title: HMS Rotherham (H09)

text:
HMS Rotherham (H09) là một tàu khu trục lớp R của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Ngừng hoạt động sau khi chiến tranh kết thúc năm 1945, nó được bán cho Ấn Độ năm 1948 và tiếp tục phục vụ cùng Hải quân Ấn Độ như là chiếc INS Rajput (D141) cho đến năm 1976, khi nó bị tháo dỡ.

Thiết kế và chế tạo

Được đặt hàng vào ngày 2 tháng 4 năm 1940 như một phần của Chương trình Khẩn cấp Chiến tranh thuộc Chi hạm đội Khẩn cấp 4, Rotherham được đặt lườn bởi xưởng tàu của hãng John Brown & Company ở Clydebank vào ngày 10 tháng 4 năm 1941. Nó được hạ thủy vào ngày 21 tháng 3 năm 1942, nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia vào tháng 8 và hoàn tất vào ngày 27 tháng 8 năm 1942. Tên nó được đặt theo tên Hạm trưởng Edward Rotheram, người chỉ huy chiếc  trong Trận Trafalgar năm 1805. Rotherham được hoàn tất như một soái hạm khu trục, với dàn vũ khí được cắt giảm đôi chút, lấy chỗ cho nhân sự của ban tham mưu Chi hạm đội và chỗ làm việc tương ứng.

Lịch sử hoạt động

Thế Chiến II
Rotherham hoàn tất việc chạy thử máy vào tháng 8 năm 1942. Sau một giai đoạn huấn luyện tại Scapa Flow, nó được phân công phục vụ tại Đại Tây Dương, hộ tống các đoàn tàu vận tải đi lại giữa Freetown, Sierra Leone và Cape Town cùng Durban thuộc Nam Phi cho đến cuối năm. Từ tháng 2 năm 1944, nó được bố trí tại Ấn Độ Dương, và đến tháng 4 đã gia nhập Hạm đội Đông để tham gia các chiến dịch tấn công các căn cứ của Nhật Bản tại Sumatra và Java, cùng Azad Hind phe Quốc gia Ấn Độ tại quần đảo Andaman, hoạt động như tàu hộ tống cho các tàu sân bay và thiết giáp hạm. Vào tháng 10 năm 1944, nó lên đường đi Simon's Town để tái trang bị.

Vào đầu năm 1945, Rotherham được bố trí để ngăn chặn các tàu bè Nhật Bản chuyển chở hàng tiếp liệu và binh lính tăng cường cho lực lượng đồn trú tại quần đảo Andaman và Nicobar, cũng như hỗ trợ cho các hoạt động quân sự tại Miến Điện. Vào tháng 2, cùng với các tàu chị em ,  và , nó tiến hành bắn phá đảo Coco Lớn, với hơn 1000 quả đạn pháo 4,7 inch được bắn từ bốn chiếc tàu khu trục. Sau đó nó tiến hành các nhiệm vụ tuần tra chống tàu và bắn phá bờ biển, và vào tháng 4 đã hỗ trợ cho cuộc đổ bộ của Đồng Minh gần Rangoon trong khuôn khổ Chiến dịch Dracula. Các nhiệm vụ hộ tống được tiếp nối cho đến khi Nhật Bản đầu hàng vào ngày 15 tháng 8 năm 1945.

Rotherham sau đó được bố trí trong Chiến dịch Zipper, cuộc tái chiếm Penang của Anh, và vào đầu tháng 9 trong Chiến dịch Tiderace, hộ tống một hạm đội do tàu tuần dương  dẫn đầu đi đến Singapore tiếp nhận sự đầu hàng của 77.000 binh lính Nhật tại đây. Bản thân vị chỉ huy của Rotherham đã tiếp nhận sự đầu hàng của 34.000 nhân sự thuộc Hải quân Đế quốc Nhật Bản tại Xưởng hải quân Singapore ở Sembawang, và để đánh dấu sự kiện này, lối ra vào chính của xưởng được đổi tên thành "Cổng Rotherham". Con tàu tiếp tục ở lại Singapore cho đến ngày 27 tháng 9, khi nó lên đường đi Trincomalee, rời khỏi đây vào ngày 2 tháng 10 để đi Portsmouth, nơi nó được cho xuất biên chế và đưa về lực lượng dự bị.

Chuyển cho Hải quân Ấn Độ
Rotherham được bán cho Ấn Độ vào năm 1948, và được chính thức chuyển giao cho Hải quân Ấn Độ vào ngày 27 tháng 7 năm 1949 như là chiếc INS Rajput (D141). Nó đã tham gia hoạt động trong cuộc Chiến tranh Ấn Độ-Pakistan 1971, đã đánh chìm tàu ngầm PNS Ghazi của Hải quân Pakistan bằng mìn sâu. Nó tiếp tục phục vụ cho đến năm 1976, khi nó được đưa vào danh sách loại bỏ, và bị tháo dỡ sau đó.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Lớp tàu khu trục Q và R
Tàu khu trục của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Tàu khu trục của Hải quân Ấn Độ
Tàu khu trục trong Chiến tranh Lạnh


title: Hình bán nguyệt

text:
khung|Một hình bán nguyệt với bán kính r.

Trong toán học (cụ thể là hình học), một hình bán nguyệt là quỹ tích một chiều của các điểm tạo thành một nửa đường tròn. Cung tròn của một hình bán nguyệt luôn là 180° (tương đương  radian). Nó chỉ có một trục đối xứng (đối xứng gương). Không mang tính kĩ thuật, cụm từ "hình bán nguyệt" đôi khi được dùng để chỉ nửa hình tròn, một hình hai chiều bao gồm đường kính nối hai đầu mút của cung cũng như tất cả điểm bên trong.

Theo định lý Thales, bất kỳ tam giác nội tiếp hình bán nguyệt và hai đỉnh nằm ở hai đầu mút của cung và đỉnh thứ ba nằm trên cung thì là một tam giác vuông, với góc vuông nằm ở đỉnh thứ ba.

Tất cả đường thẳng vuông góc với hình bán nguyệt đồng quy tại tâm của đường tròn chứa hình bán nguyệt đó.

Sử dụng
phải|nhỏ|300x300px|Một hình bán nguyệt với trung bình công và trung bình nhân của a và b
Một hình bán nguyệt có thể dùng để dựng trung bình cộng và trung bình nhân của hai độ dài sử dụng thước thẳng và com-pa. Nếu ta vẽ hình bán nguyệt có đường kính a+b thì độ dài bán kính của nó là trung bình cộng của a và b (do bán kính bằng một nửa đường kính). Trung bình nhân có thể được tạo bằng cách chia đường kính thành hai đoạn có độ dài a và b sau đó kẻ đoạn thẳng vuông góc với đường kính nối điểm đấy và cung tròn. Độ dài của đoạn thẳng đó là trung bình nhân của a và b, và có thể chứng minh bằng định lý Pytago. Sử dụng hệ quả này ta có thể cầu phương một hình chữ nhật (do một hình vuông có cạnh bằng trung bình nhân của hai cạnh hình chữ nhật thì có diện tích bằng diện tích hình chữ nhật đó), từ đó ta có thể cầu phương bất kỳ hình nào mà có thể dựng một hình chữ nhật có diện tích không đôi, ví dụ như một đa giác bất kỳ (nhưng không phải một hình tròn).

Phương trình

Phương trình cho hình bán nguyệt có trung điểm  của đường kính nối hai đầu mút và lõm từ dưới lên là:

Nếu lõm từ trên xuống, phương trình sẽ là

Arbelos
phải|nhỏ|300x300px|Một arbelos (phần màu xám)
Một arbelos là một phần mặt phẳng giới hạn bởi ba hình bán nguyệt tiếp xúc nhau ở đầu mút và nằm trên cùng một nửa mặt phẳng với đường thẳng (đường gốc) chứa ba đường kính.

Nếu hai hình bán nguyệt nhỏ có đường kính là a và b thì diện tích của arbelos bằng diện tích của đường tròn có đường kính bằng trung bình nhân của a và b, tức là bằng abπ.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Semicircle - Mathworld

Hình học sơ cấp


title: Orthosia askoldensis

text:
Orthosia askoldensis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Orthosia (chi bướm)


title: Somphou

text:
Somphou hay Som Phou (1486-1501), danh xưng hoàng gia là Samdach Brhat-Anya Chao Jumbuya Raja Sri Sadhana Kanayudha, là vua thứ 14 của Vương quốc Lan Xang, trị vì từ năm 1495 đến năm 1500 thì bị người chú ruột phế truất.

Somphou là con vua Lasenthai, sinh năm 1486, và năm 1495 kế vị cha làm vua. Hai năm đầu người chú là hoàng tử Laksana Vijaya Kumara phò tá ông. Khi lớn tuổi hơn (11 tuổi) nhà vua bắt đầu cố gắng nắm quyền kiểm soát quyền lực. Đến năm 1500 người chú phế truất ông, lên ngôi là Vua Visunharat Thipath. Ông chết năm 1501 và không có con.

Tham khảo

 Grant Evans (2002) A Short History of Laos: The Land in Between, Allen & Unwin, ISBN 1 86448 997 9.

Liên kết ngoài
 Hoàng gia Lan Xang (trang tiếng Anh).

Sinh năm 1486
Mất năm 1500
Vua Lan Xang
Hoàng gia Lào
Lịch sử Lào


title: Euphyia inopiata

text:
Euphyia inopiata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

I


title: Plecoptera ferrilineata

text:
Plecoptera ferrilineata là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Plecoptera


title: Rollo

text:
Rollo (Nam. Tiếng Norman: Rou; tiếng Bắc Âu cổ: Hrólfr; tiếng Pháp: Rollon. Sinh năm 846 hoặc 860, mất năm 928/930 hoặc 932/933 sau công nguyên), một người Viking, một chiến binh, Kẻ chinh phục (The Conquerer), Kẻ thống trị đầu tiên của Normandie, vùng phía Bắc nước Pháp, đặt nền móng ra đời của Công quốc Normandie. Rollo còn được gọi là Công tước xứ Normandy, hậu duệ nam giới của ông vẫn cai trị Công quốc Normandy cho đến tận thế kỷ XIII, trước khi Vương quốc Pháp thôn tính và sáp nhập nó.

Con của ông là William Kiếm dài, cháu nội là Richard I sử dụng danh hiệu Bá tước (Count trong tiếng Anh, comes hoặc consul trong tiếng Latinh), Hoàng thân (Prince trong tiếng Anh, Princeps trong tiếng Latinh). Chắt của ông, Richard II, Công tước xứ Normandy là thế hệ đầu tiên của Nhà Normandy sử dụng tước vị Công tước, và xem mình là Công tước xứ Normandy.

Rollo nổi dậy trở thành một chiến binh đặc biệt của người Norse với sự nghiệp lấn thân về phương Nam, đặt vững bước chân trên vùng đất của người Francia, khởi điểm hạ lưu sông Seine. Sau Cuộc vây hãm Chartres (Chartres. 911), dưới sức mạnh lực lượng và uy hiếp từ Rollo ở khu vực phía Tây Bắc, Vua Tây Francia, Charles III của Pháp đã phải nhượng bộ và giao vùng đất phía Tây Bắc dọc sông Seine, nay là Rouen cho Rollo để dừng các cuộc cướp bóc, thỏa thuận Rollo thống lĩnh vùng đất này, trách nhiệm bảo vệ Tây Francia khỏi các chiến dịch xâm lấn của người Viking.

Rollo là thống lĩnh Viking chỉ huy lực lượng đầu tiên, chiếm hữu phần khu vực Tây Âu bắt đầu từ năm 911 và trị vì vùng Normandie. Rollo sau đó quyết định định cư tại vùng đất này, đưa gia đình của mình trở thành nhà Normandy, một gia tộc nổi danh châu Âu. Các thế hệ tiếp theo và những người phục vụ Rollo tạo thành nhóm người Norman, tộc được kết hợp từ người Norse, người Viking phương Bắc với dân cư bản địa gốc Frank, người Gallo-Roman. Rollo được xem như là người tạo nên tộc người Norman. Về sau, trong thời đại Viking, với Cuộc xâm lược Anh của người Norman, hậu duệ của Rollo chiếm hữu đảo Anh, đảo Ireland đồng thời giữ kiểm soát Normandie (Nhà Normandy); trong ba thế kỷ X, XI, XII, với Cuộc chinh phục miền Nam Ý, những người Norman kiểm soát Vương quốc Sicilia (Danh sách quân chủ Sicilia), Công quốc Antioch. Đóng vai trò là người khởi đầu, Rollo đã để lại những ảnh hưởng trong văn hóa châu Âu và Cận Đông trong suốt lịch sử cho đến ngày nay.

Nguồn cội

Tên gọi
Tên gọi của ông, Rollo được gọi theo ảnh hưởng Roman, tên gốc là Hrólfr theo tiếng Bắc Âu cổ. Ông còn có tên gọi khác là Rolou, theo biên dịch của tác phẩm Gesta Danorum lịch sử phương Bắc. So sánh trong tiếng Breton với các nghĩa liên quan thì Rouello nghĩa là dòng dõi cao quý và Rouallo nghĩa là dòng dõi sắt. Có nghiên cứu cho rằng cái tên Rollo là phiên bản Latinh của chiến binh phương Bắc Hrollaugr.

Trong thế kỷ X, nhà sử học Dudo của Saint-Quentin ghi chú rằng Rollo nhận tên tên Kitô là Robert. Trong một cách viết khác, tên của ông được lấy là Rou, dùng trong biên niên thơ Roman de Rou, thế kỷ XII, tiếng Norman, được viết bởi nhà thơ Wace, biên soạn lại bởi Vua Henry II của Anh, hậu duệ của Rollo.

Nguồn gốc phương Bắc
Rollo sinh ra vào giữa thế kỷ IX, quê nhà ở vùng Scandinavia. Các nghiên cứu tranh luận khía cạnh ông sinh ra ở Đan Mạch hoặc Na Uy. Rollo là chiến binh lãnh đạo người Viking trong Cuộc vây hãm Paris (885 - 886), được kháng cự và chống lại bởi Vua Eudes I của Pháp.

Các nguồn sử thời Trung Cổ có mâu thuẫn với nhau về nguồn gốc gia đình của Rollo: Na Uy hay người Đan Mạch. Sự chênh lệch này xuất phát từ việc người Viking xuất phát điểm bất ngờ và mạnh mẽ từ phương Bắc, việc sử dụng nghiên cứu không được quan tâm ở Châu Âu. Trong thời điểm Trung Cổ, như các thuật ngữ như Người Viking, Người phương Bắc, Người Thụy Điển, Người Đan Mạch, Người Na Uy, đều không được coi trọng về độ chính xác, đều xem là người phương Bắc, chiến binh phương Bắc chuyển tới phương Nam.

Trong bản tiểu sử về Rollo của linh mục Dudo của Saint-Quentin thời điểm cuối thế kỷ X, xác định rằng Rollo xuất phát từ Đan Mạch. Một trong những người cháu của Rollo, đồng thời sống cùng thời đại với Dudo là Robert II Tổng giám mục Rouen, những năm đó được biết đến với cái tên Robert Đan Mạch. Tác phẩm Lịch sử Norman của Dudo (Historia Normannorum hoặc Libri III de moribus et actis primorum Normanniae ducum) đều được ủy quyền biên soạn bởi cháu trai của Rollo, Richard I xứ Normandy. Dudo được tiếp xúc với các thành viên của nhà Normandy, tìm hiểu thêm về cuộc đời của Rollo. Theo nghiên cứu của Dudo, ông miêu tả rằng: thời kỳ đầu còn ở phương Bắc, một vị vua vô danh của Đan Mạch đối nghịch với gia đình của Rollo, chủ yếu là cha anh - một quý tộc Đan Mạch và anh trai của Rollo, Gurim. Sau cái chết của cha, anh trai Gurim đã bị giết và Rollo buộc phải rời khỏi Đan Mạch. Tác phẩm của Dudo trở thành nguồn chính cho những tác phẩm lịch sử sau đó William của Jumièges (sau năm 1066) và Orderic Vitalis (đầu thế kỷ XII), cùng với các chi tiết bổ sung.
nhỏ|Tượng của Rollo ở Ålesund, Na Uy.
Dựa trên một nguồn khác, xác định Rollo xuất phát từ Na Uy được nghiên cứu và tuyên bố bởi nhà sử học Goffredo Malaterra, đã viết: Rollo đã khởi nguồn từ Na Uy với hạm đội của mình đến bờ biển Kitô giáo. Cùng quan điểm, nhà sử học người Anh thế kỷ XII, William của Malmesbury tuyên bố rằng Rollo được sinh ra từ dòng dõi quý tộc Na Uy.

Một biên niên sử có tên là Benoît (được cho rằng đồng thời là Biên niên sử Normandie - Chronique des ducs de Normandie) đã viết vào giữa thế kỷ XII, xác định Rollo đã được sinh ra ở một thị trấn tên là Fasge, được giải thích khác nhau, hoặc là thị trấn Faxe, Sjælland, Đan Mạch, hoặc là đô thị Fauske, Nordland, Na Uy, hoặc là một khu định cư mơ hồ đã bị bỏ rơi hay đổi tên. Biên sử đã xác định rằng Rollo đã bị một người cai trị địa phương bức hại và đã trốn khỏi đó đến đảo Scanza, được miêu tả như là Scania, nay là Skåne, Thụy Điển. Trên thực tế, thị trấn Faxe có khoảng cách gần hơn với Scania, còn phong cảnh miền núi của Fasge được mô tả giống với Fauske. Trong một đoạn khác của Biên niên sử, Rollo lại được gọi là người Đan Mạch.

Nhóm các nhà sử học khác đã xác định Rollo là Hrólf the Walker (tiếng Bắc Âu cổ: Göngu-Hrólfr; tiếng Đan Mạch: Ganger-Hrólf) từ các saga của Iceland thế kỷ XIII như Heimskringla và Saga Orkneyinga. Hrólf the Walker được đặt tên như vậy bởi vì có thân thể lớn đến nỗi không con ngựa nào có thể mang ông đi. Các nguồn tin Iceland cho rằng Hrólfr được sinh ra ở Trondhjem (nay là Trondheim) ở miền tây Na Uy, vào cuối thế kỷ thứ IX với cha mẹ người Na Uy là Rognvald Eysteinsson (Rognvald Kẻ thông thái), Bá tước Møre og Romsdal và mẹ là Hildr Hrólfsdóttir.

Theo một nhóm nghiên cứu khác, xác định bằng chứng cho rằng có mối quan hệ họ hàng giữa Rollo và Ketill Flatnose, Vua Mann - một vương quốc Bắc Âu quần đảo phía Tây Scotland. Theo bản nghiên cứu này, cha của Rollo cũng được đặt tên là Ketill và người anh tên Gurim. Trong nguồn sử của Iceland, cha của Ketill Flatnose là Bjorn Grímsson, ông nội của Ketill Flatnose là Grim. Hai nguồn sử của Irish và Iceland đều cho rằng, Rollo khi còn trẻ đã đến chu du hoặc sống ở Scotland, nơi ông có một cô con gái tên Cadlinar (Kaðlín, Kathleen). Tổ tiên của Ketill Flatnose được cho là đến từ Møre - quê hương của Rollo trong các nguồn của Iceland. Tuy nhiên, Ketill, Grim hay Grum đều là những cái tên phổ biến trong các cộng đồng Bắc Âu.

Cho đến ngày nay, vẫn chưa thể xác nhận được nguồn gốc của Rollo, chỉ có thể khẳng định rằng ông là một người Viking phương Bắc.

Sự nghiệp
trái|nhỏ|Cuộc gặp gỡ giữa Gui, Tổng giám mục Nhà thờ chính tòa Đức Bà Rouen và Rollo, Kẻ chinh phục Normandie. Bản thảo vẽ thế kỷ XIV, lưu trữ lại thư viện Toulouse, Pháp.
Dù cho có nhiều nghiên cứu khác nhau về Rollo, đưa ra nhiều xác định, đánh giá khác nhau nhưng không thể có kết quả khác với lịch sử cơ bản cuộc đời của Rollo cũng như lịch sử châu Âu thời trước thế kỷ X. Thời đại Viking (793 - 1066) bắt đầu từ năm 793, khi người Viking bắt đầu sự nghiệp viễn chinh châu Âu, đi về phương Nam, khởi đầu là đảo Anh rồi lần lượt Pháp, vùng Địa Trung Hải với Tây Ban Nha, Ý hay cả Đông La Mã. Rollo là một người Viking phương Bắc khởi đầu sự nghiệp như là một chiến binh trong các cuộc viễn chinh. Ghi chép sớm nhất về Rollo xác nhận rằng, Rollo bắt đầu chỉ huy đội quân Viking của mình lần đầu tiên khi tham chiến Cuộc vây hãm Paris (885 - 886). Người Viking thời kỳ đầu rồi thế kỷ IX đều theo xu hướng cướp bóc các đợt theo thời gian hằng năm, sau đó đem của cải trở lại vùng phía Bắc.

Theo nghiên cứu của Dudo, Rollo bắt đầu chiếm lĩnh vùng Rouen vào năm 876 sau hàng loạt các lần di chuyển cùng chiến binh Viking. Ông được phụ tá bởi nhà biên niên sử thời đại đó là Flodoard, ghi lại rằng người Viking gần như sang bằng các khu định cư ở Rouen, khu lân cận, cuối cùng, Robert Kẻ hùng mạnh của Marches của Neustria dù tiến hành các chiến dịch chống lại người Viking, nhưng phải thỏa thuận, giao một số vùng ven biển cho người Viking. Rollo chiếm lĩnh tạm thời sau đó lại quay về phương Bắc.

Theo Dudo, Rollo có một người bạn đồng hành trong nhiều chuyến đi của người Viking về phương Nam, sau trở thành một vị vua mà Dudo gọi là Alstem. Nguồn tin này được xác nhận gần đây, Alstem là Guthrum, một vị Vua Viking Đan Mạch được Alfred Đại đế rửa tội với cái tên rửa tội là Athelstan, và sau đó được công nhận là Vua của Đông Anglia vào năm 880. Trong thời kỳ của mình, Rollo bắt đầu thay đổi ý nghĩa, mục tiêu mới là chinh phục được nơi viễn chinh, không chỉ chiếm đoạt của cải mà còn là định cư. Rollo muốn định cư vùng Tây Pháp, nơi có vị trí địa lý đẹp.

Trong thời gian tấn công Pháp, Rollo dùng vũ lực tại vùng Bayeux và đã bắt giữ Poppa của Bayeux (Popa hay Poppa Xinh đẹp), con gái của Berengar II của Neustria, Bá tước Rennes, Bá tước Bayeus. Rollo buộc Poppa làm vợ hoặc tình nhân và hai người cùng sống với nhau đến hết đời. Nhà Normandy được thừa kế bởi con của hai người là William Kiếm dài.
nhỏ|Tranh thế kỷ XIV, miêu tả Rollo rửa tội tại Nhà thờ chính tòa Đức Bà Rouen.|thế=
Vào năm 911, Rollo chỉ huy lực lượng chiến binh Viking của mình, một lần nữa tới Pháp, tiến hành vây hãm Paris và Chartres của Tây Francia. Vào thời điểm đó, Vua Tây Francia là Charles III (trị vì: 898 - 922), kế vị Vua Eudes I của Pháp (trị vì: 888 - 898). Lúc này, Robert I của Pháp, em trai của Eudes I của Pháp đang là Bá tước Paris, Bá tước Poitiers, tạm thời hợp tác phụ tá Charles III. Robert I có năng lực chỉ huy tốt, một lần nữa đánh bại nhóm chiến binh Viking khác ở Chartres với những kỵ sĩ được đào tạo bài bản. Tuy chiến thằng nhưng thiệt hại không hề ít, nguy cơ của lực lượng Viking Rollo vẫn uy hiếp. Và điều này khiến cho thỏa thuận hai bên ra đời. Chiến thắng này đã mở đường cho lễ rửa tội và định cư của Rollo tại Normandie. Rollo chấp nhận gia nhập tôn giáo, tạo liên minh cùng Tây Francia. Theo thông lệ, Rollo lấy tên rửa tội Robert, theo tên cha đỡ đầu Robert I. Theo bản ghi chép năm 918, trong điều lệ của Charles III gửi cho một tu viện đã đề cập đến những khoản nhượng bộ, hỗ trợ của vương quốc cấp trước đó cho người Norman của sông Seine, cụ thể là Rollo và các cộng sự của ông cho công lao sự bảo vệ của vương quốc. Dudo hồi tưởng lại rằng điều khoản này diễn ra vào năm 911 tại Saint-Clair-sur-Epte. Để đáp lại sự công nhận chính thức về những vùng đất mà mình chiếm lĩnh và sở hữu, Rollo đã đồng ý chịu rửa tội và tham gia việc bảo vệ vương quốc. Sau cuộc thỏa thuận đó, hôn nhân giữa Rollo và Công chúa Gisla của Pháp, con gái Charles được tiến hành. Đây là cuộc hôn nhân ngoại giao, Dudo tuyên bố rằng Công chúa Gisla là con gái hợp pháp của Charles.

Sau khi cam kết lòng nhiệt thành và gần gũi với Charles III như một phần của Thỏa thuận Saint-Clair-sur-Epte, Rollo đã chia vùng đất giữa các con sông Epte và Risle chịu sự quản lý của mình, lấy Rouen làm trung tâm.
trái|nhỏ|231x231px|Phần mộ của Rollo tại Nhà thờ chính tòa Rouen.
Thỏa thuận giữa Rollo và Vua Charles III khiến Rollo vừa chiếm lĩnh vùng đất Tây Bắc nước Pháp, vừa tạo liên minh với Franks. Lợi ích này vừa giúp Rollo tăng quyền lực, chính thức định cư tại Pháp cùng thế lực người Viking của mình. Thời điểm này là nguồn lực cho sự tồn tại, phát triển và hòa nhập của người Viking sông Seine, được đề cập trong các ghi chép khác của thời đại. Giai đoạn 911 - 922 là thời kỳ hòa bình của Tây Francia, cai trị bởi Vua Charles III, quân đội hay quốc phòng quản lý bởi Robert I và Rollo. Nhưng mười năm sau 922 - 923, tình thế căng thẳng diễn ra: Robert I cùng con rể là Raoul I hợp tác chống lại Charles III. Charles III bị hạ bệ phải bỏ trốn, Robert trở thành Vua Tây Francia. Năm sau, 923, Charles III mượn quân Norman của Rollo để quay về đối chiến với Robert I. Trong trận chiến tại Soissons, Robert I tử trận nhưng quân đội của ông lại bắt được Charles III. Charles III bị bắt giam trong tù cho đến khi qua đời năm 929. Ngai vàng của Tây Francia cho Vua Raoul I của Pháp, con rể Robert I. Vào thời điểm đó, Rollo cảm thấy rằng lời cam kết và lời thề của mình với các vị vua của Pháp vô hiệu, nên bắt đầu đe dọa vùng phía Tây để mở rộng lãnh thổ của mình, gây áp lực lên các nhà cai trị kế vị để đề xuất một thỏa hiệp khác. Sự cần thiết phải có một thỏa thuận đặc biệt cấp bách khi xung đột quân đội trở nên mạnh mẽ năm 923 có nguy cơ tạo ra loạn lạc đối với người Norman. Vua Rudolph đã quyết định tạo thỏa thuận mới, theo đó Rollo và lực lượng người phương Bắc của mình được thừa nhận cai trị các vùng Bessin và Maine, định cư và kiểm soát vùng thung lũng Seine. Rollo cùng những cận vệ người Viking của mình đã bắt đầu mở rộng cai trị Normandie, bao gồm cả ảnh hưởng ở Bretagne.

Rollo đã qua đời trong khoảng năm 928 đến 933, dựa trên các đề cập cuối cùng về mình bởi Flodoard vào năm 928 và 933, bởi tuổi già. Vùng đất cai trị của Rollo được con trai. William Kiếm dài kế vị. Thời đại Viking sau khi ông qua đời tiếp tục diễn tiến và kết thúc năm 1066, khi William The Conqueror, hậu duệ của Rollo chinh phục được đảo Anh.

Hậu duệ

Các thế hệ hậu duệ
trái|nhỏ|Hình ảnh tranh vẽ của Rollo, người sáng lập Nhà Normandy. Bản vẻ trong gia phải gia tộc Normandy, vẽ ở thế kỷ XIII, lưu tại Thư viện Anh,
Rollo sáng lập Nhà Normandy. Sau khi qua đời, con trai và người thừa kế của Rollo là William Kiếm dài, và cháu nội, Richard I xứ Normandy đã đưa Công quốc Normandy trở thành công quốc gắn kết và mạnh nhất của Tây Francia thời gian đó. Các hậu duệ của Rollo và những người Viking đi theo ông về sau dần đồng hóa với người Francia, văn hóa Công giáo. Sự kết hợp các nhóm người ở khu vực tạo thành nhóm mới: người Norman, cái tên mang ý nghĩa là nguồn phương Bắc, vùng phương Bắc.

Rollo là tổ tiên đặc biệt của các thế hệ hậu duệ. Cháu trực hệ đời thứ sáu, tức nhóm hậu duệ kế vị của ông chính là William I của Anh (William the Conqueror - Kẻ chinh phục), Công tước xứ Normandy được kế vị, chỉ huy lực lượng chinh phạt và thống trị đảo Anh, Danh sách quân chủ Anh. Theo các nhánh con cháu khác nhau, đều có ảnh hưởng và mang dòng máu của mình, Rollo là ông cố thứ 35 của Elizabeth II, đương kim Quân chủ Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland.

Một cô con gái của Rollo, Gerloc (còn được gọi là Adele), đã kết hôn với William III, Công tước xứ Aquitaine, được đề cập bởi Dudo. Theo William của Jumièges, viết vào nửa cuối thế kỷ XI, bố và mẹ của Gerloc là Rollo và Poppa. Adèle về sau sinh hai người con, con trai là William IV, Công tước xứ Aquitaine, tiếp tục quản lý Nhà Poitiers, con gái là Adelaide của Aquitaine, kết hôn với Hugues Capet, cùng chồng tạo thành Nhà Capet (nguồn của Triều đại Kapetinger), một gia tộc quý tộc, hoàng gia lớn, ảnh hưởng cai trị khắp châu Âu cho đến ngày nay.

Theo các văn bản Irish thời Trung Cổ tên là An Banshenchas và nguồn Iceland, Rollo có một người con gái khác là Cadlinar (Kaðlín; Kathleen) sinh ra ở Scotland bởi mẹ người Scotland khi bố là Rollo thời trẻ đến vùng đất này. Cadlinar kết hôn với một hoàng tử Irish tên là Beollán mac Ciarmaic, sau là Vua Brega. Cô con gái của Cadlinar và Beollán tên là Nithbeorg đã bị bắt cóc bởi một người Viking - Iceland tên là Helgi Ottarsson, trở thành mẹ của nhà thơ Einarr Helgason và bà của Guðrún Ósvífrsdóttir, một nhân vật chính của Saga Laxdæla.

Năm 2011, một cuộc nghiên cứu di truyền về hài cốt được tổ chức tại châu Âu, nghiên cứu hài cốt cháu nội của Rollo là Richard Không sợ hãi (Richard I, Công tước xứ Normandy) và cháu cố của ông là Richard Người tốt (Richard II, Công tước Normandy), đã được công bố với mục đích làm sáng tỏ nguồn gốc của các nhà lãnh đạo Viking trong lịch sử.

Hậu duệ trực hệ ở Normandie
Sau khi Rollo qua đời, hậu duệ dòng dõi trực hệ của ông tiếp tục cai trị trực tiếp Normandie cho đến năm 1204, khi Công quốc Normandie cai trị bởi John, Vua của Anh rơi vào tay Philippe II của Pháp. Điều đặc biệt nằm ở chỗ, Vua John của Anh là cháu đời thứ 12 của Rollo, cháu đời thứ năm của William Kẻ chinh phục, bà nội là Hoàng hậu Matilda, trong khi Vua Philippe II của Pháp là cháu đời thứ chín của Rollo thuộc Vương tộc Capet nước Pháp từ người sáng lập là vợ chồng Adèle cùng Hugues Capet, tức nghĩa rằng các hậu duệ của Rollo cai trị và xung đột lãnh thổ. Trực hệ của Rollo đã cai trị Normandie suốt 200 năm bởi phương thức hoạt động mạnh mẽ của người Viking cũ, chuyển sang người Norman mới, và sự xung đột nội bộ lâu dài của người Francia.

Miêu tả trong các tác phẩm

Tác phẩm truyện và truyền hình
Rollo là nhân vật chính, chủ đề của vở kịch Rollo, Công tước Normandy phát hành thế kỷ XVII, được viết bởi John Fletcher, Philip Massinger, Ben Jonson và George Chapman.

Phim truyền hình Vikings (2013), chuỗi phim về lịch sử người Viking bởi hãng History (từ năm 2013 cho đến nay), biên kịch Michael Hirst. Trong phim, Rollo là một nhân vật được truyền cảm hứng từ lịch sử kết hợp với kịch bản mới kết hợp nhiều thời kỳ và nhóm nhân vật khác, do Clive Standen thủ vai, là anh trai của Ragnar Lothbrok (diễn viên Travis Fimmel).

Tham khảo

 Rollo, Chiến binh Viking đặc biệt. (2020), Nghiên cứu giả Earth Chloё, Ta nguyện đi tới tận cùng cho dù tan chảy.

 Eric Christiansen (2002). The Norsemen in the Viking Age (Người Norse trong thời đại Viking). Nhà xuất bản Blackwell.
 William W. Fitzhugh; Elizabeth Ward (2000). Vikings: The North Atlantic Saga. Nhà xuất bản Smithsonian Institution.
 Magnus Konstam (2002). Historical Atlas of the Viking World. Checkmark Books.
 Brown, R. Allen (1984). The Normans. Woodsbridge, Suffolk: Boydell & Brewer. ISBN 0-85115-359-3.
 Collins, Roger (1999). Early Medieval Europe. Nhà xuất bản St Martin New York. ISBN 0-312-21886-9.
 Bates, David (1982). Normandy Before 1066. Nhà xuất bản London: Longman. ISBN 978-0-582-48492-4.

Xem thêm

 Nhà Normandy
 Thời đại Viking
 Cuộc xâm lược Anh của người Norman
 Cuộc chinh phục miền nam Ý của người Norman

Chú thích

Liên kết ngoài

 Lịch sử Normandie
 Sách điện tử: Robert I và Raoul I

Sinh năm 860
Mất năm 928
Mất năm 933
Người Scandinavia
Người Viking
Chiến binh Viking
Vương tộc Normandy
Người Norman
Sinh thập niên 860
Mất thập niên 930
Công tước xứ Normandy


title: James Fauntleroy

text:
James Edward Fauntleroy II (sinh ngày 16 tháng 5 năm 1984) là một ca sĩ, nhạc sĩ và nhà sản xuất thu âm người Mỹ đến từ Inglewood, California. Anh được biết đến nhiều nhất với việc trình bày các bản nhạc của các nghệ sĩ nổi tiếng như Travis Scott, Frank Ocean, Kendrick Lamar, SZA, Drake, J. Cole, Vince Staples, Big Sean, Jay-Z và John Mayer cũng như viết các bài hát cho các nghệ sĩ bao gồm Bruno Mars, Chris Brown, Beyonce, Rihanna và Justin Timberlake. Trong hai năm 2014 và 2018, Fauntleroy đã giành được giải Grammy cho Bài hát R&B hay nhất.

Sự nghiệp âm nhạc

Năm 2007, Fauntleroy viết 5 bài hát trong album thứ hai Exclusive (2007) của Chris Brown.

Năm 2009, James Fauntleroy đồng sáng tác sáu bài hát trong album thứ tư của Rihanna, Rated R (2009).

Năm 2011, Fauntleroy đảm nhận giọng hát cho 5 bài hát trong album The Dreamer/The Believer của Common. Anh ấy đã xuất hiện trên "Dreamer (feat. Maya Angelou)", "Gold," "Cloth", "Celebrate" và "Windows". Năm 2012, anh góp giọng trong album hợp tác đầu tiên của G.O.O.D Music với Kanye West, Cruel Summer. Anh xuất hiện trên "Clique", "Higher", "Sin City" và "The One".

Năm 2013, Fauntleroy cũng xuất hiện nhiều trên "Girls Love Beyonce" của Drake, Crenshaw của Nipsey Hussle, Owl Pharaoh của Travis Scott, Born Sinner của J. Cole và Hall of Fame của Big Sean. Anh cũng đóng góp sáng tác và giọng hát bổ sung cho New Kids on the Block's 10 (2013) và Jay-Z's Magna Carta Holy Grail (2013). Fauntleroy cũng đã biểu diễn tại Lễ trao giải Âm nhạc Soul Train 2013. Vào ngày 15 tháng 11 năm 2013, Timbaland phát hành "Know Bout Me", đĩa đơn đầu tiên trong album Textbook Timbo của anh ấy với sự góp mặt của Fauntleroy, Drake và Jay-Z. Tuy nhiên, Timbaland có vẻ đã gác lại dự án này, thay vào đó tập trung vào album mới Opera Noir.  Anh ấy cũng đồng sáng tác mọi bài hát trong The 20/20 Experience (2013) của Justin Timberlake và 12 bài hát khác trong phần tiếp theo The 20/20 Experience - 2 of 2 (2013).

Năm 2014, Fauntleroy đã giành giải Grammy cho Bài hát R&B xuất sắc nhất nhờ đồng sáng tác "Pusher Love Girl", cho album phòng thu thứ ba rất thành công của Justin Timberlake là The 20/20 Experience (2013).

Năm 2015, Fauntleroy đã viết 4 ca khúc trong album phòng thu thứ 8 Anti của Rihanna và xuất hiện trong album To Pimp a Butterfly của Kendrick Lamar, được đề cử Album của năm tại Lễ trao giải Grammy thường niên lần thứ 58.

Năm 2016, Fauntleroy đồng sáng tác 7 ca khúc trong album phòng thu thứ ba 24K Magic của Bruno Mars.

Danh sách đĩa nhạc

Giải thưởng
Giải Grammy được trao hàng năm bởi Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Thu âm Quốc gia của Hoa Kỳ cho những thành tựu xuất sắc trong ngành công nghiệp âm nhạc. Được coi là giải thưởng âm nhạc cao quý nhất, giải thưởng được thành lập vào năm 1958. James Fauntleroy đã giành được 4 giải thưởng trong số 6 đề cử.

|-
||2014
|"Pusher Love Girl" (Là một nhạc sĩ)
|Bài hát R&B hay nhất
|
|-
||2015
|BEYONCÉ (nghệ sĩ tính năng)
|rowspan=2|Album của năm
|
|-
||2016
|To Pimp a Butterfly (nghệ sĩ tính năng)
|
|-
|rowspan="3"|2018
|rowspan="2"|"That's What I Like" (Là một nhạc sĩ)
|Album của năm
|
|-
|Bài hát R&B hay nhất
|
|-
|"24K Magic" (Là một nhạc sĩ)
|Album của năm
|
|-

Tham khảo

Liên Kết Ngoài

 Check The Credits: Songwriter James Fauntleroy II On Writing Hits For Rihanna, Jordin Sparks, Justin Timberlake & More Life + Times
 SoundCloud
 BBC

Sinh năm 1984
Nhân vật còn sống
Nghệ sĩ của Roc Nation
Nhà sản xuất thu âm người Mỹ gốc Phi
Nhà sản xuất thu âm từ California


title: Eupoca sanctalis

text:
Eupoca sanctalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eupoca


title: Mazaeras castrensis

text:
Mazaeras castrensis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mazaeras


title: Peroxidaza cải ngựa

text:
Peroxidaza cải ngựa là một loại enzyme thực vật sử dụng rộng rãi để vết tế bào thần kinh (sau khi tiêm vào một neuron, nó tạo ra một precipitate có thể nhìn thấy một trong một số phản ứng histochemical)

Tham khảo


title: Piggotia astroidea

text:
Piggotia astroidea là một loài Ascomycetes trong họ Venturiaceae. Loài này được Berk. & Broom miêu tả khoa học đầu tiên năm 1851.

Đây là loài gây hại phát triển phổ biến ở Uzbekistan.

Chú thích

Tham khảo

Piggotia
Nấm được mô tả năm 1851
Loài gây hại ở Uzbekistan


title: Corticium salmonicolor

text:
Corticium salmonicolor là một loài Basidiomycetes trong họ Corticiaceae. Loài này được Berkeley & Broome miêu tả khoa học đầu tiên năm 1873.

Đây là loài gây hại của cây Mangifera indica, phát triển phổ biến ở Brazil.

Chú thích

Tham khảo

Corticium
Nấm được mô tả năm 1873
Loài gây hại ở Brazil


title: Ovenna guineacola

text:
Ovenna guineacola là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ovenna


title: Mesoleptus subrugosus

text:
Mesoleptus subrugosus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesoleptus


title: Tập tính vị tha

text:
Tập tính vị tha ở động vật là tập tính hy sinh quyền lợi bản thân cá thể thậm chí cả tính mạng vì lợi ích sinh tồn của cả bầy đàn, thông thường trong thế giới động vật, nó mang nghĩa là sự hỗ trợ cho đồng loại, ví dụ như sự tương trợ nuôi dưỡng. Trong sinh học, lòng vị tha (Altruism) đề cập đến hành vi của một cá thể làm tăng sức sinh tồn của một hoặc nhiều cá thể khác trong khi sẽ làm giảm cơ hội và sự sinh tồn của chính nó. Lòng vị tha theo nghĩa này khác với khái niệm triết học về lòng vị tha bác ái, trong đó một hành động sẽ chỉ được gọi là "vị tha" nếu nó được thực hiện với ý định giúp đỡ người khác.

Theo thuật ngữ khoa học, đây là thuyết chọn lọc họ hàng hay còn gọi là lòng vị tha theo dòng dõi, là tập tính vị tha tiến hóa bởi sự điều khiển của chọn lọc theo dòng dõi theo đó, những kẻ giúp đỡ rất giỏi phân biệt bà con xa với họ hàng gần, từ đấy chúng chọn ra những đối tượng phù hợp để giúp các thành viên khác trong cộng đồng duy trì nòi giống. Ở những loài mà lợi ích của hành vi giúp đỡ họ hàng mang lại nhiều lợi ích cho kẻ giúp đỡ, thì việc ưu ái trở nên rất phổ biến là bằng chứng rõ ràng nhất về thuyết chọn lọc họ hàng. Trái ngược với lòng vị tha chính là lòng vị kỷ, tức là bản năng của động vật, kể cả ở con người luôn cố dành lấy những gì tốt nhất cho bản thân mình (thức ăn, lãnh thổ động vật, bạn tình...).

Tranh luận
Theo thuyết chọn lọc tự nhiên của Charles Darwin, thành công về mặt di truyền của bất kỳ động vật nào cũng được đo bằng số lượng con mà nó nuôi được để truyền lại DNA được gọi là sự thành công sinh sản. Tuy nhiên, có nhiều cá thể trong loài lại hy sinh cơ hội có con để nuôi nấng, chăm sóc và bảo vệ con cái của đồng loại, điều này được lý giải rằng hành vi giúp họ hàng nuôi con sẽ cho phép kẻ giúp đỡ gián tiếp truyền gene cho thế hệ sau, bởi vì giữa các cá thể có nhiều gene giống nhau, cách giải thích này chỉ đúng đối với những côn trùng sống cộng đồng như ong mật và ong bắp cày, còn đối với động vật có xương sống thì khó có thể chấp nhận. Ong thợ là nhân bản vô tính của ong chúa, nhưng lại không có khả năng sinh sản, như vậy, chúng chỉ có thể truyền gene của mình qua con cháu của ong chúa.

Còn chim muông và động vật có vú thì khác, bởi vì chúng hoàn toàn có thể sinh sản. Bởi vậy, khi giúp đỡ đồng loại, chúng phải chấp nhận hy sinh và sẽ phải chịu nhiều thiệt thòi. Những người phản bác thuyết chọn lọc họ hàng lại cho rằng, động vật có xương sống được lợi theo cách khác, thông qua việc giúp đỡ đồng loại, chúng có thể học được những kỹ năng cần thiết cho việc nuôi con sau này, tránh khỏi bị thú dữ ăn thịt, nâng cao vị thế của bản thân nó trong cộng đồng bầy đàn, tăng cường tình đoàn kết, cảm mến và sẽ giúp nó sau này dễ dàng tìm được bạn tình (ví dụ như hành vi nhường phần mồi hoặc thức ăn kiếm được của con đực cho con cái (con mái) sẽ giúp cho nó dễ dàng chiếm được tình cảm của con cái hơn (tập tính mến) để trở thành bạn tình của chính nó tương lai.

Ghi nhận

Côn trùng
Kiến là loài vật có tập tính vị tha, chúng liên kết với nhau thành từng đàn khi đi qua sông, những con con sẽ được ở trên, phần do những con khỏe mạnh trụ, chúng nối lại với nhau thành một khối trồng chất cứ thế qua sông. Kiến sống thành bầy đàn, phân chia nhiệm vụ rõ ràng, có tôn ti trật tự, biết bảo vệ lẫn nhau và cũng đi xâm lăng, cướp bóc, bắt nô lệ, chăn nuôi sâu bọ. Số lượng bầy kiến có thể từ vài chục cho đến hàng ngàn con nhưng đứng đầu luôn là kiến chúa, còn lại hầu như là các kiến thợ cái với những nhiệm vụ như tìm kiếm thực ăn, nuôi nấng kiến con và đánh nhau khi có giao tranh. Có rất ít kiến đực và chúng chỉ xuất hiện trong một thời gian ngắn với phận sự duy nhất là giao phối với kiến chúa để duy trì nòi giống, sau đó chết đi vì cả bầy.

Ong sống theo đàn, mỗi đàn đều có ong chúa, ong thợ, ong non và có sự phân công công việc rõ ràng. Tổ ong có ong chúa chuyên đẻ trứng, ấu trùng do trứng nở ra được nuôi bởi ong thợ (các con ong thợ này là các con cái mất khả năng sinh sản), những ấu trùng này sẽ lớn lên thành ong non và cuối cùng, trong đàn ong còn có ong đực, có số lượng rất ít trong tổ khoảng 200 con, chúng chết đi sau khi giao phối với ong chúa. Ong chúa là con ong cái duy nhất có quyền đẻ trứng trong đàn ong, dài và to hơn các ong đực, ong thợ, cánh ngắn hơn thân, có nhiệm vụ đẻ trứng nhưng không làm ra mật. Ong đực to hơn ong thợ, làm nhiệm vụ giao phối với ong chúa mỗi khi ong chúa bay ra. Ong đực thường xuất hiện vào mùa hè và chỉ sống 1-2 tháng, sang mùa thu thì bị đuổi ra khỏi tổ mà chết do bị bỏ đói. Ong thợ đông nhất, làm đủ mọi việc lấy mật, nuôi ấu trùng, bảo vệ tổ, thường sống 2-6 tháng.

Ở thú
Sóc cũng có lòng vị tha, cụ thể loài sóc đỏ Bắc Mỹ (Tamiasciurus hudsonicus) có những tập tính là chúng có thể nhận nuôi những con sóc con mồ côi hoặc thất lạc mẹ. Tập tính vị tha này hiếm khi được ghi nhận ở những động vật sống riêng rẽ trên lãnh thổ của chúng, nhưng thường thấy ở những động vật sống theo đàn hay bầy như voi, khỉ hay sư tử. Có quan sát từ năm 1987 tập tính của hơn 7.000 con sóc và ghi nhận 34 ca nhận con nuôi. Trong mỗi trường hơp, những con sóc con mồ côi đều có mối quan hệ họ hàng thân thuộc với sóc mẹ nuôi vốn là dì, chị hay bà của chúng, trong đó khả năng nhận biết mối quan hệ họ hàng của loài sóc Tamiasciurus hudsonicus với những con sóc khác ở xung quanh, loài gặm nhấm này vốn ít tiếp xúc với đồng loại nhưng có thể nhận dạng họ hàng qua tiếng kêu của chúng.

Ở voi, chúng không bảo vệ lãnh thổ riêng của nó, thay vào đó, nó thích hòa nhập vào đàn sống bên cạnh, trong đó con voi đầu đàn là con voi cái già nhất sẽ giữ vai trò làm voi chúa, bằng trí nhớ của mình, nó dẫn cả đàn tìm đến những nơi có nguồn nước và thức ăn. Theo sau con voi này là những chú voi con và những con voi cái trưởng thành, voi sống chung một đàn qua nhiều năm, đôi khi đàn bị tách ra, một số con voi trẻ hơn rời đàn cùng những con voi khác, nhưng đàn nhỏ này vẫn có mối quan hệ chặt chẽ với gia đình gốc của chúng và có thể quay lại trong một thời gian rất ngắn. Voi đực non (khoảng 12 tuổi) sống đơn độc hoặc sống cùng các voi đực khác, số thành viên trong đàn chúng lập ra rất hay thay đổi, khi các gia đình voi tập hợp lại sẽ trở thành bầy voi gồm hàng trăm thành viên, chúng chăm sóc và sẵn sàng hi sinh cho nhau.

Lòng thiện cảm cũng có ở loài chó nhưng khả năng tự nhận thức-hình thành từ phần vỏ não phát triển của con người đã mở ra con đường tới khả năng giúp chúng ta phán đoán những gì đang diễn ra trong đầu của người khác. Chó sói đỏ sống trong bầy đàn rất có tổ chức, nếu có con sói nào bị thương trong đàn chúng cùng mang thức ăn và chia sẻ, chó sói con trong bầy rất thân thiết, khi một con chó sói chết thì những con chó sói khác sẽ chăm sóc con của nó. Cá heo có tập tính vị tha trong bầy đàn, khi cá cái sinh đẻ thường có một cô "hộ lí" để giúp đỡ, đưa con non mới sinh lên mặt nước để hớp không khí. Cá thể này còn trông giữ đứa con nuôi khi cá heo mẹ đi săn kiếm ăn, khi một con cá heo bị thương không thể ngoi lên mặt nước để thở, nó được các cá khác trong cùng đàn đỡ nâng lên mặt nước để thở. Cá heo cũng có tập tính chăm sóc cá heo đã cao tuổi, cá heo già thường rụng hết răng được cá heo trong bầy mớm cho ăn và bảo vệ trước cá dữ.

Linh trưởng

Có những ghi nhận về tập tính vị tha ở khỉ lùn Bonobo. Nhà nghiên cứu Frans de Waal có tác phẩm "Tính khôn khéo của loài tinh tinh" (La Politique du chimpanzé) là cuốn sách mà ông viết dành cho loài khỉ Bonobo. Trong suốt cuốn sách, nhà nghiên cứu về họ khỉ dường như chỉ nuôi dưỡng và trau chuốt ý tưởng chủ đạo những nét cơ bản nhất trong nhận thức riêng hoặc chung của con người dường như hiển hiện ở mỗi chi tiết của những người thân nhất. Từ rất nhiều thí dụ quan sát trên bonobo và tinh tinh, Frans de Waal chứng tỏ một cách thuyết phục rằng chủ nghĩa vị tha nằm sâu trong di sản sinh học của con người như một bản năng sống luôn trỗi dậy khi gặp hiểm nguy. Có mặt trong những loài khỉ xa xưa nhất và trong cả những động vật có vú khác như voi và cá heo, thiên hướng này dường như đã thuần hơn ở các loài khỉ lớn nhờ khả năng nhận biết mình trong gương.

Một con khỉ cái thuộc loài tinh tinh lùn (hay vượn Bonobo) khi nhìn thấy một con chim sáo lao đầu vào bức tường kính và rơi xuống đất, nó nhẹ nhàng đỡ lấy chú chim tội nghiệp đang bất tỉnh và đặt chú chim đứng lên. Tuy nhiên, do vẫn yếu vì cú va đập mạnh, chú chim không thể cất cánh và cô phải tung chim lên để lấy đà nhưng chú chim vẫn chưa thể vỗ cánh bay lên, con tinh tinh lùn này trèo lên một cây cao nhất quanh đó, nhẹ nhàng mở cánh chim ra rồi tung chim lên, như một đứa trẻ tung nhẹ một chiếc máy bay giấy. Chú chim tội nghiệp vẫn rớt xuống đất, nó lại trèo xuống và chăm sóc cho chú chim, đến đêm, chú chim tự bay được và tiếp tục cuộc hành trình của nó.

Đứng ở vị trí gần như ngang hàng với con người trên cây phả hệ tiến hóa, hắc tinh tinh và tinh tinh lùn (Bonobo) lại khác nhau vì chúng là hiện thân của hai cực trong một cá thể khỉ lưỡng cực như chính bản thân con người. Ở tinh tinh, đó là những xung lực của sự ngự trị nam tính, sự tôn thờ sự cạnh tranh, niềm đam mê bạo lực nhưng cũng là nghệ thuật của sự thỏa hiệp chính trị. Trong khi đó ở Vượn bonobo, đó là cái văn hóa của chủ nghĩa hoan lạc, của tình yêu và hòa bình và rất có thể, một khát vọng phá bỏ sự thống trị nam giới, những con tinh tinh lùn là kẻ làm tình táo bạo đến mức những kẻ buông thả nhất cũng không thể sánh được. Bằng ngôn ngữ đối thoại, bốn phần của con khỉ nội tâm (quyền lực, tình dục, bạo lực và lòng nhân từ) cùng đưa đến một kiến thức tổng hợp về hai họ hàng gần nhất của con người và cái nhìn tổng thể về thế giới đương đại.

Tham khảo

 Bell, Graham (2008). Selection: The Mechanism of Evolution. Oxford: Oxford University Press. pp. 367–368. ISBN 978-0-19-856972-5.
 Okasha, S. (2008). "Biological altruism". The Stanford Encyclopedia of Philosophy. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2013.
 Teske, Nathan (2009). Political Activists in America: The Identity Construction Model of Political Participation. University Park, Pa.: Pennsylvania State University Press. p. 101. ISBN 9780271035468.
 Ciciloni, Ferdinando (1825). A Grammar of the Italian Language. London: John Murray. p. 64.
 Nicholas B. Davies; John R. Krebs; Stuart A. West (ngày 9 tháng 4 năm 2012). "11". An Introduction to Behavioural Ecology. John Wiley & Sons. pp. 307–333. ISBN 978-1-4443-3949-9.
 Alcock, John (2009). Animal Behavior (9th ed.). Sinauer Associates. ISBN 978-0878932252.
 Robert L. Trivers (1971). "The Evolution of Reciprocal Altruism". The Quarterly Review of Biology. 46 (1): 35–57. doi:10.1086/406755. JSTOR 2822435.
 Williams, G.C. (1972) Adaptation and Natural Selection: A Critique of Some Current Evolutionary Thought. Princeton University Press.ISBN 0-691-02357-3
 Maynard Smith, J. (1964). "Group selection and kin selection". Nature. 201 (4924): 1145–1147. Bibcode:1964Natur.201.1145S. doi:10.1038/2011145a0.
 See the chapter God's utility function in Dawkins, Richard (1995). River Out of Eden. New York: Basic Books. ISBN 978-0-465-06990-3.
 Dawkins, R. (1994). "Burying the Vehicle Commentary on Wilson & Sober: Group Selection". Behavioral and Brain Sciences. 17 (4): 616–617. doi:10.1017/s0140525x00036207. Archived from the original on ngày 15 tháng 9 năm 2006.
 Dennett, D.C. (1994). "E Pluribus Unum? Commentary on Wilson & Sober: Group Selection". Behavioral and Brain Sciences. 17 (4): 617–618. doi:10.1017/s0140525x00036219. Archived from the original on ngày 27 tháng 12 năm 2007.
 Pinker, S. (2012). The False Allure of Group Selection. Edge, Jun 19, 2012. http://edge.org/conversation/the-false-allure-of-group-selection
 Hamilton, W. D. (1964). "The genetical evolution of social behaviour, I and II". Journal of Theoretical Biology. 7: 1–16, 17–32. doi:10.1016/0022-5193(64)90038-4. PMID 5875341.
 Grafen, A. (1984) Natural selection, kin selection and group selection. In Krebs, J.R. & Davies, N.B. (Eds.) ‘' Behavioural Ecology. An Evolutionary Approach. (p. 70-71). Oxford: Blackwell Scientific Publications. ISBN 0632009985
 Maynard Smith, J. (1989). "Evolution in structured populations.". Evolutionary Genetics. Oxford: Oxford University Press. pp. 173–175. ISBN 978-0198542155.
 Trivers, R.L. (1971). "The evolution of reciprocal altruism". Quarterly Review of Biology. 46: 35–57. doi:10.1086/406755.
 Emlen, S.T. (1984) Cooperative breeding in birds and mammals. In Krebs, J.R. & Davies, N.B. (Eds.) " Behavioural Ecology. An Evolutionary Approach. " (pp. 328–329). Oxford: Blackwell Scientific Publications. ISBN 0632009985
 West Eberhard, M.J.. (1975). "The evolution of social behaviour by kin selection". Quarterly Review of Biology. 50: 1–33. doi:10.1086/408298.
 Dawkins, R. (1989). "You scratch my back, I'll ride on yours.". The Selfish Gene. Oxford: Oxford University Press. pp. 183–185. ISBN 978-0192860927.
 Axelrod, R.; Hamilton, W.D. (1981). "The evolution of cooperation". Science. 211 (4489): 1390–1396. Bibcode:1981Sci...211.1390A. doi:10.1126/science.7466396. PMID 7466396.
 Sigmund, K. (1993). Games of Life. Oxford: Oxford University Press. pp. 180–206. ISBN 9780198546658.
 Maynard Smith, J. (1989). "Evolution in structured populations". Evolutionary Genetics. Oxford: Oxford University Press. pp. 168–169, 181–183. ISBN 978-0198542155.
 Godfray, H.C.J. (1992). "The evolution of forgiveness". Nature. 355 (6357): 206–207. Bibcode:1992Natur.355..206G. doi:10.1038/355206a0.
 Novak, M.; Sigmund, K. (1993). "Chaos and the evolution of cooperation". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 90 (11): 5091–5094. Bibcode:1993PNAS...90.5091N. doi:10.1073/pnas.90.11.5091. PMC 46660. PMID 8506355.
 Koeslag, J.H. (1997). "Sex, the Prisoner's Dilemma Game, and the evolutionary inevitability of cooperation". Journal of Theoretical Biology. 189 (1): 53–61. doi:10.1006/jtbi.1997.0496. PMID 9398503.
 Zahavi, Amotz (1975). "Mate selection—a selection for a handicap". Journal of Theoretical Biology. 53 (1): 205–214. CiteSeerX 10.1.1.586.3819. doi:10.1016/0022-5193(75)90111-3. PMID 1195756.
 Zahavi, Amotz (1977). "The cost of honesty (Further remarks on the handicap principle)". Journal of Theoretical Biology. 67 (3): 603–605. doi:10.1016/0022-5193(77)90061-3. PMID 904334.
 Zahavi, Amotz (1997). The handicap principle: a missing piece of Darwin's puzzle. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-510035-8.
 Grafen, A. (1990). "Biological signals as handicaps". Journal of Theoretical Biology. 144 (4): 517–546. doi:10.1016/S0022-5193(05)80088-8. PMID 2402153.
 Johnstone, RA; Grafen, A (1993). "Dishonesty and the handicap principle". Anim. Behav. 46 (4): 759H. Carl 764. doi:10.1006/anbe.1993.1253.
 Hockey, P.A.R., Dean, W.R.J., Ryan, P.G. (2005) Roberts Birds of Southern Africa, p. 176, 193. Trustees of the John Voelcker Bird Book Fund, Cape Town.
 Symons, D. (1979) The Evolution of Human Sexuality. Oxford: Oxford University Press.
 Langlois, J.H.; Roggman, L. (1990). "Attractive faces are only average". Psychol. Sci. 1 (2): 115–121. doi:10.1111/j.1467-9280.1990.tb00079.x.
 Koeslag, J.H. (1990). "Koinophilia groups sexual creatures into species, promotes stasis, and stabilizes social behaviour". J. Theor. Biol. 144 (1): 15–35. doi:10.1016/s0022-5193(05)80297-8. PMID 2200930.
 Unnikrishnan, M.K.; Akhila, H.S. (2014). "The phenotypic differences between carrion and hooded crows across the hybridization zone in Europe are unlikely to be due to assortative mating. Comment on Poelstra, J.W. et al. (2014). The genomic landscape underlying phenotypic integrity in the face of gene flow in crows". Science. 344 (6190): 1410–1414. Bibcode:2014Sci...344.1410P. doi:10.1126/science.1253226. PMID 24948738.
 Koeslag, J.H. (2003). "Evolution of cooperation: cooperation defeats defection in the cornfield model". Journal of Theoretical Biology. 224 (3): 399–410. doi:10.1016/s0022-5193(03)00188-7. PMID 12941597.
 Noë, R., & Voelkl, B. (2013). "Cooperation and biological markets: The power of partner choice". In K. Sterelny, R. Joyce, B. Calcott, B. Fraser (Eds.), Cooperation and its evolution (pp. 131–151). Cambridge, MA US: The MIT Press.
 Bshary, R., & Noë, R. (2003). "Biological markets: The ubiquitous influence of partner choice on the dynamics of cleaner fish-client reef fish interactions". In P. Hammerstein (Ed.), Genetic and cultural evolution of cooperation (pp. 167–184). Cambridge, MA US: MIT Press.
 Barelii, C; Reichard, U; Mundry, R (2011). "Is grooming used as a commodity in wild white-handed gibbons, Hylobates lar?". Animal Behaviour. 82 (4): 801–809. doi:10.1016/j.anbehav.2011.07.012.
 Mech, L.David (2003). Wolves: Behavior,Ecology and conservation. university of Chicago press. p. 58. ISBN 978-0-226-51696-7.
 Allchin, Douglas (September 2009). "The evolution of morality". Evolution: Education and Outreach. 2 (4): 590–601. doi:10.1007/s12052-009-0167-7.
 Hohmann, Ulf; Bartussek, Ingo; Böer, Bernhard (2001). Der Waschbär (in German). Reutlingen, Germany: Oertel+Spörer. ISBN 978-3-88627-301-0.
 Brosnan, S.; Silk, J. B.; Henrich, J.; Mareno, M.; Lambeth, S. P.; Schapiro, S. J. (2009). "Chimpanzees (Pan troglodytes) do not develop contingent reciprocity in an experimental task". Animal Cognition. 12 (4): 587–597. doi:10.1007/s10071-009-0218-z. PMC 2698971. PMID 19259709.
 De Waal, Frans (1996). Good Natured. Harvard University Press. pp. 20–21. ISBN 978-0-674-35660-3.
 Perry, Julie (ngày 19 tháng 4 năm 2002). "Reciprocal Altruism in Vampire Bats". Archived from the original on ngày 20 tháng 9 năm 2009. Truy cập ngày 10 tháng 10 năm 2009.
 Cheney, D. L.; Seyfarth, R. M. (1990). How monkeys see the world: Inside the mind of another species. University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-10246-7.
 Davidson College, biology department (2001) Bottlenose Dolphins – Altruism Archived ngày 6 tháng 1 năm 2010, at the Wayback Machine, article retrieved ngày 11 tháng 3 năm 2009. Archived version
 Pitman, Robert L. (2017). "Humpback whales interfering when mammal‐eating killer whales attack other species: Mobbing behavior and interspecific altruism?". Marine Mammal Science. 33: 7–58. doi:10.1111/mms.12343.
 Krueger, Konstanze; Schneider, Gudrun; Flauger, Birgit; Heinze, Jürgen (2015). "Context-dependent third-party intervention in agonistic encounters of male Przewalski horses". Behavioural Processes. 121: 54–62. doi:10.1016/j.beproc.2015.10.009. PMID 26478251.
 Brown, David (ngày 17 tháng 8 năm 2007). "Birds' Cooperative Breeding Sheds Light on Altruism". The Washington Post. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2010.
 Fackelmann, Kathy A. (1989). "Avian altruism: African birds sacrifice self-interest to help their kin – white-fronted bee eaters". Science News.
 Daniels, R.A. "Nest Guard Replacement in the Antarctic Fish Harpagifer bispinis: Possible Altruistic Behavior." Science, New Series. Vol. 205 No. 4408: (1979): p. 831–833.
 Bordereau, C., Robert, A., Van Tuyen V. & A. Peppuy (1997). "Suicidal defensive behavior by frontal gland dehiscence in Globitermes sulphureus Haviland soldiers (Isoptera)". Insectes Sociaux. 44 (3): 289–297. doi:10.1007/s000400050049.
 J. Emmett Duffy (1996). "Eusociality in a coral-reef shrimp" (PDF). Nature. 381 (6582): 512–514. Bibcode:1996Natur.381..512D. doi:10.1038/381512a0.
 J. Emmett Duffy; Cheryl L. Morrison; Kenneth S. Macdonald (2002). "Colony defense and behavioral differentiation in the eusocial shrimp Synalpheus regalis" (PDF). Behavioral Ecology and Sociobiology. 51 (5): 488–495. doi:10.1007/s00265-002-0455-5. Archived from the original (PDF) on ngày 3 tháng 8 năm 2015.
 Parker, P.G.; et al. (1998). "What molecules can tell us about populations: Choosing and using a molecular marker". Ecology. 79 (2): 361–382. doi:10.2307/176939. JSTOR 176939.
 W. D. Hamilton (1964). "The genetical evolution of social behaviour I". Journal of Theoretical Biology. 7 (1): 1–16. doi:10.1016/0022-5193(64)90038-4. PMID 5875341.
 W. D. Hamilton (1964). "The genetical evolution of social behaviour II". Journal of Theoretical Biology. 7 (1): 17–52. doi:10.1016/0022-5193(64)90039-6. PMID 5875340.

Liên kết ngoài
 Biological Altruism
 International Union for the Study of Social Insects
 Quick Guide: Kin Selection (Current Biology)
 Quick Guide: Altruism (Current Biology)
 "Mutt-ernal Instincts" An article about dogs caring for other species' young (cats, tigers, etc.).

Tập tính
Lòng vị tha
Sinh thái học hành vi
Tập tính học


Đội tuyển bóng chuyền nam quốc gia Ecuador đại diện cho Ecuador thi đấu các giải bóng chuyền quốc tế và các trận giao hữu.

Đội hình
 Đội hình tham dự Đại hội Thể thao Bolivar 2005.
Huấn luyện viên trưởng:

Xem thêm
Đội tuyển bóng chuyền nữ quốc gia Ecuador

Tham khảo
 CSV

Bóng chuyên
Ecuador
Thể thao nam Ecuador


title: Buzura ordinans

text:
Buzura ordinans là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Buzura


title: Menophra trypanaria

text:
Menophra trypanaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Menophra


title: Mohamed Ofkir

text:
Mohamed Ofkir (sinh 4 tháng 8 năm 1996) là một tiền vệ bóng đá Na Uy thi đấu cho Sporting Lokeren.

Sự nghiệp chuyên nghiệp
Anh khởi đầu sự nghiệp trẻ ở Rommen SK, trước khi gia nhập đội trẻ Lillestrøm. Anh ra mắt đội một trong trận giao hữu năm 2014, thậm chí ghi một bàn thắng. Anh ra mắt tại Giải bóng đá ngoại hạng Na Uy vào tháng 4 năm 2015 trước Aalesund.

Trong kỳ chuyển nhượng mùa đông 2017, huấn luyện viên cũ của anh tại Lilleström SK, Runar Kristinsson ký hợp đồng anh với câu lạc bộ Bỉ Sporting Lokeren, với thời hạn 2,5 năm.

Cuộc sống cá nhân
Ofkir là người gốc Maroc.

Thống kê sự nghiệp

Tham khảo

Sinh năm 1996
Nhân vật còn sống
Tiền vệ bóng đá
Vận động viên Oslo
Cầu thủ bóng đá Na Uy
Người Na Uy gốc Maroc
Cầu thủ bóng đá Tippeligaen
Cầu thủ bóng đá Lillestrøm SK
Cầu thủ bóng đá K.S.C. Lokeren Oost-Vlaanderen

Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bỉ

Cầu thủ bóng đá nam Na Uy ở nước ngoài


title: Thuốc tránh thai kết hợp

text:
Thuốc tránh thai kết hợp (COCP), thường được gọi là thuốc ngừa/tránh thai là một loại biện pháp tránh thai được thiết kế để cho phụ nữ uống. Nó bao gồm sự kết hợp của estrogen (thường là ethinylestradiol) và progestogen (cụ thể là proestin). Khi dùng đúng cách, nó làm thay đổi chu kỳ kinh nguyệt để loại bỏ sự rụng trứng và tránh mang thai.

Thuốc này lần đầu tiên được chấp thuận cho sử dụng như một biện pháp tránh thai tại Hoa Kỳ vào năm 1960, và là một hình thức kiểm soát sinh sản rất phổ biến. Chúng hiện đang được sử dụng bởi hơn 100 triệu phụ nữ trên toàn thế giới và gần 12 triệu phụ nữ ở Hoa Kỳ. Tính đến năm 2014, 15,6% phụ nữ Hoa Kỳ trong độ tuổi 1544 đã báo cáo sử dụng thuốc tránh thai, làm cho nó trở thành phương pháp tránh thai được sử dụng rộng rãi nhất ở phụ nữ trong độ tuổi đó. Sử dụng rất khác nhau tùy theo quốc gia, tuổi, trình độ học vấn và tình trạng hôn nhân. Một phần ba phụ nữ ở độ tuổi 16, 49 tại Vương quốc Anh hiện đang sử dụng thuốc kết hợp hoặc thuốc chỉ có proestogen, so với ít hơn 3% phụ nữ ở Nhật Bản.

Hai hình thức thuốc uống tránh thai kết hợp nằm trong Danh sách các loại thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, loại thuốc quan trọng nhất cần thiết trong hệ thống y tế cơ bản. Thuốc này là chất xúc tác cho cuộc cách mạng tình dục.

Sử dụng trong y tế

Sử dụng để tránh thai
Thuốc tránh thai kết hợp là một loại thuốc uống được thiết kế để uống mỗi ngày, vào cùng một thời điểm trong ngày, để tránh mang thai. Có nhiều công thức hoặc nhãn hiệu khác nhau, nhưng gói trung bình được thiết kế để thực hiện trong khoảng thời gian 28 ngày hoặc theo chu kỳ. Trong 21 ngày đầu tiên của chu kỳ, người dùng uống một viên thuốc hàng ngày có chứa hormone (estrogen và proestogen). 7 ngày cuối cùng của chu kỳ là những ngày không có hormone. Một số gói chỉ chứa 21 viên thuốc và người dùng sau đó được khuyên không nên uống thuốc trong tuần tiếp theo. Các gói khác chứa 7 viên thuốc giả dược bổ sung, hoặc thuốc không có hoạt tính sinh học. Một số công thức mới hơn có 24 ngày thuốc kích thích tố hoạt động, tiếp theo là 4 ngày dùng giả dược (ví dụ bao gồm Yaz 28 và Loestrin 24 Fe) hoặc thậm chí 84 ngày thuốc nội tiết tố hoạt động, tiếp theo là 7 ngày thuốc giả dược (Seasonale). Một người phụ nữ uống thuốc sẽ bị rút máu đôi khi trong thời gian uống thuốc giả dược hoặc không có ngày uống thuốc, và vẫn được bảo vệ khỏi thai kỳ trong thời gian này. Sau 28 ngày, hoặc 91 ngày tùy thuộc vào loại người đang sử dụng, người dùng bắt đầu một gói mới và một chu kỳ mới.

Tham khảo

Thuốc thiết yếu của WHO
Cách mạng tình dục


title: Idrissa Laouali

text:
Idrissa Laouali (sinh ngày 11 tháng 9 năm 1979 ở Niger) là một tiền vệ bóng đá người Niger thi đấu cho đội bóng tại Gabon Championnat National D1 Mangasport. Biệt danh của anh là Pele.

Sự nghiệp

Trước đó anh thi đấu cho câu lạc bộ Burkina Faso Rail Club du Kadiogo và AS-FNIS từ Niger. Anh thi đấu cho AS-FNIS tại African Club Competitions 2003.

Sự nghiệp quốc tế

Idrissa là một thành viên và là đội trưởng của Đội tuyển bóng đá quốc gia Niger.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Footballmercato

Sinh năm 1979
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Niger
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Niger
Cầu thủ bóng đá Sahel SC
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá RC Kadiogo
Cầu thủ bóng đá ASFA Yennenga
Cầu thủ bóng đá AS Mangasport
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Phi 2011
Cầu thủ Cúp bóng đá châu Phi 2012
Cầu thủ Cúp bóng đá châu Phi 2013
Người Maradi Region
Cầu thủ bóng đá AS FAN


title: Evergestis manglisalis

text:
Evergestis manglisalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Evergestis


title: Hyalea pallidalis

text:
Hyalea pallidalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hyalea


title: YG Family

text:
YG Family là một nhóm nhạc dự án của YG Entertainment. Nhóm được tạo thành từ các nghệ sĩ hiện tại thuộc YG và chính thức ra mắt vào năm 1999 với album, Famillenium.

Discography

Albums

 Famillenium (1999)
 Y.G. Best of Album (1999)
 Why Be Normal? (2002)
 Color of the Soul Train Live Concert (2003)
 YG 10th (2006)
 2011 YG Family Concert (2012)
 2014 YG Family Concert in Seoul (2014)

Tham khảo


title: Charles Allwright

text:
Charles Russell Spencer Allwright (11 tháng 6 năm 1888 – tháng 5 năm 1966) là một outside right người Anh từng thi đấu ở Football League cho Bristol City.

Sự nghiệp thi đấu

Tham khảo

Sinh năm 1888
Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá từ Brentford
Cầu thủ bóng đá Brentford F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Bristol City F.C.
Cầu thủ bóng đá Swindon Town F.C.
Cầu thủ bóng đá Southern Football League
Mất năm 1966


title: Peribatodes perversaria

text:
Peribatodes perversaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Peribatodes


title: Dusona atricolor

text:
Dusona atricolor là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dusona


title: Ѹ

text:
Uk (Оу оу; in nghiêng: Оу оу ) là một biểu đồ của bảng chữ cái Cyrillic đầu tiên , mặc dù thường được coi và sử dụng như một chữ cái đơn lẻ. Nó là một khoản vay trực tiếp từ bảng chữ cái Hy Lạp , trong đó tổ hợp ⟨ου⟩ ( omicron - upsilon ) cũng được sử dụng để biểu thị / u / . Để tiết kiệm không gian, nó thường được viết dưới dạng chữ ghép thẳng đứng ( Ꙋ ꙋ), được gọi là "chuyên khảo Uk". Trong thời hiện đại, ⟨оу⟩ đã được thay thế bằng ⟨у⟩ đơn giản.

Vay mượn từ tiếng Hy Lạp
Cả biểu đồ ngang và dọc đều được mượn từ bảng chữ cái Hy Lạp . Chữ viết tắt trong tiếng Hy Lạp Ou ( Ȣ ȣ ) thường được bắt gặp trong các bản viết tay thời Trung cổ của Hy Lạp và trong một số ấn bản hiện đại của văn bản cổ điển. Tiếng Hy Lạp hiện đại vẫn sử dụng ⟨ου⟩ ( omicron - upsilon ) cho / u / nhưng hiếm khi sử dụng cách ghép dọc.

Sự phát triển của việc sử dụng tiếng Uk trong tiếng Xla-vơ Đông Cổ
Việc đơn giản hóa từ оу⟩ thành ⟨у⟩ lần đầu tiên được thực hiện trong các văn bản Đông Slavơ cổ và chỉ sau đó được chuyển sang các ngôn ngữ Nam Slav.

Người ta có thể thấy sự phát triển này trong các chữ cái từ vỏ cây bạch dương Novgorod : Mức độ mà chữ cái này được sử dụng ở đây khác nhau ở hai vị trí: ở vị trí đầu từ hoặc trước một nguyên âm (trừ jers ) và sau một phụ âm.

Trước khi có phụ âm, оу⟩ được sử dụng 89% trong các tác phẩm trước năm 1100. Đến năm 1200, nó được sử dụng 61%, với chữ у⟩ được sử dụng 14%; đến năm 1300, bạn đã đạt 28%, vượt qua ⟨у⟩ ở mức 45%. Từ cuối thế kỷ 14 trở đi, không có trường hợp оу⟩ nào được sử dụng ở vị trí này nữa, với у xuất hiện 95% thời gian.

Việc sử dụng giảm dần sau một phụ âm. Mặc dù không có trường hợp nào sử dụng ⟨у⟩ ở vị trí này trước c. 1200, оу giảm dần từ 88% trước năm 1100 xuống 57% vào năm 1200. Tần suất оу vẫn ổn định trong khoảng 47% đến 44% cho đến năm 1400, khi nó giảm tiếp xuống 32%. Trong khi đó, việc sử dụng ⟨у⟩ tăng từ 4% vào đầu thế kỷ 13, lên 20% vào giữa thế kỷ 13, 38% vào giữa thế kỷ 14 và 58% vào đầu thế kỷ 15.

Biểu diễn trên máy tính
Chữ Uk lần đầu tiên được biểu diễn trong Unicode 1.1.0 là U + 0478 và 0479, CYRILLIC CAPITAL / SMALL LETTER UK (Ѹ ѹ). Sau đó, người ta nhận ra rằng glyph được sử dụng cho bức thư đã không được xác định đầy đủ, và nó đã được biểu thị dưới dạng một bức thư chuyên khảo hoặc chuyên khảo trong các phông chữ được phát hành khác nhau. Cũng có một khó khăn là trong các văn bản viết, chữ cái có thể xuất hiện ở dạng viết thường (оу), viết hoa (Оу), hoặc viết hoa toàn bộ (ОУ), có thể được sử dụng cho tiêu đề.

Để giải quyết sự không rõ ràng này, Unicode 5.1 đã ngừng sử dụng các điểm mã gốc, giới thiệu U + A64A và A64B, CYRILLIC CAPITAL / SMALL LETTER MONOGRAPH UK (Ꙋ ꙋ), đồng thời khuyên bạn nên soạn đồ thị bằng hai ký tự riêng lẻ ⟨о⟩ + ⟨ у⟩.

Unicode 9.0 cũng đã giới thiệu U + 1C82 CYRILLIC SMALL CHỮ NARROW O cũng có thể được sử dụng để soạn dạng biểu đồ (⟨ᲂ⟩ + ⟨у⟩) và U + 1C88 CYRILLIC THƯ NHỎ UNBLENDED UK (ᲈ) như một biến thể của dạng chuyên khảo.

Tuy nhiên, phương pháp được khuyến nghị có thể gây ra một số vấn đề về biểu diễn văn bản. Chữ У ban đầu không xuất hiện đơn lẻ trong chính tả tiếng Slav của Nhà thờ Cổ, và do đó điểm mã của nó được thay thế bằng các phông chữ máy tính Old Slavonic khác bằng các dạng digraph hoặc chuyên khảo của Uk hoặc với dạng có đuôi của Izhitsa . Izhitsa có đuôi có thể được sử dụng như một phần của đồ thị, nhưng việc sử dụng hình dạng của chữ chuyên khảo Uk như một phần của đồ thị Uk (оꙋ) là không chính xác.

Chữ chuyên khảo nhỏ Uk đã được sử dụng trong Bảng chữ cái chuyển tiếp Romania để biểu thị / u / , nhưng do hạn chế về phông chữ, chữ Ȣ ligature hoặc gamma Latinh đôi khi được sử dụng thay thế.

Tham khảo

Mẫu tự Kirin


title: Trượt băng nghệ thuật tại Thế vận hội Mùa đông 2018 - Đơn nam

text:
Nội dung trượt băng đơn nam tại Thế vận hội Mùa đông 2018 diễn ra vào ngày 16 và 17 tháng 2 năm 2018 tại Gangneung Ice Arena ở Gangneung, Hàn Quốc. Phần thi ngắn diễn ra ngày 16 tháng 2 còn trượt băng tự do diễn ra ngày 17 tháng 2.

Đây là nội dung trao huy chương thứ 1000 trong lịch sử Thế vận hội Mùa đông.

Kết quả

Phần thi ngắn
Phần thi ngắn diễn ra vào ngày 16 tháng 2 năm 2018.

Trượt băng tự do
Trượt băng tự do diễn ra vào ngày 17 tháng 2 năm 2018.

Tổng điểm
Các vận động viên xếp hạng dựa trên tổng điểm cả hai bài thi.

Tham khảo

Trượt băng nghệ thuật tại Thế vận hội Mùa đông 2018
Sự kiện của nam tại Thế vận hội Mùa đông 2018
Thế vận hội


title: Bomolocha squalida

text:
Bomolocha squalida là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bomolocha


title: Kim Thần

text:
Kim Thần  (tiếng Trung:金晨, tiếng Anh: Gina Jin; sinh ngày 5 tháng 9 năm 1990) là một nữ diễn viên, vũ công người Trung Quốc. Cô lần đầu được biết đến với vai diễn trong web drama Pháp sư Vô Tâm và Ma Thổi Đèn: Mục Dã Quỷ Sự. Gần đây có những vai diễn đáng chú ý như vai nữ chính web-drama Manh Phi giá đáo (2018), vai nữ chính bộ phim Bí mật vĩ đại (2020), bình phiên trong Cô nàng lợi hại (2020) và vai khách mời trong Em là niềm kiêu hãnh của anh (2021), cùng nhiều phim khác.

Tiểu sử
Cha mẹ Kim Thần đều là giáo viên dạy vũ đạo. Từ nhỏ, Kim Thần đã chịu ảnh hưởng từ gia đình và có tình yêu sâu sắc với nghệ thuật múa. Năm 10 tuổi, Kim Thần thi vào viện múa Thượng Hải. Sau đó, Kim Thần lại thuận lợi tiếp tục thi đỗ Viện múa Bắc Kinh. Năm 2008, cô may mắn được biểu diễn tại Thế vận hội Olympic Bắc Kinh. Kim Thần gắn bó với nghề múa đến năm 2011, tham gia nhiều tiết mục trên truyền hình và nhận nhiều giải thưởng về vũ đạo.
Năm 2011, Kim Thần đạt giải Quán quân "Vũ động kỳ tích".

Sự nghiệp
Kim Thần ra mắt với một vai nhỏ trong bộ phim truyền hình Wuxia Peacock Feather năm 2011. Sau đó, cô góp mặt trong bộ phim cổ trang Sở Hán tranh hùng, đóng vai Ngu Cơ.

Năm 2013, Kim Thần đóng vai chính đầu tiên trong bộ phim chiến tranh Đồng Bách anh hùng. Cùng năm, cô góp mặt trong bộ phim lãng mạn Tình yêu vĩnh cửu, và được đề cử tại Liên hoan phim Quốc tế Thượng Hải cho vai diễn trong bộ phim kinh dị Đoạn đường kinh hoàng (Carpooling Shock).

Năm 2015, Kim Thần nổi tiếng với vai Nguyệt Nha trong bộ phim truyền hình kỳ ảo Pháp sư Vô Tâm. Cùng năm đó, cô được biết tới nhiều hơn nhờ vai diễn trong bộ phim truyền hình Tần thời Minh Nguyệt.

Năm 2016, cô đóng vai nữ chính cho phân đoạn Chang Ting trong bộ phim tiên hiệp cổ trang Truyền thuyết Thanh Khâu Hồ cùng với Vương Khải. Cùng năm, cô góp mặt trong bộ phim cổ trang Nữ y Minh phi truyện vai Vương hoàng hậu, và bộ phim hành động giả tưởng Tiên kiếm kỳ hiệp 5 đóng vai hai chị em song sinh.

Năm 2017, Kim Thần đóng vai chính trong bộ phim tình cảm Tiểu tình nhân và góp mặt trong bộ phim phiêu lưu hành động Ma Thổi Đèn: Mộ Hoàng Bì Tử.

Năm 2018, cô đóng vai chính cùng với Uông Đông Thành trong bộ phim hài cổ trang lãng mạn Manh Phi giá đáo.

Năm 2019, Kim Thần đóng vai chính cùng với Lý Dịch Phong trong bộ phim truyền hình điệp viên dân quốc Bí mật vĩ đại.

Năm 2022, Kim Thần đóng vai chính cùng với Vương Tử Dị trong bộ phim truyền hình Chúng ta không biết yêu (Why Women Love)

Phim ảnh

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

Show truyền hình

Đĩa nhạc

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1990
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên truyền hình Trung Quốc
Diễn viên Trung Quốc
Người Hồi


title: Sư đoàn Panzer số 4 (Wehrmacht)

text:
Sư đoàn Panzer số 4 () là một sư đoàn bọc thép trong Quân đội Đức, Wehrmacht, trong Thế chiến II, được thành lập năm 1938.

Sư đoàn Panzer số 4 tham gia vào cuộc xâm lược Ba Lan năm 1939, cuộc xâm lược Pháp năm 1940 và cuộc xâm lược năm 1941 của Liên Xô. Sư đoàn vẫn tham chiến Mặt trận phía Đông, chủ yếu trực thuộc Cụm tập đoàn quân Trung tâm, cho tới khi bị mắc kẹt trên bờ biển tại Courland mùa hè năm 1944. Sư đoàn được sơ tán bằng đường biển và tiếp túc tham chiến trên mặt trận ở Tây Phổ vào tháng 1 năm 1945. Sư đoàn đầu hàng Liên Xô tại nơi đây khi kết thúc chiến tranh.

Lịch sử

Sự hình thành
Sư đoàn Panzer số 4 được thành lập tại Wurzburg, Bavaria, vào ngày 10 tháng 11 năm 1938, là đợt đầu tiên của làn sóng thứ hai của sư đoàn thiết giáp mới ở Đức sau khi thành lập ba sư đoàn xe tăng ban đầu vào năm 1935. Cùng với Sư đoàn Panzer số 4, số 5 được thành lập tại Oppeln, nay là Opole ở Ba Lan, năm ngày sau đó.

Wurzburg vốn trước đây là thị trấn đồn trú của Sư đoàn Panzer số 2 đã chuyển trụ sở đến Viên sau sự kiện Anschluss tháng 3 năm 1938.

Cuộc xâm lược của Ba Lan
Vào đầu cuộc xâm lược Ba Lan (1939), sư đoàn là một trong những người đầu tiên vượt qua biên giới trong khu vực hoạt động của Tập đoàn quân Nam. Được trang bị khoảng 341 xe tăng, bao gồm 183 Panzer I, 130 Panzer II, 12 Panzer IV và 16 PzBef. Sư đoàn thiếu một số đơn vị bộ binh và chống tăng. [cần dẫn nguồn]

Sau khi hỗ trợ  Panzer số 1, sư đoàn đã tham gia vào cuộc đột phá của các tuyến Ba Lan gần Kłobuck, Ba Lan đã rút lui. Ba ngày sau, Sư đoàn Panzer số 4 tiếp tục tiến về Warsaw. Nó đến thủ đô Ba Lan vào ngày 8 tháng 9. Vào lúc 17:00, các lực lượng của Sư đoàn Panzer số 4 do Sư đoàn 31 Bộ binh hỗ trợ đã cố gắng tấn công vào quận phía tây Ochota của Warsaw. Cuộc tấn công đã bị đẩy lùi và lực lượng Đức đã tổn thất nặng nề. Ngày hôm sau, sư đoàn được tăng cường thêm pháo binh và trung đoàn bộ binh cơ giới Leibstandarte Adolf Hitler, và một cuộc tấn công khác vào Ochota và Wola. Những khẩu súng chống tăng và rào chắn được đặt ở Ba Lan được dựng lên trên các đường phố chính đã đẩy lùi cuộc tấn công này. Trong nhiều lần, việc thiếu vũ khí ở phía Ba Lan đã được bù đắp bằng sự khéo léo. Một trong những con đường dẫn đến trung tâm thành phố được phủ nhựa thông từ một nhà máy gần đó. Khi xe tăng Đức đến gần, chất lỏng đã bốc cháy, và xe tăng đã bị phá hủy mà không có một phát súng nào được bắn. Các lực lượng Đức đã dẫn đầu thương vong nặng nề và phải rút lui. Sau cuộc tấn công thất bại vào Warsaw, Sư đoàn Panzer đã rút về phía tây và tham gia Trận chiến Bzura, nơi nó hỗ trợ một cuộc phản công của Đức.

Nhà sử học người Ba Lan gốc Do Thái, Szymon Datner, tuyên bố rằng vào ngày 18 tháng 9, tại làng Śladów, các đơn vị của Sư đoàn Panzer số 4 đã bắn hoặc nhấn chìm 252 tù nhân chiến tranh và 106 thường dân ở Vistula. Sau đó, nó đã được rút về Niederrhein.

Xâm lược nước Pháp
Trong trận chiến Pháp năm 1940, sư đoàn dưới sự chỉ huy của Quân đoàn XVI Panzer của Erich Hoepner, một phần của Tập đoàn Panzer của von Kleist trong Quân đoàn 6 do Walther von Reichenau chỉ huy. Sau một cuộc tấn công blitzkrieg của Liege và Charleroi, nó đến khu vực Bethune, nơi nó chiến đấu chống lại quân viễn chinh Anh trong cái được gọi là trận chiến Dunkirk. Tuy nhiên, do mệnh lệnh của Adolf Hitler, nó đã không thể tự mình chiếm được Dunkirk. Đầu tháng 6 năm 1940, sư đoàn đã vượt qua nhiều vùng lớn của Pháp trong vài ngày. Vào thời điểm ngừng bắn được ký kết, nó đã đến được Grenoble gần như không bị ảnh hưởng. Sau vài tháng chiếm đóng ở Pháp, vào cuối tháng 11, Sư đoàn 4 đã được rút về Wurzburg, nơi nó được tổ chức lại và củng cố. Trung đoàn Panzer số 36 được tách ra và được giao cho Sư đoàn 14 Panzer mới thành lập, trong khi Trung đoàn pháo binh 103 được tăng cường với một tiểu đoàn thứ ba.

Cuộc xâm lược của Liên Xô
Sư đoàn được chuyển đến Đông Phổ và sau đó đến khu vực Brześć Litewski ở Ba Lan bị chiếm đóng, nơi nó được giao cho Quân đoàn Panzer XXIV dưới quyền Geyr von Schweppenburg. Vào ngày 22 tháng 6 năm 1941, nó đã tham gia vào giai đoạn mở đầu của Chiến dịch Barbarossa, cuộc xâm lược của Đức vào Liên Xô. Trong ngày đầu tiên, sư đoàn đã lái một chiếc nêm vào các vị trí của Liên Xô và đến Kobryń khoảng 65 km phía sau chiến tuyến. Sư đoàn sau đó dẫn đầu một trong những động tác gọng kìm để bao vây và tiêu diệt một lực lượng lớn của Liên Xô trong trận chiến Minsk, nơi quân đội Đức đã bắt giữ khoảng 300.000 tù nhân. Sau trận chiến Homel, nó đến được Kiev, nơi nó chiến đấu chống lại một nhóm kháng chiến khác.

Vào tháng 9 năm 1941, sư đoàn được gắn liền với Trung tâm Tập đoàn Quân đội, nơi chuẩn bị tham gia trận chiến Moscow. Cuộc tấn công bắt đầu vào ngày 30 tháng 9 năm 1941, sư đoàn đã bắt được Orel vào đầu tháng 10, nhưng đã bị phục kích trên đường đến Mtsensk bởi Quân đoàn súng trường cận vệ số 1 vào ngày 6 tháng đó. Nỗ lực của những chiếc Panzers vượt trội để điều động xung quanh sườn Liên Xô đã bị đánh bại với tổn thất nặng nề khi T-34 của Liên Xô cứu những chiếc xe tăng Mark IV được trang bị vũ khí, giảm phần lớn áo giáp của sư đoàn để đốt cháy, hút tàn phá vào cuối ngày. Heinz Guderian tập trung hầu hết các xe tăng còn lại của các nhóm Panzer vào một lữ đoàn duy nhất dưới sư đoàn Panzer, mũi nhọn của Quân đoàn Panzer XXIV. Đến giữa tháng 11, nó đã giảm xuống còn 50 xe tăng nhưng vẫn tiếp cận được Tula, nhánh phía nam của thủ đô Xô Viết. Đội hình của người Đức đã bị tê liệt khi những cơn mưa mùa thu được thiết lập, biến con đường duy nhất đến Tula thành một vũng bùn. Xe tăng của Đức rơi xuống bị máy bay Liên Xô tấn công. Với sự xuất hiện của băng giá vào đầu tháng 11, người Đức có thể sử dụng các con đường một lần nữa, nhưng với vấn đề không được trang bị cho chiến tranh mùa đông. Quần áo ấm và bộ đồ ngụy trang màu trắng còn thiếu, xe tăng và các phương tiện khác đã bất động như sau. [cần trích dẫn]

vào ngày 5 tháng 12, sư đoàn đã được rút và ra lệnh bảo vệ chống lại một cuộc phản công mùa đông của Liên Xô. Trong một loạt các cuộc rút lui, sư đoàn đã mất gần như toàn bộ xe tăng. Một tháng sau nó chỉ còn 25 máy vẫn hoạt động. [cần dẫn nguồn] Sẽ rất tốt nếu có khu vực Orel, nơi tan băng ngăn chặn cuộc phản công của Liên Xô và đơn vị có thể được củng cố một phần. Trong suốt năm 1942, nó đã chiến đấu trong trận chiến Orel, một loạt các cuộc giao tranh, tấn công và phản công gần như trong Thế chiến thứ nhất. Anh tham gia trận chiến chống lại Kursk, sau đó anh là một phần của sông Desna. Sau một loạt những tiến bộ của Liên Xô, chiến tuyến cuối cùng đã ổn định gần Bobruysk, nơi sư đoàn đã trải qua mùa đông 1943-1944. [cần trích dẫn]

Rút lui, 1943 -1945
Vào mùa xuân năm 1944, sư đoàn chuyển đến khu vực Cửu Long ở Ba Lan bị chiếm đóng, nơi đây là để hỗ trợ cho Tập đoàn quân đội miền Nam trong cuộc tấn công mùa xuân dự kiến của Liên Xô. Tuy nhiên, Chiến dịch Bagration, (bắt đầu vào ngày 22 tháng 6 năm 1944), nhằm vào Trung tâm Tập đoàn Quân đội và sư đoàn rút lui cùng với phần còn lại của quân đội Đức. Được giao cho Quân đoàn Panzer XXXIX thuộc Tướng Karl Decker, sư đoàn đã rút về khu vực Warsaw, nơi mà sự tiến công của Liên Xô đã hết động lực vào cuối tháng Bảy. Sư đoàn Panzer số 4 tham gia Trận Radzymin (còn được gọi là Trận Wołomin) và vào ngày 2 tháng 8 năm 1944, cùng với Sư đoàn Panzer số 19, ném Quân đoàn xe tăng III Liên Xô trở lại Wolomin. Quân đoàn xe tăng Liên Xô bị tổn thất nặng nề và cuộc tiến công của họ bị dừng lại.

Sư đoàn sau đó được chuyển đến miền bắc Litva, nơi nó hỗ trợ cho Tập đoàn quân Bắc. Nó được gắn vào Quân đoàn Panzer thứ 3. Cuộc tiến công của Liên Xô đã cắt giảm nhóm quân đội Đức làm hai và sư đoàn chủ yếu bị giải tán. Một số đơn vị phụ của nó đã bị cắt khỏi phần còn lại của lãnh thổ Đức, cùng với Quân đội 16 và 18, tại Livonia trên Bán đảo Courland, nơi họ hỗ trợ phòng thủ cho đến khi kết thúc chiến tranh. Các đơn vị khác được gắn vào hình thành nhỏ hơn, thường ngẫu hứng. Họ đã bị phá hủy bởi cuộc tấn công của Liên Xô vào tháng Tư-tháng Năm năm 1945.

Tham khảo

Tội ác Đức Quốc Xã


title: Berisso Partido

text:
Berisso Partido là một xã phía đông của tỉnh Buenos Aires, Argentina.

Tỉnh có dân số khoảng 80.092 dân với diện tích 135 km² (52 sq mi), và thủ phủ của nó là Berisso, cách Buenos Aires 57 km (35 dặm).

Các quận là một phần của lịch sử lãnh thổ của Gran La Plata, phía nam của Buenos Aires.

Berisso còn là sân nhà của câu lạc bộ Villa San Carlos F.C, một câu lạc bộ những người hiện đang chơi tại giải hạng ba Argentina.

Khu định cư
 Berisso
 Andromeda Banco Provincia
 Andromeda El Carmen
 Barrio Universitatio
 Los Catorce
 Palo Blanco
 Paraje Los Talas
 Villa Argüello
 Villa Banco Constructor
 Villa Dolores
 Villa Independencia
 Villa Nueva
 Villa Porteña
 Villa Progreso
 Villa San Carlos
 Villa Zula

Tham khảo


title: Scarus maculipinna

text:
Scarus maculipinna là một loài cá biển thuộc chi Scarus trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2007.

Từ nguyên
Từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Latinh: maculi ("vệt đốm") và pinna ("vây"), hàm ý đề cập đến các đốm đen nổi bật trên vây lưng, hậu môn và gốc vây ngực của cá cái và cá con (đốm ở gốc vây ngực vẫn xuất hiện ở cá đực).

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ quần đảo Surin và quần đảo Similan (Thái Lan), S. maculipinna được ghi nhận trải dài đến quần đảo Mentawai (phía tây nam của đảo Sumatra, Indonesia).

Môi trường sống của S. maculipinna là các rạn san hô viền bờ ở độ sâu đến ít nhất là 15 m.

Mô tả
S. maculipinna có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là gần 25 cm. Vây đuôi của cá đực lõm sâu hơn ở cá cái, với hai thùy dài tạo thành hình lưỡi liềm, còn cá con có đuôi cụt.

Cá cái màu nâu đỏ, nhạt dần về phía bụng. Các dải sọc trắng kéo dài từ sau mắt đến cuống đuôi. Mõm màu vàng nhạt. Một đốm lớn màu vàng bao quanh gốc vây ngực, bên trong có một đốm đen nhỏ hơn. Một đốm đen nổi bật trên vây hậu môn và vây lưng. Cá đực có màu xanh lục lam; đầu và một phần thân trước có màu nâu da cam. Trên mõm có một vệt sọc màu lục lam tách thành hai nhánh băng qua rìa trên và dưới của mắt (nhánh dưới kéo dài đến nắp mang). Vùng cằm và vùng dưới hốc mắt có màu hồng ánh vàng, có vệt xanh băng ngang. Đuôi có một dải hình lưỡi liềm màu xanh. Vây lưng và vây hậu môn có các dải màu đỏ và vàng, viền xanh lam.

Số gai vây lưng: 8–9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 14.

S. maculipinna có nhiều điểm tương đồng với Scarus flavipectoralis, như vùng màu nâu cam ở thân trước (của S. flavipectoralis lan rộng hơn về phía sau), những vệt sọc xanh băng qua mắt và kiểu màu của vây đuôi; tuy nhiên, S. maculipinna đực lại không có vệt vàng ở thân sau như S. flavipectoralis. Cá cái của S. flavipectoralis không có đốm đen trên vây hậu môn và vây lưng. Cá cái của Scarus hypselopterus không có các dải sọc trắng và đốm vàng lớn ở gốc vây ngực, nhưng lại có đốm đen trên vây hậu môn và vây ngực như S. maculipinna, và đuôi của S. hypselopterus có màu vàng. Ba loài này được gộp thành một nhóm phức hợp loài.

Tham khảo

Trích dẫn

M
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Lan
Cá Indonesia
Động vật được mô tả năm 2007


title: Đội tuyển Davis Cup Hồng Kông

text:
Đội tuyển Davis Cup Hồng Kông đại diện cho Hồng Kông trong môn quần vợt tại Davis Cup và được Liên đoàn quần vợt Hồng Kông quản lý.

Hồng Kông đã từng tham dự Khu vực châu Á/châu Đại Dương nhóm I vào năm 1989, 1993-95 nhưng bị loại ngay vòng mở đầu.

Lịch sử
Hồng Kông hoàn thành kỳ Davis Cup đầu tiên của họ vào năm 1970.

Đội hình hiện tại

 Jack Wong
 Hei Yin Andrew Li
 Phillip King (đội trưởng)
 Siu-Fai Kelvin Lam

Xem thêm
Davis Cup
Đội tuyển Fed Cup Hồng Kông

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hồng Kông
Quần vợt Hồng Kông
Davis Cup


title: Dimetindene

text:
Dimetindene là thuốc kháng histamine / anticholinergic. Nó là một chất đối kháng chọn lọc thế hệ đầu tiên . Dimetindene là một chất đối kháng H1 thế hệ đầu tiên không điển hình vì nó chỉ tối thiểu  đi qua hàng rào máu não.

Dimetindene cũng là một chất đối kháng thụ thể M2.

Nó được cấp bằng sáng chế vào năm 1958 và được đưa vào sử dụng y tế vào năm 1960.

Sử dụng y tế
Dimetindene được sử dụng bằng đường uống và tại chỗ như một thuốc chống ngứa. Nó được sử dụng tại chỗ để điều trị kích ứng da, chẳng hạn như vết côn trùng cắn. Dimetindene cũng được dùng bằng đường uống để điều trị dị ứng, chẳng hạn như viêm mũi dị ứng.

Nó thường được điều chế dưới dạng muối axit maleic, malethe dimethindene.

Tên gọi
Nó được bán dưới tên thương hiệu Fenistil cùng với những tên khác.

Tham khảo


title: Sanzigen

text:
là một hãng phim và công ty chuyên sản xuất phim hoạt hình CGI. Tên của Sanzigen lấy từ  trong tiếng Nhật.

Lich sử
Sanzigen được thành lập vào năm 2003 bởi Matsuura Hiroaki sau thời gian ông rời Gonzo. Bên cạnh đó, cũng có những người tham gia thành lập công ty đều là đồng nghiệp của Matsuura, gồm có Suzuki Daisuke, Adachi Hiroshi, Nagura Shunsake và Shiga Kentaro.

Tháng 8 năm 2011, Sanzigen và hai xưởng phim khác là Ordet, Trigger cùng gia nhập công ty liên doanh Ultra Super Pictures.

Vào năm 2012, Sanzigen hợp tác cùng Ordet để sản xuất loạt anime truyền hình đầu tay, Black★Rock Shooter. Trong cùng năm đó, công ty chiến thắng hạng mục "Special Award" của giải Kobe Animation Award lần thứ 17.

Tháng 12 năm 2019, Bushiroad thông báo công ty đã mua lại 8.2% cổ phần của Sanzigen như một phần trong "mối quan hệ đối tác quan trọng" với mục tiêu "sản xuất anime chất lượng cao", để lại 75.4% cổ phần cho Ultra Super Pictures trong khi chủ tịch Sanzigen, Matsuura Hiroaki sở hữu khoảng 16.4%.

Vào tháng 2 năm 2020, Sanzigen bắt tay cùng Millepensee để thành lập một xưởng phim mới tên là IXIXI. Xưởng phim này sẽ tập trung vào 3DCG và kỹ thuật điện ảnh.

Tác phẩm

Anime truyền hình

Phim anime chiếu rạp
{|class=wikitable style="text-align:center; margin=auto;"
!Tựa đề
!Đạo diễn
!Ngày công chiếu
!Ghi chú
!Nguồn
|-
|
|Kamiyama Kenji
|, 2012
|style=text-align:left| Chuyển thể từ bộ manga Cyborg 009 của tác giả Ishinomori Shōtarō. Hợp tác sản xuất cùng với Production I.G.
|
|-
|Shin Gekijōban Initial D - Legend 1: Kakusei
|Hidaka Masamitsu
|, 2014
|style=text-align:left| Dựa trên manga Initial D của Shigeno ShuichiHợp tác sản xuất với Liden Films.
|
|-
|Aoki Hagane no Arpeggio: Ars Nova DC
|Kishi Seiji
|, 2015
|style=text-align:left| Chuyển thể từ manga Aoki Hagane no Arpeggio của Ark Performance.Tóm tắt lại nội dung của bản anime truyền hình với một số tình tiết mới.
|
|-
|Shin Gekijōban Initial D - Legend 2: Tousou
|Hidaka Masamitsu Naka Tomohito
|, 2015
|style=text-align:left| Phần tiếp theo của Legend 1: Kakusei.Hợp tác sản xuất với Liden Films.
|
|-
|Aoki Hagane no Arpeggio: Ars Nova Cadenza
|Kishi Seiji
|, 2015
|style=text-align:left| Tiếp tục câu chuyện của Ars Nova DC.
|
|-
|Shin Gekijōban Initial D - Legend 3: Mugen
|Hidaka Masamitsu Naka Tomohito
|, 2016
|style=text-align:left| Phần tiếp theo của Legend 2: Tousou.Hợp tác sản xuất với Liden Films.
|
|-
|Promare
|Imaishi Hiroyuki
|, 2019
|style=text-align:left| Tác phẩm gốc.Phụ trách sản xuất phần CGI, Trigger vẽ hoạt họa.
|
|-
|BanG Dream! FILM LIVE
|Umezu Tomomi
|, 2019
|rowspan=3; style=text-align:left|Dựa trên dự án âm nhạc BanG Dream! của Bushiroad.
|
|-
|BanG Dream! Episode of Roselia I: Yakusoku
|rowspan=2|Kakimoto Koudai Mimura Atsushi
|, 2021
|
|-
|BanG Dream! Episode of Roselia II: Song I am.
|, 2021
|
|-
|BanG Dream! FILM LIVE 2nd Stage
|Umetsu Tomomi
|, 2021
|style=text-align:left| Phần tiếp theo của BanG Dream! FILM LIVE.
|
|-
|Gekijōban Argonavis: Ryūsei no Obligato
|Morikawa Shigeru
|, 2021
|style=text-align:left| Tóm tắt nội dung của anime truyền hình Argonavis from BanG Dream!.
|
|-
|BanG Dream! Poppin' Dream!
|Kakimoto Koudai Uetaka Masanori
|, 2022
|style=text-align:left| Phim mới của BanG Dream!.
|
|-
|Gekijō-ban Argonavis AXIA|Morikawa Shigeru
|24 tháng 3, 2023
|style=text-align:left|  Dựa trên dự án âm nhạc from Argonavis của Bushiroad.
|
|}

 ONA Monster Strike (mùa 2) (2017, hợp tác sản xuất với XFlag)Itazura majo to nemuranai machi (2017, hợp sản xuất với XFlag)

 Trò chơi điện tử Sigma Harmonics (2008)Quiz Magic Academy (2008)Mobile Suit Gundam 00: Gundam Meisters (2008)Fire Emblem: Three Houses (2019) – sản xuất đoạn cắt cảnh (cutscene) CGIShin Sakura Wars'' (2019) – sản xuất đoạn cắt cảnh CGI

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bushiroad
Ultra Super Pictures
Xưởng phim hoạt hình ở Tokyo
Xưởng phim hoạt hình Nhật Bản


title: Chloropteryx jalapata

text:
Chloropteryx jalapata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Chloropteryx


title: Búa nước

text:
Búa nước (tiếng Anh: water hammer), còn gọi thủy kích (hydraulic shock) hay nước va trong các tài liệu Việt Nam là hiện tượng áp lực trong đường ống tăng cao đột ngột (nước va dương) hoặc hạ thấp đột ngột (nước va âm), được tạo ra khi một chất lưu (thường là chất lỏng nhưng đôi khi cũng là chất khí) đang chuyển động bị buộc phải dừng lại hoặc đổi hướng một cách đột ngột (thay đổi động lượng). Hiện tượng búa nước thường xảy ra khi đóng van đột ngột ở một đầu của hệ thống đường ống, và vì vậy tạo ra sóng áp suất truyền trong đường ống.

Sóng áp suất này có thể gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng, từ tiếng ồn và chấn động đến phá hoại đường ống. Có thể làm giảm tác động của các xung búa nước bằng cách sử dụng bể tích áp thủy lực, bình giảm áp, bể điều áp, và các phương pháp khác.

Tính toán sơ bộ đối với hiện tượng búa nước có thể được thực hiện nhờ phương trình Zhukovsky (Tên La tinh là Joukovsky hoặc Joukowsky), hoặc chính xác hơn là bằng cách sử dụng phương pháp đường đặc trưng.

Nguyên nhân và tác động
Khi một đường ống bị chặn đột ngột tại cửa ra (hạ lưu), khối nước phía trước cửa ra đã bị đóng vẫn còn đang di chuyển, do đó áp suất bị tích tụ lên cao và tạo ra sóng xung kích. Trong hệ thống đường ống nước dân dụng điều này sẽ tạo ra một tiếng nổ lớn, giống như một tiếng ồn do búa đập. Búa nước có thể gây ra vỡ đường ống nếu áp suất đủ lớn. Các bẫy không khí hoặc các ống đứng (hở ở bên trên) đôi khi được lắp đặt vào hệ thống đường ống vì chúng có tác dụng như là các bộ giảm chấn, hấp thụ các lực phá hoại tiềm năng do chuyển động của nước.

Trong nhà máy thủy điện, dòng nước chuyển động dọc theo đường hầm hoặc đường ống dẫn có thể bị chặn không cho xâm nhập vào tua bin bằng cách đóng van. Tuy nhiên, ví dụ, nếu có 14 km đường hầm với đường kính 7,7 m, chứa đầy nước đang chuyển động với vận tốc là 3,75 m/s, tức là tương đương với khoảng 8.000 MJ động năng phải bị bắt giữ. Thì sự bắt giữ này thường được thực hiện bằng một trục điều áp (surge shaft) mở phía trên, cho nước chảy vào đó; khi nước dâng lên trục, động năng của nó được chuyển đổi thành thế năng, việc này làm cho dòng nước trong đường ống giảm tốc. Các trạm HEP (tháp nước là ví dụ thực tế của một trong những trạm HPE) được coi như là những bình dâng trong những trường hợp như thế này.

Trong hệ thống cấp nước gia đình, hiện tượng búa nước có thể xảy ra khi dòng nước từ máy rửa chén, máy giặt, bể phốt bị ngắt đột ngột do khóa van hay tắt máy. Kết quả là có thể nghe thấy tiếng nổ lớn, hay tiếng lách tách lặp đi lặp lại (vì sóng xung kích di chuyển tới lui trong hệ thống đường ống dẫn nước), hoặc sự rung lắc mạnh của đường ống.

Mặt khác, khi van thượng lưu trong đường ống đóng lại, dòng nước ở hạ lưu của van cố gắng tiếp tục chảy, tạo ra một khoảng chân không (vacuum) và khoảng chân không này có thể gây ra gãy hoặc nổ đường ống. Vấn đề này có thể trở nên đặc biệt nghiêm trọng nếu đường ống được đặt trên sườn dốc. Để ngăn chặn điều này, không khí và các van xả áp chân không, lỗ thông hơi, hoặc bẫy hơi được cài đặt phía hạ lưu của van để cho không khí nhập vào dòng chảy để ngăn ngừa khoảng chân không này xảy ra.

Các nguyên nhân khác của hiện tượng búa nước có thể kể đến là hỏng máy bơm và đóng gấp van kiểm tra (hay còn gọi là van một chiều) (để giảm tốc độ đột ngột, van kiểm tra có thể bị coi là đóng quá gấp, tùy thuộc vào các đặc tính động lực của van kiểm tra và khối lượng nước giữa van kiểm tra và bể chứa).

Các hiện tượng liên quan

Hệ thống phân phối hơi nước cũng có thể dễ bị tổn thương dưới tác động của một hiện tượng tương tự như búa nước, được gọi là búa hơi nước. Trong một hệ thống hơi, búa nước thường xảy ra khi một lượng hơi nước ngưng tụ tạo thành nước trong đoạn (nằm ngang) của đường ống hơi nước. Sau đó, luồng hơi nước mang theo lượng nước này, tạo thành một "viên đạn" lao nhanh với tốc độ cao vào khớp nối ống, tạo ra một tiếng nổ lớn giống như búa đập và ép mạnh và kéo căng đường ống. Hiện tượng này sẽ xảy ra nếu không có phương pháp thoát nước ngưng tụ thích hợp.

Nơi thiết bị bổ sung không khí được sử dụng, những thiết bị bổ sung không khí này cuối cùng sẽ cạn kiệt không khí do sau khoảng thời gian dài sử dụng không khí đã bị hấp thụ hết vào trong nước. Điều này có thể được khắc phục bằng cách tắt nguồn cung cấp nước, mở khóa vòi nước ở các vị trí cao nhất và thấp nhất để nước thoát hết khỏi hệ thống (do đó khôi phục lại không khí vào thiết bị cấp khí), rồi sau đó đóng khóa vòi và mở lại nguồn cung cấp.

Nổ búa nước trong khoang kín
Khi một vụ nổ xảy ra trong một không gian khép kín, búa nước có thể làm các bức tường xung quanh bị biến dạng. Tuy nhiên, nó cũng có thể truyền động lượng tới không gian khép kín này, nếu nó được tự do di chuyển. Một vụ nổ dưới nước trong khoang lò phản ứng hạt nhân SL-1 làm nước tăng tốc và chạy lên phía trên xuyên qua 0,76 m (2,5 ft) không khí trước khi nó lao vào trần khoang với vận tốc 49 m/s (160 ft/s) và áp suất 680 atm (69.000 kPa). Sóng áp suất này làm 12.000 kg (26.000 lb) khoang thép nảy lên 2,77 m (9,1 ft) vào trong không khí trước khi nó rơi trở lại vị trí cũ của nó.

Các biện pháp giảm nhẹ
Búa nước đã gây ra tai nạn và thậm chí là tử vong, nhưng thông thường thiệt hại chỉ hạn chế ở mức vỡ ống hoặc thiết bị phụ trợ. Các kỹ sư phải luôn luôn đánh giá nguy cơ nổ đường ống dẫn do búa nước gây ra. Đường ống vận chuyển các chất lỏng độc hại hoặc chất khí phải được bảo đảm chăm sóc đặc biệt trong thiết kế, thi công và vận hành. Các nhà máy thủy điện phải được thiết kế đặc biệt và vận hành cẩn thận vì búa nước có thể làm hệ thống đường ống bị hư hại thảm khốc.

Thực hiện những điều sau để làm giảm hoặc loại bỏ hiện tượng búa nước:
 Giảm áp lực của việc cung cấp nước cho các tòa nhà bằng cách lắp đặt bảng điều khiển trung tâm.
 Giảm vận tốc chất lưu. Để làm giảm nguy cơ búa nước xảy ra, các biểu đồ kích thước đường ống cho một số ứng dụng đã khuyến nghị vận tốc dòng chảy bằng hoặc thấp hơn 1,5 m/s (4.9 ft/s).
 Nên đóng van càng chậm càng tốt. Van cấp nước vệ sinh thường được thiết kế là loại van yên tĩnh, vì thể chỉ có thể đóng van một cách chậm rãi.
 Sử dụng đường ống có khả năng chịu áp cao (nhưng giá thành sẽ đắt).
 Kiểm soát đường ống tốt (trình tự mở và đóng).
 Sử dụng các tháp nước (được sử dụng trong nhiều hệ thống cung cấp nước uống) giúp duy trì tốc độ dòng chảy ổn định và có thể bẫy các dao động với áp suất lớn.
 Bể chứa khí hoạt động theo cách tương tự như tháp nước, nhưng được điều áp (giữ tại áp suất không thay đổi). Chúng thường có một đệm không khí bên trên mức chất lưu trong bể, đệm không khí này có thể được điều chỉnh hoặc phân cách bởi thiết bị chuyên dụng (bladder). Kích thước của bể chứa khí có thể lên đến hàng trăm mét khối đối với các hệ thống đường ống lớn. Chúng có nhiều hình dạng, kích thước và cấu hình. Các bể chứa khí như vậy thường được gọi là bể tích áp thủy lực, bình giảm áp.
 Một thiết bị thủy khí tương tự về nguyên tắc với thiết bị giảm sốc được gọi là 'Thiết bị hãm búa nước' có thể được lắp đặt giữa đường ống nước và máy móc, để hấp thụ sốc và làm ngừng sự va đập.
 Van không khí thường khắc phục hiện tượng áp suất thấp tại các cao điểm trong hệ thống đường ống. Mặc dù chúng hiệu quả, nhưng đôi khi cần phải lắp đặt với số lượng lớn. Các van này cũng cho phép không khí đi vào trong hệ thống, đây là điều thường không mong muốn.
 Giảm chiều dài ống nhánh.
 Giảm độ dài của ống thẳng, nghĩa là thêm ống nối gấp khúc, đoạn ống nối uốn chữ U hay uốn cong. Búa nước có liên quan đến tốc độ của âm thanh trong chất lưu, và ống nối gấp khúc làm giảm ảnh hưởng của sóng áp suất.
 Bố trí các đường ống lớn hơn trong các vòng mạch chính, điều này làm các đường ống nhánh nhỏ hơn ngắn hơn. Với hệ thống đường ống được thiết kế dạng vòng mạch (looped piping), các dòng chảy vận tốc thấp hơn từ cả hai phía của vòng mạch có thể phục vụ một đường ống nhánh.
 Lắp bánh đà vào bơm.
 Sử dụng trạm bơm phụ.

Độ lớn của xung búa nước
Một trong những người đầu tiên điều tra một cách thành công vấn đề búa nước là kỹ sư Ý Lorenzo Allievi.

Búa nước có thể được phân tích bởi hai cách tiếp cận khác nhau – Thuyết cột chất lưu cứng (rigid column) bỏ qua tính nén của chất lưu và độ đàn hồi của thành ống, hoặc theo một phân tích đầy đủ có tính đến cả độ đàn hồi. Khi thời gian đóng van dài so với thời gian sóng áp suất truyền dọc theo chiều dài của ống, thì lý thuyết cột chất lưu cứng là phù hợp; ngược lại thì cần phải tính đến độ đàn hồi.
Dưới đây là hai công thức tính toán áp suất cực đại, một trong đó xét đến độ đàn hồi, nhưng giả định van đóng ngay lập tức, và công thức thứ hai bỏ qua tính đàn hồi nhưng coi việc đóng van xảy ra trong một khoảng thời gian hữu hạn.

Đóng van tức thì; Chất lưu nén được
Ap lực của xung búa nước có thể được tính toán từ phương trình Joukowsky

Vì vậy, đối với trường hợp van đóng ngay lập tức, độ lớn tối đa của xung búa nước là:

trong đó ΔP là độ lớn của sóng áp suất (Pa), ρ là mật độ của chất lưu (kg m−3),  a0 là tốc độ của âm thanh trong chất lưu (ms−1), và Δv là sự thay đổi trong vận tốc chất lưu (ms−1). Xung xoay chuyển (qua lại) do các định luật chuyển động Newton và phương trình tính liên tục áp dụng cho sự giảm tốc của một yếu tố chất lưu.

Phương trình tốc độ sóng
Vì tốc độ âm thanh trong chất lưu là , áp suất cực đại phụ thuộc vào tính nén của chất lưu nếu van bị đóng đột ngột.

trong đó
 a = vận tốc sóng
 B = môđun đàn hồi khối tương đương của hệ thống ống dẫn chất lưu
 ρ = mật độ chất lưu
 K = môđun đàn hồi khối của chất lưu
 E = môđun đàn hồi của đường ống
 D = đường kính bên trong của ống
 t = độ dày thành ống
 c = tham số không thứ nguyên phụ thuộc vào điều kiện liên kết của hệ thống đường ống và vận tốc sóng

Đóng van chậm; chất lưu không nén được
Khi thời gian đóng van dài hơn so với thời gian sóng áp suất truyền dọc chiều dài của đường ống, tính đàn hồi có thể được bỏ qua, và có thể mô tả hiện tượng theo độ quán tính hay lý thuyết cột chất lưu cứng:

Giả định một sự giảm tốc liên tục của cột nước (dv/dt = v/t), sẽ có:

trong đó:
 F = lực, N
 m = khối lượng của cột chất lưu, kg
 a = gia tốc, m/s2
 P = áp suất, Pa
 A = diện tích mặt cắt ngang đường ống, m²
 ρ = mật độ của chất lưu, kg/m³
 L = chiều dài đường ống, m
 v  = vận tốc dòng chảy, m/s
 t = thời gian đóng van, s

Áp dụng công thức trên, đối với nước và Hệ đơn vị Anh: P = 0,0135 V L/t.
Trong ứng dụng thực tế, nên lấy hệ số an toàn khoảng bằng 5:

trong đó P1 là áp lực đầu vào tính bằng psi, V là vận tốc dòng chảy tính bằng ft/s, t là thời gian đóng van tính bằng giây (s) và L là chiều dài đường ống phía thượng lưu tính bằng feet.

Công thức tính áp suất dư do búa nước gây ra

Khi van với lưu lượng thể tích Q được đóng lại, áp suất dư ΔP được tạo ra phía thượng nguồn của van, giá trị của áp suất dư này được tính theo phương trình Joukowsky:

Trong biểu thức này:
 áp suất dư ΔP được tính bằng Pa;
 Q là lưu lượng thể tích bằng m³/s;
 Z là trở kháng thủy lực, tính theo kg/m4/s.
Trở kháng thủy lực Z của đường ống quyết định độ lớn của xung búa nước. Bản thân nó được xác định bởi công thức sau:

với:
 ρ là mật độ của chất lỏng, được tính theo kg/m³;
 A là diện tích mặt cắt ngang của đường ống, m²;
 B là môđun nén tương đương của chất lỏng trong đường ống, tính bằng Pa.

Mô đun nén tương đương B được rút ra từ một loạt các khái niệm thủy lực:
tính nén được của chất lỏng, được xác định bằng mô đun nén đoạn nhiệt Bl, của nó, là kết quả từ phương trình trạng thái của chất lỏng và thường có sẵn trong các bảng nhiệt động lực học;
tính đàn hồi của thành đường ống, nó xác định mô đun nén khối tương đương của vật liệu thành đường ống Bs. Trong trường hợp của đường ống tiết diện tròn có độ dày t nhỏ so với đường kính D, mô đun nén tương đương được cho bởi công thức sau:  trong đó E là mô đun Young (Pa) của vật liệu đường ống;
độ nén có thể Bg của khí hòa tan trong chất lỏng, xác định bởi:
 γ là chỉ số tỷ nhiệt của chất khí
 α là tỉ lệ thông gió (phần thể tích khí không hòa tan)
 và P là áp suất (Pa).

Như vậy, độ đàn hồi tương đương là tổng của các độ đàn hồi trên:

Kết quả là, chúng ta thấy rằng có thể làm giảm tác động của búa nước bằng cách:
tăng đường kính ống nhưng lưu lượng không thay đổi, điều này làm giảm vận tốc dòng chảy và do đó giảm tốc độ của cột chất lỏng;
sử dụng các vật liệu rắn và đặc nhất có thể so với khối chất lỏng bên trong (mô đun độ cứng Young thấp so với mô đun khối của chất lỏng);
sử dụng thiết bị tăng sự linh hoạt của toàn bộ hệ thống thủy lực, chẳng hạn như bể tích áp thủy lực (accumulator);
nếu có thể, tăng tỷ lệ phần trăm của các chất khí không tan trong chất lỏng.

Các phương trình động lực
Hiệu ứng búa nước có thể được mô phỏng bằng cách giải các phương trình vi phân từng phần sau:

trong đó V là vận tốc chất lưu bên trong ống,  là mật độ chất lưu và B là mô đun khối tương đương, f là hệ số ma sát.

Sự phân tách cột chất lưu
Sự phân tách cột chất lưu là hiện tượng có thể xảy ra trong lúc hiện tượng búa nước diễn ra. Nếu áp suất trong đường ống giảm xuống dưới áp suất bay hơi của chất lỏng, hiện tượng sủi bong bóng sẽ xảy ra (một số phần tử chất lỏng bay hơi, tạo thành bong bóng trong đường ống, nếu áp suất gần với áp suất bay hơi). Điều này rất có thể xảy ra tại các địa điểm cụ thể như các đầu mút đường ống bị đóng kín, các cao điểm hay điểm khúc khủyu (tại vị trí có sự thay đổi trong độ dốc đường ống). Khi chất lỏng quá lạnh chảy vào không gian trước đây bị chiếm đóng bởi hơi nước thì diện tích tiếp xúc giữa hơi nước và chất lỏng tăng lên. Điều này làm cho hơi nước ngưng tụ thành chất lỏng làm giảm áp lực trong không gian chứa hơi nước. Chất lỏng ở hai bên của không gian chứa hơi nước do đó được tăng tốc độ di chuyển vào không gian này bởi sự chênh lệch áp suất. Sự va chạm của hai cột chất lỏng (hoặc một cột chất lỏng nếu ở một đầu mút bị đóng kín) gây ra sự gia tăng áp lực lớn và gần như tức thời. Sự gia tăng áp lực này có thể làm hỏng thiết bị thủy lực, hệ thống đường ống và kết cấu hỗ trợ. Nhiều lần lặp đi lặp lại của sự tạo thành và nổ vỡ bong bóng có thể xảy ra trong cùng một sự kiện nước búa duy nhất.

Phần mềm mô phỏng
Hầu hết các gói phần mềm mô phỏng hiện tượng búa nước sử dụng phương pháp đường đặc trưng để giải các phương trình vi phân liên quan. Phương pháp này hoạt động tốt nếu tốc độ sóng không thay đổi theo thời gian do không khí hoặc các chất khí bị cuốn vào trong đường ống. Phương pháp Sóng (WM) cũng được sử dụng trong nhiều gói phần mềm. WM cho phép các nhà khai thác phân tích các mạng lưới (đường ống) lớn một cách hiệu quả. Ngoài ra còn nhiều gói phần mềm thương mại và phi thương mại khác.

Các gói phần mềm khác nhau về độ phức tạp, phụ thuộc vào ít hay nhiều quá trình được mô hình hóa trong đó. Các gói phần mềm phức tạp có thể có một hay nhiều các tính năng dưới đây:
 Khả năng phân tích dòng chảy đa pha
 Thuật toán mô tả sự hình thành và nổ vỡ bong bóng
 Ma sát thay đổi theo thời gian - sóng áp suất giảm khi dòng rối được tạo ra và do các biến đổi trong sự phân bố vận tốc dòng chảy
 Mô đun khối thay đổi sự tăng áp suất (tính nén được của nước giảm)
 Tương tác cấu trúc chất lưu - đường ống phản ứng đối với những thay đổi áp suất đang xảy ra và tự gây ra sóng áp suất

Ứng dụng
 Nguyên tắc búa nước có thể được sử dụng để tạo ra máy bơm nước đơn giản gọi là máy đẩy thủy lực.
 Rò rỉ đôi khi có thể được phát hiện nhờ hiện tượng búa nước.
 Các túi khí kín có thể được phát hiện trong đường ống nhờ hiện tượng búa nước.

Lịch sử

Vào thế kỷ thứ 1 trước công nguyên Marcus Vitruvius Pollio đã mô tả hiện tượng búa nước trong đường ống bằng chì và bằng đá của nguồn cung cấp nước công cộng của đế chế La Mã. Hiện tượng búa nước thậm chí còn được khai thác trước khi có tên gọi dành cho nó: Năm 1772, một người Anh tên là John Whitehurst đã xây dựng một máy đẩy (ram) thủy lực cho một ngôi nhà ở Cheshire, Anh. Năm 1796, nhà phát minh người Pháp Joseph Michel Montgolfier (1740-1810) đã xây dựng một máy đẩy thủy lực khác cho nhà máy nghiền giấy của mình ở Voiron. Ở Pháp và Ý, cụm từ "búa nước" bắt nguồn từ cụm từ máy đẩy thủy lực: coup de bélier (French) and colpo d'ariete (Italian) đều có nghĩa là "đập búa". Như thế kỷ 19 đã chứng kiến việc lắp đặt các nguồn cung cấp nước cho nhiều thành phố, hiện tượng búa nước đã trở thành mối quan tâm của các kỹ sư dân dụng. Hiện tượng búa nước cũng là mối quan tâm của các nhà sinh lý học nghiên cứu hệ thống tuần hoàn trong cơ thể.

Mặc dù đã được báo trước trong công trình của Thomas Young, lý thuyết búa nước thường được coi là bắt đầu vào năm 1883 với công trình của nhà sinh lý học người Đức Johannes von Kries (1853-1928), người đã khảo sát xung trong các mạch máu. Tuy nhiên, những phát hiện của ông đã không được các kỹ sư dân dụng chú ý tới. Sau đó, những phát hiện của Kries được rút ra một cách độc lập vào năm 1898 bởi nhà động lực học chất lưu người Nga Nikolay Yegorovich Zhukovsky (1847-1921), năm 1898 bởi kỹ sư dân dụng người Mỹ Joseph Palmer Frizell (1832-1910), và năm 1902 bởi các kỹ sư Ý Lorenzo ALLIEVI (1856-1941).

Xem thêm
Búa máu
Hiện tượng sủi bong bóng
Động lực học chất lưu
Máy đẩy thủy lực – lợi dụng hiện tượng búa nước
Hydraulophone – dụng cụ âm nhạc lợi dụng sức nước và các chất lưu khác
Lực tác động
Xung búa nước Watson

Tham khảo

Liên kết ngoài
 What is Water Hammer and Why is it Important That You Prevent it?
 What is Water Hammer/Steam Hammer?
 See a youtube-animation of water hammer.
 YouTube- Water Hammer Theory Explained with examples

Thủy lực
Hệ thống ống nước
Thủy lợi


title: Marcipa douala

text:
Marcipa douala là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Marcipa