title: Tan băng Cuba–Hoa Kỳ

text:
Tan băng Cuba (tiếng Anh: Cuban Thaw, tiếng Tây Ban Nha: deshielo Cubano) là sự nồng ấm lên trong quan hệ Cuba – Hoa Kỳ bắt đầu vào tháng 12 năm 2014, kết thúc một giai đoạn 54 năm thù địch giữa hai quốc gia. Vào tháng 3 năm 2016, Barack Obama trở thành Tổng thống Hoa Kỳ đầu tiên đến thăm Cuba kể từ năm 1928.

Ngày 17 tháng 12 năm 2014, Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama và Chủ tịch Cuba Raúl Castro tuyên bố khởi đầu của một quá trình bình thường hóa quan hệ giữa Cuba và Hoa Kỳ. Các thỏa thuận bình thường hóa đã bí mật đàm phán trong tháng trước, tạo điều kiện của Giáo hoàng Phanxicô và phần lớn được tổ chức bởi Chính phủ Canada. Cuộc họp đã được tổ chức tại cả Canada và thành phố Vatican. Thỏa thuận này bao gồm việc dỡ bỏ một số hạn chế đi Mỹ, ít hạn chế hơn về kiều hối, tiếp cận hệ thống ngân hàng Mỹ với hệ thống tài chính của Cuba, và việc mở lại đại sứ quán Mỹ ở thủ đô Havana và Đại sứ quán Cuba tại Washington DC, cả hai đóng cửa 1961 sau sự tan rã của quan hệ ngoại giao do kết quả của liên minh chặt chẽ của Cuba với Liên Xô.

Vào ngày 14 tháng 4 năm 2015, chính quyền Obama thông báo rằng Cuba sẽ được gỡ bỏ khỏi danh sách các quốc gia tài trợ cho khủng bố. Hạ viện và Thượng viện Hoa Kỳ có 45 ngày, kể từ 14 tháng 4 năm 2015 để xem xét và có thể ngăn chặn hành động này, nhưng điều này đã không xảy ra, và vào ngày 29 tháng 5 năm 2015, 45 ngày mất hiệu lực, do đó chính thức loại bỏ Cuba khỏi danh sách các nhà tài trợ chủ nghĩa khủng bố của Hoa Kỳ. Điều này đánh dấu một sự rời xa hơn nữa của Hoa Kỳ từ xung đột chiến tranh Lạnh và căng thẳng của quốc gia này về quan hệ Cuba-Hoa Kỳ. Ngày 20 tháng 7 năm 2015, các "khu vực quyền lợi" Cuba và Mỹ ở Washington và Havana đã được nâng cấp lên thành các đại sứ quán.

Tổng thống Hoa Kỳ Obama đã đến Cuba trong một chuyến thăm kéo dcaif 3 ngày vào ngày , Obama đã dẫn đầu một phái đoàn gồm 800 đến 1200 người bao gồm các nhà kinh doanh và các lãnh đạo nghị viện đã giúp đỡ tiến trình bình thường hóa năm 2014.

Obama là tổng thống Hoa Kỳ đầu tiên thăm Cuba kể từ Calvin Coolidge năm 1928.

Phản ứng quốc tế
Phản ứng quốc tế phần lớn là rất tích cực.

 Ba Lan Đài phát thanh Ba Lan đã loan tin rằng Bộ Ngoại giao Ba Lan đang khuyến khích Washington tiến xa hơn và dỡ bỏ cấm vận.

 Nga một trong những đồng minh thân cận nhất của Cuba, khuyến khích Washington tiến xa hơn bằng cách bỏ lệnh cấm vận Cuba và loại bỏ khỏi danh sách nhà nước tài trợ khủng bố.

 Trung Quốc cũng là một trong những đồng minh thân cận nhất của Cuba, hoan nghênh việc nối lại quan hệ ngoại giao giữa Cuba và Hoa Kỳ.

 Israel là một trong số ít các nước không ban hành một tuyên bố chào đón sự thay đổi, và Bộ Ngoại giao Israel bị "khó chịu" vì đã bị bất ngờ trước sự thay đổi. Mối quan hệ Israel-Cuba đã bị đóng băng kể từ những năm 1960, và Israel đã là quốc gia duy nhất luôn cùng phe với Hoa Kỳ chống lại các nghị quyết của Liên Hợp quốc chỉ trích lệnh cấm vận.

 Việt Nam Người phát ngôn Bộ ngoại giao Việt Nam tuyên bố "Việt Nam hoan nghênh việc Chủ tịch Cuba Raul Castro và Tổng thống Mỹ Barack Obama tuyên bố sẽ nối lại quan hệ ngoại giao sau 53 năm gián đoạn. Việt Nam tin tưởng các tuyên bố mang tính lịch sử này là bước khởi đầu để tiến tới bình thường hóa quan hệ ngoại giao hoàn toàn giữa 2 nước, đem lại lợi ích chính đáng cho nhân dân Cuba và Mỹ, góp phần cho việc duy trì hòa bình, ổn định và hợp tác trong khu vực và trên thế giới".

Một số nhà lãnh đạo Mỹ Latinh công khai hoan nghênh sự tan băng, với Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro ca ngợi hành động bình thường hóa quan hệ của Obama là một "cử chỉ dũng cảm lịch sử và cần thiết", mặc dù là một nước thường của chính sách của Mỹ. Cựu tổng thống thuộc đảng Colombia Ernesto Samper trong vai trò là Chủ tịch UNASUR nói rằng "đây là một tin rất tốt, không chỉ đối với Cuba, mà còn cho toàn bộ khu vực". Juan Carlos Varela, Tổng thống thuộc đảng bảo thủ của Panama cho biết, trong Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 7 của Mỹ được tổ chức tại đất nước của mình sau ngày 7 tháng 4 năm 2015, điều này sẽ có thể để "đạt được ước mơ của một khu vực thống nhất".

 Canada Chính phủ Canada, quốc gia đã duy trì các mối quan hệ tích cực hơn với Cuba hơn là Hoa Kỳ đã làm trong và sau chiến tranh lạnh, cũng phản ứng ủng hộ, với Ngoại trưởng John Baird gợi ý cho nhà bình luận The Atlantic Jeffrey Goldberg rằng việc thay đổi chính sách có thể giúp "chuyển đổi" Cuba tốt hơn.

Chú thích

Quan hệ Cuba – Hoa Kỳ
Cuba 2015
Quan hệ ngoại giao của Hoa Kỳ
Quan hệ quốc tế năm 2014
Quan hệ quốc tế năm 2015
Giáo hoàng Phanxicô


title: Vịt Anh Đào

text:
Vịt Anh Đào hay còn gọi là vịt Cherry Valley hay vịt Thung lũng Anh Đào, vịt siêu thịt là giống vịt công nghiệp có nguồn gốc từ thung lũng Anh Đào của nước Anh, chúng là giống vịt được tạo ra từ Hãng Cherry Valley Farms Ltd. của nước Anh, gồm rất nhiều dòng, mang nhiều tên khác nhau có nguồn gốc do chọn lọc lai tạo từ các dòng vịt Bắc Kinh, chúng là giống vịt kiêm dụng thịt - trứng. Vịt Anh Đào đã được Nhà nước Việt Nam công nhận là một giống vật nuôi được phép sản xuất, kinh doanh, lưu hành trên lãnh thổ Việt Nam.

Lịch sử
Giống vịt Anh Đào (Cherry Vatley) này được tạo ra ở Anh hơn 30 năm gần đây. Những năm đầu tiên, số lượng vịt lên đến trên bốn vạn con mái, hãng này đã trở thành nguồn cung cấp vịt thịt lớn nhất không những ở nước Anh mà còn cả trên thế giới, chúng được nhập vào miền Nam Việt Nam năm 1975. Trang trại Cherry Valley, trại giống đặt tại Vương Quốc Anh, có hơn 50 năm kinh nghiệm trong sản xuất giống Vịt siêu thịt (Supper Meal) nổi tiếng và có quy mô thuộc loại lớn nhất thế giới. Với năng lực cung cấp 8 triệu con giống hàng năm cho các Trung tâm lớn tại châu Âu, Trung Quốc, Hàn Quốc và một số nước Đông Nam Á.

Vịt Anh Đào được nhập vào Việt Nam nhiều đợt, từ nhiều nguồn khác nhau. Năm 1980 nhập từ Hungari (vịt Anh Đào Hungary), năm 1982 - 1983 vịt Cherry Valley lại được nhập vào Việt Nam từ Anh. Cho đến nay vịt Anh Đào vẫn được nuôi ở một số địa phương và vịt Anh Đào được đưa vào Việt Nam chủ yếu từ Hungari. Sau đó, tại Việt Nam thông qua chương trình FAO, Công ty Cherry Valley đã có mặt từ năm 1992 và hiện nay được nuôi giữ tại các Trung tâm giống vịt Quốc gia thuộc Bộ Nông nghiệp và phát triển Nông thông như Trại Vigova, trại Thụy Phương, trại Đại Xuyên.

Là giống vịt chuyên thịt có năng suất khá cao, vịt được nhập vào Việt Nam nhiều đợt, từ nhiều nguồn khác nhau. Các tác giả nghiên cứu đầu tiên về giống vịt này đã đặt cho nó một cái tên Việt Nam dịch theo nghĩa từ tiếng Anh và vì vậy vịt có tên là vịt Anh Đào. Giống vịt Anh Đào trước đây đã mất, hiện giống vịt Anh Đào của nhiều người đang nuôi chính là do quá trình lai tạo, trong các văn bản pháp luật Việt Nam vẫn gọi song song tên con giống này là vịt Cherry Valley (đối với giống nhập về) và vịt Anh Đào (nhân nuôi tại Việt Nam), xếp chúng vào nhóm vịt nội địa

Đặc điểm
Vịt Anh Đào có nhiều dòng khác nhau. Nhìn chung vịt có hình dáng nặng nề, đầu to và rộng, mình dài, ngực rộng, lông màu trắng tuyền, chân, mỏ màu da cam. Khả năng cho thịt của Vịt Anh Đào rất lớn, lúc 49 ngày tuổi có thể đạt 2,7-3,2 kg. Tiêu tốn thức ăn cho l kg thịt là 2,4 - 2,8 kg. Sản lượng trứng đạt 150 - 155 quả/mái/năm. Trong điều kiện nuôi dưỡng tại Việt Nam vịt đạt khối lượng cơ thể 2,2 - 2,3 kg lúc 75 ngày tuổi, sản lượng trứng đạt 120 - 130 quả/mái/năm. Theo khảo sát khác, vịt Anh Đào có màu lông màu trắng, mỏ, chân có màu da cam. Sản lượng trứng 125 - 160 quả/mái/năm. Tỉ lệ 1 trống 5 mái cho 85 - 90% phôi. Trứng vịt ấp 28 ngày. Giết thịt lúc 60 ngày tuổi đạt 1,9 - 2,3 kg, Vịt đực trưởng thành nặng trên 4 kg, vịt mái nặng trên 3,5 kg, sản lượng trứng 100-110 quả/năm,

Việt Nam chỉ nhập vào những dòng vịt thịt màu trắng nặng cân trung bình nên chúng đều dài, ngực rộng và hơi nhô ra, bụng sâu và rộng, lông màu trắng tuyền, chân và mỏ đều có màu vàng da cam. Những đặc điểm này khá giống với vịt Bắc Kinh, là giống gốc tạo ra vịt Anh Đào. Vịt Anh Đào rất dễ béo. Tại Việt Nam vịt đạt trọng lượng 2,2 - 2,3 kg lúc 75 ngày tuổi, năng suất trứng thấp, chỉ đạt từ 100 -120 trứng/mái/năm. Tiêu tốn thức ăn cho 1 kg thịt hơi là 3,3 -3,7 kg. Cũng qua chăn nuôi tại một số nơi cho thấy đặc điểm của dòng vịt Anh Đào này là to con, dày thịt, thịt nó thơm như vịt cỏ, người dân rất ưa chuộng, nếu nuôi dưỡng tốt, thời tiết thuận lợi thì vịt Anh Đào đẻ khoảng 60%.

Chăm sóc
Vịt nuôi lấy thịt thì lấy con giống từ nơi sản xuất giống đạt tiêu chuẩn, chọn những con lông bông và mịn, mắt sáng, to, lanh lợi, chân bóng mượt, nhanh nhẹn khỏe mạnh. Không chọn con bị dị tật, quá bé hoặc quá to so với trung bình của con giống như hở rốn, yếu, khèo chân, nặng bụng bết lông. Cách nuôi vịt này hiệu quả phải nắm bắt nhu cầu dinh dưỡng của vịt nuôi qua các giai đoạn. Nhu cầu dinh dưỡng cho các giống này ở giai đoạn 1-28 ngày tuổi là 2890 Kcal năng lượng/kg, thức ăn hỗn hợp với tỷ lệ protein 22%. Lúc 28 ngày tuổi cân đàn vịt. Nếu khối lượng trung bình đạt bằng khối lượng chuẩn ta giữ nguyên mức ăn như ở 28 ngày tuổi.

Nếu khối lượng thấp hơn tăng thêm lượng thức ăn lên 5g/con/ngày trong cả tuần tiếp theo. Cứ như vậy mỗi tuần ta cân vịt 1 lần 10% tổng đàn để xác định lượng thức ăn cho tuần tiếp theo cho đến 8 tuần tuổi. Từ 9-22 tuần tuổi đối với vịt Anh Đào yêu cầu thức ăn đạt protein 15,5%, năng lượng 2890 Kcal. Từ 23-24 tuần tuổi, đối với vịt Anh Đào cho ăn khẩu phần vịt đẻ có 2700 Kcal/kg thức ăn và 19,5% protein thô. Từ 25-26 tuần tuổi, đối với vịt Super M cũng cho ăn khẩu phần vịt đẻ như trên. Điều chỉnh thức ăn sao cho vịt đạt khối lượng của giống lúc 24 tuần tuổi đạt 2,4-2,6 kg/con đối với vịt Anh Đào.

Giống lai
Vịt Anh Đào là con giống nền để tạo ra giống vịt Anh Đào Hungary (vịt Szarvas), là giống vịt nhập khẩu từ Hungary vào tháng 6 năm 1990, nuôi nhân giống ở trại vịt giống Cẩm Bình - Hải Dương. Năm 1993 giống vịt Szarvas đã được Bộ Nông nghiệp & phát triển nông thôn cho phép đưa ra nuôi đại trà, đến nay đã qua 7 thế hệ. Giống vịt Szarvas được nuôi phổ biến ở Đồng bằng Bắc bộ. Năng suất tăng trưởng lúc 8 tuần tuổi đạt trọng lượng bình quân 2,615 kg.

Trong đó con trống đạt 2,875 kg và mái 2,455 kg. Mức tiêu tốn thức ăn từ 2,8 đến 3 kg cho mỗi kg tăng trọng. Vịt thích nghi tốt với điều kiện khí hậu Việt Nam, sức đề kháng bệnh tốt, đẻ trứng nhiều, đỉnh cao sản xuất ở tuần 35 – 40, tỉ lệ đẻ có thể lên đến 80 -90%, vịt này chạy đồng tốt hơn Super M. Ở miền Bắc dùng giống vịt này làm dòng mái lai với Super M cho kết quả nuôi thịt rất tốt. Vịt Szarwas đã được công nhận là một giống vật nuôi tại Việt Nam

Vịt Nông nghiệp Gồm vịt Nông nghiệp 1 và vịt Nông nghiệp 2 là nhóm vịt lai được tạo ra do kết quả lai giữa vịt Tiệp dòng 1822 và vịt Anh Đào hiện vẫn còn nuôi ở miền Nam Việt Nam. Vịt Nông nghiệp có tầm vóc to, lúc 7 tuần tuổi có trọng lượng 2,2 - 2,3 kg, thức ăn tiêu tốn cho một kg thịt hơi là 2,8 - 2,9. Hiện nay vịt Nông nghiệp đang được nuôi với mục đích lấy thịt ở một số vùng miền Nam. Vịt được coi như một trong những nguồn tiềm năng để sản xuất thịt vịt ở miền Nam.

Tham khảo

Giống vịt
Thủy cầm


title: Cirrhochrista minuta

text:
Cirrhochrista minuta là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cirrhochrista


title: Isaac Stern

text:
Isaac Stern (21 tháng 7 năm 1920 - 22 tháng 9 năm 2001) là một nghệ sĩ vĩ cầm người Mỹ.

Stern sinh ra ở Ba Lan. Ông đến Mỹ khi mới 14 tháng tuổi. Stern đã biểu diễn ở nhiều nơi trong nước và quốc tế, đặc biệt là những chuyến lưu diễn ở Liên Xô và Trung Quốc. Ông tham gia biểu diễn rộng rãi ở Israel, một quốc gia mà ông có quan hệ gắn bó ngay sau khi đất nước này được thành lập.

Stern đã nhận được sự công nhận rộng rãi cho sự nghiệp của mình, bao gồm việc giành được Huân chương Tự do của Tổng thống và sáu giải Grammy, và ông còn được trao huân chương Bắc Đẩu Bội tinh của Pháp. Khán phòng Isaac Stern tại Carnegie Hall mang tên ông vì những cống hiến của ông trong việc cứu thoát nơi này khỏi sự phá hủy vào những năm 1960.

Tiểu sử

Isaac Stern sinh ra ở Kremenets, Ba Lan (nay là Ukraina), trong một gia đình gốc Do Thái. Ông là con trai của Solomon và Clara Stern. Khi mới 14 tháng tuổi, ông cùng gia đình chuyển đến San Francisco vào năm 1921. Ông được học những bài học âm nhạc đầu đời từ mẹ của mình. Năm 1928, ông đăng ký học tại Nhạc viện San Francisco, nơi ông theo học cho đến năm 1931 trước khi học riêng với Louis Persinger. Ông trở lại Nhạc viện San Francisco để học trong 5 năm với Naoum Blinder, người mà ông nói rằng mình mang ơn nhiều nhất. Khi ra mắt công chúng vào ngày 18 tháng 2 năm 1936 ở tuổi 15, ông chơi bản concerto cho vĩ cầm số 3 cung Si thứ của Saint-Saëns với Dàn nhạc Giao hưởng San Francisco dưới sự chỉ đạo của nhạc trưởng Pierre Monteux. Suy ngẫm về lý lịch của mình, Stern đã từng châm biếm một cách đáng nhớ rằng giao lưu văn hóa giữa Hoa Kỳ và nước Nga Xô Viết chỉ là chuyện đơn giản:

 "Họ gửi cho chúng ta những người Do Thái của họ từ Odessa, và chúng ta gửi cho họ những người Do Thái của chúng ta từ Odessa."

Trong Thế chiến thứ hai, Stern bị từ chối nghĩa vụ quân sự vì bàn chân bị bẹt. Sau đó ông gia nhập United Service Organization và biểu diễn cho lính Mỹ. Trong một buổi biểu diễn cho quân đội ở Guadalcanal, một người lính Nhật Bản đã bị mê hoặc bởi phong thái biểu diễn của ông nên người lính ấy đã lẻn vào, giả làm khán giả là các nhân viên Hoa Kỳ đang nghe màn trình diễn của ông trước khi trốn ra ngoài.

Stern đã đi lưu diễn ở Liên Xô vào năm 1951, và là nghệ sĩ vĩ cầm người Mỹ đầu tiên thực hiện điều này. Năm 1967, Stern tuyên bố từ chối quay trở lại Liên Xô cho đến khi chế độ Liên Xô cho phép các nghệ sĩ tự do ra vào đất nước. Chuyến thăm duy nhất của ông đến Đức là vào năm 1999 để giảng dạy cho một loạt các lớp học chuyên môn (master class), nhưng ông chưa bao giờ biểu diễn trước công chúng ở Đức.

Stern kết hôn ba lần. Cuộc hôn nhân đầu tiên của ông bắt đầu vào năm 1948 với nữ diễn viên ballet Nora Kaye, kết thúc chỉ sau 18 tháng, nhưng sau đó hai người vẫn là bạn bè. Vào ngày 17 tháng 8 năm 1951, ông kết hôn với Vera Lindenblit (1927–2015). Họ có với nhau 3 người con, bao gồm nhạc trưởng Michael và David Stern. 43 năm sau, cuộc hôn nhân của họ kết thúc khi ly hôn vào năm 1994. Năm 1996, Stern kết hôn với người vợ thứ ba, Linda Reynolds. Sau khi qua đời, ông để lại người vợ góa, ba người con cùng năm người cháu.

Stern qua đời ngày 22 tháng 9 năm 2001 vì suy tim tại bệnh viện Manhattan, New York sau một thời gian dài lưu trú tại đây.

Sự nghiệp âm nhạc
Năm 1940, Stern bắt đầu biểu diễn với nghệ sĩ dương cầm sinh ra tại Nga là Alexander Zakin và hai người cộng tác cho đến năm 1977. Trong giới âm nhạc, Stern trở nên nổi tiếng về những bản thu âm của mình và vì đã ủng hộ một số nghệ sĩ khác trẻ tuổi hơn. Trong số những tài năng mà ông khám phá ra được có những nghệ sĩ cello Mã Hữu Hữu, Vương Kiên và các nghệ sĩ vĩ cầm nổi tiếng Itzhak Perlman, Pinchas Zukerman.

Vào thập niên 1960, ông đã đóng một vai trò quan trọng trong việc giải cứu Hội trường Carnegie của Thành phố New York khỏi sự phá hủy bằng cách tổ chức Ủy ban Công dân để Cứu Hội trường Carnegie. Sau khi Thành phố New York mua lại Hội trường Carnegie, Tập đoàn Hội trường Carnegie được thành lập và Stern được chọn làm chủ tịch đầu tiên, một chức danh mà ông giữ cho đến khi qua đời. Hội trường Carnegie sau đó đã đặt tên khán phòng chính theo tên Stern để vinh danh ông.

Trong số nhiều bản thu âm của Stern có các bản concerto của Brahms, Bach, Beethoven, Mendelssohn, Sibelius, Tchaikovsky, Vivaldi và các tác phẩm hiện đại của Barber, Bartók, Stravinsky, Bernstein, Rochberg và Dutilleux. Bản concerto của Dutilleux mang tên L'arbre des songes (Tạm dịch: Ngọn cây của những giấc mơ) là do chính Stern đặt làm năm 1985. Ông cũng lồng tiếng cho các diễn viên chơi vĩ cầm trong một số bộ phim, chẳng hạn như Fiddler on the Roof.

Stern từng là cố vấn âm nhạc cho bộ phim năm 1946 mang tên Humoresque, kể về câu chuyện một tài năng vĩ cầm đang nổi và người bảo trợ của anh, lần lượt do John Garfield và Joan Crawford thủ vai. Ông cũng là nghệ sĩ độc tấu violin đặc biệt trong phần nhạc phim năm 1971 của Fiddler on the Roof. Năm 1999, ông xuất hiện trong bộ phim Music of the Heart (tạm dịch: Âm nhạc của trái tim), cùng với Itzhak Perlman và một số nghệ sĩ vĩ cầm nổi tiếng khác cùng với dàn nhạc trẻ do Meryl Streep chỉ huy (bộ phim dựa trên câu chuyện có thật về một giáo viên vĩ cầm tài năng ở Harlem, người đã đưa các nhạc sĩ của cô đến biểu diễn trong một buổi hòa nhạc ở Hội trường Carnegie).

Trong cuốn tự truyện đồng tác giả của mình với Chaim Potok mang tên My First 79 Years (tạm dịch: 79 năm đầu tiên của đời tôi), Stern đã viết Nathan Milstein và Arthur Grumiaux là những người có ảnh hưởng lớn đến phong cách biểu diễn của ông.

Ông giành giải Grammy cho sự nghiệp của mình cùng với Eugene Istomin và Leonard Rose, bộ ba nhạc thính phòng nổi tiếng trong những năm 1960 và 70, đồng thời ông tiếp tục công việc hợp tác của mình với Alexander Zakin trong thời gian này. Stern đã thu âm một loạt tứ tấu piano trong những năm 1980 và 1990 với Emanuel Ax, Jaime Laredo và Mã Hữu Hữu, bao gồm các tác phẩm của Mozart, Beethoven, Schumann và Fauré, giành giải Grammy khác vào năm 1992 cho tác phẩm tứ tấu của Brahms Op. 25 và 26.

Năm 1979, bảy năm sau khi Richard Nixon có chuyến thăm chính thức đầu tiên của tổng thống Hoa Kỳ tới đất nước này, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã đề nghị Stern và nghệ sĩ dương cầm David Golub một lời mời chưa từng có là đến thăm đất nước này. Trong thời gian ở đây, ông cộng tác với Hiệp hội Giao hưởng Trung ương Trung Quốc (nay là Dàn nhạc giao hưởng Quốc gia Trung Quốc) dưới sự chỉ đạo của nhạc trưởng Lý Đức Luân. Chuyến thăm của họ đã được quay và sản xuất thành đến bộ phim tài liệu giành giải Oscar mang tên From Mao to Mozart: Isaac Stern in China (tạm dịch: Từ Mao Trạch Đông đến Mozart: Isaac Stern ở Trung Quốc).

Mối quan hệ với Israel
Stern duy trì một quan hệ gắn bó chặt chẽ với Israel. Ông bắt đầu biểu diễn tại quốc gia này vào năm 1949. Năm 1973, ông biểu diễn phục vụ cho thương binh Israel trong Chiến tranh Yom Kippur. Trong Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991 và các cuộc tấn công bằng tên lửa Scud của Iraq vào Israel, ông đã từng biểu diễn trong Nhà hát Jerusalem. Trong phần trình diễn của mình, tiếng còi báo động không kích vang lên khiến khán giả hoảng sợ. Sau đó Stern bước lên sân khấu và bắt đầu chơi một chương tác phẩm của Bach. Sau đó, khán giả đã bình tĩnh lại, đeo mặt nạ phòng độc và ngồi xem suốt phần trình diễn còn lại của ông. Stern là người ủng hộ một số dự án giáo dục ở Israel, trong số đó có Quỹ Mỹ-Israel và Trung tâm Âm nhạc Jerusalem.

Nhạc cụ

Nhạc cụ yêu thích của Stern là Ysaÿe Guarnerius, một trong những cây đàn vĩ cầm do nghệ nhân làm đàn người Cremona Giuseppe Guarneri del Gesù sản xuất. Trước đây cây đàn đã được chơi bởi nghệ sĩ vĩ cầm và nhà soạn nhạc Eugène Ysaÿe.

Trong số vài cây đàn khác khác, Stern cũng sử dụng cây "Kruse-Vormbaum" của Stradivari (1728), "ex-Stern" của Bergonzi (1733), "Panette" của Guarneri del Gesù (1737), Michele Angelo Bergonzi (1739–1757), "Arma Senkrah" của Guadagnini (1750), một cây của Giovanni Guadagnini (1754), một bản sao JB Vuillaume của "Panette" Guarneri del Gesu năm 1737 (khoảng 1850), và "ex-Nicolas I" của J.B Vuillaume (1840). Ông cũng sở hữu hai nhạc cụ chế tác đương đại của Samuel Zygmuntowicz và cây Jago Peternella của Ý.

Năm 2001, bộ sưu tập nhạc cụ, vĩ và các bản thảo âm nhạc của Stern đã được bán thông qua Tarisio Auctions. Cuộc đấu giá tháng 5 năm 2003 đã thiết lập một số kỷ lục thế giới và vào thời điểm đó là cuộc đấu giá vĩ cầm có doanh thu cao thứ hai mọi thời đại, với tổng doanh thu hơn 3,3 triệu đô la.

Giải thưởng và vinh danh

 Giải thưởng Sonning (1982, trao tại Đan Mạch)
 Giải Wolf
 Kennedy Center Honours (1984)
 Giải Grammy cho (các) nghệ sĩ độc tấu nhạc cụ xuất sắc nhất (với dàn nhạc) (1962, 1963, 1965, 1982)
 Giải Grammy cho Màn trình diễn nhạc thính phòng hay nhất (1971, 1992)
 Huân chương Nghệ thuật Quốc gia (1991)
 Huân chương Tự do của Tổng thống (1992)
 Được bầu vào Hiệp hội Triết học Hoa Kỳ (1995)
 Giải thưởng âm nhạc Polar (2000, trao tại Thụy Điển)
 Commandeur de la Légion d'honneur (1990)
 Huy chương vàng của Hiệp hội giao hưởng nhạc Hoàng gia (1991)
 Khán phòng Carnegie Midtown, Manhattan, New York: khán phòng chính được mang tên ông vào năm 1997.

Năm 2012, một con phố ở Tel Aviv được đặt tên là Stern.

Nguồn tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Bản thu âm miễn phí tại IMSLP
 Isaac Stern biography tại Sony Classical
 Phỏng vấn Isaac Stern, 27 tháng 5 năm 1991

Sinh năm 1920
Mất năm 2001
Nhạc sĩ Mỹ thế kỷ 20
Người được vinh danh tại Trung tâm Kennedy
Người đoạt giải Grammy Thành tựu trọn đời
Nghệ sĩ vĩ cầm cổ điển
Nghệ sĩ vĩ cầm thế kỷ 20
Nghệ sĩ vĩ cầm Ukraina
Giảng viên âm nhạc
Người Do Thái
Nghệ sĩ vĩ cầm thế kỷ 21
Người đoạt Huy chương Tự do Tổng thống


title: Abdul Rahman Sulaiman

text:
Abdul Rahman Sulaiman là một cầu thủ bóng đá người Indonesia hiện tại thi đấu ở vị trí Trung vệ cho PSM Makassar ở Liga 1. Khả năng của anh giúp anh trở thành một trong những trung vệ xuất sắc nhất của U-23 Indonesia. Anh có màn ra mắt cho đội tuyển quốc gia Indonesia ở Vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2014 trước Bahrain ngày 29 tháng 2 năm 2012

Sự nghiệp
Anh ký hợp đồng với Persib Bandung ngày 23 tháng 11 năm 2013. Ngày 16 tháng 1 năm 2016, anh ký hợp đồng với Karketu Dili.

Đời sống cá nhân
Abdul Rahman là người đạo Hồi và sinh hoạt tháng Ramadan.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Quốc tế

Bàn thắng quốc tế
Abdul Rahman: Bàn thắng U-23 quốc tế

Danh hiệu

Câu lạc bộ
Semen Padang
 Indonesia Premier League: 2011-12

Persib Bandung
 Indonesia Super League: 2014

Quốc tế
U-23 Indonesia
 Huy chương Bạc Đại hội Thể thao Đông Nam Á: 2011

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Abdul Rahman Profile on Goal.com

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Người Bugis
Người Makassar
Cầu thủ bóng đá Indonesia
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Indonesia
Cầu thủ bóng đá Madura United F.C.
Cầu thủ Persita Tangerang
Cầu thủ bóng đá Sriwijaya FC
Cầu thủ bóng đá Semen Padang F.C.
Cầu thủ bóng đá Persib Bandung
Trung vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Bali United F.C.
Tín hữu Hồi giáo Indonesia


title: USS Spadefish (SS-411)

text:
USS Spadefish (SS/AGSS-411) là một tàu ngầm lớp Balao và là con tàu đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo loài cá thuộc họ tai tượng biển. Mặc dù được nhập biên chế muộn và chỉ hoạt động được một năm tại Mặt trận Thái Bình Dương, Spadefish vẫn đạt được một thành tích đáng nể so với lực lượng tàu ngầm Hoa Kỳ lúc đó. Từ tháng 7 năm 1944 tới tháng 7 năm 1945, Spadefish đã bắn chìm tổng cộng 21 tàu các loại của Nhật Bản, với tổng mức tải trọng đạt 88.091 tấn, đứng thứ sáu trong danh sách những chiếc tàu ngầm Hải quân Hoa Kỳ có thành tích xuất sắc nhất trong Chiến tranh thế giới thứ hai, và có thành tích đứng thứ hai trong toàn bộ lớp Balao, chỉ sau chiếc Tang.

Thiết kế và chế tạo
Lớp Balao được người Mỹ có nhiều điểm tương đồng thiết kế của lớp Gato trước đó. Cải tiến nổi bật nhất của lớp Balao là người Mỹ sử dụng thép cường độ cao HTS, có độ dày và độ đàn hồi cao hơn hẳn so với loại thép được dùng làm vỏ tàu của các tàu ngầm lớp Gato, để làm vỏ tàu của các tàu ngầm lớp Balao. Chính nhờ điều này mà các tàu ngầm lớp Balao có thể lặn xuống độ sâu tối đa khoảng 200 mét, sâu hơn khoảng 30 mét so với độ sâu tối đa mà những tàu ngầm lớp Gato có thể lặn xuống, nhưng được hạ xuống còn 120 mét để đảm bảo sự an toàn của thủy thủ đoàn.

Hình dáng bên ngoài của lớp Balao cũng được thay đổi đáng kể. Hệ thống đảo thượng tầng và cột kính tiềm vọng đã được tối giản để giảm khả năng tàu bị phát hiện khi nổi trên mặt nước. Toàn bộ mái che đã được tháo bỏ khỏi đảo thượng tầng của các tàu ngầm lớp Balao để giảm độ nặng của tàu, và có thể lắp đặt thêm các khẩu pháo phòng không và mở rộng hệ thống radar và ăng ten phụ.

Spadefish có chiều dài tổng thể là 95 mét, và có mức choán nước là 1.526 tấn Anh (1.550 tấn) khi nổi và 2.391 tấn Anh (2.429 tấn) khi lặn. Con tàu sử dụng bốn động cơ diesel chín xi lanh có piston đối đỉnh Fairbanks-Morse 38D8-1⁄8, kết hợp với bốn động cơ điện Ellitott, và hai ắc quy Sargo 126 cell. Hệ thống kết hợp này có ưu điểm lớn là các động cơ có thể tự hoạt động một cách độc lập với nhau trong bất kỳ tình huống nào, bao gồm trường hợp dùng chúng làm động cơ dẫn động máy phát điện và động cơ dẫn động trục chân vịt. Động cơ đầy của tàu có thể tạo ra mức công suất tối đa là 5.400 shp khi nổi, 2.740 shp khi lặn, đồng thời giúp con tàu đạt được tốc độ di chuyển tối đa là 20,25 knot khi nổi và 8,75 knot khi lặn. Spadefish có tầm hoạt động là 11.000 hải lý khi nổi ở vận tốc 10 knot/giờ và có thể tác chiến tuần tra liên tục trong vòng 75 ngày.

Spadefish được lắp đặt 10 ống phóng ngư lôi 21-inch (sáu ống ở mũi tàu và bốn ống ở đuôi tàu) và mang tổng cộng 24 quả ngư lôi. Con tàu được lắp đặt hệ thống điện tử TDC (Torpedo Data Computer), có thể xử lý dữ liệu thu được từ kính tiềm vọng hoặc sonar của tàu và cho ra những thông số chính xác về khoảng cách tới các mục tiêu, góc bắn và tốc độ di chuyển của tàu đối phương. Spadefish là chiếc tàu ngầm đầu tiên của lớp Balao được hạ thủy với pháo 5-inch/25 caliber Mk. 17 tiêu chuẩn, cùng với hai pháo Oerlikon 20 mm ở phía trước và sau của đài chỉ huy, và hai khẩu súng máy hạng nặng M3 Browning không cố định (khi cần sẽ mang lên boong tàu sử dụng). Cảm biến điện tử của tàu bao gồm hệ thống Sonar QC, radar dò tìm mặt biển SJ, radar cảnh giới bầu trời SD (sau được thay thế bởi radar SV), và kính tiềm vọng của tàu được tích hợp radar đo khoảng cách ST.

Spadefish đựoc đặt lườn vào ngày 27 tháng 5 năm 1943 tại Xưởng Hải quân Mare Island ở Vallejo, California. Con tàu được hạ thủy vào ngày 8 tháng 1 năm 1944 và được đỡ đầu bởi Bà Francis W. Scanland, vợ của Chuẩn Đô đốc (nửa dưới) Francis W. Scanland - cựu thuyền trưởng của thiết giáp hạm Nevada trong cuộc tập kích Trân Châu Cảng. Spadefish nhập biên chế vào ngày 9 tháng 3 năm 1944 và được đặt dưới quyền chỉ huy của thuyền trưởng, Trung tá Gordon W. Underwood.

Lịch sử hoạt động

Chiến tranh Thế giới thứ hai
Sau khi hoàn tất việc thử máy và huấn luyện dọc bờ biển California, Spadefish rời San Francisco vào ngày 14 tháng 6 và gia nhập Hạm đội Thái Bình Dương Hoa Kỳ ở Trân Châu Cảng vào ngày 22 tháng 6. Tại đây, Spadefish được biên chế vào Hải đội 282, thuộc Hải đoàn Tàu ngầm số 4.

Chuyến tuần tra đầu tiên, Tháng 7 - Tháng 9 năm 1944
Ngày 23 tháng 7 năm 1944, Spadefish rời Trân Châu Cảng và bắt đầu chuyến tuần tra đầu tiên. Cùng với hai tàu ngầm khác là Picuda và Redfish, chúng hợp thành một nhóm tác chiến Bầy sói và tiến vào khu vực tuần tra ở giữa Formosa và Luzon của Phillipines.

Lúc 03:30 sáng ngày 19 tháng 8, khi đang tuần tra ở vùng biển phía tây bắc Luzon, Spadefish tấn công và bắn chìm tàu đổ bộ/sửa chữa Tamatsu Maru (9.589 tấn) ở tọa độ 17° 34' Bắc, 119° 24' Đông, khiến gần 5.000 thủy thủ và binh lính trên tàu thiệt mạng. Ba ngày sau đó, Spadefish bám đuôi một nhóm tàu chở dầu đang di chuyển qua khu vực Eo biển Luzon. Lúc 13:14, con tàu phóng ba quả ngư lôi ở mũi tàu, được nối tiếp bởi ba quả nữa từ đuôi tàu lúc 13:16. Hai phút sau khi phóng loạt ngư lôi thứ hai, thủy thủ đoàn nghe thấy hai tiếng nổ lớn ở tọa độ 18°48′ Bắc 120°46′ Đông , cùng với thời điểm họ phóng quả ngư lôi thứ tư ở mũi tàu. Lúc 13:21, Spadefish nghe thấy một tiếng nổ nữa xuất phát từ quả ngư lôi thứ tư, nhưng không thể xác định được số phận của các mục tiêu do con tàu ngầm lúc đó đang bị nhóm tàu hộ tống tấn công dữ dội. Nạn nhân của loạt ngư lôi phóng từ Spadefish ngày hôm đó là tàu chở dầu Hakko Maru Số 2 (10.023 tấn). Mặc dù Hakko Maru Số 2 trúng hai quả ngư lôi, nhưng con tàu không bị chìm, và thủy thủ đoàn đã đưa con tàu về được Vịnh Passeleng thành công để tiến hành sửa chữa. Sáng ngày 23 tháng 8, Spadefish tiến vào Vịnh Passaleng để kết liễu con tàu bị hư hại nặng kia, nhưng bị cản trở bởi các đợt truy quét của nhóm tàu hộ tống trong vịnh. Do chỉ còn ba quả ngư lôi, Trung tá Underwood đã quyết định ngừng tấn công và cho con tàu rút về Saipan để tái tiếp tế. Bản thân tàu Hakko Maru Số 2 bị hư hại là quá nặng, nên người Nhật không thể sửa chữa được một cách toàn diện, và con tàu này bị một cơn bão đánh chìm vào ngày 18 tháng 9 năm 1944 khi đang neo đậu trong vịnh.

Ngày 8 tháng 9, khi đang tuần tra ở vùng biển phía đông của Formosa, Spadefish phát hiện ra một đoàn tàu lớn gồm tám tàu vận tải các loại. Từ 20:33 đến 22:30, Spadefish đã bắn tổng cộng 20 quả ngư lôi, đánh chìm tàu chở quân Shokei Maru (2.557 tấn) và tàu vận tải Lục quân Shinten Maru (1.254 tấn) chìm ở tọa độ 24°39' Bắc, 123°31' Đông, và tàu vận tải Nichiman Maru (1.922 tấn) và Nichian Maru (6.197 tấn) ở tọa độ 24°45' Bắc, 123°26' Đông. Cuộc tấn công tiếp tục diễn ra tới rạng sáng ngày hôm sau, ngày 9 tháng 9, lần này Spadefish đã nổi lên và dùng pháo trên boong tàu để bắn trả lại các con tàu hộ tống Nhật Bản. Đến buổi chiều cùng ngày, Spadefish tiếp cận Vịnh Nagura Wan ở Okinawa, với ý định tấn công các tàu vận tải Nhật Bản đang neo đậu ở đây. Cuộc tấn công không thu được kết quả gì và Spadefish nhanh chóng rút lui khỏi khu vực để hội quân với tàu ngầm Picuda và Redfish. Ngày 15 tháng 9, nhóm tàu ngầm rời khu vực tuần tra để quay trở về Trân Châu Cảng. Spadefish cập bến chín ngày sau đó và kết thúc chuyến tuần tra đầu tiên kéo dài 59 ngày.

Trong chuyến tuần tra này, Spadefish được ghi nhận bắn chìm sáu tàu các loại của đối phương với tổng mức tải trọng đạt 31.500 tấn. Cùng với thành tích của Picuda và Redfish, ba chiếc tàu ngầm này đã bắn chìm tộng cộng 13 tàu các loại của Nhật Bản, với tổng mức tải trọng lên đến hơn 64.000 tấn.

Chuyến tuần tra thứ hai, Tháng 10 - Tháng 12 năm 1944

Ngày 23 tháng 10 năm 1944, Spadefish bắt đầu chuyến tuần tra thứ hai. Con tàu hướng đến vùng biển Hoa Đông và Hoàng Hải cùng với Sunfish và Peto theo một đội hình tác chiến Bầy sói. Ngày 14 tháng 11, khi đang đánh chặn đoàn vận tải MOMA-07 của Nhật Bản ở vùng biển phía đông Thượng Hải, Spadefish đã tấn công và bắn chìm tàu vận tải Gyokuyo Maru (5.396 tấn) tại tọa độ 31°04′ Bắc 123°56′ Đông. Ba ngày sau, chiếc tàu ngầm tham gia phục kích đoàn vận tải HI-81 ở vùng biển Hoa Đông. Sau khi nhận được tín hiệu từ Sunfish rằng con tàu dẫn đầu đoàn, một hàng không mẫu hạm của Nhật Bản, đã đi ra khỏi tầm ngắm của Sunfish, Spadefish lập tức di chuyển vào vị trí tấn công và phát hiện ra mục tiêu được thông báo ở tọa độ 32°59' Bắc, 123°38' Đông. Khoảng 23:03, Spadefish bắn sáu quả ngư lôi về phía chiếc hàng không mẫu hạm, và sau đó vòng lại để bắn thêm bốn quả ngư lôi nữa về phía một con tàu chở dầu. Vài phút sau, thủy thủ đoàn quan sát đựoc bốn cột nước và lửa cháy bốc lên dữ dội bốc lên từ chỗ mục tiêu. Shin'yō (21.000 tấn), chiếc hàng không mẫu hạm hộ tống dẫn đầu đoàn vận tải, mục tiêu của sáu quả ngư lôi của Spadefish, bị phá hủy bởi một chuỗi vụ nổ lớn và chìm rất nhanh, đem sinh mạng của phần lớn thủy thủ đoàn có mặt trên tàu. Spadefish tiếp tục bám theo đoàn HI-81 đến sáng ngày tiếp theo và bắn chìm thêm Tàu săn ngầm Số 156 (100 tấn) ở tọa độ 33°07' Bắc, 123°09' Đông. Cũng trong đợt phục kích đó, tàu ngầm Sunfish đã phóng ngư lôi đánh chìm tàu chở quân Edogawa Maru và Seisho Maru; trong khi Peto bắn chìm được hai tàu vận tải Aisakasan Maru và Chinkai Maru.

Ngày 29 tháng 11, Spadefish bắn chìm tàu vận tải Daiboshi Maru Số 6 khi đang tuần tra ở khu vực Hoàng Hải, tại tọa độ 37°17' Bắc, 125°11' Đông, gần khu vực phía nam của Inchon, thuộc Bán đảo Triều Tiên. Spadefish cùng nhóm Bầy sói sau đó rút khỏi khu vực và kết thúc chuyến tuần tra kéo dài 49 ngày tại Majuro thuộc quần đảo Marshall, vào ngày 12 tháng 12 năm 1944.

Chuyến tuần tra thứ ba, Tháng 1 - Tháng 2 năm 1945

Sau một thời gian nghỉ ngơi và huấn luyện tăng cường ở Majuro, Spadefish khởi hành vào ngày 6 tháng 1 năm 1945. Cùng với các tàu ngầm Pompon, Atule, và Jallap, Spadefish bắt đầu chuyến tuần tra thứ ba ở khu vực Hoàng Hải. Ngày 28 tháng 1, con tàu đánh chặn đoàn vận tải HI-91 ở vùng biển Thượng Hải. Spadefish phóng sáu quả ngư lôi và bắn chìm tàu chở hàng Sanuki Maru (7.158 tấn) và tàu hộ vệ Kume (900 tấn) ở tọa độ 33°54′ Bắc, 122°55′ Đông.  Ba tàu hộ tống có ý định áp sát để săn lùng Spadefish, nhưng con tàu ngầm đã nhanh chóng triệt thoái khỏi khu vực thành công.

Vào ngày 4 tháng 2, Spadefish đánh chìm tàu vận tải Tairai Maru (4.273 tấn) ở tọa độ 37°15' Bắc, 125°17' Đông. Hai ngày sau, vào ngày 6 tháng 2, con tàu bắn chìm tàu chở quân Shohei Maru (1.092 tấn) ở vùng biển Lữ Thuận Khẩu, tại tọa độ 38°47' Bắc, 121°28' Đông. Một máy bay tuần tra Nhật Bản nhanh chóng tấn công Spadefish bằng bom chống ngầm; mặc dù gặp nhiều chấn động dữ dội bởi cuộc tấn công, Spadefish không bị hề hấn gì. Ngày 13 tháng 2, con tàu quay trở về Cảng Apra, Guam, và kết thúc chuyến tuần tra kéo dài 38 ngày.

Với thành tích đánh chìm hơn 76.000 tấn tải trọng trong thời gian đảm nhiệm vai trò thuyền trưởng của Spadefish, Trung tá Gordon W. Underwood được trao thưởng Huân chương Chữ Thập Hải quân kèm hai ngôi sao vàng (tương đương với ba huân chương) và Danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống. Underwood sau đó được thuyên chuyển về công tác ở Cục Thuyền Vận Hải quân (Bureau of Ships - BuShips) của Bộ Hải quân Hoa Kỳ. Vị trí thuyền trưởng của Spadefish sau đó được tiếp quản bởi Trung tá William J. Germershausen, Jr., cựu thuyền trưởng của Tambor.

Chuyến tuần tra thứ tư, Tháng 3 - Tháng 4 năm 1945
Vào ngày 15 tháng 3, Spadefish lên đường thực hiện chuyến tuần tra thứ tư ở khu vực Biển Hoa Đông và Hoàng Hải. Ngày 23 tháng 3, con tàu phát hiện ra đoàn vận tải SAI-05 đang di chuyển ở phía bắc Naha của Okinawa. Spadefish khéo léo vượt mặt bốn con tàu hộ tống, và vào lúc 17:12, nó bắn ba quả ngư lôi vào tàu  vận tải Doryo Maru (2.274 tấn). Một quả trúng vào mạn phải của Doryo Maru, và đánh chìm con tàu ở tọa độ 29°31' Bắc, 127°41' Đông. Hơn 400 người thiệt mạng sau cuộc tấn công, và toàn bộ 28 xuồng cảm tử Shinyo được Doryo Maru chuyên chở cũng chìm theo tàu. Các tàu kaibokan tiến hành truy đuổi Spadefish và thả tổng cộng 52 quả mìn chống ngầm, nhưng Spadefish vẫn trốn thoát thành công với vài hư hại nhẹ.

Ngày 26 tháng 3, sau khi hoàn thành việc do thám các khu vực được rải thủy lôi ở eo biển Tsushima, Spadefish di chuyển đến vùng biển Bán đảo Triều Tiên thông qua bờ biển phía tây Kyūshū. Ngày 1 tháng 4, Spadefish bắn chìm một con thuyền buồm ở ngoài khơi Nam Triều Tiên và bắn chìm chiếc thứ hai vào ngày 7 tháng 4. Hai ngày sau, chiếc tàu ngầm bắn chìm tàu vận tải SS Ritsu Maru (1.834 tấn) ở tọa độ ở 37°27' Bắc, 125°00' Đông, và đến ngày 11 tháng 4, nó tiếp tục tấn công và làm hư hại nặng tàu quét mìn Hinode Maru Số 17 ở tọa độ 37°13' Bắc, 125°11' Đông. Spadefish quay trở lại Cảng Apra, Guam vào ngày 21 tháng 4, kết thúc chuyến tuần tra kéo dài 35 ngày.

Chuyến tuần tra thứ năm, Tháng 6 - Tháng 7 năm 1945
Sau hoàn tất các đợt tập trận và thay đổi quân số, Spadefish được biên chế vào nhóm Bầy sói "Hydeman's Hellcats" của Trung tá Earl T. Hydeman, thuyền trưởng tàu ngầm Sea Dog. Hydeman cũng là chỉ huy trưởng của Nhóm Đặc nhiệm 17.21 (Task Group 17.21 - TG 17.21), bao gồm chín tàu ngầm thuộc ba nhóm Bầy sói khác nhau. Lực lượng này có nhiệm vụ di chuyển qua Eo biển Tsushima được rải mìn dày đặc và tiến hành tấn công vào các tuyến vận tải chủ chốt ở sâu trong vùng biển Nhật Bản.

Cùng với Sea Dog và Crevalle, Spadefish tiếp cận Eo biển Tsushima vào ngày 4 tháng 6. Đến ngày 9 tháng 6, "Hydeman's Hellcats" bắt đầu tuần tra tại một khu vực được trải dài từ vùng biển phía tây của Hokkaido đến vùng biển của Niigata, và Spadefish được giao nhiệm vụ tuần tra dọc bờ biển phía tây của Hokkaido.

Sáng ngày 10 tháng 6, Spadefish tấn công và đánh chìm tàu vận tải Daigen Maru Số 2 (1.999 tấn) bằng hai quả ngư lôi ở ngoài khơi Ishikari, tại tọa độ 43°21' Bắc, 140°40' Đông. Cho cuối ngày, chiếc tàu ngầm bắn chìm thêm tàu chở hàng Unkai Maru Số 8 (1.293 tấn) ở tọa độ 43°23' Bắc, 140°32' Đông, và tàu chở hàng Jintsu Maru (994 tấn) tại tọa độ 43°28' Bắc, 140°28' Đông. Trong ngày 12 tháng 6, Spadefish báo cáo bắn chìm một con thuyền buồm bằng pháo 20 mm và ba tàu cá khác bằng pháo 127 mm ở gần Đảo Rebun. Ngày 13 tháng 6, Spadefish đã vô tình tấn công và bắn chìm tàu vận tải SS Transbalt của Liên Xô ở Eo biển La Pérouse. Nguyên nhân chính là do Transbalt đã di chuyển lệch với lộ trình vạch sẵn của Liên Xô, và hoa tiêu của Spadefish đã lầm tưởng Transbalt là tàu hàng của Nhật Bản. Năm thủy thủ của Transbalt thiệt mạng trong cuộc tấn công, và những người sống sót đã tự di chuyển về Nhật Bản. Transbalt là một trong sáu tàu vận tải của Liên Xô bị tàu ngầm Hoa Kỳ tấn công nhầm và chìm tại khu vực Bắc Thái Bình Dương trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Vào ngày 14 tháng 6, Spadefish tiến vào Biển nội địa Seto và bắn chìm tàu vận tải Seizan Maru (2.018 tấn) đang neo đậu ở Cảng Moka (tọa độ 47°03' Bắc, 142°01' Đông) bằng hai quả ngư lôi. Đêm ngày 17 tháng 6, Spadefish tấn công và đánh chìm tàu rải mìn Eijō Maru (2.274 tấn) ở ngoài khơi Đảo Okushiri, tại tọa độ 42°43 Bắc, 139°57′ Đông.

Sau khi hội quân với Sea Dog và Crevalle, Spadefish di chuyển đến điểm tập kết của TG 17.21 ở phía tây của Eo biển La Pérouse vào đêm 24 tháng 6. Các tàu ngầm, ngoại trừ Bonefish (được cho là bị trúng mìn chống ngầm của tàu kaibōkan và chìm vào ngày 18-19 tháng 6), sau đó xếp thành đội hình kép song song vào trưa ngày 25 tháng 6, đi qua Eo biển La Pérouse và đi vào Biển Okhotsk. Sau khi thoát khỏi vùng biển Nhật Bản, Spadefish quay trở về Trân Châu Cảng và cập bến vào ngày 4 tháng 7, kết thúc chuyến tuần tra cuối cùng kéo dài 39 ngày của tàu.

Hậu chiến
Spadefish đang chuẩn bị cho chuyến tuần tra thứ sáu thì được tin Nhật Bản tuyên bố đầu hàng vô điều kiện. Sau khi chiến tranh kết thúc, con tàu lưu lại tại Trân Châu Cảng tới ngày 2 tháng 9, trước khi khởi hành về Xưởng Hải quân Mare Island, nơi con tàu được cho ngừng hoạt động vào ngày 3 tháng 5 năm 1946, và được điều về Hạm đội Trừ bị Đại Tây Dương với vai trò mới là tàu ngầm huấn luyện. Spadefish được xếp lớp lại thành tàu ngầm phụ trợ, với ký hiệu lườn mới AGSS-411 vào ngày 6 tháng 11 năm 1962. Spadefish được xóa tên khỏi Danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 4 năm 1967, và được bán cho Tổng công ty Khoáng sản và Hợp kim Union (Union Minerals & Iron Corp) ở New York để tháo dỡ vào năm 1969.

Khen thưởng
Spadefish đã thực hiện tổng cộng năm chuyến tuần tra ở Mặt trận Thái Bình Dương trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, và được tặng thưởng bốn Ngôi sao Chiến trận. Ủy ban Đánh giá Lục quân-Hải quân đã ghi nhận Spadefish bắn chìm 21 tàu các loại của Nhật Bản, với tổng mức tải trọng đạt 88.091 tấn, đứng thứ sáu trong danh sách những chiếc tàu ngầm Hải quân Hoa Kỳ có thành tích xuất sắc nhất trong Chiến tranh thế giới thứ hai (về tổng tải trọng), và có thành tích đứng thứ hai trong toàn bộ lớp Balao, chỉ sau chiếc Tang. Spadefish đã đạt được những thành tích trên chỉ trong vòng một năm hoạt động tại mặt trận Thái Bình Dương.

Xem thêm

 Gordon Waite Underwood
 Danh sách tàu ngầm lớp Balao
 Danh sách tàu ngầm thành công nhất của Hoa Kỳ trong Thế Chiến II

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Sách tham khảo

Tài liệu tham khảo

Liên kết ngoài

Tàu thủy năm 1944
Spadefish
Spadefish


title: Erateina rustica

text:
Erateina rustica là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Erateina


title: Hydrillodes murudensis

text:
Hydrillodes murudensis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hydrillodes


title: NGC 504

text:
NGC 504 (còn được gọi là PGC 5084 hoặc UGC 935), là một thiên hà dạng thấu kính nằm cách Hệ Mặt Trời khoảng 189 triệu năm ánh sáng trong chòm sao Song Ngư. Nó được phát hiện vào ngày 22 tháng 11 năm 1827 bởi nhà thiên văn học John Herschel. Thiên hà này được liệt kê hai lần trong Danh mục chung, tiền thân của Danh mục chung mới, là GC 291 và GC 292.

Lịch sử quan sát
Herschel đã phát hiện ra thiên thể này mà không ghi chép lại một mô tả trực quan. Tuy nhiên, ông chú thích rằng tinh vân "đi trước NGC 507 khoảng 10 giây và cách nó một nửa cánh đồng về phía nam". Sau đó, NGC 504 cũng được phát hiện bởi Heinrich d'Arrest khi sử dụng kính thiên văn phản xạ 11 inch ở Copenhagen và được cho rằng đây là thiên thể mới. Điều này dẫn đến việc Herschel lập danh mục hai quan sát riêng biệt là GC 291 và GC 292. Các vật thể sau đó được John Louis Emil Dreyer kết hợp với việc tạo ra Danh mục chung mới, trong đó thiên hà được mô tả là "rất mờ nhạt, nhỏ".

Xem thêm

 Thiên hà dạng thấu kính
 Danh sách các đối tượng NGC (1–1000)
 Song Ngư (chòm sao)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 SEDS

Thiên thể phát hiện năm 1827
Thiên thể UGC
Thiên thể PGC
Thiên thể NGC
Chòm sao Song Ngư
Thiên hà hình hạt đậu


title: Deutsches Reichsbräu

text:
(tiếng Đức: "Bia của đế chế Đức") là một loại bia Đức được sản xuất bởi cựu chính trị gia Tommy Frenck. Nó là một pilsner (một dòng bia nổi tiếng) với thể tích cồn là 4,9%. Tuy nhiên, thương hiệu đã gây tranh cãi vì sử dụng hình ảnh theo phong cách Đức quốc xã.

Thiết kế
Hãng bia sử dụng nhãn hiệu màu nâu, theo các bản tin của phương tiện truyền thông, được cho là có liên quan đến Lực lượng bão táp (SA, còn được gọi là quân áo nâu). Logo của thương hiệu bao gồm một con đại bàng Reichsadler cùng thập tự sắt với tên của hãng được viết theo chữ Gothic ở bên dưới.

Lịch sử
Thức uống ban đầu được rao bán trên các trang web của những người theo chủ nghĩa quốc xã mới vào tháng 1 năm 2020. Frenck nói rằng ông đã nảy ra ý tưởng này sau khi cảnh sát thi hành lệnh cấm rượu bia tại một ngày hội của người cùng tư tưởng với ông tại tu viện Vessra. Cùng năm, bia đã được bán hết trong một cửa hàng rượu ở thị trấn Bad Bibra, Sachsen-Anhalt. Tuy nhiên, hành vi này bị phát hiện bởi Quận trưởng Götz Ulrich, vào Ngày tưởng niệm Holocaust. Bia được bán với giá 18,88 euro, trong đó số "18" được hiểu trong mã Neo-Nazi là từ viết tắt của "AH" (Adolf Hitler) cũng như "88" là cách viết tắt của "Heil Hitler".

Cảnh sát được triệu tập để điều tra vì việc sử dụng hình ảnh theo phong cách quốc xã. Vì các biểu tượng được sử dụng trên nhãn bia không bị cấm theo Mục 86a Strafgesetzbuch và cũng không có hình chữ vạn xuất hiện, nên cảnh sát quyết định sản phẩm này không phải là bất hợp pháp. Cửa hàng rượu trên là một thương hiệu nhượng quyền độc lập của Getränke-Quelle. Họ đã ra lệnh cho cửa hàng không được bán thứ bia đó nữa cũng như chấm dứt thỏa thuận nhượng quyền thương mại của họ. Thay vào đó, Frenck lại bán Deutscheches Reichsbräu tại quán rượu của mình.

Tham khảo

Chủ nghĩa quốc xã mới ở Đức


title: Reinhold Glière

text:
Reinhold Moritzevich (Moritsevich) Glière (Glier) (tiếng Nga: Рейнгольд Морицевич Глиэр)(1875-1956) là nhà soạn nhạc, nhạc trưởng người Nga.

Cuộc đời và sự nghiệp
Reinhold Glière học âm nhạc tại nhà ở Kiev, học sáng tác tại Nhạc viện Moskva, học chỉ huy tại Nhạc viện Berlin. Sau đó, ông trở thành giám đốc và giáo sư môn sáng tác tại Nhạc viện Kiev, rồi chuyển về dạy tại Nhạc viện Moskva.

Phong cách sáng tác
Âm nhạc của Reinhold Glière đi theo những truyền thống của âm nhạc kinh điển Nga, trong sáng, lạc quan, giai điệu phong phú, gần gũi với dân ca Nga.

Các sáng tác
Reinhold Glière đã viết:
 ba bản giao hưởng
 bốn bản tứ tấu đàn dây
 Hành khúc của Hồng quân cho dàn nhạc kèn (1924)
 Opera:
 Shakh Senem (1927)
 Rachel (1943
 Bản opera-oratorio Mặt đất và bầu trời (1900)
 Các vở ballet:
 Hoa anh túc (1927)
 Ky sĩ bằng đồng (1949)
 Concerto cho hạc cầm (1938)
 Concerto cho violin (1945-1946)
 123 ca khúc
 173 tiểu phẩm cho piano
 Nhiều tác phẩm nhạc thính phòng khác

Danh sách tác phẩm

Tác phẩm cho dàn nhạc
 Symphony No 1 in E-flat major, Op. 8 (1900)
 Symphony No 2 in C minor, Op. 25 (1907)
 Sireny (The Sirens) in F minor, symphonic poem, Op. 33 (1908)
 Symphony No 3 (Ilya Muromets) in B minor, Op. 42 (1911). (Premiere by the Russian Musical Society in Moscow under Emil Cooper on ngày 23 tháng 3 năm 1912.)
 Zaporozhtsy (The Zaporozhy Cossaks), symphonic poem-ballet, Op. 64 (1921; performed only in concert)
 Na prazdnik Kominterna! (Fantasy for the Comintern Festival), Fantasy for military wind orchestra (1924)
 Marsh Krasnoy Armii (March of the Red Army) for wind orchestra (1924)
 Symphonic Fragment (1934)
 Geroitshesky marsh Buryatskoy-Mongolskoy ASSR (Heroic March for the Buryat-Mongolian ASSR), C major, Op. 71 (1934–1936)
 Torzhestvennaya uvertyura k 20-letiyu Oktyabrya (Festive Overture for the 20th Anniversary of the October-Revolution), Op. 72 (1937)
 Ferganskiy Prazdnik (Holiday in Ferghana) Overture Op 75
 Pokhodny marsh (Field March) for wind orchestra, Op. 76 (1941)
 Druzhba narodov (The friendship of the peoples), Ouverture on the 5th anniversary of the Soviet Constitution, Op. 79 (1941)
 25 let Krasnoy Armii (25 Years of the Red Army), Overture for wind orchestra, Op. 84 (1943)
 Pobeda (Victory), Overture, Op. 86 (1944); version for wind orchestra, Op. 86a
 Concert Waltz in D-flat major, Op. 90 (1950)

Concerti
 Concerto for harp and orchestra in E-flat major, Op. 74 (1938)
 Concerto for coloratura soprano and orchestra in F minor, Op. 82 (1943)
 Concerto for cello and orchestra in D minor, Op. 87 (1946)
 Concerto for horn and orchestra in B-flat major, Op. 91 (1951)
 Concerto for violin and orchestra (Concerto-Allegro) in G minor, Op. 100 (1956), completed and orchestrated by Boris Lyatoshinsky

Tác phẩm thanh nhạc
 Songs
 Chorales
 Cantatas

Nhạc thính phòng
 String Quartet No 1 in A major, Op. 2 (1899)
 String Quartet No 2 in G minor, Op. 20 (1905)
 String Quartet No 3 in D minor, Op. 67 (1927)
 String Quartet No 4 in F minor, Op. 83 (1943)
 String Sextet No 1 in C minor, Op. 1 (1898)
 String Sextet No 2 in B minor, Op. 7 (1904)
 String Sextet No 3 in C major, Op. 11 (1904)
 String Octet in D major, Op.5 (1902)
 Intermezzo and Tarantella for double bass and piano, Op. 9
 Praeludium and Scherzo for double bass and piano, Op. 32
 Duos for various instruments
Russian Sailor's Dance

Piano
Numerous piano pieces
 25 preludes for piano, Op. 30 (from the Sibley Music Library Digital Scores Collection)
 8 pièces faciles pour piano, Op. 43 (from the IMSLP Petrucci Music Library)
 12 morceaux for piano 4-hands, Op. 48 (from the Sibley Music Library Digital Scores Collection)

Âm nhạc sân khấu

Opera
 Earth and Heaven , opera-oratorio (1900), after the poem by Lord Byron
 Shakh-Senem, opera, Op. 69 (1923–25)
 Rachel, opera in one act, Op.81 (1942–43), libretto by Mikhail Bulgakov after Maupassant's Mademoiselle Fifi Leyli va Medzhnun, [Uzbekian] opera, Op. 94 (1940), co-author Talib Sadykov
 Gyul'sara, opera, Op. 96 (1936, rev. 1949), co-author Talib Sadykov

Ballet
 Khrizis, Op. 65 (1912, rev. 1925), Mime Ballet
 Komedianty (The Comedians), Op. 68 (1922, rev. 1930 and 1935 as Doch' Kastilii (The Daughter of Castille))
 Krasny mak (The Red Poppy), Op. 70 (1927, rev. 1949 and 1955 Krasny tsvetok (The Red Flower))
 Cleopatra, Op. 78 (1925), Mime Ballet
 Medny vsadnik (The Bronze Horseman; after Alexander Pushkin), Op. 89 (1948/49)
 Taras Bulba'' (after Nikolai Gogol), Op. 92 (1952)

Nhạc cụ solo
 Impromptu for harp
 Intermezzo & Tarantella for Double Bass

Chú thích

Liên kết ngoài

 Gliere and his Third Symphony Ilya Murometz
 Reinhold Gliere Life and Work
 The Epoch Times' article on Gliere and revival of his legacy
 Global map of R.Gliere's heritage sites (updated regularly)
 List of Reinhold Gliere's manuscripts in Russian Art&Literature Archive

Sinh năm 1875
Mất năm 1956
Nhà soạn nhạc Nga
Nhạc trưởng Nga
Nhà soạn nhạc Liên Xô
Nhạc trưởng Liên Xô
Nghệ sĩ nhân dân Liên Xô
Nghệ sĩ nhân dân Liên bang Nga
Nhà soạn nhạc opera
Nhà soạn nhạc kịch múa
Chôn cất tại nghĩa trang Novodevichy


title: Sybra mediomaculata

text:
Sybra mediomaculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Sybra


title: Thương xá TAX

text:
Thương xá TAX từng là một trung tâm thương mại lớn và lâu đời tại Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam nằm tại góc đường Lê Lợi – Nguyễn Huệ và đối diện Khách sạn Rex trên đường Lê Lợi. Tòa nhà nhà đã bị phá bỏ vào cuối năm 2016 nhằm xây một cao ốc mới nhưng tính đến tháng 7 năm 2022 vẫn là một khu đất bỏ hoang dự định dùng tạm làm bãi giữ xe.

Lịch sử

Thời Pháp thuộc

Công trình kiến trúc nguyên thủy được xây từ năm 1880 thời Pháp thuộc ở trung tâm Sài Gòn tại góc đại lộ Charner và đại lộ Bonnard, gần tòa thị chính (hôtel de ville). Năm 1914 công ty Société Coloniale des Grands Magasins mở Grands Magasins Charner de Saigon (viết tắt là SGMC) đến năm 1924 thì khu nhà này được tái thiết và khuếch trương theo phong cách Art Deco đón tiếp khách hàng thượng lưu của đô thị lớn nhất Liên bang Đông Dương. Ngày 27 tháng 11 năm 1924, tiệm bách hóa khai trương là một sự kiện nhộn nhịp đáng ghi nhớ của Sài Gòn được báo chí loan tin rộng rãi.

Tháng 10 năm 1925 tiệm bách hóa gắn thêm một hệ thống còi điện để kêu lên mỗi khi có tin mới từ chính quốc báo sang. Năm 1942 xây thêm lầu bốn, đập bỏ tháp đồng hồ và thay vào đó là bảng gắn dòng chữ GMC.

Thời Việt Nam Cộng hòa
Sang thời Việt Nam Cộng hòa, Đại lộ Bonnard thay tên là đại lộ Lê Lợi và Đại lộ Charner biến thành đại lộ Nguyễn Huệ còn Grands Magasins Charner mãi tới năm 1960 mới chính thức sang tên là Thương xá TAX, với địa chỉ 135 đại lộ Nguyễn Huệ. Thập niên 1960, Tổng giám mục Phêrô Máctinô Ngô Đình Thục ủy quyền cho Viện Đại học Đà Lạt mua lại Thương xá này, từ đó trở thành bất động sản của Tổng giáo phận Sài Gòn. Sau Đảo chính Việt Nam Cộng hòa 1963, chính quyền mới tịch thu thương xá này vì cho rằng nó liên quan đến Dòng họ Ngô. Khu thương xá từ đó không còn thuộc một công ty mà do thương nhân mướn lại làm nơi buôn bán.

Sau 1975

Giải thể và phục hồi
Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền mới tịch thu cơ sở này từ Tổng giáo phận Sài Gòn, theo tuyên bố của Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn. Với chính sách tập trung kinh tế, cấm tiểu thương, Thương xá TAX bị giải thể. Tòa nhà được giao về cho Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh quản lý, không còn là địa điểm kinh doanh sầm uất, mặt bằng thỉnh thoảng được tận dụng làm không gian trưng bày các mặt hàng, máy móc công nghiệp do các đơn vị quốc doanh của thành phố sản xuất.

Đến năm 1978, trong bối cảnh thời bao cấp, Thương xá TAX trở thành một công ty quốc doanh mang tên "Cửa hàng Phục vụ Thiếu nhi Thành phố", người bán hàng được gọi là mậu dịch viên, có thắt khăn quàng đỏ như thiếu nhi để bán mặt hàng chính là đồ chơi cho trẻ em. Đến năm 1981, khu nhà này đổi tên thành "Cửa hàng Bách hóa Tổng hợp Thành phố" do Sở Thương Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh sở hữu. Từ năm 1997, tòa nhà đổi tên thành "Công ty Bán lẻ Tổng hợp Sài Gòn" do Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn (SATRA) quản lý. Năm 1998, tên gọi Thương xá TAX đã được phục hồi. Năm 2003, tòa nhà đã trải qua một cuộc đại trùng tu cuối cùng.

Phá dỡ
Năm 25 tháng 9 năm 2014, Thương xá TAX chính thức được ra lệnh đóng cửa để phá tòa nhà nhằm xây một cao ốc 40 tầng tại khu đất, dự kiến tên là Satra Tax Plaza. Nhiều phương án thực hiện bóc tách bảo tồn nội thất đã được thực hiện trước khi chính thức phá dỡ trong vòng 2 năm. Ngày 12 tháng 10 năm 2016, quá trình dỡ bỏ thương xá được bắt đầu tiến hành. Tính đến tháng 7 năm 2022, khu đất này bỏ hoang và chính quyền Quận 1 muốn dùng làm bãi giữ xe cho công viên Bến Bạch Đằng và phố đi bộ Nguyễn Huệ. Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn (SATRA) vẫn đang là đơn vị quản lý khu đất.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang nhà của Saigon Trading Company SATRA quản lý Thương xá TAX

Công trình kiến trúc Pháp tại Thành phố Hồ Chí Minh
Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
Trung tâm thương mại tại Thành phố Hồ Chí Minh
Công trình kiến trúc đã bị phá dỡ tại Việt Nam


title: Calamotropha schonnmanni

text:
Calamotropha schonnmanni là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Calamotropha


title: Philip Ashworth

text:
Phil Ashworth (sinh ngày 14 tháng 4 năm 1953) là một cựu cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí tiền đạo. Năm 1981, ông thi đấu với đội bóng Thụy Điển GAIS.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Vận động viên Burnley
Cầu thủ bóng đá Anh
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Blackburn Rovers F.C.
Cầu thủ bóng đá A.F.C. Bournemouth
Cầu thủ bóng đá Workington A.F.C.
Cầu thủ bóng đá Southport F.C.
Cầu thủ bóng đá Rochdale A.F.C.
Cầu thủ bóng đá Portsmouth F.C.
Cầu thủ bóng đá Scunthorpe United F.C.
Cầu thủ bóng đá GAIS
Cầu thủ bóng đá English Football League
Cầu thủ bóng đá Anh ở nước ngoài
Vận động viên Anh ở Thụy Điển
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thụy Điển


title: Idaea indecorata

text:
Idaea indecorata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

I


title: Ngựa vằn Crawshay

text:
Ngựa vằn Crawshay (Danh pháp khoa học: Equus quagga crawshayi) là một phân loài của loài ngựa vằn đồng bằng. Chúng có nguồn gốc ở miền đông Zambia, phía đông của sông Luangwa, Malawi, đông nam Tanzania và phía bắc Mozambique về phía nam tới Quận Gorongoza. Ngựa vằn Crawshay có thể được phân biệt với phân loài khác của ngựa vằn đồng bằng trong đó răng hàm dưới thiếu một phễu và ngựa vằn Crawshay có sọc rất hẹp so với các dạng khác của ngựa vằn đồng bằng.

Đặc điểm chung
Chúng là phân loài chuyên sống thành bầy ở thảo nguyên đồng bằng châu Phi, chúng được biết đến nhiều nhất qua những sọc đen-trắng không thể lẫn vào đâu được. Bộ lông sọc đặc trưng mang lại cho ngựa vằn một số lợi ích nhất định. Ví dụ như với những hoa văn sọc trên người, chúng trở nên khác lạ đối với những loài động vật khác đồng thời cũng giúp chúng dễ xác định lẫn nhau và khi ở trong một đàn lớn, những cái sọc này sẽ khiến kẻ thù gặp khó khăn trong việc cách ly một con ngựa riêng lẻ ra để tấn công.

Giống như tất cả các con ngựa vằn, chúng có sọc đen đậm, dày và trắng, và không có chuyện có hai cá thể nhìn chính xác như nhau. Chúng cũng có những họng đen hoặc tối. Bộ lông của một con non con khi sinh là nâu và trắng. Tất cả đều có sọc dọc trên các bộ phận trước của cơ thể, mà có xu hướng hướng về ngang trên thân sau. Bằng chứng phôi thai đã chỉ ra rằng màu nền của ngựa vằn là đen và trắng là một sự bổ sung. Đã có những đột biến khác nhau của bộ lông thú của ngựa vằn, từ chủ yếu là màu trắng để chủ yếu là màu đen những con ngựa vằn bạch tạng hiếm đã được ghi nhận.

Cũng như các loài ngựa vằn khác, chúng có tính hung dữ, khó thuần hóa, thiên tính của chúng rất khó đoán trước được, thường thích đá lại hay cắn. Việc dạy cho ngựa vằn cách học kéo xe cũng vậy, chúng rất dễ kinh hãi dưới áp lực. Và khi chúng bắt đầu trưởng thành thì những con ngựa vằn thường dữ hơn những con ngựa thông thường rất nhiều. Điều đặc biệt nguy hiểm từ những con ngựa vằn là khi cắn chúng thường sẽ không nhả, nên nuôi dưỡng ngựa vằn được xếp vào một trong những việc cực kì khó khăn. Ngoài ra, trong quần thể ngựa có cấu trúc phân cấp, kết cấu tập quán gia đình. Một con ngựa đầu đàn là con ngựa đực, tiếp đến có khoảng 6-7 con ngựa cái và thêm những con ngựa con. Những con ngựa này đều biết vai trò cũng như vị trí của chúng trong đàn. Chúng chịu sự chi phối của con ngựa đầu đàn, và sẵn sàng làm theo mọi điều khiển của nó, con người chỉ cần chế ngự thuần hóa duy nhất con ngựa đầu đàn thì có thể "dạy dỗ" luôn cả những con khác. Thế nhưng, ngựa vằn lại là một trong những loại không hề có lối sống này.

Một điều thú vị là sữa mẹ của con người, lại có rất nhiều điểm chung với chúng, Sữa ngựa vằn có thành phần và tỷ lệ khá giống với sữa mẹ của người, ngựa vằn đồng bằng cũng có loại sữa với thành phần tương tự như sữa của người, với 2,2% chất béo, 1,6% protein, 7% đường lactose và 89% nước. Sữa mẹ và sữa ngựa vằn đều có chung tính chất là nhiều nước và ít năng lượng, và phần lớn năng lượng đến từ đường lactose hơn là chất béo. Ngựa vằn tiến hoá trong điều kiện môi trường cực kỳ khô và nóng. Thông qua việc cung cấp thêm nước cho con non, ngựa vằn mẹ giúp con tận dụng được việc làm mát thông qua việc toát mồ hôi. Sữa của con người có thành phần dinh dưỡng khá giống sữa ngựa vằn, nhưng là kết quả bởi hàng loạt những thách thức sinh tồn rất khác mà loài người phải đương đầu trong quá trình tiến hóa, nếu so với ngựa vằn, những loài có quan hệ thân cận thường có thành phần sữa giống nhau hơn những loài khác xa nhau, mặc dù con người và ngựa vằn có rất ít điểm giống nhau, tỷ lệ cao trong thành phần sữa của ngựa vằn không phản ánh điều kiện khô nóng mà loài này tiến hoá

Chức năng sọc
Sọc của chúng hẹp. Các tế bào melanocyte dưới da có vai trò sản xuất sắc tố màu lông. Đối với ngựa vằn cũng vậy, các tế bào melanocyte này quyết định màu sắc của chúng. Dựa trên việc phân tích các tế bào sắc tố này trong giai đoạn phôi thai của ngựa vằn, màu đen của ngựa vằn là kết quả của kích hoạt sắc tố bởi tế bào melanocyte, trong khi đó màu trắng là kết quả của sự ức chế sắc tố. Điều đó cũng có nghĩa là màu đen chính là màu sắc chính của loài ngựa vằn, còn các sọc trắng là kết quả của sự ức chế các tế bào melanocyte khiến cho chúng không tạo ra được màu đen và do đó có các sọc trắng.

Màu sắc đặc biệt này có tác dụng rất lớn giúp chúng tồn tại trong điều kiện khắc nghiệt tại châu Phi. Màu sắc đen trắng xen kẽ giúp chúng làm giảm tới 70% nhiệt của ánh mặt trời hấp thụ vào cơ thể. Sọc ngựa vằn có chức năng truyền tín hiệu xã hội, ngụy trang vào lúc bình minh hoặc hoàng hôn trong môi trường đồng cỏ. Cách bố trí các sọc trên cơ thể ngựa vằn cũng tạo ra các dấu hiệu riêng cho mỗi con ngựa vằn giống như dấu vân tay của con người. Còn đối với ngựa vằn thì đó là các sọc ở vai hoặc cổ, giúp chúng nhận biết các thành viên trong đàn. Ngoài việc tự vệ, các đường kẻ sọc trên cơ thể ngựa vằn còn mang đến cho chúng một số thuận lợi khác.

Sọc vằn sẽ giúp một cá thể đơn lẻ nhanh chóng nhận ra bầy đàn nhờ những hoa văn bắt mắt đó như vậy sẽ giảm nguy cơ bị lạc đàn. Như vân tay người, hoa văn của mỗi con ngựa vằn đều khác nhau. Các hoa văn đó giúp các con ngựa nhận biết nhau dù ở khoảng cách khá xa. Vì vậy ngay từ khi mới sinh ra, ngựa con đã học cách nhận biết hoa văn trên cơ thể của các thành viên khác trong đàn. Các đường kẻ sọc giúp ngựa vằn ngụy trang thoát khỏi sự chú ý của các con thú ăn thịt đồng thời cũng là đặc điểm nhận dạng của bầy đàn.

Các hoa văn đó rất có ích cho sự tồn tại của loài động vật này ở vùng đồng cỏ. Nhờ sọc cơ thể con ngựa hòa lẫn với môi trường sống có nhiều cỏ. Các hoa văn này là một cách tự vệ tự nhiên. Những đường kẻ sọc sẽ giúp bảo vệ ngựa vằn khỏi các loài động vật ăn thịt nhờ tạo ra ảo ảnh quang học. Sọc ngựa vằn có thể tạo ra ảo ảnh quang học khi con vật di chuyển, giúp nó tránh khỏi sự tấn công của nhiều loại động vật ăn thịt và côn trùng sống ký sinh. Đặc điểm trên cơ thể loài ngựa vằn giúp chúng có thể tránh xa nhiều loài côn trùng hút máu, thậm chí cả ruồi những hàng sọc phản chiếu ánh sáng. Đặc điểm trên cơ thể loài ngựa vằn giúp chúng có thể tránh xa nhiều loài côn trùng chút máu

Khi ngựa vằn di chuyển sẽ tạo ra cảm nhận thông tin sai lệch cho chủ thể quan sát. Con người và nhiều loài động vật khác có hệ thần kinh phát hiện chuyển động dựa trên đường nét vật thể nên dễ bị hiểu nhầm, đánh giá sai chuyển động của con vật. Các sọc đen trắng của ngựa vằn có tác dụng rất lớn, giúp chúng sống sót trong điều kiện khắc nghiệt và trước các loài thú ăn thịt. Trái ngược với nhiều người nghĩ, màu sắc sặc sỡ của ngựa vằn có thể thu hút các loài thú ăn thịt khác như sư tử hay linh cẩu. Tuy nhiên thực chất thì các sọc đen trắng này lại giúp ngựa vằn đánh lạc hướng các loài này.

Màu trắng và đen trên cơ thể ngựa vằn rất nổi bật giữa đồng cỏ. Thậm chí những loài động vật không tinh nhạy trong việc nhận biết màu, như sư tử chẳng hạn, cũng có thể dễ dàng nhận thấy. Các vằn của con ngựa thường có hướng thẳng đứng ở nửa thân trước, riêng nửa thân sau thì có hướng nằm ngang. Khi các con ngựa đứng gần nhau, các hoa văn hòa lẫn và chồng khít vào nhau khiến kẻ khác khó có thể phân biệt từng con riêng biệt. Điều đó khiến con thú ăn thịt khó có thể xác định mà tách riêng từng con ngựa để tấn công.

Các sọc chéo rộng bên hông, đường kẻ sọc hẹp trên lưng và cổ ngựa vằn gây ra ảo giác khi con vật di chuyển, đặc biệt trong một đàn ngựa vằn lớn. Điều này giúp đánh lạc hướng động vật ăn thịt, làm sai lệch quá trình tiếp cận của động vật ký sinh. Khi những con ngựa vằn đứng tập hợp lại với nhau, với số lượng các sọc đen trắng lớn có thể đánh lừa các loài ăn thịt khác. Giống như một dạng ảo ảnh quang học, khiến cho 10 con ngựa vằn đứng gần nhau trông giống như một khối khổng lồ. Đánh lừa các loài ăn thịt và khiến chúng không dám tới gần.

Chế độ ăn
Không giống như nhiều loài động vật móng guốc lớn khác ở châu Phi, các phân loài của ngựa vằn đồng bằng ưa thích (nhưng không nhất thiết cần có) cỏ ngắn để gặm. Kết quả là, phạm vi phân bổ của chúng rộng hơn so với nhiều loài khác, thậm chí cả trong các khu vực đồng rừng, và thông thường chúng là loài ăn cỏ đầu tiên xuất hiện ở các khu vực mới có cỏ mọc. Chỉ sau khi chúng đã gặm và dẫm nát các loài cỏ dài thì linh dương đầu bò và linh dương gazen mới đến.

Tuy nhiên, để bảo vệ mình khỏi các kẻ thù thì ngựa vằn đồng bằng nghỉ ngơi qua đêm ở các khu vực trống trải có thể quan sát tốt về đêm. Chúng ăn nhiều loại cỏ khác nhau, ưa thích nhất là cỏ non và tươi khi có thể, nhưng chúng cũng ăn cả lá và cành non. Một ước tính, chế độ ăn của ngựa vằn được ước tính là 92% cỏ, 5% các loại thảo mộc, và 3% cây bụi.

Không giống như nhiều động vật móng guốc lớn của châu Phi, ngựa vằn đồng bằng không yêu cầu (nhưng vẫn thích) cỏ ngắn để gặm cỏ. Nó ăn một loạt các loại cỏ khác nhau, thích thú và cũng bứt lá và chồi theo thời gian. Kết quả là, nó có chế độ ăn dao động rộng rãi hơn so với nhiều loài khác, ngay cả khi vào rừng, và nó thường là các loài ăn cỏ đầu tiên xuất hiện trong một khu vực có thảm thực vật.

Các phân loài này có một dạ dày đơn giản và sử dụng quá trình lên men ruột sau, cho phép chúng tiêu hóa và hấp thụ một lượng lớn thức ăn gia súc trong một khoảng thời gian 24 giờ. Như vậy, chúng ít chọn lọc trong tìm kiếm thức ăn, nhưng chúng mất nhiều thời gian ăn. Ngựa vằn là một loài động vật đấy tiên phong và chuẩn bị đường cho vật ăn cỏ chuyên biệt hơn những loài mà phụ thuộc vào các loại cỏ ngắn hơn và bổ dưỡng hơn.

Tập tính chung

Tổ chức bầy
Ngựa vằn đồng bằng có tính sống tập thể cao và thông thường tạo ra các nhóm gia đình nhỏ bao gồm một con đực, một, hai hay vài con cái và các con non mới sinh gần thời gian đó. Các nhóm là vĩnh cửu và kích thước nhóm có xu hướng dao động theo môi trường sống: Ở những khu vực nghèo thức ăn thì các nhóm nhỏ hơn. Theo thời gian, các gia đình ngựa vằn đồng bằng nhóm lại với nhau thành các bầy đàn lớn, có thể với các nhóm khác hay với các loài ăn cỏ khác, chủ yếu là linh dương đầu bò. Bầy ngựa vằn sẽ trộn và di chuyển với nhau cùng với các loài khác như linh dương đầu bò. Linh dương đầu bò và ngựa vằn thường cùng tồn tại hòa bình và sẽ cảnh báo cho nhau để tránh kẻ thù. Tuy nhiên, sự tương tác tích cực thỉnh thoảng xảy ra.

Các phân loài ngựa vằn đồng bằng là động vật có tính xã hội cao và thường tạo thành nhóm nhỏ gia đình được gọi là hậu cung, trong đó bao gồm một con ngựa đực duy nhất, một số ngựa cái, và con cái của chúng gần đây. Các thành viên trưởng thành của một hậu cung rất ổn định, thường còn lại với nhau trong nhiều tháng đến nhiều năm. Nhóm của tất cả các con đực độc thân cũng tồn tại.

Đây là nhóm ổn định 2-15 con đực với một tuổi dựa trên hệ thống phân cấp dẫn đầu bởi một con đực thành niên. Những con đực ở trong nhóm của chúng cho đến khi nó đã sẵn sàng để bắt đầu một hậu cung. Các con đực độc thân chuẩn bị cho vai trò người lớn của chúng với các trò chơi chiến đấu và nghi lễ thách thức, mà mất đến hầu hết các hoạt động của chúng.

Nhiều hậu cung và các nhóm độc thân đã đến với nhau để tạo thành bầy đàn. Ngoài ra, cặp hậu cung có thể tạo ra các phân nhóm tạm thời ổn định trong một bầy đàn, cho phép các cá thể tương tác với những người bên ngoài nhóm của chúng. Việc phối giống hình thành và mở rộng hậu cung của mình bằng cách bắt cóc con ngựa cái trẻ từ hậu cung khi sinh của chúng. Khi một con ngựa cái đến tuổi trưởng thành, nó sẽ phơi bày các tư thế kỳ động dục, nơi thu hút sự kích dục gần đó, cả hai con đọc thân và các con đầu đàn hậu cung. Bố mẹ của con ngựa cái đó (có khả năng con bố) sẽ xua đuổi hoặc đánh những kẻ độc dục đang cố gắng bắt cóc con gái của mình.

Loài ngựa vằn tại khu vực miền nam châu Phi lập kỷ lục chuyến di cư dài nhất trên lục địa với quãng đường lên đến 500 km. Ngựa vằn thực hiện chuyến di cư trên lục địa dài nhất từ trước đến nay trong thế giới động vật có vú. Quãng đường di cư của chúng lên đến 500 km tại khu vực bảo tồn thiên nhiên hoang dã Serengeti. Đây là chuyến di cư trên cạn lịch sử, dài nhất từ trước đến nay trong thế giới động vật có vú. Xu hướng di cư của loài ngựa vằn, đi trên đường thẳng so với các loài khác có lộ trình quanh co. Đó cũng là lý do vì sao quãng đường di cư của ngựa vằn thường dài hơn so với các loài động vật có vú, động vật hoang dã.

Chiến đấu
Ngay cả sau khi một con ngựa trẻ được phân lập từ hậu cung khi sinh, cuộc chiến trên của con cái vẫn tiếp tục cho đến khi chu kỳ động dục của mình và nó bắt đầu trở lại với chu kỳ động dục tiếp theo. Khi con ngựa cuối cùng rụng trứng, con đực đầu đàn cô giữ con ngựa cái thật chặt. Như vậy, con ngựa cái sẽ trở thành một thành viên thường trực của một hậu cung mới. Các tư thế kỳ động dục của một con cái trở nên ít chú ý đến con đực về bề ngoài khi cô bé lớn hơn, do đó sự cạnh tranh đối với con lớn tuổi là hầu như không tồn tại.

Một con ngựa đực sẽ bảo vệ nhóm của mình từ những con đực khác. Khi thử thách, những con ngựa giống đưa ra một cảnh báo trước kẻ xâm lược bằng cách cọ xát mũi hoặc vai với con xâm nhập. Nếu những cảnh báo không được chú ý đến, một cuộc chiến sẽ nổ ra. Những cuộc chiến của các phân nhóm ngựa vằn đồng bằng thường trở nên rất bạo lực, với các loài cắn vào cổ, đầu hoặc chân của nhau, vật lộn với nhau trên mặt đất, và thỉnh thoảng đá hậu. Đôi khi một con ngựa đực sẽ nằm yên trên mặt đất, nếu như đầu hàng, nhưng một khi con kia cho phép đứng lên, nó sẽ tấn công và tiếp tục chiến đấu. Hầu hết các cuộc chiến đấu xảy ra vì con ngựa cái động dục còn trẻ, và dài như một con ngựa giống hậu cung là lành mạnh, thường sẽ không được thử thách.

Có người còn được chứng kiến cuộc chiến giữa hai con ngựa vằn đực trong cùng một đàn ở Serangeti. Đầu tiên, hai con ngựa vằn đực trông khá thân thiện với nhau trên đồng cỏ. Nhưng khi một con đang gặm cỏ, bất ngờ con còn lại lẻn ra phía sau, cắn trộm vào đuôi hay vào chân nó Ngay sau đó, cuộc chiến giữa hai con ngựa vằn trở nên ác liệt khi chúng lao vào tấn công nhau. Một con thậm chí còn tung ra cú đá hậu trúng mặt đối phương. Cuộc chiến chỉ kết thúc sau khi một con chấp nhận đầu hàng và bỏ chạy.

Sinh sản
Một con cái có thể cho ra đời một chú ngựa mỗi mười hai tháng. Đỉnh điểm sinh nở là trong mùa mưa. Con mẹ chăm sóc những chú ngựa cho đến một năm. Các con ngựa đực nói chung là không dung nạp ngựa con mà không phải của mình đẻ ra và nó sẽ hắt hủi những con non mồ côi. Có thể là con ngựa vằn sẽ giết trẻ sơ sinh tỷ lệ mắc đó đã được quan sát thấy trong cả hai cá thể bị giam cầm và trong tự nhiên. Trong bộ phim "Great Zebra Exodus," một con ngựa cái đã cố gắng để bảo vệ con ngựa của mình từ một con ngựa giống mới như cha của nó là một con ngựa đực bị bỏ rơi.

Cũng giống như ngựa, ngựa vằn có thể đứng, đi, chạy khỏi nguy hiểm, và bú ngay sau khi được sinh ra. Tại thời điểm khai sinh, một con ngựa vằn mẹ giữ cho bất kỳ ngựa vằn khác tránh xa con ngựa của mình, bao gồm cả những con ngựa đực, những con ngựa cái khác, và thậm chí cả con cái trước. Trong nhóm, một chú ngựa có thứ hạng tương tự như mẹ của nó. Ngựa con ngựa vằn được bảo vệ bởi mẹ của họ cũng như những con ngựa đực đầu và ngựa cái khác trong nhóm của chúng. Ngay cả với sự bảo vệ của cha mẹ, có đến 50% ngựa con không sống sót bởi bị ăn thịt, bệnh tật và chết đói mỗi năm.

Tự vệ
Chúng là con mồi ưa thích của sư tử, báo săn, linh cẩu, chó rừng và cá sấu. Tuy nhiên, những vằn sọc trên người của ngựa vằn là cách ngụy trang giữa những đám cỏ xavan giúp chúng thoát khỏi những thú ăn thịt. Và nếu bị dồn vào đường cùng, ngựa vằn có thể chống trả lại. Đã không ít lần những con sư tử bị ngựa vằn đá gãy chân phải bỏ chạy.

Động vật ăn thịt ngựa vằn cỡ lớn vùng đồng bằng là những con sư tử và linh cẩu đốm. Cá sấu sông Nin cũng là mối đe dọa rất lớn trong quá trình vượt sông di cư. Con chó hoang châu Phi, loài báo săn, và báo hoa mai cũng con mồi là con ngựa vằn, mặc dù các mối đe dọa do chúng tạo ra là thường nhỏ và hầu như bọn chúng chỉ tấn công ngựa con. Khỉ đầu chó Olive có thể săn ngựa con khi có cơ hội, nhưng không gây ra mối đe dọa nào cho con trưởng thành.

Thực sự chúng không phải là loài dễ dàng để kẻ khác tấn công. Ngựa vằn với cơ thể to lớn và khỏe mạnh có thể đánh đuổi những loài thú ăn thịt, kể cả những con báo. Sư tử là loài thú ăn thịt mà ngựa vằn cảm thấy sợ nhất. Tuy nhiên, khi tập trung lại thành nhóm, đàn ngựa vằn trở nên rất đáng sợ với thú săn mồi. Một đàn ngựa vằn đông đúc sẽ khiến con sư tử phải từ bỏ ý định đi săn. Ngựa vằn có thể là một kẻ thù ghê gớm của các loài ăn thịt, kể từ khi chúng có một vết cắn mạnh và một cú đá hậu trời giáng đủ để giết chết những kẻ săn mồi trên mặt đất. Chúng thường cố gắng để chạy vượt lên những kẻ săn mồi lớn như sư tử và linh cẩu đốm, trong khi chúng thường giữ vững vị trí của nó với những kẻ săn mồi nhỏ hơn.

Trong nhiều tình huống, những cú đá như trời giáng của chúng có thể khiến con sư tử dũng mãnh té lăn quay xuống đất. Những cú đá hậu trời giáng của ngựa vằn khiến ngay cả những con sư tử trưởng thành to lớn chấn thương và mất sức chiến đấu. Có con sư tử hộc máu sau cú đá hậu như trời giáng của ngựa vằn. Có những con sư tử đã bị một ngựa vằn tung cước đá lệch hàm khiến nó không thể đuổi theo săn mồi được nữa. Sau khi đuổi theo đàn ngựa vằn, sư tử không những không bắt được mồi mà còn phải chịu thương tích sau pha rượt đuổi.

Những con ngựa đực thường xuyên rèn luyện kỹ năng đá bằng 2 chân sau. Đôi khi, những con ngựa trong đàn cũng đấu với nhau để rèn luyện kỹ năng chiến đấu. Khi được 5 tuổi, các con ngựa đực chuẩn bị cho cuộc sống gia đình của riêng nó sau này. Những bài tập chiến đấu giữa các con ngựa đực diễn ra rất thường xuyên. Lớn thêm một chút nữa chúng sẽ có thể sử dụng thành thục kỹ năng đá bằng chân sau. Ngựa vằn là loài động vật ăn cỏ duy nhất trên đồng cỏ phát triển kỹ năng đá mạnh mẽ. Hàng ngày, chúng đều tập luyện kỹ năng đó bằng trò đá lẫn nhau. Ngựa vằn có được sức mạnh nhờ thường xuyên tham gia những cuộc rèn luyện như thế. Sự dũng mãnh đó sẽ được truyền lại cho thế hệ tiếp theo. Bằng cách tập hợp lại thành đàn đông, những con ngựa vằn có thể bảo vệ lẫn nhau. Mùa mưa cũng là mùa ngựa vằn nuôi con. Ngựa cái cố ăn thật nhiều cỏ để bồi dưỡng sức khỏe.

Chú thích

Tham khảo

 Hack, M.A & Lorenzen, E. 2008. Equus quagga. In: IUCN 2011. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2011.2. Downloaded on ngày 24 tháng 2 năm 2012.
 Groves, Colin P. (1974). Horses, Asses and Zebras in the Wild. Hollywood, Florida: Ralph Curtis Books. OCLC 1161292.

Động vật có vú Malawi
Động vật có vú Zambia
Ngựa vằn
Q


title: Cryphia distincta

text:
Cryphia distincta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cryphia


title: Cộng đồng người Bỉ nói tiếng Pháp

text:
Tại Bỉ, Cộng đồng nói tiếng Pháp (); () đề cập đến một trong ba cộng đồng ngôn ngữ hiến định. Từ năm 2011, cộng đồng nói tiếng Pháp sử dụng tên gọi Liên đoàn Wallonie-Bruxelles (), tên gọi này gây tranh luận do tên gọi của cộng đồng trong hiến pháp vẫn không thay đổi và do nó được cho là một tuyên bố chính trị. Tên gọi "Cộng đồng nói tiếng Pháp" dùng để chỉ người Bỉ Pháp ngữ, và không áp dụng cho người Pháp sống tại Bỉ.

Cộng đồng có nghị viện, chính phủ, và chính quyền riêng. Hiệu kỳ chính thức được đồng nhất với Hiệu kỳ Wallonie, đó cũng là hiệu kỳ chính thức của người Walloni. Wallonie là nơi sinh sống của 80% tổng số người Bỉ Pháp ngữ, 20% còn lại sống tại Bruxelles, thành phố này là nơi đặt trụ sở nghị viện của Cộng đồng nói tiếng Pháp.

Trong quá khứ, cộng đồng này nói các biến thể của tiếng Wallonie, tiếng Vlaanderen, tiếng Picard, tiếng Luxembourg hay tiếng Đức Franconia Moselle, song hiện nay ngôn ngữ chi phối là tiếng Pháp-Bỉ, ngoại trừ một số khu vực dọc biên giới với Đại công quốc Luxembourg vẫn nói tiếng Luxembourg ở mức rộng rãi.

Cộng đồng người Bỉ nói tiếng Pháp có 4,5 triệu dân, chiếm khoảng 41% tổng dân số Bỉ, trong số đó:
 3,6 triệu người sống tại vùng Wallonie (hầu như toàn bộ cư dân vùng này, ngoại trừ khoảng 70.000 người sống tại các vùng nói tiếng Đức);
 900.000 sống tại vùng thủ đô Bruxelles (trong số 1,1 triệu cư dân).

Người nói tiếng Pháp sống tại vùng Vlaanderen không được tính trong số liệu chính thức của cộng đồng nói tiếng Pháp, do cộng đồng nói tiếng Pháp không có thẩm quyền tại vùng đó. Không rõ về số lượng của họ, do thiếu vắng tình trạng phân nhóm dân tộc trong khi tiêu chuẩn ngôn ngữ gặp khó khăn trong điều tra dân số. Ước tính số người nói tiếng Pháp tại Vlaanderen dao động từ 120.000, đến khoảng 200.000, hoặc khoảng 300.000.

Cộng đồng người Bỉ nói tiếng Pháp nằm dưới quyền quản lý của Nghị viện Cộng đồng nói tiếng Pháp, cơ cấu này bầu ra nhánh hành pháp là Chính phủ Cộng đồng nói tiếng Pháp. Nghị viện Cộng đồng nói tiếng Pháp ( hay PCF) là cơ quan lập pháp của cộng đồng và có trụ sở tại Bruxelles. Cơ quan này gồm toàn bộ 75 thành viên của Nghị viện Wallonie (các thành viên nói tiếng Đức được thay thế bằng các thành viên nói tiếng Pháp trong cùng đảng), và 19 thành viên được bầu từ nhóm Pháp ngữ tại Nghị viện Vùng thủ đô Bruxelles. Các thành viên này có nhiệm kỳ 5 năm. Nội các của Cộng đồng người Bỉ nói tiếng Pháp () là nhánh hành chính của cộng đồng và cũng có trụ sở tại Bruxelles. Cơ quan này gồm một số bộ trưởng do nghị viện lựa chọn, và đứng đầu là một bộ trưởng-thủ hiến (Ministre- Président).

Năm 2016, 63% cư dân tại Bruxelles và Wallonie nhận rằng họ là tín đồ Cơ Đốc giáo, 15% là người Cơ Đốc hành đạo và 30% là người Cơ Đốc không hành đạo, 23% là tín đồ Tin Lành, 4% là tín đồ Hồi giáo, 2% là tín đồ các tôn giáo khác và 26% là người không tôn giáo.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Cộng đồng người Bỉ nói tiếng Pháp, trang chính thức
 Nghị viện Cộng đồng người Bỉ nói tiếng Pháp, trang chính thức

Xã hội Bỉ
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Pháp


title: Johann Friedrich Wilhelm Herbst

text:
Johann Friedrich Wilhelm Herbst (1 tháng 11 năm 1743 – 5 tháng 11 năm 1807) là một nhà nghiên cứu tự nhiên học và côn trùng học người Đức. Ông giữ chức tuyên úy trong quân đội Phổ.

Ông cùng với Carl Gustav Jablonsky làm biên tập cho bộ sách Naturgeschichte der in- und ausländischen Insekten (1785–1806) gồm 10 tập. Đây là một trong những công trình tiên phong khảo sát toàn diện họ bọ cánh cứng. Cuốn Naturgeschichte der Krabben und Krebse của ông là tác phẩm đầu tiên khảo sát toàn diện động vật giáp xác.

Ngoài ra, ông còn có một số công trình khác như Anleitung zur Kenntnis der Insekten (1784–86, 3 tập), Naturgeschichte der Krabben und Krebse (1782–1804, 3 tập), Einleitung zur Kenntnis der Würmer (1787–88, 2 tập) and Natursystem der ungeflügelten Insekten (tạm dịch: Phân loại côn trùng không có cánh) (1797–1800, 4 phần).

Năm 1770, ông kết hôn với bà Euphrosyne Luise Sophie (1742–1805) tại Berlin; bà là con gái Hofrat Phổ Libert Waldschmidt. Hai người dường như không có hậu duệ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Natursystem der Ungeflügelten Insekten(Viertes Heft) pdf
Massachusetts University Library

Nhà tự nhiên học người Đức
Tuyên úy người Đức
Quân nhân quân đội Phổ


title: Herminia poae

text:
Herminia poae là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Herminia


title: Thuận Minh (định hướng)

text:
Thuận Minh có thể là một trong số các địa danh sau:

 Xã Thuận Minh, huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận
 Xã Thuận Minh, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa


title: Crambus harrisi

text:
Crambus harrisi là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Crambus


title: Alberto Fernández

text:
Alberto Ángel Fernández (; sinh 2 tháng 4 năm 1959) là chính trị gia người Argentina và là đương kim Tổng thống Argentina từ năm 2019. Ông thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Arghentina với 48% số phiếu trước tổng thống đương nhiệm Mauricio Macri

Thời thơ ấu
Fernández được sinh ra tại Buenos Aires, con trai của Celia Pérez và người chồng đầu tiên của cô. Tách biệt với người sau, Celia (em gái của nhiếp ảnh gia cá nhân của Juan Domingo Perón) kết hôn với Thẩm phán Carlos Pelagio Galíndez (con trai của Thượng nghị sĩ của Liên minh dân sự cấp tiến). Alberto Fernández, người hầu như không biết cha ruột của mình, coi Pelagio là cha thật của mình.

Chánh văn phòng nội các (2003-2008)

Tham khảo

Sinh năm 1959
Nhân vật còn sống
Người Buenos Aires
Luật sư Argentina
Tổng thống Argentina


title: Sophronica forticornis

text:
Sophronica forticornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Sophronica


title: Platanus × acerifolia

text:
Platanus × acerifolia, (), tên Việt: huyền linh Luân Đôn, tên Hán Việt: nhị cầu huyền linh mộc (huyền linh 2 cầu), là một loại cây thuộc chi Platanus. Nó thường được xem là do 2 cây Platanus orientalis (oriental plane) và Platanus occidentalis cấy với nhau. Một số nhà chuyên môn lại nghĩ là đó là giống cây trồng của loài P. orientalis.

Chú thích

Đọc thêm
Bean. Trees and Shrubs hardy in the British Isles. (8th ed., 1976)
Huxley, A., ed. (1992). New RHS Dictionary of Gardening. Macmillan.
Rushforth, K. (1999). Trees of Britain and Europe. Harper Collins ISBN 0-00-220013-9.
Interspecific Hybridization in Platanus. Author: Santamour, Frank S.1. Source: Forest Science, Volume 18, Number 3, ngày 1 tháng 9 năm 1972, pp. 236–239(4) Publisher: Society of American Foresters

Liên kết ngoài

 University of Connecticut

Platanus
Thực vật Ukraina
Thực vật lai ghép
Thực vật được mô tả năm 1789


title: Ochropleura pallida

text:
Ochropleura pallida là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ochropleura


title: Onthophagus benguellianus

text:
Onthophagus benguellianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

B


title: Myiopharus levis

text:
Myiopharus levis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Myiopharus


title: Morpheus

text:
Morpheus là vị thần Hy Lạp của những giấc mơ xuất hiện trong Metamorphoses của Ovid.

Vị thần của những giấc mơ và giấc ngủ
Morpheus có khả năng bắt chước bất kỳ dạng người nào và xuất hiện trong giấc mơ. Hình dáng chân thật của anh ta là của một con da cánh, một hình ảnh chia sẻ với nhiều anh chị em của anh ta. Robert Burton, trong cuốn Anatomy of Melancholy năm 1621 của ông, đề cập đến các miêu tả cổ điển của Morpheus, nói rằng "Philostaratus sơn [Morpheus] trong một chiếc áo khoác trắng và đen, với một hộp sừng và ngà voi đầy những giấc mơ, có cùng màu sắc, xấu ". Trong huyền thoại, Morpheus cũng được cho là gửi ước mơ thông qua một trong hai cửa, một trong những ngà voi, và sừng khác. Bắt đầu từ thời trung cổ, cái tên Morpheus bắt đầu thay thế cho thần giấc mơ hay giấc ngủ. Trong bài báo số 76 của Carlman Bellman, "Glimmande nymf", Morpheus được gọi là thần của giấc ngủ.

Trong Ovid
Nhà thơ La Mã Ovid tuyên bố trong Metamorphose của mình rằng Morpheus là con của Hypnos và báo cáo rằng ông có một ngàn anh chị em, với Morpheus, Phobetor và Phantasos chỉ là những người nổi bật nhất trong số họ.

Tham khảo

Thư mục
 .
 .
 .

Liên kết ngoài
Morpheus – The God of Dreams

Các vị thần Hy Lạp


title: Lawena

text:
Lawena là một khu vực thung lũng ở phía nam Liechtenstein.

Tham khảo

Làng Liechtenstein


title: Chính trị Pháp

text:
Chính trị của Pháp nằm trong khuôn khổ của một hệ thống bán tổng thống được xác định bởi Hiến pháp Pháp của Cộng hòa thứ năm của Pháp. Quốc gia này tuyên bố mình là một " Cộng hòa không thể chia cắt, thế tục, dân chủ và xã hội". Hiến pháp quy định sự phân chia quyền lực và tuyên bố "sự gắn bó với quyền của con người và các nguyên tắc chủ quyền quốc gia theo quy định của Tuyên bố năm 1789 ".

Hệ thống chính trị của Pháp bao gồm một nhánh hành pháp, một nhánh lập pháp và một nhánh tư pháp. Quyền hành pháp được thực thi bởi Tổng thống Cộng hòa và Chính phủ. Chính phủ bao gồm Thủ tướng và các bộ trưởng. Thủ tướng được Tổng thống bổ nhiệm, và chịu trách nhiệm trước Quốc hội. Chính phủ, bao gồm cả Thủ tướng, có thể bị Quốc hội, Hạ viện của Quốc hội cách chức, thông qua một "động thái kiểm duyệt"; điều này đảm bảo rằng Thủ tướng luôn được đa số hạ viện ủng hộ (trong hầu hết các chủ đề, có quyền hơn so với thượng viện).

Quốc hội bao gồm Quốc hội và Thượng viện. Nó thông qua các đạo luật và bỏ phiếu về ngân sách; nó kiểm soát hành động của nhà điều hành thông qua việc đặt câu hỏi chính thức trên sàn nhà của Quốc hội và bằng cách thiết lập các ủy ban điều tra. Tính hợp hiến của các đạo luật được kiểm tra bởi Hội đồng Hiến pháp, các thành viên được bổ nhiệm bởi Tổng thống Cộng hòa, Chủ tịch Quốc hội và Chủ tịch Thượng viện. Cựu tổng thống của Cộng hòa cũng là thành viên của Hội đồng.

Tư pháp độc lập tại Pháp dựa trên hệ thống luật dân sự phát triển từ bộ luật Napoleon. Nó được chia thành các chi nhánh tư pháp (đối phó với pháp luật dân sự và pháp luật tố tụng hình sự) và chi nhánh hành chính (đối phó với lời kêu gọi chống lại quyết định giám đốc điều hành), mỗi tòa án của riêng mình độc lập tối cao kháng nghị: các Tòa án cấp giám đốc thẩm đối với các tòa án tư pháp và Conseil d'Etat cho các tòa án hành chính. Chính phủ Pháp bao gồm nhiều cơ quan khác nhau kiểm tra sự lạm dụng quyền lực và các cơ quan độc lập.

Pháp là một quốc gia đơn nhất. Tuy nhiên, các phân khu hành chính của nó, các khu vực, sở và xã của bang Haiti có nhiều chức năng pháp lý khác nhau và chính phủ quốc gia bị cấm xâm nhập vào các hoạt động bình thường của các phân khu này.

Pháp là thành viên sáng lập của Cộng đồng than và thép châu Âu, sau này là Liên minh châu Âu. Do đó, Pháp đã chuyển một phần chủ quyền của mình sang các thể chế châu Âu, theo quy định của hiến pháp. Chính phủ Pháp do đó phải tuân thủ các hiệp ước, chỉ thị và quy định của Liên minh châu Âu.

Economist Intelligence Unit đã mô tả Pháp là một " nền dân chủ đầy đủ " vào năm 2019.

Tham khảo

Chính trị Pháp


title: Evelyne Mpoudi Ngolé

text:
Evelyne Sono Epoh Mpoudi Ngolé, cũng là Ngollé (sinh năm 1953), là một nhà văn và nhà giáo dục người Pháp gốc Cameroon.. Cuốn tiểu thuyết đầu tay của bà, "Sous la cendre le feu" (Lửa dưới đống tro tàn), được xuất bản năm 1990.

Tiểu sử
Mpoudi Ngolé sinh ra ở Yaoundé năm 1953, nơi cha bà là một công chức. Sau khi học xong tiểu học ở Nkongsamba, bà đã tham dự lycée của các cô gái ở Douala. Sau đó, bà học văn học tại các trường đại học Yaoundé và Bordeaux, lấy bằng tiến sĩ. Sau nhiều vị trí giáo dục khác nhau, năm 1996, bà được bổ nhiệm làm hiệu trưởng (proviseur) của Yaoundé's Lycée d'Elig-Essono với hơn 3.000 học sinh.

Cuốn tiểu thuyết đầu tay của bà, "Sous la cendre le feu" (1990), đề cập đến nơi phụ nữ châu Phi phải đối mặt với việc chuyển từ cuộc sống truyền thống sang thế giới hiện đại. Được phỏng vấn bởi Elyze Razin, Ngolé giải thích rằng bà đã được truyền cảm hứng để viết cuốn tiểu thuyết khi ở Bỉ, nơi chồng bà, một bác sĩ quân đội, đã được đăng trong hai năm. Bà hy vọng cuốn tiểu thuyết sẽ tiết lộ những vấn đề mà phụ nữ châu Phi phải đối mặt, những người thường bị buộc phải làm việc nhà hoặc làm việc trên các lĩnh vực thay vì hoàn thành giáo dục hoặc bước vào cuộc sống chuyên nghiệp như đàn ông.

Năm 1997, khi chồng bà tham gia vào chương trình quốc gia chống AIDS, bà bắt đầu viết một cuốn tiểu thuyết liên quan đến vấn đề này nhưng dường như nó chưa bao giờ được hoàn thành.

Năm 2009, bà đã xuất bản cuốn tiểu thuyết thứ hai của mình, "Petit Jo, enfant des rues ". Mặc dù nó liên quan đến vấn đề trẻ em lang thang phải đối mặt với sự thờ ơ của xã hội, nhưng đó là một câu chuyện hấp dẫn với một kết thúc có hậu. Từ thời điểm xuất bản, cuốn sách đã được sử dụng trong các trường học ở Mali.

Tác phẩm tiêu biểu

Tham khảo

Nhà văn Pháp ngữ
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1953


title: Giải thưởng Ngôi Sao Xanh 2014

text:
Giải thưởng Ngôi Sao Xanh 2014, hay Giải thưởng Gương mặt Điện ảnh và Truyền hình hôm nay 2014 (Tiếng Anh: Face Of The Year Awards 2014) là Giải thưởng Ngôi Sao Xanh lần đầu tiên, tổ chức bởi kênh truyền hình TodayTV và Tạp chí Thế giới điện ảnh, nhằm tôn vinh cho những gương mặt nghệ sĩ, những phim trong lĩnh vực điện ảnh, truyền hình đã đóng góp xuất sắc trong năm 2014. Đây là giải thưởng được trao cho những bộ phim, vai diễn xuất hiện tại rạp chiếu và trên sóng truyền hình từ 1 tháng 1 đến 30 tháng 11 năm 2014.

Buổi lễ diễn ra vào ngày 22 tháng 12 năm 2014 tại Nhà hát Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh. Trong buổi lễ, ban tổ chức trao tặng 13 giải thưởng ở hạng mục. Buổi lễ được kênh TodayTV phát sóng trực tiếp tại Việt Nam, MC Anh Quân và người mẫu Thu Hằng đảm nhiệm vai trò dẫn chương trình.

Tổ chức

Thành lập
Sau lễ khởi động diễn ra vào ngày 8 tháng 1 năm 2014, BTC sẽ tiến hành đề cử từng quý ở từng hạng mục và 18 giải thưởng điện ảnh và truyền hình danh giá, đến đầu tháng 5, BTC đã công bố các đề cử của quý I, bao gồm cả phim điện ảnh và truyền hình. Chiều 1 tháng 12 tại Thành phố Hồ Chí Minh, danh sách đề cử cho ba hạng mục điện ảnh, truyền hình, giải tạp chí thế giới điện ảnh đã được công bố.
{{Cquote|chữ=Sẽ chẳng thể có giải thưởng nào nói lên hết được sự đóng góp to lớn của các anh chị em nghệ sĩ, do đó, giải thưởng Ngôi Sao Xanh ra đời với hy vọng trở thành món quà tinh thần nhằm tri ân nghĩa cử cao đẹp ấy của các anh chị em nghệ sĩ nước nhà. Tôi cũng mong rằng, giải thưởng này như một phần khích lệ tinh thần để các anh chị em nghệ sĩ sẽ tiếp tục nỗ lực hơn nữa để cho ra đời nhưng tác phẩm điện ảnh, truyền hình chất lượng phục vụ khán giả trên cả nước.|tác giả=Ông Lâm Chí Thiện, Tổng Giám đốc Tập đoàn IMC}}

 Cơ cấu giải thưởng
18 giải thưởng đã được trao, gồm Hạng mục Điện ảnh (7 giải), Hạng mục Truyền hình (10 giải), Giải Gương mặt ảnh bìa ấn tượng (1 giải).

 Hạng mục phim điện ảnh
Hạng mục phim điện ảnh có 7 giải, trong đó có 2 giải do khán giả bình chọn, còn lại là do hội đồng nghệ thuật chọn lựa. Riêng giải "Sáng tạo xuất sắc" là giải duy nhất cho đạo diễn, quay phim, biên kịch, âm nhạc, phục trang, kỹ xảo, ca khúc… tùy từng năm.

 Giải do Hội đồng nghệ thuật bình chọn

 Phim hay nhất
 Nam diễn viên xuất sắc nhất
 Nữ diễn viên xuất sắc nhất
 Gương mặt triển vọng
 Sáng tạo xuất sắc

 Giải do khán giả bình chọn

 Nam diễn viên được yêu thích nhất
 Nữ diễn viên được yêu thích nhất

 Hạng mục phim truyền hình
Hạng mục truyền hình gồm các phim phát sóng trên kênh TodayTV, SNTV và các kênh thuộc Tập đoàn IMC, và một số bộ phim do Hội đồng nghệ thuật đề cử từ các kênh khác.

 Giải do Hội đồng nghệ thuật bình chọn

 Bộ phim xuất sắc nhất
 Nam diễn viên xuất sắc nhất
 Nữ diễn viên xuất sắc nhất
 Gương mặt triển vọng

 Giải do khán giả bình chọn

 Nam diễn viên được yêu thích nhất
 Nữ diễn viên được yêu thích nhất
 Nam diễn viên nước ngoài được yêu thích nhất
 Nữ diễn viên nước ngoài được yêu thích nhất
 Bộ phim truyền hình Việt Nam được yêu thích nhất
 Bộ phim truyền hình nước ngoài được yêu thích nhất

 Gương mặt ảnh bìa ấn tượng
Giải thưởng dành cho ekip tổ chức trang bìa Tạp chí Thế giới điện ảnh (do Hội đồng nghệ thuật bình chọn).
 Giải Gương mặt ảnh bìa ấn tượng

 Hội đồng nghệ thuật, cố vấn

 Hội đồng nghệ thuật
Hội đồng nghệ thuật gồm 7 thành viên, đó là những nghệ sĩ, đạo diễn, diễn viên và những nhà hoạt động điện ảnh và truyền hình nổi tiếng và được công chúng mến mộ như:

 Đinh Trọng Tuấn: Nhà báo, Phó Tổng biên tập Tạp chí Thế giới Điện ảnh (Chủ tịch)''
 NSND Trà Giang: Diễn viên
 NSƯT Lân Bích: Diễn viên
 NSƯT Lê Cung Bắc: Đạo diễn
 NSND Đào Bá Sơn: Đạo diễn
 Nguyễn Thị Hồng Ngát: Nhà biên kịch, Phó Chủ tịch thường trực Hội điện ảnh Việt Nam
 Đoàn Minh Tuấn: Nhà phê bình, Phó Tổng biên tập Tạp chí Thế giới Điện ảnh

Ban cố vấn
Ngoài ra, giải thưởng Ngôi Sao Xanh lần thứ nhất còn có các cố vấn, gồm:

 Nguyễn Thế Kỷ: Nguyên Phó trưởng Ban Tuyên Giáo Trung ương
 TS Ngô Phương Lan: Cục trưởng Cục Điện ảnh
 NSND Đặng Xuân Hải: Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam

Danh sách đề cử và đoạt giải
Sau đây là danh sách đề cử và chiến thắng đầy đủ của Giải Ngôi Sao Xanh 2014 (một số thông tin được lấy từ fanpage chính thức của giải thưởng).
 Giải xuất sắc nhất thể hiện phim và cá nhân giành giải xuất sắc nhất (do Hội đồng nghệ thuật bình chọn)
  thể hiện phim và cá nhân giành giải được yêu thích nhất (do Khán giả bình chọn)
  thể hiện phim và cá nhân giành cả 2 giải xuất sắc nhất và được yêu thích nhất

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

Việt Nam

Nước ngoài

Gương mặt ảnh bìa ấn tượng

Chú thích

Giải thưởng Ngôi Sao Xanh