title: Bì Báo Tử

text:
Bì Báo Tử (chữ Hán: 皮豹子, ? – 464), người quận Ngư Dương , tướng lãnh nhà Bắc Ngụy, có công bình định Cừu Trì.

Thời Thái Vũ đế
Báo Tử từ nhỏ đã có tài vũ dũng và thao lược. Giữa những năm Thái Thường (416 – 423), được làm Trung tán, dần thăng đến Nội thị tả hữu. Thái Vũ đế lên ngôi, được làm Tán kỵ thường thị, ban tước Tân An hầu, gia Quan quân tướng quân. Lại được bái làm Tuyển bộ thượng thư, còn lại như cũ. Ra nhận chức Sứ trì tiết, Thị trung, Đô đốc Tần, Ung, Kinh, Lương 4 châu chư quân sự, An tây tướng quân, Khai phủ Nghi đồng tam tư, tiến tước Hoài Dương công, trấn thủ Trường An. Rồi được gia Chinh tây tướng quân. Về sau bị kết tội trộm quan tài, đày đi Thống Vạn.

Năm Chân Quân thứ 3 (442), tướng Lưu Tống là bọn Bùi Phương Minh đánh bại Nam Tần vương Dương Nan Đương , chiếm lấy Cừu Trì. Thái Vũ đế triệu Báo Tử, khôi phục tước vị của ông. Rồi được bái làm Sứ trì tiết, Cừu Trì trấn tướng, Đốc Quan Trung chư quân, cùng bọn Kiến Hưng công Thổ Hề Bật chia 10 đạo cùng tiến. Tháng giêng ÂL năm thứ 4 (443), Báo Tử tiến đánh Nhạc Hương, đại phá quân Tống, bắt tướng địch là bọn Vương Hoán Chi, Vương Trường Khanh 6 người, chém hơn 2000 thủ cấp, bắt sống 1000 người. Báo Tử tiến quân đến Hạ Biện, tướng Tống là Cường Huyền Minh, Tân Bá Phấn bỏ thành chạy trốn, đuổi theo chém chết, bắt hết binh sĩ của họ. Tướng Tống nhận lệnh trấn thủ Cừu Trì là Tần Châu thứ sử Hồ Sùng Chi tiến quân đến Hán Trung, nghe tin quân Ngụy tây tiến thì dừng lại, Bùi Phương Minh chia thêm quân, thúc giục ông ta lên đường. Báo Tử và Tư Mã Sở Chi đến Trọc Thủy, đánh bắt Sùng Chi, cầm tù hết quân Tống. Quân Ngụy tiến đến Cao Bình, tướng Tống là Khương Đạo Tổ đầu hàng, bình định xong Cừu Trì.

Chưa được bao lâu, Dương Văn Đức lãnh đạo người Đê nổi dậy, vây Cừu Trì . Thổ Hề Bật soái các cánh quân đi dẹp. Khi Báo Tử đến Hạ Biện, nghe tin thành được giải vây, muốn quay về. Bật sai sứ đề nghị Báo Tử đừng về vì quân Tống ắt trở lại, ông cho là phải. Rồi được nhận chức đô đốc Tần, Ung, Kinh, Lương, Ích 5 châu chư quân sự, tiến hiệu Chinh tây đại tướng quân, Khai phủ, Cừu Trì trấn tướng, Trì tiết, công tước như cũ. Tháng 11 ÂL, Dương Văn Đức, Khương Đạo Thịnh soái 2 vạn quân Tống xâm phạm Trọc Thủy , riêng sai Dương Hiển Bá giữ Phủ Sơn chống lại Báo Tử. Quân Ngụy ở Trọc Thủy bắn chết Đạo Thịnh, Báo Tử đến Phủ Sơn, chém Hiển Bá, bắt hết quân Tống. Báo Tử lại cùng Hà Gian công Thác Bạt Tề hội sư ở Trọc Thủy, quân Tống sợ hãi, bỏ binh giáp chạy trốn trong đêm. Văn Đức được cấp 2000 quân Tống để giữ thành Gia Lô, cậy hiểm yếu chống lại quân Ngụy. Báo Tử nhận chiếu soái các cánh quân đi dẹp, tướng của Văn Đức là Dương Cao đầu hàng, dẫn lối giúp quân Ngụy đánh thành. Văn Đức bỏ thành chạy trốn, Báo Tử thu lấy liêu thuộc, vợ con, quân tư của ông ta, gồm cả công chúa – vợ của Dương Bảo Tông – về kinh sư . Tướng Tống là Bạch Thủy thái thú Quách Khải Huyền đưa quân đến cứu Văn Đức, Báo Tử chia quân đánh trả, đại phá quân địch, Khải Huyền, Văn Đức chạy về Hán Trung.

Thời Văn Thành đế
Tháng giêng ÂL năm Hưng An thứ 2 (453), tướng Tống là bọn Tiêu Đạo Thành, Vương Cầu, Mã Quang vào Hán Trung, riêng sai bọn Dương Văn Đức, Dương Đầu soái quân người Đê vây Vũ Đô. Quân Ngụy trong thành kháng cự, giết hơn 200 quân người Đê. Báo Tử chia binh tướng đi cứu, đến Nữ Lỗi, nghe tin quân Tống dừng lại, bèn sai người về Kỳ Sơn lấy ngựa, muốn tăng viện cho Vũ Đô. Văn Đức cho rằng Báo Tử sắp chẹn đường vận lương, bèn lui quân về Phúc Tân, cậy hiểm cố thủ. Nhà Lưu Tống gởi thêm binh tướng tăng viện, lệnh cho Tấn Thọ, Bạch Thủy vận lương đến Phúc Tân; Hán Xuyên, Vũ Hưng chuyển gạo đến Cam Tuyền, đều đặt kho chứa. Báo Tử dâng biểu xin tăng viện, có chiếu sai Cao Bình trấn tướng Cẩu Mạc soái 2000 kỵ binh đến giúp, bọn Đạo Thành bèn lui. Báo Tử được triệu về làm thượng thư, rồi ra làm Nội đô đại quan.

Tướng Tống là Ân Hiếu Tổ sửa thành Lưỡng Đương ở phía đông Thanh Châu, uy hiếp biên giới phía nam. Thiên Thủy công Phong Sắc Văn đánh không nổi, có chiếu cho Báo Tử cùng bọn Cấp sự trung Chu Khâu đi giúp. Báo Tử cho rằng quân Tống xây thành để giữ, vây đánh phí thời gian, bèn kinh lược vùng đất từ biên giới đến Cao Bình. Kỵ binh tiền phong của Báo Tử gặp 5000 viện quân Tống cách thành Lưỡng Đương 8 dặm, đôi bên lập tức giao chiến, ông kéo đại quân đến, đánh cho quân Tống đại bại. Báo Tử thả kỵ binh đuổi giết, chỉ còn hơn 10 binh sĩ Tống chạy thoát đến dưới thành . Người trong thành khiếp sợ, không dám ra cứu. Sau đó Báo Tử thu quân trở về.

Từ trước, các dân tộc thiểu số ở Hà Tây không quy thuận, Báo Tử và Kính Châu thứ sử (tiền nhiệm) Phong A Quân đốc các cánh quân Hà Tây nam tiến đồn thú Thạch Lâu; cùng Vệ đại tướng quân, Nhạc An vương Thác Bạt Lương đánh dẹp. Bọn tướng Ngụy để kẻ địch chạy thoát, vô công trở về, Báo Tử bị kết tội chịu miễn quan. Sau đó được xét chiến công cũ, khởi dụng làm Nội đô đại quan. Tháng 6 ÂL năm Hòa Bình thứ 5 (464), mất. Văn Thành đế truy niệm công tích, tặng Hoài Dương vương, thụy là Tương, ban một bộ mệnh phục (lễ phục). Con là Đạo Minh được tập tước.

Tham khảo
 Ngụy thư quyển 51, liệt truyện 39 – Bì Báo Tử truyện
 Bắc sử quyển 37, liệt truyện 25 – Bì Báo Tử truyện

Chú thích

Tướng nhà Bắc Ngụy
Người Bắc Kinh
Năm sinh không rõ
Mất năm 464


title: Marcelo Ramos

text:
Marcelo Ramos (sinh ngày 25 tháng 6 năm 1973) là một cầu thủ bóng đá người Brasil.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Marcelo Ramos đã từng chơi cho Nagoya Grampus Eight và Sanfrecce Hiroshima.

Thống kê câu lạc bộ

J.League

Tham khảo

Sinh năm 1973
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá Nagoya Grampus
Cầu thủ bóng đá PSV Eindhoven
Cầu thủ bóng đá Sanfrecce Hiroshima
Cầu thủ bóng đá São Paulo FC
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Hà Lan


title: Autophila barbarica

text:
Autophila barbarica là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Autophila


title: Chặng đua MotoGP Catalunya 2021

text:
Chặng đua MotoGP Catalunya 2021 (tên chính thức 2021 Gran Premi Monster Energy de Catalunya) là chặng đua thứ bảy của mùa giải MotoGP 2021. Chặng đua được tổ chức ở trường đua  Circuit de Barcelona-Catalunya, Tây Ban Nha từ ngày 04 đến ngày 06 tháng 06 năm 2021. Người chiến thắng là Miguel Oliveira của đội đua Red Bull KTM.

Diễn biến chính
Fabio Quartararo có lần thứ 5 liên tiếp giành được vị trí pole. Và sau vòng 1 thì tay đua Yamaha để rơi xuống vị trí thứ 5, trong khi Miguel Oliveira từ vị trí xuất phát P4 đã vươn lên dẫn đầu.

Đến vòng 12, Quartararo đòi lại vị trí dẫn đầu từ tay Oliveira nhưng lần này anh đã bị đối thủ phản công quyết liệt. Chỉ mất khoảng 3 vòng là Oliveira đã vượt lại Quartararo, từ đó dẫn đầu cho đến khi cán đích.

Gần như ngay sau đó, chiếc áo bảo hộ của Quartararo đột nhiên bị bung khóa và tấm lót ngực bị rơi ra ngoài. Johann Zarco nhân cơ hội vượt Quartararo để về đích ở vị trí thứ hai.

Ở những vòng đua cuối cùng, Quartararo lại phải đấu với Jack Miller cho vị trí thứ ba. Anh là người cán đích thứ ba, nhưng do bị phạt 3 giây vì lỗi chạy ra ngoài đường đua nên Quartararo bị giáng xuống P4, Miller được đôn lên P3. Sau khi cuộc đua kết thúc, Quartararo bị phạt thêm 3 giây do lỗi áo đấu. Kết quả chung cuộc của anh là P6.

Mặc dù vậy, trên BXH tổng, Quartararo vẫn giữ được vị trí dẫn đầu với 115 điểm.

Kết quả

Nguồn: Trang chủ MotoGP

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Thông tin chặng đua GP Catalunya trên trang chủ MotoGP

Catalunya


title: Oglasa ecclipsis

text:
Oglasa ecclipsis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Oglasa


title: Zatrephus spinosus

text:
Zatrephus spinosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Zatrephus


title: Eomaia

text:
Eomaia ("mẹ bình minh") là một chi động vật có vú tuyệt chủng gồm một loài duy nhất, Eomaia scansoria, được phát hiện trong lớp đá của thành hệ Yixian, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc, vào cuối kỷ Creta khoảng . Mẫu vật hóa thạch duy nhất của nhất của loài này dài  và gần như hoàn chỉnh. Cân nặng được ước tính là khoảng . Với một mẫu vật 125 triệu năm tuổi, hóa thạch này được bảo quản tốt một cách khác thường. Mặc dù hộp sọ bị ép dẹp, răng, các xương chân, sụn và thậm chí bộ lông khá rõ ràng.

Mô tả

Hóa thạch Eomaia cho thấy các vết tích rõ ràng của lông. Đây không phải vết tích lông động vật có vú cổ nhất, hóa thạch Volaticotherium, và Docodonta Castorocauda, phát hiện trong lớp đá cách nay , cũng có các vết tích của lông.

Eomaia scansoria sở hữu nhiều đặc điểm chung với Placentalia (động vật có vú nhau thai) tách chúng khỏi Metatheria - nhóm gồm thú có túi hiện đại. Tuy nhiên E. scansoria không phải động có vú nhau thai thực sự vì nó thiếu vài đặc điểm chuyên biệt hóa của Placentalia.

Eomaia, giống như các loài động vật có vú cổ và thú có túi, có khung chậu hẹp cho thấy con non chưa phát triển con phải chăm sóc nhiều hơn.
Xương epipubic kéo dài về phía trước từ khung chậu; các điểm này không xuất hiện ở thú có nhau, nhưng xuất hiện ở các động vật có vú khác, bao gồm Eutheria không nhau, thú có vú, thú đơn huyệt và các động vật có vú Đại Trung Sinh cũng như Cynodontia therapsida gần gũi với động vật có vú. Chức năng của chúng là để làm cũng có chuyển động cơ thể khi chuyển động. Sự cũng cố này có thể gây tổn thương có con non khi sinh đẻ.

Phân loại

Người phát hiện Eomaia cho rằng, trên cơ sở 268 mẫu đặc điểm của tất cả các nhánh động vật có vú Đại Trung Sinh và các họ Eutheria chính vào kỷ Creta, Eomaia nên được đặt cào cuối "cây gia đình" Eutheria cùng với with Murtoilestes và Prokennalestes. Sơ đồ phân loại ban đầu này được tóm tắt như sau:

Năm 2013, nghiên cứu mối quan hệ của động vật có vú rộng hơn (bao gồm các loài hóa thạch) công bố bởi Maureen O'Leary và đồng nghiệp.
Nghiên cứu này, đã xem xét 4541 đặc điểm giải phẫu của 86 loài động vật có vú (gồm Eomaia scansoria), tìm ra rằng Eomaia không thể là Eutheria hay Placentalia như từng được cho. Kết quả của nghiên cứu này được tóm tắt thành cây phát sinh loài bên dưới:

Xem thêm
 Tiến hóa của động vật có vú
 Juramaia ()
 Sinodelphys

Tham khảo

Liên kết ngoài

Động vật có vú tiền sử châu Á
Động vật có vú kỷ Tam Điệp
Hóa thạch chuyển tiếp
Thú kỷ Creta


title: Irene Sandiford-Garner

text:
Irene Sandiford-Garner (sinh ngày 4 tháng 8 năm 1961) là một chính trị gia, nhà báo, nữ doanh nhân và nhà hoạt động người Barbados, là thành viên của Đảng Lao động Dân chủ và đại biểu quốc gia cho Ủy ban Phụ nữ Liên Mỹ.

Cuộc sống ban đầu và giáo dục
Sandiford-Garner được sinh ra ở Vương quốc Anh và chuyển đến Barbados khi 8 tuổi. Bà lớn lên tại Giáo xứ Saint Andrew, và được giáo dục tại Trường tiểu học nữ St. Andrew, Đại học Queen, Cao đẳng Cộng đồng Barbados và Đại học West Indies tại Khu học xá Cave Hill. Bà cũng nhận được học bổng của một chủ nhân trước đó, Công ty Xuất bản Quốc gia, để học tại Hoa Kỳ tại Đại học Khối thịnh vượng Virginia ở Richmond.

Sự nghiệp
Sandiford-Garner đã được trích dẫn là nữ nhà báo Barbadian đầu tiên đến Grenada sau khi Mỹ can thiệp vào năm 1983. Từ năm 1995 đến 2006, Sandiford-Garner làm giám đốc tiếp thị cho công đoàn tín dụng lớn nhất của Barbados, nơi bà chịu trách nhiệm ra mắt họ ở Mỹ, một năm sau khi bà làm việc với họ.

Sau một sự nghiệp trong ngành báo chí và tiếp thị, Sandiford-Garner gia nhập Đảng Lao động Dân chủ. Từ tháng 2 năm 2008, bà là thượng nghị sĩ và Thư ký Nghị viện của Bộ Văn hóa và Phát triển Cộng đồng, và kể từ tháng 8 năm 2008, bà là đại biểu quốc gia của Ủy ban Phụ nữ Liên Mỹ. Bà cũng đã tham gia vào Hội nghị Phụ nữ của Hội thánh Đức Chúa Trời lần thứ 25, các hội thảo UNIFEM khác nhau trên khắp vùng Caribbean và là diễn giả nổi bật cho Hội nghị chuyên đề Ngày Quốc tế Phụ nữ 2009, do Tổ chức Phụ nữ Quốc gia (NOW) tổ chức.

Cuộc sống cá nhân
Sandiford-Garner kết hôn với Granville Garner và có hai con trai, Fidel và Malcolm. Cặp đôi này sở hữu một tiệm giặt ủi và một công ty quản lý giải trí.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1961


title: Vụ giẫm đạp Mina 2015

text:
Ngày 24 tháng 09 năm 2015 đã xảy ra một vụ đám đông chèn ép, xô đẩy và giẫm đạp tại thánh địa Mecca, có ít nhất 2,070 nạn nhân đã chết.

Đây là tai nạn diễn ra trong kỳ Hajj gây thiệt mạng nhiều nhất kể từ sự cố năm 1990 mà trong đợt đó, 1.426 người đã thiệt mạng.

Đây cũng là nguyên nhân dẫn tới Cạnh tranh ảnh hưởng giữa Ả Rập Xê Út và Iran.

Bối cảnh

Hajj là cuộc hành hương diễn ra hàng năm ở thánh địa Mecca của người hồi giáo, một bổn phận tôn giáo phải được thực hiện ít nhất một lần trong cuộc đời họ nếu họ có khả năng làm như vậy. Như truyền thống, nó có một loạt các nghi thức bao gồm nghi thức Ném đá quỷ dữ ( ) diễn ra tại Mina, một huyện của Mecca. Các nghi lễ ném đá là nghi lễ lớn cuối cùng và thường được coi là nguy hiểm nhất của Hajj, với một đám đông lớn, không gian hạn chế, và lịch trình quá chặt chẽ. Một số vụ giẫm đạp tại Hajj đã xảy ra trong quá khứ.

346 người đã thiệt mạng trong một vụ việc tương tự vào năm 2006. Vụ này đã khiến chính phủ Ả Rập Xê Út cải thiện cơ sở hạ tầng của thành phố. Ngày 11 tháng 9 năm 2015, 118 người đã thiệt mạng khi một chiếc cần cẩu bị sập rơi vào Grand Mosque, chỉ 1 tuần trước khi bắt đầu Hajj.

Ngày 17 tháng 9 năm 2015, khoảng 1.000 người hành hương đã phải rời khỏi khách sạn của họ vì một vụ cháy, ngọn lửa đã làm bị thương hai người Indonesia. Ngày 21 tháng 9 năm 2015, khoảng 1.500 người hành hương đã được sơ tán khỏi một khách sạn 15 tầng ở Mecca khi một đám cháy xảy ra tại tầng 11 trong đó bốn người hành hương từ Yemen bị thương.

Chính phủ Ả Rập Xê Út đã được chi tiêu 60 tỷ USD để mở rộng Al-Masjid Al-Haram (Grand Mosque), địa điểm của thành Kaaba, và đã triển khai 100.000 người thuộc lực lượng an ninh và 5.000 camera CCTV để theo dõi đám đông.

Thảm họa

Theo một tuyên bố của Bộ Nội vụ Ả Rập Xê Út, giẫm đạp xảy ra lúc 09:00 giờ Mecca (06:00 UTC) tại đường giao nhau giữa đường 204 và đường 223 khi người hành hương đang trên đường đến cầu Jamaraat. Bộ Nội vụ Ả Rập Xê Út nói rằng sự hỗn loạn đã xảy ra khi hai nhóm lớn các khách hành hương giao nhau từ các hướng khác nhau đi vào cùng một đường phố. Các đường giao nhau nằm giữa hai khu trại hành hương. Ước tính có khoảng 160.000 lều được phân bố trên một số các trang trại ở Mina.

Bộ Nội vụ Ả Rập Xê Út thông báo đã triển khai 4.000 nhân viên đến khu vực hỗn loạn cùng với 220 đơn vị phản ứng khẩn cấp. Những người hành hương tại khu vực hỗn loạn đã được di chuyển sang hướng khác. Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Saudi cũng đã được huy động và những người bị thương đang được điều trị tại bốn bệnh viện.

Xem thêm
Vụ sập cần cẩu ở Mecca

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tweet from the Saudi Civil Defense Directorate

Hajj
Giẫm đạp


title: Kurata Kohei

text:
Kohei Kurata (sinh ngày 22 tháng 9 năm 1990) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Kohei Kurata đã từng chơi cho Matsumoto Yamaga FC và Azul Claro Numazu.

Tham khảo

Sinh năm 1990
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Azul Claro Numazu
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá J3 League
Cầu thủ bóng đá Japan Football League
Cầu thủ bóng đá Matsumoto Yamaga FC


title: Trường phái kinh tế học Chicago

text:
Trường phái kinh tế học Chicago (tiếng Anh: Chicago School of economics) là một trường phái tư tưởng kinh tế học tân cổ điển gắn liền với công việc của giảng viên tại Đại học Chicago, một số người trong số họ đã xây dựng và phổ biến các nguyên lý đó.

Trong bối cảnh kinh tế vĩ mô, nó được liên kết tới các trường phái nước ngọt của kinh tế vĩ mô, trái ngược với các trường phái nước mặn có trụ sở tại các trường đại học ven biển (đặc biệt là Harvard, MIT, và Berkeley). Lý thuyết kinh tế vĩ mô Chicago chối bỏ chủ nghĩa Keynes ủng hộ trường phái trọng tiền cho đến giữa những năm 1970, khi chuyển sang kinh tế vĩ mô cổ điển mới chủ yếu dựa vào các khái niệm về những kỳ vọng hợp lý. Sự phân biệt nước ngọt, nước mặn hiện nay phần lớn đã lỗi thời, khi hai trường phái truyền thống này có rất nhiều ý tưởng kết hợp với nhau. Cụ thể, kinh tế học Keynes mới đã được phát triển như là một phản ứng với kinh tế cổ điển mới, lựa chọn phối hợp sâu sắc của những kỳ vọng hợp lý mà không đưa lên trọng tâm Keynes truyền thống về cạnh tranh không hoàn hảo và lương tăng chậm.

Cac nhà kinh tế học Chicago cũng đã tạo ảnh hưởng trí thức của mình trong các lĩnh vực khác, đặc biệt là tiên phong trong lý thuyết lựa chọn công và luật và kinh tế học, đã dẫn đến những thay đổi mang tính cách mạng trong việc nghiên cứu khoa học chính trị và pháp luật. Các nhà kinh tế học khác liên kết với đại học Chicago đã thực hiện tác động của chúng trong các lĩnh vực khác nhau như kinh tế xã hội và lịch sử kinh tế. Vì vậy, không có sự phân định rõ ràng nào của trường phái kinh tế học Chicago, một thuật ngữ được sử dụng nhiều hơn trong các phương tiện truyền thông đại chúng hơn là trong giới học thuật.  Tuy nhiên, Kaufman (2010) cho rằng trường phái có thể được thường đặc trưng bởi:

Khoa Kinh tế Đại học Chicago, được xem là một khoa kinh tế lỗi lạc nhất trên thế giới, cũng đã nhận được nhiều giải Nobel về kinh tế hơn bất kỳ trường đại học nào khác và người đoạt giải là John Bates Clark.

Thuật ngữ
Thuật ngữ này được đặt ra trong những năm 1950 để chỉ các nhà kinh tế giảng dạy tại Khoa kinh tế tại trường Đại học Chicago, và liên quan chặt chẽ đến lĩnh vực học thuật khác tại các trường đại học như Trường phái Thương mại Booth và Trường phái Luật. Họ thường xuyên gặp nhau trong các cuộc thảo luận căng thẳng đã giúp thiết lập một quan điểm nhóm về các vấn đề kinh tế, dựa trên lý thuyết giá cả. Những năm 1950 chứng kiến đỉnh cao sự nổi tiếng của trường phái kinh tế học Keynes, nên các thành viên của Đại học Chicago bị coi như bên ngoài trào lưu chủ đạo. Bên cạnh những gì được phổ biến gọi là "trương phái Chicago", đó cũng là một trường phái kinh tế "Chicago cổ", bao gồm các nhà kinh tế học của một thế hệ trước đó như Frank Knight, Henry Simons, Paul Douglas và những người khác. Tuy nhiên, các học giả có ảnh hưởng quan trọng tới tư tưởng của Milton Friedman và George Stigler, đáng chú ý nhất trong sự phát triển của kinh tế học về lý thuyết giá cả và chi phí giao dịch. Tuy nhiên, mối quan hệ của họ với kinh tế vĩ mô hiện đại (làn sóng thứ ba của Chicago kinh tế), dẫn dắt bởi Robert Lucas, Jr và Eugene Fama, là mờ nhạt hơn.

Các học giả

Gary Becker
Gary Becker (1930-2014) là một người đoạt giải Nobel từ năm 1992 và được biết đến với thành tựu áp dụng tư duy kinh tế để các lĩnh vực khác, chẳng hạn như tội phạm, quan hệ tình dục, nô lệ và ma túy, giả định rằng con người có hành động hợp lý. Tác phẩm của ông đã được tập trung vào kinh tế học lao động. Tác phẩm của ông một phần lấy cảm hứng từ cuốn sách kinh tế nổi tiếng Freakonomics.

Ronald Coase
Bài chi tiết: Ronald Coase và Luật và Kinh tế

Ronald Coase (1910-2013) là nhà phân tích pháp luật kinh tế nổi bật nhất và năm 1991 đoạt giải Nobel. Điều quan trọng đầu tiên của ông, "Bản chất Công ty" (1937), lập luận rằng lý do cho sự tồn tại của các công ty (công ty, quan hệ đối tác,.v.v) là sự tồn tại của chi phí giao dịch. Cá nhân có lý trí kinh doanh thông qua hợp đồng song phương của thị trường mở, cho đến khi các chi phí bình quân giao dịch được sử dụng giữa các công ty để tạo ra hàng hóa điều là chi phí hiệu quả.
Điều quan trọng thứ hai của ông, 'Vấn đề Chi phí xã hội' (1960), cho rằng nếu chúng ta sống trong một thế giới không có chi phí giao dịch, mọi người sẽ thương lượng với nhau để tạo ra sự phân bổ nguồn lực giống nhau, không quan tâm tới biện pháp mà tòa án có thể loại trừ trong các tranh chấp tài sản. Coase sử dụng các ví dụ về một trường hợp quy phạm pháp luật London 1879 về phiền toái có tên Sturges v Bridgman, trong đó một hãng làm kẹo ồn ào và một bác sĩ trầm lặng là hàng xóm; bác sĩ đã đi đến tòa án tìm kiếm một lệnh chống lại tiếng ồn tạo ra bởi hãng làm kẹo. Coase cho rằng, bất kể thẩm phán phán quyết rằng hãng làm kẹo phải ngừng sử dụng máy móc thiết bị của mình, hoặc là bác sĩ sẽ phải chịu đựng tiếng ồn hay không, họ có thể thỏa thuận đôi bên cùng có lợi đưa đến kết quả sự phân bổ nguồn lực giống nhau. Chỉ có sự tồn tại của chi phí giao dịch có thể ngăn chặn điều này.
Vì vậy, pháp luật phải ngăn ngừa trước những gì sẽ xảy ra, và được hướng dẫn bởi các giải pháp hiệu quả nhất. Ý tưởng là pháp luật và quy định không phải là quan trọng và hiệu quả trong việc giúp đỡ người dân như các luật sư và các nhà hoạch định chính phủ tin tưởng. Coase và những nhà kinh tế học khác muốn thay đổi cách tiếp cận, đặt nghĩa vụ chứng minh cho các ảnh hưởng tích cực đối với một chính phủ đã can thiệp vào thị trường, bằng cách phân tích các chi phí hoạt động.

Eugene Fama
Bài viết: Eugene Fama và giả thuyết thị trường hiệu quả

Eugene Fama (sinh năm 1939) là một nhà kinh tế người Mỹ đoạt giải Nobel Kinh tế năm 2013 với Lars Peter Hansen và Robert Shiller cho công trình về định giá tài sản. Ông đã trải qua tất cả các công việc giảng dạy tại Đại học Chicago và cũng được biết đến như là cha đẻ của giả thuyết thị trường hiệu quả. Bắt đầu 1965 với luận án tiến sĩ, "Cách ứng xử giá cả thị trường chứng khoán", Fama kết luận rằng giá cổ phiếu là không thể đoán trước và theo một mô hình biến động bước ngẫu nhiên. Ông củng cố ý tưởng này trong bài viết năm 1970, "thị trường vốn hiệu quả: lý thuyết thẩm tra và công trình thực nghiệm", mang ý tưởng về thị trường hiệu quả vào vị trí hàng đầu của lý thuyết kinh tế hiện đại.

Robert Fogel
Bài viết: Robert Fogel

Robert Fogel (1926-2013), một đồng giải Nobel vào năm 1993, nổi tiếng với những phân tích lịch sử và giới thiệu về lịch sử kinh tế mới của ông, và phát minh ra cliometrics, một hệ thống ký hiệu cho dữ liệu định lượng. Trong tiểu luận của mình, đường sắt và sự tăng trưởng kinh tế Mỹ: các bài tiểu luận Lịch sử kinh toán học, Fogel trình bày để bác bỏ hoàn toàn ý tưởng rằng đường sắt góp phần tăng trưởng kinh tế Mỹ trong thế kỷ 19. Sau đó, trong bài viết Thời gian trên Thánh Giá: Kinh tế nô lệ da đen Mỹ, ông cho rằng nô lệ ở các bang miền Nam của Mỹ đã có một tiêu chuẩn sống cao hơn so với giai cấp vô sản công nghiệp của bang miền Bắc trước khi cuộc nội chiến Mỹ. Fogel tin rằng chế độ nô lệ là sai trái về mặt đạo đức,  nhưng cho rằng đó không nhất thiết phải kém hiệu quả hơn so với lương lao động.

Milton Friedman
Bài viết: Milton Friedman và Monetarism

Milton Friedman (1912-2006) đứng trong một những nhà kinh tế có ảnh hưởng nhất những năm cuối thế kỷ XX. Là một sinh viên của Frank Knight, ông đoạt giải Nobel Kinh tế năm 1976 cho, trong đó có tác phẩm, Lịch sử tiền tệ của Hoa Kỳ (1963). Friedman cho rằng cuộc Đại suy thoái đã được gây ra bởi các chính sách của Cục dự trữ liên bang thông qua năm 1920, và trở nên tồi tệ trong những năm 1930. Friedman cho rằng chính sách của chính phủ tự do kinh doanh nhiều hơn so với mong muốn chính phủ can thiệp vào nền kinh tế.

Chính phủ cần đặt mục tiêu cho chính sách tiền tệ trung tính hướng tới tăng trưởng kinh tế dài hạn, bằng cách từng bước mở rộng cung tiền. Ông ủng hộ lý thuyết số lượng tiền, mà giá tổng thể được xác định bằng tiền. Do đó chính sách hoạt động tiền tệ (ví dụ như tín dụng dễ dàng) hoặc tài chính (ví dụ như thuế và chi tiêu) có thể có tác động tiêu cực ngoài ý muốn. Trong chủ nghĩa tư bản và Tự do (1967) Friedman đã viết:

Khẩu hiệu mà 'tiền quan trọng' đã trở thành mối liên kết với Friedman, nhưng Friedman cũng đã san bằng những lời chỉ trích khắc nghiệt của đối thủ ý thức hệ của mình. Đề cập đến sự khẳng định Thorstein Veblen rằng kinh tế bắt chước không thực tế con người như "máy tính nhanh của niềm vui và nỗi đau", Friedman đã viết:

Lars Peter Hansen

Bài viết: Lars Peter Hansen

Lars Peter Hansen (sinh năm 1952) là một nhà kinh tế người Mỹ đoạt giải Nobel Kinh tế năm 2013 với Eugene Fama và Robert Shiller cho nghiên cứu của họ về định giá tài sản. Hansen bắt đầu giảng dạy tại Đại học Chicago vào năm 1981 và là Giáo sư khoa kinh tế học xuất sắc David Rockefeller tại Đại học Chicago. Mặc dù nổi tiếng với công việc của mình trên phương pháp tổng quát của Moments, ông cũng là một nhà kinh tế học vĩ mô xuất sắc, tập trung vào mối liên kết giữa các lĩnh vực tài chính và hàng hóa của nền kinh tế.

Frank Knight

Bài viết: Frank Knight

Frank Knight (1885-1972) là một thành viên đầu tiên của khoa Đại học Chicago. Tác phẩm có ảnh hưởng nhất của ông là rủi ro, bất trắc và lợi nhuận (1921) mà từ đó thuật ngữ sự bất trắc Knight ra đời. Quan điểm Knight là vô thần, và khác nhau rõ rệt với các nhà tư tưởng trường phái Chicago sau này. Ông tin rằng trong khi thị trường tự do có thể là không hiệu quả, thì các chương trình của chính phủ thậm chí còn kém hiệu quả hơn. Ông đã nêu ra tư tưởng các trường phái kinh tế khác như kinh tế học thể chế để hình thành quan điểm sắc thái riêng của mình.

Robert E. Lucas

Bài viết:Robert Lucas, Jr

Robert Lucas (sinh 1937), người đoạt giải Nobel năm 1995, đã dành cuộc đời mình để tháo gỡ chủ nghĩa Keynes. Đóng góp to lớn của ông là không nên xem tham số kinh tế vĩ mô như một lối nghĩ là phương thức riêng biệt đối với kinh tế vi mô, và phân tích rằng cả hai nên được xây dựng trên nền tảng giống nhau. Công trình Lucas bao gồm một số chủ đề của kinh tế vĩ mô, bao gồm tăng trưởng kinh tế, định giá tài sản, và Kinh tế tiền tệ.

Richard Posner

bài viết: Richard Posner

Richard Posner (sinh năm 1939) được biết đến chủ yếu cho nghiên cứu của mình trong luật và kinh tế, mặc dù Robert Solow mô tả hiểu biết của Posner cho một vài ý tưởng kinh tế là "trong một số khía cạnh,... bấp bênh". Một thẩm phán phúc thẩm liên bang còn hơn là một nhà kinh tế học, tác phẩm chính của Posner, Luật phân tích kinh tế cố gắng áp dụng mô hình lựa chọn hợp lý cho các lĩnh vực luật pháp. Ông có chương về sai lầm cá nhân, hợp đồng, doanh nghiệp, luật lao động, mà còn luật hình sự, phân biệt đối xử và luật gia đình. Posner nói xa hơn đến mức rằng:

George Stigler

Bài viết: George Stigler

George Stigler (1911-1991) đã được Frank Knight trợ giáo cho luận án của mình và đã giành giải Nobel Kinh tế năm 1982. Ông được biết đến với việc phát triển các lý thuyết điều tiết kinh tế, còn được gọi là lạm quyền điều tiết, trong đó nói rằng các nhóm lợi ích và người tham gia chính trị khác sẽ sử dụng quyền hạn pháp lý và cưỡng chế của chính phủ để hình thành pháp luật và các quy định một cách có lợi cho họ. Lý thuyết này là một thành phần quan trọng của lĩnh vực lựa chọn công về kinh tế. Ông cũng tiến hành nghiên cứu sâu rộng về lịch sử tư tưởng kinh tế. Bài viết của ông năm 1962 "Thông tin thị trường lao động"  đã phát triển lý thuyết thất nghiệp do tìm việc làm.

Tham luận
Một số cho rằng các nhà kinh tế học Chicago được phối hợp với sự nhất trí Washington, mà John Williamson nói là "đáng thất vọng". Một nhóm đáng kể các nhà kinh tế và hoạch định chính sách cho rằng những gì đã xảy ra với sự nhất trí Washington như ban đầu Williamson đã nêu, buộc phải làm với những gì được tính đến ít hơn so với những gì đã thiếu.

Đa số các nhà kinh tế đồng ý rằng sự nhất trí Washington là không hoàn toàn, và các nước ở châu Mỹ Latinh và các nơi khác cần phải tiến xa hơn những cải cách kinh tế vĩ mô và thương mại thuộc "thế hệ đầu tiên" để tập trung mạnh hơn vào cải cách thúc đẩy năng suất, và các chương trình trực tiếp để hỗ trợ người nghèo.

Phê phán
Paul Douglas, trở về giảng dạy kinh tế tại Đại học Chicago sau khi phục vụ quân đội trong Thế chiến II, và năm 1947 được bầu làm Chủ tịch Hiệp hội Kinh tế Mỹ, không thoải mái với môi trường, mà ông tìm thấy tại trường đại học. Ông phát biểu rằng, '... Tôi đã lúng túng khi thấy rằng những người bảo thủ kinh tế và chính trị đã có được sự thống trị gần như hoàn toàn trong khoa của tôi và dạy rằng quyết định thị trường luôn luôn đúng và lợi nhuận dùng đánh giá cho những người tối cao... Các quan điểm của các đồng nghiệp đã hạn chế chính phủ vào các chức năng thế kỷ XVIII của công lý, cảnh sát, và vũ khí, mà tôi nghĩ đã không đủ làm điều đó cho cả thời gian đó và chắc chắn chúng ta cũng vậy. Những người này sẽ không phải sử dụng số liệu thống kê để phát triển các lý thuyết kinh tế cũng không chấp nhận phân tích quan trọng của hệ thống kinh tế... (Frank) Knight bây giờ đã công khai thù địch, và các đệ tử của ông dường như ở khắp mọi nơi. Nếu tôi ở lại, nó sẽ là một môi trường không thân thiện '.

Phương pháp luận trường phái Chicago đã sinh ra kết luận mang tính lịch sử, đó là ủng hộ cho chính sách thị trường tự do và ít can thiệp của chính phủ (mặc dù trong một chế độ tiền tệ nghiêm ngặt theo quy định của chính phủ). Các chính sách này đã bị tấn công theo sau cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2010. Trường phái này đã đổ lỗi cho sự tăng trưởng bất bình đẳng thu nhập ở Hoa Kỳ.

Nhà kinh tế học Brad DeLong của Đại học California, Berkeley cho biết trường phái Chicago đã trải qua một "sự suy sụp trí thức", trong khi người đoạt giải Nobel Paul Krugman của Đại học Princeton, nói rằng các bình luận gần đây của các nhà kinh tế học Chicago là "sản phẩm của kinh tế vĩ mô thời Thượng cổ mà kiến thức hạn hẹp đã bị lãng quên." Các nhà phê bình cũng đã tố cáo rằng niềm tin vào lý trí con người của trường phái này góp phần vào tạo bong bóng như cuộc khủng hoảng tài chính gần đây, và đó là niềm tin của trường phái này trong thị trường tự điều tiết đã không cho sự giúp đỡ nào cho nền kinh tế tiếp sau cuộc khủng hoảng.

Đáp lại, nhà kinh tế học Chicago như James Heckman đã thừa nhận rằng có những thái quá trong việc sử dụng lý thuyết trường phái Chicago bởi các chính trị gia và những nhà bình luận công, nhưng điều này chỉ đại diện cho một phần nhỏ sự đóng góp của trường phái kinh tế học Chicago. Đặc biệt, Heckman chỉ ra rằng những thất bại bị cáo buộc hoặc áp dụng sai giả thuyết thị trường hiệu quả là một lỗi lầm của sự đóng góp kinh tế học Chicago tới kinh tế tài chính, đó là khác biệt mang tính khái niệm về những đóng góp được tán dương rộng rãi trong kinh tế vi mô và kinh tế vĩ mô của nó.

Xem thêm
Lịch sử tư tưởng kinh tế
Triển vọng chủ nghĩa tư bản

Chú thích

Đọc thêm

 Emmett, Ross B., ed. The Elgar Companion to the Chicago School of Economics (Edward Elgar, 2010), 350 pp.; ISBN 978-1-84064-874-4
 Emmett, Ross B. (2008). "Chicago School (new perspectives)," The New Palgrave Dictionary of Economics, 2nd Edition. Abstract.

  Reprinted in John Cunningham Wood & R.N. Woods (1990), Milton Friedman: Critical Assessments, pp. 343–393.

  Description  & preview.
 Valdes, Juan Gabriel (2008): Pinochet's Economists: The Chicago School of Economics in Chile (Historical Perspectives on Modern Economics), Cambridge University Press, ISBN 0-521-06440-6

Liên kết ngoài
 Thomas Sowell
 The University of Chicago Department of Economics
 Commanding Heights, PBS Documentary, Chicago Against the Tide
 Essay on the Chicago School, the financial crisis, and wishful thinking

Kinh tế học
Chủ nghĩa bảo thủ
Chủ nghĩa tự do cá nhân
Đại học Chicago


title: Eupithecia cenataria

text:
Eupithecia cenataria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

C


title: Gyrtona thoracica

text:
Gyrtona thoracica là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gyrtona


title: Proceroblesthis prolata

text:
Proceroblesthis prolata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Proceroblesthis


title: Lithophane oregonensis

text:
Lithophane oregonensis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lithophane


title: Pienice, Tỉnh West Pomeranian

text:
Pienice  (trước đây là Herzberg của Đức) là một khu định cư ở khu hành chính của Cảnh sát Gmina, thuộc Hạt Cảnh sát, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan, gần biên giới Đức. Nó nằm khoảng   phía bắc của Cảnh sát và  phía bắc thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Khu định cư có dân số 7 người.

Tham khảo


title: Mùa xuân đầu tiên (bài hát của Văn Cao)

text:
Mùa xuân đầu tiên là ca khúc của nhạc sĩ Văn Cao sáng tác vào giáp Tết Bính Thìn (1976). Đây là ca khúc đầu tiên của ông sáng tác và được phổ biến, sau 20 năm kể từ lần cuối cùng Văn Cao tuyên bố gác bút, từ bỏ sự nghiệp sáng tác và kể từ khi ông bị cô lập sau khi tham gia vào nhóm Nhân văn Giai phẩm và được xem là tác phẩm cuối cùng của ông.

Văn Cao đã tìm cho mình một góc thăng hoa riêng về sự kiện 30 tháng 4 năm 1975 để viết ra Mùa xuân đầu tiên với mong muốn khép lại một thời chiến tranh mà ông đã mô tả trong Tiến quân ca. Ông nói với con: "Cha viết bài nầy mừng đất nước thống nhất, nhân dân mình đoàn tụ".

Hoàn cảnh ra đời
Bài hát đã được nhạc sĩ Văn Cao lên ý tưởng từ sau khi hiệp định Paris được ký kết, nhưng phải đến mùa xuân đầu tiên sau khi đất nước thống nhất năm 1976 ông mới viết và hoàn thành.

Theo đơn đặt hàng của báo Sài Gòn Giải Phóng, Văn Cao nhận lời và viết Mùa xuân đầu tiên vào dịp giáp Tết Bính Thìn, và ca khúc được đăng lần đầu tiên trên số báo Xuân Sài Gòn Giải Phóng 1976. Nhưng ca khúc bị phê bình là "nghe mơ hồ rắc rối, kêu gọi tình thương một cách chung chung, thiếu tính giai cấp", "ủy mị, yếu đuối" và bị xem là "lạc điệu" so với những bài hát nhạc Đỏ "hào hùng, sảng khoái, ca từ hân hoan, hừng hực khí thế chiến thắng" lúc bấy giờ. Mặc dù vậy, các chương trình phát thanh tiếng Việt tại Moskva vẫn cho trình bày bài hát, và nhờ vậy Mùa xuân đầu tiên đã không bị lãng quên. Ông Văn Thao, người con trai của Văn Cao, tiết lộ tiếp rằng: "Nhưng cũng thật bất ngờ (không hiểu bằng con đường nào), trong cái năm 1976 ấy Mùa xuân đầu tiên được in ở nước Nga và được Liên Xô trả nhuận bút cho tác giả 100 rúp. Văn Cao phải viết giấy uỷ quyền qua đại sứ quán để con gái ông đang học bên đó lĩnh hộ. Ông bảo con gái: "Con cứ lấy mà tiêu, ở nước mình bao lâu nay bố có được biết đến đồng nhuận bút tác phẩm nào đâu." Còn tại Việt Nam, ca khúc vẫn chưa được phép phổ biến.

Những khó khăn ban đầu
Cuối xuân 1985, tỉnh Nghĩa Bình (Quảng Ngãi và Bình Định ghép lại) có nhã ý mời Văn Cao, Nguyễn Trọng Tạo và Nguyễn Thụy Kha vào thăm và sáng tác cho tỉnh. Sau đó, mỗi người làm một bưu thiếp gồm một bức ký họa chân dung, một bài thơ và một bản nhạc. Về phần Văn Cao là bức tự họa của ông, một bài thơ ông mới viết về Quy Nhơn và bản nhạc là "Mùa xuân đầu tiên" mà ông cất trong tủ từ nhiều năm, theo lời Văn Cao:" “Viết ra in trên báo Sài Gòn Giải Phóng, rồi đưa cho đài từ năm 1976, có thu đâu mà chả để trong tủ. May Liên Xô (cũ) còn in cho làm kỷ niệm”.

Năm 1988, niềm vui trở lại với Văn Cao. Ngoài việc Hội Nhà văn Việt Nam phục hồi hội tịch cho các bạn ông như Hữu Loan, Hoàng Cầm, Trần Dần, Lê Đạt, Phùng Quán sau 30 năm, và với riêng ông là việc diễn ra hơn 60 đêm nhạc của ông từ mùa xuân cho tới mùa thu, cùng lúc Nhà xuất bản Tác phẩm Mới ấn hành tập thơ Lá của Văn Cao và đặc biệt Nhà xuất bản Trẻ ấn hành một tập thơ/nhạc khổ rộng mang tên Thiên thai, trong ấn phẩm này, có công bố bài hát Mùa xuân đầu tiên.

Được công chúng biết đến và đón nhận
Năm 1991, khi ông Nguyễn Ngọc Hà thay mặt Hội Việt kiều yêu nước tại Pháp đặt Nguyễn Thụy Kha làm một phim video ca nhạc về cuộc đời Văn Cao, trong cảnh Văn Cao về quê Nam Định, ông lồng Mùa xuân đầu tiên vào một đoạn dài. Lần đầu tiên, Mùa xuân đầu tiên được ca sĩ Quốc Đông thu âm với phần đệm đàn organ của nhạc sĩ Hoàng Lương.

Năm 1992, Nhà xuất bản Lao động ấn hành cuốn tiểu thuyết tư liệu do Nguyễn Thụy Kha viết và mang tên "Văn Cao - người đi dọc biển". Trong sách có một chương dành cho Mùa xuân đầu tiên. Cuốn sách hiện được lưu trữ tại thư viện Đại học Harvard ở thành phố Boston thuộc bang Massachusetts của Mỹ.

Năm 1993, Nhà xuất bản Văn Học tiến hành xuất bản Tuyển tập thơ Văn Cao để kỷ niệm 70 năm sinh của ông (1923-1993). Năm ấy, một chương trình đêm nhạc Văn Cao mang tên "Văn Cao - một đồng hành tuổi trẻ" được tổ chức biểu diễn tại Cung Văn hóa Thanh niên ở phố Tăng Bạt Hổ, Hà Nội. Trong chương trình, nữ ca sĩ Minh Hoa của Trường cao đẳng Văn hóa nghệ thuật quân đội đã trình diễn Mùa xuân đầu tiên và đó là lần đầu tiên ca khúc này được hát trên sân khấu, dù chỉ là trong một buổi "văn nghệ quần chúng".

Số phận long đong của Mùa xuân đầu tiên phải kéo dài tới 20 năm, thật sự là phải đến sau ngày Văn Cao mất (ngày 10 tháng 7 năm 1995), bài hát mới được phổ biến rộng khắp nơi. Vào dịp giỗ 49 ngày của ông, trong hội diễn toàn quốc diễn ra ở Đà Nẵng, một đêm nhạc Văn Cao diễn ra với sự trình diễn của tốp diễn viên Trường cao đẳng Văn hóa nghệ thuật quân đội, mà trong đêm ấy, Mùa xuân đầu tiên đã được một tốp ca nữ trình diễn. Cùng năm ấy, đạo diễn Đinh Anh Dũng thực hiện phim ca nhạc "Văn Cao - Buổi sáng có trong sự thật", trong đó bài hát Mùa xuân đầu tiên được ca sĩ Thanh Thúy, lúc đó mới 17 tuổi, trình bày. Từ đó, Mùa xuân đầu tiên càng ngày càng lan tỏa ra đời sống.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Nguyễn Quang Thân, Từ đây người biết thương người, Thời Báo Kinh tế Sài Gòn, Xuân 2012, ChúngTa.com đăng lại.

Nhạc xuân
Bài hát tiếng Việt
Ca khúc tiền chiến
Nhạc Văn Cao
Bài hát năm 1976
Waltz
Bài hát sáng tác bởi Văn Cao
Ca khúc bị kiểm duyệt ở Việt Nam


title: Borolia rufidefinita

text:
Borolia rufidefinita là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Borolia


title: Ourapteryx nivea

text:
Ourapteryx nivea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ourapteryx


title: Vùng

text:
Trong địa lý, các vùng là các khu vực rộng được phân chia bởi các đặc tính vật lý (Địa lý tự nhiên), các đặc tính tác động của con người (Địa lý nhân văn), và các tương tác con người và môi trường (Địa lý tích hợp). Các vùng địa lý hay phân vùng được mô tả chủ yếu theo các định nghĩa tương đối, và đôi khi là các ranh giới tạm thời, trừ trong địa lý nhân văn, nơi các khu vực tài phán như biên giới quốc gia được định nghĩa rõ ràng theo luật.

Ghi chú

Tham khảo
 Bailey, Robert G. (1996) Ecosystem Geography. New York: Springer-Verlag. ISBN 0-387-94586-5
 Donald W. Meinig (1986). The Shaping of America: A Geographical Perspective on 500 Years of History, Volume 1: Atlantic America, 1492-1800. New Haven: Yale University Press. ISBN 0-300-03548-9

Liên kết ngoài
 Map and descriptions of hydrologic unit regions of the United States
 Federal Standards for Delineation of Hydrologic Unit Boundaries
 Physiographic regions of the United States

Địa lý học
Địa lý vùng


title: Callopistria argyrosticta

text:
Callopistria argyrosticta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Callopistria


title: Medasina dissimilis

text:
Medasina dissimilis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Medasina


title: Wulfhere của Mercia

text:
Wulfhere hoặc Wulfar (mất 675) là vua của Mercia từ năm 658 đến 675. Ông là vị vua đầu tiên của tất cả các Kitô hữu của Mercia, mặc dù người ta không biết đến từ khi nào và ông đã cải đạo từ Anglo-Saxon ngoại giáo. Thời kỳ trị vì của ông đánh dấu sự kết thúc của thời kỳ thống trị của Oswiu của Northumbria đối với miền Nam nước Anh, và Wulfhere mở rộng ảnh hưởng của mình trên phần lớn khu vực đó. Các chiến dịch của ông chống lại các Tây Saxons dẫn đến việc kiểm soát buôn đối với nhiều thung lũng Thames. Ông chinh phục Isle of Wight và thung lũng Méon và đưa cho vua Æthelwealh của Nam Saxons. Ông cũng đã có ảnh hưởng ở Surrey, Essex và Kent. Ông kết hôn với Eormenhild, con gái của vua Eorcenberht của Kent.

Chú thích

Vua Mercia
Mất năm 675


title: Nghị viện Algérie

text:
Nghị viện Algérie gồm 2 viện:

 Hội đồng Dân tộc (thượng viện)
 Đại Hội đồng Nhân dân Algérie (hạ viện)

Xem thêm

 Chính trị Algérie

Tham khảo

Chính trị Algérie


title: Chính trị Phần Lan

text:
Chính trị Phần Lan đi theo nguyên mẫu nhà nước dân chủ đại nghị, đa đảng. Phần Lan là một nước cộng hòa với nguyên thủ là Tổng thống Sauli Niinistö, người thống lĩnh các lực lượng phòng vệ Phần Lan và điều hành các chính sách đối ngoại của nhà nước cùng với Chính phủ. Theo học thuyết tam quyền phân lập, quyền lập pháp do Quốc hội thực hiện, quyền hành pháp của Quốc hội do Chính phủ – đứng đầu bởi Thủ tướng – thực hiện và quyền tư pháp thuộc về các tòa án độc lập, cao nhất là Tòa án Tối cao và Tòa án Hành chính Tối cao. Hiến pháp Phần Lan trao quyền cho cả tổng thống và Chính phủ, theo đó tổng thống có quyền phủ quyết đối với các nghị quyết của Quốc hội, tuy nhiên Quốc hội có khả năng vô hiệu hóa quyền này với một cuộc biểu quyết đa số thuận.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web của sách Dữ kiện Thế giới: Phần Lan
 Trang web của : Cơ cấu hành chính và hệ thống quản trị nhà nước Phần Lan

Chính trị Phần Lan


title: Legnatia albitarsis

text:
Legnatia albitarsis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Legnatia


title: Lacaria araucanaria

text:
Lacaria araucanaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lacaria


title: Taeniotes buckleyi

text:
Taeniotes buckleyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Taeniotes


title: Hayagriva

text:
Hayagriva hay Hayagreeva (tiếng Phạn: हयग्रीव/hayagrīva, tiếng Việt: Mã Đầu Minh Vương) là một sinh vật thần thoại trong Hindu giáo, sinh vật này được coi là một trong những hóa thân của thần Visnu ở Ấn Độ. Từ Hayagrīva bao gồm: haya có nghĩa là con ngựa và grīva có nghĩa là cổ hay mặt. Thần ngựa Hayagriva của Tây Tạng là một vị thần được thờ cúng ở Tây Tạng.

Quan niệm

Hayagriva với hình tướng đơn giản. Hayagriva là một hoá thân phẫn nộ của Avalokiteshvara tức là Quan Thế Âm, có tới 108 hình tướng của Hayagriva. Năng lực đặc biệt của ngài là chữa bệnh, nhất là các bệnh về da, thậm chí cả những bệnh về da khá trầm trọng như là bệnh phong. Bệnh này được tin rằng do Naga gây ra Hình tướng đơn giản nhất của ngài thì có một mặt, hai tay và hai chân.

Tất cả mọi thứ về sinh vật này đó là khuôn mặt đáng sợ với ba con mắt, cái miệng đang gầm rống đầy những răng nanh, tư thế đứng của một chiến binh, chiếc bụng to lớn ẩn chứa một nội lực phi phàm trong đó. Tay phải vung thanh kiếm để đe doạ đối phương, tay trái giơ lên phụ trợ trong một tư thế đáng sợ, đồ trang sức của ngài đó là những con rắn. Nét đẹp của nó lại là những điều đáng sợ vì chính cái khía cạnh đáng sợ đó lại là biểu lộ của sự từ bi, chính cái đáng sợ đó giúp buông bỏ được bản ngã, và xuyên thủng được màn vô minh.

Thần này được biết đến qua những câu niệm chú:

Na HayagrivAth Param Asthi MangaLam
Na HayagrivAth Param Asthi Paavanam
Na HayagrivAth Param Asthi Dhaivatham
Na Hayagrivam Pranipathya Seedhathi!

Ở Tây Tạng

Hayagriva được thờ cúng ở Tây Tạng một cách chính yếu. Phần đông người Tây Tạng sùng bái vị thần này bởi họ tin rằng, ông luôn dùng tiếng hí vang trời để đe dọa và xua đuổi ma quỷ. Nhưng khi giáng lâm cứu người, Hayagriva cũng hí vang, báo hiệu cho mọi người biết mình giáng lâm. Khi người ta thỉnh, ngài sẽ báo hiệu việc giáng lâm của ngài bằng tiếng hí, đó là lý do có cái đầu ngựa trên đảnh đầu, một dấu hiệu đặc trưng của Hayagriva.

Đó là lý do vì sao nó thường xuất hiện với hình người đầu ngựa. Tiếng hí của Hayagriva có khả năng xuyên thủng màn không (vô minh), đem lại ánh sáng của tự do. Tín ngưỡng này xuất phát một phần do lối sống du mục của người Tây Tạng, nên ngựa là một thứ quan trọng ko thể thiếu trong sinh hoạt thường nhật của họ. Một số tài liệu ghi lại rằng, thần chú của ngài Hayagriva gồm những câu thơ như sau:
 Nguyện cầu ngài bảo vệ đàn ngựa
 Tăng thêm số lượng ngựa cái
 Từ những con ngựa này sẽ sinh thêm,
 nhiều chú ngựa con siêu phàm
 Xin ngài hãy dẹp hết những chướng ngại trên đường
 và hướng cho chúng con đi đúng hướng

Thờ cúng
Một số địa điểm thờ cúng Mã Đầu Minh Vương gồm:
 Hayagriv Madhav Dol tại Hajo, Assam.
 Đền Lakshmi hayagrivar ở Chithambara Nagar, gần Ganapathi, tại Tirunelveli
 Đền Parakala Mutt, Mysuru - từ Vedanta Desika.
 Đền Tiruvahindapuram Hayagriva gần Cuddalore, Tamil Nadu
 Đền Tirumala Hayagriva ở Bắc đường Mada của đền Balaji, Tirumala, Tirupathi, Andhra Pradesh
 Đền Sri Lakshmi Hayagriva ở Sri Ramakrishna Nagar, Muthialpet, Pondicherry
 Đền Sri Lakshmi Hayagriva, Gandhi Nagar, Bangalore, Karnataka
 Chettypunyam Hayagriva, gần Chengalpattu,Tamil Nadu
 Đền Sri Lakshmi Hayagriva, Nanganallur, Chennai, Tamil Nadu
 Đền Sri Lakshmi Hayagriva Swami, Machilipatnam-521001, Andhra Pradesh
 Đền Sri Hayagreeva Swamy, Medipally Hyderabad, Telangana

Chú thích

Tham khảo

 *Dictionary of Hindu Lore and Legend (ISBN 0-500-51088-1) by Anna L. Dallapiccola
 Swami Parmeshwaranand (ngày 1 tháng 1 năm 2001). Encyclopaedic Dictionary of Puranas. Sarup & Sons. pp. 632–. ISBN 978-81-7625-226-3. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2013.
 T. Volker (1950). The Animal in Far Eastern Art: And Especially in the Art of the Japanese Netzsuke, with References to Chinese Origins, Traditions, Legends, and Art. BRILL. p. 102.
 Mārg̲, Volume 43. p. 77.Originally from = University of Michigan
 Clark, Jordan "Tikbalang: The Horse Demon" Episode 01, Creatures Of Philippine Mythology (2015) https://www.youtube.com/watch?v=gRUSBSJ39KY

Liên kết ngoài
Hayagriva Mantras
Lakshmi Hayagreeva Photo gallery
Sri Viswaroopa Panchamukha Hanuman with Hayagriva as one of the faces

Ngựa


title: Meropleon sullivani

text:
Meropleon sullivani là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Meropleon


title: Dysstroma bifasciata

text:
Dysstroma bifasciata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Dysstroma


title: Syllepte hoenei

text:
Syllepte hoenei là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Syllepte


title: Cơ Đốc giáo tại châu Âu

text:
Cơ Đốc giáo (còn gọi là Kitô giáo hay Thiên Chúa giáo) là tôn giáo lớn nhất ở châu Âu và là linh hồn của nền văn hóa châu Âu. Cơ đốc giáo đã được người dân ở châu Âu thực hành thờ phượng nghi lễ ở châu Âu từ thế kỷ thứ nhất, một số Thư tín của Pauline (Pauline Epistles) đã được gửi cho các Cơ đốc nhân sống ở Hy Lạp, cũng như các vùng khác của Đế chế La Mã. Theo một nghiên cứu năm 2010 của Trung tâm nghiên cứu Pew cho hay có khoảng 76,2% dân số châu Âu tự nhận mình là tín đồ Cơ đốc giáo. Điều này là một thuận lợi quan trọng cho châu Âu trong quá trình nhất thể hóa và xây dựng Liên minh châu Âu vững chắc về mặt kinh tế-văn hóa-xã hội. Tính đến năm 2010, Công giáo La Mã là nhóm Cơ đốc giáo lớn nhất ở Châu Âu, chiếm hơn 48% số Cơ đốc nhân ở Châu Âu. Nhóm Kitô giáo lớn thứ hai ở châu Âu là Chính thống giáo, chiếm 32% Kitô hữu châu Âu. Khoảng 19% Cơ đốc nhân châu Âu là một phần của truyền thống Tin lành chính thống. Nga là quốc gia Cơ đốc giáo lớn nhất ở châu Âu tính theo tổng dân số, tiếp theo là Đức và Ý.

Đại cương

Kể từ khi Hoàng đế La Mã Constantine hợp pháp hóa Cơ đốc giáo vào thế kỷ thứ IV sau Công nguyên, Châu Âu đã trở thành một trung tâm quan trọng của văn hóa Cơ đốc giáo, mặc dù tôn giáo này được kế thừa từ Trung Đông và các cộng đồng Cơ đốc giáo quan trọng đã phát triển bên ngoài Châu Âu như Chính thống giáo Đông phương và Giáo hội phương Đông kể từ thời Chúa Kitô. Văn hóa Cơ Đốc giáo đã là một thành tố quan trọng trong nền văn minh phương Tây, ảnh hưởng đến quá trình triết học, nghệ thuật và khoa học. Trong lịch sử, Châu Âu là trung tâm và là "cái nôi của nền văn minh Thiên Chúa giáo". Châu Âu có một nền văn hóa Cơ đốc giáo phong phú, đặc biệt là có rất nhiều vị thánh Công giáo và các vị thánh tử đạo và hầu hết tất cả các giáo hoàng đều là người châu Âu. Tất cả các vị Giáo hoàng Công giáo La Mã từ năm 741 đến năm 2013 đều đến từ châu Âu. Châu Âu quy tụ nhiều thánh địa Cơ đốc giáo, di sản, thánh tích và trung tâm tôn giáo.

Văn hóa phương Tây trong suốt phần lớn lịch sử của nó, gần như tương đồng với văn hóa Cơ đốc giáo, và nhiều người dân ở Tây bán cầu có thể được mô tả một cách rộng rãi là những Cơ đốc nhân có văn hóa. Khái niệm "Châu Âu" và "Thế giới phương Tây" (hay còn gọi là Âu Tây, hay Tây Dương) có mối liên hệ mật thiết với khái niệm "Cơ đốc giáo và các tôn giáo theo đạo Cơ đốc", nhiều người thậm chí còn gán cho Cơ đốc giáo là mối liên kết tạo nên một bản sắc châu Âu thống nhất. Mặc dù văn hóa phương Tây chứa đựng một số tôn giáo đa thần trong những năm đầu tiên dưới thời Hy Lạp và Đế chế La Mã, khi quyền lực tập trung của La Mã suy yếu, sự thống trị của Giáo hội Công giáo là lực lượng nhất quán duy nhất ở châu Âu điều này cứ tiếp diễn mãi cho đến Thời đại Khai sáng. Văn hóa Kitô giáo định hướng và dẫn dắt quá trình triết học, văn học, nghệ thuật, âm nhạc và khoa học. Các nguyên tắc Kitô giáo về nghệ thuật tương ứng sau đó đã phát triển thành Triết học Kitô giáo, nghệ thuật Kitô giáo, âm nhạc Kitô giáo, văn học Kitô giáo.

Cơ đốc giáo có tác động đáng kể đến giáo dục và khoa học và y học khi nhà thờ tạo ra nền tảng của hệ thống giáo dục phương Tây, và là nhà tài trợ cho việc thành lập các trường đại học ở thế giới phương Tây vì trường đại học thường được coi là một tổ chức có nguồn gốc từ Cơ đốc giáo thời trung cổ thiết lập ra, nhiều giáo sĩ đã có những đóng góp đáng kể cho khoa học và Dòng Tên, đặc biệt, đã có nhiều đóng góp đáng kể cho sự phát triển của khoa học. Ảnh hưởng Văn minh của Cơ đốc giáo (ở Châu Âu) bao gồm phúc lợi xã hội, thành lập các hệ thống bệnh viện, phát triển kinh tế, hệ thống chính trị, nghệ thuật kiến trúc, nghệ thuật văn chương, cũng như xây dựng đời sống gia đình theo giáo lý Thiên Chúa giáo. Sau này, dù cho Cải cách Tin lành là một phong trào tôn giáo, nhưng nó cũng có tác động mạnh mẽ đến tất cả các khía cạnh khác của đời sống châu Âu như tín lý hôn nhân và gia đình, giáo dục, nhân văn và khoa học, trật tự chính trị và xã hội, kinh tế và nghệ thuật.

Chú thích

Kitô giáo


title: Pingasa rhadamaria

text:
Pingasa rhadamaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pingasa


title: Zoocosmius teocchii

text:
Zoocosmius teocchii là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Zoocosmius


title: Factorio

text:
Factorio là một game mô phỏng xây dựng và quản lý được phát triển bởi studio Wube Software của Cộng hòa Séc. Trò chơi được công bố thông qua chiến dịch gọi vốn cộng đồng Indiegogo vào năm 2013 và được phát hành cho Microsoft Windows, macOS và Linux vào ngày 14 tháng 8 năm 2020 sau giai đoạn tiếp cận sớm kéo dài 4 năm. Trò chơi theo chân một kỹ sư hạ cánh xuống một hành tinh xa lạ và phải thu hoạch tài nguyên và tạo ra nền công nghiệp để chế tạo tên lửa; tuy nhiên, là một game thế giới mở, người chơi có thể tiếp tục trò chơi đến cuối cốt truyện. Trò chơi có cả chế độ chơi đơn và nhiều người chơi.

Lối chơi
Factorio thuộc thể loại mô phỏng xây dựng và quản lý tập trung vào việc thu thập tài nguyên với các yếu tố sinh tồn và chiến lược thời gian thực và ảnh hưởng từ các bản mod BuildCraft và IndustrialCraft dành cho tựa game Minecraft. Người chơi tồn tại bằng cách xác định vị trí và thu hoạch tài nguyên để chế tạo các công cụ và máy móc khác nhau, từ đó tạo ra các vật liệu tiên tiến hơn cho phép tiến tới các công nghệ và máy móc phức tạp hơn. Trò chơi tiến triển khi người chơi tiếp tục xây dựng và quản lý hệ thống kiểu nhà máy tự động của họ, hệ thống này tự động hóa việc khai thác, vận chuyển, xử lý và lắp ráp tài nguyên và sản phẩm. Người chơi nghiên cứu các công nghệ tiên tiến cho phép họ tạo ra những công trình, vật phẩm và nâng cấp mới, bắt đầu với quá trình tự động hóa cơ bản và cuối cùng dẫn đến lọc dầu, rô bốt và bộ khung ngoài trợ lực.

Trò chơi chính thức "chiến thắng" bằng cách phóng tên lửa, mặc dù lựa chọn bỏ qua mục tiêu này và thay vào đó tiếp tục xây dựng một nhà máy là có thể, vì Factorio là một tựa game thế giới mở. Việc chế tạo một tên lửa đòi hỏi một lượng lớn tài nguyên, thúc đẩy người chơi thiết lập một nhà máy lớn, hiệu quả nhằm đạt được mục tiêu này.

Tác chiến
Người chơi lo lắng về việc bảo vệ bản thân và nhà máy của họ khỏi hệ động vật bản địa của hành tinh, được gọi là 'Biters', 'Spitters' và 'Worms', chúng ngày càng trở nên thù địch khi lượng khí thải ô nhiễm do nhà máy của người chơi tăng lên, cần phải xem xét sự cân bằng giữa sản xuất của người chơi và sự hung hãn của kẻ thù. Người chơi có thể sử dụng tháp phòng thủ, xe tăng và các loại vũ khí khác để loại bỏ đối phương. Xuyên suốt game, kẻ thù càng phát triển và khó bị đánh bại hơn.

Chơi mạng
Chế độ chơi mạng cho phép mọi người chơi với nhau một cách hợp tác hoặc đấu lẫn nhau cả cục bộ và qua Internet. Factorio hỗ trợ cả máy chủ chuyên dụng cũng như máy chủ do người chơi chủ trì. Trong quá khứ, trò chơi sử dụng kết nối ngang hàng, tuy nhiên điều này đã bị loại bỏ khi các tùy chọn mạnh mẽ hơn được phát triển. Các tập tin thế giới đã lưu có thể được tải liền mạch trong chế độ chơi đơn hoặc nhiều người chơi. Theo mặc định, tất cả người chơi trên máy chủ chia sẻ công nghệ, trừ khi máy chủ máy chủ thiết lập hệ thống gồm nhiều đội. Có sự hiện hữu hỏa lực thân thiện. Trong khi giới hạn cứng cho người chơi là 65.535 do giới hạn của giao thức SOCKET, con số này chưa bao giờ đạt đến; các máy chủ phổ biến nhất đã có thể xử lý thành công hàng trăm người chơi cùng một lúc. Người chơi có thể chia sẻ bản thiết kế xây dựng với những người chơi khác trên máy chủ của họ, thông qua thư viện bản thiết kế công cộng.

Đón nhận

Factorio nhận được sự đón nhận tích cực từ các nhà phê bình khi vẫn còn trong giai đoạn đầu. Trong Lễ trao giải Steam Awards năm 2018, Factorio được người dùng Steam bình chọn là Á quân trong hạng mục "Most Fun with a Machine". Vào đầu năm 2020, trò chơi đã bán được hai triệu bản, và vào đầu năm 2021, các nhà phát triển báo cáo đã bán được hơn hai triệu rưỡi bản.

Khi phát hành vào năm 2020, Factorio đã nhận được những đánh giá tích cực. Rick Lane của PC Gamer ca ngợi Factorio, gọi nó là "một kiệt tác chế tạo". Nicolas Perez của Paste đã ca ngợi việc sử dụng tiếp cận sớm của Factorio, nói rằng, "... Factorio đã nêu một ví dụ về khả năng thực sự của hệ thống tiếp cận sớm." Nó được mệnh danh là Trò chơi độc lập của năm trên IndieGameReviewer.com, sau cũng đặt tên cho nó là một trong những tựa game được mong đợi nhất vào năm 2013.

Di sản
Neobuthus factorio là một loài bọ cạp thuộc họ Buthidae được tìm thấy ở Somaliland. Nó được đặt theo tên trò chơi bởi một trong những nhà nghiên cứu đầu tiên mô tả loài vừa là cha của nhà thiết kế và đồng đạo diễn trò chơi. Rock Paper Shotgun tưởng nhớ Factorio là game quản lý hay nhất thứ 7 cho PC.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ chính thức

Trò chơi điện tử năm 2020
Trò chơi điện tử hành động
Trò chơi mô phỏng xây dựng và quản lý
Trò chơi điện tử tiếp cận ban đầu
Trò chơi điện tử độc lập
Trò chơi trên Windows
Trò chơi trên Linux
Trò chơi trên macOS
Trò chơi điện tử với đồ họa isometric
Trò chơi chiến lược thời gian thực
Trò chơi điện tử khoa học viễn tưởng
Trò chơi điện tử phát triển ở Cộng hòa Séc
Trò chơi điện tử lấy bối cảnh trong tương lai
Trò chơi điện tử một người chơi và hai người chơi
Trò chơi điện tử được mô tả bằng Lua (ngôn ngữ lập trình)


title: Khảo sát địa vật lý

text:
Khảo sát địa vật lý (Geophysical survey) là hệ thống các phương pháp được ứng dụng để nghiên cứu về các quá trình vật lý và tính chất vật lý của Trái Đất và môi trường không gian xung quanh của nó. Địa vật lý có nhiều ứng dụng trong khoa học Trái Đất, hải dương học, khí tượng học, địa chất học, tìm kiếm thăm dò khoáng sản, địa chất công trình, khảo cổ học,...

Địa vật lý có hai phân ngành, là:

 Vật lý Địa cầu: Thực hiện các quan sát các trường và hiện tượng vật lý trên mặt đất, trên biển, đại dương và trong không gian vũ trụ quanh Trái Đất, để phục vụ nghiên cứu cơ bản về hành tinh và những dự báo tương lai các hiện tượng.
 Địa vật lý Thăm dò: Sử dụng các phương pháp địa vật lý để nghiên cứu địa chất, tìm kiếm dầu khí, khoáng sản, nước ngầm, nước khoáng, địa nhiệt, địa chất công trình, địa chất môi trường - tai biến tự nhiên, khảo sát di tích khảo cổ, tìm vật chưa nổ (UXO),...

Các phương pháp địa vật lý
Có thể xếp như dưới đây, nhưng còn tranh cãi:
 Địa chấn - âm học:
 Động đất,
 Địa chấn phản xạ (Seismic Reflection),
 Địa chấn nông phân giải cao (High Resolution Seismic),
 Địa chấn khúc xạ (Refraction),
 Địa chấn chiếu sóng (Tomography),
 Địa chấn mặt cắt thẳng đứng (Vertical Seismic Profiling, VSP),
 Sonar,
 Vi địa chấn (Microtremor),
 Thí nghiệm địa chấn (Seismic Test)
 Trọng lực: Thăm dò trọng lực kể cả đo gradient trường.
 Từ trường:
 Thăm dò từ kể cả đo gradient trường,
 Cổ địa từ (lịch sử từ trường Trái Đất, Paleomagnetism)
 Điện (DC hoặc tần thấp):
 Điện trở (Resistivity, Resistivity Imaging, Tomography),
 Thăm dò Điện Phân cực kích thích (Induced Polarization, IP),
 Thăm dò Điện trường thiên nhiên (Self Potential, SP).
 Điện từ:
 Điện từ cảm ứng (Electromagnetics, EM),
 Điện từ miền thời gian (Time-Domain Electromagnetics, TDEM),
 Điện từ Tellur (Magnetotellurics),
 Đo sâu cộng hưởng từ (Magnetic Resonance Sounding, MRS),
 Radar xuyên đất (Ground Penetrating Radar, GPR)
 Phóng xạ: Một số nhà địa vật lý coi Thăm dò Phóng xạ chỉ là một dạng công cụ, không phải là phương pháp địa vật lý thực thụ, thể hiện ở số văn liệu về phương pháp này không nhiều.
 Đo tổng gamma tự nhiên,
 Đo phổ gamma tự nhiên,
 Đo gamma-gamma,
 Đo kích hoạt Neutron,
 Đo hơi Radon.
 Địa nhiệt: Đo nhiệt độ trong đất đá để xác định nguồn phát nhiệt.
 Viễn thám (Remote Sensing), bao gồm cả Hình ảnh siêu phổ (Hyperspectral).
 Địa chấn điện (Seismoelectrical): ít dùng

Phân nhóm theo môi trường thực hiện
Theo đặc thù của môi trường thực hiện, tương ứng là sự khác nhau trong phương cách kỹ thuật và chế tạo thiết bị quan sát đo đạc, có thể chia ra:
 Địa vật lý mặt đất: Thực hiện quan sát đo đạc trên mặt đất, còn gọi là đo đường bộ. Các đo đạc trong hầm lò cũng được xếp vào đây.
 Địa vật lý hố khoan (Borehole Geophysics, còn gọi là Well Logging): Thực hiện quan sát đo đạc trong hố khoan.
 Địa vật lý máy bay (Airborne Geophysics): Thực hiện quan sát đo đạc bằng các loại máy bay cỡ nhỏ: máy bay cánh quạt, trực thăng, thiết bị bay không người lái (hay UAV).
 Địa vật lý biển (Marine Geophysics): Thực hiện quan sát đo đạc trên vùng nước, từ sông hồ đến thềm lục địa, biển, đại dương bằng các loại tàu thuyền.
 Đo trong vũ trụ: Thực hiện quan sát đo đạc trên tàu vũ trụ.

Trong Vật lý Địa cầu thường thực hiện các quan sát trên mặt đất, biển, đại dương và vũ trụ. Một số thiết bị đo đạc có thể đặt trong các hầm lò khai thác sâu trong lòng đất, hay trong các hố khoan cực sâu thuộc các dự án khảo sát cơ bản lòng đất, nhưng không nhiều.

Tham khảo

Xem thêm
 Thạch quyển
 Thủy quyển
 Khí quyển
 Vũ trụ
 Liên đoàn Quốc tế về Trắc địa và Địa vật lý, IUGG (International Union of Geodesy and Geophysics)

Liên kết ngoài

Vật lý học
Khoa học Trái Đất
Khoa học hành tinh
Địa vật lý thăm dò


title: Mỹ Thanh (định hướng)

text:
Mỹ Thanh có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Mỹ Thanh, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn
 Sông Mỹ Thanh là một con sông thuộc tỉnh Sóc Trăng
 Huyện cũ Mỹ Thanh thuộc tỉnh Hậu Giang trước đây, sau đổi tên thành huyện Vị Thanh; nay gần tương ứng với địa bàn thành phố Vị Thanh và huyện Vị Thủy thuộc tỉnh Hậu Giang.

Xem thêm
 Mỹ Thành
 Mỹ Thạnh


title: Sisyphus ocellatus

text:
Sisyphus ocellatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Sisyphus


title: Lathrolestes constrictus

text:
Lathrolestes constrictus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lathrolestes


title: Trận Castillon

text:
Trận Castillon là một trận chiến diễn ra vào ngày 17 tháng 7 năm 1453 tại Gascogne gần thị trấn Castillon-sur-Dordogne (sau là Castillon-la-Bataille). Là một chiến thắng quyết định của Pháp, đây được xem như dấu chấm hết cho Chiến tranh Trăm năm. Người Anh mất tất cả vùng đất họ chiếm giữ được ở Pháp (trừ Calais) sau trận chiến này.

Bối cảnh
Thuật ngữ "Chiến tranh Trăm năm" dễ gây hiểu nhầm, vì xung đột giữa Anh và Pháp trong thời kì 1337-1453 giống một chuỗi các cuộc chiến hơn là một cuộc chiến tranh kéo dài. Vì thế (các) cuộc giao tranh có thể được đánh giá theo góc nhìn về lợi thế cho mỗi bên theo nhiều giai đoạn. Sự phá bỏ hiệp ước Troyes khởi đầu cho giai đoạn cuối của Chiến tranh Trăm năm. Giai đoạn 1420-1453 này được Anne Curry gọi là "chiến tranh hiệp ước Troyes" nhằm giành quyền kiểm soát ngai vàng nước Pháp.

Sau khi vua Charles VII của Pháp chiếm giữ Bordeaux vào năm 1451, Chiến tranh Trăm năm đã bắt đầu có dấu hiệu kết thúc. Quân Anh chỉ còn tập trung chủ yếu vào việc tiếp viện cho vùng đất duy nhất mà họ còn nắm giữ, Calais, và canh giữ vùng biển. Tuy thế, sau ba trăm năm dưới vương triều Plantagenet, người dân Bordeaux xem họ là con dân của triều đình Anh và phái sứ giả đến vua Anh Henry VI với mong muốn ông tái chiếm vùng đất này.

Vào ngày 17 tháng 10 năm 1452, John Talbot, Bá tước xứ Shrewsbury đổ bộ vào Bordeaux với quân số 3000 người. Là một nhà quân sự đáng sợ và lừng danh, tương truyền rằng lúc đó Talbot đã bảy lăm hoặc tám mươi tuổi, nhưng có vẻ ông chỉ khoảng sáu mươi sáu. Cùng với sự trợ giúp của người dân Bordeaux, Talbot dễ dàng chiếm lấy thành phố vào ngày 23 tháng 10. Quân Anh sau đó nắm quyền kiểm soát hầu hết Tây Gascony trước khi hết năm 1452. Người Pháp biết rằng một cuộc chinh phạt đang đến gần, nhưng họ đã cho rằng nó sẽ đi qua Normandy. Sau bất ngờ này, vua Charles VII đã chuẩn bị lực lượng trong suốt mùa đông, và trước khi sang xuân ông đã sẵn sàng phản công.

Chuẩn bị
Charles xâm chiếm Guyenne bằng ba đạo quân riêng rẽ, tất cả đều hướng đến Bordeaux. Talbot được thêm 3000 quân tăng viện từ đứa con trai thứ tư mà ông yêu thích, hầu tước Lisle. Quân Pháp bắt đầu bao vây Castillon vào ngày 8 tháng 7. Talbot chấp nhận lời thỉnh cầu của những người chỉ huy thành phố, từ bỏ ý định ban đầu là ngồi chờ quân cứu viện tại Bordeaux, và đem quân đi giải vây cho thành phố.

Quân Pháp được chỉ huy bởi một hội đồng, tuy vậy tướng chỉ huy pháo binh của Charles VII là Jean Bureau mới là người xếp đặt các doanh trại để tối đa hóa hỏa lực của Pháp. Trong khi bố trí phòng thủ, quân của Bureau đã tạo nên một khu pháo nằm ngoài tầm bắn của quân Castillon. Theo Desmond Seward, khu pháo này "gồm một hào sâu với một bức tường đất phía sau nó, được gia cố bởi các thân cây, điểm đặc biệt nhất là đường hình sóng khác thường của các rãnh và bờ đất, giúp các khẩu pháo có thể tấn công dọc theo bất kì kẻ tấn công nào". Khu pháo bao gồm 300 khẩu thuộc nhiều kích cỡ, được bảo vệ bởi một cái rãnh và các hàng cọc ở ba phía, cũng như bờ sông dốc của sông Lidoire ở phía thứ tư.

Talbot rời Bordeaux vào ngày 16 tháng 7. Ông đi cách xa đại bộ phận quân của mình và đến Libourne trước khi mặt trời lặn với chỉ 500 lính bộ binh và 800 cung thủ cưỡi ngựa. Ngày hôm sau, đạo quân này đánh bại một phân đội nhỏ cung thủ đồn trú tại một tu viện gần Castillon. Mặc dù ý định ban đầu là chờ quân tiếp viện, Talbot thúc ép đạo quân của ông tiến đến doanh trại Pháp, tin rằng quân tiếp viện sẽ tới sớm.

Trận chiến chính
Cùng với sĩ khí được tăng cường nhờ chiến thắng tại tu viện, Talbot cũng tiến công vì có tin báo rằng quân Pháp đang rút lui. Tuy nhiên, đám bụi từ doanh trại mà những người dân ở thành phố tưởng là của một cuộc rút chạy được tạo bởi quân hậu cần cho trại, họ rời đi cho trận chiến sắp diễn ra.

Quân Anh tiến lên, nhưng họ chạy thẳng vào lực lượng đông đủ của quân Pháp. Dù bị áp đảo quân số trong tình huống hiểm nghèo, Talbot vẫn ra lệnh cho quân lính tiếp tục chiến đấu. Sử gia A. J. Pollard cho rằng thái độ có vẻ liều lĩnh của Talbot có thể bắt nguồn từ việc "lòng tự hào và danh dự của ông ta đang đứng bên bờ vực vì ông đã lỡ ra lệnh cho quân mình bước vào trận chiến rồi mới phát hiện ra thực lực của quân Pháp". Là người Anh duy nhất vẫn còn cưỡi ngựa trong trận, ông cũng không mặc áo giáp vì những giao ước trước đó với quân Pháp khi ông được phóng thích ở Normandy.

Theo David Nicolle, bản thân trận chiến đã "rất đặc trưng cho thời kì này" với một lực lượng quân Pháp phòng thủ trận địa vững chắc và các cuộc đấu súng cầm tay. Theo nhiều cách, đây là phiên bản ngược của trận Crécy. Các khẩu pháo của Pháp tiêu diệt phần lớn quân thù tiến công. Ghi chép cho rằng mỗi phát bắn giết sáu người một lúc. Quân tiếp viện của Talbot liên tiếp kéo đến chiến trường, nhưng chỉ để hứng chịu chung số phận. Dù tất cả mọi thứ tất cả đều chống lại quân Anh, trận đánh kéo dài hơn một giờ cho đến khi 1000 quân kị binh sinh lực Breton của Peter II, công tước Brittany phá vỡ cánh phải của quân Anh và khiến họ tháo lui.

Cuối cùng, quân Pháp truy kích quân Anh. Cả Talbot và con trai ông đều tử trận. Có một số tranh luận về tình huống chính xác dẫn đến cái chết của Talbot, nhưng có vẻ như ngựa của ông bị một vũ khí phóng giết chết, ông bị đám đông quân lính kéo xuống, và một cung thủ Pháp kết liễu Talbot bằng một cây rìu. Cái chết của Talbot, cùng với việc tái chiếm Bordeaux ba tháng sau đó, đã đưa Chiến tranh Trăm năm đến hồi cáo chung.

Hậu quả
Cùng với cái chết của Talbot, sự cai trị của Anh ở Gascogne cũng tan rã và quân Pháp tái chiếm Bordeaux vào ngày 19 tháng 10 năm 1453. Tuy vậy cả hai phe đều không nhận thấy đầy đủ rằng thời kì giao tranh đã kết thúc. Trong sự nhận thức muộn màng sau đó, trận chiến rõ ràng là một điểm xoay chuyển lịch sử, và nó luôn được xem là dấu chấm hết cho thời kì có tên Chiến tranh Trăm năm.

Vua Anh Henry VI đã mất trí từ cuối năm 1453, điều dẫn đến sự bùng nổ Chiến tranh Hoa Hồng ở Anh. Một số người đặt giả thuyết rằng biết tin thất trận tại Castillon đã khiến Henry VI nổi điên. Vị vua Anh đã mất tất cả vùng đất tại lục địa ngoại trừ Calais, vùng đất cuối cùng Anh kiểm soát được tại vùng đất chính của Pháp, và Quần đảo Eo Biển, vốn là một phần thái ấp của Công tước Normandy cũng như thuộc sở hữu vương quốc Pháp. Calais cuối cùng về lại Pháp vào năm 1558. Quần đảo Eo Biển vẫn thuộc Anh cho đến nay. Sau kết thúc đầy tai họa trong Chiến tranh Trăm năm, bị suy yếu và khủng hoảng bởi thất bại này, người Anh không bao giờ dám tấn công Pháp mà không có sự hậu thuẫn của một liên minh mạnh mẽ.

Ghi chú

Tham khảo
Curry, Anne. (1993). The Hundred Years War. New York: St. Martin's Press.

Lace, William W. (1994). The Hundred Years' War. San Diego: Lucent Books.
Nicolle, David. (2012). European Medieval Tactics (2): New Infantry, New Weapons, 1260-1500. Botley: Osprey Publishing.
Pollard, A.J. (1983). John Talbot and the War in France, 1427-1453. Atlantic Highlands, NJ: Humanities Press, Inc.

Seward, Desmond. (1978). The Hundred Years War: The English in France, 1337-1453. New York: Atheneum.
Wagner, John A. (2006). Encyclopedia of the Hundred Years War. Westport, CN: Greenwood Press.

Đọc thêm
Allmand, C.T., ed. (1973). Society at War: The Experience of England and France During the Hundred Years War. New York: Harper & Row Publishers
Allmand, C.T. (1988). The Hundred Years War: England and France at war, c. 1300-c. 1450. New York: Cambridge Press.
Curry, Anne. (2003). The Hundred Years' War, 1337-1453. New York: Routledge.
Vale, M.G.A. (1970). English Gascony, 1399-1453: A Study of War, Government, and Politics during the Later Stages of the Hundred Years' War. New York: Oxford Press.
Wright, Nicholas. (1998). Knights and Peasants: The Hundred Years War in the French Countryside. Suffolk: Boydell.

Liên kết ngoài
Spectacle
Castillon from Oriflamme, French medieval history page
A contemporary newsletter describing the battle

Trận đánh trong Chiến tranh Trăm Năm
Gironde
Pháp thập niên 1450
Xung đột năm 1453


title: Mazinkaiser SKL

text:
Mazinkaizer SKL[n 1] (マジンカイザースカル Majinkaizā Sukaru?) là OVA spin-off theo OVA Mazinkaiser của Go Nagai, OVA này cũng là spinoff của anime Mazinger Z. Tập đầu tiên của OVA được chiếu vào ngày 27 tháng 11 năm 2010 và sau đó được phát hành thành DVD vào 28  tháng 1 năm 2011. Đồng thời một tiểu thuyết dài kì chuyển thể theo bộ phim cũng được đăng trên tạp chí Dengeki Hobby Magazine của ASCII Media Works và một bản manga chuyển thể khác cũng được phát hành qua tạp chí online trên điện thoại Shu 2 Comic Gekkin . Giống với anime Shin Mazinger Shougeki! Z Hen, nhiều nhân vật và một số tình tiết có trong các sản phẩm khác của mangaka Go Nagai cũng xuất hiện trong bộ phim này.

Nội dung
Trước các sự kiện xảy ra trong anime, có ba phe Garan Army, Kiba Army và Hachiryoukaku (Aira Army), mỗi phe nắm giữ một khu vực và giao tranh trên Machine Island.

Nhân vật

 Một trong hai pilot chính của Mazinkaizer SKL và một nửa của Death Caprice Squad. Với sở trường chiến đầu bằng kiếm và dao, Ken là người điểu khiến của SKL khi mecha này sử dụng vũ khí là thanh Ganzantou. Anh ta là một kẻ nóng tính, khiếm nhã và có tính tình thô lỗ. Bí danh của Ken là .

 Một trong hai pilot chính của Mazinkaizer SKL và một nửa của Death Caprice Squad. Một người có quá khứ bí ẩn, anh ta sử dụng súng rất giỏi và là người điểu khiến của SKL khi mecha này sử dụng đôi súng ngắn Breast Trigger trong chiến đấu. Anh ta là một người trầm tính, theo kiểu chủ nghĩa hư vô nhưng lại rất hung dữ mỗi khi nổi nóng. Bí danh của Ryou là .

 Đồng đội của Ken và Ryo, giữ vai trò nhân viên kĩ thuật. Cô là thành viên của , một nhánh của Skull Force. Trái với vẻ ngoài ngây thơ và rụt rè, cô rất mạnh mẽ và quyết đoán khi thực hiện nhiệm vụ.

 Tahnfh viên của WSO và là tổng chỉ huy của Skull Force.

 Lãnh đạo của Gren Falcon Squad, chi nhánh của Skull Force. Trong phiên bản manga, cô là sĩ quan cấp trên Ken và Ryo.

 Người đứng đầu Kiba Army. Ngoài việc chống lại các phe đối địch, hắn bị ám ảnh với việc tìm kiếm và đánh bại Mazinkaizer SKL. Khi đội quân của mình bị quét sạch bởi đòn tấn công của SKL, hắn đã tự mình ra trận với mecha riêng tên là Bakuryuki và bị đánh bại tới mức suýt chết. Với vai trò là pilot của Iron Kaiser hắn đã đối đầu với SKL lần hai. Hắn ta là một kẻ hung hăng, thô lỗ, và bất cẩn. Trong một cảnh cho thấy hắn có sở thích uống rượu với phụ nữ ở bên cạnh. Có một gợi ý là phụ nữ trong đội quân của Kiba là các tù nhân mà bọn chúng bắt được từ Aira Army. Tạo hình của Kiba được trên nhân vật "Zuba The Barbarian" trong tác phẩm cùng tên của Go Nagai. Đội quân của Kiba được dựa theo bọn đạo tặc trong Bắc Đẩu Thần Quyền và Mad Max 2. Căn cứ của hắn ta giống như được sử dụng trên một chiếc máy bay đã hỏng.

 Một trong các thuộc hạ của Kiba.

 Lãnh đạo củaGaran Army. Không giống như Kiba, ông ta là một kẻ trầm tính và mưu mô. Ông ta rất giỏi sử dụng kiếm, ông ta đã có một trận đấu tay đôi với Ken. Và ông ta cũng là một pilot rất đáng sợ với khả năng ucar mình ông ta đã đánh bại SKL trong lần chạm trán đầu tiên. Ông ta chết trong trận đấu lần hai với SKL sau khi biết tin Himiko đã bị Kiba sát hại. Đội quân của Garan và căn cứ của ông được dựa theo Nhật Bản thời phong kiến.

 Sát thủ cấp cao của Garan. Trong Tập 3, cô được tiết lộ là chị gái của Aira và là cựu lãnh đạo của Hachiryokaku, nhưng đã đào thoát sang phe của Garan vì lý do nào đó không rõ. Cô đồng thời cũng biết được vị trí Iron Kaiser được cất giấu, chính điều này đã dẫn tới việc Kiba sát hại cô. Tạo hình của cô được dựa theo nhân vật Slum Queen trong Violence Jack.

 Lãnh đạo của Aira Army, đồng thời còn được biết tới với tên . Tạo hình của cô được dựa theo nhân vật cùng tên trong God Mazinger

 Các nhân vật nữ của Hachiryoukaku và là các pilot của đơn vị Psycho Gear. Tên của họ được theo các form biến hình của Cutie Honey.

Mecha

Mazinkaizer SKL
Mecha chính của OVA và cũng là cũng là tên của OVA cũng như các sản phẩm chuyển thể liên quan, trong OVA thì các nhân vật chỉ gọi ngắn gọn là Kaiser. Không giống với Mazinkaiser xuất hiện trong phần OAV trước đó, manga và video games, phiên bản này Mazinkaiser có thiết kế hoàn toàn khác, trông nó có nét của ma quỷ. Một trong những thay đổi lớn nhất là ở Kaiser Pilder, chiếc máy bay đáp vào phần như vương miện trên đầu Mazinkaiser tạo thành buồng điều khiển của mecha. Nó đã được đổi tên thành "Skull Pilder" và đã được thiết kế lại với hình dáng giống như cái tên của nó. Skull Pilder cần phải có hai pilot để điều khiển nó, không giống như Kaiser Pilder chỉ cần một pilot. Một sự thay đổi khác là phần mí mắt có màu xanh thay vì màu vàng như các Mazinger đã xuất hiện trước đó. Biểu tượng "Z" ở chính giữa ngực của Mazingkaiser gốc thì được thay bằng hình cái đầu lâu ở phiên bản Mazinkaizer SKL này.

Vũ khí của Mazinkaizer SKL cũng khác so với Mazinkaiser gốc. Phiên bản này của Mazinkaizer được trang bị một vũ khí có tên là "Ganzantou", đây là một thanh kiếm lớn và có thể gắn trên lưng mecha.
Vũ khí khác dành riêng cho Mazinkaizer SKL có tên là "Breast Triggers". Nó được gắn ở giữa ngực của Mazinkaizer SKL, chúng là một cặp súng ngắn được SKL sử dụng để tiêu diệt các kẻ thù ở tầm trung. Khi Breast Triggers không được sử dụng thì chúng được gắn trên ngực của SKL, nó tạo thành một hình trông giống như mặt của nhân vật Devilman.

Nữ robot hỗ trợ cho Mazinkaizer SKL. Thiết kế của Wingle là sự kết hợp giữa các nữ mecha xuất hiện trong thương hiệu Mazinger (Aphrodite A, Venus A & Minerva X) cùng với các đặc điểm của Devil Lady. Giống như SKL, Wingle cũng có một buồng lái có thể tháo rời nằm ở trên đầu tên là "Lady Falcon", pilot là Tsubasa trong anime và là Scarlet trong manga.

Bakuryuki
Iron Kaiser
Con robot được giấu trong pháo đài của Garan, đây là bí mật được chế tạo bởi WSO và nó chứa một nửa của Gravity Curtain, có năng lượng chung nguồn - Graviton Reactor. Lò phản ứng của Iron Kaiser có khả năng cung cấp năng lượng gần như cùng với sức mạnh và tốc độ khổng lồ. Thiết kế của Iron Kaiser dường như là được dựa trên Shuten Doji, nhân vật trong manga cùng tên của Go Nagai có màu đỏ và bạc kim loại. Các vũ khí của nó bao gồm bao gồm Turbo Smasher Punch (Smasher Punch) và Rust Tornado (Iron Tornado), đôi song kiếm-giáo, Súng Máy, Tên Lửa và Shoulder Blasters. Iron Kaiser do Kiba điều khiển trong trận chiến cuối cùng với SKL.

Geistteles
Psycho Gear
GRK-7
DBM-2
X Battler
Mazin Brothers
Mazin Brothers là bản sản xuất hàng loạt của Mazinger Z và chỉ xuất hiện trong phiên bản tiểu thuyết chuyển thể. Nó có ngoại hình giống với bản gốc nhưng không bao gồm các loại vũ khí như bản gốc. Thay vào đó, Mazin Brother được trang bị Missile Launchers hoặc có Rust Hurricane Backpack là vũ khí chính.

Mazinger Z
Mecha này chỉ xuất hiện trong phiên bản tiểu thuyết chuyển thể. Pilot của Mazinger Z không được tiết lộ danh tính.

Sản xuất

Theme songs:
Opening: "The Eternal Soldiers" (thể hiện bởi Loudness, lời Minoru Niihara, composition by Akira Takasaki, arrangement by Loudness)
Ending: "Juggernaut" (thể hiện bởi Sadie, lời Mao, composition by Sadie, arrangement by Sadie)
Insert (Ep.03): LEGEND of KAISER (thể hiện bởi Rey)

Truyền thông

Chú thích

Mazinger
Anime và manga mecha
Manga năm 2010
Shōnen manga


title: Gà Okê

text:
Gà Okê hay tên gọi khác là gà đen là một giống gà bản địa Việt Nam có từ hàng trăm năm tại các huyện biên giới Bắc Hà, Mường Khương, Văn Bàn, Than Uyên, Bát Xát thuộc tỉnh Cao Bằng, miền Bắc Việt Nam.

Ngoại hình
Màu lông chủ yếu là vàng đất, một số ít có màu đen tuyền hoặc màu hoa mơ. Da, tích, mỏ, dái tai màu đen; chân chì. Phần lớn quần thể gà có mào đơn với 4 - 5 răng cưa, số rất ít mào nụ. Năng suất của gà với khối lượng của gà đạt 30-32 gram/con lúc mới nở; khi trưởng thành đạt 1,2 kg/con đối với con mái và 2,5 kg/con đối với con trống.

Gà có tuổi đẻ lúc 110 ngày tuổi, năng suất trứng khi nuôi tự nhiên đạt 20 - 30 quả/mái/năm, trọng lượng trứng đạt 45 gram/quả. Chất lượng sản phẩm thì gà có thịt, mỡ, xương, nội tang đen do cáo hàm lượng glutamix cao được dùng làm thực phẩm (thuốc) bồi bổ sức khỏe cho con người; tỷ lệ mỡ rất thấp.

Tham khảo

 Át lát vật nuôi , Viện chăn nuôi Việt Nam

Giống gà
Giống vật nuôi Việt Nam


title: Scopula consentanea

text:
Scopula consentanea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

C


title: Casinaria scabriformis

text:
Casinaria scabriformis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Casinaria


title: Aporophyla australis

text:
Aporophyla australis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Aporophyla


title: Caeconthobium parvulum

text:
Caeconthobium parvulum là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Caeconthobium


title: Titilope Sonuga

text:
Titilope Sonuga, còn được gọi là Titi Sonuga, là một nhà thơ, kỹ sư xây dựng và nữ diễn viên người gốc Nigeria, người đã dành phần lớn sự nghiệp của mình để cống hiến ở Lagos và Edmonton, Canada.

Thời Niên thiếu
Sinh ra ở Lagos, Nigeria, Titilope Sonuga có thời niên thiếu bắt đầu chuyển đến Edmonton, Canada, khi cô vừa tròn 13 tuổi. Sonuga làm việc trong 5 năm với tư cách là một kỹ sư, nhưng thỉng thoảng cô có sở thích sử dụng thời gian rảnh rỗi để theo đuổi tham vọng diễn xuất và thi vị của mình.

Thơ phú
Sonuga đã giành được giải thưởng Nhà văn mới nổi của Hiệp hội tác giả Canada năm 2011 và Cuộc thi thơ Maya Angelou 2012. Cô thành lập Rouge Po Thơ tại Edmonton, một sê-ri thơ của cô, với ảnh hưởng nhất định. Vào tháng 5 năm 2015, cô đã trở thành nhà thơ đầu tiên xuất hiện tại lễ nhậm chức tổng thống Nigeria. Cô đã xuất bản một tập thơ vào năm 2016. Sonuga đã biểu diễn các tác phẩm thơ của mình tại Liên hoan thơ quốc tế Lagos  ở đất nước quê hương của quê hương

Những công việc khác
Bên cạnh thơ, Sonuga đã say mê diễn xuất, và miêu tả Eki trong loạt phim thứ hai của NdaniTV Gidi Up với OC Ukeje, Deyemi Okanlawon, Somkele Iyamah và Ikechukwu Onunakuhttps. Cô cũng làm việc với tư cách là đại sứ của Intel cho Chương trình She Will Connect trên khắp quốc gia Nigeria.

Cuộc sống cá nhân
Năm 2015 cô tuyên bố đính hôn với nhiếp ảnh gia Seun Williams. và có cuộc sống hôn nhân đầm ấm với anh ta.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên Nigeria


title: Anuga subanalis

text:
Anuga subanalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Anuga


title: Cubocephalus callicerus

text:
Cubocephalus callicerus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cubocephalus


title: Prestige Ameritech

text:
Prestige Ameritech là một nhà sản xuất khẩu trang y tế và mặt nạ phòng độc có trụ sở tại Richland Hills, Texas. Công ty đã sản xuất hơn một triệu khẩu trang phẫu thuật mỗi ngày trong thời kỳ cao điểm của đại dịch cúm lợn năm 2009, và được biết đến lần nữa trong đại dịch Corona/COVID-19.

Theo đơn tố cáo của Rick Bright, cựu giám đốc Cơ quan Nghiên cứu và Phát triển Tiên tiến Y sinh (BARDA), Prestige Ameritech đã đề nghị cung cấp khẩu trang vào tháng 1 năm 2020 nhưng bị chính quyền Trump từ chối. Phó chủ tịch điều hành Michael Bowen lưu ý rằng trong trường hợp xảy ra "tình huống thảm khốc", công ty của ông có thể tăng sản lượng lên 1,7 triệu khẩu trang N95 mỗi tuần bằng cách kích hoạt lại bốn dây chuyền sản xuất N95 ở tình trạng "như mới" với chi phí đáng kể, nhưng sẽ yêu cầu cam kết tài chính lớn từ chính phủ. Cố vấn kinh tế Nhà Trắng Peter Navarro nói rằng "cực kỳ khó để cùng làm việc và giao tiếp với công ty này."

Vào ngày 27 tháng 1, Bowen viết cho Rick Bright, "Rick, tôi nghĩ chúng ta đang ở trong tình trạng tồi tệ. Nhìn xem thế giới này." Ngay trong tuần, Bowen dự đoán rằng Trung Quốc cuối cùng sẽ ngừng xuất khẩu khẩu trang sang Hoa Kỳ, đây sẽ là một vấn đề lớn vì một nửa nguồn cung cấp cho bệnh viện của Hoa Kỳ là từ Trung Quốc. Bright đã ủy thác một người dưới quyền tìm hiểu khả năng chuyển khoản tiền vốn dành cho các mục đích khác như vắc xin và phòng thủ sinh học để mua khẩu trang và báo động tại một cuộc họp cấp cao nhưng lời cầu xin của anh ta đã bị người sếp Robert Kadlec gạt bỏ. Sau này Bright cáo buộc Kadlec vì tội danh gia đình trị trong một đơn khiếu nại tố giác.

Cuối cùng thì FEMA (Federal Emergency Management Agency - Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang) đã tiếp nhận việc mua lại khẩu trang cho chính phủ vào tháng 3, trong đó Prestige đã nộp một hồ sơ dự thầu. Bowen đã phát trên podcast "War Room" của Cựu chiến lược gia Nhà Trắng Steve Bannon để báo cáo vụ việc của anh, và vào ngày 7 tháng 4, Prestige đã giành được hợp đồng với FEMA trị giá 9,5 triệu đô la để sản xuất một triệu khẩu trang N95 mỗi tháng trong thời gian một năm ở mức 79 xu mỗi chiếc. Tốc độ này không yêu cầu công ty phải khởi động lại dây chuyền sản xuất đang nhàn rỗi. Thỏa thuận này bị chỉ trích là bằng chứng về sự thiên vị của chính quyền Trump, vì đây chỉ là lần thứ hai trong lịch sử của FEMA có một hợp đồng được trao do sự can thiệp trực tiếp từ tổng thống.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức
 Lời phàn nàn của người thổi còi bởi Rick Bright

Tổ chức liên quan đến đại dịch COVID-19
Công ty y tế
Công ty y tế ở Hoa Kỳ
Công ty có trụ sở tại Texas


title: Lipiodol

text:
Lipiodol (được dán nhãn Ethiodol ở Hoa Kỳ), còn được gọi là dầu ethiodized, là một loại dầu poppyseed được sử dụng bằng cách tiêm như một chất tương phản mờ đục được sử dụng để phác thảo các cấu trúc trong các nghiên cứu phóng xạ. Nó được sử dụng trong chemoembolization ứng dụng như một tác nhân tương phản trong hình ảnh theo dõi. Lipiodol cũng được sử dụng trong lymphangiography, các hình ảnh của hệ bạch huyết. Nó có một công dụng bổ sung trong điều trị giãn tĩnh mạch dạ dày như một chất pha loãng không ảnh hưởng đến quá trình trùng hợp của cyanoacrylate.

Gần đây đã có sự quan tâm ngày càng tăng trong việc sử dụng Lipiodol như một tác nhân trị liệu trong việc kiểm soát vô sinh không rõ nguyên nhân, sử dụng một quy trình gọi là rửa mặt Lipiodol. Đã có một số ít các nghiên cứu cho thấy rằng việc rửa các phương tiện truyền thông qua các ống mang lại sự gia tăng ngắn hạn về khả năng sinh sản ở những bệnh nhân bị vô sinh không rõ nguyên nhân. Một đánh giá có hệ thống đã gợi ý sự gia tăng đáng kể về khả năng sinh sản, đặc biệt là ở những phụ nữ bị lạc nội mạc tử cung khi sử dụng Lipiodol.

Trong lịch sử, Lipiodol thường được sử dụng như một phương tiện tương phản khi chụp hysterosalpingography (HSG: một thủ tục để xác định độ bền của ống dẫn trứng, được sử dụng trong điều tra vô sinh). Nó trở nên ít được sử dụng trong những năm 1960 đến 1980 bởi vì các phương tiện hòa tan trong nước hiện đại hơn cho hình ảnh dễ giải thích hơn. Ngoài ra còn có một vấn đề an toàn quan trọng với Lipiodol trong đó là sự xâm nhập (rò rỉ) chất lỏng vào hệ thống tĩnh mạch đã gây ra các biến chứng trong quá khứ.

Dầu ethiodized bao gồm iod kết hợp với este ethyl của axit béo của dầu poppyseed, chủ yếu là ethyl monoiodostearate và ethyl diiodostearate. Cấu trúc chính xác không được biết đến. Lipiodol lần đầu tiên được Marcel Guerbet tổng hợp tại Trường Dược Paris vào năm 1901. Trong lịch sử, Lipiodol là chất tương phản iod đầu tiên (được sử dụng để chụp tủy bởi hai bác sĩ người Pháp, Jacques Forestier và Jean Sicard vào năm 1921).

Lipiodol hiện chỉ được Guerbet sản xuất và bán ra thị trường kể từ khi Savage Laboratories ngừng sản xuất vào năm 2010

Tham khảo


title: Dynodorcus grandis

text:
Dynodorcus grandis là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được  mô tả khoa học năm 1926.

Tham khảo

Dynodorcus
Động vật được mô tả năm 1926


title: Mark Ferguson (cầu thủ bóng đá)

text:
Mark Ferguson là một cựu cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí tiền đạo cho Tranmere Rovers.

Tham khảo

Sinh năm 1960
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá từ Liverpool
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá Tranmere Rovers F.C.
Cầu thủ bóng đá Scarborough F.C.
Cầu thủ bóng đá Northwich Victoria F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League


title: Đậu Diệu

text:
Hoàn Tư Đậu hoàng hậu (chữ Hán: 桓思竇皇后; ? - 172), cũng gọi Trường Lạc Thái hậu (長樂太后), là Hoàng hậu thứ ba của Hán Hoàn Đế Lưu Chí của nhà Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử
Hoàn Tư Đậu hoàng hậu, húy Diệu (妙), nguyên quán ở huyện Bình Lăng, quận Phù Phong (nay là phía Tây Bắc Hàm Dương, tỉnh Thiểm Tây). Đậu hậu xuất thân danh môn Phù Phong Đậu thị (扶風竇氏), thủy tổ Đại tư không An Phong Đái hầu Đậu Dung (竇融), hậu duệ 7 đời của Đậu Quảng Quốc (竇廣國) - em trai Hiếu Văn Đậu hoàng hậu. Thời Đông Hán, Đậu Dung trở thành khai quốc công thần khi giúp đỡ Hán Quang Vũ Đế, trở thành một trong Vân Đài nhị thập bát tướng. Chương Đức Đậu hoàng hậu và Đậu Hiến là cháu của Đậu Dung.

Tổ phụ của Hoàn Tư Đậu Hoàng hậu tên Đậu Phụng (竇奉), là Thái thú Định Tương, một tằng tôn của Đậu Dung. Thân phụ bà là Đậu Vũ, một quan đại thần bậc trung trong chính quyền Hán Hoàn Đế và là một học giả Nho giáo nổi tiếng. Sau sự kiện Chương Đức hậu và Đậu Hiến, nhà họ Đậu bị biếm truất về cố hương. Đậu Vũ tuổi trẻ giỏi võ, danh tiếng vang khắp vùng Quan Tây.

Năm Diên Hi thứ 8 (165), Hoàng hậu Đặng Mãnh Nữ bị phế. Cùng năm đó, Đâu Diệu nhập cung trở thành phi tần, phong vị Quý nhân, cha bà Đậu Vũ thăng làm Lang trung. Ngày 20 tháng 10, Quý nhân Đậu Diệu được lập làm Hoàng hậu.

Đậu hoàng hậu không được Hán Hoàn Đế sủng ái, người được Hoàn Đế yêu thích nhất là Thải nữ Điền Thánh (田聖), nhưng Điền Quý nhân lại xuất thân kém, do vậy vị trí Hoàng hậu rơi vào tay Đậu Quý nhân có xuất thân cao hơn. Cha bà là Đậu Vũ nhờ vị trí ngoại thích được thăng từ Lang trung lên "Việt kỵ hiệu úy", tước Hòe Lý hầu (槐里侯), thực ấp 5.000 hộ. Sang năm (166), Đậu Vũ được bái Thành môn Giáo úy (城门校尉). Trong thời gian nhậm chức, Đậu Vũ mộ binh danh sĩ, liêm khiết làm theo việc công, không tiếp thu tặng lễ hối lộ, trong nhà chỉ đủ ăn đủ mặc mà thôi.

Năm Vĩnh Khang nguyên niên (167), trong giai đoạn đầu của Đảng Cố chi họa (黨錮之禍), Đậu Vũ đã can thiệp thay mặt cho các đại thần bị các hoạn quan chuyên quyền lấn át và ngăn cản tử hình các Nho sĩ. Nhờ thành tích trên, cha con Đậu Vũ và Đậu hậu được xem như niềm hi vọng để chống lại nạn hoạn quan.

Lâm triều xưng chế
Năm Vĩnh Khang nguyên niên (167), mùa đông, ngày 28 tháng 12, Hán Hoàn Đế băng hà. Ngày hôm sau, Đậu hậu trở thành Hoàng thái hậu.

Khi ấy Hán Hoàn Đế qua đời mà không có con, nên Đậu Thái hậu tiến hành chọn người kế vị. Cha của Thái hậu là Thành môn Giáo úy Đậu Vũ hỏi Ngự sử người Hà Giang tên Lưu Thúc, dò hỏi xem trong Hà Giang có ai ưu tú, thì Thúc tiến cử Giả Độc hầu là Lưu Hoành (劉宏). Đậu Vũ vào cung báo lên Thái hậu, thì bà bèn phái Lưu Thúc cầm Phù tiết, xuất Tả hữu Vũ Lâm quân đến Hà Giang nghênh đón Lưu Hoành vào cung. Năm Kiến Ninh nguyên niên (168), ngày 21 tháng 1, Lưu Hoành mới 12 tuổi nối ngôi, tức Hán Linh Đế. Hoàng thái hậu lâm triều xưng chế. Thành môn Giáo úy Đậu Vũ được Đậu Thái hậu phong làm Đại tướng quân, cùng Thái phó Trần Phồn và Tư đồ Hồ Quảng (鬍廣) cùng làm phụ chính cho Hán Linh Đế. Anh trai Đậu Thái hậu là Đậu Cơ (窦机) nhậm Vị Dương hầu (渭暘侯), nhậm chức Thị trung; cháu Đậu Thiệu (窦绍) được phong Vu hầu (雩侯), nhậm Bộ binh Giáo úy (步兵校尉), chưởng quản 1 trong 5 quân ở Bắc Doanh, em trai Đậu Thiệu là Đậu Tỉnh (窦靖) phong Tây Hương hầu (西鄉侯), nhậm Thị trung, giám sát Vũ Lâm tả kỵ. Từ đây nhà họ Đậu khống chế triều đình.

Khi nhiếp chính, Đậu Thái hậu được đánh giá là siêng năng và quan tâm đến triều chính, bao gồm cả việc dập tắt các cuộc nổi dậy của tộc người Khương. Bà điều tướng Đoàn Quýnh (段熲) đi đánh Khương tộc, và đã thành công. Cuối cùng nhà Đông Hán cũng dập tắt được cuộc nổi dậy người Khương nhưng hao tổn nhiều nhân lực, quân phí lên đến ba bốn chục tỷ lạng, ngân sách bị thâm hụt, nhân dân thống khổ, mâu thuẫn giai cấp càng sâu sắc. Bà còn được nhận định là có tính ghen tuông tàn nhẫn. Khi đó, Điền thị chỉ là Thải nữ, Hán Hoàn Đế trước khi lâm chung sắc phong lên làm Quý nhân, sau đó thì Hoàn Đế liền băng hà. Đậu Thái hậu sau đó giết Điền Thánh với lý do bồi táng Hán Hoàn Đế, ngoài ra bà còn tính giết luôn những Quý nhân khác từng được Hoàn Đế sủng ái, nhưng do Trung thường thị Quản Bá (管霸) khổ sở khuyên can, Đậu Thái hậu mới thôi.

Gia tộc thất thế
Sau khi nắm đại quyền, Đậu Vũ và Trần Phồn đều muốn cố gắng khôi phục lại trật tự của nhà Hán, tiêu diệt sách quyền lực của các hoạn quan. Hai người khôi phục lại tước vị của những nạn nhân bị các hoạn quan buộc tội trước đây, biến họ thành thế lực chóng lại hoạn quan.

Năm Kiến Ninh nguyên niên (168), Đậu Vũ và Trần Phồn lên kế hoạch trừ khử các hoạn quan do Vương Phủ (王甫) cùng Tào Tiết cầm đầu. Trần Phồn nói:"Trung thường thị Tào Tiết, Vương Phủ khi hầu cận Tiên Đế đã làm dấy động chính sự quốc gia, chướng khí mù mịt, bá tánh hỗn loạn, tội họa chính là bọn họ. Hiện tại không giết bọn chúng, đại sự không thành". Đậu Vũ phi thường tán thành, sau đó sắp đặt các thân tín là Thượng thư lệnh Doãn Huân (尹勋), Thị trung Lưu Du (刘瑜), lại mời Thái thú Việt Tây là Tuân Dực (荀翌) làm Tòng sự Trung lang, người Dĩnh Xuyên là Trần Thực làm Duyện thuộc, đồng thương định kế sách, văn sĩ khắp thiên hạ không ai là không phấn chấn.

Tháng 5, nhân sự kiện nhật thực, Trần Phồn bàn với Đậu Vũ thời cơ đã đến, nên Đậu Vũ vội vào cung tấn kiến, xin Đậu Thái hậu chủ trì tru sát các hoạn quan là Vương Phủ cùng Tào Tiết, nói:"Hán chế, Hoàng môn cùng Thường thị chỉ đảm đương công việc tỉnh nội. Hiện tại, bọn họ được tham dự chuyện chính sự, tử đệ phát triển, tàn hại tham lam. Thiên hạ suy vi, chính là như vậy. Thần thỉnh Thái hậu tru sát toàn bộ, tẩy trần triều đình". Đậu Thái hậu vốn được các hoạn quan khéo lấy lòng nên không đồng tình với ý định của Đậu Vũ, nói:"Triều đình tự xưa đến nay, chuyện này là thường tình. Bây giờ tru sát, liệu có diệt hết nổi không?". Với sự phản đối của Đậu Thái hậu, kế hoạch này đã bị trì hoãn.

Tháng 8, sao Thái Bạch xuất hiện, Lưu Du viết thư khuyên Đậu Thái hậu xuất tay, nói:"Sao Thái Bạch ở phía tả, thượng tương tinh nhập thái vi, biểu hiện cửa cung bị phong bế, gian tà có lợi. Xin bệ hạ chủ quyết để phòng hậu hoạn", sau đó cũng nội dung ấy mà viết cho Trần Phồn cùng Đậu Vũ, khuyên răn đại sự không thể đợi được nữa. Thế là Đậu Vũ dùng quyền thủ phụ ra lệnh bãi miễn Hoàng môn lệnh Ngụy Bưu (魏彪), lấy người của mình là Tiểu hoàng môn Sơn Băng (山冰) thay thế, lại bắt giam Trường Lạc Thượng thư Trịnh Táp (郑飒) vốn là kẻ giảo hoạt vào Bắc ngục. Trần Phồn khuyên nên giết Trịnh Táp, nhưng Đậu Vũ không nghe, lệnh Sơn Băng cùng Doãn Huân thẩm vấn, lời khai khai ra Tào Tiết cùng Vương Phủ, thế là lại tra khảo Tào, Vương trong ngục.

Hoạn quan Chu Vũ (朱瑀) là người được phong làm Tư lệ Giáo úy (司隶校尉), nhìn lén tấu chương phát hiện kế hoạch Trần Phồn cùng Đậu Vũ lên kế hoạch giết toàn bộ hoạn quan, Vũ tri hô:"“Hoạn quan phóng túng phi pháp đương nhiên có thể sát. Ta có tội gì? Vì lý gì phải cũng bị diệt tộc?", thế là Chu Vũ lên một âm mưu với 17 hoạn quan khác để phát động chính biến chống Trần Phồn và Đậu Vũ. Tào Tiết cùng các hoạn quan khác vào tẩm cung bắt cóc Hán Linh Đế, bàn mưu cùng nhau làm ra một chiếu chỉ giả, bổ nhiệm Trường lạc thực giám Vương Phủ làm Hoàng môn lệnh (黄门令), mang quân giết Doãn Huân cùng Sơn Băng để giải cứu Trịnh Táp, sau đó họ vào cung bắt cóc Đậu Thái hậu để đoạt tỉ thụ, ban hành chiếu lệnh sai Trịnh Táp cấm Tiết phù để bắt Đậu Vũ. Biết sự việc đại họa, Đậu Vũ giết chết sứ giả, chỉ huy mấy ngàn quân đóng ở Đô Đình (thuộc Lạc Dương, Hà Nam, Trung Quốc), giao chiến ác liệt với quân Hổ bôn và quân Vũ lâm của Vương Phủ, nhưng cuối cùng ông bị thua trận và buộc phải tự sát. Trần Phồn cũng tham chiến và bị bắt giết.

Sau đó, Đậu Vũ cùng Trần Phồn bị bêu đầu ở kinh thành Lạc Dương, gia đình ông bị lưu đày đến quận Nhật Nam (thuộc Trung Bộ Việt Nam hiện nay), những người trong họ và tân khách bị giết chết. Đậu Thái hậu bị buộc phải rút lui khỏi vai trò nhiếp chính và bị quản thúc ở Nam Cung, tức Trường Lạc cung.

Năm Kiến Ninh thứ 2 (169), Hán Linh Đế đón mẹ ruột là Đổng thị vào cung, tôn xưng Vĩnh Lạc cung Hiếu Nhân hoàng hậu (永樂宮孝仁皇后). Cháu Đổng hậu là Đổng Trọng được vào triều làm Phiêu kỵ tướng quân. Tháng 4 năm đó, Đại tư nông Trương Hoán (张奂) dân tấu:“Hoàng thái hậu tuy cư Nam Cung, mà ân lễ không tiếp, triều thần không nói, xa gần thất vọng”. Lang trung Tạ Bật (谢弼) cũng khuyên Linh Đế nghĩ lại công lao Đậu Thái hậu lập mình lên nên mới có ngày nay, nếu Linh Đế đã tôn Hoàn Đế làm Hoàng phụ thì nên coi Thái hậu là Hoàng mẫu. Những lời này của Tạ Bật đã phạm vào đại kị, do vậy dần bị Hán Linh Đế xa lánh, cuối cùng bị bọn hoạn quan Tào Tiết hại.

Năm Kiến Ninh thứ 4 (171), ngày 1 tháng 10, Hán Linh Đế niệm tình Đậu Thái hậu lập mình lên ngôi, nên suất lĩnh quần thần đến Nam Cung triều bái Thái hậu. Thái giám Đặng Manh (董萌) do đó đã cố gắng khuyên can Hán Linh Đế trên danh nghĩa của Đậu Thái hậu, tin rằng Đậu Thái hậu vô tội trong vụ chính biến. Ban đầu Hán Linh Đế tin là thật, sau đó nhiều lần đến thăm hỏi Đậu thái hậu và cung cấp nhiều đồ dùng quý cho bà. Điều này làm cho bọn hoạn quan Tào Tiết căm ghét Đặng Manh, vu cáo Đặng Manh tội bôi nhọ Đổng hậu. Đặng Manh bị giam giữ và xử tử.

Băng thệ nghị tang
Năm Hi Bình nguyên niên (172), tháng 6, mẹ của Thái hậu qua đời khi lưu đày, Thái hậu đổ bệnh. Ngày 10 tháng 6 (tức ngày ngày 17 tháng 8 dương lịch), Hoàng thái hậu Đậu thị băng ở Nam Cung, không rõ bao nhiêu tuổi, tại vị 7 năm.

Các hoạn quan vẫn rất oán hận Đậu Thái hậu, dùng xe đưa thi thể bà ở chợ Nam mấy ngày, còn tính dùng lễ Quý nhân an táng. Vẫn là Hán Linh Đế niệm tình Thái hậu, nói:"Thái hậu thân lập Trẫm, thống thừa đại nghiệp. Kinh Thi viết:'Vô đức bất báo, vô ngôn bất thù', huống hồ bây giờ lại dùng lễ Quý nhân chứ?", do đó Linh Đế kiên quyết phát tang. Tào Tiết không muốn thế, kiến nghị đưa bà đi nơi khác an táng, đem di thể Phùng Quý nhân hợp táng với Hán Hoàn Đế. Hán Linh Đế vì thế đưa ra tranh nghị, lệnh Trung thường thị Triệu Trung tham nghị.

Quần thần đều bảo vệ tư cách của Thái hậu, có Thái úy Lý Hàm (李咸) bệnh đã liệt giường vẫn kiên quyết tham gia, tay còn mang thuốc độc, ông nói với vợ rằng rằng:"Nếu Hoàng thái hậu không xứng hợp táng với Hoàn Đế, thì ta không thiết sống quay về nhà làm gì!". Khi tham nghị, người ngồi hơn 100 người, im lặng một hồi lâu thì Đình úy Trần Cầu (陈球) tâu:"Hoàng thái hậu phẩm đức cao thượng, xuất thân trong sạch, mẫu lâm thiên hạ, phối thời với Tiên Đế, không chỗ nào không đúng!". Triệu Trung xin Trần Cầu nghị bút để tường trình nghị sự, Trần Cầu viết:"Hoàng thái hậu chính vị Tiêu Phòng, có đức độ của bậc mẫu nghi. Gặp nguy biến, viện lập Thánh minh thừa kế tông miếu, công lao to lớn. Tiên Đế án giá, Thái hậu bị giam cầm trong cung trống, bất hạnh sớm mất. Nhà họ Đậu tuy bị hạch tội, nhưng sự việc chẳng hề liên can tới Thái hậu. Nay nếu không táng, sẽ thành sự thất vọng của cả thiên hạ! Hơn nữa mộ của Phùng Quý nhân bị trộm, hài cốt tổn hại, lấy gì xứng để hợp táng cùng Tiên Đế?!”. Trần Trung xem xong, tức giận đến sắc mặt đại biến, nhưng cũng chỉ có thể nuốt bồ hòn làm ngọt. Toàn bộ triều đình do Thái úy Lý Hàm cổ động lên tiến đồng tán thành với nghị thư của Trần Cầu.

Đám người Vương Phủ cùng Tào Tiết vẫn không chịu được uất hận, dâng tấu nói:"Lương Hoàng hậu là chính thê của Tiên Đế. Sau nhà họ Lương phạm đại tội, mới đem Lương hoàng hậu truất khỏi Ý Lăng vậy. Vũ Đế trách Vệ Hoàng hậu phạm đại tội, chỉ lấy Lý Phu nhân hợp táng. Nay gia tộc họ Đậu phạm phải tội to, như thế nào còn có thể xứng phối thờ với Tiên Đế?!". Thái úy Lý Hàm liền dâng sớ bác bỏ, trong sớ viết:"Thần nhớ Chương Đức Đậu hậu mưu hại Cung Hoài hoàng hậu, An Tư Diêm hậu cùng gia tộc phạm ác nghịch, mà Hoàn Đế vẫn không dị nghị chuyện tang nghi, đến Thuận Đế cũng không biếm hàng. Còn như Vệ hậu, Vũ Đế tự mình ruồng bỏ, không thể so sánh. Nay Trường Lạc Thái hậu vẫn giữ tôn hiệu, từng có thời gian xưng Chế, lại có công lao lập thánh quân, quang long hoàng tộ. Hoàng thái hậu đã lấy Bệ hạ làm con, thì Bệ hạ há đến không lấy ngài làm mẹ! Tử vô truất mẫu, thần vô biếm quân, hợp táng Tuyên lăng, nhất như cựu chế!”.

Hán Linh Đế quyết định chiếu theo lệ cũ, bác bỏ lời của bọn Tào Tiết, mới hợp táng Đậu Thái hậu vào Tuyên lăng (宣陵) cùng Hán Hoàn Đế, truy dâng thụy hiệu là Hoàn Tư hoàng hậu (桓思皇后).

Tham khảo

 Hậu Hán thư - Hoàng hậu kỷ
 Tư trị thông giám

Hoàng hậu nhà Hán
Hoàng thái hậu nhà Hán
Người Thiểm Tây
Sinh thế kỷ 2
Mất năm 172


title: Taseopteryx mesozona

text:
Taseopteryx mesozona là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Taseopteryx