title: Nhóm con chuẩn tắc

text:
Trong đại số, nhóm con chuẩn tắc (hay còn gọi là nhóm con bất biến hoặc nhóm con tự liên hợp) là nhóm con bất biến dưới mọi tác động liên hợp. Nói cách khác, nhóm con  của nhóm  được gọi là chuẩn tắc trong  nếu và chỉ nếu  với mọi  thuộc ; tức là tập các lớp kề trái và các lớp kề phải trùng nhau. Ta có thể xây dựng nhóm thương từ một nhóm con chuẩn tắc cho trước. Một nhóm , không tầm thường, không có nhóm con chuẩn tắc nào ngoài nhóm con tầm thường và chính nó, được gọi là một nhóm đơn.

Évariste Galois là người đầu tiên nhận ra tầm quan trọng của sự tồn tại của nhóm con chuẩn tắc.

Định nghĩa
Nhóm con  của nhóm  được gọi là nhóm con chuẩn tắc của  nếu nó không đổi dưới phép liên hợp; tức là liên hợp của một phần tử thuộc  bởi một phần tử của  luôn nằm trong   Ký hiệu thường dùng cho quan hệ này là

Các điều kiện tương đương
Cho bất kỳ nhóm con  của  các điều kiện sau đều tương đương với việc  là nhóm con chuẩn tắc của  Do đó có thể dùng tuỳ ý một trong số chúng để làm định nghĩa

 Ảnh của phép liên hợp của  bằng bất kỳ phần tử của  là tập con của
 Ảnh của phép liên hợp của  bằng bất kỳ phần tử của  bằng với
 Với mọi  lớp kề trái  và lớp kề phải  luôn bằng nhau.
 Tập hợp của lớp kề trái và tập của lớp kề phải  trong  bằng nhau.
 Tích của lớp kề trái của  tương ứng với  và một phần tử của lớp kề trái của  tương ứng với  là một phần tử của lớp kề trái của  tương ứng với : với mọi  nếu and  thì
  là hợp của các lớp liên hợp của
  được bảo toàn bởi các phép tự đẳng cấu trong của
 Có một số đồng cấu từ  có nhân là
 Có một số quan hệ tương đẳng trên  mà lớp tương đương của phần tử đơn vị là .
 Với mọi  và  giao hoán tử  luôn nằm trong

Các ví dụ
Cho bất kỳ nhóm  nhóm tầm thường  chỉ bao gồm phần tử đơn vị của  luôn là nhóm con chuẩn tắc của   Tương tư,  chính nó cũng luôn là nhóm con chuẩn tắc của  (Nếu đây là hai nhóm con chuẩn tắc thì  được gọi là nhóm đơn.)  Các tên khác cho nhóm con chuẩn tắc bao gồm tâm của nhóm (tập các phần tử giao hoán với các phần tử còn lại) và nhóm con giao hoán tử   Tổng quát hơn, bởi phép liên hợp là đẳng cấu nên bất kỳ nhóm con đặc trưng cũng là nhóm con chuẩn tắc.

Nếu  là nhóm giao hoán thì mọi nhóm con  của  là nhóm con chuẩn tắc, bởi vì  Nhóm không giao hoán nhưng mọi nhóm con của nó đều chuẩn tắc được gọi là nhóm Hamilton.

Một ví dụ cụ thể là với mỗi số nguyên  cho trước, nhóm các số nguyên  có các nhóm con chuẩn tắc  bao gồm các bội số của . Nhóm thương  là nhóm các lớp đồng dư theo mô-đun .

Một ví dụ cụ thể khác là nhóm con chuẩn tắc  của nhóm đối xứng  bao gồm phần tử và hai xích độ dài ba quy nhất.  Cụ thể hơn, ta có thể kiểm tra rằng mọi lớp kề của  hoặc bằng với chính  hoặc bằng với   Mặt khác, nhóm  không chuẩn tắc trong  bởi  Ví dụ này minh hoạ việc bất kỳ nhóm con  có chỉ số bằng hai thì là nhóm con chuẩn tắc.

Nhóm thay phiên  là một nhóm đơn, tức là nó chỉ có hai nhóm con chuẩn tắc:  và chính .  là nhóm đơn không giao hoán có lực lượng nhỏ nhất. Các nhóm  với  là một số nguyên tố đều là các nhóm đơn giao hoán. Chúng không có nhóm con chuẩn tắc nào ngoài hai nhóm con chuẩn tắc tầm thường.

Trong nhóm lập phương Rubik, các nhóm con chứa các phép biến đổi hướng của các khối ở góc hoặc ở cạnh thì chuẩn tắc.

Nhóm tịnh tiến là nhóm con chuẩn tắc của nhóm Euclid trong bất kỳ số chiều. Điều này có là thực hiện bất kỳ phép biến đổi hình học nào, rồi tịnh tiến một đoạn rồi biến đổi hình học ngược lại sẽ không khác gì một bước tịnh tiến. Ngược lại, nhóm của các phép quay quanh gốc toạ độ không phải nhóm con chuẩn tắc của nhóm Euclid khi số chiều lớn hơn hoặc bằng hai (bởi tịnh tiến, rồi quay quanh gốc toạ độ, rồi tịnh tiến về sẽ không giữ cố định gốc toạ độ và do đó không cùng giá trị với một phép quay quanh gốc toạ độ.

Các tính chất

 Nếu  là nhóm con chuẩn tắc của  và  là nhóm con của  và chứa  thì  cũng là nhóm con chuẩn tắc của
 Nhóm con chuẩn tắc của một nhóm con chuẩn tắc của một nhóm không nhất thiết cũng phải chuẩn tắc trong nhóm đó. Tức là tính chuẩn tắc không cần phải là quan hệ bắc cầu. Nhóm nhỏ nhất có hiện tượng này là nhóm nhị diện cấp 8. Song, nhóm con đặc trưng của nhóm con chuẩn tắc thì cũng chuẩn tắc. Nhóm có tính chuẩn tắc tuân theo quan hệ bắc cầu được gọi là T-nhóm.
 Hai nhóm  và  là nhóm con chuẩn tắc của tích trực tiếp của chúng
 Nếu nhóm  là tích nửa trực tiếp  thì  chuẩn tắc trong  còn  thì không nhất thiết phải chuẩn tắc trong
 Nếu  và  là nhóm con chuẩn tắc của nhóm cộng  sao cho  và , thì
 Tính chuẩn tắc được bảo toàn dưới các toàn ánh; nghĩa là nếu ánh xạ  là toàn cấu nhóm và  chuẩn tắc trong  thì ảnh  chuẩn tắc trong
 Tính chuẩn tắc được bảo toàn bằng cách lấy ảnh ngược; nghĩa là, nếu ánh xạ  là đồng cấu nhóm và  chuẩn tắc trong  thì ảnh ngược  chuẩn tắc trong
 Tính chuẩn tắc được bảo toàn dưới tích trực tiếp; nghĩa là nếu  và  thì
 Mọi nhóm con của chỉ số bằng hai đều là nhóm con chuẩn tắc. Tổng quát hơn là, các nhóm con  có chỉ số hữu hạn  trong  và chứa nhóm con  chuẩn tắc trong  và có chỉ số là ước của  được gọi là lõi chuẩn tắc . Cụ thể hơn, nếu  là ước nguyên tố nhỏ nhất của cấp của  thì mọi nhóm con có chỉ số  đều chuẩn tắc.
 Dựa trên việc nhóm con chuẩn tắc của  là nhân của đồng cấu nhóm được định nghĩa trên , ta có thể phân loại bên trong các đồng cấu nhóm được định nghĩa trong đó. Lấy ví dụ chẳng hạn, nhóm hữu hạn không tầm thường là nhóm đơn khi và chỉ khi nó đẳng cấu với tất cả ảnh đồng cấu không tầm thường của nó, nhóm hữu hạn được gọi là nhóm hoàn hảo khi và chỉ khi nó không có nhóm con chuẩn tắc có chỉ số là số nguyên tố, và không hoàn hảo khi và chỉ nhóm con dẫn xuất của nó không được phụ hợp bởi bất kỳ nhóm con chuẩn tắc thực sự nào

Dàn của nhóm con chuẩn tắc
Cho hai nhóm con chuẩn tắc  và  của   Khi đó giao  và tích  đều là nhóm con chuẩn tắc của

Các nhóm con của  tạo thành một dàn dưới quan hệ chứa trong với phần tử nhỏ nhất,  và phần tử lớn nhất  Gặp của hai nhóm con chuẩn tắc  và  trong dàn này là giao của chúng và nối của hai nhóm con này là tích của chúng.

Dàn này đầy đủ và modula.

Nhóm con chuẩn tắc, nhóm thương và đồng cấu

Nếu  là nhóm con chuẩn tắc thì ta có thể định nghĩa phép toán trên các lớp kề như sau:

Quan hệ này định nghĩa ánh xạ  Để chứng minh ánh xạ này được xác định, ta cần chứng minh lựa chọn các phần tử đại diện  không làm thay đổi kết quả. Để làm điều đó, xét các phần tử đại diện khác  Khi đó tồn tại  sao cho  Từ đây và ta cũng dùng thêm ý  là nhóm con , để do vậy tồn tại  sao cho  Điều này chứng minh phép toán được xác định.

Cùng với phép toán này, tập các lớp kề được gọi nhóm thương và được ký hiệu bằng  Có đồng cấu tự nhiên,  cho bởi  Đồng cấu này ánh xạ  sang phần tử đơn vị của  là lớp kề  tức là,

Trong tổng quát, đồng cấu nhóm  gửi mỗi nhóm con của  thành nhóm con của  Bên cạnh đó, tiền ảnh của bất kỳ nhóm con của  là nhóm con của  Ta gọi tiền ảnh của nhóm tầm thường  trong  là hạt nhân (hay nhân) của đồng cấu nhóm và ký hiệu nó bởi  Hạt nhân luôn chuẩn tắc và ảnh của  luôn đẳng cấu với  (theo định lý đẳng cấu đầu tiên). Hơn nữa, tương xứng này còn là song ánh giữa tập của nhóm thương của  và tập các ảnh đồng cấu  (xê xích đẳng cấu). Cũng dễ nhận thấy rằng hạt nhân của ánh xạ thương,  chính là , và các nhóm con chuẩn tắc là hạt nhân của các ánh xạ có miền xác định

Nhóm con chuẩn tắc và định lý Sylow

Định lý Sylow thứ hai phát biểu rằng: Nếu  và  là hai p-nhóm con Sylow của nhóm , thì tồn tại  sao cho

Đây là hệ quả trực :
Gọi  là nhóm hữu hạn và  là p-nhóm con Sylow với  là số nguyên tố. Khi đó  chuẩn tắc trong  khi và chỉ khi  là p-nhóm con Sylow duy nhất của .

Xem thêm

 Nhóm thương
 Lớp kề
 Nhóm hoàn hảo

Tham khảo

Thư mục

 C.D. Cantrell (2000), Modern Mathematical Methods for Physicists and Engineers. Cambridge University Press
 Hoàng Xuân Sính (1972), Đại số đại cương, Nhà xuất bản giáo dục
 Thomas Hungerford (2003). Algebra. Graduate Texts in Mathematics. Springer
 Marc Hindry, Cours d'algèbbre au magistère de Cachan
 Nguyễn Tiến Quang, (2008), Đại số đại cương, Nhà xuất bản giáo dục

C


title: Ichneumon ruficaput

text:
Ichneumon ruficaput là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneumon


title: Ngày Chuyển đổi số quốc gia

text:
Ngày Chuyển đổi số quốc gia là một ngày ý nghĩa với công cuộc chuyển đổi số tại Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính quyết định tại Quyết định số 505/QĐ-TTg ngày 22/4/2022 và chọn ngày 10 tháng 10 hằng năm là ngày này.

Lịch sử
Năm 2020 được xác định là năm khởi động chuyển đổi số quốc gia, là năm tuyên ngôn về chuyển đổi số; năm 2021 là năm tổng diễn tập chuyển đổi số; năm 2022 và những năm tiếp theo sẽ là giai đoạn thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số ở mọi ngành, mọi cấp, trên phạm vi toàn quốc, toàn dân và toàn diện.

Bộ Thông tin và Truyền thông (TTTT), ngày 22/4/2022, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định 505 về Ngày chuyển đổi số quốc gia. Theo đó, ngày 10/10 hằng năm được lấy là Ngày chuyển đổi số quốc gia.

Để đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia trong giai đoạn mới theo chủ trương của Đảng, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quyết định lấy ngày 10 tháng 10 hằng năm là Ngày Chuyển đổi số quốc gia với ý nghĩa số 1 và 0 là hai số của hệ thống số nhị phân - là ngôn ngữ của công nghệ thông tin và công nghệ số; gắn với chuyển đổi số là quá trình thay đổi tổng thể và toàn diện của cá nhân, tổ chức về cách sống, cách làm việc và phương thức sản xuất dựa trên các công nghệ số.

Mục tiêu
Ngày Chuyển đổi số quốc gia được tổ chức hằng năm nhằm:

 Đẩy nhanh tiến độ triển khai các nhiệm vụ về chuyển đổi số quốc gia, thực hiện có hiệu quả Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.
 Nâng cao nhận thức của người dân toàn xã hội về vai trò, ý nghĩa và lợi ích của chuyển đổi số.
 Thúc đẩy sự tham gia vào cuộc của cả hệ thống chính trị, hành động đồng bộ ở các cấp và sự tham gia của toàn dân bảo đảm sự thành công của chuyển đổi số.

Xem thêm

 Chuyển đổi số
 Chính phủ điện tử
 Căn cước công dân

Tham khảo

Chuyển đổi số
Công nghệ
Công nghệ thông tin Việt Nam


title: Ludwig IV của Thánh chế La Mã

text:
Ludwig IV còn gọi là Ludwig der Bayer (5 tháng 4 1282 ở München - 11 tháng 10, 1347 tại Puch gần Fürstenfeldbruck), xuất thân từ nhà Wittelsbach, là Vua La Mã Đức từ năm 1314, vua của Ý và Hoàng đế La Mã Thần thánh từ năm 1328.

Sau cái chết của Hoàng đế Heinrich VII, Ludwig der Bayer (nhà Wittelsbach) và Friedrich der Schöne (nhà Habsburg) đã cùng được bầu làm Vua La Mã Đức vào năm 1314. Cuộc tranh chấp ngai vàng kéo dài nhiều năm và trong trận Mühldorf năm 1322 nhà Wittelsbach đã giành được thắng lợi quyết định. Tình trạng tranh chấp chấm dứt với Hiệp định München năm 1325, qua đó cả hai đều được công nhận là Vua La Mã Đức, sự kiện đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử một vương quốc thời Trung cổ có hai vị vua cùng lúc. Việc Ludwig can thiệp ở miền Bắc nước Ý đã gây ra một cuộc xung đột với giáo hoàng kéo dài từ năm 1323 đến 1324 dẫn tới việc ông bị rút phép thông công cho đến khi qua đời.

Trong cuộc xung đột với giáo triều, hiến pháp đế quốc phát triển theo hướng thế tục. Vào năm 1328, một cuộc đăng quang hoàng đế đã được tiến hành mà không có Giáo hoàng, Ludwig nhận ngai vàng từ dân chúng La Mã. Ông là người đầu tiên của nhà Wittelsbach trở thành hoàng đế La Mã Thần thánh. Từ thập niên 1330, Ludwig theo đuổi một chính sách phát triển lãnh thổ và quyền lực và tậu được những vùng đất lớn như Niederbayern và Tirol. Mâu thuẫn giữa các công tước và hoàng đế dẫn tới việc Karl IV được bầu làm vị vua đối lập. Ludwig mất năm 1347.

Nguồn gốc và thời niên thiếu
Ludwig xuất thân từ dòng dõi quý tộc nhà Wittelsbach. ông cố của ông Otto I năm 1180 được Hoàng đế Friedrich I của Nhà Staufer giao cho công quốc Bayern. Nhờ vậy nhà Wittelsbach trở thành gia đình công tước. Tuy nhiên, họ không chỉ trung thành về chính trị với nhà Staufer, mà họ trau dồi quan hệ thân nhân với nhau. Các công tước Bayern, Ludwig II der Strenge, cha của Ludwig der Bayer, và Heinrich XIII qua chị em là Elisabeth là anh em dâu của vua La Mã Đức Konrad IV. Con của Konrad, Konradin do đó là một người anh em họ của Ludwig der Bayer. Với việc hành quyết Konradin, người đã thất bại trong cuộc tái chiếm miền Nam Ý, nhà Staufer đã tuyệt tư từ năm 1268. Cậu của ông ta, Ludwig der Strenge, được thừa kế vùng đất trải dài tới sông Lech của nhà Staufer.

Để gia tăng vị thế cho gia tộc, Ludwig der Strenge dùng hôn nhân như một công cụ chính trị: Trong lễ đăng quang của Rudolfs von Habsburg, ông kết hôn với Matilda, con gái của nhà vua. Từ cuộc hôn nhân này (cuộc hôn nhân thứ ba của ông), hai người con trai được sinh ra: 1274 Rudolf và có lẽ vào năm 1282 hoặc 1286 và Ludwig, vị hoàng đế tương lai. Ludwig được dạy dỗ tại cung điện ở Viên của công tước Albrecht I cùng với các con trai của công tước. Ở đó,Ludwig kết bạn với người em họ của ông, Friedrich der Schöne, người sau này cũng là đối thủ của ông trong việc tranh giành ngai vàng. Cha của ông qua đời vào đầu tháng 2 1294.

Vào tháng 10 năm 1308, Ludwig kết hôn với Beatrix nhà Schlesien-Schweidnitz lúc đó 18 tuổi.

Thừa kế
Năm 1310, việc thừa kế tài sản của cha mình ở Bayern đã đưa đến những tranh chấp giữa hai anh em. Theo di chúc của công tước Ludwig II der Strenge, Ludwig chia sẻ quyền lực tại Kurpfalz và công quốc Oberbayern với anh trai Rudolf I. Ở Niederbayern, nơi công tước Stephan I chết trong tháng 12 năm 1310, Ludwig nắm quyền nhiếp chính cùng với người em họ Otto III cho 2 người con trai chưa thành niên của Stephan, Otto IV và Heinrich XIV. Về nhận thức về quyền nhiếp chính chẳng bao lâu gây ra tranh chấp giữa công tước Ludwig xứ Bayern và nhà Habsburg. Đối với anh trai của mình, Ludwig đã thay đổi chính sách: Tại thỏa hiệp hòa bình München vào ngày 21 tháng 6 năm 1313, họ ngưng tranh chấp và quyết định đồng cai trị Oberbayern.

Thỏa hiệp hòa bình với Friedrich ở Salzburg
Trong trận đánh Gammelsdorf vào ngày 09 tháng 11 năm 1313, Ludwig đánh bại Friedrich der Schöne của nhà Habsburg. Sau đó, ông đã có thể bảo đảm quyền giám hộ đối với em họ Niederbayern và gia tăng ảnh hưởng ở phía đông nam vương quốc. Ông đã thành công trong nỗ lực hất cẳng Friedrich der Schöne khỏi Niederbayern. Thành công quân sự này làm tăng danh tiếng của ông khắp đế quốc và làm cho ông trở thành một ứng cử viên tiềm năng cho cuộc bầu cử vua La Mã Đức sắp tới. Trong các cuộc đàm phán hòa bình tiếp theo ở Salzburg, nhiều dấu hiệu và cử chỉ mang tính biểu tượng khác nhau để bày tỏ tinh thần yêu chuộng hòa bình đã được ông sử dụng: Những cái ôm và những nụ hôn, bữa ăn chung, ngủ chung trại, mặc chung quần áo. Những điều này được cả Chronica Ludovici từ quan điểm Wittelsbach cũng như biên niên sử của Johann von Viktring thân thiện với nhà Habsburg. Việc nhấn mạnh từ cả hai bên biểu tượng hòa bình làm cho sự phá vỡ những thỏa hiệp của các đối thủ chính trị sau này trở nên bi thảm hơn. Ngày 17 tháng 4, 1314, một hiệp ước được thỏa thuận ở Salzburg đã kết thúc cuộc xung đột.

Giành ngôi (1314-1325)
Sau cái chết của Hoàng đế Heinrich VII Luxemburg vào tháng 8 năm 1313, mãi đến 14 tháng sau mới có một cuộc bầu cử hoàng đế bởi 7 vị hầu tước. Là con trai của cố Hoàng đế nhà Luxembourg, Johann von Böhmen muốn nối ngôi. Ngoài lá phiếu của riêng mình, ông có thể trông cậy vào lá phiếu của Tổng Giám mục Mainz Phêrô Aspelt và chú của mình, Tổng Giám mục của Trier Balduin. Vua Pháp Philip IV cùng với con trai của mình cũng tìm cách để một thành viên của Nhà Capet trở thành vua La Mã Đức, nhưng cũng như năm 1310 với cuộc bầu cử của Henry VII, các nỗ lực không thành công. Phản đối nghiêm trọng đến yêu sách đòi ngai vàng của nhà Luxembourg chỉ có nhà Habsburg. Dưới quyền lực của Friedrich der Schöne (Áo, Steiermark, Thụy Sĩ, Elsass), một vị vua không thuộc nhà Habsburg sẽ khó được công nhận nếu không có được sự chấp thuận của ông. Còn Tổng Giám mục Köln Heinrich von Virneburg thì lại muốn ngăn chặn việc thành lập một triều đại nhà Luxembourg. Ông đảm bảo nhà Habsburg lá phiếu của mình.

Với những mối quan hệ rắc rối, Tổng Giám mục của Mainz và Trier thuyết phục Johann von Böhmen không ra ứng cử. Họ đề nghị Ludwig thuộc nhà Wittelsbach làm một ứng cử viên thỏa hiệp để ngăn chặn Friedrich, nhà Habsburg, trở thành vua La Mã Đức mới. Ludwig đã được trọng nể qua chiến thắng trước Friedrich tại Gammelsdorf, và cũng có sức thu hút. Hơn nữa, nhà Wittelsbach vì tranh chấp giữa anh em như đã nói ở trên không là một nguy cơ trở thành một hoàng gia quá hùng mạnh. Theo quan điểm của những người thuộc nhà Luxembourg, Ludwig cũng phù hợp vì cơ sở quyền lực của ông ta cực kỳ thấp. - "Ông ấy là một công tước không có đất đai"  và chẳng có cơ sở quyền lực cũng như thu nhập cao to. Ngoài các vị tổng Giám mục của Trier và Mainz còn có bá tước Woldemar von Brandenburg ủng hộ Ludwig. Như vậy Ludwig có triển vọng tốt được lựa chọn, nhưng công tước Heinrich von Kärnten, bị trục xuất năm 1310 lại đòi quyền sử dụng lá phiếu bầu cử của Bohemia, để bầu cho nhà Habsburg. Không chắc chắn cũng là lá phiếu của Sachsen. Cả nhánh Lauenburg và Wittenberg cũng đòi quyền này. Tổng Giám mục Köln, Bá tước Pfalz Rudolf I bei Rhein và Tuyển hầu tước Wittenberg Rudolf von Sachsen hỗ trợ Friedrich. Sự chia rẽ của các tuyển hầu tước cuối cùng dẫn đến sự lựa chọn cả hai đối thủ cạnh tranh, trong đó Rudolf, anh trai Ludwig, đã bỏ phiếu cho ứng cử viên đối lập Friedrich.

Hai vị vua La Mã Đức cùng một lúc
Vào ngày 19 Tháng 10 năm 1314, Friedrich của Áo được phong làm vua tại Sachsenhausen. Một ngày sau đó, Ludwig được bầu làm vua trước cổng của Frankfurt. Cả hai cuộc đăng quang diễn ra vào ngày 25 tháng 11. Nhưng chúng đã cho thấy những yếu kém về sự chính danh. Ludwig đã đăng quang cùng với vợ Beatrix vào nơi đăng quang truyền thống ở Aachen, nhưng những biểu hiệu nhà vua chỉ được làm lại và Tổng Giám mục của Mainz cũng không phải là người đăng quang chính thức. Friedrich tuy được đăng quang bởi người có thẩm quyền, Tổng Giám mục Köln, được sở hữu bởi các biểu hiệu hoàng gia thật, nhưng lễ nghi không được thành phố đăng quang Aachen tổ chức, mà tại thành phố đăng quang hoàn toàn xa lạ Bonn. Trong Chronica Ludovici mà thù nghịch với nhà Habsburg cáo buộc Friedrich đã được đăng quan trên một thùng nước, và nhà vua sơ ý rơi vào thùng. Với câu chuyện đó, các nhà biên niên muốn làm rõ sự không chính danh của việc đăng quang này.

Cả hai bên đều cố gắng để được Giáo hoàng công nhận quyền lực của họ. Nhưng Giáo hoàng Clêmentê V đã chết 6 tháng trước khi cuộc bầu cử ngôi vua vào ngày 20 tháng 4 năm 1314. Chiếc ghế này bỏ trống hơn hai năm cho tới ngày 07 tháng 8 năm 1316. Trong tình huống này, một quyết định quân sự sẽ làm sáng tỏ vấn đề; kết quả của các trận chiến sẽ được xem như là sự phán xét của Thiên Chúa. Nhưng giữa năm 1314 và 1322 một chiến thắng quyết định như vậy đã không xảy ra. Friedrich der Schöne đã có lý do để tự kiềm chế sau những thất bại quân sự: Sau khi đã thua trận tại Gammelsdorf, vào ngày 15 Tháng 11 1315 nhà Habsburg lại bị Liên minh Thụy Sĩ Cũ đánh bại trong Trận Morgarten. Sau đó có những trận đụng độ nhỏ xảy ra năm 1315 tại Speyer và buchloe, 1316 Esslingen, 1319 gần Mühldorf và 1320 gần Strasbourg. Tuy nhiên không có một trận chiến lớn xảy ra. Các năm tiếp theo khi nhân sự thay đổi đã mang lại những bất lợi cho Ludwig. Cả Ludwig cũng như Friedrich không hưởng lợi gì từ cái chết của Bá tước Woldemar von Brandenburg (1319). Nhưng sau cái chết của Tổng Giám mục Mainz Peter của Aspelt vào ngày 05 Tháng 6 năm 1320, Giáo hoàng Gioan XXII đã phong Matthias von Bucheck, một người ủng hộ nhà Habsburg, lên kế vì. Giáo hoàng mới, được bầu trong năm 1316, cho tới nay đứng trung lập trong cuộc đấu tranh giành ngai vàng, bây giờ hành động chống lại Ludwig.

Thắng trận quyết định

Một vài tuần trước trận chiến quyết định người vợ cả của Ludwig, Beatrix qua đời trong tháng 8 năm 1322. Ba trong số 6 người con của 2 người đã đến tuổi trưởng thành: Mechthild, Ludwig V và Stephan II. Ngày 28 Tháng 9 năm 1322 Ludwig lại đánh bại đối thủ của mình, Friedrich von Habsburg, một lần nữa trong trận Mühldorf, nơi ông được quân đội của tử tước Friedrich IV von Nürnberg hỗ trợ. Có thể việc tu viện Fürstenfeld đã giúp nhà Wittelsbach bằng cách chặn các sứ giả Habsburg, quyết định cuộc chiến. Vì vậy tu viện này đã nhận từ Ludwig nhiều đặc quyền. Friedrich đã bị bắt làm tù binh. Ludwig đã tiếp đón người bà con thuộc nhà Habsburg của mình với những câu như: ". Ông anh (em) họ, tôi không bao giờ thích gặp bạn nhiều như ngày hôm nay"  Trong ba năm dài Ludwig giam giữ người anh em họ của mình tại lâu đài Trausnitz ở Oberpfalz.

Bị rút phép thông công
Mặc dù chiến thắng, quyền lực của Ludwig vẫn không chắc chắn, bởi vì nhà Habsburg vẫn duy trì thái độ thù địch của họ và vào ngày 23 tháng 3 năm 1324 ông bị Giáo hoàng Gioan XXII rút phép thông công, sau khi Giáo hoàng nhiều lần dọa sẽ làm chuyện này. Nhà Wittelsbach như vậy đã mang tước hiệu vua La Mã không có sự tán thành của Giáo hoàng và bắt đầu hoạt động chính trị hoàng gia ở miền bắc nước Ý bằng cách ban cho các chức vụ và thẩm quyền, trong khi chính Giáo hoàng đã cố gắng gây ảnh hưởng tại vùng này. Theo ý muốn của Giáo hoàng, Ludwig nên từ chức trong vòng ba tháng và thu hồi tất cả các chức vụ đã ban ra trước đó. Sau thời hạn này, Giáo hoàng sẽ ban vạ tuyệt thông. Cho đến khi ông qua đời vào năm 1347 Ludwig đã bị rút phép thông công.

Phản ứng lại việc rút phép thông công, Ludwig gởi 3 kiến nghị („Nürnberger Appellation“ tháng 12 1323 „Frankfurter Appellation“ tháng 1 1324 và „Sachsenhausener Appellation“ tháng 5 1324) tới Giáo hoàng. Ông khẳng định quyền lực của mình đã được bầu bởi các tuyển hầu tước và lễ đăng quang, và sẵn sàng biện minh trước một công đồng. Nhưng những lời kêu gọi không được Giáo hoàng đáp ứng. Giáo hoàng Gioan XXII vào ngày 11 tháng 7 1324 lại còn không công nhận quyền lực vua chúa của Ludwig, rút phép thông công cả những người theo ông và dọa ông ta nếu tiếp tục bất tuân sẽ rút lại cả quyền cai tri công quốc và tước hiệu Công tước Bayern. Các anh em Friedrich cố gắng thu lợi từ lệnh cấm của Giáo hoàng. Dưới sự lãnh đạo của Leopold von Habsburg, họ tiếp tục kháng cự lại quyền cai trị của nhà Wittelsbach.

Thỏa hiệp hòa bình Trausnitz
Trước sự kháng cự của nhà Habsburg và Giáo hoàng, Ludwig quyết định thỏa thuận với Friedrich. Trong những cuộc đàm phán bí mật tù nhân Friedrich vào ngày 13 tháng 3 năm 1325 tại Trausnitz chịu từ bỏ ngai vàng và lãnh địa của đế quốc Habsburg. Ông cũng đã phải thay mặt anh em của mình thừa nhận quyền cai trị của nhà Wittelsbach. Ludwig sau đó đã trả tự do cho Friedrich. Friedrich không phải trả tiền chuộc, nhưng phải giao lại những của cải hoàng gia đã đạt được trong thời gian tranh chấp ngai vàng cho Ludwig. Thỏa hiệp hòa bình Trausnitz giữa Ludwig và Friedrich đã được hình dung bằng hình thức văn kiện và các hành động mang tính biểu tượng cho tất cả những người có mặt.
Hiệp định được tổ chức theo nghi lễ của ngày Phục Sinh với tiệc Thánh và nụ hôn hòa bình. Các đối thủ cùng nghe Thánh lễ và nhận bánh thánh. Buổi tiệc Thánh tạo cho thỏa hiệp hòa bình có một phong cách thiêng liêng. Một bữa ăn chung từ thời tiền Trung cổ thuộc những hành động thường lệ để bày tỏ hòa bình và tình thân hữu. Cùng dùng chung tiệc Thánh, Friedrich đã lờ đi việc Ludwig bị Giáo hoàng rút phép thông công. Thêm một lời hứa cho kết hôn làm vững chắc thỏa hiệp hòa bình: Stephan, con trai của Ludwig được hứa kết hôn với con gái của Friedrich, Elisabeth. Với sự làm lành Trausnitz vào ngày 13 tháng 3 năm 1325 nó kết thúc cuộc tranh chấp ngai vàng kéo dài kể từ năm 1314.

Triều đại 2 vua (1325–1327)
Nhưng anh em của Friedrich không chấp thuận thỏa hiệp Trausnitz, vì vậy có những cuộc đàm phán bí mật tiếp theo giữa Ludwig và Friedrich. Nửa năm sau đó Ludwig rút lại yêu sách của mình đòi độc tôn cai trị. Trong Hiệp định München  từ ngày 05 tháng 9 năm 1325 Ludwig và Friedrich đã chấp nhận một thể chế có hai vị vua. Quyền cai trị giữ 2 vị vua ngang hàng với nhau là một khái niệm chính trị chưa từng có cho tới thời Trung cổ, mà sau đó cũng không được trù tính. Friedrich được làm đồng nhiếp chính ở Đức và anh em trai của ông, Leopold, đại diện cho nhà vua cai trị tại Ý. Tuy nhiên Giáo hoàng tuyên bố là hiệp định này không hợp lệ.

Chế độ 2 vị vua cũng chỉ kéo dài một thời gian ngắn. Tại Ulm, Ludwig cho biết lần đầu tiên vào ngày 7 tháng 1 năm 1326 sẵn sàng từ bỏ ngai vàng, nếu Friedrich nhận được sự tán thành của Giáo hoàng cho đến ngày 26 tháng 7, 1326. Tuy nhiên, Gioan XXII do dự ra quyết định và thời hạn trôi qua. Đề nghị từ bỏ ngai vàng của Ludwig chỉ là một chiến thuật để lôi kéo các công tước và các cấp dưới đoàn kết theo ông. Giáo hoàng không chọn Friedrich, vì bây giờ ông ta quá thân cận với Ludwig. Qua sự từ chối giải pháp hòa bình trong đế quốc, Giáo hoàng được xem như là một người không hòa giải và thiếu tình cảm. Điều này gây sự đoàn kết của các người dưới quyền với Ludwig. Trong tháng 2 năm 1327 lại có sự đổ vỡ với Friedrich. Hai vị vua đã gặp nhau lần cuối cùng tại Innsbruck.

Tình hình chính trị tại Ý trong cuộc tiến quân tới Roma
Tình hình chính trị tại Ý vào thời Hậu Trung cổ thì phức tạp. Đế chế Ý bao gồm phần lớn Trung và Bắc Ý (không bao gồm Cộng hòa Venice) và trên hình thức thuộc về đế chế La Mã Thần thánh, mặc dù các vua La Mã-Đức từ giữa thế kỷ 13 đến đầu 14 không còn tích cực can thiệp vào. Các thành bang khác nhau quyết định tình hình chính trị ở miền bắc nước Ý, nơi Guelphs (bảo hoàng) và Ghibellines (theo Giáo hoàng) thường thù địch với nhau. Tuy nhiên, không có sự phân chia rõ ràng giữa hai nhóm, họ thường được đơn giản hóa là thuộc 2 phe, bảo hoàng và đối thủ của nhà vua. Thật ra mỗi người đứng đầu thành phố (Signori) chủ yếu tranh đấu cho lợi ích riêng tư của mình. Trong cuộc tiến quân của Heinrich VII (1310–1313), người đầu tiên kể từ sự sụp đổ triều đại Staufer vào năm 1268, cũng có một số Signori Guelph đã cố gắng để đạt được một thỏa hiệp với Hoàng đế trước khi quan hệ đổ vỡ. Chiến dịch Ý của Heinrich sau cùng thất bại, chủ yếu là do ông mất sớm, đưa tới tình hình chính trị trong đế chế Ý vốn đã bất ổn trở nên trầm trọng hơn, cho nên hoàng triều La Mã Thần thánh càng mất ảnh hưởng chính trị ở Ý.

Thêm vào đó, các thế lực khác cũng theo đuổi các lợi ích riêng của mình. Các giáo hoàng cư trú từ 1309 ở Avignon, nơi mà họ đã phải chịu ảnh hưởng của chế độ quân chủ Pháp. Giáo hoàng đã hành động trong lãnh thổ của mình như chủ đất, còn vua Napoli thống trị Nam Ý. Giáo hoàng Gioan XXII trên thực tế không còn công nhận những đòi hỏi về chủ quyền của hoàng đế ở đế chế Ý nữa. 1317 ông bổ nhiệm vua Napoli Robert von Neapel, một cháu trai của nhà vua đã đánh bại nhà Staufer, người rõ ràng có tư tưởng chống hoàng đế, làm giáo chức đại diện ở Lombardia và Toscana. Ở đó Robert von Neapel thực hiện những hoạt động chống lại các lực lượng ủng hộ hoàng đế mà vẫn còn là một thế lực quan trọng.

Chiến dịch Ý (1327–1330) và đăng quang hoàng đế (1328)

Ludwig cho đổ quân sang Ý vào tháng 1 năm 1327. Động cơ, theo nguồn từ Ý đương đại, là do yêu cầu trợ giúp của các lực lượng thân hoàng đế trong đế chế Ý đối phó với phe Guelph (Welfen: Phe thân Giáo hoàng). Ở Milan trong ngày Lễ Ngũ Tuần 1327 là lễ đăng quang vua Ý. Giáo hoàng đã đưa ra những biện pháp kế tiếp: vào ngày 03 tháng 4 năm 1327, ông đã rút lại tước hiệu Ludwig là Công tước xứ Bayern; vào ngày 23 Tháng 10, ông lên án Ludwig là một kẻ dị giáo, và không công nhận những quyền còn lại về tài sản của ông ta. Trong các văn kiện của Giáo hoàng Ludwig chỉ được gọi một cách khinh thường là Ludovicus Bavarus ("Ludwig der Bayer"). Tuy nhiên, các hành động của Giáo hoàng không ngăn cản nhà vua về việc tiếp tục chiến dịch Ý. Ludwig chiến đấu ở Ý gặp ít khó khăn hơn so với người tiền nhiệm của ông, Heinrich VII, tuy nhiên, ông ta đã theo đuổi những kế hoạch sâu rộng hơn là của Ludwig, đặc biệt là việc xây dựng một cơ cấu hành chính của đế quốc lâu dài. Đầu tháng 1 năm 1328 nhà Wittelsbach đã tới được Roma và đã được người dân ở đó chào đón tưng bừng. Đứng đầu trong giới quý tộc La Mã hỗ trợ ông là Sciarra Colonna, người đã chứng tỏ là "trụ cột hợp tác" của người La Mã thành phố Roma với Ludwig. Sciarra bắt đầu một liên minh của các quý tộc địa chủ lớn, với các hiệp hội bảo vệ các công dân của Roma. Trên cơ sở này, Ludwig đã có thể ổn định quyền lực của mình tại Roma từ tháng 1-tháng 8 1328.

Tại Roma, Ludwig được ba vị giám mục là Giacomo Alberti của Prato, Giám mục của Castello (thuộc về Venice), Gherardo Orlandi từ Pisa, giám mục của Aleria (ở Corsica) và Bonifazio Gherardesca từ Pisa, Giám mục Chiron (ở Crete) và bốn quan chức của người dân Roma trao vương miện hoàng đế La Mã tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô. Vào ngày 18 tháng 4 năm 1328 Hoàng đế cho hạ bệ Giáo hoàng. Ngày 12 tháng 5 năm 1328 dân cử và giáo sĩ Rôma bầu Franciscan Peter của Carvaro làm giáo hoàng mới. Ông lấy tên Nicôla V. Tại Lễ Hiện Xuống vào ngày 22 tháng năm 1328 Giáo hoàng mới đăng quang Ludwig tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô. Với hành động này Ludwig cố gắng củng cố sự chính danh của tước hiệu hoàng đế của ông. Nicôla V không đóng vai trò quan trọng khi làm giáo hoàng đối lập. Ông từ chức 1330 và chịu phục tùng Gioan XXII.

Trong chiến dịch Ý, Ludwig, vào ngày 4 tháng 8 năm 1329, quy định qua Hiệp ước Pavia với Rudolf II và anh trai của ông ta Ruprecht I, những người thùa kế nhà Wittelsbach. Ludwig được Oberbayern, để cho những hậu duệ của anh trai mình lãnh thổ Pfalz. Trong trường hợp một trong hai dòng tuyệt chủng gia tài để lại sẽ thuộc dòng bên kia. Việc hình thành hai dòng chính Wittelsbach vẫn tồn tại cho đến năm 1777. Trong tháng 2 năm 1330 Ludwig trở về từ Roma. Ông bây giờ là người cai trị duy nhất vì Friedrich qua đời vào ngày 13 tháng 1 năm 1330. Trong khi Ludwig vắng mặt, Friedrich không làm được chuyện gì đáng kể trong vương quốc. Sau khi hoàn thành chuyến đi sang Ý, Ludwig 1330 thành lập tại Oberammergau tu viện Ettal, chỗ vượt qua núi Alpen, một địa điểm chiến lược quan trọng.

Tăng cường nguyên tắc lãnh thổ

Trong thập niên 1330, Ludwig bắt đầu tăng cường nguyên tắc lãnh thổ. Với quyền lãnh thổ Oberbayern của hoàng đế Ludwig 1346 tất cả mọi quyền bắt nguồn từ người cai trị lãnh thổ. Đó là một sách luật, là cơ sở pháp lý cho tất cả các quyết định tòa án ở Oberbayern. Luật đất đai đã được viết bằng tiếng Đức và chỉ có giá trị ở Oberbayern. Chỉ tới thế kỷ 17 mới có một luật thống nhất cho toàn Bayern. Trong một số khu vực quyền đất đai Oberbayern của Ludwig có giá trị đến đầu thế kỷ 19. Trong năm 1334 Ludwig bắt buộc các con trai của mình phải theo quy luật về thừa kế. Nếu một trong những người con trai của ông chết đi, sở hữu của ông ta nên rơi vào tay nhà Wittelsbach. Sự thống nhất của gia đình và tài sản phải được tôn trọng.

Mối quan hệ với miền Bắc đế quốc
Tại miền Bắc xa xôi của Đế quốc, Ludwig đã tích cực hoạt động hơn những người tiền nhiệm trước đó. Sau khi nhà Askanier bị tuyệt chủng 1319, ông đã đưa trong tháng 4 năm 1323 con trai dưới tuổi vị thành niên của mình, Ludwig V vào danh sách các bá tước Brandenburg. Berthold VII. von Henneberg-Schleusingen người giám hộ Ludwig V nhận được nhiều ưu đãi và nhiều tự do và sẽ tạo thành một đối trọng với nhà Luxemburger. Brandenburg đã bỏ phiếu cho nhà Wittelsbach bên cạnh Kurpfalz. Cả vua Bohemia Johann cũng đòi quyền cai trị Brandenburg. Ông ta muốn được lãnh thổ này coi như bồi thường cho việc từ bỏ ngai vàng La Mã Thần thánh, nhưng chỉ nhận được Altmark, Lausitz và Bautzen. Ludwig can thiệp tại Brandenburg làm cho quan hệ với Johann trở nên ghẻ lạnh lâu dài. Hoàng đế hoạch định chủ yếu để làm vững chắc đế quốc, sau đó mới tới vấn đề mở rộng quyền lực nhà Wittelsbach. Ông muốn ngăn chặn nhà Luxemburg gia tăng quyền lực và do đó ngăn chặn một thế lực đế quốc song song.
Ludwig bảo đảm việc tiếp nhận Brandenburg qua thỏa thuận hôn nhân. Ludwig der Brandenburger, tên gọi của ông sau này, đã kết hôn vào tháng 11 năm 1324 với con gái của hoàng gia Đan Mạch Margaret. Ngoài ra, Ludwig cũng đã can thiệp vào lãnh thổ Thüringen-Meissen. Nhà Wettiner với bá tước Meissen và bá tước Thüringen được liên kết chặt chẽ với nhà Wittelsbach và vương quốc. Con gái cả của Ludwig, Matilda đã kết hôn với Friedrich II của Meissen. Nhờ vậy Ludwig ngăn cản một liên kết chặt chẽ giữa Bohemia và hầu quốc Meissen lân cận. Trong trường hợp con trai ông chết, Ludwig quyết định 1327 rằng con rể ông, Friedrich nên kế thừa Mark Brandenburg. Trong cùng năm Ludwig der Brandenburger được cấp văn kiện giao lãnh thổ.

1324 tới việc liên kết triều đại với Hà Lan-Hennegau. Ludwig cưới người vợ thứ hai là bà Margaret, con gái cả của Bá tước Wilhelm III của Hà Lan-Hennegau. Zealand và Friesland cũng thuộc sở hữu của bá tước này. Từ cuộc hôn nhân này họ có các người con: Margarete (1325-1360 / 1374), Anna (khoảng 1326-1361), Elisabeth (1324 / 1329-1401 / 1402),. Ludwig VI (1328 / 1330-1364 / 65), William I (1330-1388 / 1389), Albrecht (1336-1404), Otto V. (1341 / 1346-1379), Beatrix (1344-1359), Agnes (1345-1352) và Ludwig (1347- 1348).

Một cuộc tranh cãi về luật pháp kéo dài cả thập kỷ giữa dòng Hiệp sĩ Teuton và Ba Lan thúc đẩy lãnh tụ của dòng Dietrich von Altenburg cuối thập niên 1330 kiếm sự yểm trợ của vương quốc. Ludwig nắm lấy cơ hội với sự giúp đỡ của dòng này để gia tăng thế lực của đế quốc ra khỏi biên giới phía đông bắc. Con trai thứ của ông Ludwig VI, được gọi là "người La Mã", kết hôn với công chúa Ba Lan Gwendolyn. Do đó Ba Lan có quan hệ gần gũi với vương quốc. Trong tháng 11 năm 1337 Hoàng đế giao cho dòng Hiệp sĩ Teuton Litva, mà không thuộc về vương quốc. Nếu chiến dịch của Dòng mang lại thành công, lợi nhuận sẽ thuộc về dòng này và chủ quyền của Lithuania sẽ được trao cho đế quốc. Trong tháng 3 năm 1339 Ludwig đòi lãnh tụ của dòng, tấn chiếm thành phố và giáo phận Reval và Estonia. Trong thỏa hiệp hòa bình của Kalisz trong năm 1343 những tranh cãi giữa Ba Lan và Hiệp sĩ Teuton đã được giải quyết. Yêu cầu của dòng được vương quốc bảo vệ chống lại Ba Lan không còn cần thiết nữa, do hoàng đế đã mất đi một áp lực.

Một vài công tước (Pomerania-Stettin, Jülich, Geldern) được Ludwig nâng chức tước. Việc Ludwig giao cho con trai mình lãnh thổ Mark Brandenburg dẫn đến xung đột bạo lực với các bá tước Pomerania. Pomerania lúc đó lại được coi là đất của Brandenburg. Trong tháng 8 năm 1338 công tước Otto và con ông Barnim III, cùng cai trị Pomerania-Stettin, không còn bị sắp xếp thuộc Mark Brandenburg nữa mà chịu trách nhiệm trực tiếp ngôi vua. Anh em trai của Otto, bá tước Wilhelm von Jülich được Ludwig trong năm 1336 tăng chức hầu tước và trong năm 1338 nguyên soái đế quốc. Bá tước Rainald II von Geldern 1339 được phong tước công tước. Tổ chức chính trị mới của Ludwig ở phía đông bắc đế quốc có giá trị cả đến thế kỷ 15.

Liên minh với Anh (1338) và Pháp (1341)

Để bảo vệ lợi ích của đế quốc Ludwig cố gắng liên kết với các nước độc lập lân cận. Trong tháng 7 và tháng 8 năm 1337 các thỏa thuận liên minh giữa đế quốc và Anh đã được ký kết. Năm sau một liên minh đã được hình thành. Trong tháng 9 năm 1338 một hội nghị hoàng gia đã diễn ra ở Koblenz, mà thường được coi là điểm cao của triều đại Ludwig. Hầu như tất cả các tuyển hầu tước và vô số các vị lãnh đạo các lãnh thổ đã có mặt. Cả vua Edward III của Anh cũng đến. Một cuộc gặp mặt cá nhân giữa các vị vua và hoàng đế là khá bất thường trong thời Trung Cổ. Trong một xã hội được tổ chức theo cấp bực, các thị trấn biên giới thường được chọn để các vua chúa gặp mặt, cho thấy sự bình đẳng giữa họ với nhau. Lần này vua Anh đã vào vương quốc của hoàng đế. Ngày 5 tháng 9, Ludwig bổ nhiệm ở Koblenz Edward III làm đại diện hoàng đế cho „Gallia“ và Đức. Eduard do đó có thể hoạt động lấy danh nghĩa đại diện cho hoàng đế. Ông phải trả 400.000 Gulden cho Ludwig và hoàng đế để bù lại sẽ cung cấp 2.000 kỵ binh có áo giáp. Tuy nhiên, liên minh chiến tranh đã không xảy ra; Eduard không trả tiền và Ludwig cũng không trợ cấp quân đội.

Trong tháng 1 năm 1341 Ludwig thay đổi chính sách và đã đồng ý liên minh với vua Pháp Philipp VI. Sự thay đổi liên minh này đã được hình thành trong bối cảnh của chiến tranh trăm năm. Nhưng trong cuộc chiến Ludwig đã không can thiệp vào. Chính sách của ông chủ yếu nhắm vào sự ổn định quyền lực của đế chế. Trong tháng 4 năm 1341 ở Koblenz Ludwig đã rút lại quyền đại diện hoàng đế.

Triều đình

Cho đến thế kỷ thứ 14 hoàng đế cai trị thời Trung cổ không từ một nơi nhất định. Không có một thủ đô hay một cung điện thường trú. Trung tâm của đế chế là nơi mà Ludwig và triều đình của ông hiện cư trú (xem Königspfalz). Triều đình là trung tâm thông tin và liên lạc của đế quốc. Do hầu như không tồn tại cấu trúc cố định, các mối quan hệ cá nhân tại triều đình rất là quan trọng. Vì khó mà lọt đến tai của người cai trị  cấp dưới chỉ có thể phát biểu ý kiến qua những người thân cận nhất của nhà vua.

Phần quan trọng nhất của triều đình là văn phòng làm việc. Dưới thời Ludwig phần văn kiện tiếng Đức gia tăng nhiều so với tiếng Latin kể từ thập niên 1330. Trên trung bình tỷ lệ 30 phần trăm văn kiện Latin so với 70 phần trăm của Đức. Khác biệt với các vị vua Anh, Pháp và Sicilia thường cho mình là vị vua hào kiệt, ngoan đạo hay khôn ngoan, Ludwig nhấn mạnh tính ưu việt của ngôi hoàng đế và thể hiện chính mình như Hoàng đế và chúa tể của thế giới. Ông sử dụng trong các văn bằng, bằng khen của mình về "hùng biện của quyền lực" theo gương mẫu của những người tiền nhiệm của ông. Ông nhấn mạnh sự ân sủng của đế quốc mà hào phóng với những cấp dưới xứng đáng được hưởng. Là Hoàng đế ông độ lượng lắng nghe lời khẩn cầu của họ và do đó cổ vũ sự nhiệt tình của các cấp dưới của mình. Ông cũng tôn vinh chức vụ của mình được Đức Chúa Trời ban cho.

Trong 33 năm cai trị Ludwig đã cư trú 2000 ngày ở München, 138 chỗ cư ngụ khác có thể chứng minh được, nhưng chỉ có 19 % của các văn kiện của văn phòng đế quốc được cấp tại München. Những ngày hội họp Hoàng gia hoặc đại hội đồng đế quốc không được tiến hành tại München. Cho dù München có đóng vai trò quan trọng như thế nào đối với nhà Wittelsbach, nó không phải là thành phố hoàng gia cư trú hay là trung tâm của đế quốc trong thời gian Ludwig der Bayer ngự trị. Ngoài München, Ludwig đặc biệt thường hay cư ngụ ở các thành phố quốc như Nürnberg và Frankfurt. Điều này được phản ánh qua các văn kiện của ông: Các văn kiện được cấp bởi Ludwig nhiều nhất sau München (992) là tại Nürnberg (738) và Frankfurt (699).

Đối đầu lý thuyết giữa Hoàng đế và Giáo hoàng
Vào cuối triều đại của Heinrich VII, đã có một cuộc thảo luận lý thuyết liên quan đến vị trí của hoàng đế và các mối quan hệ với Giáo hoàng. Trong khi Hoàng đế trong thông điệp đăng quang vào tháng 6 năm 1312 tuyên bố quyền hành toàn diện của hoàng đế và nhấn mạnh sự độc lập với Giáo hoàng, Giáo hoàng Clêmentê V ban hành ngay sau cái chết của Heinrich "Romani Principes", theo đó hoàng đế đã bị hạ xuống như một chư hầu của Giáo hoàng.

Các cuộc tranh luận cơ bản liên quan đến vị trí của đế quốc được tiếp tục trong triều đại của Ludwig. Giáo hoàng Gioan XXII nhấn mạnh đòi hỏi quyền lực của Giáo hoàng trong cả các vấn đề thường tục, mà các tác giả giáo triều (như Augustine của Ancona và Alvarus Pelagius) viết ra. William Ockham và Marsilius Padua, ở về phía Ludwig, cả hai chịu ảnh hưởng triết lý chính trị của Aristotle. William Ockham, người đã định vị trí mình trong cuộc tranh cãi về nghèo đói chống lại Giáo hoàng, đã viết Dialogus, một cuộc đối thoại được dựng ra giữa một học giả và sinh viên của mình. Theo đó một luận đề đã được lập ra, trong số những thứ khác, rằng đức Giáo hoàng có thể sai và thậm chí là một kẻ dị giáo, và ông ta không có hoàn toàn quyền lực đối với các bộ phận của giáo hội cũng như các nhà cầm quyền thế tục (plenitudo potestatis.). Đồng thời Ockham nhấn mạnh tầm quan trọng của chế độ quân chủ toàn diện của hoàng đế.

Marsilius Padua viết tác phẩm Defensor Pacis ("Người bảo vệ hòa bình") rõ ràng dành cho Ludwig, tới cư trú 1326 tại cung điện của nhà vua, sau khi tên tuổi tác giả của tác phẩm được công bố. Marsilio thảo luận đặc biệt về chủ đề "cuộc sống tốt" trong một cộng đồng chính trị, những điều kiện nào phải có và những gì là mục tiêu thích hợp. Mục tiêu cuối cùng trong một cộng đồng nhà nước là hòa bình và bảo quản nó, trong đó Marsilio nhấn mạnh vai trò của công dân và tương đối hóa khá mạnh vai trò của nhà thờ. Sự khẳng định quyền lực tuyệt đối của Giáo hoàng của các tác giả giáo triều (Aegidius Romanus và Jakob von Viterbo)), đã bị Marsilius bác bỏ dứt khoát và chỉ trích đòi hỏi quyền lực của Giáo hoàng trong các vấn đề thế tục, gây rối sự an bình của cộng đồng. Trong bối cảnh này, ông tách rời ra một cách rõ ràng giữa quyền lực của giáo hội và của nhà nước.

Cả người chủ trì nhà thờ Würzburg Lupold von Bebenburg cũng đứng về phía Ludwig. Trong tác phẩm Tractatus de iuribus regni et imperii Romani ("luận về quyền của Vương quốc La Mã và Đế chế"), ông phân chia giữa quyền lực thế tục và tôn giáo và nhấn mạnh quyền của chế độ quân chủ La Mã Đức. Trái với các lý thuyết thống trị ủng hộ hoàng đế khác, chủ quyền hoàng đế toàn diện không đóng một vai trò quyết định trong các cân nhắc của Lupold; nhưng đồng thời ông nhấn mạnh sự độc lập của vương quyền La Mã Đức đối với Giáo hoàng và đã từ chối mạnh mẽ đòi hỏi cần có sự tán thành của đức Giáo hoàng.

Phát triển Hiến pháp
Cuộc xung đột giữa Hoàng đế và Giáo hoàng dẫn đến sự hình thành một ý thức mới về đế quốc. Các công tước, giáo sĩ, các thành phố và người dân hỗ trợ Ludwig. Chỉ Dòng Anh Em Giảng Thuyết duy nhất tôn trọng các hướng dẫn của Giáo hoàng. Những ý thức này hợp lại dần dần thành hiến pháp đế quốc và phát triển hướng tới một tư duy nhà nước thế tục.

Vào ngày 16 tháng 7 năm 1338, 6 tuyển hầu tước đã họp lại để bầu nhà vua mới. Trong cuộc bầu cử này một biểu quyết đa số được áp dụng. Người được chọn không cần sự tán thành của Giáo hoàng. Ba tuần sau đó, luật lệ về thẩm quyền toàn diện của đế quốc „Fidem catholicam“ và „Licet iuris“ được công bố tại hội nghị hoàng gia ở Frankfurt vào ngày 6 tháng 8 năm 1338. Vị quân chủ La Mã Đức được bầu dựa trên quyết định của đa số tuyển hầu tước. Nhà vua mới đồng thời có quyền lực như Hoàng đế La Mã Thần thánh. Giáo hoàng không có quyền can thiệp vào. Việc đăng quang hoàng đế tại Roma bởi Giáo hoàng không còn cần thiết nữa. Với những quan điểm về ý tưởng hoàng đế Ludwig đã đi trước thời đại. Mãi tới Maximilian I, người năm 1508 lần đầu tiên tự gọi "Hoàng đế La Mã được chọn". Từ nửa phần sau của thế kỷ 16, các tuyển hầu tước lựa chọn tại Frankfurt không chỉ vua thôi mà cả hoàng đế.

Những năm cuối cùng

Thống nhất Bayern và giành được Tirol
Vào năm 1340, dòng hầu tước ở Niederbayern tuyệt chủng và lãnh thổ này thành một phần của Oberbayern. Việc thống nhất lãnh thổ làm cho Ludwig thêm nhiều quyền lực. Sau khi phân chia vào năm 1255, Bayern lần đầu tiên được đoàn tụ, nhưng không có Oberpfalz. Trong thập niên 1340 Ludwig nắm lấy cơ hội để dành lấy lãnh thổ Tirol cho nhà Wittelsbach. Nhưng việc này gây ảnh hưởng không tốt đến mối quan hệ với nhà Luxemburg và Habsburg. 1330, Margaret, mười hai tuổi, sau đó là người thừa kế của hầu quốc Tirol, đã kết hôn với Johann Heinrich của Luxemburg, 8 tuổi, con trai út của vua Johann von Böhmen và anh em trai của Karl von Mähren, sau này là hoàng đế Karl IV. Quyền lực của Bohemia tuy nhiên gặp sự phản kháng ở Tirol. Sau một chuyến đi săn trong tháng 11 năm 1341 Johann Heinrich không vào được cổng lâu đài Tirol, qua thông đồng giữa Margaret và Hoàng đế Ludwig. Không được vào, ông ta phải rời khỏi Tirol. Trong tháng 2 năm 1342 Ludwig thúc giục con trai là bá tước Ludwig Brandenburg kết hôn với Margaret của Tirol, mặc dù cuộc hôn nhân giữa Margaret và Johann Heinrich đã không bị vô hiệu hóa. Theo thủ tục thường lệ vào thời đó, một vụ án của giáo hội và như vậy Giáo hoàng một mình có thể tuyên bố là cuộc hôn nhân đó không có giá trị. Hành vi này của Ludwig đã gây nên sự hận thù với nhà Luxemburg. Johann von Böhmen từ bỏ quan hệ với nhà Wittelsbach. Vụ Tirol cũng có hậu quả sâu rộng đối với liên minh Luxemburg và Giáo hoàng. Vào ngày 25 tháng 4 năm 1342 Giáo hoàng Benedict XII qua đời. Giáo hoàng mới Clêmentê VI là một người thân cận với Karl von Mähren. Cả hai đã cố gắng lập ra một cuộc bầu cử mới trong đế quốc, để Karl có thể thay thế Ludwig.

Thêm lãnh thổ nhưng mất sự ủng hộ
Ngày 26 tháng 9 năm 1345 anh em rể Ludwig, Wilhelm IV của Hà Lan từ trần và không có người thừa kế. Cả ba chị em của ông có quyền thừa hưởng gia tài. Chị cả của ông, Margaret với sự giúp đỡ của chồng, là nhà vua, chiến thắng giành được cả ba hầu quốc. Thông qua việc tậu được hầu quốc Tirol (1342), Hà Lan-Hennegau, Zealand và Friesland (1346), nhà Wittelsbach trong những năm cuối cùng của triều đại của ông đạt được những thành quả đáng kể về lãnh thổ. Nhưng ông đã sao lãng trong việc tìm sự đồng thuận với các công tước như là mẫu mực cai trị căn bản  và càng ngày càng gặp sự chống đối của họ. Ông đã thất bại trong nỗ lực, đưa con trai của mình Ludwig der Brandenburger làm đồng nhiếp chính. Ngay cả Balduin von Trier, công tước trung thành nhất của Ludwig, cũng đã xoay chiều vào ngày 24 tháng 5 1346. Johann von Böhmen bắt đầu thiết lập con trai mình, Karl von Mähren, làm vị vua tương lai. Từ năm 1344 Ludwig tập hợp 4 thành phố hoàng gia của Wetterau (Frankfurt, Gelnhausen, Friedberg và Wetzlar) nhằm chống lại liên minh Luxemburg-Giáo hoàng. Vào ngày 13 tháng 4 năm 1346 Giáo hoàng Clêmentê VI đã rút phép thông công hoàng đế hoàn toàn và đòi hỏi các tuyển hầu tước bầu lại hoàng đế mới.

Nhà vua đối lập
Ngày 11 tháng 7 1346, bá tước Karl von Mähren được Tổng Giám mục của Mainz là Gerlach của Nassau, ba vị tổng giám mục vùng Rhein cũng như lá phiếu của Bohemia và Sachsen bầu làm vua đối lập. Ảnh hưởng của Karl lúc đó vẫn còn hạn chế. Cuộc bầu cử diễn ra tại Rhens, vì Frankfurt đứng về phía hoàng đế. Ngày 26 Tháng 11 năm 1346, Karl phải nhận vương miện tại Bonn, vì Aachen theo phe Ludwig. Ludwig lúc đó vẫn còn được hỗ trợ bởi các thành phố đế quốc tự do, và các hiệp sĩ thành công chống lại Karl mà lúc đó được nhiều người xem là vua bù nhìn của Giáo hoàng (William of Ockham gọi ông "rex clericorum") vì những nhượng bộ của ông ta đối với giáo triều. Cả các công tước Habsburg vẫn trung thành với Ludwig. Trong trận đánh Crécy, cha của Karl, Johann von Böhmen đã bị giết chết; ông cũng tham dự trận này nhưng chạy thoát.

Các cuộc xung đột lâu dài về quyền lực tối cao trong vương quốc tuy nhiên đã không xảy ra, vì Ludwig vào mùa thu năm sau chết bất ngờ ở Puch (Fürstenfeldbruck) trong khi đi săn. Ông ta có lẽ bị đột quỵ và rơi xuống ngựa. Sau đó được chôn cất ở Nhà thờ Đức Bà München. Về tang lễ vì lý do vạ tuyệt thông không có chi tiết nào được kể lại. Frauenkirche phát triển sau cái chết của Ludwig thành nghĩa địa của nhà Wittelsbach. Mặc dù bị vạ tuyệt thông Ludwig đã thành công, làm cho dân chúng và giáo sĩ thề nguyện với tính hợp pháp và sự chính thống của ông. Ký ức về ông và gia đình được Ludwig kết nối với các ngày lễ như Lễ Nến (02 tháng 2) hay Thánh Markus (25 tháng 4). Không phải những ngày đó là quan trọng, mà là hiệu quả công cộng. Việc tưởng niệm Ludwig có thể được hưởng lợi từ nhiều cuộc gặp gỡ của rất nhiều tín đồ đến tham dự các hoạt động lễ hội nhà thờ. Hình thức mới này về việc tưởng niệm cũng được các con cháu của ông duy trì.

Karl dần dần được công nhận là người cai trị mới trong vương quốc. Trong tháng 2 năm 1350, nhà Wittelsbach công nhận ông là vị vua mới và đảm nhiệm giao lại những biểu hiệu của hoàng đế. Sau cái chết của Ludwig các lãnh thổ Wittelsbach đã nhiều lần (1349, 1353, 1376) bị chia ra. Nó đưa đến việc tách rời Thượng và Hạ Bayern như trước đó. Ludwig Brandenburg được Oberbayern, Tirol và Brandenburg. Anh em trai của ông Stephen II nhận Niederbayern và những lãnh thổ ở ở Hà Lan. Việc phân chia lãnh thổ Bayern năm 1392 hình thành với Oberbayern-München, Oberbayern-Ingolstadt, Niederbayern-Landshut và Niederbayern-Straubing-Holland bốn nhánh nhà Wittenbach trong một thời gian dài.

Nhiều lãnh thổ sau đó đã rơi vào tay nhà Luxemburg và Habsburg. Tirol 1363 thuộc về nhà Habsburg và Brandenburg năm 1373 nhà Luxemburg. Hà Lan-Hennegau, Zealand và Friesland cũng mất vào năm 1425. Tuy nhiên, nhà Wittelsbach giữ được các lãnh thổ ở Bayern cho đến thế kỷ thứ 20.

Hậu quả

Thời hậu Trung cổ

Các con trai của Ludwig vào tháng 9 1359 được tổng giám mục Paul von Freising theo ủy nhiệm của Giáo hoàng Innôcentê VI xóa bỏ vạ tuyệt thông. Từ khoảng năm 1480 (130 năm sau khi Ludwig der Bayern mất), ông mới được giáo triều gọi là hoàng đế. Vạ tuyệt thông tuy nhiên không bao giờ được rút lại.

Cuộc đấu tranh của Hoàng đế Wittelsbach với Giáo hoàng ngay sau khi ông qua đời bị mất tầm quan trọng. Trong lịch sử đế quốc từ 1370-1500 Ludwig không đóng một vai trò đặc biệt. Trong các tác phẩm lịch sử ở Bayern, tuy nhiên, ông đã được công nhận là một nhân vật quan trọng. Các nhà Wittelsbach đã dùng ông cho các mục đích chính trị. Ludwig được xem là tổ tiên chung của tất cả các nhánh Bayern của triều đại Wittelsbach. Chi nhánh của triều đại, người muốn đoàn tụ lại công quốc, cố gắng xuất hiện như là một hậu duệ và người thừa kế hợp pháp của Ludwig der Bayer. Theo biên niên Bayern của Andreas von Regensburg, hình ảnh của Ludwig rõ ràng là người thống nhất Bayern và tổ tiên của tất cả các nhà Wittelsbach của thế kỷ thứ 15.

Từ thời Phục hưng

Từ thế kỷ thứ 15 nhiều di tích kiến trúc và nghệ thuật được xây dựng để tưởng nhớ Ludwig. Các công trình tưởng niệm theo đuổi các mục tiêu rất khác nhau. Đối với lịch sử Bayern, Ludwig là một trong hai vị hoàng đế của triều đại Wittelsbach. Còn các công tước nhà Wittelsbach muốn chứng minh sự vĩ đại trong lịch sử của triều đại của họ để biện minh cho yêu sách cai trị của họ. Các công tước Bayern Albrecht IV và Maximilian I với ngôi mộ của Ludwig tại Frauenkirche mới xây lại vào năm 1470 muốn minh họa cho sự hiệp nhất triều đại và danh giá hoàng đế của nhà Wittelsbach.

Hiện đại

Vinh danh công cộng

Năm 1806 Tuyển hầu quốc Bayern được nâng bực lên thành vương quốc. Ludwig được nêu ra để hợp thức hóa vương quốc Bayern. Vua Ludwig I đã cho tu bổ cổng Isar từ 1833 tới 1835, với hình vẽ tường có Ludwig der Bayer tượng trung cho bổn phận trung thành qua lại giữa vua và người dân. Tuy nhiên vua Ludwig có một quan hệ mâu thuẫn với Ludwig der Bayer. Ông đã cho lấy tượng hoàng đế ra khỏi Walhalla, vì ông cho là, Ludwig khi không giữ lời hứa với Friedrich der Schöne trước cuộc bầu cử hoàng đế 1314 không phải là một nhà hoàng đế vĩ đại.

Tháng 6 năm 1967, một bức tượng Ludwig cưỡi ngựa lớn 6m bằng đồng của nhà điêu khắc Hans Wimmer được trưng tại Hofgraben.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Charter given by Louis to the Hospital of the Holy Spirit in Nuremberg lấy từ bộ sưu tập của [[De:Lichtbildarchiv älterer Originalurkunden|LBA Marburg]]

|-

|-

Sinh năm 1282
Mất năm 1347
Người München
Hoàng đế La Mã Thần thánh
Tuyển hầu Brandenburg
Công tước xứ Bayern
Vương tộc Wittelsbach
Người bị Giáo hội Công giáo Rôma phạt vạ tuyệt thông


title: Plagodis iris

text:
Plagodis iris là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Plagodis


title: Mạt pháp

text:
Mạt Pháp (tiếng Trung: Mòfǎ 末法; tiếng Nhật: Mappō 末法), trong tư tưởng Phật giáo Đại thừa Đông Á nhất là Tịnh độ tông, là từ chỉ giai đoạn ở đó các giáo lý mà Phật dạy (Pháp) trở nên mai một (Mạt) và chỉ còn hình thức. Trong giai đoạn Mạt Pháp đa số tu sĩ và tín đồ không hiểu hoặc hiểu sai Phật pháp. Thời điểm Mạt Pháp bắt đầu được cho là 1500 năm sau khi Thích Ca nhập niết bàn. Mạt Pháp là giai đoạn tiếp sau Chính Pháp và Tượng Pháp.

Mạt Pháp được nhắc đến trong các kinh điển Đại Thừa, ví dụ như trong Đại Tập Kinh giải thích rằng đây là "giai đoạn của các xung đột" khi những cuộc cãi vã và tranh chấp sẽ nảy sinh giữa những người tuân theo lời dạy của Phật và chân lý sẽ bị che khuất và mất đi. Trong thời đại này, Phật giáo sẽ mất đi khả năng cứu khổ cho người dân, vì những người được sinh ra trong thời Mạt pháp không có hạt giống của Phật quả gieo vào họ.

Trong Kinh Diệu Pháp Liên Hoa, chương 21, Phật tiên đoán rằng một boddhisatva sẽ được sinh ra trong thời Mạt pháp với trách nhiệm quảng bá Phật giáo, giúp xóa đi bóng tối và đưa con người tới chứng ngộ.

Phật giáo Nichiren tại Nhật Bản tin rằng Nichiren (1222-1282) chính là vị boddhisatva đã được Phật nhắc tới trong Kinh Diệu Pháp Liên Hoa khi ông tuyên bố rằng bộ kinh này là phù hợp nhất cho thời Mạt pháp. Nichiren nói rằng mọi Phật tử cần quảng bá kinh này ngay cả khi bị đe dọa. Bản thân Nichiren bị phản đối và bị đưa ra tòa án nhiều lần, dẫn đến việc ông bị đi đày, nhưng ông coi đó là một phần nhiệm vụ của ông trong cuộc đời và coi đây là cách để hóa giải nghiệp lực.

Tham khảo

Thư mục

Lịch sử Phật giáo
Phật giáo Trung Quốc
Khái niệm triết học Phật giáo


title: Semiothisa brongusaria

text:
Semiothisa brongusaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

B


title: Chromis planesi

text:
Chromis planesi là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2004.

Phân bố và môi trường sống
C. planesi có phạm vi phân bố nhỏ hẹp ở vùng biển Tây Thái Bình Dương. Loài cá này hiện chỉ được tìm thấy tại đảo Rapa Iti thuộc Polynésie thuộc Pháp, ở vùng biển ngoài khơi phía đông bắc của đảo này, nơi có nhiều loài san hô mềm và bọt biển ở độ sâu khoảng 50 m trở lại.

Mô tả
C. planesi trưởng thành dài khoảng 10,2 cm. Lưng của C. planesi có màu nâu, vàng ở hai bên mạn sườn và hồng ở bụng. Vây lưng, vây ngực và vây đuôi có màu vàng đậm. Vây bụng và vây hậu môn màu nâu sẫm, gần như đen. Gốc vây ngực có một đốm đen lớn. Thức ăn của C. planesi là những sinh vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc những quả trứng. Cá con thường bơi thành đàn; cá trưởng thành sống đơn độc hoặc theo cặp.

Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây mềm ở vây lưng: 12 - 13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 12 - 13; Số tia vây mềm ở vây ngực: 20; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Tham khảo
David Lecchini & Jeffrey T. Williams (2004), Description of a new species of damselfish (Pomacentridae: Chromis) from Rapa Island, French Polynesia (PDF), Aqua J. Ichthyol. Aquat. Biol. 8 (3): 97 - 102

Xem thêm
Christopher Scharpf & Kenneth J. Lazara (2018), Subseries OVALENTARIA (Incertae sedis): Family POMACENTRIDAE , The ETYFish Project Fish Name Etymology Database

Chú thích

P
Động vật được mô tả năm 2004


title: Hypopyra burmanica

text:
Hypopyra burmanica là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Hypopyra


title: Maria Andrade

text:
Maria Andrade (sinh ngày 19 tháng 3 năm 1993) là một vận động viên taekwondo người Cabo Verde.

Cô đã tham dự Thế vận hội Mùa hè 2016 ở Rio de Janeiro ở hạng cân 49 kg nữ, nơi cô thua Panipak Wongpattanakit trong vòng sơ loại. Cô là người cầm cờ cho Cabo Verde trong Cuộc diễu hành của các quốc gia  và lễ bế mạc.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1993


title: Tiên Tần

text:
Tiên Tần (), cũng gọi Tiên Tần thời đại (先秦時代) là khoảng thời gian phân chia lịch sử Trung Quốc thời cổ đại, là cách gọi chung về thời đại trước triều đại Nhà Tần của Trung Quốc (tức là trước năm 221 TCN).

Thời kỳ Thượng cổ, Tam Đại (tức ba triều đại Hạ Thương Chu) đều là một phần của lịch sử thời kỳ Tiên Tần. Bởi vì nhà Tần là đầu nguồn của chế độ phong kiến và quân chủ tập quyền Trung Quốc, nền quân chủ tập quyền là do nhà Tần mở đầu.

Hình thái xã hội
Xã hội nguyên thủy trong thời đại Thượng cổ
Chế độ phong kiến Trung Quốc vào lúc ban sơ
Sự nở rộ trào lưu tư tưởng học thuật của Bách Gia Chư Tử thời kỳ Xuân Thu
Thời kỳ Chiến Quốc bắt đầu xuất hiện hình thái sơ khai của nền quân chủ tập quyền

Xem thêm
Văn học Tiên Tần

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kế hoạch điện tử hóa sách triết học Trung Quốc - Văn hiến kinh điển thời Tiên Tần
Phòng Nghiên cứu lịch sử Tiên Tần - Sở Nghiên cứu lịch sử Viện Khoa học xã hội Trung Quốc

Nhà Hạ
Nhà Thương
Nhà Chu

Lịch sử Trung Quốc


title: Pumla Kisosonkole

text:
Pumla Ellen Ngozwana Kisosonkole (1911-1997) là một chính trị gia người Uganda và nhà hoạt động trong các tổ chức của phụ nữ.

Tiểu sử
Pumla Ellen Ngozwana được sinh ra ở Nam Phi vào năm 1911 với các mục sư của nhà thờ Giám lý. Ba được giáo dục tại các trường truyền giáo và theo học Đại học Fort Hare ở Alice, Đông Cape. Bà đã đến London, tiếp tục học tập tại Học viện Giáo dục. Sau đó, bà đã viết cuốn sách nhỏ "Giáo dục khi tôi thấy nó ở Anh".

Bà kết hôn với Christopher Kisosonkole người Uganda vào năm 1939. Họ chuyển đến Uganda, nơi Pumla tham gia chính trị. Bà đã có tám năm làm nhân viên phát triển cộng đồng cao cấp và giảng dạy tại King College Budo. Năm 1956, bà được đề cử vào Hội đồng Lập pháp (LEGCO) của Chính phủ Bảo vệ. Bà là người phụ nữ châu Phi đầu tiên tham gia hội đồng lập pháp. Bà hoạt động như là một đại diện trong cơ quan lập pháp trong quá trình chuyển đổi từ thuộc địa của Anh sang độc lập của Uganda. Bà bắt đầu kéo dài nhiệm kì bốn năm với tư cách là chủ tịch Hội đồng Phụ nữ ở Uganda năm 1957. Bà là người châu Phi đầu tiên phục vụ trong vai trò đó. Từ 1959 đến 1962, bà là chủ tịch Hội đồng Phụ nữ Quốc tế. Thủ tướng Milton Obote đã bổ nhiệm bà vào phái đoàn của Liên Hợp Quốc tại Liên Hợp Quốc vào năm 1963. Vào những năm 1960, bà cũng là một chuyên gia văn học của UNESCO.

Xem thêm

 Phụ nữ ở Uganda

Tài liệu tham khảo

Nữ chính khách Uganda
Chính khách Uganda
Mất năm 1997
Sinh năm 1911


title: Pothyne borneotica

text:
Pothyne borneotica là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pothyne


title: Topmodel (Bỉ mùa 1)

text:
Topmodel, mùa 1 là mùa đầu tiên của series thực tế của Topmodel được host bởi Ingrid Seynhaeve. Mười thí sinh sống cùng nhau trong một căn hộ sang trọng.

Trái ngược với America's Next Top Model, host không phải là thành viên của ban giám khảo. Ghislaine Nuytten là chủ tịch của ban giám khảo và đã gọi cho các cô gái vào vòng tiếp theo  tại ban giám khảo. Hai thí sinh cuối cùng sau đó chính thức được đề cử để loại, với Marc Douchez từ Dominique Models có lời nói cuối cùng với người về nhà và người ở lại.

Điểm đến quốc tế mùa này là Tenerife dành cho top 8 (top 6) và New York cho top 3.

Người chiến thắng là Hanne Baekelandt, 20 tuổi từ Sint-Amandsberg. Cô giành được các phần thưởng là: 1 hợp đồng người mẫu và đại diện cho Dominique Models trị giá €25.000, xuất hiện trên tạp chí Glam*It và chiến dịch quảng cáo cho L'Oréal.

Các thí sinh
(Độ tuổi tính từ ngày dự thi)

Kết quả

 Thí sinh bị loại
 Thí sinh chiến thắng cuộc thi

 Tập 1 & 2 là tập casting
 Ở tập 5, Michèle, Hanne, Kelly & Elisa được bầu cử cho việc loại trừ. Cuối cùng, Marc quyết định cứu Michèle & Hanne và loại Kelly & Elisa
 Ở tập 6, Hanne & Valérie không được tới Tenerife cùng với những người khác. Vì vậy mà họ đã phải tham gia vào một buổi chụp hình khác.
 Ở tập 9, không có buổi loại trừ được diễn ra.

Buổi chụp hình

Tập 2: Ảnh chân dung trắng đen tự nhiên; Sang trọng trong căn hộ (casting)
Tập 3: Ảnh chân dung biểu cảm
Tập 4: Quyến rũ trong đồ lót
Tập 5: Chuyển động trong váy ở bãi biển Tenerife
Tập 6: Tarzan & Jane; Ảnh chân dung vẻ đẹp ở hồ
Tập 7: Quảng cáo sản phẩm
Tập 8: Tiếp viên hàng không cổ điển với phi công theo nhóm
Tập 9: Ảnh quảng cáo cho L'Oreal
Tập 10: Ảnh bìa tạp chí Glam*it

Tham khảo

Truyền hình năm 2007
Belgium


title: Utetheisa cruentata

text:
Utetheisa cruentata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Utetheisa


title: Sofía Osío

text:
Sofía Osío Luna (sinh ngày 27 tháng 5 năm 2000) là một người mẫu, nhà giao tiếp xã hội và Hoa hậu, người đã đăng quang Hoa hậu Colombia 2022. Cô đại diện cho Colombia tại cuộc thi Hoa hậu Quốc tế 2023.

Tuổi thơ
Sofía sinh ra ở Barranquilla, Atlántico, Colombia. Cô là con gái của Fernán Osío và Susana Luna, đồng thời có ba anh chị em. Cô học trung học tại Colegio Hebreo Unión (Trường tiếng Do Thái Union)  một tổ chức song ngữ đặt tại thành phố xuất xứ của cô, trong khi quá trình đào tạo học thuật tiếp theo của cô diễn ra tại Istituto Europeo di Design, đặt tại Barcelona, Tây Ban Nha, nơi cô tốt nghiệp chuyên ngành tiếp thị và truyền thông thời trang. Ngoài tiếng mẹ đẻ, cô còn thông thạo tiếng Anh. Từ khi còn trẻ, cô đã làm người mẫu cho nhiều thương hiệu khác nhau trên toàn quốc.

Cuộc thi sắc đẹp

Hoa hậu Atlántico 2022
Sự nghiệp tham gia các cuộc thi sắc đẹp của Sofía Osío bắt đầu vào tháng 6 năm 2022, khi cô được chỉ định là Miss Atlántico mới cho phiên bản tiếp theo của cuộc thi Miss Colombia (Concurso Nacional de Belleza), cuộc thi đó sẽ được tổ chức ra mắt vào tháng 11 cùng năm.

Hoa hậu Colombia 2022
Trong cuộc thi, cô nổi bật là một trong những ứng cử viên được yêu thích nhất để giành được danh hiệu Hoa hậu Colombia mà Valentina Espinosa nắm giữ vào thời điểm đó. Màn trình diễn của cô trong suốt cuộc thi đã giúp cô trở thành người chiến thắng vào đêm ngày 13 tháng 11 năm 2022 tại thành phố Cartagena như thông lệ truyền thống của cuộc thi sắc đẹp.

Chiến thắng của cô đã mang lại cho khoa của mình danh hiệu thứ 12 trong lịch sử của cuộc thi Hoa hậu Colombia, một danh hiệu mà khoa chưa có được kể từ Paulina Vega đăng quang Hoa hậu Colombia 2013.

Hoa hậu Quốc tế 2023
Cô đại diện cho Colombia tại Hoa hậu Quốc tế 2023 ở Nhật Bản và giành vị trí Á hậu 1.

Tham khảo


title: Phạm Quang Trạch

text:
Phạm Quang Trạch  (1653 – 1716) là vị quan thời Lê trung hưng. Ông từng giữ chức Lễ bộ Hữu Thị lang, là tác giả cuốn Nam chưởng kỷ lục về mối bang giao giữa Đại Việt và Ai Lao.

Thân thế và sự nghiệp
Phạm Quang Trạch sinh năm 1653 tại làng Đông Ngạc, Thăng Long. Sự tích kể rằng thuở nhỏ ham học tới mức đêm đông, lúc ngồi học, ông lấy khăn vải tẩm nước đặt lên đùi để không thể ngủ gật.

Ông đỗ Nhất giáp tiến sĩ, thứ hai (Bảng nhãn) khoa thi Quý Hợi, niên hiệu Chính Hòa thứ tư (tức năm 1683)

Gia đình và dòng họ
Phạm Quang Trạch là cháu viễn Lân Đính, chắt ruột Thọ Chỉ và là cháu (gọi bằng bác) của Hiển Danh – cả ba đều là người đều đỗ Tiến sĩ; ông còn là chú ruột của Quang Hoàn, Quang Dung cũng đỗ Tiến sĩ.

Phạm Quang Trạch lấy vợ là Nguyễn Thị Ái là con gái Thượng thư Mai quận công Nguyễn Viết Thứ. Con Quang Trạch là Gia Ninh (đỗ tiến sĩ) làm con rể Tham tụng Hộ bộ Thượng thư Nguyễn Huy Nhuận. Một con trai khác của ông là Gia Thẩm làm con rể quan Hình bộ Lang trung Nguyễn Quý Hành. Gia Ninh lại thông gia với Tiến sĩ Ngô Đình Oánh, Binh bộ Thượng thư. Gia Huệ (con của Gia Ninh) có con trai là Gia Điển làm rể Thủ đề đốc Đỗ Thế Dận (con trai Đại vương Đỗ Thế Giai). Gia Kỷ là con trai thứ ba của Gia Điền lại làm rể quan Lễ bộ Thượng thư Phan Huy Ích.

Phạm Gia Chuyên là cháu 5 đời của Phạm Quang Trạch, cháu 4 đời của Tiến sĩ Phạm Nguyên Ninh, đỗ Tam giáp Đồng tiến sĩ xuất thân năm 1832. Ông làm quan thời nhà Nguyễn, đã từng giữ các chức Tri phủ Kiến Xương (Thái Bình), Lễ bộ Viên ngoại lang, Đốc học tỉnh Ninh Bình, Tu nghiệp Quốc tử giám và tham gia soạn cuốn Quốc sử lược biên.

Tham khảo

Sinh năm 1653
Mất năm 1716
Quan lại nhà Lê trung hưng
Bảng nhãn Việt Nam
Tiến sĩ nhà Hậu Lê
Nhà ngoại giao Việt Nam thời Lê trung hưng


title: Neurophyseta comoralis

text:
Neurophyseta comoralis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Neurophyseta


title: Tachina intermixta

text:
Tachina intermixta là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tachina


title: Mesnilus hexachaeta

text:
Mesnilus hexachaeta là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesnilus


title: Himertosoma aberrans

text:
Himertosoma aberrans là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Himertosoma


title: Giải quần vợt Wimbledon 1974 - Đôi nam

text:
Jimmy Connors và Ilie Năstase là đương kim vô địch, tuy nhiên thất bại ở bán kết trước John Newcombe và Tony Roche.

Newcombe và Roche đánh bại Bob Lutz và Stan Smith trong trận chung kết, 8–6, 6–4, 6–4 để giành chức vô địch Đôi nam tại Giải quần vợt Wimbledon 1974.

Hạt giống

  Jimmy Connors /  Ilie Năstase (Bán kết)
  Bob Hewitt /  Frew McMillan (Vòng hai)
  Bob Lutz /  Stan Smith (Chung kết)
  John Newcombe /  Tony Roche (Vô địch)
  Arthur Ashe /  Roscoe Tanner (Vòng ba)
  Owen Davidson /  Ken Rosewall (Vòng hai)
  Cliff Drysdale /  Tom Okker (Bán kết)
  John Alexander /  Phil Dent (Tứ kết)

Kết quả

Chung kết

Nửa trên

Nhánh 1

Nhánh 2

Nửa dưới

Nhánh 3

Nhánh 4

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đôi nam
Giải quần vợt Wimbledon theo năm - Đôi nam


title: Thăm dò điện chiếu trường

text:
Thăm dò điện chiếu trường (Electrical resistivity tomography, ERT) là một phương pháp kỹ thuật thuộc nhóm thăm dò điện trở của Địa vật lý thăm dò, khảo sát hình ảnh cấu trúc dưới bề mặt từ các phép đo điện trở suất thực hiện ở bề mặt, hoặc bằng điện cực trong một hoặc nhiều hố khoan. Nếu các điện cực được đặt trong các hố khoan, có thể khảo sát được phần sâu hơn.

Một số nhà địa vật lý xếp cả Mặt cắt ảnh điện (Electrical resistivity imaging, ERI) vào nhóm này.

Cả hai kỹ thuật ERT và ERI đều thực hiện bố trí đa cực và đo bằng máy đo đa cực theo chương trình điều hành, còn kết quả giải ngược thì là ảnh sinh động về phân bố điện trở suất ở khối được khảo sát. Nó có tính sản xuất công nghiệp cao, và đang được vận dụng ở các nước phát triển.

Phương pháp được sử dụng cho lập bản đồ địa chất, khoáng sản, tìm nước ngầm, khảo sát địa chất công trình, địa chất môi trường và tai biến tự nhiên, khảo cổ học, tìm vật chưa nổ (UXO)... trên đất liền và trên biển gần bờ.

Các phương pháp quan sát

Mặt cắt ảnh điện
Mặt cắt ảnh điện (ERI, Electrical resistivity imaging) thực hiện đo với hệ đa cực trên mặt đất.

Mặt cắt ảnh điện hố khoan
Mặt cắt ảnh điện hố khoan, hay mặt cắt điện thẳng đứng (VRP, Vertical resistivity profiling), thực hiện đo với hệ đa cực chế riêng cho hố khoan. Các điện cực làm bằng vòng chì quấn quanh cáp đo. Đo bằng máy đo đa cực mặt đất. Kết quả thu được là mặt cắt ảnh điện trở suất dọc hố khoan. Tuy nhiên mỗi "điểm ảnh" là trung bình của vòng xuyến quanh hố khoan.

Điện chiếu trường xuyên hố khoan
Điện chiếu trường xuyên hố khoan (BRT, Cross borehole resistivity tomography) thực hiện phát và thu ở hai hố khoan, nhằm thu được phân bố điện trở ở giữa hai hố khoan đó.

Điện chiếu trường với điện cực ống chống
Điện chiếu trường hố khoan trong đó dùng ống chống ở 1 hố khoan làm 1 điện cực, và đo ở các hố khoan còn lại.

Xử lý phân tích tài liệu
Tài liệu đo Mặt cắt ảnh điện, trong đó có mặt cắt ảnh điện hố khoan, thường được thực hiện bằng phần mềm như Res2Dinv.

Các dạng đo chiếu trường khác thì đang là lĩnh vực tìm tòi. Trước hết, là do cách bố trí điện cực lung tung nên chưa giải được bài toán tính ra ảnh điện trở suất.

Chỉ một số dạng đo, như Điện chiếu trường xuyên hố khoan, được nhà sản xuất máy đo thực hiện phát triển phần mềm, như AGI EarthImager.

Tham khảo

Xem thêm
 Hệ điện cực
 Electrical resistivity tomography
 Soil resistivity

Liên kết ngoài

Địa vật lý thăm dò
Địa vật lý
Khoa học Trái Đất


title: Felipe Poey

text:
Felipe Poey (26 tháng 5 năm 1799 – 28 tháng 1 năm 1891), tên đầy đủ là Felipe Poey y Aloy, là một nhà động vật học và là nhà tự nhiên học người Cuba.

Tiểu sử

Gia đình và giáo dục
Felipe Poey sinh ngày 26 tháng 5 năm 1799 tại La Habana, Cuba, nhưng sau đó đã chuyển đến sống ở Pau, Pháp khi lên 5 tuổi. Cha ông là Juan Andres Poey y Lacasse, người gốc Pháp, và mẹ là Maria del Rosario Aloy y Rivera, người Cuba. Tại Pau, ông đã đi học từ năm 1804 đến 1807.

Sau khi người cha qua đời, Poey quay về La Habana và học tại chủng viện Colegio-Seminario de San Carlos. Ông tốt nghiệp trường chủng viện vào năm 1820 với tấm bằng Cử nhân Luật, và sang Tây Ban Nha để tiếp tục học cao hơn. Ba năm sau (1823), ông quay về Cuba và kết hôn với Maria de Jesus Aguirre y Hornillos vào năm 1824. Cả hai sinh được 5 người con. Năm 1826, cả gia đình Poey quay lại Pháp rồi lại trở về Cuba năm 1833.

Những năm ở Pháp
Những năm ở Pháp, Poey dần chuyển sang đam mê với ngành lịch sử tự nhiên. Ông đọc rộng nhiều sách, nghiên cứu những mẫu vật trong các bảo tàng và tạo dựng nhiều mối liên hệ với cộng đồng khoa học người Pháp. Khi sang Pháp, ông đã mang theo một loạt các bức vẽ về những loài cá bản địa của Cuba, và một thùng tô nô (hay thùng barrel) chứa các mẫu vật của cá được bảo quản trong rượu brandy.

Poey đã đến gặp nhiều danh nhân lúc bấy giờ như Achille Valenciennes, Étienne Geoffroy Saint-Hilaire và Georges Cuvier. Ông đã gửi những bản vẽ và mẫu vật của mình đến cho Cuvier, người được xem là cha đẻ của ngành giải phẫu học và cổ sinh vật học. Từ những thứ mà Poey gửi, Cuvier đã phát hiện ra nhiều loài mới chưa được mô tả nên đã thêm chúng vào bộ Histoire naturelle des poissons (Lịch sử tự nhiên về cá), một công trình cộng tác giữa Cuvier và Valenciennes với 22 quyển được xuất bản từ năm 1828 đến 1849. Cuvier rất ấn tượng với Poey và đã nhận ông làm học trò của mình.

Trước khi rời Pháp, Poey đã xuất bản nghiên cứu đầu tiên của mình vào năm 1832, một bản liệt kê các loài bướm ở Cuba với tựa đề là Centurie de Lepidoptere de L'Ile de Cuba, và được gia nhập vào hội côn trùng học Société Entomologique.

Quay về Cuba
Quay trở về quê nhà, Poey trở thành một giáo viên dạy địa lý ở Carraguao. Với hy vọng cải thiện trong việc giảng dạy môn địa lý ở Cuba, ông đã xuất bản một bản tóm tắt nhỏ về địa lý Cuba vào năm 1836. Tuy vậy, ông vẫn đam mê về động vật học và các nhánh khác của ngành lịch sử tự nhiên.

Năm 1839, Poey thành lập Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên La Habana. Năm 1842, ông trở thành giáo sư đầu tiên về chuyên ngành Động vật học và Giải phẫu học so sánh tại Đại học La Habana. Sau đó, ông được lập làm trưởng khoa của khoa Khoa học và Phó hiệu trưởng của Đại học La Habana.

Với sự hỗ trợ ít ỏi từ địa phương, Poey đã xây dựng một hệ sinh thái quốc tế tập trung các đồng nghiệp có hứng thú với công việc của mình, nghiên cứu về những loài cá ở Cuba. Poey vẫn thường dạo quanh các chợ cá ở La Habana mỗi ngày để xem những loài mới nào có thể được tìm thấy.

Trong những năm từ 1850 đến 1860, Poey cũng đã dày công biên soạn cho riêng mình một bộ magnum opus về các loài cá Cuba, Ictiologia cubana. Nhưng các nhà xuất bản lúc bấy giờ không thể tìm được ai có thể biên tập thủ công một công trình lớn như vậy (và không đem lại lợi nhuận), nên cho đến khi qua đời, Poey vẫn không thể thấy được công trình hoàn chỉnh của mình.

Nhiều phần của bản viết tay của Ictiologia cubana được xuất bản vào năm 1955 và 1962. Vào những năm 1990, nhà sinh học biển Dario Guitart Manday tiếp tục công việc xuất bản còn dang dở của Poey, nhưng Manday mất ngay vào thời điểm đó nên chỉ có 3 quyển đầu của bộ Ictiologia cubana chính thức được in ấn và xuất bản năm 2000.

Qua đời
Felipe Poey qua đời vào sáng ngày 28 tháng 1 năm 1891 tại La Habana, Cuba. Toàn bộ công trình đồ sộ của ông đều được lưu trữ ở Cuba và Hoa Kỳ.

Công trình nghiên cứu

 Centurie de Lepidoptere de L'Ile de Cuba (1832)
 Compendio de geografía de la Isla de Cuba (1836)
 Curso de zoología, profesado en la Real Universidad de la Habana (1843)
 Historia Natural de la Isla de Cuba (2 quyển, 1860)
 Poissons de l'île de Cuba (1875)
 Enumeratio piscium Cubensium (1875 – 1876)
 Ictiología cubana (vẫn chưa xuất bản)

Sách tham khảo

Chú thích

Người Cuba
Nhà động vật học


title: Canthidium macclevei

text:
Canthidium macclevei là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Canthidium


title: Tinh vân Long Ngư

text:
Tinh vân Long Ngư hay tinh vân Cá Rồng, như được biết đến với sự xuất hiện của nó trên các hình ảnh hồng ngoại, là một tinh vân phát xạ khổng lồ và khu vực hình thành sao cách Mặt Trời 32.000 năm ánh sáng theo hướng về chòm sao Nam Thập Tự (Crux).

Tinh vân Long Ngư được đặt tên theo loài cá miệng đầy răng khổng lồ được gọi là long ngư biển sâu (cá rồng biển sâu). Những ngôi sao khổng lồ trong tinh vân này thổi một bong bóng trong khí xung quanh. Bong bóng này dài hơn 100 năm ánh sáng và tạo thành miệng của cá rồng. Hai ngôi sao sáng lớn nhất hình thành nên đôi mắt của nó, được cho là những ngôi sao mới hình thành. Các ngôi sao làm nóng khí xung quanh, phát ra ánh sáng hồng ngoại. Tinh vân Long Ngư chứa một số ngôi sao lớn nhất trong dải Ngân Hà.

Tinh vân này được Mubdi Rahman và Norman Murray từ Đại học Toronto phát hiện lần đầu tiên vào năm 2010. Họ đã phát hiện ra một đám mây khí ion hóa khiến họ nghi ngờ rằng nó được hình thành từ bức xạ của các ngôi sao gần đó. Kể từ đó, hơn 400 sao dãy chính loại O và sao dãy chính loại B đã được tìm thấy, và có lý do để tin rằng nhiều ngôi sao nhỏ hơn đang ẩn náu trong cụm sao. Khí ion hóa xung quanh cụm sao này tạo ra nhiều vi sóng hơn hầu hết các cụm trong thiên hà của chúng ta, khiến tinh vân Long Ngư trở thành cụm sáng nhất và lớn nhất được phát hiện cho đến nay.

Các nghiên cứu tiếp theo đã xác nhận không chỉ có ít nhất 15 sao loại O mà còn có 3 ứng viên sao biến quang lam/sao Wolf-Rayet. Người ta cũng đã tính toán tổng khối lượng của các sao gắn với tinh vân Long Ngư là 105 khối lượng Mặt Trời, một khối lượng chỉ có thể so sánh với khối lượng của cụm siêu sao Westerlund 1, một quần tụ sao lớn nhất và tinh vân sáng nhất đã biết trong Ngân Hà.

Đặc điểm
Do khoảng cách và vị trí của tinh vân này, nó hoàn toàn vô hình trong ánh sáng khả kiến vì bụi liên sao hấp thụ và làm đỏ ánh sáng, che giấu nó. Vì vậy, để nghiên cứu nó, quan sát các bước sóng không bị ảnh hưởng, như hồng ngoại, là bắt buộc.

Nghiên cứu được thực hiện với sự trợ giúp của Kính viễn vọng Không gian Spitzer cho thấy thiên thể này có kích thước 450 năm ánh sáng, có một khoang lớn với đường kính 100 năm ánh sáng được tạo ra bởi những trận gió sao mạnh của các sao trẻ và nặng bên trong tinh vân này.

Tài liệu tham khảo

Tinh vân phát xạ
Chòm sao Nam Thập Tự


title: Đụng tường

text:
Trong sức bền các môn thể thao như đạp xe đường dài và chạy bộ đường dài, đụng tường là tình trạng đột ngột mệt mỏi và mất năng lượng do cạn kiệt glycogen dự trữ trong gan và cơ. Các trường hợp nhẹ hơn có thể được khắc phục bằng cách nghỉ ngơi ngắn và ăn thức ăn hoặc đồ uống có chứa carbohydrate. Mặt khác, nó có thể được khắc phục bằng cách đạt được hô hấp lần thứ hai bằng cách nghỉ khoảng 10 phút hoặc bằng cách giảm tốc độ đáng kể và tăng tốc độ từ từ trong khoảng thời gian 10 phút. Mười phút là khoảng thời gian cần thiết để axit béo tự do sản xuất đủ ATP để đáp ứng nhu cầu gia tăng..

Có thể tránh được tình trạng này thường bằng cách đảm bảo rằng mức glycogen cao khi bắt đầu tập luyện, duy trì mức glucose trong khi tập luyện bằng cách ăn hoặc uống các chất giàu carbohydrate hoặc bằng cách giảm cường độ tập luyện.

Cơ xương chủ yếu dựa vào glycogenolysis trong vài phút đầu tiên khi nó chuyển từ trạng thái nghỉ ngơi sang hoạt động, cũng như trong suốt hoạt động hiếu khí cường độ cao và tất cả các hoạt động kỵ khí. Việc thiếu glycogen gây ra lượng dự trữ ATP thấp trong các tế bào cơ đang tập luyện. Cho đến khi đạt được hô hấp lần thứ hai (tăng sản xuất ATP chủ yếu từ axit béo tự do), các triệu chứng của dự trữ ATP thấp khi tập luyện cơ do cạn kiệt glycogen bao gồm: mỏi cơ, cơ chuột rút, đau cơ nhịp tim nhanh không phù hợp khi tập thể dục (nhịp tim nhanh), khó thở (khó thở) hoặc thở nhanh (thở nhanh), phóng đại tim mạch phản ứng với tập thể dục (nhịp tim nhanh & khó thở/thở nhanh). Tim cố gắng bù đắp cho sự thiếu hụt năng lượng bằng cách tăng nhịp tim để tối đa hóa việc cung cấp oxy và nhiên liệu từ máu đến các tế bào cơ để phosphoryl hóa oxy hóa.

Không có glycogen trong cơ, điều quan trọng là phải bước vào cơn gió thứ hai mà không đi quá nhanh, quá sớm cũng như không cố gắng vượt qua cơn đau. Đi quá nhanh, quá sớm khuyến khích chuyển hóa protein hơn chuyển hóa chất béo và đau cơ trong trường hợp này là kết quả của tổn thương cơ do dự trữ ATP thấp nghiêm trọng.

Tham khảo

Thuận ngữ thể thao


title: German Kapitonovich Malandin

text:
German Kapitonovich Malandin (; 3 [15] tháng 12 năm 1894 - 27 tháng 10 năm 1961) là một lãnh đạo quân sự Liên Xô, hàm Đại tướng (1948), Giáo sư (1961).

Tiểu sử
Ông sinh ra trong một gia đình công nhân viên chức. Ông tốt nghiệp tiểu học ở Nolinsk và năm 1912, theo học trung học ở Vyatka, rồi vào khoa luật của Đại học Moskva.

Sau khi Thế chiến thứ nhất bùng nổ, năm 1915, ông được biên chế vào Quân đội Đế quốc Nga, tốt nghiệp Trường Quân sự Aleksandrovskoye ở Moskva năm 1915. Ông đã từng chiến đấu trên mặt trận Tây Nam và Romania, chỉ huy một đại đội. Năm 1917, ông giữ chức vụ phụ tá cao cấp của bộ chỉ huy quân đoàn (tương đương với chức vụ trưởng phòng tác chiến cấp quân đoàn). Năm 1917, ông tốt nghiệp khóa học súng máy của sĩ quan. Cấp bậc cuối cùng trong quân đội Nga là trung úy.

Sau Cách mạng Tháng Mười và sự sụp đổ của Đế quốc Nga vào đầu năm 1918, ông xuất ngũ. Ông trở lại Nolinsk, làm công việc điều hành san lấp mặt bằng trong chuyến khảo sát tuyến đường sắt Rybinsk - Krasnoufimsk.

Nội chiến
Ông được động viện vào Hồng quân tháng 9 năm 1918. Trong Nội chiến Nga, ông là trưởng phòng huấn luyện và đào tạo của văn phòng đăng ký và nhập ngũ huyện Nolinsky, chỉ huy một tiểu đoàn của trung đoàn súng trường 204, chỉ huy trung đoàn 2 Vyatka ở Sarapul, từ năm 1919, ông chỉ huy một lữ đoàn súng trường, từ tháng 9 năm 1920 - là trưởng phòng quân sự của văn phòng đăng ký và nhập ngũ tỉnh Vyatka, từ tháng 4 năm 1921 giữ cùng chức vụ ở tỉnh Ufa. Ông không chiến đấu trực tiếp trên các mặt trận của Nội chiến, nhưng tham gia tích cực vào cuộc chiến chống thổ phỉ và bạo loạn.

Thời kỳ giữa hai cuộc chiến
Từ tháng 8 năm 1921, ông là Tham mưu trưởng Lữ đoàn súng trường độc lập 66t của Quân khu Volga ở Ufa. Từ tháng 4 năm 1922 - Tham mưu trưởng Sư đoàn bộ binh 57 Ural. Năm 1926, ông tốt nghiệp khóa học sĩ quan chỉ huy cao cấp tại Học viện Quân sự Frunze. Kể từ tháng 1 năm 1929 - chỉ huy trung đoàn súng trường 95 thuộc sư đoàn súng trường 32 Saratov. Từ tháng 1 năm 1931 - Tham mưu trưởng Quân đoàn súng trường Đặc biệt Primorsky của Tập đoàn quân độc lập Cờ đỏ Viễn Đông. Năm 1935 ông được cử đi học, học khóa bổ túc lịch sử quân sự tại Học viện Frunze, năm 1936 ông được chuyển sang làm học viên Học viện mới được thành lập của Bộ Tổng tham mưu Hồng quân, theo học khóa đầu tiên, về sau nổi danh là "Niên khóa Nguyên soái". Các tướng lĩnh lừng danh như Nikolay Vatutin, Vladimir Kurasov, Pavel Kurochkin, Leonid Sandalov... cũng đều học cùng nhóm với Malandin tại Học viện. Ông tốt nghiệp học viện năm 1938, được giữ lại giảng dạy với tư cách là một lãnh đạo cấp cao.

Từ năm 1939, ông được điều động làm Phó Tham mưu trưởng Quân khu Kiev (Tham mưu trưởng là Vatutin). Tháng 9 năm 1939, cơ quan đầu não của Phương diện quân Ukraina được thành lập trên cơ sở trụ sở bộ chỉ huy quân khu, trong đó Malandin đã tham gia vào chiến dịch Ba Lan của Hồng quân năm 1939. Ông gia nhập CPSU (b) từ năm 1940. Năm 1940, ông được chuyển sang Bộ Tổng tham mưu Hồng quân và được bổ nhiệm làm Phó cục trưởng Cục Tác chiến (Cục trưởng - Vatutin). Từ tháng 2 năm 1941, ông được thăng lên làm Cục trưởng Cục Tác chiến của Bộ Tổng tham mưu, thay cho người tiền nhiệm Vatutin được thăng chức làm Phó Tổng tham mưu trưởng thứ nhất phụ trách về các vấn đề hành quân và hậu cần.

Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại
Những ngày đầu của cuộc chiến, ngày 30 tháng 6, tướng Malandin được bổ nhiệm làm tham mưu trưởng Phương diện quân Tây, từ ngày 10 đến 21 tháng 7 năm 1941 - tham mưu trưởng Bộ Tổng Tư lệnh hướng Phương diện quân Tây. Trong suốt thời gian này, lực lượng Hồng quân ở hướng Tây, với những tổn thất nặng nề, đang phải rút lui vào sâu trong lãnh thổ đất nước, việc chỉ huy hướng và phương diện quân không thể tạo nên một mặt trận phòng thủ vững chắc. Tháng 7 năm 1941, ông bị giáng chức xuống làm Phó tham mưu trưởng Phương diện quân Tây.

Cuối tháng 9 năm 1941, khi Georgy Zhukov được điều động đến Phương diện quân Leningrad để cứu vãn tình thế. Trước đó, Zhukov đã đưa các tướng Mikhail Khozin và Ivan Fedyuninsky cùng đi với ông đến Leningrad để sẵn sàng điều động. Tướng Khozin lập tức được Zhukov phân công làm Tham mưu trưởng Phương diện quân Leningrad. Tuy nhiên, đến ngày 26 tháng 9, Khozin lại được bổ nhiệm làm Tư lệnh Tập đoàn quân 54. Đối diện với tình trạng khó khăn không có tham mưu trưởng, Zhukov lập tức phản ứng, đề đạt với Tổng tham mưu trưởng Boris Shaposhnikov cử các tướng Anisov, Malandin hoặc Sokolovsky đến chỗ ông để giữ vai trò tham mưu trưởng.

Sau thảm họa tại Vyazma, đến đầu tháng 10 năm 1941, tướng Maladin cũng bị loại khỏi cơ quan tham mưu phương diện quân. Tháng 11 năm 1941, ông được bổ nhiệm làm trưởng khoa của Học viện Bộ Tổng tham mưu Voroshilov (từ năm 1942 được đổi tên thành Học viện Quân sự cấp cao Voroshilov).

Tháng 12 năm 1943, theo yêu cầu cá nhân, ông lại được điều ra mặt trận, được bổ nhiệm làm tham mưu trưởng Tập đoàn quân 13 Phương diện quân Ukraina 1 (Tư lệnh Nikolay Pukhov, các chỉ huy phương diện quân là Nikolay Vatutin, Georgy Zhukov, Ivan Konev). Ở vị trí này, ông đã phục vụ cho đến khi kết thúc chiến tranh, tham gia thành công các chiến dịch Zhytomyr-Berdichev, Lvov-Sandomierz, Vistula-Oder, Hạ Silesia, Berlin và Praha.

Đồng thời, trái ngược với sự thăng tiến áp đảo của các nhà lãnh đạo quân sự Liên Xô khác, Malandin đã trải qua cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại với hàng loạt lần cách chức (Tham mưu trưởng Phương diện quân, Phó Tham mưu trưởng Phương diện quân, Tham mưu trưởng Tập đoàn quân) và chưa từng được thăng quân hàm trong những năm chiến tranh.

Thời hậu chiến
Tháng 6 năm 1945, ông được bổ nhiệm làm Tham mưu trưởng Cụm binh đoàn Trung tâm tại Áo. Từ 23 tháng 3 năm 1946 - Tham mưu trưởng Lực lượng Mặt đất - Phó Tổng Tư lệnh Lực lượng Mặt đất Liên Xô. Từ 12 tháng 11 năm 1948 - Phó Tổng tham mưu trưởng Bộ Tổng Tham mưu. Từ năm 1952 - Tham mưu trưởng - Phó Tư lệnh thứ nhất của Quân khu Karpat. Từ năm 1953 - một lần nữa là Phó Tổng Tham mưu trưởng. Tháng 3 năm 1955, ông được bổ nhiệm lại Tổng Tham mưu trưởng Lực lượng Mặt đất - Phó Tổng Tư lệnh thứ nhất Lực lượng Mặt đất.

Từ tháng 6 năm 1956 - trưởng phòng - phó thủ trưởng thứ nhất Học viện Quân sự Bộ Tổng tham mưu. Từ tháng 6 năm 1958 đến những ngày cuối cùng của cuộc đời ông - người đứng đầu học viện này. Giáo sư (1961). Ông tham gia công tác nghiên cứu, là tác giả của một số công trình quân sự-khoa học và lịch sử quân sự.

Lược sử quân hàm
 Thiếu úy (1916)
 Trung úy (1917)
 Lữ đoàn trưởng (28.11.1935)
 Sư đoàn trưởng (4/11/1939)
 Trung tướng (06/04/1940)
 Thượng tướng (31/08/1945)
 Đại tướng (11/12/1948)

Giải thưởng
 3 Huân chương Lenin (21/02/1945, 05/06/1945, 17/12/1954)
 3 Huân chương Cờ đỏ (22/02/1941, 11/3/1944, 20/06/1949)
 2 Huân chương Suvorov, hạng độ 1 (04/06/1945, 29/05/1945)
 Huân chương Kutuzov hạng 1 (31.07.1944)
 Huân chương Suvorov hạng 2 (29/05/1944)
 Huân chương Sao Đỏ (16/08/1936)

Chú thích

Thư mục
 Книга Памяти Военной академии Генерального штаба Вооруженных сил Российской Федерации. — М.: Подмосковье, 2016.
 Соловьев Д. Ю. Все генералы Сталина. — М., 2019. — С.57—58. — ISBN 9785532106444..

Liên kết ngoài
 Malandin German Kapitonovich trên trang web của Bộ Quốc phòng Liên bang Nga

Huân chương Lenin
Huân chương Suvorov
Huân chương Cờ đỏ
Đại tướng Liên Xô
Chôn cất tại nghĩa trang Novodevichy


title: Vương thất Sisowath

text:
Vương thất Sisowath (, UNGEGN: , ALA-LC:  ; ) là một trong hai hoàng tộc của Campuchia cùng với Vương thất Norodom. Cả nó và nhà chị em của hoàng tộc này đều có quyền lên ngôi với tư cách là hậu duệ của Quốc vương Ang Duong. Các thành viên của vương thất này đều là hậu duệ của Quốc vương Sisowath trị vì từ năm 1904 đến năm 1927. Đây là hoàng tộc cầm quyền từ năm 1904 đến năm 1941. Vương thất này đã sản sinh ra ba vị vua và năm đời thủ tướng Campuchia.

Gia phả
Sisowath I (1840–1927)
Sisowath Essaravong (1858–1906)
Sisowath Yubhiphan (1877–1967)
Sisowath Rathary (1878–1946)
Sisowath Phineary
Sisowath Sorikanrattana
Sisowath Sirik Matak (1914–1975)
Sisowath Chariya (sinh năm 1940)
Sisowath Charidy (sinh năm 1974)
 Sisowath Rattana Tevi (sinh năm 2002)
 Sisowath Kethana Devi (sinh năm 2007)
Sisowath Sirirath (sinh năm 1946)
Sisowath Methavy (1922–1978)
Sisowath Thomico (sinh năm 1952)
Sisowath Essaro (1924–2004)
Sisowath Tesso
Sisowath Vitouriya (1927–1978)
Sisowath Thonnika (1929–1975)
Sisowath Virota (1932–1975)
Sisowath Chuttima (1935–1975)
Sisowath Sisura (1879–1927) kết hôn với Sisowath Darameth
Sisowath Ritharavong (1935–1975)
Sisowath Sararidh
Sisowath Chattivong (1887–1954)
Sisowath Duong Madhura (1863–?)
Sisowath Monivong (1875–1941) kết hôn với Norodom Kanviman Norleak Tevi (1876–1912)
Sisowath Monireth (1909–1975)
Sisowath Monipong (1912–1956)
Sisowath Samyl Monipong (1941)
Sisowath Pongsyria (1942–1975)
Sisowath Lysa (1942–1975)
Sisowath Monisisowath (1943–1975)
Sisowath Moniringsy (1943)
Sisowath Sovethvong (1945–1994)
Sisowath Pongneary (1947)
Sisowath Monisophea (1949–1975)
Sisowath Duong Daravong (1950–1974)
Sisowath Reymoni (1952–1975)
Sisowath Siviman (1953–1975)
Sylvia Sisowath (1954–1975)
Sisowath Ponnirath (1956–1975)
Sisowath Kossamak (1904–1975) kết hôn với Norodom Suramarit
Norodom Sihanouk
 Sisowath Chamraengvongs (1870–1916) kết hôn với Sisowath Yubhiphan
Sisowath Youtevong (1913–1947)
 Sisowath Watchayavong (1891–1972)
Sisowath Duong Lakheana
Sisowath Darameth
 Sisowath Narith (sinh năm 1964)
 Richard Sisowath Chhorothavong (sinh năm 1988)
 Jessica Darleya Sisowath (sinh năm 1992)
 Sisowath Noryvong Nikko (sinh năm 1992)
 Sisowath Narita (sinh năm 1996)
 Sisowath Chakrey Viraktep (sinh năm 1997)
 Sisowath Yeun Vong (1918–2008)

Danh sách quốc vương Sisowath

Danh sách vương hậu Sisowath

Danh sách thủ tướng Sisowath

Chú thích

Tham khảo

Vương thất Sisowath
Quân chủ Campuchia
Gia đình hoàng gia châu Á


title: Perizoma costinotaria

text:
Perizoma costinotaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Perizoma


title: Ác quỷ đối đầu

text:
Ác quỷ đối đầu (tên gốc tiếng Hàn: 다만 악에서 구하소서, còn được biết đến với tên tiếng Anh: Deliver Us from Evil) là một bộ phim hành động của Hàn Quốc do đạo diễn Hong Won-chan thực hiện cùng với Hive Media Corp. sản xuất. Phim có sự tham gia của các diễn viên nổi tiếng như Hwang Jung-min, Lee Jung-jae, Choi Hee-seo và Park Jung-min. Phim theo chân một cựu đặc vụ NIS trên hành trình giải cứu con gái mình khỏi một đường dây buôn bán nội tạng Thái Lan.

Phim bắt đầu công chiếu tại các rạp Hàn Quốc vào ngày 5 tháng 8 năm 2020 và tại Việt Nam vào ngày 4 tháng 9 năm 2020. Tác phẩm là một thành công về mặt thương mại. Bản cắt cuối cùng với các cảnh quay bổ sung được công chiếu vào ngày 28 tháng 10 năm 2020. Bộ phim được phát hành tại Hoa Kỳ vào tháng 3 năm 2021.

Nội dung
Tám năm trước Kim In-nam và sếp của anh là Kim Chun-sung – người đang làm đặc vụ của bộ phận bí mật – phụ trách các vấn đề phi đạo đức, trong đó bao gồm việc giết người, tại Cục Tình báo Quốc gia (NIS). Sau đó nhóm này đã bị giải tán, vì vậy họ buộc phải trốn ra nước ngoài. In-nam cảm thấy cuộc sống ở Hàn Quốc đã kết thúc, anh đi gặp người yêu của mình là Seo Young-joo. Anh chia tay cô và trốn sang Nhật Bản. Lúc này, Young-joo vướng vào một cuộc chiến với các đặc vụ đến để tiêu diệt In-nam, cô bị sốc trước cảnh tượng này. Với sự giúp đỡ của Chun-sung, cô rời Hàn Quốc và định cư ở Thái Lan nhưng cô không thông báo cho In-nam biết rằng mình đang mang thai. Sau đó, In-nam kiếm tiền bằng cách làm sát thủ ở Nhật Bản, nhưng anh đã mệt mỏi và muốn giải nghệ. Anh nói với người đại diện của mình là Shimada rằng anh sẽ đi Panama sau khi làm phi vụ cuối cùng đó là giết một tên xã hội đen Nhật Bản - anh trai của Ray. Trong khi đó, Young-joo có một cuộc sống tương đối thoải mái với con gái của mình ở Thái Lan. Cô nhận được đề xuất đầu tư vào sân golf từ Han Jong-soo. Jong-soo đã thuê người giúp việc đến trường mẫu giáo Quốc tế để bắt cóc con gái của Young-joo. Cô đã cố gắng nhờ cảnh sát Thái Lan và đại sứ quán giúp đỡ, tuy nhiên cảnh sát lại tỏ thái độ thờ ơ trước vụ án.

Young-joo tuyệt vọng và cố gắng cầu cứu In-nam thông qua Chun-sung, nhưng anh đã tránh liên lạc với cô bằng cách nói rằng anh đã chết. Tuy nhiên, sau khi Young-joo bị sát hại, đại sứ quán đã tìm thấy thông tin liên lạc với In-nam và gọi để báo In-nam đến nhận xác cô. Vì vậy In-nam đã đến Incheon. Khi ở Incheon, In-nam đã nhận được cảnh báo về việc Ray đang truy lùng anh. Ngay sau đó Shimada bị Ray bắt, anh ta bị treo ngược và chết khi bị Ray rạch bụng. Trước khi Shimada chết, anh ta đã khai rằng In-nam đang ở Incheon và Chun-sung cũng bị giết bởi Ray sau khi In-nam đi đến Thái Lan để tìm con gái mình. Sau khi phát hiện ra bức ảnh của Young-joo và con gái của anh trong ví, In-nam đến Bangkok và kết nối với Chun-sung trước khi ông bị giết. Khi hiểu được tình hình địa phương ở Bangkok, anh biết rằng hung thủ giết Young-joo là những kẻ lừa đảo bất động sản – Jong-soo và những người khác. In-nam bắt Jong-soo nói ra thông tin về con gái anh và nơi ở của những kẻ bắt cóc. Những kẻ bắt cóc sau đó đã khai rằng đã bán con của anh cho một tổ chức tội phạm có tên Chafer và người đứng đầu tên là Lan. In-nam đi tìm con mình thông qua Young-bae, sau đó anh nhận được sự giúp đỡ của Yui – một người chuyển giới đến từ Hàn Quốc, người này vẫn chưa được phẫu thuật vì thiếu tiền nên đã nhận lời giúp đỡ In-nam.

Ray đã đuổi theo In-nam đến Thái Lan. Hắn đến đây với sự giúp đỡ của một băng đảng Thái Lan do người của hắn ở Nhật Bản liên hệ. Những tên này được trả tiền để giúp đỡ Ray trong việc truy tìm In-nam. Tuy nhiên, băng nhóm này đã lừa Ray bằng cách nói dối rằng chúng đã bắt được kẻ bắt cóc con gái In-nam, sau đó nhóm này muốn giết Ray để cướp tiền nhưng cả băng nhóm đã chết ngược dưới tay Ray. Chỉ có một thành viên băng đảng còn sống sót giúp đỡ Ray sau khi tên này cầu xin hắn tha mạng. In-nam cùng với Yui đi đến nơi ở của tổ chức Chafer, nơi những đứa trẻ đang bị giam giữ. Được Yui phiên dịch, anh nói với các thành viên băng đảng Chafer rằng anh muốn mua thận của một đứa trẻ Hàn Quốc nhưng anh nhận được thông tin rằng con gái anh đã bị đưa đi để làm phẫu thuật lấy nội tạng. Vì muốn cứu con mình nên In-nam đã đề nghị trả thêm tiền, người phụ nữ ở đó bảo cả hai hãy chờ đợi. In-nam vì nóng vội đã phá cửa phòng nhốt bọn trẻ và hỏi bọn trẻ rằng có biết con của mình ở đâu không, tất cả những đứa trẻ khác đều cảnh giác với anh, chỉ có một cậu bé bước ra và nói với anh rằng mình biết về con gái của anh. Cậu bé nói rằng cậu được chơi bóng ở nơi bí mật, ở đó có một nhà máy sản xuất bóng đá là hang ổ của tổ chức Chafer, nơi việc phẫu thuật được thực hiện.

Đột nhiên, Ray giết các thành viên băng đảng Chafer trước sự chứng kiến của In-nam khi anh đang chuẩn bị đi đến Langyao với Yui. In-nam để Yui và cậu bé đi trước, sau đó anh có một cuộc giao tranh dữ dội với Ray trong tòa nhà. Nghe theo lời của In-nam, Yui chạy ra ngoài với đứa trẻ nhưng bị cảnh sát bắt, và In-nam cũng chạy thoát khỏi Ray. Sau đó In-nam được Young-bae giúp chỉ đường đến Langyao, anh được đưa một khẩu súng và biết rằng Ray đã có điện thoại di động của Chun-sung nên đã gọi điện trực tiếp cho hắn. Trong cuộc điện thoại, Ray nói rằng sẽ giết tất cả những ai có liên hệ với In-nam. Lúc đầu khi Yui bị cảnh sát bắt, cô đã yêu cầu gọi điện đến đại sứ quán Hàn Quốc để giả vờ rằng mình không biết tiếng Thái và không trả lời các câu hỏi của cảnh sát. Cô được trả tự do sau khi cung cấp thông tin về tổ chức tội phạm. Cảnh sát Thái Lan sau đó quyết định điều động đội SWAT dựa trên tình hình thực tế rằng nghi phạm là một người rất nguy hiểm. Các cảnh sát đã theo dõi và khi In-nam đến Langyao, anh bị Ray truy đuổi. Ray xuất hiện với một vài khẩu súng và cố gắng giết In-nam, trong khi cảnh sát địa phương và đội SWAT xuất hiện và tấn công Ray. In-nam đã trốn thoát và giải cứu được con gái của mình khi cô bé sắp bị lấy nội tạng ở phòng phẫu thuật. Ray đấu súng với đội SWAT, sau đó hắn cũng đã trốn thoát.

In-nam nói dối con gái anh rằng anh là bạn thân của mẹ cô bé. Sau khi liên hệ với Young-bae để đi đến Panama bằng đường buôn lậu, anh ở khách sạn do kẻ môi giới buôn lậu gợi ý. Trong khi đó, Ray đeo lựu đạn khắp người đến gặp Lan, Lan sau đó quyết định hợp tác với Ray. In-nam thuê phòng khách sạn và gọi bác sĩ nhi khoa để kiểm tra sức khỏe của con gái mình. Khi In-nam quay lại khách sạn sau cuộc gặp với những kẻ buôn lậu, những thành viên của tổ chức Chafer đã chờ sẵn ở đó. Anh đã hạ tất cả và đi lên phòng gặp con gái mình, tuy nhiên những thành viên của tổ chức Chafer và Ray đã chờ sẵn ở đó. Sau khi In-nam bị đánh gục, Ray đã giết tất cả thành viên của tổ chức Chafer ngoại trừ hai người làm thuê và yêu cầu hai người này mang In-nam đi. Ray cho biết tự tay mình sẽ giết In-nam. Khi Yui đang ở bãi đậu xe của khách sạn và nhìn thấy In-nam bị bắt đi, cô đã tự mình lái xe đến giải cứu anh bằng cách tông vào xe của hai kẻ làm thuê. Sau khi được Yui giải cứu, In-nam đã đuổi theo xe của Ray. Anh chặn đầu xe qua một con đường tắt, dùng súng bắn vào kính chắn gió và nhảy vào chiếc xe đang lao tới. Vì In-nam bị thương nặng nên đã bị Ray đẩy ra, sau đó anh ném lựu đạn từ trong xe ra ngoài khiến cả hai bị thương nặng. Trong lúc đó, In-nam đưa con gái mình ra khỏi vali và giao cho Yui. Ray đã dùng một con dao đâm liên tiếp vào người In-nam, In-nam nhìn theo con gái cho đến khi anh khuất tầm nhìn. In-nam thả ra một quả lựu đạn đã được tháo chốt an toàn, cả anh và Ray đều chết ngay sau đó.

Yui đến một nhà ga, lấy ra một chiếc túi từ tủ khóa, trong đó chứa một lượng lớn tiền đôla, hộ chiếu của In-nam để lại. Anh đã để lại một tin nhắn thoại cho Yui và nói rằng anh để lại những hành lý này để cô đi cùng con gái của anh. Yui và con gái của In-nam đến một ngôi nhà sang trọng ở Panama mà In-nam đã chuẩn bị trước, họ vui chơi trên bãi biển và bắt đầu cuộc sống mới ở Panama.

Diễn viên
 Hwang Jung-min vai Kim In-nam
 Lee Jung-jae vai Ray
 Choi Hee-seo vai Seo Young-joo (Người yêu cũ của In-nam)
 Park Jung-min vai Yui
 Song Young-chang vai Kim Chun-sung
 Park Myung-hoon vai Shimada
 Oh Dae-hwan vai Han Jong-soo
 Lee Seo-hwan vai Young-bae
 Vithaya Pansringarm vai Lan
 Hakuryu vai Sensei
 Shim Young-eun vai Lin Lin
 Sumet Ongart vai Cảnh sát Thái Lan

Sản xuất
Phim dưới sự chỉ đạo của đạo diễn Hong Won-chan, được sản xuất bởi Hive Media Corp. từ ngày 23 tháng 9 năm 2019 và hoàn thành vào ngày 23 tháng 1 năm 2020 tại 3 quốc gia Thái Lan, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Đón nhận

Doanh thu phòng vé
Ác quỷ đối đầu thu về 14,9 triệu USD trong 5 ngày đầu tiên công chiếu tại Hàn Quốc. Tác phẩm đã vượt mốc 1,5 triệu vé bán ra sau bốn ngày phát hành và vượt mốc 2 triệu vé sau dịp cuối tuần đầu tiên ra mắt. Vào ngày thứ tám ra mắt, bộ phim đã vượt mốc 2,5 triệu lượt người xem. Sau chưa đầy một tháng ra mắt, bộ phim đã vượt mốc 4 triệu lượt xem, trở thành phim điện ảnh thứ hai trong năm làm được điều này sau The Man Standing Next.

Giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim năm 2020
Phim Hàn Quốc
Phim tiếng Triều Tiên
Phim tiếng Nhật
Phim tiếng Thái
Phim tiếng Anh
Phim hành động Hàn Quốc
Phim về giết người
Phim về bắt cóc
Phim về trả thù
Phim lấy bối cảnh ở khách sạn
Phim lấy bối cảnh ở Incheon
Phim lấy bối cảnh ở Thái Lan
Phim lấy bối cảnh ở Tokyo
Phim lấy bối cảnh ở Panama
Phim lấy bối cảnh ở Bangkok
Phim quay tại Hàn Quốc
Phim quay tại Bangkok
Phim quay tại Tokyo
Phim liên quan đến LGBT của Hàn Quốc


title: Mixochroa gratiosata

text:
Mixochroa gratiosata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mixochroa


title: Maxera morosa

text:
Maxera morosa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Maxera


title: Chusaris microlepidopteronis

text:
Chusaris microlepidopteronis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chusaris


title: Melampittidae

text:
Melampittidae là một họ chim đặc hữu New Guinea, chứa 2 loài chim bí ẩn.Hai loài này từ năm 2014 được xếp trong 2 chi đơn loài là Megalampitta và Melampitta. Chúng rất ít được nghiên cứu và cho tới năm 2014, trước khi thiết lập họ để chứa 2 loài này thì mối quan hệ của chúng với các loài chim khác là không chắc chắn, vào những khoảng thời gian khác nhau mà người ta cho rằng chúng có thể thuộc về các họ Pittidae, Timaliidae, Orthonychidae, Cinclosomatidae hay Paradisaeidae.

Hai loài chim này có kích tước từ nhỏ (Melampitta) tới trung bình (Megalampitta), với bộ lông đen, chân khỏe và cánh ngắn, thuôn tròn. Chủ yếu sống trên mặt đất, chúng là chim của các khu rừng miền núi. Megalampitta gigantea có các nhu cầu về môi trường sống đặc thù hơn như đậu ngủ và làm tổ trong các hố sụt đá vôi. Thức ăn của chúng là côn trùng và động vật có xương sống nhỏ, do chúng tìm kiếm được từ các đám lá rụng trong rừng. Người ta biết rất ít về tập tính sinh sản của chúng, cho tới nay người ta mới chỉ quan sát được tổ của Melampitta lugubris. Cả hai loài đều được cho là chưa chịu nguy cơ tuyệt chủng.

Phân loại
Vị trí phân loại của 2 loài Melampitta đã từng là nguồn của sự lộn xộn kéo dài trong quá khứ. Dựa vào sự giống nhau bề ngoài của chúng với các loài chim cận biết hót thuộc họ Pittidae (cơ thể mập mạp, đuôi ngắn, chân dài), Hermann Schlegel đã đặt Melampitta lugubris trong họ này khi ông mô tả nó năm 1871. Tên gọi Melampitta có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp cổ đại melas- để chỉ "màu đen" ghép với tên chi "Pitta". Sau khi Ernst Mayr chứng minh rằng cấu trúc minh quản của chúng là thuộc về các loài chim biết hót thì chi được chuyển sang họ Timaliidae (một đơn vị phân loại thùng rác khét tiếng trong quá khứ), rồi sau đó sang họ Orthonychidae (hiện nay một số tác giả vẫn duy trì chúng trong họ này) và sau đó sang họ Cinclosomatidae và Psophodidae (xử lý này được dùng trong phiên bản năm 2007 của Handbook of the Birds of the World).

Dựa vào các dữ liệu phân tích lai ghép DNA–DNA thì chi này được Sibley và Ahlquist đặt trong họ Paradisaeidae. Frith và Frith cảm thấy các kết luận này không được hỗ trợ bởi các khía cạnh của tập tính và sinh học (mặc dù họ cho rằng nó có thể có họ hàng với họ Cnemophilidae mới tách ra vào khoảng thời gian đó). Các nghiên cứu gần đây đã phủ nhận mối quan hệ với Psophodidae và Cinclosomatidae, và thay vì thế là xác nhận mối quan hệ họ hàng với nhóm các họ như Dicruridae, Rhipiduridae, Monarchidae, Corcoracidae và một lần nữa là Paradisaeidae. Một thực tế là hình dáng Melampitta trông không giống như các họ này (ngoại trừ Corcoracidae và ở mức độ ít hơn là Paradisaeidae) có thể là do các thích ứng của chúng với cuộc sống trên mặt đất, trong khi các họ kia chủ yếu là sống trên cây. Xét các khác biệt của 2 loài Melampitta thì người ta đề xuất là chúng nên được xếp trong họ riêng của chính chúng, và một họ mới với danh pháp Melampittidae đã được Richard Schodde và Leslie Christidis thiết lập năm 2014.

Phần lớn các nhà nghiên cứu cũng cho rằng 2 loài này thuộc về cùng 1 chi, mặc dù chúng có khá nhiều khác biệt, cụ thể là về mặt hình thái. Sau nghiên cứu tiếp theo trong năm 2014 Schodde và Christidis đã di chuyển Melampitta gigantea sang chi riêng của chính nó là Megalampitta. Mặc dù tên gọi này được tạo ra từ sự kết hợp của từ mega trong tiếng Hy Lạp để chỉ to/lớn và Melampitta là tên chi phát sinh, nhưng các tác giả của bài báo này vẫn cho rằng đó chỉ là một tập hợp ngẫu nhiên của các chữ cái. Rất có thể là 2 loài này sẽ tách ra thành 2 họ biệt lập trong tương lai. Melampitta lugubris từng được cho là chứa 3 phân loài, nhưng khác biệt giữa chúng là rất nhỏ, vì thế cả hai loài này hiện nay đều được coi là đơn phân loài.

Tham khảo