title: Nhịp điệu sinh học hàng ngày

text:
Nhịp điệu sinh học hàng ngày () là bất kỳ quy trình sinh học nào hiển thị một dao động nội sinh, có một chu kỳ khoảng 24 giờ. Những nhịp điệu 24 giờ này được điều khiển bởi đồng hồ sinh học, và chúng được quan sát thấy rộng rãi trong thực vật, động vật, nấm và vi khuẩn lam .

Thuật ngữ "circadian" xuất phát từ chữ Latinh, "circa" nghĩa là "khoảng" (hoặc "xấp xỉ"), và "dian" có nghĩa là "ngày". Nghiên cứu chính thức về nhịp điệu sinh học, như nhịp điệu hàng ngày, triều, tuần, theo mùa và hàng năm, được gọi là thời sinh học (chronobiology). Các quy trình với dao động 24 giờ thường được gọi là nhịp điệu ngày đêm; Nói cho đúng, chúng không nên được gọi là nhịp sinh học trừ khi bản chất nội sinh của chúng được khẳng định.

Mặc dù nhịp điệu sinh học hàng ngày là nội sinh (tự duy trì), chúng được điều chỉnh (entrained) với môi trường địa phương bằng các tín hiệu bên ngoài bao gồm các chu trình ánh sáng, nhiệt độ và dưỡng hóa.

Năm 2017, Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa đã được trao cho Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash và Michael W. Young "vì những khám phá của họ về các cơ chế phân tử kiểm soát nhịp sinh học".

Lịch sử
Tài liệu ghi chép sớm nhất của quy trình hàng ngày bắt đầu từ thế kỷ 4 sau CN, khi Androsthenes, một thuyền trưởng tàu phục vụ dưới thời Alexander Đại đế, mô tả những chuyển động lá hàng ngày của cây me. Việc quan sát quy trình hàng ngày hoặc ngày đêm ở con người được đề cập đến trong các tài liệu y học Trung Quốc từ khoảng thế kỷ 13.

Sự ghi nhận lần đầu tiên về dao động nội sinh hàng ngày được thực hiện bởi nhà khoa học người Pháp Jean-Jacques d'Ortous de Mairan năm 1729. Ông lưu ý rằng mô hình 24 giờ trong sự chuyển động của lá cây trinh nữ (Mimosa pudica) tiếp tục ngay cả khi cây đã được giữ trong bóng tối liên tục, trong thí nghiệm đầu tiên để cố gắng để phân biệt một đồng hồ nội sinh từ phản ứng với kích thích hàng ngày.

Năm 1896, Patrick và Gilbert quan sát thấy rằng trong một thời gian dài bị thiếu ngủ, tình trạng buồn ngủ tăng lên và giảm đi trong khoảng thời gian khoảng 24 giờ . Năm 1918, J.S. Szymanski cho thấy rằng động vật có khả năng duy trì các mô hình hoạt động 24 giờ khi không có các tín hiệu bên ngoài như ánh sáng và thay đổi nhiệt độ . Vào đầu thế kỷ 20, nhịp điệu sinh học hàng ngày đã được nhận thấy trong thời gian cho ăn theo nhịp điệu của ong. Các thí nghiệm rộng rãi được thực hiện bởi Auguste Forel, Ingeborg Beling, và Oskar Wahl để xem liệu nhịp điệu này là do đồng hồ nội sinh. Ron Konopka và Seymour Benzer đã cô lập đột biến đồng hồ đầu tiên ở Drosophila vào đầu những năm 1970 và lập bản đồ " giai đoạn " gen, yếu tố quyết định di truyền đầu tiên được phát hiện về nhịp điệu hành vi . Joseph Takahashi đã khám phá ra sự đột biến đồng hồ sinh học đầu tiên của động vật có vú (clockΔ19) sử dụng chuột vào năm 1994. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy việc xóa "đồng hồ" không dẫn đến kiểu hình hành vi (động vật vẫn có nhịp sinh học bình thường), nghi ngờ tầm quan trọng của nó trong việc tạo ra nhịp điệu .

Thuật ngữ circadian được Franz Halberg đặt ra vào những năm 1950.

Tiêu chí
Để được gọi là hàng ngày, nhịp điệu sinh học phải đáp ứng được ba tiêu chí chung sau:
 Nhịp điệu có thời kỳ hoạt động tự do nội sinh kéo dài khoảng 24 giờ. Nhịp điệu vẫn tồn tại trong những điều kiện không đổi, (tức là bóng tối liên tục) với khoảng thời gian khoảng 24 giờ. Thời kỳ nhịp điệu trong những điều kiện không đổi được gọi là giai đoạn hoạt động tự do và được biểu thị bằng chữ cái Hy Lạp τ (tau). Lý do của tiêu chí này là phân biệt nhịp điệu sinh học từ những phản ứng đơn giản với các tín hiệu bên ngoài hàng ngày. Nhịp điệu không thể được nói là nội sinh trừ khi nó đã được thử nghiệm và vẫn tồn tại trong điều kiện mà không có ảnh hưởng định kỳ bên ngoài vào. Ở động vật hoạt động ban ngày, nói chung τ lớn hơn 24 giờ một chút, trong khi ở động vật ăn đêm, nói chung τ ngắn hơn 24 giờ.
 Nhịp điệu là entrainable (có thể điều chỉnh). Nhịp điệu có thể được thiết lập lại bằng cách tiếp xúc với kích thích bên ngoài (như ánh sáng và nhiệt), một quá trình được gọi là entrainment (điều chỉnh). Các kích thích bên ngoài được sử dụng để nhún nhường nhịp điệu được gọi là Zeitgeber (yếu tố định giờ). Du hành qua các vùng thời gian cho thấy khả năng của đồng hồ sinh học của con người điều chỉnh với thời gian địa phương; một người thường trải qua jet lag bị trễ máy bay trước khi sự điều chỉnh đồng hồ sinh học hàng ngày của họ đồng bộ hóa với thời gian địa phương.
 Nhịp điệu thể hiện sự đền bù nhiệt độ. Nói cách khác, chúng duy trì chu kỳ hàng ngày trong một loạt các nhiệt độ sinh lý. Nhiều sinh vật sống ở một phạm vi rộng của nhiệt độ, và sự khác biệt trong nhiệt năng sẽ ảnh hưởng đến động lực học hoá học của tất cả các quá trình phân tử trong tế bào của chúng. Để theo được thời gian, đồng hồ sinh học của cơ thể phải duy trì khoảng 24 giờ định kỳ mặc dù các động lực học thay đổi, một đặc tính được gọi là đền bù nhiệt độ. Hệ số Nhiệt độ Q10 là một thước đo của hiệu ứng đền bù này. Nếu hệ số Q10 vẫn còn xấp xỉ số 1 khi nhiệt độ tăng, nhịp điệu được coi là nhiệt độ đền bù.

Nguồn gốc
Nhịp điệu sinh học cho phép các sinh vật dự đoán và chuẩn bị cho những thay đổi môi trường thường xuyên và chính xác. Do đó, chúng giúp cho các sinh vật tận dụng tốt nhất nguồn tài nguyên môi trường (ví dụ ánh sáng và thực phẩm) so với những sinh vật không thể dự đoán những điều có thể có như vậy. Vì vậy, nhịp điệu sinh học hàng ngày được cho là đặt các sinh vật ở một lợi thế chọn lọc trong quá trình tiến hóa. Tuy nhiên, nhịp điệu dường như cũng quan trọng trong việc điều hoà và điều phối các quá trình trao đổi chất bên trong, cũng như phối hợp với môi trường . Điều này được gợi ý bằng cách duy trì (di truyền) các nhịp điệu sinh học hàng ngày trong ruồi giấm sau vài trăm thế hệ trong điều kiện phòng thí nghiệm liên tục , cũng như trong các sinh vật trong bóng tối liên tục trong tự nhiên, và bằng cách loại trừ thực nghiệm của hành vi, nhưng không sinh lý, nhịp điệu sinh học hàng ngày trong chim cút.

Điều gì thúc đẩy nhịp sinh học tiến hóa đã là một câu hỏi khó hiểu. Các giả thuyết trước nhấn mạnh rằng các protein cảm quang và nhịp điệu sinh học hàng ngày có thể có nguồn gốc từ các tế bào sớm nhất, với mục đích bảo vệ việc tái bản DNA từ các mức độ bức xạ tia cực tím ở mức cao vào ban ngày. Kết quả là sao chép được chuyển vào bóng tối. Tuy nhiên, bằng chứng cho điều này là thiếu, vì các sinh vật đơn giản nhất với nhịp điệu sinh học hàng ngày, vi khuẩn lam, làm ngược lại điều này - chúng phân chia nhiều hơn vào ban ngày  Gần đây các nghiên cứu thay vào đó làm nổi bật tầm quan trọng của việc đồng tiến hóa các protein dưỡng hóa với các dao động hàng ngày trong cả ba lĩnh vực của cuộc sống sau sự kiện oxy hóa lớn khoảng 2,3 tỷ năm trước. Theo quan niệm hiện nay thì sự thay đổi hàng ngày của mức độ oxy môi trường và sự sản xuất các loại oxy phản ứng (reactive oxygen species (ROS)) với sự có mặt của ánh sáng ban ngày có thể dẫn đến nhu cầu tiến hóa nhịp sinh học để ngăn ngừa, và do đó kháng cự lại sự hư hại phản ứng dưỡng hóa trên cơ sở hàng ngày.

Đồng hồ sinh học đơn giản nhất được biết đến là của sinh vật nhân sơ vi khuẩn lam. Các nghiên cứu gần đây đã chứng minh rằng đồng hồ sinh học của Synechococcus elongatus có thể được tái tạo trong ống nghiệm với chỉ ba protein (KaiA, KaiB, KaiC) của bộ dao động trung tâm của chúng. Đồng hồ này đã được chứng minh là duy trì nhịp điệu 22 giờ trong vài ngày khi bổ sung ATP. Những giải thích trước đây về sự tính giờ hàng ngày của sinh vật nhân sơ phụ thuộc vào cơ chế phản hồi phiên mã / dịch mã DNA.

Một khiếm khuyết trong tương đồng của gen con người "thời kỳ" Drosophila được xác định là nguyên nhân gây ra chứng rối loạn giấc ngủ FASPS, nhấn mạnh tính chất bảo tồn của đồng hồ sinh học phân tử thông qua quá trình tiến hóa. Nhiều thành phần di truyền của đồng hồ sinh học bây giờ được biết đến. Sự tương tác của chúng dẫn đến vòng liên hệ ngược phối hợp của các sản phẩm gen với nhau dẫn đến các biến động theo chu kỳ mà các tế bào của cơ thể giải thích như là một khoảng thời gian cụ thể trong ngày

Bây giờ được biết rằng đồng hồ sinh học phân tử có thể hoạt động trong một tế bào; tức là nó là tế bào tự trị . Điều này đã được thể hiện bởi Gene Block ở các tế bào thần kinh BRN động vật thân mềm được cô lập . Đồng thời, các tế bào khác nhau có thể giao tiếp với nhau tạo ra kết quả đồng bộ của tín hiệu điện. Chúng có thể liên kết với các tuyến nội tiết của não để dẫn đến sự phóng thích hormone. Các thụ thể của các hoóc môn này có thể nằm ở khắp cơ thể và đồng bộ hóa các đồng hồ ngoại vi của các cơ quan khác nhau. Do đó, thông tin về thời gian trong ngày được chuyển tiếp bằng mắt đi theo đồng hồ trong não, và thông qua đó, đồng hồ trong phần còn lại của cơ thể có thể được đồng bộ. Đây là cách thời gian, ví dụ, giấc ngủ / thức tỉnh, nhiệt độ cơ thể, khát, và sự thèm ăn được điều khiển đồng bộ bằng đồng hồ sinh học.

Tầm quan trọng trong động vật
Nhịp điệu sinh học hàng ngày hiện diện trong các mô hình ngủ và ăn của động vật, bao gồm cả con người. Ngoài ra còn có các mô hình rõ ràng về nhiệt độ cơ thể, hoạt động của sóng não, sản sinh hoóc-môn, tái sinh tế bào và các hoạt động sinh học khác. Thêm vào đó, ảnh hưởng chu kỳ ánh sáng (photoperiodism), phản ứng sinh lý của sinh vật với chiều dài ngày hoặc đêm, là điều quan trọng đối với cả thực vật và động vật, và hệ thống tuần hoàn đóng vai trò quan trọng trong việc đo lường và diễn giải chiều dài ngày.

Ảnh hưởng của sự gián đoạn hàng ngày

Sự đột biến hoặc sự mất đi của gen đồng hồ ở chuột đã cho thấy tầm quan trọng của đồng hồ cơ thể để đảm bảo thời gian thích hợp của các sự kiện tế bào / trao đổi chất; những con chuột đột biến đồng hồ là những con vật háo ăn và béo phì, và đã thay đổi sự chuyển hóa glucose. Ở chuột nhắt, việc xóa gen đồng hồ Rev-ErbA alpha tạo điều kiện cho chứng béo phì và làm thay đổi sự cân bằng giữa việc sử dụng glucose và lipid dẫn đến bệnh đái tháo đường . Tuy nhiên, không rõ liệu có sự liên quan chặt chẽ giữa sự đa hình gen đồng hồ ở người và sự nhạy cảm để phát triển hội chứng chuyển hóa.

Ảnh hưởng của chu kỳ sáng-tối
Nhịp điệu liên quan đến chu kỳ sáng-tối. Động vật, bao gồm cả con người, được giữ hoàn toàn trong bóng tối trong thời gian dài cuối cùng sẽ hoạt động với nhịp điệu tự do. Chu kỳ ngủ của chúng được đẩy trở lại hoặc chuyển về phía trước mỗi ngày, tùy thuộc vào "ngày", thời kỳ nội sinh của chúng, ngắn hơn hoặc dài hơn 24 giờ. Các tín hiệu môi trường đặt lại nhịp điệu mỗi ngày được gọi là zeitgeber (từ tiếng Đức có nghĩa yếu tố định giờ. Các loài động vật có vú ở dưới nước hoàn toàn mù, ví dụ như con chuột mù Spalax sp., có thể duy trì các đồng hồ nội sinh của chúng trong sự vắng mặt rõ ràng của kích thích bên ngoài. Mặc dù chúng không thấy hình ảnh, các bộ cảm nhận ánh sáng của chúng (phát hiện ánh sáng) vẫn hoạt động; chúng cũng nổi lên mặt nước theo chu kỳ

Các sinh vật hoạt động tự do thường có một hoặc hai giai đoạn ngủ chắc chắn sẽ vẫn có chúng khi ở trong một môi trường được che chắn từ các tín hiệu bên ngoài, nhưng nhịp điệu không bị điều chỉnh vào chu kỳ sáng-tối 24 giờ trong thiên nhiên. Nhịp điệu thức ngủ có thể trong những trường hợp này trở nên không phù hợp với các nhịp điệu sinh học hàng ngày hoặc nhịp điệu ngắn hơn khác như nhịp điệu trao đổi chất, hoocmon, thần kinh trung ương hay thần kinh truyền dẫn .

Các nghiên cứu gần đây có ảnh hưởng đến việc thiết kế các môi trường tàu vũ trụ, vì các hệ thống bắt chước chu trình tối-đen được nhận ra là rất có lợi cho các phi hành gia.

Động vật Bắc cực
Các nhà nghiên cứu người Na Uy tại Đại học Tromsø đã chỉ ra rằng một số động vật Bắc cực (ptarmigan, tuần lộc) cho thấy những nhịp điệu sinh học hàng ngày chỉ trong những phần của năm có mặt trời mọc và hoàng hôn hàng ngày. Trong một nghiên cứu của tuần lộc, động vật ở 70 vĩ độ Bắc cho thấy nhịp sinh học vào mùa thu, mùa đông và mùa xuân, nhưng không vào mùa hè. Chăn cừu trên Svalbard ở 78 độ Bắc cho thấy nhịp điệu như vậy chỉ vào mùa thu và mùa xuân. Các nhà nghiên cứu nghi ngờ rằng các động vật Bắc cực khác cũng có thể không hiển thị nhịp sinh học trong ánh sáng liên tục của mùa hè và bóng tối không đổi của mùa đông.

Một nghiên cứu năm 2006 ở miền bắc Alaska cho thấy những con sóc chuột sống ban ngày và những con nhím ăn đêm giữ vững nhịp sinh học của chúng suốt 82 ngày đêm có ánh nắng. Các nhà nghiên cứu suy đoán rằng hai loài gặm nhấm này nhận thấy khoảng cách rõ ràng giữa mặt trời và đường chân trời là ngắn nhất một lần một ngày, và do đó, một tín hiệu đủ để dẫn dắt (điều chỉnh).

Bướm di cư
Việc định hướng di cư mùa thu của bướm vua Đông Bắc Hoa Kỳ (Danaus plexippus) tới các vùng đất để lánh mùa đông ở miền trung Mexico sử dụng la bàn mặt trời được bù đắp thời gian phụ thuộc vào đồng hồ sinh học trong ăngten của chúng.

Ở thực vật

Nhịp điệu sinh học hàng ngày cây trồng cho cây biết hiện đang là mùa nào và khi nào nở hoa để có cơ hội thu hút thụ phấn. Các hành vi thể hiện nhịp điệu bao gồm chuyển động của lá, tăng trưởng, nảy mầm, trao đổi chất khí / khí khổng, hoạt động của enzim, hoạt động quang hợp và phát ra mùi thơm, trong những thứ khác. Nhịp điệu sinh học xảy ra khi một thực vật điều chỉnh để đồng bộ với chu kỳ ánh sáng của môi trường xung quanh của nó. Những nhịp điệu này được tạo ra nội sinh và tự duy trì và tương đối ổn định trong một phạm vi nhiệt độ xung quanh. Các tính năng quan trọng bao gồm hai vòng liên hệ ngược (feedback loop) phiên mã-phiên dịch tương tác: các protein có chứa các lĩnh vực PAS, tạo thuận lợi cho tương tác protein-protein; và một số bộ cảm nhận ánh sáng để điều chỉnh đồng hồ theo các điều kiện ánh sáng khác nhau. Sự lượng trước những thay đổi trong môi trường cho phép những thay đổi thích hợp trong trạng thái sinh lý của thực vật, mang lại lợi thế thích nghi. Sự hiểu biết tốt hơn về nhịp sinh học của cây trồng có những ứng dụng trong nông nghiệp, như giúp nông dân thu hái mùa màng để mở rộng mùa vụ và bảo vệ chống lại những tổn thất lớn do thời tiết.

Ánh sáng là tín hiệu mà thực vật đồng bộ đồng hồ bên trong với môi trường của chúng và được cảm nhận bởi rất nhiều bộ cảm nhận ánh sáng. Ánh sáng đỏ và xanh được hấp thụ thông qua một số phytochromes và cryptochromes. Một phytochrome, phyA, là phytochrome chính trong mầm cây trồng phát triển trong bóng tối nhưng nhanh chóng thoái hóa trong ánh sáng để tạo ra Cry1. Phytochromes B-E ổn định hơn với phyB, phytochrome chính trong mầm cây phát triển trong ánh sáng. Gen cryptochrome cũng là một thành phần nhạy sáng của đồng hồ sinh học và được cho là liên quan đến cả hai như một bộ cảm thụ ánh sáng và là một phần của cơ chế máy tạo nhịp nội sinh. Cryptochromes 1-2 (liên quan đến blue-UVA) giúp duy trì độ dài thời gian trong đồng hồ thông qua một loạt các điều kiện ánh sáng.

Dao động trung tâm tạo ra nhịp điệu tự duy trì và được điều khiển bởi hai vòng phản hồi tương tác đang hoạt động vào các thời điểm khác nhau trong ngày. Vòng buổi sáng bao gồm CCA1 (Circadian và Clock-Associated 1) và LHY (Hypocotyl kéo dài muộn), nó mã hóa các yếu tố sao chép MYB liên quan chặt chẽ để điều chỉnh nhịp sinh học trong Arabidopsis, cũng như PRR 7 và 9 (Pseudo-Response Regulators). Vòng tối bao gồm GI (Gigantea) và ELF4, cả hai đều tham gia vào việc điều hòa gen thời gian ra hoa. Khi CCA1 và LHY bị biểu hiện quá mức (dưới điều kiện ánh sáng hoặc bóng tối liên tục), thực vật trở nên loạn nhịp, và các tín hiệu mRNA giảm, góp phần vào một vòng lặp phản hồi tiêu cực. Biểu hiện gen của CCA1 và LHY dao động và đỉnh vào đầu buổi sáng, trong khi biểu hiện gen TOC1 dao động và đỉnh vào đầu buổi tối. Mặc dù trước đây đã giả thuyết rằng ba gen này mô hình một vòng lặp phản hồi tiêu cực, trong đó các CCA1 và LHY nén quá mức TOC1 và TOC1 thể hiện quá mức là một chất điều hoà dương của CCA1 và LHY, nó đã được Andrew Millar và những người khác cho thấy trong thực tế TOC1 phục vụ như là một chất ức chế không chỉ của CCA1, LHY, và PRR7 và 9 vào buổi sáng mà còn của GI và ELF4 vào buổi tối. Phát hiện và mô hình tính toán thêm các chức năng và tương tác gen của TOC1 cho thấy việc tái tạo lại đồng hồ sinh học cây trồng là một mô hình phản ứng lại thành phần tiêu cực ba lần chứ không phải là vòng phản hồi của phần tử dương tính / phủ định mô tả đồng hồ ở động vật có vú.

Đồng hồ sinh học ở động vật có vú

Đồng hồ nhịp điệu nguyên thủy đầu tiên ở động vật có vú được đặt trong suprachiasmatic nucleus (SCN), một cặp nhóm tế bào riêng biệt nằm trên vùng dưới đồi. Tiêu hủy SCN đưa đến sự vắng mặt hoàn toàn của một nhịp điệu thức ngủ bình thường. SCN nhận được thông tin về ánh sáng qua mắt. Võng mạc của mắt chứa thụ thể ánh sáng "cổ điển" (tế bào "rods" và "cones"), được sử dụng cho tầm nhìn thông thường. Tuy nhiên, võng mạc cũng chứa các tế bào võng mạc hạch (RGC) chuyên biệt trực tiếp nhạy cảm với ánh sáng và chiếu trực tiếp vào SCN, nơi chúng giúp đỡ trong quá trình đồng bộ hóa đồng hồ sinh học này.

Các tế bào này chứa sắc tố nhạy với ánh sáng (photopigment) melanopsin và tín hiệu của chúng theo một tuyến đường được gọi là đường retinohypothalamic, dẫn đến SCN. Nếu các tế bào từ SCN được lấy ra và nuôi cấy, chúng sẽ duy trì nhịp điệu của chính mình trong sự vắng mặt các tín hiệu bên ngoài.

SCN lấy thông tin về chiều dài của ngày và đêm từ võng mạc, diễn giải nó, và chuyển nó tới tuyến tùng, một cấu trúc nhỏ xíu hình nón thông và nằm trên vùng trên đồi (epithalamus). Để đáp ứng, tuyến tùng tiết ra hóc môn melatonin. Sự tiết melatonin đạt tới đỉnh vào ban đêm và hạ xuống vào ban ngày và sự hiện diện của nó cung cấp thông tin về chiều dài ban đêm.

Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng melatonin của tuyến tùng phản hồi theo nhịp điệu SCN để điều chỉnh các mô hình mỗi ngày về hoạt động và các quá trình khác. Tuy nhiên, bản chất và tầm quan trọng cấp hệ thống của phản hồi này vẫn không được biết.

Các nhịp điệu sinh học mỗi ngày của con người có thể điều chỉnh thành những thời kỳ ngắn hơn và dài hơn một chút so với 24 giờ của Trái đất. Các nhà nghiên cứu tại Đại học Harvard đã chỉ ra rằng các đối tượng con người ít nhất có thể được điều chỉnh thành chu kỳ 23,5 giờ và chu kỳ 24,65 giờ (chu kỳ sau là chu kỳ mặt trời ngày-đêm tự nhiên trên hành tinh sao Hoả) .

Con người
Nghiên cứu trước đây về các nhịp điệu sinh học hàng ngày cho thấy hầu hết mọi người thích một ngày gần 25 giờ hơn khi cô lập với các kích thích bên ngoài như ánh sáng ban ngày và thời gian. Tuy nhiên, nghiên cứu này đã bị lỗi vì nó không thể che chắn cho người tham gia khỏi ánh sáng nhân tạo. Mặc dù các đối tượng được che chắn bởi các tín hiệu thời gian (như đồng hồ) và ánh sáng ban ngày, các nhà nghiên cứu đã không nhận thức được các hiệu ứng trì hoãn giai đoạn của đèn điện trong nhà  Các đối tượng được phép bật đèn khi thức giấc và tắt nó khi muốn ngủ. Đèn điện vào buổi tối trì hoãn giai đoạn nhịp điệu sinh học.  Một nghiên cứu nghiêm ngặt hơn được tiến hành vào năm 1999 bởi Đại học Harvard ước tính nhịp điệu của con người tự nhiên được gần 24 giờ và 11 phút: gần ngày mặt trời hơn nhiều.

Dấu hiệu và tác động sinh học

Các đánh dấu phân giai đoạn cổ điển để đo thời gian của nhịp điệu sinh học hàng ngày của một động vật có vú là:
 Bài tiết melatonin bởi tuyến tùng,
cơ thể nhiệt độ tối thiểu, và
nồng độ cortisol trong huyết tương. [
Đối với các nghiên cứu về nhiệt độ, các đối tượng phải tiếp tục tỉnh táo nhưng bình tĩnh và dựa vào gần bóng tối, trong khi nhiệt độ hậu môn của họ được lấy liên tục. Mặc dù sự biến đổi là rất tốt trong thời kỳ bình thường, nhiệt độ trung bình của người trưởng thành ở mức tối thiểu vào khoảng 5 giờ sáng, khoảng hai giờ trước khi thức giấc bình thường. Baehr và cộng sự  phát hiện ra rằng, ở người trưởng thành trẻ tuổi, nhiệt độ cơ thể hàng ngày tối thiểu xảy ra vào khoảng 04 giờ sáng đối với những người sống ban ngày nhưng vào khoảng 6 giờ sáng cho những người sống ban đêm. Mức tối thiểu này xảy ra vào khoảng giữa khoảng thời gian ngủ 8 giờ đối với người sống ban ngày, nhưng gần với giờ thức của những người sống ban đêm.

Melatonin vắng mặt trong hệ thống hoặc thấp trong thời gian ban ngày. Sự khởi đầu của nó trong ánh sáng mờ (DLMO) vào khoảng 21:00 (9 giờ tối) có thể được đo trong máu hoặc nước bọt. Chất chuyển hóa chính của nó cũng có thể được đo bằng nước tiểu buổi sáng. Cả hai DLMO và trung điểm (trong thời gian) của sự hiện diện của hooc môn trong máu hoặc nước bọt đã được sử dụng như là dấu hiệu tuần hoàn mỗi ngày. Tuy nhiên, nghiên cứu mới hơn chỉ ra rằng sự lắng đọng của melatonin có thể là điểm đánh giá đáng tin cậy hơn. Benloucif và cộng sự  thấy rằng các dấu hiệu đánh dấu giai đoạn melatonin ổn định hơn và có tương quan cao hơn với thời gian ngủ hơn so với nhiệt độ cơ thể tối thiểu. Họ thấy rằng cả cuối giấc ngủ và sự lắng đọng của melatonin có tương quan mạnh hơn dấu hiệu giai đoạn bắt đầu ngủ. Ngoài ra, giai đoạn suy giảm của melatonin là đáng tin cậy hơn và ổn định hơn là sự chấm dứt tổng hợp melatonin.

Các thay đổi về sinh lý khác xảy ra theo nhịp sinh học bao gồm nhịp tim và nhiều quá trình tế bào "bao gồm ứng kích oxy hóa, trao đổi chất tế bào, đáp ứng miễn dịch và viêm, thay đổi biểu sinh (Epigenetics), giảm đáp ứng miễn dịch / hyperoxia, căng thẳng mô tế bào nội tạng, sự tự thực bào (autophagy) và điều chỉnh môi trường tế bào gốc". Trong một nghiên cứu về thanh niên, người ta phát hiện ra rằng nhịp tim đạt đến tốc độ trung bình thấp nhất trong thời gian ngủ, và tỷ lệ trung bình cao nhất ngay sau khi thức dậy .

Ngược lại với các nghiên cứu trước đây, người ta nhận thấy rằng không có ảnh hưởng gì đến nhiệt độ cơ thể đối với các thử nghiệm tâm lý. Điều này có thể là do các áp lực tiến hoá cho chức năng nhận thức cao hơn so với chức năng các khu vực khác mà được xem xét trong các nghiên cứu trước đó.

Bên ngoài "đồng hồ chủ"
Các nhịp sinh học độc lập nhiều hay ít được tìm thấy ở nhiều cơ quan và tế bào trong cơ thể bên ngoài suprachiasmatic nucleus (SCN), "đồng hồ chủ". Thực vậy, nhà thần kinh học Joseph Takahashi và các đồng nghiệp tuyên bố trong một bài báo năm 2013 rằng "hầu hết các tế bào trong cơ thể đều chứa một đồng hồ sinh học."  Ví dụ, những đồng hồ này, được gọi là các dao động ngoại vi, đã được tìm thấy ở tuyến thượng thận, thực quản, phổi, gan, tuyến tụy, lá lách, tuyến ức, và da., Cũng có một số bằng chứng cho thấy rằng khứu giác  và tuyến tiền liệt  có thể trải qua các dao động, ít nhất là khi được nuôi cấy.

Mặc dù các dao động trong da phản ứng với ánh sáng, một ảnh hưởng hệ thống vẫn chưa được chứng minh. Thêm vào đó, nhiều bộ dao động, ví dụ như tế bào gan, đã được chứng minh là phản ứng với các đầu vào khác với ánh sáng, chẳng hạn như ăn uống.

Ánh sáng và đồng hồ sinh học

Ánh sáng đặt lại đồng hồ sinh học theo đường cong đáp ứng pha (PRC). Tùy thuộc vào thời gian, ánh sáng có thể làm tăng hoặc trì hoãn nhịp sinh học. Cả PRC và độ chiếu sáng yêu cầu khác nhau giữa các loài và mức độ ánh sáng thấp hơn là cần thiết để thiết lập lại các đồng hồ trong động vật gặm nhấm ăn đêm hơn là ở con người.

Các chu kỳ ép buộc kéo dài hơn

Các nghiên cứu của Nathaniel Kleitman năm 1938 và Derk-Jan Dijk và Charles Czeisler trong những năm 1990 đã đưa những người tham dự vào các chu kỳ ngủ-thức ép buộc 28 giờ, trong ánh sáng mờ liên tục và những dấu hiệu thời gian khác bị trấn áp, trong hơn một tháng. Bởi vì người bình thường không thể điều chỉnh đến 28 giờ trong ánh sáng mờ, đây được gọi là giao thức không đồng bộ ép buộc. Các giai đoạn ngủ và thức được tách ra khỏi khoảng thời gian sinh học nội sinh khoảng 24,18 giờ và các nhà nghiên cứu được phép đánh giá tác động của giai đoạn tuần hoàn đối với các khía cạnh của giấc ngủ và sự tỉnh táo bao gồm cả độ trễ giấc ngủ và các chức năng khác - cả sinh lý, hành vi và nhận thức.

Sức khỏe con người

Chọn đúng thời gian điều trị y tế phối hợp với đồng hồ cơ thể, phương pháp trị liệu theo thời gian, có thể làm tăng đáng kể hiệu quả và giảm độc tính của thuốc hoặc các phản ứng có hại .

Một số nghiên cứu đã đưa đến kết luận rằng, một thời gian ngắn ngủ trong ngày, một giấc ngủ trưa, không có bất kỳ tác động có thể đo lường nào đối với nhịp sinh học bình thường nhưng có thể làm giảm căng thẳng và tăng năng suất

Các vấn đề về sức khoẻ có thể là kết quả của sự rối loạn nhịp sinh học. Nhịp điệu sinh học cũng đóng một phần trong hệ lưới hoạt hóa (reticular activating system), đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì trạng thái ý thức. Một sự đảo ngược trong chu kỳ ngủ thức có thể là một dấu hiệu hoặc biến chứng của chứng urê huyết (uremia), azotemia hoặc suy thận cấp tính.

Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng ánh sáng có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ con người vì nó ảnh hưởng đến nhịp sinh học.

Chiếu sáng trong nhà
Các đòi hỏi về chiếu sáng đối với các quy định về nhịp sinh học không chỉ đơn thuần là những yêu cầu về tầm nhìn; việc lập kế hoạch chiếu sáng trong nhà ở các văn phòng và ở các tổ chức đang bắt đầu xem xét điều này . Các nghiên cứu trên động vật về tác động của ánh sáng trong điều kiện phòng thí nghiệm cho đến gần đây cho là cường độ ánh sáng (irradiance) nhưng không phải màu sắc, có thể được xem là "một điều chỉnh cơ bản của thời gian sinh học ở các môi trường thiên nhiên hơn"

Bệnh béo phì và tiểu đường

Bệnh béo phì và tiểu đường có liên quan đến lối sống và các yếu tố di truyền. Trong số những yếu tố này, sự gián đoạn của đồng hồ sinh học và/hoặc sự sai lạc của hệ thống thời gian định kỳ với môi trường bên ngoài (ví dụ như chu trình sáng tối) có thể đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển rối loạn chuyển hóa .

Làm ca hoặc jet lag kinh niên có ảnh hưởng sâu sắc đến sự kiệnnhịp sinh học và sự trao đổi chất trong cơ thể. Động vật bị buộc phải ăn trong suốt thời kỳ nghỉ ngơi của họ cho thấy sự gia tăng khối lượng cơ thể và sự thay đổi biểu hiện của đồng hồ và các gen chuyển hóa. Ở con người, công việc làm ca phù hợp với thời gian ăn uống không thường xuyên có liên quan với sự nhạy cảm thay đổi với insulin và khối lượng cơ thể to hơn. Làm ca cũng làm tăng nguy cơ chuyển hóa đối với hội chứng chuyển hóa tim mạch, cao huyết áp, viêm.

Phi công hàng không (và phi hành đoàn)

Do tính chất công việc của phi công hàng không, những người thường vượt qua nhiều múi giờ, vùng sáng và tối trong một ngày, và phải mất nhiều giờ thức cả ngày lẫn đêm, họ thường không thể duy trì các mẫu ngủ tương ứng với nhịp sinh học tự nhiên của con người; tình trạng này có thể dễ dàng dẫn đến sự mệt mỏi. NTSB trích dẫn điều này là góp phần gây ra nhiều tai nạn   và đã tiến hành một số nghiên cứu để tìm ra phương pháp chống lại sự mệt mỏi trong phi công

Rối loạn

Sự rối loạn nhịp điệu thường có ảnh hưởng tiêu cực. Nhiều người du hành đã trải qua những điều kiện được gọi là jet lag, với các triệu chứng liên quan đến sự mệt mỏi, mất phương hướng và mất ngủ.

Một số rối loạn khác, ví dụ như chứng rối loạn lưỡng cực và một số rối loạn giấc ngủ như rối loạn giai đoạn ngủ trì hoãn (DSPD), có liên quan đến hoạt động không bình thường hoặc bệnh lý của nhịp sinh học.

Những rối loạn về nhịp điệu trong thời gian dài được cho là có những hậu quả bất lợi về sức khoẻ đáng kể đối với các cơ quan ngoại biên bên ngoài não, đặc biệt là sự phát triển hoặc làm trầm trọng thêm bệnh tim mạch . Ánh sáng LED xanh ngăn sự sản xuất melatonin gấp 5 lần ánh sáng natri cao áp màu vàng cam (HPS); đèn halogen kim loại, là ánh sáng trắng, ức chế melatonin với mức độ gấp ba lần HPS. Các triệu chứng trầm cảm do tiếp xúc với ánh sáng ban đêm trong thời gian dài có thể được hoàn tác bằng cách trở lại chu kỳ bình thường.

Ảnh hưởng của thuốc
Các nghiên cứu thực hiện trên cả động vật và người cho thấy mối quan hệ hai chiều chủ yếu giữa hệ thống nhịp sinh học và việc lạm dụng ma túy. Chúng chỉ ra rằng việc lạm dụng ma túy này ảnh hưởng đến việc điều hòa nhịp sinh học trung tâm. Các cá nhân bị ảnh hưởng vì lạm dụng ma túy phô bày rối loạn nhịp điệu. Những nhịp điệu bị gián đoạn này có thể làm tăng nguy cơ lạm dụng ma túy và tái nghiện. Có thể các rối loạn về di truyền và/hoặc môi trường đối với chu kỳ giấc ngủ và thức dậy bình thường có thể làm tăng tính dễ bị nghiện.

Rất khó để xác định liệu một sự rối loạn trong nhịp sinh học có phải là lỗi cho sự gia tăng trong sự phổ biến lạm dụng ma túy hoặc là các yếu tố môi trường khác như căng thẳng. Sự thay đổi về nhịp sinh học và giấc ngủ xảy ra khi một cá nhân bắt đầu lạm dụng ma túy và rượu. Một khi cá nhân chọn ngừng sử dụng ma túy và rượu, nhịp sinh học tiếp tục bị rối loạn .

Sự ổn định của giấc ngủ và nhịp sinh học có thể giúp giảm nguy cơ nghiện và giảm cơ hội tái nghiện .

Nhịp điệu sinh học và các gen đồng hồ biểu hiện trong các vùng não bên ngoài suprachiasmatic nucleus có thể ảnh hưởng đáng kể tới các ảnh hưởng của ma túy như cocain.  Hơn nữa, các thao tác di truyền của gen đồng hồ ảnh hưởng sâu sắc đến hoạt động của cocain.

Tham khảo

Đọc thêm

 Aschoff, J. (ed.) (1965) Circadian Clocks. North Holland Press, Amsterdam

 Dunlap, J.C.; Loros, J.; DeCoursey, P.J. (2003) Chronobiology: Biological Timekeeping. Sinauer, Sunderland

 Koukkari, W.L.; Sothern, R.B. (2006) Introducing Biological Rhythms. Springer, New York

 Refinetti, R. (2006) Circadian Physiology, 2nd ed. CRC Press, Boca Raton

Liên kết ngoài

Ngủ
Nhịp điệu sinh học hàng ngày
Nhận thức


title: Đốc học

text:
Đốc học (chữ Hán: 督學, tiếng Anh: Provincial Education Commissioner) là chức quan văn cấp tỉnh được lập thời Nguyễn.  Quan Đốc học chỉ đạo việc giáo dục, học hành tại một tỉnh.

Tùy theo đơn vị hành chính mà chức Đốc học được đặt, chức được gọi bằng các tên và được ban trật như sau:
 Nếu chức được bổ và lãnh trách nhiệm ở cấp trấn hoặc tỉnh
 chức được gọi là Đốc học (chữ Hán: 督學, tiếng Anh: Provincial Education Commissioner) trật Chánh ngũ phẩm văn giai
 Nếu chức được bổ và lãnh trách nhiệm ở cấp phủ
 chức được gọi là Giáo thụ (chữ Hán: 教授, tiếng Anh: Prefecture Education Commissioner)  trật Chánh thất phẩm văn giai
 Nếu chức được bổ và lãnh trách nhiệm ở cấp huyện
 chức được gọi là Huấn đạo (chữ Hán: 訓導, tiếng Anh: District Education Commissioner)   trật Chánh bát phẩm văn giai
Thời Gia Long 1 Nhâm Tuất 1802, ở trấn Gia Định đặt 1 Đốc học, 1 Phó đốc học gọi là Ất đường, Giáp đường.  Năm Minh Mạng 8 Đinh Hợi 1827, bỏ chức Phó đốc học.

Năm Minh Mạng 16 Ất Mùi 1835, triều đình có chỉ dụ về việc giao cho Tri phủ, Án sát sứ, Tri huyện, Tri châu ở một số nơi ít học trò kiêm lĩnh các giáo chức.

Sau cuộc cải cách hành chính năm Minh Mạng 12 Tân Mão 1831, Đốc học là một trong bốn quan cấp tỉnh (Bố chính, Án sát, Đốc học, Lãnh binh) hợp thành một bộ tham mưu thân cận nhất của Tổng đốc để chỉ đạo hoạt động ở tỉnh và ở các cấp phủ, huyện, tổng, xã.

Tham khảo

Chức quan phong kiến


title: Hoplocryptus affabilis

text:
Hoplocryptus affabilis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hoplocryptus


title: Chiến tranh Nga-Thanh (1654)

text:
Chiến tranh Sa quốc Nga - Đại Thanh năm 1654 là cuộc chiến diễn ra năm 1654，giữa Sa quốc Nga và Đại Thanh với lực lượng Triều Tiên hỗ trợ theo yêu cầu của Đại Thanh.

Tên gọi
Cuộc chiến được Đại Thanh và Triều Tiên gọi là Chinh phạt Sa quốc (, tiếng Triều Tiên 나선정벌/라선정벌).

Cuộc chiến chủ yếu diễn ra trên sông Tùng Hoa (, Sungari) nên Sa quốc Nga gọi là Chiến tranh sông Sungari (Сражение на Сунгари).

Trong các văn bản Đại Thanh chính thức sau này gọi hai cuộc chiến với Sa quốc Nga năm 1654 và 1658 là Chiến tranh cửa sông Tùng Hoa (松花江口之战). Triều Tiên gọi cuộc chiến 1654 là Chinh phạt Sa quốc lần thứ nhất và cuộc chiến 1658 là Chinh phạt Sa quốc lần thứ hai.

Bối cảnh
Trong những năm 1640, Sa hoàng đưa quân xâm chiếm lưu vực sông Hắc Long Giang, thành lập Yaksa cùng các điểm chiếm đóng khác, đồng thời đốt phá, giết chóc và cướp bóc khắp nơi. Lúc này, nhà Thanh vừa nhập quan, quân chủ lực ở phía nam Vạn Lý Trường Thành, phòng thủ Đông Bắc Trung Quốc trống. Năm 1647, tại Ninh Cổ Tháp (nay là Ninh An, tỉnh Hắc Long Giang) chỉ còn hơn 130 quân đồn trú. Năm 1652 (năm Thuận Trị thứ 9), tướng quân nhà Thanh là Haise dẫn đầu 600 binh lính nhà Thanh với sự hỗ trợ 1500 quân tộc Hách Triết, Đại Oát Nhĩ đã giao chiến với 206 quân Cossack Nga trong trận chiến làng Uzala, với vũ khí lạc hậu, thất bại trong chiến thuật dẫn tới sự thất bại thảm hại của phía nhà Thanh. Năm 1653 (Thuận Trị thứ 10), chính quyền nhà Thanh thiết lập chức vụ Ngang Bang Chương Kinh (昂邦章京 Amba Janggin) ở Ninh Cổ Tháp, Sa Nhĩ Hổ Đạt (Šarhūda) được phong là Chương Kinh đầu tiên, đã cử 300 quân đến đồn trú, đồng thời liên lạc với những tộc người Hách Triết, Bỉ Nhã Khách và những tộc người khác bị Cossack Nga quấy nhiễu. Tuy nhiên, nhà Thanh thiếu súng ống, đã yêu cầu sự trợ giúp từ chư hầu Triều Tiên, đặc biệt gọi lính Triều Tiên là "giỏi dùng điểu thương".

Triều Tiên bị ảnh hưởng bởi trật tự Hoa Di (華夷秩序) do đó xem thường các triều đại nhà Thanh. Sau trận chiến Đinh Mão trong năm 1627, Triều Tiên căm ghét triều đại nhà Thanh thậm chí nhiều hơn. Sau cuộc chiến Bính Tý năm 1636, Triều Tiên đã buộc phải trở thành một chư hầu của nhà Thanh. Trong trận Tùng Cẩm (松錦之戰), nhà Thanh đã chiêu mộ binh lính Triều Tiên tham gia. Tuy nhiên, tư tưởng chống nhà Thanh rất mạnh mẽ ở Triều Tiên, và "Thuyết Bắc phạt" đã được phổ biến lan tràn. Vua Triều Tiên Hiếu Tông đã bí mật lên kế hoạch cho "Bắc phạt" và ủng hộ phong trào "Phản Thanh phục Minh" của Trung Quốc. Triều đại nhà Thanh đã biết đến Triều Tiên và do đó đã xảy ra sự kiện sáu sứ thần bị cật vấn. Trong trường hợp này, nhà Thanh cũng có ý định kiểm tra Triều Tiên bằng cách bắt lính Triều Tiên tham gia chiến trận.

Vào cuối tháng 1 năm 1653, Sa hoàng Nga Alexis I quyết định tăng cường xâm lược lưu vực sông Hắc Long Giang và gửi 3,000 quân sang phía đông, sau đó đã bị suy yếu do không đủ lương thực và tranh chấp biên giới phía tây. Stepanov tiếp quản thay Khabarov để cướp bóc lưu vực sông Hắc Long Giang.

Diễn biến

Xuất chinh
Triều Tiên và Nga không có bất kỳ quan hệ nào với nhau. Khi đó, lực lượng viễn chinh của Nga đang bị thiếu lương thực, có nguồn tin phải ăn thịt lẫn nhau. Nhà Thanh đã gọi lực lượng này là "La Sát" (罗刹 Cõi Nga La Tư). Triều Tiên dịch là "La Thiện", "Hạc Xa", "Lỗ Xa", "Lão Xoa", "Lão Khương", "Xa Hán"... Học giả Lý Dị (李瀷 Yi Ik) đã ghi lại: "Vào năm Mậu Tuất vua Hiếu Tông thứ 9 (1658), Đại quốc trưng binh của chúng ta trợ công giặc Xa Hán. Xa Hán còn được gọi là La Thiện".

Vào tháng 2 năm 1654 (Thuận Trị thứ 11 và Hiếu Tông Triều Tiên thứ 5), nhà Thanh cử một sứ giả Hàn Cự Nguyên (韩巨源) đến Triều Tiên, mang theo một thông điệp từ Bộ Lễ của nhà Thanh: "Triều Tiên tuyển 100 lính điểu thương giỏi, đứng đầu là Phủ Hội Ninh nghe Ngang Bang Chương Kinh thống lĩnh, đi chinh phạt La Thiện, và ngày 10 tháng 3 đến Ninh Cổ Tháp". Để xoa dịu mối quan hệ với nhà Thanh, Triều Tiên, theo lời khuyên của Lãnh Nghị chính Jung Tae-hwa (Trịnh Thái Hòa), đã cử Ngu Hầu Bian-yang (Biên Ngập) làm tướng xuất chinh cùng binh mã Hàm Kính đạo (Hamgyeong-do).

Chiến đấu

Chinh phạt lần thứ nhất
Triều Tiên đã cử một lực lượng viễn chinh gồm 100 lính điểu thương, 1 tuần quan, 2 thông từ (phiên dịch), 48 lính cầm cờ và phục dịch, cộng với tướng lĩnh ở biên giới, tổng cộng quân viễn chinh Triều Tiên có 152 lính thảo phạt Sa quốc Nga. Sau khi quân Triều Tiên chỉnh tề ở Huệ Ninh vượt sông Đồ Môn, ngày 26 tháng 3 âm lịch năm 1654 (năm Thuận Trị thứ 11), hội quân tại Ninh Cổ Tháp cùng với quân Sa Nhĩ Hổ Đạt. Vào thời điểm đó, có 300 quân từ Bát Kỳ quân, 300 quân từ Hách Triết quân và 100 quân Triều Tiên.

Vào ngày 21 tháng 4 âm lịch, Sa Nhĩ Hổ Đạt dẫn 700 quân từ Ninh Cổ Tháp, sáu ngày sau họ chạm trán với khoảng 400 lính Cossack Nga do Onufriy Stepanov chỉ huy tại sông Hậu Thông (sông Hỗn Đồng, ngày nay là sông Tùng Hoa). Báo cáo từ Biên Ngập cho Triều Tiên Hiếu Tông rằng:"Khi thần đến Viết Cáp (địa danh, gần cửa sông Tùng Hoa) lần đầu tiên thần gặp thuyền địch, có mười ba chiếc thuyền lớn, có thể khoản 300 thạch (đơn vị tính, bẳng khoảng 21 tấn). Có hai mươi sáu chiếc thuyền nhỏ, trông giống như những chiếc thuyền Oa (tên gọi chỉ Nhật Bản)". Tàu Đại Thanh, Triều Tiên “loại nhỏ chỉ chứa được bốn, năm người, có bốn mươi chiếc; loại lớn chứa được mười bảy người, có hai mươi chiếc”. Biên Ngập đề nghị không nên đánh thủy chiến mà dụ địch vào sâu, lấy địa thế thuận lợi mà diệt địch. Các tướng quân Thanh nhất trí “Chọn nơi cao nhất ven sông để lập đội hình”, quân Triều Tiên “vây lá liễu xếp hàng trên bờ”, “nổ đại bác vào hướng giặc”, "đánh liên tiếp nhiều ngày, quân giặc sẽ bị chết trong đạn pháo".

Lịch sử Nga ghi: "Vào ngày 6 tháng 6 (theo lịch Nga, tức ngày 16 tháng 6 theo lịch Gregorian), quân ta chạm trán với quân Šarhūda, và quân đội Šarhūda mang theo nhiều loại vũ khí khác nhau—đại bác và súng hỏa mai. Sau khi đọ súng, kỵ binh quân Šarhūda giao chiến với quân ta trên lưng ngựa và trên thuyền với súng hỏa mai. Họ chiến đấu bằng vũ khí lớn - đại bác và súng hỏa mai. Họ bắn vào tàu của quân ta. Họ bắn từ phía sau công sự và bức tường với những chiếc thúng đất". "Nhiều quân đã bị thương và quân ta không thể chiến đấu với quân Šarhūda này nữa vì kho thuốc súng và súng ngắn của quân ta đã cạn kiệt". "Họ chiến đấu theo đội hình khéo léo và có trật tự".

Quân Nga bị thương vong nặng nề, Stepanov quyết định bỏ chạy từ sông Tùng Hoa lên thượng nguồn sông Hắc Long Giang, Quân Triều Tiên không bị thương vong. Các xạ thủ Triều Tiên đã đóng một vai trò lớn trong trận chiến này và đây cũng là cuộc chạm trán đầu tiên giữa Nga và Triều Tiên trong lịch sử được ghi lại.

Vào ngày 16 tháng 5, quân đội Đại Thanh và Triều Tiên rút quân sau khi xây dựng thành đắt, vào ngày 13 tháng 6, rút trở lại Ninh Cổ Tháp. Biên Ngập "toàn quân trở về" Triều Tiên và Triều Tiên Hiếu Tông "Biên Ngập đặc biệt tăng bổng". Biên Ngập chỉ cho Triều Tiên Hiếu Tông người phương Tây vào năm 1655.

Thất bại của Nga khiến họ mất quyền kiểm soát vùng hạ lưu Amur cho đến Nerchinsk, nơi chỉ có 76 người Cossacks đồn trú trong pháo đài.

Chinh phạt lần thứ hai

Năm 1658, quân viễn chinh Triều Tiên đến Ninh Cổ Tháp để chiến đấu với Nga bằng súng ngắn, và Triều Tiên gọi đó là cuộc "Chinh phạt La Thiện lần thứ hai".

Nga và Triều Tiên hoàn toàn không có mối quan hệ nào với nhau. Nga thậm chí còn không biết rằng có người Triều Tiên trong quân đội nhà Thanh, và Triều Tiên không biết rõ về "La Thiện", và cho rằng gắn liền với các bộ tộc Kiên Côn, Thất Vi hoặc Mạt Hạt được ghi trong sách cổ của Trung Quốc.

Tham khảo

Chiến tranh liên quan tới Nga
Xung đột thế kỷ 17
Lịch sử quân sự Mãn Châu
Lịch sử Siberi
Lịch sử tỉnh Amur
Chiến tranh liên quan tới Đại Thanh
Chiến tranh liên quan tới Triều Tiên
Lịch sử người Cossacks ở Nga
Lịch sử quân sự thế kỷ 17 của Nga
Quan hệ quân sự Trung Quốc-Nga
Bát Kỳ


title: Haneda Kento

text:
Haneda Kento (sinh ngày 7 tháng 7 năm 1997) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Haneda Kento hiện đang chơi cho Oita Trinita.

Tham khảo

Sinh năm 1997
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá Oita Trinita


title: Gyrtona strenualis

text:
Gyrtona strenualis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gyrtona


title: Oniticellus pseudoplanatus

text:
Oniticellus pseudoplanatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Oniticellus


title: Carlos Alberto Rodrigues Gavião

text:
Carlos Alberto Rodrigues Gavião (sinh ngày 2 tháng 2 năm 1980) là một cầu thủ bóng đá người Brasil.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Carlos Alberto Rodrigues Gavião đã từng chơi cho Júbilo Iwata.

Thống kê câu lạc bộ

J.League

Tham khảo

Sinh năm 1980
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá Júbilo Iwata


title: Cerocala ilia

text:
Cerocala ilia là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cerocala


title: Princess Vitarah

text:
Princess Vitarah là một rapper, ca sĩ, nhạc sĩ người Mỹ gốc Nigeria.

Cuộc sống ban đầu
Princess Vitarah sinh ra ở Hoa Kỳ, nhưng lớn lên ở Nigeria. Mùa hè năm 2015, cô chuyển về Hoa Kỳ để theo đuổi sự nghiệp âm nhạc.

Sự nghiệp
Công chúa Vitarah bắt đầu sự nghiệp của mình bằng cách phát hành âm nhạc qua internet vào đầu năm 2016. Cô đã được công nhận sau hai bài hát của mình, "Âm hộ Nigeria" và "Tôi muốn 20 inch Dick", đã gây sốt trên các trang chia sẻ video như YouTube và WorldStarHipHop, chỉ nhận được 4 triệu lượt xem trên Facebook trong ngày đầu tiên. Cô đã được đặc trưng trong nhiều ấn phẩm nổi bật bao gồm Vice, The Fader, và XXL.

Danh sách đĩa hát
Công chúa Vitarah đã phát hành mười đĩa đơn (bao gồm hai là một nghệ sĩ đặc trưng) và chín video âm nhạc. Cô có hơn 1,1 triệu lượt kết hợp trên Spotify. Năm 2019, cô công bố kế hoạch phát hành bản mixtape đầu tiên của mình.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Nữ nhạc sĩ thế kỷ 21
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1997


title: Rhodostrophia separata

text:
Rhodostrophia separata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Rhodostrophia


title: Callistege ochrea

text:
Callistege ochrea là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Callistege


title: USS Sloat (DD-316)

text:
USS Sloat (DD-316) là một tàu khu trục lớp Clemson được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo vào cuối Chiến tranh Thế giới thứ nhất. Nó là chiếc tàu chiến đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ được đặt theo tên Chuẩn đô đốc John Drake Sloat (1781-1876), người tham gia cuộc Chiến tranh 1812 và Chiến tranh Mexico-Hoa Kỳ. Sloat ngừng hoạt động năm 1930 và đánh chìm như một mục tiêu năm 1935 nhằm tuân thủ quy định hạn chế vũ trang của Hiệp ước Hải quân London

Thiết kế và chế tạo
Sloat được đặt lườn vào ngày 18 tháng 1 năm 1919 tại xưởng tàu Union Iron Works của hãng Bethlehem Shipbuilding Corporation ở San Francisco, California. Nó được hạ thủy vào ngày 14 tháng 5 năm 1919, được đỡ đầu bởi bà Edwin A. Sherman; và được đưa ra hoạt động vào ngày 30 tháng 12 năm 1920 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân J. R. Palmer.

Lịch sử hoạt động
Sloat đi đến San Diego, California để chạy thử máy vào ngày 24 tháng 1 năm 1921, rồi được đưa về lực lượng dự bị cho đến tháng 10. Nó tiến hành các cuộc thực tập tác xạ trong mùa Đông và thử nghiệm ngư lôi vào tháng 4 và tháng 5 năm 1922. Vào ngày 27 tháng 6, nó khởi hành cùng với hạm đội đi Puget Sound, và hoạt động tại khu vực này cho đến khi quay trở về San Diego vào ngày 19 tháng 9. Vào ngày 6 tháng 2 năm 1923, nó rời San Diego cùng với hạm đội để thực hành ngoài khơi Panama cho đến khi quay trở về vào ngày 11 tháng 4. Nó trải qua hầu hết thời gian còn lại của năm cũng như năm tiếp theo sửa chữa tại Xưởng hải quân Mare Island trước khi quay trở về San Diego vào ngày 22 tháng 12 năm 1924.

Vào ngày 3 tháng 4 năm 1925, Sloat khởi hành từ San Diego cùng với hạm đội để thực tập tại vùng biển ngoài khơi Hawaii. Đến ngày 1 tháng 7, Hạm đội Chiến trận lên đường từ Hawaii cho một chuyến viếng thăm thiện chí đến khu vực Tây Nam Thái Bình Dương, và chiếc tàu khu trục đã viếng thăm Melbourne, Australia; Lyttelton và Wellington, New Zealand cùng American Samoa trước khi quay trở về San Diego vào ngày 19 tháng 9. Nó rời San Diego vào ngày 1 tháng 2 năm 1926 để tham gia cuộc tập trận hạm đội ngoài khơi Panama từ ngày 15 tháng 2 đến ngày 8 tháng 3, rồi được đại tu tại Xưởng hải quân Mare Island từ ngày 22 tháng 3 đến ngày 4 tháng 5. Sau chuyến đi huấn luyện quân nhân dự bị vào mùa Hè, nó lại được sửa chữa tại Mare Island từ ngày 30 tháng 12 năm 1926 đến ngày 3 tháng 2 năm 1927.

Sloat khởi hành cùng Hạm đội Chiến trận vào ngày 17 tháng 2 năm 1927 để thực hành chiến trận, và đã băng qua kênh đào Panama vào ngày 5 tháng 3. Cuộc tập trận tại vùng biển Caribe kéo dài cho đến ngày 22 tháng 4, và hạm đội sau đó đã viếng thăm New York, tiến hành một cuộc tập trận phối hợp Hải-Lục quân tại vịnh Narragansett trước khi đi đến Hampton Roads vào ngày 29 tháng 5 cho một cuộc Duyệt binh Tổng thống. Sau khi lên đường đi Panama vào ngày 4 tháng 6, nó được sửa chữa bởi một tàu tiếp liệu tại hồ Gatun thuộc vùng kênh đào, rồi được lệnh thay phiên cho tàu khu trục  trong nhiệm vụ tuần tra ngoài khơi bờ biển Nicaragua.

Nhiệm vụ của Sloat là bảo vệ tính mạng và tài sản của công dân Hoa Kỳ cũng như thuộc các quốc tịch khác tại Nicaragua, và đã giúp vào việc duy trì trật tự. Nó đã phục vụ hai lượt ngoài khơi bờ biển Nicaragoa trong thành phần Hải đội Đặc vụ: từ ngày 25 tháng 6 đến ngày 6 tháng 7 và từ ngày 22 tháng 7 đến ngày 8 tháng 8 năm 1927. Băng qua kênh đào vào ngày 10 tháng 8, nó quay trở về San Diego vào ngày 23 tháng 8, và được đại tu tại Xưởng hải quân Mare Island từ ngày 19 tháng 2 đến ngày 31 tháng 3 năm 1928.

Sloat rời San Diego vào ngày 9 tháng 4 năm 1928 và đi đến Trân Châu Cảng cùng hạm đội vào ngày 28 tháng 4, tham gia cuộc tập trận Vấn đề Hạm đội VIII trên đường đi. Nó quay trở về San Diego vào ngày 23 tháng 6, và đi đến Puget Sound vào ngày 9 tháng 7 để thực tập mùa Hè. Quay trở về San Diego vào ngày 1 tháng 9, nó tham gia cuộc thực tập ngoài khơi vùng kênh đào Panama từ ngày 27 tháng 1 đến ngày 6 tháng 2 năm 1929, rồi được đại tu đại tu tại Xưởng hải quân Mare Island từ ngày 3 tháng 3 đến ngày 13 tháng 4. Nó tiến hành huấn luyện ngoài khơi San Diego trong mùa Hè, và sau một chuyến đi kéo dài một tuần đến San Francisco, đã quay trở về San Diego vào ngày 28 tháng 8 năm 1929.

Sloat được cho xuất biên chế vào ngày 2 tháng 6 năm 1930; được thay phiên bởi chiếc  vừa được cho tái biên chế trở lại. Tên nó được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 28 tháng 1 năm 1935, và nó bị đánh chìm như một mục tiêu thực hành ngoài khơi San Diego vào ngày 26 tháng 6 năm 1935.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/s14/sloat-i.htm

Liên kết ngoài
 Photographic History of the United States Navy

Lớp tàu khu trục Clemson
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Xác tàu đắm tại bờ biển California
Tàu đánh đắm như mục tiêu


title: Ichneumon fenestralis

text:
Ichneumon fenestralis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneumon


title: Stanly (cầu thủ bóng đá)

text:
Stanly Teixeira dos Santos, hay Stanly (sinh ngày 23 tháng 4 năm 1994) là một cầu thủ bóng đá người Brasil thi đấu cho Cesarense.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Anh ra mắt chuyên nghiệp tại Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Bồ Đào Nha cho Trofense vào ngày 1 tháng 2 năm 2015 trong trận đấu trước Tondela.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1994
Người Bahia
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Cầu thủ bóng đá Associação Atlética Portuguesa (Santos)
Cầu thủ bóng đá C.D. Trofense
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Bồ Đào Nha
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bồ Đào Nha


title: Đất sét polyme

text:
Đất sét polyme là một loại đất sét nghệ thuật có cấu tạo từ polyme polyvinyl chloride (PVC). Nó không có các chất khoáng cấu tạo nên chất sét thông thường, nhưng cũng giống như đất sét khoáng, nó có thể kết hợp với một chất lỏng để chuyển sang dạng gel hay được nung nóng để cứng lại. Đất sét polyme thường được sử dụng để làm đồ thủ công mỹ nghệ, hay dùng để trang trí. Các tác phẩm nghệ thuật làm từ đất sét polyme giờ cũng có thể được thấy trong các viện bảo tàng nghệ thuật.

Lịch sử

Trước đây, bakelite, một loại nhựa sớm, được các nhà thiết kế sử dụng và nó cũng là một kiểu đất sét polyme, nhưng cơ sở của bakelite là phenol, đây là một chất dễ cháy nên cuối cùng chất này đã được ngưng sử dụng. Đất sét polyme ban đầu được tạo ra để thay thế cho bakelite. Một trong những công thức này đã gây được sự chú ý của nhà sản xuất búp bê người Đức Kathe Kruse vào năm 1939. Tuy nhiên nó không thích hợp để sử dụng trong nhà máy, Kruse đã cho con gái của mình là Sophie một lượng chất này, cô bé có tên thân mật là "Fifi", đã thành công khi sử dụng nó làm mô hình đất sét. Công thức sau này đã được bán lại cho Eberhardt Faber dưới tên "FIMO" (hợp chất MOdeling của FIfi).

Cấu tạo

Đất sét polyme có cấu tạo chủ yếu là nhựa PVC và một lượng chất hóa dẻo, biến nó thành một plastisol. Đất sét polyme cũng được phân loại là một plastigel vì các đặc tính của nó. Đây là một nguyên liệu năng suất cao; khi tác dụng một lực đủ mạnh, nó sẽ chảy ra như chất gel cho đến khi lực đó bị triệt tiêu, và trở lại thể rắn. Những plasticgel giữ được hình dạng của chúng ngay cả khi tăng nhiệt độ, đấy là lý do tại sao đất sét polyme không bị tan chảy hay rạn nứt khi bị sấy khô. Nhiều chất gel hóa khác được thêm vào để tạo cho nó đặc tính này như bentonic amin, xà phòng kim loại hay fumed silic.

Cấu trúc nhựa có thể được thay đổi theo những cách khác nhau. Có thể thêm dầu khoáng, lecithin, hay odorless để giảm độ nhớt hay các đặc tính. Một lượng nhỏ kẽm oxide, kaolinit, hoặc các chất khác để tăng độ mờ, đàn hồi hay bền nén. Đất sét polymer có sẵn nhiều màu sắc và có thể pha trộn vào nhau để tạo ra màu mới.

Sử dụng

Đất sét polymer vẫn có thể sử dụng để tạo hình cho đến khi đông cứng hoàn toàn. Sự đông cứng diễn ra từ 129 °C đến 135 °C, kéo dài 15 phút trên mỗi 6,4 mm độ dày. Nhiệt độ này thấp hơn đáng kể so với đất sét khoáng và có thể đạt tới bằng việc sử dụng lò nướng trong nhà. Đất sét không bị co lại khi đông cứng.

Máy làm mỳ ống là một công cụ ưa thích của những nghệ sĩ nặn đất sét thủ công. Nó được sử dụng để tạo ra các tấm đất sét có độ dày đồng nhất, để pha trộn màu sắc, tạo ra các vết loang, hay làm mềm đất sét. Đất sét polymer cần phải được làm mềm trước khi sử dụng, có thể làm điều này bằng cách nhào đất bằng tay, ép dẹp bằng con lăn, hoặc sử dụng máy trộn công suất thấp để phá vỡ sự kết dính của những hạt nhựa. Một khi đã được làm mềm, đất sét sẽ giữ tính dẻo khi cho đến khi tác phẩm được hoàn thành.

Sức khỏe và an toàn
Sự an toàn của đất sét polymer là một vấn đề được quan tâm đặc biệt, vì việc tiếp xúc lâu dài với chất hóa dẻo phthalate đã được xác định là sẽ gây rối loạn nội tiết tố. Nó không nên chứa nhiều hơn 0,1% thành phần là một trong số 6 phthalate đã bị hạn chế hoặc cấm bởi ủy ban an toàn. Sáu phthalate là: DEHP (Di-2-ethylhexyl phthalate), DBP (Dibutyl phthalate), BBP (Benzyl butyl phthalate), DINP (Di-isononyl phthalate), DIDP (Di-isodecyl phthalate), và DnOP (Di-n-octyl phthalate). Nếu tuân theo đúng các hướng dẫn sử dụng trên bao bì (nghĩa là nhiệt độ thấp và thời gian nung ngắn) người sử dụng sẽ không đốt đất sét. Song trong trường hợp đất sét bị cháy do nhầm lẫn hoặc lò nung bị trục trặc, một lượng nhỏ khí hydro chloride có thể được giải phóng, nó có thể gây ra mùi khó chịu, kích thích mắt và mũi. Lượng khí hydro chloride được giải phóng có thể gây ra một số vấn đề về sức khỏe.

Đất sét polymer không được khuyến cáo sử dụng cho các mục đích chứa đồ ăn thức uống. Tất cả các sản phẩm đất sét polymer đều không được dán nhãn "an toàn thực phẩm". Chất làm dẻo còn sót lại trong sản phẩm có thể thoát ra và trở thành nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn với người mô hình hóa và người dùng cuối. Hạn chế về sử dụng một số chất phthalate đã có hiệu lực từ năm 2009 ở cả Liên minh châu Âu và Hoa Kỳ. Không phải tất cả phthalate đều gây nguy hiểm sức khỏe, một số đã được phê chuẩn để ứng dụng trong y tế.

Tham khảo

Polyme
Ứng dụng chất dẻo
Vật liệu điêu khắc
Vật liệu thủ công


title: TunnelBear

text:
TunnelBear (còn được gọi là TunnelBear VPN) là một dịch vụ mạng riêng ảo (VPN) công khai có trụ sở tại Toronto, Canada. Công ty được thành lập bởi Daniel Kaldor và Ryan Dochuk vào năm 2011. Vào tháng 3 năm 2018, TunnelBear đã được mua lại bởi McAfee.

Lịch sử
TunnelBear được McAfee mua lại vào tháng 3 năm 2018.<ref name="McAfee acquires" /> TunnelBear tiếp tục hoạt động như một dịch vụ VPN độc lập.

Tính năng
Phần mềm TunnelBear miễn phí hiện có sẵn ở Android, Windows, macOS và iOS. Ngoài ra còn có tiện ích mở rộng cho Google Chrome và Opera. Cách khác, các bản phân phối Linux có thể được cấu hình để dùng TunnelBear.

Giống như các dịch vụ VPN công cộng khác, TunnelBear có khả năng bỏ qua chặn nội dung ở hầu hết các nước. TunnelBear cho phép người dùng xuất hiện ở một trong 20 quốc gia khác nhau (bao gồm Ireland, Hoa Kỳ, Thụy Điển và Ý).

Tất cả máy khách đều sử dụng mã hóa AES-256 ngoại trừ ứng dụng khách cho iOS 8 trở về trước, sử dụng AES-128. Khi được kết nối, địa chỉ IP thực của người dùng sẽ không hiển thị với các trang web đã truy cập. Thay vào đó, các trang web và/hoặc máy tính sẽ có thể nhìn thấy địa chỉ IP giả mạo được cung cấp bởi TunnelBear VPN.

TunnelBear cũng cung cấp dịch vụ VPN của công ty có tên "TunnelBear for Teams."

Giá cả
TunnelBear VPN là một sản phẩm freemium. Phiên bản dùng thử chỉ cung cấp 500MB dữ liệu VPN trước khi họ sẽ phải ngắt kết nối hoặc mua đăng ký hàng tháng cho dữ liệu không giới hạn. (500MB dữ liệu đặt lại mỗi tháng)

Đón nhận
Scott Gilbertson từ Wired ca ngợi “hình ảnh động gấu dễ thương” của TunnelBear, nói rằng chúng làm cho dịch vụ dễ tiếp cận hơn và mô tả nhà cung cấp này có các tính năng bảo mật tương đương với đối thủ và chính sách bảo mật dễ hiểu. Nhà cung cấp đã phải đối mặt với những lời chỉ trích từ WireCutter vì tốc độ tương đối chậm hơn và bỏ cuộc gọi điện video trong các thử nghiệm của họ về dịch vụ, nhưng WireCutter tuyên bố rằng TunnelBear vượt trội về “khả năng sử dụng, sự tin cậy và minh bạch”. Rae Hodge tại CNET chỉ trích dịch vụ vì các vị trí máy chủ hạn chế và người dùng không có khả năng chọn một máy chủ riêng lẻ trong một vị trí. Hodge cũng nêu lên lo ngại rằng hồ sơ của Tunnelbear có thể bị trát đòi hầu tòa vì chúng là một doanh nghiệp Canada thuộc sở hữu của một công ty Mỹ.

Xem thêm
 So sánh các dịch vụ mạng riêng ảo

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phần mềm cho Android (hệ điều hành)
Phần mở rộng Google Chrome
Phần mềm cho iOS
Phần mềm cho macOS
Dịch vụ mạng riêng ảo
Phần mềm cho Windows
McAfee LLC


title: Peribatodes francosuevica

text:
Peribatodes francosuevica là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Peribatodes


title: Takeuchi Naoko

text:
Takeuchi Naoko (Kanji: 武内 直子; Hán Việt: Võ Nội Trực Tử) sinh ngày 15 tháng 3 năm 1967, là một họa sĩ manga sống tại Tokyo, Nhật Bản. Công việc của cô được rất nhiều fan của Manga và Anime ngưỡng mộ. Tác phẩm nổi tiếng nhất của cô - Sailor Moon, được tái bản và bày bán rộng rãi tại Bắc Mỹ. Takeuchi cũng rất mê du lịch và đã đến Mỹ rất nhiều lần.

Cô là vợ của họa sĩ manga nổi tiếng Togashi Yoshihiro. Ông là tác giả của Hunter x Hunter, Yu Yu Hakusho, Level E

Tiểu sử
Naoko có bố là Kenji và mẹ là Ikuko Takeuchi. Cô có một người em trai tên Singo. Cô đã dùng những cái tên này trong bộ manga Sailor Moon nổi tiếng của mình. Ngoài ra, trong những buổi phỏng vấn hay trong bộ truyện, cô cũng đề cặp đến điều này trong phần chú thích dành cho tác giả. Cô thi vào trường Kofu Ichi đồng thời cũng tham gia vào CLB thiên văn học và vẽ . Những kinh nghiệm này đã ảnh hưởng rất nhiều đến công việc sau này của cô bao gồm manga Sailor Moon và những bộ trước đó như Love Call và Rain Kiss. Cũng vào thời điểm này, cô có ước mơ trở thành một mangaka. Tuy nhiên, bố cô nói rằng cô nên học thêm một chuyên môn khác để phòng trường hợp không may. Bởi vậy, cô đã học thêm hoá học.

Trong quá trình học tại đây, Naoko Takeuchi đã hợp tác với Kodansha lúc mới 19 tuổi. Sau đó, cô phát hành manga Love Call rồi nhận được một giải thưởng Nakayoshi dành cho mangaka mới từ manga này. Nó được in trong tạp chí Nakayoshi Deluxe vào tháng 9 năm 1986. Sau đó, cô tốt nghiệp trường đại học Kyoritsu ở Pharmacy và nhận được một tấm bằng về hoá học. Cô trở thành một dược sĩ. Luận văn tốt nghiệp của cô có tiêu đề là: "Hiệu quả ảnh hưởng
của Thrombolytic được tăng cường do sóng siêu âm".

Tiếp đó, cô làm việc tại bênh viện Keio. Cô nói rằng mình vẫn còn rất thích vẽ manga nhưng bởi cô phải rất vất vả mới lấy được tấm bằng dược sĩ nên cô muốn dùng nó. Và mặc dù rất bận rộn với công việc, biên tập viên của cô vẫn tiếp tục khuyến khích cô vẽ manga.

Sự nghiệp

Làm việc cho Kodansha
Naoko sau đó chỉ đều đặn cho xuất bản những bộ manga ngắn cho đến khi sáng tác manga Maria. Maria là serial manga đầu tiên của cô được dựa vào tiểu thuyết Daddy-Long-Legs (Ông Bố Chân Dài) và bạn cô – Marie Koizumi – cũng giúp cô hoàn thành nó.

Sau đó, cô tiếp tục sáng tác manga The Cherry Project. Nó kéo dài ba tập và nói về môn trượt băng nghệ thuật. Khi bộ manga này hoàn thành, cô muốn viết tiếp một manga nữa về vụ trụ và những nữ chiến binh. Biên tập viên của cô – Fumio Osano (biệt danh là Osa-P) – đã đề nghị cô cho những nữ chiến binh đó mặc đồ thủy thủ. Và từ đó, manga Codename: Sailor V ra đời.

Khi manga Sailor V sắp được chuyển thành anime, cô đã viết thêm một manga mới và thêm vào đó bốn chiến binh thủy thủ khác. Manga Sailor Moon sau đó được sáng tác và trở nên nổi tiếng không chỉ trong mà còn ngoài nước. Trong quá trình sáng tác Sailor Moon, cô cũng tiếp tục cho xuất bản đều đặn cả manga Sailor V cùng một lúc. Tuy nhiên, tạp chí đăng manga Sailor V lại bị ngưng xuất bản. Dự án chuyển thể Sailor V cũng như Sailor Moon thành anime cũng bị hoãn lại cùng với tạp chí.

Tiếp đó, cô sáng tác tiếp manga PQ Angels . Nó cũng thu hút được một số lượng độc giả nhưng lại bất ngờ bị ngưng bởi Kodansha làm mất bảy trang trong tập bản thảo. Có thể là nó được dự định chuyển thành anime vì từng có lời đồn là Toei đang giữ bản thảo đó.

Thành lập PNP
PNP thành lập theo kế hoạch của Naoko. Cô thành lập công ty này chủ yếu để chính thức sở hữu manga Sailor Moon. Sau này, công ty cũng sở hữu những bộ manga của Togashi. Cô tự mình quản lý nó. Tên công ty cũng có trong nhiều đoạn credit âm nhạc như Shin Kaguya Shima Densetsu.

Rời khỏi Kodansha
Naoko Takeuchi vô cùng tức giận vì bị mất bảy trang tập bản thảo PQ Angels năm 1997. Bộ manga đã được đề nghị xuất bản thành một tập tankoubon nhưng vì những trang bị mất, dự định đó đã bị hủy. Lúc đó, Osano Fumio cũng rời khỏi công ty để làm việc cho một tạp chí shounen. Bởi vậy, kế hoạch xuất bản Materials Collection cũng bị hoãn lại. Naoko Takeuchi rời khỏi Kodansha . Cô đến Shueisha với hi vọng có thể tìm hiểu thêm về nền công nghiệp manga và những bản thảo bị mất. Đây cũng khoảng thời mà cô gặp Yoshihiro Togashi.

Làm việc cùng Togashi & kết hôn

Trong Manga Princess Naoko Takeuchi Back-To-Work Punch, cô đã nói rằng mình gặp Yoshihiro Togashi tại một cuộc họp và sau đó đã nhờ Megumi Ogata – diễn viên lồng tiếng cho Sailor Uranus – sắp xếp một cuộc gặp riêng giữa họ. Cô làm việc cùng Yoshihiro Togashi với vai trò là phụ tá và là quản lý của tập 1 manga Hunter x Hunter. Tuy nhiên, sức ép công việc cũng như những yêu cầu của nó nhiều hơn cô nghĩ nên cô đã nhanh chóng rút lui.

Trong khoảng thời gian này, cô cũng có ý tưởng cho bộ manga Toki*Meka mà sau đó được đổi tên thành Toki*Meca. Lúc đó, Togashi cũng có một ý tưởng tương tự nhưng có vẻ như nó không bao giờ được thực hiện. Sau đó, Togashi cũng có góp ý cho cô trong việc phát triển những ý tưởng đó bằng việc vẽ một số bức phác thảo. Chúng cũng từng được cô giới thiệu trong tập một manga Toki*Meka. Sau này, họ đã hẹn hò và kết hôn vào năm 1999. Con trai họ ra đời vào tháng 2 năm 2001. Tuy nhiên họ không công bố tên thật của con trai mình mà chỉ gọi cậu bằng biệt danh là "Petit Ouji", nghĩa là "Hoàng Tử Bé" và được kết hợp từ tiếng Pháp và tiếng Nhật. Năm 2009, trong Tập 27 của Manga Hunter x Hunter, Togashi-sensei có đưa tin trong mục tin ngắn là cả hai đã có đứa con thứ hai.

Trở lại Kodansha
Khi thời hạn sở hữu Sailor Moon sắp hết hiệu lực. Kodansha rốt cuộc cũng phải thoả thuận với Takeuchi. Cô trở lại Kodansha vào năm 1999 và để nhờ họ xuất bản Materials Collection (đó cũng là một trong số những nguyên nhân mà cô bỏ đi). Cô cũng cho phát hành artbook Infinity Art Collection. Bộ manga đầu tiên sau khi cô trở lại là Love Witch. Tuy nhiên, không hiểu vì sao mà bộ manga này lại bị dừng xuất bản. Takeuchi thì tham gia vào kế hoạch tái bản hai bộ manga là Sailor Moon và Sailor V. Cô cũng sáng tác tiếp one-shot Toki*Meka.

Kodansha hiện tại vẫn còn đang thuyết phục cô để chính thức trở lại với họ nhưng cô đang lưỡng lự bởi trước đây, họ làm mất bản thảo của cô mà lại không để cô tìm lại chúng, đe doạ sẽ không cho in Materials Collection và không cho cô nhận thư của người hâm mộ. Cô cũng không liên lạc với Shueisha mà làm việc tự do và giúp đỡ chồng cô sáng tác manga Hunter X Hunter.

Thành lập website chính thức
Naoko Takeuchi đã thành lập website chính thức của manga Sailor Moon với sự giúp đỡ của Bandai. Việc thành lập website trùng với thời điểm quay Live Actiton của bộ Sailor Moon. Vì vậy, cô đã cập nhật những thông tin về tiểu sử nhân vật, hình ảnh và những phần khác mà cô có tham gia. Sau khi Live Actiton kết thúc, website đã thay đổi và hầu như chẳng được cập nhật tin gì thêm. Còn hiện nay, website có những thông tin về những anime của những manga được tái bản, những đoạn anime ngắn và tiểu sử. Website vẫn còn tiếp tục duy trì.

Làm việc cho Sailor Moon Live Action
Naoko Takeuchi có trách nhiệm vô cùng nặng nề trong Live Action của Pretty Guardian Sailor Moon. Chẳng hạn như việc cô phải thiết kế trang phục cho thủy thủ Luna. Trong một cuộc phỏng vấn, Naoko đã từng đề cặp đến việc mình hiện đang rất hứng thú trong việc tìm hiểu thêm về nền công nghiệp anime. Đỉnh cao của việc này chính là việc quay Live Action Pretty Guardian Sailor Moon. Live Action có rất nhiều chi tiết đáng tin cậy hơn manga và cũng trình diễn nhiều bài hát chủ đề mà manga không thể nào làm được. Trong Act Zero của Live Action, cô đã xuất hiện và giơ nắm tay của mình lên, nghĩa là chúc cho bộ phim gặp nhiều may mắn. Ngoài ra, trong suốt thời gian làm việc cho Live Action, cô không hề sáng tác một manga mới nào.

Trở lại công việc vẽ Manga
Sau khi Live Actitonn kết thúc, cô tiếp tục công việc cũ của mình với manga Toki*Meca. Trong thời gian sáng tác manga này, Fumio Osano trở lại làm biên tập viên cho cô. Và cũng trong thời gian này, cô cũng chú tâm hơn trong công việc của công ty mình – PNP – và còn đi thảo luận với nhiều sinh viên đại học. Ngoài ra, cô vẫn quan tâm đến website của mình và cập nhật tin tức hay những đoạn anime ngắn mới một tháng một lần.

Vẽ tranh minh hoạ cho các truyện

 Mermaid Panic Volumes 1-3 (được viết bởi Marie Koizumi)
 Atashi No Wagamama (được viết bởi Marie Koizumi)
 Zettai, Kore o Ubbatte Miseru (được viết bởi Marie Koizumi)

Viết sách

 Oboo-nu- to Chiboo-nu- (được minh hoạ bởi Yoshihiro Togashi). Một cuốn sách dành cho trẻ em được viết cho sinh nhật của con trai cô.

Viết lời bài hát

Takeuchi đã viết lời cho rất nhiều bài trong anime Sailor Moon và cả trong live action của nó. Hầu hết đều là bài hát dành riêng cho một số nhân vật nhưng trong đó cũng có vài bài hát chủ đề. Dưới đây là danh sách:

 Ai wo Shinjiteru ("Believe in Love") (Tin vào tình yêu) — Bài hát dành riêng cho Sailor Moon
 Chikara wo Awasete ("Combining Power") (Kết hợp sức mạnh) — Bài hát dành riêng cho Taiki/Sailor Star Maker
 Ginga Ichi Mibun Chigai na Kataomoi ("Unrequited Love a Station Apart in the Galaxy") (Tình yêu đơn phương một ngôi sao trong vũ trụ) — Bài hát dành riêng cho Seiya/Sailor Star Fighter
 Honoo no Sogekimono (Flame Sniper) (Cung thủ lửa) — Bài hát dành riêng cho Sailor Mars.
 Initial U — Bài hát dành riêng cho Sailor Uranus
 Katagoshi ni Kinsei ("Venus Over my Shoulder") (Venus trên đôi vai của tôi) — Bài hát dành riêng cho Sailor Venus
 Kirari*SailorDream! ("Sparkling Sailor Dream!") (Hãy toả sáng! Hỡi những mơ ước của các chiến binh!)— Bài hát chủ đề của Pretty Guardian Sailor Moon
 Luna! — Bài hát dành riêng cho Luna.
 Mayonaka Hitori ("Alone At Midnight") (Cô đơn lúc giữa đêm) — Bài hát dành riêng cho Yaten/Sailor Star Healer
 Over Rainbow Tour (Khắp cuộc dạo chơi bên cầu vòng) — Bài hát dành riêng cho Sailor Moon
 Princess Moon (Công chúa Mặt Trăng) — Kết thúc thứ hai.
 "Rashiku" Ikimasho ("I'll Go With My Looks") (Tôi sẽ tiến lên dưới cái nhìn của mình) — Bài hát kết thúc của phần SuperS
 Route Venus — Bài hát dành riêng cho Sailor Venus (Sailor Moon R)
 Sailor Star Song — Bài hát chủ đề của Sailor Stars
 Sailor Team no Theme (Sailor Team's Theme) (Bài hát của đội Thủy thủ)
 Senshi no Omoi (Feelings of a Soldier) (Tình cảm của một chiến binh) — Bài hát dành riêng cho Sailor Neptune
 We Believe You — Bài hát dành riêng cho Sailor Jupiter.

Tác phẩm

1987 - 1988: Chocolate Christmas (チョコレート・クリスマス)

Phát hành từng kỳ trên Nakayoshi, 1 Vol.

Câu chuyện về một cô gái cô đơn trong đêm Giáng Sinh, nghe được giọng một DJ trên Radio (Choco-san) và cô siêu đổ hoàn toàn với giọng nói ấy. Nó được in thành một tập tankobon gồm hai one-shot:
Chocolate Christmas (12/1987 đến 02/1988)
Wink Rain (07/1988 đến 09/1988)

1989 - 1990: Maria (ま・り・あ)

Phát hành từng kỳ trên Nakayoshi, 1 Vol.

Một câu chuyện được sáng tác dựa theo tiểu thuyết Daddy-Long-Legs của Jean Webster. Cha của Maria qua đời khi cô còn nhỏ, lúc này cô sống cùng với mẹ. Nhưng mẹ cô phải nằm viện. Đột nhiên cô nhận được giải thưởng là một học bổng du học ở một học viện rất chất lượng. Nhà hảo tâm bí ẩn đó là ai đây ? Maria quyết tâm tìm cho ra người ấy.

1990 - 1991: The Cherry Project (Theチェリープロジェクト)

Phát hành từng kỳ trên Nakayoshi, 2 Vols.

Cô gái 14 tuổi tên là Chieri Asuka là một vận động viên trượt băng nghiệp dư. Thần tượng của cô là nam vận động viên vô địch Tsuzuki Masanori. Masanori đi tìm người trượt cặp với mình. Một dịp may đưa họ đến với nhau nhưng Chieri lại có thêm nhiều đối thủ. Một nhân vật trong manga này đã từng được xuất hiện trong manga Sailor Moon.

1991 - 1997: Codename: Sailor V (コードネームはセーラーV)

Phát hành từng kỳ trên Run-Run - 3 Vols.

Phiên bản đầu tiên của bộ Bishoujo Senshi Sailor Moon. Bộ này cho thấy sự xuất hiện và gặp gỡ của Minako với con mèo Artemis, phần này không có trong manga Sailor Moon. Manga này kể về một cô gái bí ẩn tên Sailor V. Nhân vật nữ chính trong bộ truyện là Minako Aino với biệt danh Sailor V và cũng là người sẽ trở thành một nhân vật phụ trong bộ truyện tiếp theo, Sailor Moon. Sau khi Sailor Moon kết thúc, tác giả mới tiếp tục sáng tác phần kết cho câu truyện. Trong kết thúc đó, Naoko cũng nối hai manga lại với nhau. Manga Codename: Sailor V được xuất bản thành ba tập và được tái bản vào năm 2004 trong hai tập siêu dày với khổ "Renewal Edition" (新装版 Shinzōban").

1992 - 1997: Pretty Soldier Sailor Moon (美少女戦士セーラームーン)

Phát hành từng kỳ trên Nakayoshi, 1992-1997, 18 Vols

Còn được biết đến với cái tên đơn giản là Sailor Moon. Manga này là tác phẩm nổi tiếng nhất của Naoko Takeuchi. Nó được chuyển thành anime, phim, nhạc kịch và còn có cả một live action cùng với rất nhiều trò chơi ở nhiều thể loại. Kết hợp giữa hai thể loại mahō shōjo và sentai, Sailor Moon kể về Usagi Tsukino, một cô gái bình thường bỗng một ngày đột nhiên phát hiện ra rằng cô chính là kiếp sau của một người nữ anh hùng đã từng chiến đấu cho tình yêu và chính nghĩa trong quá khứ. Manga này có sức ảnh hưởng rất lớn đến các manga và anime kể về những cô gái phép thuật trong những năm cuối thập niên 1990. Manga này được xuất bản thành 18 tập nhưng trong lần tái bản năm 2003 và 2004 thì còn 12 tập trong khổ siêu dày "Renewal Edition" (新装版 Shinzōban). Ngoài ra, nó còn được bổ sung thêm 2 tập phụ trương bao gồm những truyện ngoài lề công việc chính. Nhân vật Sailor V trong manga Codename Sailor V cũng được xuất hiện lại trong manga này với cái tên mới: Sailor Venus.

Part 1:Tsukino Usagi gặp gỡ tình cờ với con mèo Luna, một con mèo đen bí ẩn, từ đó cô có khả năng biến thân thành Thủy thủ Mặt Trăng. Đội Thủy thủ Mặt Trăng được thành lập với sự gia nhập của Thủy thủ Sao Thủy, Thủy thủ Sao Hỏa, Thủy thủ Sao Mộc và Thủy thủ Sao Kim và họ cùng nhau đi tìm công chúa Serenity, nàng công chúa của vương quốc mặt trăng, họ chiến đấu cho tình yêu và công lý chống lại nữ hoàng Beryl, kẻ thù của họ.

Part 2: Từ Neo-Tokyo (Tokyo tương lai) Chibi Usagi đã xuất hiện, con gái tương lai của Usagi và Mamoru, cô bé này đến để nhờ Usagi giúp đỡ chống lại những kẻ hắc ám ở Neo-Tokyo.

Part 3: Một Thủy thủ Sao Thiên Vương rất lịch lãm, một Thủy thủ Sao Hải Vương rất duyên dáng và một Thủy thủ Sao Diêm Vương rất xinh đẹp đã xuất hiện ! Manga này có nét vẽ tuyệt vời, câu truyện cực kỳ hấp dẫn, hứng thú và dễ đọc, một thể loại hài hước nhẹ nhàng. Một sự đột phá mạnh mẽ. Mối quan hệ giữa Uranus và Neptune là một minh chứng hùng hồn cho điều này.

Part 4: Xuất hiện một chú ngựa bạch Pegasus huyền thoại và một chàng trai tuấn tú tên là Erios, cùng các đối thủ mới từ một đoàn xiếc có tên Amazon. Kết thúc phần này, Thủy thủ mặt trăng Chibi có thêm 4 chiến binh hộ vệ kế thừa mới!

Part 5: Có nhiều hành tinh bên ngoài hệ mặt trời, đã đến lúc gặp gỡ các thủy thủ đến từ vũ trụ: Thủy Thủ Các Vì sao. Bây giờ thì Sailor Moon đã kết thúc, mọi người mong đợi Nakayoshi sẽ tung ra các ấn bản đại hạ giá như thời kỳ Shounen Jump đã làm sau bộ Dragon Ball.

Bộ truyện đã được giải thưởng manga hay nhất hàng năm của Nhà xuất bản Kodansha năm 1993.

1993: Miss Rain (ミス・レイン)

Tuyển tập truyện ngắn, đăng từng kỳ trên Nakayoshi, 1 Vol.
Một tuyển tập các câu truyện ngắn lãn mạn, bao gồm:
- Miss Rain (July 1990)
- Boku no Pierce Girl (May 1989)
- July Marmalade Birthday (July 1989)
- Maigo no Swing (February 1988)
- Itsumo Issho ne (April 1987)

1986 - 1997: Prism Time (プリズム・タイム)

Tuyển tập truyện ngắn, đăng từng kỳ trên Nakayoshi, 2 Vols.
Những tuyển tập này gồn có những tác phẩm khác mà Naoko Takeuchi vẽ trước bộ Love Call và một truyện (Yume Ja Nai No Ne) được vẽ khi cô còn ở trung học và những tác phẩm đầu tay khác của cô. Nó được in thành 2 tập và được phát hành vào năm 1995 và 1997 theo một thứ tự định sẵn.

Vol 1:
- Gradation 1, Tamaki Peppermint (4/1987)
- Gradation 2, Saura Sunset (5/1987)
- Gradation 3, Mizuki Moonglow (6/1987)
- Gomen Ne Wednesday (12/1988)

Vol 2:
- Rain Kiss
- Yume Miru Rainy Button (2/1987)
- Secret Nna Kata Omoi (10/1986)
- Love Call (9/1986)
- Yume Ja Nai No Ne (được vẽ lúc 18 tuổi, manga chính thức đầu tiên của cô) (11/1985)

1997: PQ Angels (ＰＱエンジェルス)

Manga nói về hai cô gái ngoài hành tinh với khả năng có thể biến thành gián trong cuộc tìm kiếm công chúa của họ. Bộ truyện này đúng là một thảm hoạ đối với Takeuchi: bị ngừng nửa chừng chỉ sau bốn chương và Kodansha làm mất bằng chứng của khoảng lợi nhuận cho những chương đã được xuất bản. Với những lý do trên, nó chỉ được xuất hiện nguyên bản từ tháng 9 đến tháng 12 năm 1997.

1998: Princess Naoko Takeuchi's Return-to-Society Punch!!

Một loạt những cột tranh ngắn nói về những gì Naoko làm sau khi Sailor Moon kết thúc. Nó được sáng tác trong nhiều năm dưới nhiều cái tên khác nhau và kể chi tiết về sự lên xuống thất thường của giấy viết thư Sailor Moon cũng như những cuộc họp, đám cưới và gia đình của cô với một đồng nghiệp của mình: Yoshihiro Togashi. Nó được đăng trên tạp chí Young You của Shueisha chứ không phải của Kodansha và vẫn chưa được tập hợp lại kể từ khi ra bản nguyên gốc. Chúng cũng tương tự như những cột tranh trong " Punch!" với cùng kích thước ở cuối một số tập Sailor Moon khổ "Renewal Edition".

2001: Toki☆Meka! (とき☆メカ!)

Một one-shot về robot (Mecha), người tạo ra cô và chuyến hành trình của họ.

2002: Love Witch (ラブ ウィッチ)

Manga về một cô gái nhận được một lọ dầu thơm rồi trở thành một phù thủy nhưng với một cái giá vô cùng "cao". Sau ba chương và một phụ trương, manga đã bị ngưng nửa chừng mà không có bất cứ một lời giải thích. Ngoài ra, manga cũng không được tái bản trong bất cứ tạp chí nào.

2005 - 2006: Toki☆Meca! (とき☆めか!)

Một manga kế tiếp one-shot nguyên gốc của nó - Toki☆Meka! - và được bắt đầu sau khi Sailor Moon và Sailor V được tái bản. Phần đầu tiên được đăng trong tạp chí của Nakayoshi từ tháng 2 đến thàng 4 năm 2005. Sau đó, Naoko đã tiếp tục từ chỗ bị gián đoạn và hứa rằng cô sẽ sáng tác nó sau. Phần hai của manga được bắt đầu vào tháng 11 năm 2005. những chương của nó cũng được tập hợp lại thành một quyển và được phát hành vào tháng 8 năm 2005. Manga này chính thức kết thúc vào tháng 5 năm 2006. Điều này cũng làm cho Toki☆Meca! là manga dài đầu tiên mà Naoko hoàn thành ngoại trừ hai bộ Sailor Moon và Codename wa Sailor V.

Chú thích

Họa sĩ manga


title: Hoa Dung (Tam Quốc)

text:
Hoa Dung (; ? – 256), tự Đức Nhuy (德蕤), là quan viên Đông Ngô thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời
Hoa Dung quê ở huyện Giang Đô, quận Quảng Lăng, Từ Châu, từ nhỏ theo cha lánh nạn ở chân núi Nhị Sơn thuộc huyện Sơn Âm, quận Cối Kê. Bấy giờ, thư pháp gia Hoàng Tượng đang ẩn cư ở Sơn Âm, người quận Ngô là Trương Ôn đến cầu học, muốn tìm một chỗ nán lại. Hoàng Tượng nói: Chân núi Nhị có Hoa Đức Nhuy, dù rằng còn niên thiếu, nhưng có chí hướng, có thể ở nhà hắn. Ôn bèn ở lại nhà Hoa Dung, thường cùng Dung đàm luận.

Năm 222, Trương Ôn được Tôn Quyền bổ nhiệm làm Tuyển tào thượng thư, đề bạt Dung làm Thái tử thứ tử. Hoa Dung quan đến Tả tướng quân, Lục thượng thư sự.

Năm 256, Đằng Dận mưu đồ lật đổ Tôn Lâm, khuyên Hoa Dung viết thư tố cáo. Hoa Dung không hợp tác, bị Đằng Dận giết hại. Con trai Dung là Tư cũng bị hại, chỉ có cháu trai 1 tuổi còn sống.

Gia đình
 Hoa Tư (華諝), con trai của Hoa Dung, quan đến Hoàng môn lang, bị Đằng Dận giết hại.
 Hoa Đàm (華譚), đại thần nhà Tấn.

Trong văn hóa
Hoa Dung không xuất hiện trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung.

Tham khảo
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.
 Phòng Huyền Linh, Tấn thư.

Chú thích

Người Giang Tô
Nhân vật chính trị Đông Ngô


title: Nymphula minoralis

text:
Nymphula minoralis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nymphula


title: Arichanna ochrivena

text:
Arichanna ochrivena là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Arichanna
Động vật được mô tả năm 1915


title: Lucanus koyamai

text:
Lucanus koyamai là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được  mô tả khoa học năm 1990.

Tham khảo

Lucanus
Động vật được mô tả năm 1990


title: Amastus subtenuimargo

text:
Amastus subtenuimargo là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Amastus


title: Quyền LGBT ở Kuwait

text:
Quyền đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới (tiếng Ả Rập: مثليه ، مثلي الجنس ، المخنثين والمتحولين جنسيا) ở Kuwait phải đối mặt với những thách thức. Đồng tính luyến ái không đặc biệt ngoài vòng pháp luật nhưng những người đồng tính có thể bị truy tố theo luật "đồi trụy".

Bảng tóm tắt

Tham khảo


title: Fodina pergrata

text:
Fodina pergrata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Fodina


title: Lập trình logic hàm

text:
Lập trình logic hàm (tiếng Anh: functional logic programming) là sự kết hợp mẫu hình lập trình chức năng và lập trình logic thành một ngôn ngữ lập trình duy nhất. Phong cách lập trình này được thể hiện bằng nhiều ngôn ngữ lập trình khác nhau, bao gồm Curry và Mercury.

Một tạp chí dành cho việc tích hợp lập trình chức năng và logic đã được xuất bản bởi MIT Press và Hiệp hội Châu Âu về Ngôn ngữ Lập trình và Hệ thống từ năm 1995 đến năm 2008

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Lập trình logic hàm tại U. Kiel
 Thư viện "func" cho SWI-Prolog

Mẫu hình lập trình
Lập trình logic
Lập trình hàm


title: Hepatica anceps

text:
Hepatica anceps là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hepatica (Noctuidae)


title: Cosmorhoe defumata

text:
Cosmorhoe defumata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Cosmorhoe


title: Hypercompe marcescens

text:
Hypercompe marcescens là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hypercompe


title: Prasinocyma marginepunctata

text:
Prasinocyma marginepunctata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Prasinocyma


title: Pidonia effracta

text:
Pidonia effracta là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pidonia


title: Philipp Huspek

text:
Philipp Huspek (sinh 5 tháng 2 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá Áo đang thi đấu cho SK Sturm Graz. Anh chơi ở vị trí tiền vệ.

Cuộc sống cá nhân
Em trai của anh Felix Huspek cũng là một cầu thủ bóng đá.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1991
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Áo
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Áo
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Áo
Cầu thủ SV Ried
Cầu thủ FC Blau-Weiß Linz
Cầu thủ SV Grödig
Cầu thủ SK Rapid Wien
Cầu thủ bóng đá LASK
Cầu thủ bóng đá SK Sturm Graz


title: Đại Thoại Tây Du Online II

text:
Đại Thoại Tây Du Online II () là tựa game MMORPG do hãng NetEase đồng phát triển và điều hành. Game được phát hành vào tháng 8 năm 2002, vận hành trong khoảng thời gian ngắn thì lại dính vào sự cố kỹ thuật nghiêm trọng và bị đóng cửa để nhà phát triển làm lại, về sau được mở lại vài tháng với tên gọi Đại Thoại Tây Du I. Một MMORPG khác mang tên Mộng Ảo Tây Du sử dụng cùng một engine với phong cách đồ họa khác. Mộng Ảo Tây Du là một trong những tựa game trực tuyến phổ biến nhất ở Trung Quốc, với số lượng người dùng đồng thời cao nhất tính đến tháng 3 năm 2005 và với hơn 56 triệu tài khoản đăng ký, được xếp vào loại ba tựa game MMORPG hàng đầu tại Trung Quốc vào thời điểm đó. Người dùng đã đăng ký đạt 83 triệu vào tháng 7 năm 2006.

Nội dung của trò chơi lấy cảm hứng từ tác phẩm văn học cổ điển Trung Quốc Tây Du Ký. Mộng Ảo Tây Du cùng với Đại Thoại Tây Du II đều được coi là một trong những trò chơi điện tử có doanh thu cao nhất mọi thời đại, đạt doanh thu cả đời ước tính 6,5 tỷ đô la Mỹ, tính đến năm 2019 và có 400 triệu người dùng vào năm 2015. Không giống như nhiều MMORPG của phương Tây, trò chơi có chủ đề khỏa thân và chống tôn giáo nổi bật.  "Đại Thoại Tây Du II" đã vấp phải tranh cãi khi Đảng Cộng sản Trung Quốc ra lệnh đóng cửa trong vài tháng do xuất hiện những lời chỉ trích đảng trong game.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức

Trò chơi điện tử năm 2002
Trò chơi trên Windows
Trò chơi của NetEase
Trò chơi điện tử chỉ nói tiếng Trung
Trò chơi nhập vai trực tuyến nhiều người chơi
Trò chơi điện tử phát triển ở Trung Quốc


title: Exilisia costimacula

text:
Exilisia costimacula là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Exilisia


title: Hada plebeia

text:
Hada plebeia là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hada


title: Tatosoma semifasciata

text:
Tatosoma semifasciata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tatosoma


title: Autoba dispar

text:
Autoba dispar là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Autoba


title: Poecilopsis hector

text:
Poecilopsis hector là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Poecilopsis


title: Semiothisa infimata

text:
Semiothisa infimata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

I


title: Orthocentrus canariensis

text:
Orthocentrus canariensis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Orthocentrus


title: Gia tộc Ashikaga

text:
là gia tộc samurai xuất chúng của Nhật Bản thành lập Mạc phủ Muromachi cai trị Nhật Bản từ năm 1333 tới năm 1573.

Ashikaga có nguồn gốc từ một chi của Gia tộc Minamoto, bắt nguồn từ thủ phủ Ashikaga ở tỉnh Shimotsuke (nay là Tochigi).

Trong khoảng một thế kỷ, gia tộc bị chia rẽ thành hai nhánh đối đầu, Kantō Ashikaga, cai trị Kamakura, và Kyōto Ashikaga, cai trị Nhật Bản. Sự cạnh tranh kết thúc với suhw thất bại của Kantō Kubō năm 1439. Gia tộc có nhiều nhánh, bao gồm gia tộc Hosokawa, Imagawa, Hatakeyama (sau năm 1205), Kira, Shiba, và Hachisuka. Sau khi trưởng tộc gia tộc Minamoto qua đời trong thời kỳ Kamakura, Ashikaga tự tuyên bố là trưởng tộc Minamoto, tạo uy tín tập hợp lại lấy dưới tên đó.

Cũng tồn tại một gia tộc Ashikaga, không liên quan đến huyết thống, và xuất phát từ Gia tộc Fujiwara.

Trưởng tộc

1. Ashikaga Yoshiyasu
2. Ashikaga Yoshikane
3. Ashikaga Yoshiuji
4. Ashikaga Yasuuji

5. Ashikaga Yoriuji
6. Ashikaga Ietoki
7. Ashikaga Sadauji
8. Ashikaga Takauji

Chinh di tướng quân

1. Ashikaga Takauji
2. Ashikaga Yoshiakira
3. Ashikaga Yoshimitsu
4. Ashikaga Yoshimochi
5. Ashikaga Yoshikazu
6. Ashikaga Yoshinori
7. Ashikaga Yoshikatsu
8. Ashikaga Yoshimasa

9. Ashikaga Yoshihisa
10. Ashikaga Yoshitane
11. Ashikaga Yoshizumi
12. Ashikaga Yoshiharu
13. Ashikaga Yoshiteru
14. Ashikaga Yoshihide
15 Ashikaga Yoshiaki

Người nổi tiếng
Ashikaga Chachamaru
Ashikaga Masatomo
Ashikaga Mitsukane
Ashikaga Mochiuji
Ashikaga Motouji
Ashikaga Satouji
Ashikaga Shigeuji
Ashikaga Tadafuyu
Ashikaga Tadayoshi
Ashikaga Tadatsuna
Ashikaga Ujimitsu
Ashikaga Yoshimi

Phả hệ

Xem thêm
Thời kỳ Muromachi
Kantō Kubō
Gia tộc Ashikaga (Fujiwara)

Ghi chú

Tham khảo
 Nussbaum, Louis-Frédéric and Käthe Roth. (2005).  Japan encyclopedia. Cambridge: Harvard University Press. ;  OCLC 58053128

A
Gia tộc Minamoto
Gia tộc Ashikaga


title: Tào Quế

text:
Tào Quế (), hay còn được gọi là Tào Hối (曹翙) hay Tào Mạt (曹沫) (tranh cãi) là quan Đại phu nước Lỗ. Ông đã giúp Lỗ Trang công đánh bại quân Tề trong trận Trường Thược.

Thân thế
Tổ tiên của Tào Quế là Tào thúc Chấn Đạc (con thứ sáu của Chu Văn vương), một nhà lý luận quân sự trứ danh thời kỳ đầu nhà Chu. Tào Quế sống ở làng Đông Bình, ông là một nhân tài hiếm có nhưng chưa bao giờ ra làm quan.

Đánh bại quân Tề ở Trường Thược
Tề Hoàn công lên ngôi, phong Quản Trọng làm Tướng quốc và để ông lo việc việc triều chính trong nước. Năm 684 TCN, Tề Hoàn công cử Bào Thúc Nha mang quân đến Trường Thược đánh Lỗ. Lỗ Trang công hay tin liền hỏi ý của Thi Bá (施伯) cách đối địch, Thi Bá liền tiến cử Tào Quế. Lỗ Trang Công đồng ý, liền cử Thi Bá đến Đông Bình để rước Tào Quế về triều. Thi Bá đến nơi, nói rõ ý định của mình. Tào Quế vừa cười vừa nói:

"Người ăn thịt còn lo chưa nỗi, huống hồ kẻ đang ăn rau."

Thi Bá nói:

"Ăn rau mà có tài rồi cũng đến ngày ăn thịt vậy."

Thế là hai người dắt nhau đến yết kiến Lỗ Trang công. Khi hỏi về cách đối địch, Tào Quế liền tâu việc binh là phải tùy vào tình hình mà ứng biến chứ không thể đưa ra dự định trước được. Lỗ Trang công khen phải, liền cùng Tào Quế đến Trường Thược để giáp mặt quân Tề.

Bào Thúc Nha vì trước đây từng giành chiến thắng trước quân Lỗ nên tỏ ý khinh địch, nên vừa nghe tin nước Lỗ kéo binh đến thì ông cũng ra lệnh cho quân tiến quân về phía trước. Trại quân Lỗ vừa được dựng xong thì quân Tề đánh trống tiến quân đến, Lỗ Trang công muốn đánh nhưng Tào Quế can rằng thế quân Tề đang mạnh nên hãy lo chống giữ trước. Thế là quân Lỗ canh giữ ở các trại không ra đánh và quân Tề buộc phải lui quân, Bào Thúc Nha nghĩ là quân Lỗ sợ uy của mình nên ông tiếp tục đánh trống giục binh sĩ tấn công vào trại quân Lỗ. Quân Lỗ vẫn cố thủ, quân Tề không làm sao xông vào nỗi nên một lần nữa lại phải rút lui. Bào Thúc Nha nóng ruột liền đánh thêm một hồi trống thứ ba nữa, lúc này Tào Quế tâu với Lỗ Trang công:

"Lúc này có thể phá quân Tề được, xin Chúa công ra lệnh tiến quân."

Lỗ Trang công nghe theo, đánh trống ra lệnh cho quân Lỗ ào ra khỏi trại và áp tới đánh quân Tề không còn manh giáp. Quân Tề tan vỡ, bỏ chạy tán loạn. Lỗ Trang công muốn truy sát quân Tề thì Tào Quế liền ngăn lại:

"Hãy khoan, xin để tôi xem lại thế trận đã."

Nói xong thì ông liền xuống xe, leo lên chỗ cao xem xét một hồi, rồi nói:

"Đúng là nên đuổi theo truy sát."

Lỗ Trang công liền xua binh đuổi theo chém giết quân Tề, đoạt khí giới và lương thực không biết bao nhiêu mà kể. Lỗ Trang công phá xong quân Tề, đắc thắng kéo binh về kinh đô. Lỗ Trang công mới hỏi Tào Quế:

"Tại sao khanh lại có thể đánh bại quân Tề chỉ với một hồi trống?"

Tào Quế nói:

"Chúng ta đánh địch là nhờ có khí. Hồi trống thứ nhất là khí quân Tề đang thịnh, trống thứ hai là khí quân Tề đã suy và trống thứ ba là khí quân Tề đã kiệt. Trong khi quân ta chỉ mới đánh một hồi trống, khí lúc đó đang thịnh. Lấy thịnh chế kiệt thì lý gì lại không thắng."

Lỗ Trang công lại hỏi thêm:

"Lúc quân Tề đã thua chạy, sao lúc đầu khanh lại chưa cho quân truy đuổi?"

Tào Quế đáp:

"Người Tề vốn đa trá và lắm xảo thuật, bởi vậy tôi không ra lệnh truy sát ngay từ ban đầu. Hồi sau tôi xuống xe quan sát thấy vết bánh xe cộ của họ chạy lung tung cả lên, cờ xí thì ngả đông nghiêng tây. Vì thế tôi đoán được lòng quân Tề đã loạn, đang gấp rút đào tẩu nên tôi mới hạ lệnh cho quân truy sát."

Nghe xong Lỗ Trang công khen Tào Quế hết lời, phong cho ông làm quan Đại phu. Đồng thời trọng thưởng cho Thi Bá vì đã tiến cử hiền tài.

Trong văn học
Tào Quế là một nhân vật được đề cập trong tiểu thuyết Đông Chu Liệt Quốc, ông xuất hiện ở hồi 16 và 17.

Tham khảo

Nước Lỗ
Nhân vật chính trị Xuân Thu
Nhân vật quân sự Xuân Thu


title: Higuchi Masatoshi

text:
Masatoshi Higuchi (sinh ngày 10 tháng 8 năm 1985) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Masatoshi Higuchi đã từng chơi cho Vegalta Sendai.

Tham khảo

Sinh năm 1985
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá Vegalta Sendai


title: Xanthotype vagaria

text:
Xanthotype vagaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Xanthotype


title: Nghệ sĩ bắt chước

text:
Nghệ sĩ bắt chước (tiếng Anh: mime) là những người bắt chước lại hoặc nhái lại những cử chỉ, điệu bộ của người khác và biến nó trở thành một màn nghệ thuật trình diễn. Hoặc đơn giản, nghệ sĩ mime dùng những động tác cơ thể để miêu tả lại một sự vật, sự việc nào đó cho khán giả xem. Bắt chước kiểu này thường chỉ dùng ngôn ngữ cơ thể mà không cất tiếng nói.

Tham khảo

Liên kết ngoài
World Mime Index
International mime theatre information
MOVEO International school of corporeal mime and physical theatre in Barcelona.
International Theatre School Jacques Lecoq
London International School of Performing Arts
Innovo Conservatory of Physical Theatre

Kịch câm
Loại hình sân khấu
Chuyên môn sân khấu
Im lặng
Sân khấu Pháp


title: Maculonaclia sanctamaria

text:
Maculonaclia sanctamaria là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Động vật được mô tả năm 1964
Maculonaclia


title: Louise Carver (ca sĩ Nam Phi)

text:
Louise Carver (sinh ngày 10 tháng 1 năm 1979) là một ca sĩ nhạc rock người Nam Phi và là một nghệ sĩ dương cầm.

Carver sinh ra ở Cape Town, và có quốc tịch kép ở Nam Phi và Vương quốc Anh. Cô bắt đầu chơi piano ở tuổi 11, và nhận được hợp đồng thu âm đầu tiên của mình ở tuổi 15. Cô thi đậu vào trường nữ sinh Rustenburg, nhập học vào năm 1996. Cô nhận được bằng danh dự trong chuyên ngành chính trị, Triết học và Kinh tế từ Đại học Cape Town vào năm 2002.

Âm nhạc
Carver phát hành đĩa đơn đầu tiên của cô, It Don’t Matter (1996) khi cô 17 tuổi. Đĩa đơn đứng đầu bảng xếp hạng các trường đại học quốc gia Nam Phi. Nó đã đứng vững trong vòng 11 tuần trên bảng xếp hạng Top 40 của quốc gia Nam Phi, nó đạt vị trí thứ ba. Ở tuổi 18, cô đã phát hành đĩa đơn với album đầu tay, Mirrors and Windows (1998).

Công ty bảo hiểm Nam Phi, First for Women, đã tài trợ chi phí cho Carver's 2008 Home Tour.

Album

 Mirrors and Windows (1998)
 Looking Around (2002)
 Silent Scream (2005)
 Saved by the Moonlight (2007)
 Look to the Edge (2010)
 Say It to My Face (2013)
 Hanging in the Void (2016)

Đĩa đơn

 "It Don't Matter" (1996)
 "Not Here" (2000)
 "Play the Game" (2003), kết hợp với Kenny Hawkes
 "Sunrise" (2016), với Joe Bermudez
 "Lift Off" (2016)
 "Keep Your Eyes on Me" (2017)
 "This Thing called Love" (2017)

Đánh giá
Channel24 đã đưa ra những đánh giá cao về Carver vào năm 2009. Vào tháng 6 năm 2010, báo chí thành phố cho biết album "Look to the Edge" của Carver có âm thanh điện tử / pop sắc sảo với nhịp điệu là sự kết hợp giữa Nam Phi và nhạc cụ gõ, điều này sẽ hấp dẫn khán giả ở Nam Phi cũng như khán giả toàn cầu... Album 12 ca khúc này thể hiện được sự độc đáo và đa dạng. Nó rất dễ để lắng nghe và như có điều gì đó dành cho mọi người. "

Tham khảo

Sinh năm 1979
Nghệ sĩ dương cầm thế kỷ 20
Nữ ca sĩ thế kỷ 20
Nghệ sĩ dương cầm thế kỷ 21
Sơ khai ca sĩ châu Phi
Nhân vật còn sống
Nữ ca sĩ Nam Phi
Người da trắng Nam Phi
Nữ ca sĩ thế kỷ 21


title: Acontia basifera

text:
Acontia basifera là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Acontia


title: Mikael Ingebrigtsen

text:
Mikael Norø Ingebrigtsen (sinh ngày 21 tháng 7 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá người Na Uy thi đấu ở vị trí Tiền vệ chạy cánh cho IFK Göteborg.

Ingebrigtsen sinh ra ở Tromsø.

Thống kê sự nghiệp

Tham khảo

Sinh năm 1996
Nhân vật còn sống
Nhân vật thể thao từ Tromsø
Cầu thủ bóng đá Na Uy
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Tromsø IL
Cầu thủ bóng đá Eliteserien
Tiền đạo bóng đá


title: Daseochaeta metaphaea

text:
Daseochaeta metaphaea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Daseochaeta


title: Vulgichneumon deceptor

text:
Vulgichneumon deceptor là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Vulgichneumon
Động vật được mô tả năm 1763


title: Cypra subnudata

text:
Cypra subnudata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Cypra


title: Deutschordensstaat

text:
Kị sĩ đoàn quốc Teuton ( / Deutschordensland / Deutschordensstaat / Ordensstaat, ) được hình thành dọc duyên hải Baltic suốt thế kỷ XIII như kết quả của cuộc Thập tự chinh phương Bắc. Tuy nhiên, dòng Kỵ sĩ Teuton không chủ trương kiểm soát lĩnh thổ này mà phát mại từng phần cho các vương công Âu châu để có ngân khoản duy trì tổ chức. Ngày nay, Nhà nước Hiệp sỹ Teuton thường được xem xét từ giác độ liên minh mậu dịch kiêm quân sự.

Lịch sử

Xem thêm

 Huynh đệ Teuton
 Thập tự chinh phương Bắc
 Danh sách quốc gia Thập tự chinh

Tham khảo

 Pluskowski, Aleksander. The Archaeology of the Prussian Crusade: Holy War and Colonization. London: Routledge, 2013.
 Ordensland.de : cities, castles and landscapes of the Teutonic Knights
 Teutonic Order (at worldstatesmen)

Kị sĩ đoàn Teuton
Quốc gia Thập tự chinh
Cựu quốc gia Baltic
Cựu quốc gia châu Âu
Lịch sử Phổ


title: Pniewo, Hạt Gryfice

text:
Pniewo  () là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Płoty, thuộc quận Gryfice, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng    phía đông bắc Płoty,  ở phía đông Gryfice và  về phía đông bắc của thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Tham khảo


title: Chloroclystis viridescens

text:
Pasiphilodes viridescens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Chloroclystis


title: Dân giang hồ

text:
Dân giang hồ, hay còn có các tên gọi khác là gã giang hồ, người trong giang hồ hoặc thông tục hơn là dân xã hội đen, thường là thành viên của một băng đảng. Một số băng đảng còn được xem như một phần của tội phạm có tổ chức. Đôi khi người trong giang hồ còn được gọi là dân tù tội hoặc mang tính dân dã hơn thì là côn đồ, lưu manh, du đãng, du côn, du thủ du thực, đầu gấu, đầu mặn, dân trộm cắp, phường trộm cắp. Các băng đảng mang đến một cấp độ tổ chức và nguồn lực nhằm hỗ trợ những vụ làm ăn phi pháp mang quy mô lớn hơn và phức tạp hơn nhiều so với việc một cá nhân tội phạm có thể đạt được ý nguyện. Dân giang hồ hoạt động trong nhiều năm ở nhiều quốc gia trên thế giới. Họ cũng là chủ đề đem ra khai thác của nhiều cuốn tiểu thuyết, nhiều bộ phim và cả trong video game.

Xem thêm

 Băng đảng
 Xã hội đen
 Tội phạm có tổ chức
 Hoạt động lừa đảo
 Trùm xã hội đen
 Dân tù tội
 Tổ lái
 Thổ phỉ
 Buôn lậu ma túy
 :Thể loại:Nghề nghiệp trái phép
 Danh sách trùm xã hội đen
 Danh sách dân tù tội theo thành phố

Chú thích

Tham khảo

Tại Hoa Kỳ:

Trong văn hóa đại chúng:

Liên kết ngoài

 Gã Giang Hồ - Bài hát của Lã Phong Lâm và Vũ Duy Khánh

Thành viên băng nhóm tội phạm theo vai trò


title: Nikolai Efimovich Varfolomeev

text:
Nikolai Efimovich Varfolomeev (tiếng Nga: Николай Ефимович Варфоломеев; sinh ngày 29 tháng 9 năm 1890 tại Saratov - mất ngày 8 tháng 5 năm 1939 tại Moskva) là một vị tướng Liên Xô, một trong các nhà lý luận quân sự Liên Xô đã có công hiện đại hóa quân đội Liên Xô vào những năm 1930 bằng học thuyết tác chiến chiều sâu. Việc hiện đại hóa này nhằm mục đích khắc phục khái niệm chiến tranh chiến hào, hay còn gọi là tác chiến tĩnh, thay vào đó là "chiến đấu theo chiều sâu" (glubokij boj) và "hoạt động theo chiều sâu" (glubokaja operacija). Những cải tiến lý thuyết này và cùng với đó là việc thiết kế và sản xuất vũ khí phù hợp đã đưa học thuyết quân sự của Liên Xô lên vị trí hàng đầu trên thế giới vào giữa những năm ba mươi.

Ông sinh ra ở Saratov vào ngày 29 tháng 9 năm 1890, là con trai của một thương gia. Sau khi tốt nghiệp Trường Hoàng gia Saratov vào năm 1908, ngay trong năm đó ông được nhận vào học tại Trường Quân sự Kazan, nơi ông tốt nghiệp vào năm 1910. Ra trường, ông phục vụ với tư cách là sĩ quan khẩu đội trong một lữ đoàn pháo binh (Tambov) của Quân đội Đế quốc Nga. Khi Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ, ông tham gia chiến đấu trên các mặt trận phía tây và tây nam thuộc Lữ đoàn pháo binh hạng nặng số 11. Năm 1916, ông giữ các chức vụ tham mưu tại trụ sở của Quân đoàn 24, và vào tháng 11 năm đó, ông được biệt phái theo học các khóa học tại Học viện Tham mưu Nikolaev. Vào cuối năm thứ nhất, vào tháng 6 năm 1917, ông trở lại trụ sở của Quân đoàn 24, và vào mùa thu cùng năm, ông tiếp tục học tại Học viện, rồi tốt nghiệp vào tháng 3 năm 1918. Cuối năm 1918 ông có cấp bậc đại úy. Vào tháng 3 năm 1918, ông tình nguyện gia nhập Hồng quân Liên Xô, được bổ nhiệm vào Sư đoàn Bộ binh 7, và vào tháng 5, ông được cử đến Pskov với tư cách là thành viên của ủy ban phân định biên giới giữa Nga và Đức theo sự ký kết của hiệp ước hòa bình Brest-Litovsk. Trong những năm nội chiến, ông đã giữ nhiều chức vụ khác nhau. Ông trải qua các chức vụ: Trợ lý tham mưu trưởng thứ nhất của Sư đoàn 2 súng trường Tver '(tháng 7 - tháng 10 năm 1918), Trưởng phòng tác chiến của Lữ đoàn 3 thuộc Sư đoàn súng trường số 7 (tháng 10 - tháng 12 năm 1918), Phụ tá tham mưu trưởng các hoạt động của cùng sư đoàn (Tháng 12 năm 1918 - tháng 1 năm 1919). Từ tháng 1 đến tháng 6 năm 1919, vì bệnh, ông bị đưa vào vị trí dự bị tại trụ sở của quân khu Yaroslavl. Ông trở lại phục vụ vào tháng 7, được phân công công tác tại cơ quan quân báo của Quân đoàn 16, và từ tháng 8, ông đảm nhận vị trí chỉ huy các hoạt động tại trụ sở chính của quân đoàn đó. Ông vẫn phục vụ trong Quân đoàn 16 cho đến ngày 4 tháng 4 năm 1921, và từ ngày 28 tháng 6, ông đảm nhận vị trí chỉ huy các hoạt động tại trụ sở của Phương diện quân Tây, nơi ông ở lại cho đến ngày 13 tháng 12 năm 1922 khi bị bắt vì nghi ngờ có tài liệu bí mật bị thất lạc. Vào ngày 31 tháng 3 năm 1923, trường cao đẳng quân sự của Tòa án tối cao của Liên Xô đã kết án ông ta 5 năm tù giam, và một lần ân xá sau đó đã giảm bản án xuống còn 2 năm rưỡi. Hình phạt được công nhận là ba năm thử thách. Được trả tự do vào tháng 4 năm 1923, vào ngày 7 tháng 5, ông được đưa đến trụ sở của Hồng quân, trở thành giáo viên dạy chiến thuật và chiến lược tại Học viện Quân sự Hồng quân. Từ tháng 6 năm 1925, ông đảm nhận chức vụ này, theo lệnh của Mikhail Nikolayevich Tukhachevsky, với tư cách là Phó Tổng giám đốc giảng dạy chiến lược quân sự tại tất cả các học viện quân sự của Liên Xô. Từ tháng 3 năm 1929, ông trở thành giám đốc cấp cao của Học viện Quân sự Frunze. Năm 1934, ông được phong học hàm "Phó Giáo sư", và vào tháng 10 cùng năm, ông là nhà nghiên cứu trong ban biên tập "Từ điển Bách khoa Quân sự Liên Xô". Được thăng cấp lữ đoàn trưởng vào ngày 5 tháng 12 năm 1935, ông rời Học viện vào tháng 6 năm 1937 để đảm nhận chức vụ tham mưu trưởng Quân khu Volga, giữ chức vụ này cho đến ngày 3 tháng 5 năm 1938 thì bị bắt theo lệnh của Tòa án Quân sự Tối cao Liên Xô. Ông bị kết án tử hình vào ngày 19 tháng 3 năm 1939; bản án được thực hiện vào ngày 8 tháng 5 tại Nghĩa trang Donskoï ở Moskva. Sau khi Stalin qua đời, ông đã được phục hồi hoàn toàn và được phục hồi cấp bậc, theo quyết định của Tòa án Quân sự Tối cao Liên Xô vào ngày 11 tháng 4 năm 1956.

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://www.generals.dk/general/Varfolomeev/Nikolai_Efimovich/Soviet_Union.html
https://weaponsandwarfare.com/2017/08/19/georgii-isserson-1898-1976/
http://1937god.info/node/1282

Tướng lĩnh Liên Xô
Nạn nhân Đại thanh trừng từ Nga
Học thuyết quân sự


title: Rabeeah Musa

text:
Rabeeah Musa () là một ngôi làng Syria nằm ở Sinjar Nahiyah ở huyện Maarrat al-Nu'man, Idlib. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Rabeeah Musa có dân số 22 người trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Tham khảo


title: Endasys callidius

text:
Endasys callidius là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Endasys


title: Aliqa

text:
Aliqa hoặc Al-Ullayqah () là một ngôi làng Syria nằm ở huyện Baniyas, Tartus. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Aliqa có dân số 720 người trong cuộc điều tra dân số năm 2004. Ngôi làng có lâu đài Aleika bắt nguồn từ bang Nizari Ismaili.

Tham khảo


title: Alpina degenerata

text:
Alpina degenerata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Alpina


title: Đảng Lực lượng Công dân

text:
Đảng Lực lượng Công dân () là một chính đảng Thái Lan.

Lịch sử
Đảng Lực lượng Công dân do hai sĩ quan quân lực hồi hưu Chuan Chuchan (ชวน ชูจันทร์) và Suchart Jantarachotikul (พันเอกสุชาติ จันทรโชติกุล) sáng lập năm 2018 với chủ trương ủng hộ Quân lực Thái Lan với vai trò chính quyền.

Sau Đảo chính 2014, mặc dù có nhiều đảng tuyên bố ủng hộ thủ tướng Prayuth Chan-ocha trong các kì tuyển cử, nhưng Lực lượng Công dân là tổ chức duy nhất được báo giới gọi là "đảng thân Prayut". Nhiều đảng viên là nhân vật quan trọng trong nội các Prayuth Chan-ocha, điển hình là phó thủ tướng Somkid Jatusripitak, bộ trưởng Somsak Thepsuthin và Suriya Jungrungreangkit.

Trong văn hóa đại chúng, Đảng Lực lượng Công dân (biệt hiệu Tam Minh) là mục tiêu biếm trích bởi các hành vi bán công khai lợi dụng quyền lực để gây quỹ đảng, đồng thời nội bộ liên tục dậy sóng vì mâu thuẫn lợi ích.

Ủy ban trung ương

Xem thêm
 Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Thái Lan

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Đảng Lực lượng Công dân


title: Austria's Next Topmodel, Mùa 2

text:
Austria's Next Topmodel, Mùa 2 là mùa đầu hai của chương trình truyền hình thực tế Austria's Next Topmodel được dựa trên America's Next Top Model của Tyra Banks. Lena Gercke là host của chương trình một lần nữa. HLV catwalk của Hà Lan, Alamande Belfor đã được thay thế bởi cựu người mẫu và nhiếp ảnh gia thời trang Andreas Ortner. Sabine Landl, chuyên gia về kiểu dáng trong mùa 1 đã trở thành ban giám khảo của mùa này.

Người chiến thắng là Aylin Kösetürk, 16 tuổi từ Vienna. Cô giành được các phần thưởng là:
 1 hợp đồng người mẫu cho Wiener Models,
 Lên ảnh bìa tạp chí Woman
 Trở thành gương mặt mới trong chiến dịch quảng cáo cho Hervis, Philip Plein & Brunotti
 Được sải bước trên sàn diễn thời trang cho nhà thiết kế Jean-Charles De Castelbajac tại Paris Fashion Week

Các thí sinh

(Tuổi tính từ ngày dự thi)

Thứ tự gọi tên

 Thí sinh bị loại
 Thí sinh dừng cuộc thi
 Thí sinh chiến thắng cuộc thi

 Tập 4 & 5 được xem thành 1 tập với nhau.
 Tập 6 là tập tóm tắt của top 5.
 Tập 12 là tập ghi lại khoảnh khắc từ đầu cuộc thi.

Buổi chụp hình

 Tập 1: Sang trọng trên máy bay (casting)
 Tập 2: Áo tắm; Tạo dáng với cá voi
 Tập 3: Người hầu gái trong lâu đài kinh dị
 Tập 5: Cơn thịnh nộ của Tiger Woods
 Tập 7: Ánh nhìn của Luân Đôn trên xe buýt 2 tầng
 Tập 8: Nhảy bungee
 Tập 9: Ảnh chân dung vẻ đẹp đầy màu sắc
 Tập 10: Ảnh bìa tạp chí Woman
 Tập 11: Ảnh quảng cáo cho Philipp Plein; Geisha hiện đại

Xem thêm

Tham khảo

Chương trình truyền hình
Austria's Next Topmodel


title: Kodiosoma nigra

text:
Kodiosoma nigra là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Kodiosoma


title: Streblopus punctatus

text:
Streblopus punctatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Streblopus


title: Yevgeni Tatarinov

text:
Yevgeni Vladimirovich Tatarinov (; sinh ngày 6 tháng 2 năm 1999) là một cầu thủ bóng đá người Nga. Anh thi đấu cho FC Ural Yekaterinburg.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Anh có màn ra mắt cho đội một của FC Ural Yekaterinburg vào ngày 20 tháng 9 năm 2017 trong trận đấu tại Cúp quốc gia Nga trước F.K. Luch-Energiya Vladivostok.

Thống kê sự nghiệp

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Profile by the Giải bóng đá ngoại hạng Nga

Sinh năm 1999
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Nga
Cầu thủ bóng đá FC Ural Yekaterinburg