title: Seth-Peribsen

text:
Seth-Peribsen (còn được gọi là Ash-Peribsen, Peribsen và Perabsen) là tên serekh của một vị vua Ai Cập thuộc vương triều thứ hai (khoảng từ năm 2890- năm 2686 trước Công nguyên).Vị trí của ông trong biên niên sử của triều đại này chưa được xác định rõ và vẫn đang diễn ra các cuộc tranh luận về việc vị vua nào đã cai trị trước hoặc sau ông. Thời gian trị vì của ông cũng chưa được xác định một cách chính xác.

Tên hoàng gia của ông là một chủ đề nhận được sự quan tâm lớn từ các các nhà Ai Cập học bởi vì nó có liên quan đến thần Seth hơn là thần Horus giống như truyền thống về tên gọi của một pharaon. Các cuộc tranh luận vẫn tiếp tục diễn ra về việc tại sao Peribsen đã chọn tên gọi này. Những giả thuyết ban đầu đã nghiêng về việc Ai Cập đã bị chia cắt làm hai vương quốc dưới triều đại của Peribsen hoặc ông là một kẻ dị giáo vì đã khởi sướng một tôn giáo độc thần mới với Seth là vị thần duy nhất được thờ phụng. Tuy nhiên, những bằng chứng sau này và các đánh giá mới có xu hướng chỉ ra rằng vương quốc Ai Cập đã thống nhất, và dưới triều đại thứ hai đã diễn ra một cuộc cải cách rộng lớn và toàn diện. Những vết dấu triện được tìm thấy trong các ngôi mộ thời kỳ này đã cho thấy một sự thay đổi lớn trong các tước hiệu của các vị quan cấp cao trong triều đình, và rằng điều này là một sự suy giảm quyền lực đối với họ. Một số vết dấu khác lại cho thấy rằng một số vị thần khác cũng được thờ cúng dưới thời Peribsen, điều này đã bác bỏ giả thuyết về thuyết độc thần, ngoài ra một số dòng chữ khắc khác cùng có cùng niên đại đã chỉ ra rằng ngữ pháp Ai Cập đã được hoàn thiện dưới thời vương triều ông. Vì vậy, vương triều Peribsen thực sự là thời kỳ tiến bộ về văn hóa và tôn giáo

Các quan điểm hiện tại phủ nhận về sự tồn tại của Peribsen đều dựa trên bản các danh sách vua thời Ramesses, chẳng hạn như bản Danh sách Vua Abydos, Danh sách Vua Saqqara và Danh sách Vua Torino, tất cả đều bỏ qua tên của Peribsen. Tuy nhiên, tất cả chúng chỉ đều được biên soạn gần 1500 năm sau khi ông qua đời  và nhờ vào việc khám phá ra một số ngôi mộ của các vị tư tế thuộc triều đại thứ tư, những người đã tiến hành các nghi lễ thờ cúng Peribsen sau khi ông qua đời, tên của Peribsen đã được xác thực một cách chính xác. Sự tồn tại của chúng chứng minh rằng Peribsen đã được xem như một vị pharaoh hợp pháp, không phải là bị xóa bỏ như Akhenaten sau này. Do vậy, các nhà sử học và Ai Cập học đã xem xét khả năng đó là tên của Peribsen thực sự đã bị lãng quên theo thời gian hoặc là tên của ông đã được ghi lại theo một cách sai lệch.

Lăng mộ của Peribsen đã được phát hiện vào năm 1898 tại Abydos. Nó vẫn trong tình trạng được bảo tồn tốt và cho thấy dấu vết của việc tu bổ được thực hiện dưới các triều đại sau này

Bằng chứng khảo cổ

Tên serekh của Peribsen đã được tìm thấy trong các vết dấu ở những chiếc bình đất nung làm từ đất sét và bùn và trong những chữ khắc trên đá thạch cao tuyết hoa, đá sa thạch, pocfia, và trên những bình bằng đá phiến đen. Những chiếc bình cùng vết dấu này được khai quật từ ngôi mộ của Peribsen và tại một điểm khai quật khác ở Elephantine. Một con dấu bằng đất với tên Peribsen đã được tìm thấy bên trong ngôi mộ mastaba K1 tại Beit Khallaf

Hai tấm bia mộ lớn được làm từ đá granite đã được tìm thấy trong ngôi mộ của ông. Hình dạng của chúng lại không bình thường và dường như chúng chưa hoàn thiện và trông còn thô. Các nhà Ai Cập học nghi ngờ rằng điều này đã được thực hiện một cách có chủ ý, nhưng nguyên nhân tại sao thì lại không giải thích được . Một con dấu hình trụ không rõ nguồn gốc có tên của Peribsen bên trong một đồ hình và đi kèm với một tên hiệu Merj-netjeru ("tình yêu của các vị thần"). Điều này đã khiến các nhà Ai Cập học và các nhà khảo cổ đi đến kết luận rằng con dấu đó chắc chắn chỉ được tạo ra sau này với mục đích tưởng niệm, bởi vì đồ hình hoàng gia chỉ bắt đầu được sử dụng sau khi Peribsen qua đời rất lâu. Một con dấu khác có cùng chất liệu cũng có tên của Peribsen, nhưng không nằm trong đồ hình, đi kèm với tên hiệu hoàng gia Nisut-Bity ("vua của Hạ và Thượng Ai Cập").

Tên Peribsen
Tên của Peribsen là một sự bất bình thường, bởi vì thần Seth là vị thần bảo trợ của ông chứ không phải là thần Horus. Điều này trái ngược với truyền thống của Ai Cập, một vị vua thường chọn hình tượng vị thần chim ưng Horus là vị thần bảo trợ của mình. Theo truyền thống, tên Horus của nhà vua được viết trong một serekh: hình tượng mặt ngoài của cung điện hoàng gia bên dưới một con chim ưng đại diện cho thần Horus. Thay vào đó, Peribsen đã lựa chọn linh vật đại diện cho thần Set, trên serekh của ông. Giống như thần Horus, Seth là một vị thần được thờ phụng rộng rãi trong giai đoạn tiền triều đại. Sau này, thần Seth trở thành vị thần của bóng tối và sự hỗn loạn trong thời kỳ Hậu nguyên của Ai Cập cổ đại. Mặc dù vậy Peribsen là vị pharaon duy nhất sử dụng linh vật đại diện cho thần Seth hiện diện trên Serekh của mình, ngoài ông ra còn có nhiều vị vua khác nữa cũng tôn thờ thần Seth. Ví dụ như pharaoh triều đại thứ mười ba Seth Meribre, các vị vua triều đại thứ mười chín như Seti I và Seti II và vị vua Setnakhte của triều đại thứ hai mươi.

Việc Peribsen chọn vị thần bảo trợ và sự cai trị của ông trong thời kỳ tối tăm của triều đại thứ hai đã khiến các nhà Ai Cập học và sử gia tìm kiếm lời giải thích phù hợp cho cả tên gọi của ông và thời kỳ hỗn loạn mà ông sống. Sau đây là một số giả thuyết được đưa ra:

Giả thuyết tôn giáo về sự kết hợp giữa Peribsen và Seth

Giả thuyết cũ
Một giả thuyết được các nhà Ai Cập học như Percy Newberry, Jaroslav Černý,Walter Bryan Emery và Bernhard Grdseloff ủng hộ- mà vẫn còn phổ biến cho tới tận giữa thế kỷ 20- cho rằng Peribsen là một vị vua dị giáo đã tìm cách khởi xướng một tôn giáo mới ở Ai Cập, với việc chỉ thờ duy nhất thần Seth. Hành động của Peribsen được cho là tương tự như những gì mà vị pharaoh Akhenaten của triều đại thứ 18 đã thực hiện, ông ta đã ra lệnh rằng người Ai Cập chỉ được tôn thờ duy nhất thần Aten. Newberry đề xuất rằng các vị tư tế của thần Horus và Seth đã chống lại nhau giống như "theo Cách của một cuộc chiến tranh hoa hồng" trong giai đoạn nửa sau của triều đại thứ hai.

Giả thuyết vị vua "Peribsen dị giáo" dựa trên ba luận điểm: tên của "Peribsen" đã bị loại khỏi các danh sách vua sau này, ngôi mộ của nhà vua đã bị phá hủy và bị cướp vào thời cổ đại, và cuối cùng là tấm bia mộ của Peribsen với hình ảnh linh vật của thần Seth đã bị xóa bỏ với ý định rõ ràng là làm lu mờ đi hình tượng của thần Seth. Các nhà Ai Cập học đưa ra giả thuyết cho rằng đây là hành động của phe tôn giáo đối lập nhằm vào tầng lớp tư tế của thần Seth. Lauer và Firth đã dựa vào lý thuyết "Peribsen dị giáo" này để giải thích về việc lý do tại sao một số lượng lớn những chiếc bình đá chạm khắc tên của vị vua thuộc triều đại thứ nhất và thứ hai lại được tìm thấy bên dưới kim tự tháp của Djoser, chúng nằm trong những chiếc túi với ấn dấu của Khasekhemwy và Djoser. Họ cho rằng Peribsen đã cướp phá những ngôi mộ của các vị vua tiền triều, những người tôn thờ thần Horus, và vứt vãi những đồ tùy táng của họ. Những chiếc bình này sau đó đã được thu thập về ngân khố của hoàng gia dưới thời trị vì của Khasekhemwy sau khi ông ta thống nhất đất nước Ai Cập và cuối cùng được Djoser chôn xuống dưới kim tự tháp của mình giống như một sự thành kính.
Giả thuyết hiện đại
Ngày nay, những bằng chứng khảo cổ học của Peribsen đã được tìm thấy chủ yếu ở Thượng Ai Cập. Cụ thể, tên của ông không xuất hiện trong các ghi chép ở Hạ Ai Cập còn sót lại từ thời điểm đó. Đã có tranh luận về việc Peribsen có thể đã không cai trị toàn bộ Ai Cập và do đó không thể có đủ quyền lực để tiến hành thay đổi tôn giáo của cả vương quốc. Một bằng chứng khác chống lại giả thuyết "Peribsen dị giáo" đó là cánh cửa giả của vị tư tế Shery tại Saqqara. Shery đã phụ trách các nghi lễ thờ cúng dưới triều đại thứ tư. Chữ viết trên cánh cửa giả này đã kết nối tên của Peribsen với tên của một vị vua khác thuộc triều đại thứ hai, Senedj. Theo đó, Shery giữ chức vụ "người cai quản toàn bộ những tư tế thuần túy của vua Peribsen trong khu lăng mộ vua Senedj, trong ngôi đền lễ tang của ngài và ở tất cả các nơi khác". Điều này ngụ ý rằng sự thờ cúng Peribsen vẫn tiếp tục ít nhất cho đến triều đại thứ tư, không phù hợp với giả thuyết cho rằng tên của Peribsen không được phép đề cập đến. Ngoài ra, các nhà Ai Cập học khác như Herman te Velde chỉ ra rằng Shery không phải là vị tư tế duy nhất thuộc triều đại thứ tư tham gia vào việc tiến hành các nghi lễ thờ cúng Peribsen. Inkef, có thể là anh em ruột hoặc họ hàng của Shery, cũng đã giữ tước hiệu "người cai quản các tư tế ka của vua Peribsen".

Những vết dấu được tìm thấy trong ngôi mộ của Peribsen ở Abydos có tên của một số vị thần như: Ash, Min và Bastet, điều này cho thấy họ được tôn thờ trong thời kỳ Peribsen trị vì. Phát hiện này dấy lên các cuộc tranh luận chống lại giả thuyết về việc Peribsen chỉ thờ cúng một vị thần duy nhất, hoặc đã đề xướng thuyết độc thần. Giả thuyết dị giáo của Newberry, Černý, Grdseloff và những người khác chỉ được suy luận ra từ những thông tin khảo cổ rất hạn hẹp vào thời điểm của họ. Hầu hết các vết dấu bằng đất sét được tìm thấy vào thời điểm đó vẫn chưa được giải mã và dịch ra.

Theo các nhà Ai Cập học như Jean Sainte Fare Garnot và Herman te Velde, tên của "Peribsen" mang ý nghĩa là sự hòa hợp về tôn giáo, ngay cả trước khi kết hợp với tên của một vị thần. Tên gọi "Peribsen" có nghĩa đen là "Ngài đến từ ý muốn của họ" hoặc "Trái tim và ý chí của Ngài sẽ đến với họ". Từ sn trong tiếng Ai Cập có nghĩa là "họ, của họ, những người kia", rõ ràng là cách viết số nhiều. Te Velde và Garnot đều tin chắc rằng Peribsen không những sử dụng linh vật của Seth làm biểu tượng bảo trợ trên serekh của ông, mà còn kết hợp tên của ông với thần Horus. Nếu điều này là thực, Peribsen chắc chắn đã tôn thờ cả hai vị thần Horus và Seth một cách ngang hàng suốt triều đại của ông. Peribsen có thể đã được coi như là một hiện thân sống của cả thần Horus và Seth một cách bình đẳng, giống như những vị vua trước đó. Do vậy, tên của Peribsen có thể thực sự đã không phá vỡ các truyền thống thiêng liêng; không những thế ông còn kết hợp uy quyền của thần Seth cho thần Horus. Một ví dụ khác đó là tước hiệu của các hoàng hậu thuộc hai triều đại đầu tiên đều có nhiều vị thần bảo trợ, như là "Đức bà người được phép gặp thần Horus và Seth" và "Đức bà người thuyết phục được cả thần Horus và Seth". Tương tự như vậy, serekh bất thường của vua Khasekhemwy, vị vua cuối cùng của vương triều thứ hai, lại có cả biểu tượng của thần Horus và Seth đứng cạnh nhau trên đỉnh serekh. Horus đội vương miện trắng của Thượng Ai Cập và Seth đội vương miện đỏ của Hạ Ai Cập. Cả hai vị thần được vẽ theo kiểu đối mặt với nhau giống như hành động đang hôn vậy. Tên gọi đặc biệt này giống như một cách minh họa cho việc hóa thân kép của vua là hiện thân của cả Horus và Seth, với quyền lực trên toàn bộ Ai Cập. Tên serekh Khasekhemwy có thể được coi như là một dạng tên serekh cấp tiến hơn so với của Peribsen.

Các nhà Ai Cập học như Ludwig David Morenz và Wolfgang Helck  lưu ý rằng ý định về việc xóa bỏ hình ảnh linh vật của thần Seth đã không diễn ra cho đến tận thời kỳ Tân vương quốc của Ai Cập. Hình ảnh linh vật của thần Seth trên tấm bia mộ của Peribsen bị xóa bỏ ban đầu được cho là diễn ra ngay sau khi ông qua đời theo giả thuyết "dị giáo"; nhưng những khám phá mới đây cho thấy sự phỉ báng này chỉ xảy ra sau đó hàng thế kỷ. Nhà sử học Dietrich Wildung cho rằng quần thể lăng mộ Abydos không chỉ là nơi duy nhất bị cướp phá vào thời cổ đại: các ngôi mộ ở Saqqara và Giza cũng đã bị cướp phá. Do đó, ông ta kết luận rằng bất kỳ hành động nào với mục tiêu nhằm chống lại một vị pharaon riêng biệt đều bị loại trừ.

Giả thuyết chính trị
Các giả thuyết trước đây của Newberry, Černý và Grdseloff đều cho rằng vương quốc Ai Cập dưới thời Peribsen đã phải chịu nhiều cuộc nội chiến, bắt nguồn từ nguyên nhân kinh tế hoặc chính trị. Nếu thực sự ông là người chịu trách nhiệm gây ra những điều trên, thì điều đó có thể giải thích tại sao các bản danh sách vua sau này đã loại trừ Peribsen.

Ngược lại, các giả thuyết gần đây lại cho rằng, nếu vương quốc Ai Cập thực sự bị chia cắt thì chắc chắn sự chia cắt này đã diễn ra một cách hòa bình. Các nhà Ai Cập học như Michael Rice, Francesco Tiradritti và Wolfgang Helck chỉ ra rằng những ngôi mộ mastaba nguy nga và được bảo tồn tốt ở Sakkara và Abydos đều thuộc các quan lại cấp cao trong triều đình như Ruaben và Nefer-Setekh. Tất cả chúng đều có niên đại từ triều đại Nynetjer đến triều đại của Khasekhemwy, vị vua cuối cùng của triều đại thứ hai. Các nhà Ai Cập học còn cho rằng tình trạng của các mastaba và kiến trúc ban đầu của chúng là bằng chứng cho thấy việc thờ cúng các vị vua và quý tộc sau khi họ qua đời tại khắp nơi trên toàn vương quốc đã diễn ra trong suốt triều đại. Nếu điều này là đúng, hiện trạng nguyên vẹn của những ngôi mộ này lại không phù hợp với giả thuyết về các cuộc nội chiến và vấn đề kinh tế xảy ra dưới thời Peribsen cai trị. Rice, Tiradritti và Helck nghĩ rằng Nynetjer đã quyết định phân chia vương quốc vì những lý do cá nhân hoặc chính trị và rằng sự phân chia này được các vị vua của triều đại thứ hai chấp nhận.

Nguyên nhân của sự chia rẽ về mặt chính trị vẫn chưa được biết rõ. Điều này có thể đã xảy ra vào giai đoạn đầu triều đại của Peribsen hoặc ngay trước đó. Bởi vì Peribsen lựa chọn thần Seth làm vị thần bảo trợ cho ngai vàng của ông, cho nên các nhà Ai Cập học suy đoán rằng Peribsen là một thủ lĩnh của Thinis hoặc là một hoàng tử của hoàng tộc Thinis. Giả thuyết này dựa vào việc thần Seth là một vị thần có nguồn gốc đến từ Thinis, điều này có thể giải thích cho sự lựa chọn của Peribsen: sự thay đổi tên của ông có thể là một phương thức tuyên truyền khôn khéo về mặt chính trị (và tôn giáo). Peribsen được cho là chỉ cai trị Thượng Ai Cập với kinh đô ở Thinis, trong khi những vị vua khác cai trị Hạ Ai Cập với kinh đô ở Memphis.

Danh tính

Các nhà Ai Cập học như Walter Bryan Emery, Kathryn A. Bard và Flinders Petrie tin rằng Peribsen chính là vua Sekhemib-Perenmaat, một vị vua khác của vương triều thứ hai, người đã kết hợp tên của ông ta với biểu tượng chim ưng của thần Horus. Điều này dựa trên bằng chứng đó là vết dấu niêm phong của Sekhemib đã được tìm thấy tại lối vào ngôi mộ của Peribsen. Ngoài ra ngôi mộ của Sekhemib vẫn chưa được tìm thấy

Tuy nhiên giả thuyết này lại bị phản bác; Hermann Alexander Schlögl, Wolfgang Helck, Peter Kaplony  và Jochem Kahl cho rằng những vết dấu đất sét này chỉ được tìm thấy ở khu vực lối vào ngôi mộ của Peribsen và không có cái nào trong số chúng có cả tên của Peribsen và Sekhemib trong cùng một dòng chữ. Hơn nữa, họ lưu ý rằng theo truyền thống một vị pharaoh sẽ an táng và niêm phong ngôi mộ của vị vua tiền nhiệm; Những suy luận tương tự cũng có thể được rút ra từ việc tìm thấy các tấm bảng ngà voi của vua Hotepsekhemwy tại lối vào ngôi mộ của vua Qa'a và các vết dấu niêm phong bằng đất sét của Djoser được tìm thấy tại lối vào ngôi mộ của Khasekhemwy. Schlögl, Helck, Kaplony và Kahl tin rằng việc phát hiện các vết dấu của Sekhemib ủng hộ quan điểm cho rằng Sekhemib đã trực tiếp kế vị Peribsen và tiến hành an táng ông.

Các học giả như Toby Wilkinson và Helck lại tin rằng Peribsen và Sekhemib có thể có quan hệ họ hàng. Giả thuyết của họ dựa trên các dòng chữ khắc trên bình đá và vết dấu mà cho thấy sự tương đồng rõ ràng trong cách viết và ngữ pháp của họ. Các bình đá của Peribsen nhắc đến lời ghi chú "ini-setjet" ("cống phẩm của người dân Sethroë"), trong khi chữ khắc của Sekhemib có ghi chú "ini-khasut" ("cống phẩm của những người du mục sa mạc"). Một dấu hiệu khác nữa cho thấy Peribsen và Sekhemib có quan hệ họ hàng với nhau đó là tên serekh; Họ đều sử dụng các âm tiết "Per" và "ib" trong tên của mình.

Dòng chữ khắc trên cửa giả của Shery có thể ngụ ý chỉ ra rằng Peribsen chính là vua Senedj ("Senedj" có nghĩa là "đáng sợ") và tên gọi này được sử dụng trong các bản danh sách vua như là một sự thay thế cho tên Seth đã bị cấm nhắc đến. Ngược lại, Dietrich Wildung và Wolfgang Helck lại đồng nhất Peribsen với tên gọi Wadjenes dưới thời Ramsses. Họ nghĩ rằng có thể cái tên Per-ib-sen là một cách hiểu sai của tên gọi Wadj-sen.

Trị vì

Bởi vì một số di chỉ khảo cổ học trợ giúp cho quan điểm cho rằng vương quốc Ai Cập đã bị chia tách dưới thời Peribsen, hiện vẫn còn các cuộc tranh luận về việc tại sao những vị vua trước ông lại quyết định phân chia vương quốc và Peribsen đã cai trị một phần hay toàn bộ Ai Cập.

Giả thuyết về sự chia cắt vương quốc
Các nhà Ai Cập học như Wolfgang Helck, Nicolas Grimal, Hermann Alexander Schlögl  và Francesco Tiradritti tin rằng vua Nynetjer, vị vua thứ ba của triều đại thứ hai và cũng là tiên vương của Peribsen, đã cai trị một vương quốc Ai Cập với một bộ máy chính quyền quá phức tạp. Nynetjer quyết định phân chia Ai Cập thành hai vương quốc riêng biệt, với hy vọng rằng bộ máy chính quyền của vương quốc có thể sẽ được cải thiện. Các bằng chứng khảo cổ học, chẳng hạn như các vết dấu niêm phong bằng đất sét và những chiếc bình được chạm khắc, dường như ủng hộ luận điểm cho rằng Peribsen chỉ cai trị ở Thượng Ai Cập. Phần lớn trong số đó đã được tìm thấy ở Abydos, Naqada và Elephantine, và chỉ có duy nhất một vết dấu bằng đất sét mang tên ông được tìm thấy ở Hạ Ai Cập, tại Beit Khallaf. Các nhà sử học nghĩ rằng vương quốc của Peribsen kéo dài từ Naqada đến đảo Elephantine. Do đó, phần còn lại của Ai Cập sẽ nằm dưới sự cai trị của một vị vua khác.

Nhà Ai Cập học Dimitri B. Proussakov chứng minh giả thuyết của ông ta bằng cách dẫn chứng từ tấm bia đá Palermo thông qua các sự kiện hàng năm của vua Nynetjer. Từ sự kiện năm thứ mười hai trở đi, "Dưới sự chứng kiến của Vua Thượng và Hạ Ai Cập" được sửa đổi thành "Dưới sự chứng kiến của Vua Hạ Ai Cập". Proussakov coi đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy quyền lực của Nynetjer trên toàn Ai Cập đã bị suy giảm. Các nhà Ai Cập học đã so sánh điều này với hoàn cảnh tương tự của vua Qa'a, một trong những nhà vị vua cuối cùng của triều đại thứ nhất. Khi Qa'a qua đời, những thế lực bí ẩn đã xuất hiện và tiến hành cuộc chiến tranh giành ngai vàng của Ai Cập. Cuộc chiến này chỉ kết thúc khi vua Hotepsekhemwy lên ngôi, ông ta là người đã sáng lập ra triều đại thứ hai

Barbara Bell và một số học giả khác lại cho rằng một thảm họa về kinh tế như là một nạn đói hoặc hạn hán kéo dài đã ảnh hưởng đến Ai Cập vào giai đoạn này. Và vì thế để giải quyết vấn đề nạn đói, Nynetjer đã chia vương quốc thành hai vương quốc riêng biệt và hai vị vua kế vị ông sẽ cai trị hai quốc gia độc lập cho đến khi nạn đói kết thúc. Giả thuyết của Bell căn cứ vào những dòng chữ khắc trên tấm bia đá Palermo, mà theo quan điểm của bà, mực nước lũ sông Nile dưới thời ông trị vị luôn ở mức thấp. Giả thuyết của Bell bị phản bác bởi các nhà Ai Cập học như Stephan Seidlmayer, ông ta chỉ ra rằng mực nước sông Nile luôn ở mức bình thường từ triều đại của Nynetjer cho tới tận thời kỳ Cổ Vương quốc. Bell đã bỏ qua những ghi chép về mực nước lũ đạt đỉnh trên tấm bia đá Palermo mà chỉ căn cứ vào số liệu được đo ở các Nilometer ở khu vực xung quanh Memphis, mà không phải ở các khu vực khác dọc theo con sông. Do đó giả thuyết về một đợt hạn hán kéo dài gần như không thể sảy ra.

Giả thuyết đối lập về sự chia cắt vương quốc
Các nhà khoa học như Herman TeVelde, I.E.S Edwards và Toby Wilkinson căn cứ vào những dòng chữ khắc trên bia đá biên niên sử của triều đại thứ năm, một tấm bia đá olivin-bazan màu đen ghi lại một danh sách các vị vua rất chi tiết, để đưa ra luận điểm chống lại giả thuyết về sự phân chia vương quốc. Trên tấm bia đá này, các vị vua từ triều đại thứ nhất đến triều đại thứ 7 được liệt kê theo tên Horus của họ, tên vàng và tên trong đồ hình của họ. Bản danh sách này cũng bao gồm các sự kiện năm từ ngày lễ lên ngôi của nhà vua đến khi nhà vua băng hà. Những mảnh vỡ nổi tiếng nhất của tấm bia đá này được gọi là bia đá Palermo và bia đá Cairo. Trên bia đá Cairo, trong dòng thứ 4, chín năm cai trị cuối cùng của vua Nynetjer vẫn còn lưu giữ lại được (nhưng hầu hết các ô ghi sự kiện năm hiện giờ không thể đọc được). Niên đại ghi lại thời điểm vua Nynetjer băng hà được nối tiếp bởi niên đại của một vị vua mới khác. Những khám phá gần đây cho thấy rằng serekh của vị vua mới nằm dưới biểu tượng của một linh vật có bốn chân, không phải là biểu tượng chim ưng của Horus. Bởi vì chỉ có duy nhất biểu tượng linh vật của thần Seth là linh vật có bốn chân duy nhất được sử dụng trong các serekh của các vị vua Ai Cập thời kỳ đầu này, cho nên vị vua này có thể chính là Peribsen, dẫu vậy vẫn còn nhiều ý kiến tranh luận khác về vấn đề này. Chẳng hạn, các nhà Ai Cập học như TeVelde, Barta và Edwards lại không đồng tình, và theo họ: Peribsen có lẽ không phải là vị vua duy nhất có một cái tên Seth. Các sự kiện diễn ra hàng năm dưới triều đại Nynetjer cho thấy sự liên quan ngày càng tăng đến thần Seth, một giả thuyết được đưa ra ở đây đó là truyền thống sử dụng tên Horus như là tên gọi duy nhất của nhà vua có thể chỉ mới tiến triển. Sự nổi lên của một vị vua có mối liên hệ với thần Seth có lẽ không phải là một điều quá bất ngờ. TeVelde, Barta và Edwards đều nghĩ rằng, ngoài Peribsen, các vị vua khác như Wadjenes, Nubnefer hay Senedj cũng có thể là một vị vua Seth; Một trong số họ chắc chắn là người đã trực tiếp kế vị Nynetjer. Một số lượng tương đối lớn các bằng chứng khảo cổ học được tìm thấy có niên đại thuộc về triều đại của Peribsen đã giúp phủ nhận giả thuyết về một triều đại ngắn, chỉ từ 10 đến 12 năm, theo như tấm bia đá biên niên sử.

Tấm bia đá biên niên sử còn cho thấy hoàn toàn không có bất cứ dấu hiệu nào của sự chia cắt vương quốc Ai Cập. Barta, TeVelde, Wilkinson và Edwards lập luận rằng giả thuyết về sự chia cắt vương quốc này không hề sảy ra. Có khả năng đó là sự tái tổ chức về mặt hành chính hoặc một sự chia rẽ trong tầng lớp tư tế.

Thành tựu chính trị
Dưới thời trị vì của mình, Peribsen đã thiết lập một bộ máy chính quyền mới được gọi là "Quốc khố của nhà trắng" và một cung điện hoàng gia mới, được gọi là "nơi che chở của Nubt", nằm gần Ombos ("Nubt" là tên Ai Cập cổ đại của Naqada). Các chức vụ hành chính như ký lục, chưởng ấn và quan giám sát đã được điều chỉnh để phù hợp với sự phân chia về mặt hành chính của vương quốc. Ví dụ, các chức vụ như "quan chưởng ấn của nhà vua" đã được đổi thành "quan chưởng ấn của vua Thượng Ai Cập". Sự cải cách bộ máy quan lại này có thể được coi như một nỗ lực của Peribsen để nhằm hạn chế quyền lực của các quan lại trong triều, và còn là bằng chứng cho thấy một bộ máy chính quyền cồng kềnh và khổng lồ đã tồn tại dưới triều đại của Nynetjer.

Hệ thống chính quyền của Peribsen và Sekhemib có một sự phân cấp rõ ràng và rành mạch; ví dụ như từ hàng cao nhất đến thấp nhất: Kho ngân khố (thuộc về hoàng gia và do đó có thứ hạng cao nhất) → bộ phận phúc lợi → điền sản → các vườn nho → vườn nho tư (tài sản của công dân và do đó xếp hạng thấp nhất). Vua Khasekhemwy, vị vua cuối cùng của triều đại thứ hai, có thể đã tái thống nhất lại bộ máy chính quyền của Ai Cập và do đó đã thống nhất lại toàn bộ vương quốc Ai Cập cổ đại. Ông ta đã đặt hai kho ngân khố của Ai Cập nằm dưới sự kiểm soát của "Hoàng cung", khiến cho chúng nằm dưới sự quản lý duy nhất của một bộ máy chính quyền mới.

Peribsen cũng cho xây dựng các cung điện hoàng gia như Per-nubt ("cung điện của Ombos") và Per-Medjed ("cung điện thiết triều") cũng như cho xây dựng một số thành phố để phát triển kinh tế. Tên của chúng, Afnut ("thành phố của những người làm khăn trùm"), Nebj ("thành phố của những người bảo vệ"), ABET-desheret ("thành phố của những chiếc bình granite đỏ") và Huj-setjet ("thành phố của những người châu Á '), đều được đề cập trên các vết dấu kế bên với serekh của Peribsen, và thường đi cùng với cách nói "nhà vua tới thăm...". Các chữ khắc trên những chiếc bình đá cũng đề cập đến một "ini-setjet" ("cống vật từ người dân của Sethroë "), mà có thể ngụ ý rằng Peribsen đã lập nên một thánh địa tôn giáo cho thần Seth ở khu vực đồng bằng sông Nile. Điều này có thể gợi ý về việc Peribsen đã cai trị toàn bộ Ai Cập, hoặc ít nhất ông đã được chấp nhận như là vua trên toàn bộ Ai Cập

Có một vị quan dưới triều đại của Peribsen, Nefer-Setekh ("Seth là sự tốt đẹp"), "tư tế thuần túy của nhà vua", được các nhà Ai Cập học biết đến thông qua bia đá của ông ta. Tên của ông ta có thể mang hàm ý là nêu bật sự hiện diện và phổ biến của thần Seth giống như một vị thần của hoàng gia.

Trong ngôi mộ của Peribsen ở Abydos, các vết dấu bằng đất sét được tìm thấy đã minh chứng cho sự hoàn thiện về mặt ngữ pháp dưới triều đại của ông. Dòng chữ khắc ghi lại như sau:
"Vị thần thịnh vượng/vị thần của Ombos đã thống nhất/trao lại hai vùng đất cho người con trai của ngài, vua của Thượng và Hạ Ai Cập, Peribsen."
Tước hiệu "Vị thần thịnh vượng" hay còn đọc là "vị thần của Ombos" được các nhà Ai Cập học cho là một cách gọi mang ý nghĩa về tôn giáo của thần Seth

Thay đổi về tôn giáo
Nhiều vị thần khác cũng đã được dân chúng thờ phụng dưới thời Peribsen. Một số lượng lớn các vết dấu và chữ khắc trên bình đề cập đến các vị thần như Ash, Horus, Nekhbet, Min, Bastet và Kherty. Các vị thần được khắc họa cùng với tên của địa điểm hoặc thành phố vốn là nơi đặt các trung tâm tôn giáo chính của họ. Ngoài ra, một số vết dấu triện của Peribsen còn có biểu tượng một đĩa mặt trời nằm trên đầu biểu tượng linh vật của thần Seth: đây là một biểu tượng sơ khai của thần Ra. Vấn đề ở đây đó là không có bằng chứng khảo cổ học nào cho thấy thần mặt trời Ra đã được coi như là một vị thần Ai Cập vào giai đoạn sơ khai này; Sự xuất hiện của biểu tượng đĩa này có thể là bằng chứng đầu tiên về sự xuất hiện của tôn giáo thờ cúng thần mặt trời và sự thay đổi trong thần thoại Ai Cập. Biểu tượng đĩa mặt trời còn xuất hiện trong mối liên hệ giữa các vị vua với vị thần bảo trợ cho vương quốc (ví dụ, dưới triều đại của vị vua Raneb mặt trời được kết nối đến thần Horus; Dưới thời Peribsen nó được kết nối với thần Seth). Dưới thời Khasekhemwy, mặt trời cuối cùng cũng được gọi với tên riêng là Ra, và trong giai đoạn chuyển giao giữa hai triều đại của vua Khasekhemwy và Djoser, một số vị tư tế và quan lại cũng đã kết nối tên của họ với thần Ra..

Vua của Thượng và Hạ Ai Cập

Các sử gia về Ai Cập như Helck, Tiradritti, Schlögl, Emery và Grimal tin rằng Peribsen đã cai trị cùng thời với một vị vua khác. Các bản danh sách vua thời Rammesses lại có sự khác nhau trong thứ tự tên hoàng gia của các vị vua từ vua Senedj trở đi. Bảng danh sách vua Sakkara và bản danh sách vua Turin lại ủng hộ truyền thống Memphis, đó là chỉ đề cập đến những vị vua cai trị Memphis. Còn bản danh sách vua Abydos lại ủng hộ truyền thống Thinis và do đó chỉ những vị vua cai trị Thinis mới xuất hiện trong bản danh sách này. Tất cả các bản danh sách vua trên đều giống nhau cho tới khi đề cập đến vua Senedj. Sau đó, bản danh sách vua Sakkara và bản danh sách vua Turin lại đề cập đến ba vị vua khác: Neferkara I, Neferkasokar và Hudjefa I. Trong khi bản danh sách vua Abydos lại ghi tên vua Khasekhemwy, và gọi ông ta là "Djadjay". Sự khác biệt này được các nhà Ai Cập học xem như là kết quả của chia cắt vương quốc Ai Cập dưới vương triều thứ hai.

Ngoài ra còn có những phát hiện khác gây mâu thuẫn đó là từ tên Horus và Nebty của các vị vua được tìm thấy trong Đại hành lang phía nam khu lăng mộ của vua Djoser ở Sakkara. Những chữ khắc trên bình đá đã nhắc đến các vị vua như Nubnefer, Weneg-Nebty, Horus Ba, Horus "Chim" và Za; Mỗi vị vua trong số họ chỉ được đề cập đến một vài lần, điều này có thể cho thấy triều đại của họ không kéo dài được lâu. Vua Sneferka có thể chính là vua Qa'a hoặc là một vị vua cai trị trước ông ta. Vua Weneg-Nebty có thể được đồng nhất với tên Wadjenes theo cách gọi dưới thời Ramesses. Nhưng các vị vua khác như "Nubnefer", "Chim" và "Za" vẫn là một bí ẩn. Họ không bao giờ xuất hiện ở bất cứ nơi nào khác và số lượng các hiện vật còn sót lại từ triều đại của họ lại vốn rất hạn chế. Schlögl, Helck và Peter Kaplony mặc định rằng "Nubnefer", "Za" và "Chim" là những vị vua cai trị Hạ Ai Cập cùng thời với Peribsen và Sekhemib, hai vị vua cai trị vùng Thượng Ai Cập

Lăng mộ của Peribsen
Peribsen được chôn trong ngôi mộ P trong khu nghĩa địa hoàng gia ở Umm el-Qa'ab gần Abydos. Cuộc khai quật đầu tiên được bắt đầu vào năm 1898 dưới sự giám sát của nhà khảo cổ và nhà Ai Cập học người Pháp là Émile Amélineau . Tiếp theo sau đó là các cuộc khai quật vào năm 1901 và 1902 dưới sự giám sát của nhà khảo cổ học người Anh William Matthew Flinders Petrie. Một cuộc khảo sát khác cũng đã được nhà Ai Cập học người Thụy Sĩ tên là Edouard Naville tiến hành vào năm 1928.

Lăng mộ này được xây dựng đơn giản và có quy mô nhỏ hơn hẳn so với các lăng mộ hoàng gia khác trong khu vực. Nó có kích thước 16 mét (52 ft) x 13 m (43 ft) và bao gồm ba kết cấu độc lập được xếp chồng lên nhau: ở giữa là căn phòng chôn cất chính, có kích thước 7,3 m (24 ft) x 2,9 m (9,5 ft), và được làm bằng gạch bùn, lau sậy, và gỗ. Ở mặt bắc, về hướng đông và tây, phòng chôn cất được bao bọc bởi chín phòng chứa nhỏ nối liền vào nhau; trên mặt phía nam là một tiền sảnh dài. Ngoài ra còn có một hành lang nằm ngăn cách giữa quần thể cấu trúc bên trong và bức tường bao bọc bên ngoài.

Các cuộc khai quật dưới sự giám sát của viện khảo cổ học Đức (DAIK) vào năm 2001 và 2004 đã phát lộ ra rằng lăng mộ này được xây dựng và hoàn thành một cách rất vội vã. Quá trình xây dựng đã diễn ra chỉ theo một giai đoạn duy nhất; các bức tường chỉ được trát vữa một cách lởm chởm; và lăng mộ đã sụp đổ nhiều lần qua hàng thế kỷ. Trong thời kỳ Trung Vương Quốc, lăng mộ của Peribsen đã được khôi phục ít nhất hai lần cùng với lăng mộ của Djer, mà vốn được cho là của thần Osiris

Khám phá
Lăng mộ này đã bị những kẻ đào mộ cướp phá ngay từ thời cổ đại, tuy nhiên vẫn còn rất nhiều những chiếc bình bằng đá và đất nung còn sót lại. Một số bình đá có miệng được bọc đồng và tương tự như những hiện vật được tìm thấy từ ngôi mộ của Khasekhemwy. Những chiếc bình của các vị tiên vương như Nynetjer và Raneb đã được tìm thấy tại đây. Các hạt hột và vòng đeo tay làm từ sứ và carnelian cùng với các đồ dùng làm bằng đồng thau cũng đã được khai quật. Ngoài ra còn có các hiện vật đặc biệt khác như một cây kim bạc có khắc tên của vua Hor-Aha và các mảnh vỡ từ dấu niêm phong bằng đất sét với tên của vua Sekhemib. Hai tấm bia đá án ngữ trước lối vào phòng chôn cất, vốn là đặc trưng của vương triều thứ nhất và thứ hai, lại hiện đang được trưng bày tại hai viện bảo tàng khác nhau

Chú thích

Pharaon Vương triều thứ Hai của Ai Cập
Vương triều thứ Hai của Ai Cập cổ đại
Ai Cập cổ đại


title: Ceronapril

text:
Ceronapril (INN, đề xuất tên thương mại Ceranapril, Novopril) trong một chất ức chế men chuyển hóa phosphonate  không bao giờ được bán trên thị trường.

Tham khảo

Pyrrolidine


title: Séverine Nébié

text:
Séverine Nébié (sinh ngày 27 tháng 11 năm 1982 tại Burkina Faso) là một judoka người Burkina Faso được đào tạo tại Pháp. Cô đã tham dự Thế vận hội Mùa hè 2012 trong nội dung nữ -63kg và thua ở vòng hai. Cô cũng là người mang cờ cho Burkina Faso tại lễ khai mạc. Cô cũng tham gia cuộc thi ju-jitsu, trong đó cô đã giành chức vô địch thế giới 2015 tại Thái Lan.

Sau khi cô giành huy chương bạc ở nội dung 62 nữ   kg chiến đấu trong Đại hội Thể thao Thế giới 2013 ở Cali, thi đấu cho Pháp, cô thậm chí còn giành được huy chương vàng trong phiên bản tiếp theo ở Wrocław ở hạng mục -62 kg.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1982


title: Thực phẩm ướp lạnh

text:
Thực phẩm ướp lạnh (Chilled food) hay thực phẩm làm mát hay thực phẩm cấp đông là loại thực phẩm thường ở dạng tươi được bảo quản ở nhiệt độ làm lạnh, bằng hoặc thấp hơn 0 đến dưới −5 °C (32–23 °F). Các yêu cầu chính đối với các sản phẩm thực phẩm ướp lạnh là chất lượng tốt và an toàn vi sinh tại điểm tiêu thụ. Loại thực phẩm này đã có mặt tại Vương quốc Anh, Hoa Kỳ và nhiều nước công nghiệp khác từ những năm 1960.

Lịch sử

Các loại thực phẩm ướp lạnh đầu tiên trong những năm 1960 là thịt thái lát và bánh nướng (pie). Trong thập kỷ tiếp theo (những năm 1970), tủ lạnh gia dụng được chứa đầy nước sốt salad và các món tráng miệng làm từ sữa và chế phẩm sữa. Trong những năm 1980, bữa ăn tối gọn nhẹ, bánh quy, bánh plan, bánh mì, sandwich, pizza, đồ ăn nhẹ, mì ống và súp cũng đã được giữ lạnh. Món tráng miệng hàng ngày, nước sốt sandwich, nước chấm, nước xốt, trái cây và rau quả đã chuẩn bị, và rau trộn thường được ướp lạnh vào những năm 1990. Bánh mì, gia vị, sushi, và bộ dụng cụ ăn uống là điển hình của những năm 2000. Các phương tiện lưu trữ được sử dụng là túi màng bọc thực phẩm, ziploc, túi hút chân không, hộp bánh ngọt và các thùng nhựa có thể lò vi ba.

Phổ biến
Ngành thực phẩm ướp lạnh là một trong những lĩnh vực phát triển nhanh nhất trong ngành công nghiệp thực phẩm và thực phẩm ướp lạnh hiện chiếm khoảng 10% tổng số thực phẩm bán lẻ của Vương quốc Anh tính theo giá trị. Một trong những lĩnh vực lớn nhất là ngành công nghiệp món ăn ướp lạnh, đã tăng từ mức 173 triệu bảng năm 1988 lên hơn 1.750 triệu bảng năm 2005. Tổng thị trường thực phẩm được chuẩn bị lạnh của Anh ước tính khoảng 7,187 triệu đô la vào năm 2004 và tiếp tục phát triển, phản ánh nhu cầu và lối sống thay đổi của người tiêu dùng. Trong năm 2004, hơn 80% hộ gia đình ở Anh đã mua một bữa ăn đã chế biến ướp lạnh với hơn 40% mua một trong một tháng nhất định.

Thịt mát

Thịt mát theo các quy trình sản xuất phổ biến trên thế giới là thân thịt (khúc thịt) ngay sau khi giết mổ được qua quy trình làm mát để hạ nhiệt độ tâm thịt đến nhiệt độ từ 0-4oC trong một thời gian nhất định (khoảng 16-24 giờ cho thịt lợn) để cho trạng thái của thịt chuyển sang giai đoạn chín sinh hóa (Aging) sau đó mới được đem đi pha lọc và tiếp theo toàn bộ quá trình vận chuyển, bảo quản, phân phối sản phẩm đều đảm bảo tiến hành ở điều kiện nhiệt độ từ 0-4oC. Quá trình bảo quản này giúp ức chế hoạt động của hệ vi sinh vật trên miếng thịt trong khi đó vẫn đảm bảo các quá trình sinh hóa của thân thịt (chết mềm, tê cứng, chín sinh hóa) diễn ra và đảm bảo miếng thịt tới tay người tiêu dùng ở trạng thái sinh hóa tốt nhất mà vẫn đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Cách thức sản xuất, bảo quản và kinh doanh dạng thịt lợn này đã rất phổ biến từ lâu và được chuẩn hóa trên thế giới.

Với quy trình làm mát được kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm không khí và chuỗi bảo quản, phân phối trong điều kiện mát làm cho sản phẩm thịt mát có những đặc tính chất lượng đặc trưng ưu việt của quá trình chín sinh hóa như làm thịt mềm, tăng hương, vị cho miếng thịt tăng khả năng tiêu hóa và giá trị dinh dưỡng của sản phẩm. Chế độ bảo quản mát cũng giúp đảm bảo tính an toàn cao với thời gian sử dụng kéo dài so với thịt tươi tức thịt nóng (warm meat). Thời hạn sử dụng được khuyến nghị là 7 ngày (đối với thịt bao gói không kín) và 12 ngày (đối với thịt bao gói kín) kể từ khi giết mổ. Nhờ áp dụng nguyên tắc "nhanh-lạnh-sạch", thịt mát giữ nguyên chất lượng tươi ngon từ 7-15 ngày. Thịt mát (thịt ngay sau giết mổ được trải qua quá trình làm mát để đạt nhiệt độ tâm sản phẩm 0-4 độ C trong thời gian từ 16-24 giờ trước khi đem tiêu thụ), có chất lượng cao và an toàn hơn để thay thế thịt nóng.

Thịt mát khác hoàn toàn với các sản phẩm thịt đông lạnh, thịt mát không chỉ đơn thuần đem thịt bỏ vào tủ đá, tủ đông cho cứng lại mà nó có quy trình, tiêu chuẩn khá khắt khe từ giết mổ tới nhiệt độ. Cũng như thịt cấp mát, sau khi kết thúc công đoạn trong phòng lạnh từ 12-24 tiếng, thịt gia súc, gia cầm được làm lạnh sâu và đột ngột ở nhiệt độ âm 25oC để trở thành thịt lạnh đông. Việc làm lạnh đột ngột giúp thịt cấp đông giữ nguyên được chất lượng, hương vị và giá trị dinh dưỡng và thời gian bảo quản tương đối dài. Đây là loại thịt dễ bị giảm chất lượng sau khi giết mổ do không kìm hãm được sự hoạt động của vi sinh vật, khó kiểm soát tình trạng an toàn vệ sinh do khâu giết mổ, bảo quản, bày bán lạc hậu, chưa áp dụng chuỗi lạnh.

Các nước phát triển như Mỹ, EU, Nhật, Hàn Quốc thì sản phẩm thịt mát đã được người tiêu dùng sử dùng phổ biến và phần lớn thịt bán tại cửa hàng, siêu thị ở các nước này là thịt mát, các nước phát triển hiện đang bày bán phổ biến 2 dòng thịt, đó là thịt mát (chilled meat) và thịt lạnh đông (frozen). Trong đó, thịt mát là sản phẩm có ưu điểm chất lượng tốt nhất hiện nay, thời gian bảo quan từ 7-15 ngày. Sản phẩm thịt mát mới hình thành tại Việt Nam trong thời gian gần đây, nhưng chủ yếu vẫn mang tính chất nhỏ lẻ, manh mún tại một vài chuỗi thịt sạch quy mô nhỏ.

Mỗi năm, Việt Nam tiêu thụ trên 3,36 triệu tấn thịt heo nhưng chủ yếu dưới dạng thịt nóng ngay sau khi giết mổ, ẩn chứa nhiều nguy cơ mất an toàn. Việt Nam có khí hậu nóng ẩm, nhiệt độ và độ ẩm rất lý tưởng cho các vi sinh vật gây thối hỏng phát triển trong thịt, nếu không được bảo quản đúng cách thịt sẽ bị giảm chất lượng. Mặt khác với điều kiện nhiệt độ và ẩm độ cao, các enzyme nội tại trong thịt sẽ hoạt động, gây thối hỏng. Trên thị trường Việt Nam hiện nay chỉ tồn tại hai dạng thịt: Thịt tươi (tức "thịt ấm") ngay sau khi giết mổ được đem đi tiêu thụ và "thịt lạnh" đông.

Việt Nam là một trong số ít các quốc gia trên thế giới còn sử dụng thịt nóng (warm meat), người Việt Nam có suy nghĩ thịt mát là thịt không tươi ngon, là thịt ươn, không còn tươi, các bà nội trợ vẫn luôn quan niệm thịt mới mổ, còn nóng khi cầm tay, màu hồng tươi mới là thịt tươi ngon, bổ dưỡng và đảm bảo an toàn thực phẩm, miếng thịt ngon phải đụng vào dính tay, màu hồng tươi, với nhiều người thịt mát (thịt cấp đông) không phải là lựa chọn ưu tiên, nhiều người dùng vẫn giữ thói quen mua thịt nóng, tức thịt bày bán không được bảo quản bằng thiết bị làm mát. Thịt tươi nóng không phải là thịt bẩn hoặc không an toàn nếu được giết mổ đúng quy trình và tuân thủ các điều kiện vệ sinh theo quy định. Tuy nhiên, hương vị của thịt tươi nóng không thơm ngon đúng như bản chất của nó vì chưa trải qua giai đoạn chín sinh hóa.

Chú thích

Thực phẩm


title: Nghệ thuật trên đá

text:
Trong khảo cổ học, nghệ thuật trên đá là những dấu ấn do con người tạo ra được tìm thấy trên đá tự nhiên; nó phần lớn đồng nghĩa với nghệ thuật trên đá trong hang động. Một hiện tượng toàn cầu, nghệ thuật trên đá được tìm thấy ở nhiều khu vực đa dạng văn hóa trên thế giới. Nó đã được tạo ra trong nhiều bối cảnh trong suốt lịch sử loài người, mặc dù phần lớn nghệ thuật trên đá đã được ghi lại về mặt dân tộc học đã được tạo nên như một phần của nghi lễ. Những tác phẩm nghệ thuật như vậy thường được chia thành ba hình thức: tranh khắc được khắc vào bề mặt đá, tượng hình được vẽ trên mặt đá, và các họa hình trên đất, được hình thành trên mặt đất. Các tác phẩm nghệ thuật trên đá lâu đời nhất được biết đến từ thời đại đồ đá cũ muộn, đã được tìm thấy ở Châu Âu, Úc, Châu Á và Châu Phi. Các nhà khảo cổ học nghiên cứu những tác phẩm nghệ thuật này tin rằng chúng có thể có ý nghĩa tôn giáo riêng.

Phân ngành khảo cổ học về nghiên cứu nghệ thuật trên đá được phát triển lần đầu tiên vào cuối thế kỷ 19 bởi một vài trong số các học giả Pháp ngữ nghiên cứu về nghệ thuật đá thời đại đồ đá cũ muộn được tìm thấy trong các hệ thống hang động của Tây Âu. Nghệ thuật trên đá tiếp tục có tầm quan trọng đối với người dân bản địa ở nhiều nơi trên thế giới, họ coi chúng vừa là vật phẩm thiêng liêng vừa là thành phần quan trọng trong sự tôn sùng văn hóa của họ. Các địa điểm khảo cổ như vậy cũng là nguồn du lịch văn hóa quan trọng, và đã được sử dụng trong văn hóa đại chúng như quan điểm thẩm mỹ của họ.

Thuật ngữ
Thuật ngữ nghệ thuật đá xuất hiện trong các tài liệu xuất bản sớm nhất là vào những năm 1940. Nó cũng đã được mô tả là "chạm khắc đá", "vẽ trên đá", "bản khắc đá", hình trên đá, hình vẽ đá, nghệ thuật đá "điêu khắc đá" "tác phẩm điêu khắc đá".

Các loại nghệ thuật

Tượng hình
Tượng hình là những bức tranh hoặc hình vẽ đã được khắc trên mặt đá. Những tác phẩm nghệ thuật như vậy thường được tạo ra với đất khoáng và các hợp chất tự nhiên khác được tìm thấy trên khắp thế giới. Các màu chủ yếu được sử dụng là đỏ, đen và trắng. Màu đỏ thường tạo được thông qua việc sử dụng đất nung, trong khi màu đen thường được cấu tạo từ than củi, hoặc đôi khi từ các khoáng chất như mangan. Màu trắng thường được tạo ra từ phấn tự nhiên, đất sét kaolinite hoặc đất tảo cát. Một khi các sắc tố đã thu được, chúng sẽ được nghiền và trộn với một chất lỏng, chẳng hạn như nước, máu, nước tiểu hoặc lòng đỏ trứng, sau đó bôi lên đá như sơn bằng bàn chải, ngón tay hoặc con dấu.

Một hình thức tượng hình khác thường, được tìm thấy ở nhiều nơi, mặc dù không phải là ở tất cả các nền văn hóa có nghệ thuật trên đá, là in bàn tay lên đá.

Tranh khắc
Tranh khắc là những hình khắc hoặc chạm khắc vào tảng đá. Chúng được tạo ra với việc sử dụng một chiếc búa cứng, được đập vào bề mặt đá. Trong một số xã hội nhất định, việc lựa chọn đá búa tự nó có ý nghĩa tôn giáo. Trong các trường hợp khác, nghệ thuật trên đá được thể hiện thông qua bộ gõ gián tiếp, vì một tảng đá thứ hai được sử dụng như một cái đục giữa đá búa và mặt đá. Một hình thức thứ ba, hiếm hơn của nghệ thuật khắc đá là thông qua vết rạch, hoặc trầy xước, vào bề mặt của đá với một vảy thạch hoặc lưỡi kim loại. Các họa tiết được tạo ra bằng kỹ thuật này được xếp nếp và thường khó nhìn.

Hình họa trên đất

Các hình họa trên đất là những thiết kế và họa tiết lớn được tạo ra trên bề mặt đá. Chúng có thể được phân loại thông qua phương pháp tạo thành của chúng. Các hình chạm khắc lõm được tạo ra bằng cách cạo các mặt đường sa mạc (đá cuội phủ trên mặt đất) để lộ hình ảnh mờ nhạt trên bề mặt bên dưới. Ví dụ nổi tiếng nhất về nghệ thuật khắc lõm đá như vậy là Những hình vẽ trên cao nguyên Nazca ở Peru. Ngược lại, địa họa là hình ảnh chi tiết, được tạo ra bằng cách xếp chồng các tảng đá trên bề mặt đất để tạo ra một họa tiết hoặc thiết kế có thể nhìn thấy.

Nghiên cứu nghệ thuật trên đá
Phân ngành khảo cổ dành cho việc điều tra nghệ thuật trên đá được gọi là "nghiên cứu nghệ thuật trên đá". Chuyên gia nghệ thuật đá David S. Whitley lưu ý rằng nghiên cứu trong lĩnh vực này đòi hỏi một "nỗ lực tích hợp" kết hợp lý thuyết khảo cổ học, phương pháp, nghiên cứu thực địa, kỹ thuật phân tích và giải thích.

Lịch sử
Mặc dù các nhà khảo cổ học người Pháp đã thực hiện nhiều nghiên cứu về nghệ thuật trên đá, nhưng khảo cổ học Anglophone đã bỏ bê chủ đề này trong nhiều thập kỷ.

Môn học nghiên cứu nghệ thuật trên đá đã chứng kiến cái mà Whitley gọi là "cuộc cách mạng" trong những năm 1980 và 1990, khi ngày càng nhiều nhà khảo cổ học trong thế giới Anglophone và Mỹ Latinh chuyển sự chú ý của họ sang chủ đề này. Khi làm như vậy, họ nhận ra rằng nghệ thuật trên đá có thể được sử dụng để hiểu các hệ thống biểu tượng và tôn giáo, quan hệ giới tính, ranh giới văn hóa, thay đổi văn hóa và nguồn gốc của nghệ thuật và tín ngưỡng. Một trong những nhân vật quan trọng nhất trong phong trào này là nhà khảo cổ học người Nam Phi David Lewis-Williams, người đã công bố nghiên cứu về nghệ thuật đá San từ miền nam châu Phi, trong đó ông đã kết hợp dữ liệu dân tộc học để tiết lộ mục đích ban đầu của tác phẩm. Lewis-Williams được ca ngợi vì đã nâng các nghiên cứu nghệ thuật trên đá thành một "lĩnh vực nghiên cứu tinh vi về mặt lý thuyết" của Whitley. Tuy nhiên, nghiên cứu về nghệ thuật trên đá trên toàn thế giới được đánh dấu bằng sự khác biệt đáng kể về quan điểm đối với sự phù hợp của các phương pháp khác nhau và khuôn khổ lý thuyết có liên quan và chặt chẽ nhất.

Chú thích

Tham khảo

Harmanşah, Ömür (ed) (2014), Of Rocks and Water: An Archaeology of Place, 2014, Oxbow Books, , 9781782976745
Rawson, Jessica (ed). The British Museum Book of Chinese Art, 2007 (2nd edn), British Museum Press,
Schaafsma, Polly, 1980, Indian Rock Art of the Southwest, School of American Research, Santa Fe, University of New Mexico Press, Albuquerque NM, . Scholarly text with 349 references, 32 color plates, 283 black and white "figures", 11 maps, and 2 tables.
Sickman, Laurence, in: Sickman L., & Soper A., The Art and Architecture of China, Pelican History of Art, 3rd ed 1971, Penguin (now Yale History of Art), LOC 70-125675

Đọc thêm
Malotki, Ekkehart and Weaver, Donald E. Jr., 2002, Stone Chisel and Yucca Brush: Colorado Plateau Rock Art, Kiva Publishing Inc., Walnut, California,  (cloth). For the "general public"; this book has well over 200 color prints with commentary on each site where the photos were taken; the organization begins with the earliest art and goes to modern times.

Rohn, Arthur H. and Ferguson, William M, 2006, Puebloan Ruins of the Southwest, University of New Mexico Press, Albuquerque NM,  (pbk,: alk. paper). Adjunct to the primary discussion of the ruins, contains color prints of rock art at the sites, plus interpretations.
Zboray, András, 2005, Rock Art of the Libyan Desert, Fliegel Jezerniczky, Newbury, United Kingdom (1st Edition 2005, 2nd expanded edition 2009). An illustrated catalogue and bibliography of all known prehistoric rock art sites in the central Libyan Desert (Arkenu, Uweinat and the Gilf Kebir plateau). The second edition contains more that 20000 photographs documenting the sites. Published on DVD-ROM.

Liên kết ngoài

 Bradshaw Foundation Extensive archive on rock art from all around the world.
 Altarockart.no  A digital archive of the Rock Art of Alta, Norway
 Global Rock Art Database (RADB) rockartdatabase, Global Rock Art Database (RADB) search tool for international rock art archives
 Maira Valley, Piedmont, Italy Rock Art in Maira Valley, Piedmont, Italy
 Chauvet Cave Database of European Prehistoric Art
England's Rock Art on the Web Access to the ERA database containing over 1500 records of rock art panels with images and 3D models.
Tassili N'Ajjer, Rock Art of the central Tassili N'Ajjer (Tamrit, Sefar, Tin Tazarift, Jabbaren)
Uweinat and the Gilf Kebir, Rock Art of Jebel Uweinat and the Gilf Kebir plateau ("Cave of Swimmers")
Upper Brandberg, The rock paintings of the Upper Brandberg, Namibia
Libyan Desert, Rock Art of the Libyan Desert, and illustrated catalogue and bibliography of the prehistoric rock art of the central Libyan Desert
Rupestreweb.info, Latin American rock art. Articles, Zones, News, Rock art researchers directory
 Tanums Hällristningsmuseum  Rock Art Research Centre and World Heritage Archive, situated in Tanum, Sweden.
 Rock Art Studies (RAS)  – A Bibliographic database at the Bancroft Library containing over 18,000 citations to the world's rock art literature.
 Rock Art Examples and Image Capture – Examples from the Côa Valley in Portugal and Magdalenian Rock Art.
 The Rock Art Foundation  – Native American Rock Art in the Lower Pecos region of Southwest Texas
 Trust for African Rock Art
 Beckensall Archive Rock carvings made by Neolithic and Early Bronze Age people in Northumberland in the north east of England, between 6000 and 3500 years ago.
 British Rock Art Collection Over 16.000 photos of more than 1200 rock art sites in the UK with relevant information and links.
 Broken Rock  Gallery and Petroglyph Designs.
 ARARA American Rock Art Research Association.
 Rupestre.net A rock art site, mainly devoted to Valcamonica and Alpine Rock Art.
 EuroPreArt The database of European Prehistoric Art.
 Rock Art of the Murujuga (Burrup Peninsula) Western Australia
 Rock Art in South Africa
 UNESCO World Heritage: Rock Shelters of Bhimbetka
 Bundelkhand Rock Paintings, India
 SpiralZoom.com, an educational website about the science of pattern formation, spirals in nature, spirals in the mythic imagination & spiral rock art
 Worldwide Rock Art Selection
 Rock Art in Israel
 Prehistoric Rock Art in Iran
 Petroglyphs in Iran (In Persian)
 Sydney Rock Art
 Rock Art in Oregon


title: Bảng chữ cái tiếng Filipino

text:
Bảng chữ cái Filipino hiện đại (tiếng Filipino: Makabagong alpabetong Filipino), còn được gọi là Bảng chữ cái Filipino (tiếng Filipino:alpabetong Filipino), là bảng chữ cái của Tiếng Filipino - một trong hai ngôn ngữ chính thức của Philippines (cùng với tiếng Anh). Bảng chữ cái này bao gồm 28 chữ cái: 26 chữ cái của Bảng chữ cái Latinh cơ bản của ISO và chữ Ñ, Ng.

Xem thêm

Tiếng Filipino
Tiếng Tagalog
Philippines

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website của Ủy ban Ngôn ngữ Filipino
Wiki của Ủy ban Ngôn ngữ Filipino
Từ điển bỏ túi Tagalog (Tiếng Anh - Tagalog)

Bảng chữ cái Latinh cải biến
Tiếng Filipino
Tiếng Cebu
Tiếng Hiligaynon
Tiếng Ilocano


title: Enypia venata

text:
Enypia venata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Enypia
Ourapterygini


title: Microloxia polemia

text:
Microloxia polemia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Microloxia


title: Thủy lực cắt phá

text:
Thủy lực cắt phá (tiếng Anh: hydraulic fracturing, thường rút ngắn thành fracking) là kỹ thuật khai thác mỏ bằng cách dùng áp suất chất lỏng để làm nứt các tầng đá trong lòng đất. Đường nứt sẽ chạy theo mạch đất thiên nhiên, khai mở những khoáng chất vốn bị nén chặt trong lòng đất. Bằng cách bơm chất lỏng trộn với một số hóa chất và cát dưới áp suất cao vào giếng mỏ làm nứt vỡ tầng đá, một số địa chất như khí đốt và dầu mỏ có thể bơm lên được.

Kỹ thuật thủy lực cắt phá thường được dùng khai thác ở những vùng đá phiến dầu và khí đốt than để kích thích đất đá nhả và tăng lưu lượng khoáng chất. Thủy lực cắt phá còn có ưu điểm là có thể đâm ngang trong lòng đất thay vì bị hạn chế theo chiều dọc.

Thủy lực cắt phá được dùng từ năm 1947 nhưng lúc đầu chỉ là thí nghiệm, đến năm 1949 mới áp dụng thương mại thành công. Tính đến năm 2012 có hơn 2,5 triệu vụ khoan mỏ trên thế giới dùng kỹ thuật này để khai thác dầu mỏ và khí đốt. Riêng ở Hoa Kỳ có hơn một triệu vụ. Tuy nhiên có nơi như Pháp thì lại ban luật cấm dùng kỹ thuật này.

Kỹ thuật thủy lực cắt phá hiện vẫn còn gây tranh cãi. Bên ủng hộ thì cho đây là động lực phát triển kinh tế bằng cách tăng hiệu lực khai thác mỏ và các chất hydrocarbon; bên phản đối thì lo hậu quả tai hại môi sinh, ô nhiễm nguồn nước ngầm, ô nhiễm không khí, cạn kiệt nguồn nước ngọt, và còn có thể gây động đất cùng những tác động xấu đến sức khỏe con người.

Quá trình
Theo Cơ quan Bảo vệ Môi sinh Hoa Kỳ (EPA), thủy lực cắt phá là phá trình hỗ trợ một giếng dầu, khí tự nhiên đạt được khai thác tối đa. EPA định nghĩa quá trình rộng hơn bao gồm thu thập nguồn nước, xây dựng giếng, hỗ trợ giếng, và xử lý chất thải.

Phương pháp
Một vết nứt thủy lực được tạo ra bằng cách bơm chất lỏng cắt phá vào giếng khoan với tỉ lệ đủ để tăng áp suất ở độ sâu mục tiêu (determined by the location of the well casing perforations), để tăng građien nứt vỡ (građien áp suất) của đá. građien nứt vỡ được định nghĩa là áp suất tăng lên trên đơn vị độ sâu có liên quan đến khối lượng riêng, và thường được đo bằng pound trên inch vuông, trên foot vuông, hoặc bar và các đơn vị khác. Khi đá nứt vỡ, dung dịch cắt phá thấm vào đá làm tăng dần vết nứt. Các vết vỡ được định vị khi áp suất giảm cùng với sự giảm ma sát, có liên quan đến khoảng cách từ giếng. Người vận hành thường cố duy trì "chiều rộng vết nứt", hoặc làm chậm lại sự giảm chiều rộng, bằng cách sử dụng proppant cắt phá thủy lực cùng với chất lỏng được bơm, nó là một chất liệu như hạt cát, gốm, và các hạt khác, vì vậy giúp ngăn chặn vết nứt đóng lại khi ngừng bơm và áp suất bị loại bỏ. Sự nghiên cứu về sức bền của proppant trở nên quan trọng hơn ở vị trí sâu hơn vì áp suất và áp lực lên vết vỡ cao hơn. Vết vỡ được chống đỡ phải đủ độ thẩm thấu để cho phép dầu, khí, nước muối và chất lỏng cắt phá chảy đến giếng.

Trong quá trình, dung dịch cắt phá rò rỉ (dung dịch cắt phá bị mất đi do thấm vào đá xung quanh) xảy ra. Nếu không được quản lý, nó có thể vượt quá 70% lượng dung dịch bơm vào. Việc này có thể làm phá huỷ chất nền, thay đổi cấu trúc hình học của vết vở, do đó giảm hiệu quả.

Ví trí của một hoặc nhiều hơn các vết vỡ dọc theo hố khoan được điều khiển chặt chẽ bởi các phương pháp để bịt các lỗ hổng dung quanh hố khoan. Thủy lực cắt phá được thực hiện trong hố khoan được chống ống, và khu vực cần bị vỡ sẽ được tiếp cận bằng cách khoan thủng ống chống ở các vị trí đó.

Thiết bị cắt phá thủy lực được sử dụng trong mỏ dầu khí thường bao gồm máy xay xi măng, một hoặc nhiều máy bơm cắt phá áp suất cao (thường là máy bơm loại triplex hoặc quintuplex) và đơn vị giám sát. Đi cùng với thiết bị là thùng chứa, hoặc các đơn vị cất giữ proppant, sắt xử lý áp suất cao, một đơn vị hoá học thêm vào, ống áp suất thấp linh động, và nhiều máy đo tốc độ dòng chảy, khối lượng riêng chất lỏng, và áp suất xử lý. Chất hoá học thêm vào thường bằng 0,5% tổng thể tích chất lỏng. Thiết bị cắt phá vận hành trong một phạm vi áp suất và tốc độ bơm, có thể lên đến  và  (100 barrel trên phút).

Sử dụng
Thủy lực cắt phá được sử dụng để tăng tốc độ mà chất lỏng, ví dụ như dầu, khí, nước có thể phục hồi từ vỉa chứa tự nhiên ngầm. Vỉa chứa thường là đá sa thạch, đá vôi hoặc đá dolomit có độ xốp, nhưng cũng bao gồm các vỉa chứa "không thông thường" ví dụ như các tầng đá phiến sét hoặc than đá. Thủy lực cắt phá cho phép khai thác dầu khí tự nhiên từ các hệ tầng đá sâu dưới lòng đất (thường ), which is greatly below typical groundwater reservoir levels. Ở độ sâu này, có thể không đủ độ thẩm thấu hoặc áp suất vỉa chứa để cho phép dầu khí tự nhiên chảy từ đá vào giếng khoan với hiệu quả kinh tế cao. Vì vậy, tạo ra vỡ truyền ở đá trong khai thác vỉa chứa đá phiến sét không thấm. Sự thẩm thấy được đo bằng đơn vị trong phạm vi từ micro darcy đến nano darcy. Vết vỡ là các đường truyền nhau liên kết một thể tích vỉa chứa lớn hơn đến giếng. Cái được gọi là "siêu cắt phá", tạo ra vết vỡ ở đá sâu hơn để giải phóng nhiều dầu khí hơn, và tăng hiệu quả. Năng suất của các hố phiến sét điển hình thường giảm sau một hoặc hai năm, nhưng thời gian khai thác một giếng có thể kéo dài đệ hàng thập kỷ.

Trong khi mục đích công nghiệp chính của thủy lực cắt phá còn hỗ trợ sản xuất từ giếng dầu khí, thủy lực cắt phá còn được áp dụng:
 Hỗ trợ giếng nước ngầm
 Tạo điều kiện khai thác mỏ
 Như một phương tiện tăng cường xử lý chất thải, thường là chất thải hydrocarbon
 Xử lý chất thải bằng cách bơm sâu nó vào đá
 Đo áp lực Trái Đất
 Tạo ra điện trong hệ thống địa nhiệt tăng cường
 Tăng cường tốc độ phương pháp địa chất cô lập CO2

Từ cuối những năm 1970, thủy lực cắt phá đã được sử dụng, trong một số trường hợp, tăng sản lượng nước uống từ giếng ở một số nước, bao gồm Hoa Kỳ, Úc, và Nam Phi.

Tác động kinh tế
Thủy lực cắt phá là một yếu tố lớn làm giảm giá dầu thô vào năm 2012 từ 115 USD vào mùa hè xuống khoảng 70 USD vào mùa đông làm biến động tài chính và trật tự chính trị thế giới, tác động mạnh đến kinh tế và chính trị các nước Nga, Venezuela, và khối OPEC nói chung.

Tham khảo

Khai thác mỏ
Giới thiệu năm 1947
Hoạt động của con người ảnh hưởng lên môi trường


title: Úrvalsdeild 1988

text:
Thống kê của Úrvalsdeild mùa giải 1988.

Tổng quan
Có 10 đội tham gia, và Fram giành chức vô địch. Sigurjón Kristjánsson của Valur là vua phá lưới với 13 bàn thắng.

Bảng xếp hạng

Tham khảo

1988
Iceland
Iceland
1


title: Exyra rolandiana

text:
Exyra rolandiana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Exyra


title: Xylotrechus deletus

text:
Xylotrechus deletus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Xylotrechus


title: Brunei tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2021

text:
Brunei tranh tài tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2021 ở Hà Nội, Việt Nam từ ngày 12 đến 23 tháng 5 năm 2022. Đoàn thể thao Brunei gồm có 23 vận động viên (17 nam, 6 nữ), tranh tài ở 4 trong số 40 môn thể thao, bao gồm: thể thao điện tử, karate, pencak silat và wushu.

Tóm tắt huy chương

Huy chương theo môn thể thao

Huy chương theo ngày

Danh sách huy chương

Tham khảo

Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2021


title: Iwagiri Takehiro

text:
Takehiro Iwagiri (sinh ngày 24 tháng 12 năm 1970) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Takehiro Iwagiri đã từng chơi cho Nagoya Grampus Eight.

Tham khảo

Sinh năm 1970
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản


title: Ngày Máy bay Giấy Quốc gia

text:
Ngày Máy bay Giấy Quốc gia () là ngày lễ không chính thức được tổ chức vào ngày 26 tháng 5 hàng năm tại Mỹ để kỷ niệm món đồ chơi hàng không đơn giản này.

Lễ kỷ niệm ngày máy bay giấy thường bao gồm các cuộc tụ tập xã hội mà tại đó những người tham gia chế tạo và lái máy bay giấy. Những sự kiện này thường có các cuộc thi ở hai hạng mục bay cơ bản: "khoảng cách" và "thời gian trên không". Tính đến năm 2012, Takuo Toda giữ kỷ lục thế giới về thời gian bay lâu nhất (27,9 giây). Kỷ lục khoảng cách (226 feet, 10 inch hoặc 69,14 mét) được Joe Ayoob lập nên nhờ một chiếc máy bay do John Collins chế tạo vào tháng 2 năm 2012.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang Facebook Ngày Máy bay Giấy Quốc gia
Ken Jennings nhân Ngày Máy bay Giấy Quốc gia

Máy bay giấy
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Năm
Ngày lễ và Ngày Hành động không chính thức


title: Orenaia rupestralis

text:
Orenaia rupestralis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Orenaia


title: Acontia alessandra

text:
Acontia alessandra là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Acontia


title: Caccobius foveolatus

text:
Caccobius foveolatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Caccobius (Scarabaeidae)


title: Chó Husky Alaska Mỹ-Ấn

text:
Chó Husky Alaska Mỹ-Ấn (tiếng Anh: Ameri-Indian Alaska Husky) là một loại phụ của giống chó Husky Alaska, tùy trường hợp có thể được xem là một loại hoặc một giống chó. Giống chó này gợi nhớ đến những giống chó bản địa hoặc chó gốc Mỹ theo định hướng giống chó gia đình, được nhìn nhận về mối quan hệ đối với gia đình hoặc liên kết với con người cách mạnh mẽ và có thân hình vạm vỡ, thích ứng với nhiệt độ luôn thay đổi.

Lịch sử
Chó đã có mặt ở thời kỳ tiền Colombo, có lẽ là do những người di cư đầu tiên từ châu Á mang đến. Các nghiên cứu về chó làng, chó đường phố đã chỉ ra gần như tổng số chó nguyên thủy tại đây đã bị thay thế bằng các giống chó có nguồn gốc từ châu Âu, nhưng mức độ mà các giống Bắc cực, Bắc và Nam Mỹ là hậu duệ của quần thể ban đầu vẫn có được ước định.

Tính cách
Chó Husky Alaska Mỹ-Ấn dễ làm việc và tập luyện hơn Chó Husky Alaska. Chúng là những chú chó gia đình thích nghi dễ dàng với các môi trường sống khác nhau.

Những con chó giống này được biết đến với trí thông minh và lòng trung thành của chúng. Không chỉ những con chó này tự nhiên mong muốn làm hài lòng chủ nhân, nhưng chúng đã trở nên vô cùng trung thành và bảo vệ gia đình của chúng. Do bản năng bảo vệ của chó Husky Alaska Mỹ-Ấn, chó Husky Alaska Mỹ-Ấn bản địa có thể e dè với người lạ, nếu chúng không được huấn luyện hòa nhập đúng cách từ khi còn nhỏ.

Tham khảo

Giống chó


title: Trần Đình Văn

text:
Trần Đình Văn (sinh ngày 17 tháng 6 năm 1966) là chính trị gia nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Ông hiện là Phó Bí thư thường trực Tỉnh ủy Lâm Đồng, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng, Ủy viên Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, Đại biểu Quốc hội khóa XV từ Lâm Đồng. Ông từng là Bí thư Đảng ủy, Chánh Văn phòng Tỉnh ủy Lâm Đồng.

Trần Đình Văn là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, học vị Cử nhân Ngữ văn, Cử nhân Luật, Cử nhân Chính trị học, Thạc sĩ Luật học, Cao cấp lý luận chính trị. Ông có sự nghiệp đều công tác ở tỉnh Lâm Đồng.

Xuất thân và giáo dục
Trần Đình Văn sinh ngày 17 tháng 6 năm 1966, quê quán ở xã Hương Vinh, huyện Hương Trà, nay là thị xã của tỉnh Thừa Thiên Huế. Ông lớn lên và tốt nghiệp phổ thông ở Đà Lạt, theo học đại học ở Thành phố Hồ Chí Minh, có ba bằng đại học gồm Cử nhân Ngữ văn, Cử nhân Luật, Cử nhân Chính trị chuyên ngành Xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước, học cao học và nhận bằng Thạc sĩ Luật học. Ông được kết nạp Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 4 tháng 7 năm 1994, trở thành đảng viên chính thức sau đó 1 năm, từng theo học các khóa chính trị ở Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và tốt nghiệp Cao cấp lý luận chính trị.

Sự nghiệp
Tháng 9 năm 1990, sau khi tốt nghiệp đại học ở Thành phố Hồ Chí Minh, Trần Đình Văn trở lại Lâm Đồng, được tuyển dụng công chức vào Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng, bổ nhiệm làm Chuyên viên Văn phòng Thanh tra tỉnh Lâm Đồng. Tháng 3 năm 1993, ông là Thanh tra viên Văn phòng Thanh tra tỉnh, rồi thăng chức Phó Chánh Văn phòng Thanh tra tỉnh từ tháng 6 năm 1997, là quyền Chánh Văn phòng từ tháng 12 năm 1998 và Chánh Văn phòng từ tháng 2 năm 2000. Tháng 8 năm 2005, ông được điều về thành phố Đà Lạt, nhậm chức Chánh Thanh tra thành phố Đà Lạt, đến tháng 7 năm 2009 thì được bổ nhiệm làm Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Lạt. Đến tháng 8 năm 2013, ông được điều lên Tỉnh ủy Lâm Đồng, nhậm chức Phó Chánh Văn phòng Tỉnh ủy. Tháng 10 năm 2015, tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng lần thứ nhiệm kỳ 2015–2020, ông được bầu vào Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, được phân công làm Bí thư Đảng ủy, Chánh Văn phòng Tỉnh ủy Lâm Đồng.

Tháng 7 năm 2019, Trần Đình Văn được bầu bổ sung vào Ban Thường vụ Tỉnh ủy, tiếp tục là Chánh Văn phòng Tỉnh ủy. Sang tháng 10 năm 2020, tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng lần thứ nhiệm kỳ 2020–2025, ông tái đắc cử Thường vụ Tỉnh ủy, nhậm chức Phó Bí thư thường trực Tỉnh ủy Lâm Đồng. Năm 2021, với sự giới thiệu của Tỉnh ủy, ông ứng cử đại biểu quốc hội từ Lâm Đồng, tại đơn vị bầu cử số 3 gồm thành phố Bảo Lộc và các huyện Bảo Lâm, Đạ Huoai, Đạ Tẻh, Cát Tiên, rồi trúng cử Đại biểu Quốc hội khóa XV với tỷ lệ 80,55%. Trong nhiệm kỳ này, ông được phân công là Ủy viên Ủy ban Tư pháp của Quốc hội và Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng.

Xem thêm

 Tỉnh ủy Lâm Đồng
 Danh sách Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XV

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trần Đình Văn, Bầu cử Quốc hội.

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1966
Người Thừa Thiên Huế
Người Đà Lạt
Cựu sinh viên Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XV
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam


title: Khách sạn Bayerischer Hof (München)

text:
Khách sạn Bayerische Hof là một khách sạn hạng sang ở München,  nơi thường được các quan khách và những vị khách nổi tiếng ghé đến. Nó nằm ở công trường Promenadeplatz về phía tây bắc Phố cổ München.

Từ năm 2011 đến 2015, khách sạn có số thu nhập cao nhất nước Đức, nhưng đã mất thứ hạng này cho Estrel ở Berlin vào năm 2016.   Nó thuộc về Liên minh các khách sạn hàng đầu trên thế giới.

Tham khảo

Khách sạn ở München


title: Bóng đá tại Tokyo

text:
Bóng đá là một môn thể thao phổ biến, cả về người tham gia và khán giả ở Tokyo. Tokyo là nơi có rất nhiều các câu lạc bộ bóng đá.

Tổng quan
Sân vận động Olympic quốc gia là sân nhà của Đội tuyển quốc gia Nhật Bản và đã từng tổ chức Cúp Thiên Hoàng  theo truyền thống.

Lịch sử
Tōkyō Shūkyū Dan lần đầu tiên giành được cúp Thiên Hoàng và câu lạc bộ này là đội bóng lâu đời nhất Nhật Bản.

Các đội bóng
Bảng dưới đây liệt kê tất cả các câu lạc bộ bóng đá tại Tokyo.

Danh hiệu

 J1 League (7)
 Tokyo Verdy (7)

 J.League YBC Levain Cup (5)
 Tokyo Verdy (3)
 FC Tokyo (2)

 Cúp Thiên Hoàng (10)
 Tokyo Soccer Club (1)
 Astra Club (1)
 Tokyo Old Boys Club (1)
 Đại học Tōkyō (1)
 Tokyo Verdy (5)
 FC Tokyo (1)

Sân vận động

 Sân vận động Quốc gia Tokyo

 Sân vận động Ajinomoto

Derby Tokyo
Những trận derby Tokyo chính là các trận đấu giữa Tokyo Verdy và FC Tokyo.

Tham khảo


title: Deinopa biligula

text:
Deinopa biligula là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Deinopa


title: Sturmia festiva

text:
Sturmia festiva là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sturmia


title: Holoarctia fumata

text:
Holoarctia fumata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Holoarctia


title: Giải bóng đá vô địch quốc gia 2015 (kết quả chi tiết)

text:
Đây là lịch thi đấu và kết quả chi tiết của Giải bóng đá vô địch quốc gia 2015, có tên chính thức là Giải bóng đá vô địch quốc gia - Toyota V.League 2015, với 14 câu lạc bộ tham dự:
Vòng 1

Vòng 2

Vòng 3

Vòng 4

Vòng 5

Vòng 6

Vòng 7

Vòng 8

Vòng 9

Vòng 10

Vòng 11

Vòng 12

Vòng 13

Chú thích

Xem thêm
Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam 2015 (kết quả chi tiết)

Liên kết ngoài
Công ty Cổ phần Bóng đá Chuyên nghiệp Việt Nam
Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF)

2015
Bóng đá, chuyên nghiệp


title: Larpelites dorsalis

text:
Larpelites dorsalis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Larpelites


title: C2H6N4O2

text:
Công thức phân tử C2H6N4O2 có thể dùng để chỉ:

 Biurea
 Oxalyldihydrazide


title: Gonophaea villica

text:
Gonophaea villica là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gonophaea


title: Oh My Darling, Clementine

text:
"Oh My Darling, Clementine" là một bản ballad dân ca miền Tây Hoa Kỳ thường được cho là của Percy Montrose (1884), mặc dù thỉnh thoảng nó cũng được cho là của Barker Bradford. Các thành viên của Western Writers of America chọn nó là một trong Top 100 bài hát nhạc miền Tây mọi thời đại. Năm 2004, bài hát được thu âm bởi ban nhạc Ireland Westlife trong album ''Allow Us to Be Frank của họ.

Chú thích

Liên kết ngoài

 MIDI sound file
 Short radio episode "Clementine" from California Legacy Project.
 The free score on www.traditional-songs.com

Bài hát thế kỷ 19
Dân ca Mỹ
Bài hát của Westlife
Bài hát không rõ năm


title: Quyền LGBT ở Bỉ

text:
Quyền đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới (tiếng Hà Lan: lesbisch, homoseksueel, biseksueel en transgender; tiếng Pháp: lesbiennes, gays, bisexuels et transgenres; tiếng Đức: Lesben, Schwule, Bisexuelle und Transgender) ở Bỉ được coi là một trong những tiến bộ nhất ở Châu Âu và trên thế giới. Hoạt động tình dục đồng giới đã được hợp pháp hóa vào năm 1795, với tuổi đồng ý bằng nhau, ngoại trừ từ năm 1965 đến năm 1985. Sau khi cấp cho các cặp đồng giới quan hệ đối tác trong nước vào năm 2000, Bỉ đã trở thành quốc gia thứ hai trên thế giới hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới vào năm 2003. nhận con nuôi đồng giới đã được hợp pháp hóa hoàn toàn vào năm 2006 và được cân bằng với việc nhận con nuôi khác giới. Các cặp đồng tính nữ cũng có thể truy cập IVF. Các biện pháp bảo vệ phân biệt đối xử dựa trên xu hướng tính dục trong việc làm, nhà ở, và nhà ở công cộng và tư nhân đã được ban hành vào năm 2003 và về bản dạng giới và biểu hiện giới trong năm 2014. Người chuyển giới đã được phép thay đổi giới tính hợp pháp kể từ năm 2007, mặc dù trong một số trường hợp, đã bị bãi bỏ năm 2018.

Bỉ thường được gọi là một trong những quốc gia thân thiện với người đồng tính nhất trên thế giới, với các cuộc thăm dò gần đây cho thấy rằng phần lớn người Bỉ ủng hộ quyền kết hôn và nhận con nuôi đồng giới. Thủ tướng Bỉ trước đây, Elio Di Rupo, là một người đồng tính nam công khai và là một trong số ít người đứng đầu các quốc gia trên thế giới xác định là LGBT. Pascal Smet, cựu Bộ trưởng Giáo dục Flemish (trong Chính phủ Peeters II) và Bộ trưởng Bộ Di động Brussels hiện tại, cũng công khai đồng tính.

Bảng tóm tắt

Tham khảo

Quyền LGBT


title: Tư Công

text:
Tư Công (chữ Hán: 思公) là thụy hiệu của một số nhân vật lịch sử.

Danh sách
Tây Tấn An Lạc Tư công (chính là Thục Hán Hiếu Hoài Đế)
Đông Ngụy Trường Lạc Cảnh Tư Công Cao Du (sang thời Bắc Tề được tiến phong làm Bành Thành Cảnh Tư Vương)
Tây Ngụy Hoài An Tư Công Thác Bạt Dục (bị truy phế, trước vốn là Hoài An Tư Vương)
Đường triều Tương Thành Tư công
Bắc Tống Anh Tư Công Tiền Duy Diễn (có thụy hiệu khác là Văn Hy Công)

Xem thêm
Tư Đế
Tư Vương
Cảnh Tư Vương
Tư Khác Vương
Tư hoàng hậu
Tư Hầu
Mật vương
Thác Vương
Khác Vương

Thụy hiệu


title: Pagrus

text:
Pagrus là một chi cá trong Họ Cá tráp (Sparidae). Chi này gồm có các loài sau:

Các loài
Pagrus africanus, Southern common seabream (Akazaki, 1962)
Pagrus auratus, Silver seabream hoặc Australasian snapper (Forster, 1801)
Pagrus auriga, Redbanded seabream (Valenciennes, 1843)
Pagrus caeruleostictus, Bluespotted seabream (Valenciennes, 1830)
Pagrus major, Red seabream (Temminck & Schlegel, 1843)
Pagrus pagrus, Common seabream, hoặc Red porgy (Linnaeus, 1758)

Tham khảo

Chi cá
Họ Cá tráp


title: Rhytiphora albofasciata

text:
Rhytiphora albofasciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Rhytiphora


title: Lịch sử hành chính Hải Dương

text:
Hải Dương là một tỉnh thuộc vùng đồng bằng sông Hồng. Phía bắc giáp tỉnh Bắc Giang, phía nam giáp tỉnh Thái Bình, phía đông giáp tỉnh Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng, phía tây giáp tỉnh Bắc Ninh và tỉnh Hưng Yên.

Trước năm 1945

Sau năm 1945
Sau Cách mạng tháng Tám thành công, bỏ cấp phủ, gọi chung là huyện. Tổ chức hành chính trên địa bàn gồm thị xã Hải Dương (tỉnh lị), thị xã Ninh Giang và 12 huyện: Bình Giang, Cẩm Giàng, Chí Linh, Đông Triều, Gia Lộc, Kim Thành, Kinh Môn, Nam Sách, Ninh Giang, Thanh Hà, Thanh Miện, Tứ Kỳ.

Năm 1947, 4 huyện: Chí Linh, Đông Triều, Nam Sách, Kinh Môn được sáp nhập vào tỉnh Quảng Yên (nay là tỉnh Quảng Ninh).

Năm 1955, 3 huyện: Chí Linh, Nam Sách, Kinh Môn của tỉnh Quảng Yên (nay là tỉnh Quảng Ninh) lại được sáp nhập vào tỉnh Hải Dương.

Năm 1957, 3 xã: Vũ Xá, Cẩm Lý, Đan Hội của huyện Chí Linh được sáp nhập vào huyện Lục Nam của tỉnh Bắc Giang.

Năm 1959, huyện Đông Triều của tỉnh Quảng Yên (nay là tỉnh Quảng Ninh) lại được sáp nhập vào tỉnh Hải Dương. Cùng năm, sáp nhập thị xã Ninh Giang vào huyện Ninh Giang.

Năm 1961, huyện Đông Triều lại được sáp nhập vào khu Hồng Quảng (nay là tỉnh Quảng Ninh).

Năm 1968, 2 tỉnh Hải Dương và Hưng Yên hợp nhất thành một tỉnh lấy tên là tỉnh Hải Hưng.

Năm 1969, sáp nhập xã Ngọc Châu của huyện Nam Sách vào thị xã Hải Dương.

Năm 1974, điều chỉnh địa giới một số xã và thị trấn thuộc các huyện Ninh Giang, Chí Linh, Tứ Kỳ, Cẩm Giàng, Nam Sách và thị xã Hải Dương.

Năm 1977, hợp nhất huyện Cẩm Giàng và huyện Bình Giang thành một huyện lấy tên là huyện Cẩm Bình.

Năm 1978, thành lập thị trấn Sao Đỏ thuộc huyện Chí Linh.

Năm 1979, hợp nhất huyện Kim Thành và huyện Kinh Môn thành một huyện lấy tên là huyện Kim Môn; hợp nhất huyện Nam Sách và huyện Thanh Hà thành một huyện lấy tên là huyện Nam Thanh; hợp nhất huyện Tứ Kỳ và huyện Gia Lộc thành một huyện lấy tên là huyện Tứ Lộc; hợp nhất huyện Ninh Giang và huyện Thanh Miện thành một huyện lấy tên là huyện Ninh Thanh.

Năm 1981, điều chỉnh địa giới một số xã, thị trấn thuộc huyện Chí Linh.

Năm 1989, thành lập thị trấn Nam Sách thuộc huyện Nam Thanh.

Năm 1994, thành lập thị trấn Gia Lộc thuộc huyện Tứ Lộc.

Năm 1995, thành lập thị trấn Phú Thái thuộc huyện Kim Môn.

 Thành lập thị trấn Phú Thái trên cơ sở một phần xã Phúc Thành A và xã Kim Anh. Thị trấn Phú Thái có diện tích tự nhiên 267,56 hécta; 4.350 nhân khẩu.

Năm 1996, chia các huyện Ninh Thanh, Tứ Lộc thành các huyện như cũ.. Cùng năm, thành lập một số thị trấn, phường thuộc các huyện Thanh Miện, Kim Môn và thị xã Hải Dương. Cũng trong năm này, tỉnh Hải Dương được tái lập. Tỉnh Hải Dương có 9 đơn vị hành chính gồm thị xã Hải Dương và 8 huyện: Cẩm Bình, Chí Linh, Gia Lộc, Kim Môn, Nam Thanh, Ninh Giang, Thanh Miện, Tứ Kỳ.

 Giải thể huyện Ninh Thanh. Thành lập huyện Ninh Giang và huyện Thanh Miện trên cơ sở toàn bộ huyện Ninh Thanh
 Giải thể huyện Tứ Lộc. Thành lập huyện Tứ Kỳ và huyện Gia Lộc trên cơ sở toàn bộ huyện Tứ Lộc
 Thành lập thị trấn Thanh Miện (Thanh Miện) trên cơ sở toàn bộ xã Lê Bình. Thị trấn Thanh Miện có 660,11 hécta diện tích tự nhiên với 9,564 nhân khẩu.
 Thành lập thị trấn An Lưu (Kim Môn) trên cơ sở toàn bộ xã An Lưu. Thị trấn An Lưu có 258 ha diện tích tự nhiên và 6.400 nhân khẩu.
 Thành lập các phường thuộc thị xã Hải Dương:

- Thành lập phường Ngọc Châu trên cơ sở toàn bộ xã Ngọc Châu. Phường Ngọc Châu có diện tích tự nhiên 654 ha và 13.379 nhân khẩu.

- Thành lập phường Thanh Bình trên cơ sở toàn bộ xã Thanh Bình. Phường Thanh Bình có diện tích tự nhiên 365 ha và 15.378 nhân khẩu.

- Thành lập phường Hải Tân trên cơ sở toàn bộ xã Hải Tân. Phường Hải Tân có diện tích tự nhiên 254 ha và 6.603 nhân khẩu.

- Thành lập phường Cẩm Thượng trên cơ sở toàn bộ xã Cẩm Thượng. Phường Cẩm Thượng có diện tích tự nhiên 250 ha và 4.682 nhân khẩu.

- Thành lập phường Bình Hàn trên cơ sở toàn bộ xã Bình Hàn. Phường Bình Hàn có diện tích tự nhiên 307 ha và 9.639 nhân khẩu.

- Thành lập phường Lê Thanh Nghị trên cơ sở một phần phường Trần Phú. Phường Lê Thanh Nghị có 140 ha diện tích tự nhiên và 8.100 nhân khẩu

Năm 1997, chia các huyện Cẩm Bình, Kim Môn, Nam Thanh thành các huyện như cũ; thành lập thị trấn Thanh Hà thuộc huyện Thanh Hà.. Cùng năm, thành lập thị trấn Tứ Kỳ thuộc huyện Tứ Kỳ và thành lập thành phố Hải Dương

 Giải thể huyện Nam Thanh. Thành lập huyện Nam Sách và huyện Thanh Hà trên cơ sở toàn bộ huyện Nam Thanh
 Giải thể huyện Kim Môn. Thành lập huyện Kim Thành và huyện Kinh Môn trên cơ sở toàn bộ huyện Kim Môn
 Giải thể huyện Cẩm Bình. Thành lập huyện Cẩm Giàng và huyện Bình Giang trên cơ sở toàn bộ huyện Cẩm Bình
 Thành lập thị trấn Thanh Hà (Thanh Hà) trên cơ sở toàn bộ xã Thanh Bình. Thị trấn Thanh Hà có 496 ha diện tích tự nhiên và 7.560 nhân khẩu.
 Thành lập thị trấn Tứ Kỳ (Tứ Kỳ) trên cơ sở một phần xã Đông Kỳ và xã Tây Kỳ. Thị trấn Tứ Kỳ có 476 ha diện tíchtự nhiên và 6.722 nhân khẩu.
 Thành lập thành phố Hải Dương trên cơ sở toàn bộ thị xã Hải Dương. Thành phố Hải Dương có 3.626,8 ha diện tích tự nhiên và 143.895 nhân khẩu, gồm 13 đơn vị hành chính: 11 phường và 2 xã

Năm 1998, thành lập thị trấn Lai Cách thuộc huyện Cẩm Giàng.

 Thành lập thị trấn Lai Cách trên cơ sở toàn bộ xã Lai Cách. Thị trấn Lai Cách có 753,66 ha diện tích tự nhiên và 11.693 nhân khẩu.

Năm 2002, thành lập thị trấn Bến Tắm và giải thể thị trấn nông trường Chí Linh thuộc huyện Chí Linh; đổi tên xã Ninh Thọ thành xã Hồng Phong thuộc huyện Ninh Giang.

 Giải thể thị trấn nông trường Chí Linh (Chí Linh), sáp nhập vào các xã quản lý trước kia
 Thành lập thị trấn Bến Tắm (Chí Linh) trên cơ sở một phần xã Bắc An. Thị trấn Bến Tắm có 412,88 ha diện tích tự nhiên và 5.703 nhân khẩu.
 Đổi tên xã Ninh Thọ (Ninh Giang) thành xã Hồng Phong

Năm 2004, thành lập và đổi tên một số thị trấn thuộc huyện Kinh Môn.

 Thành lập thị trấn Minh Tân trên cơ sở toàn bộ xã Minh Tân. Thị trấn Minh Tân có 1.348,04 ha diện tích tự nhiên và 19.645 nhân khẩu.
 Thành lập thị trấn Phú Thứ trên cơ sở toàn bộ xã Phú Thứ. Thị trấn Phú Thứ có 881,36 ha diện tích tự nhiên và 13.350 nhân khẩu.
 Đổi tên thị trấn An Lưu thành thị trấn Kinh Môn

Năm 2008, điều chỉnh địa giới các huyện Nam Sách, Gia Lộc, Tứ Kỳ, Cẩm Giàng để mở rộng thành phố Hải Dương; thành lập các phường Tứ Minh và Việt Hòa thuộc thành phố Hải Dương.

 Sáp nhập một phần các huyện Nam Sách (toàn bộ các xã Nam Đồng, Ái Quốc, An Châu, Thượng Đạt), Gia Lộc (toàn bộ các xã Thạch Khôi, Tân Hưng), Tứ Kỳ (một phần xã Ngọc Sơn), Cẩm Giàng (một phần thị trấn Lai Cách) vào thành phố Hải Dương
 Thành lập phường Tứ Minh trên cơ sở toàn bộ xã Tứ Minh và một phần thị trấn Lai Cách. Phường Tứ Minh có 712,73 ha diện tích tự nhiên và 12.343 nhân khẩu.
 Thành lập phường Việt Hòa trên cơ sở toàn bộ xã Việt Hòa. Phường Việt Hoà có 615,43 ha diện và 8.457 nhân khẩu.
 Sáp nhập một phần xã Ngọc Sơn vào phường Hải Tân. Phường Hải Tân có 333,38 ha diện tích tự nhiên và 12.748 nhân khẩu.

Năm 2009, thành lập các phường Nhị Châu và Tân Bình thuộc thành phố Hải Dương.

 Sáp nhập một phần phường Thanh Bình vào phường Lê Thanh Nghị. Phường Lê Thanh Nghị có 99,59 ha diện tích tự nhiên và 9.207 nhân khẩu.
 Thành lập phường Tân Bình trên cơ sở một phần phường Thanh Bình. Phường Tân Bình có 261,19 ha diện tích tự nhiên và 12.393 nhân khẩu,
 Thành lập phường Nhị Châu trên cơ sở một phần phường Ngọc Châu. Phường Nhị Châu có 318,25 ha diện tích tự nhiên và 6.824 nhân khẩu.

Năm 2010, thành lập thị xã Chí Linh.

 Thành lập thị xã Chí Linh trên cơ sở toàn bộ huyện Chí Linh
 Thành lập các phường thuộc thị xã Chí Linh

- Thành lập phường Phả Lại trên cơ sở toàn bộ thị trấn Phả Lại. Phường Phả Lại có 1.382,5 ha diện tích tự nhiên và 21.309 nhân khẩu.

- Thành lập phường Văn An trên cơ sở toàn bộ xã Văn An. Phường Văn An có 1.438,46 ha diện tích tự nhiên và 9.040 nhân khẩu.

- Thành lập phường Chí Minh trên cơ sở toàn bộ xã Chí Minh. Phường Chí Minh có 1.147,22 ha diện tích tự nhiên và 9.131 nhân khẩu.

- Thành lập phường Sao Đỏ trên cơ sở toàn bộ thị trấn Sao Đỏ. Phường Sao Đỏ có 561,64 ha diện tích tự nhiên và 24.026 nhân khẩu.

- Thành lập phường Thái Học trên cơ sở toàn bộ xã Thái Học. Phường Thái Học có 781,34 ha diện tích tự nhiên và 5.408 nhân khẩu.

- Thành lập phường Cộng Hòa trên cơ sở toàn bộ xã Cộng Hòa. Phường Cộng Hòa có 2.648,52 ha diện tích tự nhiên và 14.663 nhân khẩu.

- Thành lập phường Hoàng Tân trên cơ sở toàn bộ xã Hoàng Tân. Phường Hoàng Tân có 1.055,03 ha diện tích tự nhiên và 6.844 nhân khẩu.

- Thành lập phường Bến Tắm trên cơ sở toàn bộ thị trấn Bến Tắm và một phần xã Bắc An. Phường Bến Tắm có 2.026,23 ha diện tích tự nhiên và 6.369 nhân khẩu.

 Thị xã Chí Linh có 28.202,78 ha diện tích tự nhiên và 164.837 nhân khẩu; có 20 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 8 phường và 12 xã

Năm 2013, thành lập các phường Ái Quốc và Thạch Khôi thuộc thành phố Hải Dương.

 Thành lập phường Ái Quốc trên cơ sở toàn bộ xã Ái Quốc. Phường Ái Quốc có 819,29 ha diện tích tự nhiên và 12.033 nhân khẩu.
 Thành lập phường Thạch Khôi trên cơ sở toàn bộ xã Thạch Khôi. Phường Thạch Khôi có 533,7 ha diện tích tự nhiên và 9.997 nhân khẩu.

Năm 2019, thành lập thành phố Chí Linh và thị xã Kinh Môn. Cùng năm, điều chỉnh địa giới các huyện Gia Lộc, Tứ Kỳ, Thanh Hà để mở rộng thành phố Hải Dương; thành lập các phường Nam Đồng và Tân Hưng thuộc thành phố Hải Dương; sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn tỉnh (trừ huyện Nam Sách).

 Thành lập thành phố Chí Linh:

- Sáp nhập toàn bộ xã Kênh Giang (TX. Chí Linh) vào xã Văn Đức. Xã Văn Đức có 15,42 km² diện tích tự nhiên và 10.616 người.

- Thành lập các phường An Lạc, Cổ Thành, Đồng Lạc, Hoàng Tiến, Tân Dân, Văn Đức (TX. Chí Linh) trên cơ sở toàn bộ các xã có tên tương ứng. Phường An Lạc có 10,69 km² diện tích tự nhiên và 7.113 người. Phường Cổ Thành có 8,15 km² diện tích tự nhiên và 7.246 người. Phường Đồng Lạc có 11,53 km² diện tích tự nhiên và 7.536 người. Phường Hoàng Tiến có 15,70 km² diện tích tự nhiên và 6.417 người. Phường Tân Dân có 9,38 km² diện tích tự nhiên và 7.691 người. Phường Văn Đức có 15,42 km² diện tích tự nhiên và 10.616 người.

- Thành lập thành phố Chí Linh trên cơ sở toàn bộ thị xã Chí Linh. Thành phố Chí Linh có 282,91 km² diện tích tự nhiên và 220.421 người, gồm 14 phường và 5 xã.

 Thành lập thị xã Kinh Môn

- Thành lập thị xã Kinh Môn trên cơ sở toàn bộ huyện Kinh Môn

- Thành lập phường An Lưu trên cơ sở thị trấn Kinh Môn. Phường An Lưu có 3,72 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 11.726 người.

- Thành lập các phường An Phụ, An Sinh, Duy Tân, Hiến Thành, Hiệp An, Hiệp Sơn, Long Xuyên, Minh Tân, Phú Thứ, Tân Dân, Thái Thịnh, Thất Hùng trên cơ sở toàn bộ các xã và thị trấn có tên tương ứng. Phường An Phụ có 8,11 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 9.455 người. Phường An Sinh có 5,41 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 5.821 người. Phường Duy Tân có 7,69 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 7.393 người. Phường Hiến Thành có 6,30 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 8.837 người. Phường Hiệp An có 3,26 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 12.140 người. Phường Hiệp Sơn có 7,16 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 9.703 người. Phường Long Xuyên có 4,48 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 5.895 người. Phường Minh Tân có 13,57 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 18.483 người. Phường Phú Thứ có 8,85 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 15.443 người. Phường Tân Dân có 4,97 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 5.856 người. Phường Thái Thịnh có 4,05 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 7.187 người. Phường Thất Hùng có 7,45 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 6.814 người.

- Thành lập phường Phạm Thái trên cơ sở toàn bộ xã Phạm Mệnh và xã Thái Sơn. Phường Phạm Thái có 9,76 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 10.322 người.

- Thành lập xã Quang Thành trên cơ sở toàn bộ xã Quang Trung và xã Phúc Thành. Xã Quang Thành có 11,37 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 11.097 người.

- Sau khi thành lập, thị xã Kinh Môn có 165,33 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 203.638 người, gồm 14 phường và 9 xã

 Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc thành phố Hải Dương:

- Sáp nhập một phần huyện Thanh Hà (gồm toàn bộ xã Tiền Tiến và Quyết Thắng), Tứ Kỳ (toàn bộ xã Ngọc Sơn), Gia Lộc (toàn bộ xã Liên Hồng và Gia Xuyên) vào thành phố Hải Dương

- Điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính các phường: Bình Hàn, Cẩm Thượng, Hải Tân, Lê Thanh Nghị, Ngọc Châu, Nguyễn Trãi, Nhị Châu, Phạm Ngũ Lão, Quang Trung, Tân Bình, Thạch Khôi, Thanh Bình, Trần Hưng Đạo, Trần Phú, Tứ Minh, Việt Hòa và xã Tân Hưng

- Thành lập phường Tân Hưng trên cơ sở toàn bộ xã Tân Hưng. Phường Tân Hưng có 5,00 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 8.664 người.

- Thành lập phường Nam Đông trên cơ sở toàn bộ xã Nam Đồng. Phường Nam Đồng có 8,89 km² diện tích tự nhiên và dân số 10.675 người.

- Thành lập xã An Thượng trên cơ sở toàn bộ xã An Châu và xã Thượng Đạt. Xã An Thượng có 6,64 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 7.252 người.

 Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Bình Giang:

- Sáp nhập toàn bộ xã Tráng Liệt vào thị trấn Kẻ Sặt. Thị trấn Kẻ Sặt có 3,02 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 10.359 người.

- Thành lập xã Vĩnh Hưng trên cơ sở toàn bộ xã Hưng Thịnh và xã Vĩnh Tuy. Xã Vĩnh Hưng có 6,43 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 6.727 người.

- Sau khi sắp xếp, huyện Bình Giang có 16 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 15 xã và 01 thị trấn.

 Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Cẩm Giàng:

- Thành lập thị trấn Cẩm Giang trên cơ sở toàn bộ thị trấn Cẩm Giàng và xã Kim Giang. Thị trấn Cẩm Giang có 5,57 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 8.308 người.

- Thành lập xã Định Sơn trên cơ sở toàn bộ xã Cẩm Định và xã Cẩm Sơn. Xã Định Sơn có 8,26 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 8.563 người.

- Sau khi sắp xếp, huyện Cẩm Giàng có 17 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 15 xã và 02 thị trấn.

 Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Gia Lộc:

- Sáp nhập toàn bộ xã Phương Hưng vào thị trấn Gia Lộc. Thị trấn Gia Lộc có 7,67 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 18.307 người.

- Sáp nhập toàn bộ xã Trùng Khánh và xã Gia Hòa vào xã Yết Kiêu. Xã Yết Kiêu có 11,53 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 14.768 người.

- Sau khi sắp xếp và điều chỉnh, huyện Gia Lộc có 99,70 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 115.617 người; có 18 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, gồm 17 xã và 01 thị trấn.

 Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Kim Thành:

- Thành lập xã Tuấn Việt trên cơ sở toàn bộ xã Việt Hưng và xã Tuấn Hưng. Xã Tuấn Việt có 11,19 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 11.738 người.

- Thành lập xã Kim Liên trên cơ sở toàn bộ xã Kim Khê và xã Kim Lương. Xã Kim Liên có 8,40 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 10.675 người.

- Thành lập xã Đồng Cẩm trên cơ sở toàn bộ xã Cẩm La và xã Đồng Gia. Xã Đồng Cẩm có 7,00 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 9.140 người.

- Sau khi sắp xếp, huyện Kim Thành có 18 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 17 xã và 01 thị trấn.

 Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Ninh Giang:

- Sáp nhập toàn bộ xã Hồng Thái vào xã Hồng Dụ. Xã Hồng Dụ có 7,78 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 8.056 người.

- Sáp nhập toàn bộ xã Ninh Thành vào xã Tân Hương. Xã Tân Hương có 7,89 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 11.973 người.

- Sáp nhập toàn bộ xã Hưng Thái vào xã Hưng Long. Xã Hưng Long có 8,51 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 8.304 người.

- Sáp nhập toàn bộ xã Văn Giang vào xã Văn Hội. Xã Văn Hội có 8,72 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 8.628 người.

- Sáp nhập toàn bộ xã Ninh Hòa và xã Quyết Thắng vào xã Ứng Hòe. Xã Ứng Hòe có 10,68 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 12.053 người.

- Sáp nhập toàn bộ xã Hoàng Hanh và xã Quang Hưng vào xã Tân Quang. Xã Tân Quang có 12,36 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 10.356 người.

- Sau khi sắp xếp, huyện Ninh Giang có 20 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 19 xã và 01 thị trấn.

 Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Thanh Hà:

- Thành lập xã An Phượng trên cơ sở toàn bộ xã An Lương và xã Phượng Hoàng. Xã An Phượng có 10,84 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 9.706 người.

- Thành lập xã Thanh Quang trên cơ sở toàn bộ xã Hợp Đức, Trường Thành và Thanh Bính. Xã Thanh Quang có 12,78 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 10.917 người.

- Sau khi sắp xếp và điều chỉnh, huyện Thanh Hà có 140,70 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 136.858 người; có 20 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 19 xã và 01 thị trấn.

 Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Thanh Miện:

- Sáp nhập toàn bộ xã Hùng Sơn vào thị trấn Thanh Miện. Thị trấn Thanh Miện có 9,59 km² diện tích tự nhiên và dân số 14.884 người.

- Thành lập xã Hồng Phong trên cơ sở toàn bộ xã Diên Hồng và xã Tiền Phong. Xã Hồng Phong có 6,67 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 7.299 người.

- Sau khi sắp xếp, huyện Thanh Miện có 17 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 16 xã và 01 thị trấn.

 Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Tứ Kỳ:

- Thành lập xã Đại Sơn trên cơ sở toàn bộ xã Kỳ Sơn và xã Đại Đồng. Xã Đại Sơn có 9,74 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 9.401 người.

- Thành lập xã Chí Minh trên cơ sở toàn bộ xã Đông Kỳ, Tứ Xuyên và Tây Kỳ. Xã Chí Minh có 14,64 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 10.698 người.

- Sau khi sắp xếp và điều chỉnh, huyện Tứ Kỳ có 165,32 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 152.541 người; có 23 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 22 xã và 01 thị trấn.

Chú thích

Lịch sử Hải Dương
Hành chính Hải Dương


title: Suffer

text:
Suffer là album phòng thu thứ ba của ban nhạc punk rock người Mỹ Bad Religion, được phát hành qua hãng đĩa độc lập Epitaph Records vào ngày 8 tháng 9 năm 1988. Đây là album đầu tiên được hãng đĩa phát hành và phân phối đồng thời. Sau khi phát hành EP Back to the Known (1985), Bad Religion bước vào giai đoạn gián đoạn tạm thời, rồi tái hợp và sáng tác album đầu tiên trong 5 năm.

Dù Suffer không vào được bảng xếp hạng Billboard 200, nó đã được một số nhà phê bình xem như một trong các album punk rock quan trọng nhất mọi thời. Rất nhiều nhóm punk làn sóng thứ ba chịu ảnh hưởng lớn bởi Suffer, gồm NOFX của Fat Mike, người gọi nó là "tác phẩm đã làm thay đổi mọi thứ."

"You Are (The Government)", "1000 More Fools", "How Much Is Enough?", "Land of Competition", "Best For You", "Suffer", "What Can You Do?", và "Do What You Want", đều là những ca khúc yêu thích của người hâm mộ, và một số thường xuyên được chọn biểu diễn. Ca khúc duy nhất trong Suffer chưa bao giờ được biểu diễn trực tiếp là "Part IV (The Index Fossil)".

Bối cảnh
Bad Religion được thành lập tại Miền Nam California bởi hát chính Greg Graffin và tay guitar Brett Gurewitz năm 1980. Bộ đôi thuê Jay Bentley (bass) và Jay Ziskrout (trống) và bắt đầu viết nhạc. Năm 1981, ban nhạc phát hành EP đầu tay qua hãng đĩa mới thành lập Epitaph Records, được Gurewitz quản lý và sở hữu. Năm 1982, album đầu tiên, How Could Hell Be Any Worse?, ra mắt và nhận được lượng người theo dõi đáng kể. Trong khi thu âm album đó, Ziskrout rời nhóm và được thay thế bởi Pete Finestone. Sau nhiều thay đổi nhân sự hơn và album thứ hai, Into the Unknown (1983), bị thờ ơ, Bad Religion bắt đầu gián đoạn.

Năm 1984, Greg Hetson của Circle Jerks, người chơi đoạn guitar solo trong "Part III" của How Could Hell Be Any Worse?, trở nên nổi tiếng, và hỗ trợ Graffin trong ca khúc "Running Fast" của soundtrack phim Desperate Teenage Lovedolls. Không lâu sau, Graffin tái hợp Bad Religion, Hetson thay thế Gurewitz, người phải giải quyết các vấn đề về ma túy. Bad Religion trở lại với EP Back to the Known (1985), nhưng rồi lại tan rã lần nữa.

Năm 1987, Gurewitz giải quyết song các vấn đề ma túy và tìm kiếm công việc. Sau vài chương trình hướng nghiệp và một số nghề nghiệp kì lạ, ông trở thành kỹ thuật viên thu âm và là chủ một phòng thu. Gurewitz ghi nhận, "Tôi đã yêu thích, và vẫn thích, làm một kỹ thuật viên thu âm, nhưng tôi chỉ phí thời gian trong việc kiếm tiền. Nhiều thì giờ bị bỏ phí. Tôi chỉ biết tôi muốn làm nhạc. Rồi, năm 1987, Bad Religion nói, 'Này bạn, sao chúng ta không trở lại với nhau nhỉ?". Sau tái hợp, họ bắt đầu sáng tác và đến Westbeach Recorders tháng 4 năm 1988 để thu album tiếp theo. Theo Gurewitz, album cần tám ngày để thu âm và phối khí.

Các thành viên của L7 góp mặt trong album này. Donita Sparks và Suzi Gardner chơi guitar trong "Best for You" và Jennifer Finch hát nền trong "Part II (The Numbers Game)".

Tiếp nhận

Suffer nhận được nhiều đáng giá tích cực, Robert Christgau cho album "B", và viết; "Lần trở lại này được xem là một cột mốc trong hardcore, có lẽ bởi vì nó [có sự] nhất quán." Alternative Press cho rằng đây là "...album định nghĩa của họ....họ không bao giờ có thể che khuất hòn lửa của năng lượng sáng tạo này."

Trong một fan poll, "Do What You Want" được xem là một trong những ca khúc hay nhất của Bad Religion, cùng "American Jesus" và "Along The Way." Tim Armstrong của Rancid nói rằng "What Can You Do?" là bài hát ông yêu thích nhất của Bad Religion.

Bìa
Bìa đĩa là hình vẽ một thiếu niên đang bị thiêu cháy mặc một chiếc áo in logo Bad Religion. Bìa này được Jerry Mahoney thiết kế. Nhân vật trên bìa đĩa là một vật lấy khước tên "Boy on Fire" của ban nhạc. NOFX nhại hình ảnh này trên bìa Surfer EP.

Vinh danh
Theo AcclaimedMusic.net.

Danh sách ca khúc

Thành phần tham gia
 Greg Graffin – hát
 Brett Gurewitz – guitar
 Greg Hetson – guitar
 Jay Bentley – guitar bass
 Pete Finestone – trống
 Donita Sparks - guitar phụ trong "Best for You"
 Suzi Gardner - guitar phụ trong "Best for You"
 Jennifer Finch - hát nền trong "Part II (The Numbers Game)"
 Donnell Cameron – kỹ thuật viên
 Legendary Starbolt – kỹ thuật viên
 Jerry Mahoney – bìa

Tham khảo

Liên kết ngoài
Suffer at YouTube (streamed copy where licensed)

Album năm 1988
Album của Bad Religion


title: Elaphria pulchra

text:
Elaphria pulchra là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Elaphria


title: VinSmart

text:
Công ty Cổ phần Nghiên cứu và Sản xuất VinSmart là một công ty sản xuất và phân phối các thiết bị điện thoại và máy tính bảng trực thuộc tập đoàn Vingroup do ông Phạm Nhật Vượng thành lập vào ngày 12/6/2018. VinSmart sử dụng bản quyền sở hữu trí tuệ từ BQ, một công ty của Tây Ban Nha chuyên về sản xuất các thiết bị truyền thông thành lập năm 2010. Trước khi dừng sản xuất các mặt hàng Smartphone và TV, đây là một thương hiệu điện thoại Việt đã đoạt nhiều giải thưởng lớn và được người tiêu dùng Việt Nam đón nhận.

Lịch sử
Ngày 12 tháng 6 năm 2018, ông Phạm Nhật Vượng ra công văn công bố thành lập "Công ty cổ phần nghiên cứu và sản xuất VinSmart" với vốn điều lệ ban đầu là 3 nghìn tỷ đồng trong đó VinGroup góp 80%, đặt trụ sở tại số 7 đường Bằng Lăng 1, Vinhomes Riverside, Long Biên, Hà Nội.

Ngày 14 tháng 12 năm 2018, công ty công bố ra mắt 4 dòng sản phẩm điện thoại đầu tiên tại Landmark 81, gồm 2 sản phẩm thuộc dòng tầm thấp: VSmart Joy 1 & VSmart Joy 1+ và 2 sản phẩm thuộc dòng tầm trung: VSmart Active 1 & VSmart Active 1+ chạy hệ điều hành VOS 1.0.

Ngày 20 tháng 3 năm 2019, VinSmart tiến hành bán Vsmart tại thị trường Tây Ban Nha qua hệ thống MediaMarkt.

Ngày 30 tháng 4 năm 2019, VinSmart mua 60% cổ phần của Archos, một công ty thiết bị điện tử tiêu dùng Pháp thành lập 1988.

Ngày 29 tháng 5 năm 2019, VinSmart triển khai bán VSmart tại thị trường Myanmar qua Strong Source Holding.

Ngày 28 tháng 6 năm 2019, VinSmart tuyên bố đã đạt được thỏa thuận với Công ty Công nghệ Kết nối Fujitsu (trực thuộc tập đoàn Fujitsu của Nhật Bản) và Qualcomm (Hoa Kỳ) phát triển điện thoại thông minh 5G.

Ngày 3 tháng 10 năm 2019, VinSmart tham gia thị trường Nga với 4 dòng Vsmart Live, Vsmart Joy 2+, Vsmart Star và Vsmart Bee. Ngày 12 cùng tháng, VinSmart công bố bảng giá dịch vụ sửa chữa, thay thế linh kiện các dòng điện thoại VSmart.

Ngày 3 tháng 4 năm 2020, trước nhu cầu cần thiết của chương trình phòng chống dịch bệnh COVID-19, Vingroup công bố nhà máy VinSmart cùng nhà máy VinFast sẽ mở thêm lĩnh vực sản xuất máy thở. Ngày 20 tháng 4, Viện Nghiên cứu Trí tuệ Nhân tạo VinAI Research (thuộc Tập đoàn Vingroup) công bố đã nghiên cứu thành công công nghệ nhận diện khuôn mặt chính xác và ổn định cả khi sử dụng khẩu trang sử dụng mô hình học sâu (deep learning).

Ngày 4 tháng 5 năm 2020, VinSmart ký kết thỏa thuận với Pininfarina về việc thiết kế điện thoại thông minh dự kiến ra mắt trong năm 2020.

Ngày 24 tháng 6 năm 2020, Vingroup công bố thông tin rằng Bộ Y tế đã ra quyết định số 2591/QĐ-BYT, chính thức cấp số đăng ký lưu hành cho máy thở Vsmart VFS-510.

Ngày 2 tháng 7 năm 2020, VinSmart ra mắt phiên bản hệ điều hành kế tiếp mang tên VOS 3.0 (dựa trên Android 10). VOS 3.0 có thể được xem là một "hệ điều hành" so với các phiên bản tiền nhiệm (các phiên bản trước không có hoặc ít tùy biến). Hệ điều hành mới đạt được chứng chỉ Play Protect do Google cấp phép.

Ngày 6 tháng 7 năm 2020, VinSmart công bố ra mắt điện thoại 5G đầu tiên mang tên Vsmart Aris 5G.

Ngày 12 tháng 8 năm 2020, Vingroup công bố VinSmart đã đạt được thỏa thuận hợp tác chiến lược sản xuất linh kiện cho quạt thổi khí (air blower) cho máy thở của Medtronic PLC.

Ngày 10 và 31 tháng 8 năm 2020, VinSmart công bố điện thoại Vsmart Aris 5G Pro có camera ẩn dưới màn hình.

Tháng 11 năm 2020, VinGroup ký hợp đồng sản xuất 2 triệu điện thoại thông minh cho 1 nhà mạng Mỹ AT&T, dưới tên hiệu là AT&T Maestro Plus (V350U), AT&T Motivate (V341U)  và AT&T Fusion Z (V340U).

Ngày 17 tháng 2 năm 2021, VinSmart ra mắt 4 máy lọc không khí với các phân khúc trải dài từ trung đến cao cấp, tất cả đều được trang bị bộ lọc HEPA, ngày 18 tháng 2, hãng công bố kế hoạch phát triển, hoàn thiện hệ sinh thái cho nhà thông minh.

Ngày 26 tháng 3 năm 2021, VinSmart ra mắt điện thoại Vsmart Star 5.

Ngày 9 tháng 5 năm 2021, Vingroup bất ngờ ra tuyên bố cùng thông cáo báo chí rằng VinSmart sẽ chính thức dừng sản xuất TV và điện thoại thông minh để tập trung nguồn lực cho việc phát triển các sản phẩm IoT và tính năng Infotainment trên ô tô VinFast.

Ngày 15 tháng 6 năm 2021, VinSmart ra mắt phiên bản VOS 4.0 dựa trên Android 11. VOS 4.0 nổi bật với thiết kế trong suốt. Trừ Vsmart Star 5 đã tích hợp sẵn từ khi ra mắt, VOS 4.0 hỗ trợ các dòng điện thoại: Vsmart Aris/Aris Pro, Vsmart Live 4, Vsmart Joy 4, Vsmart Star 4.

Ngày 24 tháng 7 năm 2021,nhà máy Vsmart rò rỉ thông tin về chiếc điện thoại Vsmart bee 5,thực chất đây chỉ là sản phẩm đã sản xuất từ trước, đến nay mới bán ra thị trường

Giải thưởng

Tech Award 2020
Tại cuộc thi Tech Awards 2020 do báo điện tử VnExpress tổ chức, VinSmart đã giành được nhiều giải thưởng quan trọng như:
 Vsmart Aris Pro đạt giải Điện thoại dẫn đầu trào lưu công nghệ; Giải thưởng Sản phẩm Sáng tạo
 Vsmart Live 4 đạt giải Điện thoại phổ thông tốt nhất
 Vsmart đạt giải Thương hiệu điện thoại Việt xuất sắc nhất

Các dòng sản phẩm

Điện thoại

Vsmart Active 1 & Vsmart Active 1+
 Vsmart Joy 1 & Vsmart Joy 1+
Vsmart Live
Vsmart Bee:
 Vsmart Joy 2+
Vsmart Star
Vsmart Bee 3
Vsmart Active 3
Vsmart Joy 3
Vsmart Joy 3+
Vsmart Star 3
Vsmart Star 4
 Vsmart Live 4
 Vsmart Joy 4
 Vsmart Aris & Vsmart Aris Pro
 Vsmart Bee Lite
 Vsmart Star 5
Vsmart Bee 5

 Bảng so sánh thông số chi tiết

Hệ điều hành VOS (dựa trên Android)
VOS là hệ điều hành tuỳ biến (UI) trên nền Android, dành riêng cho các thiết bị Vsmart, được phát triển riêng bởi đội ngũ trí tuệ Việt VinAI để tối ưu trải nghiệm người dùng mà hệ điều hành Android vẫn chưa làm được. Đạt được chứng nhận Play Protect từ Google. Là hệ điều hành tốt nhất của Việt Nam do VinSmart phát triển. Ngày 2/10/2020, VOS đạt chứng chỉ xác thực trực tuyến FIDO2.

 VOS 1.0 (Android 8.1 Oreo)
 VOS 2.0 (Android 9 Pie)
 VOS 2.5 (Android 9 Pie)
 VOS 3.0 (Android 10) Ra mắt với người dùng ngày 2/7/2020. VOS 3.0 là bản cập nhật hệ điều hành hoàn thiện tốt hơn so với người tiền nhiệm là VOS 2.0 và VOS 2.5. Được người dùng đánh giá cao với những tính năng đặc biệt như Khóa ứng dụng, chống gián điệp, không gian riêng tư,... Được xây dựng dựa trên nền tảng Android 10 mới nhất thời điểm hiện tại. Đây được xem là một trong những bước tiến lớn của Vsmart trong việc xây dựng một hệ sinh thái hoàn toàn mới. Đẩy mạnh nền smartphone "Make in Vietnam".
 VOS 4.0 (Android 11): ra mắt vào ngày 15/6/2021, là bản nâng cấp hoàn thiện hơn so với thế hệ tiền nhiệm là VOS 3.0. Được dựa trên Android 11, VOS 4.0 có sự thay đổi mạnh mẽ về giao diện cũng như bổ sung nhiều tính năng khác. Cụ thể như Trình ghi màn hình - Screen Recorder, truy cập nhanh các tính năng như ví thanh toán, các tiện ích SmartHome, Tin nhắn bong bóng - Bubble Messages. Đồng thời, VOS 4.0 còn nâng cao bảo mật với tính năng Cảnh báo cấp quyền - Privacy Indicator khi quyền Máy ảnh - Camera, Vị trí - Location và Microphone được sử dụng, cấp quyền truy cập một lần cho ứng dụng; thu hồi quyền đã được cấp nếu ứng dụng không sử dụng trong thời gian dài

TV thông minh
 Internet Vạn Vật
 TV thông minh
 Vsmart TV 43KD6600
 Vsmart TV 50KD6800
 Vsmart TV 55KD6800
 Vsmart TV 49KE8100
 Vsmart TV 55KE8500 ELED

TV thông minh Vsmart là dòng sản phẩm TV thông minh do chính hãng sản xuất. Chạy trên hệ điều hành Android TV Pie do Google phát triển và được VinSmart tuỳ chỉnh lại để phù hợp với người dùng. Tích hợp các thông số, hiệu năng mạnh mẽ trong tầm giá.

Thiết bị y tế
 Máy thở:
 Vsmart VFS-310
 Vsmart VFS-410
 Vsmart VFS-510
 Máy đo thân nhiệt Vsmart TMC 110

Thiết bị gia dụng
 Máy lọc không khí có 4 loại: 55LD8800, 45LD6600, 35LA5400, 30LA5300.
 Nhà thông minh: Bộ điều khiển trung tâm, Công tắc thông minh, Cảm biến chuyển động, Ổ cắm thông minh, Cảm biến cửa, Cảm biến hồng ngoại, Camera giám sát an ninh.

Lãnh đạo và cơ cấu tổ chức
 Giám đốc: Nguyễn Mai Hoa
 Phó giám đốc: Nguyễn Hà Linh, Trần Minh Trung.
 Công ty con: Công ty Cổ phần Phát triển Công nghệ VinTech.

Đối tác
 Qualcomm ký kết thỏa thuận cấp phép bằng sáng chế bao gồm các thiết bị đầu cuối hoàn chỉnh đa chế độ với VinSmart.
 VinSmart ký kết thỏa thuận với Pininfarina về việc thiết kế điện thoại thông minh dự kiến ra mắt 2020.

Ngừng cho ra mắt điện thoại và TV thông minh
Vào tháng 5 năm 2021, theo nhiều nguồn tin, Vsmart đã tuyên bố sẽ dừng nghiên cứu, chế tạo thêm các dòng điện thoại và TV thông minh với lý do "Việc sản xuất điện thoại hoặc ti vi thông minh đã không còn mang lại khả năng đột phá, tạo ra giá trị khác biệt cho người dùng. Trong khi đó, việc phát triển các dòng ô tô đặc biệt thông minh, các ngôi nhà thông minh, thậm chí kiến tạo các thành phố thông minh... sẽ mang đến rất nhiều lợi ích và những trải nghiệm vượt trội cho nhân loại. Vì vậy, chúng tôi quyết tâm dồn mọi nguồn lực cho mũi nhọn này" trong 1 cuộc phỏng vấn giữa cộng tác viên của báo Dân trí với ông Nguyễn Việt Quang - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Vingroup. Tuy nhiên, công ty vẫn tiếp tục sản xuất các sản phẩm cho đến hết vòng đời của chúng.

Xem thêm
 Q.® S.™
 Android
 Hệ điều hành VOS
 Bphone
 BAVAPEN
 Mobiistar
 Asanzo
 Masstel
 Viettel
 Masscom
 BQ
 Samsung
 ID Quantique
 Quantis QRNG Chip
 Danh sách thiết bị Qualcomm Snapdragon

Tham khảo

Liên kết ngoài

Công ty sản xuất điện thoại di động
Sản xuất tại Việt Nam
Năm 2020

Thiết bị y khoa