title: Chuyển động quay ở các hệ thống sống

text:
thế=A toy animal with wheels|nhỏ|Một món đồ chơi nhỏ hình động vật có bánh xe xuất hiện tại Mexico, thời kỳ tiền Colombo.
Một số sinh vật có khả năng chuyển động quay hoặc lăn. Tuy nhiên, các cấu trúc giống như bánh xe và chân vịt thực sự - dù rất phổ biến và hữu dụng trong các phương tiện giao thông của con người - dường như không đóng một vai trò quan trọng nào trong chuyển động của các sinh vật (ngoại trừ một số roi hay tiên mao nhất định, thứ hoạt động bằng cách xoáy như cái mở nút chai vào trong môi trường). Các nhà sinh vật học đã đưa ra một số giả thuyết nhằm giải thích cho sự vắng mặt rõ ràng của các cấu trúc dạng bánh xe trong sinh giới. Các sinh vật có bánh xe đôi khi cũng xuất hiện trong những tác phẩm giả tưởng suy đoán.

Do nhiều công nghệ của con người có tồn tại những dạng tương đồng ở các sinh vật (chẳng hạn như cánh và thấu kính), việc bánh xe rất phổ biến trong đời sống con người nhưng lại hiếm gặp trong thế giới tự nhiên dường như cần phải được giải thích — và hiện tượng này được giải thích rộng rãi bởi hai nguyên nhân chính. Đầu tiên, có một số trở ngại phát triển và tiến hóa đối với sự ra đời của bánh xe do chọn lọc tự nhiên, trả lời cho câu hỏi "Tại sao sự sống không thể tiến hóa tạo ra bánh xe?" Thứ hai, bánh xe thường gặp bất lợi trong cạnh tranh khi so sánh với các dạng di chuyển tiến về trước khác (chẳng hạn như đi bộ, chạy hoặc trườn bò) trong môi trường tự nhiên, trả lời cho câu hỏi "Nếu bánh xe có thể tiến hóa, tại sao chúng lại hiếm đến vậy?" Sự bất lợi khi di chuyển qua những môi trường đặc thù này cũng giải thích tại sao ít nhất một nền văn minh trong lịch sử đã từ bỏ bánh xe như một phương thức di chuyển.

Một số ví dụ được tìm thấy ở các sinh vật
Có hai chế độ chuyển động riêng biệt bằng cách sử dụng chuyển động quay: một là chuyển động lăn đơn giản; và hai là sử dụng các bánh xe hoặc cánh quạt quay trên một trục tĩnh hoặc động, khi cơ thể vẫn được giữ cố định. Trong khi có nhiều sinh vật sử dụng cơ chế đầu tiên, cơ chế thứ hai chỉ gặp ở các sinh vật đơn bào, kích thước hiển vi.

Chuyển động lăn

Có một số sinh vật di chuyển bằng cách lăn. Những đại diện này không tạo nên và không sử dụng những bộ phận quay độc lập như bánh xe, thay vào đó, toàn bộ cơ thể của chúng sẽ tham gia vào chuyển động quay.

Một số loài sinh vật với cơ thể thuôn dài có thể cuộn mình lại thành một vòng để lăn, chẳng hạn như một số loài sâu bướm nhất định (chúng làm như vậy để tự vệ), ấu trùng bọ hổ, đại diện của phân ngành Nhiều chân (ví dụ như cuốn chiếu), tôm tít, đại diện của họ Armadillidiidae và kỳ nhông núi Lyell. Một số loài khác thì khi cuộn lại sẽ có dạng giống hình cầu hơn, chủ yếu để bảo vệ cơ thể chúng khỏi những kẻ săn mồi. Tư thế này có thể được nhìn thấy ở tê tê, nhện bánh xe, nhím, thú Có mai (Armadillo), thằn lằn lưng Armadillo, động vật đẳng túc và ở một số loài bọ ba thùy đã hóa thạch. Tê tê và nhện bánh xe đã được quan sát là có thể lăn một cách có chủ đích để tránh khỏi động vật ăn thịt. Những loài này có thể lăn một cách thụ động (dưới tác động của trọng lực hoặc gió) hoặc chủ động, thường là bằng cách thay đổi hình dạng của chúng để tạo ra một lực đẩy.

Cỏ lăn (hay phong cổn thảo), tức những phần trên mặt đất của một số loài thực vật, có thể lìa khỏi cấu trúc rễ của chúng và lăn đi trong gió để phát tán hạt giống. Những loài thực vật này được tìm thấy đặc biệt tại những môi trường đồng bằng thoáng đãng. Nổi tiếng nhất trong nhóm thực vật này phải kể đến Kali tragus (còn được gọi là Salsola tragus), hay cây kế gai Nga, loài này xuất hiện ở Bắc Mỹ vào cuối thế kỷ 19, và được biết đến như một loài cỏ dại độc hại. Nấm thuộc chi Bovista được biết là cũng sử dụng một chiến lược giống như vậy để phân tán bào tử của chúng.

Luân trùng (hay trùng bánh xe, rotifer) là một nhóm động vật đa bào với kích thước hiển vi, thường được tìm thấy trong môi trường nước ngọt. Mặc dù rotifer trong tiếng Latinh có nghĩa là "người mang bánh xe", những sinh vật này thực ra không có bất kỳ cấu trúc quay nào; cấu trúc thường được gọi là "bánh xe" thực ra là vòng lông mao đập nhịp nhàng được chúng sử dụng để kiếm ăn và tạo lực đẩy.

Tế bào sừng (Keratinocyte), một loại tế bào ở da, di chuyển bằng chuyển động lăn trong quá trình hồi phục vết thương. Các tế bào này có vai trò tạo thành một hàng rào chống lại các mầm bệnh và sự mất độ ẩm qua các mô bị thương.

Bọ hung tạo ra những quả cầu từ phân động vật, thứ mà chúng sẽ lăn cùng với cơ thể bằng cách phổ biển là đi lùi và đẩy quả bóng bằng hai chân sau. Phân tích phát sinh chủng loại chỉ ra rằng: hành vi lăn như vậy đã tiến hóa độc lập nhiều lần trong lịch sử sinh giới. Hành vi đặc biệt của những con bọ này đã được ghi nhận và được cho là có ý nghĩa thần thánh trong văn hóa Ai Cập cổ đại. Mặc dù cấu trúc lăn là quả cầu phân chứ không phải chính cơ thể con bọ, chúng vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn cơ học mà những sinh vật lăn thực sự gặp phải.

Chuyển động quay tự do
Ở những loài sinh vật kích thước lớn

 Trong số các loài động vật, hiện tại ta chỉ biết đến một ví dụ duy nhất về cấu trúc dường như có khả năng quay tự do, mặc dù nó được sử dụng với mục đích tiêu hóa chứ không phải di chuyển: trụ tinh thể (crystalline style) ở một số động vật hai mảnh vỏ và động vật chân bụng. Que này thực ra là một thanh glycoprotein trong suốt, được liên tục tạo ra trong một túi có lông mao và kéo dài vào dạ dày. Hoạt động của các lông mao làm cho que quay và khiến cho nó được bọc trong những sợi chất nhầy. Khi que hòa tan từ từ trong dạ dày, nó sẽ tiết ra các enzyme tiêu hóa. Những ước tính về tốc độ quay của trụ in vivo ("trong cơ thể sống") có sự khác biệt nhau đáng kể và vẫn chưa rõ là cấu trúc này quay liên tục hay gián đoạn.

Ở những loài sinh vật kích thước hiển vi

Có hai ví dụ đã biết về cấu trúc quay ở cấp độ phân tử được sử dụng bởi các tế bào sống. ATP synthase là một loại enzyme được sử dụng trong quá trình lưu trữ và chuyển giao năng lượng. Cấu trúc của enzyme này có một số điểm tương đồng với cấu trúc roi di chuyển mà ta sẽ thảo luận dưới đây. ATP synthase được cho là đã phát sinh bởi quá trình tiến hóa theo mô-đun, trong đó hai tiểu phần với các chức năng riêng biệt ban đầu đã được kết hợp và thu được một chức năng mới.

Ví dụ duy nhất được biết đến về một "bánh xe" sinh học — một hệ thống có khả năng cung cấp mô-men đẩy liên tục trong khi cơ thể vẫn được giữ cố định — là roi hay tiên mao, đây là một cái đuôi có hình giống như cái mở nút chai, được sinh vật nhân sơ đơn bào sử dụng để tạo lực đẩy. Roi ở các loài vi khuẩn có lẽ là ví dụ được biết đến nhiều nhất. Khoảng một nửa số vi khuẩn đã biết có ít nhất một roi, cho thấy rằng chuyển động quay trên thực tế có thể là hình thức vận động phổ biến nhất trong các hệ thống sống, mặc dù việc sử dụng nó chỉ hạn chế trong môi trường cấp độ hiển vi.

Ở phần gốc của roi vi khuẩn, nơi nó cắm vào màng tế bào, một protein vận động thực hiện chức năng giống như một động cơ quay. Động cơ này được cung cấp năng lượng bởi lực đẩy proton, tức là bởi dòng proton (ion hydrogen) di chuyển qua màng tế bào vi khuẩn nhờ chênh lệch gradient nồng độ được được tạo ra bởi quá trình trao đổi chất. (Ở các loài thuộc chi Vibrio, có hai loại roi, một loại nằm ở cực và một loại nằm ở bên sườn, và vài roi được điều khiển bởi một bơm ion Natri chứ không phải bơm proton.) Roi hoạt động một cách khá hiệu quả, chúng cho phép vi khuẩn di chuyển với tốc độ tối đa là 60 lần độ dài cơ thể trong mỗi giây. Như đã nhắc đến từ trước, động cơ quay ở gốc roi có cấu trúc tương tự như ATP synthase. Vi khuẩn Spirillum có cơ thể xoắn với các roi ở hai đầu và chúng quay quanh trục trung tâm của cơ thể khi di chuyển trong nước.

Cổ khuẩn, một nhóm sinh vật nhân sơ tách biệt với vi khuẩn, cũng có roi - được gọi là roi cổ khuẩn - và cũng được điều khiển bởi các protein vận động quay. Tuy nhiên. roi của cổ khuẩn khác biệt về mặt cấu trúc và tiến hóa so với roi ở vi khuẩn: trong khi roi vi khuẩn phát triển từ hệ thống tiết loại III của vi khuẩn, roi của cổ khuẩn có vẻ có phát triển từ pili loại IV.

Một số tế bào nhân thực, chẳng hạn như Euglena hay tinh trùng ở động vật, sở hữu những cấu trúc roi khác biệt về nguồn gốc tiến hóa nhưng có đặc điểm giống nhau (tiến hóa hội tụ), gọi là cilium hoặc undulipodium. Không giống như roi ở vi khuẩn, các cấu trúc này không xoay ở phần gốc; đúng hơn, chúng uốn cong theo cách mà đầu roi vẽ thành một vòng tròn trong môi trường.

Tuy nhiên, một số nguyên sinh vật vẫn có thể được quan sát có thể quay tự do mà không cần roi. Navicula, một loại tảo silic (diatom), có thể có một cơ chế lăn khác thường và không hề sử dụng đến roi.

Những rào cản sinh học cho các động vật có bánh xe
Sự vắng mặt của cấu trúc bánh xe trong thiên nhiên thường được cho là do những ràng buộc về mặt sinh học: chọn lọc tự nhiên hạn chế các con đường tiến hóa có thể có cho các loài, và các quá trình mà các sinh vật đa bào thực hiện sinh trưởng cũng như phát triển có lẽ đã không cho phép việc tạo ra một bánh xe có thể hoạt động được.

Cản trở về mặt tiến hóa

Các quá trình tiến hóa có thể giúp giải thích tại sao việc di chuyển bằng bánh xe đã không tiến hóa ở các sinh vật đa bào: nói một cách đơn giản, một cấu trúc hoặc hệ thống phức tạp sẽ không tiến hóa nếu dạng không hoàn chỉnh của nó không mang lại lợi thế gì cho sinh vật.

Sự thích nghi được tạo ra dần dần thông qua chọn lọc tự nhiên, vì vậy những thay đổi lớn về mặt di truyền thường chỉ lan tỏa trong quần thể nếu chúng không làm giảm độ thích nghi của các cá thể. Mặc dù những thay đổi trung tính (những thay đổi không mang lại lợi ích hay tác hại gì) có thể lan rộng nhờ phiêu bạt di truyền, và những thay đổi bất lợi có thể tăng độ phổ biển trong một số trường hợp,, những thay đổi lớn đòi hỏi nhiều bước sẽ chỉ xảy ra nếu các giai đoạn trung gian khiến độ thích nghi tăng lên. Richard Dawkins mô tả vấn đề: "Bánh xe có thể là một trong những trường hợp mà giải pháp kỹ thuật có thể được nhìn thấy một cách đơn giản, nhưng lại không thể đạt được trong quá trình tiến hóa bởi vì nó nằm ở phía bên kia của một thung lũng sâu, một vách thẳm không thể vượt qua được chạy cắt ngang qua khối núi Bất khả thi." Với cảnh quan độ thích nghi như vậy, bánh xe có thể nằm trên "đỉnh rất thuận lợi", nhưng thung lũng xung quanh đỉnh đó có thể quá sâu hoặc rộng để nguồn gen di chuyển qua do phiêu bạt di truyền hoặc chọn lọc tự nhiên. Stephen Jay Gould lưu ý rằng sự thích nghi sinh học chỉ có thể làm việc với các thành phần có sẵn, nhận xét rằng "bánh xe có thể hoạt động tốt, nhưng động vật không thể tạo nên chúng bởi những ràng buộc cấu trúc đã được truyền lại như là một di vật của tiến hóa".

Do đó, chọn lọc tự nhiên giải thích tại sao bánh xe không phải là một giải pháp không khả thi cho vấn đề di chuyển: một bánh xe mới tiến hóa một phần, thiếu một hoặc nhiều thành phần quan trọng, có thể sẽ không mang lại lợi thế thích nghi gì cho sinh vật. Ngoại lệ duy nhất mà ta biết đến là roi ở các vi sinh vật, ví dụ duy nhất về một hệ thống quay tự do tạo ra lực đẩy; trong quá trình tiến hóa của roi, các thành phần riêng lẻ được tuyển chọn từ các cấu trúc cũ hơn, vốn thực hiện những nhiệm vụ không liên quan gì đến tạo ra lực đẩy. Ví dụ, bộ phận thể gốc hiện là động cơ quay, có thể đã tiến hóa từ một cấu trúc được vi khuẩn sử dụng để tiêm chất độc vào các tế bào khác.  Việc tuyển dụng các cấu trúc đã phát triển trước đây để phục vụ các chức năng mới được gọi là exaptation (thích nghi khuếch tán, cựu thích nghi).

Nhà sinh vật học phân tử Robin Holliday đã viết rằng việc không có bánh xe trong thiên nhiên là một luận cứ chống lại những lời giải thích theo hướng thần tạo hoặc thiết kế thông minh cho sự đa dạng của sinh giới, bởi vì một thực thể sáng tạo thông minh - không gặp phải những giới hạn do quá trình tiến hóa đặt ra - sẽ tạo nên bánh xe ở bất cứ nơi nào chúng có thể sử dụng.

Cản trở về mặt cấu trúc và phát triển
Trong các quy trình sản xuất của con người, các hệ thống bánh xe với độ phức tạp khác nhau có thể được tạo ra bằng một cách khá đơn giản, và các vấn đề về truyền lực và ma sát đã được chứng minh là có thể xử lý được. Tuy nhiên, ta không rõ rằng các quá trình phát triển phôi, rất khác biệt so với quy trình sản xuất trên, có phù hợp với — hoặc thậm chí có khả năng — tạo ra một bánh xe hoạt động hay không, vì những lý do được mô tả dưới đây.

Trở ngại giải phẫu lớn nhất đối với các sinh vật đa bào có bánh xe là mặt giao nhau (giao diện, interface) giữa các thành phần tĩnh và quay của bánh xe. Trong cả trường hợp quay bị động hoặc quay chủ động, bánh xe (và có thể cả trục) phải có khả năng quay tự do so với phần còn lại của bộ máy hoặc sinh vật. Không giống như các khớp động vật, vốn có giới hạn trong phạm vi chuyển động, bánh xe phải có thể xoay liên tục qua một góc tùy ý mà không cần phải "vặn trở lại". Vì vậy, một bánh xe không thể được gắn vĩnh viễn vào trục tĩnh (axle) hoặc trục động (shaft) mà trên đó nó quay (hoặc, nếu trục và bánh xe được cố định với nhau, bộ phận này không thể được gắn cố định vào phần còn lại của máy hoặc sinh vật). Có một số trở ngại về mặt chức năng được gây ra bởi yêu cầu này, mặc dù chúng có thể vượt qua ở một mức độ nào đó.

Dẫn truyền lực đến bánh xe

Ở trường hợp bánh xe chủ động, một mô-men xoắn cần được đặt vào kết cấu này để tạo ra lực di chuyển. Trong công nghệ của con người, mô-men xoắn này thường được cung cấp bởi một động cơ, trong đó có nhiều loại, bao gồm động cơ điện, động cơ đốt trong, động cơ tuabin, khí nén và thủy lực. (Mô-men xoắn cũng có thể được cung cấp bởi sức người, như trong trường hợp của xe đạp.) Ở động vật, chuyển động thường đạt được bằng cách sử dụng các cơ xương, với năng lượng được lấy từ quá trình chuyển hóa các chất dinh dưỡng từ thức ăn. Bởi vì các cơ này được gắn vào cả hai thành phần được chuyển động tương đối với nhau, chúng không có khả năng trực tiếp dẫn động một bánh xe. Ngoài ra, động vật lớn không thể tạo ra gia tốc cao, vì quán tính tăng nhanh theo kích thước cơ thể.

Ma sát

Giảm ma sát là một điều rất quan trọng để hạn chế việc mài mòn trên các bộ phận cơ học và ngăn ngừa sinh nhiệt quá nhiều. Khi tốc độ tương đối của các bộ phận tăng lên, cùng với sự gia tăng của lực tiếp xúc giữa các bộ phận này, việc giảm ma sát sẽ càng đóng vai trò quan trọng. Nhiều loại ổ trục và/hoặc chất bôi trơn khác nhau có thể được sử dụng để giảm ma sát ở mặt giao nhau giữa hai thành phần. Trong các khớp sinh học, chẳng hạn như khớp gối của con người, ma sát được giảm bớt nhờ thành phần là sụn có hệ số ma sát rất thấp hoặc dịch bao hoạt, một chất lỏng có độ nhớt rất thấp và đóng vai trò như chất bôi trơn. Gerhard Scholtz của Đại học Humboldt Berlin khẳng định rằng: chất bôi trơn hoặc vật liệu tế bào chết được tiết ra tương tự có thể cho phép bánh xe sinh học quay tự do.

Vận chuyển chất dinh dưỡng và chất thải

Một vấn đề tiềm ẩn khác nảy sinh ở phần tiếp xúc giữa bánh xe và trục xe (hoặc giữa trục và thân) là khả năng hạn chế của sinh vật trong việc vận chuyển chất qua mặt giao nhau này. Nếu các mô tạo thành bánh xe là mô sống, chúng sẽ cần được cung cấp oxy và chất dinh dưỡng cũng như loại bỏ chất thải để duy trì sự trao đổi chất. Một hệ thống tuần hoàn động vật điển hình, bao gồm các mạch máu, sẽ không thể cung cấp sự vận chuyển qua mặt giao nhau như vậy. Trong trường hợp không có mạch máu, oxy, chất dinh dưỡng và các chất thải sẽ di chuyển bị động qua giao diện bằng cách khuếch tán, một quá trình bị hạn chế rất nhiều bởi áp suất riêng phần và diện tích bề mặt sẵn có, như đã được chỉ ra bởi định luật khuếch tán của Fick. Đối với động vật đa bào lớn, vận chuyển chất chỉ bằng khuếch tán sẽ là không đủ. Một biện pháp thay thế là, bánh xe có thể được cấu tạo từ các thành phần không sống được tiết ra, chẳng hạn như keratin (còn được gọi là chất sừng, tồn tại điển hình ở tóc và móng tay).

Những bất lợi của bánh xe
Bánh xe bộc lộ không ít những bất lợi về mặt cơ học và các mặt khác trong một số môi trường và tình huống nhất định, cho thấy độ thích nghi thấp hơn nếu so sánh với chuyển động sử dụng chân (chi). Những nhược điểm này chỉ ra rằng, ngay cả khi loại bỏ những hạn chế về mặt sinh học đã thảo luận ở trên, sự vắng mặt của các bánh xe ở các dạng sống đa bào có thể không đơn giản chỉ là "cơ hội bị bỏ lỡ" như ấn tượng mà ta có ban đầu. Trên thực tế, với những nhược điểm cơ học và tính hữu dụng hạn chế của bánh xe khi so sánh với chân, câu hỏi trung tâm có lẽ phải được lật ngược: không phải "Tại sao thiên nhiên không tạo ra bánh xe?", mà là "Tại sao các phương tiện giao thông của con người không áp dụng kiểu di chuyển bằng chân nhiều hơn?" Việc sử dụng các bánh xe thay vì các chi trong hầu hết các phương tiện được chế tạo có thể là do sự phức tạp của thiết kế cần thiết để cấu tạo và điều khiển các chi, hơn là do lợi thế chức năng nhất quán của các bánh xe đem lại khi so sánh với chi.

Độ hiệu quả
thế=Biểu đồ những lực tác động lên một bánh xe đang chuyển động|nhỏ|Một bánh xe cứng đang lăn trên—và làm biến dạng—một mặt  phăng mềm, tạo ra một phản lực N, với một thành phần làm cản trở chuyển động. (W là trọng lượng của bánh xe cộng với phần thân phương tiện được nâng đỡ; F là lực đẩy; r là bán kính của bánh xe.)
Ma sát lăn

Mặc dù bánh xe cứng tiết kiệm hơn về mặt năng lượng khi so sánh với các phương tiện vận tải khác khi di chuyển trên địa hình cứng, bằng phẳng (chẳng hạn như đường trải nhựa), bánh xe không đặc biệt hiệu quả trên địa hình mềm như đất, vì chúng dễ gặp phải ma sát lăn hay lực cản lăn. Cụ thể hơn thì, một chiếc xe sẽ hao phí năng lượng do sự biến dạng của bánh xe và bề mặt mà chúng đang lăn. Các bánh xe nhỏ hơn đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi hiệu ứng này. Các bề mặt mềm hơn biến dạng nhiều hơn và phục hồi ít hơn bề mặt cứng, dẫn đến việc lực cản sẽ lớn hơn. Ma sát lăn trên đất, với độ rắn từ vừa đến cứng, có thể lớn hơn từ năm đến tám lần so với trên bê tông, con số này đối với cát có thể là mười đến mười lăm lần. Trong khi bánh xe phải làm biến dạng bề mặt dọc theo toàn bộ đường đi của chúng, các chi chỉ gây ra một biến dạng cục bộ nhỏ xung quanh vùng mà nó tiếp xúc.

Lực cản lăn cũng là lý do khiến ít nhất một nền văn minh lịch sử của con người từ bỏ việc sử dụng bánh xe. Trong thời kỳ của Đế chế La Mã, xe ngựa có bánh phổ biến ở Trung Đông và Bắc Phi; Tuy nhiên, khi Đế chế sụp đổ và những con đường của nó rơi vào tình trạng hư hỏng, bánh xe không còn được ưa chuộng đối với người dân địa phương, những người chuyển sang dùng lạc đà để vận chuyển hàng hóa trong khí hậu sa mạc cát. Trong cuốn sách Hen's Teeth and Horse's Toes, Stephen Jay Gould có giải thích chi tiết lịch sử đáng tò mò này, khẳng định rằng, trong trường hợp đường xá không được bảo trì, lạc đà sẽ cần ít nhân lực và nước so với xe bò kéo.

Độ hiệu quả khi di chuyển trong môi trường chất lưu

Khi di chuyển qua môi trường chất lỏng, các hệ thống quay chỉ mang lại lợi thế về hiệu suất ở những hệ số Reynolds cực thấp (tức dòng chảy được chi phối bởi độ nhớt) chẳng hạn như trong các môi trường mà roi vi khuẩn được sử dụng. Ở những môi trường có số Reynolds cao (chi phối bởi quán tính), hệ thống dao động sẽ tỏ ra hiệu quả hơn. Trong khi cánh quạt tàu thường có hiệu suất rơi vào khoảng 60% và cánh quạt máy bay là 80% (có thể lên tới 88% ở chiếc máy bay được cung cấp lực bởi con người Gossamer Condor), hiệu suất cao hơn nhiều, ở ngưỡng 96% –98%, có thể đạt được bằng cách sử một tấm (foil) linh hoạt, dao động, ví dụ như là đuôi cá hoặc cánh chim.

Lực bám
Bánh xe dễ bị trượt — chúng không có khả năng tạo ra lực kéo hay bám — nhất trên địa hình lỏng lẻo hoặc trơn trượt. Sự trượt bánh này gây lãng phí năng lượng và có thể dẫn đến việc mất kiểm soát hoặc bị kẹt, như khi ô tô đi trên bùn hoặc tuyết. Hạn chế này của bánh xe cũng có thể được thấy ngay trong lĩnh vực công nghệ của con người: trong một ví dụ về sinh kỹ thuật (thiết kế lấy cảm hứng từ sinh học), các phương tiện có chân được sử dụng trong ngành khai thác gỗ, nơi chúng cho phép tiếp cận địa hình quá khó khăn cho các phương tiện có bánh. Xe bánh xích (ví dụ như xe tăng) ít bị trượt hơn xe bánh lốp, do diện tích tiếp xúc với mặt đất lớn hơn — nhưng chúng có xu hướng có bán kính quay vòng lớn hơn xe bánh lốp, kém hiệu quả hơn và phức tạp hơn về mặt cơ học.

Vượt qua chướng ngại vật
Các nghiên cứu của kỹ sư Mieczysław G. Bekker ngụ ý rằng: sự phân bố các bất thường trong địa hình tự nhiên là tuân theo phân bố loga-chuẩn; có nghĩa là, các chướng ngại vật nhỏ sẽ phổ biến hơn nhiều so với chướng ngại vật lớn hơn. Do đó, vượt qua các chướng ngại vật là một thách thức đối với việc di chuyển trong các địa hình tự nhiên ở mọi cấp độ quy mô. Hai cách chính để vượt qua vật cản trên đất liền là đi vòng qua vật cản hoặc đi vượt qua chúng; mỗi cách đều có những thách thức riêng của mình.

Đi vòng qua

Nhà giải phẫu học Michael LaBarbera của Đại học Chicago đã minh họa khả năng cơ động kém của bánh xe bằng cách so sánh bán kính quay của người đi bộ và người sử dụng xe lăn. Như Jared Diamond đã chỉ ra, hầu hết các ví dụ sinh học về chuyển động lăn được tìm thấy ở địa hình thoáng đãng và bằng phẳng, chẳng hạn như ở bọ phân và cỏ lăn mà ta đã nhắc đến từ trước.

Đi vượt qua

Bánh xe tỏ ra rất kém nếu phải đối mặt với chướng ngại vật thẳng đứng, đặc biệt là chướng ngại vật có cùng kích cỡ ngang tầm với bánh. Bánh xe cũng có khả năng không thể leo lên những vật cản thẳng đứng cao hơn khoảng 40% chiều cao của chúng. Do hạn chế này, bánh xe được thiết kế để sử dụng trên địa hình gồ ghề sẽ phải có đường kính lớn hơn.

Ngoài ra, nếu không có khớp nối (articulation), một chiếc xe có bánh có thể bị mắc kẹt trên đỉnh chướng ngại vật, việc vật cản nằm giữa các bánh xe sẽ khiến chúng không thể tiếp xúc được với mặt đất. Ngược lại, chuyển động bằng chân sẽ rất hữu ích cho việc leo núi và được trang bị để đối phó với những địa hình không bằng phẳng.

Với bánh xe không được khớp nối, việc leo lên chướng ngại vật sẽ khiến thân xe bị nghiêng. Nếu khối tâm của xe di chuyển ra ngoài chiều dài cơ sở (wheelbase) hoặc rãnh trục, xe sẽ trở nên không ổn định về mặt tĩnh học và sẽ có xu hướng bị lật. Ở tốc độ cao, một chiếc xe có thể trở nên không ổn định về mặt động học - nghĩa là nó có thể bị lật bởi chướng ngại vật nhỏ hơn giới hạn ổn định tĩnh của nó, hoặc do tăng tốc quá mức hoặc cua quá gấp. Hệ thống treo giúp giảm thiểu xu hướng lật của xe có bánh, nhưng không giống như các chi được khớp động hoàn toàn, chúng không cung cấp cho xe khả năng trở lại bình thường từ trạng thái bị lật.

Độ linh hoạt
Các chi được động vật sử dụng để di chuyển trên địa hình cũng thường được sử dụng cho các mục đích khác, chẳng hạn như cầm nắm, thao tác, leo trèo, đu cành, bơi lội, đào bới, nhảy, ném, đá và chải chuốt. Với sự thiếu những khớp nối, bánh xe sẽ không hữu ích như tay chân trong những chức năng này.

Trong giả tưởng và huyền thoại

Truyền thuyết và các tác phẩm giả tưởng phỏng đoán cho thấy sự đam mê lâu dài của con người đối với những sinh vật lăn và có bánh xe. Những sinh vật như vậy xuất hiện trong thần thoại từ Châu Âu, Nhật Bản, Mexico thời tiền Colombo, Hoa Kỳ và Úc.

Các sinh vật có thể lăn

Rắn vòng kiềng, một sinh vật xuất hiện trong truyền thuyết ở Hoa Kỳ và Úc, được mô tả là có thể ngậm đuôi trong miệng và lăn như bánh xe về phía con mồi. Văn hóa Nhật Bản cũng có một sinh vật thần thoại tương tự như vậy, với tên là Tsuchinoko. Buer, một con quỷ được nhắc đến trong cuốn sách ma pháp thế kỷ 16 Pseudomonarchia Daemonum, được mô tả và minh họa trong cuốn Dictionnaire Infernal của Collin de Plancy là có các tay tỏa ra từ tâm và có thể được dùng để lăn.

Nghệ sĩ đồ họa người Hà Lan M. C. Escher đã minh họa một sinh vật lăn do chính ông phát minh ra trong một bức tranh thạch bản năm 1951. Sinh vật lăn cũng được giới thiệu trong các tác phẩm của tác giả truyện tranh Carl Barks, nhà văn khoa học viễn tưởng Fredric Brown, George R. R. Martin, và Joan Slonczewski, và trong loạt game Nhím Sonic, xuất hiện lần đầu vào năm 1991.

Các sinh vật có bánh xe
Các động vật đồ chơi có với bánh xe có từ thời kỳ Tiền Colombia đã được các nhà khảo cổ học ở Veracruz, Mexico, phát hiện vào những năm 1940. Các dân tộc bản địa ở Bắc Mỹ không sử dụng bánh xe làm công cụ di chuyển trước khi người châu Âu đến.

Một số nhà văn thế kỷ 20 đã khai thác khả năng các sinh vật có thể có bánh xe. Cuốn tiểu thuyết thiếu nhi năm 1907 Ozma of Oz của L. Frank Baum kể về những sinh vật hình người có bánh xe thay vì tay và chân, được gọi là Wheeler. Bánh xe của chúng được cấu tạo từ keratin, được các nhà sinh vật học gợi ý như một cách để tránh các vấn đề chuyển hóa chất dinh dưỡng và chất thải đối với bánh xe sống. Mặc dù di chuyển nhanh chóng trên địa hình mở chắc chắn, các Wheeler không thể băng qua cát và gặp khó khăn bởi những chướng ngại vật trên đường đi, dù những vật cản này không tạo ra vấn đề gì đối với những sinh vật di chuyển bằng chân.

Vào nửa sau của thế kỷ 20, những sinh vật có bánh xe hoặc sử dụng bánh xe được xuất hiện trong các tác phẩm của các nhà văn khoa học viễn tưởng như Clifford D. Simak, Piers Anthony, David Brin, K. A. Applegate, Philip Pullman, và các cộng sự viết lách Ian Stewart và Jack Cohen. Một số tác phẩm này có đề cập đến những hạn chế về phát triển và cơ sinh học đối với sinh vật có bánh xe: sinh vật của Brin bị viêm khớp ở trục bánh xe, sinh vật Mulefa của Pullman không được sinh ra với bánh xe, nhưng lăn trên vỏ hạt của một loài thực vật mà chúng đã đồng tiến hóa.

Phụ chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

 , với sự góp mặt của loài Carparachne aureoflava.
 , từ chương trình Thiên nhiên kỳ lạ (Weird Nature) của BBC.

Sự vận động (sinh học)
Cơ sinh học
Sinh học tiến hóa
Thí nghiệm tưởng tượng


title: Yoo Jeong-yeon

text:
Yoo Jeong-yeon (; sinh ngày 1 tháng 11 năm 1996), nghệ danh Jeongyeon (), là ca sĩ người Hàn Quốc. Là thành viên của Twice, nhóm nhạc nữ Hàn Quốc do JYP Entertainment thành lập.

Tiểu sử
Jeong-yeon sinh ngày 1 tháng 11 năm 1996 tại Suwon, Gyeonggi-do, Hàn Quốc với tên khai sinh là Yoo Kyung-wan. Có 2 chị gái, trong số đó có diễn viên Gong Seung-yeon. Cha là đầu bếp từng làm việc cho Kim Dae-jung, cựu tổng thống Hàn Quốc. Jeong-yeon đã tham gia các lớp học thể dục nhịp điệu và phát triển sở thích ca hát và nhảy múa.

Sự nghiệp

Trước khi ra mắt
Chính thức gia nhập JYP Entertainment sau khi vượt qua buổi thử giọng Audition 6 của JYP Entertainment vào ngày 1 tháng 3 năm 2010. Cùng với Nayeon và Jihyo, đã được chọn là thành viên ra mắt trong nhóm nhạc có tên là 6MIX. Dự án này đã bị hủy bỏ bởi vì có những thành viên đã quyết định rời khỏi công ty.

2015–: Sixteen, Twice và hoạt động cá nhân

Năm 2015, Jeongyeon tham gia chương trình sống còn Sixteen nhằm chọn ra các thành viên cuối cùng của nhóm nhạc nữ Twice. Trong tập cuối, Jeongyeon chính thức được chọn trở thành thành viên của Twice.

Jeongyeon và chị gái, Seung-yeon trở thành MC của chương trình Inkigayo từ ngày 3 tháng 7 năm 2016 đến ngày 22 tháng 1 năm 2017, và đã thắng giải Newcomer Award tại 2016 SBS Entertainment Awards.

Đời tư

Sức khỏe
Vào ngày 17 tháng 10 năm 2020, JYP Entertainment thông báo rằng Jeongyeon sẽ tạm dừng mọi hoạt động vì chứng rối loạn lo âu. Jeongyeon tiếp tục các hoạt động của mình từ ngày 31 tháng 1 năm 2021 tại Seoul Music Awards lần thứ 30. Vào ngày 18 tháng 8 năm 2021, JYP Entertainment thông báo rằng Jeongyeon sẽ tạm dừng mọi hoạt động lần thứ 2 vì chứng rối loạn hoảng sợ và rối loạn lo âu.

Video

Âm nhạc

Video âm nhạc đã xuất hiện

Phim

Chương trình phát sóng

Đĩa nhạc

Xuất hiện trong nhạc phim

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nữ ca sĩ Hàn Quốc thế kỷ 21
Nữ thần tượng Hàn Quốc
Ca sĩ K-pop
Sinh năm 1996
Ca sĩ tiếng Triều Tiên
Nhân vật còn sống
Ca sĩ Seoul
Thành viên của Twice


title: Logarit tự nhiên của 2

text:
Giá trị thập phân của logarit tự nhiên của 2  xấp xỉ bằng

Logarit cơ số khác của 2 được tính bằng công thức

Logarit cơ số 10 của 2 là ()

Nghịch đảo của con số trên là logarit nhị phân của 10:

  ().

Theo định lý Lindemann–Weierstrass, logarit tự nhiên của bất kỳ số tự nhiên nào khác 0 và 1 (tổng quát hơn, của bất kỳ số đại số dương nào khác 1) là một số siêu việt.

Biểu diễn dạng chuỗi

Chuỗi giai thừa đảo dấu

  Đây là "chuỗi điều hòa đổi dấu" quen thuộc.

Chuỗi giai thừa nhị phân

Các biểu diễn dạng chuỗi khác

  sử dụng

Liên quan đến hàm zeta Riemann

( là hằng số Euler–Mascheroni và  là hàm zeta Riemann.)

Biểu diễn dạng BBP

Áp dụng ba chuỗi tổng quát cho logarit tự nhiên của 2 ta được:

Áp dụng cho  ta được:

Áp dụng cho  ta được:

Áp dụng cho  ta được:

Biểu diễn dạng tích phân
Logarit tự nhiên của 2 thường xuyên xuất hiện trong các kết quả lấy tích phân. Một số công thức cụ thể bao gồm:

Biểu diễn khác
Khai triển Pierce là

Khai triển Engel là

Khai triển cotang là

Phân số liên tục đơn giản là
,
cho ta những xấp xỉ hữu tỉ đầu tiên là  và

Phân số liên tục tổng quát:
,
cũng có thể viết dưới dạng

Tính những logarit khác
Sử dụng giá trị của , ta có thể tính logarit của các số tự nhiên khác bằng cách lập bảng logarit của các số nguyên tố rồi tính logarit của các hợp số  dựa trên phân tích ra thừa số nguyên tố của nó

Bảng logarit của các số nguyên tố

Logarit của các số hữu tỉ  có thể tính bằng công thức , và logarit của căn bằng .

Logarit tự nhiên của 2 có ích bởi các lũy thừa của 2 phân bố dày đặc hơn những lũy thừa khác; tìm những lũy thừa  gần với lũy thừa  của số  nào khác là tương đối dễ dàng, và biểu diễn chuỗi của  có thể tính bằng Chuyển đổi logarit.

Tính toán chữ số
Sau đây là bảng những kỷ lục gần đây trong việc tính toán các chữ số của . Tính đến tháng 12 năm 2018, logarit của 2 đã có nhiều chữ số được tính hơn bất kỳ logarit tự nhiên của số tự nhiên nào khác, ngoại trừ 1.

Xem thêm
Quy tắc 72
Chu kỳ bán rã
Phương trình Erdős–Moser

Tham khảo

Liên kết ngoài

Lôgarit
Hằng số toán học
Số thực siêu việt


title: Dạ cẩm

text:
Dạ cẩm, còn được gọi là cây loét mồm, đất lượt, đứt lướt, chạm khẩu cắm... Cây có tên khoa học là Hedyotis capitellata Wall. ex G.Don, thuộc họ Cà phê Rubiaceae. Dạ cẩm có nhiều loại bao gồm dạ cẩm thân tím nhiều lông và dạ cẩm thân xanh. Đây là loài cây mọc hoang tại một số tỉnh miền núi Việt Nam như Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Cạn, Thái Nguyên, Hà Giang, Hà Tây...

Mô tả

Dạ cẩm là loại cây bụi trườn, thường cuốn vào các cây khác, dài từ 1 - 2m, thân hình trụ, chia làm nhiều đốt, ở mỗi đốt lại phình to ra; lá là lá đơn, nguyên, mọc đối, hình bầu dục, đầu nhọn, dài 5 – 15 cm, rộng 3 – 6 cm, cuống ngắn; hoa hình xim, phân đôi tụ lại thành hình cầu ở đầu cành hay kẽ lá, gồm nhiều hoa hình ống nhỏ, màu trắng; quả dạ cẩm rất nhỏ, xếp thành hình cầu, có nhiều hạt đen.

Cây dạ cẩm dùng làm thuốc có thể thu hái quanh năm, thường hái lá và ngọn non hoặc dùng toàn cây bỏ rễ (rễ ít tác dụng hơn). Khi hái về phơi hay sấy khô dùng dần hoặc nấu cao.

Đặc điểm
Theo quan niệm Đông y, dạ cẩm có vị ngọt hơi đắng, tính bình, tác dụng thanh nhiệt, giải độc, làm dịu cơn đau, tiêu viêm, lợi tiểu. Cây dạ cẩm có tác dụng giảm đau, trung hòa axit trong dạ dày, bớt ợ chua, vết loét se lại.

Sử dụng
Trong dân gian,lá cây được dùng để nấu nước (nước có màu tím đẹp). Dùng nước này uống hoặc ngậm điều trị viêm lưỡi, loét lưỡi và họng. Năm 1960 Bệnh viện Lạng Sơn đã đưa loại cây này vào nghiên cứu và năm 1962, lần đầu tiên đưa cây dạ cẩm vào điều trị bệnh đau dạ dày. Ngày nay, những bài thuốc này đã vượt khỏi phạm vi tỉnh Lạng Sơn và lan ra nhiều địa phương tại Việt Nam.

Tham khảo


title: Gymnelia ducei

text:
Gymnelia ducei là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gymnelia


title: Mirogniew, West Pomeranian Voivodeship

text:
Mirogniew  (trước đây là Woltershof của Đức) là một khu định cư ở khu hành chính của Gmina Mieszkowice, thuộc hạt Gryfino, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan, gần biên giới Đức. Nó nằm khoảng  về phía đông nam của Mieszkowice,  phía nam Gryfino và  phía nam thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Tham khảo


title: Odontopera surtur

text:
Odontopera surtur là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Odontopera


title: Harada Taku

text:
Taku Harada (sinh ngày 27 tháng 10 năm 1982) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Taku Harada đã từng chơi cho Nagoya Grampus Eight, Oita Trinita, Kawasaki Frontale và Roasso Kumamoto.

Tham khảo

Sinh năm 1982
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá Kawasaki Frontale
Cầu thủ bóng đá Nagoya Grampus
Cầu thủ bóng đá Oita Trinita
Cầu thủ bóng đá Roasso Kumamoto


title: Spinoplon tutoia

text:
Spinoplon tutoia là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Spinoplon


title: Estigmene ochreolutescens

text:
Estigmene ochreolutescens là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Estigmene


title: Miltochrista elongata

text:
Miltochrista elongata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Miltochrista


title: Giải Brit

text:
Giải Brit (tên gốc: Brit Awards, được viết cách điệu thành BRIT Awards; thường được gọi đơn giản là Brits) là giải thưởng âm nhạc thường niên của Công nghiệp ghi âm Anh, tương đương với Giải Grammy của Hoa Kỳ. Tên gọi này ban đầu là cụm từ viết tắt cho "British", "Britain" hay "Britannia" (do giải thưởng này từng được Britannia Music Club tài trợ), nhưng sau này lại được hiểu thành British Record Industry Trusts Show. Ngoài ra, còn một giải thưởng khác thường được tổ chức vào mỗi tháng 5 để vinh danh dòng nhạc cổ điển mang tên Classic BRIT Awards. Robbie Williams vẫn đang giữ kỷ lục cho người nhận nhiều giải Brit nhất, với 12 giải ở cương vị nghệ sĩ đơn ca, và 5 giải khác khi còn là một thành viên của ban nhạc Take That.

Giải thưởng được thành lập vào năm 1977 dưới dạng một buổi lễ kỷ niệm 25 năm ngày Nữ hoàng Elizabeth II lên ngôi, trước khi được chuyển thành một sự kiện thường niên vào năm 1982, dưới sự sở hữu của Công nghiệp ghi âm Anh. Buổi lễ cuối cùng với cái tên "BPI Awards" cũng là lần đầu mà giải thưởng này được phát trên sóng truyền hình BBC, trước khi giải thưởng được chính thức đổi tên thành "Brit Awards" vào năm 1989. Hãng MasterCard là đối tác tài trợ lâu dài của sự kiện này.

Giải thưởng từng bị tạm ngừng trình chiếu trực tiếp từ sau mùa giải năm 1989, khi Samantha Fox và Mick Fleetwood làm chủ trì trong một buổi lễ nhận được nhiều chỉ trích vì nhiều phần không diễn ra như dự kiến. Vào những năm kế tiếp, sự kiện được ghi hình và chọn phát sóng vào đêm kế tiếp. Kể từ năm 2007, giải thưởng tiếp tục được phát trực tiếp trên kênh ITV.

List of ceremonies

BPI Awards
Buổi lễ đầu tiên vào năm 1977 được phát sóng bởi Thames Television. Các buổi lễ không được tổ chức từ năm 1978 đến năm 1981, và lúc đầu không được truyền hình sau khi nối lại vào năm 1982.

BRITs
Từ năm 1989 đến năm 1992, các buổi lễ được phát sóng trên đài BBC. Từ năm 1993, chúng đã được phát sóng trên ITV.

Các hạng mục giải thưởng
Nữ nghệ sĩ Anh Quốc
Nam nghệ sĩ Anh Quốc
Nghệ sĩ Anh Quốc nổi bật
Nhóm nhạc Anh Quốc
Giải BRIT Thành công quốc tế
Sự lựa chọn của nhà phê bình
Nhà sản xuất Anh Quốc của năm
Nghệ sĩ trình diễn trực tiếp xuất sắc nhất
Đĩa đơn Anh Quốc của năm
Album Anh Quốc của năm
Nữ nghệ sĩ quốc tế
Nam nghệ sĩ quốc tế
Nghệ sĩ quốc tế nổi bật
Nhóm nhạc quốc tế
Album quốc tế

Nghệ sĩ giành nhiều giải nhất

Tham khảo
Chung

Cụ thể

Liên kết ngoài

Giải thưởng âm nhạc Vương quốc Liên hiệp Anh
Giải BRIT
Chương trình truyền hình của BBC
Sự kiện thường niên tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Giải thành tựu trọn đời


title: Anarmodia salviusalis

text:
Anarmodia salviusalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Anarmodia


title: András Toma

text:
András Toma (05/12/1925 – 30/03/2004) là một cựu binh người Hungary bị bắt bởi Hồng quân Liên Xô năm 1945, được phát hiện từng sống trong một nhà tù tại Liên bang Nga năm 2000. Ông được cho là tù nhân chiến tranh cuối cùng của Chiến tranh thế giới thứ hai được hồi hương .

Bởi vì không biết tiếng Nga và không ai trong bệnh viện nói tiếng Hungary, dường như ông không có bất kỳ cuộc trò chuyện nào trong suốt hơn 50 năm.

Cuộc sống
Toma mồ côi mẹ khi mới 4 tuổi. Ông sống tại làng Sulyánbokor, gần Nyíregyháza, khi ông nhập ngũ năm 1944. Đơn vị chiến đấu của ông đã chiến đấu quanh Auschwitz và Kraków. Ông bị bắt ngày 11/01/1945 và được đưa qua Ukraine và Belarus trước khi đến trại Boksitogorsk (Бокситогорск) gần Sankt-Peterburg. Do bị ốm, ông được đưa từ Boksitogorsk đến một bệnh viện quân sự tại một căn cứ khác ở Bistrjag (Быстряги) cách xa 1.000 km về phía đông. Tháng 01/1947, ông được chuyển đến một bệnh viện tâm thần ở Kotelnich (Котельнич) sau khi binh lính trại giam cho rằng ông bị điên khi ông liên tục nói trong sự hoảng loạn một thứ tiếng mà không có tù binh hay binh lính nào hiểu bởi vì toàn bộ hồ sơ lý lịch của ông khai báo khi bị phía Liên Xô bắt giữ lại bị thất lạc và người đàn ông Hungary này đã bị đưa nhầm vào trại giam của lính Đức – nơi không có bất cứ ai nói tiếng Hungary và tất nhiên là binh lính Liên Xô canh gác tại các trại tù binh của Đức cũng không có ai biết thứ tiếng kỳ lạ này. Ông được tuyên bố là đã chết vào năm 1954.

Toma đã sống dưới cái tên András Tamás (Андраш Тамаш). Một chuyên gia ngôn ngữ học đã đến bệnh viện và xác định ông là người Hungary nói tiếng Hungary cổ từ thế kỷ 20, ngay lập tức Nga gạch khỏi bệnh án của Andea Toma căn bệnh tâm thần do hội chứng chiến tranh và liên hệ với chính quyền Hungary để trả người. Tháng 08/2000, ông trở về Hungary và sống với gia đình sau kết quả xét nghiệm DNA trùng khớp. Chính quyền Hungary tỏ ra rất cảm kích với nỗi khổ mà Toma phải chịu đựng trong suốt nửa thế kỷ qua, và vì liên tục thực hiện nghĩa vụ quân sự nên số tiền lương tích lũy hàng chục năm chưa trả của ông đã được Bộ Quốc phòng trả đầy đủ với 55 năm lương của ông. Toma, năm 74 tuổi, chuyển đến sống với người chị Anna, người đã chăm sóc cho đến khi ông qua đời vào năm 2004.

Tham khảo

Psychiatric ward POW may not have been alone

Sinh năm 1925
Mất năm 2004
Tù binh chiến tranh trong Thế chiến thứ hai
Người Hungary


title: Hand in My Pocket

text:
"Hand in My Pocket" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Canada Alanis Morissette nằm trong album phòng thu thứ ba của cô, Jagged Little Pill (1995). Nó được phát hành như là đĩa đơn thứ hai trích từ album vào ngày 31 tháng 10 năm 1995 bởi Maverick Records. Đây là một bản alternative rock được viết lời bởi Morissette và Glen Ballard, người đồng thời cũng tham gia sản xuất nó.

Sau khi phát hành, "Hand in My Pocket" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao khả năng viết lời của Morissette và xem xét nó như là một điểm nhấn của album. Bài hát đạt vị trí số một ở Canada, trở thành đĩa đơn quán quân đầu tiên của cô tại đây. Ngoài ra, nó cũng đứng đầu bảng xếp hạng Mainstream Rock Tracks của Billboard và lọt vào top 10 ở New Zealand. Mặc dù chỉ được phát hành trên sóng phát thanh tại Hoa Kỳ, nó cũng gặt hái những thành công tương đối trên các bảng xếp hạng tại đây.

Video ca nhạc của bài hát được đạo diễn bởi Mark Kohr dưới định dạng đen trắng, trong đó Morissette tham gia vào một lễ hội ở Brooklyn, New York và lái một chiếc xe. Nó đã nhận được những đánh giá tích cực từ giới phê bình. Bài hát đã xuất hiện trong danh sách trình diễn của chuyến lưu diễn Jagged Little Pill World Tour (1995), và trên nhiều album khác như MTV Unplugged (1999), Feast on Scraps (2002), và The Collection, cũng như những album tổng hợp của giải Grammy năm 1997 và MTV Unplugged. Nó cũng được hát lại bởi nhiều nghệ sĩ khác, bao gồm dàn diễn viên Glee vào năm 2015.

Danh sách bài hát
Đĩa CD tại Anh quốc / châu Âu #1
"Hand in My Pocket" - 3:37
"Head over Feet" (Acoustic trực tiếp) - 4:07
"Not the Doctor" (Acoustic trực tiếp) - 3:57

Đĩa CD tại Anh quốc / châu Âu #2
"Hand in My Pocket" - 3:37
"Right Through You" (Acoustic trực tiếp) - 3:03
"Forgiven" (Acoustic trực tiếp) - 4:23

Đĩa CD tại châu Âu (2005)
"Hand in My Pocket" - 4:30
"Hand in My Pocket" (radio chỉnh sửa) - 4:00

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bài hát năm 1995
Đĩa đơn năm 1995
Bài hát của Alanis Morissette
Đĩa đơn quán quân Billboard Alternative Songs
Pop ballad
Rock ballad
Bài hát viết bởi Alanis Morissette
Bài hát viết bởi Glen Ballard
Video âm nhạc đen trắng
Đĩa đơn của Maverick Records
Đĩa đơn quán quân RPM Top Singles


title: Peribaea caesiata

text:
Peribaea caesiata là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Peribaea


title: Tom Baxter (cầu thủ bóng đá, sinh 1893)

text:
Thomas James C. Baxter (sinh năm 1893) là một cầu thủ bóng đá người Anh của thập niên 1920. Sinh ra ở Wandsworth, ông gia nhập Gillingham từ Chelsea năm 1920 và tiếp tục có 19 trận cho câu lạc bộ ở Football League.

Tham khảo

Sinh năm 1893
Cầu thủ bóng đá Anh
Người Wandsworth
Cầu thủ bóng đá Gillingham F.C.
Cầu thủ bóng đá Chelsea F.C.
Năm mất thiếu
Cầu thủ bóng đá English Football League


title: Egnasia dolabrata

text:
Egnasia dolabrata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Egnasia


title: Họ Cá đối

text:
Họ Cá đối (Danh pháp khoa học: Mugilidae) là một họ cá trong Bộ Cá đối (Mugiliformes). Họ Cá đối là một họ cá sinh sống chủ yếu trong môi trường nước mặn hay nước lợ duyên hải nhiệt đới và cận nhiệt đới rộng khắp thế giới, nhưng có vài loài sinh sống trong vùng nước ngọt và cửa sông. Họ này có nhiều loài có giá trị kinh tế và khoảng 13 loài được coi là đối tượng trong nuôi trồng thủy sản.

Cá đối được phân biệt bởi sự hiện diện của 2 hàng vây lưng tách biệt, miệng nhỏ hình tam giác và không có cơ quan đường bên. Chúng ăn các loại mẩu vụn, và phần lớn các loài có dạ dầy nhiều cơ bắp bất thường cùng họng phức tạp để giúp tiêu hóa.

Phân loại
Họ Cá đối có 78 loài đã biết, phân bố trong 26 chi như sau:
 Phân họ Myxinae
 Myxus Günther, 1861: 1 loài (Myxus elongatus).
 Neomyxus Steindachner, 1878: 1 loài (Neomyxus leuciscus).
 Phân họ Mugilinae
 Agonostomus Bennett, 1832: 2 loài.
 Chaenomugil Gill, 1863: 1 loài (Chaenomugil proboscideus).
 Cestraeus Valenciennes, 1836: 3 loài.
 Dajaus Valenciennes, 1836: 1 loài (Dajaus monticola).
 Joturus Poey, 1860: 1 loài (Joturus pichardi).
 Mugil Linnaeus, 1758: 17 loài.
 Phân họ Rhinomugilinae
 Tông Trachystomaini
 Aldrichetta Whitley, 1945: 1 loài (Aldrichetta forsteri).
 Gracilimugil Whitley, 1941: 1 loài (Gracilimugil argenteus).
 Trachystoma Ogilby, 1888: 1 loài (Trachystoma petardi).
 Tông Rhinomugilini
 Minimugil Senou, 1988: 1 loài (Minimugil cascasia).
 Rhinomugil Gill, 1863: 1 loài (Rhinomugil corsula).
 Sicamugil Fowler, 1939: 1 loài (Sicamugil hamiltonii).
 Tông Squalomugilini
 Ellochelon Whitley, 1930: 1 loài (Ellochelon vaigiensis).
 Plicomugil Schultz, 1953: 1 loài (Plicomugil labiosus).
 Squalomugil Ogilby, 1908: 1 loài (Squalomugil nasutus).
 Tông Crenimugilini
 Crenimugil Schultz, 1946 (gồm cả Paracrenimugil Senou, 1988?): 5 loài.
 Osteomugil Lüther, 1982: 6 loài.
 Phân họ Cheloninae
 Chelon Artedi, 1793 (đồng nghĩa: Liza, gộp cả Heteromugil Schultz, 1946, Strializa Smith, 1948): 10 loài.
 Neochelon Durand, Chen, Shen, Fu & Borsa, 2012: 1 loài (Neochelon falcipinnis).
 Oedalechilus Fowler, 1903: 1 loài (Oedalechilus labeo).
 Parachelon Durand, Chen, Shen, Fu & Borsa, 2012: 1 loài (Parachelon grandisquamis).
 Paramugil Ghasemzadeh, 1998: 2 loài.
 Planiliza Whitley, 1945: 15 loài.
 Pseudomyxus Durand, Chen, Shen, Fu & Borsa, 2012: 1 loài (Pseudomyxus capensis).

Phát sinh chủng loài
Biểu đồ phát sinh chủng loài vẽ theo Xia et al. (2016)

Đặc điểm
Cá đối là loài rộng muối, chúng có thể sống và sinh trưởng tốt trong môi trường nước lợ, lợ mặn và nước mặn. Ở các vùng cận nhiệt đới, cá giống nhỏ và cá giống thường tập trung quanh năm trong môi trường nước ngọt hoặc lợ nhạt. Đối với cá trưởng thành, môi trường sống của chúng thay đổi tuỳ theo mùa và nó liên quan tới quá trình di cư sinh sản, khi chúng bắt đầu sinh sản thì thường có khuynh hướng tránh các dòng nước ngọt.

Cá đối ở giai đoạn ấu trùng tới cá giống là loài ăn động vật phù du, khi trưởng thành chúng chuyển phổ thức ăn sang thực vật phiêu sinh, mùn bã hữa cơ lơ lửng và các thảm thực vật đáy. Trong điều kiện nuôi ngoài việc bón phân kích thích sự phát triển của tảo làm thức ăn tự nhiên cho cá đối, chúng còn có thể được cho ăn bổ sung với cám gạo, bánh dầu đậu phộng, đậu nành hoặc bột đậu phộng.

Cá đối có tập tính sống quần đàn, và tập tính này thể hiện mạnh nhất vào mùa sinh sản, cá thường tập trung thành từng bầy lớn di cư ra các vùng nước sâu ngoài biển để sinh sản. Cá đối là loài sinh sản theo mùa và mùa sinh sản của cá kéo dài từ tháng 10 tới tháng 4 năm sau, tuy nhiên ở các thủy vực nước vùng cận nhiệt đới mùa sinh sản có thể ngắn hơn (tới tháng 1-tháng 2 năm sau).

Sinh trưởng
Cá đối đạt tới thành thục sinh sản vào 3 năm tuổi với chiều dài thân trung bình khoảng 33 cm ở cá đực và 35 cm ở cá cái. Sức sinh sản của cá thông thường tỷ lệ thuận với trọng lượng và chiều dài thân cá, cá càng lớn sức sinh sản càng cao. Con cái có trọng lượng khoảng 1.5 kg có sức sinh sản từ 1-1.5 triệu trứng. Trứng cá đối có kích thước đường kính từ 0.9-1mm.

Trứng đã thụ tinh nở ra ấu trùng trong khoảng 16-30h ở nhiệt độ 20-24oC. Ấu trùng cá đối rất nhỏ (2.5-3.5mm) và thường có khuynh hướng tránh ánh sáng mạnh. Trứng cá và ấu trùng mới nở thường trôi dạt ngoài khơi vào một thời gian nào đó trong năm (các tháng thuộc mùa sinh sản) và cá bột xuất hiện theo mùa ở vùng cửa sông nơi được coi như các bãi ương cho cá giống.

Tại Việt Nam
Ở Việt Nam có khoảng 16-17 loài cá đối đã biết, trong đó ở Nam bộ có ít nhất 5 loài: cá đối mục (Mugil cephalus), cá đối đất (Chelon subviridis, đồng nghĩa: Mugil dussumieri), cá đối cháng (Chelon macrolepis), cá đối đuôi bằng (Ellochelon vaigiensis) và cá đối lá (Moolgarda cunnesius), vùng cửa sông thường gặp từ 5-7 loài có giá trị.

Danh sách các loài đã biết như sau:

 Planiliza macrolepis (đồng nghĩa: Chelon macrolepis) - cá đối cháng, cá đối vảy to.
 Planiliza melinoptera (đồng nghĩa: Chelon melinopterus) - cá đối bạc.
 Planiliza planiceps (đồng nghĩa: Chelon planiceps) - cá đối gành.
 Planiliza subviridis (đồng nghĩa: Chelon subviridis) - cá đối đất.
 Crenimugil crenilabis - cá đối môi ria, cá đối môi dày.
 Crenimugil heterocheilos - cá đối ria ngắn.
 Ellochelon vaigiensis - cá đối đuôi bằng, cá đối đuôi phẳng.
 Planiliza affinis (đồng nghĩa: Liza affinis) - cá đối vây trước.
 Planiliza carinata (đồng nghĩa: Liza carinata) - cá đối lưng gờ.
 Planiliza haematocheilus (đồng nghĩa: Liza haematocheila, Liza haematochila, Liza haematocheilus) - cá đối nhồng, cá đối mắt đỏ.
 Osteomugil cunnesius (đồng nghĩa: Moolgarda cunnesius) - cá đối lá, cá đối đầu nhọn.
 Osteomugil engeli (đồng nghĩa: Moolgarda engeli) - cá đối anh.
 Crenimugil seheli (đồng nghĩa: Moolgarda seheli) - cá đối cồi, cá đối cỏ.
 Mugil cephalus - cá đối mục.
 Paramugil parmatus - cá đối vảy thưa.
 Crenimugil buchanani (đồng nghĩa: Valamugil buchanani) - cá đối xanh, cá đối mình xanh.
 Osteomugil speigleri (đồng nghĩa: Valamugil speigleri) - cá đối xám.

Liên kết ngoài
 J.S. Nelson, Fishes of the World. ISBN 978-0-471-25031-9.

 Species by family/subfamily in the catalog of fishes

Tham khảo


title: Trochiloglossa aurea

text:
Trochiloglossa aurea là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Trochiloglossa


title: Rowing tại Thế vận hội Mùa hè 2016 - Đôi nữ hạng nhẹ mái chèo đôi

text:
Nội dung đôi nữ hạng nhẹ mái chèo đôi tại Thế vận hội Mùa hè 2016 ở Rio de Janeiro diễn ra từ ngày 8–12 tháng Tám tại Phá Rodrigo de Freitas.

Kết quả

Vòng loại
Hai đội dẫn đầu mỗi lần đấu sẽ lọt vào bán kết, còn lại sẽ thi đấu vòng đấu vớt.

Trận thứ 1

Trận thứ 2

Trận thứ 3

Trận thứ 4

Vòng đấu vớt
Hai đội đứng đầu mỗi lượt sẽ vào bán kết A/B, còn lại thi đấu bán kết C/D.

Vòng đấu vớt 1

Vòng đấu vớt 2

Bán kết C/D
Ba đội xếp đầu mỗi lượt sẽ vào Chung kết C, còn lại vào chung kết D.

Bán kết C/D 1

Bán kết C/D 2

Bán kết A/B

Bán kết A/B 1
Ba đội đứng đầu sẽ vào Chung kết A, còn lại vào Chung kết B.

Bán kết A/B 2
Ba đội đứng đầu sẽ vào Chung kết A, còn lại vào Chung kết B.

Chung kết

Chung kết D

Chung kết C

Chung kết B

Chung kết A

Tham khảo

Đôi nữ hạng nhẹ mái chèo đôi


title: Các gò chôn cất Dilmun

text:
Các gò chôn cất Dilmun () là một loạt các nghĩa địa trên khu vực đảo chính Bahrain có niên đại từ thời kỳ Dilmun từ nền Văn hóa Umm al-Nar. Nó bao gồm số lượng rất lớn các gò chôn cất cổ đại trên một diện tích lớn và được cho là một trong số những nghĩa trang an táng lớn nhất thế giới cổ đại. Các gò chôn cất tập trung ở phía bắc hòn đảo trên khu vực nền đất đá cứng hơn một chút so với đất canh tác. Những nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng, có khoảng 350.000 gò mộ được hình thành bởi những người dân địa phương trong hàng ngàn năm. Chúng có nhiều kiểu dáng, kích thước và cả thời kỳ khác nhau.

Vào ngày 6 tháng 7 năm 2019, Các gò chôn cất Dilmun được UNESCO công nhận là Di sản thế giới.

Khám phá
Một nhóm người Đan Mạch vào những năm 1950 đang khai quật tại Qal'at al-Bahrain, thủ đô của Thời đại đồ đồng, khi họ mở một số nấm mồ (tumuli) và phát hiện ra các vật phẩm có niên đại khoảng 4100–3700 năm trước, cùng thời kỳ văn hóa. Nhiều địa điểm khác bắt đầu được khai quật và tim thêm các ngôi mộ, cung cấp một cái nhìn về việc xây dựng và nội dung trên những ngôi mộ này.

Mỗi một nấm mồ gồm buồng đá trung tâm hình chữ nhật được bao quanh bởi một bức tường vòng thấp và phủ đất, sỏi lên. Kích thước khác nhau nhưng phần lớn chúng có đường kính từ 15 – 30 ft (4,5 - 9 mét) và cao từ 3–6 ft (1–2 mét).

Tham khảo

Dilmun
Dilmun


title: Kinoshita Shinji

text:
Shinji Kinoshita (sinh ngày 7 tháng 12 năm 1989) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Shinji Kinoshita đã từng chơi cho Thespa Kusatsu.

Tham khảo

Sinh năm 1989
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản


title: Sue Gardner

text:
Sue Gardner (sinh ngày 11 tháng 5 năm 1967) là một nhà báo người Canada, nhà điều hành và kinh doanh phi lợi nhuận. Bà giữ chức giám đốc điều hành Wikimedia Foundation từ tháng 12 năm 2007 đến tháng 5 năm 2014, và trước đó là giám đốc trang web và các hãng tin tức trực tuyến của Tập đoàn Phát thanh Truyền hình Canada.

Năm 2012, bà được tạp chí Forbes xếp hạng là người phụ nữ quyền lực thứ 70 trên thế giới. Năm 2013, bà tham gia ban quản trị của Global Voices. Tháng 5 năm 2015, Tor Project thông báo rằng Gardner sẽ hỗ trợ dự án trong quá trình phát triển chiến lược tổ chức dài hạn. Năm 2018, Gardner được công bố là giám đốc điều hành của The Markup. Bà từ bỏ chức vụ này vào tháng 5 năm 2019.

Thân thế
Gardner chào đời tại Barbados. Bà lớn lên tại Port Hope, Ontario, Canada, là con gái của một linh mục Anh giáo kiêm hiệu trưởng trường học. Gardner thi đậu bằng báo chí tại Đại học Ryerson.

Sự nghiệp

Báo chí
Gardner khởi đầu sự nghiệp làm báo của mình trên đài phát thanh của Tập đoàn Phát thanh Truyền hình Canada (CBC) vào năm 1990 trong chương trình As It Happens, và làm việc suốt hơn một thập kỷ trong vai trò là nhà sản xuất, phóng viên và nhà làm phim tài liệu về các vấn đề thời sự của Đài CBC và mạng truyền hình cáp và vệ tinh Mỹ Newsworld International, tập trung vào mảng văn hóa đại chúng và các vấn đề xã hội.

Tháng 3 năm 2006, bà kế nhiệm Claude Galipeau làm giám đốc cấp cao của trang web CBC và nền tảng Internet, CBC.ca, xây dựng đội ngũ nhân viên của mình từ 35 lên 160 người.

Wikimedia
Tháng 5 năm 2007, Gardner nộp đơn từ chức khỏi hãng CBC, và ngay sau đó bắt đầu tham gia cố vấn cho Wikimedia Foundation trên cương vị là cố vấn đặc biệt về hoạt động và quản trị. Đến tháng 12 năm 2007, bà được thuê làm giám đốc điều hành của tổ chức này. Suốt hai năm tiếp theo, bà giám sát sự phát triển của đội ngũ nhân viên bao gồm việc bổ sung một nhóm gây quỹ và chuyển trụ sở chính từ St. Petersburg, Florida sang San Francisco, California. Tháng 10 năm 2009, Gardner được tờ The Huffington Post vinh danh là một trong mười "người thay đổi cuộc chơi truyền thông của năm" vì tác động trong công việc đối với phương tiện truyền thông mới của bà dành cho Wikimedia.

Một trong những vấn đề mà Gardner phải xử lý khi còn là giám đốc điều hành của Wikimedia Foundation là phân biệt giới tính trên Wikipedia. Bà liệt kê chín lý do tại sao phụ nữ không sửa đổi Wikipedia, chọn lọc từ các nhận xét của những nữ biên tập viên Wikipedia:
 Giao diện sửa đổi thiếu thân thiện với người dùng
 Không có đủ thời gian rảnh rỗi
 Thiếu sự tự tin
 Ác cảm với xung đột và không muốn tham gia vào các  cuộc chiến sửa đổi kéo dài
 Tin rằng những đóng góp của họ có quá nhiều khả năng bị trả về như cũ hoặc bị xóa bỏ
 Một số nhận thấy bầu không khí tổng thể có phần mang tính kỳ thị nữ giới
 Văn hóa Wikipedia có hơi hướng tình dục theo những cách mà họ thấy khó chịu
 Việc xưng danh tính nam giới là một điều bất lợi đối với phụ nữ có ngôn ngữ chính về giới tính đậm chất ngữ pháp
 Ít cơ hội hơn các trang web khác cho các mối quan hệ xã hội và một lời mời chào đón

Ngày 27 tháng 3 năm 2013, Gardner thông báo mình sẽ từ bỏ chức vụ giám đốc điều hành Wikimedia Foundation. Bà cho biết Wikimedia Foundation hiện đang hoạt động tốt nhưng Internet thì không, và bà đã lên kế hoạch giúp đỡ trong lĩnh vực này trong tương lai. Gardner xác định "bước ngoặt" cho quyết định tiếp tục của mình chính là việc tham gia vào sự cố phủ đen Wikipedia năm 2012 để phản đối Dự luật Đình chỉ hoạt động vi phạm bản quyền trực tuyến và Dự luật Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, quả quyết rằng "tôi bắt đầu nghĩ về hình dạng của Internet và vai trò của tôi trong đó."

Năm 2013, Gardner nhận bằng tiến sĩ danh dự từ Đại học Ryerson, alma mater của mình.

Ngày 1 tháng 5 năm 2014 có thông báo cho biết Lila Tretikov sẽ thay thế Gardner làm giám đốc điều hành Wikimedia Foundation vào ngày 1 tháng 6 năm 2014.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Blog cá nhân của Sue Gardner
 Cuộc phỏng vấn Wikipedia's Librarian to the World của Fast Company
 Phim tài liệu radio của Gardner nói về Al Purdy, nhà thơ Canada, cho tờ This Morning Sunday

Sinh năm 1967
Nhân vật còn sống
Người Bridgetown
Người Quận Northumberland, Ontario
Cựu sinh viên Đại học Ryerson
Nhân viên Wikimedia Foundation
Nhân vật Wikipedia
Nhân vật Wikimedia Canada
Nữ giám đốc điều hành
Giám đốc điều hành Canada
Doanh nhân San Francisco
Nữ giám đốc điều hành doanh nghiệp Canada
Nữ giám đốc điều hành tổ chức phi lợi nhuận
Giám đốc điều hành tổ chức phi lợi nhuận
Nhân viên Canadian Broadcasting Corporation
Doanh nhân từ San Francisco
Tổng giám đốc điều hành người Canada


title: Đường cao tốc Cao Bồ – Mai Sơn

text:
Đường cao tốc Cao Bồ – Mai Sơn (ký hiệu toàn tuyến là CT.01) là một đoạn đường cao tốc thuộc hệ thống đường cao tốc Bắc – Nam phía Đông đi qua địa phận hai tỉnh Nam Định và Ninh Bình.

Tuyến cao tốc có tổng chiều dài 15,245 km, trong đó đoạn qua Nam Định dài 5,1 km và đoạn qua Ninh Bình dài 9,9 km, điểm đầu tại nút giao Cao Bồ (huyện Ý Yên, Nam Định) giao với Quốc lộ 10, kết nối với đường cao tốc Cầu Giẽ – Ninh Bình và điểm cuối tại nút giao Mai Sơn (huyện Yên Mô, Ninh Bình), kết nối với đường cao tốc Mai Sơn – Quốc lộ 45 và trong tương lai là đường cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng. Giai đoạn 1, tuyến đường khai thác với 4 làn xe không có làn dừng khẩn cấp (có một số điểm dừng khẩn cấp), một số cầu vượt lớn trên tuyến được thiết kế 6 làn xe và 4 làn xe, không có dải phân cách ở giữa đối với cầu vượt nhỏ, vận tốc tối đa 80km/h. Giai đoạn hoàn chỉnh sẽ có quy mô 6 làn xe, 2 làn dừng khẩn cấp, vận tốc thiết kế 120km/h.

Công trình có tổng mức đầu tư hơn 1.162 tỷ đồng, được khởi công vào tháng 12 năm 2019 và được thông xe vào ngày 4 tháng 2 năm 2022. Đoạn từ đường dẫn phía Nam cầu Nam Bình đến nút giao Cao Bồ của đường cao tốc này trước đây là đường nối cao tốc Cầu Giẽ – Ninh Bình với Quốc lộ 1, được khởi công xây dựng vào ngày 30 tháng 3 năm 2012 và đưa vào sử dụng từ ngày 30 tháng 6 năm 2015.

Chi tiết tuyến đường

Làn xe
 4 làn xe, có điểm dừng khẩn cấp; một số cầu vượt có 6 làn xe

Chiều dài
 Toàn tuyến: 15,2 km

Tốc độ giới hạn
 Tối đa: 80 km/h, Tối thiểu: 60 km/h

Lộ trình chi tiết

 IC : Nút giao, JC : Điểm lên xuống, SA : Khu vực dịch vụ (Trạm dừng nghỉ), TG : Trạm thu phí, TN : Hầm đường bộ, BR : Cầu
 Đơn vị đo khoảng cách là km.

{| class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align: center;"
|- style="border-bottom:solid 0.25em green;"
!Số
!Tên
!Khoảng cáchtừ đầu tuyến
!Kết nối
!Ghi chú
! colspan="2" |Vị trí
|-
! colspan="7" style="text-align: center; background:#dff9f9;" |Kết nối trực tiếp với  Đường cao tốc Cầu Giẽ – Ninh Bình
|-
!style="background-color: #BFB;"|IC.1
|Cao Bồ
| 260.2
| Quốc lộ 10
|Đầu tuyến đường cao tốc
| rowspan="2" |Nam Định
| rowspan="2" |Ý Yên
|-
!style="background-color: #BFB;"|BR
|Cầu Cao Bồ
|↓
|
|Vượt  Quốc lộ 10 và Đường sắt Bắc Nam
|-
!style="background-color: #BFB;"|BR
|Cầu Nam Bình
|↓
|
|Vượt sông Đáy
| colspan="2" |Ranh giới Nam Định – Ninh Bình
|-
!style="background-color: #BFB;"|BR
|Cầu vượt Quốc lộ 10
|↓
|
|Vượt  Quốc lộ 10
| rowspan="6" |Ninh Bình
| rowspan="2" |Yên Khánh
|-
!style="background-color: #BFB;"|IC.2
|Khánh Hòa
|268.7
|Đường Trần Nhân Tông|
|-
!style="background-color: #BFB;"|SA
|Trạm dừng nghỉ Xuân Khiêm
|270.1
|
|
|Thành phố Ninh Bình
|-
!style="background-color: #BFB;"|BR
|Cầu Đông Thịnh
|↓
|
|Vượt sông Vạc
|Ranh giới Thành phố Ninh Bình – Hoa Lư
|-
!style="background-color: #BFB;"|BR
|Cầu Mai Sơn
|↓
|
|Vượt  Quốc lộ 1 và Đường sắt Bắc Nam
| rowspan="2" |Yên Mô
|-
!style="background-color: #BFB;"|IC.3
|Mai Sơn
|275.3
| Quốc lộ 1 (Đường tránh Ninh Bình – Đường tỉnh 491)
| Cuối tuyến đường cao tốc
|-
! colspan="7" style="text-align: center; background:#dff9f9;" |Kết nối trực tiếp với  Đường cao tốc Mai Sơn – Quốc lộ 45 và  Đường cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng (Chưa thi công)

Chú thích

Giao thông Nam Định
Giao thông Ninh Bình
Đường cao tốc Bắc – Nam phía Đông
Đường cao tốc Bắc – Nam Việt Nam
Đường cao tốc Việt Nam


title: Phân số tối giản

text:
Phân số tối giản là phân số mà có tử số và mẫu số không thể cùng chia hết cho số nào ngoại trừ số 1 (hoặc -1 nếu lấy các số âm). Nói cách khác phân số  là tối giản nếu a và b là nguyên tố cùng nhau, nghĩa là a và b có ước số chung lớn nhất là 1.

Một phân số chưa tối giản có thể chuyển về dạng tối giản bằng cách chia tử số và mẫu số của phân số cho ước số chung lớn nhất của chúng. Có thể dùng giải thuật Euclid hoặc tách số thành các thừa số nguyên tố để tìm ước số chung lớn nhất.

Tham khảo

Đọc thêm

Phân số
Số học sơ cấp


title: Cardepia definiens

text:
Cardepia definiens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cardepia


title: Tramazoline

text:
Tramazoline là một hóa chất được sử dụng dưới dạng tramazoline hydrochloride trong các chế phẩm thuốc thông mũi. Nó là một chất chủ vận thụ thể α-adrenergic ức chế bài tiết chất nhầy mũi.

Thuốc được cấp bằng sáng chế vào năm 1961 và được đưa vào sử dụng y tế vào năm 1962.

Tên thương hiệu
Châu Úc

 Spray-Tish
 Rhinaspray

Áo

 Rhinorix

Bỉ

 Rhinospray

Bulgaria

 Muconasal Plus

Cộng hòa Séc

 Muconasal Plus

Đức

 Biciron
 Ellatun
 Rhinospray

Ý

 Rinogutt
 Thuốc mũi Fexallegra® (Tramazoline + Clorpheniramine, 1   mg / ml + 3,55   mg / ml)

Rumani

 Muconasal Plus (cũ hơn)
 Muconasal (mới hơn)

Nga

 Adrianol (tramazoline + phenylephrine)
 Lasolvan Rhino

Tây Ban Nha

 Rhinospray

Slovakia

 Muconasal Plus

Ukraine

 Lasorin

Tham khảo


title: Bão Chanthu (2021)

text:
Bão Chanthu (tên JTWC: 19W, tên Philippines: Kiko) là một cơn bão mạnh cấp 5 (cấp lớn nhất của Thang bão Saffir-Simpson) đổ bộ trực tiếp vào Đài Loan gây ảnh hưởng nhẹ. Bão số 5 cũng bị tương tác bởi cơn bão này. Bão hình thành từ một vùng thấp rồi mạnh lên thành Bão Chanthu sau đó được gán tên Kiko. Ngày 07 đến 08 bão đã mạnh lên thành cấp 5. Bão suy yếu thành cấp 3 rồi đổ bộ vào Đài Loan và đi vào Nhật Bản ngày 17 tháng 9. Bão chuyển thành xoáy thuận ngoại nhiệt đới vào chiều 18 tháng 9 và tan ngày 19 tháng 9.

Cấp bão
Cấp bão Nhật Bản: 115 kt - 905 hPa - Bão cuồng phong

Cấp bão Hoa Kỳ: 155 kt - Siêu bão cuồng phong cấp 5

Cấp bão Trung Quốc: 68 m/s (Cấp 19) - 905 hPa - Siêu bão cuồng phong

Cấp bão Đài Loan: 58 m/s -  Siêu bão cuồng phong

Cấp bão Hồng Kông: 240 km/h - Siêu bão

Cấp bão Hàn Quốc: 58 m/s - Siêu bão

Cấp bão Philippines: 215 km/h - Bão cuồng phong

Lịch sử khí tượng

Cuối ngày 4 tháng 9, có một vùng áp thấp được JMA theo dõi đã mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới. ATNĐ này được JTWC theo dõi và được gán số hiệu 19W. Ngày 5 tháng 9, JMA và JTWC nâng cấp 19W thành bão nhiệt đới và được gán tên Chanthu.
 Suốt 48h từ tối 5/9 đến tối 7/9, bão mạnh lên từ bão nhiệt đới đến siêu bão cấp 5. Bão suy yếu và mạnh lên lại giữa 2 cấp siêu bão cấp 4 và cấp 5. Ngày 10/9, sức gió 10 phút đã đạt tới  gió giật đến . Vào ngày 13 tháng 9 bão suy yếu đến cấp 1. 15 tháng 9, bão suy yếu thành bão nhiệt đới và dừng di chuyển đến 17 tháng 9. Bão suy yếu thành áp thấp nhiệt đới và tan thành tàn dư ngày 18 tháng 9. Bão tan vào 18:00 UTC ngày 18 tháng 9.

Xem thêm
Bão Conson (2021)
Áp thấp nhiệt đới 08W (2021)
Bão Surigae (2021)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chanthu
Chanthu
Chanthu
Bão tại Đài Loan


title: Hyposoter tricolor

text:
Hyposoter tricolor là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hyposoter


title: Herochroma elaearia

text:
Herochroma elaearia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Herochroma
Bướm đêm Châu Á
Pseudoterpnini


title: Mesocrambus canariensis

text:
Mesocrambus canariensis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesocrambus


title: Clytie benenotata

text:
Clytie benenotata là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Clytie


title: Enicospilus leucocotis

text:
Enicospilus leucocotis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Enicospilus


title: Eupithecia rudniki

text:
Eupithecia addictata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

R
Côn trùng châu Âu


title: Kakegawa Makoto

text:
Makoto Kakegawa (sinh ngày 23 tháng 5 năm 1973) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Makoto Kakegawa đã từng chơi cho Bellmare Hiratsuka, Vissel Kobe và Shimizu S-Pulse.

Tham khảo

Sinh năm 1973
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá Shimizu S-Pulse


title: Hepatica bhagha

text:
Hepatica bhagha là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hepatica (Noctuidae)


title: Kobroor

text:
Kobroor là một đảo thuộc quần đảo Aru trên biển Arafura. Đảo thuộc về tỉnh Maluku, Indonesia, có diện tích 1.723 km². Các đảo lớn khác trong quần đảo là Tanahbesar (còn gọi là Wokam), Kola, Maikoor, Koba và Trangan. Dân số đảo Kobroor năm 2016 đạt 13.621 người.

Tham khảo

Quần đảo Maluku


title: Carbonilla luteicosta

text:
Carbonilla luteicosta là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Carbonilla


title: Danh sách cầu thủ bóng đá nam tham dự Thế vận hội Mùa hè 1912

text:
Đây là danh sách danh sách thi đấu bóng đá, đội dành Huy chương vàng được xếp trước, của 11 quốc gia tham dự nội dung bóng đá nam tại Thế vận hội Mùa hè 1912. Các trận đấu được diễn ra tại Stockholm, Thụy Điển từ 29 tháng 6 tới 6 tháng 7 năm 1912.

Vương quốc Liên hiệp Anh

Huấn luyện viên trưởng: A. Birch

Đan Mạch

Huấn luyện viên trưởng: không

Đội tuyển bóng đá quốc gia Hà Lan

Huấn luyện viên trưởng:  Edgar Chadwick

Ghi chú: Thủ môn Wiet Ledeboer bị chấn thương 15 tháng 6 được thay thế bởi Van Eeck. Nguồn: http://kranten.kb.nl , http://leiden.courant.nu/ và báo cáo chính thức olympics 1912

Phần Lan

Huấn luyện viên trưởng: không

Hungary

Huấn luyện viên trưởng:  Ede Herczog

Áo

Huấn luyện viên trưởng: không Ủy ban ÖFB

Ghi chú: Các cầu thủ Adolf Fischera, Johan Andreas, Richard Kohn, Felix Tekusch, và Karl Tekush in stand by in Austria

Đức

Huấn luyện viên trưởng: không Ủy ban DFB

Ý

Huấn luyện viên trưởng:  Vittorio Pozzo

Bốn cầu thủ dự bị, mặc dù có tên trong đội hình chính thức được gửi tới FIFA, nhưng không tới Thụy Điển ở lại Italy để dự bị.

Thụy Điển

Huấn luyện viên trưởng: John Ohlson

Na Uy

Huấn luyện viên trưởng:  James Vincent Hayes

Nga

Huấn luyện viên trưởng: Robert Fulda và Georgy Dyuperron

Tham khảo

Liên kết ngoài
Games of the V. Olympiad trên RSSSF
Danh sách cầu thủ
FIFA
 sports-reference
IFFHS IFFHS (lưu trữ)

1912
Bóng đá tại Thế vận hội Mùa hè 1912


title: Mesoleius exsculptus

text:
Mesoleius exsculptus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesoleius


title: Empire Polo Club

text:
Empire Polo Club là một câu lạc bộ polo nằm ở Indio, California, một thành phố nằm trong Thung lũng Coachella thuộc Quận Riverside. Câu lạc bộ cách Palm Springs khoảng 22 dặm về phía đông nam. Khu phức hợp của câu lạc bộ có diện tích 78 mẫu Anh (32 ha). Được thành lập vào năm 1987, nơi đây đã tổ chức các giải đấu polo quốc tế. Sân polo của khu phức hợp được cho thuê hằng năm để tổ chức Coachella Valley Music and Arts Festival và Stagecoach Festival, diễn ra trong ba ngày cuối tuần cuối cùng của tháng 4.

Tham khảo

Câu lạc bộ polo Hoa Kỳ
Indio, California
Địa điểm thể thao Quận Riverside, California
Câu lạc bộ thể thao thành lập năm 1987
Khởi đầu năm 1987 ở California


title: Parauna zikani

text:
Parauna zikani là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Parauna


title: Oryzoideae

text:
Oryzoideae (đồng nghĩa với Ehrhartoideae) là một phân họ của họ cỏ thật sự họ Poaceae. Nó gồm khoảng 120 loài trong 19 chi, đặc biệt bao gồm loại ngũ cốc quan trọng lúa. Trong số các loài cỏ, phân họ này là một trong ba phân họ thuộc nhánh đa dạng về loài BOP, tất cả đều sử dụng quang hợp C3; nó là dòng gốc của nhánh.

Nó chứa bốn bộ và một chi có vị trí không rõ ràng (incertae sedis): Suddia (được cho là thuộc bộ Phyllorachideae). Các phân tích phát sinh chủng loại đã xác định thứ tự phân nhánh của các nhóm phát sinh trong phân họ:

Chú thích

Phân họ Poaceae
Taxa được đặt tên theo Carl Sigismund Kunth


title: Sự phun trào của núi St. Helens

text:
Vào ngày 18 tháng 5 năm 1980, một vụ phun trào núi lửa lớn xảy ra tại Núi St. Helens, một ngọn núi lửa nằm ở quận Skamania, trong Tiểu bang Washington. Sự phun trào (một sự kiện VEI 5 là vụ phun trào núi lửa đáng kể nhất xảy ra ở tiếp giáp 48 tiểu bang Hoa Kỳ kể từ vụ phun trào năm 1915 Đỉnh Lassen California. Nó thường được tuyên bố là vụ phun trào núi lửa thảm họa nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Vụ phun trào xảy ra sau hai tháng động đất và hơi nước - các giai đoạn phun, gây ra bởi một magma ở độ sâu nông dưới núi lửa tạo ra một phình lớn và một hệ thống đứt gãy trên núi dốc bắc.

Trận động đất lúc 8:32:17 sáng PDT (UTC−7) vào Chủ Nhật, ngày 18 tháng 5 năm 1980, khiến toàn bộ mặt phía bắc bị suy yếu trượt đi, tạo ra vụ lở đất lớn nhất từng được ghi lại. Điều này cho phép một phần khí nóng và áp suất cao đá và hơi nước phong phú đá trong núi lửa đột nhiên phát nổ về phía bắc về phía Spirit Lake trong một hỗn hợp nóng của dung nham và đá cũ nghiền thành bột, vượt qua mặt tuyết lở.

Cột phun trào vươn lên  vào bầu khí quyển và lắng đọng tro ở 11 tiểu bang của Hoa Kỳ. Đồng thời, tuyết, băng và một số toàn bộ sông băng trên núi lửa tan chảy, tạo thành một loạt lớn lahar (núi lửa lở) đạt tới tận cùng sông Columbia, gần  về phía tây nam. Các vụ nổ ít nghiêm trọng tiếp diễn vào ngày hôm sau, chỉ sau một vụ nổ lớn khác, nhưng không phải là phá hoại, vào cuối năm đó. Năng lượng nhiệt phát hành trong vụ phun trào bằng 26 megaton.

Khoảng 57 người thiệt mạng trực tiếp, bao gồm cả chủ quán trọ Harry R. Truman, các nhiếp ảnh gia Reid Blackburn và Robert Landsburg, và nhà địa chất David A. Johnston. Hàng trăm dặm vuông đã được giảm xuống còn đất hoang, gây hơn một tỷ đô-la Mỹ trong thiệt hại (3,03 $ tỷ USD vào năm 2017 ), hàng ngàn con vật bị giết, và Núi St. Helens bị bỏ lại với một miệng núi lửa ở phía bắc của nó. Vào thời điểm phun trào, đỉnh núi lửa thuộc sở hữu của Đường sắt phía Bắc Burlington, nhưng sau đó vùng đất đã được chuyển đến United States Forest Service. Khu vực này sau đó được bảo tồn, như trong Mount St. Helens National Monument Monument.

Tham khảo

Núi lửa


title: Heterolocha falconaria

text:
Heterolocha falconaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Heterolocha


title: Phan Tuấn Hùng

text:
Phan Tuấn Hùng là Chuẩn Đô đốc Hải quân nhân dân Việt Nam. Ông hiện giữ chức vụ Phó Tư lệnh Quân chủng Hải quân, Quân đội nhân dân Việt Nam.

Tiểu sử
Trước năm 2016, ông là Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Vùng 4 Quân chủng Hải quân

Năm 2016, ông giữ chức Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Hải quân

Tháng 7 năm 2019, ông được bổ nhiệm giữ chức Tư lệnh Vùng 4 Quân chủng Hải quân, Phó Bí thư Đảng ủy Bộ Tư lệnh.

Ngày 09 tháng 6 năm 2020, Tại Quyết định số 792/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm Chuẩn Đô đốc Phan Tuấn Hùng, Tư lệnh Vùng 4, Quân chủng Hải quân, giữ chức Phó Tư lệnh Quân chủng Hải quân, Bộ Quốc phòng.

Ngày 21 tháng 6 năm 2020, tại Thành phố Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân tổ chức Hội nghị bàn giao chức vụ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân. Chuẩn Đô đốc Trần Thanh Nghiêm, Ủy viên Thường vụ Đảng ủy Quân chủng, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Hải quân chủ trì. Theo quyết định của Bộ Quốc phòng và Thường vụ Đảng ủy Quân chủng Hải quân, Đại tá Nguyễn Đình Hùng, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Vùng 4 được bổ nhiệm giữ chức vụ Tư lệnh, Phó Bí thư Đảng ủy Vùng 4 Hải quân thay Chuẩn Đô đốc Phan Tuấn Hùng nhận cương vị công tác mới.

Tham khảo

Quân đội nhân dân Việt Nam


title: Mátthia Đỗ Giang

text:
Mátthia Đỗ Giang (sinh 1963, tiếng Trung:杜江, tiếng Anh:Matthias Du Jiang) là một giám mục người Trung Quốc của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông hiện đảm nhận chức vị Giám mục Hạt Phủ doãn Tông Tòa Lâm Đông.

Tiểu sử
Giám mục Giang sinh ngày 20 tháng 11 năm 1963 trại Trung Quốc. Sau quá trình tu học kéo dài, ngày 16 tháng 7 năm 1989, Phó tế họ Đỗ đã được thụ phong linh mục. Hạt Phủ doãn Lâm Đông trống tòa từ lâu, tuy về mặt chính quyền đã công nhận vả tự tấn phong cho giám mục bất hợp thức Phanxicô Xaviê Quách Chính Cơ làm Giám mục Phủ doãn Lâm Đông. Ngày 3 tháng 5 năm 2004, giám mục bất hợp thức này qua đời, giáo phận thật sự chưa có ai chấp chính. Nhân cơ hội đó, Tòa Thánh mật báo bổ nhiệm linh mục Mátthia Đỗ Giang làm Giám mục Phủ doãn Lâm Đông. Lễ tấn phong tân giám mục diễn ra gấp rút và bí mật, sau cái chết giám mục Cơ chỉ 4 ngày. Tân giám mục chọn khẩu hiệu:Tu Domine qui corda nosti omnium ostende / 主你洞察人心，請指示. Về phía chính quyền Trung Quốc không công nhận việc bổ nhiệm này. Năm 2010, chính quyền bất ngờ chấp thuận để Giám mục Giang làm Giám mục Phủ doãn Lâm Đông và công nhận chức vị này của ông.

Tham khảo

Sinh năm 1963
Giám mục Công giáo Trung Quốc


title: Những nẻo đường phù sa

text:
Những nẻo đường phù sa là một bộ phim truyền hình được thực hiện bởi Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh do Châu Huế và Trần Ngọc Phong làm đạo diễn. Phim dựa trên tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nguyễn Khắc Phục. Phim phát sóng lần đầu vào năm 1997 trên kênh HTV9.

Cốt truyện
Những nẻo đường phù sa khắc họa hành trình và số phận của lớp thanh niên nam nữ Sài Gòn trong thời điểm cao trào cách mạng những năm thập niên 30 - 50, đồng thời cũng lược thuật lại một trang sử bi thương và hào hùng của Thành Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh, bắt đầu từ cuộc bãi khóa ủng hộ lễ quốc táng chí sĩ Phan Châu Trinh đến giai đoạn sơ khởi Quốc gia Việt Nam.

Diễn viên

 Thiệu Ánh Dương trong vai Khởi
 Quyền Linh trong vai Tánh
 Ngọc Hiệp trong vai Út Hơn
 Kiều Oanh trong vai Sáu
 Tấn Thành trong vai Robert Trần
 Quốc Thịnh trong vai Nhã
 Diễm My trong vai Chị Nhã
 Thành Trí trong vai Hương quản Lịnh
 Võ Hiệp trong vai Sáu Phận
 Mai Trần trong vai Sếp Tòng
 Hồ Kiểng trong vai Tư Cò
 Diễm Kiều trong vai Bà hương Bộ
 Nguyễn Đình Thơ trong vai Ông chủ Lê
 Quốc Cường trong vai Bảy Hổ
 Bá Nguyên trong vai Châu
 Giỏi Tý trong vai Ông chủ Quận
 Trịnh Kim Chi vai Tuyết
 Hồng Ánh vai Mai

Cùng một số diễn viên khác...

Ca khúc trong phim
Bài hát trong phim là ca khúc "Những nẻo đường phù sa" do Bảo Phúc sáng tác.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Dàn diễn viên nổi tiếng thập niên 1990 của Những nẻo đường phù sa

Chương trình truyền hình nhiều tập của TFS
Phim về Thế chiến II
Phim về Chiến tranh Đông Dương
Phim Việt Nam thập niên 1990
Phim truyền hình Việt Nam phát sóng trên kênh HTV9


title: Sóng gió song sinh

text:
Song Naree (tên tiếng Thái: สองนรี, tên tiếng Việt: Sóng gió song sinh) là bộ phim truyền hình Thái Lan. Phim hiện nay đã có hai phiên bản truyền hình năm 1997 và 2019. Phiên bản 2019 với sự tham gia của Peechaya Wattanamontree, Thanwa Suriyajak, Sapol Assawamunkong. Phim được phát sóng trên kênh Channel 7 (CH3) Thái Lan năm 2019, và được phát sóng tại Việt Nam trên kênh FPT Play.

Nội dung
Phim về cuộc đời của hai chị em song sinh Neung và Song. Sau khi cha mẹ họ quyết định ly dị, mỗi người nhận nuôi một đứa bé và được lớn lên trong môi trường khác nhau. Đói với Neung, cô được mẹ và cha dượng nuôi dưỡng, được chiều chuộng và thích vui chơi nên tính cách của cô rất phóng khoáng và thích chơi đùa với đàn ông. Còn Song ở cùng cha nhưng sau được dì và chú chăm sóc, có một nền giáo dục tốt và được thương yêu, luôn hồn nhiên và tươi sáng.

Trong một lần ham chơi, Neung gặp rắc rối với Ard, một cảnh sát điển trai và thẳng thắn. Không lâu sau, Ard gặp vị hôn thê của anh trai mình, đó chính là Song nhưng lại nhầm tưởng cô là Neung vì hai người có khuôn mặt giống hệt nhau. Từ đó, Ard có ác cảm với Song và luôn nghi ngờ cô là gái hư. Tuy nhiên, thời gian trôi qua đã minh chứng tất cả, những gì mà Ard thấy được là cô gái hiền lành, ngoan ngoãn. Mọi chuyện sẽ ra sao khi mà Ard đem lòng yêu Song.

Diễn viên
Peechaya Wattanamontree trong vai Panitee (Neung) / Paniti (Song)
Thanwa Suriyajak trong vai Ongard / "Ard"
Sapol Assawamunkong trong vai Wisarn / Sarn
Pongsakorn Tosuwann trong vai Wichai
Paphada Klinsuman trong vai Prakaidao / "Noi"
Poolaphat Attapanyapol trong vai Yingyuot / "Ying"
Supaporn Malisorn trong vai Pawongduen / "Yai"
Atirutt Singhaaumpol trong vai Sintop / "Top"
Pair Arpassara trong vai Krittiyaporn / "Anne"
Mondhira Piamrattawong trong vai Bel
Sararat Sajew trong vai Joy
Nut Pasuth trong vai Character Name
Phutharit Prombandal trong vai Sia Thaworn (bố dượng Neung, chồng Preeya)
Mayura Sawetsila trong vai Preeya (mẹ Neung, Song)
Rachaya Rakkasikorn trong vai Pawongdao / "Dao"
Dilok Thong wattana trong vai Narong
Sutita Gatetanon trong vai Usana
Athiwad Sanidwong Na Ayoodthayaa trong vai Paisarn
Viyada Komarakul Na Nakorn trong vai Character Name
Kanta Danao trong vai Aunt Kae
Natharinee Kanasoot trong vai Character Name
Wasu Sangsingkaew trong vai Thanut
Ameena Pinit trong vai Kanlaya / "Koi"
Nattapong Promsing trong vai Thợ sửa nhà (ep 1)

Rating
Nguồn: CH7hd_dramasociety official IG
Tập 1: 5.3 (tập đầu)
Tập 2: 5.1
Tập 3: 5.7
Tập 4: 5.8
Tập 5: 5.9
Tập 6: 6.7
Tập 7: 6.2
Tập 8: 5.8
Tập 9: 6.1
Tập 10: 6.2
Tập 11: 7.5
Tập 12: 7.4
Tập 13: 7.2
Tập 14: 7.4
Tập 15: 8.7 (tập cuối)

Ca khúc nhạc phim
 หัวใจคนเลว / Hua Jai Kon Laeo - Nipaporn Thititanakarn

Tham khảo

Phim truyền hình Thái Lan
Phim truyền hình Thái Lan ra mắt năm 2019
Phim truyền hình Thái Lan kết thúc năm 2019
Chương trình gốc Channel 7 (Thái Lan)


title: Nguyễn Thu Hà (định hướng)

text:
Nguyễn Thu Hà có thể là:

 Nguyễn Thu Hà
 Nguyễn Thu Hà (vận động viên)

Trang định hướng nhân danh


title: David C.H. Austin

text:
David Charles Henshaw Austin,OBE, sinh ngày 16 tháng 2 năm 1926, là một chuyên gia trồng và chăm sóc hoa hồng. Ngoài ra ông còn là một nhà văn và đang sống tại Shropshire, miền tây nước Anh. Ông đã tạo ra cho nhân loại khối lượng các giống hoa hồng khổng lồ, với những tính chất và hương thơm độc đáo. Một số giống hồng cổ điển nổi tiếng như Gallicas, Damasks, Alba, … Không những thế, với khả năng phối trộn và lai giống, ông còn tạo ra nhiều loại hoa hồng có màu sắc sặc sỡ hiện đại như Hybrid teas hay Floribundas.

Sự nghiệp
Giống hoa đầu tiên được Austin giới thiệu vào năm 1961 là Constance Spry. Năm 1967 và 1968, ông giới thiệu Chiati và Shropshire Lass. Những giống hoa hồng đó đầu tiên đã nở rộ và mùa xuân và đầu hè. Năm 1969, ông giới thiệu một loạt các giống hồng sai hoa. Đó là: Wife of Bath, Canterbury, …

Hoa hồng của Austin đã trở thành giống hoa thành công nhất thế kỷ 20.

Cho dù hoa hồng của Austin không được công nhận như những loại hoa hồng truyền thống bởi Hội hoa hồng hoàng gia hay Hội hoa hồng Hoa Kỳ. Tuy vậy, hoa hồng của ông vẫn thu hút được người yêu hoa và được sử dụng rộng rãi tại nước Anh.

Đến thế kỷ 21, Austin đã chia hoa hồng của ông thành bốn nhóm khác nhau, để thuận tiện cho việc nghiên cứu và phát triển, đó là:

 Hồng đậm Hybrids, với vẻ ngoài khá giống hoa hồng cổ, như phát triển khoẻ mạnh và rất nhiều màu
 Nhóm hồng Leander, với bụi lớn và thân mềm uốn cong
 Hoa hồng xạ hương Anh, màu xanh nhạt, thon nhỏ và mùi hương khác biệt
 Nhóm hồng Alba Hybrids, cây cao, hoa màu xanh dương

Năm 2003, Austin được nhận huy chương Victoria của hiệp hội làm vườn Hoàng gia Anh và giải thưởng từ Hội hoa hồng Anh.

Ngoài ra ông còn nhận được bằng Thạc sĩ danh dự của Đại học phía Đông London. Năm 2004, Ông nhận giải thưởng thành tựu suốt đời từ hiệp đoàn kinh doanh hạt giống, cây cảnh và dụng cụ làm vườn.

Năm 2007, ông nhận tước OBE

Đến năm 2010, ông được xướng tên và trở thành «Vĩ nhân hoa hồng của thế giới».

Sách

David Austin wrote the foreword for
His annual free catalogue David Austin Handbook of Roses, mainly devoted to Austin Roses but also listing many other varieties (often in the Austin roses pedigree) on sale, contains information on roses and their care in general, as well as many rose photographs.

Tham khảo


title: Athetis tanzaniae

text:
Athetis tanzaniae là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Athetis


title: HMS Rowley (K560)

text:
HMS Rowley (K560) là một tàu frigate lớp Captain của Hải quân Hoàng gia Anh hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó nguyên được Hoa Kỳ chế tạo như chiếc USS Oswald (DE-71), một tàu hộ tống khu trục lớp Buckley, và chuyển giao cho Anh Quốc theo Chương trình Cho thuê-Cho mượn (Lend-Lease). Tên nó được đặt theo Phó đô đốc Sir Joshua Rowley (1734-1790), hạm trưởng chiếc  và đã từng tham gia các cuộc Chiến tranh Bảy Năm và Chiến tranh Độc lập Hoa Kỳ. Nó đã phục vụ cho đến khi chiến tranh kết thúc tại Châu Âu, hoàn trả cho Hoa Kỳ năm 1945, và cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào năm 1946.

Thiết kế và chế tạo
Buckley là một trong số sáu lớp tàu hộ tống khu trục được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo nhằm đáp ứng nhu cầu hộ tống vận tải trong Thế Chiến II, sau khi Hoa Kỳ chính thức tham chiến vào cuối năm 1941. Chúng hầu như tương tự nhau, chỉ với những khác biệt về hệ thống động lực và vũ khí trang bị. Động cơ của phân lớp Backley bao gồm hai turbine hơi nước General Electric để dẫn động hai máy phát điện vận hành hai trục chân vịt, và dàn vũ khí chính bao gồm 3 khẩu pháo pháo /50 cal.

Những chiếc phân lớp Buckley (TE) có chiều dài ở mực nước  và chiều dài chung ; mạn tàu rộng  và độ sâu mớn nước khi đầy tải là . Chúng có trọng lượng choán nước tiêu chuẩn ; và lên đến  khi đầy tải. Hệ thống động lực bao gồm hai nồi hơi và hai turbine hơi nước General Electric công suất , dẫn động hai máy phát điện công suất  để vận hành hai trục chân vịt;  công suất  cho phép đạt được tốc độ tối đa . Con tàu mang theo  dầu đốt, cho phép di chuyển đến  ở vận tốc đường trường .

Vũ khí trang bị bao gồm pháo /50 cal trên ba tháp pháo nòng đơn đa dụng (có thể đối hạm hoặc phòng không), gồm hai khẩu phía mũi và một khẩu phía đuôi. Vũ khí phòng không tầm gần bao gồm hai pháo Bofors 40 mm và tám pháo phòng không Oerlikon 20 mm. Con tàu có ba ống phóng ngư lôi Mark 15 . Vũ khí chống ngầm bao gồm một dàn súng cối chống tàu ngầm Hedgehog Mk. 10 (có 24 nòng và mang theo 144 quả đạn); hai đường ray Mk. 9 và bốn máy phóng K3 Mk. 6 để thả mìn sâu. Thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 200 sĩ quan và thủy thủ.

Rowley được đặt lườn như là chiếc DE-95 (chưa đặt tên) tại xưởng tàu của hãng Bethlehem-Hingham Steel Shipyard ở Hingham, Massachusetts vào ngày 18 tháng 8, 1943 và được hạ thủy vào ngày 30 tháng 10, 1943. Con tàu được chuyển giao cho Anh Quốc và nhập biên chế cùng Hải quân Anh như là chiếc HMS Rowley (K560) vào ngày 22 tháng 12, 1943 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân Frederick John Gwynn Jones.

Lịch sử hoạt động
Không như hầu hết các tàu frigate chị em cùng lớp Captain, Rowley cùng với  nhập biên chế với một thủy thủ đoàn đã có kinh nghiệm trên tàu khu trục trục nguyên của Hoa Kỳ. Chúng rút ngắn thời gian thử máy tại Casco Bay, Maine và Bermuda, vượt Đại Tây Dương vào tháng 1, 1944, và đã trải qua một số nhiệm vụ trước khi đi đến Tobermory, Scotland vào tháng 4 được cải biến cho phù hợp với hoạt động của Hải quân Anh. Nó sau đó đi đến Portsmouth và gia nhập Chi hạm đội Khu trục 1.

Rowley đã được huy động cho nhiều chuyến hộ tống vận tải ven biển dọc theo eo biển Manche, và cùng các tàu chiến của Chi hạm đội Khu trục 1 tuần tra đối phó các tàu phóng lôi E-boat đối phương. Nó đã hoạt động phối hợp cùng với tàu khu trục của Lực lượng Pháp Tự do La Combattante vào ngày 25 tháng 4, đối đầu với một chi hạm đội tàu E-boat Đức, đánh chìm được một tàu đối phương và buộc số còn lại phải rút lui.

Khi cuộc đổ bộ Normandy diễn ra vào ngày 6 tháng 6, 1944, Rowley làm nhiệm vụ hộ tống cho thiết giáp hạm  băng qua biển Ireland để đi đến vị trí bắn phá ngoài khơi Normandy. Con tàu tiếp tục tuần tra bảo vệ các tàu chiến chủ lực trong quá trình đổ bộ, rồi quay trở lại Portsmouth cùng Chi hạm đội Khu trục 1 hộ tống các đoàn tàu vận tải vận chuyển lực lượng tăng viện và tiếp liệu vợt eo biển Manche sang các bãi đổ bộ, cũng như tuần tra đối phó hoạt động của tàu E-boat đối phương. Nhiệm vụ này kéo dài cho đến tháng 10, khi mặt trận được đẩy xa đến tận biên giới Hà Lan. Rowley lúc này được điều sang Đội hộ tống 3 vào ngày 1 tháng 10.

Vào ngày 24 tháng 2, 1945, sau khi Đoàn tàu BTC 78 bị tấn công, Rowley cùng với tàu chị em  và một tàu frigate lớp Captain khác đã truy lùng, tấn công và đánh chìm được một tàu U-boat trong eo biển Manche về phía Tây Nam Land's End, ở tọa độ . Ban đầu đối tượng bị tiêu diệt được cho là chiếc tàu ngầm U-480; tuy nhiên tài liệu thu được sau chiến tranh xác định U-480 đã bị mất vào khoảng ngày 29 tháng 1 do trúng thủy lôi gần Poole. Việc khảo sát xác tàu đắm do nhà khảo cổ hải quân Innes McCartney tiến hành vào năm 2005 đã xác định con tàu bị Duckworth đánh chìm là chiếc U-1208; toàn bộ 49 thành viên thủy thủ đoàn của U-1208 đều tử trận.

Ba ngày sau đó, 29 tháng 3, sau khi Đoàn tàu BTC 111 bị tấn công, Rowley cùng với Duckworth đã truy lùng, tấn công và đánh chìm được một tàu U-boat trong vịnh Mount's ngoài khơi Cornwall, ở tọa độ . Ban đầu đối tượng bị tiêu diệt được cho là chiếc tàu ngầm U-246, nhưng những kết quả khảo sát gần đây cho rằng nó là chiếc U-1169; toàn bộ 49 thành viên thủy thủ đoàn của U-1169 đều tử trận.

Sau khi chiến tranh chấm dứt tại châu Âu, Rowley dự định được cải biến thành một trạm phát điện nổi di động, tuy việc công việc này không bao giờ hoàn tất. Nó được chính thức hoàn trả cho Hoa Kỳ vào ngày 12 tháng 11, 1945,  nhằm giảm bớt chi phí mà Anh phải trả cho Hoa Kỳ trong Chương trình Cho thuê-Cho mượn (Lend-Lease). Do dư thừa so với nhu cầu về tàu chiến sau khi chiến tranh đã chấm dứt, nó được rút tên khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 8 tháng 1, 1946 và bị bán để tháo dỡ vào ngày 14 tháng 6, 1946.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

 .

Liên kết ngoài
 Photo gallery of HMS Rowley (K560)
 Destroyer Escort Sailors Association DEs for UK

Lớp tàu hộ tống khu trục Buckley
Lớp tàu frigate Captain
Khinh hạm của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu frigate trong Thế Chiến II
Tàu thủy năm 1943


title: Mołstowo, Hạt Gryfice

text:
Mołstowo  () là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Brojce, thuộc quận Gryfice, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng   phía bắc Brojce,  về phía đông bắc của Gryfice và  về phía đông bắc của thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1637, khu vực này là một phần của Duchy of Pomerania. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Làng có dân số 120 người.

Tham khảo


title: Ergavia drucei

text:
Ergavia drucei là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Ergavia


title: Meterana ochthistis

text:
Meterana ochthistis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Meterana


title: Exsula punctigera

text:
Exsula punctigera là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Exsula


title: Eilema perplexa

text:
Eilema perplexa là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eilema


title: Philipp Gaßner

text:
Philipp Gaßner (sinh ngày 30 tháng 8 năm 2003) là một cầu thủ bóng đá Liechtenstein hiện đang thi đấu ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Dornbirn và Đội tuyển bóng đá quốc gia Liechtenstein.

Sự nghiệp thi đấu
Tháng 6 năm 2022, Gaßner gia nhập FC Dornbirn 1913, đội bóng đang thi đấu tại Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Áo. Hợp đồng ban đầu là một thỏa thuận 2 năm với những tùy chọn khác.

Sự nghiệp thi đấu quốc tế
Anh ta ra mắt quốc tế cho Liechtenstein trong 1 trận đấu tại UEFA Nations League gặp Latvia vào ngày 14 tháng 6 năm 2022. Gaßner cũng đã từng ra sân 7 trận cho U-21 Liechtenstein tính đến nay.

Thống kê sự nghiệp

Quốc tế

Tham khảo

Liên kết ngoài

OFB profile

Sinh năm 2003
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Liechtenstein
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Liechtenstein
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Liechtenstein
Cầu thủ bóng đá AKA Vorarlberg
Cầu thủ bóng đá SV Frastanz
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-17 quốc gia Liechtenstein
Cầu thủ bóng đá FC Dornbirn 1913
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Liechtenstein


title: Scopula conjunctiva

text:
Scopula conjunctiva là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

C


title: Dean Hammond

text:
Dean John Hammond (sinh ngày 7 tháng 3 năm 1983) là một cầu thủ bóng đá người Anh sinh ra ở Worthing. Trước đây anh từng chơi ở Brighton & Hove Albion, Leyton Orient, Colchester United, Leicester City và Southampton.

Danh dự
Southampton

 Cúp Liên đoàn bóng đá: 2010
 Á quân Football League One: 2010 2010
 Football League Championship: 2011-12

Thành phố Leicester

 vô địch bóng đá: 2013

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá Sheffield United F.C.
Cầu thủ bóng đá Leicester City F.C.
Cầu thủ bóng đá Leyton Orient F.C.
Cầu thủ bóng đá Southampton F.C.
Cầu thủ bóng đá Brighton & Hove Albion F.C.
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá English Football League
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ bóng đá Anh
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1983


title: Pterolophia consimilis

text:
Pterolophia consimilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pterolophia


title: Synopsia sociaria

text:
Synopsia sociaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Động vật được mô tả năm 1799
Synopsia
Côn trùng châu Âu


title: Genea texensis

text:
Genea texensis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Genea


title: Parasemia alba

text:
Parasemia alba là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Parasemia


title: Kevin Hart

text:
Kevin Hart (sinh ngày 6 tháng 7 năm 1979) là một nghệ sĩ hài, diễn viên và người dẫn chương trình người Mỹ. Sinh ra và lớn lên ở Philadelphia, Pennsylvania, Hart bắt đầu sự nghiệp của mình sau khi anh chiến thắng một số cuộc thi tấu hài nghiệp dư tại các câu lạc bộ khắp New England, đỉnh cao là bước đột phá thực sự đầu tiên của anh vào năm 2001 khi được Judd Apatow chọn vào một vai diễn thường trực trong loạt phim truyền hình Undeclared. Loạt phim này chỉ kéo dài một mùa, nhưng anh sớm giành được nhiều vai diễn trong các bộ phim như Paper Soldiers (2002), Scary Movie 3 (2003), Soul Plane (2004), In the Mix (2005), và Gặp gỡ thông gia: Nhóc Fockers (2010).

Danh tiếng trong lĩnh vực hài kịch của Hart tiếp tục phát triển với việc phát hành album đứng đầu đầu tiên của anh, I'm a Grown Little Man (2008), và diễn xuất trong các phim Think Like a Man (2012), Grudge Match (2013), Ride Along (2014) và phần kế tiếp, Ride Along 2 (2016), About Last Night (2014), Get Hard (2015), Điệp viên không hoàn hảo (2016), Đẳng cấp thú cưng (2016), Captain Underpants: The First Epic Movie (2017), và Jumanji: Trò chơi kỳ ảo (2017).

Anh cũng phát hành thêm 4 album tấu hài nữa, Seriously Funny năm 2010, Laugh at My Pain năm 2011, Let Me Explain năm 2013, và What Now? năm 2016. Năm 2015, tạp chí Time đã công bố Hart là một trong 100 người có ảnh hưởng nhất trên thế giới trong danh sách thường niên Time 100. Anh cũng đóng vai chính mình và là nhân vật chính trong Real Husbands of Hollywood.

Tiểu sử
Hart sinh ngày 6 tháng 7 năm 1979 tại Philadelphia, Pennsylvania và lớn lên trong một gia đình với người mẹ đơn thân, Nancy Hart, cùng với anh mình, Robert. Cha của anh, Henry Witherspoon, một người nghiện cocain, luôn vào tù ra khám thường xuyên trong suốt thời thơ ấu của Kevin, và Kevin đã sử dụng sự hài hước như một cách để đối mặt với cuộc sống gia đình khó khăn của mình.

Sau khi tốt nghiệp trường Trung học George Washington, Hart đã học tại trường Cao đẳng Cộng đồng Philadelphia và chuyển đến thành phố New York. Sau đó anh chuyển đến Brockton, Massachusetts, và tìm được một công việc bán giày tại đây. Anh bắt đầu theo đuổi sự nghiệp diễn hài độc thoại sau khi biểu diễn trong một buổi tối dành cho nghệ sĩ nghiệp dư ở một câu lạc bộ tại Philadelphia.

Sự nghiệp

Diễn viên hài
Buổi biểu diễn đầu tiên của Hart diễn ra tại The Laff House ở Philadelphia, với nghệ danh Lil Kev, và buổi diễn không thành công cho lắm. Sự nghiệp của anh khởi đầu tương đối chậm chạp, anh bị la ó nhiều lần khi lên sân khấu, một lần thậm chí có một miếng thịt gà ném vào người anh. Sau những buổi biểu diễn không thành công ban đầu, Hart bắt đầu tham gia các cuộc thi hài kịch khắp tiểu bang Massachusetts, và vận may của anh sớm biến chuyển tốt hơn.

Hart mất một thời gian dài để phát triển nên một phong cách hài hước độc đáo. Sau một thời gian cố gắng bắt chước những nghệ sĩ hài như Chris Tucker, anh cũng tìm được âm điệu của riêng mình bằng cách đào sâu vào những cảm giác bất an và trải nghiệm cuộc sống của mình. "Vì những điều tôi làm, nó phải là một cuốn sách mở", anh nói. "Nhưng bây giờ, nó là một cuốn sách đang được viết ra."

Các tour diễn hài kịch của Hart bắt đầu vào năm 2009 với tác phẩm "I'm a Grown Little Man", tiếp theo là "Seriously Funny" năm 2010, Laugh at My Pain năm 2011 và "Let Me Explain" năm 2013, hai album sau cùng trong số đó cũng được phát hành như quà đính kèm trong các rạp chiếu phim. Hart đạt doanh thu hơn 15 triệu đô từ "Laugh at My Pain", khiến nó trở thành một trong những tour diễn hài hước của năm. Hart cũng có một trò chơi có sẵn thông qua iTunes gọi là "Little Jumpman". Trang Facebook, tài khoản Twitter và kênh YouTube của anh ta đều được kết nối và truy cập qua ứng dụng này. Hầu hết các fan nước ngoài của Hart cũng tìm thấy anh ấy từ YouTube.

Trong một thông báo vào tháng 10 năm 2013, ABC tuyên bố sẽ thực hiện một tập thí điểm 30 phút dựa trên sự nghiệp diễn hài độc thoại của Hart. Hart không có ý định đảm nhiệm vai chính trong sitcom này, nhưng có kế hoạch đảm nhiệm một vai diễn định kỳ.

Vào ngày 9 tháng 4 năm 2015, Hart bắt tay vào một chuyến lưu diễn tấu hài thế giới mang tên What Now? Tour tại AT&T Center ở San Antonio, kết thúc vào ngày 7 tháng 8 năm 2016 tại Columbus Civic Center ở Columbus, Georgia.

Vai trò đóng phim và truyền hình

Hart nổi bật từ sự xuất hiện của khách mời trong Undeclared. Anh đã xuất hiện trong phim Paper Soldiers. Sau đó, Hart tiếp tục nhận được nhiều sự chú ý từ các bộ phim khác của anh như phim Scary Movie, Soul Plane, The 40-Year Virgin, Death at a Funeral và Little Fockers.

Anh đóng vai Doug trong bộ phim The Five-Year Engagement (2012) và xuất hiện trong cuốn Think Like a Man, một bộ phim đã thành công. Anh cũng xuất hiện trong phần tiếp theo của bộ phim. Anh đã đóng vai chính anh tham gia vai trò khách mời trong phim This Is the End. Vào năm 2013, Hart đã vào vai một đạo diễn quyền anh trong trận đấu Grudge Match và xuất hiện trong Exit Strategy trong vai Mannequin Head Man. Anh cũng xuất hiện trong 35 và Ticking.

Trong năm 2014, Hart đã đóng vai Ben trong Ride Along, bên cạnh Ice Cube. Bộ phim nhận được những nhận xét tiêu cực từ các nhà phê bình, nhưng đó là một thành công lớn trong phòng vé. Hart trở lại trong phần tiếp theo, Ride Along 2, được phát hành vào ngày 15 tháng 1 năm 2016.

Năm 2013, Hart đồng sáng tạo ra Real Husbands of Hollywood với Chris Spencer. Buổi trình diễn theo Hart cùng với những người nổi tiếng khác trong gia đình (trong đó có Boris Kodjoe, Nelly, Duane Martin, J.B. Smoove, Nick Cannon và Robin Thicke). Thicke đã không trở lại cho mùa thứ hai do sự nghiệp âm nhạc của mình, mặc dù Hart đã nói rằng cánh cửa mở cho Thicke trở lại. Loạt phim này được cố tình quay trong một phong cách tương tự như Bravo's The Real Housewives. Các tập phim thường xoay quanh những nỗ lực không thành công của anh để leo lên bậc thang xã hội của người nổi tiếng ở Hollywood, và ghen tuông ẩn náu của những người bạn nổi tiếng thành công của anh. Một sneak peek đã được thể hiện dưới dạng một phân đoạn trong BET Awards 2012 và quảng cáo chính thức đã được phát hành vào tháng 10 năm 2012. Cũng trong năm 2015, Hart tham gia bộ phim Get Hard với Will Ferrell và The Wedding Ringer.

Ngoài diễn xuất, Hart cũng đã tổ chức nhiều buổi lễ khác nhau. Hart lần đầu tiên tổ chức giải BET 2011. Hart sau đó đã tổ chức giải thưởng MTV Video Music Awards 2012. Người bạn lâu năm của anh là Judd Apatow, đạo diễn đã cho anh lần đầu tiên tham gia vào chương trình truyền hình Undeclared, là người đã giới thiệu anh cho buổi biểu diễn này. Hart hy vọng rằng điều này sẽ đưa anh trở thành một người chuyên nghiệp, nói rằng "Hy vọng sau MTV, tất nhiên chúng tôi sẽ nói về Emmy, Oscar, hay bất cứ điều gì." Anh đã tham gia ba số phát sóng của chương trình Saturday Night Live. Vào năm 2015, Hart đã tổ chức Comedy Central Roast của Justin Bieber. Vào tháng 10 năm 2016, Hart đang đàm phán để miêu tả Santa Claus trong bộ phim Dashing Through the Snow, một bộ phim theo chủ đề Disney Christmas vào năm 2017.

Âm nhạc

Như Chocolate Droppa, bí danh của anh, anh đã ký hợp đồng với Motown Records và phát hành Kevin Hart: What Now? (The Mixtape Presents Chocolate Droppa), nhạc nền cho bộ phim đứng cùng tên của anh. Anh đã phát hành đĩa đơn "Push It On Me" gồm có Trey Songz và "Baller Alert" với Migos & T.I.

Ảnh hưởng
Hart đã trích dẫn những cảm hứng hài hước như Bill Cosby, Chris Rock, Eddie Murphy, George Carlin, Jerry Seinfeld, Dave Chappelle và Richard Pryor.

Cuộc sống cá nhân
Kevin và Torrei Hart nộp đơn xin ly dị vào tháng 2 năm 2010, cho thấy sự khác biệt không thể hòa giải được. Hart yêu cầu cùng nhau lưu giữ hai đứa con, Heaven và Hendrix. Việc ly dị đã được hoàn tất vào tháng 11 năm 2011.

Vào ngày 18 tháng 8 năm 2014, Hart đính hôn với Eniko Parrish. Họ kết hôn vào ngày 13 tháng 8 năm 2016 gần Santa Barbara, California. Con trai của họ Kenzo Kash sinh ngày 21 tháng 11 năm 2017. Vào ngày 15 tháng 12 năm 2017, Hart công khai thừa nhận mình đã lừa dối người vợ đang mang thai của mình.

Phim ảnh

Danh sách đĩa nhạc

Album
 Kevin Hart: Let Me Explain (Soundtrack) (2013)
 Kevin Hart: What Now? (The Mixtape Presents Chocolate Droppa) (2016)
 Kevin Hart: What Now? The Comedy Album (2017)

Bài hát

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Nam diễn viên người Mỹ gốc Phi
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nam diễn viên lồng tiếng Mỹ
Nhà sản xuất truyền hình Mỹ
Nhà văn truyền hình Mỹ
Nhân vật còn sống
Nhà văn truyền hình nam
Sinh năm 1979
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam nghệ sĩ hài Mỹ
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nghệ sĩ hài độc thoại Mỹ
Nhà biên kịch truyền hình Mỹ
Nam diễn viên Philadelphia
Nghệ sĩ hài Mỹ thế kỷ 21


title: Han Solo

text:
Han Solo là một nhân vật trong loạt phim Star Wars. Han là một phi công đến từ hành tinh Corellia, và thuyền trưởng của tàu Millennium Falcon. Trong bộ ba phim gốc, Han lái tàu Falcon, cùng với phi công phụ người Wookiee của anh tên là Chewbacca, cả hai người sau này đều tham gia vào cuộc đấu tranh chống lại Đế chế Thiên hà của Liên minh Nổi dậy. Trong suốt câu truyện của Star Wars, Han trở thành một nhân vật chủ chốt trong Liên minh và các chính phủ thiên hà kế tiếp. Trong bộ ba phần tiếp theo, Han được miêu tả là chồng của Công chúa Leia Organa và là cha ruột của Jedi sa ngã, Ben Solo, kẻ sau khi rơi vào mặt tối của Thần lực, đã trở thành Kylo Ren. Harrison Ford đóng vai Han trong bộ ba Star Wars gốc cũng như bộ phim đầu tiên trong bộ ba phần hậu truyện. Alden Ehrenreich miêu tả Han Solo trẻ tuổi trong phim Solo: Star Wars ngoại truyện (2018). Cha đẻ của nhượng quyền thương mại, George Lucas, đã mô tả nhân vật là "một người cô độc nhận ra tầm quan trọng của việc trở thành một phần của một nhóm người và giúp đỡ cho những điều tốt đẹp hơn."

Xuất hiện

Star Wars
Han Solo được giới thiệu trong phim Star Wars (1977), khi anh và người bạn đồng hành Chewbacca chấp nhận yêu cầu điều lệ để đưa Luke Skywalker, Obi-Wan Kenobi, C-3PO và R2-D2 từ Tatooine đến Alderaan trên tàu của họ, Millennium Falcon. Han nợ Jabba người Hutt rất nhiều tiền và đầu anh bị ra giá. Thợ săn tiền thưởng Greedo cố gắng giao Solo cho Jabba, đã chết hoặc còn sống, trong khi hắn định bắt Solo thì anh lại có được phát bắn đầu tiên và giết Greedo. Han sau đó chuẩn bị rời khỏi Tatooine nhưng anh và các hành khách bị tấn công bởi lính stormtrooper của Đế chế, nhưng trốn thoát bằng cách tăng tốc tới tốc độ ánh sáng. Tuy nhiên, khi họ đến Alderaan, họ phát hiện ra rằng hành tinh này đã bị Đế chế phá hủy. Tàu Falcon sau đó bị bắt vào Ngôi sao Chết, một trạm chiến đấu cỡ mặt trăng được xây dựng bởi Đế chế. Han và các hành khách trốn dưới gầm tàu Falcon, thâm nhập được vào trạm và cải trang thành lính stormtrooper. Họ phát hiện ra rằng Công chúa Leia Organa là một tù nhân trên tàu, và Luke thuyết phục Han giúp giải cứu cô bằng cách hứa hẹn cho anh một phần thưởng hậu hĩnh. Họ giải cứu Leia và trốn thoát, mặc dù Obi-Wan bị giết bởi Chúa tể Sith Darth Vader.

Sau khi đưa Luke, Leia, C-3PO, và R2-D2 tới căn cứ bí mật của Liên minh Nổi dậy, Han và Chewbacca nhận được một khoản tiền đúng như lời hứa cho sự phục vụ của họ và chuẩn bị rời đi. Luke khuyên Han nên ở lại và giúp quân Nổi dậy tấn công Ngôi sao Chết, nhưng anh từ chối và không muốn tham gia. Han đổi ý và trở về ngay vào phút chót để cứu mạng Luke, cho phép cậu ta đưa quả ngư lôi vào ống xả và tiêu diệt Ngôi sao Chết. Bởi hành động anh hùng đó, Han được tặng một huy chương danh dự cùng với Luke và Chewbacca.

Tham khảo