title: Kẻ sát nhân cô độc

text:
Kẻ sát nhân cô độc là một bộ phim truyền hình được thực hiện bởi Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh do Trần Đức Long làm đạo diễn. Phim phát sóng vào lúc 22h00 từ thứ 2 đến thứ 5 hàng tuần bắt đầu từ ngày 28 tháng 10 năm 2020 và kết thúc vào ngày 17 tháng 12 năm 2020 trên kênh HTV9.

Nội dung
Kẻ sát nhân cô độc khởi đầu từ một cái chết kỳ lạ tại Xóm Bóng. Nạn nhân là cô gái 30 tuổi, sống một mình với ý định mở lớp dạy tiếng Anh cho trẻ em và bị sát hại. Trong quá trình cộng tác với K13 phá án, Hoàng (Mã Hiểu Đông) đã nhanh chóng lọt vào tầm ngắm của tên sát nhân hàng loạt có biệt tài thôi miên, thao túng tâm lý người khác. Từ đây, cơ quan điều tra cũng phát hiện ra chuỗi án mạng ly kỳ dường như có mối liên kết ngầm với nhau...

Diễn viên
Mã Hiểu Đông trong vai Hoàng
Huỳnh Trường Thịnh trong vai Thượng úy Luân
Huyền Thạch trong vai Trung úy Nghi
Thạch Kim Long trong vai Thiếu tá Thái
Ngô Công Lý trong vai Lê Minh Trọng
Mai Huỳnh trong vai Bác sĩ Hồng
Cùng một số diễn viên khác...

Sản xuất
Kịch bản phim do Any Nguyễn chắp bút, dựa trên ý tưởng của nhà báo Nguyễn Chương. Bộ phim thuộc thể loại tâm lý hình sự, một đề tài khá hiếm so với các tác phẩm khác cùng thời điểm. Trần Đức Long, đạo diễn của phim, cho biết anh khá tâm đắc với câu chuyện hình sự khai thác tâm lý tội phạm này. Đây cũng là bộ phim truyền hình dài tập đầu tiên do Trần Đức Long cầm trịch vai trò đạo diễn. Ba vai diễn chính trong phim lần lượt do Mã Hiểu Đông, Huỳnh Trường Thịnh và Huyền Thạch đảm nhận, trong đó vai của Mã Hiểu Đông trong bộ phim được xem là vai diễn "nặng tâm lý" nhất từ trước đến nay đối với anh. Trả lời phỏng vấn, Mã Hiểu Đông từng tiết lộ việc bị húc tung ra xa 2 mét và nứt xương sườn ngực trong quá trình quay phim. Buổi họp báo ra mắt phim đã được TFS tổ chức tại rạp BHD Star Bitexco vào ngày 22 tháng 10 năm 2020, đánh dấu lần đầu tiên phim của hãng ra mắt ngoài rạp và được ghi nhận là sự "đột phá" của TFS trong chiến lược quảng bá phim tới người xem.

Đón nhận
Tại thời điểm phát sóng, bộ phim đã nhanh chóng tạo được hiệu ứng tốt với khán giả lẫn giới chuyên môn, được cho là vì cách dựng phim, hình ảnh phim giống với điện ảnh; cách kể chuyện mới lạ cùng kịch bản hấp dẫn và diễn xuất ấn tượng từ dàn diễn viên chính. Bộ phim cũng được ghi nhận khi thành công "giữ chân" khán giả suốt thời lượng phim dù thuộc thể loại kén người xem. Nhà báo Mỹ Trang của Đài Tiếng nói Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã gọi phim là "Bộ phim truyền hình hấp dẫn nhất năm" và bày tỏ tâm trạng "rất phấn khởi" khi lần đầu được "xem phim Việt với cách khai thác "gan dạ" như vậy". Bài viết trên báo Thanh Niên đánh giá bộ phim là "Bên cạnh những tình tiết gay cấn, những pha hành động rượt đuổi mãn nhãn [...] còn cho thấy những góc khuất nội tâm của cả những chiến sĩ điều tra phá án và tội phạm". Hoàng Lê của báo Tuổi Trẻ cũng nhận định Kẻ sát nhân cô độc "[khai thác] đề tài khá lạ so với vệt phim truyền hình hiện nay" và "Âm thanh được sáng tác riêng với tiết tấu phù hợp, những pha hành động mãn nhãn và đẹp mắt". Cây bút Khôi Nguyên của tờ báo thì khen ngợi bộ phim khi "đẹp" từ những khuôn hình chuẩn mực, bối cảnh phù hợp đặc trưng [...] vừa chân thực vừa mờ ảo".

Tại Lễ trao giải Ngôi Sao Xanh năm 2021, nam diễn viên Thạch Kim Long đã đoạt giải Nam diễn viên truyền hình xuất sắc nhất nhờ vai diễn trong phim.

Giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Kẻ sát nhân cô độc trên HPLUS Films

Phim truyền hình Việt Nam ra mắt năm 2020
Phim truyền hình Việt Nam phát sóng trên kênh HTV9
Chương trình truyền hình nhiều tập của TFS


title: Lamprosema barbata

text:
Lamprosema barbata là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lamprosema


title: Phật giáo Nichiren

text:
Phật giáo Nichiren (日蓮仏教, âm Hán-Việt: Nhật Liên Phật giáo) là một tông phái của Phật giáo Đại thừa dựa trên giáo huấn của Đại sư Nichiren (1222-1282), một vị cao tăng Nhật Bản của thế kỷ 13. Ông thuộc ngành Phật giáo Kamakura.

Cơ bản của tông phái này dựa trên trước tác và kinh điển do thiền sư Nichiren truyền dạy. Ngoài ra Liên Hoa Kinh cũng là phần cơ yếu. Bộ kinh này dạy rằng mọi người đều có Phật tánh từ bé, ai phát huy được thì giác ngộ nhãn tiền. Đặc biệt là Nichiren chủ trương năng động khi đối phó các tôn giáo khác.

Giáo lý của tông phái Nichiren sang thế kỷ 20 được dùng làm nền tảng của giáo hội Soka Gakkai International và theo đó được truyền bá không những ở Nhật Bản mà sang các nước khác. Thiền sư Nichiren có người thì cho là giác nhân hay bồ tát, nhưng cũng có người thì xem ông như một vị Phật vị lai.

Ngoài giáo hội Soka Gakkai/Soka Gakkai International, tông phái Nichiren cũng phát sinh ra những giáo phái nhỏ rải rắc từ Hoa Kỳ sang Brasil, Âu châu, Hàn Quốc và Đông Nam Á như Nichiren Shu và Nichiren Shoshu.

Tham khảo

Phật giáo Nichiren
Phật giáo Nhật Bản


title: Cartellodes ochrea

text:
Cartellodes ochrea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Cartellodes


title: Xystrocera pseudosimilis

text:
Xystrocera pseudosimilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Xystrocera


title: Hội chứng Pica

text:
Hội chứng Pica là lặp đi lặp lại hoạt động ăn các đồ vật không phải là thực phẩm hay nói cách khác là sự thèm ăn đối với các chất không chứa nhiều chất dinh dưỡng. Phân loại thành các dạng như các chất sinh học như ăn tóc (Trichophagia), phân (Coprophagia) hay chất tự nhiên như băng tuyết, đất hoặc các chất hóa học khác (Được liệt kê ở dưới). Thuật ngữ này bắt nguồn từ từ tiếng Latinh Pica ("chim ác là"), từ khái niệm rằng chim ác là sẽ ăn hầu hết mọi thứ. Đây là chứng rối loạn ăn uống thường gặp nhất ở trẻ mắc chứng tự kỷ. Ở những người mắc chứng tự kỷ, hội chứng Pica thường gặp hơn ở những người bị khuyết tật trí tuệ so với những người có trí tuệ ở mức trung bình hoặc trên trung bình.

Theo tiêu chí Chẩn đoán và Thống kê về Rối loạn Tâm thần, Phiên bản thứ 5 (DSM-5), để những hành động này được coi là hội chứng Pica:

 Chúng phải tồn tại hơn một tháng ở độ tuổi mà việc ăn những đồ vật đó được coi là không phù hợp về mặt phát triển
 Không phải là một phần của thực hành có văn hóa và đủ nghiêm trọng để đảm bảo sự chú ý về mặt y tế.

Pica có thể dẫn đến nhiễm độc ở trẻ em, làm suy giảm sự phát triển cả về thể chất và tinh thần. Ngoài ra, nó có thể gây ra các trường hợp phẫu thuật khẩn cấp để giải quyết các tắc nghẽn đường ruột, cũng như các triệu chứng phức tạp hơn như thiếu hụt dinh dưỡng và nhiễm ký sinh trùng. Pica có liên quan đến các rối loạn tâm thần và cảm xúc khác. Các yếu tố gây căng thẳng như chấn thương tinh thần, thiếu thốn tình cảm của mẹ, các vấn đề gia đình, sự bỏ rơi của cha mẹ, mang thai và cấu trúc gia đình vô tổ chức có liên quan chặt chẽ đến sự xuất hiên Hội chứng Pica như một dạng an ủi.

Pica thường thấy nhất ở phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và những người có thể bị khuyết tật về phát triển như tự kỷ, v.v. Trẻ em ăn phải sơn thạch cao có chứa chì có thể bị tổn thương não do ngộ độc chì. Nguy cơ tương tự cũng xuất hiện từ việc ăn đất gần các con đường tồn tại trước khi loại bỏ tetraethyllead hoặc được phun dầu (để lắng bụi) bị ô nhiễm bởi chất độc PCBs hoặc dioxin. Ngoài ngộ độc, nguy cơ tắc nghẽn đường tiêu hóa hoặc rách dạ dày còn lớn hơn nhiều. Một nguy cơ khác khi ăn đất là ăn phải phân động vật và các ký sinh trùng kèm theo. Pica cũng có thể được tìm thấy ở động vật như chó và mèo.

Dấu hiệu và triệu chứng
Pica là sự tiêu thụ các chất không có giá trị dinh dưỡng đáng kể như xà phòng, vách thạch cao hoặc sơn. Các loại thường bắt gặp:

Hình thức ăn uống này nên kéo dài ít nhất một tháng để đáp ứng tiêu chuẩn chẩn đoán của Pica.

Các biến chứng
Các biến chứng có thể xảy ra do chất tiêu thụ. Ví dụ, ngộ độc chì có thể do ăn phải sơn hoặc thạch cao ngâm sơn, bóng tóc có thể gây tắc ruột và nhiễm Toxoplasma hoặc Toxocara có thể sau khi ăn phải phân hoặc đất.

Nguyên nhân gây bệnh
Theo DSM-5, sự thiếu hụt khoáng chất đôi khi liên quan đến Pica, nhưng các bất thường sinh học hiếm khi được tìm thấy. Những người mắc hội chứng Pica, chẳng hạn như Geophagy, Pagophagy và Amylophagy, có nhiều khả năng bị thiếu máu hoặc có nồng độ hemoglobin thấp trong máu, lượng hồng cầu (hematocrit) thấp hơn hoặc nồng độ kẽm trong huyết tương sẽ thấp hơn. Cụ thể, người bị Geophagy có nhiều khả năng bị thiếu máu hoặc lượng hemoglobin thấp. Còn Pagophagy và Amylophagy có liên quan nhiều hơn đến bệnh thiếu máu. Ngoài ra, trẻ em và phụ nữ mang thai có thể dễ bị thiếu máu hoặc huyết sắc tố thấp so với dân số chung. Gần đây hơn, các trường hợp Pica được gắn với hội chứng ám ảnh cưỡng chế, và một động thái đã phát sinh để xem xét OCD là nguyên nhân của Pica. Tuy nhiên, Pica hiện được công nhận là một chứng rối loạn tâm thần theo Sổ tay Chẩn đoán và Thống kê về Rối loạn Tâm thần (DSM-4) được sử dụng rộng rãi. Một số quan điểm về giác quan, sinh lý, văn hóa và tâm lý xã hội cũng đã được một số người sử dụng để giải thích nguyên nhân gây ra bệnh Pica. Các tình trạng sức khỏe tâm thần, chẳng hạn như rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD) và tâm thần phân liệt, đã được đề xuất là nguyên nhân của chứng Pica.

Tuy nhiên, Pica cũng có thể là do văn hóa không liên quan đến sự thiếu hụt hoặc rối loạn. Việc ăn phải cao lanh (đất sét trắng) của phụ nữ Mỹ gốc Phi ở bang Georgia của Hoa Kỳ cho thấy thực tế ở đó có "hội chứng ràng buộc văn hóa" DSM-4 và "không có liên quan chọn lọc với các bệnh lý tâm thần khác". Việc tiêu thụ cao lanh tương tự cũng phổ biến ở các vùng của châu Phi. Những thực hành như vậy có thể xuất phát từ những lợi ích sức khỏe như khả năng đất sét hấp thụ chất độc thực vật và bảo vệ chống lại các alkaloid và axit tannic độc hại.

Chẩn đoán
Không có xét nghiệm nào xác nhận Pica, nhưng vì Pica có thể xảy ra ở những người có mức dinh dưỡng thấp hơn bình thường và chế độ dinh dưỡng kém (suy dinh dưỡng), nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe nên kiểm tra nồng độ sắt và kẽm trong máu. Hemoglobin cũng có thể được kiểm tra để kiểm tra tình trạng thiếu máu. Phải luôn luôn kiểm tra mức độ chì ở những trẻ em có thể đã ăn sơn hoặc đồ vật bị dính bụi sơn có chì. Nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe nên kiểm tra sự lây nhiễm nếu bệnh nhân ăn phải đất hoặc chất thải động vật bị ô nhiễm.

DSM-5
DSM-5 đưa ra bốn tiêu chí cần phải đáp ứng để một người được chẩn đoán mắc bệnh Pica:

 Người đó phải ăn thực phẩm không có dinh dưỡng trong ít nhất một tháng.
 Việc ăn uống này phải được coi là bất thường đối với giai đoạn phát triển của người đó.
 Hành vi không phù hợp về mặt phát triển và không phải là hành vi được khuyến khích về mặt văn hóa.
 Đối với những người hiện đang có tình trạng sức khỏe (ví dụ: mang thai) hoặc rối loạn tâm thần (ví dụ: rối loạn phổ tự kỷ), hành động ăn các thực phẩm không có dinh dưỡng chỉ nên được coi là Pica nếu nó nguy hiểm và cần điều tra y tế hoặc điều trị thêm về đầu những gì họ đã nhận được cho tình trạng sẵn có của họ.

Chẩn đoán phân biệt
Ở những người mắc chứng tự kỷ, tâm thần phân liệt và một số rối loạn thể chất (chẳng hạn như hội chứng Kleine-Levin), có thể ăn các chất không phải là dinh dưỡng. Trong những trường hợp như vậy, Pica không nên được coi là một chẩn đoán bổ sung.

Dịch tễ học
Khó xác định tỷ lệ mắc bệnh Pica do sự khác biệt về định nghĩa và sự miễn cưỡng của bệnh nhân thừa nhận cảm giác thèm ăn và tiêu hóa bất thường, do đó dẫn đến tỷ lệ hiện mắc bệnh Pica trong các nhóm có nguy cơ nằm trong khoảng 8% đến 65% dựa trên một số nghiên cứu. Dựa trên dữ liệu tự báo cáo và phỏng vấn tổng hợp của phụ nữ mang thai và sau sinh, bệnh Pica phổ biến nhất về mặt địa lý ở Châu Phi, với tỷ lệ hiện mắc ước tính là 44,8%, tiếp theo là Bắc và Nam Mỹ (23,0%) và Âu-Á (17,5%). Các yếu tố liên quan đến Pica trong nhóm dân số này được xác định là thiếu máu và trình độ học vấn thấp, cả hai đều liên quan đến nền tảng kinh tế xã hội thấp. Hai nghiên cứu về người lớn bị khuyết tật trí tuệ sống trong các cơ sở giáo dục cho thấy 21,8% và 25,8% trong số những nhóm này bị Pica.

Tỷ lệ hiện mắc ở trẻ em chưa được biết rõ. Trẻ nhỏ thường cho vào miệng những chất không bổ dưỡng. Hoạt động này xảy ra ở 75% trẻ sơ sinh 12 tháng tuổi và 15% trẻ em từ hai đến ba tuổi.

Ở trẻ em khuyết tật tâm thần được thể chế hóa, pica xảy ra với tỷ lệ 10–33%.

Hậu quả
Bệnh Pica rất nguy hiểm khi người bệnh ăn nhầm những thứ có độc, có chứa khí gas, phân động vật có ký sinh trùng sẽ dẫn đến chảy máu dạ dày và tỉ lệ tử vong rất cao.

Những người mắc phải, thường ăn đất đá,  sỏi, dẫn đến nguy cơ bị thiếu máu, có nồng độ hemoglobin trong máu thấp.  Cụ thể, thực hành đất thoa có nhiều khả năng liên quan với thiếu máu hoặc hemoglobin thấp. Ngoài ra, trẻ em hoặc phụ nữ mang thai khi mắc phải Pica có nguy cơ bị thiếu máu hoặc có lượng hemoglobin thấp so với dân số nói chung.

Tham khảo

Hành vi ăn uống
Rối loạn ăn uống
Rối loạn tâm thần được chẩn đoán ở thời thơ ấu


title: Hadena draudti

text:
Hadena draudti là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hadena


title: Sayakumane

text:
Sayakumane hay Photi (1710 - 1791), vương hiệu đầy đủ là Somdetch Brhat Chao Brhat Bodhi Chao Angka Luang Jaya Kumara là vị vua thứ hai của Vương quốc Champasak, trị vì từ năm 1738 đến khi mất năm 1791.

Ông là con trưởng của vua Nokasad (hay Soi Sisamut), kế vị khi vua cha mất năm 1738. Ông có một con trai và hai con gái. Con trai là Anga Sadet Chao Fa Jaya (Hoàng tử) Anuramangkara (No Muang).

Tham khảo

 Hoàng gia Champasak (trang tiếng Anh).

Sinh năm 1710
Mất năm 1791
Vua Champasak
Hoàng gia Lào
Lịch sử Lào


title: Idalus noiva

text:
Idalus noiva là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Idalus


title: Aporophyla albidior

text:
Aporophyla albidior là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Aporophyla


title: Erebus orcina

text:
Erebus orcina là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Erebus


title: Grays

text:
Grays (hay Grays Thurrock)  là thị trấn lớn nhất trong quận và nơi tập trung quán lý của Thurrock ở Essex và là một trong những giáo xứ truyền thống của Thurrock (Church of England). Thị trấn khoảng 20 dặm (32   km) về phía đông của London trên bờ phía bắc của sông Thames, và   về phía đông của đường cao tốc M25. Nền kinh tế của nó được liên kết với các ngành công nghiệp và văn phòng của cảng London, bán lẻ và Lakeside, West Thurrock.

Lịch sử
Samuel Pepys ghi lại trong nhật ký của mình rằng ông đã đến thăm Grays vào ngày 24 tháng 9 năm 1665 và dường như đã mua cá từ ngư dân địa phương. Các phần của Grays và Chafford Hundred nằm trong trong ba hố phấn Victoria; hai hố lớn nhất là Hẻm núi Sư tử và Hẻm núi Warren. Một khu vực khác của khu dân cư Chafford Hundred được xây dựng trên một bãi rác của Victoria.

Vào ngày 23 tháng 10 năm 2019, thi thể của 39 người đã được tìm thấy trong một chiếc xe tải tại Khu công nghiệp Waterglade ở Đại lộ phía Đông. Họ được cho là nạn nhân của nạn buôn người, hoặc người di cư bị buôn lậu vào Anh. Chiếc xe, được đăng ký tại Bulgaria, được cho là đã đến Vương quốc Anh thông qua Purfleet |Purfleet]] từ Zeebrugge. Một tài xế xe tải 25 tuổi đến từ Bắc Ireland đã bị cảnh sát Essex bắt giữ vì nghi ngờ giết người. Cảnh sát Essex cho biết một cuộc điều tra giết người được đưa ra sau đó. Đây là vụ điều tra giết người lớn nhất trong lịch sử cảnh sát Essex.

Tham khảo

Bài có tọa độ lưới OS


title: Correbidia cimicoides

text:
Correbidia cimicoides là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Correbidia


title: Cidaria distinctata

text:
Cidaria distinctata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Cidaria


title: Lợn Mẹo

text:
Lợn Mẹo hay còn gọi là lợn Mèo, heo Mẹo là giống lợn của Người H'Mông, được nuôi tại các hộ gia đình thuộc một số xã miền núi trên địa bàn Nghệ An, Hà Tĩnh, Lào Cai, Yên Bái. Đây là giống lợn đặc biệt, có tầm vóc to lớn, nếu đến những bản làng người Mông ở đuôi dãy Hoàng Liên Sơn, thuộc huyện Mù Cang Chải thuộc tỉnh Yên Bái có thể thường gặp những con lợn khổng lồ đi lại lững thững như những con trâu lùn.

Truyền thống
Lợn Mẹo được người dân tộc H'Mông nuôi thuần từ rất lâu đời ở vùng rẻo cao khí hậu mát mẻ quanh năm. Lợn Mẹo được hình thành tại vùng núi cao của dãy Trường Sơn, nơi có khí hậu mát mẻ và địa hình đồi núi rộng rãi thích hợp cho thả rông tự do. Qua hàng trăm năm sống ở vùng núi cao, lợn Mẹo đã thích nghi và phát triển tốt trong điều kiện sinh thái, kinh tế và tập quán chăn nuôi của người H’Mông địa phương. Lợn Mẹo được nuôi chủ yếu ở vùng núi tỉnh Nghệ An, tập trung nhiều ở hai huyện Kỳ Sơn và Tương Dương, lợn Mẹo được phổ biến dần xuống các huyện đồng bằng Nghệ An (Anh Sơn, Đô Lương, Nam Đàn) và con đực được lai với các giống địa phương để nuôi kinh tế. Hiện nay, vẫn còn rất phổ biến ở các bản vùng cao miền Tây Nghệ An.

Người Mông có thói quen tự cung tự cấp, nuôi lợn để thịt ăn vào ngày tết, nên nhà nào nuôi nhiều lợn, không ăn hết được, thì có những con lưu cữu trong nhà đến dăm bảy năm, có con già đến rụng hết răng mà vẫn chưa bị thịt. Mặc dù người Mông còn nghèo, thiếu ăn, song ít khi họ bán những con lợn khổng lồ này. Họ thường nuôi đến tết để mổ thịt, cả nhà cùng ăn, họ sẽ ăn lòng phèo trước còn thịt xẻ ra thành từng miếng dài, treo trên gác bếp tầng tầng lớp lớp lên tận mái nhà, khói từ bếp củi cháy quanh năm suốt tháng sẽ bảo vệ những miếng thịt khỏi sự xâm nhập của vi khuẩn. Người Mông thường treo thịt lên gác bếp để ăn dần. Ngày Tết thì họ mổ lợn ăn uống linh đình.

Đặc điểm
Tầm vóc to, thể hình cứng cáp, bốn chân đứng thẳng đó là đặc điểm nổi bật của giống lợn này đặc điểm này rất hiếm thấy trong các giống lợn ở Việt Nam. Lợn Mẹo có tầm vóc khá lớn, trường mình, phát triển cân đối. Lông da màu đen, da dày, lông dài và cứng, thường có 6 điểm trắng ở 4 chân, trán và đuôi, một số có loang trắng ở bụng. Đầu to, rộng, mặt hơi gãy, trán dô và thường có khoáy trán, mõm hơi dài, tai vừa phải và hơi chúc về phía trước. Vai rộng, lưng dài rộng, phẳng hoặc hơi vồng lên. Phần hông rộng và phẳng, mông rộng và chiều cao mông thường cao hơn vai. Bụng lợn to, dài nhưng không sệ. Chân lợn cao, thẳng, vòng ống thô, đi đứng trên hai ngón trước.

Lợn Mẹo có khả năng cho thịt tương đối cao với tỷ lệ móc hàm 83,53%, tỷ lệ xẻ 72,26%, diện tích cơ lưng 104,82 cm2. Dày mỡ lưng 5,41 cm; Dày da 0,54 cm. Thịt lợn Mẹo có tỷ lệ protein rất cao, từ 21,36 đến 21,73 %; tỷ lệ lipid từ 2,72 ở cơ mông đến 7,72% cơ vai. Thịt lợn Mẹo có mùi thơm, dai, vị rất ngọt và tính ngon, thịt lợn Mẹo lại chắc, thơm, ngon ngọt vì thế được nhiều người sử dụng và xem như là loại đặc sản. Thức ăn chủ yếu của lợn là rau xanh và củ quả, được vận động tự do nên lợn Mẹo có sức chịu kham khổ bệnh tật cao, ăn tạp dễ nuôi.

Riêng Lợn Mẹo được người Mông nuôi, có tầm vóc khá lớn, trường mình, phát triển cân đối. Lông da màu đen, da dày, lông dài và cứng, thường có 6 điểm trắng ở 4 chân, trán và đuôi, một số có loang trắng ở bụng. Phần hông rộng và phẳng, mông rộng và mông thường cao hơn vai. Chân lợn cao, thẳng, đi đứng trên hai ngón trước. Tầm vóc to, thể hình cứng cáp, bốn chân đứng thẳng là đặc điểm nổi bật của giống lợn này, và rất hiếm thấy trong các giống lợn nước ta. Lợn Mẹo đã được bảo tồn thành công ở Nghệ An.

Có những con lợn Mông nuôi 6-7 năm, nặng đến 2-3 tạ, những chú lợn khổng lồ, nặng hơn 2 tạ, nhiều con to như con nghé, lông to như que tăm, xoắn xuýt lấy nhau, răng nanh dài cả gang tay cong vút nhìn dễ sợ. Chúng to và béo đến nỗi, lưng võng xuống, tạo ra mặt phẳng, để xô nước trên lưng mà không đổ. Nhiều con to, béo quá, khi cho ăn, bụng nặng đến nỗi không đứng lên được, chân cứ khuỵu xuống, bụng tràn xuống đất. Khi chúng ít vận động, thì mỗi ngày lại béo hơn, chúng béo đến nỗi da căng, thân tròn lẳn. Những con lợn này có lớp mỡ dày đến nửa gang tay. Nhiều người dưới xuôi nhìn thấy lợn đen của người Mông toàn mỡ thì rất sợ, nhưng mỡ của chúng rất giòn, bùi, không ngán như mỡ lợn thông thường. Thịt của chúng cũng có màu thẫm, dù những con lợn nặng đến cả tạ, thậm chí 2-3 tạ, nhưng nững rẻ xương lại rất nhỏ, dẹt, thịt của lợn đen thì mềm, ngọt, thậm chí được đánh giá cao hơn cả thịt lợn rừng.

Sinh trưởng
Lợn Mẹo được nuôi chủ yếu trong điều kiện thả rông quanh năm, ít được chăm sóc của con người nên tốc độ sinh trưởng chậm, thời gian nuôi kéo dài, có khi đến 2-3 năm tuổi. Nhiều con lợn được nuôi trên 2 năm có khối lượng lớn từ 200–300 kg. Lợn đực có thành thục sinh dục sớm, có thể nhảy cái lúc 4-5 tháng tuổi, nhưng lợn cái thành thục sinh dục muộn, tới 8-9 tháng tuổi mới động dục, cá biệt có con tới 1 năm tuổi mới động dục lần đầu. Lợn đực Mẹo có phẩm chất tinh khá tốt và ổn định qua theo dõi từ lúc 8-9 tháng đến 2 năm tuổi.

Lợn có tuổi động dục lần đầu 8,13 tháng muộn, chu kỳ động dục 27,53 ngày và thời gian kéo dài động dục là 3,93 ngày. Khoảng cách 2 lứa đẻ trung bình 234,53 ngày. Lợn Mẹo có thời gian mang thai trung bình là 114,26 ngày và thời gian động dục trở lại sau đẻ là 7,8 ngày. Lợn nái có khối lượng trung bình 44,2 kg, vòng ngực 84,06c m, thân dài 90,13 cm. Nái cơ bản có kết quả tương ứng là 65,46 kg; 95,86 cm; 102 cm. Khối lượng sơ sinh của lợn con 0,47 kg. Số con đẻ ra/lứa 5,13 con. Số con còn sống sau cai sữa 4,0 con; Khối lượng sau cai sữa 4,83 kg.

Chăn nuôi
Người Mông có thói quen nuôi lợn lạc hậu, hoàn toàn hoang dã tạo ra bản sắc đặc biệt. Họ không xây dựng chuồng trại kiên cố, mà thả rông cho chúng tự kiếm sống. Người Mông nuôi lợn kiểu hoang dã, lúc còn nhỏ, chúng chạy lông nhông quanh nhà, không dám đi đâu xa. Lớn lên, chúng tiến sâu vào rừng để đào bới, chui vào các nương ngô, nương sắn dũi đất. Để chúng không đi được xa, không chui rúc được vào rừng sâu, phá nương rẫy, người ta đeo cho chúng cái gông hình tam giác khá to ở cổ, với cái gông ấy, chúng chỉ loanh quanh kiếm ăn được ở chỗ đất trống, không sợ đi lạc do đã bị đeo gông vào cổ nên chúng không đi xa được, nên cứ đóng gông vào cổ chúng, rồi thả loanh quanh ở nương nhà.

Khi những con lợn này lớn, thì nhốt vào dãy chuồng tạm bằng gỗ ở trước nhà, hàng ngày, nấu sắn, ngô, hái rau rừng ném vào cho chúng ăn, lợn nuôi bằng cám tăng trọng chỉ vài tháng là xuất chuồng, nhưng với lợn đen của đồng bào Mông, thì vài tháng có khi chỉ mới bằng cái phích. Lợn thường được đeo gông đến khi nặng khoảng 1 tạ, thì bị nhốt vào chuồng. Khi ở trong chuồng, chúng được gia chủ cho ăn ngô, sắn sống, hoặc nấu thành bột cho chúng ăn, thỉnh thoảng chúng được bổ sung thêm bỗng rượu. Đàn lợn của người Mông tự ủi đất kiếm ăn, hoặc may lắm thì được chủ ném cho củ sắn, bó ngô để nhai, chúng sống nhờ cơm thừa, canh cặn.

Tham khảo

Giống lợn
L


title: Danh sách nhóm khủng bố đã chỉ định

text:
Danh sách các nhóm khủng bố đã chỉ định liệt kê các nhóm được chỉ định là khủng bố của các chính phủ quốc gia hiện tại và trước đây, và các tổ chức liên chính phủ. Chỉ định như vậy thường có ảnh hưởng đáng kể đến các hoạt động của nhóm. Nhiều tổ chức được chỉ định là khủng bố đã phủ nhận sử dụng khủng bố như một chiến thuật quân sự để đạt được mục tiêu của họ.

Một số tổ chức có nhiều phe cánh hoặc thành phần, và một hoặc nhiều thành tố trong số đó có thể được chỉ định là khủng bố trong khi những thành tố khác thì không. Một số chính phủ thì chỉ định các nhà nước khác là khủng bố nhà nước và/hoặc khủng bố được nhà nước bảo trợ.

Do không có sự đồng thuận quốc tế về định nghĩa khủng bố có tính pháp lý, nên danh sách này có thể không phù hợp với lập trường của một quốc gia hay tổ chức xác định, đáng chú ý là có các phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc hoặc cho quyền bình đẳng bị chính quyền cai trị gán là khủng bố.

Các chỉ định hiện được Liên Hợp Quốc chấp thuận
Các tổ chức được Ủy ban trừng phạt Al-Qaida Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đưa ra theo các nghị quyết 1267 (1999) 1989 (2011) và 2253 (2015)

Các chỉ định hiện chưa được Liên Hợp Quốc chấp thuận
Các chỉ định do một hoặc một nhóm nước đưa ra.

Các tổ chức chính thức được chỉ định trong quá khứ
Dưới đây là danh sách các tổ chức đã chính thức được một số nước chỉ định là khủng bố trong quá khứ, nay đã bị hủy bỏ. Một số tổ chức đấu tranh giải phóng dân tộc được phương tây xếp là "khủng bố".

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Danh sách các tổ chức
Danh sách tội phạm có tổ chức
Tổ chức khủng bố
Danh sách liên quan đến khủng bố


title: AdBlock

text:
AdBlock là một tiện ích mở rộng lọc nội dung và chặn quảng cáo trên các trình duyệt Google Chrome, Apple Safari (desktop và mobile), Firefox, Opera, và Microsoft Edge. AdBlock cho phép người dùng ngăn các thành phần trang, chẳng hạn như quảng cáo, được hiển thị. Nếu công ty quảng cáo trả phí, AdBlock sẽ coi đó là "chấp nhận được" và hiển thị quảng cáo cho cơ sở người dùng của mình. Tải xuống và sử dụng miễn phí và bao gồm tùy chọn quyên góp cho các nhà phát triển. Tiện ích mở rộng AdBlock được tạo vào ngày 8 tháng 12 năm 2009, đó là ngày hỗ trợ cho tiện ích mở rộng được thêm vào Google Chrome.

Những nỗ lực của AdBlock không liên quan đến Adblock Plus. Nhà phát triển của AdBlock, Michael Gundlach, tuyên bố đã lấy cảm hứng từ tiện ích mở rộng Adblock Plus cho Firefox, bản thân nó dựa trên Adblock gốc đã ngừng phát triển năm 2004.

Từ năm 2016 AdBlock đã dựa trên mã nguồn Adblock Plus.

Các tính năng
AdBlock hoạt động giống như Adblock Plus và nhiều tiện ích mở rộng chặn quảng cáo khác. So với Adblock Plus, AdBlock lại có thêm tính năng chặn quảng cáo tại những nơi trên trang web mà nó vẫn xuất hiện mà ta đã kích hoạt tính năng chặn quảng cáo trên website đó. Nó cũng có thêm chức năng tạo những quảng cáo ngoài lề (không gây khó chịu) tự động với một số website cần có một chút quảng cáo, nếu người dùng cảm thấy không thích hoặc khó chịu thì chỉ cần nháy chuột vào biểu tượng AdBlock trên màn hình của Trình duyệt và chọn phần "Chặn quảng cáo trên trang web này" thì sẽ có một bảng thông báo nhỏ với một khung màu xanh, ta chỉ cần con trỏ chuột vào những nơi mà quảng cáo xuất hiện thì lập tức khung màu xanh dương sẽ hiển thị bao trùm lên toàn bộ quảng cáo đó rồi nhấn phím OK, nó sẽ hiển thị 1 hộp thông báo với cái cần gạt ngang là nó giúp người dùng điều chỉnh làm sao cho quảng cáo bị che khuất hoàn toàn theo ý muốn và nhấn "Chặn" thì trang web có hiển thị một số quảng cáo mà đã chặn thì sẽ bị chặn. Người dùng có thể tắt tính năng này

Gọi vốn
Gundlach đã phát động một chiến dịch gây quỹ trên Crowdtilt tháng 8/2013 để tài trợ cho một chiến dịch quảng cáo nhằm nâng cao nhận thức về việc chặn quảng cáo và thuê một bảng quảng cáo tại Times Square. Sau chiến dịch một tháng, nó đã huy động được $55.000.

Bán và Acceptable Ads
AdBlock đã được bán cho một người mua ẩn danh vào năm 2015 vào ngày 15 tháng 10 năm 2015, tên của Gundlach đã bị gỡ xuống khỏi trang web. Trong các điều khoản của thỏa thuận, nhà phát triển ban đầu Michael Gundlach đã để lại việc điều hành hoạt động cho giám đốc kế tiếp của Adblock, Gabriel Cubbage, và kể từ ngày 2 tháng 10 năm 2015, AdBlock bắt đầu tham gia vào chương trình Acceptable Ads (Quảng cáo chấp nhận được). Acceptable Ads xác định quảng cáo "không gây phiền nhiễu" mà AdBlock hiển thị theo mặc định. Mục đích là cho phép quảng cáo không xâm lấn, để duy trì hỗ trợ cho các trang web dựa vào quảng cáo như một nguồn thu chính hoặc cho các trang web có thỏa thuận với chương trình.

Bộ lọc
AdBlock sử dụng cú pháp bộ lọc tương tự như Adblock Plus for Firefox và thực sự hỗ trợ đăng ký bộ lọc Adblock Plus. Đăng ký bộ lọc có thể được thêm từ danh sách đề xuất trong tab "Filter Lists" của trang tùy chọn AdBlock hoặc bằng cách nhấp vào liên kết đăng ký tự động Adblock Plus.

Hợp tác với Amnesty International
Ngày 12 tháng 3 năm 2016, để hỗ trợ Ngày Thế giới Chống Kiểm duyệt Điện tử, và hợp tác với Ân xá Quốc tế, thay vào các quảng cáo bị chặn, AdBlock thay thế các quảng cáo bằng các banner liên kết đến các bài viết trên website của Ân xá Quốc tế, được viết bởi những nhà đấu tranh cho tự do ngôn luận nổi tiếng như Edward Snowden, để nâng cao nhận thức về kiểm duyệt trực tuyến do chính phủ áp đặt và các vấn đề riêng tư kỹ thuật số trên toàn thế giới.

Chiến dịch đã được phản hồi với cả lời khen ngợi và chỉ trích, với CEO AdBlock, Gabriel Cubbage, bảo vệ quyết định trong một bài tiểu luận trên trang web của AdBlock, nói rằng "Chúng tôi sẽ hiển thị cho bạn các biểu ngữ Ân xá, chỉ vì hôm nay, vì chúng tôi tin rằng người dùng nên là một phần của Cuộc trò chuyện về quyền riêng tư trực tuyến. Ngày mai, những không gian đó sẽ lại bị bỏ trống. Nhưng hãy dành một chút thời gian để xem xét rằng trong một thế giới ngày càng có nhiều thông tin, khi quyền riêng tư kỹ thuật số của bạn bị đe dọa, thì quyền của bạn được thể hiện tự do." Trong khi đó, Simon Sharwood của The Register đã mô tả vị trí của Cubbage là "'Bạn nên điều khiển máy tính của mình … ngoại trừ khi chúng tôi cảm thấy chính trị ', nói với CEO AdBlock".

AdBlock for Firefox
Ngày 13/9/2014, nhóm AdBlock đã phát hành phiên bản cho người dùng Firefox, port từ mã của phiên bản cho Google Chrome, được phát hành theo giấy phép phần mềm tự do giống như Adblock gốc. Phần mở rộng đã bị xóa bỏ ngày 2/4/2015 bởi quản trị viên của Mozilla Add-ons.

Bài viết cơ sở kiến thức của trang web chính thức ngày 7 tháng 12 năm 2015 nói rằng từ phiên bản 44 trở lên của Firefox desktop và Firefox Mobile, AdBlock sẽ không được hỗ trợ. Phiên bản cuối cùng của Adblock cho các nền tảng đó sẽ hoạt động trên các phiên bản cũ hơn của Firefox.

AdBlock đã được phát hành lại trên Mozilla Add-ons ngày 17/10/2016.

CatBlock
Ngày 1 tháng 4 năm 2012, nhà phát triển đã tinh chỉnh mã để hiển thị LOLcats thay vì chỉ chặn quảng cáo. Ban đầu được phát triển như một trò đùa Cá tháng Tư ngắn ngủi, phản hồi rất tích cực đến nỗi CatBlock tiếp tục được cung cấp dưới dạng một tiện ích bổ sung tùy chọn được hỗ trợ bởi đăng ký hàng tháng.

Vào ngày 23 tháng 10 năm 2014, nhà phát triển đã quyết định chấm dứt hỗ trợ chính thức cho CatBlock và biến nó thành nguồn mở, theo giấy phép GPLv3, như là phần mở rộng ban đầu.

Xem thêm
 Chặn quảng cáo
 Quản lý quảng cáo
 uBlock Origin
 Adblock Plus

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phần mềm năm 2009
Phần mềm miễn phí
Phần mềm cho iOS
Quảng cáo trực tuyến
Adblock plus
Adblock, Adblock plus, AdGuard Content Blocker và Adblock Mobile


"There ain't no such thing as a free lunch" (nghĩa là không có bữa ăn trưa nào là miễn phí) (cách viết khác, "There is no such thing as a free lunch" hay các biến thể khác) là một câu thành ngữ phổ biến truyền đạt ý tưởng rằng không thể có được một cái gì đó mà không phải mất gì cả. Các từ viết tắt TANSTAAFL, TINSTAAFL, và TNSTAAFL cũng được sử dụng. Cụm từ này đã được sử dụng từ những năm 1930, nhưng nó xuất hiện lần đầu khi nào thì không rõ. "Bữa ăn trưa miễn phí" trong lời nói đề cập đến thực tiễn của thế kỷ XIX ở các quán bar của Mỹ nhằm cung cấp "bữa trưa miễn phí" để thu hút khách hàng uống rượu.

Cụm từ và từ viết tắt là trung tâm của cuốn tiểu thuyết khoa học viễn tưởng của Robert Heinlein, The Moon Is a Harsh Mistress năm 1966, đã giúp phổ biến cụm từ này. Nhà kinh tế thị trường tự do Milton Friedman cũng phổ biến cụm từ  bằng cách sử dụng nó như một tiêu đề của một cuốn sách năm 1975, và nó được sử dụng trong văn học kinh tế để mô tả chi phí cơ hội. Campbell McConnell viết rằng ý tưởng này là "cốt lõi của kinh tế"

Tham khảo

Milton Friedman
Robert A. Heinlein
Bữa trưa
Cụm từ tiếng Anh


title: AXA

text:
AXA là một công ty bảo hiểm đa quốc gia của Pháp có trụ sở tại quận 8 của Paris, tham gia bảo hiểm toàn cầu, quản lý đầu tư và các dịch vụ tài chính khác.

Tập đoàn AXA hoạt động chủ yếu ở Tây Âu, Bắc Mỹ, khu vực Châu Á Thái Bình Dương và Trung Đông, Châu Phi. AXA là tập đoàn gồm các doanh nghiệp hoạt động độc lập, hoạt động theo luật pháp và quy định của nhiều quốc gia khác nhau. Công ty này là một thành phần của chỉ số thị trường chứng khoán Euro Stoxx 50.

Sở hữu vốn

 Hoa Kỳ 66%
 Pháp 16,5%
 Vương quốc Anh 10,5%
 Nhân viên của AXA 6,5%
 BNP Paribas 5,4%
 Edward L. Skyward 5,1%
 Sumitomo Mitsui 4.0%
 Cơ quan đầu tư Qatar 3,8%

Quyền sở hữu vốn tại ngày 31 tháng 12 năm 2010

Trụ sở chính
Trụ sở chính của AXA được đặt tại quận 8 của Paris. AXA, công ty đã sở hữu 23 Avenue Matignon, đã mua lại Hotel de La Vaupalière, một tòa nhà thế kỷ 18, vào cuối những năm 1990. Kiến trúc sư Ricardo Bofill đã tích hợp mặt tiền của khách sạn với một tòa nhà kính hiện đại. Khu phức hợp đóng vai trò là trụ sở chính của AXA.

Xem thêm

 Ngân hàng AXA Bỉ
 Ngân hàng AXA Châu Âu
 Ailen Ailen
 AXA Anh
 AXA PPP chăm sóc sức khỏe
 Ardian (trước đây là AXA Private Equity)
 Dịch vụ tài chính châu Âu bàn tròn
 Danh sách ngân hàng

Tham khảo

Công ty thuộc CAC 40
Nhãn hiệu Pháp
Công ty đặt trụ sở chính tại Paris
Số liên kết bản mẫu Interlanguage link
Công ty đa quốc gia có trụ sở tại Pháp


title: Viettesia bella

text:
Viettesia bella là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Viettesia


title: Mushoku Tensei

text:
, gọi ngắn gọn là  là series tiểu thuyết mạng (web novel) Nhật Bản do tác giả  viết trên trang mạng Shōsetsuka ni Narō (Syosetsu) từ năm 2012 đến năm 2015. Câu chuyện kể về một thanh niên thất nghiệp thiếu hi vọng, bị đuổi ra khỏi nhà ngay vào lễ tang của cha mẹ và chết trong vụ tai nạn bất ngờ. Sau đó được chuyển sinh đến một thế giới giả tưởng, lần này anh quyết định sống một cuộc đời nghiêm túc. Một năm sau, series được ấn hiệu MF Books của Media Factory xuất bản thành light novel; với hình minh họa vẽ bởi một nghệ sĩ Pixiv có tên . Chuyển thể manga do Fujikawa Yuka thực hiện bắt đầu đăng tải vào năm 2014 trên Monthly Comic Flapper. Theo bảng xếp hạng của Syosetu, tiểu thuyết nhận được sự đánh giá tích cực từ cộng động mạng. Bản chuyển thể anime gồm 2 phần do Studio Bind sản xuất đã công chiếu phần đầu tiên từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2021; pphần hai chiếu vào tháng 10 năm 2021. Mùa thứ hai phát sóng vào tháng 7 năm 2023.

Cốt truyện
Một tên NEET 34 tuổi đã bị đuổi khỏi nhà sau cái chết của cha mẹ hắn vì không tổ chức tang lễ. Hắn ngăn chặn một nhóm người thiếu niên ra khỏi một chiếc xe tải đang chạy và đã đẩy một người trong nhóm người đó ra thành công trước khi hắn chết. Tỉnh dậy trong cơ thể của một đứa trẻ, hắn nhận ra mình đã được chuyển sinh tới thế giới của kiếm, phép thuật và các bộ tộc kỳ lạ. Trong khi hắn vẫn giữ lại cái tính biến thái (không hẳn), hắn quyết tâm sẽ trở nên thành công ở cuộc sống mới, với cái tên Rudeus Greyrat (một số nhân vật trong Mushoku Tensei có họ là tên con vật kết hợp với màu sắc). Bởi vì tính cách năng động và rèn luyện ở tuổi trẻ, Rudeus trở nên điêu luyện với phép thuật. Trong khi còn nhỏ, cậu trở thành học sinh của Roxy Migurdia, bạn của Sylphiette, và là giáo viên của Eris Boreas Greyrat. Sau đó, thảm họa dịch chuyển đã chia cắt mọi người trên khắp thế giới, và Rudeus quyết tâm sẽ đưa Eris về nhà. Cuộc hành trình của cậu bắt đầu, Rudeus nhận được lời khuyên từ một vật thể tự xưng là Nhân Thần và làm bạn với Ruijerd Supardia (Tộc nhân Superd). Sau khi đưa Eris về nhà thành công, sự hiểu nhầm của Rudeus đã khiến tim cậu tan nát.

Hai năm sau đó, sự kiện Eris bỏ Rudeus và ra đi đã khiến cậu bị liệt dương vật. Cậu nhập học ở Đại học Phép thuật Ranoa theo lời khuyên từ Nhân Thần (Thần Con người) Hitogami để chữa chứng bệnh của cậu. Ở đây, cậu đã gặp lại Sylphiette, người đã chữa chứng bệnh của cậu và họ đám cưới ngay sau đó. Rudeus nhận được yêu cầu tham gia cùng cha của cậu để cứu mẹ cậu, và bất tuân lời khuyên của Nhân Thần để làm như thế. Sau nhiệm vụ, cậu phát triển quan hệ của mình với Roxy và muốn cô trở thành vợ thứ hai của mình. Cậu sau đó gặp được bản thể tương lai của cậu, người đã cảnh báo cậu rằng Nhân Thần sẽ giết chết tất cả những người mà cậu yêu thương. Để khiến Nhân Thần người không giết gia đình cậu, Rudeus cố gắng lựa chọn một trong hai để giết chết, đó là Long Thần (Thần Rồng) Orsted nhưng đã thất bại; thay vào đó, Rudeus yêu cầu liên minh với Orsted, đổi lại hắn phải bảo vệ gia đình cậu. Sau đó, Rudeus nhận Eris là vợ thứ ba của mình.

Sêri sau đó tiếp diễn với hàng loạt các lời thoại tự sự dựa trên công việc của Rudeus với Long Thần Orsted để chắc chắn được mục đích chính xác của Nhân Thần, cũng như đời sống hàng ngày và yêu thương gia đình của cậu. Sau khi tấn công Rudeus thất bại, Nhân Thần bỏ cuộc, thay vào đó là tấn công con cháu của cậu. Rudeus sau đó sống yên bình cho tới khi cậu mất vào năm 74 tuổi.

Nhân vật chính
.

Người thân của Rudeus
 là cha của Rudeus
Zenith Greyrat là mẹ của Rudeus.

 là bạn của Paul. Sau đó trở thành vợ thứ của Paul.
 con gái của Zenith và là em gái đầu của Rudeus.
 con gái của Lillia và là em gái thứ của Rudeus

Vợ của Rudeus
, thường được gọi là Sylphy, là bạn thời nhỏ của Rudeus, có nửa dòng máu con người, elf, và tộc thú. Vì có tác động của Laplace, cô đã có tài năng phép thuật từ còn nhỏ, tóc của cô là màu xanh lá cây. Rudeus dạy cô phép thuật mà không cần niệm chú. Sau thảm họa dịch chuyển, tóc của cô trở thành màu trắng sau khi cạn kiệt năng lượng. Vì tài năng phép thuật của cô, cô được chỉ định là người bảo vệ của Ariel Anemoi Asura dưới danh tính của một người con trai có tên . Sau sự căng thẳng giành lấy ngôi vua của Vương Quốc Asura, Ariel và các người bảo vệ của cô nhập học ở trường Đại học Phép thuật Ronoa Magic. Sylphy không có họ, nên lấy họ của Rudeus sau khi cưới. Cô sinh ra một người con gái có tên là  và một người con trai có tên là .
 là người tộc quỷ của loài Migurdia, nổi tiếng với kỹ năng thần giao cách cảm, tóc xanh dương, thân hình trẻ, và sống lâu. Bởi vì cô không dùng được thần giao cách cảm, cô đã rời khỏi làng vì cô cho mình là lạc loài. Không thể kiếm sống bằng nghề thám hiểm, cô trở thành gia sư và cuối cùng trở thành giáo viên của Rudeus. Sau thảm họa dịch chuyển, Roxy giúp Paul tìm kiếm người còn sống. Cô trở thành vợ thứ hai của Rudeus sau khi giải cứu Zenith. Con gái của cô là  người được tiên đoán là ân nhân giải cứu thế giới.
 là một cô gái hoàng gia và là chị họ hàng xa của Rudeus,Lớn hơn Rudeus hai tuổi. Cô là một nhân vật tsundere với tính cách hay nóng giận, nhưng có được tài năng ở Thần Kiếm phái. Trong chuyến hành trình trở về nhà sau thảm họa dịch chuyển, cô đã yêu Rudeus. Khi họ nhận là yêu lẫn nhau, Eris rời khỏi cậu để luyện tập để sau này có thể sánh vai với cậu. Sau khi luyện tập, cô trở thành một kiếm sỹ có thể kiểm soát cơn giận của chính mình và đánh giá đối phương. Cô trở thành vợ thứ ba của Rudeus và sinh ra một người con trai có tên là .

 là một , người được sinh ra với kỹ năng đặc biệt. Cậu là một trong những học sinh đặc biệt của trường Đại học Phép Thuật, cậu đam mê búp bê, cho tới nỗi nhận Rudeus làm sư phụ của mình.
 là bà ngoại của Sylphiette. Sau đó trở thành vợ của Cliff.
 là cháu trai của cha sứ đạo , một đạo gần giống với Thiên Chúa giáo. Cậu là chồng của Elinalise.
 and .
 là một trong hai người trẻ tuổi mà Rudeus cứu thất bại trước khi được chuyển sinh. Cô bị dịch chuyển và được tìm thấy bởi Orsted. Bởi vì sự dịch chuyển, cơ thể cô không già hóa và chịu sự ảnh hưởng tiêu cực của phép thuật. Cô bắt đầu nghiên cứu con đường về nhà thông quan vòng tròn phép thuật. Giống như Rudeus, cô không bị ảnh hưởng bởi lời nguyền.
 là ứng cử viên lên ngôi của Vương Quốc Asura. Người bảo vệ cô là Sylphiette và , là một kỵ sĩ và là anh em họ của Rudeus. Ariel rất thông thái, có tài lãnh đạo, nhưng cô lại có tính bạo dâm.

Nhân vật khác
 là tộc quỷ được biết đến là supards.
.
 là nữ hoàng tộc quỷ có khả năng cho người khác mắt quỷ. Cô được đính hôn với , quỷ vương với khả năng bất tử. Badigadi có một người chị tên là .
 Long Thần, là người tộc rồng với kỹ năng mạnh mẽ.
 Giáp Long Vương, người phong ấn Laplace và là chủ nhân của Thành Không Trung (Chaos Breaker).
 Ma Long Thần.
Hắc lang Ghyslaine.

Xuất bản và Quan niệm
Rifujin na Magonote xuất bản tác phẩm đầu tiên ở dạng tiểu thuyết mạng, Shōsetsuka ni Narō (viết ngắn là Syosetu); chương đầu tiên được đăng lên vào ngày 22 tháng 11 năm 2012. Vào tháng 11 năm 2013, tác giả công bố tác phẩm được xuất bản ở dạng light novel dười ấn bản MF Books của Media Factory; không kể đến, tác giả có sẽ tiếp tục đăng chương tiếp theo. Người minh họa cho light novel là nghệ sĩ Pixiv được gọi là SiroTaka. Seven Seas Entertainment được cấp phép phát hành light novel ở Bắc Mỹ.

Sau khi xuất bản phần đầu tiên của tác phẩm, Rifujin quyết định sẽ viết hết cho đến kết thúc sêri. Bởi vì có chỉ trích về tác phẩm, Rifujin xem xét sẽ kết thúc sêri sớm, nhưng lại có cảm hứng viết tiếp khi tác phẩm của anh đứng đầu bảng xếp hạng hàng ngày của Syosetu. Ban đầu, đến chương tự sự khi Rudeus gặp lại Aisha được cho là đã kết thúc. Tác giả định viết về cái chết của Lilia, và Aisha sẽ có một danh tính khác. Tuy nhiên, tác giả thấy rằng cái chết của Lilia sẽ khiến người đọc thất vọng, và quyết định không viết về cái chết của cô; và kết quả là, tác giả viết lại chương tự sự để Lilia không chết và khiến những chi tiết không rõ ràng trở thành sáng tỏ. Rifujin bắt đầu chương tự sự có thể hơi kỳ lạ bởi vì sự thay đổi, nhưng đã không hối tiếc vì quyết định đó; tác giả chú thích rằng sự sống sót của Lilia khiến tác giả xem xét về tình trạng của Zenith ở câu chuyện.

Chuyển thể manga
Trong vấn đề tháng 5 năm 2014 của Monthly Comic Flapper, công bố rằng sẽ có một chuyển thể manga của Mushoku Tensei bởi Fujikawa Yuka sẽ bắt đầu trong vấn đề tháng 6; mặc dù Yuka là tác giả của manga, trong khi SiroTaka thiết kế nhân vật. Media Works sưu tầm các chương thành những quyển tankōbon; quyển đầu tiên được xuất bản vào tháng 10 năm 2014. Vào tháng 1 năm 2015, Seven Seas Entertainment công bố sở hữu bản quyền sêri manga ở Bắc Mỹ dưới cái tên Mushoku Tensei: Jobless Reincarnation.

Chuyển thể anime
Vào ngày 15 tháng 3 năm 2019, trang web chính thức của MF Books công bố một dự án chuyển thể anime của Mushoku Tensei sẽ được sản xuất. Anime sau đó được công bố vào ngày 18 tháng 10 năm 2019 ở định dạng sêri truyền hình anime gồm 2 phần, được đạo diễn bởi Okamoto Manabu và hoạt họa bởi Studio Bind, với Sugiyama Kazutaka thiết kế nhân vật và Egg Firm sản xuất. Sêri được dự kiến khởi chiếu vào năm 2020, nhưng bị dời đến tháng 1 năm 2021. Phần một chiếu từ ngày 11 tháng 1 đến ngày 23 tháng 3 năm 2021 với 11 tập, phần hai chiếu từ ngày 4 tháng 10 đến ngày 20 tháng 12 năm 2021 với 12 tập. Một tập đặc biệt được đóng gói trong bộ đĩa Blu-ray thứ bốn của anime, phát hành vào ngày 16 tháng 3 năm 2022.

Mùa thứ hai được chia làm hai phần; phần đầu phát sóng vào tháng 7 năm 2023, phần hai dự kiến lên sóng vào tháng 4 năm 2024. Bài hát opening của phần đầu là "Spiral" thực hiện bởi Longman, bài hát ending của phần đầu là  trình bày bởi Ōhara Yuiko.

Nit, 34 tuổi, một người thất nghiệp, bị đuổi khỏi nhà không một xu dính túi và thấy rằng cuộc đời mình hoàn toàn bị dồn vào chân tường. Ngay khi anh ta có suy nghĩ hối hận, anh ta đã bị một chiếc xe tải đâm và thiệt mạng. Sau đó, nơi cậu tỉnh dậy là—một thế giới khác của kiếm và ma thuật! !

Đón nhận
Theo bảng xếp hạng của Syosetu, tiểu thuyết giành được nhiều đánh giá tích cực của đọc giả. Light novel đã xuất hiện trên bảng xếp hạng của Oricon và đạt hạng tiểu thuyết nổi tiếng của T-site.

Chú thích và Tham khảo
 biểu hiện tiểu thuyết mạng của sêri dưới định dạng X.Y, khi X là quyển và Y là chương. P là lời nói không phải là con số.
 biểu hiện chương đặc biệt được thêm vào light novel. Con số kế bên chú thích con số của quyển.

Tiếng Nhật

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang tiểu thuyết mạng
 Trang web light novel chính thức
 Trang web manga chính thức

Tiểu thuyết Nhật Bản năm 2014
Anime và manga dựa trên light novel
Anime và manga isekai
Anime truyền hình dài tập năm 2021
Light novel
Light novel xuất bản đầu tiên trên mạng
Manga Media Factory
Thương hiệu của Kadokawa Dwango
Seinen manga
Shōsetsuka ni Narō
Tác phẩm xuất bản bởi Seven Seas Entertainment
Muse Communication


title: Đạn cao su

text:
Đạn cao su là cao su hoặc cao su bọc đạn có thể được bắn từ một trong hai tiêu chuẩn vũ khí hoặc súng chống bạo động chuyên dụng. Chúng được dự định để làm đạn thay thế ít gây chết người hơn cho các viên đạn kim loại. Giống như các loại đạn tương tự khác làm từ nhựa, sáp và gỗ, đạn cao su có thể được sử dụng để bắn tầm ngắn và kiểm soát động vật, nhưng thường được sử dụng nhất trong kiểm soát bạo loạn và phân tán các cuộc biểu tình. Những loại đạn này đôi khi được gọi là đạn baton (dùi cui). Đạn cao su phần lớn đã được thay thế bằng các vật liệu khác vì cao su có xu hướng nảy không kiểm soát.

"Đạn tác động động lực" như đạn cao su sẽ gây đau nhưng không gây thương tích nghiêm trọng. Đạn loại này dự kiến sẽ tạo ra sự lây nhiễm, mài mòn và khối máu tụ. Tuy nhiên, chúng có thể gây gãy xương, chấn thương nội tạng hoặc tử vong. Trong một nghiên cứu về thương tích ở 90 bệnh nhân bị thương do đạn cao su, 1 người chết, 17 người bị thương tật hoặc dị tật vĩnh viễn và 41 người phải điều trị tại bệnh viện sau khi bị bắn bằng đạn cao su.

Đạn cao su được Bộ Quốc phòng Anh phát minh ra để sử dụng chống lại những kẻ bạo loạn ở Bắc Ireland trong xung đột vũ trang ở đó, và lần đầu tiên được sử dụng tại Bắc Ireland vào năm 1970.

Tham khảo

Đạn dược


title: Ga Yangpyeong (tuyến Jungang)

text:
Ga Yangpyeong là ga trên Tuyến Jungang. Tên của nó trùng với Ga Yangpyeong ở Tuyến 5, nên chúng ta có thể nhầm lẫn bởi hai nhà ga.

Bố trí ga

Ga kế cận

Liên kết
 Trạm thông tin mạng  từ Korail

Tham khảo

Yangpyeong (tuyến Jungang)
Yangpyeong
Nhà ga mở cửa vào 1939


title: Bắn quấy rối

text:
Bắn quấy rối là một hình thức chiến tranh tâm lý gây ra cho một đơn vị lực lượng kẻ thù phải chịu ngẫu nhiên, không thể đoán trước và không liên tục, được thực thi bởi một đơn vị bộ binh nhỏ hoặc pháo binh trong một khoảng thời gian dài (thường là vào ban đêm và thời gian cường độ xung đột thấp) nhằm mục tiêu làm suy yếu tinh thần, tăng mức độ căng thẳng của kẻ thù và phá hoại giấc ngủ, nghỉ ngơi và tiếp tế của họ. Điều này làm giảm khả năng sẵn sàng chiến đấu và khả năng chiến đấu tổng thể của kẻ thù, lối đánh này thực thi bởi một lực lượng quấy rối.

Bắn quấy rối được thực hiện như một hình thức cực kỳ phiền toái không cần nhiều nỗ lực để tạo ra thương vong đáng kể hoặc để hỗ trợ một cuộc tấn công lớn hơn. Mục đích chỉ là để đảm bảo kẻ thù không bao giờ có thể nghỉ ngơi hoàn toàn hoặc tham gia vào các nhiệm vụ không liên quan đến chiến đấu và phải luôn luôn cảnh giác và bảo vệ để có thể tránh khỏi nguy cơ tấn công. Vì lý do này, bắn quấy rối thường được tiến hành vào ban đêm và bởi một số lượng nhỏ súng hoặc pháo thay vì toàn bộ đội ngũ pháo binh. Việc phá hoại giấc ngủ và trạng thái cảnh báo liên tục mà nó gây ra khiến mệt mỏi về thể chất và tâm lý cho quân thù trong bất kỳ khoảng thời gian dài nào, và cuối cùng gây ra căng thẳng nghiêm trọng làm suy thoái khả năng chiến đấu của lực lượng quân thù. Vì lý do này, nó đã là một chiến thuật tiêu chuẩn và hiệu quả được sử dụng trong chiến tranh, nhất là từ khi có các loại vũ khí tầm xa.

Lịch sử

Cổ trung đại
Bắn quấy rối trở nên phổ biến sau khi có sự phát minh ra máy phóng và trebuchet, chúng có thể được sử dụng để ném các vật thể có hại lên các bức tường kiên cố trong những cuộc bao vây thành phố hoặc lâu đài. Vì một cuộc bao vây như vậy có thể kéo dài hàng tháng hoặc nhiều năm nếu những kẻ xâm lược không thể phá vỡ các bức tường, một kế hoạch thay thế đòi hỏi sự kiên nhẫn cùng với hỏa lực quấy rối thường xuyên cho nỗ lực khiến quân bảo vệ đầu hàng vì tinh thần thấp, bệnh tật và chết đói. Ngoài các loại đạn gây chết người như đá và bóng sắt, pháo binh thời đó cũng sẽ ném các loại đạn quấy rối: xác thối rữa (kể cả người và động vật), xác chết bị nhiễm bệnh dịch hạch, phân người, tổ ong và đầu bị chặt của tù nhân bị bắt trong chiến tranh.

Chiến tranh thế giới thứ nhất
Bắn quấy rối bước vào một giai đoạn mới sau khi lan rộng sản xuất hàng loạt súng bắn góc cao trong Thế chiến thứ nhất, các vị trí phòng thủ phải đối mặt với các cuộc tấn công linh hoạt này. Một số pháo được dành riêng để Bắn quấy rối (đặc biệt là trước một cuộc tấn công bộ binh theo kế hoạch) và khái niệm này đã được tinh chỉnh thành một khoa học, hoàn chỉnh với tính toán bắn đạn pháo hàng giờ và độ bao phủ để đảm bảo phá hoại giấc ngủ và tiếp tế được thống kê đối với lực lượng mục tiêu khó khăn. Trong hầu hết các trường hợp, việc tiếp tế và cứu trợ gần như là không thể vào ban ngày do các đơn vị quan sát pháo binh, và việc bổ sung hỏa lực quấy rối ngẫu nhiên vào ban đêm đồng nghĩa làm ảnh hưởng khả năng thay thế và tiếp tế có thể đến mặt trận. Hội chứng sốc bởi đạn pháo gây ra cho kẻ thù thường là một phản ứng tâm lý phân ly liên quan đến thời gian liên tục bắn phá, sợ hãi, đói và thiếu ngủ.

Chiến tranh thế giới thứ hai

Bắn quấy rối tiếp tục là một phương thức hiệu quả và phổ biến trong Thế chiến II khi máy bay ném bom và tên lửa được đưa vào ứng dụng. Các lực lượng Liên Xô nổi tiếng thành lập ba trung đoàn hàng không quân sự toàn nữ vào năm 1942 (586, 587 và 588), với Trung đoàn 588 được trang bị dành riêng cho các cuộc tấn công quấy rối ban đêm với máy bay huấn luyện biplane Polikarpov Po-2 lỗi thời. Mặc dù rất chậm, vũ trang kém và hầu như không tác chiến vào ban ngày, cấu trúc gần như toàn bộ gỗ của Po-2 đặc biệt rẻ và loại máy bay vẫn đáng tin cậy, có thể mang theo sáu quả bom HE nhỏ (50 kilo) và gần như không ồn ào khi bay vào ban đêm; động cơ piston hướng tâm năm xi-lanh nhỏ, RPM thấp của nó chỉ tạo ra tiếng rè rè, âm thanh của chúng yên tĩnh hơn và ít bị nhận dạng hơn động cơ của máy bay chiến đấu/máy bay ném bom hiện đại. Do đó, việc xác định chính xác vị trí, khoảng cách của máy bay khó hơn nhiều và rất ít khả năng cảnh báo về sự xuất hiện của chúng.

Mặc dù ban đầu bị người Đức chế nhạo chúng, họ đã gọi Po-2 Rusfaner ("ván ép Nga") hoặc Die Nähmaschine ("máy may") nhưng nó đã chứng minh hiệu quả bất ngờ trong các cuộc tấn công quấy rối ban đêm ở các khu vực phía sau của quân Đức, bay rất thấp và chậm, các máy bay chiến đấu Đức không thể xác định vị trí hoặc tiếp cận chúng. Loại máy bay bằng gỗ và vải này đi ngược tiêu chuẩn máy bay bọc giáp, nhưng vô hình trước radar, khiến người Đức không sử dụng được pháo phòng không và đèn soi, không lực lượng nào của Đức có thể đảm bảo quân của họ một giấc ngủ ngon. Chẳng mấy chốc, người Đức đã nản lòng đặt tên cho các nữ phi công Die Nachthexen ("Phù thủy bóng đêm"), các phi công và xạ thủ phòng không của Luftwaffe đã được hứa hẹn với Huy chương Chữ Thập sắt nếu họ bắn hạ được dù chỉ một Po-2. Bản thân người Đức bắt đầu sử dụng máy bay lỗi thời của riêng họ cho các cuộc tấn công tương tự chống lại Liên Xô, trước tiên là với các đơn vị cỡ phi đội có tên Storkampfstaffel, sau đó kết hợp chúng thành các đơn vị Nachtschlachtgruppe cho mục đích tác chiến này.

Vào khởi đầu Mặt trận Thái Bình Dương trong Thế chiến II trong chiến dịch Guadalcanal, các lực lượng Mỹ bảo vệ Henderson Field khỏi mối đe dọa của Nhật Bản đã bị một số lượng nhỏ máy bay quân sự Nhật Bản quấy rối trong các cuộc tấn công quấy rối ban đêm, với động cơ của họ cố tình điều chỉnh ồn ào nhằm đánh thức quân đội Mỹ vào ban đêm.

Bắn quấy rối cũng mở rộng sang dân thường khi các vụ đánh bom khủng bố các thành phố trở thành thông lệ. Trong một báo cáo năm 1944 về việc giới thiệu Bom bay V-1 gần đây, tạp chí Time đã gọi các cuộc tấn công vào Luân Đôn như một hình thức quấy rối, vì chúng là các cuộc tấn công ngẫu nhiên và đáng sợ (thường là vào ban đêm) được tính toán để gây thiệt hại tinh thần người dân Anh hơn là nhằm trực tiếp vào quân đội Anh. Một công nhân mệt mỏi, sợ hãi sẽ sản xuất ít vật liệu chiến tranh hơn trong các nhà máy hàng ngày mà họ làm việc.

Trong Chiến tranh Triều Tiên, Po-2 một lần nữa được sử dụng cho các cuộc tấn công quấy rối đêm "Bedcheck Charlie", lần này là Không quân Nhân dân Bắc Triều Tiên chống lại lực lượng Liên Hợp Quốc đang bảo vệ Hàn Quốc - các cuộc tấn công thành công này của KPAF vào các căn cứ không quân của Liên Hợp Quốc thậm chí còn được hướng tới tổ chức để tiêu diệt số lượng nhỏ máy bay chiến đấu F-51 Mustang và F-86 Sabre ngay từ đầu cuộc chiến.

Hiện nay
Khái niệm này tiếp tục có liên quan trong chiến tranh hiện đại và vẫn nằm trong chương trình pháo binh của Trường Đại học Chiến tranh Quân đội Hoa Kỳ và Phòng Kế hoạch Chiến tranh của Quân đội Hoa Kỳ.

Tham khảo

Chiến thuật quân sự


title: Gonia longiforceps

text:
Gonia longiforceps là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gonia


title: Hikr Bayt Atiq

text:
Hikr Bayt Atiq () là một ngôi làng Syria nằm ở phó huyện Ayn Halaqim ở huyện Masyaf, Hama. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Hikr Bayt Atiq có dân số 336 trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Tham khảo


title: Thị lực

text:
Thị lực (VA) thường được hiểu là khả năng nhìn rõ trong thị giác, nhưng thực chất đó là khả năng nhận biết được các chi tiết nhỏ một cách chính xác. Thị lực phụ thuộc vào cả yếu tố quang học và thần kinh.

Yếu tố quang học là những gì liên quan đến ánh sáng và mắt. Nó ảnh hưởng đến độ sắc nét của hình ảnh trên võng mạc của mắt. Yếu tố thần kinh bao gồm sức khỏe và hoạt động của võng mạc, các đường dẫn thần kinh từ mắt đến não, và khả năng xử lý thông tin của não.

Thị lực thường được đo bằng việc kiểm tra khả năng nhận biết chi tiết nhỏ ở khoảng cách xa (ví dụ, "thị lực 20/20"), đo này miêu tả khả năng của một người nhìn rõ các chi tiết ở xa. Khả năng này giảm đi ở những người bị viễn thị, còn gọi là mắt cận. Ngược lại, thị lực ở khoảng cách gần miêu tả khả năng nhận biết chi tiết nhỏ ở gần. Khả năng này giảm đi ở những người bị viễn thị, còn gọi là mắt to.

Một nguyên nhân thường gây ra thị lực kém là lỗi khúc xạ (ametropia): tức là sự sai lệch trong cách ánh sáng được khúc xạ trong mắt. Điều này có thể do dạng dấu mắt không đúng hoặc lỗi về khả năng tập trung ánh sáng của thấu kính trong mắt. Khi tổng sức khúc xạ của thấu kính và giác mạc quá cao so với chiều dài của mắt, hình ảnh tập trung trước võng mạc và không rõ ràng trên võng mạc, dẫn đến viễn thị. Ngược lại, khi tổng sức khúc xạ của thấu kính và giác mạc quá thấp so với chiều dài của mắt, hình ảnh tập trung phía sau võng mạc, cũng dẫn đến viễn thị. Sức khúc xạ bình thường được gọi là emmetropia. Các nguyên nhân quang học khác gây ra thị lực kém bao gồm đa hình khúc xạ, khi các đường viền của hình ảnh theo một hướng cụ thể bị mờ đi, và các không đều trên mắt thể hiện trong dạng khúc xạ.

Lỗi khúc xạ thường có thể được sửa chữa chủ yếu bằng cách quang học (như kính cận, ống tiếp xúc, và phẫu thuật khúc xạ). Ví dụ, trong trường hợp mắt cận thị, việc sửa chữa là làm giảm sức mạnh khúc xạ của mắt bằng một loại kính gọi là kính âm.

Các yếu tố thần kinh giới hạn khả năng nhìn rõ nằm trong võng mạc, các đường dẫn đến não, hoặc trong não. Ví dụ về các điều kiện ảnh hưởng đến võng mạc bao gồm tách võng mạc và lão hóa võng mạc. Ví dụ về các điều kiện ảnh hưởng đến não bao gồm tự loãng mắt (do não thị giác không phát triển đúng cách ở thời thơ ấu) và do tổn thương não, chẳng hạn từ chấn thương sọ não hoặc đột quỵ. Khi các yếu tố quang học được sửa chữa, thị lực có thể xem xét là một chỉ số đo lường chức năng thần kinh.

Thị lực thường được đo trong lúc tập trung, tức là làm chỉ số cho thị giác trung tâm (hoặc võng mạc fovea), vì thị lực cao nhất ở vùng trung tâm. Tuy nhiên, thị lực trong tầm nhìn ngoại vi có thể quan trọng ngang như trong cuộc sống hàng ngày. Thị lực giảm dần theo hướng từ trung tâm ra ngoài trước đột ngột, sau đó là một cách nhẹ nhàng hơn, theo một mô hình nghịch đảo tuyến tính (tức là sự giảm đi xấp xỉ theo hàm hyperbol). Sự giảm dần này tuân theo công thức E2/(E2+E), trong đó E là sự phân định vị trí theo góc nhìn độ góc nhìn, và E2 là một hằng số khoảng 2 độ. Ví dụ, ở vị trí cách trung tâm 2 độ, thị lực chỉ bằng một nửa giá trị ở vị trí trung tâm.

Thị lực là chỉ số đo đạc khả năng nhận biết rõ ràng các chi tiết nhỏ ở vùng trung tâm của trường thị giác; do đó, nó không chỉ ra cách nhận biết các mẫu lớn. Do đó, thị lực một mình không thể xác định chất lượng tổng thể của chức năng thị giác.

Chú thích

Đọc thêm

Nhãn khoa
Đo thị lực
Dấu hiệu y khoa


title: Danh mục loài tuyệt chủng theo Sách đỏ IUCN

text:
Sự tuyệt chủng là một phần tự nhiên trong lịch sử tiến hóa của hành tinh. 99% trong số bốn tỷ loài tiến hóa trên Trái đất hiện đã biến mất. Hầu hết các loài đã tuyệt chủng. Nhưng khi mọi người đặt câu hỏi có bao nhiêu loài đã tuyệt chủng, họ thường nói về số lượng loài tuyệt chủng trong lịch sử gần đây. Các loài đã tuyệt chủng với lý do chủ yếu là do áp lực của con người.

Sách đỏ của IUCN đã ước tính số lượng tuyệt chủng trong 5 thế kỷ qua.  Người ta ước tính rằng 900 loài đã tuyệt chủng kể từ năm 1500, trong đó có khoảng 85 động vật có vú; 159 con chim; 35 loài lưỡng cư; và 80 loài cá.

Giới Động vật

Ngành Arthropoda

Lớp Arachnida

Bộ Holothyrida

 Họ Holothyridae
 Dicrogonatus gardineri

Bộ Opiliones

 Họ Podoctidae
 Centrobunus braueri

Phân ngành Crustacea

Bộ Amphipoda

 Họ Crangonyctidae
 Stygobromus lucifugus

Bộ Calanoida

 Họ Diaptomidae
 Tropodiaptomus ctenopus

Bộ Cyclopoida

 Họ Cyclopidae
 Afrocyclops pauliani

Bộ Decapoda

 Họ Atyidae
 Syncaris pasadenae

Bộ Podocopida

 Họ Candonidae
 Namibcypris costata
 Họ Cyprididae
 Liocypris grandis

Lớp Diplopoda

Bộ Spirobolida

 Họ Pachybolidae
 Eucarlia

Lớp Insecta

Bộ Coleoptera

 Họ Carabidae
 Mecodema punctellum
 Họ Curculionidae
 Dryophthorus distinguendus
 Oedemasylus laysanensis
 Pentarthrum blackburni
 Rhyncogonus bryani
 Trigonoscuta rossi
 Trigonoscuta yorbalindae
 Họ Dytiscidae
 Hygrotus artus
 Megadytes ducalis
 Rhantus novacaledoniae
 Rhantus orbignyi
 Rhantus papuanus
 Perrin's cave beetle (Siettitia balsetensis)

Bộ Diptera

 Họ Dolichopodidae
 Campsicnemus mirabilis
 Họ Drosophilidae
 Drosophila lanaiensis
 Họ Tabanidae
 Stonemyia volutina

Bộ Ephemeroptera

 Họ Ephemeridae
 Pentagenia robusta
 Họ Siphlonuridae
 Acanthometropus pecatonica

Bộ Hemiptera

 Họ Pseudococcidae
 Clavicoccus erinaceus
 Phyllococcus oahuensis

Bộ Lepidoptera

 Họ Coleophoridae
 Coleophora leucochrysella
 Họ Geometridae
 Kona giant looper moth (Scotorythra megalophylla)
 Scotorythra nesiotes
 Tritocleis microphylla
 Họ Libytheidae
 Libythea cinyras
 Họ Lycaenidae
 Deloneura immaculata
 Xerces blue (Glaucopsyche xerces)
 Lepidochrysops hypopolia
 Họ Nepticulidae
 American chestnut moth (Ectodemia castaneae)
 Phleophagan chestnut moth (Ectodemia phleophaga)
 Họ Noctuidae
 Poko noctuid moth (Agrotis crinigera)
 Midway noctuid moth (Agrotis fasciata)
 Kerr's noctuid moth (Agrotis kerri)
 Laysan noctuid moth (Agrotis laysanensis)
 Agrotis photophila
 Procellaris grotis noctuid moth (Agrotis procellaris)
 Confused moth (Helicoverpa confusa)
 Minute noctuid moth (Helicoverpa minuta)
 Laysan dropseed noctuid moth (Hypena laysanensis)
 Hilo noctuid moth (Hypena newelli)
 Lovegrass noctuid moth (Hypena plagiota)
 Kaholuamano noctuid moth (Hypena senicula)
 Họ Pyralidae
 Genophantis leahi
 Oeobia sp. nov.
 Họ Tischeriidae
 Chestnut clearwing moth (Tischeria perplexa)
 Họ Zygaenidae
 Levuana moth (Levuana iridescens)

Bộ Odonata

 Họ Coenagrionidae
 Megalagrion jugorum
 Họ Libellulidae
 Sympetrum dilatatum

Bộ Orthoptera

 Họ Acrididae
 Conozoa hyalina
 Họ Tettigoniidae
 Neduba extincta

Bộ Phasmatodea

 Họ Diapheromeridae
 Pseudobactricia ridleyi

Bộ Plecoptera

 Họ Chloroperlidae
 Alloperla roberti

Bộ Trichoptera

 Họ Hydropsychidae
 Tobias' caddisfly (Hydropsyche tobiasi)
 Họ Leptoceridae
 Triaenodes phalacris
 Triaenodes tridontus
 Họ Rhyacophilidae
 Rhyacophila amabilis

Ngành Chordata

Lớp Actinopterygii

Bộ Cypriniformes

 Họ Catostomidae
 Snake River sucker (Chasmistes muriei)
 Harelip sucker (Moxostoma lacerum)
 Họ Cyprinidae
 Acanthobrama hulensis
 Beyşehir bleak (Alburnus akili)
 İznik shemaya (Alburnus nicaeensis)
 Barbus microbarbis
 Chondrostoma scodrense
 Cyprinus yilongensis
 Mexican dace (Evarra bustamantei)
 Plateau chub (Evarra eigenmanni)
 Endorheic chub (Evarra tlahuacensis)
 Thicktail chub (Gila crassicauda)
 Pahranagat spinedace (Lepidomeda altivelis)
 Durango shiner (Notropis aulidion)
 Phantom shiner (Notropis orca)
 Salado shiner (Notropis saladonis)
 Clear Lake splittail (Pogonichthys ciscoides)
 Las Vegas dace (Rhinichthys deaconi)
 Danube delta gudgeon (Romanogobio antipai)
 Stumptooth minnow (Stypodon signifer)
 Telestes ukliva

Bộ Cyprinodontiformes

 Họ Cyprinodontidae
 Aphanius splendens
 Cyprinodon ceciliae
 Cachorrito de la Trinidad (Cyprinodon inmemoriam)
 Parras pupfish (Cyprinodon latifasciatus)
 Perritos de sandia (Cyprinodon spp.)
 Ash Meadows killifish (Empetrichthys merriami)
 Họ Poeciliidae
 Aplocheilichthys sp. nov. 'Naivasha'
 Amistad gambusia (Gambusia amistadensis)
 San Marcos gambusia, mammel (Gambusia georgei)
 Pantanodon madagascariensis
 Graceful priapella (Priapella bonita)

Bộ Gasterosteiformes

 Họ Gasterosteidae
 Techirghiol stickleback (Gasterosteus crenobiontus)

Bộ Perciformes

 Họ Cichlidae
 Ctenochromis pectoralis
 Haplochromis arcanus
 Haplochromis artaxerxes
 Haplochromis bartoni
 Haplochromis boops
 Haplochromis cassius
 Haplochromis decticostoma
 Haplochromis dentex
 Haplochromis estor
 Haplochromis flavipinnis
 Haplochromis gilberti
 Haplochromis gowersi
 Haplochromis longirostris
 Haplochromis macrognathus
 Haplochromis mandibularis
 Haplochromis martini
 Haplochromis michaeli
 Haplochromis mylergates
 Haplochromis nanoserranus
 Haplochromis nigrescens
 Haplochromis nyanzae
 Haplochromis obtusidens
 Haplochromis pachycephalus
 Haplochromis paraguiarti
 Haplochromis paraplagiostoma
 Haplochromis percoides
 Haplochromis pharyngomylus
 Haplochromis prognathus
 Haplochromis pseudopellegrini
 Haplochromis teegelaari
 Haplochromis thuragnathus
 Ptychochromis onilahy
 Ptychochromis sp. nov. 'Kotro'
 Ptychochromoides itasy
 Pyxichromis parorthostoma
 Tristramella intermedia
 Tristramella magdelainae
 Xystichromis bayoni
 Họ Percidae
 Maryland darter (Etheostoma sellare)

Bộ Salmoniformes

 Họ Retropinnidae
 New Zealand grayling (Prototroctes oxyrhynchus)
 Họ Salmonidae
Longjaw cisco (Coregonus alpenae)
 Coregonus bezola
 Coregonus fera
 Coregonus gutturosus
 Gravenche (Coregonus hiemalis)
 Deepwater cisco (Coregonus johannae)
 Blackfin cisco (Coregonus nigripinnis)
 Houting (Coregonus oxyrinchus)
 Coregonus restrictus
 Salmo pallaryi
 Silver trout (Salvelinus agassizi)
 Salvelinus neocomensis
 Salvelinus profundus

Bộ Scorpaeniformes

 Họ Cottidae
 Utah Lake sculpin (Cottus echinatus)

Bộ Siluriformes

 Họ Trichomycteridae
 Rhizosomichthys totae

Lớp Amphibia

Bộ Anura

 Họ Bufonidae
 Atelopus vogli
 Golden toad (Incilius periglenes)
 Họ Dicroglossidae
 Nannophrys guentheri
 Họ Hylidae
 Phrynomedusa fimbriata
 Họ Myobatrachidae
 Gastric-brooding frog (Rheobatrachus silus)
 Gastric-brooding frog (Rheobatrachus vitellinus)
 Mount Glorious day frog (Taudactylus diurnus)
 Họ Ranidae
 Vegas Valley leopard frog (Lithobates fisheri)
 Họ Rhacophoridae
 Philautus adspersus
 Philautus dimbullae
 Philautus eximius
 Philautus extirpo
 Philautus halyi
 Philautus leucorhinus
 Philautus maia
 Philautus malcolmsmithi
 Philautus nanus
 Philautus nasutus
 Philautus oxyrhynchus
 Philautus pardus
 Philautus rugatus
 Philautus stellatus
 Philautus temporalis
 Philautus variabilis
 Philautus zal
 Philautus zimmeri

Bộ Urodela

 Họ Plethodontidae
 Ainsworth's salamander (Plethodon ainsworthi)
 Họ Salamandridae
 Yunnan lake newt (Cynops wolterstorffi)

Lớp Aves

Bộ Accipitriformes

 Họ Accipitridae
 Bermuda hawk (Bermuteo avivorus)

Bộ Anseriformes

 Họ Anatidae
 Réunion sheldgoose (Alopochen kervazoi)
 Mauritius sheldgoose (Alopochen mauritianus)
 Amsterdam wigeon (Anas marecula)
 Mascarene teal (Anas theodori)
Labrador duck (Camptorhynchus labradorius)
 Finsch's duck (Chenonetta finschi)
 New Zealand merganser (Mergus australis)

Bộ Bucerotiformes

 Họ Upupidae
 Saint Helena hoopoe (Upupa antaios)

Bộ Caprimulgiformes

 Họ Trochilidae
 Brace's emerald (Chlorostilbon bracei)
 Gould's emerald (Chlorostilbon elegans)

Bộ Charadriiformes

 Họ Alcidae
 Great auk (Pinguinus impennis)
 Họ Haematopodidae
 Canary Islands oystercatcher (Haematopus meadewaldoi)
 Họ Scolopacidae
 North Island snipe (Coenocorypha barrierensis)
 South Island snipe (Coenocorypha iredalei)
 Christmas sandpiper (Prosobonia cancellata)
 Moorea sandpiper (Prosobonia ellisi)
 Tahiti sandpiper (Prosobonia leucoptera)

Bộ Columbiformes

 Họ Columbidae
 Mauritius blue pigeon (Alectroenas nitidissimus)
 Rodrigues blue pigeon (Alectroenas payandeei)
 Tanna ground dove (Alopecoenas ferruginea)
 Thick-billed ground dove (Alopecoenas salamonis)
 Spotted green pigeon (Caloenas maculata)
 Ryukyu wood pigeon (Columba jouyi)
 Mauritian wood pigeon (Columba thiriouxi)
 Bonin wood pigeon (Columba versicolor)
 Passenger pigeon (Ectopistes migratorius)
 Choiseul pigeon (Microgoura meeki)
 Mauritian turtle dove (Nesoenas cicur)
 Réunion pink pigeon (Nesoenas duboisi)
 Rodrigues pigeon (Nesoenas rodericanus)
 Rodrigues solitaire (Pezophaps solitaria)
 Red-moustached fruit dove (Ptilinopus mercierii)
 Dodo (Raphus cucullatus)

Bộ Cuculiformes

 Họ Cuculidae
 Delalande's coua (Coua delalandei)
 Saint Helena cuckoo (Nannococcyx psix)

Bộ Falconiformes

 Họ Falconidae
 Guadalupe caracara (Caracara lutosa)
 Réunion kestrel (Falco duboisi)

Bộ Galliformes

 Họ Phasianidae
 New Zealand quail (Coturnix novaezelandiae)

Bộ Gruiformes

 Họ Rallidae
 Red rail (Aphanapteryx bonasia)
 Saint Helena rail (Atlantisia podarces)
 Chatham rail (Cabalus modestus)
 Hawkins' rail (Diaphorapteryx hawkinsi)
 Réunion rail (Dryolimnas augusti)
 Rodrigues rail (Erythromachus leguati)
 Mascarene coot (Fulica newtonii)
 Tristan moorhen (Gallinula nesiotis)
 Bar-winged rail (Nesoclopeus poeciloptera)
 Dieffenbach's rail (Hypotaenidia dieffenbachii)
 Tahiti rail (Hypotaenidia pacifica)
 Wake Island rail (Hypotaenidia wakensis)
 Ascension crake (Mundia elpenor)
 Lord Howe swamphen (Porphyrio albus)
 Réunion swamphen (Porphyrio coerulescens)
 New Caledonian gallinule (Porphyrio kukwiedei)
 North Island takahē (Porphyrio mantelli)
 Marquesas swamphen (Porphyrio paepae)
 Hodgens' waterhen (Tribonyx hodgenorum)
 Saint Helena crake (Zapornia astrictocarpus)
 Kosrae crake (Zapornia monasa)
 Tahiti crake (Zapornia nigra)
 Laysan rail (Zapornia palmeri)
 Hawaiian rail (Zapornia sandwichensis)

Bộ Passeriformes

 Họ Acanthisittidae
 Lyall's wren (Traversia lyalli)
 Bushwren (Xenicus longipes)
 Họ Acanthizidae
 Lord Howe gerygone (Gerygone insularis)
 Họ Acrocephalidae
 Mangareva reed warbler (Acrocephalus astrolabii)
 Nightingale reed warbler (Acrocephalus luscinius)
 Garrett's reed warbler (Acrocephalus musae)
 Aguiguan reed warbler (Acrocephalus nijoi)
 Pagan reed warbler (Acrocephalus yamashinae)
 Họ Callaeatidae
 Huia (Heteralocha acutirostris)
 Họ Fringillidae
 Oahu 'akialoa (Akialoa ellisiana)
 Maui Nui 'akialoa (Akialoa lanaiensis)
 Lesser ʻakialoa (Akialoa obscura)
 Kauaʻi ʻakialoa (Akialoa stejnegeri)
 Bonin grosbeak (Carpodacus ferreorostris or Chaunoproctus ferreorostris)
 Kona grosbeak (Chloridops kona)
 ʻUla-ʻai-hawane (Ciridops anna)
 Black mamo (Drepanis funerea)
 Hawaii mamo (Drepanis pacifica)
 Lāna'i hookbill (Dysmorodrepanis munroi)
 Oahu 'akialoa (Hemignathus ellisianus)
 Oʻahu nukupuʻu (Hemignathus lucidus)
 Lesser ʻakialoa (Hemignathus obscurus)
 Greater ʻamakihi (Hemignathus sagittirostris)
 Laysan honeycreeper (Himatione fraithii)
 Oʻahu ʻakepa (Loxops wolstenholmei)
 Kākāwahie (Paroreomyza flammea)
 Lesser koa finch (Rhodacanthis flaviceps)
 Greater koa finch (Rhodacanthis palmeri)
 Greater ʻamakihi (Viridonia sagittirostris)
 Họ Icteridae
 Slender-billed grackle (Quiscalus palustris)
 Họ Locustellidae
 Chatham fernbird (Poodytes rufescens)
 Họ Meliphagidae
 Chatham bellbird (Anthornis melanocephala)
 Họ Mohoidae
 Kioea (Chaetoptila angustipluma)
 Oʻahu ʻōʻō (Moho apicalis)
 Bishop's ʻōʻō (Moho bishopi)
 Kauaʻi ʻōʻō (Moho braccatus)
 Hawaiʻi ʻōʻō (Moho nobilis)
 Họ Monarchidae
 Guam flycatcher (Myiagra freycineti)
 Eiao monarch (Pomarea fluxa)
 Nuku Hiva monarch (Pomarea nukuhivae)
 Maupiti monarch (Pomarea pomarea)
 Họ Passerellidae
 Bermuda towhee (Pipilo naufragus)
 Họ Ploceidae
 Réunion fody (Foudia delloni)
 Họ Sturnidae
 Kosrae starling (Aplonis corvina)
 Tasman starling (Aplonis fusca)
 Mauke starling (Aplonis mavornata)
 Raiatea starling (Aplonis ulietensis)
 Hoopoe starling (Fregilupus varius)
 Rodrigues starling (Necropsar rodericanus)
 Họ Sylviidae
 Chatham fernbird (Bowdleria rufescens)
 Aldabra brush warbler (Nesillas aldabrana)
 Họ Turdidae
 Kāmaʻo (Myadestes myadestinus)
 ʻĀmaui (Myadestes woahensis)
 Grand Cayman thrush (Turdus ravidus)
 Bonin thrush (Zoothera terrestris)
 Họ Turnagridae
 South Island piopio (Turnagra capensis)
 North Island piopio (Turnagra tanagra)
 Họ Tyrannidae
 San Cristóbal flycatcher (Pyrocephalus dubius)
 Họ Zosteropidae
 Bridled white-eye (Zosterops conspicillatus)
 Marianne white-eye (Zosterops semiflavus)
 Robust white-eye (Zosterops strenuus)

Bộ Pelecaniformes

 Họ Ardeidae
 New Zealand bittern (Ixobrychus novaezelandiae)
 Bermuda night heron (Nyctanassa carcinocatactes)
 Réunion night heron (Nycticorax duboisi)
 Mauritius night heron (Nycticorax mauritianus)
 Rodrigues night heron (Nycticorax megacephalus)
 Họ Threskiornithidae
 Réunion ibis (Threskiornis solitarius)

Bộ Piciformes

 Họ Picidae
 Bermuda flicker (Colaptes oceanicus)

Bộ Podicipediformes

 Họ Podicipedidae
 Colombian grebe (Podiceps andinus)
 Atitlán grebe (Podilymbus gigas)
 Alaotra grebe (Tachybaptus rufolavatus)

Bộ Procellariiformes

 Họ Procellariidae
 Olson's petrel (Bulweria bifax)
 Saint Helena petrel (Pterodroma rupinarum)

Bộ Psittaciformes

 Họ Nestoridae
 Norfolk kaka (Nestor productus)
 Họ Psittacidae
 Martinique amazon (Amazona martinicana)
 Guadeloupe amazon (Amazona violacea)
 Cuban macaw (Ara tricolor)
 Carolina parakeet (Conuropsis carolinensis)
 Society parakeet (Cyanoramphus ulietanus)
 Black-fronted parakeet (Cyanoramphus zealandicus)
 Oceanic eclectus parrot (Eclectus infectus)
 Mascarene grey parakeet (Lophopsittacus bensoni)
 Broad-billed parrot (Lophopsittacus mauritianus)
 Mascarene parrot (Mascarinus mascarin)
 Rodrigues parrot (Necropsittacus rodricanus)
 Paradise parrot (Psephotellus pulcherrimus)
 Guadeloupe parakeet (Psittacara labati)
 Newton's parakeet (Psittacula exsul)
 Seychelles parakeet (Psittacula wardi)

Bộ Strigiformes

 Họ Strigidae
 Bermuda saw-whet owl (Aegolius gradyi)
 Réunion scops owl (Mascarenotus grucheti)
 Rodrigues scops owl (Mascarenotus murivorus)
 Mauritius scops owl (Mascarenotus sauzieri)
 Laughing owl (Sceloglaux albifacies)

Bộ Struthioniformes

 Họ Casuariidae
 King Island emu (Dromaius novaehollandiae minor)
 Kangaroo Island emu (Dromaius novaehollandiae baudinianus)
 Tasmanian emu (Dromaius novaehollandiae diemenensis)

Bộ Suliformes

 Họ Phalacrocoracidae
 Spectacled cormorant (Phalacrocorax perspicillatus)

Cephalaspidomorphi

Bộ Petromyzontiformes

 Họ Petromyzontidae
 Eudontomyzon sp. nov. 'migratory'

Lớp Mammalia

Bộ Carnivora

 Họ Canidae
 Falkland Islands wolf (Dusicyon australis)
 Dusicyon avus
 Japanese Wolf
 Hokkaido Wolf
 Họ Felidae
 Bali Tiger
 Caspian Tiger
 Java Tiger
 Họ Eupleridae
 Cryptoprocta spelea
 Họ Mustelidae
 Sea mink (Neogale macrodon)
 Họ Otariidae
 Japanese sea lion (Zalophus japonicus)
 Họ Phocidae
 Caribbean monk seal (Neomonachus tropicalis)
 Họ Ursidae
 Atlas Bear

Bộ Artiodactyla

 Họ Bovidae
 Aurochs (Bos primigenius)
 Queen of Sheba's gazelle (Gazella bilkis)
 Bluebuck (Hippotragus leucophaeus)
 Carpathian wisent
 Caucasian wisent
 Họ Cervidae
 Schomburgk's deer (Rucervus schomburgki)
 Họ Equidae
 Quagga
 Họ Hippopotamidae
 Malagasy hippopotamus (Hippopotamus lemerlei)
 Malagasy pygmy hippopotamus (Choeropsis madagascariensis)

Bộ Chiroptera

 Họ Vespertilionidae
 Christmas Island pipistrelle (Pipistrellus murrayi)
Lord Howe long-eared bat (Nyctophilus howensis)
Bonin Pipistrelle (Pipistrellus sturdeei)
 Họ Pteropodidae
 Dusky flying fox (Pteropus forensic)
 Large Palau flying fox (Pteropus pilosus)
 Large Samoan flying fox (Pteropus coxi)
 Small Mauritian flying fox (Pteropus subniger)
 Guam flying fox (Pteropus tokudae)

Bộ Dasyuromorphia

 Họ Thylacinidae
 Thylacine (Thylacinus cynocephalus)

Bộ Didelphimorphia

 Họ Didelphidae
 Red-bellied gracile opossum (Cryptonanus ignitus)

Bộ Diprotodontia

 Họ Macropodidae
 Lake Mackay hare-wallaby (Lagorchestes asomatus)
 Eastern hare-wallaby (Lagorchestes leporides)
 Toolache wallaby (Macropus greyi)
 Crescent nail-tail wallaby (Onychogalea lunata)
 Họ Potoroidae
 Desert bettong (Bettongia anhydra)
 Nullarbor dwarf bettong (Bettongia pusilla)
 Desert rat-kangaroo (Caloprymnus campestris)
 Broad-faced potoroo (Potorous platyops)

Bộ Eulipotyphla

 Họ Nesophontidae
 Puerto Rican nesophontes (Nesophontes edithae)
 Atalaye nesophontes (Nesophontes hypomicrus)
 Greater Cuban nesophontes (Nesophontes major)
 Western Cuban nesophontes (Nesophontes micrus)
 St. Michel nesophontes (Nesophontes paramicrus)
 Haitian nesophontes (Nesophontes zamicrus)
 Họ Solenodontidae
 Marcano's solenodon (Solenodon marcanoi)

Bộ Lagomorpha

 Họ Prolagidae
 Sardinian pika (Prolagus sardus)

Bộ Peramelemorphia

 Họ Chaeropodidae
 Pig-footed bandicoot (Chaeropus ecaudatus)
 Họ Peramelidae
 Desert bandicoot (Perameles eremiana)
 Họ Thylacomyidae
 Lesser bilby (Macrotis leucura)

Bộ Primates

 Họ Palaeopropithecidae
 Palaeopropithecus ingens
 Họ Pitheciidae
 Jamaican monkey (Xenothrix mcgregori)

Bộ Rodentia

 Họ Capromyidae
 Cuban coney (Geocapromys columbianus)
 Little Swan Island hutia (Geocapromys thoracatus)
 Imposter hutia (Hexolobodon phenax)
 Montane hutia (Isolobodon montanus)
 Puerto Rican hutia (Isolobodon portoricensis)
 Samaná hutia (Plagiodontia ipnaeum)
 Họ Chinchillidae
 Lagostomus crassus
 Họ Cricetidae
 Candango mouse (Juscelinomys candango)
 Martinique giant rice rat (Megalomys desmarestii)
 Saint Lucia giant rice-rat (Megalomys luciae)
 Galapagos giant rat (Megaoryzomys curioi)
 Anthony's woodrat (Neotoma anthonyi)
 Bunker's woodrat (Neotoma bunkeri)
 San Martín Island woodrat (Neotoma martinensis)
 Darwin's nesoryzomys (Nesoryzomys darwini)
Santa Cruz nesoryzomys (Nesoryzomys indefessus)
Vespucci's rodent (Noronhomys vespuccii)
 St. Vincent colilargo (Oligoryzomys victus)
 Jamaican rice rat (Oryzomys antillarum)
 Oryzomys nelsoni
 Pennatomys nivalis
 Pemberton's deer mouse (Peromyscus pembertoni)
 Họ Echimyidae
 Oriente cave rat (Boromys offella)
 Torre's cave rat (Boromys torrei)
 Hispaniolan edible rat (Brotomys voratus)
 Insular cave rat (Heteropsomys insulans)
 Họ Muridae
White-footed rabbit-rat (Conilurus albipes)
 Capricorn rabbit rat (Conilurus capricornensis)
 Buhler's coryphomys (Coryphomys buehleri)
 Lesser stick-nest rat (Leporillus apicalis)
 Bramble Cay melomys (Melomys rubicola)
 Short-tailed hopping mouse (Notomys amplus)
 Long-tailed hopping mouse (Notomys longicaudatus)
 Big-eared hopping mouse (Notomys macrotis)
 Darling Downs hopping mouse (Notomys mordax)
 Great hopping mouse (Notomys robustus)
 Pseudomys auritus
 Blue-gray mouse (Pseudomys glaucus)
 Gould's mouse (Pseudomys gouldii)
 Maclear's rat (Rattus macleari)
 Bulldog rat (Rattus nativitatis)

Bộ Sirenia

 Họ Dugongidae
 Steller's sea cow (Hydrodamalis gigas)

Lớp Reptilia

Bộ Squamata

 Họ Bolyeridae
 Round Island burrowing boa (Bolyeria multocarinata)
 Họ Cordylidae
 Eastwood's long-tailed seps (Tetradactylus eastwoodae)
 Họ Dipsadidae
 Underwood's mussurana (Clelia errabunda)
 Barbados racer (Erythrolamprus perfuscus)
 Họ Gekkonidae
 Delcourt's giant gecko (Hoplodactylus delcourti)
 Rodrigues day gecko (Phelsuma edwardnewtoni)
 Rodrigues giant day gecko (Phelsuma gigas)
 Họ Scincidae
 Alinea luciae
 Copeoglossum redondae
 Mauritian giant skink (Leiolopisma mauritiana)
 Cape Verde giant skink (Macroscincus coctei)
 Tonga ground skink (Tachygyia microlepis)
 Họ Teiidae
 Ameiva cineracea
 Martinique giant ameiva (Ameiva major)
 Contomastix charrua
 Họ Tropiduridae
 Leiocephalus cuneus
 Navassa curly-tailed lizard (Leiocephalus eremitus)
 Martinique curly-tailed lizard (Leiocephalus herminieri)
 Họ Typhlopidae
 Typhlops cariei

Bộ Testudines

 Họ Testudinidae
 Pinta Island giant tortoise (Chelonoidis abingdonii)
 Floreana Island giant tortoise (Chelonoidis nigra)
 Réunion giant tortoise (Cylindraspis indica)
 Saddle-backed Mauritius giant tortoise (Cylindraspis inepta)
 Domed Rodrigues giant tortoise (Cylindraspis peltastes)
 Domed Mauritius giant tortoise (Cylindraspis triserrata)
 Saddle-backed Rodrigues giant tortoise (Cylindraspis vosmaeri)

Ngành Mollusca

Lớp Bivalvia

Bộ Unionida

 Họ Unionidae
 Coosa elktoe (Alasmidonta mccordi)
 Carolina elktoe (Alasmidonta robusta)
 Ochlockonee arcmussel (Alasmidonta wrightiana)
 Arc-form pearly mussel (Epioblasma arcaeformis)
 Angled riffleshell (Epioblasma biemarginata)
 Arcuate pearly mussel (Epioblasma flexuosa)
 Epioblasma florentina florentina
 Acorn pearly mussel (Epioblasma haysiana)
 Narrow catspaw (Epioblasma lenior)
 Forkshell (Epioblasma lewisii)
 Fine-rayed pearly mussel (Epioblasma personata)
 Nearby pearly mussel (Epioblasma propinqua)
 Sampson's naiad (Epioblasma sampsonii)
 Cumberland leafshell (Epioblasma stewardsonii)
 Epioblasma torulosa gubernaculum
 Epioblasma torulosa torulosa
 Turgid riffle shell (Epioblasma turgidula)
 Germainaia geayi
 Lined pocketbook (Lampsilis binominata)
 Leptodea fragilis (Medionidus mcglameriae)
 Highnut (Pleurobema altum)
 Hazel pigtoe (Pleurobema avellanum)
 Scioto pigtoe (Pleurobema bournianum)
 Yellow pigtoe (Pleurobema flavidulum)
 Brown pigtoe (Pleurobema hagleri)
 Georgia pigtoe (Pleurobema hanleyianum)
 Alabama pigtoe (Pleurobema johannis)
 Coosa pigtoe (Pleurobema murrayense)
 Longnut (Pleurobema nucleopsis)
 Dark pigtoe (Pleurobema rubellum)
 Heavy pigtoe (Pleurobema taitianum)
 Alabama clubshell (Pleurobema troschelianum)
 True pigtoe (Pleurobema verum)
 Unio cariei
 Unio madagascariensis
 Unio malgachensis

Lớp Gastropoda

Architaenioglossa

 Họ Cyclophoridae
 Cyclophorus horridulum
 Cyclosurus mariei
 Họ Diplommatinidae
 Plectostoma sciaphilum
 Họ Neocyclotidae
 Amphicyclotulus guadeloupensis
 Incerticyclus cinereus
 Incerticyclus martinicensis

Hygrophila

 Họ Physidae
 Fish Lake physa (Physella microstriata)
 Họ Planorbidae
 Shoal sprite (Amphigyra alabamensis)
 Neoplanorbis carinatus
 Neoplanorbis smithi
 Neoplanorbis umbilicatus
 Acorn ramshorn (Planorbella multivolvis)

Littorinimorpha

 Họ Hydrobiidae
 Angrobia dulvertonensis
 Beddomeia tumida
 Belgrandiella intermedia
 Bythinella intermedia
 Cahaba pebblesnail (Clappia cahabensis)
 Clappia umbilicata
 Graecoanatolica macedonica
 Littoridina gaudichaudii
 Ohridohauffenia drimica
 Posticobia norfolkensis
 Corded purg (Pyrgulopsis nevadensis)
 Pyrgulopsis olivacea
 Reverse pebblesnail (Somatogyrus alcoviensis)
 Ouachita pebblesnail (Somatogyrus amnicoloides)
 Thick-lipped pebblesnail (Somatogyrus crassilabris)
 Channeled pebblesnail (Somatogyrus wheeleri)
 Họ Littorinidae
 Littoraria flammea
 Họ Pomatiidae
 Tropidophora desmazuresi
 Tropidophora semilineata

Patellogastropoda

 Họ Lottiidae
 Lottia alveus
 Họ Nacellidae
 Collisella edmitchelli

Sorbeoconcha

 Họ Pleuroceridae
 Boulder snail (Athearnia crassa)
 Short-spired elimia (Elimia brevis)
 Closed elimia (Elimia clausa)
 Elimia fusiformis
 Elimia gibbera
 High-spired elimia (Elimia hartmaniana)
 Constricted elimia (Elimia impressa)
 Hearty elimia (Elimia jonesi)
 Elimia lachryma
 Ribbed elimia (Elimia laeta)
 Elimia macglameriana
 Rough-lined elimia (Elimia pilsbryi)
 Pupa elimia (Elimia pupaeformis)
 Pygmy elimia (Elimia pygmaea)
 Cobble elimia (Elimia vanuxemiana)
 Puzzle elimia (Elimia varians)
 Excised slitshell (Gyrotoma excisa)
 Striate slitshell (Gyrotoma lewisii)
 Pagoda slitshell (Gyrotoma pagoda)
 Ribbed slitshell (Gyrotoma pumila)
 Pyramid slitshell (Gyrotoma pyramidata)
 Round slitshell (Gyrotoma walkeri)
 Agate rocksnail (Leptoxis clipeata)
 Oblong rocksnail (Leptoxis compacta)
 Interrupted rocksnail (Leptoxis foremanii)
 Maiden rocksnail (Leptoxis formosa)
 Rotund rocksnail (Leptoxis ligata)
 Lyrate rocksnail (Leptoxis lirata)
 Bigmouth rocksnail (Leptoxis occultata)
 Coosa rocksnail (Leptoxis showalterii)
 Leptoxis torrefacta
 Striped rocksnail (Leptoxis vittata)

Stylommatophora

Giới Thực vật

Ngành Bryophyta

Lớp Bryopsida

Bộ Bryales

 Họ Brachytheciaceae
 Flabellidium spinosum
 Họ Neckeraceae
 Neomacounia nitida

Lớp Marchantiopsida

Ngành Polypodiophyta

Lớp Polypodiopsida

Bộ Polypodiales

 Họ Pteridaceae
 Adiantum lianxianense
 Dryopteris ascensionis

Ngành Rhodophyta

Lớp Florideophyceae

Bộ Ceramiales

 Họ Delesseriaceae
 Vanvoorstia bennettiana

Ngành Tracheophyta

Lớp Liliopsida

Bộ Cyperales

 Họ Cyperaceae
 Cyperus rockii
 Họ Gramineae
 Cenchrus agrimonioides var. laysanensis
 Sporobolus durus

Lớp Magnoliopsida

Bộ Apiales

 Họ Umbelliferae
 Sanicula kauaiensis

Bộ Asterales

 Họ Compositae
 Argyroxiphium virescens
 Commidendrum gummiferum
 Commidendrum robustum ssp. gummiferum
 Delilia inelegans
 Fitchia mangarevensis
 Pluchea glutinosa
 Psiadia schweinfurthii

Bộ Campanulales

 Họ Campanulaceae
 Clermontia multiflora
 Cyanea arborea
 Cyanea comata
 Cyanea copelandii ssp. copelandii
 Cyanea cylindrocalyx
 Cyanea dolichopoda
 Cyanea eleeleensis
 Cyanea giffardii
 Cyanea linearifolia
 Cyanea marksii
 Cyanea mauiensis
 Cyanea minutiflora
 Cyanea parvifolia
 Cyanea pohaku
 Cyanea pycnocarpa
 Cyanea quercifolia
 Cyanea sessilifolia
 Cyanea superba ssp. regina
 Delissea niihauensis
 Delissea subcordata
 Delissea undulata ssp. kauaiensis
 Delissea undulata ssp. niihauensis

Bộ Caryophyllales

 Họ Amaranthaceae
 Achyranthes atollensis
 Blutaparon rigidum
 Họ Caryophyllaceae
 Schiedea amplexicaulis

Bộ Celastrales

 Họ Aquifoliaceae
 Ilex gardneriana
 Ilex ternatiflora

Bộ Dipsacales

 Họ Valerianaceae
 Valerianella affinis

Bộ Ebenales

 Họ Sapotaceae
 Chrysophyllum januariense
 Madhuca insignis
 Pouteria stenophylla
 Pradosia argentea
 Pradosia glaziovii
 Pradosia mutisii

Bộ Euphorbiales

 Họ Euphorbiaceae
 Acalypha rubrinervis
 Acalypha wilderi
 Chamaesyce celastroides var. tomentella
 Chamaesyce remyi var. hanaleiensis
 Cnidoscolus fragrans

Bộ Fabales

 Họ Leguminosae
 Astragalus nitidiflorus
 Crudia zeylanica
 Cynometra beddomei
 Erythrina schliebenii
 Ormosia howii
 Streblorrhiza speciosa

Bộ Gentianales

 Họ Apocynaceae
 Neisosperma brownii
 Ochrosia nukuhivensis
 Ochrosia tahitensis

Bộ Lamiales

 Họ Boraginaceae
 Heliotropium pannifolium

Bộ Laurales

 Họ Hernandiaceae
 Hernandia drakeana

Bộ Malvales

 Họ Malvaceae
 Hibiscadelphus bombycinus
 Hibiscadelphus crucibracteatus
 Hibiscadelphus wilderianus
 Kokia lanceolata
 Họ Sterculiaceae
 Byttneria ivorensis
 Sterculia khasiana
 Trochetiopsis melanoxylon

Bộ Myrtales

 Họ Myrtaceae
 Campomanesia lundiana
 Gomidesia cambessedeana
 Myrcia skeldingii
 Psidium dumetorum
 Xanthostemon sebertii
 Họ Thymelaeaceae
 Wikstroemia hanalei
 Wikstroemia skottsbergiana
 Wikstroemia villosa

Bộ Proteales

 Họ Proteaceae
 Stenocarpus dumbeensis

Bộ Rhamnales

 Họ Rhamnaceae
 Nesiota elliptica

Bộ Rosales

 Họ Chrysobalanaceae
 Licania caldasiana
 Họ Cunoniaceae
 Weinmannia spiraeoides
 Họ Rosaceae
 Acaena exigua

Bộ Gentianales

 Họ Rubiaceae
 Coffea lemblinii
 Corynanthe brachythyrsus (syn. Pausinystalia brachythyrsum)
 Guettarda retusa
 Oldenlandia adscensionis
 Wendlandia angustifolia

Bộ Santalales
 Họ Santalaceae
 Santalum fernandezianum

Bộ Sapindales

 Họ Rutaceae
 Galipea ossana
 Melicope cruciata
 Melicope haleakalae
 Melicope macropus
 Melicope nealae
 Melicope obovata
 Pelea obovata
 Họ Sapindaceae
 Cupaniopsis crassivalvis
 Otophora unilocularis

Bộ Scrophulariales

 Họ Gesneriaceae
 Cyrtandra olona

Bộ Theales

 Họ Dipterocarpaceae
 Dipterocarpus cinereus
 Hopea shingkeng

Bộ Violales

 Họ Begoniaceae
 Begonia eiromischa
 Họ Flacourtiaceae
 Casearia quinduensis
 Casearia tinifolia
 Ryania speciosa var. mutisii

Tham khảo

 IUCN 2009. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2009.2 <www.iucnredlist.org>. Source of the above list [Downloaded on 29 January 2010]:

Sách đỏ IUCN
Sách đỏ
Loài tuyệt chủng
Danh sách


title: Oligostigma purifactalis

text:
Oligostigma purifactalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Oligostigma


title: Syndipnus alaskensis

text:
Syndipnus alaskensis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Syndipnus


title: Itame semicanaria

text:
Itame semicanaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Itame


title: Afroarctia bergeri

text:
Afroarctia bergeri là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Afroarctia


title: Cryphia rubellina

text:
Cryphia rubellina là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cryphia


title: Hệ động vật Azerbaijan

text:
Hệ động vật Azerbaijan (Fauna of Azerbaijan) hay Vương quốc động vật ở Azerbaijan (Animal kingdom of Azerbaijan) là tổng thể các loài động vật sinh sống và phân bố ở Azerbaijan (A-déc-bai-dan) hợp thành hệ động vật của quốc gia vùng Trung Á này. Hệ động vật Azerbaijan là một bộ phận hợp thành của hệ động vật châu Á và cả hệ động vật châu Âu, đến lượt mình, nó đề cập đến sự đa dạng của các loại động vật khác nhau, cư trú và sinh sống trên một vùng đất hoặc vùng nước xác định ở Azerbaijan. Về đại thể Azerbaijan có một hệ động vật phong phú và đa dạng. Động vật ở Azerbaijan rất phong phú một phần do sự đa dạng của các khu vực phức hợp thiên nhiên của nó.

Có 97 loài động vật có vú, với 357 loài chim chóc, có 67 loài bò sát và lưỡng cư, có khoảng 97 loài cá và hơn 15.000 loài động vật không xương sống ở Azerbaijan. Biểu tượng động vật (Quốc thú) ở Azerbaijan là ngựa Karabakh hay ngựa Azerbaijan (tiếng Azerbaijan: Qarabağ Atı) là một loại ngựa núi và ngựa cưỡi chỉ có thể tìm thấy ở trên thảo nguyên núi đá của Azerbaijan và chỉ có thể tìm thấy ở đây. Đây là một trong những giống ngựa cổ xưa nhất, có nguồn gốc từ thời cổ đại, nổi tiếng về tính khí tốt, tốc độ, quý phái và thông minh. Giống ngựa được này phát triển ở khu vực Karabakh vào thế kỷ thứ 5 và được đặt gọi theo tên của nó

Tổng quan

Azerbaijan có chín trong mười một vùng khí hậu. Đây là quốc gia khô cằn, khô và khí hậu cận nhiệt đới với mùa hè nóng và mùa đông ôn hoà. Nhiệt độ thay đổi theo mùa và theo vùng. Ở vùng đất thấp phía tây nam, nhiệt độ trung bình là  và mùa đông và  vào mùa hè — dù nhiệt độ tối đa thông thường ban ngày có thể tới . Ở những rặng núi phía bác và phía tây nhiệt độ trung bình  vào mùa hè và  vào mùa đông. Lượng mưa hàng năm trên hầu hết đất nước thay đổi trong khoảng từ  tới  và nói chung ở mức thấp nhất phía đông bắc. Tuy nhiên, ở vùng viễn đông nam khí hậu ẩm hơn và lượng mưa hàng năm có thể cao tới . Trên hầu hết đất nước, những giai đoạn ẩm nhất là vào mùa xuân và mùa thu, mùa hè khô nhất.

Các báo cáo đầu tiên về sự phong phú và đa dạng của đời sống động vật ở Azerbaijan (Sinh vật hoang dã ở Azerbaijan) có thể được tìm thấy trong ghi chú du lịch của những du khách phương Đông. Hình khắc động vật trên các di tích kiến trúc, các tảng đá cổ và đá tồn tại cho đến thời điểm hiện tại. Thông tin đầu tiên về vương quốc động vật Azerbaijan được thu thập trong các chuyến thăm của các nhà tự nhiên học đến Azerbaijan vào thế kỷ 17. Không giống như động vật, khái niệm giới động vật không chỉ bao gồm các loại động vật mà còn bao gồm cả số lượng các loài cá thể đơn lẻ.

Môi trường sống tự nhiên của các loại động vật rất khác nhau trong quốc gia này. Một số loài sống trong các khu vực hạn chế đặc biệt (các vùng hồ, các vùng và khu vực miền núi) trong khi một số khác lại lan rộng và sống rải rác khắp cả nước. Ví dụ như các loại chim bộ Sẻ có thể được tìm thấy ở bất cứ đâu trên lãnh thổ Azerbaijan. Những loài ký sinh trùng Động vật nguyên sinh cũng được ghi nhận ở tất cả các vùng của đất nước này, tùy thuộc vào môi trường sống tự nhiên của động vật mang chúng (những động vật mang mầm bệnh, hay vật chủ, vật trung gian truyền bệnh như trâu bò, gia súc, gia cầm...).

Trong số động vật có vú, linh dương Jeyran cư trú ở các vùng đồng bằng, Sơn dương Tây Kavkaz (dê Caucasian) chủ yếu ở các khu vực Caucasus, hầu hết các loài chim đều có thể tìm thấy trong rừng, một số sinh sống trong các lưu vực nước, loài hổ từng được ghi nhận là sinh sống nơi đây. Côn trùng gây hại có trên các cánh đồng nông nghiệp khác nhau, trong khi những loài khác chỉ sinh sống ở những khu sinh thái nhất định. Một số khu vực bảo quản thiên nhiên đã được hình thành và các quy tắc săn bắt được đưa ra có hiệu lực để bảo vệ động vật lông thú và có thú móng guốc ở Azerbaijan.

Nguồn lợi động vật phong phú ở đây đã được cư dân khai thác, chủ yếu dùng làm thực phẩm (thịt tươi, thịt hộp, trứng, bơ), làm nguyên liệu trong công nghiệp (lông, da, sừng và dầu mỡ từ động vật). Con người sử dụng động vật làm sức lao động trong nông nghiệp với nhiều loài được thuần hóa làm súc vật lao động. Đồng thời thuốc, nước hoa, phân bón và thức ăn gia súc được sản xuất từ các sản phẩm của động vật. Hiện nay, một số loài động vật ở Azerbaijan đang có nguy cơ tuyệt chủng vì các mối đe dọa từ môi trường thay đổi hoặc động vật ăn thịt. Những con vật này được đưa vào Sách Đỏ của Azerbaijan. Sách Đỏ hiện nay bao gồm 108 loài động vật (14 loài thú, 36 loài chim, 13 loài bò sát và lưỡng cư, 5 loài chim và 40 loài côn trùng).

Loài thú
Azerbaijan có con số loài thú cao nhất ở hệ động vật châu Âu. Khoảng 107 loài động vật có vú đã được ghi nhận ở Azerbaijan, trong đó có ba loài độc nhất (loài đặc hữu). Các loài phổ biến là dê Caucasus và Sơn dương Tây Kavkaz sống ở vùng Nakhichevan và sườn phía tây của vùng Caucasus thuộc vùng Balakan, Qabala, Zaqatala và Ismayilli. Linh dương Jeyran là một trong những loài quý hiếm và nhanh nhất ở vùng Caucasus. Những loài này chỉ có thể tìm thấy ở khu bảo tồn bang Shirvan, Bendovan và Korchay của Azerbaijan. Vào năm 2014, 150 con linh dương đã được tái du nhập loài lại lãnh thổ lịch sử của chúng trong khuôn khổ dự án 4 năm "Tái du nhập linh dương về các khu vực sinh sống lịch sử của chúng ở Caucasus".

Dê núi Caucasus thường được tìm thấy ở những vùng cao của Caucasus, nơi không khí rất loãng và hiếm khi tìm thấy những kẻ săn mồi. So với dê nhà thì bộ lông của dê Caucasus rất dày và nhờ đó loài vật này thích nghi tốt với nhiệt độ thấp của vùng núi cao. Cừu núi Caucasus (Ovis orientalis gmelini) là một loại cừu hoang dã có ngoại hình lớn hơn và cơ bắp, cứng cáp hơn cừu nhà, chúng thích vùng đồng bằng, nơi chúng có thể kiếm ăn quanh năm. Những kẻ leo núi nhanh nhẹn này có đôi chân dài và cơ bắp săn chắc. Nhờ khả năng này mà chúng có thể chạy rất nhanh.

Báo Caucasian (Panthera pardus tulliana) là  một trong những loài động vật quý hiếm nhất trên thế giới, sinh sống ở phía nam dãy núi Kavkaz, dãy Zangezur và dãy núi Talish ở Azerbaijan, loài báo này đang bị đe dọa tuyệt chủng vì bị săn bắt trái phép, do con người làm phiền nhiễu. Quỹ Động vật Hoang dã Thế giới đã tuyên bố rằng những loài động vật này là một trong những loài cực kỳ nguy cấp ở Dãy núi Caucasus. Hổ Caspi hay còn gọi là hổ Hyrcanian từng được tìm thấy ở Azerbaijan cho đến cuối những năm 1950. Nhưng nó đã tuyệt chủng hơn 40 năm trước. Điều tra khoa học trong lĩnh vực này đã chứng minh rằng hổ Caspi và hổ Siberia chỉ được phân biệt bằng một ký tự mã di truyền. Những con hổ Caspi cuối cùng được nhìn thấy ở chân núi Talysh và lưu vực sông Lenkoran nằm ở phía nam Azerbaijan vào năm 1964.

Hệ động vật của Đại Caucasus là ranh giới tự nhiên ở phía bắc của Azerbaijan rất phong phú bao gồm các loài động vật có vú như linh miêu, gấu nâu Caucasia, mèo rừng châu Á, lửng châu Âu, chuồn Marten đá, hươu đỏ, hoẵng châu Âu và dê hoang dã, Sơn dương Đông Kavkaz, sóc Caucasia, chuột đồng, chuột chù Daghestan. Khu bảo tồn thiên nhiên Ismayilli gần quận Gebele của Azerbaijan là một trong những nơi có thể nhìn thấy những con dê hoang. Mèo rừng châu Á, mèo rừng và lợn rừng sống trong rừng Samur, nằm ở bờ biển Caspi gần biên giới Nga. Cộng hòa tự trị Nakhchevan của Azerbaijan có một số loài bò sát và động vật có vú quý hiếm. Các loài phổ biến hơn như chuột Macedonia, loài jirds Vinogradov và Ba Tư, chuột chũi Transcaucasia. Mèo Pallas là động vật quý hiếm nhất trong khu vực này.

Vườn quốc gia Absheron nằm ở Bán đảo Absheron, nổi tiếng với linh dương và hải cẩu Caspi. Những chú chuột đồng năm ngón, những chú chuột đồng, chuột đồng xám lùn là những loài phổ biến ở lãnh thổ Baku-thủ đô của Azerbaijan. Các cư dân tự nhiên của các công viên quốc gia Gobustan, Kyzylagach và Shirvan là chó rừng, chó sói, cáo, mèo cẩm thạch, thỏ rừng, ếch mương khổng lồ, những đàn chim di cư khổng lồ, mèo rừng, chó rừng lông vàng, lợn rừng, chuột chù nước Á Âu. Dãy núi Talysh của Azerbaijan được bao phủ bởi những khu rừng rậm rạp, nơi thường gặp chuột cống Caspi, chuột thông Schelkovikov và chuột đồng Hyrcanian, nhím bụng trắng phương nam, chuột chũi Levantine, chuột barbastelle phía tây, chuột đồng thảo nguyên và chuột đồng Biển Đen, và nhím có mào Ấn Độ.

Hệ chim

Azerbaijan vô cùng phong phú về hệ chim. Danh sách các loài chim của Azerbaijan (bao gồm chim định cư, di cư và chim bay qua Azerbaijan) bao gồm hơn 370 loài (trong đó có ít nhất 9 loài là quý hiếm).  Với hơn 363 loài chim được ghi nhận từ khoảng 60 họ, từ các loài chim lớn như kền kền, đại bàng, hồng hạc, bồ nông, sếu đến các loại chim nhỏ sặc sỡ khác nhau như chim ăn ong, chim đầu rìu, chim công, chim nhỏ, cũng như như gà nước và thủy cầm bao gồm vịt, ngỗng và thiên nga. Khoảng 40% các loài sống quanh năm ở Azerbaijan trong đó có 27% ở luôn tại đó vào mùa đông và có 10% di cư qua đường di cư. Một trong những loài chim truyền cảm hứng nhất là đại bàng vàng sống chủ yếu ở các vùng núi như Nakhchivan. Theo ước tính 1990-1996, tổng số Đại bàng vàng ở Azerbaijan không vượt quá 15 cặp làm tổ. Con đại bàng vàng đã được in trên hàng chục con tem và các loại thẻ ở Azerbaijan.

Mùa đông ở Azerbaijan không lạnh và tương đối ôn hòa. Do đó nhiều loài chim từ phía bắc di cư đến đây vào mùa đông. Các loài chim nước như thiên nga, ngỗng, vịt trời, hồng hạc, và những loài chim lội nước như chim đuôi đen Godwit, curlews và snipes thường thu thập ở các vùng đầm lầy, ven biển và nội địa của Azerbaijan. Có thể tìm thấy Mòng biển đen đầu đen và lớn dọc theo bờ biển. Vào mùa đông, một số loài chim nhỏ từ phía bắc cũng chọn Azerbaijan để trú đông. Hầu hết các loài chim của vùng núi cao, như Redstart của Guldenstadt và Great Rosefinch di chuyển đến các thung lũng sông để trú đông. Vào tháng Hai, chim nước và chim biển di chuyển lên phía bắc, thiên nga thì đến sớm từ phương nam.

Theo tính toán mùa xuân hè năm 1993, số lượng chim Vịt cẩm thạch làm tổ trong mỗi hồ Sarisu và hồ Aggol là 200 cá thể. Vào đầu năm 1995, 54 loài vịt cẩm thạch đã được ghi nhận trong các cuộc tụ tập của vịt sông trong các lưu vực nước giữa các cột Lopatin và Akusha của khu bảo tồn Kyzylagach. Thiên nga trắng được tìm thấy trong khu bảo tồn Kyzylagach trên bờ biển Caspi. Trong các lưu vực nước của đồng bằng Mil và đồng bằng Samur-Davachi. Trong cuộc điều tra dân số mùa xuân năm 1993, các loài chim làm tổ ở Sarisu, Aggol, khu bảo tồn Shirvan đã được ghi lại. Đặc biệt là ở hồ Agzibir (cảng Devechi)-hơn 10 cặp. Theo tính toán năm 1993, số lượng thiên nga trú đông ở Azerbaijan là hơn 3200 cá thể. Hồng hạc sinh sống trong vịnh Kyzylagach năm 1933-1934 là hơn 20.000 cá thể vào mùa đông, vào tháng 12 năm 1956 thì là 5.000 cá thể, vào tháng 2 năm 1957 sau khi sương muối nghiêm trọng thì lên tới 400 cá thể, vào năm 1976-1977 còn khoảng 200 cá thể, vào năm 1979  lúc tháng 1 thì còn 200 cá thể, năm 1982 thì còn 150, năm 1993-800, năm 1994-2.800 con chim đã được quan sát.

Hệ cá

Các lưu vực nước ngọt của nước này và Biển Caspi có tới 97 loài cá trong đó tám loài được đưa vào Danh sách được bảo vệ và bảy loài đã trở nên phổ biến. Ngoài ra còn có hơn 15 nghìn loài động vật không xương sống ở Azerbaijan. Hầu hết có thể tìm thấy ở sông Kur, xung quanh các hồ, cũng như trong hồ chứa nước Mingechevir. Hầu hết các loài cá là loài cá di cư (lúc nhỏ lớn lên trong nước biển và di cư đến nước ngọt để sinh sản sau khi đạt đến độ trưởng thành). Các loài cá có giá trị nhất có thể là cá hồi, cá tầm, cá tầm sao và cá tầm Beluga.

Các loài Aspius, Chalcalburnus và cá chình cũng là cá di cư. Thịt cá hồi và caviar rất có giá trị. Trong lịch sử ban đầu của Azerbaijan, cá tầm thường bị nhầm lẫn với quái vật biển. Cá đuối Korean cũng là cá sông sống ở sông Kura và sông Araz, các con sông vùng Lankaran, hồ chứa nước Mingachevir. Cả hai đều có thể được tìm thấy ở khu vực Azerbaijan của Biển Caspi từ bán đảo Absheron đến vùng Astara. Mẫu vật cổ nhất của chúng được tìm thấy dưới sông là 5 năm tuổi với chiều dài 150 mm và nặng 25,4 gam.

Tham khảo

 "Azerbaijan - Fauna". Azerbaijan.az. Archived from the original on ngày 11 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2018.
 "Azerbaijan - Fauna". azerbaijan.az. Archived from the original on ngày 11 tháng 11 năm 2017. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2018.
 Nazarli, Amina. "Population of gazelles increasing in Azerbaijan". Azernews.az. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2014.
 "Azerbaijan Nature: brief description of flora and fauna of the country". Advantour.com. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2018.
 Nataly Y. Snegovaya (2007). "Two New Harvestman Species from Lenkoran, Azerbaijan (Arachnida: Opiliones: Phalangiidae)" (PDF). Bulletin of the British Arachnological Society. 14 (2): 88–92.

Hệ động vật
Môi trường Azerbaijan
Động vật Azerbaijan


title: Argyractoides catenalis

text:
Argyractoides catenalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Argyractoides


title: Magnesi iodide

text:
Magnesi iodide hay magnesi điodide là tên của hợp chất hóa học vô cơ có công thức là MgI2. Trong điều kiện bình thường nó là một chất rắn màu trắng sẽ hóa nâu khi tiếp xúc với không khí và ánh sáng. Các hydrat khác của nó có công thức tổng quát là MgI2(H2O)x. Những muối này là halogen ion điển hình, hòa tan trong nước.

Sử dụng
Magnesi iodide (khan) có ít giá trị về mặt thương mại, nhưng có thể được sử dụng để pha chế các hợp chất để tổng hợp các chất hữu cơ.

Điều chế
Magnesi iodide có thể được điều chế từ magie oxit, magie hydroxide và magie cacbonat bằng cách phản ứng với hydro iodide:
MgO + 2HI → MgI2 + H2O
Mg(OH)2 + 2HI → MgI2 + 2H2O
MgCO3 + 2HI → MgI2 + CO2↑+ H2O

Phản ứng
Magnesi iodide ổn định ở nhiệt độ cao dưới khí quyển chứa hydro, nhưng phân hủy trong không khí ở nhiệt độ bình thường, chuyển màu nâu từ việc giải phóng iod. Khi đun nóng trong không khí, nó phân hủy hoàn toàn thành magnesi oxit.

Một phương pháp để điều chế MgI2 là trộn iod bột nguyên chất và magnesi kim loại. Để có MgI2 khan, phản ứng nên được tiến hành ở môi trường chân không; dietyl ete khô có thể được sử dụng như một dung môi.

Việc sử dụng magnesi iodide trong phản ứng Baylis-Hillman có khuynh hướng tạo ra các hợp chất (Z)-vinyl.

Hợp chất khác
MgI2 còn tạo một số hợp chất với CO(NH2)2, như MgI2·10CO(NH2)2 là tinh thể nâu sáng.

Tham khảo

Hợp chất magnesi
Muối iodide
Muối halogen của kim loại