title: Lịch sử Krym

text:
Lịch sử thành văn của bán đảo Krym, từng có tên là Tauris, Taurica (), và Chersonese Taurica (, "bán đảo Taurica"), bắt đầu vào khoảng thế kỷ 5 TCN khi một số thuộc địa của người Hy Lạp được thành lập dọc theo bờ biển của bán đảo, quan trọng nhất trong số này là Chersonesos gần Sevastopol hiện nay, còn người Scythia và Tauri sống tại vùng nội địa ở phía bắc. Duyên hải phía Nam dần hợp nhất thành  Vương quốc Bosporus, sau đó bị Pontus sáp nhập và rồi trở thành một vương quốc chư hầu của La Mã (63 TCN – 341). Duyên hải phía Nam vẫn theo văn hoá Hy Lạp trong gần hai nghìn năm, bao gồm dưới thời các nhà nước kế tục của La Mã là Đế quốc Byzantine (341–1204), Đế quốc Trebizond (1204–1461), và Thân vương quốc Theodoro (kết thúc 1475) độc lập. Trong thế kỷ 13, một số thành phố cảng của Krym nằm dưới quyền kiểm soát của Venezia và của Genova, nhưng phần nội địa thì kém ổn định hơn nhiều, phải hứng chịu một loạt các cuộc chinh phục và xâm lăng kéo dài. Trong thời kỳ Trung cổ, bán đảo bị Kiev Rus' chinh phục một phần, Thân vương Vladimir Vĩ đại được rửa tội tại Sevastopol, đánh dấu khởi đầu Cơ Đốc giáo hoá Kiev Rus'. Khi người Mông Cổ xâm chiếm châu Âu, phần phía bắc và giữa của Krym rơi vào tay Hãn quốc Kim Trướng, và đến thập niên 1440 thì Hãn quốc Krym hình thành sau khi Kim Trướng sụp đổ nhưng nhanh chóng trở thành nước phụ thuộc của Đế quốc Ottoman, đế quốc này cũng chinh phục các khu vực duyên hải vốn dĩ độc lập với Hãn quốc Krym. Một nguồn góp phần vào sự phồn vinh trong những thời kỳ này là từ việc thường xuyên đột kích vào Nga để bắt nô lệ.

Năm 1774, Đế quốc Ottoman chiến bại trước Đế quốc Nga dưới quyền Yekaterina Đại đế. Hiệp định Küçük Kaynarca buộc Sublime Porte công nhận người Tatar Krym độc lập về chính trị. Nữ hoàng Nga ra lệnh hợp nhất Krym vào năm 1783. Do đánh bại Đế quốc Ottoman nên sức mạnh của Đế quốc Nga gia tăng tại khu vực Biển Đen. Krym là lãnh thổ Hồi giáo đầu tiên tuột khỏi quyền bá chủ của sultan Ottoman. Từ năm 1853 đến năm 1856, vị trí chiến lược của bán đảo trong việc kiểm soát Biển Đen khiến đây là nơi diễn ra các cuộc giao tranh chính trong Chiến tranh Krym, kết quả là Nga thất bại trước liên quân do Pháp lãnh đạo.

Trong Nội chiến Nga, Krym qua tay nhiều thế lực và là nơi quân Bạch vệ chống Bolshevik của Wrangel nắm giữ cuối cùng vào năm 1920, và hàng chục nghìn quân ở lại bị sát hại trong Khủng bố Đỏ. Năm 1921, Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa tự trị Krym được thành lập với vị thế là nước Cộng hòa thuộc Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Krym bị Đức chiếm đóng cho đến năm 1944. CHXHCNXV Tự trị Krym bị hạ cấp thành một tỉnh trong CHXHCNXV Liên bang Nga vào năm 1945 sau khi chế độ Liên Xô thanh lọc người Tatar Krym. Năm 1954, Krym được chuyển giao cho CHXHCNXV Ukraina trong dịp kỷ niệm 300 năm  Thoả thuận Pereyaslav, được gọi là "tái thống nhất Ukraina với Nga" vào thời Liên Xô.

Sau khi Liên Xô tan rã, Cộng hòa Krym được hình thành vào năm 1992, nhưng bị bãi bỏ vào năm 1995. Cộng hòa Tự trị Krym được thành lập với thẩm quyền vững chắc của Ukraina, và Sevastopol là một thành phố có vị thế đặc biệt. Một hiệp định phân chia Hạm đội Biển Đen của Liên Xô, cho phép Nga tiếp tục đặt hạm đội của họ tại Sevastopol với thời hạn thuê được kéo dài vào năm 2010. Năm 2014, Cộng hòa Krym tuyên bố độc lập từ Ukraina sau một cuộc trưng cầu dân ý gây tranh cãi. Nga sau đó chính thức sáp nhập Krym, nhưng hầu hết quốc gia công nhận Krym là bộ phận của Ukraina.

Tiền sử

Bằng chứng khảo cổ học về việc loài người định cư tại Krym có niên đại từ thời đại đồ đá giữa. Các hài cốt người Neanderthal được tìm thấy trong hang Kiyik-Koba có niên đại từ khoảng 80.000 năm trước. Sự chiếm giữ muộn của người Neanderthal cũng được tìm thấy tại Starosele (khoảng 46.000 năm trước) và Buran Kaya III (khoảng 30.000 năm trước).

Các nhà khảo cổ học tìm thấy một vài trong các hài cốt người hiện đại về mặt giải phẫu cổ nhất tại châu Âu trong hang Buran-Kaya thuộc dãy núi Krym (phía đông của Simferopol). Các hoá thạch có niên đại từ 32.000 năm trước, với những hiện vật có liên hệ đến văn hoá Gravettia.
Trong Cực đại băng hà cuối cùng, cùng với bờ biển phía bắc Biển Đen nói chung, Krym là một nơi lánh nạn quan trọng và từ đây trung-bắc châu Âu được tái định cư. Đồng bằng Đông Âu trong thời kỳ này nói chung là các môi trường vùng đất băng giá-hoàng thổ-thảo nguyên, dù khí hậu đã ấm hơn một chút trong một vài khoảng ngắn ngủi và bắt đầu ấm đáng kể sau khi bắt đầu Cực đại băng hà cuối cùng. Mật độ chiếm giữ di chỉ loài người tương đối cao tại khu vực Krym và tăng lên ngay từ khoảng 16.000 năm trước.

Những người ủng hộ giả thuyết đại hồng thủy Biển Đen tin rằng Krym đã không trở thành một bán đảo cho đến tương đối gần đây, là do sự gia tăng mực nước Biển Đen vào thiên niên kỷ thứ 6 TCN.

Giai đoạn bắt đầu thời đại đồ đá mới tại Krym không gắn liền với nông nghiệp, thay vào đó là với bắt đầu sản xuất đồ gốm, những thay đổi trong công nghệ chế tạo công cụ đá lửa, và thuần hoá lợn tại địa phương. Bằng chứng sớm nhất về việc chọn lọc lúa mì tại bán đảo Krym là từ di chỉ Ardych-Burun thời đại đồ đồng đá, có niên đại từ giữa thiên niên kỷ 4 TCN

Đến thiên niên kỷ 3 TCN, văn hoá Yamna hay "hầm mộ" đã vươn đến Krym, được cho là tương ứng với giai đoạn muộn của nền văn hóa Ấn-Âu nguyên thủy trong giả thuyết Kurgan.

Cổ điển

Tauri và Scythia

Trong thời đại đồ sắt sớm, có hai nhóm người định cư tại Krym được tách biệt bởi dãy núi Krym, là người Tauri ở phía nam và người Scythia thuộc nhóm Iran ở phía bắc.

Người Tauri hòa trộn với người Scythia bắt đầu từ cuối thế kỷ 3 TCN, họ được gọi là "Tauroscythia" và "Scythotauri" trong các tác phẩm của các tác giả Hy Lạp cổ đại. Trong Geographica, Strabo đề cập người Tauri là một bộ lạc Scythia. Tuy nhiên, Herodotus nói rằng các bộ lạc Tauri về mặt địa lý cư trú bên cạnh người Scythia, nhưng họ không phải là người Scythia. Ngoài ra, người Tauri đã truyền cảm hứng cho các thần thoại Hy Lạp về Iphigenia và Orestes.

Người Hy Lạp cuối cùng thành lập các thuộc địa tại Krym trong  thời đại cổ phong, họ nhìn nhận người Tauri là một dân tộc man di, hiếu chiến. Thậm chí sau nhiều thế kỷ người Hy Lạp và La Mã định cư, người Tauri không bị họ bình định và tiếp tục tham gia việc cướp biển trên Biển Đen. Đến thế kỷ 2 TCN, họ trở thành thần tử-đồng minh của Quốc vương Scythia Scilurus.

Vùng đất ở phía bắc của dãy núi Krym là nơi các bộ lạc Scythia chiếm giữ, trung tâm của họ là thành phố Neapolis thuộc Scythia tại ngoại vi Simferopol hiện nay. Thị trấn cai trị một vương quốc nhỏ bao phủ vùng đất giữa hạ du sông Dnepr (Dnipro) và Krym. Trong thế kỷ 3 và 2 TCN, Neapolis thuộc Scythia là một thành phố "với cư dân Scythia-Hy Lạp hỗn hợp, tường phòng thủ vững mạnh và các toà nhà công cộng lớn được xây dựng theo trật tự của kiến trúc Hy Lạp". Thành phố cuối cùng bị người Goth phá hủy vào giữa thế kỷ 3.

Khu định cư Hy Lạp

Người Hy Lạp cổ đại là những người đầu tiên đặt tên khu vực là Taurica theo tên người Tauri. Do người Tauri chỉ cư trú tại vùng núi phía nam của Krym nên tên gọi Taurica ban đầu được sử dụng chỉ cho phần phía nam này, nhưng sau đó được mở rộng cho toàn bộ bán đảo.

Các thành bang Hy Lạp bắt đầu thành lập các thuộc địa dọc bờ biển Đen của Krym vào thế kỷ 7 hoặc 6 TCN. Theodosia và Panticapaeum được Miletus thành lập. Đến thế kỷ 5 TCN, người Doria từ Heraclea Pontica lập cảng biển Chersonesos (nay là Sevastopol).

Đế quốc Achaemenes Ba Tư dưới quyền Darius I bành trướng đến Krym trong các chiến dịch của ông nhằm chống lại người Scythia vào năm 513 TCN.

Năm 438 TCN, Archon (người cai trị) của Panticapaeum nhận tước hiệu Quốc vương Bosporus Cimmeria, là một nhà nước duy trì quan hệ mật thiết với Athens, cung cấp cho thành phố lúa mì, mật ong và các mặt hàng khác. Người cuối cùng của dòng dõi quốc vương này là Paerisades V, ông bị người Scythia chèn ép, phải đặt mình dưới quyền bảo hộ của Mithridates VI, quốc vương của Pontus, vào năm 114 TCN. Sau khi ông mất, con trai ông là Pharnaces II, được Pompey đầu tư với Vương quốc Bosporus Cimmeria vào năm 63 TCN, như một phần thưởng vì đã trợ giúp cho người La Mã trong chiến tranh chống lại cha ông. Năm 15 TCN, tước hiệu lại được khôi phục thành quốc vương của Pontus, nhưng từ đó được xếp là một nước triều cống của La Mã.

Đế quốc La Mã

Đến thế kỷ 2 TCN, phần phía đông của Taurica trở thành bộ phận của Vương quốc Bosporus, trước khi nó trở thành một vương quốc triều cống của Đế quốc La Mã vào thế kỷ 1 TCN.

Trong các thế kỷ 1, 2, 3, Taurica có các binh đoàn và thực dân La Mã tại Charax, Krym. Thuộc địa Charax được thành lập dưới thời Vespasius với ý định bảo vệ Chersonesos và các cửa hàng mậu dịch Bosporus khỏi người Scythia. Thuộc địa La Mã được bảo vệ bởi một vexillatio của Legio I Italica; nó cũng có một biệt đội của Legio XI Claudia vào cuối thế kỷ 2. Trại bị người La Mã từ bỏ vào giữa thế kỷ 3. Tỉnh thực tế này thuộc quyền kiểm soát bởi legatus của một trong các binh đoàn đóng tại Charax.

Trong suốt các thế kỷ sau đó, Krym bị xâm chiếm hoặc chiếm đóng liên tiếp bởi người Goth (250), người Hun (376), người Bulgar (thế kỷ 4–8), người Khazar (thế kỷ 8).

Tiếng Goth Krym là một ngôn ngữ Đông German, được người Goth Krym nói tại một số địa điểm biệt lập tại Krym cho đến cuối thế kỷ 18.

Thời Trung cổ

Rus' và Byzantium

Đến thế kỷ 9, Byzantium thành lập thema Cherson để phòng thủ chống lại các vụ xâm nhập của Hãn quốc Rus'. Bán đảo Krym từ thời điểm này là nơi tranh giành giữa Byzantium, Rus' và Khazaria. Khu vực vẫn là nơi có các lợi ích chồng chéo, và có liên hệ với các vùng ảnh hưởng Slav, Turk và Hy Lạp thời kỳ đầu trung cổ.

Bán đảo trở thành một trung tâm về mua bán nô lệ. Người Slav bị bán đến Byzantium và những nơi khác tại Anatolia và Trung Đông trong giai đoạn này.

Vào giữa thế kỷ 10, Thân vương Sviatoslav I của Kiev chinh phục khu vực phía đông của Krym, và nó trở thành một phần của Thân vương quốc Tmutarakan của Kiev Rus'. Kiev Rus' giành lấy bán đảo từ Byzantine trong thế kỷ 10; tiền đồn lớn của Byzantine là Chersonesus bị chiếm vào năm 988. Một năm sau, Đại thân vương Vladimir của Kiev chấp thuận kết thân với Hoàng đế Basil II bằng cách kết hôn với em gái ông ta là Anna, và được rửa tội bởi các linh mục Byzantine địa phương tại  Chersonesus, do vậy đánh dấu việc Rus' bước vào thế giới Cơ Đốc giáo. Nhà thờ chính toà Chersonesus đánh dấu vị trí của sự kiện lịch sử này.

Trong quá trình Byzantine sụp đổ, một số thành phố  rơi vào tay chủ nợ là Cộng hòa Genova, thế lực này cũng chinh phục các thành phố do kình địch là Cộng hòa Venezia kiểm soát. Trong toàn bộ giai đoạn này, các khu vực đô thị nói tiếng Hy Lạp và theo Cơ Đốc giáo Đông phương.

Thảo nguyên Krym
Trong suốt giai đoạn cổ đại và trung đại, vùng nội địa và phía bắc của Krym bị chiếm đóng bởi các nhóm du mục thảo nguyên xâm lăng khác nhau, như
người Tauri, người Cimmeria, người Scythia, người Sarmatia, người Goth Krym, người Alan, người Bulgar, người Hun, người Khazar, người Kipchak và người Mông Cổ.

Vương quốc Bosporus từng thực thi một số quyền kiểm soát đối với phần lớn bán đảo khi đạt đỉnh cao quyền lực, còn Kiev Rus' cũng có một số quyền kiểm soát vùng nội địa Krym sau thế kỷ 10.

Mông Cổ xâm chiếm và hậu kỳ Trung cổ

Các lãnh thổ hải ngoại của Trebizond là Perateia đã chịu áp lực từ người Genova và người Kipchak vào thời điểm Alexios I của Trebizond mất vào năm 1222, trước khi người Mông Cổ xâm lược về phía tây qua  Volga Bulgaria vào năm 1223.

Kiev Rus' mất quyền kiểm soát vùng nội địa Krym vào đầu thế kỷ 13 do Mông Cổ xâm lược. Vào mùa hè năm 1238, Batu Khan tàn phá bán đảo Krym và bình định Mordovia, tiến đến Kiev vào năm 1240. Vùng nội địa Krym nằm dưới quyền kiểm soát của Hãn quốc Kim Trướng của người Turk-Mông Cổ từ năm 1239 đến năm 1441. Tên gọi Krym có nguồn gốc từ tên của thủ phủ tỉnh  của Hãn quốc Kim Trướng, thành phố này hiện gọi là Staryi Krym.

Perateia của Trebizond trở thành Thân vương quốc Theodoro và  Gazaria thuộc Genova, lần lượt chia sẻ quyền kiểm soát phía nam Krym cho đến khi Ottoman can thiệp vào năm 1475.

Vào thế kỷ 13, Cộng hòa Genova đoạt được các khu định cư mà kình địch của họ là Cộng hòa Venezia xây dựng lên dọc bờ biển Krym và tự lập tại Cembalo (nay là Balaklava), Soldaia (Sudak), Cherco (Kerch) và Caffa (Feodosiya), giành quyền kiểm soát kinh tế Krym và thương mại Biển Đen trong hai thế kỷ. Genova và các thuộc địa của họ chiến đấu một loạt cuộc chiến với các nhà nước Mông Cổ từ thế kỷ 13 đến 15.

Năm 1346, Hãn quốc Kim Trướng bao vây Kaffa (nay là Feodosiya) của Genova, khi đó họ bắn các thi thể chiến binh Mông Cổ thiệt mạng do dịch bệnh vào trong tường thành. Các sử gia suy đoán rằng những người tị nạn Genova từ cuộc giao tranh này có thể đã đưa Cái chết Đen đến Tây Âu.

Hãn quốc Krym (1443–1783)

Sau khi Hãn quốc Kim Trướng suy sụp, người Tatar Krym thành lập một Hãn quốc Krym độc lập dưới quyền Hacı I Giray (một hậu duệ của Thành Cát Tư Hãn) vào năm 1443. Hacı I Giray và những người kế vị của ông ban đầu cai trị tại Qırq Yer, và sau đó chuyển đến Bakhchisaray.

Người Tatar Krym kiểm soát các thảo nguyên trải rộng từ Kuban đến sông Dniester, nhưng họ không thể đoạt quyền kiểm soát các thị trấn thương mại của người Genova tại Krym. Sau khi người Tatar Krym yêu cầu giúp đỡ từ Đế quốc Ottoman, dưới quyền lãnh đạo của Gedik Ahmed Pasha cường quốc này tiến hành xâm chiếm các thị trấn của Genova vào năm 1475, đưa Kaffa và các thị trấn mậu dịch khác nằm dưới quyền kiểm soát của họ.

Sau khi chiếm được các thị trấn của Genova, Sultan Ottoman bắt giam Hãn Meñli I Giray, sau đó phóng thích ông để đổi lấy việc chấp thuận quyền bá chủ của Ottoman đối với các hãn Krym, và Ottoman cho phép họ cai trị với thân phận thân vương triều cống của Đế quốc Ottoman. Tuy nhiên, các hãn Krym vẫn có quyền tự trị cao, và tuân theo các quy tắc mà họ nghĩ là tốt nhất cho mình.

Người Tatar Krym tiến hành các cuộc đột kích vào các vùng đất Ukraina (Cánh đồng hoang), khi đó họ bắt giữ nô lệ để bán. Từ năm 1450 đến năm 1586, 86 cuộc đột kích của người Tatar được ghi lại, và con số từ năm 1600 đến năm 1647 là 70. Trong thập niên 1570, gần 20.000 nô lệ mỗi năm được đưa đến bán tại Kaffa.

Các nô lệ và người được tự do chiếm khoảng 75% dân số Krym. Năm 1769, một cuộc đột kích lớn cuối cùng của người Tatar diễn ra trong Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ năm 1768-1774, ghi nhận bắt giữ 20.000 nô lệ.

Xã hội Tatar
Người Tatar Krym là dân tộc chi phối Hãn quốc Krym. Họ bắt nguồn từ một sự hòa trộn phức tạp của các dân tộc Turk định cư tại Krym từ thế kỷ 8, có lẽ cũng hấp thụ tàn dư của người Goth Krym và người Genova. Về mặt ngôn ngữ, người Tatar Krym có liên hệ với người Khazar, những người xâm chiếm Krym vào giữa thế kỷ 8; tiếng Tatar Krym là bộ phận của nhánh Kipchak hay Tây bắc của ngữ hệ Turk, nhưng nó thể hiện ảnh hưởng đáng kể của nhánh Oghuz do sự hiện diện của người Thổ Ottoman tại Krym.

Một khu biệt lập nhỏ của người Karaite Krym được hình thành vào thế kỷ 13, họ là một dân tộc gốc Do Thái thực hành tín ngưỡng Karai và sau đó tiếp nhận một ngôn ngữ Turk. Họ tồn tại giữa người Tatar Krym Hồi giáo, chủ yếu tại khu vực Çufut Qale đồi núi.

Cossack xâm chiếm
Năm 1553–1554, Hetman Dmytro Vyshnevetsky của người Cossack (tại vị 1550–1557) tập hợp các nhóm Cossack lại với nhau và xây dựng một pháo đài được thiết kế để cản trở các cuộc tấn công của người Tatar vào Ukraina. Cùng với hành động này, ông đã thành lập Sich Zaporozhia, nhờ đó ông  tiến hành một loạt cuộc tấn công vào bán đảo Krym và người Thổ Ottoman.

Năm 1774, Đế quốc Ottoman chiến bại trước Yekaterina II của Nga. Sau hai thế kỷ xung đột, hạm đội Nga phá hủy Hải quân Ottoman và Lục quân Nga gây ra những thất bại nặng nề cho Lục quân Ottoman. Hiệp định Küçük Kaynarca sau đó buộc Sublime Porte công nhận người Tatar Krym độc lập về chính trị, có nghĩa là các hãn Krym rơi vào ảnh hưởng của Nga. Tuy nhiên, Hãn quốc Krym phải chịu sự suy sụp nội bộ dần dần, đặc biệt là sau một vụ tàn sát gây ra một cuộc di cư được Nga hỗ trợ của các thần dân Cơ Đốc giáo khỏi Krym, họ vốn chiếm áp đảo trong các tầng lớp đô thị và sau đó lập nên các thành phố như Mariupol. Nữ hoàng Yekaterina sau đó hợp nhất Krym vào Đế quốc Nga năm 1783, làm tăng sức mạnh của Nga trong khu vực Biển Đen.

Krym là lãnh thổ Hồi giáo đầu tiên tuột khỏi quyền bá chủ của sultan Ottoman. Biên giới của Đế quốc Ottoman dần thu hẹp lại, và Nga sau đó tiến hành đẩy biên giới cường quốc này về phía tây đến sông Dniester.

Đế quốc Nga (1783–1917)

Vào ngày 28 tháng 12 năm 1783, Đế quốc Ottoman ký một thoả thuận công nhận việc để mất Krym và các lãnh thổ khác do Hãn quốc Krym nắm giữ. Krym trải qua một số cải cách hành chính sau khi Nga sáp nhập, đầu tiên là  oblast Taurida vào năm 1784 nhưng đến năm 1796 nó bị chia thành hai huyện và bị nhập vào guberniya Novorossia, và guberniya Taurida được thành lập vào năm 1802 với thủ phủ tại Simferopol. Tỉnh này gồm cả bán đảo Krym cùng các khu vực lân cận rộng lớn hơn thuộc đại lục.  Năm 1826, Adam Mickiewicz xuất bản tác phẩm tinh túy của ông Sonnet Krym sau khi đi qua bờ  biển Đen.

Đến cuối thế kỷ 19, người Tatar Krym tiếp tục hình thành thế đông đảo nhất mong manh trong cư dân nông thôn Krym, là bộ phận chiếm ưu thế trong cư dân vùng núi, và khoảng một nửa cư dân thảo nguyên. Bán đảo có số lượng lớn người Nga tập trung tại khu Feodosiya và người Ukraina cũng như một lượng nhỏ người Do Thái (bao gồm người Krymchak và người Karait Krym), người Belarus, người Thổ Nhĩ Kỳ, Armenia, người Hy Lạp và người Digan. Người Đức và người Bulgaria định cư tại Krym vào đầu thế kỷ 19, nhận được các vùng đất lớn và màu mỡ, sau đó các thực dân giàu có bắt đầu mua đất, chủ yếu là tại các huyện Perekopsky và Evpatoria.

Chiến tranh Krym

Chiến tranh Krym (1853–1856) là một xung đột giữa Đế quốc Nga và một liên minh của Đế quốc Pháp, Đế quốc Anh, Đế quốc Ottoman, Vương quốc Sardegna và Công quốc Nassau. Đây là một phần trong cuộc tranh giành kéo dài giữa các cường quốc châu Âu về ảnh hưởng đối với các lãnh thổ của một Ottoman đang suy sụp. Nga và Ottoman đi đến chiến tranh vào tháng 10 năm 1853 về vấn đề quyền lợi của Nga trong việc bảo vệ Cơ Đốc nhân Chính thống giáo; để ngăn chặn các cuộc chinh phục của Nga thì Pháp và Anh tham gia vào tháng 3 năm 1854. Các cuộc giao tranh chính của cuộc chiến này diễn ra tại Krym.

Sau hành động tại các thân vương quốc Danube và tại Biển Đen, quân liên minh đổ bộ lên Krym vào tháng 9 năm 1854 và bao vây Sevastopol, là căn cứ của Hạm đội Biển Đen của Nga và liên quan đến mối đe dọa Nga có tiềm năng xâm nhập Địa Trung Hải. Sau khi giao tranh rộng rãi trên khắp Krym, thành phố thất thủ vào tháng 9 năm 1855. Chiến tranh kết thúc với thất bại của Nga vào tháng 2 năm 1856.

Chiến tranh tàn phá phần lớn cơ sở hạ tầng kinh tế và xã hội của Krym. Người Tatar Krym phải chạy trốn hàng loạt khỏi quê hương mình, bị bắt buộc vì tình trạng do chiến tranh gây ra, hoặc do bị áp bức và trưng thu đất đai. Những người sống sót sau hành trình, nạn đói và dịch bệnh đã định cư tại Dobruja, Anatolia, và các nơi khác của Đế quốc Ottoman. Cuối cùng, chính phủ Nga quyết định dừng quá trình này, do nông nghiệp bắt đầu chịu tổn thất do vùng đất nông nghiệp màu mỡ không được chăm sóc.

Nội chiến Nga (1917–1922)

Sau Cách mạng Nga 1917, tình hình quân sự và chính trị tại Krym trở nên hỗn loạn giống như phần lớn Nga. Trong Nội chiến Nga sau đó, Krym qua tay nhiều thế lực và trong một thời gian là thành trì của quân Bạch vệ chống Bolshevik. Bán đảo cũng là nơi đứng chân cuối cùng của Bạch vệ Nga dưới quyền Tướng quân Wrangel chống lại Nestor Makhno và Hồng quân vào năm 1920. Khi sức kháng cự này bị đè bẹp, nhiều chiến binh và thường dân chống Bolshevik trốn thoát bằng thuyền đến Istanbul.

Khoảng 50.000 tù binh Bạch vệ và thường dân bị hành quyết bằng cách xử bắn và treo cổ sau thất bại của Tướng Wrangel vào cuối năm 1920. Đây được cho là một trong các vụ tàn sát lớn nhất trong Nội chiến Nga.

Từ 56.000 đến 150.000 thường dân sau đó bị sát hại trong Khủng bố Đỏ, do Béla Kun tổ chức.

Các thế lực từng cai trị Krym:

Liên Xô (1922–1991)

Giữa hai thế chiến

Krym trở thành bộ phận của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga vào ngày 18 tháng 10 năm 1921 với vị thế Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Tự trị Krym, CHXHCNXV Liên bang Nga tham gia hình thành Liên bang Xô viết vào năm 1922, Krym duy trì một mức độ tự chủ nhất định trên danh nghĩa và được vận hành như một khu biệt lập của người Tatar Krym.

Tuy nhiên, điều này không bảo vệ người Tatar Krym đang chiếm khoảng 25% dân số bán đảo, khỏi các cuộc đàn áp của Joseph Stalin trong thập niên 1930. Người Hy Lạp là nhóm văn hoá khác chịu tổn hại. Đất đai của họ bị mất đi trong quá trình tập thể hoá, khi đó nông dân không được bồi thường bằng tiền công. Trường học dạy tiếng Hy Lạp bị đóng cửa và văn học Hy Lạp bị phá hủy, vì Liên Xô nhận định người Hy Lạp là "phản cách mạng" do các liên hệ của họ với nhà nước Hy Lạp tư bản, và văn hoá độc lập của họ.

Từ năm 1923 đến năm 1944, có những nỗ lực nhằm tạo ra các khu định cư Do Thái tại Krym. Có hai nỗ lực để thiết lập quyền tự trị của người Do Thái tại Krym, nhưng cuối cùng đều thất bại.

Krym trải qua hai nạn đói nghiêm trọng trong thế kỷ 20, nạn đói 1921–1922 và Holodomor 1932–1933. Một dòng người Slav (chủ yếu là người Nga và người Ukraina) lớn đổ vào Krym trong thập niên 1930 do kết quả từ chính sách phát triển khu vực của Liên Xô. Những biến động nhân khẩu học này làm thay đổi vĩnh viễn cân bằng dân tộc trong khu vực.

Thế chiến II

Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Krym là chiến trường của một số trận đánh đẫm máu. Các thủ lĩnh của Đức Quốc xã nóng lòng muốn chinh phục và thuộc địa hoá bán đảo màu mỡ và tươi đẹp này, nằm trong chính sách của họ về tái định cư người Đức tại Đông Âu trên đất đai của người Slav. Trong Chiến dịch Krym, quân Đức và Romania chịu thương vong nặng nề vào mùa hè năm 1941 khi họ cố gắng tiến quân qua eo đất Perekop hẹp nối Krym với đại lục Liên Xô. Đến khi quân Đức đột phá (Chiến dịch Trappenjagd), họ chiếm giữ hầu hết Krym ngoại trừ Sevastopol, thành phố này bị bao vây và sau này được trao thưởng danh hiệu Thành phố Anh hùng sau chiến tranh. Hồng quân toinr thất 170.000 binh sĩ do thiệt mạng hoặc bị bắt làm tù binh, và ba tập đoàn quân (44, 47, 51) cùng với 21 sư đoàn.

Sevastopol bị bao vây từ tháng 10 năm 1941 đến ngày 4 tháng 7 năn 1942 khi quân Đức chung cuộc đã chiếm được thành phố. Từ ngày 1 tháng 9 năm 1942, bán đảo được quản lý với danh nghĩa Generalbezirk Krim (tổng khu Krym) und Teilbezirk (và phân khu) Taurien, do Generalkommissar Alfred Eduard Frauenfeld (1898–1977) quản lý, dưới thẩm quyền của ba Reichskommissar liên tiếp của toàn Ukraina. Bất chấp các chiến thuật nặng tay của Đức Quốc xã và sự hỗ trợ của quân Romania và Ý, dãy núi Krym vẫn là một thành trì bất khả xâm phạm của lực lượng kháng chiến bản địa (du kích) cho đến ngày bán đảo được giải phóng khỏi lực lượng chiếm đóng.

Người Do Thái Krym là mục tiêu tiêu diệt trong thời kỳ chiếm đóng của Đức Quốc xã. Theo Yitzhak Arad, "Vào tháng 1 năm 1942, một đại đội gồm những người tình nguyện Tatar được thành lập tại Simferopol dưới quyền chỉ huy của Einsatzgruppe 11. Đại đội này tham gia vào các cuộc săn lùng và giết hại chống lại người Do Thái ở các vùng nông thôn". Khoảng 40.000 người Do Thái Krym bị giết.

Cuộc tấn công Krym của Liên Xô giành thắng lợi, năm 1944 Sevastopol nằm dưới quyền kiểm soát  của binh sĩ Liên Xô. "Thành phố Vinh quang của Nga" này từng có các kiến trúc đẹp đã bị phá hủy hoàn toàn và phải được xây dựng lại từ đầu. Do có ý nghĩa lớn về lịch sử và biểu tượng đối với người Nga, thành phố trở thành một ưu tiên của Stalin và chính phủ Liên Xô nhằm khôi phục vinh quang trong quá khứ trong thời gian ngắn nhất có thể.

Cảng Yalta của Krym tổ chức Hội nghị Yalta gồm Roosevelt, Stalin và Churchill, sự kiện sau này được nhìn nhận là phân chia châu Âu giữa vùng ảnh hưởng cộng sản và dân chủ.

Trục xuất người Tatar Krym

Ngày 18 tháng 5 năm 1944, toàn bộ cư dân người Tatar Krym bị chính phủ Liên Xô của Stalin trục xuất cưỡng ép đến Trung Á, đó là một dạng trừng phạt tập thể dựa trên lý lẽ là dân tộc này bị cáo buộc cộng tác với quân Đức và thành lập các quân đoàn Tatar thân Đức. Ngày 26 tháng 6 cùng năm, các cư dân Armenia, Bulgaria và Hy Lạp cũng bị trục xuất đến Trung Á, và một phần đến Ufa và vùng xung quanh thuộc dãy núi Ural. Tổng cộng có trên 230.000 người – khoảng một phần năm tổng dân số bán đảo Krym khi đó – bị trục xuất, chủ yếu đến Uzbekistan. Đến cuối mùa hè năm 1944, việc thanh lọc dân tộc tại Krym đã hoàn thành. Năm 1967, người Tatar Krym được phục hồi địa vị, nhưng bị cấm quay về quê hương mình cho đến thời gian cuối của Liên Xô. Sự kiện trục xuất được Ukraina công nhận chính thức là diệt chủng từ 2015.

Các dân tộc khác được tái định cư tại bán đảo, chủ yếu là người Nga và người Ukraina. Hầu hết các chuyên gia cho rằng sự kiện trục xuất nằm trong kế hoạch của Liên Xô nhằm giành quyền tiếp cận Dardanelles và giành lãnh thổ tại Thổ Nhĩ Kỳ, hoặc để loại bỏ người dân tộc thiểu số khỏi các vùng biên giới của Liên Xô.

Gần 8.000 người Tatar Krym thiệt mạng trong quá trình trục xuất, và hàng chục nghìn người thiệt mạng sau đó do các điều kiện lưu đày khắc nghiệt. Người Tatar Krym phải bỏ lại 80.000 hộ gia đình và 360.000 acre đất đai.

Hậu chiến
Krym từ nước cộng hòa tự trị không có dân tộc tiêu đề bị chuyển thành một tỉnh trong CHXHCNXV Liên bang Nga vào ngày 30 tháng 6 năm 1945. Một quá trình phi Tatar hoá Krym được bắt đầu nhằm xoá bỏ ký ức về người Tatar, bao gồm đổi tên hàng loạt hầu hết các địa danh, chuyển thành các tên gọi Slav và cộng sản. Rất ít địa điểm  Bakhchysarai, Dzhankoy, İşün, Alushta, Alupka, và Saky  được đổi lại tên gốc của chúng sau khi Liên Xô sụp đổ.

Chuyển giao cho Ukraina Xô viết năm 1954

Ngày 19 tháng 2 năm 1954, tỉnh Krym được chuyển giao thẩm quyền từ CHXHCNXV Liên bang Nga sang CHXHCNXV Ukraina, trên cơ sở "đặc điểm hợp nhất của nền kinh tế, sự gần gũi về lãnh thổ và mối quan hệ kinh tế và văn hóa chặt chẽ giữa tỉnh Krym và Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Ukraina" và để kỷ niệm 300 năm thống nhất Ukraina với Nga.

Sevastopol là một thành phố đóng cửa do tầm quan trọng của nó là cảng nhà của Hạm đội Biển Đen Liên Xô và chỉ được gắn kết vào tỉnh Krym vào năm 1978.

Việc xây dựng kênh đào Bắc Krym được bắt đầu vào năm 1957 ngay sau khi chuyển giao Krym, đây là một kênh đào phục vụ tưới tiêu tại tỉnh Kherson và bán đảo Krym. Kênh đào cũng có nhiều nhánh khắp tỉnh Kherson và bán đảo Krym. Các công trình chính của dự án diễn ra từ năm 1961 đến 1971 và có ba giai đoạn.

Trong những năm sau chiến tranh, Krym phát triển mạnh mẽ khi trở thành một địa điểm du lịch, với các điểm tham quan và viện điều dưỡng mới cho khách du lịch.  Khách du lịch đến từ khắp Liên Xô và các quốc gia vệ tinh của họ, đặc biệt là từ CHDC Đức. Theo thời gian, bán đảo cũng trở thành một điểm đến du lịch chính cho các du thuyền bắt nguồn từ Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ.  Cơ sở hạ tầng và sản xuất của Krym cũng phát triển, đặc biệt là xung quanh các cảng biển tại Kerch và Sevastopol và tại thủ phủ Simferopol.  Dân số người Ukraina và người Nga tăng gấp đôi do các chính sách đồng hóa, với hơn 1,6 triệu người Nga và 626.000 người Ukrainela sống trên bán đảo vào năm 1989.

Thời hậu Xô viết

Ukraina quản lý

Khi Liên Xô tan rã và Ukraina độc lập, bán đảo Krym có dân tộc Nga chiếm đa số được tổ chức lại thành Cộng hòa Krym, sau một cuộc trưng cầu dân ý vào năm 1991, với việc nhà cầm quyền Krym thúc đẩy độc lập hơn khỏi Ukraina và liên kết chặt chẽ hơn với Nga. Năm 1995, nước cộng hòa bị Ukraina cưỡng chế bãi bỏ và thay thế bằng Cộng hòa Tự trị Krym nằm vững chắc dưới thẩm quyền của Ukraina. Cũng có những căng thẳng không liên tục với Nga về Hạm đội của Liên Xô, nhưng hiệp ước năm 1997 đã phân chia Hạm đội Biển Đen Liên Xô, cho phép Nga tiếp tục đặt hạm đội của họ tại Sevastopol, với hợp đồng thuê gia hạn vào năm 2010.

Năm 2006, các cuộc biểu tình nổ ra trên bán đảo sau khi Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đến thành phố Feodosiya của Krym để tham gia tập trận quân sự Sea Breeze 2006 Ukraina–NATO.  Nghị viện Krym tuyên bố Krym là "lãnh thổ không có NATO".  Sau nhiều ngày phản đối, Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đã rút khỏi bán đảo.

Vào tháng 9 năm 2008, sau Chiến tranh Nga–Gruzia, Bộ trưởng Ngoại giao Ukraina Volodymyr Ohryzko cáo buộc Nga cấp hộ chiếu Nga cho người dân tại Krym và mô tả đây là "vấn đề thực sự" do Nga tuyên bố chính sách can thiệp quân sự ở nước ngoài để bảo vệ công dân Nga. Valentyn Nalyvaychenko, quyền giám đốc của Cơ quan An ninh Ukraina (SBU), tuyên bố vào ngày 17 tháng 2 năm 2009 rằng ông tin tưởng rằng bất kỳ "kịch bản Ossetia" nào đều không thể xảy ra ở Krym. SBU bắt đầu tố tụng hình sự chống lại hiệp hội thân Nga "Mặt trận nhân dân Sevastopol-Krym-Nga" vào tháng 1 năm 2009.

Vào ngày 24 tháng 8 năm 2009, các cuộc biểu tình chống Ukraina đã được tổ chức tại Krym bởi các cư dân gốc Nga. Sergei Tsekov, một chính trị gia cấp cao thân Nga, khi đó nói rằng ông hy vọng rằng Nga sẽ ủng hộ chủ nghĩa ly khai của Krym giống như cách họ đã làm tại Nam Ossetia và Abkhazia.

Trước năm 2014, Krym có thể được coi là một phần của căn cứ chính trị của Tổng thống khi đó là Viktor Yanukovych.  Vì vậy, trong khoảng thời gian ngay trước năm 2014, Krym đã không trải qua các cuộc huy động mạnh mẽ chống lại Ukraina hoặc nhân danh việc sáp nhập vào Nga.

Nga sáp nhập

Các sự kiện tại Kyiv lật đổ tổng thống Ukraina Viktor Yanukovych đã gây ra các cuộc biểu tình chống lại chính phủ mới của Ukraina. Đồng thời, tổng thống Nga Vladimir Putin đã thảo luận về các sự kiện của Ukraina với các giám đốc cơ quan an ninh nhận xét rằng "chúng ta phải bắt đầu làm việc để đưa Krym trở về Nga". Vào ngày 27 tháng 2, các binh sĩ Nga chiếm giữ các điểm chiến lược trên khắp Krym. Điều này dẫn đến việc thành lập chính phủ Aksyonov thân Nga tại Krym, Trưng cầu dân ý về tình trạng Krym và tuyên bố Krym độc lập vào ngày 16 tháng 3 năm 2014. Mặc dù Nga ban đầu tuyên bố quân đội của họ không tham gia vào các sự kiện, nhưng sau đó thừa nhận rằng họ đã làm. Nga chính thức sáp nhập Krym vào ngày 18 tháng 3 năm 2014. Sau sáp nhập, Nga tăng cường sự hiện diện quân sự của mình trên bán đảo và đưa ra các mối đe dọa hạt nhân nhằm củng cố hiện trạng mới trên thực địa.

Ukraina và nhiều quốc gia khác lên án việc sáp nhập và cho đó là vi phạm luật pháp quốc tế và các thỏa thuận của Nga về bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của Ukraina. Việc sáp nhập đã dẫn đến việc các thành viên khác của G8 đình chỉ Nga khỏi nhóm và áp dụng các lệnh trừng phạt.  Đại hội đồng Liên Hợp Quốc cũng bác bỏ trưng cầu dân ý và sáp nhập, thông qua một nghị quyết khẳng định "sự toàn vẹn lãnh thổ của Ukraina trong các đường biên giới được quốc tế công nhận".

Theo khảo sát được thực hiện bởi Pew Research Center vào năm 2014, phần lớn cư dân Krym nói rằng họ tin rằng cuộc trưng cầu dân ý là tự do và công bằng (91%) và rằng chính phủ tại Kyiv nên công nhận kết quả của cuộc bỏ phiếu (88%). Chính phủ Nga phản đối bị gắn mác "thôn tính", khi Putin bảo vệ cuộc trưng cầu dân ý là tuân thủ nguyên tắc quyền tự quyết của các dân tộc.

Kết quả

Trong vòng vài ngày sau khi ký hiệp ước gia nhập, quá trình sáp nhập Krym vào liên bang Nga đã bắt đầu với việc rúp Nga được đưa vào lưu thông chính thức và sau này trở thành tiền tệ duy nhất cho thanh toán hợp pháp đồng hồ được chuyển sang giờ Moskva. Bản sửa đổi Hiến pháp Nga đã chính thức được công bố với Cộng hòa Krym và thành phố liên bang Sevastopol được thêm vào các chủ thể liên bang Nga, và Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev tuyên bố rằng Krym đã được hợp nhất hoàn toàn vào Nga. Kể từ khi sáp nhập, Nga đã hỗ trợ di cư quy mô lớn vào Krym.

Sau khi Ukraina mất quyền kiểm soát lãnh thổ vào năm 2014, họ cắt nguồn cung cấp nước của kênh Bắc Krym vốn cung cấp 85% nhu cầu nước ngọt của bán đảo từ sông Dnepr. Việc phát triển các nguồn nước mới được thực hiện, với những khó khăn lớn, để thay thế các nguồn mà Ukraina đã đóng cửa. Vào năm 2022, quân Nga từ bán đảo Krym chiếm đóng một phần lớn của tỉnh Kherson, cho phép họ mở khóa kênh Bắc Krym bằng vũ lực, nối lại nguồn cung cấp nước vào Krym.
Bắt đầu từ tháng 7 năm 2022, một loạt vụ nổ và hỏa hoạn đã xảy ra tại bán đảo Krym.

Xem thêm

Văn hoá Kizil-Koba
Người Cimmeria
Tauri
Neapolis thuộc Scythia
Người Hy Lạp tại Krym tiền La Mã
Khersones (Krym)
Vương quốc Bosporos
Vương quốc Pontos
Krym thời La Mã
Akatziri
Người Goth Krym
Người Tatar Krym
Hãn quốc Krym
Khazar
Người Karaite Krym
Đế quốc Nga sáp nhập Hãn quốc Krym
Taurida (1784–1796)
Novorossiya (tỉnh)
Taurida (1802–1921)
Chiến tranh Krym
Cộng hòa Nhân dân Krym
Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Taurida
Chính quyền khu vực Krym
Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Krym
Chính phủ Nam Nga thứ nhất
Chính phủ Nam Nga thứ hai
Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết tự trị Krym
Krym (tỉnh)
Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết tự trị Krym (1991–1992)
Cộng hòa Krym (1992–1995)
Cộng hòa Tự trị Krym

Chú thích

Đọc thêm

 Cordova, Carlos. Crimea and the Black Sea: An environmental history. (Bloomsbury Publishing, 2015.)
 Dickinson, Sara. "Russia's First 'Orient': Characterizing the Crimea in 1787." Kritika: Explorations in Russian and Eurasian History 3.1 (2002): 3-25. online

 Kent, Neil (2016). Crimea: A History. Hurst Publishers. .

 Kirimli, Hakan. National Movements and National Identity Among the Crimean Tatars (1905 - 1916) (E.J. Brill. 1996)
 Magocsi, Paul Robert (2014). This Blessed Land: Crimea and the Crimean Tatars. University of Toronto Press. .
 Milner, Thomas. The Crimea: Its Ancient and Modern History: the Khans, the Sultans, and the Czars. Longman, 1855. online
 O'Neill, Kelly. Claiming Crimea: A History of Catherine the Great's Southern Empire (Yale University Press, 2017).
 Ozhiganov, Edward. "The Crimean Republic: Rivalries for Control." in Managing Conflict in the Former Soviet Union: Russian and American Perspectives (MIT Press. 1997). pp. 83–137.
 Pleshakov, Constantine. The Crimean Nexus: Putin's War and the Clash of Civilizations (Yale University Press, 2017).

 Sasse, Gwendolyn. The Crimea Question: Identity, Transition, and Conflict (2007)

 , recent developments
 Williams, Brian Glyn. The Crimean Tatars: The Diaspora Experience and the Forging of a Nation (Brill 2001) online

Sử học sử
 Kizilov, Mikhail; Prokhorov, Dmitry. "The Development of Crimean Studies in the Russian Empire, the Soviet Union, and Ukraine," Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae (Dec 2011), Vol. 64 Issue 4, pp437–452.

Nguồn sơ cấp
; complete text online
 Wood, Evelyn. The Crimea in 1854, and 1894: With Plans, and Illustrations from Sketches Taken on the Spot by Colonel W. J. Colville (2005) excerpt and text search

Liên kết ngoài
 Historical footage of Crimea, 1918, filmportal.de
 On the role of Crimea in the Russian discourse in The Crimean Archipelago: A Multimedia Dossier


title: Fecal coliform

text:
Fecal Coliform hay F. Coli là một loại vi khuẩn gram âm kỵ khí, hình que, không tạo bào tử. Vi khuẩn coliform thường có nguồn gốc từ ruột của các động vật máu nóng. Coliform phân có khả năng phát triển trong môi trường có mặt các muối mật hoặc các chất bề mặt tương tự, là các oxidaza âm, và tạo ra axit và khí từ lactose trong vòng 48 giờ ở nhiệt độ 44 ± 0,5 °C. Thuật ngữ "coliform chịu nhiệt" chỉ nhóm này thì chính xác hơn và đang được chấp nhận hơn là "coliform phân".

Coliform bacteria bao gồm các chi xuất phát từ phân (như Escherichia) cũng như các chi không có nguồn gốc từ phân (như Enterobacter, Klebsiella, Citrobacter). Khảo nghiệm được dùng là một chỉ số về ô nhiễm phân; đặc biệt là cho E. coli, một vi sinh vật chỉ thị cho các mầm bệnh có thể có mặt trong phân. Sự hiện diện của coliform phân trong nước có thể không gây hại trực tiếp, và không nhất thiết chỉ ra sự hiện diện của phân.

Xem thêm
E. coli - một chỉ số chất lượng nước phổ biến khác.

Chú thích

Tài liệu
 EPA. "Monitoring and Assessing Water Quality: Fecal Bacteria."

Enterobacteria
Feces
Chỉ số chất lượng nước


title: Hang Nereo

text:
Hang Nereo (Tiếng Anh: Nereo Cave; Tiếng Ý: Grotta di Nereo; Tiếng Catalunya: Cova de Nereu) là một hang động nằm tại Alghero, Sassari, Sardinia, Ý. Nó là một trong những hang động rất gần với Hang Neptune.

Tên hang được đặt ra bởi những người khám phá ra nó để tỏ lòng tôn kính đối với nhân vật Thần thoại Hy Lạp Nereus.

Tổng quan

Đây được coi là hang động lớn nhất Địa Trung Hải. Các thợ lặn có thể lặn xuống độ sâu 35 m qua một đường ống dài và lớn từ khoảng 10 cửa hang. Các vách đá được phủ bằng san hô đỏ và Leptosamnia vàng.

Hang động là nơi sinh sống của rất nhiều loài động vật như cá mú, tôm hùm, cá lạc và những loại giáp xác.

Năm 2003, hang Nereo trở thành 1 phần của 1 khu bảo tồn biển, cùng với các hang khác ở vịnh Porto Conte và Punta Gigilo.

Xem thêm
 Hang Neptune
 Danh sách các hang động tại Ý

Tham khảo

Hang động Ý
Tỉnh Sassari


title: Diradops tamayoae

text:
Diradops tamayoae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Diradops


title: Canh (định hướng)

text:
Canh trong Tiếng Việt có thể là:
Canh (hàng can đứng thứ 7 trong 10 thiên can, sau can Kỷ trước can Tân)
Một món ẩm thực liên quan đến nước : Canh (thực phẩm) như là Canh chua, Canh cá Quỳnh Côi, Canh chua gà nấu lá giang...
Một đơn vị đo thời gian cũ về ban đêm (ban đêm được chia làm 5 canh)
Nói tắt của Canh tác, xuất hiện trong các thuật từ liên quan đến nông nghiệp: Khí canh, Thủy canh, Luân canh, Du canh, Thâm canh...


title: Đào Văn Nam

text:
Đào Văn Nam (sinh ngày 10 tháng 5 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá người Việt Nam thi đấu ở vị trí hậu vệ cho Hà Nội. Anh được đánh giá là cầu thủ đa năng khi có thể chơi nhiều vị trí khác nhau như trung vệ, hậu vệ cánh và tiền vệ trung tâm.

Đào Văn Nam trưởng thành từ lò đào tạo trẻ Ninh Bình và có quãng thời gian thi đấu cho đội trẻ Hà Nội trước khi khoác áo Hồng Lĩnh Hà Tĩnh. Năm 2023, anh trở lại thi đấu cho câu lạc bộ Hà Nội với bản hợp đồng kéo dài 3 mùa giải.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người Thái Bình
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Cầu thủ giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam
Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Hồng Lĩnh Hà Tĩnh
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Hà Nội (2016)
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam


title: Giải thưởng Truyền hình Rồng Xanh lần 1

text:
Lễ trao giải Truyền hình Rồng Xanh lần 1 () do Sports Chosun tổ chức, đã được diễn ra vào ngày 19 tháng 7 năm 2022, tại Paradise City, Incheon, bắt đầu lúc 7:00 tối KST. Sự kiện này là lễ trao giải đầu tiên nhắm vào các nội dung phim truyền hình trực tuyến ở Hàn Quốc. Nó được tổ chức bởi Jun Hyun-moo và Im Yoon-ah và được phát sóng trực tiếp thông qua LG Uplus và Naver Now trong khi sự kiện thảm đỏ được tổ chức bởi Jaejae.

Các đề cử được công bố vào ngày 6 tháng 7 năm 2022. Bộ truyện được sản xuất, đầu tư và phát hành từ ngày 1 tháng 5 năm 2021 đến ngày 30 tháng 4 năm 2022, đủ điều kiện để được đề cử. Ban giám khảo của Giải thưởng Dòng Rồng Xanh bao gồm sáu chuyên gia đã được xác minh. Để giảm khoảng cách giữa các chuyên gia và người xem nói chung, bình chọn của cư dân mạng cũng được phản ánh với tư cách là một giám khảo, và người chiến thắng (tác phẩm) được chọn dựa trên tổng số 7 phiếu bầu đó.

Squid Game nhận được số lượng đề cử cao nhất trong năm. D.P và Squid Game đã trở thành những chương trình chiến thắng nhiều nhất, mỗi chương trình giành được hai giải thưởng.

Chiến thắng và đề cử

 Người chiến thắng được liệt kê đầu tiên và nhấn mạnh bằng chữ in đậm.

Chương trình truyền hình với chiến thắng nhiều nhất

Chương trình truyền hình với số đề cử nhiều nhất

Trao giải và trình diễn

Người trao giải

Trình diễn

Tham khảo

Liên kết ngoài

Giải thưởng truyền hình 2022
Truyền hình Hàn Quốc năm 2022


title: Goonallica ilonkae

text:
Goonallica ilonkae là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Goonallica


title: Ozarba hemitecta

text:
Ozarba hemitecta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ozarba


title: Mesoleius tricoloripes

text:
Mesoleius tricoloripes là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesoleius


title: Sinophorus juniperinus

text:
Sinophorus juniperinus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sinophorus


title: Triphosa petronata

text:
Triphosa petronata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Triphosa


title: Exorista chnsella

text:
Exorista chnsella là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Exorista


title: Arai Hiroto

text:
Arai Hiroto (sinh ngày 22 tháng 6 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Arai Hiroto hiện đang chơi cho Giravanz Kitakyushu.

Tham khảo

Sinh năm 1996
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá Giravanz Kitakyushu


title: Himerta foxleei

text:
Himerta foxleei là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Himerta


title: Ilyrgis subsignata

text:
Ilyrgis subsignata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ilyrgis


title: Hervé Ndonga

text:
Hervé Ndonga Mianga (sinh ngày 2 tháng 5 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá người CHDC Congo, hiện tại thi đấu cho TP Mazembe ở vị trí tiền vệ.

Sự nghiệp
Mianga thi đấu cho Thành phố Mazembe ở Giải bóng đá Cúp câu lạc bộ thế giới 2010, vào sân từ ghế dự bị trong trận chung kết nơi họ thất bại 3-0 trước Internazionale.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1992
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Cộng hòa Dân chủ Congo
Cầu thủ bóng đá Thành phố Mazembe
Tiền vệ bóng đá


title: Kevin Nash

text:
Kevin Scott Nash (sinh ngày 09 tháng 7 năm 1959) là một đô vật chuyên nghiệp người Mỹ đã nghỉ hưu và diễn viên, được biết đến khi thi đấu cho World Wrestling Federation (WWF, nay là WWE). Nash đã đấu vật dưới nhiều tên võ đài, nhưng được biết đến bằng tên thật của mình trong World Championship Wrestling (WCW), Total Nonstop Action Wrestling (TNA), ông cũng đã được biết đến là Diesel trong WWF.

Năm 1994 khi còn ở WWF, Nash giành được WWF World, Intercontinental và Tag Team Champion (WWF Triple Crown) và tại giải thưởng Slammy năm đó và giành được giải MVP (giờ là Siêu sao của năm) và Đội xuất sắc nhất năm (Tag Team of the Year, với Shawn Michaels). Tại WWE, WCW và TNA, Nash giành được tổng cộng 21 danh hiệu, trong đó sáu lần vô địch thế giới (năm lần WCW World Heavyweight Championship, một lần WWF Champion), 12 lần vô địch đồng đội thế giới giữa ba chương trình. Triều đại giữ WWF Championship của ông kéo dài 358 ngày trở thành dài nhất những năm 1990. Trong thời gian ở WCW, Nash đã trở thành đô vật đầu tiên đánh bại Goldberg qua đó chấm dứt 173 chuỗi ngày bất bại của ông ta tại Starrcade (1998). Sau khi thi đấu bóng rổ đại học cho trường đại học Tennessee. Nash chơi cho một đội bóng chuyên nghiệp từ Đức trong một thời gian ngắn cho đến khi chấn thương đầu gối kết thúc sự nghiệp.

Nash là thành viên The Kliq, một nhóm hậu trường có ảnh hưởng gồm Shawn Michaels, Triple H, Scott Hall và X-Pac. Ông cũng là một trong ba thành viên sáng lập của New World Order (nWo), cùng Scott Hall và Hulk Hogan. Nash được giới thiệu vào WWE Hall of Fame 2015 và lần hai vào năm 2020 với tư cách là thành viên nWo cùng Hogan, Hall và X-Pac.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Nov 25 2010 Interview with Tha O Show
 Sep 25 2008 Audio Interview with In Your Head

Sinh năm 1959
Tín hữu Kitô giáo Mỹ
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nhân vật còn sống
Lính Lục quân Hoa Kỳ


title: Virgichneumon tenuicornis

text:
Virgichneumon tenuicornis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Virgichneumon


title: Scotopteryx staudingeri

text:
Scotopteryx staudingeri là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Scotopteryx


title: Eusterinx apophysa

text:
Eusterinx apophysa là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eusterinx


title: Synchlora albicostaria

text:
Synchlora albicostaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Synchlora


title: Alpina tenuifasciata

text:
Alpina tenuifasciata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Alpina


title: Phryxe fallax

text:
Phryxe fallax là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phryxe


title: Augusto B. Leguía

text:
Augusto Bernardino Leguía y Salcedo (19 tháng 2 năm 1863 - 7 tháng 2 năm 1932) là một chính trị gia Peru, người hai lần làm tổng thống của Peru, 1908-1912 và 1919-1930.

Cuộc sống ban đầu
Augusto Leguía sinh tại Lambayeque vào năm 1863, và sau đó kết hôn vào một trong những gia đình nổi bật nhất của các ông trùm của Peru. Được giáo dục ở Valparaíso, Chile, ông phục vụ trong quân đội Peru trong cuộc Chiến tranh Thái Bình Dương (1879-1884).
Sau chiến tranh, ông đã chuyển đến Hoa Kỳ và trở thành một giám đốc bảo hiểm với Công ty Bảo hiểm nhân thọ New York. Đến năm 1900, Leguía đã trở nên rất giàu có và quyết định trở về Peru. Ông tham gia chính trị trong năm 1903 do sự thúc đẩy của Manuel Candamo (lúc đó là lãnh đạo của Đảng Civilista) và cũng của José Pardo, Thủ tướng Chính phủ. Leguía mất vị trí của Bộ trưởng Bộ Tài chính, một bài ông sẽ giữ lại cho đến năm 1904, khi cựu Thủ tướng José Pardo đã trở thành tổng thống. Pardo đã bổ nhiệm ông làm Thủ tướng Chính phủ cho, và ông chấp nhận và vẫn như vậy cho đến năm 1907, khi ông từ chức để chạy cho chức tổng thống vào năm sau.

Tham khảo

Tổng thống Peru


title: 612 TCN

text:
612 TCN là một năm trong lịch La Mã.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 612 TCN


title: Cầu Borovsko

text:
Cầu Borovsko là một cây cầu cao tốc chưa được hoàn thành nằm gần , khu đô thị Bernartice, vùng Trung Bohemian, Cộng hòa Séc. Cây cầu thường được gọi là "Cây cầu của Hitler".

Cây cầu ban đầu bắc qua sông Sedlický gần Borovsko, Chính quyền quyết định xây dựng cây cầu tại điểm KM59 của đường cao tốc trong giai đoạn 1939-1942 và 1948-1950. Cây cầu bắt đầu được xây dựng vào tháng 7 năm 1939. Ngân sách dự kiến là 5.552.400 curon. Đến năm 1941, sau khi Đức xâm lược Liên Xô, hầu hết các dự án xây dựng dân dụng ở Tiệp Khắc bị dừng lại, để tập trung vật liệu phục vụ cho chiến tranh, cây cầu vẫn tiếp tục được xây dựng. Tiến trình xây dựng chỉ bị tạm dừng sau vụ ám sát Reinhard Heydrich, lãnh chúa Đức Quốc xã ở Tiệp Khắc. Dưới chế độ Cộng sản ra đời vào cuối Thế chiến thứ hai, cây cầu được tiếp tục xây dựng trở lại, mặc dù trọng tâm phát triển lúc đó là công nghiệp nặng và đường sắt.

Cây cầu được hoàn thành vào cuối năm 1950 và chính thức được chính quyền phê duyệt vào năm 1952. Tuy nhiên, chính quyền đã đình chỉ xây dựng đường cao tốc vào năm 1950, trạm cao tốc ở đầu phía nam cây cầu không được hoàn thành, và cây cầu bị bỏ hoang.

Những năm 1960, người ta lại có những hy vọng mới cho Cầu Borovsko và đường cao tốc Séc. Vào thời điểm đó, chính quyền đang xem xét một dự án xây dựng hồ chứa nước uống mới cho Praha. Một hồ nước nhân tạo khổng lồ đã làm ngập một số thung lũng, bao gồm hai thung lũng nơi có Cầu Borovsko và Cầu Sedmpanský nhỏ hơn nằm lân cận. Cuối cùng, chính quyền quyết định được bỏ qua thung lũng, xây một cây cầu hoàn toàn mới  ở vị trí cách 1.4 km về phía nam.

Con đập được đưa vào hoạt động từ năm 1976 và đoạn của đường cao tốc D1 hoạt động từ năm 1977. Cầu Borovsko và cầu Sedmpanský đã bị bỏ hoang. Ngày nay, các nhịp lớn của cầu Borovsko đã bị ngập gần hết lòng đường. Cây cầu nằm ẩn mình giữa những khu rừng ở Cao nguyên Bohemian-Moravian, vì toàn bộ khu vực hồ là khu vực cấm. Việc ra vào nơi này bị nghiêm cấm để bảo vệ đầu nguồn.

Tham khảo

Huyện Benešov
Cầu tại Cộng hòa Séc
Hộp thông tin khung bản đồ không có ID quan hệ OSM trên Wikidata


title: Đinh Tuấn Vũ

text:
Đinh Tuấn Vũ là đạo diễn điện ảnh Việt Nam từng giành giải Đạo diễn xuất sắc tại Giải Cánh diều 2015 với bộ phim Cuộc đời của Yến, bộ phim này của anh cũng giành được những hạng mục quan trọng của Giải Cánh diều 2015, Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 19, cùng một giải quốc tế. Một số phim điện ảnh khác do anh đạo diễn cũng giành được các giải thưởng như Và anh sẽ trở lại, Chú ơi đừng lấy mẹ con, Truyền thuyết về Quán Tiên.

Tiểu sử
Đinh Tuấn Vũ sinh ngày 27 tháng 12 năm 1989, bố anh là nhà báo Đinh Trọng Tuấn - Tổng biên tập Tạp chí Thế giới Điện ảnh, Mẹ là nhà lý luận phê bình điện ảnh Ngô Phương Lan - nguyên Cục trưởng Cục Điện ảnh. Ông ngoại của Đinh Tuấn Vũ là NSND họa sĩ Ngô Mạnh Lân, bà ngoại là NSND diễn viên Ngọc Lan.

Dù được gia đình định hướng theo học Đại học ngoại giao. Từ năm 2007 đến 2011, Đinh Tuấn Vũ học lớp đạo diễn khóa 27 tại Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội. Trong thời gian theo học, Đinh Tuấn Vũ đã giành được giải Tài năng trẻ cho bộ phim ngắn đầu tay, Sau bức rèm. Năm 2011, phim ngắn Khẽ chạm của Đinh Tuấn Vũ giành được bằng khen tại Giải Cánh diều 2010.

Sau khi tốt nghiệp, Đinh Tuấn Vũ làm việc tại Hãng phim truyện Việt Nam; năm 2013, bộ phim điện ảnh đầu tay của anh là Và anh sẽ trở lại giành được bằng khen tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 18. Năm 2016, bộ phim điện ảnh tiếp theo là Cuộc đời của Yến thắng lớn khi nhận được 5 giải tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 19 – trong đó có giải Bông sen bạc cho phim truyện điện ảnh – 3 giải Cánh Diều - trong đó anh nhận giải Đạo diễn xuất sắc - và giải Phim hay nhất tại Liên hoan phim quốc tế các phim công chiếu lần đầu tại Philippines.

Đinh Tuấn Vũ là thành viên ban giám khảo Liên hoan phim môi trường lần thứ 6 năm 2016, cuộc thi Nhà biên kịch tài năng năm 2017 và 2018.

Bộ phim điện ảnh Truyền thuyết về Quán Tiên sản xuất năm 2019 do anh đạo diễn nhận được giải Bông sen Bạc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 21. Cũng tại kỳ liên hoan phim này, bộ phim Chú ơi, đừng lấy mẹ con do anh đạo diễn bất ngờ giành giải Phim điện ảnh được khán giả yêu thích.

Năm 2020, Đinh Tuấn Vũ bắt đầu dự án phim tiểu sử Sao vàng bên ngực áo - sau đổi tựa đề thành Viên đạn cuối cùng - kể về vận động viên bắn súng Hoàng Xuân Vinh. Vì dịch Covid và một số lí do khác mà dự án bị dở dang. Năm 2023, Đinh Tuấn Vũ bắt đầu làm đạo diễn dòng phim truyền hình với bộ phim Nhà mình lạ lắm.

Tác phẩm

Vai trò đạo diễn chính

Phó đạo diễn

Giải thưởng

Giải cá nhân

 Phim ngắn đầu tay: Sau bức rèm dành giải Tài năng trẻ
 Năm 2016: Giải Đạo diễn xuất sắc hạng mục Phim truyện điện ảnh tại Giải Cánh diều 2015 với bộ phim Cuộc đời của Yến.

Tác phẩm đạt giải

Tham khảo

Người họ Đinh tại Việt Nam
Sinh năm 1989
Người Hà Nội
Đạo diễn Việt Nam
Nhân vật còn sống
Phim và người giành giải Cánh diều


title: Scambus neglectus

text:
Scambus neglectus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Scambus


title: Xơ hóa

text:
Xơ hóa là quá trình tự chữa lành vết thương khi các mô tổn thương được thay thế bởi các mô liên kết, hình thành một tổ chức xơ sẹo. Các chấn thương lặp đi lặp lại, viêm mãn tính và quá trình tái tạo dễ dàng dẫn đến sự tăng sinh quá mức các protein cấu tạo lưới ngoại bào (collagen, elastin, reticulin), thúc đẩy quá trình xơ hóa và hình thành các sẹo xơ hóa vĩnh viễn. Nếu sự xơ hóa được hình thành từ một dòng tế bào đơn sẽ hình thành u xơ hóa (fibroma). Về mặt sinh lý, sự xơ hóa tác động đến việc tích tụ mô liên kết, gây ảnh hưởng hoặc ức chế chức năng của các cấu trúc bên dưới tổ chức bị xơ hóa. Sự xơ hóa có thể được sử dụng để mô tả tình trạng bệnh lý của sự tích tụ quá mức mô liên kết, cũng như quá trình tích tụ mô liên kết trong quá trình lành vết thương.

Sinh lý học
Tương tự như quá trình hình thành sẹo, sự xơ hóa cũng liên quan đến việc kích thích nguyên bào sợi để tạo ra mô liên kết, trong đó có collagen và glycosaminoglycan. Khởi đầu, các tế bào miễn dịch như đại thực bào tiết ra các nhân tử tiền xơ hóa (TGF-β, CTGF, PDGF, IL-10...) nhằm kích thích các nguyên bào sợi thông qua kích hoạt các lộ trình truyền tín hiệu như lộ trình ATK/mTOR và lộ trình SMAD. Sự kích hoạt các lộ trình truyền tín hiệu hoạt hóa và làm tăng sinh các nguyên bào sợi, dẫn đến sự hình thành một mạng lưới ngoại bào bao quanh các mô liên kết. Quá trình tái tạo mô này là một quá trình phức tạp với sự điều chỉnh chặc chẽ quá trình hình thành cũng như phân hủy mạng lưới ngoại bào, giúp duy trì sự hoạt động bình thường của mô sau tổn thương. Tuy nhiên, những chấn thương nghiêm trọng hoặc chấn thương tái lập nhiều lần sẽ dẫn đến sự xơ hóa tiến triển không thể phục hồi.

Các dạng xơ hóa
Xơ hóa có thể xảy ra ở nhiều cơ quan khác nhau trong cơ thể, đặc biệt là sau quá trình viêm hoặc tổn thương.

Phổi
 Xơ hóa màng phổi (Fibrothorax)
 Xơ phổi (Pulmonary fibrosis)
 Xơ nang (Cystic fibrosis)
 Xơ phổi vô căn (Idiopathic pulmonary fibrosis)
 Tổn thương phổi sau xạ trị (Radiation-induced lung injury)

Gan
 Xơ gan tạo cầu (Bridging fibrosis)
 Xơ gan (Cirrhisis)

Thận
 Xơ thận (Renal fibrosis)

Não
 Xơ hóa thần kinh đệm (Gliosis)

Tim
 Xơ hóa cơ tim (Myocardial fibrosis)
 Xơ hóa mô kẽ (Interstitial fibrosis)
 Xơ hóa thay thế (Replacement fibrosis)

Khác

 Cứng mạch (Arterial stiffness)
 Xơ hóa khớp (Arthrofibrosis)
 Bệnh thận mạn tính
 Bệnh Crohn
 Co cứng Dupuytren
 Sẹo lồi (Keloid)
 Xơ hóa trung thất (Mediastinal fibrosis)
 Xơ hóa tủy xương (Myelofibrosis)
 Xơ hóa thể hang (Penile curvature) (còn gọi là bệnh Peyronie)
 Xơ hóa hệ thống nguồn gốc thận (Nephrogenic systemic fibrosis)
 Xơ khối tiến triển (Progressive massive fibrosis)
 Xơ hóa phúc mạc (Retroperitoneal fibrosis) (còn gọi là bệnh Ormond)
 Xơ cứng bì/Xơ cứng bì hệ thống (Scleroderma/Systemic sclerosis)
 Một vài dạng của viêm dính bao khớp vai (adhesive capsulitis)

Tham khảo


title: Fundadores de São Paulo

text:
Fundadores de São Paulo (tạm dịch: Những vị đấng sáng lập São Paulo) là một tượng đài nằm ở khu phố Vila Mariana của São Paulo, Brazil. Tác phẩm được tạc bởi nhà điêu khắc người Brazil  nhằm vinh danh những vị thuỷ tổ có công sáng lập thành phố. Tượng đài được khánh thành vào ngày 25 tháng 1 năm 1963 sau 10 năm xây dựng.

Mô tả
Tượng đài được điêu khắc bởi Luis Morrone, có vị trí nằm trên phố Nábia Abdala Chohfi, ở góc Đại lộ Sargento Mario Kozel Filho, gần R. Manoel da Nóbrega, trong khu phố Vila Mariana của São Paulo, Brazil. Tác phẩm điêu khắc này nằm giữa Nhà thi đấu Ibirapuera và Đài tưởng niệm Bandeiras. Tượng đài nằm ở phía trước , nhưng ban đầu được đặt gần Praça da Sé cho đến những năm 1970.

Có chín nhân vật tượng đồng được điêu khắc trong tác phẩm, trong đó có 3 nhân vật mang vai trò tôn giáo (Manuel da Nóbrega, José de Anchieta và ), 2 nhà thám hiểm người Bồ Đào Nha (Martim Afonso de Souza và João Ramalho) và 3 người bản xứ (Bartira, Tibiriçá và cậu bé Curumim). Nhân vật thứ chín là một em bé nằm trong lòng Bartira không được xác định rõ danh tính. Một cây thánh giá được đặt ở trung tâm nhằm đề cập đến tôn giáo chủ yếu của thành phố là Công giáo. Hai tấm bảng trên bệ đá hoa cương đại diện cho quần chúng nhân dân đầu tiên ở São Paulo và sự thành lập của São Vicente.

Phần chính của tượng đài được làm bằng đồng và đá hoa cương có kích thước , nằm trên một bệ đá cũng làm từ đá hoa cương có kích thước . Cây thánh giá ở vị trí trung tâm có chiều cao .

Lịch sử
trái|nhỏ|Tấm bảng còn sót lại thể hiện sự thành lập của São Vincente
Việc xây dựng tượng đài bắt đầu bằng việc đặt viên đá nền vào ngày 18 tháng 10 năm 1952 và được hoàn thành vào năm 1962. Tác phẩm được khánh thành vào ngày 25 tháng 1 năm 1963 vào ngày kỷ niệm thành lập thành phố.

Tấm bảng tượng trưng cho quần chúng nhân dân đầu tiên đã bị lấy trộm vào năm 2004. Và vì không có bức ảnh nào chụp lại tấm bảng này, nó đã được thay thế bằng một tấm bảng tạm thời ghi lại vụ trộm. Ít nhất kể từ năm 2016 dường như không còn cây thánh giá nào ngoại trừ cây thánh giá đang đặt ở vị trí giữa.

Tham khảo

Đài tưởng niệm


title: Agata Różańska

text:
Agata Różańska (sinh ngày 3 tháng 10 năm 1968 tại Bydgoszcz, Ba Lan) là một nhà thiên văn học và nhà vật lý thiên văn người Ba Lan. Cô chuyên nghiên cứu các quá trình phát xạ trong các nguồn thiên văn học tia X.

Tiểu sử
Agata Różańska khởi xướng việc nghiên cứu các vùng nhị pha xung quanh các lỗ đen siêu trọng ở trung tâm các thiên hà. Cô là thành viên của Hiệp hội Thiên văn Ba Lan, Liên đoàn Thiên văn Quốc tế và Hiệp hội Thiên văn châu Âu. Từ năm 2013, cô là thủ quỹ của Hiệp hội Thiên văn Ba Lan. Năm 2019, cô được bổ nhiệm làm thành viên Ủy ban Nghiên cứu Vệ tinh và Không gian của Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan nhiệm kỳ 2019–2022. Cô được bầu làm thành viên hội đồng của Hiệp hội Thiên văn châu Âu nhiệm kỳ 2020–2024.

Różańska chính thức nhận chức danh giáo sư vào năm 2020. Hiện tại, cô làm việc tại Trung tâm Thiên văn Nicolaus Copernicus, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan ở thủ đô Warsaw.

Tham khảo

Sinh năm 1968
Nhân vật còn sống
Nhà thiên văn học Ba Lan


title: Amenmose

text:
Amenmose, còn được viết Amenmoses, Amenmesses hay Amenmesse, là một cái tên được đặt bởi người Ai Cập cổ đại, mang ý nghĩa là "Đứa con của thần Amun". Tên này có thể chỉ đến:

 Amenmose, vương tử, con của pharaon Thutmose I, được chỉ định làm Thái tử nhưng mất trước cha mình.
 Amenmose, tướng phục vụ dưới thời pharaon Thutmose III và Amenhotep II, chôn tại ngôi mộ TT42 cùng vợ là Henuttaui.
 Amenmose, một quý tộc sống vào thời pharaon Amenhotep III.
 Amenmose, một sứ giả Ai Cập, được nhắc đến trong những bức thư gửi từ Amarna là Amanmašša.
 Amenmose, một thư lại dưới thời Ramesses II, là con trai của quan thẩm phán Pendjerty và phu nhân Mutemonet.
 Amenmesse, pharaon thứ năm của Vương triều thứ 19.
 Amenmose, tể tướng, phục vụ dưới thời pharaon Amenmesse và Seti II.

Tên Ai Cập cổ đại


title: Lễ hội ẩm thực

text:
Lễ hội ẩm thực (Food festival) là một lễ hội trong đó các loại thức ăn, đồ uống, thực phẩm đóng vai trò là chủ đề trung tâm. Trong văn hóa truyền thống thì những lễ hội này luôn là dịp để giao lưu, đoàn kết các cộng đồng với nhau thông qua sự kiện kỷ niệm sau khi thu hoạch và tạ ơn trên vì một mùa màng trồng trọt bội thu. Ngày nay, Lễ hội ẩm thực là sự kiện quảng bá nền ẩm thực quốc gia, địa phương, giới thiệu các đặc sản, món ngon vật lạ, sản vật địa phương nhằm thu hút khách du lịch trong các tour du lịch ẩm thực. Các lễ hội ẩm thực được coi là tác nhân lưu giữ di sản văn hóa địa phương, đồng thời tôn vinh di sản văn hóa này đồng thời thương mại hóa nó đến khán giả trong nước hoặc quốc tế.

Tổng quan
Lễ hội ẩm thực trên khắp thế giới thường dựa trên các kỹ thuật canh tác truyền thống, theo mùa Lễ hội ẩm thực có liên quan đến văn hóa ẩm thực của một vùng, miền, khu vực, cho dù thông qua việc chuẩn bị thức ăn phục vụ hay khoảng thời gian tổ chức lễ hội. Mặc dù phù hợp về mặt lịch sử với các giai đoạn thu hoạch lương thực có ý nghĩa văn hóa, các lễ hội ẩm thực đương đại thường được gắn kết với các tổ chức kinh doanh hoặc tổ chức phi lợi nhuận và tham gia rất nhiều hoạt động tiếp thị cho các lễ hội của họ, vì thành công của chúng được đo lường dựa trên doanh thu mà chúng tạo ra cho cộng đồng địa phương, khu vực hoặc thực thể (entity) được đưa vào sự kiện. Các lễ hội ẩm thực hiện đại cũng chiếm một phần lớn của ngành du lịch ẩm thực, sử dụng các lễ hội ẩm thực và ẩm thực khu vực để hỗ trợ ngành du lịch rộng lớn hơn của một địa phương.

Lễ hội ẩm thực đang nhanh chóng trở thành một phần của ngành du lịch ẩm thực đang mở rộng về quy mô. Bản thân du lịch ẩm thực đã trở thành một phần quan trọng của ngành du lịch trên toàn thế giới và sự hiện diện của các lễ hội ẩm thực đã hỗ trợ sự phát triển của các ngành nghề ăn theo ở địa phương. Lễ hội ẩm thực là một phần quan trọng trong việc xây dựng thương hiệu điểm đến cho nhiều vùng, tạo ra lý do dựa trên sự kiện để các cá nhân đến thăm các địa phương kém hấp dẫn hoặc ít tiếng tăm và quảng bá các sản phẩm và dịch vụ địa phương bên ngoài môi trường sản phẩm đô thị. Một số nghiên cứu điển hình đã chỉ ra rằng các lễ hội ẩm thực có khả năng cải thiện tính bền vững xã hội đồng thời hỗ trợ rất nhiều cho ngành du lịch và khách sạn nở rộ. Du lịch ẩm thực cũng là một lý do quan trọng khiến mọi người tham dự các lễ hội ẩm thực trên khắp thế giới.

Chú thích

Văn hóa
Ẩm thực
Lễ hội ẩm thực


title: Labocania

text:
Labocania là một chi khủng long, được Molnar mô tả khoa học năm 1974.

Xem thêm

Danh sách khủng long

Chú thích

Khủng long
Labocania
Động vật tuyệt chủng
Động vật được mô tả năm 1974
Khủng long kỷ Phấn Trắng
Khủng long Bắc Mỹ
Liên họ Khủng long bạo chúa
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Sống cùng lịch sử (phim)

text:
Sống cùng lịch sử là một bộ phim được Nhà nước Việt Nam đặt hàng Hãng Phim truyện Việt Nam sản xuất năm 2014 để kỷ niệm 60 năm chiến thắng Điện Biên Phủ. Phim do Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Thanh Vân, Phó giám đốc Hãng phim truyện Việt Nam làm đạo diễn.

Bộ phim gây chú ý trong dư luận khi được đầu tư đến 21 tỷ đồng (gần 1 triệu USD, kinh phí hoàn toàn của Nhà nước) nhưng lại bị đánh giá là một thất bại về doanh thu, hoàn toàn ế khách khi không bán nổi 1 vé và phải ngừng chiếu chỉ vài ngày sau khi ra rạp vào đúng dịp Quốc khánh Việt Nam 2 tháng 9. Tuy nhiên, điều đáng ngạc nhiên hơn là 1 tháng sau, khi được phát tại các rạp nhân dịp kỷ niệm 10/10/2014, phim lại thu hút rất đông khán giả đến xem.

Nội dung phim
Phim kể về một nhóm bạn trẻ "đi phượt" đến Điện Biên rồi "tình cờ mơ thấy" mình xuất hiện trong trận chiến Điện Biên Phủ và trở thành những dân công kéo pháo, đào hầm. Từ những thanh niên của thế giới hiện đại với iPad, iPhone, sống "thực dụng, bàng quan", "ích kỷ và thiếu trách nhiệm với xã hội", họ dần "thay đổi theo hướng tích cực". Sau khi rút ra được bài học sâu sắc về những tấm gương và lý tưởng cao đẹp, nhóm bạn trẻ đi về qua Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, vào viếng nhà Đại tướng Võ Nguyên Giáp và khóc.

Diễn viên
Nguyễn Thu Quỳnh vai Nga
Đào Chí Nhân vai Lâm
Hoàng Tuấn Kiên vai Tùng
Hoàng Mai Anh vai Dương
Nicolas Nguyễn Văn vai Paul
Anastasia Zholobova vai Hana
Lâm Tùng vai Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Công chiếu
Được Nhà nước đầu tư với kinh phí cao, Sống cùng lịch sử được kỳ vọng sẽ "tạo ra bước đột phá cho mảng phim lịch sử". Bộ phim được chọn chiếu mở màn miễn phí từ ngày 26 đến 30 tháng 4 năm 2014 để kỷ niệm 60 năm chiến thắng Điện Biên Phủ.

Theo NSND Nguyễn Thanh Vân, đạo diễn của bộ phim và là Phó giám đốc Hãng phim truyện Việt Nam, ê-kíp làm phim đã cố liên lạc với các rạp nhà nước lẫn tư nhân nhưng các chủ rạp tư nhân không đồng ý trình chiếu bởi họ còn phải tính đến "bài toán kinh doanh".

Đến dịp lễ ngày 2 tháng 9, bộ phim mới được chính thức công chiếu ở Trung tâm Chiếu phim Quốc gia (do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quản lý) và rạp Kim Đồng (do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội quản lý) từ ngày 29 tháng 8. Tuy được ưu tiên chiếu ở những khung giờ đẹp nhất trong ngày (10 giờ, 19 giờ 30, và 20 giờ), nhưng các rạp đã phải liên tục hủy chiếu vì số lượng khán giả tới xem chỉ từ 2 đến 3 người, và chính thức ngưng chiếu sau hai tuần.

Sau khi "chết" ở rạp, Sống cùng lịch sử sẽ tiếp tục được đem chiếu miễn phí cho sinh viên và bộ đội xem với sự hợp tác của Trung ương Đoàn Hà Nội và Hãng phim Quân đội, theo lời đạo diễn Thanh Vân chia sẻ.

Hai phim khác do nhà nước đầu tư cũng chiếu vào tháng 9 năm 2014 là Mộ gió và Đam mê cũng chịu số phận tương tự, chỉ bán được vài vé.

Tuy nhiên, khi phim được trình chiếu trong khuôn khổ Tuần phim Kỷ niệm 60 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2014). Thông tin từ phòng chiếu của Trung tâm Chiếu phim Quốc gia, buổi khai mạc tối 8/10, nhiều người đã chứng kiến cảnh quá tải khán giả đến xem bộ phim này. Cũng theo Trung tâm này, bộ phim được lựa chọn phòng chiếu lớn nhất với 400 chỗ ngồi, vậy nhưng sau đó, rạp đã phải kê thêm rất nhiều ghế để đáp ứng nhu cầu của khán giả. Tại buổi khai mạc phim tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia, đạo diễn Phạm Nhuệ Giang (vợ đạo diễn Nguyễn Thanh Vân) cho biết, nếu so với hai đợt ra mắt trước đó là dịp 30/4 và 2/9 thì lần này công tác quảng bá phim được làm tốt hơn.

Phản hồi
Trước khi phim được trình chiếu, nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm (đang làm việc cho Hãng Phim truyện Việt Nam) tuyên bố: "Anh chị nào xem phim xong mà không khóc, đảm bảo hoàn tiền vé". Tuy nhiên Sống cùng lịch sử đã không bán được 1 vé nào trong suốt 2 tuần ở Rạp Kim Đồng.

Báo Nhân dân đánh giá Sống cùng lịch sử "có cấu trúc, cách thể hiện độc đáo vượt trội", lôi cuốn khán giả với "thủ pháp nghệ thuật đỉnh cao". Đạo diễn Nguyễn Thanh Vân được khen là đã khiến "chất lượng phim bộc lộ ra trọn vẹn" với "bản lĩnh nghệ thuật" và "độ hào hứng say mê". Theo báo này, các diễn viên chính đã có tình yêu thật sự khi vào vai diễn của mình, và cảnh khóc Đại tướng Võ Nguyên Giáp là "khóc thật sự, nhập vai đến mức quên mình đang diễn". Bộ phim được cho là đã thể hiện "lòng yêu nước, khí phách dân tộc và sự hiến dâng có trong mỗi thế hệ" mà không hề "suông sáo, tẻ nhàm, giáo điều".

Đạo diễn Nhuệ Giang, vợ của NSND Nguyễn Thanh Vân, cho rằng đây là "một bộ phim hay", "hình ảnh đẹp", "các cuộc chiến đấu hoành tráng", "mang nhiều ý nghĩa lịch sử". Đạo diễn Nguyễn Thanh Vân cũng tự đánh giá rằng Sống cùng lịch sử đã "hoàn thành sứ mệnh" (chiếu trong các dịp kỷ niệm quan trọng), và ông "hoàn toàn hài lòng về nội dung và cách thể hiện của bộ phim", nhưng cũng buồn khi thấy kết quả doanh thu.

Báo Thể thao & Văn hóa cho rằng Sống cùng lịch sử là một bộ "phim nhà nước", "phim truyền thống", có "mô hình đã hoàn toàn lạc hậu so với hiện tại", phim làm ra chỉ để "cất kho", "không hề đầu tư phần quảng bá" nên việc không bán được vé nào là đã được báo trước.

Theo VnExpress, khán giả cho rằng bộ phim "nặng tính tuyên truyền", "được đầu tư kỹ lưỡng về hình ảnh" nhưng "vẫn đi theo lối mòn", "cách xây dựng cốt truyện xa rời thực tế", "lời thoại cũ kỹ" và "có nhiều tình tiết hơi vô lý".

Theo 24h.com.vn, Sống cùng lịch sử "được quay đẹp, âm thanh hay, trẻ trung, hiện đại và có một số chi tiết thú vị", nhưng "chưa thật sự hấp dẫn", "chưa đủ sức cuốn hút người xem". Các diễn viên bị chê là "đọc lời thoại" một cách "khô khan, thiếu cảm xúc", lúc bom đạn rơi nổ khốc liệt thì một vài diễn viên phụ vẫn đi lại "hiên ngang", "thiếu chân thực". Khâu hóa trang cũng bị chê khi các cô dân công và anh chiến sĩ lại có "kiểu tóc thời thượng", "thậm chí nhuộm tóc vàng hoe". Bộ phim còn bị chỉ trích vì có những cảnh nhạy cảm không phù hợp với một bộ phim lịch sử, như cảnh nhân vật nữ chính (Nguyễn Thu Quỳnh) khỏa thân trong nhà tắm, nhân vật nam đứng ngoài ngắm rồi hai người hôn nhau đắm đuối, cảnh một tên lính Pháp cưỡng hiếp cô gái dân tộc Thái, cảnh cô nữ dân công giả trai để cầm súng đánh giặc để lộ cả ngực.

BBC Vietnamese cho rằng đây là một bộ phim "được thực hiện để ca ngợi chiến thắng Điện Biên Phủ và Đại tướng Võ Nguyên Giáp", được nhà nước Việt Nam đầu tư đến 21 tỷ đồng nhưng vẫn bị ế.

Vietnamnet cho rằng bộ phim được làm theo kiểu "đem con bỏ chợ", "đốt tiền tỷ" để "làm phim không ai xem". Khi được hỏi về việc "ai sẽ chịu trách nhiệm", ông Phan Đình Tân, người phát ngôn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nói chưa nắm thông tin vụ việc, nhưng Cục Điện ảnh chịu trách nhiệm phải trả lời, khi phóng viên liên hệ với các lãnh đạo Cục thì lại không nhận được câu trả lời.

Lý giải về việc phim lại thu hút được nhiều khán giả sau khi công chiếu 1 tháng, đạo diễn Phạm Nhuệ Giang nói: “Có lẽ là do trước đó, bộ phim cũng đã ra mắt ở các trường đại học, đoàn thanh niên, rồi người nọ truyền người kia nên cũng tạo thành một hiệu ứng tốt cho phim. Rất đông khán giả đã đến rạp, thậm chí nhiều người còn không có ghế ngồi nhưng vẫn xem từ đầu đến cuối. Tôi đã nhìn thấy những giọt nước mắt của các khán giả lớn tuổi, còn khán giả trẻ thì lặng lẽ thưởng thức”.

Chú thích

Liên kết ngoài
Trailer phim.

Phim năm 2014
Phim Việt Nam
Phim tiếng Việt
Phim tâm lý Việt Nam
Phim tuyên truyền Việt Nam
Phim về chiến tranh Việt Nam
Phim của Hãng phim truyện Việt Nam
Phim về Chiến tranh Đông Dương
Chiến dịch Điện Biên Phủ
Phim đề tài du hành thời gian
Phim lấy bối cảnh ở Việt Nam
Phim quay tại Việt Nam
Phim chính kịch thập niên 2010
Phim chiến tranh thập niên 2010
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 2010
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1950


title: Facidia rivulosum

text:
Facidia rivulosum là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Facidia


title: Horisme simulans

text:
Horisme simulans là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Horisme


title: Vĩnh biệt mùa hè (phim)

text:
Vĩnh biệt mùa hè (tựa tiếng Anh: Farewell Summer) là một bộ phim tình cảm lãng mạn Việt Nam về nội dung tuổi học trò, được công chiếu năm 1992, đạo diễn bởi Lê Hoàng Hoa, dựa trên tác phẩm tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nguyễn Đông Thức. Phim có sự tham gia của hai diễn viên nổi tiếng Việt Trinh trong vai Hằng và Lê Công Tuấn Anh trong vai Long.

Nội dung

Bộ phim lấy bối cảnh ở trường Marie Curie, Thành phố Hồ Chí Minh, lớp 12A đang bước vào năm học cuối cấp. Trong lớp có nhóm 4H, gồm 4 cô gái có tên bắt đầu bằng chữ H: Hằng (lớp trưởng), Hạ (bí thư chi đoàn), Hoa và Hân. Ngoài ra còn có Long - một chàng trai con nhà nghèo; Thiện - con một Đại tá công an mới từ tỉnh chuyển lên thành phố; Ngôn - công tử nhà giàu ăn chơi lêu lổng, lười học, hay hỗn láo với thầy cô; nhóm Bốn Mùa (hay bị trêu là Ngũ Quỷ) - nhóm của Ngôn; thầy Minh - thầy giáo chủ nhiệm mới và cũng là một nhà thơ.

Một buổi sáng, Hạ gọi một chiếc xích lô thì bất ngờ phát hiện đó chính là Long đang thay cha ốm chở khách kiếm tiền. Cậu vì quá mặc cảm, không nói không rằng liền đạp xe bỏ chạy. Đến chiều, Long đến xin lỗi Hạ, Hạ thông cảm và còn hẹn Long đi chơi. Trong cuộc hẹn ấy, Hạ phát hiện ba của Hằng - ông Quang đang đi với nhân tình ở bên ngoài.

Cả Long và Thiện đều trở nên thân thiết với Hạ và Hạ cũng có tình cảm đặc biệt với Long. Ở lớp, Ngôn học quá kém, bị thầy giáo Tùng chú ý kiểm tra nên giở trò hỗn láo ngay trên lớp. Thế nhưng, nhờ có ba là Giám đốc Ngân hàng, Ngôn không bị đuổi học khiến thầy Tùng tức giận bỏ dạy ở trường.

Thầy Minh dù đã có vợ con nhưng vẫn có tình ý với Hằng, nhiều lần mời Hằng đi chơi, viết thơ tặng cô khiến cô cũng có phần rung động. Sau đó, bi kịch xảy ra với gia đình Hằng. Cô phát hiện mẹ đã ngoại tình với chú Đăng, bạn của ba cô đang sống nhờ ở nhà họ. Bà Quang khóc lóc giải thích rằng bà và ông Quang từ lâu đã không còn tình cảm, khiến Hằng càng phẫn nộ vì bấy lâu nay phải sống trong sự giả dối. Bà Quang bỏ nhà đi ngay ngày hôm sau. Chịu tác động của việc đó, Hằng hành xử khác lạ, đi ăn chơi cùng đám bạn Ngôn và rồi trong đêm Giáng Sinh, chấp nhận tình cảm của thầy Minh.

Thầy Minh và Hằng qua lại trong sự phản đối của tất cả bè bạn, họ cho rằng thầy Minh đến với Hằng không phải vì tình yêu. Dưới áp lực của bạn bè và nhà trường, hai người tạm giữ khoảng cách một thời gian. Sau đó không lâu, Hằng tiếp tục gặp cú sốc thứ hai, ba cô bị phát hiện tiêu cực ở công ty nên đã bị truy tố. Trong hoàn cảnh đó cũng chỉ có bạn bè là những người ở bên an ủi Hằng. Đồng thời, họ khuyên nhủ cô đến gặp và tha thứ cho mẹ.

Sau khi nói chuyện với mẹ, Hằng vẫn buồn và muốn gặp thầy Minh nhưng ông ta lấy cớ bận để từ chối. Hằng nhận ra con người thật của người đàn ông đó. Trong cơn tuyệt vọng, Hằng gặp Đoàn Hùng - một nhà thơ nổi tiếng, bạn thầy Minh, từng được giới thiệu cho Hằng và Hạ trong một buổi văn nghệ. Đoàn Hùng về sau đã đưa Hằng lên Đắk Nông dạy học cho trẻ em vùng cao, cho cô cuộc sống mới, giúp cô quên đi tất cả nỗi buồn đã qua.

Ngày sinh nhật Hạ, Long chuẩn bị quà đem đến tặng. Trên đường đi, Long gặp và nói chuyện với mẹ Hạ, bà phản đối việc cậu thân thiết với Hạ, buông lời đụng chạm gia cảnh nhà Long, khiến cậu buồn bã bỏ đi. Long đạp xe về trong mưa, đến một cây cầu, nói "Vĩnh biệt Hạ" (cũng có nghĩa là "vĩnh biệt mùa hè") rồi ném món quà đã chuẩn bị xuống sông và quyết định sẽ rời xa Hạ.

Trong một kỳ kiểm tra, Ngôn bị phát hiện sử dụng tài liệu, bị thầy giáo lập biên bản. Cậu đã lao đến đánh thầy giáo đến nỗi nhập viện và không thể tránh khỏi việc bị đuổi học.

Hoa, Hân và Thiện được Đoàn Hùng đưa lên thăm Hằng. Không thấy Hạ, Hằng hỏi ra mới biết rằng Long đã qua đời. Cậu đuổi theo tên cướp và bị hắn dùng dao đâm chết. Trước khi chết, trên người cậu có một bức thư giải thích mọi chuyện và nói vẫn luôn còn tình cảm với Hạ. Hằng quyết định trở về thành phố để ở bên cạnh Hạ và cũng là để hoàn thành năm học lớp 12.

Bộ phim kết thúc trong cảnh Hằng mặc áo dài trắng, một mình bước vào lớp học và đi trên sân trường trống vắng.

Diễn viên

 Việt Trinh... Hằng
 Hồng Hạnh... Hạ
 Hương Giang... Hoa
 Bảo Hạnh... Hân
 Lê Công Tuấn Anh... Long
 Thiệu Ánh Dương... Ngôn
 Lê Cung Bắc... Ông Quang - Ba Hằng
 Kim Xuân... Bà Quang - Mẹ Hằng
 Quang Đại... Chú Đăng
 Hoàng Phúc... Đoàn Hùng
 Hữu Luân... Thầy Minh
 Thụy Giao... Trinh
 Cao Thùy... Thầy Tùng
 Lê Bình... Thầy Ân
 Kim Ngọc... Mẹ Hạ
 Trần Ngân... Thiện
 Tường Vân... Hiệu Trưởng
 Trọng Hải... Vũ
 Xuân Bình... Hiển

Sản xuất
Bộ phim bắt đầu bấm máy từ ngày 13 tháng 4 năm 1992. Các cảnh quay trường học được lấy địa điểm ở trường Marie Curie, TP.HCM.

Âm nhạc
 Vĩnh biệt mùa hè (ca khúc chủ đề) - Thanh Tùng
 Mong đợi ngậm ngùi - Từ Huy
 Cô bé dỗi hờn - Nguyễn Ngọc Thiện

Phiên bản truyền hình
Năm 1995, tác phẩm của nhà văn Nguyễn Đông Thức lại một lần nữa được chuyển thể thành bộ phim truyền hình 4 tập 12A và 4H của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên, phát sóng trên Đài Truyền hình Việt Nam.

Xem thêm
 Việt Trinh
 Lê Công Tuấn Anh
 Vị đắng tình yêu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Vĩnh biệt mùa hè
 Những phim Việt hay nhất về học trò
 'Vĩnh biệt mùa hè' - khúc ca lưu luyến tuổi học trò

Phim năm 1992
Phim Việt Nam
Phim tiếng Việt
Phim lãng mạn Việt Nam
Phim tâm lý Việt Nam
Phim ca nhạc Việt Nam
Phim do Lê Hoàng Hoa đạo diễn
Phim của Hãng phim Giải Phóng
Phim của Hãng phim Trẻ
Phim teen
Phim về gia đình
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim dựa trên tiểu thuyết
Phim lấy bối cảnh ở trường học
Phim lấy bối cảnh ở Việt Nam
Phim lấy bối cảnh ở Sài Gòn
Phim quay tại Việt Nam
Phim Việt Nam thập niên 1990
Phim lãng mạn thập niên 1990
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1990


title: Dimethyl teluride

text:
Dimethyl teluride là một hợp chất hữu cơ của teluri, thành phần gồm có nhóm chức methyl và nguyên tố teluri, công thức hóa học được quy định cho hợp chất này là (CH3)2Te. Ngoài ra, hợp chất này cũng được biết đến với cái tên viết tắt thường gặp là Me2Te.

Dimethyl teluride là vật liệu đầu tiên được sử dụng để phát triển cadmi teluride dạng epitaxy và thủy ngân cadmi teluride bằng cách sử dụng epitaxy giai đoạn kim loại hóa lỏng.

Hợp chất này là một sản phẩm của quá trình trao đổi chất của vi khuẩn được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1939. Dimethyl teluride được sản xuất bởi một số nấm và vi khuẩn (Penicillium brevicaule, P. chrysogenum, P. notatum và vi khuẩn Pseudomonas fluorescens).

Độc tính của Me2Te không rõ ràng. Hợp chất này được được tạo ra từ cơ thể khi ăn phải teluri hoặc một số hợp chất của nó. Nó có thể được nhận biết bằng mùi tỏi đặc trưng (có mùi giống như tỏi thối khi không có không khí), tương tự như mùi của dimethyl sulfoxide (DMSO). Teluri được biết đến là một hóa chất độc hại.

Tham khảo

Hợp chất hữu cơ


title: Palpita dispersalis

text:
Palpita dispersalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Palpita


Đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Ả Rập Xê Út () là đội tuyển bóng đá nữ quốc gia chính thức của đất nước Ả Rập Xê Út. Đội bóng được quản lý bởi Liên đoàn bóng đá Ả Rập Xê Út (SAFF), cơ quan quản lý bóng đá ở Ả Rập Xê Út.

Được gọi một cách thông tục là "Những chú chim ưng xanh", Ả Rập Xê Út đã chơi trận đầu tiên vào năm 2022 trước Seychelles trong chiến thắng 2–0 trong một giải đấu giao hữu ở Maldives.

Lịch sử

Tiểu sử
Do ảnh hưởng của các nhà lãnh đạo tôn giáo ở Ả Rập Xê Út, sự phản đối tích cực của các nhà lãnh đạo chính trị và quản lý thể thao, và sự phân biệt đối xử có hệ thống đối với thể thao nữ, một đội tuyển quốc gia nữ không thể tồn tại trong một thời gian dài. Việc thành lập một đội tuyển quốc gia nữ được FIFA công nhận đã bị luật pháp cấm vào năm 2008. Sự phân biệt đối xử có hệ thống vẫn còn nguyên vẹn bất chấp những cải cách hạn chế, cho đến khi Vua Abdullah qua đời vào năm 2015.

Với việc Vua Salman lên ngôi vào năm 2015, các cuộc đàm phán về cải cách bóng đá đã leo thang. Tuy nhiên, con trai ông, Mohammed bin Salman là người đầu tiên đi đầu các cuộc cải cách, bao gồm cả bóng đá nữ. Ả Rập Xê-út cho phép phụ nữ tham dự các trận đấu bóng đá kể từ năm 2017, bước đầu tiên cho việc thành lập một đội bóng đá nữ trong tương lai.

Vào tháng 12 năm 2019, Liên đoàn bóng đá Ả Rập Xê Út (SAFF) đã tổ chức cuộc thi đấu không chính thức đầu tiên dành cho nữ ở khu vực Jeddah. Một giải đấu chính thức trên toàn quốc, Giải bóng đá nữ nghiệp dư của Ả Rập Xê Út, được khởi động vào tháng 2 năm 2020, tập trung tại ba thành phố lớn: Riyadh, Jeddah và Dammam. Sau khi giải đấu được thành lập, những lời kêu gọi thành lập đội tuyển quốc gia nữ đã tăng lên.

Khởi đầu
Vào ngày 11 tháng 8 năm 2021, SAFF đã bổ nhiệm Monika Staab làm huấn luyện viên trưởng của đội tuyển quốc gia nữ mới thành lập. Ả Rập Xê Út chơi trận đầu tiên vào tháng 2 năm 2022, tham gia một giải đấu giao hữu ở Malé, Maldives. Họ ra mắt vào ngày 20 tháng 2, đánh bại Seychelles trong chiến thắng 2–0. Sau màn ra mắt thành công, Lamia Bin Dahlan, thành viên hội đồng quản trị của SAFF, tiết lộ kế hoạch dài hạn cho phép đội tham gia Giải vô địch bóng đá nữ thế giới đầu tiên trong vòng 10 năm tới, với mục đích trở thành người thống trị. lực lượng ở vùng Vịnh, Tây Á và cấp châu Á.

Đội ngũ huấn luyện

Ban huấn luyện hiện tại

Danh sách huấn luyện viên trong lịch sử
  Monika Staab (11 tháng 8 năm 2021–nay)

Cầu thủ

Đội hình hiện tại
Các cầu thủ sau đây đã được triệu tập cho các trận giao hữu với Seychelles và Maldives lần lượt vào các ngày 20 và 24 tháng 2 năm 2022.
Giới hạn và mục tiêu chính xác kể từ ngày 24 tháng 2 năm 2022

Triệu tập gần đây
Những cầu thủ sau đây cũng đã được gọi vào đội tuyển trong 12 tháng qua.

INJ Cầu thủ rút lui do chấn thương.
PRE Chỉ nằm trong danh sách sơ bộ.
SUS Bị cấm thi đấu.
WD Cầu thủ rút lui vì lý do không liên quan đến chấn thương.

Thống kê các giải đấu

Giải vô địch bóng đá nữ thế giới

*Tỷ số hòa bao gồm các trận đấu loại trực tiếp quyết định trên chấm phạt đền.

Cúp bóng đá nữ châu Á

*Tỷ số hòa bao gồm các trận đấu loại trực tiếp quyết định trên chấm phạt đền.

Thế vận hội

*Tỷ số hòa bao gồm các trận đấu loại trực tiếp quyết định trên chấm phạt đền.

Á vận hội

Cúp bóng đá nữ Ả Rập

Giải vô địch bóng đá nữ Tây Á

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Saudi Arabia national team website


title: Saphobius squamulosus

text:
Saphobius squamulosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Saphobius


title: Oreodera curvata

text:
Oreodera curvata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Oreodera


title: Waldemar Krzystek

text:
Waldemar Krzystek (sinh ngày 23 tháng 11 năm 1953 tại Swobnica) là một đạo diễn phim và nhà biên kịch người Ba Lan.

Tiểu sử
Các bộ phim do Waldemar Krzystek đạo diễn giành được rất nhiều giải thưởng và đề cử. Trong đó, phim Mała Moskwa (2018) giành Giải Sư tử vàng tại Liên hoan phim Ba Lan ở Gdynia lần thứ 33.

Thành tích nghệ thuật nổi bật khác của Waldemar Krzystek là phim 80 milionów (2011). Bộ phim này được đề cử Giải Oscar cho phim tiếng nước ngoài hay nhất tại Lễ trao giải Oscar lần thứ 85.

Với những cống hiến lớn lao cho sự phát triển văn hóa và nghệ thuật của đất nước Ba Lan, Waldemar Krzystek được trao tặng:

 2014: Huy chương Chữ thập vàng (Krzyż Zasługi)
 2017: Huy chương bạc Huy chương Công trạng về văn hóa - Gloria Artis

Thành tích nghệ thuật

Phim điện ảnh
1987: W zawieszeniu

1989: Ostatni prom

1992: Zwolnieni z życia

1994: Polska śmierć

2000: Nie ma zmiłuj

2008: Mała Moskwa

2011: 80 milionów

2014: Fotograf

Phim truyền hình
1998–1999: Życie jak poker

2005: Fala zbrodni

2008: Mała Moskwa

2009: Sprawiedliwi

2012: Anna German

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1953
Nhân vật còn sống
Đạo diễn điện ảnh
Nhà biên kịch phim
Đạo diễn điện ảnh Ba Lan
Nhà biên kịch phim Ba Lan


title: Agrotana jacksoni

text:
Agrotana jacksoni là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Agrotana


title: Zelindopsis stativa

text:
Zelindopsis stativa là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zelindopsis


title: Hypocometa incipiens

text:
Hypocometa incipiens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hypocometa


title: Triều Tiên quân

text:
là một trong những lực lượng đồn trú cấp quân đoàn của Lục quân Đế quốc Nhật Bản, quản lý và đồn trú tại Triều Tiên thuộc Nhật. Nó không phải là một đội quân được thành lập bởi Người Triều Tiên.

Lịch sử
Các lực lượng Nhật Bản đã chiếm đóng phần lớn lãnh thổ của Đế quốc Đại Hàn trong Chiến tranh Nga-Nhật,  được thành lập tại Seoul để bảo vệ đại sứ quán và thường dân Nhật Bản vào ngày 11 tháng 3 năm 1904. Sau khi Đế quốc Nhật Bản sáp nhập Triều Tiên vào năm 1910, lực lượng này được đổi tên thành , và tiếp tục được đổi tên thành Triều Tiên quân vào ngày 1 tháng 6 năm 1918. Trụ sở ban đầu được đặt tại lâu đài Hanseong, nhưng vào ngày 1 tháng 10 năm 1908, nó được chuyển đến vùng ngoại ô Yongsan, tỉnh Keijō (nay là quận Long Sơn, Seoul). Nhiệm vụ chính của Triều Tiên quân là bảo vệ bán đảo Triều Tiên trước các cuộc xâm lược có thể xảy ra từ Liên Xô, tuy nhiên, các đơn vị của nó cũng được sử dụng để trấn áp các cuộc nổi dậy của những người theo chủ nghĩa dân tộc và bất đồng chính kiến trong chính Triều Tiên. Triều Tiên quân cũng đã hỗ trợ Đạo quân Quan Đông trong cuộc xâm lược Mãn Châu vào năm 1931.

Trong khi Itagaki Seishiro là chỉ huy của  từ ngày 7 tháng 7 năm 1939 đến ngày 7 tháng 4 năm 1945, Nhật Bản bắt đầu chương trình vũ khí hạt nhân của mình với khu phức hợp Konan (nay là Hungnam Bắc Triều Tiên) tương đương với phòng thí nghiệm Oak Ridge của Hoa Kỳ' Dự án Mahattan. Cả Itagaki và Tsuji Masanobu (辻 政信) đều từ chối không ủng hộ hòa bình giữa Nhật Bản và Hoa Kỳ cũng như việc Nhật Bản tấn công Liên Xô trong Chiến dịch Barbarosa của Đức Quốc xã. Nó có thể đã làm thay đổi lịch sử thế giới. Tsuji lên kế hoạch ám sát Konoe Fumimaro nếu Konoe để Nhật Bản hòa bình với Hoa Kỳ.

Năm 1945, khi tình hình Chiến tranh Thái Bình Dương ngày càng trở nên bất lợi cho Nhật Bản, Triều Tiên quân được chuyển thành Quân khu 17 của Nhật Bản và được đặt dưới sự chỉ huy của Đạo quân Quan Đông. Hai sư đoàn bộ binh không đủ quân đã không thể chống lại cuộc tấn công đổ bộ khổng lồ của Hồng quân Liên Xô vào Triều Tiên trong cuộc xâm lược Mãn Châu của Liên Xô. Sau khi Nhật Bản đầu hàng, Quân đội phía nam vĩ tuyến 38 vẫn được trang bị vũ khí dưới quyền chỉ huy tác chiến của Quân đội Hoa Kỳ để duy trì trật tự cho đến khi các lực lượng đồng minh nắm quyền kiểm soát.

Danh sách chỉ huy

Tư lệnh

Tham mưu trưởng

Biên chế
Vào thời điểm năm 1921

 Sư đoàn 19 Bộ binh
 Sư đoàn 20 Bộ binh
 Quân cảnh Triều Tiên

Tham khảo

Triều Tiên thuộc Nhật
Đơn vị quân sự thành lập năm 1904
Đơn vị quân sự giải thể năm 1945


title: Zonopimpla carolinae

text:
Zonopimpla carolinae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zonopimpla


title: Bexhill United F.C.

text:
Câu lạc bộ bóng đá Bexhill United là một câu lạc bộ bóng đá có trụ sở ở Bexhill-on-Sea, East Sussex, Anh. Đội hiện là thành viên của  và thi đấu trên sân The Polegrove. Được thành lập vào năm 2002 dưới sự hợp nhất của Bexhill AAC và Bexhill Town, câu lạc bộ trực thuộc Sussex County Football Association.

Lịch sử

Bexhill Town
Ban đầu được biết đến với cái tên Allen West, câu lạc bộ đã vô địch Brighton, Hove & District League vào mùa giải 1922-23 và chuyển lên giải Sussex County League vào mùa giải 1923-24. trước khi trở thành Bexhill vào cuối mùa giải 1926-27. Năm 1946, câu lạc bộ đổi tên thành Bexhill Town và trở thành câu lạc bộ chị em với câu lạc bộ địa phương Bexhill Amateur Athletic Club.

Năm 1950 câu lạc bộ đổi tên thành Bexhill Town Athletic sau khi hợp nhất với Bexhill Amateur Athletic Club. Sussex League có thêm hạng đấu thứ hai vào năm 1952, với câu lạc bộ được xếp vào Division One. Đội đã vô địch League Cup mùa giải 1955-56, và mùa giải tiếp theo, họ đã giành được chức vô địch Sussex County League đầu tiên. Vào mùa giải 1957-58, họ kết thúc với tư cách á quân mùa giải tiếp theo và giành được Sussex Royal Ulster Rifles Charity Cup. Câu lạc bộ tiếp tục giành được các chức vô địch liên tiếp mùa giải 1965-66 và 1966-67 trước khi kết thúc với vị trí á quân mùa giải 1968-69.

Năm 1969 câu lạc bộ tách ra từ Bexhill Amateur Athletic Club và đổi tên thành Bexhill Town. Sau đó, đội trải qua 12 mùa giải tiếp theo ở Division One, vô địch RUR Cup lần thứ hai vào mùa giải 1973-74, trước khi bị xuống hạng ở Division Two vào cuối mùa giải 1980-81, xếp cuối bảng. Đội đã xuống hạng một lần nữa sau khi kết thúc Division Two mùa giải 1984-85, nhưng được thăng hạng từ Division Three ở lần đầu tiên thử sức với tư cách á quân ở mùa giải 1985-86. Sau khi vô địch Division Two mùa giải 1989-90, câu lạc bộ trở lại Division One. Tuy nhiên, câu lạc bộ lại bị xuống hạng đến Division Two vào cuối mùa giải 1993-94 và sau đó là Division Three vào cuối mùa giải 1997-98 sau khi xếp cuối bảng Division Two. Trong mùa giải 1999-2000, đội đã giành được Division Three Cup.

Năm 2002, câu lạc bộ sáp nhập lại với Bexhill Amateur Athletic Club và đổi tên thành Bexhill United.

Bexhill United
Vào mùa giải 2004-05, câu lạc bộ mới đã kết thúc với vị trí á quân ở Division Three, giành quyền thăng hạng lên Division Two. Tuy nhiên, mùa giải tiếp theo chứng kiến câu lạc bộ xếp cuối bảng, sau đó đội bị xuống hạng trở lại Division Three. Hai câu lạc bộ hủy hợp nhất một lần nữa vào năm 2005, nhưng Bexhill United vẫn giữ tên của mình.

Mùa giải 2007-08, Bexhill kết thúc với vị trí á quân ở Division Three, được thăng hạng trở lại Division Two. Đội cũng đã giành được cả hai giải Division Three Challenge Cup và Sussex Intermediate Cup. Mặc dù đã bị xuống hạng trở lại Division Three vào cuối mùa giải sau đó, đội đã trở lại Division Two một lần nữa sau khi kết thúc với vị trí á quân ở Division Three mùa giải 2009-10. Vào mùa giải 2011-12, đội đã giành được Hastings Senior Cup với chiến thắng 4-3 trước Sidley United. Năm 2015, giải đấu được đổi tên thành Southern Combination, với việc Division Two trở thành Division One.

Sân vận động
Bexhill United chơi các trận sân nhà tại The Polegrove ở Brockley Road. Sân có một khán đài giả Tudor được xây dựng vào năm 1929.

Danh hiệu
Southern Combination
Vô địch 1956-57, 1965-66, 1966-67
Vô địch Division Two 1989-90
Vô địch John O'Hara League Cup 1955-56
Vô địch Division Three Cup 1999-2000, 2007-08
Sussex RUR Cup
Vô địch 1957-58, 1973-74
Hastings Senior Cup
Vô địch 2011-12
Sussex Intermediate Cup
Vô địch 2007-08

Kỉ lục
Vị trí cao nhất giải quốc nội: thứ 1 ở Sussex County League Division One 1956-57, 1965-66, 1966-67
Thành tích tốt nhất tại Cúp FA: Vòng loại thứ hai, 1946-47, 1948-49, 1962-63, 1966-67, 1967-68, 1970-71, 1972-73, 1976-77
Thành tích tốt nhất tại FA Vase: Vòng Bốn, 1976-77

Tham khảo

Liên kết ngoài

Câu lạc bộ bóng đá Anh
Câu lạc bộ bóng đá East Sussex
Rother District
Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 2002
Khởi đầu năm 2002 ở Anh
Southern Combination Football League
Câu lạc bộ bóng đá Đông Sussex


title: Cymosafia dolorosa

text:
Cymosafia dolorosa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cymosafia


title: Daniel da Silva

text:
Daniel da Silva (sinh ngày 27 tháng 6 năm 1973) là một cầu thủ bóng đá người Brasil.

Đội tuyển bóng đá quốc gia Brasil
Daniel da Silva thi đấu cho đội tuyển bóng đá quốc gia Brasil từ năm 2002.

Thống kê sự nghiệp

|-
|2002||1||0
|-
!Tổng cộng||1||0
|}

Tham khảo

Liên kết ngoài
National Football Teams

Sinh năm 1973
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Brasil
Nhân vật thể thao từ São Paulo

Cầu thủ bóng đá Tokyo Verdy


title: Megapariopsis opaca

text:
Megapariopsis opaca là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Megapariopsis


title: Horisme brooksi

text:
Horisme brooksi là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Horisme


title: L'Hôpital

text:
L'Hôpital có thể đề cập đến:
 Lhôpital, một xã ở tỉnh Ain nước Pháp
 L'Hôpital, Moselle, một xã ở tỉnh Moselle nước Pháp
 Michel de l'Hôpital (–1573), chính trị gia người Pháp
 Guillaume de l'Hôpital (1661–1704), nhà toán học người Pháp
 Quy tắc l'Hôpital, quy tắc toán học đặt theo tên ông


title: Molochna

text:
Molochna (,  Molochnaya), là một sông tại tỉnh Zaporizhzhia thuộc miền Nam Ukraina. Tên sông có nghĩa đen là 'sữa'.

Lịch sử
Sông có liên hệ với văn hóa cộng đồng Mennonite Nga, họ từng có căn cứ tại vùng đông nam của Ukraina kể từ năm 1804 với tên gọi là thuộc địa Molotschna, khu vực khi đó là một phần của Đế quốc Nga.

Vào thời cổ đại sông được gọi là Gerrhus hoặc Gerrus (). Người Nogai gọi sông là Tokmak ().

Mô tả
Sông chảy qua các huyện Polohy và Melitopol. Chiều dài sông là 197 km (cùng với sông Tokmak), diện tích của lưu vực sông là 3.450 km². Thung lũng sông phần lớn là dạng hình thang, rộng 35 km. Vùng bãi bồi rộng 10–12 m đến 2,8 km, có thảm thực vật đồng cỏ bao phủ, một số nơi sình lầy. Chiều rộng của sông thay đổi từ 2–4 m ở thượng lưu đến 20–30 m ở trung và hạ lưu. Độ sâu của sông hầu hết là 0,3-0,4 m, lớn nhất là 3,5 m, độ dốc của sông là 1,2 m/km. Bờ hữu cao và dốc, bờ tả thấp và bằng phẳng. Vào mùa hè, sông thường bị khô cạn, tạo thành những bãi bồi mọc đầy lau sậy, hương bồ và cói túi. Nguồn nước chủ yếu là từ tuyết (giai đoạn mùa xuân chiếm tới 80% lưu lượng hàng năm). Nước sông Molochna có đặc trưng là độ khoáng hóa cao. Lớp băng không ổn định. Sông được điều tiết trong một khoảng chiều dài đáng kể (3 hồ chứa và nhiều ao). Nước được sử dụng cho các nhu cầu kinh tế và tưới tiêu; nghề cá.

Vị trí
Sông Molochna được hình thành bởi hợp lưu của sông Chinhul và Tokmak, phía bắc thành phố Molochansk. Sông chảy về hướng phía nam/tây nam. Nó chảy vào vụng cửa sông Molochna thuộc biển Azov ở phía nam làng Timofiivka (huyện Melitopol). Trong những năm 1920 và 1930, khả năng tạo ra một cảng biển ở Melitopol từng được thảo luận và nghiên cứu.

Ngoài Chingul và Tokmak, sông Molochna còn có các phụ lưu lớn là Kurushan, Yushanly, Arabka.

Một đảo cũ trên sông có di chỉ khảo cổ Kamyana Mohyla. Các đô thị ven sông là Melitopol, Molochansk, Tokmak.

Tham khảo

Sông Ukraina
Tỉnh Zaporizhzhia
Lưu vực biển Azov


title: Mursa diacia

text:
Mursa diacia là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mursa


title: Mixomelia umbripars

text:
Mixomelia umbripars là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mixomelia


title: Asthena soldaria

text:
Asthena soldaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Asthena


title: Dargida polygona

text:
Dargida polygona là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dargida


title: Sigma Leonis

text:
Sigma Leonis là tên của một ngôi sao có màu xanh trắng nằm trong chòm sao Sư Tử. Do cấp sao biểu kiến của nó là 4,0, nên ta có thể thấy nó bằng mắt thường và rõ ràng nhất nếu trong điều kiện thuận lợi. Giá trị thị sai của nó là 15,24 mas nên khoảng cách của nó với [[mặt trời là khoảng xấp xỉ 210 năm ánh sáng và hiện nó đang di chuyển về mặt trời với vận tốc 5 km/s.

Chini và các đồng sự năm 2012 đã liệt kê nó là thiên thể có quang phổ kép. Ngôi sao nhìn thấy được được phân loại là một ngôi sao loại B9.5 Vs nằm trong dãy chính. Nó là một ngôi sao Ap có từ tính bị nghi ngờ là có nhiều nguyên tố Silicon một cách bất thường. Ngôi sao này nặng gấp 2,76 lần khối lượng mặt trời và có bán kính gấp 3,3 lần bán kính mặt trời. Nó có tuổi khoảng 293 triệu năm tuổi với tốc độ tự quay là 70 km/s. Ngôi sao này chiếu sáng gấp 133 lần khi so với mặt trời và có nhiệt độ hiệu dụng nơi quang cầu là 10250 Kelvin.

Tên gọi
Trong tiếng Trung, 太微右垣 (Tài Wēi Yòu Yuán) nghĩa là "bức tường chỉnh của Thái Vi viên" (tiếng Anh: Right Wall of Supreme Palace Enclosure), ám chỉ chòm sao chứa Sigma Leonis, Beta Virginis, Iota Leonis, Theta Leonis and Delta Leonis. Do đó, tên tiếng Trung của nó là 太微右垣二 (Tài Wēi Yòu Yuán èr), nghĩa là "ngôi sao thứ hai thuộc bức tường chính của Thái Vi viên" (tiếng Anh: the Second Star of Right Wall of Supreme Palace Enclosure), đại diện cho 西 上將 (Xīshǎngjiāng), nghĩa là vị tướng phương Tây đầu tiên. [15] 西 (Xīshǎngjiāng), đánh vần là Shang Tseang bởi R.H. Allen, có nghĩa là "Đại tướng".

Tham khảo

Thiên thể HR
Sao dãy chính nhóm B
Thiên thể Bayer
Chòm sao Sư Tử
Thiên thể Durchmusterung
Thiên thể Flamsteed


title: App Store (iOS/iPadOS)

text:
App Store là nền tảng phân phối kỹ thuật số các ứng dụng, hay Chợ ứng dụng cho các thiết bị chạy hệ điều hành iOS, phát triển và duy trì bởi Apple Inc. Cửa hàng App Store cho phép người dùng tìm kiếm, tải xuống cũng như đánh giá các ứng dụng được phát triển bằng bộ phát triển phần mềm iOS và iPadOS của Apple. Các ứng dụng có thể được tải xuống trên điện thoại thông minh iPhone, máy nghe nhạc iPod Touch, máy tính bảng iPad, đồng hồ thông minh Apple Watch và Apple TV thế hệ thứ 4 hoặc mới hơn. App Store được đánh giá cao với sự kiểm duyệt nội dung khắt khe đối với ứng dụng được đăng lên, tính bảo mật và không chứa các ứng dụng có thể gây hại phần cứng và phần mềm của thiết bị.

Một số bài hát, nhạc và sách online được Apple phân phối qua iTunes Store. Người dùng có thể tải xuống và thanh toán dễ dàng qua Apple ID với Apple Gift Cards hay thẻ thanh toán quốc tế.

Ngoài App Store, người dùng cũng có thể tải một số app không chính thức từ những kho ứng dụng mở rộng dành cho iPhone qua [[Safari

]] hoặc jailbreak iOS, tuy nhiên Apple không khuyến khích điều này.

Cùng với Google Play (CH Play), App Store là một trong hai chợ ứng dụng kỹ thuật số lớn nhất hiện nay.

Lịch sử
App Store được giới thiệu vào ngày 10 tháng 7 năm 2008 với 500 ứng dụng ban đầu, trong sự kiện ra mắt chiếc iPhone thế hệ thứ 2 của Apple - iPhone 3G. Tính đến tháng 1 năm 2017, cửa hàng có hơn 2,2 triệu ứng dụng.

Sau sự thành công của App Store của Apple, các đối thủ cạnh tranh cũng tung ra thị trường các dịch vụ tương tự. Thuật ngữ "cửa hàng ứng dụng" đã được thông qua để chỉ bất kỳ dịch vụ tương tự cho các nền tảng hệ điều hành di động. Tuy nhiên, Apple đã đăng ký bản quyền với thuật ngữ "App Store" vào năm 2008 và đã được chính phủ liên bang Mỹ dự kiến phê duyệt vào đầu năm 2011. Vào tháng 6 năm 2011, Thẩm phán Quận Phyllis J. Hamilton, người đang xử lý việc Apple kiện Amazon vi phạm bản quyền, cho biết cô sẽ từ chối việc Apple ngăn chặn Amazon sử dụng tên "App Store" cho Amazone Appstore. Vào tháng 7 cùng năm, Apple đã bị một thẩm phán liên bang từ chối phán quyết sơ bộ chống lại Amazone Appstore của Amazon.

Thuật ngữ "ứng dụng" cũng đã trở thành một thuật ngữ phổ biến. Vào tháng 1 năm 2011, App Store đã được nhận được danh hiệu "Word of the Year" năm 2010 của Hiệp hội Phương ngữ Hoa Kỳ. Từ "App" được sử dụng làm từ viết tắt cho "application" (ứng dụng) kể từ ít nhất là giữa thập niên 90, và trong tên sản phẩm ít nhất là từ năm 2006, ví dụ như Google Apps.

Apple cũng cho ra mắt Mac App Store, chợ ứng dụng tương tự cho hệ điều hành máy tính cá nhân macOS vào tháng 10 năm 2010. Mac App Store ra mắt chính thức vào tháng 1 năm 2011 cùng với bản cập nhật Mac OSX Snow Leopard 10.6.6.

Chính sự quan trọng của Chợ ứng dụng đã quyết định sự thành công hay thất bại của một hệ điều hành di động. Windows Phone hay BlackBerry OS thất bại trước iOS và Android cũng là do chợ ứng dụng của chúng quá nghèo nàn và không hấp dẫn các lập trình viên, phát triển ứng dụng cho nó.

Số lượng ứng dụng
Vào ngày ra mắt App Store 10 tháng 7 năm 2008, Steve Jobs (CEO Apple khi đó) đã nói với USA Today rằng App Store chứa 500 ứng dụng của bên thứ ba cho iPhone và iPod Touch, trong số đó có 25 % là miễn phí. Mười triệu lượt tải xuống đã được ghi nhận vào cuối tuần đầu tiên. Đến tháng 9, số lượng các ứng dụng trên App Store đã tăng lên 3.000, với hơn 100 triệu lượt tải xuống.

Trong những năm qua, App Store đã vượt qua nhiều mốc quan trọng, bao gồm 50.000, 100.000, 250.000, 500.000, 1 triệu, và 2 triệu ứng dụng. Ứng dụng thứ 1 tỷ đã được tải xuống vào ngày 24 tháng 4 năm 2009.

Xem thêm
 Google Play
iTunes Store
iOS/iPad OS

Chú thích

Apple
Phần mềm ứng dụng
Phần mềm trên thiết bị di động
IOS
Chợ trực tuyến
Phát minh của Đức
Phát minh của Hoa Kỳ


title: Hydriomena quaesitata

text:
Hydriomena quaesitata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hydriomena