title: Chung kết Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2015

text:
Trận chung kết Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2015 là trận đấu bóng đá nữ được tổ chức vào ngày 5 tháng 7 năm 2015 trên sân BC Place, ở Vancouver, Canada, nhằm tìm ra nhà vô địch của Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2015. Trận đấu diễn ra giữa hai đội tuyển Nhật Bản và Hoa Kỳ. Đây được coi là trận tái đấu của hai đội sau trận chung kết năm 2011. Trong khi Hoa Kỳ mong đợi chức vô địch thứ ba thì Nhật Bản đứng trước cơ hội trở thành đội đầu tiên vô địch World Cup nữ hai năm liên tiếp với cùng một huấn luyện viên (Sasaki Norio). Hoa Kỳ là đội có được chiến thắng với tỉ số 5–2 và trở thành đội tuyển đầu tiên đoạt ba chức vô địch Giải vô địch bóng đá nữ thế giới.

Do giải tăng số đội nên đây là lần đầu các đội phải trải qua bảy trận đấu trước để đến được với chức vô địch. Cả hai đội đều bất bại trước trận tranh chức vô địch, trong đó Hoa Kỳ chỉ để lọt lưới một quả.

Bối cảnh
Hai đội từng gặp nhau ba lần tại các kỳ World Cup. Hoa Kỳ thắng Nhật Bản 3–0 ở vòng bảng năm 1991 và 4–0 tại tứ kết năm 1995, trong khi Nhật Bản vượt qua Hoa Kỳ 3–1 trong loạt luân lưu chung kết năm 2011 sau khi hai đội hòa 2–2 trong 120 phút. Hoa Kỳ giành chiến thắng 2–1 trong trận tranh huy chương vàng bóng đá nữ Thế vận hội Mùa hè 2012. Trận đối đầu gần nhất của hai đội là tại Cúp Algarve 2014, trận đấu kết thúc với tỉ số hòa không bàn thắng. Cả Hoa Kỳ và Nhật Bản là các đội ứng cử viên vô địch của World Cup tại Canada. Hoa Kỳ xếp thứ hai trên Bảng xếp hạng bóng đá nữ FIFA, trong khi Nhật Bản xếp thứ tư.

Hoa Kỳ bước vào trận chung kết năm 2015 với hai danh hiệu World trong tay, trong đó có chức vô địch tại kỳ giải đầu tiên năm 1991 ở Trung Quốc. Trong khi đó, đây là trận chung kết giải vô địch bóng đá nữ thế giới thứ hai liên tiếp của Nhật Bản.

Vào ngày 30 tháng 6 năm 2015, chủ tịch FIFA Sepp Blatter thông báo sẽ không tới Vancouver dự khán trận đấu, thay vào đó là phó chủ tịch FIFA Issa Hayatou, người sẽ trao cúp vô địch cho đội chiến thắng.

Đường tới chung kết

Hoa Kỳ chỉ để lọt lưới một bàn trên đường tới với trận chung kết. Họ nằm ở bẳng D cùng các đội Úc, Thụy Điển và Nigeria. Trận đấu đầu tiên của họ là trận gặp Úc tại Winnipeg. Sau khi Megan Rapinoe sớm đưa Hoa Kỳ vươn lên dẫn trước, Úc cũng nhanh chóng tìm được bàn gỡ hòa. Hai bàn thắng trong hiệp hai giúp người Mỹ giành trọn ba điểm trong trận ra quân. Thụy Điển là đối thủ tiếp theo của Hoa Kỳ trong trận đấu kết thúc mà không có bàn thắng nào được ghi. Ở trận đấu vòng bảng cuối cùng, Mỹ gặp Nigeria tại BC Place, Vancouver. Bàn thắng của Abby Wambach ở phút 45 vừa đủ để đội tiến vào vòng 16 đội với tư cách nhất bảng D và gặp đội thứ ba của bảng F Colombia. Trước đại diện của Nam Mỹ, Hoa Kỳ nhẹ nhàng chiến thắng nhờ công của Alex Morgan và quả phạt đền thành công của Carli Lloyd. Ở vòng tứ kết, họ chiến thắng đội tuyển Trung Quốc với bàn thắng duy nhất của Carli Lloyd. Đối thủ của Hoa Kỳ ở bán kết là Đức. Các pha lập công của Carli Lloyd và Kelley O'Hara giúp đội nhà thắng trận 2–0 và giành quyền vào chơi trận chung kết.

Japan cũng chứng tỏ vị thế ứng cử viên vô địch khi chỉ lọt lưới ba quả và không để thua trận nào trên hành trình tới với trận đấu cuối cùng. Họ thi đấu tại bảng C cùng Thụy Sĩ, Cameroon và Ecuador. Họ mở màn vòng bảng với trận gặp Thụy Sĩ tại Vancouver. Bàn thắng duy nhất từ chấm phạt đền của Miyama Aya giúp Nhật Bản có được chiến thắng đầu tay. Sameshima Aya và Sugasawa Yuika đưa Nhật tới chiến thắng 2–1 trước Cameroon. Họ hoàn tất vòng bảng bằng chiến thắng tối thiểu 1–0 trước Ecuador tại Winnipeg nhờ công của Ōgimi Yūki. Với tư cách đầu bảng C họ chạm trán đội thứ ba bảng A là Hà Lan ở vòng 16 đội. Các bàn thắng của Ariyoshi Saori và Sakaguchi Mizuho giúp Nhật Bản thắng 2–1. Tại tứ kết, Nhật Bản đánh bại Úc với bàn thắng ở những phút cuối cùng của Iwabuchi Mana. Đối thủ của họ ở bán kết là Anh. Hai quả phạt đền trong và bàn phản lưới nhà của Laura Bassett của Anh ở phút 92 đã kết thúc trận đấu với tỉ số 2–1 nghiêng về phía Nhật Bản, đưa họ vào trận chung kết Cúp thế giới thứ hai liên tiếp.

Trận đấu

Diễn biến chính

Hoa Kỳ gây choáng váng cho hàng phòng ngự Nhật Bản ngay từ đầu trận khi có tới bốn bàn thắng trong vòng 16 phút đầu tiên. Ba trong số đó được ghi bởi Carli Lloyd và trở thành hat-trick nhanh nhất lịch sử các vòng chung kết. bàn thắng đầu tiên của Lloyd đến ở phút thứ 3 cũng là bàn thắng nhanh nhất trong số các trận chung kết World Cup, được ghi từ quả phạt góc của Megan Rapinoe. Đây cũng là lần đầu tiên Nhật Bản bị dẫn trước từ đầu giải. Lloyd có bàn thứ hai ở phút thứ 5 sau quả từ quả đá phạt của Lauren Holiday. Chính Holiday là người ghi bàn ở phút 14 sau khi hậu vệ Iwashimizu Azusa của Nhật Bản phá bóng bằng đầu trong vòng cấm trúng đà di chuyển của Holiday, giúp tiền đạo này băng vào dứt điểm cháy lưới Nhật Bản. Bàn thắng thứ ba của Lloyd ở phút thứ 16, bàn thắng được Reuters miêu tả là "một trong những bàn thắng đáng nhớ nhất từng được chứng kiến tại World Cup nữ", được ghi từ vạch giữa sân sau khi cô quan sát thấy thủ môn Kaihori Ayumi của Nhật Bản đứng sai vị trí. Bàn thắng ngoạn mục này cũng đồng nghĩa Lloyd trở thành người đầu tiên ghi ba bàn ở một trận chung kết Cúp thế giới.

Ōgimi Yūki có bàn gỡ bằng chân trái cho đội bóng châu Á ở phút 27 sau khi vượt qua hậu vệ Julie Johnston của Hoa Kỳ. Ngay sau đó huấn luyện viên Sasaki Norio thay đổi hai cầu thủ ngay trong hiệp một gồm Sawa Homare (thay cho Iwashimizu) ở hàng tiền vệ và Sugasawa Yuika (thay cho Kawasumi Nahomi) ở hàng tiền đạo. Trong hiệp hai, bàn phản lưới nhà ở phút 52 chạm đầu của Johnston từ quả phạt của Miyama Aya tiếp tục rút ngắn cách biệt và lấy lại hy vọng cho Nhật Bản. Tuy nhiên ở chỉ hai phút sau Tobin Heath ghi bàn thắng ấn định tỉ số từ đường kiến tạo của Morgan Brian. Đây trở thành trận chung kết Cúp thế giới nữ có số bàn thắng nhiều nhất.

Chi tiết

Thống kê

Sau trận đấu

Trận chung kết phá vỡ nhiều kỉ lục. Các bàn thắng của Carli Lloyd từ phút thứ ba tới mười sáu đưa cô trở thành cầu thủ đầu tiên ghi ba bàn ở một trận chung kết Cúp thế giới, trở thành cầu thủ thứ hai nếu tính cả Cúp thế giới nam và nữ và nhanh nhất đối với cả giải nam hay nữ. Bàn thắng của Ōgimi Yūki ở phút hai mươi bảy đã kết thúc chuỗi 540 phút sạch lưới tại giải vô địch thế giới, cân bằng kỷ World Cup của Đức vào năm 2007. Đây cũng được coi là kỳ World Cup cuối cùng của ba cầu thủ kỳ cựu của Mỹ gồm Christie Rampone, thủ môn Hope Solo, và tiền đạo Abby Wambach. Rampone cũng trở thành lớn tuổi nhất thi đấu trong một trận đấu Cúp thế giới nữ khi bước sang tuổi 40.

Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1999 người Mỹ là đương kim vô địch hai giải lớn là (Thế vận hội và Giải vô địch bóng đá nữ thế giới). Hoa Kỳ cũng vượt qua Đức để trở thành đội có số bàn thắng nhiều nhất trong lịch sử World Cup.

Trận đấu phá kỷ lục xem bóng đá (cả nam và nữ) qua truyền hình tại Hoa Kỳ. Báo cáo của Fox Network cho thấy có 25,4 triệu người xem, của Telemundo là 1,3 triệu; con số tổng cộng 26,7 triệu đưa cuộc đối đầu này trở thành trận đấu có nhiều người theo dõi nhất trong lịch sử truyền hình Mỹ.

Nhờ chiến thắng này đội tuyển Mỹ được FIFA trao 2 triệu đôla, con số lép vế so với số tiền mà nhà vô địch Giải thế giới của nam năm 2014, đội tuyển Đức, nhận được (35 triệu), chủ yếu vì lý do sự chênh lệch về số nhà tài trợ của hai giải.

Vào ngày 11 tháng 7, các nữ cầu thủ Hoa Kỳ diễu hành ăn mừng chiến thắng tại thành phố New York. Đây là lần đầu tiên một đội vận động viên nữ ở Canyon of Heroes (tạm dịch: Hẻm núi Anh hùng) ở Hạ Manhattan, và là buổi diễn hành tung hoa giấy (ticker-tape) tại New York để vinh danh các vận động viên nữ kể từ năm 1984 (vinh danh các vận động viên tại Thế vận Hội San Francisco). Thị trưởng New York Bill de Blasio trao cho đội "những chiếc chìa khóa vào thành phố" (Keys to the City) tại buổi lễ ở Tòa thị chính Thành phố New York.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang chính thức

2015
Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2015
Thể thao tại Vancouver
Trận đấu của đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Hoa Kỳ
Trận đấu của đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Nhật Bản


title: Automolis ferrigera

text:
Automolis ferrigera là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Automolis


title: Chuyển nhượng đất đai ở tỉnh Ratanakiri

text:
Bất chấp bộ luật năm 2001 cho phép các cộng đồng bản địa có được quyền sở hữu tập thể đối với vùng đất truyền thống, việc chuyển nhượng đất đai vẫn là một vấn đề lớn ở tỉnh Ratanakiri, Campuchia; một số ngôi làng gần như không có đất. Chính phủ Campuchia đã phải nhượng quyền đối với vùng đất theo truyền thống thuộc sở hữu của người dân bản địa Ratanakiri và thậm chí cả việc "mua bán" đất đai thường liên quan đến hối lộ quan chức, ép buộc, đe dọa hoặc cung cấp thông tin sai lệch. Ví dụ, một nhóm dân làng Ratanakiri vào năm 2001 đã được các đại diện quân đội trao muối và hứa hẹn phát triển để đổi lấy tài liệu có dấu vân tay—mà họ không hề hay biết—để chuyển quyền sở hữu vùng đất tổ tiên của họ cho một vị tướng quân đội.  Sau khi có sự tham gia của một số tổ chức phi chính phủ quốc tế, tần suất chuyển nhượng đất đai đã giảm đi. Các tổ chức phi chính phủ này đã hỗ trợ đào tạo quan chức chính quyền cấp tỉnh, thúc đẩy sự hiểu biết về những mối quan tâm của cộng đồng bản địa cũng như khuyến khích đối thoại giữa chính quyền cấp tỉnh và cấp quốc gia. Các dự án cấp quyền sở hữu đất cấp xã thí điểm nhằm tạo hiệu lực pháp lý cho quyền sở hữu đất đai truyền thống. Những sáng kiến quản lý tài nguyên thiên nhiên của cộng đồng ở Ratanakiri đã thành công và là hình mẫu cho các chương trình tương tự ở cấp quốc gia.

Tham khảo

Đọc thêm
Land alienation in indigenous minority communities, Ratanakiri Province, Cambodia. NGO Forum on Cambodia (2006). .

Tỉnh Ratanakiri


title: Deltote nigrosparsata

text:
Deltote nigrosparsata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Deltote


title: Eurata stictibasis

text:
Eurata stictibasis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eurata


title: Campodorus infidus

text:
Campodorus infidus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Campodorus


title: Hang Thẩm Khuyên

text:
Hang Thẩm Khuyên, còn gọi là hang Kéo Lèng, là hang dạng karst trong núi Phia Gà trong vùng đất bản Còn Nưa xã Tân Văn huyện Bình Gia tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam.

Núi Phia Gà là thành phần của dãy núi đá vôi Điềm He - Bình Gia. Nó tạo ra thung lũng, có Quốc lộ 1B chạy xuyên qua và cách di tích chừng 100 m. Hang cách thị trấn Bình Gia 7 km về hướng đông nam, cách thành phố Lạng Sơn 68 km. Theo tiếng Tày - Nùng thì "thẩm" hay "thẳm" có nghĩa là "hang".

Di tích đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia theo Quyết định số 2015 QĐ/BT ngày 16 tháng 12 năm 1993 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam.

Di chỉ tiền sử
Hang đã được người dân biết đến từ lâu.

Năm 1906 nhà khảo cổ Pháp là Henri Mansuy đã phát hiện đây là các di chỉ của người tiền sử và thực hiện khai quật các hang, lập ra văn hóa Bắc Sơn. Di chỉ này có chứa các hiện vật công cụ đồ đá và đồ gốm thuộc hậu kỳ đồ đá mới (late Neolithic). Chừng 15 năm sau ông lại cùng với Madeleine Colani phát hiện ra trong một di chỉ khảo cổ học 27 di vật như vậy mà có thể theo các dấu hiệu nhất định thì là thuộc cùng văn hóa Bắc Sơn. Các di cốt người cũng được tìm thấy ở đây . Tuy nhiên có thể vì những lý do tự cường, các tài liệu khoa học đại chúng không nhắc đến các công trình đó, thậm chí còn coi "3 di tích quan trọng... được phát hiện trong những năm 1960".

Năm 1964,  Viện Khảo cổ học Việt Nam cùng với chuyên viên Viện Cổ sinh CHDC Đức (cũ)  đã khai quật di tích, sau đó Viện Khảo cổ tiếp tục khai quật. Kết quả đã thu được một số mẫu hóa thạch xương động vật trong lớp trầm tích, là những chiếc răng rời phần lớn chân răng đã bị hủy hoại do bị gặm nhấm, vài chục chiếc răng hóa thạch của đười ươi, voi, hàng trăm răng khỉ đuôi dài, 9 chiếc răng người vượn, 1 chiếc răng vượn khổng lồ . Hầu hết răng hóa thạch của người ở đây đều mang đặc tính nguyên thủy .

Năm 1993 đoàn cổ sinh học hỗn hợp Mỹ - Úc đã khảo sát và thu lượm một số mẫu trầm tích và hóa thạch. Trên cơ sở nghiên cứu có thể khẳng định di tích Thẩm Khuyên này có niên đại vào khoảng 250 Ka BP (Kilo annum before present, ngàn năm trước), vào trung kỳ thế Pleistocen. Hiện nay các hiện vật hóa thạch được lưu trữ tại Viện Khảo cổ học ở Hà Nội .

Dẫu vậy cần lưu ý rằng các tư liệu khảo cổ từ 1964 nói trên có những điểm chưa rõ ràng:

Có sự mâu thuẫn với dữ liệu của văn hóa Bắc Sơn thuộc sơ kỳ thời đại đồ đá mới, có niên đại là 12 - 10 Ka BP, và người Bắc Sơn là người hiện đại về giải phẫu, kế tiếp của văn hóa Hòa Bình, không phải là người cổ Homo erectus.
Hầu hết thông tin nêu trên đều dựa trên kiến thức của giữa thế kỷ 20 với nền tảng là thuyết "Nguồn gốc đa vùng của người hiện đại", coi rằng dạng người cổ Homo erectus tiến hóa thành người hiện đại  Homo sapiens sapiens. Ngày nay dựa trên các thành tựu mới, loài người hiện đại Homo sapiens được nhiều học giả coi rằng có một nguồn gốc từ châu Phi hồi 200 Ka BP , với mô hình "rời khỏi châu Phi" (Out of Africa) từ 70 Ka BP trở lại đây. Người cổ Homo erectus, hồi 250 Ka BP từng sống ở Thẩm Khuyên nếu có, đã bị tuyệt chủng  trước khi người hiện đại Homo sapiens chiếm lĩnh vùng đông và nam châu Á.

Sự kiện tâm linh, lịch sử
Theo trang "Di tích lịch sử văn hóa" thì người già trong vùng vẫn kể rằng: ngày xưa, khi giặc phương Bắc sang xâm lược nước ta, khi chúng đến vùng đất Bản Hấu, dân làng đã rủ nhau vào trong hang Thẩm Khuyên trốn giặc. Giặc đã chặt cây xuống lấp miệng hang để khô rồi đốt cháy dân làng trong đó. Hầu hết dân làng đã bị chết thiêu, đa số là người già và trẻ em, trừ một số người tìm được ngách hang thông lên trên thì mới thoát nạn. Ngày trước khi vào hang tìm phân dơi còn thấy những lớp vỏ trấu cháy khô do thóc gạo dân làng đem vào hang tránh giặc bị đốt cháy. Hang Thẩm Khuyên vì thế đã trở thành một địa điểm linh thiêng đối với dân làng vì biết bao người con của làng đã đắp chiếu ở đó.

Tiềm năng du lịch
Hang Thẩm Khuyên cùng với hang Thẩm Hai tạo thành chuỗi các điểm du lịch văn hóa, tìm hiểu về di tích khảo cổ học tiền - sơ sử ở Lạng Sơn.

Ghi chú

Tham khảo

Xem thêm
 Văn hóa Bắc Sơn
 Danh sách Di tích quốc gia Việt Nam

Liên kết ngoài

Địa điểm khảo cổ
Khảo cổ Việt Nam
Hang động Việt Nam


title: Amphipyra virgata

text:
Amphipyra virgata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Amphipyra


title: Semaeopus incurvaria

text:
Semaeopus incurvaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Semaeopus


title: Vulpes riffautae

text:
Vulpes riffautae là một loài đã tuyệt chủng trong chi cáo từ thế Miocene muộn ở Chad khoảng 7 Ma. Hóa thạch của V. riffautae có thể là bằng chứng lâu đời nhất của họ chó, trong Cựu Thế Giới. Kích thước của V. riffautae nằm trung gian giữa cáo Rüppell (Vulpes rueppellii) và cáo fennec (Vulpes zerda).

Chú thích

 De Bonis, L.; Peigné, S.; Likius, A.; MacKaye, H.T.; Vignaud, P.; Brunet, M. (2007). "The oldest African fox (Vulpes riffautae n. sp., Canidae, Carnivora) recovered in late Miocene deposits of the Djurab desert, Chad". Naturwissenschaften. 94 (7): 575–580. doi:10.1007/s00114-007-0230-6. PMID 17361401.


title: Temnoplectron laeve

text:
Temnoplectron laeve là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Temnoplectron


title: Tesserodon novaehollandiae

text:
Tesserodon novaehollandiae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Tesserodon


title: Công tước Napoli

text:
Công tước Napoli () là người chỉ huy quân sự của ducatus Neapolitanus, một tiền đồn Đông La Mã ở Ý, một trong số ít còn lại sau cuộc chinh phục của người Lombard. Năm 661, Hoàng đế Konstans II, rất quan tâm đến vấn đề phía nam Ý (ông còn cho dời đô sang Siracusa), bèn bổ nhiệm một người Napoli tên là Basil làm dux hoặc magister militum. Sau đó dòng dõi triều đại các công tước mà phần lớn vẫn giữ nền độc lập từ giữa thế kỷ thứ chín, cai trị cho đến khi người Norman xuất hiện, một mối đe dọa mới mà họ không thể vượt qua được. Vị công tước thứ ba mươi chín và cuối cùng là Sergius VII đã đầu hàng và dâng thành phố của mình cho vua Ruggero II của Sicilia vào năm 1137.

Công tước do Byzantium bổ nhiệm
661–666 Basil
666–670 Theophylactus I
670–673 Cosmas
673–677 Andrew I
677–684 Caesarius I
684–687 Stephen I
687–696 Bonellus
696–706 Theodosius
706–711 Caesarius II
711–719 John I
719–729 Theodore I
729–739 George
739–755 Gregory I
755–766 Stephen II
767–794 Gregory II
794–801 Theophylactus II
801–818 Anthimus
Khoảng 818–821 Theoctistus
821 Theodore II
821–832 Stephen III
832–834 Bonus
834 Leo
834–840 Andrew II
840 Contardus

Công tước cha truyền con nối
Những công tước này mang tính độc lập hơn cả lớp tiền nhiệm của mình và không phải do hoàng đế chỉ định, nhưng các hậu duệ của Sergius I là do dân chúng bầu ra.

Nhà Sergii
840–864/865 Sergius I
864/865–870 Gregory III
870–877/878 Sergius II
877/878–898 Athanasius
898–915 Gregory IV
Khoảng 915–919 John II
919–928 Marinus I
928–968/969 John III
968/969–992/997 Marinus II
992–997/999 Sergius III
997/999–1002 John IV
1002–1036 Sergius IV
1027–1029/1030 dưới sự kiểm soát của Pandulf IV xứ Capua
Khoảng 1036–1053 John V
1053–sau 1074 Sergius V
sau 1074–1107 Sergius VI
1107–1120/1123 John VI
1120/1123–1137 Sergius VII

Alfonso, Vương công Capua, được dân Napoli bầu lên kế vị Sergius và xứ này kể từ đó đã trở thành một thuộc địa của người Norman.

Chú thích

Tham khảo
Naples in the Dark Ages  by David Taylor and Jeff Matthews.
Chalandon, Ferdinand. Histoire de la domination normande en Italie et en Sicile, 2 vol. Paris: 1907.
Norwich, John Julius. The Normans in the South 1016–1130. Longmans: London, 1967.
Norwich, John Julius. The Kingdom in the Sun 1130–1194. Longman: London, 1970.
Oman, Charles. The Dark Ages 476–918. Rivingtons: London, 1914.
Skinner, Patricia. Family Power in Southern Italy: The Duchy of Gaeta and its Neighbours, 850-1139. Cambridge: Cambridge University Press, 1995. ISBN 0-521-46479-X.

Napoli


title: Danh sách nhà lãnh đạo nhà nước vào thế kỷ 20 trước Công nguyên

text:
Đây là danh sách các nhà lãnh đạo nhà nước trong thế kỷ 20 trước Công nguyên (năm 2000–1901 trước Công nguyên).

Châu Phi: Đông Bắc

Kush
 Vương quốc Kush
 Kaa, vua (khoảng 1900 TCN)

Ai Cập: Trung Vương quốc
 Vương triều thứ 11 của Trung Vương quốc -
 Mentuhotep III, Vua (2010–1998 TCN)
 Mentuhotep IV, Vua (1998–1991 TCN)
 Nubia của Trung Vương quốc –
 Segerseni, Vua (đầu thế kỷ 20 trước Công nguyên)
 Qakare Ini, Vua (đầu thế kỷ 20 trước Công nguyên)
 Iyibkhentre, Vua (đầu thế kỷ 20 trước Công nguyên)

 Vương triều thứ mười hai của Trung Vương quốc –
 Amenemhat I, Vua(1991–1962 TCN)
 Senusret I, Vua(1971–1926 TCN)
 Amenemhat II, Vua(1914–1879/6 TCN, 1878–1843 TCN, hoặc 1877/6–1843/2 TCN)

Châu Á

Châu Á: Đông
Trung Quốc

Châu Á: Đông Nam
Việt Nam

 Vương triều Hồng Bàng (danh sách đầy đủ)
 Dòng Chấn, (Khoảng 2252–1913 TCN)
 Dòng Tốn, (Khoảng1912–1713 TCN)

Châu Á: Tây

 Assyria
 Những vị vua không được biết đến qua ghi chép

 Thời kỳ cũ

 Elam

Chú thích

Thiên niên kỷ 2 TCN


title: Evelyn McHale

text:
Evelyn Francis McHale (20 tháng 9 năm 1923 – 1 tháng 5 năm 1947) là một nhân viên kế toán người Mỹ, đã tự sát khi nhảy xuống từ nơi tham quan tầng thứ 86 của Tòa nhà Empire State ngày 1 tháng 5 năm 1947.

Robert Wiles, một sinh viên nhiếp ảnh, đã chụp ảnh lại cái chết của cô 4 phút sau đó. Đây được xem là một trong những bức ảnh tự tử nổi tiếng nhất lịch sử, thường nhắc đến như là "vụ tự tử đẹp nhất".

Cuộc đời
Evelyn McHale sinh tại Berkeley, California, là một trong chín người con của gia đình Helen và Vincent McHale. Vincent là một nhà giám định ngân hàng và định cư ở Washington D.C. năm 1930. Cha mẹ của cô ly hôn. Vincent nhận quyền nuôi tất cả những đứa con của mình và chuyển đến Tuckahoe, New York. Sau khi tốt nghiệp trung học, Evelyn gia nhập Đoàn Nữ Lục quân Hoa Kỳ và đóng quân ở Jefferson, Missouri.

Cô sau đó chuyển tới Baldwin, New York và trở thành nhân viên kế toán của Công ty Kitab Engraving trên Phố Pearl. Cô gặp hôn phu Barry Rhodes, một sinh viên đã giải ngũ từ Không lực Lục quân Hoa Kỳ.

Qua đời
Ngày 30 tháng 4 năm 1947, McHale bắt một chuyến tàu từ New York đến Easton, Pennsylvania để đến thăm Rhodes. Sau khi rời khỏi nhà của Rhodes, cô trở lại thành phố New York vào ngày hôm sau và đến Tòa nhà Empire State, rồi nhảy xuống từ lầu thứ 86. Thi thể của cô được chị gái, Helen Brenner, nhận dạng. Theo yêu cầu của cô, gia đình chỉ tổ chức hỏa thiêu mà không chôn cất hay làm lễ tang.

Rhodes không nhận thấy bất cứ ý định tự tử nào trước khi McHale bỏ đi. Thám tử Frank Murray tìm thấy bức thư tuyệt mệnh của cô trong một cuốn sổ tay màu đen, nằm cạnh chiếc áo khoác được xếp ngăn nắp qua bức tường quan sát, có viết:

Di sản
Bức ảnh thi thể của cô, do Robert Wiles chụp lại, được so sánh với hình ảnh Thích Quảng Đức tự thiêu tại Sài Gòn ngày 11 tháng 6 năm 1963 của nhiếp ảnh gia Malcolm Wilde Browne. Ben Cosgrove của Time mô tả tấm ảnh "phong phú về kỹ thuật, hình ảnh hấp dẫn và [...] vô cùng quyến rũ." Cosgrove mô tả thi thể của cô như "đang nghỉ ngơi [hay] chợp mắt hơn là [...] đã chết" và giống như "đang mơ ngủ về vẻ đẹp của mình".

Andy Warhol dùng ảnh của Wiles trong tác phẩm Suicide (Fallen Body).

Xem thêm
Tòa nhà Empire State

Tham khảo

Sinh năm 1923
Mất năm 1947
Người thành phố New York


title: Warrior (album của Kesha)

text:
Warrior là album phòng thu thứ hai của nghệ sĩ người Mỹ Kesha, phát hành vào ngày 30 tháng 11 năm 2012 bởi Kemosabe Records và RCA Records. Những bài hát dựa trên nền những thể loại âm nhạc như electropop, technopop, pop rock và hip hop. Kesha miêu tả album của cô riêng tư, nhạy cảm hơn những sáng tác trước của cô qua sự thử nghiệm làm sống lại thể loại âm nhạc rock, và gọi nó thuộc thể loại cock pop. Chủ đề của album được miêu tả như phép thuật.

Warrior bắt đầu được sáng tác từ khoảng cuối năm 2011 và kết thúc đầu năm 2012, được thu âm vào tháng riêng đến tháng 8 năm 2012. Hầu hết toàn bộ album được viết bởi Kesha trong lúc cô đang lưu diễn khắp thế giới và trong hành trình tâm linh của cô. Album của kesha được sản xuất bởi cộng tác lâu năm của cô Dr. Luke, Max Martin, Shellback, Ammo và Benny Blanco. Với sự góp giọng của ca sĩ nhạc rock người Mỹ Iggy Pop, một trong những người được cho rằng có ảnh hưởng lớn nhất trong album này, đồng thời đóng góp trong việc sáng tác những bài hát gồm Nate Ruess của ban nhạc indie rock Mỹ Fun, rapper người Mỹ Will.I.Am, ca sĩ-nhạc sĩ Bonnie McKee, nhạc sĩ Patrick Carney của The Black Keys, ban nhạc rock Mỹ The Strokes and The Flaming Lips và chính mẹ của Kesha, Pebe Sebert. Sau khi phát hành, phần lớn Warrior nhận được những đánh giá cao từ những nhà phê bình âm nhạc, qua ảnh hưởng của nhạc rock trong những bài hát, lời nhạc, và những cộng tác trong album. Warrior đứng thứ 6 trong bảng xếp hạng Billboard 200 Hoa Kỳ, đồng thời đứng trong những bảng xếp hạng của Canada, Úc, Anh Quốc, Nhật Bản và nhiều quốc gia khác.

Đĩa đơn mở đầu cho album ''Die Young'' đạt thành công thương mại, đứng thứ 2 trong bảng xếp hạng Billboard hot 100 và nhiều bảng xếp hạng những quốc gia khác. Đĩa đơn tiếp theo ''C'Mon'' đứng thứ 27 trong bảng xếp hạng. ''Crazy Kids'' là đĩa đơn cuối cùng của album này. Đĩa mở rộng của album là ''Deconstructed'' được phát hành riêng qua trang web của Kesha tại Mỹ, gồm bốn bản acoustic của 4 bài hát của cô, và bản cover của ''Old Flames Can't Hold A Candle To You'' bởi nghệ sĩ người Mỹ Dolly Parton, đồng thời cũng là sáng tác của mẹ Kesha, Pebe Sebert.

Bối cảnh
Vào tháng 6 năm 2010, Kesha đã có cuộc thảo luận với MTV News về album phòng thu thứ hai của cô. Trong cuộc phỏng vấn Kesha đã tiết lộ rằng cô đã bắt đầu nghĩ đến album thứ hai và giải thích rằng nó sẽ khác biệt với album đầu, chính xác hơn là nó sẽ phản ánh sự trưởng thành của cô: ''Chắc chắn sẽ có sự khác biệt. Tôi luôn luôn thay đổi và trưởng thành, và bởi vì tôi tự mình viết nhạc, nó sẽ được thể hiện ở trong đĩa. Nó vẫn sẽ vui nhộn, trẻ trung, và bất nghiêm túc''. Sau sự phát hành album đầu tiên của cô, Kesha khởi hành chuyến lưu diễn thế giới đầu tiên Get Sleazy Tour suốt năm 2011. Trong lúc đó Kesha đã bắt đầu bắt tay vào sáng tác, nhưng chưa đến khi chuyến lưu diễn kết thúc mà cô bắt đầu thu âm và nhiều làm công việc khác.

Năm 2011, ca sĩ đã tạm nghỉ việc thu âm để có thể bắt đầu những cuộc hành trình khác. Cô được chọn bởi Humane Society và trở thành người đại diện đầu tiên của họ. Cô dành thời gian vào việc làm một tài liệu cho National Geographic về ''Những con vật bị ngược đãi và cách để chống lại nó, hoặc là những con vật mà đang bị tuyệt chủng và cách giúp đỡ chúng''. Album này gồm sự hợp tác của rất nhiều nghệ sĩ, cô giải thích: ''Phạm vi nghệ sĩ mà tôi muốn được làm việc cùng lớn đến nỗi kinh hoàng. Nếu ai đó là một nghệ sĩ, bạn không thể hạn chế họ trong bất kì thể loại riêng biệt nào. Đó là nhiệm vụ của tôi để làm nó mang một ý nghĩa gì đó bằng một cách nào đấy.'' Cùng với việc mở rộng hợp tác, Kesha còn mở rộng khuôn khổ âm nhạc của mình, qua việc chơi guitar nhiều hơn với kế hoạch kết hợp nó vào sản phẩm âm nhạc mới của cô. Vào tháng 2 năm 2012, trong khi được phỏng vấn bởi tạp chí Glamour, Kesha đưa ra rằng ngoài quá trình soạn nhạc cho album, cô còn nhận nhiều lớp chơi dụng cụ âm nhạc, nhấn mạnh vào việc học đàn guitar của cô.

Tiêu đề và concept
Tháng 3 năm 2011, Kesha tiết lộ với tạp chí Beatweek rằng cô đã chọn tiêu đề cho album từ trước, gọi nó là Spandex on the Distant Horizon. Tuy nhiên, trong một công bố từ tháng 5 năm 2012, Billboard cho rằng dự án không được đặt tên. Chủ đề sâu xa của album xoay quanh việc nâng niu bản chất anh hùng của một con người. Kesha giải thích: ''Tôi được thấy rất nhiều người với tới âm nhạc của mình, và tôi nhận ra rằng mình có trách nhiệm đảm bảo tất cả mọi thứ mình nói là lạc quan. Chủ đề sâu xa của đĩa nhạc này là 'warrior', với thông điệp lạc quan rằng tất cả mọi người đều có một anh hùng bên trong mình.'' Vào tháng 9 năm 2012, qua tài khoản Twitter và Instagram của cô, Kesha bắt đầu công bố từng chữ cái trong tiêu đề album là ''Warrior'', tên đó được xác nhận khi cô tweet ngày ra mắt album của mình vài hôm sau đó.

Danh sách bài hát

Notes
  biểu thị vocal producer
  biểu thị additional producer
"Supernatural" chứa một phần sáng tác của "Wouldn't It Be Good" được viết và trình diễn bởi Nik Kershaw, phát hành bởi Irving Music (BMI).

Tham khảo

Album năm 2012
Album sản xuất bởi Benny Blanco
Album sản xuất bởi Dr. Luke
Album sản xuất bởi Greg Kurstin
Album sản xuất bởi Max Martin
Album sản xuất bởi Shellback
Album của Kesha
Album của RCA Records


title: Polygrammodes grossalis

text:
Polygrammodes grossalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Polygrammodes


title: Geneva Open 2021 - Đôi

text:
Oliver Marach và Mate Pavić là đương kim vô địch, nhưng thua ở vòng 1 trước Tomislav Brkić và Nikola Ćaćić.

John Peers và Michael Venus là nhà vô địch, đánh bại Simone Bolelli và Máximo González trong trận chung kết, 6–2, 7–5.

Hạt giống

Kết quả

Kết quả

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kết quả vòng đấu chính

ATP Tour 2021
Geneva Mở rộng 2021 - Đôi
Đôi


title: Bellamy Young

text:
Bellamy Young (tên khai sinh: Amy Maria Young; sinh ngày 19 tháng 2 năm 1970) là một nữ diễn viên, ca sĩ người Mỹ.

Thời thơ ấu

Sự nghiệp

Đời tư

Danh sách phim

Điện ảnh

Truyền hình

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official website

Sinh năm 1970
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên từ Bắc Carolina
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên sân khấu Mỹ
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Nhân vật còn sống
Cựu sinh viên Đại học Yale


title: Scopula toxophora

text:
Scopula toxophora là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

T
Côn trùng Cameroon


title: St Asaph

text:
St Asaph (;  ) là một thành phố và cộng đồng nằm bên sông Elwy ở Denbighshire, Wales. Theo thống kê 2011 thành phố có dân số 3.355 người khiến nó trở thành thành phố nhỏ thứ nhì đất nước.

Về lịch sử là một phần của Flintshire, vây quanh St Asaph là một vùng thôn quê. Nó nằm gần một số thị trấn ven biển nhộn nhịp gồm Rhyl, Prestatyn, Abergele, Colwyn Bay và Llandudno. Những tòa lâu đài Denbigh và Rhuddlan cũng nằm gần đây.

Chú thích

Tài liệu khác
T.W. Pritchard St Asaph Cathedral R J L Smith Much Wenlock (1997)
Dr Chis Stringer Homo Brittanicus 319 pages, publisher: Allen Lane (ngày 5 tháng 10 năm 2006) ,

Liên kết ngoài
St Asaph City Council
St Asaph (City Times)
BBC St Asaph page
North Wales International Music Festival
www.geograph.co.uk: photos of St Asaph and surrounding area

Thành phố Wales


title: Love Me Harder

text:
"Love Me Harder" là một bài hát của ca sĩ người Mỹ Ariana Grande, phát hành bởi Republic Records vào ngày 30 tháng 9 năm 2014 như là đĩa đơn thứ tư trích từ album phòng thu thứ hai của cô, My Everything (2014). Bài hát còn có sự góp giọng của ca sĩ người Canada The Weeknd, người đã đồng sáng tác cùng Max Martin, Savan Kotecha, Ahmad Balshe, Peter Svensson, và Ali Payami; Svensson và Payami cũng là những nhà đồng sản xuất phần nhạc của nó với tay trống của Carolina Liar, Peter Carlsson.

"Love Me Harder" đã nhận được những lời tán dương bởi các nhà phê bình, khi họ ca ngợi chất nhạc trưởng thành của nó cũng như sự kết hợp giữa Grande và The Weeknd. Đây được đánh giá là ca khúc hay nhất trích từ My Everything theo một số nhà phê bình. Bài hát đạt vị trí thứ 7 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, trở thành đĩa đơn top 10 thứ năm của Ariana Grande và thứ tư từ My Everything. Với thành tích trên, cô đã trở thành nghệ sĩ có nhiều đĩa đơn lọt vào top 10 nhất trong năm 2014. "Love Me Harder" cũng chính là thành tựu top 10 đầu tiên của Weeknd trên bảng xếp hạng, cũng như hit top 40 đầu tiên của nam ca sĩ.

Danh sách track và định dạng
 Tải kĩ thuật số - Phiên bản EP
"Love Me Harder" (với The Weeknd) – 3:56
"Cadillac Song" – 2:52
"Too Close" – 3:35

Xếp hạng

Chứng nhận

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official website of Ariana Grande

 Music video on Vevo

Bài hát năm 2014
Đĩa đơn năm 2014
Bài hát của Ariana Grande
Ca khúc song ca
Bài hát viết bởi Max Martin
Pop ballad
Đĩa đơn của Republic Records
R&B ballad
Bài hát về tình dục
Ballad thập niên 2010
Đĩa đơn quán quân Billboard Dance/Mix Show Airplay
Bài hát viết bởi The Weeknd


title: HD 89998

text:
HD 89998 (hay r Velorum) là tên của một ngôi sao đơn lẻ nằm trong chòm sao phương nam Thuyền Phàm. Cấp sao biểu kiến của nó là 4,82 nên với mắt thường, ta thấy nó là một ngôi sao mờ nhạt. Để có thể nhìn thấy nó rõ ràng nhất, ta cần có một vị trí cách xa thành thị (do sự ô nhiễm ánh sáng đã làm hạn chế tầm nhìn) và điều kiện thời tiết tốt. Khoảng cách của nó với chúng ta, được tính theo giá trị dịch chuyển thị sai hàng năm 15,9 mili giây cung, là 205 năm ánh sáng. Nó đang di chuyển xa ra khỏi phía Trái Đất với vận tốc xuyên tâm nhật tâm là 21 km/s, đã từng tới gần với khoảng cách 140 năm ánh sáng tính vào thời điểm 1,552 triệu năm trước.

Nó là một sao khổng lồ đã tiến hóa với quang phổ loại K1 III, với III khớp với việc nó là một sao khổng lồ. Giá trị đường kính góc của ngôi sao này thu được từ phương pháp đo giao thoa và sau khi được hiệu chỉnh do hiệu ứng quầng tối mờ là 1,72 ± 0,02 mili giây cung. Ở khoảng cách ước tính của nó nên người ta xác định được bán kính của nó là gấp 11,6 lần Mặt Trời. Nó phát xạ cao gấp 54 lần độ sáng của Mặt Trời với nhiệt độ hiệu dụng tại quang quyển là 4.812 Kelvin.

Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là ngôi sao nằm trong chòm sao Thuyền Phàm và dưới đây là một số dữ liệu khác:
 Xích kinh
 Xích vĩ
 Cấp sao biểu kiến 4,82
 Cấp sao tuyệt đối 0,84
 Vận tốc hướng tâm +20,9 ± 0,8 km/s
 Loại quang phổ K1 III
 Giá trị thị sai 15,9154 ± 0,1375

Tham khảo

Chòm sao Thuyền Phàm


title: Sesamia striata

text:
Sesamia striata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sesamia


title: Chalastra pelurgata

text:
Chalastra pelurgata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Chalastra


title: 558 (số)

text:
558 (năm trăm năm mươi tám)(số La Mã: DLVIII )là một số tự nhiên ngay sau số 557 và ngay trước số 559.

Chú thích

Số chẵn


title: Nemoraea grandis

text:
Nemoraea grandis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nemoraea


title: Chlorissa rosearia

text:
Chlorissa rosearia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Chlorissa


title: Maffei 2

text:
nhỏ|Thiên hà Maffei 2
trái|nhỏ|Thiên hà Maffei 2 nằm ở gần cuối bức hình . Thiên hà Maffei 1 cách đó không xa
Maffei 2 (còn được gọi với những tên gọi khác là UGCA 39, PGC 10217, Sharpless 197) là một thiên hà xoắn ốc trung gian có thanh cách chúng ta khoảng trên dưới 10 triệu năm ánh sáng. Nó nằm trong chòm sao Thiên Hậu. Thiên hà Mafei 2 được nhà thiên văn học người Ý Paolo Maffei phát hiện năm 1968 sau khi ông quan sát quang phổ hồng ngoại phát ra từ thiên hà này(bản gốc tiếng Anh:infrared emission). Do nằm trong vùng che khuất của dải Ngân hà, 99,5% Maffei 2 bị che khuất bởi những đám mây bụi nên hầu như không thể phát hiện được bằng bước sóng quang học. Sau khi phát hiện, người ta nghĩ nó gần hệ mặt trời nên đã đề xuất thêm nó vào nhóm các thiên hà gần hệ mặt trời (tên tiếng Anh: The local group). Nhưng bây giờ, thiên hà Maffei 2 được cho là thành viên của một nhóm khác gần đó là nhóm IC 342 / Maffei, nhóm thiên hà gần hệ mặt trời sau đó.

Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là thiên hà thuộc chòm sao Thiên Hậu. Và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh: 02h 41m 55,1s

Độ nghiêng: + 59 ° 36 '15 "

Kích thước hiển thị: 5'.82 × 1'.57

Tầm nhìn sao có thể được nhìn thấy m V: 16,0

Loại thiên hà: SAB (rs) bc

Tham khảo
Thuộc nhóm thiên hà: IC 342 / Maffei
Redshift: -17 ± 5 km / s
Khoảng cách chính xác tính đến hiện tại: 9,8 triệu năm ánh sáng

Thiên hà


title: Helicoverpa zea

text:
Helicoverpa zea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Helicoverpa


title: Ichneumon stigma

text:
Ichneumon stigma là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneumon


title: Seyrighoplites leucopus

text:
Seyrighoplites leucopus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Seyrighoplites


title: Namchang-ri

text:
Namchang-ri () là một phân cấp hành chính, hoặc ấp, nằm ở Onyang, Ulju, Ulsan, Hàn Quốc. Nó nằm ở phía Nam thành phố Ulsan, phía Đông của Đường cao tốc Busan–Ulsan.

Tham khảo

Liên kết
 Trang chính thức Onyang

Huyện Ulju
Ấp ở Hàn Quốc


title: Tôi là người Việt Nam

text:
Tôi là người Việt Nam (tiếng Anh: I'm Vietnamese) là một bài hát của nữ ca sĩ Ánh Minh và là ca khúc chủ đề trong Paris by Night số 114 phát hành vào năm 2015. Ca khúc được sáng tác bởi chính Ánh Minh và Dương Khắc Linh. Video ca nhạc được đăng tải chính thức trên Youtube vào ngày .

Nội dung

Nhìn về quá khứ để tiến đến tương lai, ca khúc nhắc nhở cộng đồng người Việt ở hải ngoại, nhất là thế hệ thứ 2 và thứ 3 sau hơn bốn mươi năm hoà nhập tại nơi đất khách quê người (Hoa Kỳ nói chung, cũng như các nước trên thế giới nói riêng) hãy luôn duy trì nét đẹp bản sắc văn hoá và hãy luôn nhớ rằng Tôi là người Việt Nam.

Trong video ca nhạc, Ánh Minh đã đi du lịch khắp các quốc gia từ Los Angeles, Rome và Paris, và trở về Vĩnh Long, Vịnh Hạ Long, Hội An... của Việt Nam để miêu tả hành trình khám phá của cô gái Việt Nam xa xứ.

Tham khảo

Liên kết
 Paris By Night 114 tại Thuý Nga Shop.

Bài hát tiếng Việt
Bài hát năm 2015


title: Stenia punctalis

text:
Stenia punctalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Stenia


title: Takahashi Hidetoki

text:
Takahashi Hidetoki (11 tháng 4 năm 1916 - 5 tháng 2 năm 2000) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản. Takahashi Hidetoki đã dẫn dắt Đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản từ 1957, 1960-1962.

Tham khảo

Sinh năm 1916
Mất năm 2000
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Huấn luyện viên bóng đá Nhật Bản
Tiền đạo bóng đá


title: Chương trình nghị sự

text:
Chương trình nghị sự, hoặc gọi là trình tự nghị sự, quy phạm kì họp, là quy tắc kì họp cơ bản được sắp đặt cố định trên tinh thần dân chủ, bình đẳng, tự do và pháp trị, nhằm giúp đỡ những người tham dự kì họp ở trong hội đồng thương nghị làm ra quyết sách bằng các phương pháp có hiệu lực.:16 Ngành học nghiên cứu chương trình nghị sự, gọi là "nghị sự học";:13 sách vở tài liệu nghiên cứu chương trình nghị sự, đồng thời biên soạn ghi chép thành quy phạm, gọi là "quy phạm nghị sự". Nội hàm cơ bản của chương trình nghị sự hiện đại là, trên nguyên tắc phục tòng đa số, tôn trọng thiểu số, chủ tịch (hoặc nghị trưởng) công chính trung lập, các thành viên bình đẳng tự do về quyền lợi phát ngôn; theo tinh thần đó, thiết lập chương trình nghị sự được công nhận, nhằm giúp đỡ hội đồng thương nghị làm ra quyết sách một cách có hiệu lực.:16-18

Từ quốc hội mỗi nước, nghị viện địa phương, kì họp của bộ ban ngành hành chính, hội nghị quốc tế (thí dụ như Đại hội Liên hợp quốc), đến hội nghị thông thường của đoàn thể, tổ chức và công ti trong dân chúng, đều tự có một bộ chương trình nghị sự mang theo đặc sắc địa phương và thuộc tính tổ chức;:3 tuy nhiên, nguồn gốc quy tắc chương trình của nó, về cơ bản có 7 loại: hiến pháp quy định, pháp luật quy định, quy tắc nghị định, phán quyết tiền lệ, tác phẩm nghị sự học, quy phạm kì họp, tập quán và quán lệ. Trong đó, đoàn thể, tổ chức và công ti trong dân chúng thông thường chọn dùng ba cái đằng sau, tức là sử dụng quy tắc kì họp đã được biên soạn cố định, hoặc làm theo tập quán kì họp mà tổ chức đó đã có rồi; nhưng mà đơn vị chính phủ và cơ quan lập pháp, thì phần nhiều có pháp luật hoặc mệnh lệnh hành chính quy định tiêu chuẩn nghị sự như thế nào.:3

Chương trình nghị sự có mang theo tình thần chủ nghĩa dân chủ, chủ nghĩa tự do và pháp trị, mở đầu trước nhất ở quốc hội Vương quốc Liên hợp Anh và Bắc Ireland, rồi sau đó phổ cập toàn cầu. Trước khi quốc hội Anh Quốc hiện đại kiến lập, dù có dân chủ Athen ở Hi Lạp cổ đại, đại hội nhân dân ở nước cộng hoà La Mã, hoặc các loại chính sự đất nước dựa vào sự đòi hỏi thống trị quyền lực quân chủ mà triệu tập mở họp, thí dụ như cuộc thảo luận chính sự trong triều đình của Trung Quốc cổ đại; song, nội hàm của nó đều đi rất xa nhau với tinh thần dân chủ, tự do, bình đẳng và pháp trị hiện đại.:15 Năm 1801, tổng thống thứ ba Hoa Kỳ Thomas Jefferson lúc đảm nhiệm Viện trưởng Thượng nghị viện, tham khảo quán lệ nghị sự hai nước Anh - Mĩ, biên soạn "Sổ tay quy tắc nghị sự thượng viện Hoa Kỳ", đầu tiên mở ra nguồn gốc quy phạm nghị sự thành văn, được quốc hội các khoá đã qua dùng làm trình tự nghị sự; sau 75 năm, năm 1876, chuẩn tướng lục quân Hoa Kỳ Henry Martyn Robert biên soạn chỉnh lí quy tắc và quán lệ hạ viện Hoa Kỳ, xuất bản "Quy tắc nghị sự của Robert", đưa cho đoàn thể trong dân chúng sử dụng, trở thành quy phạm nghị sự trong dân chúng sử dụng rộng rãi nhất trong nước và khu vực có thông qua chương trình nghị sự hiện đại.

Lịch sử

Chương trình nghị sự hiện đại bắt nguồn ở Anh Quốc, nhưng mà pháp luật và chính trị của Anh Quốc và cả khu vực Tây Âu bị luật La Mã ảnh hưởng. Ban đầu thành bang Athens ở Hi Lạp cổ đại, Đại hội công dân Athens - đại hội nghị luận và đưa ra quyết định các sự vụ công chúng, đã có khái niệm hiện đại "đa số quyết" và "số người luật định", quyết sách trọng yếu và việc ra lệnh bổ nhiệm nhân sự của nó, đều sử dụng vỏ ngao vỏ hến để tiến hành quyết định như phiếu bầu; lúc biểu quyết nếu không có 6.000 phiếu, thì kết quả biểu quyết mất hiệu lực và huỷ bỏ. Tuy nhiên, chế độ dân chủ ở thành bang Athens cổ đại hoàn toàn không phù hợp nguyên tắc bình đẳng hiện đại, công dân có đủ quyền bầu cử chỉ giới hạn ở nam giới dân tự do tuổi thành niên, nô lệ và nữ giới đều không có cách nào tham dự sự vụ công cộng. Trừ Hi Lạp cổ đại ra, nam giới thành niên cư dân thành phố của thời đại vương quốc La Mã cũng có thể tham dự hội nghị cư dân thành phố, tiến hành biểu quyết nhắm vào các đề án của quốc vương.

Sau khi đế quốc La Mã diệt vong, giáo hội Cơ Đốc giáo đứng sừng sững vững vàng, trở thành lãnh tụ tôn giáo của các nước châu Âu vào thời kì Trung Cổ. Sau khi luật học La Mã tiến vào tổ chức giáo hội, năm 1059, giáo hoàng Nicôla II ban bố chiếu lệnh "Nhân danh Chúa", tuyên bố rằng do các hồng y giáo chủ tiến hành bầu cử giáo hoàng, và lấy nguyên tắc đa số quyết làm phương thức biểu quyết. Sau nó, các nước châu Âu đều lấy nguyên tắc đa số quyết làm phương pháp biểu quyết cho các hạng mục sự việc cần nghị luận và đưa ra quyết định. Ở khu vực Anh-cách-lan ngày nay, từ sau khi "người Norman chinh phục", quốc vương lập tức có quyền tổ chức hội nghị quý tộc phong kiến, coi là cơ cấu thương lượng, hỏi tra của vương quyền. Tuy nhiên, vương quyền Anh-cách-lan mất hết lợi ích từ sau chiến tranh đối ngoại (chiến dịch Bouvines), cuộc tranh giành ngôi vua mang tính lẽ phải, đúng đắn, và quốc vương vì nguyên do tranh đoạt quyền hạ lệnh bổ nhiệm đại giáo chủ Canterbury nên bị giáo hoàng trục xuất dẫn đến quan hệ hai bên sa sút, quốc vương của vương triều Plantagenet John bị ép bức tiếp nhận "Đại hiến chương" do quý tộc phong kiến đề xuất, khiến cho hội nghị thoát li sự khống chế của vương quyền, và khiến cho hội nghị trở thành khuôn mẫu đầu tiên của quốc hội Anh Quốc về sau. "Đại hiến chương" không chỉ trao quyền cho uỷ ban gồm 25 người quý tộc hợp thành có quyền phủ quyết mệnh lệnh quốc vương, lúc tuyệt đối phải cần vẫn được dùng vũ lực để chiếm giữ tài sản và thành luỹ của triều đình; đồng thời, quốc vương chưa qua quan toà thẩm phán thì không được xét xử phán quyết tuỳ ý, tróc nã, đày đuổi hoặc tịch thu mạng sống và tài sản nhân dân, so sánh thấy tương đồng việc bảo vệ tự do thân thể hiện đại, cũng xác lập nguyên tắc "pháp luật cao hơn vương quyền".

"Đại hiến chương" mở ra trang mới chính trị Anh Quốc, theo đó quốc hội tranh quyền, hạn chế và cân bằng với vương quyền lẫn nhau, quốc hội Anh Quốc phát triển và cho ra một bộ quán lệ nghị sự; nghị sĩ quốc hội từ việc sử dụng và thực thi quyền lực (thí dụ như quyền thẩm tra dự toán) cho đến thảo luận các đề án đưa vào nghị trình kì họp, đều bị quán lệ nghị sự bất thành văn trói buộc; ví dụ, nghị viện có quyền thẩm tra việc thu chi tài chính công của chính phủ. Trên thực tế, nguyên tắc "chưa qua quốc hội đồng ý, không được thu thuế tuỳ ý", chính là được xác định ở trong "Đại hiến chương", và trở thành quyền lực chính trị chủ yếu nhất và trước nhất của quốc hội Anh Quốc. Lấy nó làm điểm xuất phát, hơn nữa hun đúc ảnh hưởng các nhà tư tưởng của thời đại Khai sáng, ngày 4 tháng 7 năm 1776, đại biểu mười ba thuộc địa xếp hàng ngay ngắn tụ họp ở thành phố Philadelphia, kí kết "Tuyên ngôn độc lập Hoa Kỳ", tuyên bố Hoa Kỳ sắp trở thành một nước bình đẳng, tự do và độc lập. Quốc hội Hoa Kỳ vừa mới thành lập đã tiếp thu quán lệ nghị sự mà quốc hội Anh Quốc tích luỹ lâu năm, lại bị nhà tư tưởng thời đại Khai sáng ảnh hưởng, để đem quán lệ nghị sự biến thành văn bản, cựu tổng thống Hoa Kỳ Thomas Jefferson viết và ban bố "Sổ tay quy tắc nghị sự thượng viện Hoa Kỳ", trở thành quy tắc nghị sự mà quốc hội Hoa Kỳ về sau tuân theo.

Chú ý

Tham khảo

Chương trình nghị sự
Luật chính trị


title: Tàu hộ tống lớp Stereguschiy

text:
Lớp Steregushchiy (), là một lớp tàu hộ tống của Hải quân Nga, ký hiệu Project 20380. Tàu được thiết kế tại Cục thiết kế hàng hải trung ương Almaz, chế tạo dựa trên lớp tàu Project 20381, với sự bổ sung hệ thống phòng không Zaslon-Redut. Lớp tàu 20381 đã được thay đổi, theo đó thiết kế mới lớn hơn và do đó được NATO xếp vào loại tàu hộ tống theo NATO. Tàu lớp Steregushchiy sau đó tiếp tục được nâng cấp và phát triển thành  (Project 20385) và Project 20386. Phiên bản xuất khẩu của nó là Project 20382 Tigr.

Lịch sử
Tàu hộ tống Steregushchiy là một lớp tàu đa năng, thiết kế để thay thế cho lớp tàu Grisha. Tàu có thể được triển khai trong các chiến dịch cận duyên hải, tác chiến chống ngầm và chống tàu mặt nước, tác chiến đổ bộ.☃Loạt đầu tiên gồm bốn chiếc được đóng tại ☃ Severnaya Ve,in St. Petersburg. Loạt thứ hai sẽ được đóng tại Komsomolsk-on-Amur. Tàu đầu tiên trong loạt thứ hai được đặt tên là .

Hải quân Nga dự kiến sẽ đóng ít nhất 30 tàu để trang bị cho cả bốn hạm đội.

Theo Jane's Naval Forces News, tàu đầu tiên được đưa vào biên chế ngày 14 tháng Mười một năm 2007.

Loạt đóng bổ sung 8 tàu project 20380 (và thêm 2 tàu thuộc project 20385) được ký kết vào tháng Tám năm 2020. Một số tàu sẽ được đóng tại nhà máy đóng tàu Amur để trang bị cho Hạm đội Thái Bình Dương, trong khi những tàu còn lại sẽ được đóng tại nhà máy đóng tàu Severnaya Verf. Tháng Mười hai năm 2020, có thông tin cho rằng nhà máy đóng tàu Amur sẽ đóng sáu con tàu mới cho Hạm đội Thái Bình Dương gồm 2 chiếc Project 20380 và 4 chiếc Project 20385 với kế hoạch đưa vào hoạt động giữa năm 2024 và 2028. Việc đóng mới được bắt đầu vào năm 2021.

Thiết kế
Lớp tàu hộ tống Steregushchiy có vỏ thép và vật liệu composite. Tàu được trang bị tám tên lửa SS-N-25. Tàu có thiết kế tàng hình, cùng với hệ thống máy tính mới.

Tàu đầu tiên được trang bị hệ thống phòng thủ tầm gần Kashtan CIWS nhưng sau đó đã được thay thế bởi ống phóng tên lửa phòng không tầm trung 9M96E của hệ thống Redut trên các con tàu đóng sau đó. Hệ thống tên lửa SS-N-27 (Kalibr) được trang bị trên phiên bản Project 20385. Vũ khí chống ngầm của tàu là bốn ống phóng Paket-NK.

Phiên bản xuất khẩu Project 20382 Tigr được trang bị tám tên lửa chống tàu siêu âm SS-N-26 (P-800 Oniks) hoặc mười sáu tên lửa chống tàu cận âm SS-N-25 'Switchblade' (Kh-35E Uran). Nó cũng có ống phóng kép mang ngư lôi hạng nặng 533 mm thay cho Paket-NK. Pháo hạm A-190E 100 mm lần đầu tiên được sử dụng trên tàu lớp Talwars được điều khiển bằng hệ thống 5P-10E có khả năng bám theo bốn mục tiêu đồng thời. Phòng không tầm cực gần có hệ thống Kashtan CIWS và tám ống phóng tên lửa SA-N-10 'Grouse' (9K38 Igla) SAM.

Kể từ tàu Aldar Tsydenzhapov, các tàu được đóng mới sẽ được nâng cấp cảm biến bao gồm radar Zaslon, mới được lắp lần đầu trên tàu Project 20385 Gremyashchiy.

Xuất khẩu
Năm 2007 Hải quân Indonesia đã đặt hàng bốn tàu hộ tống Stereguschiy để thay thế cho các tàu hộ tống cũ  mà nước này mua của Hà Lan. Tuy nhiên thỏa thuận có vẻ chỉ là tin đồn và năm 2011 Indonesia đã ký hợp đồng mua hai tàu hộ tống lớp Ada từ Thổ Nhĩ Kỳ.

Hải quân Algeria là khách hàng đầu tiên của tàu Project 20382 Tigr. Tháng Bảy năm 2011, hợp đồng đã được ký kết tại Triển lãm Hải quân lần thứ Năm diễn ra tại St. Petersburg, theo đó Hải quân Algeria đặt mua hai tàu. Giá thành mỗi tàu là từ 120 đến 150 triệu đô la. Một chiếc đã được chuyển giao cho Hải quân nước này vào năm 2014 và một chiếc vào năm 2015.

Xem thêm

 List of ships of the Soviet Navy
 List of ships of Russia by project number
 Gremyashchiy-class corvette
 Project 20386 corvette

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Project 20380 Steregushchy Class Corvettes
 Project 20380/20382/20385 Steregushchiy/Tigr class Corvette
 Project 20380/20385 - Complete Ship List


title: Percnia felinaria

text:
Percnia felinaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Percnia


title: Lee Dale Shores, Virginia

text:
Lee Dale Shores là một cộng đồng chưa hợp nhất tại Hạt Northumberland, thuộc tiểu bang Virginia của Hoa Kỳ.

Tham khảo


title: Chlormezanone

text:
Chlormezanone (được bán dưới nhãn hiệu Trancopal hoặc Fenaprim) là một loại thuốc được sử dụng như một thuốc giải lo âu và thuốc giãn cơ.

Việc sử dụng nó đã bị ngừng ở nhiều nước từ năm 1996 trở đi, do các trường hợp hoại tử biểu bì hiếm gặp nhưng nghiêm trọng.

Tổng hợp

 Thuốc Sterling,   (1958).

Tham khảo

Thuốc giãn cơ


title: Nam Khang (nhà văn)

text:
Nam Khang Bạch Khởi (thường được biết đến là Nam Khang hay Bạch Khởi; 26 tháng 5 năm 1980  khoảng 9 đến 12 tháng 3 năm 2008) sinh ra tại tỉnh Liêu Ninh nhưng lớn lên ở vùng Nội Mông. Anh là một nhà văn mạng và là một người đồng tính nam ở Cộng hòa Nhân Dân Trung Hoa. Anh thường sử dụng bút danh "Bạch Khởi" trong lúc ở Tấn Giang và "Nam Khang" ở Thiên Nhai, Hồ Nam. Anh đã trở nên nổi tiếng trên nhiều diễn đàn văn học trực tuyến của Trung Quốc nhờ các tác phẩm như "Phù Sinh Lục Ký" (浮生六記) và "Em đợi anh đến năm 35 tuổi" (我等你到三十五歲).

Đời tư
Nam Khang tên thật là Nam Khang Bạch Khởi, sinh ngày 26 tháng 5 năm 1980 tại Liêu Ninh. Năm 1999, anh đã đến Trường Sa và theo học tại Đại học Trung Nam. Tại đây, anh đã gặp người bạn trai của mình và cả hai bắt đầu hẹn hò từ năm 2002. Mối tình giữa Nam Khang và người tình kéo dài cho đến năm 2006. Trong lúc này, tác phẩm "Phù Sinh Lục Ký" được ra đời kể về câu chuyện tình giữa hai người. Đến ngày 1 tháng 1 năm 2006, người bạn trai của anh đã kết hôn với người phụ nữ khác sau 7 năm cả hai biết nhau vì không chịu được áp lực của xã hội và gia đình. Sau đó, tác phẩm "Em đợi anh đến năm 35 tuổi" được ra đời dựa trên câu chuyện tình giữa anh và bạn trai. Lúc bấy giờ, nội dung và phong cách hành văn của anh được đánh giá là khá u uất, tuyệt vọng và anh bị nghi mắc bệnh trầm cảm. Đến ngày 9 tháng 3 năm 2008, anh đã mất tích. Không lâu sau đó, thi thể của anh đã được phát hiện trên sông Tương, Trường Sa, Hồ Nam vào ngày 27 tháng 3. Nguyên nhân tử vong của anh được cho là tự tử sau cuộc hôn nhân của bạn trai và chứng trầm cảm kéo dài. Lúc này, anh qua đời ở tuổi 28.

Nhiều người đã cho rằng, Nam Khang đã thực hiện được lời hứa đợi bạn trai của mình vì "vĩnh viễn không thể nào 35 tuổi cho nên em sẽ đợi anh mãi mãi".

Ảnh hưởng
Sau sự ra đi của anh nhiều nghệ sĩ như Luân Tang, Ti Hạ, Tiểu Ti Mệnh, Tây Qua Jun... đã sáng tác nhiều ca khúc nhằm tưởng nhớ sự ra đi và tình cảm của anh dành cho bạn trai của mình bao gồm cả một ca khúc "Em đợi anh đến năm 35 tuổi", cùng tên với tác phẩm cuối cùng của anh. Cứ vào ngày 27 tháng 3 mỗi năm, nhiều người cảm động trước chuyện tình của anh đã đặt hoa, thắp hương cũng như cầu nguyện cho anh cạnh bên bờ sông Tương.

Tác phẩm
 "Luyến Nhân Vị Định" (2004): Tiểu thuyết ngắn.
 "Yêu Hồ" (2004): Tiểu thuyết dài.
 "Phù Sinh Lục Ký" (2004): Tiểu luận ngắn.
 "Đản Nguyện Nhân Trường Cửu" (2004): Tiểu thuyết ngắn.
 "Uẩn Nhiên Khiếp" (2005): Tiểu thuyết dài.
 "Yêu Hồ Phiên Ngoại" (2005): Tiểu thuyết ngắn.
 "Túy Mệnh" (2005): Tiểu thuyết.
 "Tam Nhân Hành" (2005): Tiểu thuyết.
 "Em đợi anh đến năm 35 tuổi" (2006): Tiểu luận ngắn.
Đến năm 2009, tài khoản của anh đã bị gỡ bỏ vì lý do "đã qua đời".

Tham khảo

Tự tử ở Trung Quốc
Người LGBT từ Trung Quốc đại lục
Người đồng tính nam


title: Thalera albaria

text:
Thalera albaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Thalera


title: Sông Yana

text:
Yana (; , Caañı)  là một con sông nằm ở Cộng hòa Sakha, nằm giữa sông Lena ở phía tây và Sông Indigirka ở phía đông.

Đặc điểm
Sông Yana dài 872 kilômét (542 mi) và lưu vực của nó có diện tích 238.000 kilômét vuông (92.000 dặm vuông Anh). Bao gồm cả con sông nguồn dài nhất của nó, Sartang, nó dài 1.492 km (927 mi). Tổng lượng nước chảy hàng năm của dòng sông xấp xỉ 35 kilômét khối (28.000.000 acre⋅ft). Hầu hết lượng nước này xuất hiện vào tháng 5 và tháng 6 khi băng trên sông tan ra. Sông Yana đóng băng trên bề mặt vào tháng 10 và ở dưới lớp băng cho đến cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6. Ở khu vực Verkhoyansk, nó bị đóng băng đến đáy từ 70 đến 110 ngày và đóng băng một phần trong 220 ngày trong năm.

Con sông bắt đầu từ ngã ba sông Sartang và Dulgalakh trên cao nguyên Yana-Oymyakon. Nó chảy về phía bắc qua vùng đồng bằng Yana-Indigirka rộng lớn, một phần của đồng bằng Đông Siberia rộng lớn hơn, đối diện với sông Indigirka ở phía đông. Khi dòng sông chảy vào vịnh Yana của biển Laptev, nó tạo thành một đồng bằng châu thổ rộng lớn bao phủ 10.200 kilômét vuông (3.900 dặm vuông Anh). Yarok là một hòn đảo lớn bằng phẳng nằm ở phía đông cửa chính của Yana.

Có khoảng 40.000 hồ trong lưu vực Yana, bao gồm cả các hồ trên núi được hình thành từ thời kỳ băng hà ở dãy núi Verkhoyansk (vùng đất thấp luôn quá khô để đóng băng) và các hồ tràn trên đồng bằng đầm lầy ở phía bắc của lưu vực. Toàn bộ lưu vực Yana nằm dưới tầng đất đóng băng vĩnh cửu liên tục và hầu hết là rừng thông rụng lá phân loại thành lãnh nguyên ở phía bắc ở vĩ độ khoảng 70°N, mặc dù cây cối mở rộng thành các môi trường sống vi mô phù hợp ngay đến vùng đồng bằng.

Verkhoyansk, Batagay, Ust-Kuyga và Nizhneyansk là những cảng chính trên sông Yana.

Lưu vực sông Yana là nơi được gọi là Cực giá lạnh của nước Nga, nơi có nhiệt độ thấp nhất được ghi nhận ở Bắc bán cầu. Vào mùa đông, nhiệt độ ở trung tâm lưu vực thấp tới -51 °C (−60 °F) và có nơi xuống thấp tới -71 °C (−96 °F).

Phụ lưu
Các nhánh chính của sông Yana là Adycha, Oldzho, Sartang và Abyrabyt từ bên phải, và Dulgalakh, Bytantay, Tykakh và Baky từ bên trái. Hầu hết các phụ lưu này là những con sông ngắn chảy từ dãy núi Verkhoyansk hoặc dãy Chersky, một phần của dãy núi Đông Siberia.

Lịch sử
Bằng chứng về nơi cư trú của con người hiện đại đã được tìm thấy ở vùng đồng bằng tại "địa điểm Sừng tê giác" Yana sớm nhất là 32.000 năm trước. Những người này, được gọi là "Người Bắc Siberi cổ đại", đã tách biệt về mặt di truyền cách đây 38.000 năm từ người Tây Âu, ngay sau khi người Tây Âu tách khỏi người Đông Á.

Năm 1633–38, Ilya Perfilyev và Ivan Rebrov đi thuyền xuôi dòng sông Lena và về phía đông dọc theo bờ biển Bắc Cực đến cửa sông Yana và đến cửa sông Indigirka. Vào năm 1636–42, Elisei Buza về cơ bản cũng đi theo con đường tương tự. Năm 1638–40, Poznik Ivanov đi thuyền trên một phụ lưu của Hạ Lena, băng qua dãy núi Verkhoyansk đến Thượng Yana và sau đó băng qua Dãy Chersky đến Indigirka.

Năm 1892–1894, Nam tước Eduard Von Toll, cùng với trưởng đoàn thám hiểm Alexander von Bunge, đã thực hiện các cuộc khảo sát địa chất ở lưu vực sông Yana (trong số các con sông Viễn Đông Siberia khác) thay mặt cho Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Nga. Trong một năm hai ngày, đoàn thám hiểm đã đi được 25.000 kilômét (16.000 dặm), trong đó 4.200 kilômét (2.600 dặm) đi ngược dòng sông, thực hiện các cuộc khảo sát trắc địa trên đường đi.

Tham khảo


title: Ptochophyle sogai

text:
Ptochophyle sogai là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ptochophyle


title: Kniseh

text:
Kniseh () là một ngôi làng Syria nằm ở Muhambal Nahiyah ở huyện Ariha, Idlib. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Kniseh có dân số 2373 trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Tham khảo


title: Ancylolomia disparella

text:
Ancylolomia disparella là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ancylolomia


title: Stictoleptura rufa

text:
Stictoleptura rufa là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Stictoleptura


title: Problepsis deparcata

text:
Problepsis deparcata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Problepsis


title: Dusona pulmentariae

text:
Dusona pulmentariae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dusona


title: Anapisa melaleuca

text:
Anapisa melaleuca là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Anapisa


title: Danh sách đĩa nhạc của Giáng Son

text:
Giáng Son sinh năm 1975, là nhạc sĩ, nhà soạn nhạc và giảng viên. Bắt đầu sự nghiệp từ năm 1998, Giáng Son cùng ca sĩ Lan Hương đã thành lập ban nhạc Exotica và bước đầu đạt thành công khi trình diễn các ca khúc của Giáng Son và giành giải "Đĩa nhạc xanh", riêng cá nhân cô giành "Tác giả trẻ xuất sắc nhất" tại Liên hoan Ban nhạc sinh viên toàn quốc lần thứ nhất năm 1999. Sau đó, Giáng Son với vai trò là thủ lĩnh đã đồng thành lập nên nhóm nhạc 5 Dòng Kẻ

Từ đó đến nay, cô là tên tuổi lớn trong nền nhạc nhẹ Việt Nam khi ra mắt 2 album phòng thu, cùng các sáng tác đa thể loại được thể hiện bởi nhiều nghệ sĩ.

Album phòng thu cá nhân

Danh sách các ca khúc của Giáng Son

Bản thu âm

Tham khảo

Giáng Son
Danh sách đĩa nhạc của nghệ sĩ Việt Nam


title: Adwan, Syria

text:
Adwan (; cũng đánh vần Adawan hoặc Edwan) là một ngôi làng ở miền nam Syria, một phần hành chính của quận Izra của tỉnh Daraa. Các địa phương gần đó bao gồm al-Shaykh Saad ở phía đông, Saham al-Jawlan ở phía tây nam và Tasil ở phía tây. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria, Adwan có dân số 2.487 người trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Lịch sử
Năm 1596, Adwan xuất hiện trong sổ đăng ký thuế của Ottoman với tên "'Udwan" và là một phần của nahiya của Jawlan Sarqi trong Qada của Hauran. Nó có một dân số hoàn toàn Hồi giáo bao gồm 21 hộ gia đình và 15 cử nhân. Thuế đã được trả cho lúa mì, lúa mạch, vụ mùa hè, dê và tổ ong.

Vào cuối thế kỷ 19, Adwan là một ngôi làng cỡ trung bình trong lãnh thổ trước đây bị bộ lạc Bedouin Adwan chiếm đóng. Các tòa nhà của nó, bao gồm khoảng 40 túp lều và một vài tàn tích cổ đại, hầu hết được xây dựng bằng đá và bùn. Ngôi làng có dân số khoảng 140.

Tham khảo

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Bản đồ thị trấn, Google Maps
 Kafer el Ma-map, 21K


title: Phản xạ bất động

text:
Phản xạ bất động (freeze response) hay phản xạ đứng im/nằm im ở động vật là một phản xạ đối với các kích thích cụ thể, thường thấy nhất ở động vật là con mồi. Khi một con vật đã bị theo dõi, chú ý và nằm hoàn toàn trong tầm ngắm của kẻ săn mồi, nó có thể phản xạ lại bằng cách bất động (nằm im, đứng im) "đóng băng" bằng cách khác bằng cách giữ cơ thể được yên lặng để tránh khỏi kẻ săn mồi. Các nghiên cứu thường đánh giá một phản xạ bất động là phản xạ có điều kiện đối với các kích thích mà điển hình hoặc bẩm sinh không gây ra sợ hãi.

Đây được xem là một cơ chế tự vệ của động vật. Phản xạ đứng yên được đặc trưng dễ dàng nhất bởi sự thay đổi huyết áp và thời gian ở tư thế cúi người, nhưng nó cũng được biết là gây ra những thay đổi như khó thở, tăng nhịp tim, đổ mồ hôi hoặc cảm giác nghẹt thở. Tuy nhiên, vì rất khó để đo lường những phản ứng đồng cảm này với các kích thích sợ hãi, các nghiên cứu thường bị giới hạn trong thời gian giữ yên đơn giản. Một phản ứng đối với các kích thích thường được gọi là "phản ứng chiến hay chạy", nhưng được mô tả hoàn toàn hơn là "chiến đấu hoặc nằm im". Ngoài ra, phản xạ bất động cũng đã được quan sát thấy xảy ra trước hoặc sau một phản ứng chiến hay chạy.

Tham khảo
 Ressler, K., Emory University Dept. of Psychiatry and Behavioral Sciences (18 Nov 2009). "Lecture".
 Power AE, McGaugh JL (August 2002). "Cholinergic activation of the basolateral amygdala regulates unlearned freezing behavior in rats". Behavioural Brain Research. 134 (1–2): 307–15. doi:10.1016/S0166-4328(02)00046-3. PMID 12191818.
 Gisquet-Verrier P, Dutrieux G, Richer P, Doyère V (June 1999). "Effects of lesions to the hippocampus on contextual fear: evidence for a disruption of freezing and avoidance behavior but not context conditioning". Behavioral Neuroscience. 113 (3): 507–22. doi:10.1037/0735-7044.113.3.507. PMID 10443778.
 Hashimoto S, Inoue T, Koyama T (July 1999). "Effects of conditioned fear stress on serotonin neurotransmission and freezing behavior in rats". European Journal of Pharmacology. 378 (1): 23–30. doi:10.1016/S0014-2999(99)00441-0. PMID 10478561.
 Inoue T, Tsuchiya K, Koyama T (October 1996). "Effects of typical and atypical antipsychotic drugs on freezing behavior induced by conditioned fear". Pharmacology Biochemistry and Behavior. 55 (2): 195–201. doi:10.1016/S0091-3057(96)00064-0. PMID 8951954.
 Tsuchiya K, Inoue T, Koyama T (August 1996). "Effect of repeated methamphetamine pretreatment on freezing behavior induced by conditioned fear stress". Pharmacology Biochemistry and Behavior. 54 (4): 687–91. doi:10.1016/0091-3057(96)00017-2. PMID 8853190.
 Maki Y, Inoue T, Izumi T, et al. (October 2000). "Monoamine oxidase inhibitors reduce conditioned fear stress-induced freezing behavior in rats". European Journal of Pharmacology. 406 (3): 411–8. doi:10.1016/S0014-2999(00)00706-8. PMID 11040348.
 Llaneza DC, Frye CA (September 2009). "Progestogens and Estrogen Influence Impulsive Burying and Avoidant Freezing Behavior of Naturally Cycling and Ovariectomized Rats". Pharmacology Biochemistry and Behavior. 93 (3): 337–42. doi:10.1016/j.pbb.2009.05.003. PMC 2744500. PMID 19447128.
Động vật


title: Danh sách trận chung kết Giải vô địch bóng đá châu Âu

text:
Giải vô địch bóng đá châu Âu là một giải đấu bóng đá ra đời vào năm 1960. Giải có sự góp mặt của các đội tuyển quốc gia nam từ các thành viên của Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA) - cơ quan quản lý môn thể thao vua của châu Âu. Giải diễn ra 4 năm một lần. Đội giành chiến thắng trận chung kết đầu tiên là Liên Xô, họ đã đánh bại Nam Tư 2–1 ở Paris sau hiệp phụ. Trận chung kết gần đây nhất, được tổ chức tại Luân Đôn vào năm 2021, Ý đã lên ngôi vô địch sau khi đánh bại Anh với tỷ số 1–1 (3–2 trên chấm luân lưu).

Trận chung kết Giải vô địch bóng đá châu Âu là trận đấu cuối cùng của giải, kết quả của trận sẽ phân định đội bóng trở thành nhà vô địch của châu Âu. Tính đến giải đấu năm 2020, nếu sau 90 phút thi đấu chính thức mà tỉ số là hòa, thì trận đấu có thêm 30 phút đá nữa, hay còn gọi là hiệp phụ. Nếu trận đấu vẫn có tỉ số hòa sau hiệp phụ, kết quả chung cuộc được định đoạt bằng loạt sút luân lưu 11 mét. Kế đó đội giành chiến thắng ở loạt sút luân lưu 11 mét được tuyên bố là đội vô địch. Cho đến nay trong 16 trận chung kết thì đã có tới 6 trận hòa, đội bóng giành chức vô địch chung cuộc được xác định bằng các hình thức tái đấu (1968), đá hiệp phụ (1960, 2016), loạt sút luân lưu 11 mét (1976, 2020) hoặc bàn thắng vàng (1996, 2000). Đội vô địch nhận một bản sao của chiếc cúp (bản gốc nằm trong tay UEFA), trong khi đội thất bại ở trận chung kết và các đội dừng bước ở bán kết thì nhận một tấm huy chương. Huy chương vàng và bạc lần lượt được trao cho các cầu thủ của đội vô địch và đội giành ngôi á quân.

Đức và Tây Ban Nha là hai đội bóng thành công nhất lịch sử giải đấu với 3 chức vô địch cho mỗi đội. Pháp và Ý có 2 lần đăng quang, trong khi Nam Tư dù có tới 2 lần lọt vào chung kết song chưa vô địch lần nào. Hy Lạp, Hà Lan và Đan Mạch mỗi đội đã đoạt danh hiệu vô địch châu Âu ở lần duy nhất mà họ góp mặt trong trận chung kết, riêng Đan Mạch đã thay thế Nam Tư để tranh tài trước thềm giải vô địch năm 1992.

Lịch sử hình thành
Trận chung kết đầu tiên của giải vô địch bóng đá châu Âu (lúc bấy giờ có tên là Vòng Chung kết Cúp các quốc gia châu Âu) được tổ chức vào tháng 7 năm 1960 tại Paris giữa Liên Xô và Nam Tư. Milan Galić ghi bàn thắng mở tỉ số cho Nam Tư trước nửa hiệp nhưng Slava Metreveli ghi bàn gỡ hòa sau ở hiệp thứ hai, tỉ số hòa cho đến hết trận và đưa hai đội vào đá hiệp phụ. Khi hiệp phụ còn lại 7 phút, Viktor Vladimirovich Ponedelnik đem về thắng lợi cho Liên Xô với bàn ấn định tỉ số từ một cú đánh đầu. Nhà vô địch năm 1960 giành vé dự trận chung kết giải năm 1964 và đối mặt với đội chủ nhà Tây Ban Nha. Jesús María Pereda ghi bàn thắng mở điểm cho đội nhà, nhưng trận đấu bị đưa về thế quân bình chỉ sau 2 phút với bàn gỡ hòa của Galimzyan Salikhovich Khusainov. Gần 80.000 khán giả tại sân vận động Santiago Bernabéu tại Madrid đã hồi hộp chờ đợi đội tân vô địch cho đến khi 6 phút trước khi hết giờ, cú đánh đầu của cầu thủ Marcelino đã đem về thắng lợi cho người Tây Ban Nha.

Đội chủ nhà Ý đã chạm trán Nam Tư ở trận chung kết giải năm 1968 (ngày nay được đổi tên thành giải vô địch bóng dá châu Âu). Ý giành quyền thi đấu trận chung kết nhờ chiến thắng trong cuộc tung đồng xu ở trận bán kết hòa không bàn thắng với Liên Xô. Trận chung kết khép lại với tỉ số 1–1, buộc hai đội phải tiến hành tái đấu sau đó hai ngày. Lần này Ý là đội giành chiến thắng 2–0 với các bàn thắng của Luigi Riva và Pietro Anastasi ghi ở hiệp một. 4 năm sau, trận chung kết tổ chức ở Brussels chứng kiến một tỉ số kỷ lục kéo dài tới tận 44 năm về sau. Trong lần thứ 3 dự trận chung kết sau 4 giải đấu, Liên Xô đã phải nhận thất bại 3–0 trước Tây Đức bởi các bàn thắng của Gerd Müller và Herbert Wimmer. Đội đương kim vô địch đã tiến vào trận chung kết của giải năm 1976, nơi họ đối mặt với Tiệp Khắc. Bàn thắng gỡ hòa muộn của cầu thủ người Đức Bernd Hölzenbein biến tỉ số trận đấu thành 2–2, đưa hai đội vào đá hiệp phụ và sau cùng phải bước vào loạt sút luân lưu để phân định thắng thua. Sau 7 loạt đá thành công, Uli Hoeneß đá hỏng, còn Antonín Panenka của Tiệp Khắc tận dụng cơ hội ghi bàn và đem về chức vô địch cho người Tiệp Khắc. Cú bấm bóng "táo bạo" của Panenka được UEFA miêu tả "có lẽ là quả đá phạt đền nổi tiếng nhất mọi thời đại" đã đem về chiến thắng chung cuộc cho Tiệp Khắc với tỉ số 5–3 trên loạt đá luân lưu.

4 năm sau, trận chung kết trở về sân Stadio Olimpico, nơi tuyển Tây Đức trong lần thứ 3 dự trận chung kết liên tiếp, phải đối đầu với tuyển Bỉ. Horst Hrubesch ghi bàn sớm ở hiệp một, trước khi René Vandereycken cân bằng tỉ số cho tuyển Bỉ bằng một cú đá phạt đền ở hiệp hai. Khi trận đấu còn hai phút, Hrubesch đưa Tây Đức vượt lên dẫn trước từ một quả đá phạt góc của Karl-Heinz Rummenigge, đem về chiếc cúp bạc thứ hai cho người Tây Đức. Trận chung kết năm 1984 tại Paris có sự góp mặt của đội chủ nhà Pháp chạm trán nhà cựu vô địch năm 1964 Tây Ban Nha. Hai bàn thắng ở hiệp hai, mỗi bàn do Michel Platini và Bruno Bellone lập công đã đem về thắng lợi cho đội nhà; Platini kết thúc giải với 9 bàn thắng, là chân sút ghi nhiều bàn nhất ở các vòng chung kết tính đến nay. Hà Lan lọt vào trận chung kết lần đầu tiên ở giải đấu năm 1988 tổ chức tại Tây Đức, nơi họ chạm trán Liên Xô - đội có tới lần thứ 4 đá trận chung kết. Ruud Gullit ghi bàn ở hiệp một và Marco van Basten lập công nhân đôi tỉ số ở hiệp hai cho Hà Lan bằng một cú đá vô lê, được nhiều người miêu tả là "siêu phẩm", "tuyệt đẹp", và "bàn thắng đẹp nhất lịch sử giải đấu". Với chiến thắng chung cuộc 2–0, Hà Lan đã đoạt được danh hiệu "lớn" đầu tiên của họ.

Sau khi Nam Tư bị trục xuất khỏi giải vào năm 1992, Đan Mạch đã được mời tham dự thay thế và lọt vào trận chung kết để gặp đội bóng tới từ nước Đức mới thống nhất. Các bàn thắng của John Jensen và Kim Vilfort đã đem về chiến thắng 2–0 cho người Đan Mạch trong trận chung kết vô địch châu Âu lần đầu tiên và duy nhất của họ. Sân vận động Wembley là nơi đăng cai trận chung kết giải năm 1996, nơi Cộng hòa Séc và Đức buộc phải bước vào hiệp phụ sau bàn thắng của Oliver Bierhoff gỡ hòa cho tuyển Đức, dù Patrik Berger đã ghi bàn trên chấm phạt đền mở tỉ số cho Cộng hòa Séc. Khi trận đấu còn 5 phút là hết hiệp phụ, Bierhoff ghi bàn thắng thứ hai của anh và của tuyển Đức, đồng thời là bàn thắng vàng đầu tiên trong lịch sử giải đấu, đem về danh hiệu thứ ba cho người Đức với tỉ số 2–1. Giải đấu năm 2000 cũng định đoạt đội vô địch bằng bàn thắng vàng. Nhà vô địch thế giới năm 1998 là tuyển Pháp gặp Ý tại sân Feijnoord Stadion ở Hà Lan, cả hai quốc gia này đều có lần thứ hai dự trận chung kết. Bàn thắng ở hiệp hai của Marco Delvecchio giúp Ý vươn lên dẫn 1–0 cho đến phút bù giờ, khi Sylvain Wiltord ghi bàn gỡ hòa "kịch tính" để đưa trận đấu vào đá hiệp phú. Cú vô lê của David Trezeguet ở phút 13 trong thời gian đá hiệp phụ đã biến Pháp trở thành nhà vô địch châu Âu lẫn vô địch thế giới.

Theo lời của UEFA, giải đấu năm 2004 chứng kiến "một trong những cú sốc lớn nhất lịch sử giải đấu" khi Hy Lạp đả bại Bồ Đào Nha 1–0 trong trận chung kết. Mặc dù chưa từng giành chiến thắng một trận nào ở một "giải đấu lớn", bàn thắng ở hiệp hai của tiền đạo Angelos Charisteas đã làm nên "một trong những cuộc lật đổ lớn nhất trong lịch sử bóng đá". Đức đã giành quyền lọt vào trận chung kết thứ 6 vào năm 2008, đối thủ của họ là Tây Ban Nha tại giải đấu do Áo và Thụy Sĩ đồng đăng cai. Bàn thắng ở hiệp một của tiền đạo Fernando Torres là bàn thắng duy nhất của trận đấu, giúp Tây Ban Nha giành chiếc cúp vô địch châu Âu lần đầu tiên trong 44 năm. Trận chung kết giải năm 2012 chứng kiến nhà đương kim vô địch châu Âu và thế giới Tây Ban Nha đối đầu với Ý tại Kyiv. Hai bàn thắng ở hiệp một, một bàn do công của David Silva và một bàn ghi bở Jordi Alba đã giúp đội đương kim vô địch vươn lên dẫn 2–0 trước nửa hiệp. 15 phút sau khi hiệp hai bắt đầu, 4 phút sau khi được tung vào sân từ ghế dự bị, Thiago Motta phải nằm cáng rời sân làm cho Ý chỉ còn 10 cầu thủ trụ lại trong hiệp hai. Fernando Torres ghi bàn thứ ba, trở thành cầu thủ đầu tiên ghi bàn ở hai trận chung kết vô địch châu Âu, kế đó còn kiến tạo cho Juan Mata lập công ở phút bù giờ, trận chung kết khép lại với tỉ số 4–0. Chiến thắng thứ ba trong trận chung kết của Tây Ban Nha đã đưa họ cùng tuyển Đức thành hai đội bóng thành công nhất lịch sử giải đấu, bên cạnh đó họ còn trở thành đội đầu tiên bảo vệ thành công danh hiệu vô địch châu Âu. Bồ Đào Nha trở thành đội bóng thứ 10 giành chức vô địch châu Âu vào năm 2016, khi họ đánh bại chủ nhà Pháp 1–0 trong trận chung kết tại sân Stade de France ở Saint-Denis; trận đấu hòa không bàn thắng sau 90 phút thi đấu chính thức, để rồi Éder ghi bàn thắng quyết định vào phút thứ 4 của hiệp phụ thứ hai. Ý có được danh hiệu vô địch châu Âu thứ hai sau khi đánh bại Anh ở loạt sút luân lưu của trận chung kết năm 2020 trên sân vận động Wembley; hậu vệ Luke Shaw là người ghi bàn thắng mở tỉ số ở hiệp một, trước khi Leonardo Bonucci ghi bàn gỡ hòa ở hiệp hai, để rồi trận đấu giữ kết quả hòa 1–1 cho đến hết hiệp phụ.

Danh sách trận chung kết

 Cột "Năm" chỉ năm tổ chức giải vô địch châu Âu, đính kèm liên kết tới bài viết nói về giải đấu ấy.
 Các liên kết ở cột "Đội vô địch" và "Đội á quân" chỉ bài viết nói về đội tuyển bóng đá quốc gia, chứ không phải bài viết nói về quốc gia ấy.

Thành tích theo quốc gia

Xem thêm
 Danh sách trận chung kết Cúp Liên đoàn các châu lục
 Danh sách trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới

Ghi chú

Tham khảo
Chung

Cụ thể

Liên kết ngoài
Website chính thức

Giải vô địch bóng đá châu Âu


title: Antiblemma vacca

text:
Antiblemma vacca là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Antiblemma


title: Nguyễn Quang Trung

text:
Nguyễn Quang Trung là Phó giáo sư, tiến sĩ, tướng lĩnh Công an nhân dân Việt Nam hàm Thiếu tướng. Ông hiện giữ chức vụ Phó Cục trưởng Cục Khoa học chiến lược và lịch sử, Bộ Công an Việt Nam.

Tiểu sử
Nguyễn Quang Trung có học vị tiến sĩ, học hàm phó giáo sư của Việt Nam.

Nguyễn Quang Trung là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tháng 3 năm 2017, Nguyễn Quang Trung là Đại tá công an, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học Công an.

Từ tháng 4 năm 2018, Nguyễn Quang Trung là Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học Công an.

Tháng 9 năm 2019, Nguyễn Quang Trung là Thiếu tướng, Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Chiến lược và Lịch sử Công an.

Lịch sử thụ phong quân hàm

Tham khảo

Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Tiến sĩ Việt Nam
Phó giáo sư Việt Nam
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam thụ phong năm 2018
Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam đương nhiệm


title: Nothando Vilakazi

text:
Nothando "Vivo" Vilakazi (sinh ngày 28 tháng 10 năm 1988) là một cầu thủ bóng đá của hiệp hội Nam Phi chơi bóng với vị trí là một hậu vệ. Ở cấp độ câu lạc bộ, cô chơi cho Palace Super Falcons. Cô đại diện cho đội bóng đá nữ quốc gia Nam Phi, bao gồm chơi ở cả Thế vận hội Mùa hè 2012 và 2016.

Sự nghiệp Quốc tế
Cô đã tham gia trận đấu đầu tiên trong màu áo đội tuyển quốc gia trong trận đấu quốc tế với đối thủ là đội bóng Ghana vào năm 2007 Vilakazi là một cầu thủ được sử dụng thường xuyên của đội khi họ được quản lý bởi Vera Pauw. Vilakazi là một thành viên của đội tham gia tranh giải vô địch nữ châu Phi 2012.

Là một thành viên trong đội hình của đội Nam Phi, cô tham gia thi đấu ở cả Thế vận hội Mùa hè 2012 tại London, Vương quốc Anh và Thế vận hội Mùa hè 2016 tại Rio de Janeiro, Brazil. Cô cũng tham gia trong tất cả sáu trận đấu của Nam Phi tại giải đấu năm 2016. Vilakazi đã tiếp tục góp mặt trong các đội tuyển cho quốc gia sau khi chuyển sang dưới sự quản lý Desire Ellis sau Thế vận hội.

Tham khảo

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nữ Nam Phi
Người Nam Phi
FIFA Century Club


title: Heteropelma quodi

text:
Heteropelma quodi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Heteropelma


title: Bá Lam Dã Khiếp Xích

text:
Huy Nhân Dụ Thánh Hoàng hậu (tiếng Trung: 徽仁裕聖皇后; 1240 - 1300), tên thật Khoát Khoát Chân (阔阔真; ) hay Bá Lam Dã Khiếp Xích (伯藍也怯赤), là vợ của Hoàng thái tử Chân Kim, sinh mẫu của Nguyên Thành Tông Thiết Mục Nhĩ và tổ mẫu của 3 vị Hoàng đế nhà Nguyên là Nguyên Vũ Tông, Nguyên Nhân Tông và Nguyên Thái Định Đế.

Do Thái tử Chân Kim mất sớm, bà chưa từng được đăng ngôi Hoàng hậu, nhưng được phong Hoàng thái hậu sau khi Nguyên Thành Tông, con trai bà kế vị ông nội là Nguyên Thế Tổ Hốt Tất Liệt. Bà là vị Hoàng thái hậu đầu tiên được ghi nhận sau khi nhà Nguyên thống nhất đất nước.

Tiểu sử
Khoát Khoát Chân sinh vào năm 1240, là người của bộ tộc Hoằng Cát Lạt thị (弘吉剌氏; Onggirad). Bà được gả cho Thái tử Chân Kim, con trai Hốt Tất Liệt vào năm 1260, trở thành vị Thái tử phi đầu tiên của nhà Nguyên.

Theo《Nguyên sử - Liệt truyện đệ tam, Hậu phi nhị》, trong một lần đi săn, Hốt Tất Liệt đang khát nước, đến gần lều của một người chăn cừu thì gặp nữ nhân đang tìm lạc đà. Ông hỏi xin một ít sữa, cô ta đáp:"Tôi có sữa ngựa ở nhà, nhưng cha mẹ tôi hiện đi vắng. Thân là nữ nhân, tôi không tiện đem khách về một mình". Nghe xong, Hốt Tất Liệt định bỏ đi, cô lại bảo:"Cha mẹ tôi sắp về, phiền ông đợi". Sau một lúc, cha mẹ cô trở về, cô liền mang sữa ngựa đến cho Hốt Tất Liệt. Sau khi rời đi, Hốt Tất Liệt thở dài:"Gia đình ta mà tìm được nữ nhân này thì tốt biết bao!". Về sau, nhân dịp Chân Kim được phong Hoàng thái tử, Hốt Tất Liệt nghe nhiều quần thần ở Đại Đô không đồng thuận. Một lão thần đã sai người tìm tung tích nữ nhân nọ. Biết cô là Khoát Khoát Chân của tộc Hoằng Cát Lạt thị, lại chưa chồng nên đã bẩm báo lên Hốt Tất Liệt. Hốt Tất Liệt liền ban hôn cô và Chân Kim, phong làm Thái tử phi, tương lai là Hoàng hậu Đại Nguyên. Từ đó quần thần ai nấy đều rất hài lòng.

Khoát Khoát Chân sinh ba con trai là Cam Ma Lạt, Đáp Lạt Ma Bát Lạt và Thiết Mục Nhĩ. Năm Chí Nguyên thứ 22, (1286), Chân Kim qua đời, bà không có cơ hội lên ngôi Hoàng hậu. Tuy vậy, bà rất được lòng người cha chồng Hốt Tất Liệt, các con bà cũng được ông nội hết mực thương yêu, đặc biệt Thiết Mục Nhĩ được chọn để nối ngôi thay vì các em trai khác của Chân Kim.

Năm 1294, Hốt Tất Liệt băng hà. Ngày 10 tháng 5 cùng năm, Thiếu Mục Nhĩ đăng cơ, tức Nguyên Thành Tông. Bà được tôn Hoàng thái hậu, trở thành vị Thái hậu đầu tiên được ghi nhận của triều Nguyên.

Năm Đại Đức thứ 4 (1300), ngày 10 tháng 2, Thái hậu Khoát Khoát Chân qua đời. Bà được truy thụy Huy Nhân Dụ Thánh Hoàng hậu (徽仁裕聖皇后).

Chú thích

《Nguyên sử - "Liệt truyện đệ tam, Hậu phi nhị"》

Người Mông Cổ
Nữ giới Mông Cổ
Hoàng thái hậu nhà Nguyên
Sinh năm 1240
Mất năm 1300


title: Cừu Zulu

text:
Cừu Zulu là một giống cừu có nguồn gốc từ Nam Phi và chủ yếu được nuôi bởi nông dân vùng nông thôn ở tỉnh KwaZulu-Natal. Giống cừu này được chăn nuôi chủ yếu với mục đích làm nguồn thực phẩm và nguồn thu nhập thu nhập cho nông dân nghèo. Nó thuộc về loại cừu Nguni cùng với các giống cừu khác như cừu Pedi và cừu Swazi.

Sức khỏe
Cừu Zulu có nhiều thích nghi giúp chúng tồn tại trong điều kiện tự nhiên khắc nghiệt của KwaZulu-Natal. Các nghiên cứu khoa học đã cho thấy tác động tiêu cực đến sức khỏe thể chất của cừu Zulu. Điều này có thể được ghi nhận vào hệ thống miễn dịch tăng của cừu Zulu và khả năng sống sót của chúng với chế độ ăn nhỏ hơn so với cừu khác ở KwaZulu-Natal. Nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng tỷ lệ tử vong của đàn cừu Zulu là gần một phần ba. Thống kê này được tìm thấy bởi nhà khoa học sau khi khảo sát nông dân địa phương KwaZulu-Natal, các nông dân này đã tuyên bố tỷ lệ tử vong của những con cừu giống này xảy ra trong thời gian khoảng 4 đến 12 tháng tuổi.

Chăm sóc
Nông dân chăn nuôi cừu Zulu cố gắng sử dụng kiến thức của họ về các bài học bản địa khác nhau để giúp họ chăm sóc cho vật nuôi. Một số nông dân KwaZulu-Natal sẽ sử dụng một số loại lá và thực vật có nguồn gốc từ đất để giúp nâng cao số lượng sinh sản của loài cừu Zulu. Hai nguồn thức ăn chính cho cừu Zulu là ngô và cỏ khô.

Tham khảo

Giống cừu


title: Chlorochaeta cenocraspis

text:
Chlorochaeta cenocraspis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Comibaena


title: Nemoria oppleta

text:
Nemoria oppleta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nemoria


title: Hossein Kanaanizadegan

text:
Mohammad Hossein Kanaanizadegan (, sinh ngày 23 tháng 6 năm 1994 ở Mahshahr) là một cầu thủ bóng đá người Iran thi đấu ở vị trí trung vệ, cho câu lạc bộ tại Qatar Stars League Al Ahli và Đội tuyển quốc gia Iran.

Thống kê sự nghiệp

Bàn thắng quốc tế
Bàn thắng và kết quả của Iran được để trước.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1994
Cầu thủ bóng đá nam Iran
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-20 quốc gia Iran
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Iran
Cầu thủ bóng đá Đại hội Thể thao châu Á 2014
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2022


title: Piruauna tuberosa

text:
Piruauna tuberosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Piruauna


title: Neostichtis jansei

text:
Neostichtis jansei là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Neostichtis


title: James Boe

text:
James Boe (5 tháng 1 năm 1891 – 1973) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí thủ môn cho Sunderland.

Tham khảo

Sinh năm 1891
Mất năm 1973
Người Gateshead
Cầu thủ bóng đá Anh
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ bóng đá Sunderland A.F.C.
Cầu thủ bóng đá Southport F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League


title: Agrypon nigantennum

text:
Agrypon nigantennum là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Agrypon


title: Hampsonodes albimedia

text:
Hampsonodes albimedia là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hampsonodes


title: Semiothisa uniformis

text:
Semiothisa uniformis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

U


title: David Coverdale

text:
David Coverdale (sinh ngày 22 tháng 9 năm 1951) là một ca sĩ nhạc rock người Anh nổi tiếng với ban nhạc Whitesnake, một ban nhạc hard rock do ông thành lập năm 1978  đã đạt được thành công đa bạch kim vào năm 1987 với album Whitesnake của họ. Trước Whitesnake, Coverdale là ca sĩ chính của Deep Purple từ năm 1973 đến 1976, sau đó ông bắt đầu sự nghiệp solo. Một sự hợp tác với Jimmy Page đã dẫn đến một album năm 1993 được chứng nhận Bạch kim. Năm 2016, Coverdale được giới thiệu vào Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll với tư cách là thành viên của Deep Purple, và ông có phát biểu cảm tưởng của ban nhạc. Coverdale được biết đến đặc biệt với giọng hát nhuốm màu sắc nhạc blue mạnh mẽ.

Tuổi thơ
Coverdale sinh ngày 22 tháng 9 năm 1951, tại Saltburn-by-the-Sea, North Riding of Yorkshire, con trai của Thomas Joseph Coverdale và Winnifred May (Roberts) Coverdale. Khoảng năm 14 tuổi, anh bắt đầu biểu diễn chuyên nghiệp và phát triển giọng hát của mình."Tôi không nghĩ giọng nói của mình bị hỏng", anh giải thích với tạp chí Sounds năm 1974."Và đó là khi tôi mới học hát bằng bụng, nghe có vẻ ngớ ngẩn, nhưng nó hoàn toàn khác với giọng nói bình thường."Coverdale bắt đầu biểu diễn với các ban nhạc địa phương Vintage 67 (1966-68), The Government (1968-72) và Anh em Fabulosa (1972-73).

Tham khảo

Nam nghệ sĩ guitar người Mỹ
Ca sĩ rock Anh
Nam ca sĩ Anh
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1951


title: Astyochia subliturata

text:
Astyochia subliturata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Astyochia


title: Hào Cách

text:
Hào Cách (chữ Hán: 豪格, , 16 tháng 4 năm 1609 - 4 tháng 5 năm 1648), Ái Tân Giác La, là Hoàng trưởng tử của Thanh Thái Tông.

Ông là một trong những Thân vương góp công lớn trong việc đưa Thanh binh nhập quan, thống nhất Trung Quốc. Nhưng vì bị buộc tội ám sát Đa Nhĩ Cổn mà bị cách tước, giam giữ, sau ông tự sát trong ngục. Sau này ông được giải oan, truy phong Túc Thân vương, trở thành 1 trong 12 Thiết mạo tử vương của nhà Thanh.

Thân thế
Hào Cách sinh vào giờ Tý, ngày 13 tháng 3 (âm lịch) năm Minh Vạn Lịch thứ 37 (1609), là con trai lớn nhất của Kế phi Ô Lạp Nạp Lạt thị. Ông là anh ruột của Lạc Cách (洛格) và Cố Luân Ngao Hán Công chúa (固倫敖漢公主).

Cuộc đời

Niên thiếu chinh chiến
Ông là con trai lớn nhất của Hoàng Thái Cực, từ rất sớm đã theo Thái Tông chinh thảo Mông Cổ, Sát Cáp Nhĩ, Ngạc Nhĩ Đa Tư, liên tiếp lập chiến công, được tổ phụ Nỗ Nhĩ Cáp Xích phong Bối Lặc.

Năm Thiên Mệnh thứ 11 (1626), ông cùng với Đại Bối lặc Đại Thiện chinh phạt Mông Cổ Trát Lỗ Đặc bộ. Tại trận chiến này, ông thể hiện cực kỳ xuất sắc, chính tay chém chết Trát Lỗ Đặc Bối lặc Ngạc Trai Đồ (鄂斋图).

Năm Thiên Thông nguyên niên (1627), Hoàng Thái Cực lên ngôi Đại Hãn của Hậu Kim, phát động trận Ninh Cẩm (宁锦之战). Hào Cách đại chiến và đánh bại cùng quân Minh ở Cẩm Châu, sau lại suất quân bảo vệ lương vận ở Tháp Sơn (塔山).

Năm thứ 2 (1628), ông cùng Bối lặc Tế Nhĩ Cáp Lãng chinh phạt Mông Cổ Cố Đặc Tháp Bố Nang (固特塔布囊), sau khi đánh bại hoàn toàn liền thu toàn bộ Bộ lạc.

Năm thứ 3 (1629), vì khó có thể công phá phòng tuyến tại Ninh Cẩm, Hoàng Thái Cực đích thân suất lĩnh quân Bác kỳ, đi đường vòng qua Mông Cổ, đột nhập vào nội địa. Cuộc chiến lần này Hào Cách cũng có tham gia, ông cùng Tam Bối lặc Mãng Cổ Nhĩ Thái bắt đầu tuần tra bến phà Thông Châu, quân Bác kỳ áp sát Kinh sư Bắc Kinh của nhà Minh. Bên ngoài Quảng Cừ môn (广渠门), ông suất lĩnh quân đánh tan viện binh của quân Minh từ Ninh, Cẩm chi viện đến. Sau đó, ông cùng các Bối lặc Nhạc Thác, Tát Cáp Liêm bao vây Vĩnh Bình ở phía đông Bắc Kinh, tấn công Hương Hà.

Năm thứ 5 (1631), trước khi diễn ra chiến dịch Đại Lăng Hà, Mãng Cổ Nhĩ Thái nhân cơ hội đã yêu cầu Hoàng Thái Cực bổ sung thêm tướng sĩ cho kỳ của mình nhưng đã bị Hoàng Thái Cực từ chối. Mãng Cổ Nhĩ Thái bất mãn không kiềm chế được mình đã cãi vã với Hoàng Thái Cực và ẩu đả với người em ruột của mình là Đức Cách Loại, người đã lên tiếng chỉ trích thái độ phạm thượng của ông. Tuy đây chỉ là một hành động bộc trực đặc trưng của các dân tộc du mục nhưng Hoàng Thái Cực nhân cớ đó để thực hiện việc đoạt quyền. Mãng Cổ Nhĩ Thái vì hận Hoàng Thái Cực tước binh quyền của mình nên đã liên kết với chị của mình là Mãng Cổ Tế âm mưu giết Hoàng Thái Cực nhưng chuyện bị bại lộ. Mãng Cổ Nhĩ Thái bị bắt giam và chết trong ngục, còn Mãng Cổ Tế thì bị xử lăng trì. Sau đó, Chính Lam kỳ không ai quản lý nên Hoàng Thái Cực liền giao lại cho con trai của mình là Hào Cách nắm giữ.

Năm thứ 6 (1632), ông lại theo đại quân thảo phạt Sát Cáp Nhĩ bộ, suất lĩnh quân đội tiến nhập biên cảnh nhà Minh, trắng trợn tiến công chiếm đóng các con đường ở Quy Hóa.Tháng 6, ông được phong Hòa Thạc Bối lặc (和硕贝勒).

Năm thứ 7 (1633), Hoàng Thái Cực trưng cầu ý kiến của các đại thần về việc đánh Minh triều, Triều Tiên, Sát Cáp Nhĩ, nên đánh địa phương nào trước. Hào Cách nói:

Cách suy nghĩ của ông và Đa Đạc giống nhau, đều nhận được tán thưởng từ Hoàng Thái Cực. Vì vậy, tháng 8 cùng năm, quân Bác kỳ tấn công Sơn Hải quan.

Năm thứ 8 (1634), ông theo Hoàng Thái Cực từ Tuyên Phủ (宣府) thẳng đến Sóc Châu. Ông cùng Dương Cổ Lợi (扬古利) cùng nhau phá hủy biên tường của nhà Minh, lại chia quân ra từ Thượng Phương bảo (尚方堡) tiến vào nội địa, tấn công Sóc Châu cùng Ngũ Đài sơn. Sau ông lại theo Hoàng Thái Cực tuần tra Đại Đồng, Sơn Tây, đánh bại viện quân của nhà Minh.

Năm thứ 9 (1635), nghe tin Lâm Đan Hãn - vị Đại Hãn cuối cùng của Mông Cổ đã chết, Hoàng Thái Cực phái ông cùng Đa Nhĩ Cổn suất lĩnh 10 vạn quân, đến khu vực Hà Sáo thuộc Hoàng Hà chiêu an dân chúng Sát Cáp Nhĩ. Lần này tiến quân, tiến triển thuận lợi, trước sau chiêu hàng được Na Mộc Chung, Tô Thái Thái hậu - Phúc tấn góa phụ của Lâm Đan hãn - và Ngạch Triết - con trai của Lâm Đan hãn. Khi xưa, Lâm Đan hãn từng có được Ngọc tỷ truyền quốc từ nhà Nguyên, trên có khắc 4 chữ ["Chế cáo chi bảo"; 制诰之宝]. Ông đem ngọc tỷ về dâng cho Hoàng Thái Cực, quần thần liền xin Hoàng Thái Cực theo các Đại hãn triều Nguyên tiến hành quân lâm thiên hạ, đăng cơ trở thành Hoàng đế. Sát Cáp Nhĩ vẫn còn chống đỡ ở Quy Hóa thành, ông một lần nữa suất quân đánh phá vùng biên giới Sơn Tây, hủy Ninh Vũ quan (宁武关), suất quân tiến nhập Đại Châu (代州), Hãn Châu.

Phong Thân vương
Năm Sùng Đức nguyên niên (1636), tháng 4, Hoàng Thái Cực xưng Đế, với quân công nhiều năm, lại là đích trưởng tử, ông được phong làm Hòa Thạc Túc Thân vương (和硕肃亲王), chưởng quản Hộ bộ. Không lâu sau, vì cùng Nhạc Thác có thái độ bất mãn với Hoàng Thái Cực mà bị hàng tước xuống Bối lặc (贝勒), giải trừ quản lý Hộ bộ, phạt một ngàn lượng bạc. Nhưng rất nhanh ông lại được trọng dụng, cùng Đa Nhĩ Cổn tấn công Cẩm Châu, tiếp tục quản lý Hộ bộ.

Tháng 12, Hoàng Thái Cực lấy lý do Triều Tiên vi phạm minh ước, thân chinh Triều Tiên. Hào Cách cũng cùng theo Hoàng Thái Cực xuất chinh. Ông cùng Đa Nhĩ Cổn từ Khoan Điện (宽甸) tiến vào Trường Sơn khẩu (长山口), đánh hạ Xương Châu (昌州), đại bại quân Triều Tiên tại An Châu, lại cử người đánh bại viện quân của Triều Tiên. Cùng lúc này, Nhạc Thác và Đa Đạc đuổi theo Triều Tiên Nhân Tổ Lý Tông đến Nam Hán Sơn thành (南漢山城, 남한산성), và vây khốn Lý Tông tại đây. Đại quân đến đươc Tuyên Truân thôn (宣屯村), dân chúng ở đấy nói rằng: "Tướng quân đóng thủ Hoàng Châu nghe tin Quốc vương bị vây khốn ở Nam Hán Sơn thành đã phái 15 ngàn quân đi cứu viện, đã xuất phát được 3 ngày". Hào Cách liền suất quân thần tốc một ngày một đêm, đuổi đến Đào Sơn, đánh bại viện binh Triều Tiên. Cuối cùng Triều Tiên Nhân Tổ phải đầu hàng nhà Thanh và ký Hòa ước Tam Điền Độ (三田渡, 삼전도), theo đó Lý Tông đã phải dập đầu cúi lạy tới chín lần đối với Hoàng Thái Cực. Tiếp theo, hai Vương tử trưởng của Lý Tông cũng bị đưa tới Trung Quốc như những tù nhân. Triều Tiên trở thành nước phiên thuộc của nhà Thanh vào năm 1636.

Năm thứ 3 (1638), Tháng 9, quân Thanh tiến vào nội địa, Hào Cách suất quân từ Đổng Gia khẩu (董家口) phá biên tường mà vào, đánh bại quân Minh ở Phong Nhuận. Đánh hạ được Sơn Đông, chiêu hàng được Cao Đường, một phen đánh thẳng đến Tào Châu (曹州), lại đánh hạ được Đông Quan

Năm thứ 4 (1639), tháng 4, đại quân khải hoàn về kinh, ông được Hoàng Thái Cực ban thưởng hai con ngựa, một vạn lượng bạc, tiếp tục quản lý Hộ bộ, phục phong Túc Thân vương (肃亲王). Ông lại cùng Đa Đạc đánh bại quân Minh tại Ninh Viễn, trảm đầu Minh tướng Kim Quốc Phượng (金国凤).

Trận Tùng - Cẩm
Năm thứ 5 (1640), vì để trường kỳ vây khốn Cẩm Châu, Hoàng Thái Cực quyết định cho quân đóng ở phụ cận Nghĩa Châu. Ông phụng mệnh cùng Đa Nhĩ Cổn xây dựng đồn trú ở Nghĩa Châu, cắt đứt mạch đường đến Cẩm Châu, hạ được nhiều thành của quân Minh. Quân Minh bị tập kích nhiều lần liền đem quân phản kích, đánh vào đại doanh Tương Lam kỳ, nhưng đều bị Hào Cách đánh bại. Sau vì ông tự ý đi xa khỏi nơi đóng quân mà bị hàng tước xuống Quận vương (郡王).

Năm thứ 6 (1641), triều đình nhà Minh đã cử một tướng lĩnh có công trong việc trấn áp quân Lý Tự Thành là Hồng Thừa Trù, suất lĩnh 13 vạn quân lên quan ải giữ chức vụ "Tổng đốc Kế Liêu" (Kế Châu và Liêu Đông). Dù không thiên về phòng ngự chủ động như Viên Sùng Hoán, Hồng Thừa Trù cũng đã thực hiện nhiều phương án để củng cố và tăng cường tuyến phòng thủ Sơn Hải quan. Dù ở thế "án binh bất động", không có hoạt động quân sự nào đáng kể, quân Minh cũng đủ sức ngăn chặn sự phát triển của quân Thanh xuống phía Nam. Hào Cách đã theo lệnh của Hoàng Thái Cực dẫn Chính Lam kỳ của mình bao vây Cẩm Châu và Tùng Sơn cùng với Chính Bạch kỳ của Đa Nhĩ Cổn, Tương Bạch kỳ của Đa Đạc, Tương Lam kỳ của Tế Nhĩ Cáp Lãng, Chính Hồng kỳ của Đại Thiện, Tương Hồng kỳ của Nhạc Thác. Hồng Thừa Trù đột phá vòng vây bất thành, đành cố thủ trong Tùng Sơn thành.

Năm thứ 7 (1642), tướng quân nhà Minh là Hạ Thừa Đức vốn đang bị vây khốn ở Tùng Sơn, lén cho người đến đại doanh nhà Thanh xin hàng. Hào Cách phái hai cánh quân trái phải, dùng thang dây vào thành ngay trong đêm, quân Bác kỳ cứ lần lượt mà vào. Ngay ngày hôm sau, Tùng Sơn bị quân Thanh đánh hạ, bắt sống Hồng Thừa Trù, giết hơn trăm quan quân và hơn ngàn binh lính nhà Minh. Ông tiếp tục tiến quân đến Hạnh Sơn, hội quân với Tế Nhĩ Cáp Lãng, cùng nhau đánh hạ Tháp Sơn. Trận Tùng - Cẩm kết thúc với thắng lợi hoàn toàn của nhà Thanh.

Vì trong đại chiến Tùng - Cẩm có công lớn, ông được phục phong Túc Thân vương, ban thưởng một bộ yên ngựa, bảy thất Mãng đoạn.

Bình định Tứ Xuyên
Năm Thuận Trị nguyên niên (1644), tháng 4, vì ngôn từ xúc phạm Đa Nhĩ Cổn, ông bị Cố Sơn Ngạch Chân Hà Lạc Hội tố giác, cũng vì vậy mà bị cách tước. Lúc quân Thanh nhập quan, Hào Cách suất lĩnh đại quân vào thành. Tháng 10, nhà Thanh chính thức định đô ở Bắc Kinh, Nhiếp chính vương Đa Nhĩ Cổn và Thuận Trị Đế đại phong chư Vương, niệm tình Hào Cách có công bình định Trung Nguyên, phục phong cho ông tước vị Túc Thân vương. Cũng mùa đông năm này, ông lĩnh quân tiến vào Sơn Đông, bình định đám thổ khấu ở đây.

Năm thứ 3 (1646), Hào Cách được phong làm "Tĩnh Viễn Đại tướng quân" và Ngô Tam Quế thống soái đại quân Mãn Hán, toàn lực tiến đánh quân đội nông dân Đại Tây. Lúc này tham tướng Dương Triển của nhà Minh đã giành lại các châu huyện ở Xuyên Nam, đưa quân bắc tiến, cùng quân đội của Trương Hiến Trung giao chiến ở trấn Giang Khẩu, huyện Bành Sơn. Trương Hiến Trung đại bại, lui về Thành Đô. Dương Triển dần áp sát mặt nam của Thành Đô, Vương Ứng Hùng lại phái Tằng Anh làm tổng binh, Vương Tường làm tham tướng, liên quân tấn công, ngăn cản quân đội Đại Tây tiến xuống phía đông. Họ tấn công ráo riết quân đội nông dân, uy hiếp nặng nề chính quyền Đại Tây. Đối với việc này, Trương Hiến Trung lấy cứng chọi cứng, kiên quyết đánh trả. Tháng 5, Hào Cách soái quân Thanh chiếm được Hán Trung.

Tháng 7, vì muốn lên Thiểm Tây ở phía bắc nhằm chống lại quân Thanh, Trương Hiến Trung quyết định rời bỏ Thành Đô. Ông giết hết thê thiếp, con trai của ông còn nhỏ tuổi, cũng bị đánh chết. Ông nói với Tôn Khả Vọng: "Ta cũng là một anh hùng, không thể để con nhỏ lại cho người ta cầm tù, ngươi cuối cùng chính là thế tử của ta vậy. Nhà Minh đã 300 năm ở ngôi chính thống, chưa hẳn đã dứt, cũng là ý trời. Con trai của ta, nếu ngươi muốn về với nhà Minh, cũng không phải là hành vi bất nghĩa." Tiếp đó, Trương Hiến Trung chia quân của mình làm 4, rồi mệnh cho "4 vị tướng quân" (Tôn Khả Vọng, Lý Định Quốc, Lưu Văn Tú, Ngải Năng Kì) đều đưa hơn 10 vạn quân tiến đến Thiểm Tây. Giữa tháng 9, Trương Hiến Trung đưa quân rời khỏi Thành Đô, lên phía bắc chống lại quân Thanh. Tháng 11, Trương Hiến Trung đóng quân ở núi Phượng Hoàng, Tây Sung. Quân Thanh dùng phản tướng Lưu Tiến Trung của quân Đại Tây làm hướng đạo tiến vào Xuyên Bắc.

Năm thứ 3 (1646), 26 tháng 11, Hào Cách phái Phó Đô thống Chính Lam kỳ Ngao Bái, trang bị gọn nhẹ để tiến quân, hòng bất ngờ tập kích nghĩa quân. Rạng sáng ngày 27, quân Thanh cùng quân đội của Trương Hiến Trung cách khe Thái Dương đối mặt, lập tức phát động tấn công. Trương Hiến Trung lập tức ứng chiến, chỉ huy quân đội nông dân chia ra mã bộ 2 hướng đánh trả quân Thanh. Bấy giờ, đại quân của Hào Cách vừa đến, sai Tham lĩnh Cách Bố Khố đánh vào cánh phải, Đô thống Chuẩn Tháp tấn công cánh trái của nghĩa quân. Chiến đấu vô cùng kịch liệt, tướng lĩnh nhà Thanh là Cách Bố Khố bị giết chết, quân nông dân cũng tổn thất nặng nề.

Trương Hiến Trung không kịp chuẩn bị, nghe tin binh đến, chỉ khoác trên mình một chiếc áo chẽn dài chừng nửa cánh tay, hông giắt 3 mũi tên, dẫn nha tướng đến bờ sông quan sát hình thế. Lưu Tiến Trung chỉ cho tướng Thanh biết: "Đấy là Bác Đại vương!", tướng Thanh bắn tên ngầm, Trương Hiến Trung không may trúng tên, khi mất chưa tròn 40 tuổi.

Năm thứ 4 (1747), tháng 8, các huyện Tuân Nghĩa, Quỳ Châu, Mậu Châu, Vinh Xương, Long Xương, Phú Thuận, Nội Giang đều lần lượt được bình định. Thế cục tại Tứ Xuyên dần dần ổn định. Vì Tứ Xuyên những năm gần đây luôn xảy ra chiến loạn, xã hội gần như không phát triển, không thể giải quyết vấn đề tiền bạc và lương thực, Hào Cách đành suất lĩnh quân Mãn Hán vượt Thiểm Tây về kinh, lưu lại những hàng tướng nhà Minh là Vương Tuân Thản, Lý Quốc Anh trú thủ Tứ Xuyên.

Bất hạnh qua đời
Vì bị tố cáo có âm mưu ám sát Đa Nhĩ Cổn, Hào Cách bị cách tước, giam vào ngục.

Năm Thuận Trị thứ 5 (1648), Hào Cách qua đời trong ngục, chung niên 40 tuổi. Sau khi ông mất, một số thê thiếp đều bị Đa Nhĩ Cổn thu lấy.

Năm thứ 8 (1651), Thuận Trị Đế thân chính, xử lý Đa Nhĩ Cổn, lật lại vụ án giải oan cho Hào Cách, đem Hà Lạc Hội lăng trì xử tử. Xét chiến công lúc sinh tiền, Hào Cách được truy thụy Túc Vũ Thân vương (肅武親王), lập bia tưởng niệm.

Năm Càn Long thứ 43 (1778), ông được đưa vào phối hưởng Thái miếu.

Một số sự kiện

Giết chết Đích Phúc tấn của mình
Sau khi Mãng Cổ Nhĩ Thái và Mãng Cổ Tế ám sát Hoàng Thái Cực không thành thì bị bắt giam. Đích Phúc tấn của Hào Cách là Cáp Đạt Na Lạp thị (哈達那拉氏) muốn nhờ Hào Cách xin Hoàng Thái Cực tha tội chết cho Mãng Cổ Tế nhưng vì sợ bị liên quỵ nên Hào Cách đã không đồng ý và lỡ tay giết chết chính thất của mình. Hoàng Thái Cực biết chuyện liền nổi giận lôi đình nhưng không nhẫn tâm trị tội của Hào Cách. Chỉ trừng phạt Hào Cách bằng cách không tận dụng ông trong vị trí lục bộ của nhà Thanh.

Tranh giành ngôi báu
Sau cái chết của Hoàng Thái Cực năm 1643, Hào Cách và Đa Nhĩ Cổn (em trai của Hoàng Thái Cực) xảy ra cuộc chiến giành ngôi báu. Mặc dù Hào Cách có lợi thế tư cách trưởng của Đại hãn, trực tiếp kiểm soát ba kỳ (Chính Hoàng, Tương Hoàng và Chính Lam) do Hoàng Thái Cực trao lại; so với thế lực của Đa Nhĩ Cổn, vốn chỉ khống chế hai kỳ (Chính Bạch và Tương Bạch), nhưng Đa Nhĩ Cổn có uy vọng cao, lại được sự giúp sức của các em ruột của mình (A Tế Cách và Đa Đạc), nên có phần lấn lướt.

Trước tham vọng nắm ngôi Đại hãn của Đa Nhĩ Cổn, các Hòa thạc Bối lạc còn lại bèn liên minh với Hào Cách. Với sự liên minh của các kỳ Chính Hồng, Tương Hồng (do Đại Thiện và con trai Thạc Thác quản lý) và Tương Lam (do Tế Nhĩ Cáp Lãng quản lý), cũng như sự ủng hộ từ các đại thần như Sách Ni, Ngao Bái, Át Tất Long, Đồ Nhĩ Cách,... dù binh lực hơn gấp đôi phe Đa Nhĩ Cổn (43.500 người so với 19.500 người), nhưng Hào Cách lại là một người thiếu quyết đoán, chỉ duy trì được thế cục giằng co. Nhưng ngay chính Đa Nhĩ Cổn cũng không thể thực hiện thành công ý định của mình do ảnh hưởng ông lao của Hoàng Thái Cực quá lớn, nhiều quý tộc trong 6 kỳ liên minh muốn duy trì được địa vị trong Bát kỳ phản đối. Cuối cùng, giải pháp thỏa hiệp là phò lập con trai thứ 9 của Hoàng Thái Cực mới 6 tuổi là Phúc Lâm (顺治) lên ngôi Hoàng đế, lấy hiệu là Thuận Trị. Duệ Thân vương Đa Nhĩ Cổn và Trịnh Thân vương Tế Nhĩ Cáp Lãng cùng phụ chính.

Bị vu cáo ám sát Đa Nhĩ Cổn
Mặc dù Thuận Trị Đế nắm quyền, xích mích giữa Hào Cách và Đa Nhĩ Cổn vẫn không chấm dứt. Nhiều người tin rằng Đa Nhĩ Cổn đã sắp đặt cuộc chiến giành quyền lực với Thuận Trị Đế khi Thuận Trị Đế đã sang tuổi trưởng thành nhưng kế hoạch bị bại lộ bởi Đa Đạc, một người em khác của Đa Nhĩ Cổn. Hào Cách bị tướng dưới trướng là Hà Lạc Hội phản bội và vu cáo có ý muốn ám sát Đa Nhĩ Cổn, sau đó Hào Cách bị bắt và ép chết trong ngục.

Gia quyến

Thê thiếp

Đích Phúc tấn

 Nguyên phối: Cáp Đạt Na Lạp thị (哈達那拉氏), con gái của Cáp Đạt Bối lặc Ngô Nhĩ Cổ Đại (吳爾古代) và Mãng Cổ Tế - Hoàng nữ của Nỗ Nhĩ Cáp Xích, bị giết bởi chính Hào Cách do sự bất phục của mẹ bà với Hoàng Thái Cực.
 Kế thất: Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị (博爾濟吉特氏), nguyên danh Đỗ Lặc Mã (杜勒玛), con gái của Khoa Nhĩ Thấm Tả dực hậu kỳ Bối lặc Đống Quả Nhĩ (栋果尔), cháu nội của Bối lặc Minh An (明安). Bà là cháu họ của Hiếu Đoan Văn Hoàng hậu và là em họ của Hiếu Trang Văn Hoàng hậu, kết hôn năm 1636 sau cái chết của chính thất.

Trắc Phúc tấn

 Nạt Lạp thị (納喇氏), con gái của Thai cát Hách Lễ (赫礼).
 Thạc Long Vũ thị (碩隆武氏), con gái của Đức Nhĩ Hách Lễ Tha Bố Nang (德尔赫礼他布囊).
 Cát Nhĩ Nhạc Đại thị (吉爾岳岱氏), con gái của Bố Mặc Hỗ Di Cát (布穆祜台吉).
Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị (博爾濟吉特氏), em gái Đích Phúc tấn của Đa Nhĩ Cổn và tái giá với ông sau khi Hào Cách qua đời.
Đài Ti Na (苔丝娜), nguyên là Đài Ti Na Bá Kỳ Phúc tấn của Lâm Đan hãn, cải giá với Hào Cách sau khi quy thuận nhà Thanh năm Thiên Thông thứ 9. "Bá Kỳ" trong tiếng Mông Cổ là danh xưng dành cho con gái của các Thủ lĩnh Bộ lạc.

Thứ Phúc tấn

 Ninh Cổ Tháp thị (宁古塔氏), con gái của Tá lĩnh Tha Khắc Đồ (他克图).
 Tây Lâm Giác La thị (西林觉罗氏), con gái của Nam tước Ninh Nhĩ Nạp (宁尔纳).
 Tây Lâm Giác La thị (西林觉罗氏), con gái của Tá Lĩnh Thái Nhĩ Khang (泰尔康).
 Hoàng thị (黄氏), con của Hoàng Nghiệp Thẫm (朝鲜黄业沁), gốc Triều Tiên, tự thiêu mà chết.
 Đài Ti Nã (苔丝娜), không rõ gốc gác.

Thứ thiếp

 Qua Nhĩ Giai thị (瓜爾佳氏), con gái của Lạc Nhĩ Hách Nạp (乐尔赫纳).
 Ngưu thị (牛氏), con gái của Chư Nhĩ Mật (诸尔密).
 Na Lạp thị (那拉氏), con gái của Đặc Mục (特穆).
 Y Nhĩ Căn Giác La thị (伊爾根覺羅氏), con gái của Hàng Tố (杭素).
 Vương thị (王氏), con gái của Vương Minh (王明).

Hậu duệ

Con trai
 Tề Chính Ngạch (齐正额; 1635 - 1677), mẹ là Thứ thiếp Y Nhĩ Căn Giác La thị. Bị đuổi khỏi Hoàng tộc, vô tự.
 Cố Thái (固泰; 1639 - 1701), mẹ là Thứ Phúc tấn Hoàng thị. Được phong Phụ quốc Tướng quân (輔國將軍), sau bị tước. Có bảy con trai.
 Ác Hách Nạp (握赫纳; 1640 - 1662), mẹ là Thứ Phúc tấn Hoàng thị. Được phong Phụ quốc Tướng quân (輔國將軍), Có một con trai.
Phú Thụ (富绶; 1644 - 1669), mẹ là Kế Phúc tấn Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị. Năm 1651 được thế tập tước vị của Hào Cách, được phong Hiển Thân vương (显親王). Sau khi qua đời được truy thụy Hiển Ý Thân vương (显懿亲王). Có tám con trai.
 Mãnh Nga (猛峩; 1644 - 1674), mẹ là Trắc Phúc tấn Thạc Long Vũ thị. Năm 1657 được phong làm Ôn Quận vương (溫郡王). Sau khi qua đời được truy thụy Ôn Lương Quận vương (溫良郡王). Có ba con trai.
 Tinh Bảo (星保; 1644 - 1686), mẹ là Trắc Phúc tấn Ninh Cổ Tháp thị. Được phong làm Đầu đẳng Thị vệ (頭等侍衛). Có ba con trai.
 Thư Thư (舒书; 1646 - 1685), mẹ là Thứ thiếp Y Nhĩ Căn Giác La thị. Có bảy con trai.

Con gái

Trong văn hoá đại chúng

Chú thích

Tham khảo

 Thanh sử cảo, quyển 219, liệt truyện lục
 Quý tộc nhà Thanh

Túc Thân vương
Sinh năm 1609
Mất năm 1648
Nhân vật chính trị nhà Thanh
Hoàng tử nhà Thanh
Nghị chính Bối lặc


title: Lissochlora carmen

text:
Lissochlora carmen là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lissochlora


title: Ngưu Kim Tinh

text:
Ngưu Kim Tinh (chữ Hán: 牛金星, ? – 1652), tên tự là Tụ Minh, người trang Đại Ngưu thôn Pha Bắc huyện Bảo Phong tỉnh Hà Nam, mưu sĩ nổi tiếng cuối thời Minh.

Tiểu sử
Năm 1627 thời Minh Hi Tông, Ngưu Kim Tinh đỗ cử nhân. Mùa đông năm 1640 thời Minh Tư Tông, Kim Tinh cùng Lý Nham tình nguyện gia nhập nghĩa quân của Lý Tự Thành, đưa ra kiến nghị "bớt việc chém giết, cứu tế dân nghèo, thu phục nhân tâm".

Tháng Giêng năm 1644, Lý Tự Thành kiến lập chính quyền Đại Thuận, phong cho Ngưu Kim Tinh làm Đại học sĩ điện Thiên Hựu, được xem là một trong những văn nhân hiếm hoi trong quân đội của Sấm vương, Ngưu lại tiến cử quân sư Tống Hiến Sách. Ngưu Kim Tinh vốn là kẻ lòng dạ hẹp hòi, từ sau khi Lý Tự Thành tiến vào Bắc Kinh, trở thành vị tể tướng lộng quyền, hăng hái về nghi lễ đăng quang, không ngừng thuyết phục Lý Tự Thành xưng đế tức vị. Ngày 23 tháng 4 năm 1644, Lý Tự Thành bị liên quân Đa Nhĩ Cổn và Ngô Tam Quế đánh bại tại Sơn Hải quan, kéo tàn quân rút về Bắc Kinh, hạ lệnh giết cả nhà Ngô Tam Quế hơn ba mươi người. Nghe theo kế hoạch của Ngưu Kim Tinh, Lý Tự Thành lập tức lên ngôi hoàng đế tại điện Vũ Anh trong cung nhà Minh, để rồi ngày hôm sau tháo chạy khỏi Bắc Kinh. Trên đường bỏ chạy, Ngưu Kim Tinh vu cáo Lý Nham có ý định làm phản rồi khuyên Lý Tự Thành đem giết đi để trừ hậu họa.

Mùa hạ năm 1645, Ngưu Kim Tinh cùng với con là Ngưu Thuyên quy thuận nhà Thanh. Triều đình bổ nhiệm Ngưu Thuyên là Tri phủ Hoàng Châu, còn Ngưu Kim Tinh vì có tiếng xấu, nên không được bổ nhiệm. Năm 1652, Ngưu Kim Tinh mất vì tuổi cao tại nơi làm việc của Ngưu Thuyên. Sau khi Kim Tinh chết, Ngưu Thuyên làm theo di nguyện của cha, chôn cất phụ thân tại hướng nam Hương Sơn.

Tham khảo
 Thanh Thế Tổ thực lục, quyển 45
 Tuân Nhữ sơn phòng văn cảo, quyển 7
 Ngưu Kim Tinh sự lược; Minh Thanh sử liệu, đoạn 3, bản 7, tr. 618
 Nam Minh sử, tiết 3 – Sự hy sinh của Lý Tự Thành và thất bại của chính quyền Đại Thuận

Chú thích

Năm sinh không rõ
Mất năm 1652
Cử nhân nhà Minh
Nhân vật Đại Thuận
Nhân vật cuối thời Minh
Người Hà Nam (Trung Quốc)
Họ Ngưu