title: Hoàn Trạch (nhà Nguyên)

text:
Hoàn Trạch (chữ Hán: 完泽, 1246 – 1303), người thị tộc Thổ Biệt Yến (Tǔbiéyān), bộ tộc Khắc Liệt (Keraites), dân tộc Mông Cổ, thừa tướng nhà Nguyên.

Thân thế
Ông nội là Thổ Tiết, theo Thành Cát Tư hãn dấy binh ở phương bắc, bình định các bộ lạc Mông Cổ. Oa Khoát Đài hãn tấn công nhà Kim, mệnh cho em trai Đà Lôi từ Thiểm Hữu tiến quân, nhằm vào nơi nhà Kim không phòng bị, lấy Thổ Tiết làm tiên phong. Thổ Tiết đưa tiền quân Mông Cổ đi qua Vũ Hưu quan, vượt Hán Giang, cướp bóc Phương Thành rồi bắc tiến, phá quân Kim ở Dương Địch. Nhà Kim mất, Thổ Tiết tham gia đánh các châu Hưng Nguyên, Lãng, Lợi của Nam Tống, được bái làm Đô nguyên soái. Thổ Tiết chiếm Thành Đô, chém tướng Trần Long Chi, được ban thực ấp 600 hộ.

Cha là Tuyến Chân, được làm Túc vệ của tông vương Hốt Tất Liệt, coi việc ăn uống. Năm Trung Thống đầu tiên (1260), Tuyến Chân theo Hốt Tất Liệt hãn bắc chinh A Lý Bất Ca. Năm thứ 4 (1263), Tuyến Chân được bái làm Trung thư Hữu thừa tướng, cùng quan viên người Hán luận định chế độ triều đình. Sau đó Tuyến Chân được bãi làm Tuyên huy sứ. Có người hỏi về triều chánh, Tuyến Chân nói: “Ta vì triều đình giữ đại quan bào, há dám bàn luận chánh trị.” Việc này cho thấy Tuyến Chân thận trọng như thế nào! Sau khi mất, Tuyến Chân được tặng Thái sư, truy phong Tần Ích quốc công, thụy là Trung Hiến.

Sự nghiệp

Thời Nguyên Thế Tổ
Hoàn Trạch nhờ là con của đại thần mà được chọn làm liêu thuộc của Yên vương Chân Kim. Chân Kim trở thành Hoàng thái tử, Hoàn Trạch được thự chức Chiêm sự trưởng. Hoàn Trạch ở trong tham gia mưu tính, ra ngoài coi giữ cận vệ , làm việc cẩn thận, rất được Chân Kim xem trọng. Một ngày Chân Kim ăn tiệc với tông thất, trỏ Hoàn Trạch nói với mọi người rằng: “Gần lành xa dữ là việc cần kíp của chúng ta. Người tốt như Hoàn Trạch đây, trong đám quan viên phụ tá há dễ tìm được!” Từ ấy Hoàn Trạch luôn được nắm vệ binh của Đông cung.

Chân Kim mất, Hoàn Trạch 2 lần theo Hoàng tôn Thiết Mục Nhĩ (con trai thứ ba của Chân Kim) trấn thủ phương bắc. Năm Chí Nguyên thứ 28 (1291), thừa tướng Tang Ca bị giết, Nguyên Thế Tổ Hốt Tất Liệt được triều thần tư vấn, đặc bái Hoàn Trạch làm Trung thư Hữu thừa tướng. Hoàn Trạch làm tể tướng, cách bỏ chánh sách thời Tang Ca, đề nghị đối với tiền – thóc nợ thuế hằng năm tích góp từ niên hiệu Trung Thống đến nay, đều miễn trừ đi, khiến dân cảm ơn.

Thời Nguyên Thành Tông
Năm thứ 31 (1394), Nguyên Thế Tổ băng, Hoàn Trạch nhận di chiếu, họp tông thích đại thần bàn bạc, thông báo cho vợ của Chân Kim là Khoát Khoát Chân, đón Thiết Mục Nhĩ nối ngôi, tức là Nguyên Thành Tông. Ngay khi Thành Tông lên ngôi, Hoàn Trạch khuyên hoàng đế ban chiếu phủ dụ trong ngoài, bãi bỏ việc đánh Đại Việt, còn đề nghị thượng tôn thụy và miếu hiệu cho tổ tông, tôn xưng Khoát Khoát Chân làm Hoàng thái hậu, khiến người trong thiên hạ biết đạo làm con. Thời Thành Tông, triều đình tuân thủ luật pháp, nhiều lần hạ chiếu thư chi tiền phát thóc, hao tổn lên đến hàng vạn tiền, để cứu giúp trăm họ khốn khó, nên người đường thời khen Hoàn Trạch là hiền tướng.

Năm Đại Đức thứ 4 (1300), Hoàn Trạch được gia Thái phó, Lục quân quốc trọng sự. Năm sau Hoàn Trạch khuyên Thành Tông dùng binh với nước Bát Bách Tức Phụ (800 cô vợ, tức Lan Na), nhưng Lưu Thâm bại trận trở về, trở thành lỗi lầm duy nhất mà người ta có thể chỉ trích ông. Ngôi vị của Hoàn Trạch ngày càng cao, cũng ngày càng được Thành Tông tín nhiệm giao phó trọng trách. Nhưng Hoàn Trạch làm việc chú trọng trầm ổn, không gấp gáp tìm kiếm lợi ích, khiến quan dân giữ vững chức trách, vui vẻ làm ăn, lại khen ngợi ông là hiền tướng.

Năm thứ 7 (1303), Xu mật Đoạn sự quan Tào Thập Đắc vu cáo Chu Thanh, Trương Tuyên mưu phản, triều đình giáng chiếu bắt họ. Khi xưa Hoàn Trạch nhận di chiếu, Chu Thanh, Trương Tuyên có công lớn, Thành Tông đã yêu cầu ông bảo vệ họ. Đến nay, Hoàn Trạch cho rằng Chu Thanh, Trương Tuyên cậy công nói sằng, đều kết tội chết. Tháng 4 ÂL năm ấy, Hoàn Trạch mất, hưởng thọ 58 tuổi; được truy phong Hưng Nguyên vương, thụy là Trung Hiến.

Con trai là Trường Thọ, được làm đến Trung thư hữu thừa.

Tham khảo
 Nguyên sử quyển 130, liệt truyện 17 - Hoàn Trạch truyện
 Tân Nguyên sử quyển 197, liệt truyện 94 - Hoàn Trạch truyện

Chú thích

Quan lại nhà Nguyên
Người Mông Cổ
Sinh năm 1246
Mất năm 1303
Tể tướng Trung Quốc


title: Isturgia delimbaria

text:
Isturgia delimbaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Isturgia


title: Câu lạc bộ bóng chuyền Bến Tre

text:
Câu lạc bộ bóng chuyền Bến Tre (gọi tắt Bến Tre) là một câu lạc bộ bóng chuyền Nam chuyên nghiệp có trụ sở ở Bến Tre, Việt Nam. Đây là đội bóng đang thi đấu tại Giải vô địch bóng chuyền quốc gia Việt Nam. Bến Tre là đội bóng đặc biệt nhất giải khi tham gia 10 trên tổng số 18 lần Giải vô địch bóng chuyền quốc gia Việt Nam tổ chức tính từ năm 2004 đến 2022 nhưng đã nhiều lần xuống hạng vào các năm 2009, 2011, 2016, 2019 và 2022. Tại giải VĐQG năm 2021, sau khi thi đấu xong 2 giai đoạn, 	Bến Tre. Thi đấu 8 trận, thắng 0 trận, đạt 0 điểm với tổng số 3 séc thắng và 	24 séc thua, xếp thứ 5 bảng đấu. Kết quả tranh thứ hạng từ 6-9 đội xếp thứ 9.

Thành tích
Tại Giải vô địch bóng chuyền quốc gia Việt Nam, thành tích tốt nhất của Câu lạc bộ bóng chuyền Bến Tre là xếp hạng tư năm 2007.

Đội hình thi đấu

Hiện tại
 Huấn luyện viên:  Diệp Thanh Lam
 Trợ lý: Mai Văn Điều
Các vận động viên: Nguyễn Thành Phát, Lê Văn Hậu, Bùi Trường Thịnh, Trần Minh Quân, Nguyễn Thành Nhân, Nguyễn Phước An, Trần Đức Huy, Nguyễn Bảo Chánh, Nguyễn Hoàng Lam, Đặng Võ Quang Huy, Nguyễn Phúc Lộc, Trần Trọng Nhự, Nguyễn Hoàng Kha.

Quá khứ
 Năm 2022: Huấn luyện viên:  Diệp Thanh Lam Trợ lý: Mai Văn Điều. Các vận động viên: Nguyễn Thành Phát, Lê Văn Hậu, Bùi Trường Thịnh, Trần Minh Quân, Nguyễn Thành Nhân, Nguyễn Phước An, Trần Đức Huy, Nguyễn Bảo Chánh, Nguyễn Hoàng Lam, Đặng Võ Quang Huy, Nguyễn Phúc Lộc, Trần Trọng Nhự, Nguyễn Hoàng Kha.
 Năm 2020:  Phạm Thoại Khương (Đội trưởng), Trần Minh Quân, Nguyễn Thành Nhân, Lê Đức Mạnh, Trương Quang Anh Tuấn, Nguyễn Phước An, Trần Đức Huy, Trần Minh Nhựt, Nguyễn Bảo Chánh, Nguyễn Hoàng Lam, Trần Trọng Như, Đặng Võ Quang Huy, Lê Văn Mậu, Nguyễn Thành Phát.

Tham khảo

Câu lạc bộ bóng chuyền Việt Nam
Thể thao Bến Tre
Bến Tre


title: Richard B. Fitzgibbon Jr.

text:
Trung sĩ Kỹ thuật Richard Bernard Fitzgibbon Jr., USAF (ngày 21 tháng 6 năm 1920 – ngày 8 tháng 6 năm 1956) là người Mỹ đầu tiên thiệt mạng trong chiến tranh Việt Nam. Ông bị một viên phi công Mỹ khác sát hại vào ngày 8 tháng 6 năm 1956. Nhờ nỗ lực của chị gái ông là  Alice Fitzgibbon Rose DelRossi, nguyên nữ tuyển cử viên của Thị trấn Stoneham, Massachusetts, tên của Fitzgibbon mới được thêm vào Đài tưởng niệm Chiến tranh Việt Nam nhân Ngày Tưởng niệm vào tháng 5 năm 1999.

Tiếp nối sự nghiệp của cha mình, Richard B. Fitzgibbon III gia nhập lực lượng Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ và cũng sang Việt Nam tham chiến để rồi tử trận nơi đây vào tháng 9 năm 1965. Cái chết của cha con nhà Fitzgibbons là trường hợp đầu tiên trong tổng số ba trường hợp duy nhất mà cả hai cha con đều bị giết trong chiến tranh Việt Nam.

Tiểu sử
Richard B. Fitzgibbon Jr. sinh ngày 21 tháng 6 năm 1920 tại Stoneham, Massachusetts.  Fitzgibbon vốn là cựu chiến binh Hải quân Mỹ từng trải qua Thế chiến thứ hai. Sau khi rời Hải quân, ông bèn gia nhập Không quân Mỹ, thăng dần qua các cấp bậc lên tới Trung sĩ Kỹ thuật. Fitzgibbon còn là thành viên thuộc Đoàn Cố vấn Viện trợ Quân sự (MAAG) (Phân đội 1, Phi đoàn Sứ mệnh Nước ngoài 1173), tham gia vào việc huấn luyện quân nhân của Quân đội Việt Nam Cộng hòa.

Fitzgibbon không bị giết trên chiến trường, mà bị một đồng nghiệp người Mỹ khác là Trung sĩ Tham mưu Edward C. Clarke sát hại tại Sài Gòn. Vào ngày bị bắn, Fitzgibbon đã khiển trách Clarke vì một sự cố trên chuyến bay ngày hôm đó. Khi Clarke không đi làm, anh bắt đầu uống rất nhiều rượu tại một câu lạc bộ trong khu căn cứ. Lúc rời khỏi câu lạc bộ, anh ta nhìn thấy Fitzgibbon ở bên kia đường đang chơi đùa và cho vài đứa địa phương kẹo. Clarke lập tức rút súng ngắn và bắn Fitzgibbon nhiều lần. Clarke chạy trốn khỏi hiện trường vụ và liên tục nổ súng vào nhóm cảnh sát đang lùng bắt mình. Trong quá trình truy đuổi, Clarke nhảy từ ban công tầng hai xuống đất khiến anh ta tử vong tại chỗ. Fitzgibbon chết vì vết thương trở nặng vào ngày 8 tháng 6 năm 1956.

Công nhận
Trong suốt 43 năm, chính phủ Mỹ từng coi cái chết của Fitzgibbon là quá sớm để được xếp vào loại quân nhân thiệt mạng trong chiến tranh Việt Nam. Ban giám đốc Bộ Quốc phòng (DoD) quản lý Đài tưởng niệm Cựu chiến binh Việt Nam ban đầu khởi tạo cơ sở dữ liệu này vào ngày 1 tháng 1 năm 1961. Đây là do Tổng thống Lyndon B. Johnson từng tuyên bố trong bài diễn văn rằng kỹ thuật viên Cơ quan An ninh Quân đội Hạ sĩ nghiệp vụ James T. Davis đã thiệt mạng trong trận phục kích của Việt Cộng gần làng Cầu Xáng vào ngày 22 tháng 12 năm 1961, mới là "người Mỹ đầu tiên bị giết trong cuộc kháng chiến chống cộng sản xâm lược ở Việt Nam".

Gia đình của Fitzgibbon đã ra sức vận động hành lang nhằm thay đổi ngày khởi công và nỗ lực của họ được Dân biểu Hoa Kỳ Ed Markey (D, Khu vực bầu cử số 7, MA) vùng Malden, Massachusetts hưởng ứng.  Sau khi DoD xem xét ở cấp cao, ngày khởi công Đài tưởng niệm Cựu chiến binh Việt Nam được đổi thành ngày 1 tháng 11 năm 1955, ngày thành lập Đoàn Cố vấn Viện trợ Quân sự Việt Nam (MAAG).  Với ngày mới này, Fitzgibbon trở thành người đầu tiên được ghi tên vào đài tưởng niệm xếp theo thứ tự thời gian, trước cả tên của Harry Griffith Cramer Jr., Dale R. Buis và Chester M. Ovnand.  Tên của Fitzgibbon đã được thêm vào Bức tường Tưởng niệm Việt Nam ngày 31 tháng 5 năm 1999, và người dẫn chương trình Today Show là Katie Couric đã tới phỏng vấn các thành viên trong gia đình của Fitzgibbon nhân dịp này.

DoD trước đó đã dời ngày bắt đầu chiến tranh Việt Nam bao gồm cái chết của Đại úy Cramer trong vụ tai nạn huấn luyện biệt kích tại Nha Trang vào ngày 21 tháng 10 năm 1957. Tên của ông đã được thêm vào "Bức tường Tưởng niệm" năm 1983, sau những nỗ lực thành công của con trai ông là Trung tá Harry G. Cramer III thuộc Quân Dự bị Lục quân Mỹ, khi đó là sĩ quan lục quân tại ngũ, để DoD thừa nhận cái chết của cha mình, cũng như sự hiện diện của lực lượng MAAG tại Việt Nam nhiều năm trước ngày được chính thức công nhận là năm 1961. Trung tá Cramer đề nghị rằng tên của cha ông chỉ cần được thêm vào viên đá trung tâm (1E) tuy không xếp theo trình tự, nhưng nó vẫn được liệt kê rõ ràng trong cuốn sách ghi niên đại tại "Bức tường Tưởng niệm" là năm 1957 chứ không phải năm 1959. Quân đội Mỹ đã tiến hành buổi lễ chính thức vào tháng 10 năm 2007 tại Học viện Quân sự Hoa Kỳ ở West Point là nơi mà Đại úy Cramer tốt nghiệp, nhằm đánh dấu kỷ niệm 50 năm ngày quân nhân Mỹ đầu tiên thiệt mạng tại Việt Nam.

Mặc dù theo đúng trình tự thời gian, Fitzgibbon là nạn nhân đầu tiên trên Bức tường Tưởng niệm Cựu chiến binh Việt Nam, ông không phải là người Mỹ đầu tiên thiệt mạng tại Việt Nam. Đúng ra phải là Trung tá Albert Peter Dewey bị bắn nhầm và thiệt mạng trong một trận phục kích của quân Việt Minh vào ngày 26 tháng 9 năm 1945 trong những ngày đầu sau khi kết thúc Thế chiến thứ hai.

Gia đình
Một trong những người con trai của Fitzgibbon, Chuẩn hạ sĩ Thủy quân lục chiến Richard B. Fitzgibbon III (11 tháng 3 năm 1944 – 7 tháng 9 năm 1965), cũng tử trận trong chiến tranh Việt Nam.  Hai cha con đều được an táng tại nghĩa trang Blue Hill ở Braintree, Massachusetts.

Ông và vợ Eunice Fitzgibbon Jackson có với nhau hai đứa con gái tên Trudy McDermott và Linda Compas (có con trai là cầu thủ bóng đá Mỹ Jonathan Compas). Họ có thêm một đứa con trai khác tên Robert "Bobby" Fitzgibbon về sau qua đời vào tháng 4 năm 2011.

Qua bà cố của Fitzgibbon, Mary Coston Fitzgibbon, Fitzgibbon còn là anh em họ thứ ba với nghệ sĩ người Nam Phi Jeremy Wafer.

Phim tài liệu
Vào năm 1998–2000, ABC News và TLC đã đồng sản xuất bộ phim tài liệu dài tập mang tên Vietnam: The Soldiers' Story (Việt Nam: Câu chuyện của những người lính). Tập phim kết thúc có tựa đề "Stories from the Wall" (Những câu chuyện từ bức tường) chính thức phát sóng vào ngày 29 tháng 5 năm 2000, một năm sau khi tên của Fitzgibbon được thêm vào Đài tưởng niệm Việt Nam. Tập phim bao gồm một phân đoạn kể về hai cha con nhà này.

Xem thêm
 Charles McMahon và Darwin Judge – hai người lính Mỹ cuối cùng chết ở Việt Nam

Chú thích

Tham khảo

  - Total pages: 224
  - Total pages: 247

Liên kết ngoài
 Bức tường Tưởng niệm Chiến tranh Việt Nam

Sinh năm 1920
Mất năm 1956
Hạ sĩ quan Không quân Hoa Kỳ
Quân nhân Mỹ thiệt mạng trong Chiến tranh Việt Nam
Nhân viên Hải quân Hoa Kỳ trong Thế chiến II
Thủy thủ Hải quân Hoa Kỳ
Người Weymouth, Massachusetts
Người bị sát hại ở Việt Nam
Người Mỹ bị giết ở nước ngoài
Quân nhân Massachusetts
Vụ giết người ở Việt Nam thập niên 1950
Tội ác ở Việt Nam năm 1956
Vụ giết người ở châu Á năm 1956
Chết vì súng ở Việt Nam
Nhân viên Không quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh Việt Nam


title: Dương Cự Tẩm

text:
Dương Cự Tẩm (1921-2006) là một sĩ quan cấp cao trong Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Trung tướng, nguyên Phó Tư lệnh Quân khu 7, Chính ủy Quân khu 7, Chính ủy Quân khu 8, Phó Chính ủy Quân khu 9, Cục phó Cục chính trị Quân giải phóng miền Nam Việt Nam.

Thân thế
Ông quê ở huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình. Theo mẹ ông thì ông tuổi Tuất (sinh năm 1922), nhưng giấy khai sinh tiểu học của ông lại đề sinh năm 1924, còn theo tuổi nghỉ hưu là năm 1921. Ông sinh ra trong một gia đình mà tổ tiên vốn theo cụ Nguyễn Công Trứ vào khai hoang ở đất Kim Sơn, Ninh Bình. Cha ông là một nhà nho, làm thuốc Đông y. Mấy ông chú ông thì đều theo Tây học.

Khi còn nhỏ, ông học tiểu học ở Kim Sơn, có một năm theo học trường dòng Phát Diệm. Năm 1939, ông vào học ở trường kỹ nghệ Hà Nội, được giác ngộ và tham gia phong trào cách mạng phản đế ở trường. Vì tổ chức bí mật của học sinh yêu nước bị vỡ, năm 1939 ông bị bắt cùng một nhóm thanh niên học sinh Hà Nội. Ông bị chính quyền thực dân đưa ra tòa án quân sự. Nhờ Luật sư Phan Anh cãi kịch liệt, với lý do ông mới 17 tuổi, nên ông chỉ bị đưa đi cải tạo trẻ vị thành niên ở Bắc Giang. Năm 1943, ông bị đưa về quản thúc tại địa phương, gia đình tổ chức cho ông trốn lên huyện Yên Mô dạy học tư kiếm sống và tiếp tục hoạt động cách mạng

Sự nghiệp
Cách mạng tháng 8 năm 1945 thành công, ông được ông Trần Văn Tuyên phân công phụ trách Công đoàn Hà Nội. Từ tháng 4 năm 1947, ông là Chính trị viên Trung đoàn 109, Tỉnh đội Sa Đéc, rồi Chính trị viên các Trung đoàn 109, 111 (1950). Đầu năm 1951, ông được phân công làm Chính trị viên tỉnh đội Bến Tre. Năm 1954, ông ra Bắc làm Chính trị viên Trung đoàn 1 miền Tây Nam Bộ, rồi Chủ nhiệm chính trị Sư đoàn 332 đi tiễu phỉ ở biên giới Lạng Sơn trong 2 năm. Từ năm 1956 cho đến khi lên đường quay lại Nam chiến đấu, ông lần lượt là: Phó Chính ủy, Chủ nhiệm Chính trị Sư đoàn 338, rồi về công tác tại Cục Tổ chức, Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị (1960 - 1963).

Năm 1962, ông đi chiến dịch Nậm Thà bên Lào. Tháng 7 năm 1964, ông được cử làm Cục phó Chính trị Quân giải phóng miền Nam. Năm 1966 ông về làm Chính ủy Sư đoàn 7. Năm 1968, ông làm phó Chính ủy Quân khu 9. Năm 1969, ông về làm Chính ủy Quân khu 8. Năm 1974, ông lại lên làm Chính ủy Quân khu 7. Năm 1976, ông được trên điều về làm Chính ủy Trường Sĩ quan Lục quân 2. Năm 1989, ông nghỉ hưu. Thiếu tướng (1974), Trung tướng (1984)

Khen thưởng
 Huân chương Độc lập hạng Nhất
 Huân chương Kháng chiến hạng Nhất
 Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất
 Huân chương Quân công Giải phóng hạng Nhất
 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì
 Huân chương Chiến sĩ Vẻ vang (Nhất, Nhì, Ba)
 Huân chương Giải phóng (Nhất, Nhì, Ba)
 Huy chương Quân kỳ quyết thắng
 Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng
 Huy hiệu Thành đồng Tổ quốc.

Chú thích

Người Ninh Bình
Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 1980


title: Hiệu ứng pizza

text:
Trong tôn giáo học và xã hội học, hiệu ứng pizza là hiện tượng một thành phần của một nền văn hóa nào đó được biến đổi và ủng hộ ở nơi khác, rồi được đem trở lại nền văn hóa gốc. Nó cũng có thể chỉ việc quan điểm của một cộng đồng bị ảnh hưởng (hoặc bị áp đặt) bởi những nguồn bên ngoài. Hiệu ứng này được đặt tên từ việc topping pizza hiện nay được sáng tạo bởi dân nhập cư Ý tại Hoa Kỳ (thay vì tại nước Ý, nơi những loại topping đơn giản hơn bị xem thường), rồi sau đó được du nhập vào nước Ý và được xem là một tinh hoa của ẩm thực Ý.

Các cụm từ liên quan gồm "vòng hồi tiếp thông diễn", "tiếp cận văn hóa lại", và "tự đông phương hóa". Cụm từ "hiệu ứng pizza" được đặt ra bởi tu sĩ Ấn Độ giáo và giáo sư Nhân loại học gốc Áo tại đại học Syracuse, Agehananda Bharati năm 1970.

Ví dụ
Những ví dụ do giáo sư Agehananda Bharati đưa ra hầu hết liên quan đến sự nổi tiếng và địa vị:
Loạt phim Apu của Satyajit Ray, thất bại tại Ấn Độ trước khi được trao giải tại các nước phương Tây và được đánh giá lại là những tác phẩm kinh điển của điện ảnh Ấn Độ
Sự phổ biến tại Ấn Độ của những phong trào như của Maharishi Mahesh Yogi và ISKCON xuất phát từ độ nổi tiếng của chúng ở phương Tây
Sự phổ biến của yoga, một vài guru, và một số tư tưởng và giáo lý Ấn Độ xuất phát từ sự phổ biến tại phương Tây
Địa vị cao của Bhagavad Gita trong Ấn Độ giáo, mặc dù luôn được coi trong, nhưng nó trở nên thực sự nổi tiếng sau những nỗ lực của phương Tây để xác định một "Kinh thánh Ấn Độ giáo" duy nhất

Nhà phân tích Mark Sedgwick viết rằng khủng bố Hồi giáo, cụ thể là đánh bom tự sát, có thể coi là ví dụ, bắt đầu là sự nhận thức về khái niệm của shahid, hay chết vì đạo, rồi được chuyển lại thế giới Đạo hồi.

Diễu hành Día de Muertos tại thành phố Mexico lấy cảm hứng từ một sự kiện trong bộ phim James Bond Spectre, vốn là giả tưởng tại thời điểm sản xuất bộ phim.

Người sáng lập Hội Thần trí, Helena Blavatsky và Henry Steel Olcott, bị ảnh hưởng bởi tôn giáo phương Đông, sau đó đặt trụ sở tại Adyar, Chennai, từ đó họ truyền bá tư tưởng trong Ấn Độ.

Theo học giả Kim Knott, Mahatma Gandhi "không hứng thú lắm với tôn giáo cho đến khi ông đến Luân Đôn để học luật, nơi ông học Bhagavad Gita tiếng Anh từ bản dịch của Sir Edwin Arnold, và nó đã ảnh hưởng sâu rộng đến nhận thức tâm linh của ông."

Suy nghĩ tôn giáo của Ibn Rushd (Averroes), được người châu Âu thế kỉ 19 như Ernest Renan thu nhập, rồi từ đó trở nên phổ biến trong Nahda, phục sinh đạo Hồi.

Gà Tikka Masala, một món ăn xuất phát từ Anh, dựa trên Ẩm thực Ấn Độ, rồi sau đó trở nên nổi tiếng tại Ấn Độ.

Teppanyaki, một món ăn ảnh hưởng từ phương Tây được chế tạo tại Nhật, sau này trở nên phổ biến tại Mĩ.
Haoqiu zhuan, một tiểu thuyết Trung Quốc. Theo James St. André, tác giả của "Lý thuyết dịch hiện đại và Quy tắc dịch: Các bản dịch châu Âu của Haoqiu zhuan", viết rằng tại Trung Quốc cuốn tiểu thuyết vốn "được coi là là tiểu thuyết viễn tưởng hạng hai và có nguy cơ bị quên lãng hoàn toàn trước sự thay đổi của cảm quan văn học đầu thế kỉ hai mươi." Ông khẳng định rằng việc có dịch tiểu thuyết này sang tiếng Anh đã "mang lại sức sống và danh tiếng" cho Haoqiu zhuan và ảnh hưởng đến chỗ đứng của nó tại Trung Quốc.

Jack-o'-lantern làm tử cải củ Thụy Điển là một tập tục Halloween tại Ireland và một số nơi của Anh. Dân nhập cư Ireland du nhập tập tục này đến Mỹ, và cải biên nó bằng cách dùng bí ngô bản địa thay vì củ cải. Dần dần qua thời gian, bí ngô trở nên phổ biến tại Ireland và Anh.

Biến thể
Học giả Jørn Borup viết về "hiệu ứng pizza ngược", khi biến thể của một yếu tố văn hóa tiếp tục bị thay đổi do chính xã hội ngoại vi, ví dụ như nhà triệt học châu Âu Martin Heidegger 'có vẻ chịu ảnh hưởng của suy nghĩ phương Đông - suy nghĩ dưới góc nhìn "Kháng Cách" hay "phương Tây".'

Stephen Jenkins cho rằng vòng phản hồi này có thể tiếp tục; trong trường hợp pizza, ông viết rằng sự trở lại của pizza tại Ý lại ảnh hưởng đến ẩm thực Mỹ: "...hàng triệu khách du lịch đến Ý, để thưởng thức pizza Ý chính hiệu. Người Ý, đáp ứng nhu cầu này, phát triển những nhà hàng để phục vụ kỳ vọng của người Mỹ. Vui thích với sự khám phá ra pizza Ý "chính hiệu", người Mỹ lại thành lập những chuỗi pizza lò gạch Ý "chính hiệu". Như thế, người Mỹ gặp chính phản chiếu của mình tại nước khá và hài lòng với nó."

Jim Douglas, biết rõ luận văn của Bharati, áp dụng nó với nhạc blues xuất phát từ Mỹ trước 1960. Âm nhạc của Robert Johnson, Muddy Waters, vân vân, được đem đến nước Anh, nơi nó được đón nhận bởi những nhạc si khác (đặc biện là những người chơi guitar điện). Sau đó, phiên bản blues này trở lại nước Mỹ bởi những nghệ sĩ như The Rolling Stones, Cream, Led Zeppelin vào cuối những năm 1960 nơi nó được đón nhận bởi những người chưa từng nghe nhạc của Robert Johnson hay những nhạc sĩ tương tự.

Xem thêm
Tiếp biến văn hóa

Tham khảo

Nghiên cứu tôn giáo
Văn hóa toàn cầu
Văn hóa học


title: Lucanus convexus

text:
Lucanus convexus là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được  mô tả khoa học năm 1982.

Tham khảo

Lucanus
Động vật được mô tả năm 1982


title: Leucania biforis

text:
Leucania biforis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

B


title: USS Charles P. Cecil (DD-835)

text:
USS Charles P. Cecil (DD/DDR-835) là một tàu khu trục lớp Gearing được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo vào giai đoạn cuối Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Mỹ được đặt theo tên Chuẩn đô đốc Charles P. Cecil (1893-1944), người tham gia cả hai cuộc thế chiến và được trao tặng Huân chương Chữ thập Hải quân. Hoàn tất khi chiến tranh đã sắp kết thúc, con tàu tiếp tục phục vụ trong giai đoạn Chiến tranh Lạnh và Chiến tranh Việt Nam cho đến năm 1979. Nó được chuyển cho Hy Lạp năm 1970 và tiếp tục phục vụ cùng Hải quân Hy Lạp như là chiếc Apostolis (D216) cho đến năm 1993. Nó bị tháo dỡ năm 2003.

Thiết kế và chế tạo
Charles P. Cecil được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Bath Iron Works Corp. ở Bath, Maine vào ngày 2 tháng 12 năm 1944. Nó được hạ thủy vào ngày 22 tháng 4 năm 1945; được đỡ đầu bởi bà Charles P. Cecil, vợ góa đô đốc Cecil, và nhập biên chế vào ngày 29 tháng 6 năm 1945 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân W. Outerson.

Lịch sử hoạt động

Charles P. Cecil (DD/DDR-835)
Charles P. Cecil đi đến cảng nhà San Diego, California vào ngày 20 tháng 11 năm 1945, rồi nhanh chóng lên đường cho một lượt phục vụ tại Thái Bình Dương, nơi nó hoạt động trong thành phần Lực lượng Đặc nhiệm 1 trong Chiến dịch Crossroads để thử nghiệm bom nguyên tử tại đảo Bikini cũng như hỗ trợ cho hoạt động của lực lượng chiếm đóng tại Nhật Bản. Nó quay trở về San Diego vào ngày 9 tháng 8, rồi tham gia các cuộc thực tập tại vùng bờ Tây cho đến ngày 26 tháng 8 năm 1947, khi nó lại lên đường cho một lượt phục vụ khác tại Viễn Đông. Con tàu đã ghé qua nhiều đảo tại Thái Bình Dương, các cảng Trung Quốc, Nhật Bản và Okinawa trước khi quay trở về San Diego vào ngày 5 tháng 5 năm 1948.

Được xếp lại lớp như một tàu khu trục cột mốc radar và mang ký hiệu lườn mới DDR-835 từ ngày 18 tháng 3 năm 1949, Charles P. Cecil rời San Diego vào ngày 4 tháng 4 để chuyển sang cảng nhà mới Newport, Rhode Island, và gia nhập Hạm đội Đại Tây Dương. Xuất phát từ căn cứ Newport và kể từ tháng 12 năm 1950 từ căn cứ Norfolk, Virginia, nó hoạt động tại vùng bờ biển Đại Tây Dương suốt trong những năm thập niên 1950, tiến hành những chuyến đi thực tập cho học viên sĩ quan, thỉnh thoảng được phái sang hoạt động tại Địa Trung Hải, xen kẻ với những giai đoạn bảo trì và huấn luyện ôn tập nhằm sẵn sàng chiến đấu. Con tàu cũng tham gia các cuộc tập trận của Khối NATO trải rộng từ vùng biển Bắc Cực cho đến Địa Trung Hải. Trong lượt phục vụ cùng Đệ Lục hạm đội tại Địa Trung Hải vào mùa Thu năm 1956 lại trùng hợp với vụ Khủng hoảng kênh đào Suez, và chiếc tàu khu trục đã tuần tra nhằm đề phòng xung đột mở rộng.

Từ tháng 1 năm 1959, Charles P. Cecil được trang bị bổ sung những thiết bị điện tử và cảm biến tiên tiến, và bắt đầu tập trung vào việc thực hành và thử nghiệm phòng không, đóng góp vào việc phát triển các kỹ thuật hiện đại. Tuy nhiên hoạt động huấn luyện của nó vẫn bao gồm việc tìm-diệt chống tàu ngầm và hỗ trợ đổ bộ theo đòi hỏi của một tàu khu trục đa năng.

Charles P. Cecil là một trong những tàu chiến đầu tiên tham gia hoạt động phong tỏa vùng biển chung quanh Cuba vào mùa Thu năm 1962, trong vụ Khủng hoảng tên lửa Cuba, khi Liên Xô bố trí những tên lửa đạn đạo mang đầu đạn hạt nhân trên hòn đảo Trung Mỹ này. Chiếc tàu khu trục đã trực tiếp theo dõi một chiếc tàu ngầm lớp Foxtrot Liên Xô, buộc nó phải nổi lên mặt nước để xác định nhận dạng.

Vào năm 1963, Charles P. Cecil đi đến Xưởng hải quân Brooklyn để được nâng cấp trong khuôn khổ Chương trình Hồi sinh và Hiện đại hóa Hạm đội I (FRAM: Fleet Rehabilitation and Modernization), nhằm kéo dài vòng đời hoạt động thêm 10 đến 20 năm, đồng thời nâng cấp radar và sonar cùng vũ khí chống ngầm để cải thiện năng lực tác chiến chống ngầm. Con tàu được xếp lại lớp và quay trở lại ký hiệu lườn cũ DD-835 từ ngày 30 tháng 7 năm 1963. Việc nâng cấp hoàn tất vào tháng 5 năm 1964.

Charles P. Cecil sau đó có một lượt phục vụ trong cuộc Chiến tranh Việt Nam từ tháng 10, 1967 đến tháng 4, 1968, và đã ghé qua vịnh Subic, Philippines giữa các đợt hoạt động trong biển Đông. Sau đó trong giai đoạn 1968 đến 1970, nó có những đợt phục vụ cùng Đệ Lục hạm đội tại Địa Trung Hải, bao gồm một chuyến đi hoạt động tại Hồng Hải và Ấn Độ Dương từ tháng 3 đến tháng 9, 1969.

Từ ngày 7 tháng 1 đến ngày 14 tháng 8, 1972, Charles P. Cecil thực hiện một chuyến đi vòng quanh thế giới, vốn đã đưa nó đi ngang qua Puerto Rico, Recife, Angola, Kenya, Ethiopia, Saudi Arabia, Pakistan, Ceylon, Singapore, Philippines, Hong Kong, Yokosuka, Midway, Trân Châu Cảng, San Diego, Balboa, Panama và Newport. Trong khuôn khổ chuyến đi này, nó đã hoạt động trong cuộc chiến tranh Việt Nam từ ngày 2 tháng 5 đến ngày 1 tháng 7 ngoài khơi Đà Nẵng và Chu Lai.

Đến tháng 7, 1973, Charles P. Cecil được điều động sang Hải đội Khu trục 28 và phục vụ cùng Hải quân Dự bị Hoa Kỳ, đặt cảng nhà tại New London, Connecticut. Nó được cho xuất biên chế đồng thời rút tên khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 10, 1979.

Apostolis (D216)
Con tàu được bán cho Hy Lạp vào ngày 8 tháng 8, 1980, và tiếp tục phục vụ cùng Hải quân Hy Lạp như là chiếc ''Apostolis'' (D216). Nó ngừng hoạt động vào năm 1993 và bị tháo dỡ vào tháng 3, 2003.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

Lớp tàu khu trục Gearing
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Tàu khu trục trong Chiến tranh Lạnh
Tàu khu trục trong Chiến tranh Việt Nam
Tàu được Hải quân Hoa Kỳ chuyển cho Hải quân Hy Lạp
Tàu khu trục của Hải quân Hy Lạp


title: Scopula cuspidata

text:
Scopula cuspidata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

C


title: Moenkhausia sanctaefilomenae

text:
Cá tetra mắt đỏ (Danh pháp khoa học: Moenkhausia sanctaefilomenae) là một loài cá cảnh trong nhóm cá tetra. Nó được tìm thấy ở Nam Mỹ, ở Paraguay, Bolivia phía đông, phía đông Peru, Brazil. Đó là một loài cá cảnh khá thông dụng. Hiện tại chúng đang được nuôi rộng rãi ở châu Á.

Đặc điểm
Nó là một loại cá nước ngọt, có thể phát triển cơ thể lên đến 7 cm (2,8 in), và có thể sống khoảng 5 năm. Chúng có một cơ thể màu bạc sáng dấu bởi một cái đuôi màu đen và một màu đỏ mỏng vòng tròn xung quanh mắt của mình. Sức chịu đựng và dễ chăm sóc làm cho nó một loài cá cảnh được ưa thích. Loại cá này hòa bình, và phù hợp cho hầu hết các bể nuôi cá.

Trong tự nhiên các tetra mắt đỏ ăn giun, côn trùng, động vật giáp xác và chất thực vật. Trong hồ cá tetra mắt đỏ thường ăn tất cả các loại sống, thực phẩm tươi sống, và flake. Chúng cần được cung cấp một chất lượng cao thực phẩm flake hàng ngày. Con cái lớn hơn và có một bụng tròn hơn so với con đực, đến mùa cá sẽ đẻ trứng trong các rễ của cây nổi. Cá bột ban đầu có thể được cho ăn loại trích trùng, luân trùng, hoặc thức ăn chế biến thương mại, tôm ngâm nước muối và các loại thực phẩm flake nghiền mịn.

Tham khảo

 Riehl & Baensch (1987). "Aquarium Atlas Volume 1", Mergus.
 Froese, Rainer and Pauly, Daniel, eds. (2008). "Moenkhausia sanctaefilomena" in FishBase. April 2008 version.

Liên kết ngoài
Red Eye Tetra Fact Sheet
Aqua Hobby
The Tropical Tank
Mongabay

S
Động vật được mô tả năm 1907


title: Archytas townsendi

text:
Archytas townsendi là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Archytas


title: Lễ hội Rawa Blues

text:
Lễ hội Rawa Blues là một sự kiện văn hóa lớn nhất và lâu đời nhất của dòng nhạc Blues ở Ba Lan, là một trong những lễ hội  âm nhạc Blues lớn nhất thế giới. Ngay từ đầu, lễ hội đã được tổ chức tại Trung tâm thể thao và giải trí Spodek ở Katowice.

Lịch sử lễ hội
Người sáng tạo và tổ chức lễ hội là Ireneusz Dudek - nhạc sĩ Blues Ba Lan, tên của lễ hội được lấy cùng tên với con sông Rawa ở Katowice. Phiên bản đầu tiên của lễ hội được tổ chức vào đầu 5 năm 1981, được tổ chức tại các câu lạc bộ Selesian Akant,  Kwadraty, Medyk, Puls và Wahadło. Lúc đầu, lễ hội chỉ tập hợp khoảng 20 người nghệ sĩ từ một số vùng của Ba Lan, và khoảng 500 người hâm mộ nhạc Blues.

Những thay đổi mang tính hệ thống ở Ba Lan vào đầu những năm 1990 đã tạo ra những cơ hội mới cho việc tổ chức các lễ hội văn hóa. Ireneusz Dudek cùng với đội của mình, đã tận dụng thời cơ đó để mở rộng quy mô của lễ hội, nhờ đó Rawa Blues đã trở thành một sự kiện quốc tế. Ban tổ chức đã mở rộng liên hệ với các nhạc sĩ và nhà quảng bá ở Tây Âu và Hoa Kỳ để mời được nhiều ngôi sao nhạc Blues huyền thoại đến biểu diễn tại lễ hội Rawa Blues.

Với quy mô ngày một hoành tráng, đến năm 1992, lễ hội bắt đầu biểu diễn tại Trung tâm thể thao và giải trí Spodek, lễ hội lúc đó đã thu hút khoảng 10.000 người đến tham gia sự kiện, và kể từ đó, lễ hội thường xuyên có sự xuất hiện của các ngôi sao của nhạc Blues trên thế giới đến tham gia và biểu diễn.

Giải thưởng "Keeping the Blues Alive"
Lễ hội Rawa Blues đã giành được giải thưởng "Keeping the Blues Alive 2012" của Tổ chức nhạc Blues của Mỹ trao tặng ngày 1 tháng 11 năm 2011 để ghi nhận những đóng góp của lễ hội cho việc bảo tồn, cũng như quảng bá dòng nhạc Blues đến với công chúng.

Tham khảo

Lễ hội Ba Lan


title: Phùng Dị

text:
Phùng Dị (chữ Hán: 冯异, ? – 34) là tướng lãnh, khai quốc công thần, một trong Vân Đài nhị thập bát tướng nhà Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc.

Quy thuận Lưu Tú
Dị tự Công Tôn, người huyện Phụ Thành, quận Dĩnh Xuyên . Dị thích đọc sách, thông thạo Tả truyện, Tôn tử binh pháp.

Chiến loạn nổ ra, Dị được lấy chức Quận duyện coi 5 huyện, cùng Phụ Thành trưởng Miêu Manh giữ thành, giúp nhà Tân chống lại nghĩa quân. Lưu Tú tấn công Dĩnh Xuyên, đánh Phụ Thành không được, đóng đồn ở Cân Xa hương. Dị lẻn đi huyện dưới quyền, bị nghĩa quân bắt. Bấy giờ anh họ Dị là Phùng Hiếu với người đồng quận Đinh Sâm, Lữ Yến đều đi theo Lưu Tú, nhân đó cùng tiến cử ông. Dị được triệu kiến, nói: “Dị chỉ có một mình, không đủ để làm gì. Nhưng còn mẹ già ở trong thành, nguyện quay về giữ 5 thành, để báo đáp ân đức của ngài.” Lưu Tú nói: “Được.” Dị quay về, nói với Miêu Manh rằng: “Nay khắp nơi nổi dậy, phần nhiều hoành hành bạo ngược, chỉ có Lưu Tú đến đâu cũng không cướp bóc. Xem lời nói, cử chỉ của ông ta thì chẳng phải là người tầm thường, có thể gởi mình.” Miêu Manh nói: “Chúng ta sống chết cùng mệnh, xin theo kế của anh.” Lưu Tú quay về Uyển Thành, nghĩa quân của Hán Canh Thủy đế trước sau hơn 10 đợt đánh Phụ Thành, Dị giữ vững nên không ai hạ nổi; đến khi Lưu Tú được làm Tư lệ hiệu úy, đi qua Phụ Thành, bọn Dị mở cửa bày trâu, rượu ra đón. Lưu Tú thự Dị làm Chủ bộ, Miêu Manh làm Tòng sự. Dị nhân đó tiến cử người trong ấp là bọn Diêu Kỳ, Thúc Thọ, Đoàn Kiến, Tả Long, đều được Lưu Tú lấy làm Duyện sử, đưa đến Lạc Dương.

Tòng chinh Hà Bắc
Canh Thủy đế mấy lần muốn sai Lưu Tú tuần thị Hà Bắc, bị nhiều người can ngăn. Bấy giờ con trai Tả thừa tướng Tào Cánh là Tào Hủ được làm thượng thư, cha con đều được trọng dụng, Dị khuyên Lưu Tú kết giao với ông ta. Đến nay Lưu Tú được đi Hà Bắc, là nhờ Tào Hủ ra sức giúp đỡ.

Từ khi Lưu Diễn bị hại, Lưu Tú không dám lộ ra vẻ đau xót, mỗi khi ở một mình thì không ăn thịt uống rượu, đi ngủ mới chảy nước mắt. Dị một mình đề nghị Lưu Tú gắng chịu nỗi đau, Lưu Tú khoát tay: “Anh chớ nói sằng.” Dị nhân đó khuyên rằng: “Thiên hạ chịu khổ vì họ Vương, nhớ nhà Hán đã lâu. Nay chư tướng của Canh Thủy hoành hành bạo ngược, đến đâu cũng cướp bóc, khiến trăm họ thất vọng, không còn chỗ nương nhờ. Nay ngài nắm quyền một phương, thi hành ân đức. Nhân lúc có loạn Kiệt, Trụ để lập công Thang, Vũ, thừa dịp dân chúng đói khát đã lâu,, cho họ được ăn uống no nê. Nên gấp sai phái quan thuộc, tuần hành quận huyện, giải oan ức, ban ân nghĩa.” Lưu Tú nghe theo. Đến Hàm Đan, Lưu Tú sai Dị với Diêu Kỳ phụng mệnh  tuần hành vỗ về huyện dưới quyền: xét tù phạm, thăm góa bụa, những kẻ vong mệnh tự tìm đến thì bỏ qua tội của họ; ngầm điều tra các quan lại nhận bổng lộc 2000 thạch trở lên, xem ai thuận ai nghịch để trình lên.

Đến khi Vương Lang nổi dậy, Lưu Tú tự huyện Kế  chạy vội theo hướng đông nam, chỉ có thể nghỉ ngơi tạm bợ. Đến Vô Thê đình thuộc huyện Nhiêu Dương, gặp lúc trời rét đậm, mọi người đều đói mệt, Dị dâng lên cháo đậu. Trời sáng, Lưu Tú nói với chư tướng rằng: “Hôm qua ăn cháo đậu của Công Tôn, đói lạnh đều hết.” Đến huyện Nam Cung, gặp mưa lớn, Lưu Tú đưa xe vào căn nhà hoang bên đường; Dị kiếm củi, Đặng Vũ nhóm lửa, Lưu Tú đứng trước bếp để hong khô y phục; Dị lại dâng lên cơm tẻ, đùi thỏ. Sau khi vượt sông Hô Đà để đến Tín Đô, Lưu Tú sai Dị riêng thu binh sĩ ở Hà Gian. Xong việc trở về, Dị được bái làm Thiên tướng quân. Tiếp đó Dị tham gia đánh bại Vương Lang, được phong Ứng hầu .

Sau khi dẹp được Vương Lang, Dị riêng đánh phá nghĩa quân Thiết Hĩnh ở huyện Bắc Bình, rồi hàng phục Vu Lâm Đạp Đốn vương của Hung Nô, giúp Lưu Tú bình định xong Hà Bắc.

Trấn thủ Mạnh Tân
Bấy giờ Canh Thủy đế sai Vũ Âm vương Lý Dật, Lẫm Khâu vương Điền Lập, Đại tư mã Chu Vĩ, Bạch Hổ công Trần Kiều phao rằng đem 30 vạn binh, cùng Hà Nam thái thú Vũ Bột cùng giữ Lạc Dương. Lưu Tú sắp bắc tiến Yên, Triệu, cho rằng Ngụy Quận, Hà Nội không có chiến sự, nên thành lũy nguyên vẹn, kho lẫm đầy đủ, muốn giữ vùng này làm căn bản, bèn bái Khấu Tuân làm Hà Nội thái thú, Dị làm Mạnh Tân tướng quân, thống lĩnh quân đội 2 quận lên thượng du Hoàng Hà, chống lại bọn Chu Vĩ.

Dị bèn gởi thư cho Lý Dật rằng: “Tôi nghe gương sáng là để soi mình, nhớ xưa là để biết nay. Ngày trước Vi Tử rời Ân mà vào Chu, Hạng Bá bỏ Sở mà theo Hán. Chu Bột đón Đại vương (Hán Văn đế) mà truất Thiếu đế (Lưu Hoằng), Hoắc Quang tôn Hiếu Tuyên (Hán Tuyên đế) mà phế Xương Ấp (Lưu Hạ). Họ đều sợ trời biết mệnh, thấy lẽ tồn vong, biết việc phế hưng, nên có thể thành công nhất thời, làm nên sự nghiệp muôn đời. Cứ cho là Trường An (phiếm chỉ Canh Thủy đế) còn có thể phù trợ, trải qua năm tháng, sơ không bằng thân, xa không kịp gần, Quý Văn (tự của Dật) há có thể giữ một góc sao? Nay Trường An loạn lạc, Xích My đến gần, vương hầu kết thù, đại thần chia rẽ , cương kỷ đã dứt, bốn phương tan rã, họ khác nổi lên, bởi thế Tiêu vương (tước của Lưu Tú) đội sương đạp tuyết, sửa sang Hà Bắc. Ngày nay anh tài tụ họp, trăm họ ngợi ca, dẫu Bân, Kỳ mộ Chu , cũng không thể so sánh. Quý Văn bằng như có thể giác ngộ thành bại, kíp định đại kế, nghĩ việc người xưa (ý nói Vi Tử, Hạng Bá), chuyển họa làm phúc, chính là lúc này. Nếu mãnh tướng kéo đến, nghiêm binh vây thành, dẫu có hối hận, cũng không kịp rồi!” Khi xưa Dật cùng anh em Lưu Diễn, Lưu Tú đồng mưu khởi nghĩa ở Thung Lăng, hai nhà Lưu – Lý còn là thông gia, nhưng Dật lại trở mặt hãm hại Lưu Diễn. Dẫu biết chánh quyền Canh Thủy đế nguy ngập, nhưng Dật chưa dám đầu hàng, bèn gởi thư trả lời rằng: “Dật vốn cùng Tiêu vương bày mưu dựng Hán, ước hẹn sống chết, tính kế sang hèn. Nay Dật coi Lạc Dương, tướng quân giữ Mạnh Tân, đều nắm then chốt, là cơ hội ngàn năm có một, mong được chặt vàng kết giao. Xin gởi lời đến Tiêu vương, nguyện tiến ngu sách, để tá quốc an dân.”

Dật từ khi gởi thư, không tiếp tục cùng Dị giao chiến, nên Dị nhân đó bắc đánh Thiên Tỉnh quan, nhổ 2 thành Thượng Đảng, rồi nam hạ 13 huyện ở phía đông Thành Cao thuộc bờ nam Hoàng Hà; đến các đồn, tụ, đều dẹp được, người đầu hàng hơn 10 vạn. Vũ Bột đem hơn vạn người đánh những kẻ đầu hàng, Dị dẫn quân vượt Hoàng Hà, cùng Bột giao chiến ở Sĩ Hương đình, đại phá và chém Bột, giành được hơn 5000 thủ cấp; Dật lại đóng cửa không cứu. Dị thấy ông ta đáng tin, bèn đem việc tâu lên. Lưu Tú cố ý tiết lộ thư của Dật, để cho Chu Vĩ biết được. Vĩ giận, sai người đâm chết Dật, khiến lòng người trong thành Lạc Dương rời rã, nhiều người đầu hàng. Chu Vĩ sai Thảo nạn tướng quân Tô Mậu đem mấy vạn người đánh huyện Ôn, Vĩ tự đem mấy vạn người đánh Bình Âm để ngăn Dị. Dị sai hiệu úy nắm binh, cùng Khấu Tuân hiệp lực đánh bại Tô Mậu. Dị nhân đó vượt Hoàng Hà đánh Chu Vĩ, Vĩ thua chạy; Dị đuổi theo đến Lạc Dương, đi quanh thành 1 vòng rồi quay về.

Dị dâng hịch trình bày thắng lợi, chư tướng đều chúc mừng, rồi khuyên Lưu Tú lên ngôi hoàng đế. Lưu Tú bèn triệu Dị đến ấp Hạo, hỏi tình hình bốn phương; Dị nói: “3 vương phản loạn , Canh Thủy bại vong, thiên hạ vô chủ, nỗi lo tông miếu, ở hẳn đại vương. Nên theo lời mọi người, trên vì xã tắc, dưới vì trăm họ.” Lưu Tú nói: “Đem qua tôi mơ thấy cưỡi rồng đỏ bay lên trời, tỉnh dậy, trong lòng run rẩy.” Dị nhân đó quỳ xuống chúc mừng: “Đây là mệnh trời ảnh hưởng đến tâm thần, trong lòng run rẩy là tính thận trọng của đại vương đấy.” Dị bèn cùng chư tướng bàn bạc tôn hiệu để dâng lên.

Bình định Quan Trung
Mùa xuân năm Kiến Vũ thứ 2 (26), Dị được định phong làm Dương Hạ hầu. Sau đó Dị đánh bại nghĩa quân Nghiêm Chung, Triệu Căn ở Dương Địch. Triều đình giáng chiếu cho Dị về nhà tế mộ, sai Thái trung đại phu đem đến trâu, rượu, lệnh cho thái thú, đô úy trở xuống trong phạm vi 200 dặm phải tham dự buổi lễ cùng với tông tộc họ Phùng.

Bây giờ nghĩa quân Xích My và quân phiệt Duyên Sầm giao chiến ở vùng Tam Phụ , các họ lớn ở quận, huyện đều nắm quân đội, Đại tư đồ Đặng Vũ không thể bình định, triều đình bèn sai Dị thay Vũ đánh dẹp. Hán Quang Vũ đế đích thân đưa tiễn đến Hà Nam, ban cho thanh kiếm ngọc 7 thước của mình, giáng sắc rằng: “Tam Phụ đã gặp loạn Vương Mãng, Canh Thủy, lại chịu sự tàn khốc của Xích My, Duyên Sầm, trăm họ đồ thán, không chốn nương nhờ. Nay ngươi chinh phạt, chẳng cần cướp đất đồ thành, mà nên ổn định yên ủi họ nhé. Chư tướng chẳng phải không thể chiến đấu, mà là quen cướp bóc rồi. Khanh vốn giỏi chế ngự quan binh, hãy nhớ tự chỉnh đốn, không để quận, huyện chịu khổ.” Dị dập đầu nhận mệnh, rồi đem quân tây tiến, đến đâu cũng quảng bá uy tín; hơn 10 lực lượng nghĩa quân ở quận Hoằng Nông là bọn Hoắc Lang ở Thằng Trì, Vương Trường ở huyện Thiểm, Trọc Huệ ở huyện Hồ, Dương Thẩm ở Hoa Âm,... kéo nhau ra hàng.

Dị gặp nghĩa quân Xích My ở Hoa Âm, giằng co hơn 60 ngày, giao chiến vài mươi hợp, thu hàng hơn 5 ngàn người của bọn Lưu Thủy, Vương Tuyên. Mùa xuân năm thứ 3 (27), triều đình sai sứ giả bái Dị làm Chinh tây đại tướng quân. Gặp lúc Đặng Vũ soái bọn Xa kỵ tướng quân Đặng Hoằng quay về, cùng Dị đánh nghĩa quân Xích My. Dị nói: “Tôi cùng giặc giằng co vài mươi ngày, tuy mấy lần bắt được tướng giỏi, nhưng họ vẫn còn nhiều, chỉ có thể dần dần dùng ân tín để lung lạc, khó lòng dùng binh để đánh phá. Hoàng thượng nay sai các anh đồn trú Thằng Trì để chẹn mặt đông, còn Dị đánh mặt tây, nhấc tay thì bắt được họ, đấy là kế vẹn toàn vậy.” Vũ, Hoằng không nghe. Hoằng giao chiến với nghĩa quân Xích My đến chiều, nghĩa quân vờ thua, bỏ lại xe cộ. Xe đều chở đất, lấy đậu rải lên, binh Hán đang đói nên tranh nhau đuổi bắt. Xích My quay lại đánh, quân của Hoằng rối loạn. Dị, Vũ hợp binh cứu Hoằng, nghĩa quân hơi lùi. Dị cho rằng sĩ tốt đói mệt, hãy tạm nghỉ; Vũ không nghe, lại đánh, khiến quân Hán đại bại, tử thương hơn 3000 người. Vũ chạy thoát về Nghi Dương; Dị bỏ ngựa đi bộ, trèo qua Hồi Khê phản , cùng vài kẻ bộ hạ trở về doanh trại. Dị khôi phục rào lũy, thu thập tàn binh, tập hợp vài vạn người ở các doanh bảo, gởi lời khiêu chiến Xích My; đồng thời sai tráng sĩ ăn mặc theo lối nghĩa quân, mai phục bên đường. Trời sáng, vài vạn nghĩa quân Xích My tiến đánh tiền quân của Dị, nhưng ông chỉ phái một ít binh sĩ ra cứu. Xích My cho rằng quân Hán yếu ớt, dốc tất cả ra đánh; Dị bèn tung quân đại chiến. Trời chiều, Xích My yếu thế, phục binh Hán trỗi dậy, quần áo gây lẫn lộn, khiến nghĩa quân kinh sợ tan rã. Quân Hán đuổi đánh, đại phá địch ở Hào Để, thu hàng 8 vạn nam nữ. Xích My còn hơn 10 vạn người, chạy sang phía đông đến Nghi Dương rồi xin hàng.

Bấy giờ Xích My đã hàng, nhưng còn nhiều lực lượng cát cứ: Duyên Sầm ở Lam Điền, Vương Hâm ở Hạ Khuê, Phương Đan ở Tân Phong, Tưởng Chấn ở Bá Lăng, Trương Hàm ở Trường An, Công Tôn Thủ ở Trường Lăng, Dương Chu ở Cốc Khẩu, Lữ Vị ở Trần Thương, Giác Hoành ở Khiên, Lạc Duyên ở Chu Chất, Nhâm Lương ở Hộ, Nhữ Chương ở Hòe Lý, đều xưng tướng quân, nắm binh nhiều thì hơn vạn, ít thì vài ngàn, đánh phá lẫn nhau. Dị vừa đánh vừa đi, đóng đồn trong Thượng Lâm uyển. Không còn nghĩa quân Xích My, Duyên Sầm tự xưng Vũ An vương, bố trí quan lại, muốn chiếm cứ Quan Trung, dẫn Trương Hàm, Nhâm Lương cùng đánh Dị. Dị đánh bại họ, chém hơn ngàn thủ cấp; các doanh bảo nương nhờ Duyên Sầm đều theo về với ông. Duyên Sầm chạy sang đánh huyện Tích, Dị sai Phục Hán tướng quân Đặng Diệp, Phụ Hán tướng quân Vu Khuông chẹn đánh, đại phá ông ta, thu hàng hơn 8000 người của bọn tướng lãnh Tô Thần; Sầm bèn từ Vũ Quan chạy đi Nam Dương. Bấy giờ xảy ra nạn đói, trăm họ ăn thịt lẫn nhau, 1 cân vàng đổi 5 thăng đậu. Đường xá cách trở, vận tải không thông, quân Hán phải dùng trái cây thay lương thực. Triều đình giáng chiếu bái người Nam Dương là Triệu Khuông làm Hữu Phù Phong, đem binh giúp Dị, chở theo vật tư – lương thực, trong quân đều tung hô vạn tuế. Quân đội của Dị được ăn no, bắt đầu tiêu diệt những thế lực không nghe lệnh, khen thưởng những thế lực đã quy hàng lại có công lao, khiến tất cả thủ lãnh của những thế lực ấy đến kinh sư, giải tán quân đội của họ cho quay về làm ăn. Dị uy chấn Quan Trung, chỉ có Lữ Vị, Trương Hàm, Tưởng Chấn sai sứ xin hàng Công Tôn Thuật, còn lại đều bị dẹp.

Năm sau (27), tướng của Công Tôn Thuật là Trình Yên giúp Lữ Vị đã ra đóng đồn ở Trần Thương; Dị cùng Triệu Khuông đón đánh, đại phá được. Trình Yên lui chạy về Hán Xuyên; Dị đuổi đánh đến Cơ Cốc, lại phá được, rồi quay lại đánh phá Lữ Vị, doanh bảo xin hàng rất nhiều. Sau đó Công Tôn Thuật mấy lần sai tướng lẻn ra, Dị luôn bẻ gãy được. Trăm họ tìm đến, được Dị đích thân sắp xếp; cứ thế 3 năm, Thượng Lâm uyển trở nên một chốn đô hội.

Mùa xuân năm thứ 6 (30), Dị về kinh sư. Sau vài lần mời dự tiệc và bàn bạc việc đánh Thục, đế lệnh cho Dị đem theo vợ con cùng đi đến miền tây.

Chinh phạt Lũng Hữu
Mùa hạ năm thứ 6 (30), quân Hán tiến lên Lũng Hữu, bị Ngỗi Hiêu đánh bại; đế bèn giáng chiếu cho Dị tiến quân đến ấp Tuần. Gặp lúc Ngỗi Hiêu thừa thắng sai tướng Vương Nguyên, Hành Tuần đem 2 vạn quân rời Lũng, riêng sai Hành Tuần tiến chiếm ấp Tuần. Dị lập tức xua binh, muốn giành lấy trước. Chư tướng đều nói: “Quân địch đang thịnh lại thừa thắng mà đến, không thể tranh nổi. Nên dừng quân ở nơi tiện lợi, chậm rãi nghĩ phương lược.” Dị nói: “Quân địch đến gần, quen giành lợi nhỏ, hẳn là muốn vào sâu. Nếu lấy được ấp Tuần, khiến Tam Phụ rúng động, mới là nỗi lo của ta. Ôi ‘người công không đủ, người thủ có thừa’ . Nay chiếm thành trước, dĩ dật đãi lao, tránh phải giao tranh đấy.” Dị ngầm tiến vào thành, đóng chặt cửa, xếp cờ trống. Hành Tuần không biết, chạy vội đến; Dị thừa dịp ông ta không đề phòng, bất ngờ nổi trống dựng cờ kéo ra. Quân Lũng kinh sợ bỏ chạy, quân Hán đuổi theo vài mươi dặm, đại phá được. Sái Tuân cũng phá được Vương Nguyên ở huyện Khiên, vì thế hào trưởng ở Bắc Địa là bọn Cảnh Định đều phản Ngỗi Hiêu để hàng Hán. Sau đó đế sai Dị tiến quân đến huyện Nghĩa Cừ, kiêm lĩnh Bắc Địa thái thú sự.

Nghĩa quân Thanh Sơn Hồ đưa hơn vạn người ra hàng , tiếp đó Dị đánh bại tướng của Lư Phương là Giả Lãm, Úc Kiện Nhật Trục vương của Hung Nô. Thượng Quận, An Định đều hàng, Dị lại lĩnh An Định thái thú sự. Mùa xuân năm thứ 9 (33), Sái Tuân mất, triều đình giáng chiếu cho Dị giữ chức Chinh lỗ tướng quân, kiêm nắm doanh của Tuân. Đến khi Ngỗi Hiêu chết, tướng của Hiêu là bọn Vương Nguyên, Chu Tông lập con của Hiêu là Thuần, tiếp tục cầm quân giữ huyện Ký; Công Tôn Thuật sai tướng là bọn Triệu Khuông cứu giúp bọn họ; đế lại lệnh cho Dị làm Hành Thiên Thủy thái thú sự. Dị đánh bọn Khuông gần 1 năm, đều chém được. Các cánh quân Hán cùng đánh thành Ký, không thể hạ được, muốn tạm lui để nghỉ ngơi; Dị cố trì hoãn không về, luôn đi đầu khi chiến đấu.

Mùa hạ năm sau (34), Dị tham gia đánh Lạc Môn, chưa hạ được thành thì phát bệnh, mất ở trong quân. Dị được đặt thụy là Tiết hầu.

Tính cách
Dị làm người khiêm tốn không tranh giành, gặp chư tướng trên đường, liền đưa xe tránh sang một bên. Dị đi đứng đều có kiểu cách, trong quân khen là chỉnh tề. Mỗi khi nghỉ ngơi, chư tướng đều ngồi luận công, Dị thường đứng một mình dưới tán cây, trong quân đặt hiệu là Đại thụ tướng quân. Đến khi phá Hàm Đan (căn cứ của Vương Lang), Lưu Tú chia bộ khúc cho chư tướng, để họ tự lựa chọn. Binh sĩ đều xin đi theo Đại thụ tướng quân, Lưu Tú do vậy mà xem trọng ông.

Mùa xuân năm thứ 6 (30), Dị về kinh sư, được vào gặp. Bãi chầu, đế sai Trung hoàng môn ban cho trân bảo, y phục, tiền lụa; giáng chiếu rằng: “Lúc thảng thốt được nhận cháo đậu ở đình Vô Lâu, cơm tẻ ở sông Hô Đà, thâm tình hậu ý đã lâu chưa báo.” Dị dập đầu lạy tạ rằng: “Thần nghe Quản Trọng nói với (Tề) Hoàn công rằng: ‘Mong nhà vua không quên chuyên bắn thắt lưng, thần không quên chuyện ngồi xe tù.’ Nước Tề nhờ vậy mà cường thịnh. Thần nay cũng mong Quốc gia không quên cái nạn ở Hà Bắc, thần không dám quên cái ơn ở Cân Xa.”

Sau khi đánh bại Hành Tuần, Dị dâng thư thông báo tình hình, không hề khoe khoang. Chư tướng có kẻ muốn chia hưởng công lao của Dị, Quang Vũ đế lo lắng, bèn hạ tỷ thư rằng: “Chế chiếu Đại tư mã (tức Ngô Hán), Hổ nha (tức Cái Duyên), Kiến uy (tức Cảnh Yểm), Hán Trung (tức Vương Thường), Bộ lỗ (tức Mã Vũ), Vũ uy (tức Lưu Thượng) tướng quân: quân địch kéo xuống, Tam Phụ sợ hãi; ấp Tuần nguy ngập ở trong sớm tối; doanh bảo ở Bắc Địa án binh nhìn ngóng. Hôm nay thành được bảo toàn, quân địch bị bẻ gãy, khiến bọn Cảnh Định quy thuộc, lại nhớ cái nghĩa vua tôi. Công của Chinh tây như núi Khâu, vẫn cho như thế là không đủ. So với Mạnh Chi Phản chạy phía sau , có khác gì đâu? Nay sai Thái trung đại phu ban cho người tử thương trong quan binh của Chinh tây thuốc men, quan tài; Đại tư mã trở xuống đích thân điếu người chết, thăm người bệnh, để biểu dương tính khiêm nhường.”

Dật sự, điển cố
 Thùy sí Hồi Khê, phấn dực Thằng Trì (垂翅回谿, 奋翼渑池; tạm dịch: rũ lông ở Hồi Khê, vỗ cánh ở Thằng Trì) và Thất chi đông ngung, thu chi tang du (失之东隅, 收之桑榆; tạm dịch: mất vào buổi sớm, được vào buổi chiều hoặc mất ở bên đông, được ở bên tây ). Xuất xứ: Nghĩa quân Xích My đầu hàng, triều đình giáng tỷ thư úy lạo Dị rằng: “Xích My gây loạn, quan binh vất vả, ban đầu dẫu rũ lông ở Hồi Khê, cuối cùng lại vỗ cánh ở Thằng Trì, có thể nói mất vào buổi sớm, được vào buổi chiều. Nay luận công ban thưởng, đáp lại đại huân.”  Ý nghĩa: ban đầu tại một phương diện nào đó thất bại, nhưng cuối cùng lại thành công ở một phương diện khác.
 Nghĩa vi quân thần, ân do phụ tử (义则君臣, 恩犹父子; tạm dịch: nghĩa là vua tôi, ơn như cha con). Xuất xứ: Sau khi gần như dẹp xong Quan Trung, Dị cho rằng mình ra ngoài đã lâu, không yên lòng, dâng thư tỏ ý mong nhớ triều đình, xin được ở cạnh hoàng đế; Quang Vũ đế không cho. Sau đó có người dâng chương nói Dị chuyên chế Quan Trung, chém Trường An lệnh, uy quyền rất trọng, trăm họ quy phục, đặt hiệu là Hàm Dương vương. Quang Vũ đế sai sứ giả đem chương cho Dị xem, ông sợ hãi, dâng thư cảm tạ rằng: “Thần vốn là chư sanh, gặp được cơ hội nhận mệnh, sung vào đội ngũ, may nhờ tin cậy, làm đại tướng, phong triệt hầu , nhận chức một phương, lập chút công lao, đều do Quốc gia (tức Quang Vũ đế) mưu tính, ngu thần không thể theo kịp. Thần cúi đầu tự nghĩ: đã nhận chiếu chinh chiến, phải luôn giành được kết quả như ý; có lúc đem lòng riêng ra cắt đứt, chứ chẳng phải không có điều gì để hối tiếc. Quốc gia một mình nhìn rõ, càng kéo dài thì càng xa cách, mới biết ‘tính và đạo trời, không thể hiểu được’ . Bây giờ chiến tranh nổi lên, là lúc nhiễu nhương, hào kiệt giành giật, mê hoặc lắm người. Thần nhờ gặp gỡ nên gởi mình ở chỗ thánh minh, trong lúc nguy hiểm hỗn loạn còn không dám mắc sai lầm, huống hồ là lúc thiên hạ đã dẹp yên, trên tôn dưới ti, mà thần dưới tình huống được nhận tước vị, há dám làm gì to tát khó lường ru? Thành tín mong mỏi rồi cẩn trọng cảnh tỉnh, để được trọn vẹn trước sau. Thấy tờ chương nói về thần thì run rẩy sợ hãi, lại nghĩ minh chúa biết tính ngu của thần, nên mới dám giãi bày nỗi lòng.” Quang Vũ đế giáng chiếu trả lời: “Tướng quân đối với Quốc gia, nghĩa là vua tôi, ơn như cha con. Sao lại nghi lại ngờ, mà có ý sợ?”  Ý nghĩa: miêu tả quan hệ mật thiết của cấp trên và cấp dưới.
 Phi kinh trảm cức (披荆斩棘; tạm dịch: đạp bằng chông gai). Nguyên văn là Phi trảm cức (chặt bụi gai), đời sau sửa thành Phi kinh trảm cức. Xuất xứ: Mùa xuân năm thứ 6 (30), Dị về kinh sư, được vào gặp; Quang Vũ đế nói với công khanh: “Đây là chủ bộ của ta vào lúc khởi binh đấy. Vì ta chặt bụi gai, bình định Quan Trung.”  Ý nghĩa: gạt bỏ chướng ngại, khắc phục khó khăn.

Đánh giá
Phạm Diệp luận rằng: Tướng soái thời trung hưng lập được công danh nhiều đấy, nhưng chỉ có Sầm Bành, Phùng Dị nắm giữ một phương, từ Hàm Cốc về tây, từ Phương Thành về nam, công của hai tướng thật là to vậy. Cứ như sự không khoe khoang của Phùng, Giả (Phục), điều nghĩa tín của Sầm Bành, thì đủ cảm hóa ba quân, mà gây lo nghĩ cho kẻ địch, mới có thể làm nên sự nghiệp lâu dài, trọn vẹn cái phúc của họ. Tán rằng: “Dương Hạ sư khắc, thật tại hòa đức... Kỳ phong chấn địch, viễn đồ mưu quốc.”

Lưu Côn: Xưa Tào Mạt 3 lần thua, mà lấy được công ở hội thề đất Minh; Phùng Dị rũ lông, rồi vỗ cánh ở Thằng Trì, đều nhờ bại mà nên, lấy công chữa lỗi.

Lý Cảnh Tinh: 3 người Phùng Dị, Sầm Bành, Giả Phục, đều nhờ chiến công mà nổi bật. Dẫu khác biệt về sự chuyên trách một phương và không chuyên trách một phương, nhưng sự trác việt của công lao thì tương đồng. Phùng Dị trước chiêu hàng Lý Dật, dần thu Hà Nam; sau phá Xích My, rồi định Quan Trung. Lấy ấp Tuần để giành mất lợi thế của Ngỗi Hiêu, giữ Bắc Địa để củng cố phòng bị trong ngoài. Công nghiệp thịnh vượng, ngàn năm một thuở.

Hậu nhân
Con trưởng là Phùng Chương, được tập phong tước Dương Hạ hầu. Năm Kiến Vũ thứ 13 (37), Chương được đổi phong Đông Mân hầu, ăn lộc 3 huyện.

Con trai thứ là Phùng Hân. Năm thứ 10 (34), Hán Quang Vũ đế nhớ công của Dị, lại phong cho Hân tước Tích hương hầu. Thời Hán Minh đế, Hân được dời làm Bình hương hầu.

Con của Phùng Chương là Phùng Phổ được kế tự, có tội nên chịu phế trừ tước vị. Thời Hán An đế, triều đình chủ trương nối lại việc thừa tự cho dòng dõi Vân đài nhị thập bát tướng, nên con của Phổ là Phùng Thần được phong tước Bình hương hầu.

Hậu thế kỷ niệm
Năm Vĩnh Bình thứ 3 (60), Hán Minh đế mệnh cho vẽ tranh 28 công thần, treo ở Vân Đài thuộc Nam cung, trong đó Phùng Dị được xếp thứ 7.

Năm Kiến Trung thứ 3 (782) thời Đường Đức Tông, Lễ nghi sứ Nhan Chân Khanh kiến nghị truy phong 64 danh tướng đời xưa, lập miếu thờ phụng. Dị là 1 trong 64 người ấy.

Năm Tuyên Hòa thứ 3 (1123) thời Tống Huy Tông, triều đình theo lệ đời Đường, dựng miếu thờ phụng 72 danh tướng đời xưa. Dị cũng là 1 trong số 72 người ấy. Trước đó, dân gian đời Bắc Tống đã lưu hành bộ sách Thập thất sử bách tướng truyện (十七史百将传), truyện của Dị nằm ở quyển 3, vẫn còn lưu hành đến ngày nay.

Năm Hồng Vũ thứ 21 (1388) thời Minh Thái Tổ, triều đình đưa 37 công thần vào thờ trong miếu đế vương các đời, nhà Đông Hán chỉ có Đặng Vũ và Dị.

Hình tượng văn hóa
Trong tiểu thuyết Đông Hán diễn nghĩa (còn gọi là Hậu Hán diễn nghĩa), Dị là đồ đệ của Nghiêm Tử Lăng, từng cùng Lưu Tú đến Trường An tham gia Võ cử, sau đó trở thành 1 trong Vân Đài tam thập lục tướng, tinh hiệu là Cơ Thủy báo.

Tham khảo

Ghi chú

Vân Đài nhị thập bát tướng
Nhân vật quân sự Đông Hán
Người họ Phùng tại Trung Quốc
Mất năm 34


title: Eriopyga ditissima

text:
Eriopyga ditissima là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eriopyga


title: Jeanne của Pháp, Vương hậu Navarra

text:
Jeanne của Pháp (; 24 tháng 6 năm 1343, Châteauneuf-sur-Loire - 3 tháng 11 năm 1373, Évreux), còn được gọi là Jeanne của Valois (tiếng Pháp: Jeanne de Valois), là con gái của vua Jean II của Pháp và người vợ đầu tiên của ông, Jutta của Bohemia. Bà kết hôn với Carlos II của Navarra (được gọi là Charles Xấu xa), và trở thành Vương hậu của Navarra. Bà từng là nhiếp chính của Navarra trong thời gian Charles II vắng mặt từ năm 1369 đến năm 1372.

Hôn nhân
Lần đầu tiên bà được hứa hôn với Jean xứ Brabant, con trai của Công tước Jean III xứ Brabant và vợ của ông là Marie xứ Évreux. Tuy nhiên, cuộc hôn nhân đã không diễn ra.

Làm vương hậu
Thay vào đó, Jeanne đã kết hôn vào ngày 12 tháng 2 năm 1352 với Vương tử Carlos, tại Chateau du Vivier, gần Fontenay-Trésigny ở Brie, Coutevroult. Ông là con trai của Philippe III của Navarra và vợ của ông, Juana II của Navarra. Jeanne và Carlos là anh em họ đời thứ ba. Vì tuổi tác của mình chênh lệch với hôn phu, bà vẫn ở Pháp cho đến năm 1360, đến khi bà đủ 17 tuổi.

Cuộc hôn nhân của bà lúc đầu là xa cách, nhưng Carlos cuối cùng đã tin tưởng bà, ông bổ nhiệm bà làm nhiếp chính khi lên đường tham chiến ở Pháp vào năm 1369, và bà đã cai trị thành công cho đến khi ông trở về vào năm 1372, một năm trước khi bà qua đời.

Jeanne mất năm 1373 ở tuổi 30, tại Évreux. Bà được chôn cất trong Vương cung thánh đường Thánh Denis.

Hậu duệ
Jeanne và Charles có bảy người con:

 María (1360, Puente la Reina – trước 1400), kết hôn tại Tudela vào ngày 20 tháng 1 năm 1393 với Alfonso I xứ Gandia (mất năm 1412). Cuộc hôn nhân của họ không có con.
 Carlos (1361–1425), kết hôn với Leonor của Castilla, có con.
 Bonne (1364 – trước 1389)
 Pierre, Bá tước Mortain (khoảng 31 tháng 3 năm 1366, Évreux - 29 tháng 7 năm 1412, Nevers), kết hôn tại Alençon vào ngày 21 tháng 4 năm 1411 với Catherine (1380–1462), con gái của Pierre II xứ Alençon. Cuộc hôn nhân của họ không có con.
 Philippe (1368), chết trẻ.
 Juana (1370–1437), lần đầu tiên kết hôn với Jean IV xứ Bretagne, có con; và sau này là Henry IV của Anh. Cuộc hôn nhân thứ hai của bà không có con.
 Blanca (1372–1385, Olite).

Gia phả

Chú thích

Tham khảo

Người Pháp thế kỷ 14
Vương tộc Valois
Công chúa Pháp
Vương hậu Navarra


title: Hermya diabolus

text:
Hermya diabolus là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hermya


title: Onthophagus producticollis

text:
Onthophagus producticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

P


title: Q-Force

text:
Q-Force là loạt phim hoạt hình người lớn hài hước của Mỹ trên nền tảng Netflix. Tháng 4 năm 2019, Netflix đã đặt hàng 10 tập của loạt phim với Gabe Liedman đảm nhiệm vai trò nhà sản xuất cùng các giám đốc sản xuất bao gồm Sean Hayes, Todd Milliner và một số người khác. Phim được phát hành vào ngày 2 tháng 9 năm 2021.

Nội dung
Loạt phim là hành trình của Queer Force (Q-Force), một nhóm siêu điệp viên ở phía Tây Hollywood gồm những thành viên thuộc cộng đồng LGBT với người đứng đầu là một đặc vụ đồng tính với phong cách James Bond, Steve Maryweather (hay còn được gọi là Đặc vụ Mary). Vì là một phân bộ toàn những người thuộc cộng đồng LGBT nên họ luôn bị đánh giá thấp, không được giao nhiệm vụ mặc dù đã rất cố gắng. Sau mười năm chờ đợi, Mary đã quyết định đứng lên để khẳng định bản thân mình cũng như khả năng thực sự của nhóm trước tổ chức American Intelligence Agency (AIA), cả bọn đã tự giải quyết một vụ án và cuối cùng cũng nhận được sự công nhận từ tổ chức, nhưng bên cạnh đó, cả nhóm phải đón nhận thêm một thành viên mới, một người đàn ông thẳng.

Lồng tiếng

 Sean Hayes vai Steve Maryweather: Được biết đến với tên Đặc vụ Mary, Steve từng là một ngôi sao sáng của tổ chức AIA trước khi anh công khai mình là người đồng tính nam. Anh là người chỉ huy của nhóm Q-Force.
 Gary Cole vai Giám đốc Dirk Chunley: Giám đốc của AIA, một người đàn ông dị tính và cứng rắn.
 David Harbour vai Đặc vụ Rick Buck: Một đặc vụ dị tính được chuyển đến nhóm Q-Force khi nhóm được công nhận là một tổ chức điệp viên chính thức.
 Patti Harrison vai Stat: Thành viên của Q-Force, một hacker, cô là một người phụ nữ chuyển giới.
 Laurie Metcalf vai V: Phó giám đốc của AIA, một người phụ nữ cấp cao trong tổ chức, cô luôn công nhận tài năng thực sự của Mary.
 Matt Rogers vai Twink: Thành viên của Q-Force, một bậc thầy người Pháp-Canada trong việc cải trang, anh là một người đồng tính nam và là một drag queen chính hiệu.
 Wanda Sykes vai Deb: Thành viên của Q-Force, một kỹ sư máy móc người da màu đầy kinh nghiệm, cô là một người đồng tính nữ và là vợ của Pam.
 Gabe Liedman vai Benji: Người yêu của Mary, luôn vô tình vào vòng hiểm nguy vì mối quan hệ quá gần gũi với Q-Force.
 Stephanie Beatriz vai Mira Popadopolous: Công chúa của Gyenorvya (nhân vật được dựa trên bộ phim Nhật ký công chúa) và là bạn gái của Buck

Tập phim

Phát hành
Mùa đầu tiên của phim được ra mắt vào ngày 2 tháng 9 năm 2021.

Đánh giá
Trên trang đánh giá tổng hợp Rotten Tomatoes, loạt phim nhận được điểm là 20% tương đương với mức điểm 4/10 với 5 bài nhận xét. Trên Metacritic, phim nhận về 45 điểm trên thang điểm 100 với 7 bài đánh giá, "các bài đánh giá trung bình và hỗn hợp".

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chương trình truyền hình tiếng Anh
Phim truyền hình Mỹ ra mắt năm 2021
Phim truyền hình hoạt hình người lớn Mỹ thập niên 2020


title: Callionymus regani

text:
Callionymus regani là một loài cá biển thuộc chi Callionymus trong họ Cá đàn lia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1979.

Phân bố và môi trường sống
C. regani ban đầu được tìm thấy tại bãi ngầm Saya de Malha, ở độ sâu khoảng 148 m. Tuy nhiên, vào năm 2015, loài cá này đã được ghi nhận ở vùng ven biển Cửa Lò, tỉnh Nghệ An.

Chú thích

R
Động vật được mô tả năm 1979


title: Mill Ends Park

text:
Công viên Mill Ends (đôi khi bị gọi nhầm là công viên Mill's End) là một công viên đô thị nhỏ, gồm một cái cây, nằm ở dải trung tuyến của SW Naito Parkway, sát lối đi dọc theo sông Willamette, gần đường SW Taylor ở trung tâm thành phố Portland, Oregon, Hoa Kỳ. Công viên là một vòng tròn nhỏ, chỉ dài , với tổng diện tích . Đây là công viên nhỏ nhất trên thế giới, được công nhận lần đầu năm 1971, theo Sách Kỷ lục Guinness.

Lịch sử

Năm 1948, một chỗ trống được chuẩn bị để lắp đặt một cây cột đèn. Sau đó, khi cây cột chưa được dựng và cỏ dại mọc lên, nhà bình luận Dick Fagan của Tạp chí Oregon đã trồng hoa trong lỗ và đặt tên nó theo chuyên mục của mình trong bài báo: "Mill Ends" (gợi nhắc đến những mảnh gỗ không đều còn sót lại sau quá trình sản xuất tại các xưởng gỗ). Văn phòng của Fagan trong tòa nhà tạp chí hướng ra dải phân cách nằm ở giữa con đường đông đúc ở đằng trước (lúc đó được gọi là Đại lộ SW Front).

Công viên từng được dành riêng cho Ngày Thánh Patrick, 1976, là "thuộc địa leprechaun duy nhất ở phía tây Ireland ", theo Fagan.

Nguồn gốc

Fagan kể câu chuyện về nguồn gốc của công viên: Ông ta nhìn ra cửa sổ và phát hiện một con yêu tinh đang đào trong hố. Ông chạy xuống và chộp lấy yêu tinh, nghĩa là ông ta đã được một điều ước. Fagan nói rằng ông ta muốn có một công viên của riêng mình, nhưng ông ta không nói kích thước của công viên theo mong muốn nên yêu tinh chỉ cho ông ta cái lỗ. Trong hai thập kỷ tiếp theo, Fagan thường giới thiệu công viên và yêu tinh của mình trong chuyên mục của ông ấy. Fagan tuyên bố là người duy nhất có thể nhìn thấy Patrick O'Toole.

Fagan đã thông báo một mối đe dọa của O'Toole về giờ giới nghiêm lúc 11 giờ với tất cả các công viên thành phố. O'Toole đã thách thị trưởng đuổi ông ta và những người theo dõi ông ta khỏi Mill Ends, đồng thời đe dọa rằng một lời nguyền yêu tinh sẽ xảy đến với thị trưởng nếu ông ta cứ cố gắng làm vậy. Sau đó, chẳng hành động pháp lý nào được thực hiện, và những yêu tinh eprechaun được phép ở lại công viên sau nhiều giờ.

Quá trình phát triển

Fagan chết vì ung thư vào năm 1969, nhưng công viên vẫn tồn tại và được chăm sóc bởi những người khác. Nó được coi là một công viên thành phố chính thức vào năm 1976.

Vòng tròn nhỏ của công viên hay được đặt vào những vật phẩm khác thường, trong nhiều thập kỷ, gồm bể bơi cho bươm bướm (hoàn chỉnh và được trang bị bảng lặn), một chiếc móng ngựa, một mảnh của tòa nhà Tạp chí và một bánh xe Ferris thu nhỏ, được mang tới bằng một chiếc cần cẩu. Vào ngày lễ Thánh Patrick năm 2001, công viên được một yêu tinh leprechaun nhỏ dựa vào nồi vàng viếng thăm cùng những bức vẽ của trẻ em về những chiếc áo choàng bốn lá và leprechaun. Công viên tiếp tục là nơi tổ chức các lễ hội Ngày Thánh Patrick. Các sự kiện được tổ chức tại đây bao gồm các buổi hòa nhạc của Clan Macleay Tube Band, dã ngoại và hoạt động trồng hoa hồng của Junior Rose Festival Court.

Tháng 2 năm 2006, trong quá trình làm đường bên ngoài Trung tâm Thương mại Thế giới Portland, công viên được dời đi tạm thời, cách khoảng  từ vị trí gốc. Ngày 16 tháng 3 năm 2007, công viên đã được đưa về chỗ cũ, hiện có tên là SW Naito Parkway, theo đúng phong cách Ngày Thánh Patrick với Hoàng gia Rosarians, kèn túi và gia đình Fagan, cả người vợ của Fagan là Kinda cũng tham dự. Một trong những người con trai của Fagan là Pat Fagan, sống ở Gladstone rất thích chia sẻ công viên với con trai của mình. "Thằng bé yêu nó," Pat Fagan nói. "Đây vẫn là thuộc địa yêu tinh lớn nhất phía tây Ireland."

Tháng 12 năm 2011, lính nhựa và những biển báo nhỏ được đặt trong Mill Ends như thể cuộc biểu tình chớp nhoáng Occupy Portland. Một người đàn ông tên Cameron Scott Whitten đã bị bắt sau khi anh ta từ chối yêu cầu di chuyển khỏi vỉa hè của cảnh sát.

Vào tháng 3 năm 2013, cây của công viên bị đánh cắp. Chính quyền đã trồng một cây khác thay vào. Một ngày sau đó, một người qua đường nọ thấy thứ giống như cây cũ, được đặt bên cạnh cây mới.

Tháng sau, các quan chức Burntwood phàn nàn với Guinness. Họ cho rằng Mill Ends không đủ lớn để trở thành công viên và công viên Prince's nhỏ nhất ở Anh nên giữ kỷ lục thế giới vì nó "có hàng rào bao quanh". Trước tình hình đó, các tình nguyện viên dựng lên một hàng rào (cao vài inch) xung quanh và đóng một "người bảo vệ vũ trang" trong công viên.

Công viên trước đây từng có một bánh xe Ferris nhỏ được "đem đến bằng một chiếc cần cẩu có kích thước bình thường" (cần cẩu thật).

Năm 2018, Công viên & Giải trí Portland đã lắp đặt một chiếc bảng hiệu công viên thu nhỏ và trồng hoa hồng thu nhỏ.

Vào tháng 12 năm 2019, cây trong công viên bị chặt bởi một kẻ phá hoại vô danh. Tuy nhiên, cái cây đã nhanh chóng được thay thế.

Xem thêm

 Công viên Forest, cũng ở Portland, là một trong số những khu rừng đô thị lớn nhất cả nước với hơn 5.000 mẫu Anh (khoảng 20,2 cây số vuông)
 Công viên Waldo, một công viên nhỏ khác chỉ có một cái cây, nằm ở Salem gần đó

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Công viên Mill End: Công viên nhỏ nhất thế giới. Atlas Obscura

Hộp thông tin khung bản đồ không có ID quan hệ OSM trên Wikidata


title: Bocchoris rufiflavalis

text:
Bocchoris rufiflavalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bocchoris


title: Turchessa

text:
Turchessa hoặc Turchesca là giống cừu bản địa hiếm của Ý. Nó bắt nguồn từ chân đồi Vesuvius, ở Campania ở miền nam nước Ý. Giống cừu này cũng có thể được gọi là Pecora di Poggiomarino', theo cộng đồng Poggiomarino trong khu vực đó. Tình trạng bảo tồn của nó không rõ ràng.

Lịch sử
Nguồn gốc của giống cừu Turchessa không rõ ràng. Nó dường như có nguồn gốc ở chân đồi Vesuvius, ở Campania ở miền nam Italy, trong khu vực Sarno thuộc tỉnh Salerno và Avella ở tỉnh Avellino, nhưng hiện nay phân bố chủ yếu ở các tỉnh Avellino và Benevento. Giống như cừu Laticauda, phân bố trong cùng một khu vực, và giống Barbaresca của Sicily, nó xuất phát từ sự lai tạo của các giống địa phương với cừu đực Barbary (hoặc Barbarin) có nguồn gốc Maghrebi. Những thứ này có thể đã được đưa đến khu vực bởi nhà vua Bourbon Charles VII ở Naples.

Từng được gợi ý rằng Turchessa là một từ đồng nghĩa của Laticauda,, tuy nhiên, Turchessa là một giống cừu đuôi lớn hơn.

Giống cừu Turchessa là một trong bốn mươi bốn giống cừu địa phương có phân bố hạn chế được chính thức công nhận bởi Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Italia, Bộ Nông nghiệp Ý. Một cuốn sách lưu giữ phả hệ của giống này được giữ bởi Associazione Nazionale della Pastorizia, hiệp hội chăn nuôi cừu quốc gia Ý.

Năm 2007, tổng số cá thể của giống này được báo cáo là 4, trong cùng năm FAO phân loại tình trạng bảo tồn của nó là "quan trọng".Nghiên cứu thêm về số lượng và phân phối giống là cần thiết. Một số nhỏ cá thể giống cừu này được lưu giữ bởi Consorzio / la Sperimentazione, Divulgazione e Applicazione di Biotecniche Sáng tạo của Benevento.

Ghi chú

Giống cừu


title: Mormo bicolor

text:
Mormo bicolor là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mormo


title: Đại dịch COVID-19 tại Ecuador

text:
Đại dịch COVID-19 tại Ecuador là một phần của đại dịch COVID-19 trên toàn thế giới gây ra bởi virus SARS-CoV-2. Virus này được xác nhận đã lan tới Ecuador ngày 29 tháng 2 năm 2020 khi một người phụ nữ trong độ tuổi 70 xét nghiệm dương tính với virus. Vào tháng 4, Ecuador được coi là một "điểm nóng" đang nổi của đại dịch ở Mỹ Latinh, với thành phố Guayaquil bị quá tải đến mức phải để thi thể trên đường phố. Hiện quốc gia này đứng thứ bảy về số ca nhiễm tại Mỹ Latinh, sau Brazil, Peru, Mexico, Colombia, Chile, và Argentina.

Tính đến tháng 4 năm 2020, Ecuador đã phát hành quan tài bằng bìa cứng do khó khăn trong việc chôn cất thi thể. Chính phủ đã xây dựng những lò hỏa thiêu khẩn cấp để hỏa táng những thi thể ở trên đường. Đại dịch đã khiến giá dầu giảm mạnh, tác động tiêu cực đến nền kinh tế Ecuador.

Số người chết được cho là cao hơn nhiều con số chính thức do việc xét nghiệm còn ít ỏi, với số ca tử vong ghi nhận nhiều hơn hàng ngàn ca so với con số thông thường trong giai đoạn không có dịch. Phân tích của tờ The New York Times phát hiện 7.600 ca tử vong dư thừa xảy ra từ 1 tháng 3 đến 15 tháng 4, với tỉ lệ tử vong tăng gấp ba lần thông thường, cho thấy số người chết chính thức thấp hơn khoảng 15 lần.

Tính đến ngày 14 tháng 8 năm 2023, Ecuador ghi nhận 1,069,114 trường hợp mắc COVID-19 và 36,042 trường hợp tử vong.

Số ca nhiễm theo tỉnh

Bối cảnh
Ngày 12 tháng 1, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xác nhận một loại virus corona mới là nguyên nhân của một bệnh hô hấp trong một nhóm người tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, được thông báo lên WHO ngày 31 tháng 12 năm 2019.

Không như SARS năm 2003, tỷ lệ tử vong ca bệnh của COVID-19 thấp hơn, tuy nhiên khả năng truyền bệnh lại lớn hơn rất nhiều, dẫn đến tổng số ca tử vong đáng kể ở một số quốc gia.

Ghi chú

Tham khảo

Đại dịch COVID-19 tại Nam Mỹ
Đại dịch COVID-19 theo quốc gia và vùng lãnh thổ
Ecuador 2020


title: Mormonia phalanga

text:
Mormonia phalanga là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mormonia


title: Quỹ quốc tế về phát triển nông nghiệp

text:
Quỹ quốc tế về phát triển nông nghiệp (tiếng Anh: International Fund for Agricultural Development, viết tắt: IFAD) là tổ chức chuyên môn của Liên Hợp Quốc được thành lập vào năm 1977, có tính chất là một định chế tài chính quốc tế hoạt động vì mục tiêu xóa đói giảm nghèo ở nông thôn nước đang phát triển.

Khoảng 3/4 người nghèo trên thế giới sống tại nông thôn thuộc các quốc gia đang phát triển nhưng chỉ có 4% hỗ trợ phát triển chính thức đầu tư cho nông nghiệp. Mục đích của IFAD là trợ lực cho người nghèo tại các khu vực này gia tăng thu nhập và cải thiện mức sống.

IFAD có trụ sở chính tại Roma, Ý. Tổ chức này là thành viên của Nhóm Phát triển Liên Hợp Quốc.

Hợp tác giảm nghèo nông thôn
IFAD hợp tác với các chính phủ để cấp vốn vay và viện trợ thông qua các chương trình và dự án để giúp người nghèo tự vươn lên thoát nghèo. Từ năm 1978 đến nay, IFAD đã đầu tư khoảng 12 tỉ đô la Mỹ và 7,5 tỉ mác Đức thông qua 860 dự án và chương trình, vươn tới 370 triệu người nghèo nông thôn. Vốn đối ứng của các chính phủ và các nguồn tài chính khác ở các quốc gia dự án là 10,8 tỉ đô la Mỹ; các nhà tài trợ đồng tài trợ thêm 8,8 tỉ đô la. Tổng cộng vốn đầu tư là 19,6 tỉ đô la.

IFAD chống đói nghèo không chỉ với tư cách bên cho vay mà còn là bên giúp đỡ người nghèo. Cơ chế đa bên tạo nền tảng mang tính toàn cầu để thảo luận các vấn đề chính sách quan trọng có ảnh hưởng đến kế sinh nhai của người nghèo nông thôn, đồng thời lôi kéo sự chú ý đối với trọng tâm phát triển nông thôn nhằm đạt được các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ.

Thành viên

IFAD rộng mở với tất cả các thành viên của Liên Hợp Quốc với điều kiện quốc gia đó cần phê chuẩn hiệp định đa phương mang tên "Hiệp định thành lập Quỹ quốc tế về phát triển nông nghiệp". IFAD có cơ quan ra quyết định cao nhất gọi là Hội đồng quản trị, mỗi năm họp một lần. Ban điều hành gồm 18 thành viên chính thức và 18 thành viên dự khuyết có trách nhiệm điều hành chung các hoạt động, xét duyệt cho vay và viện trợ. Đứng đầu ban điều hành là một vị Chủ tịch có nhiệm kỳ bốn năm. Tính đến tháng 2 năm 2015, IFAD có 176 thành viên. Các thành viên Liên Hợp Quốc nhưng không là thành viên IFAD gồm có Andorra, Bahrain, Ba Lan, Belarus, Brunei, Bulgaria, Cộng hòa Séc, Latvia, Liechtenstein, Litva, Monaco, San Marino, Serbia, Singapore, Slovakia, Slovenia, Turkmenistan, Úc và Ukraina. Các quan sát viên gồm có Tòa Thánh Vatican và Liên minh châu Âu.

Xem thêm
An ninh lương thực

Tham khảo

Tổ chức nông nghiệp
Nhóm Phát triển Liên Hợp Quốc
Cơ quan chuyên môn thuộc Liên Hợp Quốc
Nghèo
Khởi đầu năm 1977


title: Những năm tháng rực lửa

text:
Những năm tháng rực lửa (, Hán-Việt Kích tình nhiên thiêu đích tuế nguyệt, ) là một bộ phim truyền hình về tình cảm gia đình và nghị lực sống của một quân nhân Trung Hoa điển hình do Khang Hồng Lôi đạo diễn, Trần Bính soạn kịch, được xuất phẩm trên kênh BMN từ ngày 08 tháng 10 năm 2001.

Lịch sử
Truyện phim phỏng theo hồi kí Cha tôi vào thành phố (父親進城) của tác giả Thạch Chung Sơn, do Quần Chúng xuất bản xã ấn loát năm 2002.

Phim khắc họa cảnh sống chân thực trong một gia đình bình dân cơ bản Trung Quốc thời kì lĩnh tụ Mao Trạch Đông đương quyền. Hay nói cách khác, mô tả rõ nét cuộc sống xã hội Trung Hoa đại lục giai đoạn chuyển tiếp từ thổ cải sang văn cách, mà sau này thường được gọi là tiền văn cách hoặc thời Lôi Phong khi mà sinh hoạt chính trị xã hội Trung Quốc còn tương đối ôn hòa.

Nội dung

Tại lễ đón đoàn quân trong ngày giải phóng Đan Đông, anh hùng chiến đấu kiêm tham mưu trưởng Thạch Quang Vinh đứng tuổi bị cuốn hút trước vẻ tươi xinh của cô bé văn công Trữ Cầm. Hai người chóng chuyển từ cảm mến sang thương yêu nhau, rồi không bao lâu thì làm đám cưới trước sự chứng kiến của toàn đơn vị bộ đội giải phóng. Bản tính cương nghị hào sảng của ông Thạch cùng đức tính nhu mì tháo vát của bà Trữ được gắn kết bởi lòng chân thành, nên cứ thế gầy dựng một gia đình đầm ấm với sự xuất hiện của con trai Thạch Lâm và con gái Thạch Tinh.

Vì yêu cô Trữ Cầm từ lâu mà không được đáp lại, chiến sĩ văn công đoàn Tạ Phong rối trí tới mức định bắn chết ông Thạch. Nhưng bất ngờ Thạch Quang Vinh biết truyện, bèn mạnh bước đi gặp họ Tạ, giữa hai người hóa giải mâu thuẫn và chuyển thù thành bạn. Vì chút hổ thẹn, Tạ Phong xung phong vào đoàn quân kháng Mĩ viện Triều rồi anh dũng hi sinh tại Triều Tiên. Hay tin Tạ Phong mất, Thạch Quang Vinh bày tỏ lòng kính trọng và tiếc thương người thanh niên đồng ngũ với mình, từ đó tuyến phim chỉ tập trung vào sinh hoạt gia đình ông Thạch.

Những năm đầu giải phóng, tình hình trị an thành phố còn rất hỗn loạn, do là sĩ quan cao cấp nên nhà họ Thạch được phân cho một căn nhà tương đối khang trang tại một phố trung lưu mà nay chuyển thành phố nhà binh. Bà Trữ xuất thân là tiểu thư đài các, nay bắt đầu phải làm quen với đời quân ngũ và cuộc sống của lớp người lao động nghèo. Sợi dây duy nhất gắn kết được ông bà chỉ là tình cảm lứa đôi cùng sự bảo bọc các con còn thơ dại, ngoài ra họ không có được chút vật chất gì đáng giá.

Ở trong quân ngũ, ông Thạch được ví là mẫu người hô mưa gọi gió, như cá gặp nước, nhưng khi về cuộc sống gia đình, ông là người hoàn toàn cô đơn và bất lực, không thể giải quyết dù là truyện nhỏ như nhặt rau đun nước hay dạy các con. Vì thế, bọn trẻ cứ lớn lên như cỏ mọc hoang, ít khi chịu sự quản thúc của cha mẹ. Truyện phim từ lúc này tách thành hai giai đoạn: Khi anh em Thạch Lâm Thạch Tinh còn nhỏ và lúc cả hai đã phương trưởng.

Trong những năm tháng trăng trầm của Trung Quốc thời Mao chủ tịch đương vị, gia đình quân nhân được liệt vào hạng ưu tú trong xã hội, có cảnh sống tương đối thoải mái so với sinh hoạt toàn quốc. Nhưng trái với những biệt đãi đó, nhà họ Thạch từ âm ỉ đến nhen lên xung đột chỉ vì bản tính hà khắc tới mức thủ cựu của ông Thạch Quang Vinh. Ông bà bắt đầu to tiếng vì cách nuôi dạy con cái, trong khi hai đứa Thạch Lâm Thạch Tinh ngày càng khó bảo. Hầu như hôm nào ông bà cũng phải đau đầu vì những truyện tinh quái của chú bé Thạch Lâm. Nhưng bù lại, Thạch Lâm rất linh lợi, được các cán bộ trong đơn vị bố yêu quý, có lúc tìm cách giấu khuyết điểm để chú khỏi bị bố phạt đòn.

Đương khi truyện nhà còn rối ren, bỗng dưng bà Trữ Cầm lại có mang, được một thì gian sinh thêm cậu bé Thạch Hải. Cảnh nhà lúc này càng thêm túng bấn, nhất là khi xã hội Trung Quốc đang dần hừng hực cuộc văn cách tàn khốc, và những tiêu chuẩn đặc biệt dành cho sĩ quan cứ hụt dần theo đà suy thoái chung.

Khi cuộc văn cách qua đi, anh em họ Thạch đã trưởng thành. Vì mê đời chiến sĩ tự tấm bé, Thạch Lâm nhập ngũ để noi gương Lôi Phong và cũng giúp gia đình bớt gánh nặng, trong khi Thạch Tinh đi học làm y tá. Bấy giờ Thạch Hải sắp xong trung học và đang phân vân vào đại học hay đi làm công nhân để đỡ đần bố mẹ. Thạch Tinh bắt đầu có tình cảm đặc biệt với một công an viên và là hàng xóm lâu năm tên Tiểu Ngũ Tử.

Cảnh nhà đang khá dần lên thì ông Thạch Quang Vinh trở bệnh, rồi hấp hối. Tới lúc này, ông chỉ có bà Trữ Cầm bên cạnh để ngẫm lại những năm tháng đã qua trong đời và vỡ lẽ ra thế nào là hạnh phúc gia đình.

Nhân vật
 Thạch Quang Vinh (Tôn Hải Anh): Xuất thân từ một hộ nghèo ở huyện Ma Cô Đồn tỉnh Liêu Đông. Ông gia nhập liên quân kháng Nhật từ năm 1935, trở thành chiến sĩ Diên An rồi về giải phóng Bắc Kinh với chức vụ tham mưu trưởng, sau đó lại tham gia Chiến tranh Triều Tiên. Năm 1980 ông hồi hưu với quân hàm thiếu tướng. Mẫu chỉ huy nghiêm khắc nhưng hào sảng với đồng đội, nhưng với gia đình lại rất bảo thủ trì trệ.
 Trữ Cầm (Lữ Lệ Bình): Xuất thân trong một gia đình thượng lưu có danh vọng tại Bắc Kinh, thuở thiếu nữ đã là hoa khôi học đường, lớn lên tham gia đoàn văn công quân giải phóng một thì gian rồi kết hôn với tham mưu trưởng Thạch Quang Vinh. Bản tính bà rất hiền thục, giỏi cam chịu.
 Thạch Lâm (Hoàng Hải Ba): Con trai trưởng nhà họ Thạch. Tính tình ngỗ ngược hiếu động, hay sinh sự. Tuy nhiên, khi bước vào quân ngũ, anh tỏ ra can trường và luôn nêu cao đức chính trực cùng sự đòi hỏi công lý cho mọi người.
 Thạch Tinh (Trần Lệ Na): Con gái duy nhất nhà họ Thạch. Là đứa con biết hiếu đễ và chăm ngoan, thừa hưởng sự tinh tế của mẹ và tính háo thắng của cha.
 Thạch Hải (Đường Ba): Con út nhà họ Thạch. Tính cách nhạy cảm hiền lành, do từ nhỏ được nuông chiều nên chỉ biết nhìn đời qua sách vở. Sau khi tất nghiệp Đại học Liêu Đông, anh nhập ngũ rồi xin tới Tây Tạng đồn trú.
 Tạ Phong (Điền Tiểu Khiết): Mối tình đầu của bà Trữ Cầm. Ông là mẫu người yếu đuối, có tố chất nghệ sĩ hơn là chiến sĩ, nhưng đôi khi liều lĩnh.
 Tiểu Ngũ Tử (Lý Bác): Cận vệ của ông Thạch Quang Vinh khi làm đại tá. Mẫu người trung thực và hoạt bát, nhìn chung dễ mến. Anh là người yêu của Thạch Tinh.

Kĩ thuật
Phim được thực hiện tại Bắc Kinh đầu năm 2001.
 Thiết kế: Dương Tranh Quang
 Điều phối: Mã Kiến An, Khang Hồng Lôi, Trần Bính, Lý Tân Hoa

Văn hóa

Tại bản thổ Trung Hoa, bộ phim nhận được sự quan tâm sâu sắc của lớp khán giả trung niên ngay khi vừa phát hành, bởi thông điệp mà phim truyền tải cũng như lối dàn dựng về bối cảnh một thời tang thương trong lịch sử Trung Quốc đương đại, đạt hiệu suất 17% - khá cao ở thời điểm 2001. Phim được liệt hạng Tác phẩm ưu tú tại Giải Kim Ưng lần thứ XX, công bố ngày 20 tháng 12 năm 2002. Tới tháng 11 năm 2019 lại được đánh giá là một trong 10 phim truyền hình hay nhất nhân lễ kỷ niệm Đệ thất chu niên Thành lập Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Ít năm sau, phim được Đài truyền hình Việt Nam mua bản quyền công chiếu trên kênh VTV1 dưới nhan đề Những năm tháng rực lửa ở khung 09:00, thời điểm thường có tỉ lệ khán giả rất thấp. Tuy nhiên, bộ phim vẫn giành được cảm tình khá cao của công chúng và báo giới, bởi khai thác trúng tâm lý của xã hội hiện đại bắt đầu bị băng hoại vì cuộc sống bon chen vật chất, thờ ơ với các giá trị nhân văn gia đình muôn thuở.
 Mặc dù là phiên bản chuyển thể, song bộ phim lại được chế tác và phát hành trước cả khi cuốn hồi kí chính thức ra mắt độc giả toàn quốc.
 Khi tổng giám chế Trương Kỉ Trung nhận được kịch bản sơ khởi, ông đã ngồi trên bồn cầu trong phòng tắm mà khóc thống thiết.
 Quá trình đóng phim đã tác hợp nam tài tử Tôn Hải Anh (vai Thạch Quang Vinh) với nữ diễn viên Lữ Lệ Bình (vai Trữ Cầm), thời điểm đó cả hai đều chưa nổi danh. Sau khi phim phát sóng, họ cưới nhau.

Tham khảo
 Trường chinh (phim truyền hình)
 Huynh đệ (tiểu thuyết)

Liên kết

 Thông tin IMDb.CN
 Thông tin Bách Độ Bách Khoa
 Thông tin Đậu Biện điện ảnh

Phim truyền hình Trung Quốc
Phim dựa theo tác phẩm
Phim chiến tranh cách mạng
Phim về gia đình
Telenovela
Phim năm 2001


title: Karakul (mũ)

text:
Một chiếc mũ karakul (hay qaraqul) (tiếng Pashtun/tiếng Ba Tư: قراقلی), còn được gọi là mũ Jinnah ở Pakistan, là một chiếc mũ được làm từ lông của giống cừu Qaraqul. Chiếc mũ hình tam giác là một phần trang phục của người dân bản địa Kabul đã được nhiều thế hệ đàn ông ở Afghanistan mặc. Lông được dùng làm nón karakul thường là lông cừu Astrakhan, đuôi rộng, qaraqulcha hoặc Ba Tư. Qaraqul có nghĩa là lông đen trong tiếng Đột Quyết, các loại mũ tương tự là phổ biến giữa các dân tộc Đột Quyết. Chiếc mũ có đỉnh và gập phẳng khi cởi khỏi đầu người mặc.

Mũ qaraqul thường được sử dụng bởi những người đàn ông ở Trung và Nam Á. Qaraqul gấp được mặc bởi cựu vương Afghanistan, Amanullah Khan vào năm 1919. Karakul vốn nổi bật với tất cả những người đàn ông thành thị có giáo dục từ đầu thế kỷ 20, nay đã không còn hợp thời ở Afghanistan.

Xem thêm

 Astrakhan (lông thú)
 Astrakhan (mũ)
 Mũ nêm lông quân đội Canada
 Papakha
 Mũ Pilotka
 Taqiyah (mũ)

Tham khảo
 Một cú chạm

Trang phục Afghanistan
Mũ


title: Trường Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trường Đại học Vinh

text:
Trường Khoa học Xã hội và Nhân văn là một đơn vị đào tạo thuộc Trường Đại học Vinh - một trường đại học trọng điểm quốc gia của Việt Nam, có chức năng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, NCKH và phục vụ cộng đồng. Trường Khoa học Xã hội và Nhân văn được thành lập ngày 01/09/2021 theo Nghị quyết số 12/NQ-HĐT, ngày 21/7/2021 của Hội đồng trường Trường Đại học Vinh trên cơ sở sáp nhập Khoa Luật và Viện Khoa học Xã hội và Nhân văn.

Lịch sử
 Năm 2001, trường Đại học sư phạm Vinh chính thức đổi tên thành trường Đại học Vinh mở ra một bước mới trong đào tạo nhà trường. Ngoài các ngành sư phạm đã tạo nên thương hiệu, lần lượt các ngành khoa học xã hội nhân văn ra đời đáp ứng nhu cầu của xã hội.
 Lần lượt các ngành đào tạo Luật, Chính trị (khoa Giáo dục chính trị); Công tác xã hội, Quản lý văn hoá, Du lịch (khoa Lịch sử); Báo chí (khoa Ngữ văn) ra đời.
 Năm 2009, khoa Luật ra đời với sự tách ra từ bộ môn Luật của Khoa Giáo dục chính trị.
 Tháng 7/2018, các khoa Giáo dục chính trị, Sư phạm Ngữ văn, Sư phạm Lịch sử, Địa lý - Quản lý tài nguyên sáp nhập và cải tổ. Các ngành cử nhân khoa học xã hội nhân văn được  sáp nhập thành Viện Khoa học Xã hội - Nhân văn gồm các ngành Chính trị học, Chính sách công, Quản lý nhà nước, Báo chí, Công tác xã hội,Quản lý văn hoá và Du lịch; các ngành sư phạm thuộc các khoa được sáp nhập về Viện Sư phạm Xã hội.
 Tháng 9/2021, khoa Luật sáp nhập với Viện Khoa học Xã hội - Nhân văn thành Trường Khoa học Xã hội và Nhân Văn theo định hướng phát triển của Trường Đại học Vinh.
 Cùng với sự đổi mới và phát triển của Trường Đại học Vinh, Trường Khoa học Xã hội và Nhân văn sẽ nâng cấp thành Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn trực thuộc Đại học Vinh trong tương lai.

Đào tạo
 Đào tạo cử nhân khoa học các ngành khoa học xã hội nhân văn: Luật, Chính trị học, Quản lý nhà nước, Quản lý văn hoá, Công tác xã hội, Báo chí, Du lịch,...
 Đào tạo trình độ thạc sĩ, tiến sĩ các ngành khoa học xã hội nhân văn: Chính trị học,....
 Trường chịu trách nhiệm đào tạo khối ngành khoa học xã hội và nhân văn, hợp tác quốc tế, nghiên cứu và tư vấn chính sách cho các tỉnh vùng Bắc Trung Bộ và cả nước.

Tổ chức

Đảng bộ

Ban giám hiệu

Công đoàn

Văn phòng

Đoàn Thanh niên

Khoa đào tạo
Hiện Trường Khoa học Xã hội và Nhân văn - Trường Đại học Vinh gồm 4 khoa:

1. Khoa Chính trị - Báo chí: phụ trách đào tạo các ngành Chính trị học, Quản lý nhà nước, Báo chí và các học phần Chính trị chung toàn trường.

2. Khoa Du lịch - Công tác xã hội: phụ trách đào tạo các ngành Du lịch, Quản lý văn hoá, Công tác xã hội.

3. Khoa Luật học: phụ trách đào tạo ngành Luật học.

4. Khoa Luật kinh tế: phụ trách đào tạo ngành Luật kinh tế.

Trung tâm
Trường Khoa học Xã hội và Nhân văn - Trường Đại học Vinh có 03 trung tâm trực thuộc:

1. Trung tâm Lữ hành - Du lịch

2. Trung tâm Tư vấn pháp luật

3. Trung tâm Nghiên cứu phát triển và hỗ trợ cộng đồng.

Nghiên cứu khoa học

Liên kết ngoài

Tham khảo

Xã hội và Nhân văn
Trường đại học và cao đẳng tại Nghệ An


title: Epidesma vinasia

text:
Epidesma vinasia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Epidesma


title: Johnny Jordan

text:
John William Jordan (8 tháng 11 năm 1921 - 9 tháng 1 năm 2016) là một cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Anh thi đấu ở vị trí tiền đạo.

Sinh ra ở Bromley, Kent, ông khởi đầu sự nghiệp với câu lạc bộ quê nhà Bromley, trước khi chuyển sang Grays Athletic, West Ham United (cầu thủ nghiệp dư), Tottenham Hotspur, Juventus, Birmingham City, Sheffield Wednesday, Tonbridge và Bedford Town. Jordan mất ngày 9 tháng 1 năm 2016 ởCambridge lúc 94 tuổi.

Tham khảo

Sinh năm 1921
Mất năm 2016
Cầu thủ bóng đá từ Bromley
Cầu thủ bóng đá Anh
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Bromley F.C.
Cầu thủ bóng đá Grays Athletic F.C.
Cầu thủ bóng đá West Ham United F.C.
Cầu thủ bóng đá Tottenham Hotspur F.C.
Cầu thủ bóng đá Juventus F.C.
Cầu thủ bóng đá Birmingham City F.C.
Cầu thủ bóng đá Sheffield Wednesday F.C.
Cầu thủ bóng đá Bedford Town F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ bóng đá Anh ở nước ngoài
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý
Cầu thủ bóng đá Tonbridge Angels F.C.
Cầu thủ bóng đá Juventus


title: Monte Melkonian

text:
Monte Melkonian (; cải cách: Մոնթե Մելքոնյան; 25 tháng 11 năm 1957 – 12 tháng 6 năm 1993), là một người anh hùng dân tộc cánh tả, nhà cách mạng nổi tiếng người Armenia trong lịch sử. Ông từng là một trong những thủ lĩnh lực lượng Quân đội bí mật giải phóng Armenia (ASALA) những năm 1980 và trở thành biểu tượng anh hùng ca của cả Nagorno-Karabakh lẫn Armenia trong những năm cuối đời.

Là một người Mỹ gốc Armenia, ông rời quê hương để tới Iran năm 1978, và tham gia vào cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979 lật đổ Shah. Sau đó, ông sang Liban vào thời kỳ cao điểm của nội chiến nước này và nhập hội với một đảng phái người Armenia ở Bourj Hammoud, sau này được biết tới là ASALA. Ông đã cùng các chiến hữu người Armenia tấn công vào công sứ Thổ Nhĩ Kỳ ở Paris năm 1981, tạo nên tiếng vang sau này trong lịch sử với khát vọng độc lập dân tộc Armenia. Do đó, ông bị cảnh sát Pháp bắt giam cho tới khi được trả tự do năm 1989.

Khi ông làm chỉ huy quân đội Nagorno-Karabakh với 4.000 người, ông không hề có kinh nghiệm chỉ huy quân sự nào và ông chỉ tham chiến với tư cách chỉ huy du kích ở Liban những năm 1970 tới 1980, đặc biệt là khi chống lại Lực lượng Phòng vệ Israel.

Ông có khá nhiều biệt danh nhưng có lẽ nổi bật nhất là Avo, khi ông chỉ huy chiến trận ở Karabakh, và đó cũng là lúc cuối cùng ông còn tiếp tục chiến đấu. Năm 1993, ông bị lính bắn tỉa Azerbaijan giết chết khi đang ở Merzili cùng năm người khác. Ông được an táng tại Yerablur và được công nhận là anh hùng dân tộc Armenia năm 1996.

Trong cuộc đời, ông là nhân vật gây được chú ý với cái nhìn chân thật, toàn diện, giàu lòng tình cảm cũng như yêu thương gia đình. Ông cũng đã có một khoảng thời gian đặc biệt ở Việt Nam khi ông tới Việt Nam Cộng hòa vài tháng trước khi kết thúc chiến tranh Việt Nam.

Thuở trẻ
Ông sinh ra vào 25 tháng 11 năm 1957 tại bệnh viện Visalia trong một gia đình gốc Armenia có bố là Charles (1918-2002) và mẹ là Zabel Melkonian (1920-2012). Ông là con thứ ba trong gia đình bốn con. Charles Melkonian vốn là nhân viên công chức nhỏ và Zabel là một giáo viên tiểu học. Theo những nguồn thu thập được, Monte tham gia vào một hội hướng đạo sinh dành cho nam và là một người giữ chốt bóng chày. Bản thân gia đình Melkonian không bao giờ nhắc nhiều về nguồn gốc Armenia của họ mà chỉ nhắc rằng nó đến từ một nước "rất xa xưa". Monte cũng chỉ bắt đầu có hứng tìm hiểu cội nguồn khi lên 11 tuổi, khi cả gia đình đi châu Âu năm 1969.

Trong khi đang học tiếng Tây Ban Nha ở lớp, giáo viên đã hỏi Monte về cội nguồn của cậu, song đã khá thất vọng khi cậu chỉ nói rằng cậu tới từ California. Thay vào đó, cô liền nhấn mạnh câu hỏi vào "tổ tiên" của Monte. Theo anh trai Monte là Markar, thì "cô giáo đã cho một cái nhìn không còn mang tính người dân Hoa Kỳ. Cô ấy không xem hai chúng tôi là người Mỹ như trước đây". Theo Markar, thì Monte đã liên tục lặp lại [câu hỏi của cô Blanca] rằng "Con đến từ đâu?".

Cũng vào hè năm ấy, cả gia đình tới thị trấn Merzifon ở Thổ Nhĩ Kỳ, nơi ông bà Monte xuất thân. Thị trấn lúc đấy có tới gần 25.000 người nhưng gần như hơn 17.000 người gốc Armenia trước đây đã gần như bị xóa sổ hoàn toàn do Cuộc diệt chủng người Armenia năm 1915 gây ra. Họ đã tìm thấy được một gia đình người Armenia năm đó, nhưng khi đó cậu mới biết được là gia đình đó, để được toàn mạng, đã làm chỉ điểm cho người Thổ diệt chủng người Armenia. Sau này, Monte nói với vợ rằng ông "đã không còn như trước sau chuyến đi đó. Ông đã tìm thấy cái gì đó đã mất...".

Giáo dục
Khi về California, ông thay vì tốt nghiệp sớm mà Hiệu trưởng đã gợi ý, đã lựa chọn con đường theo ý cha là du học sang các nước châu Á. Ở tuổi 15, ông tới Nhật Bản và trở thành người Armenia đầu tiên có gắn bó với đất nước Mặt trời mọc. Ông học kendo, kiếm đạo Nhật Bản, truyền thống samurai, tiếng Nhật và học cách sống ở Nhật Bản, và nó khiến ông có sự tự lập cao hơn, và tự tay ông đã tới các quốc gia Đông Nam Á khác, trong đó có Việt Nam, vài tháng trước khi miền Bắc xâm chiếm miền Nam.

Theo như những bạn học của ông ở Nhật Bản thuật lại, thì một bạn học nữ cùng lớp, vốn có tình cảm yêu đương với Monte, đã hỏi Monte về khát vọng tương lai của cậu. Monte đã tỏ ra khập khững, song Monte đã nói rằng cậu muốn làm gì đó đặc biệt trong tương lai. Điều đó sau này đã được cụ thể hóa bằng cuộc chiến của ông về sau này.

Trên đường về Hoa Kỳ, ông vào Đại học California tại Berkeley với bằng Nhiếp chính và chuyên sâu vào lịch sử Á lục và khảo cổ. Năm 1978, ông đã giúp giới thiệu tổ chức một triển lãm về văn hóa và di tích Armenia tại thư viện trường, nhưng những tài liệu liên quan tới Thảm sát Armenia 1915-23 đã bị yêu cầu gỡ bỏ bởi công sứ Thổ Nhĩ Kỳ ở San Francisco, nhưng sau các cuộc biểu tình phản đối, thì thư viện Đại học lại đồng ý cho giới thiệu lại nó. Ông tốt nghiệp sau ba năm và được chấp nhận vào học khảo cổ tại Đại học Oxford ở Anh, nhưng thay vì ông đi theo nó, ông lại chọn bỏ dở giấc mơ khảo cổ để tìm kiếm con đường tìm lại cội nguồn độc lập dân tộc của người Armenia.

Ra đi

Ở Iran

Liban và sự ra đời của ASALA

Bị cầm tù và tự do

Armenia hậu Xô viết

Chiến tranh Nagorno-Karabakh

Cái chết và di sản

Niềm tin

Cuộc sống riêng tư

Phần thưởng
Nguồn:

Nguồn

Tiểu sử

Melkonian, Monte (1990). The Right to Struggle: Selected Writings of Monte Melkonian on the Armenian National Question. San Francisco: Sardarabad Collective

Xem thêm

 The Monte Melkonian Fund is a non-profit charity established in 1995 and is dedicated in Melkonian's honor.
 Gallery of Monte Melkonian on the Melkonian Fund Website include photos of his youth, years spent in Lebanon and Karabakh.
 Monte Melkonian Video
 , including an interview with his wife
 2-part documentary video about Monte, including rare interviews, on Google Video: Part 1 and Part 2
 Road to revolution: PhD? I'd rather be a terrorist . By Philip Marsden. The Times. ngày 12 tháng 3 năm 2005.

Sinh năm 1957
Mất năm 1993
Người Mỹ gốc Armenia
Armenia
Anh hùng dân tộc
Cựu sinh viên Đại học California tại Berkeley


title: Thập diện mai phục

text:
Thập diện mai phục (; tựa tiếng Anh: House of Flying Daggers) là một bộ phim tình cảm võ hiệp năm 2004 của Trung Quốc và Hồng Kông hợp tác sản xuất. Phim do Trương Nghệ Mưu đạo diễn và có sự tham gia của Kaneshiro Takeshi, Chương Tử Di và Lưu Đức Hoa. Không giống như nhiều phim võ hiệp khác, đây là một bộ phim thiên về chuyện tình hơn là một phim võ thuật. Phim được phát hành giới hạn tại Mỹ vào ngày 3 tháng 12 năm 2004, tại New York và Los Angeles, và công chiếu ở một số rạp phụ trong nước hai tuần sau.

Phim được chọn đệ trình lên giải Oscar cho phim ngoại ngữ hay nhất năm 2004 nhưng không thành công, mặc dù vậy phim vẫn nhận đề cử quay phim đẹp nhất.

Nội dung
Phim lấy bối cảnh Trung Hoa cổ xưa, thời gian này có một lực lượng phiến quân tên Phi Đao Môn nổi dậy chống lại triều đình. Hai vị quan võ Kim bộ đầu và Lưu bộ đầu là bạn thân của nhau, nhận được lệnh đi giết thủ lĩnh Phi Đao Môn trong vòng 10 ngày. Đây được xem là nhiệm vụ khó khăn khi không ai biết mặt người thủ lĩnh ấy.

Lưu bắt giữ Tiểu Muội, cô gái mù bị tình nghi là con gái của người thủ lĩnh cũ. Kim giả vờ là người hiệp sĩ ủng hộ phe Phi Đao Môn, tấn công nhà tù để giải cứu Tiểu Muội, hòng lấy lòng tin của cô. Trong lúc Kim và Tiểu Muội trên đường về sào huyệt Phi Đao Môn, Lưu đã dẫn lực lượng viện binh đi theo họ. Không may, Kim và Tiểu Muội yêu nhau.

Để cho sự việc trở nên chân thật hơn, Lưu cho binh lính giả vờ phục kích hai người. Sau đó họ bị phục kích thật sự bởi nhóm binh lính khác. Trong cuộc gặp gỡ bí mật, Lưu giải thích rằng quan binh triều đình muốn cả Kim và Tiểu Muội phải chết. Vài ngày sau, Kim và Tiểu Muội bị phục kích lần nữa, nhưng được phe Phi Đao Môn cứu mạng và đưa về sào huyệt.

Thực ra Tiểu Muội không hề bị mù và cô đã hứa hôn với Lưu, người được tiết lộ là thành viên của Phi Đao Môn. Phi Đao Môn không hề sợ quân triều đình, họ chỉ đang chờ thời điểm tổng tấn công. Lưu đau khổ nói với Tiểu Muội rằng anh chờ đợi cô suốt 3 năm kể từ ngày anh làm gián điệp trong triều đình, và hỏi tại sao cô có thể yêu Kim chỉ trong 3 ngày, chỉ nghe cô trả lời là cô đã trao trái tim cho Kim.

Lưu định cưỡng hiếp Tiểu Muội, nhưng một người đàn chị đã phóng dao vào lưng Lưu. Tiểu Muội được lệnh giết chết Kim vì anh là quan triều đình, nhưng cô đã thả anh ra và từ chối bỏ trốn cùng anh. Một lúc sau, Tiểu Muội đổi ý và cưỡi ngựa đuổi theo Kim, cô bị Lưu phóng dao vào ngay ngực. Kim phát hiện ra Lưu và hai người đàn ông bắt đầu đánh nhau. Một cơn bão tuyết ập xuống, trong khi quân triều đình chuẩn bị tấn công sào huyệt Phi Đao Môn.

Một tình huống căng thẳng diễn ra, kết quả là Kim và Lưu không chết, chỉ có Tiểu Muội chết, vì cô rút con dao ra khỏi ngực. Lưu bỏ đi vào rừng trong khi Kim gào khóc bên xác Tiểu Muội.

Diễn viên
Kaneshiro Takeshi vai Kim bộ đầu
Chương Tử Di vai Tiểu Muội
Lưu Đức Hoa vai Lưu bộ đầu
Tống Đan Đan vai người đàn chị của Phi Đao Môn

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim năm 2004
Phim Trung Quốc
Phim Hồng Kông
Phim tiếng Trung Quốc
Phim tình cảm Trung Quốc
Phim hành động Trung Quốc
Phim võ thuật Trung Quốc
Phim cổ trang Trung Quốc
Phim tình cảm Hồng Kông
Phim hành động Hồng Kông
Phim võ thuật Hồng Kông
Phim cổ trang Hồng Kông
Phim do Trương Nghệ Mưu đạo diễn
Phim lãng mạn Hồng Kông
Phim võ thuật kỳ ảo
Phim hãng Pathé
Phim của Focus Features
Phim của Sony Pictures Classics
Phim hành động thập niên 2000
Phim lãng mạn thập niên 2000


title: Enicospilus merdarius

text:
Enicospilus merdarius là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Enicospilus


title: Ropica papuana

text:
Ropica papuana là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Ropica


title: Agrotis feratra

text:
Agrotis feratra là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

F