title: Tê giác trắng phương bắc

text:
{{Bảng phân loại
| name= Tê giác trắng phương bắc
| status = PEW
| status_system = IUCN3.1
| status_ref =
| image=
| image_caption = Tê giác trắng phương bắc tại sở thú Dvůr Králové
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Mammalia
| ordo = Perissodactyla
| familia = Rhinocerotidae
| genus = Ceratotherium
| species = Ceratotherium simum
| subspecies = C. s. cottoni
| range_map=Northern white rhino IUCN distribution.svg
| range_map_caption=

| trinomial = Ceratotherium simum cottoni
| trinomial_authority = (Lydekker, 1908)
}}Tê giác trắng phương bắc (Ceratotherium simum cottoni) là một trong hai phân loài của loài tê giác trắng (phân loài kia là tê giác trắng phương nam). Trước đây tìm thấy ở một số nước trong khu vực Đông và Trung Phi phía nam sa mạc Sahara, nó được liệt kê Cực kỳ nguy cấp. Phân loài này là một loài động vật ở đồng cỏ và rừng hoang mạc. Tê giác trắng phương bắc cũng sống ở châu Phi nhưng thuộc địa bàn cao hơn về hướng Bắc, vùng từ Chad, Cameroon đến Uganda và Nam Sudan. Hiện tại, nhiều nghiên cứu vẫn đang gây tranh cãi về việc tê giác trắng phương Nam và phương bắc là hai loài khác biệt hay thuộc chung một chủng.

Bị săn giết để lấy sừng, loài tê giác trắng phương bắc hiện đang đứng bên bờ vực tuyệt chủng khi cả thế giới chỉ còn lại bốn con, trong đó con đực duy nhất đang được bảo vệ 24/24 giờ. Kể từ năm 2014 đến nay, trên thế giới chỉ còn lại năm cá thể tê giác trắng phương bắc. Trong đó cá thể đực 45 tuổi cuối cùng Sudan đã qua đời vào ngày 19 tháng 3 năm 2018, từng được chăm sóc tại khu bảo tồn Ol Pejeta (Kenya) cùng hai cá thể cái khác. Vào cuối những năm 1960, số lượng tê giác trắng phương bắc trên thế giới là khoảng 2000 con. Đến năm 1980 giảm xuống 15 con và đến nay chỉ còn duy nhất năm con..

Với hơn 2.000 con tê giác trắng phương bắc sinh sống trên thế giới tại thời điểm năm 1960. Đến năm 1984, chỉ còn 15 con sống do bị săn bắn quá nhiều. Không chỉ tàn sát tê giác để bán sừng với giá 75.000 USD/kg, những tay săn trộm còn đe dọa mạng sống của nhân viên bảo vệ loài động vật quý hiếm. Năm 1960, có hơn 2.000 con tê giác trắng miền Bắc sinh sống trên trái đất. Nhưng đến năm 1984, số loài sinh vật này chỉ còn lại 15 con do tình trạng săn bắn lấy sừng. Con tê giác trắng phương bắc đực cuối cùng là Sudan đã chết tại Kenya vào tháng 3/2018. Năm 2022, hai cá thể cái và đều là hậu duệ của Sudan đã chết.

Đặc điểm
Tê giác trắng miền Bắc có xu hướng sống thành bầy đàn từ một đến bảy con, mặc dù chúng là những động vật to lớn. Trên mõm của chúng có hai sừng với cấu tạo từ các sợi keratin (không phải xương như ở gạc hươu, nai). Hình dạng miệng của chúng–ở tê giác trắng thì miệng của chúng rộng hơn để gặm được nhiều cỏ; theo một giả thuyết thì thuật ngữ "White" (trắng) trong tiếng Anh thực sự có nguồn gốc từ tiếng Afrikaan "weit", có nghĩa là rộng', thuật ngữ phương Bắc chỉ về địa bàn phân bố của quần thể phân loài này so với phân loài ở phương Nam/miền Nam/phía Nam.

Da của tê giác trắng phương Bắc cũng có màu hoàn toàn tương tự như của tê giác đen. Tê giác trắng thuộc phân loài này cũng có một bướu rõ nét ở phía sau cổ của nó để giữ được cái đầu to lớn. Mỗi chân của tê giác trắng có ba ngón. Chúng đôi khi được gọi là tê giác môi vuông do môi lỗi ra của chúng để hỗ trợ việc gặm các loại cỏ ngắn ở các vùng xavan. Chúng có khả năng đi 4 đến 5 ngày mà không cần nước uống. Tê giác trắng rất ít sinh sản khi bị giam cầm; kể từ năm 1995, chỉ có một con tê giác cái được sinh ra ở Dvur Králové.

Tê giác trắng miền bắc (Ceratotherium simum cottoni), trước đây tìm thấy ở một số quốc gia Đông Phi và Trung Phi, được coi là chỉ còn tồn tại ở ba khu vực vào năm 2006
 Công viên quốc gia Garamba ở Cộng hòa dân chủ Congo
 Vườn thú Dvur Králové ở Cộng hòa Czech, tại đây có sáu con tê giác trắng
 Công viên động vật hoang dã San Diego, có ba con

Giống như tê giác đen, tê giác trắng phương Bắc cũng đang ở dưới các đe dọa do mất khu vực sinh sống và săn bắn trộm, chủ yếu gần đây là do việc bắn hạ của các nhóm gọi là Janjaweed. Điều này làm cho các nhà bảo tồn phải đưa đề nghị di chuyển bằng máy bay các con tê giác trắng còn lại ở Garamba tới Kenya vào tháng 1 năm 2005. Sự can thiệp của các lực lượng ngoại quốc vào công việc của Congo đã ngăn không cho công việc này được thực thi vào tháng 6 năm 2005. Ngược với các thông báo trên, công viên động vật hoang dã Whipsnade tại Vương quốc Anh đã thu được thành công đáng kể trong nhiều năm qua trong việc nhân giống tê giác trắng trong tình trạng giam cầm. Trên thực tế, vào năm 2005, ba con tê giác trắng đã được sinh ra trong bầy đàn ở Whipsnade.
Tình hình
Thực trạng
Tính đến tháng 11 năm 2015, chỉ có ba con tê giác của phân loài này lại. Chúng đều thuộc Vườn thú Dvur Králové ở Cộng hòa Czech, nhưng sống trong Ol khu bảo tồn Pejeta Conservancy ở Kenya và được bảo vệ bằng cách bảo vệ vũ trang. Sau năm 2000, sáu con tê giác trắng miền Bắc đã sống tại vườn thú Dvur Králové ở Cộng hòa Czech nhưng bốn trong số chúng (mà cũng là những loài động vật sinh sản duy nhất của phân loài này) được chuyển đến Ol khu vực Pejeta Conservancy tại Kenya, châu Phi, trong năm 2009, nơi các nhà khoa học hy vọng rằng họ sẽ lai tạo thành công phân loài này khỏi nguy cơ tuyệt chủng; một trong bốn con đã chết vào tháng 10 năm 2014.

Một trong hai con còn lại trong vườn chết vào cuối tháng năm 2011. Các loài tê giác cuối cùng ở đó, Nabire, qua đời vào tháng 7 năm 2015. Hai con tê giác sống ở San Diego Safari Park Zoo ở California: Angalifu, một con tê giác đực, chết trong tháng 12 năm 2014; Nola, một con cái, chết vào ngày 22 tháng 11 năm 2015. Sau khi khái niệm loài phát sinh loài, nghiên cứu gần đây đã cho thấy con tê giác trắng miền Bắc có thể là một loài hoàn toàn khác nhau, chứ không phải là một phân loài của tê giác trắng. Sự khác biệt về hình thái học và di truyền rõ rệt cho thấy hai loài được đề xuất đã được tách ra trong ít nhất một triệu năm. Tuy nhiên, các kết quả nghiên cứu không được chấp nhận rộng rãi bởi các nhà khoa học khác.

Tê giác trắng phía Bắc trắng (Ceratotherium simum cottoni) trước đây là dao động trên không phận phía tây bắc Uganda, miền nam Nam Sudan, phía đông của nước Cộng hòa Trung Phi, và nước Cộng hòa Dân chủ Đông Bắc của Congo phạm vi của nó có thể mở rộng về phía tây là hồ Chad và Cameroon.Những kẻ săn trộm làm giảm dân số của chúng từ 500 đến 15 trong những năm 1970 và 1980. Từ đầu những năm 1990 đến giữa năm 2003, dân số bị thu hồi cho hơn 32 loài động vật. Khảo sát năm 2000 cho thấy dân số đã bắt đầu hồi phục, với 30 loài động vật khẳng định trong năm 2000. Kể từ giữa năm 2003, săn trộm đã được tăng cường và giảm các quần thể hoang dã để chỉ 5-10 động vật sống trong Vườn quốc gia Garamba.

Năm 2006, bốn con tê giác sống trong Vườn quốc gia Garamba là những con tê giác hoang dã cuối cùng được biết đến theo Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên. Tuy nhiên, vào tháng 6 năm 2008 nó đã được báo cáo rằng các phân loài có thể bị tuyệt chủng trong tự nhiên vì đã không nhìn thấy trong bốn cá thể còn lại được biết đến từ năm 2006 và các dấu hiệu của chúng kể từ năm 2007. Tính đến năm 2011, dân số này hiện đang được xem là có thể tuyệt chủng. Nếu được xác nhận, điều này sẽ làm cho tê giác trắng miền Bắc đã tuyệt chủng trong tự nhiên ngoài những nỗ lực cuối cùng, cơ hội của Ol Pejeta Conservancy để giới thiệu lại nó trong trạng thái hoang dã.

Ngày 28 Tháng 11 năm 2009, hai phi công máy bay trực thăng của Nga báo cáo nhìn thấy tê giác trắng phương Bắc ở miền nam Sudan. Nó được giả định rằng ba tê giác đã được phát hiện thuộc loài này, như tê giác khác đã không được sống trong khu vực cho một thời gian dài. Vào tháng 1 năm 2005, chính phủ của Cộng hòa Dân chủ Conggo (DRC) đã phê duyệt một kế hoạch hai phần năm loài tê giác trắng miền Bắc được chuyển từ Vườn quốc gia Garamba tới khu bảo tồn động vật hoang dã trong một Kenya. Phần thứ hai cam kết với các chính phủ và các đối tác quốc tế để tăng cường nỗ lực bảo tồn ở Garamba, do đó, các con tê giác trắng miền Bắc có thể được trả lại khi nó là an toàn một lần nữa.

Vào tháng 8 năm 2005, một cuộc khảo sát trên không được thực hiện đã chỉ tìm thấy bốn con vật, một con đực trưởng đơn độc và một nhóm của một con đực trưởng thành và hai cái trưởng thành. Tháng Sáu năm 2008, nó đã được báo cáo rằng các loài có thể đã tuyệt chủng trong tự nhiên, vì không ai trong bốn cá thể còn lại được biết đến đã được nhìn thấy kể từ năm 2006. Năm 2011, dân số này hiện đang xem xét để có thể đã tuyệt chủng. Dân số vườn thú đang giảm, và tê giác trắng miền Bắc đã hiếm khi sinh sản trong điều kiện nuôi nhốt. Bốn trong sáu tê giác từ Vườn thú Dvur Králové ở Cộng hòa Czech (mà cũng là những loài động vật sinh sản duy nhất của phân loài này) được chuyển đến Ol Pejeta Conservancy tại Kenya, châu Phi.Năm 2022, Tê giác trắng Bắc Phi đã được đưa vào diện tuyệt chủng sau nhiều năm

Biến động

* Ước tính

Bảo tồn
Với việc chỉ còn 2 tê giác trắng phương bắc trên thế giới. Đây là một kết thúc không mấy có hậu đối với loài tê giác trắng miền Bắc khi hình ảnh chúng lang thang xuyên châu Phi, từ miền Nam Chad, qua Congo rồi lên Sudan đến nay đã không còn nữa. Chỉ hơn 50 năm trước, loài này có đến 2.000 con. Nhưng đến năm 1984 thì chỉ còn 15 con. Các nhà bảo tồn đã cứu chúng khỏi bờ vực tuyệt chủng khi nhân giống thành công, tăng lượng tê giác trắng lên đến 30 con chỉ sau một thập kỷ. Nhưng những kẻ săn trộm xuất hiện và toàn bộ công viên đều bị dọn sạch. Con tê giác trắng miền bắc cuối cùng được tìm thấy năm 2006. Chúng bị đe dọa tuyệt chủng vì nhu cầu phần lớn đến từ phương Đông vì tin rằng sừng tê giác sẽ chữa được bệnh ung thư.

Sau đó bốn con tê giác trắng phương bắc, một loài thú quý hiếm, đã được đưa trở về Kenya, vùng đất tổ tiên của chúng từ một vườn thú của Cộng hoà Séc, với mục đích sinh sản để tránh sự tuyệt chủng loài động vật quý hiếm này. Hai con đực và hai con cái đã làm một hành trình dài 7.300 km từ vườn thú Dvur Kralove (Séc) đến khu dự trữ Ol Pejeta, dưới châ núi Kenya, thông qua một dự án có tên là "Cơ hội sống sót cuối cùng". Hai con đực và hai con cái đã làm một hành trình dài 7.300 km từ vườn thú Dvur Kralove (Séc) đến khu dự trữ Ol Pejeta. Tinh trùng của những con đực sinh ra ở Dvur Kralove hiện đang được bảo tồn tại Viện nghiên cứu vườn thú và động vật hoang dã Leibniz (IZW) ở Berlin, Đức.

Các cá thể
 Nabire
Trước đây thế giới còn năm con tê giác trắng phương bắc, tuy nhiên hiện chỉ còn lại bốn sau khi tê giác cái Nabire 31 tuổi qua đời do bệnh tật. Nó bị khối u lớn không thể chữa trị. Nó chết vì u nang vỡ tại Vườn thú Dvur Kralove, lúc 31 tuổi. Bệnh của nó không có cách chữa. U bệnh trong cơ thể Nabire rất to. Người ta mô tả cái chết của nó là sự mất mát khủng khiếp. Bên cạnh đó, một con tê giác trắng phương bắc khác đã chết trong vườn thú ở Mỹ, khiến số cá thể loài động vật quý hiếm này trên toàn thế giới giảm xuống còn năm con. Con tê giác cái Nabire sinh ra trong điều kiện nuôi nhốt năm 1983 ở Czech.
 Angalifu
Con tê giác Angalifu, 44 tuổi, chết tại vườn thú San Diego, Mỹ. Sau khi con Angalifu chết thì chỉ còn năm con tê giác trắng phương bắc trên hành tinh, trong đó có Nola, một cá thể cái đã nhiều tuổi. Angalifu được đưa về vườn thú từ năm 1990. Nó là một trong 6 cá thể tê giác trắng phương bắc còn lại trên thế giới, và là một trong hai con đực thuộc số này.5 con còn lại hiện sống trong môi trường nuôi nhốt ở Mỹ, Czech và Kenya. Các chuyên gia từng thực hiện kế hoạch nhân giống để bảo tồn số lượng loài nhưng không thành công. Trong khi đó, hiện không có cá thể nào sống trong môi trường hoang dã.Trước đó khoảng hai tháng, một con tê giác đực đã chết ở khu bảo tồn Ol Pejeta, Kenya loài tê giác trắng phương bắc chỉ còn vỏn vẹn 5 cá thể trên Trái đất. Trong số đó, Sudan là con tê giác đực duy nhất sau sự qua đời của Angalifu một cá thể tê giác trắng đực ở tuổi 44.
 Suni
Vào tháng 10 năm 2014, Suni là con tê giác trắng đực thứ hai còn lại trên thế giới, cũng sống ở Ol Pojeta đã chết. Chỉ còn lại năm con tê giác trắng miền bắc trên thế giới, và ba trong số đó đang ở Kenya và đối diện nguy hiểm. Con tê giác có tên là Suni. Suni đã qua đời tại khu bảo tồn Ol Pejeta vì nguyên nhân tự nhiên. Suni được cho là cá thể đực cuối cùng có khả năng phối giống. Suni được sinh ra tại Vườn thú Dvur Kralove ở Cộng hòa Séc vào năm 1980. Sau cái chết của Suni, trên thế giới chỉ còn khoảng sáu con tê giác trắng phương bắc và tất cả chúng đều sống kiểu nuôi nhốt.
Nola
Một trong bốn con tê giác trắng loài phương bắc cuối cùng trên thế giới vừa chết trong vườn thú tại Mỹ. Sau cuộc phẫu thuật sức khoẻ của Nola, con tê giác cái 41 tuổi ở công viên safari San Diego cũng không khá hơn và người ta phải để nó chết. Ngày 13/11/2015, Nola được mổ để hút mủ từ hông nhưng sau đó tình hình sức khoẻ không cải thiện. Con tê giác 41 tuổi với trọng lượng lên tới 1.800 kg được mang tới vườn thú nằm ở phía Nam California trong khuôn khổ chương trình nhân giống đã chết sau cuộc phẫu thuật. Thực tế, nhân viên y tế vườn thú đã tiến hành các biện pháp giám sát gắt gao sau khi Nola có những dấu hiệu suy giảm ăn uống và hoạt động.

Nola thu hút người xem đến vườn thú từ 1989. Nola là một biểu tượng, không chỉ với vườn bảo tồn San Diego mà đối với cả thế giới. Qua nhiều năm, hàng triệu người đã biết đến Nola và cuộc sống của tê giác trong môi trường tự nhiên khi tới với vườn bảo tồn, đọc vô vàn các câu chuyện trên phương tiện truyền thông cũng như mạng xã hội. Sau khi ra đời tại Sudan và được tìm thấy khi đạt 2 tuổi, Nola đã được mang tới Califonia từ một vườn thú của Czech để phục vụ công tác bảo tồn.

 Sudan

Hiện tại nhiệm vụ sinh sản duy trì nòi giống loài tê giác trắng phương bắc đang được đặt lên con tê giác đực Sudan, 42 tuổi, đang sống tại khu bảo tồn Ol Pejeta (Kenya) và ba con cái: Fatu và Najin - sống ở khu bảo tồn Ol Pejeta, và Nola - sống ở vườn thú San Diego (Mỹ). Sudan hiện là cá thể tê giác trắng phương bắc đực cuối cùng trên thế giới. Sudan cùng hai con cái cùng loài được chăm sóc tại Khu bảo tồn Ol Pejeta, Kenya, từ cuối năm 2009. Đây là ba trong 5 cá thể tê giác trắng phương bắc còn sót lại trên thế giới. Con tê giác 43 tuổi – dự tính có thể sống đến 50 tuổi – là cơ hội cuối cùng để duy trì nòi giống tê giác trắng miền bắc. Sudan được chuyển đến cùng với hai con tê giác trắng giống cái từ một sở thú ở Cộng hòa Séc hồi tháng 9 năm 2009. Khu bảo tồn này chuyên chăm sóc tê giác và đã từng thành công trong việc nhân giống loài tê giác đen.

Cuộc đời tê giác Sudan gắn liền với những lần lưu lạc, tha hương. Sinh ra tại miền Nam Sudan nhưng tới năm 1973, Sudan bị bắt và chuyển tới sở thú Dvur Králové với phục vụ mục đích thương mại cho người dân tham quan. Do là con đực duy nhất còn lại nên Sudan được bảo vệ rất nghiêm với đội bảo vệ có vũ trang canh chừng 24/24 giờ. Sừng của nó cũng được cưa để ngăn bọn săn trộm làm hại nó. Các chiến sĩ bất chấp đánh đổi cả tính mạng để ngăn những tên săn trộm tấn công con tê giác trong bối cảnh giá ngà tê giác đang tăng mạnh.Sừng của nó bị cắt đi để đề phòng mấy tên săn trộm. Nếu nó không có sừng, họ sẽ không còn hứng thú với nó. Dù con tê giác này không có sừng, nhưng đội kiểm lâm vẫn rất lo lắng cho con tê giác đực đang được chăm sóc tại khu bảo tồn Ol Pojeta, Kenya.

Các chuyên gia động vật từng thử cho Sudan giao phối tự nhiên với hai con tê giác cái cùng loài là Najin, 27 tuổi và Satu 17 tuổi, nhưng không thành công. Một trong những nguyên nhân hàng đầu là tuổi tác, các chuyên gia đã thử mọi cách để chúng giao phối với nhau, đưa chúng vào môi trường bán hoang dã, song vẫn không thành công. Mấy năm trước Sudan có giao phối với hai con cái sống chung nhưng hai con cái này không thụ thai. Hiện nó đã già yếu, không còn khả năng giao phối tự nhiên. Ngoài ra số lượng tinh trùng của nó cũng giảm mạnh, do đó để duy trì nòi giống sư tử trắng phương bắc, các chuyên gia chỉ còn cách cho nó thụ tinh trong ống nghiệm và con cái thích hợp nhất cho việc này là Nola.

Theo các nhà khoa học, cơ hội sinh sản của Sudan và hai cá thể cái còn lại ngày càng giảm. Tuy nhiên, họ vẫn nỗ lực giúp Sudan giao phối, hy vọng cá thể con chào đời sẽ bảo vệ loài này trước nguy cơ tuyệt chủng. Để bảo vệ chú trước những kẻ săn sừng tê tàn bạo, một đội kiểm lâm đặc biệt đã được lập ra và có thể nổ súng bất cứ lúc nào nếu xuất hiện mối đe dọa rình rập. Tê giác đực Sudan đang được cho ăn tại khu bảo tồn Ol Pejeta. Ước tính chiếc sừng của nó có giá lên tới 75.000 đô-la Mỹ/kg. Để bảo vệ Sudan cùng hai cá thể tê giác cái, một đội kiểm lâm đặc biệt đã được lập ra với phạm vi hoạt động trải rộng trên khu vực có diện tích khoảng 90.000 mẫu Anh. Thiết bị của họ bao gồm hệ thống GPS, máy bay trinh sát và chó được huấn luyện để phát hiện con người hoặc bất cứ sự đe dọa an ninh nào

Con tê giác trắng miền bắc giống đực cuối cùng của thế giới đã được ngành chức năng loại bỏ sừng để đảm bảo an toàn cho nó hiện đang được bảo vệ bởi lực lượng vũ trang Kenya 24/24. Đây là nỗ lực nhằm cứu lấy giống tê giác quý hiếm này. Sudan, được bảo vệ cả ngày lẫn đêm bởi một nhóm kiểm lâm. Tuy nhiên, việc giữ an toàn cho những con tê giác hiện đang tốn khá nhiều chi phí, khoảng 2.4 tỷ đồng một đội 40 người trong 6 tháng. Tiền được trả lấy từ nguồn thu du lịch Bảo vệ Sudan là hoạt động rất tốn kém. Mỗi tháng chính phủ Kenya phải chi 75.000 bảng để trả lương cho 40 binh sĩ và mua thức ăn cho con vật

Những nhà chức trách hi vọng những con tê giác trắng có thể sinh con, nhưng mọi nỗ lực cho đến nay đều không thành công. Sudan, được lắp máy phát vô tuyến và bảo vệ cẩn mật có vũ trang 24/24 tại nơi sinh sống ở Kenya. Sừng của nó cũng được cắt đi để tránh săn trộm. Trang bị vũ khí hạng nặng giữ tê giác trắng còn sống sót. Nhà chức trách Kenya đang triển khai lính có vũ trang để bảo vệ 24/24 con tê giác đực thuộc loại tê giác trắng miền Bắc cuối cùng còn sống sót trên trái đất.Các lính gác được trang bị vũ khí hạng nặng và thỉnh thoảng vẫn đến các thị trấn lân cận để thu thập thông tin tình báo về hoạt động săn trộm tê giác ở đây.

Để bảo vệ cá thể đực cuối cùng trong phân loài tê giác trắng phương bắc, 40 binh sĩ Kenya cầm súng và đứng xung quanh nó suốt cả ngày lẫn đêm.Sudan là tên của con tê giác trắng phương bắc đực duy nhất còn sống trên thế giới. Hiện tại nó đang sống trong khu bảo tồn Ol Pojeta ở Kenya. Lo ngại cho tính mạng của nó, chính phủ Kenya điều động 40 binh sĩ bảo vệ nó 24/24h trong ngày. Nhà chức trách cưa sừng của Sudan để làm giảm mức độ hấp dẫn của nó đối với bọn săn trộm. Những binh sĩ bảo vệ Sudan cũng hiểu rằng họ luôn đối mặt với cái chết trong quá trình thi hành nhiệm vụ. Trên thế giới, giờ chỉ còn mình Sudan là tê giác trắng phương bắc giống đực.

Trong một nỗ lực nhân giống để duy trì nòi giống cho cá thể tê giác trắng đực duy nhất còn sống, các chuyên gia đã đưa hình ảnh của con tê giác lên ứng dụng hẹn hò. Tê giác đực Sudan dự kiến sẽ xuất hiện trong một quảng cáo trên ứng dụng hẹn hò Tinder để tìm bạn tình. Thông tin của Sudan trên ứng dụng hẹn hò dự kiến có nội dung như sau: "Tôi không có ý muốn làm quá mọi chuyện nhưng số phận của giống loài phụ thuộc vào tôi. Tôi thích ăn cỏ và ngâm mình trong bùn, không có vấn đề gì về sức khỏe, cao 1,8 mét, nặng hơn 2.000 kg''". Tiểu sử của Sudan sẽ được xem trên ứng dụng Tinder ở 190 quốc gia với hơn 40 thứ tiếng. Mỗi lượt xem hồ sơ của Sudan trên Tinder, người dùng sẽ được hướng đến trang web của chiến dịch "Gã độc thân lý tưởng nhất thế giới". Thông qua đó hy vọng có thể quyên góp đủ 9 triệu USD cho phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm, nhằm duy trì nòi giống cho loài động vật này. Nhưng hi vọng đã bị dập tắt khi vào ngày 19 tháng 3 năm 2018, Sudan đã qua đời ở khu bảo tồn Ol Pejeta (Kenya) vì sức khỏe không ổn định và do tuổi già. Vì là con đực cuối cùng (hai con còn lại đều là cá thể cái) nên hy vọng bảo tồn và phát triển loài động vật gần như đã bị dập tắt. Các nhà khoa học mong rằng sẽ hồi sinh loài này trong tương lai nhờ công nghệ tế bào tiên tiến.

Fatu và Najin
Trong thời gian này, tê giác Sudan kết đôi và có hai tê giác con là Naribe (sinh năm 1983) và Najin (sinh năm 1989). Tê giác cái Najin sau đó còn sinh được một cá thể tê giác con tên Fatu, giúp Sudan lên chức "ông" trong gia đình. Tới tháng 12/2009, chú được chuyển tới Ol Pejeta Conservancy cùng tê giác con Najin. Chúng được nuôi dưỡng trong chương trình bảo tồn và nhân giống đặc biệt nhằm cứu loài tê giác trắng phương bắc khỏi sự tuyệt chủng. Các chuyên gia quốc tế đang nỗ lực giúp Sudan giao phối với Fatu và Najin để duy trì sự tồn tại của loài tê giác trắng. Vấn đề là Sudan hiện đã 42 tuổi, thuộc vào loại tuổi cao. Fatu mới 15 tuổi còn Najin 25.

Cả ba con tê giác trắng đều khỏe mạnh, nhưng tuổi tác của Sudan có thể là nguyên nhân khiến Fatu và Najin chưa thụ thai. Sudan đã lớn tuổi và có thể gặp khó khăn trong việc giao phối. Ngoài ra, lượng tinh trùng của Sudan đã trở nên thấp hơn trong thời gian qua. Najin bị yếu chân, do đó cũng ảnh hưởng đến việc giao phối.Trước đó Sudan đã từng giao phối với Fatu và Najin, nhưng cả hai con cái đều chưa thụ thai được. Nếu Fatu và Najin không sớm thụ thai, Sudan có thể sẽ chết già và như vậy loài tê giác trắng miền Bắc sẽ tuyệt chủng. Trong đó, con đực Sudan 42 tuổi, hiếm có khả năng sinh sản do tuổi tác. Hai chân sau của nó đang yếu dần, lượng tinh trùng cũng suy giảm. Các nhà khoa học vẫn hy vọng có thể duy trì loài này nhờ thụ tinh nhân tạo hoặc những phương pháp khoa học khác.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Ol Pejeta Conservancy

 An older list of northern white rhinos in captivity (In Czech)

Động vật được mô tả năm 1908
S


title: Andy Brown (cầu thủ bóng đá, sinh năm 1963)

text:
Andy Brown (sinh ngày 17 tháng 8 năm 1963) là một cầu thủ bóng đá thi đấu ở vị trí hậu vệ. Ông có 1 lần ra sân ở Football League cho Tranmere Rovers trong mùa giải 1982–83.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cầu thủ bóng đá Tranmere Rovers F.C.
Sinh năm 1963
Nhân vật còn sống
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá English Football League
Cầu thủ bóng đá từ Liverpool
Cầu thủ bóng đá Anh


title: Gymnopleurus atratus

text:
Gymnopleurus atratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Gymnopleurus


title: Jimmy Clough

text:
James Clough (30 tháng 8 năm 1918 – 2 tháng 9 năm 1998) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí Tiền vệ chạy cánh. Ông có tổng cộng 163 lần ra sân ở Football League cho Southport, Crystal Palace, Southend United và Barrow, ghi 32 bàn thắng. Ông cũng thi đấu bóng đá non-league cho Blyth Spartans.

Clough mất năm 1998 lúc 80 tuổi.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1918
Mất năm 1998
Cầu thủ bóng đá Anh
Vận động viên Newcastle upon Tyne
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Southport F.C.
Cầu thủ bóng đá Crystal Palace F.C.
Cầu thủ bóng đá Southend United F.C.
Cầu thủ bóng đá Barrow A.F.C.
Cầu thủ bóng đá Blyth Spartans A.F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League


title: Ommata tibialis

text:
Ommata tibialis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Ommata


title: Masalia chrysita

text:
Masalia chrysita là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Masalia


title: Khi hoa trà nở

text:
Khi hoa trà nở (Hangul: 동백꽃 필 무렵, còn được biết đến với tên tiếng Anh: When the Camellia Blooms) là một phim truyền hình Hàn Quốc năm 2019 với sự tham gia của Gong Hyo-jin, Kang Ha-neul và Kim Ji-seok. Phim được phát sóng vào khung giờ thứ Tư và thứ Năm của KBS2 lúc 22:00 (KST) bắt đầu từ ngày 18 tháng 9 năm 2019.

Khi hoa trà nở trở thành phim truyền hình đạt rating cao nhất năm 2019 (không kể phim dài và phim cuối tuần) với rating cao nhất đạt 23.8%. Bộ phim nhận được cơn mưa lời khen không chỉ bởi các khán giả mà còn bởi các nhà phê bình cho việc dàn dựng phim và màn phối hợp diễn xuất đỉnh cao của các diễn viên. Kịch bản thực tế đan xen giữa 'lãng mạn, hài hước và kịch tính' đã giúp bộ phim nhận được nhiều sự yêu thích lẫn những phản hồi tích cực .

Theo Nielsen Korea, bộ phim cũng đồng thời trở thành phim truyền hình được đánh giá cao thứ hai trong năm dựa trên rating trung bình 14.83%, xếp sau The Fiery Priest .

Cốt truyện
Bộ phim kể về cuộc đời của người phụ nữ Dong Baek (Gong Hyo-jin) là chủ nhân của quán bar Camellia, một nơi có đủ loại khách hàng và cũng là một thế giới thu nhỏ với đủ những câu chuyện của mỗi người.

Dong Baek đã gặp 3 người đàn ông có ảnh hưởng rất lớn đối với cuộc đời cô, trong số đó có một người đàn ông tốt, một người đàn ông tồi và một người vô cùng nhỏ mọn. Họ xuất hiện cùng lúc và đã làm đảo lộn cuộc sống của Dong Baek.

Tuy nhiên, Yong Shik (Kang Ha-neul) sẽ là người đàn ông tốt mang đến cho Dong Baek những trải nghiệm hoàn toàn mới về tình yêu. Người đàn ông này, sẽ dùng trái tim chân thành của mình để yêu thương, che chở để đánh thức con người thật bên trong Dong Baek.

Diễn viên

Diễn viên chính
 Gong Hyo-jin vai Dong-baek , là mẹ đơn thân, đồng thời là bà chủ của quán bar Camellia. Kể từ khi Dong-baek xuất hiện và mở quán bar Camellia tại vùng quê Ongsan cách đây 6 năm, các bà nội trợ ở đây đã tỏ ra xem thường khi biết hoàn cảnh của cô, họ thường xuyên kiếm cớ bắt nạt cô vì những ông chồng hay lui tới ủng hộ quán bar. Một số vị khách còn thường có những hành vi khiếm nhã với Dong-baek. Sự dèm pha và kỳ thị của những người xung quanh đôi khi vượt quá sức chịu đựng của Dong-baek, nhưng cô chưa từng vì cái nhìn của người khác mà tự hạ thấp giá trị của bản thân. Trái lại, Dong-baek càng thêm trân trọng cuộc sống, yêu bản thân và nỗ lực nuôi nấng con trai thành một người tử tế.
 Kang Ha-neul vai Hwang Yong-sik, từng là cảnh sát ở Seoul nhưng bị điều về Ongsan do đánh phạm nhân trước phóng viên. Yong-sik đã yêu Dong-baek từ cái nhìn đầu tiên ở tiệm sách. Sự thẳng thắn và bộc trực của anh đã có lúc "dọa" Dong-baek sợ vì sự tán tỉnh quá dồn dập, bù lại, tấm chân tình của Yong-sik dần dà đã xóa tan mặc cảm tự ti, chạm đến trái tim của Dong-baek. Không chỉ luôn đứng ra bảo vệ cô, anh còn ở bên cạnh tiếp thêm sức mạnh, chia sẻ và động viên Dong-baek.
 Kim Ji-seok trong vai Kang Jong-ryeol , mối tình đầu của Dong-baek, hiện đang là cầu thủ bóng chày nổi tiếng trong đội Ligers. Anh thường tham gia chương trình Superman Returns cùng với đứa con gái nhỏ. Đồng thời anh cũng là cha của Pil-gu, con trai của Dong-baek.

Diễn viên phụ
 Ji Yi-su vai Jessica, vợ của Jong-ryeol, ngôi sao SNS.
 Oh Jung-se vai No Gyu-tae, chủ nhà của Dong-baek.
 Yeom Hye-ran vai Hong Ja-young, vợ của Gyu-tae. Bà là luật sư ở Ongsan.
 Son Dam-bi vai Hyang-mi , nhân viên bán thời gian ở quán Camellia.
 Kim Kang-hoon vai Pil-Gu, con trai của Dong-baek.
 Go Doo-shim vai Deok-soon, mẹ của Yong-sik, chủ quán cua ngâm Baek-du.
 Lee Jung-eun vai Jo Jung-sook, mẹ của Dong-baek.
 Jeon Bae-soo vai sếp Byeon, đội trưởng đồn cảnh sát Ongsan.
 Carson Allen vai Helena, nhân viên ở quán cua ngâm Baek-du.

Rating
 Trong bảng này,  chỉ tỷ lệ người xem thấp nhất và  chỉ tỷ lệ người xem cao nhất.
 NR chỉ tỷ suất phim không nằm trong top 20 chương trình truyền hình (bao gồm tin tức, thể thao, show,...) của ngày đó (Theo AGB Nielsen).
 Mỗi buổi phát sóng được chia thành hai tập, mỗi tập dài 35 phút vì lý do thương mại.

Giải thưởng và đề cử

Original Soundtrack

Part 1

Part 2

Part 3

Part 4

Part 5

Part 6

Part 7

Part 8

Part 9

Part 10

Part 11

Special OST

Pop OST

Đón nhận
Ngày 29 tháng 11, bộ phim nhận bằng khen của Hiệp hội Gia đình Người mẹ Đơn thân Hàn Quốc và Mạng lưới Hỗ trợ Người mẹ Đơn thân Hàn Quốc vì truyền tải thông điệp tích cực, góp phần thay đổi định kiến và sự phân biệt đối xử của xã hội đối với các bà mẹ đơn thân.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim truyền hình KBS, Hàn Quốc
Phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt năm 2019
Phim truyền hình Hàn Quốc thập niên 2010
Chương trình truyền hình tiếng Triều Tiên


title: Avatar 3

text:
Avatar 3 là phim điện ảnh sử thi, khoa học viễn tưởng của Mỹ, dự kiến ra mắt năm 2025. Phim do James Cameron đạo diễn; đồng sản xuất, biên kịch và biên tập. Đây sẽ là phần thứ ba trong loạt phim Avatar, tiếp nối Avatar: Dòng chảy của nước (2022) và Avatar (2009). Dàn diễn viên từ các phần trước là Sam Worthington, Zoe Saldana, Stephen Lang, Sigourney Weaver, Joel David Moore, CCH Pounder, Dileep Rao, Giovanni Ribisi, Matt Gerald, Cliff Curtis, Edie Falco, Brendan Cowell, Dương Tử Quỳnh, Jemaine Clement và Oona Chaplin trở lại với các vai diễn cũ, trong khi David Thewlis sẽ vào vai một nhân vật mới. Tên sản xuất của phim Avatar: The Seed Bearer được đạo diễn Cameron xác nhận nhiều khả năng cũng sẽ là tên chính thức của bộ phim.

Năm 2010, sau thành công lớn về doanh thu của Avatar, James Cameron công bố sẽ thực hiện thêm hai phần phim nữa, trong đó Avatar 3 dự kiến ra mắt năm 2015. Tuy nhiên, do thực hiện nhiều phim và phải phát triển thêm công nghệ ghi hình dưới nước, các phần tiếp của phim đã bị lùi lại.

Qua nhiều lần trì hoãn, hiện phim dự kiến phát hành ngày 19/12/2025. Hai phần kế tiếp (4 và 5) cũng đã được lên kế hoạch ra mắt vào ngày 21/12/2029 và 19/12/2031. Với kinh phí thu được cho các phần tiếp theo của Avatar vẫn là 250 triệu USD, đây là một bộ phim có kinh phí đắt đỏ nhất từng thực hiện.

Phân vai

Chủng tộc Na'vi
 Sam Worthington vai Jake Sully
 Zoe Saldana vai Neytiri
 CCH Pounder vai Mo'at
 Cliff Curtis vai Tonowari
 Sigourney Weaver vai Kiri

Loài người

 Giovanni Ribisi vai Parker Selfridge
 Joel David Moore vai Dr. Norm Spellman
 Dileep Rao vai Dr. Max Patel
 Edie Falco vai chỉ huy Ardmore
 Brendan Cowell vai thuyền trưởng Mick Scoresby
 Michelle Yeoh vai Dr. Karina Mogue
 Jemaine Clement vai Dr. Ian Garvin

Phát hành
Avatar 3 trải qua tám lần lùi ngày phát hành, kể từ lịch dự kiến ban đầu là tháng 12 năm 2015.  Phim rời ngày chiếu từ năm 2016 sang 2017, 2018 và sau đó là 2020. Trong năm 2020, do ảnh hưởng từ dịch Covid-19 cũng như để cân đối lịch phát hành với các phần tiếp theo, phim được rời ngày phát hành tới 19/12/2025.

Phần tiếp theo
Hai phần tiếp theo của nó là Avatar 4 và 5 sẽ công chiếu lần lượt vào 21 tháng 12 năm 2029 và ngày 19 tháng 12 năm 2031.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim của Lightstorm Entertainment
Phim IMAX
Phim quay tại Hawaii
Kịch bản phim của James Cameron
Phim do James Cameron đạo diễn
Phim về đời sống ngoài Trái Đất
Phim ngôn ngữ giả tưởng
Phim hành động khoa học viễn tưởng Mỹ
Phim tiếp nối Mỹ
Phim sử thi của Mỹ
Phim 3D thập niên 2020
Phim năm 2024
Phim chưa ra mắt


title: Gymnoscelis minutissima

text:
Spiralisigna minutissima là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gymnoscelis


title: Prochasma scissivestis

text:
Prochasma scissivestis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Prochasma


title: Khu vực quốc hội số 2 của Colorado

text:
Khu vực quốc hội số 2 của Colorado là một khu vực quốc hội tại tiểu bang Colorado của Hoa Kỳ. Khu vực nằm ở phía bắc trung tâm của tiểu bang và bao gồm các vùng ngoại ô phía tây bắc của Denver bao gồm Boulder, Northglenn, Thornton và Westminster. Khu vực cũng bao gồm các thị trấn miền núi Vail, Grand Lake và Idaho Springs. Việc tái phân bổ vào năm 2011 đã chuyển Quận Larimer, bao gồm các thành phố Fort Collins và Loveland, đến khu vực 2 từ khu vực 4 cho cuộc bầu cử năm 2012.

Tham khảo


title: Lê Thư Hương

text:
Lê Thư Hương (sinh ngày 4 tháng 12 năm 1978) là một tiến sĩ, giảng viên, nghệ sĩ sáo flute (sáo Tây) người Việt Nam. Cô là nghệ sĩ Việt Nam đầu tiên ra mắt một album sáo flute cổ điển.

Tiểu sử
Lê Thư Hương sinh ra trong gia đình có truyền thống âm nhạc. Cha cô là PGS.TS. Họa sỹ Lê Bá Dũng. Ban đầu, cô được học piano. Đến năm 8 tuổi, cô chuyển sang học sáo flute rồi theo con đường âm nhạc hàn lâm. Năm 2001, Lê Thư Hương tốt nghiệp thủ khoa hệ đại học tại Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam và được nhận học bổng theo học tại Nhạc viện Hoàng gia Đan Mạch.

Bác ruột của cô là nghệ sĩ violin Bùi Công Thành, anh họ là nghệ sĩ violin Bùi Công Duy.

Sự nghiệp
Sau khi theo học 4 năm tại Nhạc viện Hoàng gia Đan Mạch với những nghệ sĩ sáo flute nổi tiếng thế giới như giáo sư Toke Lund Christiansen và giáo sư Henrik Svitzer, cô tiếp tục làm nghiên cứu sinh và học bậc Tiến sĩ chyên ngành biểu diễn tại Đại học Bắc Texas, Hoa Kỳ, dưới sự hướng dẫn của giáo sư Terri Sundberg, James Scott và Elizabeth McNutt. Qua đó, cô trở thành tiến sĩ sáo flute đầu tiên của Việt Nam. Năm 2006, Lê Thư Hương cùng với những đồng nghiệp của mình là nghệ sĩ oboe Phan Việt Cường, nghệ sĩ clarinet Trần Khánh Quang, nghệ sĩ Kèn cor Kim Xuân Hiếu và nghệ sĩ bassoon Văn Thanh Hà thành lập nhóm Ngũ tấu Kèn gỗ mang tên Fantasia. Cô đã từng theo học giáo sư, nghệ sĩ sáo nổi tiếng thế giới William Bennett qua các khóa lớp chuyên môn (masterclass) ở Luân Đôn và nhận được học bổng từ Cục hợp tác phát triển quốc tế Thụy Điển để theo học chương trình biểu diễn nâng cao tại Học viện Âm nhạc Malmo, Thụy Điển.

Năm 2019, Lê Thư Hương giành được giải nhất trong cuộc thi American Protégé Music Competitions, hạng mục International Woodwinds and Brass (Kèn gỗ và kèn đồng quốc tế). Cô được mời biểu diễn trong chương trình hòa nhạc của các thí sinh đoạt giải vào ngày 15 tháng 12 năm 2019 tại khán phòng Carnegie Hall ở thành phố New York.

Cô thường xuyên xuất hiện với vai trò nghệ sĩ độc tấu, hòa tấu và trong dàn nhạc giao hưởng tại các buổi hòa nhạc ở Việt Nam cũng như tại các liên hoan âm nhạc quốc tế uy tín ở Nhật Bản, Pháp, Đức, Mỹ, Anh, Đan Mạch và Thuỵ Điển. Cô cũng là bè trưởng bè flute của Dàn nhạc giao hưởng Hà Nội.

Lê Thư Hương hiện là giảng viên flute của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Đầu tháng 12 năm 2022, Lê Thư Hương là một trong những nghệ sĩ tham gia biểu diễn độc tấu tại Đêm hòa nhạc Giáng sinh tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam cùng nhạc trưởng Đồng Quang Vinh và Trần Nhật Minh.

Nhận định
Lê Thư Hương được nhận định là một nghệ sĩ sáo flute hàng đầu của Việt Nam. Trong một phỏng vấn với báo Nhân Dân, cô cho biết trước mỗi chương trình độc tấu với dàn nhạc, cô luyện tập từ 6 đến 8 tiếng một ngày trong nhiều tháng trước đó.

Nghệ sĩ sáo flute người Mỹ James Scott nhận định Lê Thư Hương rằng "nghệ thuật trình diễn của Lê Thư Hương mang đến sự ấm áp và chân thật qua phong cách biểu diễn đầy cảm xúc đến tuyệt vời, khả năng điều khiển cây sáo điêu luyện chứa đựng những thanh âm đẹp và một kỹ thuật dày dặn".

Nguồn tham khảo

Sinh năm 1978
Nghệ sĩ Việt Nam
Nhân vật còn sống
Giảng viên âm nhạc Việt Nam
Tiến sĩ Âm nhạc Việt Nam
Người Hà Nội


title: Nothomiza costipicta

text:
Nothomiza costipicta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nothomiza


title: The Scientist

text:
"The Scientist" là đĩa đơn thứ hai từ album phòng thu thứ hai của ban nhạc alternative rock người Anh Coldplay, A Rush of Blood to the Head (2002). Bài hát được sáng tác bởi tất cả các thành viên trong ban nhạc cho album trên. Bài hát được xây dựng quanh tiếng đàn piano ballad, với lời hát kể về sự mong muốn chân thành của người đàn ông được yêu thương và nói lên lời xin lỗi. Bài hát đã được phát hành tại Anh và ngay lập tức đạt vị trí 10 trên bảng xếp hạng UK Singles Chart. Bài hát là đĩa đơn duy nhất của album được phát hành tại Hoa Kỳ và đạt vị trí thứ 18 trên các bảng xếp hạng Billboard Modern Rock Tracks Mỹ và thứ 34 trên Adult Top 40.

"The Scientist" được sự đánh giá tích cực từ phía các nhà phê bình âm nhạc và họ khen ngợi tiếng piano ballad và falsetto trong bài hát. Một số bản remix của bài hát đã được thực hiện, và tiếng riff của nó đã được sử dụng rộng rãi. MV của đĩa đơn cũng giành được 3 Giải Video âm nhạc của MTV bởi sự sắp xếp bối cảnh quay chậm ngược thời gian độc đáo. Bài hát cũng đã được giới thiệu trong album trực tiếp của ban nhạc Live 2003 và là bài hát luôn xuất hiện trong các buổi trình diễn trực tiếp của ban nhạc kể từ năm 2002.

Xếp hạng và chứng nhận

Xếp hạng

Chứng nhận

Tham khảo

Nguồn sách
Roach, Martin (2003). Coldplay: Nobody Said It Was Easy. Omnibus Press. ISBN 0-7119-9810-8.

Bài hát năm 2002
Bài hát của Coldplay
Ballad thập niên 2000
Đĩa đơn năm 2002
Đĩa đơn của Parlophone
Rock ballad


title: Cúp quốc gia Wales 1947–48

text:
Cúp quốc gia Wales FAW 1947–48 là mùa giải thứ 61 của giải đấu bóng đá loại trực tiếp hàng năm dành cho các đội bóng ở Wales.

Từ viết tắt
Tên giải đấu nằm sau tên các câu lạc bộ.
CCL - Cheshire County League
FL D3N - Football League Third Division North
ML - Midland League
SFL - Southern Football League

Vòng Năm

Vòng này có sự tham gia của 6 đội thắng ở vòng Bốn, Llanelly và 13 đội bóng mới.

Vòng Sáu

Vòng này có sự tham gia của 4 đội thắng ở vòng Năm. Có 6 đội đi thẳng vào vòng Bảy.

Vòng Bảy

Vòng này có sự tham gia của 2 đội thắng ở vòng Sáu cộng với 6 đội được miễn đấu ở vòng trước.

Bán kết
South Liverpool và Lovell's Athletic thi đấu tại Shrewsbury, Barry Town và Shrewsbury Town thi đấu tại Merthyr.

Chung kết
Trận Chung kết diễn ra tại Wrexham.

Tham khảo

Liên kết ngoài
The FAW Welsh Cup

1947–48
Cup


title: Thossawat Limwannasathian

text:
Thossawat Limwannasathian (, sinh ngày ngày 17 tháng 5 năm 1993) còn được biết với tên đơn giản Ping () là một cầu thủ bóng đá người Thái Lan thi đấu ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Giải bóng đá Ngoại hạng Thái Lan Bangkok United và đội tuyển quốc gia Thái Lan.

Sự nghiệp quốc tế

Vào tháng 6 năm 2015, Thossawat ra mắt cho Thái Lan trước Bahrain trong trận giao hữu. Năm 2016 Thossawat được lựa chọn vào đội hình U-23 Thái Lan tham dự Giải vô địch bóng đá U-23 châu Á 2016 ở Qatar.

Quốc tế

Bàn thắng quốc tế

U-23

Danh hiệu

Câu lạc bộ
Muangthong United
 Cúp Liên đoàn Bóng đá Thái Lan (1): 2017
 Giải bóng đá vô địch các câu lạc bộ sông Mê Kông (1): 2017

Quốc tế
Thái Lan
 Cúp Nhà vua Thái Lan (1): 2016

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1993
Cầu thủ bóng đá Thái Lan
Người Loei Province
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Army United F.C.
Cầu thủ bóng đá Chiangrai United F.C.
Cầu thủ bóng đá Muangthong United F.C.
Cầu thủ Giải bóng đá Ngoại hạng Thái Lan
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Thái Lan
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Thái Lan


title: Mühlacker

text:
Mühlacker là một thị trấn nằm ở phía đông huyện Enz, thuộc bang Baden-Württemberg, Đức.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đài tưởng niệm chiến tranh ở nghĩa trang Muehlacker tại trang web "Sites of Memory"

Württemberg
Địa điểm Holocaust ở Đức


title: Một vành đai, Một con đường

text:
Một vành đai, Một con đường (tiếng Trung: 一带 一路; bính âm: Yídài yílù; Hán-Việt: Nhất đái, nhất lộ), còn được gọi là Sáng kiến Vành đai và Con đường (Belt and Road Initiative) tên chính thức là Sáng kiến Vành đai Kinh tế Con đường Tơ lụa và Con đường Tơ lụa trên biển của thế kỷ 21   là một khuôn khổ cho tổ chức phát triển kinh tế đa quốc gia của Trung Quốc thông qua hai kế hoạch thành phần, trên đất liền "Vành đai Kinh tế Con đường tơ lụa và Đường hàng hải" Con đường tơ lụa trên biển. Sáng kiến này được công bố bởi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình từ tháng 9/2013 trong chuyến thăm Kazakhstan. Thủ tướng Lý Khắc Cường kêu gọi đẩy nhanh việc xây dựng đường vành đai và trong các báo cáo công việc của chính phủ.

Tiến trình
 Tại Hội nghị thượng đỉnh Bắc Kinh của diễn đàn Vành đai và Con đường từ ngày 12 - ngày 14 tháng 5 năm 2017 về dự án cơ sở hạ tầng liên lục địa "Một vành đai, Một con đường" có đại diện từ 100 quốc gia, trong đó có 29 nguyên thủ quốc gia tham dự. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nói sẽ dành vào khoảng 124 tỷ USD cho dự án. Tuy nhiên, có 6 nước châu Âu gồm: Đức, Pháp, Anh, Hy Lạp, Bồ Đào Nha và Estonia từ chối ký kết vào bản thông cáo chung công bố ngày 15-5 khi Hội nghị bàn tròn kết thúc. Các nước châu Âu từ chối đặt bút ký do văn bản này không quan tâm đúng mức đến "các chuẩn mực về môi trường, về các tiêu chuẩn xã hội, không bảo đảm tính minh bạch mỗi khi các cơ quan nhà nước gọi thầu". Đây là những chuẩn mực mà Liên minh châu Âu (EU) luôn đòi hỏi trong hợp tác với Trung Quốc trong thời gian qua và do Trung Quốc không thực sự mở cửa thị trường nội địa của mình. Sự phản ứng trên được cho là bắt nguồn từ bộ trưởng kinh tế và năng lượng của Đức, bà Brigitte Zypries. Sáng kiến "Vành đai và Con đường" như một cách "ngầm hồi sinh" con đường tơ lụa và con đường tơ lụa trên biển cổ xưa của Trung Quốc

Chỉ trích
Hoa Kỳ và các đồng minh của họ trong khu vực, chủ yếu là Ấn Độ và Nhật Bản, lo ngại rằng các dự án như Hambantota ở Sri Lanka và các điều khoản dễ dàng trong việc cho vay của Trung Quốc làm cho các nền kinh tế khu vực gặp bất lợi. Phát biểu tại Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế ở Washington ngày 18.10.2017, ông Rex Tillerson, Ngoại trưởng Mỹ, cảnh báo rằng khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương có thể trở thành nạn nhân của "kinh tế kẻ cướp" (predatory economics) của Trung Quốc. Ông nói các hành động của Trung Quốc "làm cho các quốc gia trong khu vực sẽ phải gánh chịu số nợ khổng lồ."

Chú thích

Quan hệ đối ngoại của Trung Quốc
Chính sách kinh tế Trung Quốc
Một vành đai, Một con đường
Tập Cận Bình


title: Động đất Chūetsu, Niigata 2004

text:
xảy ra ở tỉnh Niigata, Nhật Bản vào lúc 17:56 (theo giờ địa phương) ngày 23 tháng 10 năm 2004. Trận động đất có cường độ 6.8 độ richter (theo JMA), 6.6 độ richter (theo USGS) đã rung chuyển rất mạnh, khu vực bị ảnh hưởng nặng đối với tỉnh Niigata, các rung chấn có thể cảm nhận được tại các khu vực Tōhoku, Hokuriku, Chūbu và Kantō. Do tâm chấn động đất nằm sâu trong đất liền nên không có cảnh báo sóng thần được đưa ra, mặc dù được Cục Khí tượng Nhật Bản xếp vào loại cấp độ 7. Trận động đất trên làm 68 người chết và gần 5.000 bị thương. Hơn 1.000 đường xá bị phá hủy, hàng chục vụ cháy và 90 vụ lở đất được ghi nhận sau động đất. Động đất trên đã làm chỉ số thị trường chứng khoán Tokyo sụt giảm 2,2% trong phiên mở cửa đầu tuần.

Cường độ địa chấn (theo JMA)

Xem thêm

Tham khảo

Động đất năm 2004
Động đất tại Nhật Bản


title: Syllepte picalis

text:
Syllepte picalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Syllepte


title: Acta Archaeologica Carpathica

text:
Acta Archaeologica Carpathica là một tạp chí khoa học và công nghệ của Ba Lan, được xuất bản bởi Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan từ năm 1958. Từ năm 2019, tạp chí được xuất bản bởi Học viện Khoa học và Nghệ thuật Ba Lan. Tạp chí là nơi công bố các lĩnh vực nghiên cứu về khảo cổ học của các vùng núi, đặc biệt là vùng Carpathian. Tạp chí xuất bản 1 năm một số, bằng tiếng Anh, tiếng Ba Lan và tiếng Đức. Tất cả các bài báo trên tạp chí đều được truy cập miễn phí trên cơ sở Truy cập Mở (Open access).

Mã số xuất bản

 ISSN: 0001-5229 (bản in)
 e-ISSN 2719-4841 (bản điện tử)
 GICID: 71.0000.1500.1936
 DOI: 10.4467
 Nhà xuất bản: Học viện Khoa học và Nghệ thuật Ba Lan
 Nhóm chuyên môn: Khảo cổ học

Chỉ số ảnh hưởng

 Tính điểm khoa học theo Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học La Lan (MNISW) năm 2019: 70
 Tạp chí Acta Archaeologica Carpathica được lập chỉ mục trích dẫn khoa học ở các cơ sở dữ liệu: Erih PLUS, EBSCO, Arianta, CEJSH, Zeitschriftendatenbank - ZDB

Ban biên tập

Tổng biên tập

 Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Paweł Valde-Nowak, Viện Khảo cổ học, Đại học Jagiellonian, Ba Lan

Thư ký biên tập

 Tiến sĩ Magda Cieśla
 Thạc sĩ Anna Kraszewska

Hội đồng khoa học

 JAN CHOCHOROWSKI (Chủ tịch) - Kraków, Ba Lan
 JOZEF BỐTORA - Nitra, Slovakia
 FALKO DAIM - Mainz, Đức
 PHILIPPE DELLA CASA - Zürich, Thụy Sĩ
 SYLWESTER CZOPEK - Rzeszów, Ba Lan
 TOBIAS KIENLIN - Köln, Đức
 JAN MACHNIK - Krakow, Ba Lan
 VYACHESLAV IVANOVICH MOLODIN - Novosibirsk, Nga
 KAROL PIETA - Nitra, Ba Lan
 TIVADAR VIDA - Budapest, Hungary

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của tạp chí

Tham khảo

Tạp chí khoa học và công nghệ Ba Lan


title: Wołdowo

text:
Wołdowo  () là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Przelewice, thuộc hạt Pyrzyce, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng    phía đông Przelewice,  phía đông Pyrzyce và  về phía đông nam của thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Tham khảo


title: Noh Haeng-seok

text:
Noh Haeng-Seok (; sinh ngày 17 tháng 11 năm 1988) là một cầu thủ bóng đá Hàn Quốc thi đấu ở vị trí hậu vệ cho Busan IPark ở K League Classic. Anh gia nhập Gwangju năm 2011. Anh gia nhập Busan IPark at the start of mùa giải 2015.

Thống kê sự nghiệp câu lạc bộ

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Hàn Quốc
Cầu thủ bóng đá Gwangju FC
Cầu thủ bóng đá Daegu FC
Cầu thủ bóng đá Busan IPark
Cầu thủ bóng đá K League 1
Cầu thủ bóng đá K League 2


title: Cờ đam

text:
Cờ đam (tiếng Anh: draughts / drɑːfts /) hoặc checkers (tiếng Anh Mỹ) là một nhóm các trò chơi chiến lược trên bàn đối kháng cho hai người. Hai người lần lượt di chuyển các quân giống hệt nhau theo đường chéo và bắt quân đối phương bằng cách nhảy qua quân đó. Cờ đam phát triển từ cờ alquerque. Tên draughts của loại cờ này có nguồn gốc từ động từ mang nghĩa di chuyển.

Các hình thức phổ biến nhất của cờ đam là cờ đam quốc tế, chơi trên một bàn cờ 10×10 và cờ đam Anh, còn được gọi là American checkers, chơi trên một bàn cờ 8×8, nhưng có rất nhiều biến thể khác chơi trên một bảng 12×12.

Xem thêm
 Cờ alquerque
 Cờ thế
 Cờ tam quốc
 Cờ tướng
 Cờ úp
 Cờ vua
 Shogi
 Janggi
 Saturanga
 Cờ vây
 Cờ ca-rô
 Cờ gánh
 Cờ toán Việt Nam
 Cờ tư lệnh
 Tic-tac-toe

Tham khảo

Liên kết ngoài

Draughts associations and federations

American Checker Federation (ACF)
American Pool Checkers Association (APCA)
Danish Draughts Federation
English Draughts Association (EDA)
European Draughts Confederation
German Draughts Association (DSV NRW)
Northwest Draughts Federation (NWDF)
Polish Draughts Federation (PDF)
Surinam Draughts Federation (SDB)
World Checkers & Draughts Federation
World Draughts Federation (FMJD)

History, articles, variants, rules
The history of checkers/draughts
Jim Loy's checkers pages with many links and articles.
Checkers Maven, CheckersUSA checkers books, electronic editions
The Checkers Family
Alemanni Checkers Pages
On the evolution of Draughts variants

Online play
Server for playing correspondence tournaments
PlayDraughts  developed by the Royal Dutch Draughts Federation, dedicated to 10×10 draughts
A free program that allows you to play more than 20 kinds of draughts

Trò chơi trên bàn cổ điển
Trò chơi chiến thuật theo lượt
Trò chơi chiến thuật trừu tượng
Môn thể thao cá nhân
Cờ (trò chơi)


title: Scaptius sordida

text:
Scaptius sordida là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Scaptius


title: Psapharochrus parvus

text:
Psapharochrus parvus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Psapharochrus


title: Eilema monticola

text:
Eilema monticola là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eilema


title: Ontherus appendiculatus

text:
Ontherus appendiculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Ontherus


title: Exochus taximus

text:
Exochus taximus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Exochus


title: Watt kế

text:
Watt kế, Oát kế hay Wattmeter là dụng cụ đo công suất điện năng (hoặc tốc độ cung cấp năng lượng điện) tính bằng watt của mạch điện bất kỳ .

Watt kế điện từ được sử dụng để đo công suất ở tần số âm thanh và DC. Việc đó cống suất ở tần số radio cần đến loại chuyên dụng .

Phân loại
Các Watt kế được phân loại theo mức công suất đo:
 Mili-watt kế đo điện năng trong các thí nghiệm.
 Watt kế đo điện năng trong tiêu dùng thông thường.
 Kilo và Mega watt kế đo điện năng ở các nhà máy phát điện.

Phân loại theo số pha làm việc thì có Watt kế một pha và ba pha, trong đó loại ba pha chỉ có trong công nghiệp điện năng.

Phân loại theo mạch đo thì có Watt kế điện động và điện tử.

Watt kế điện động
Các Watt kế tương tự truyền thống thuộc loại dụng cụ điện động lực. Nó có một cặp cuộn dây cố định là cuộn dây dòng điện, và một cuộn dây di động được là cuộn dây điện áp.

Các cuộn dây dòng điện được nối nối tiếp với mạch, trong khi cuộn dây điện áp được kết nối song song. Ngoài ra, trên các Watt kế tương tự, cuộn dây điện áp mang kim di chuyển qua thang đo để biểu thị kết quả đo. Một dòng điện chạy qua cuộn dòng tạo ra một trường điện từ xung quanh cuộn dây. Cường độ của trường này tỷ lệ thuận với dòng điện và cùng pha với nó. Các cuộn dây điện áp, theo nguyên tắc chung, có nối tiếp một điện trở có giá trị cao để giảm dòng điện chạy qua nó.

Kết quả của sự sắp xếp này là trên một mạch điện một chiều, độ lệch của kim tỉ lệ với cả dòng điện  và điện áp , do đó phù hợp với phương trình .

Watt kế điện tử
Watt kế điện tử được thiết kế với vi điều khiển, cho ra máy đo nhỏ gọn và tin cậy.

Sơ đồ khối của máy đo cơ bản thì gồm mạch lấy mẫu dòng và điện áp, lấy RMS và số hóa rồi đưa tới vi điều khiển thực hiện phép nhân. Kết quả được đưa tới khối hiển thị LCD hoặc LED, và có thể có ra ngõ chuẩn để truyền trực tiếp số liệu tới thiết bị khác, ngày nay thường dùng là cổng USB. Nhịp lấy mẫu thường là một vài ngàn số trong mỗi giây.

Các dạng máy đo mở rộng thì có thêm nhiều chức năng phức tạp hơn, và giá thành cũng cao hơn. Nhờ có vi điều khiển và bộ nhớ lắp sẵn thiết bị này có thể tính và lưu trữ các giá trị điện áp RMS, dòng RMS, VA, công suất (watt), hệ số công suất và điện năng kilowatt-giờ.

Tuy nhiên các watt kế có sự khác nhau đáng kể trong việc tính toán chính xác mức tiêu thụ năng lượng, đặc biệt là khi công suất thực thấp hơn nhiều so với VA (tải phản ứng cao, ví dụ như động cơ điện). Các máy đo đơn giản có thể được hiệu chuẩn để đáp ứng độ chính xác chỉ định cho dạng sóng hình sin. Dạng sóng cho nguồn cung cấp năng lượng chuyển đổi hiện sử dụng cho nhiều thiết bị điện tử có thể rất xa hình sin, dẫn đến các lỗi không xác định và có thể lớn ở bất kỳ nguồn điện nào. Điều này có thể không được chỉ định trong hướng dẫn sử dụng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Dụng cụ đo lường điện tử
Điện học


title: Eois golosata

text:
Eois golosata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Eois


title: Hungarosaurus

text:
Hungarosaurus là một chi khủng long, được Ösi mô tả khoa học năm 2005.

Xem thêm

Danh sách khủng long

Chú thích

Khủng long
Hungarosaurus
Động vật tuyệt chủng
Động vật được mô tả năm 2005
Khủng long kỷ Phấn Trắng
Khủng long châu Âu

Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Hesperapis nanula

text:
Hesperapis nanula là một loài ong trong họ Melittidae. Loài này được  miêu tả khoa học đầu tiên năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

nanula
Động vật được mô tả năm 1936


title: Jorge Pereira

text:
Jorge Javier Moreira Pereira (sinh ngày 10 tháng 3 năm 1998) là một cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha thi đấu cho F.C. Famalicão, ở vị trí tiền vệ.

Sự nghiệp bóng đá
Vào ngày 21 tháng 12 năm 2017, Pereira có màn ra mắt cho Famalicão trong trận đấu tại LigaPro 2017–18 trước FC Porto B.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1998
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Bồ Đào Nha
Cầu thủ bóng đá F.C. Famalicão


title: Lymeon apollinarii

text:
Lymeon apollinarii là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lymeon


title: CoRoT-20b

text:
CoRoT-20b là hai ngoại hành tinh quanh ngôi sao CoRoT-20 và CoRoT-20c. Hai ngoại hành tinh phát hiện vào năm 2011 bằng sử dụng phương pháp quá cảnh. Khối lượng to hơn Mộc Tinh là 4.24 lần Khối lượng Sao Mộc. Khoảng cách từ ngôi sao - hành tinh chính là gần 0.0902 AU gần hơn Sao Thủy là 0.4 AU, chu kì tự quay mất 10 ngày nhanh hơn Sao Thủy là mất 88 ngày. Hai ngoại hành tinh CoRoT-4b và c. Nhiệt độ bề mặt chính là 1002°K (Sao Mộc nóng). Bán kính là 0.84 lần Bán kính Sao Mộc.

Tham khảo

Xem thêm
 CoRoT-20c
 CoRoT-21b

Hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời


title: Động vật tự ăn bản thân

text:
Động vật tự ăn bản thân là thuật ngữ chỉ về bất cứ các động vật nào thực hiện việc ăn thịt thân thể của chính mình.

Các loài
 Hải tiêu: Xuất hiện khắp các đại dương và thường sống bám vào thân tàu hoặc các vật thể khác như đá hoặc san hô, hải tiêu dễ lầm tưởng đó là một loài thực vật với màu sắc hết sức đa dạng, phong phú. Hải tiêu được coi là loài động vật khá rùng rợn bởi chúng tự ăn não của mình trong quá trình phát triển. Thực chất đó là quá trình sinh trưởng từ hải tiêu non với hình hài khá giống với nòng nọc (có đầy đủ mắt, não và đuôi) đến khi gắn cơ thể cố định vào một mặt bám và tiêu biến tất cả các bộ phận, chỉ còn lại một đốt thần kinh.
 Dế đuôi ngắn: là loài dế có màu nâu nhạt, cơ quan sinh sản bị tiêu biến và khả năng đào hang rất thông minh. Khi hoàn thành, hang dế có nhiều phòng và lối đi lại thuận tiện – là nơi chúng dành phần lớn thời gian, trừ lúc đi tìm thức ăn và bạn tình. Tuy nhiên, chúng lại có sở thích hết sức đặc biệt là tự ăn đôi cánh của mình.
 Rắn chuột: Có bằng chứng cho thấy một con rắn chuột đang tự nuốt đuôi của mình và đã chết khi cố gắng làm điều đó lần thứ hai. Một con rắn chuột khác cũng được phát hiện trong tư thế đang nuốt chửng 2/3 cơ thể của chính nó. Trong một cửa hàng thú nuôi, rất nhiều người cũng đã kinh hãi khi thấy con rắn này tự nuốt và cắn đuôi mình đến mức máu chảy loang lổ.
 Rắn cây nâu Australia được ghi nhận có hiện tượng này.

Giải thích
Có ý kiến cho rằng loài rắn ăn đuôi mình là hành động phản xạ nhầm, để thu hút con mồi, một số loài thường vẫy đuôi để bẫy mồi. Do hạn chế về tầm nhìn, chúng thiên về phản xạ nhiều hơn. Do đó, hành động vẫy đuôi khiến chúng lầm tưởng đó là con mồi và dẫn đến hành động nuốt đuôi mình. Nọc độc trở thành vũ khí khiến chúng tự giết mình. Một phần khác từ tập tính săn mồi theo khả năng định vị mùi của loài rắn. Khi đi săn mồi, ở nơi mà chúng trườn qua, mùi con mồi vô tình bám vào đuôi chúng. Do hạn chế về tầm nhìn nên chúng tưởng đó là con mồi ngay cạnh. Theo phản xạ, chúng nhanh chóng nhai phần đuôi mà chúng tưởng là con mồi béo bở.

Trong thế giới loài rắn, không ít các trường hợp rắn nhai đuôi mình mà vẫn sống sót. Điều may mắn này xảy ra ở loài rắn không có độc hoặc độc tính nhẹ. Ở chúng, đến một lúc nào đó khi nhai đuôi mình, chúng nhận ra đó không phải con mồi, và sẽ dần dần nhả phần đuôi đã nuốt ra mà vẫn sống sót. Như vậy, hành vi nhai đuôi của loài rắn chỉ là hành động 'lầm tưởng' theo phản xạ săn mồi. Chúng không tự giết mình một cách có chủ đích.

Tham khảo

Hành vi ăn uống
Ăn thịt đồng loại


title: Danh sách trường đại học ở Đài Loan

text:
Đây là danh sách các viện đại học, trường đại học, trường cao đẳng và học viện ở Đài Loan.

Viện đại học và trường đại học quốc lập

Viện đại học và trường đại học tư thục

Học viện quân sự và cảnh sát

Xem thêm
List of colleges and universities
List of colleges and universities by country
List of medical schools in Taiwan
List of university mottos - Taiwan
University alliances in Taiwan

Tham khảo

Đài Loan
Đài Loan


title: HD 42936

text:
HD 42936 là một hệ sao đôi gồm một ngôi sao dãy chính màu cam (loại K) và một ngôi sao lùn loại L chỉ đủ lớn để đốt cháy hydro, nằm cách chòm sao Sơn Án khoảng 153 năm ánh sáng, lấy tên chính là từ danh lục Henry Draper của nó.

Lịch sử và danh pháp
Định danh HD 42936 được đặt từ Danh lục Henry Draper, dựa trên phân loại quang phổ được Annie Jump Cannon và các đồng nghiệp của bà thực hiện từ năm 1911 đến 1915, và được xuất bản từ năm 1918 đến 1924.

Đặc trưng
Thành phần chính của HD 42936 là sao loại K, HD 42936 phát ra ánh sáng có màu cam.

Hệ hành tinh
Năm 2019, một phân tích được thực hiện bởi một nhóm các nhà thiên văn học do John R. Barnes của Dự án Hành tinh phân tán (DMPP) chỉ đạo đã xác nhận sự tồn tại của một siêu Trái đất  trên quỹ đạo quanh HD 42936 A (DMPP-3).

Xem thêm
 Danh sách các hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời

Tham khảo

Chòm sao Sơn Án


title: Dương Văn An (chính khách)

text:
Dương Văn An (sinh năm 1971) là một nhà chính trị Việt Nam. Ông hiện là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII, Bí thư Tỉnh ủy Bình Thuận.

Lý lịch và học vấn
Dương Văn An sinh ngày 15 tháng 2 năm 1971, quê quán: xã Phú Hồ, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Ngày vào Đảng: 25 tháng 1 năm 1997. Ngày chính thức: 25 tháng 1 năm 1998.

Trình độ học vấn: 12/12.

Trình độ chuyên môn: Cử nhân Khoa học, Tiến sĩ kinh tế chính trị.

Lý luận chính trị: Cử nhân.

Sự nghiệp

Tỉnh đoàn Thừa Thiên Huế
Từ tháng 10/1993 - 10/1995: Cán bộ Ban Thiếu nhi - Trường học, tỉnh Đoàn Thừa Thiên Huế.

Từ tháng 10/1995 - 6/1997: Cán bộ Ban Xây dựng Đoàn.

Từ 01/6/1997 - 9/1997: Phó ban tư tưởng văn hóa tỉnh Đoàn Thừa Thiên Huế.

Từ 03/9/1997 - 8/2002: Ủy viên Ban Thường vụ tỉnh Đoàn khóa XI, Trưởng ban Tư tưởng văn hóa tỉnh Đoàn Thừa Thiên Huế.

Từ tháng 8/2002 - 6/2005: Ủy viên Ban Thường vụ tỉnh Đoàn khóa XII, Trưởng ban Tư tưởng văn hóa tỉnh Đoàn Thừa Thiên Huế.

Từ tháng 7/2005 - 4/2006: Phó Bí thư tỉnh Đoàn Thừa Thiên Huế.

Từ tháng 4/2006 - 8/2007: Phó Bí thư thường trực tỉnh Đoàn Thừa Thiên Huế.

Từ tháng 8/2007 - 7/2008: Bí thư tỉnh Đoàn Thừa Thiên Huế (tháng 8/2007), Ủy viên BCH Trung ương Đoàn khóa IX (tháng 12/2007), Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh Thừa Thiên Huế (tháng 5/2008).

Trung uơng Đoàn
Từ tháng 7/2008 - 8/2009: Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đoàn khóa IX, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Đoàn; Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Trung ương Đoàn (tháng 1/2009).

Từ tháng 8/2009 - 12/2011: Bí thư BCH Trung ương Đoàn khóa IX kiêm Trưởng ban Tổ chức Trung ương Đoàn.

Từ tháng 1/2012 - 3/2014: Bí thư BCH Trung ương Đoàn khóa IX, Phó chủ nhiệm thường trực Ủy ban Quốc gia về thanh niên Việt Nam.

Tỉnh ủy Bình Thuận
Ngày 11 tháng 3 năm 2014, Ban Bí thư Trung ương Đảng Quyết định điều động và luân chuyển công tác đối với đồng chí Dương Văn An, Bí thư BCH Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thôi tham gia BCH, thôi giữ chức Bí thư BCH Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh để chuyển công tác về Tỉnh ủy Bình Thuận, tham gia BCH, BTV Tỉnh ủy và giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy Bình Thuận nhiệm kỳ 2010 – 2015.

Ngày 13 tháng 10 năm 2015, tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Bình Thuận nhiệm kỳ 2015-2020, ông được bầu lại vào Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Bình Thuận khóa XIII, tiếp tục giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy.

Từ ngày 06 tháng 8 đến ngày 28 tháng 10 năm 2019, ông tham gia Lớp bồi dưỡng kiến thức mới cho cán bộ quy hoạch cấp chiến lược khóa XIII của Đảng tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

Tối ngày 15 tháng 10 năm 2020, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Bình Thuận khóa XIV đã họp phiên thứ nhất, bầu ông Dương Văn An giữ chức Bí thư Tỉnh ủy khóa XIV nhiệm kỳ 2020-2025. Ngày 16 tháng 10 năm 2020, ông được thông báo là Bí thư Tỉnh ủy Bình Thuận nhiệm kì 2020-2025.

Trung ương Đảng
Ngày 30/1/2021, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, ông được bầu là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII, nhiệm kỳ 2021-2026.

Đại biểu Quốc hội
7/2021: Hội đồng bầu cử quốc gia công bố ông Duơng Văn An trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XV.

7/2021: Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII, Bí thư Tỉnh ủy Bình Thuận, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Bình Thuân, Tổ trưởng Tổ Đảng; Đại biểu Quốc hội khóa XV, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội.

Chú thích

Xem thêm

Sinh năm 1971
Họ Dương
Người Việt Nam
Chính khách Việt Nam
Sống tại Ninh Thuận
Người Thừa Thiên Huế
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
Người họ Dương
Bí thư Tỉnh ủy Bình Thuận
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII
Bí thư Tỉnh ủy Việt Nam nhiệm kì 2020–2025
Người họ Dương tại Việt Nam


title: Chloroclystis admixtaria

text:
Gymnoscelis admixtaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Chloroclystis
Gymnoscelis


title: Nhà thờ All Saints, Peshawar

text:
Nhà thờ All Saints nằm bên trong Cổng Kohati của thành phố cổ Peshawar ở Pakistan, là một giáo xứ của Nhà thờ Pakistan. Đây là một nơi độc đáo về mặt kiến trúc của tín ngưỡng Thiên chúa giáo mang một nét tương đồng nổi bật với một nhà thờ Hồi giáo saracenic với những ngọn tháp và một mái vòm.

Lịch sử
Nhà thờ được khai trương vào ngày thánh John, 27 tháng 12 năm 1883. Mặc dù các đài tưởng niệm ban đầu trong nhà thờ ghi lại những nhà hảo tâm châu Âu đầu tiên và tên của các nhân viên truyền giáo, ngay từ đầu, nhà thờ đã được mô tả như một nhà thờ Thiên chúa giáo bản địa được xây dựng cho người dân bản địa Peshawar. Mục sư đầu tiên của nhà thờ là Linh mục Imam Shah.

Viên đá nền tảng của nhà thờ được đặt bởi Thuyền trưởng Graves, người góa phụ đã bày chiếc bàn bằng đồng trên Bàn của Chúa. Một kiến trúc sư địa phương, dưới sự giám sát của các nhân viên của Hội Truyền giáo Giáo hội bao gồm Linh mục Thomas Hughes, chịu trách nhiệm thiết kế tòa nhà. Tòa nhà có hình chữ thập được bố trí với lăng ở phía tây. Một tấm biển ghi lại: "Nhà thờ này được dựng lên Vinh quang của Thiên Chúa và dành riêng cho ký ức của tất cả các Thánh trong năm của Giêsu Christ 1883."

Cuộc tấn công năm 2013 của những kẻ khủng bố

Vào ngày 22 tháng 9 năm 2013, hai kẻ đánh bom tự sát đã thực hiện một cuộc tấn công bên ngoài nhà thờ vào cuối dịch vụ vào Chủ nhật, làm 87 người chết và 170 người bị thương. 600 giáo dân đã ở trên bãi cỏ phía trước của nhà thờ, ăn trưa, khi hai vụ nổ xảy ra, khiến nhà thờ nằm rải rác với các bộ phận cơ thể. Nạn nhân bao gồm ước tính 37 trẻ em. TTP Jundullah, liên kết với Taliban, cho biết họ đã thực hiện cuộc tấn công vào giáo đoàn Kitô giáo, nói: "Chúng tôi sẽ tiếp tục các cuộc tấn công vào những người không theo đạo Hồi trên đất Pakistan."

Đây là cuộc tấn công thứ hai vào các nhà thờ ở tỉnh Khyber Pakhtunkhwa trong một năm, nơi một nhà thờ khác ở Mardan bị cháy đúng một năm trước khi xảy ra vụ việc này.

Tham khảo

Pakistan 2013
Khởi đầu năm 1883


title: Abolfazl Alaei

text:
Abolfazl Alaei là một tiền vệ bóng đá người Iran hiện tại thi đấu cho câu lạc bộ Iran Esteghlal Khuzestan ở Persian Gulf Pro League.

Tham khảo

Sinh năm 1994
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Iran
Người Golpayegan


title: Lasiplexia hampsoni

text:
Lasiplexia hampsoni là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lasiplexia


title: Photoscotosia palaearctica

text:
Photoscotosia palaearctica là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Photoscotosia


title: Anoectomychus eutoeodes

text:
Anoectomychus eutoeodes là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Anoectomychus


title: Eliglustat

text:
Eliglustat (INN, USAN;  Tên thương mại Cerdelga) là một điều trị cho bệnh Gaucher phát hiện tại Đại học Michigan và phát triển bởi Genzyme Corp đã được sự chấp thuận của FDA Tháng Tám năm 2014.  Thường được sử dụng như muối tartrate, hợp chất được cho là hoạt động bằng cách ức chế glucosylceramide synthase. Theo một bài báo trên Tạp chí của Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ, liệu pháp giảm chất nền bằng miệng đã dẫn đến "sự cải thiện đáng kể về thể tích lách, nồng độ hemoglobin, thể tích gan và số lượng tiểu cầu" ở những người trưởng thành không được điều trị với bệnh Gaucher Loại 1.

Giá cả
Trong năm 2014, chi phí hàng năm của eliglustat uống hai lần một ngày là $ 310,250. Imiglucerase hàng đầu của Genzyme (tên thương hiệu Cerezyme) có giá khoảng 300.000 đô la cho thuốc tiêm tĩnh mạch nếu uống hai lần một tháng. Chi phí sản xuất cho eliglustat thấp hơn một chút so với imiglucerase. Genzyme duy trì mức giá cao hơn cho các loại thuốc mồ côi mà tối đa thường được các công ty bảo hiểm trả tiền để duy trì bền vững về mặt tài chính.

Tham khảo


title: Đề và thuyết

text:
Trong ngôn ngữ học, phần chủ đề hoặc thoại đề (tiếng Anh: theme/topic) của một câu là cái mà đang được đàm thoại đến, còn phần bình luận (gọi là thuyết hoặc , tiếng Anh: rheme/focus) là cái mà đang được nói về chủ đề đấy. Sự phân chia thành nội dung cũ với mới này thì được gọi là . Nói chung, người ta đồng ý rằng  (clause) thì được chia thành chủ đề với bình luận, nhưng trong những trường hợp nhất định, ranh giới giữa chúng lại phụ thuộc vào lý thuyết ngữ pháp đặc thù nào đang được sử dụng để phân tích câu.

Chủ đề – do những 'cân nhắc mang tính ngữ dụng' định nghĩa – là một khái niệm cách biệt với chủ ngữ – do cú pháp định nghĩa. Trong bất kỳ câu nào đó thì chúng có thể là một, nhưng lại không nhất thiết là vậy. Cho ví dụ, trong câu Tiếng Anh "As for the little girl, the dog bit her", chủ ngữ là "the dog" nhưng chủ đề là "the little girl".

Chủ đề và chủ ngữ cũng là những khái niệm cách biệt với  (hoặc hành thể)—tức là "cái thực hiện/người thực hiện", do ngữ nghĩa định nghĩa. Trong tiểu cú Tiếng Anh mà động từ ở dạng bị động, thì chủ đề thường là chủ ngữ, còn tác thể lại bị tỉnh lược hoặc có thể theo sau giới từ "by". Cho ví dụ, trong câu "The little girl was bitten by the dog", "the little girl" là chủ ngữ và cũng là chủ đề, nhưng "the dog" là tác thể.

Trong một số ngôn ngữ, trật tự từ và các hiện tượng cú pháp khác đều được xác định phần lớn dựa trên cấu trúc chủ đề–bình luận (đề–thuyết). Những ngôn ngữ này đôi khi được đề cập là ngôn ngữ nổi bật chủ đề. Tiếng Hàn và Tiếng Nhật đều hay được đưa ra làm ví dụ cho điều này.

Định nghĩa và ví dụ
"Chủ đề" hoặc "thoại đề" ở mức câu hoặc tiểu cú thì có thể được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau. Tựu trung thì phổ biến nhất là:

 a) cụm từ trong tiểu cú mà phần còn lại của tiểu cú đấy được hiểu là nói về phần đề,
 b) một vị trí đặc biệt trong một tiểu cú (hay ở cạnh phải hoặc cạnh trái của tiểu cú đấy) tại đó các chủ đề thường xuất hiện.

Trong một tiểu cú Tiếng Anh thông thường, chủ ngữ thường là một với chủ đề/thoại đề (ví dụ 1), ngay cả trong thể bị động (trong đó, chủ ngữ là , không phải là tác thể: ví dụ 2):

 (1) The dog bit the little girl.
 (2) The little girl was bitten by the dog.

Các tiểu cú này có các chủ đề khác nhau: đầu tiên là về the dog, và thứ hai là về the little girl.

Trong tiếng Anh thì cũng có thể sử dụng các cấu trúc câu khác để thể hiện chủ đề của câu, như sau:

 (3) As for the little girl, the dog bit her.
 (4) It was the little girl that the dog bit.

Trường hợp  thì đôi khi khá là phức tạp. Xem xét các câu có các từ chêm (chủ đề vô nghĩa), như:

 (6) It is raining.
 (7) There is some room in this house.
 (8) There are two days in the year in which the day and the night are equal in length.

Trong các ví dụ này, vị trí của chủ ngữ cú pháp (ở bên trái của động từ) được phối trí bởi 'từ chêm' vô nghĩa ("it" hoặc "there"), mà mục đích duy nhất của nó là thỏa mãn , và tuy vậy lại cần thiết. Trong những câu này, chủ đề không bao giờ là chủ ngữ, mà được xác định theo ngữ dụng. Trong hết các trường hợp này, cả câu đều đề cập đến phần bình luận.

Không nên nhầm lẫn mối quan hệ giữa 'chủ đề/thoại đề' và 'bình luận/thuyết/tiêu điểm' với mối quan hệ nhận xét chủ đề trong – Diễn ngôn (RST–DT corpus) trong đó nó được định nghĩa là "một phát biểu hoặc chủ đề chung của sự thảo luận được giới thiệu, sau đó, một nhận xét đặc thù được đưa ra về phát biểu hoặc chủ đề đấy". Ví dụ: "[Trong chừng mực bảng Anh mà nói,] [một số thương nhân bảo rằng chuyện trượt về phía hỗ trợ tại 1.5500 có thể là một sự phát triển thuận lợi cho đồng đô la tuần này.]"

Hiện thực hóa của đề–thuyết
Những ngôn ngữ khác nhau đều đánh dấu chủ đề theo những cách khác nhau. Ngữ điệu cách biệt và trật tự từ là 2 phương tiện phổ biến nhất. Xu hướng đặt các 'thành tố được chủ đề hóa' tại đầu câu (nhích chủ đề ra trước) là hướng phổ biến. 'Nhích chủ đề ra trước' (topic fronting) đề cập đến việc đặt chủ đề tại phần đầu của một tiểu cú bất kể nó có được đánh dấu hay không. Vả lại, các nhà ngôn ngữ học không đồng ý về nhiều tiểu tiết.

Các ngôn ngữ thường thể hiện các loại ngữ pháp khác nhau cho 'những câu giới thiệu chủ đề mới' và cho 'những câu tiếp tục thảo luận về các chủ đề đã được thiết lập trước đó'.

Khi một câu tiếp tục thảo luận về một chủ đề được thiết lập trước đó, có khả năng nó sử dụng đại từ để đề cập đến chủ đề. Những chủ đề như vậy có xu hướng là chủ ngữ. Trong nhiều ngôn ngữ, những đại từ đề cập đến các chủ đề được thiết lập trước đó thì sẽ thể hiện tính chất .

Trong Tiếng Anh
Chủ đề/thoại đề được đặt ở đầu tiểu cú (clause), và cũng thường được đánh dấu nổi bật bằng ngữ điệu.

Trong các ngôn ngữ khác

 Tiếng Việt, Tiếng Nhật và Tiếng Hàn: chủ đề thường được đánh dấu bằng một hậu giới từ lần lượt là "thì", "は" (wa) hoặc "는/은" (neun/eun).
 Trong Tiếng Pháp Bờ Biển Ngà, chủ đề được đánh dấu bằng hậu giới từ « là ». Chủ đề có thể là một danh từ hoặc một cụm danh từ nhưng không nhất thiết luôn là thế: « Voiture-là est jolie deh »; « Aujourd'hui-là il fait chaud »; « Pour toi-là n'est pas comme pour moi hein »; « Nous qui sommes ici-là, on attend ça seulement ».
 Cái mà gọi là các ngôn ngữ có trật tự từ tự do (vd. Tiếng Nga, tiếng Séc, tiếng Trung (ở một mức độ nhất định) và tiếng Đức) thì lại sử dụng trật tự từ làm phương tiện chính làm cách đánh dấu. Thường thì chủ đề đi trước tiêu điểm: Ví dụ, trong một số ngôn ngữ Xla-vơ như tiếng Séc và tiếng Nga, cả hai loại trật tự đều khả dĩ. Trật tự mà có 'phần thuyết' đặt ở đầu câu thì được gọi là trật tự chủ quan ( đã phát minh ra thuật ngữ đấy và đối nghịch nó với trật tự khách quan) và biểu đạt sự dính líu cảm xúc nhất định. Hai loại trật tự được khu biệt bằng ngữ điệu.
 Trong Tiếng Do Thái hiện đại, một chủ đề có thể theo sau phần thuyết của nó. Trong trường hợp này, chủ ngữ cú pháp của câu là một từ chêm ("ze", lit. "đấy"). Ví dụ: זה מאד מענין הספר הזה "ze meod meanyen ha-sefer ha-ze" (lit. "Đấy rất thú vị cuốn sách này") có nghĩa là "Cuốn sách này rất thú vị".
 Trong Ngôn ngữ ký hiệu của Mỹ, một chủ đề có thể được trần thuật ở đầu câu (được biểu thị bằng cách nhướn mày và nghiêng đầu) mô tả đối tượng, rồi phần còn lại của câu mô tả những gì xảy ra với đối tượng đó.

Ứng dụng thực tiễn
Ứng dụng chính của cấu trúc đề–thuyết là ở trong lĩnh vực công nghệ phát ngôn, đặc biệt hơn cả là để thiết kế các 'Tác thể đàm thoại hiện thân' (Embodied conversational agents) (gán định tiêu điểm ngữ điệu, mối quan hệ giữa cấu trúc thông tin và dáng bộ và cử chỉ). Đã có một số sự cố gắng để áp dụng lý thuyết về chủ đề/bình luận cho sự thu hồi thông tin và sự tóm tắt tự động.

Lịch sử
Sự khu biệt giữa chủ ngữ và chủ đề có lẽ được  lần đầu tiên đề xuất vào năm 1844. Ông đã thiết lập kết nối giữa cấu trúc thông tin và trật tự từ.  đã khu biệt chủ thể tâm lý (chủ đề đại khái) và đối tượng tâm lý (tiêu điểm đại khái). Trong , sự song phân (dichotomy) – có thuật ngữ là cấu âm chủ đề–tiêu điểm (topic–focus articulation) – chủ yếu đã được nghiên cứu bởi Vilém Mathesius, , František Daneš,  và . Chủ yếu do mối quan hệ của nó với ngữ điệu và trật tự từ đã khiến họ quan tâm. Mathesius cũng đã chỉ ra rằng chủ đề không cung cấp thông tin mới mà chỉ kết nối câu với ngữ cảnh. Công trình của  vào những năm 1960 chịu trách nhiệm cho việc phát triển khoa học ngôn ngữ thông qua mô hình  của ông cho tiếng Anh.

Xem thêm

 Vị ngữ

 Chỉ tố chủ đề
 Ngôn ngữ nổi bật chủ đề

Tham khảo

Đọc thêm

Tiếng Việt

 Cao Xuân Hạo. 1991. Tiếng Việt – Sơ thảo ngữ pháp chức năng.
 Cao Xuân Hạo. 1998. Tiếng Việt – Mấy vấn đề ngữ âm, ngữ pháp và ngữ nghĩa.
 Cao Xuân Hạo. 2001. Tiếng Việt – Văn Việt – Người Việt.

Ngoài Tiếng Việt

 Givón, Talmy. 1983a. Topic continuity in discourse: A quantitative cross-language study. Amsterdam: Arshdeep Singh.
 Hajičová, Eva, Partee, Barbara H., Sgall, Petr. 1998. Topic–Focus Articulation, Tripartite Structures, and Semantic Content. Studies in Linguistics and Philosophy 71. Dordrecht: Kluwer. (ix + 216 pp.) review
 Halliday, Michael A. K. 1967–68. "Notes on transitivity and theme in English" (Part 1–3). Journal of Linguistics, 3 (1). 37–81; 3 (2). 199–244; 4(2). 179–215.
 Halliday, Michael A. K. (1970). "Language structure and language function." In J. Lyons (Ed.), New Horizons in Linguistics. Harmondsworth: Penguin, 140–65.
 Hockett, Charles F.. 1958. A Course in Modern Linguistics. New York: The Macmillan Company. (pp. 191–208)
 Mathesius, Vilém. 1975. A Functional Analysis of Present Day English on a General Linguistic Basis. edited by Josef Vachek, translated by Libuše Dušková. The Hague – Paris: Mouton.
 Kadmon, Nirit. 2001. Pragmatics Blackwell Publishers. Blackwell Publishers.
 Lambrecht, Knud. 1994. Information structure and sentence form. Cambridge: Cambridge University Press.
 Li, Charles N., Thompson, Sandra A. 1976. Subject and Topic: A New Typology of Languages, in: Li, Charles N. (ed.) Subject and Topic, New York/San Francisco/London: Academic Press, 457–90.
 Payne, Thomas E. 1997. Describing morphosyntax: A guide for field linguists. Cambridge: Cambridge University Press.
 Von der Gabelentz, Georg. 1891. Die Sprachwissenschaft, ihre Aufgaben, Methoden und bisherigen Ergebnisse. Leipzig: T.O. Weigel Nachfolger.
 Weil, Henri. 1887. De l'ordre des mots dans les langues anciennes comparées aux langues modernes: question de grammaire générale. 1844. Published in English as The order of words in the ancient languages compared with that of the modern languages.

Liên kết ngoài

 SFG page: theme – an explanation, for beginners, of theme in systemic functional grammar by Alvin Leong
 Iliev, Iv. The Russian Genitive of Negation and Its Japanese Counterpart. International Journal of Russian Studies. 1, 2018

Ngôn ngữ học


title: Ovipennis binghami

text:
Ovipennis binghami là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ovipennis


title: Epigynopteryx flexa

text:
Epigynopteryx flexa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Epigynopteryx


title: Platylabus decipiens

text:
Platylabus decipiens là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Platylabus


title: Compsophorus apicalis

text:
Compsophorus apicalis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Compsophorus


title: Xanthocampoplex taiwanensis

text:
Xanthocampoplex taiwanensis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Xanthocampoplex


title: Po Saktiraydapatih

text:
Po Saktiraydapatih (?-1727), sử nhà Việt gọi là Bà Tử (婆子) hay Kế Bà Tử (繼婆子), là vua của tiểu quốc Panduranga (Chiêm Thành) từ năm 1695 đến năm 1727.

Ông là em trai của Po Saot, từ năm 1697 chúa Nguyễn tấn phong làm Thuận Thành trấn vương.

Tham khảo

Lãnh tụ Panduranga


title: Trận Xương Giang

text:
Trận Xương Giang là trận đánh giữa quân khởi nghĩa Lam Sơn và quân đội Đại Minh tại thành Xương Giang năm 1427. Trận đánh kéo dài gần 1 năm và kết thúc bằng thắng lợi của quân Lam Sơn. Việc hạ thành Xương Giang giúp quân Lam Sơn gỡ bỏ được một cứ điểm quan trọng trên đường hành quân từ biên giới Lạng Sơn đến thành Đông Quan của viện binh nhà Minh sắp sang cứu ứng cho đại quân Vương Thông đang bị vây hãm.

Địa điểm Chiến thắng Xương Giang được xếp hạng là di tích lịch sử quốc gia đặc biệt năm 2020.

Hoàn cảnh
Tháng 8 năm 1426, quân khởi nghĩa Lam Sơn đã làm chủ vùng đất từ Thanh Hóa trở vào Thuận Hóa. Quân Minh tại khu vực này phải co cụm vào cố thủ trong các thành. Thủ lĩnh quân Lam Sơn là Lê Lợi sai các tướng chia làm 3 đạo tiến quân ra bắc. Các cánh quân Lam Sơn liên tiếp thắng trận, làm chủ nhiều vùng đất Bắc Bộ, buộc quân Minh rút vào thành.

Tháng 10 âm lịch năm 1426, đạo quân của Vương Thông (gồm cả viện binh và quân cũ đóng ở Giao Chỉ) bị quân khởi nghĩa Lam Sơn đánh bại ở trận Tốt Động – Chúc Động. Vương Thông phải rút vào cố thủ trong thành Đông Quan.

Tháng chạp năm 1426 (tức đầu năm 1427 dương lịch) Lê Lợi sai các tướng Lê Sát, Lê Thụ, Nguyễn Lý và Lê Lãnh mang quân các lộ Khoái Châu, Lạng Giang đi đánh thành Xương Giang.

Thành Xương Giang

Thành Xương Giang nằm ở đông bắc thành phố Bắc Giang hiện nay, thuộc địa phận các thôn Nam Giang, Đông Giang thuộc xã Xương Giang. Thành này do quân Minh đắp sau khi chiếm được nước Đại Ngu (1407).

Thành được xây bằng đất, các dấu tích còn lại cho biết thành hình chữ nhật, chiều dài theo hướng Đông-Tây đo được 600m, chiều rộng theo hướng Bắc-Nam 450m, diện tích 27ha, tường đắp đất cao dầy, bốn góc có pháo đài, hào rộng bao quanh, mở 4 cửa, cửa chính trông về phía Tây.

Thành này có vị trí rất quan trọng, nằm trên con đường ngàn dặm, có các dịch trạm nối suốt từ Quảng Tây với Đông Quan.

Diễn biến

Quân Minh cầm cự
Các tướng nhà Minh trấn giữ thành Xương Giang là Kim Dận, Lý Nhậm, Mã Trí, Lưu Nhuận, Lưu Tử Phụ và Cố Phúc. Trong đó Lý Nhậm là viên tướng mới đến nhận chức tại đây. Các tướng Minh rất chú trọng việc giữ thành làm điểm tựa trên con đường rút lui và cho viện binh tiến sang. Thấy Vương Thông bại trận, quân Lam Sơn mạnh và đông hơn, các tướng Minh rút vào thành phòng giữ.

Lê Lợi cũng đặc biệt chú trọng tới thành Xương Giang. Ông ra lệnh cho các trấn đã nằm dưới quyền kiểm soát của quân Lam Sơn vận chuyển lương thực cung cấp cho lực lượng đánh thành Xương Giang.

Tháng 2 năm 1427, tướng giữ thành Nghệ An là Đô đốc Thái Phúc đầu hàng quân Lam Sơn, nộp thành. Lê Lợi sai Thái Phúc đến dưới thành Xương Giang kêu gọi Lý Nhậm đầu hàng. Lý Nhậm không chịu, mắng và định lấy súng bắn Thái Phúc. Quân Lam Sơn bèn mang Thái Phúc đi.

Các tướng lĩnh Lam Sơn bèn tập trung quân đánh thành. Trong quân có cả voi, dùng hàng rào rùa đen, xe Lã công, thang mây vây đánh. Lý Nhậm và Cố Phúc trong thành cho những người già, phụ nữ và thiếu niên ở lại giữ thành, tự mình mang quân tinh nhuệ mở cửa thành xông ra. Quân Lam Sơn hơi lùi, quân Minh bèn tiêu hủy những chiến cụ đánh thành.

Sau đó quân Minh yếu thế hơn lại phải rút vào thành. Quân Lam Sơn đắp lũy bên ngoài, dùng pháo bắn đạn rót vào trong thành. Lý Nhậm và Cố Phúc nhân lúc đêm tối lại mang quân ra đánh vào trại quân Lam Sơn. Hai bên giằng co không phân thắng bại.

Lê Sát và Nguyễn Lý lại dùng cách sai quân đào địa đạo, muốn đi ngầm vào thành. Lý Nhậm cho đào hào chắn ngang và ném đá xuống, nên những binh sĩ Lam Sơn đột nhập đều tử trận.

Quân Lam Sơn tấn công suốt 6 tháng. Hai bên giao tranh hơn 30 trận, quân Minh trong thành chết hơn một nửa nhưng quân Lam Sơn vẫn không hạ được thành.

Quân Lam Sơn hạ thành
Tại nhiều thành trì khác bị vây hãm, thành đã bị hạ hoặc quân Minh ra hàng. Đến mùa thu năm 1427, viện binh của Minh Tuyên Tông điều động do Liễu Thăng và Mộc Thạnh chỉ huy chia làm hai cánh sắp tiến sang. Lê Lợi lo lắng, điều thêm Trần Nguyên Hãn (mới được phong Thái úy) mang thêm quân tiếp viện cho Lê Sát và Nguyễn Lý, giục phải đánh hạ gấp thành Xương Giang.

Được dân địa phương ủng hộ, các tướng Lam Sơn dùng kế khuếch trương lực lượng, dựng thành giả đối diện với thành Xương Giang để quân Minh tưởng lực lượng bên ngoài rất áp đảo. Quân Lam Sơn chặt tre và nứa trong những vùng lân cận và cùng dân hợp sức dựng thành. Dân làng Đông Nham dựng thành, còn dân làng Nam Xương vẽ hình gạch xây thành. Chỉ qua một đêm, thành dựng xong. Hôm sau, quân Minh trong thành nhìn ra xa đã thấy tòa thành dựng xong rất ngạc nhiên, suy giảm tinh thần chiến đấu.

Trần Nguyên Hãn và Lê Sát đốc quân đánh thành gấp. Có lực lượng đông đảo, các tướng chia quân ra bốn mặt, cùng lúc dùng các chiến cụ và khí giới hiện có như hỏa pháo, thang mây, tên lửa, nỏ cứng; lại đào địa đạo lần nữa, cùng lúc đánh từ bốn mặt thành. Trong lực lượng đào hào xuyên thành có cả sự tham gia của dân địa phương.

Trong thành, quân Minh giao tranh liên tục 9 tháng, lực lượng bị mất mát, tướng sĩ mỏi mệt, lương thực không còn đủ dùng. Sau một giờ giao tranh, quân Lam Sơn trèo thang mây đánh lên, cuối cùng chiếm được cửa thành. Lý Nhậm cố sức đốc suất quân lính ra đánh để chiếm lại cửa thành, bị quân Lam Sơn đánh lui.

Lý Nhậm lại đốc quân tiến đánh lần nữa nhưng vẫn bị đánh bật lại. Ba lần Lý Nhậm tiến ra đều bị quân Lam Sơn đẩy lùi. Lúc đó các tướng Lam Sơn ở phía sau dùng voi trận và huy động thêm quân tiến vào. Trước thế mạnh của quân Lam Sơn, Lý Nhậm, Kim Dận và Cố Phúc chống không nổi, đều tự vẫn. Viên quan văn là Mã Trí, Chỉ huy Lưu Thuận, Tri phủ Lưu Tử Phụ cũng thắt cổ chết. Mấy ngàn quân Minh cùng dân không hàng bị giết.

Chiếm được thành, Lê Lợi hạ lệnh mang ngọc lụa và con gái trong thành thưởng hết cho tướng sĩ. Tổng binh Vương Thông ở Đông Quan nghe tin, làm 2 bài văn tế các tướng sĩ nhà Minh tử trận tại đây.

Sử cũ ghi nhận ngày 8 tháng 9 năm Đinh Mùi (1427), thành Xương Giang bị hạ. Thời điểm đó, sử Việt ghi nhận chỉ cách 10 ngày trước khi cánh quân cứu viện của Liễu Thăng tiến sang; sử Trung Quốc lại ghi nhận thời điểm thành bị hạ chỉ cách 2 ngày Liễu Thăng vào cửa Ải Lưu.

Biết quân Minh sẽ tiến đến vùng này, Lê Lợi hạ lệnh cho dân các xứ Lạng Giang, Bắc Giang, Tam Đái, Tuyên Quang, Quy Hóa dời vợ con của quân sĩ đi xa để tránh địch.

Kết quả và ý nghĩa
Hạ được thành Xương Giang, quân Lam Sơn đã chiếm được cứ điểm rất quan trọng trên đường hành quân từ Trung Quốc đến Đông Quan của viện binh nhà Minh tiếp ứng cho Vương Thông.

Quân Lam Sơn hạ thành sát ngày viện binh tiến sang khiến tin tức không thông. Viện binh nhà Minh vẫn tin tưởng thành Xương Giang còn giữ được. Vì vậy, ngay cả khi các tướng trụ cột như An Viễn hầu Liễu Thăng, Bảo Định bá Lương Minh và Thượng thư bộ Binh là Lý Khánh đã chết, các tướng còn lại vẫn cùng Đô đốc Thôi Tụ cùng Thượng thư bộ Công Hoàng Phúc cố sức chỉ huy quân sĩ chiến đấu, đánh lui nhiều đợt vây hãm và chặn đánh của quân Lam Sơn để tiến từ ải Chi Lăng về phía thành Xương Giang.

Thôi Tụ và Hoàng Phúc hy vọng nếu vào được thành Xương Giang, cánh quân này có chỗ trú an toàn, tạm tránh được sự uy hiếp của quân Lam Sơn đông đảo và mạnh mẽ để tìm cách liên lạc với Vương Thông ở Đông Quan. Nhưng khi đến gần thành, quân Minh mới biết thành đã bị hạ, tướng sĩ đều rất sợ hãi, không dám tiến lên nữa. Thôi Tụ buộc phải đóng quân ở ngoài cánh đồng Xương Giang trống trải giữa lúc mưa to gió lớn, kết quả không lâu sau bị quân Lam Sơn vây áp 4 mặt, tổng tấn công tiêu diệt và bắt sống toàn bộ. Cuộc tổng tấn công này diễn ra ở cánh đồng ngoài thành Xương Giang.

Việc hạ thành Xương Giang trước ngày viện binh tiến sang góp phần đẩy nhanh hơn quá trình tiêu diệt cánh quân viện binh của Liễu Thăng – Thôi Tụ, làm tan rã ý chí chiến đấu của cánh quân viện binh của Mộc Thạnh (đi đường Vân Nam) và ý chí kháng cự của 10 vạn quân Minh của Vương Thông ở thành Đông Quan. Chiến thắng kịp thời ở Xương Giang góp phần đẩy nhanh thắng lợi của khởi nghĩa Lam Sơn. Do dân các làng địa phương góp công đánh hạ thành, sau khi lên ngôi, Lê Thái Tổ chia đất trong thành Xương Giang cũ cho 5 làng cày cấy không phải nộp thuế gọi là “điền thành”. Ruộng này gồm 25 héc ta, được dân địa phương duy trì đến tận năm 1955. Khi tiến hành cải cách ruộng đất, số ruộng trên mới không còn là "công điền" nữa mà xung vào hợp tác xã.

Xem thêm
 Trận Chi Lăng – Xương Giang
 Thành Xương Giang
 Trần Nguyên Hãn
 Lê Sát

Tham khảo
Đại Việt Sử ký Toàn thư
 Lê Quý Đôn (1978), Đại Việt thông sử, Nhà Xuất bản Khoa học Xã hội.
 Minh thực lục - Quan hệ Trung Quốc - Việt Nam thế kỷ 14-17, Hồ Bạch Thảo dịch, Nhà Xuất bản Hà Nội, 2010.
 Nhiều tác giả (2008), Khởi nghĩa Lam Sơn và thành lập vương triều Lê, Nhà Xuất bản Hà Nội.

Chú thích

Khởi nghĩa Lam Sơn


title: Lợi nhuận ròng

text:
Lợi nhuận ròng, còn được gọi là lãi thuần, thu nhập ròng hoặc lãi ròng là thước đo lợi nhuận của một liên doanh sau khi hạch toán tất cả các chi phí và thuế. Đó là lợi nhuận thực tế, và bao gồm các chi phí hoạt động được loại trừ khỏi lợi nhuận gộp

Một từ đồng nghĩa chung cho lợi nhuận ròng khi thảo luận báo cáo tài chính (bao gồm bảng cân đối kế toán và báo cáo thu nhập) là lãi ròng. Thuật ngữ này xuất phát từ sự xuất hiện truyền thống của một báo cáo thu nhập cho thấy tất cả các khoản thu và chi phí được phân bổ trong một khoảng thời gian xác định với tổng kết kết quả trên dòng dưới cùng của báo cáo.

Theo thuật ngữ đơn giản, lợi nhuận ròng là số tiền còn lại sau khi thanh toán tất cả các chi phí của một nỗ lực. Trong thực tế, điều này có thể rất phức tạp trong các tổ chức lớn hoặc nỗ lực. Người giữ sổ sách hoặc kế toán viên phải phân loại và phân bổ doanh thu và chi phí đúng với phạm vi và nội dung làm việc cụ thể mà thuật ngữ được áp dụng.

Tuy nhiên, các định nghĩa của thuật ngữ có thể khác nhau giữa Anh và Mỹ. Tại Mỹ, lợi nhuận ròng thường được kết hợp với thu nhập ròng hoặc lợi nhuận sau thuế (xem bảng bên dưới).

Tỷ suất biên lợi nhuận ròng là tỷ lệ có liên quan. Con số này được tính bằng cách chia lợi nhuận ròng theo doanh thu hoặc doanh thu và nó thể hiện khả năng sinh lời, theo phần trăm.

Mục đích
"Làm thế nào để một công ty quyết định xem nó có thành công hay không? Có lẽ cách phổ biến nhất là xem xét lợi nhuận ròng của doanh nghiệp. Cho rằng các công ty là tập hợp các dự án và thị trường, các khu vực cá nhân có thể được đánh giá về mức độ thành công của họ khi cộng thêm vào lợi nhuận ròng của công ty."

Xây dựng
Lợi nhuận ròng: Để tính lợi nhuận ròng cho một liên doanh (chẳng hạn như công ty, bộ phận hoặc dự án), trừ tất cả chi phí, bao gồm phần chia sẻ tổng chi phí chung của công ty, từ tổng doanh thu hoặc doanh thu.

 Lợi nhuận ròng = doanh thu bán hàng - tổng chi phí

Lợi nhuận ròng là thước đo lợi nhuận cơ bản của liên doanh. "Đó là doanh thu của hoạt động ít hơn chi phí của hoạt động. Các biến chứng chính là... khi cần phải được phân bổ" trên toàn liên doanh. "Hầu như theo định nghĩa, chi phí là chi phí không thể được gắn trực tiếp với bất kỳ" dự án, sản phẩm hoặc bộ phận cụ thể nào ". "Ví dụ cổ điển sẽ là chi phí của nhân viên trụ sở." "Mặc dù về mặt lý thuyết có thể tính toán lợi nhuận cho bất kỳ tiểu liên doanh nào, chẳng hạn như một sản phẩm hoặc khu vực, thường các tính toán được trả về nghi ngờ bởi sự cần thiết phải phân bổ chi phí trên cao". Bởi vì chi phí trên cao thường không có trong các gói gọn gàng, việc phân bổ trên toàn bộ các khoản đầu tư không phải là khoa học chính xác.

Thí dụ
Đây là cách bạn đạt được lợi nhuận ròng trên tài khoản P & L (Lãi & Lỗ):

 Doanh thu bán hàng = giá (của sản phẩm) × số lượng đã bán
 Lợi nhuận gộp = doanh thu bán hàng - chi phí bán hàng và các chi phí trực tiếp khác
 Lợi nhuận hoạt động = lợi nhuận gộp - chi phí đầu tư và các chi phí gián tiếp khác
 EBIT (thu nhập trước lãi và thuế) = lợi nhuận hoạt động + thu nhập ngoài hoạt động
 Lợi nhuận trước thuế (EBT, thu nhập trước thuế) = lợi nhuận hoạt động - một khoản mục và thanh toán dự phòng, tái cơ cấu nhân viên - lãi phải trả
 Lợi nhuận ròng = Lợi nhuận trước thuế - thuế
 Thu nhập được giữ lại = Lợi nhuận sau thuế - cổ tức

Thuật ngữ kế toán

 Doanh thu thuần = tổng doanh thu - (chiết khấu, trả lãi và phụ cấp)
 Lợi nhuận gộp = doanh thu thuần - giá vốn hàng bán
 Lợi nhuận hoạt động = tổng lợi nhuận - tổng chi phí hoạt động
 Lợi nhuận ròng = lợi nhuận hoạt động - thuế - lãi
 Lợi nhuận ròng = doanh thu thuần - giá vốn hàng bán - chi phí hoạt động - thuế - lãi

Xem thêm

 EBITDA (thu nhập trước lãi, thuế, khấu hao và khấu hao)
 Thu nhập ròng
 Tổ chức phi lợi nhuận
 Doanh thu

Tham khảo

Lợi nhuận


title: Ludwig Benjamin

text:
Ludwig Benjamin (1825–1848) là một nhà thực vật học người Đức, người đã đóng góp vào công trình Flora Brasiliensis của Carl Friedrich Philipp von Martius. Tên chi Benjaminia Mart. ex Benj., 1847 (họ Scrophulariaceae nay thuộc họ Plantaginaceae) được đặt để vinh danh ông.

Tham khảo

Xem thêm
World Dictionary of Plant Names - Ludwig Benjamin

Sinh năm 1825
Mất năm 1848
Nhà thực vật học người Đức


title: Eoophyla scioxantha

text:
Eoophyla scioxantha là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eoophyla


title: Simyra rubrobrunnea

text:
Simyra rubrobrunnea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Simyra


title: Neurogenia ocellaris

text:
Neurogenia ocellaris là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Neurogenia


title: Heliocontia rudisana

text:
Heliocontia rudisana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Heliocontia


title: Olulodes cautiperas

text:
Olulodes cautiperas là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Olulodes


title: Discipline (album của King Crimson)

text:
Discipline là album phòng thu thứ tám của ban nhạc progressive rock người Anh King Crimson, phát hành năm 1981. Đây là album đầu tiên của King Crimson sau thời kỳ gián đoạn kéo dài 7 năm. Chỉ Robert Fripp và Bill Bruford sót lại trong số các thành viên thời kỳ Larks' Tongues In Aspic - Red. Hai thành viên mới là Adrian Belew (guitar, hát chính) và Tony Levin (guitar bass, Chapman Stick, hát nền) được thêm vào cho lần trở lại này. Album có những âm thanh new wave mới mẽ hơn dễ làm liên tưởng tới Talking Heads (với phong cách lời và hát của David Byrne), cũng như ban nhạc Material của Bill Laswell, ban nhạc jazz-funk-rock Prime Time của Ornette Coleman, và League of Gentlemen của chính Fripp.

Tiếp nhận

John Piccarella của Rolling Stone ca ngợi tài năng và sự nghệ thuật của bốn thành viên King Crimson, đặc biệt là Belew và Fripp, nhưng phê bình "nội dung nghệ thuật" của album. Robert Christgau cho rằng album "không tệ--the Heads gặp the League of Gentlemen".

Greg Prato của Allmusic tung hô mọi khía cạnh của album, đặc biệt khen ngợi sự kết hợp thành công bất ngờ giữa hai phong cách chơi guitar khác hẳn nhau của Fripp and Belew, cũng như cách phối hợp giữa progressive rock và new wave. Pitchfork Media xếp Discipline ở vị trí số 56 trên danh sách "Top 100 Albums of the 1980s".

Danh sách bài hát

Tất cả bài hát được sáng tác bởi Adrian Belew, Bill Bruford, Robert Fripp và Tony Levin.

Thành phần tham gia

King Crimson
Adrian Belew – guitar điện, hát chính (1-5)
Robert Fripp – guitar điện, thiết bị (Frippertronics)
Tony Levin – Chapman stick (1, 2, 4, 6, 7), hát nền (2, 5), bass (3, 5)
Bill Bruford – trống (1-5, 7), bộ gõ (6, 7)

Bảng xếp hạng
Album

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wiki with song lyrics at fan-site Elephant Talk (inspired by Discipline's "Elephant Talk")

Album năm 1981
Album sản xuất bởi Rhett Davies
Album của King Crimson
Album của Virgin Records
Album của Warner Bros. Records


title: Trung Nghị bá

text:
Trung Nghị Bá (chữ Hán:忠毅伯) là thụy hiệu của một số vị Bá tước trong lịch sử các vương triều phong kiến Trung Quốc.

Danh sách
Minh triều Lai Dương Trung Nghị Bá Chu Trường
Minh triều An Dương Trung Nghị Bá Tào Long
Minh triều Tĩnh Viễn Trung Nghị Bá Vương Ký (sau được truy tặng làm Tĩnh Viễn Trung Nghị Hầu)
Minh triều Bình Hương Trung Nghị Bá Trần Hoài (sau được truy tặng làm Bình Hương Trung Nghị Hầu)
Minh triều Hoài Viễn Trung Nghị Bá Sơn Vân
Minh triều Uy Viễn Trung Nghị Bá Phương Chính
Thanh triều Tráng Liệt Trung Nghị Bá Lý Trường Canh (truy tặng)

Xem thêm
Tương Nghị thượng thư
Tương Nghị công
Tương Nghị hầu
Tương Nghị bá
Trung Nghị vương
Trung Nghị công
Trung Nghị hầu
Trung Nghị thượng thư
Trung bá
Nghị bá
Vũ Nghị bá
Trang Nghị hầu
Trang Nghị bá

Thụy hiệu


title: Thysanoplusia brachychalcea

text:
Thysanoplusia brachychalcea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Thysanoplusia


title: Illice ruptifascia

text:
Illice ruptifascia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Illice


title: Ain al-Fijah

text:
Ain al-Fijah (, cũng đánh vần là Ayn al-Fijeh và Ein Al Fejeh) là một thị trấn nhỏ ở miền nam Syria, một phần hành chính của Tỉnh bang Dimashq, nằm cách Damascus 25 km về phía tây bắc. Các địa phương gần đó bao gồm Deir Muqaran ở phía tây, al-Zabadani ở phía tây bắc, Basimah ở phía đông nam và Qudsaya ở phía nam. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria, thị trấn có dân số 3.806 trong cuộc điều tra dân số năm 2004. Thị trấn cũng là trung tâm hành chính của-mặc dù không phải là thành phố lớn nhất in-the Ain al-Fijah nahiyah ("phó huyện"), được tạo thành từ sáu địa phương với tổng dân số khoảng 19.584 người. Cư dân của nó chủ yếu là người Hồi giáo Sunni.

Mùa xuân
Thị trấn được xây dựng xung quanh suối Ain al-Fijah (, có nghĩa là "Mùa xuân"), nguồn của sông Barada cung cấp nước ngọt cho Damascus. Vào thế kỷ 1 CE, người La Mã đã xây dựng một ngôi đền tại Ain al-Fijah. Năm 1907, chính quyền Ottoman đã lắp đặt đường ống nước sạch đầu tiên được lắp đặt tại suối. Năm 1924, các doanh nhân Syria Lutfi al-Haffar và Abd al-Wahab al-Qanawati đã thành lập Công ty Ain al-Fijah, nơi sẽ sử dụng nước từ mùa xuân cho mục đích tưới tiêu. Trong suốt đầu thế kỷ 20, công ty là một trong những công ty có lợi nhuận và sáng tạo nhất ở Damascus.

Nội chiến Syria
Ain al-Fijah trở thành tâm điểm chú ý trong cuộc Nội chiến Syria đang diễn ra khi vào tháng 12 năm 2016, cơ sở xử lý nước của nó đã bị phá hủy, cắt nguồn cung cấp từ mùa xuân và do đó tước Damascus 70% nguồn cung cấp nước. Chính phủ Assad và phiến quân tìm cách hạ bệ ông trước đây đã hiểu rõ để duy trì các dịch vụ nước trong chiến tranh, nhưng điều này đã kết thúc vào giữa tháng 12, khi các lực lượng thân Assad đã phát động một cuộc tấn công nhằm chiếm thị trấn sau khi cáo buộc phiến quân làm ô nhiễm nguồn cung cấp nước với dầu khí. Mùa xuân đã bị phá hủy vào ngày 22 tháng 12 và các nguồn tin không rõ ràng về việc ai đã phá hủy nó, với chính phủ và phe đối lập đổ lỗi cho nhau.

Vào ngày 14 tháng 3 năm 2017, Ủy ban Điều tra Quốc tế Độc lập của Liên Hợp Quốc về Syria cho biết, không quân Syria đã cố tình ném bom các nguồn nước vào tháng 12, một tội ác chiến tranh đã cắt nước cho 5,5 triệu người ở và xung quanh thủ đô Damascus. Ủy ban cho biết họ đã không tìm thấy bằng chứng nào về việc cố tình làm ô nhiễm nguồn cung cấp nước hoặc phá hủy của các nhóm vũ trang, vì chính phủ Syria vẫn duy trì vào thời điểm đó.

Các nhà hoạt động ở Barada đã nói rằng chính phủ và các đồng minh Nga của họ đã ném bom vào cơ sở, làm thủng các kho nhiên liệu và làm ô nhiễm dòng nước. Hệ thống điều khiển điện của nhà máy cũng đã bị phá hủy. Ngược lại, các quan chức Damascus cho biết họ buộc phải tắt nước sau khi phiến quân làm ô nhiễm nó. Các quan chức chính phủ phủ nhận việc tấn công các công trình nước, nói rằng họ sẽ không làm gì để gây hại cho dân số của chính mình. Trong cả hai trường hợp, việc ngừng cung cấp nước đã gây ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn ở Damascus, vì dân thường buộc phải dựa vào các giếng nước và các điểm phân phối để lấy nước.

Vào ngày 15 tháng 1 năm 2017, một thỏa thuận đã đạt được để sửa chữa thiệt hại cho nguồn cung cấp nước. Các nhân viên chính phủ Syria đã vào thị trấn để bắt đầu khôi phục nước về thủ đô sau nhiều tuần thiếu thốn, và kế hoạch là khắc phục trong ba ngày. Tuy nhiên, chiến đấu tiếp tục vào ngày hôm sau hoàn toàn làm hỏng kế hoạch. Những người có vũ trang đã giết chết người đứng đầu nhóm đàm phán giám sát thỏa thuận sửa chữa, và cả hai bên đổ lỗi cho nhau vì điều này.

Cuộc tấn công chống lại Ain al-Fijah vẫn tiếp tục, và vào ngày 19 tháng 1, phe đối lập và chế độ Assad đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn bao gồm các biện pháp sửa chữa trạm bơm nước và vạch ra các bước tiếp theo cho việc ân xá hoặc sơ tán các chiến binh đối lập của Barada. Tuy nhiên, rất lâu sau khi thỏa thuận ngừng bắn được thỏa thuận, nó sụp đổ khi các lực lượng thân Assad và phiến quân trao đổi lửa với bom đạn, súng cối và súng máy. Airstrikes cũng đã giết phụ nữ và trẻ em. Sự sụp đổ xảy ra ngay trước khi bắt đầu Hội nghị quốc tế về dàn xếp Syria, một hội nghị được tổ chức như một phần của tiến trình hòa bình Syria ở Nur-Sultan, Kazakhstan. Hội nghị kết thúc vào ngày 24 tháng 1, với Bashar Jaafari, đặc phái viên của Liên Hợp Quốc đại diện cho chính phủ Syria, khẳng định rằng lệnh ngừng bắn bắt đầu vào tháng 12 năm 2016 đã không áp dụng cho lãnh thổ của Wadi Barada vì sự hiện diện của những kẻ khủng bố, điều mà phe đối lập phiến quân phủ nhận.

Tham khảo

Tham khảo


title: Eriphioides rosenbergi

text:
Eriphioides rosenbergi là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eriphioides


title: Ligdia japoniata

text:
Ligdia japoniata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ligdia


title: Brzostowo, Szczecinecki

text:
Brzostowo  là một ngôi làng ở quận hành chính của Gmina Szczecinek, thuộc huyện Szczecinecki, Zachodniopomorskie, ở tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng  phía tây bắc của Szczecinek và  về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Làng có dân số 10 người.

Tham khảo


title: Uroxys metallescens

text:
Uroxys metallescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Uroxys


title: Hystricovoria bakeri

text:
Hystricovoria bakeri là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hystricovoria


title: Witthaya Moonwong

text:
Witthaya Moonwong (, sinh ngày 9 tháng 10 năm 1993) là một cầu thủ bóng đá từ Thái Lan. Hiện tại anh thi đấu cho Nongbua Pitchaya ở Thai League 2.

Danh hiệu

Quốc tế
U-19 Thái Lan
 Giải vô địch bóng đá U-19 Đông Nam Á Vô địch (1): 2011

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Goal.com
 Players Profile - info.thscore.com

Sinh năm 1993
Nhân vật còn sống
Người Nan
Cầu thủ bóng đá Thái Lan
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Bangkok F.C.
Cầu thủ bóng đá BEC Tero Sasana F.C.
Cầu thủ bóng đá RBAC F.C.
Cầu thủ bóng đá Songkhla United F.C.
Cầu thủ Giải bóng đá Ngoại hạng Thái Lan
Cầu thủ bóng đá Thai League 2


title: Danh sách trò chơi Super Nintendo Entertainment System

text:
Máy chơi trò chơi điện tử Super Nintendo Entertainment System (SNES) có thư viện trò chơi được phát hành trong hộp băng ROM bọc nhựa. Các hộp băng có hình dạng khác nhau dành cho các khu vực khác nhau; Hộp băng ở Bắc Mỹ có đáy hình chữ nhật với các rãnh bên trong khớp với các chấu nhô ra trong máy, trong khi hộp băng của các khu vực khác hẹp hơn với đường cong mượt mà ở mặt trước và không có rãnh. Sự không tương thích vật lý này có thể khắc phục bằng cách sử dụng các bộ chuyển đổi khác nhau hoặc bằng cách mod máy. Bên trong máy có một chip khóa khu vực để ngăn việc các băng trò chơi khu vực PAL có thể sử dụng trên các máy của Nhật Bản hoặc Bắc Mỹ và ngược lại. Điều này có thể khắc phục bằng cách sử dụng bộ chuyển đổi, thường bằng cách lắp băng vào khe thứ nhất và băng có chip vùng tương thích vào khe thứ hai. Ngoài ra còn có thể ngắt kết nối một chân chip khóa của máy, mặc dù phần cứng trong các trò chơi sau này có thể phát hiện ra việc này.

Có tổng cộng 1757 trò chơi chính thức đã được phát hành, 720 ở Bắc Mỹ cùng với 4 hộp băng dành cho nhà vô địch, 522 ở Châu Âu, 1.448 ở Nhật Bản, 231 trên Satellaview và 13 trên Sufami Turbo. 295 bản phát hành phổ biến cho tất cả các khu vực, 148 bản chỉ phát hành ở Nhật Bản và Hoa Kỳ, 165 bản ở Châu Âu và Hoa Kỳ, và 28 bản ở Nhật Bản và Châu Âu. Có 978 trò chơi độc quyền Nhật Bản, 111 trò chơi độc quyền Hoa Kỳ và 34 trò chơi độc quyền của Châu Âu.
Super NES phát hành tại Bắc Mỹ ngày 23 tháng 8 năm 1991 với các trò chơi ra mắt là Super Mario World, F-Zero, Pilotwings, Gradius III và SimCity. Trò chơi cuối cùng được xuất bản chính thức trên hộp băng vật lý là Fire Emblem: Thracia 776 ngày 21 tháng 1 năm 2000 - với trò chơi cuối cùng do Nintendo chính thức phát hành trong thời gian tồn tại của hệ máy là Metal Slader Glory: Director's Cut ngày 29 tháng 11 năm 2000 thông qua tải xuống từ Nintendo Power. Ở Bắc Mỹ, trò chơi cuối cùng của bên thứ nhất trên SNES là Kirby's Dream Land 3 phát hành ngày 27 tháng 11 năm 1997. Trò chơi bán chạy nhất là Super Mario World với hơn 20,6 triệu bản. Mặc dù ra mắt tương đối muộn và vấp phải sự cạnh tranh khốc liệt ở Bắc Mỹ và Châu Âu từ Genesis/Mega Drive của Sega, nhưng đây là hệ máy bán chạy nhất trong thời đại của nó.

Danh sách

† Cũng phát hành ở Hàn Quốc
‡ Phát hành trên toàn thế giới ở định dạng giả lập qua Collection of Mana

Những trò chơi dành cho nhà vô địch

Những trò chơi không cấp phép
Đối với các trò chơi đã bị hủy, hãy xem Danh sách trò chơi Nintendo đã bị hủy. Chỉ có hai trong số các trò chơi không có giấy phép được phát hành trong vòng đời của máy. Những cái khác được sản xuất muộn hơn nhiều.

Tham khảo

Super Nintendo Entertainment System
Super Nintendo Entertainment System

Super Nintendo Entertainment System


title: Odontognophos scopulata

text:
Odontognophos scopulata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Odontognophos


title: Cataclysme plurilinearia

text:
Cataclysme plurilinearia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Cataclysme


title: Gęsie Góry

text:
Gęsie Góry  (tiếng Đức Sansgarben) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Barciany, thuộc huyện Kętrzyński, Zachodniopomorskie, ở phía bắc Ba Lan, gần biên giới với tỉnh Kaliningrad của Nga.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức (Đông Phổ).

Ngôi làng có dân số 176 người.

Tham khảo