title: Cuộc vây hãm Dubrovnik

text:
Cuộc vây hãm Dubrovnik (, Опсада Дубровника) là một cuộc giao tranh quân sự giữa Quân đội Nhân dân Nam Tư (tiếng Serbia-Croatia: Jugoslovenska Narodna Armija, JNA) với lực lượng người Croat bảo vệ thành phố Dubrovnik và khu vực lân cận trong Chiến tranh giành độc lập Croatia. JNA bắt đầu cuộc tiến công vào ngày 1 tháng 10 năm 1991, và đến cuối tháng 10, đã chiếm được hầu như toàn bộ khu vực giữa 2 bán đảo Pelješac và Prevlaka trên bờ Biển Adriatic, ngoại trừ thành phố Dubrovnik. Cuộc vây hãm đi kèm với sự phong tỏa, cấm vận bởi Hải quân Nam Tư, và lên đến đỉnh điểm vào ngày 6 tháng 12 năm 1991. Sự kiện đã kích động sự lên án của quốc tế, và trở thành một thảm họa quan hệ công chúng đối với Serbia và Montenegro, góp phần dẫn đến việc hai quốc gia này bị cô lập về ngoại giao và kinh tế, cũng như sự công nhận của quốc tế đối với Croatia. Vào tháng 5 năm 1992, JNA rút lui về Bosnia và Herzegovina, và bàn giao trang thiết bị, khí tài cho Quân đội Cộng hòa Srpska (VRS). Trong thời gian này, Quân đội Croatia (HV) đã tấn công từ phía tây và đẩy lùi lực lượng JNA/VRS khỏi các khu vực phía đông Dubrovnik, bao gồm cả ở Croatia và Bosnia và Herzegovina, và vào cuối tháng 5 đã liên kết với lực lượng bảo vệ trong thành phố. Giao tranh giữa quân HV và quân Nam Tư ở phía đông Dubrovnik dần dần kết thúc.

Cuộc vây hãm đã dẫn đến cái chết của 194 quân nhân Croatia và 165 quân nhân Quân đội nhân dân Nam Tư, cũng như 82–88 thường dân. Toàn bộ khu vực này đã được HV chiếm lại trong Chiến dịch Hổ và Trận Konavle vào cuối năm 1992. Sự kiện này cũng đã khiến 15.000 người phải di dời, chủ yếu từ Konavle. Trong khi đó, khoảng 16.000 người tị nạn đã được sơ tán khỏi Dubrovnik bằng đường biển, và thành phố được tiếp tế bằng các tàu dân sự. Hơn 11.000 tòa nhà bị hư hại và nhiều ngôi nhà, cơ sở kinh doanh và công trình công cộng bị cướp phá hoặc đốt cháy.

Đây là một phần kế hoạch do Quân đội nhân dân Nam Tư vạch ra nhằm chiếm được khu vực Dubrovnik để rồi tiếp tục tiến về phía tây bắc để liên kết với lực lượng ở phía bắc Dalmatia. Năm 2000, tổng thống Montenegro Milo Đukanović đã xin lỗi về sự kiện này, gây ra phản ứng giận dữ từ các đối thủ chính trị trong nước và từ Serbia. Tòa án Hình sự Quốc tế về Nam Tư cũ (ICTY) đã kết tội hai sĩ quan Nam Tư vì có liên quan đến sự kiện này và giao một người thứ ba cho Serbia truy tố. Bản cáo trạng của ICTY nêu rõ rằng mục đích cuộc vây hãm là để tách Dubrovnik khỏi Croatia và tích hợp vào một quốc gia do người Serb kiểm soát thông qua tuyên bố độc lập không thành công của Cộng hòa Dubrovnik vào ngày 24 tháng 11 năm 1991. Ngoài ra, Montenegro còn kết tội 4 cựu binh sĩ Quân đội nhân dân Nam Tư về tội ngược đãi tù nhân tại trại Morinj. Croatia cũng buộc tội một số cựu sĩ quan Nam Tư và một cựu lãnh đạo người Serb ở Bosnia về tội ác chiến tranh, nhưng chưa có phiên tòa nào được mở.

Bối cảnh

Vào tháng 8 năm 1990, một cuộc nổi dậy nổ ra ở Croatia, tập trung ở các khu vực người Serb chiếm đa số ở Dalmatia, xung quanh thành phố Knin, một phần khu vực Lika, Kordun và Banovina, cũng như một số khu vực ở miền đông Croatia. Những khu vực này sau đó được gọi là Cộng hòa Serbia Krajina (RSK). Sau khi RSK tuyên bố ý định thống nhất với Serbia, Chính phủ Croatia tuyên bố RSK là một tổ chức nổi dậy. Đến tháng 3 năm 1991, xung đột leo thang và Chiến tranh giành độc lập Croatia nổ ra. Tháng 6 năm 1991, Croatia tuyên bố độc lập sau khi Nam Tư tan rã. Các bên sau đó tạm hoãn tuyên bố độc lập trong vòng ba tháng, có hiệu lực vào ngày 8 tháng 10. RSK sau đó bắt đầu một chiến dịch thanh lọc sắc tộc chống lại thường dân người Croat, trục xuất hầu hết những người không phải là người Serb vào đầu năm 1993. Đến tháng 11 năm 1993, dưới 400 người Croat vẫn còn trong Khu vực phía Nam thuộc Khu vực Bảo vệ của Liên hợp quốc, và 1.500 – 2.000 người khác vẫn ở Khu vực phía Bắc.

Khi Quân đội Nhân dân Nam Tư ngày càng ủng hộ RSK và Cảnh sát Croatia đã không thể đối phó được, Vệ binh Quốc gia Croatia (tiếng Croatia: Zbor narodne garde, ZNG) được thành lập vào tháng 5 năm 1991. Vào tháng 11, ZNG được đổi tên thành Quân đội Croatia (tiếng Croatia: Hrvatska vojska, HV). Sự phát triển của quân đội Croatia bị cản trở bởi lệnh cấm vận vũ khí của Liên hợp quốc được đưa ra vào tháng 9, trong khi xung đột quân sự ở Croatia tiếp tục leo thang với Trận Vukovar, bắt đầu vào ngày 26 tháng 8.

Dubrovnik là một thành phố ở phần lãnh thổ phía nam Croatia, nằm bên bờ biển Adriatic. Khu vực này rộng khoảng 979 km vuông, trải dài từ Bán đảo Prevlaka (giáp với Montenegro) đến Bán đảo Peljesac. Lãnh thổ này rất hẹp, đặc biệt là gần Dubrovnik, chỉ rộng khoảng 0.5 đến 15 km. Trung tâm thành phố Dubrovnik có tường bao quanh, được gọi là Khu Phố Cổ, là một địa điểm có các di tích lịch sử và các tòa nhà phần lớn có từ thời Cộng hòa Ragusa và nơi đây đã được đưa vào danh sách Di sản thế giới của UNESCO. Năm 1991, thành phố có dân số khoảng 50.000 người, trong đó 82,4% là người Croat và 6,8% là người Serb.

Mở đầu

Vào giữa năm 1991, các chỉ huy hàng đầu của Quân đội nhân dân Nam Tư  bao gồm Bộ trưởng Quốc phòng Nam Tư, Veljko Kadijević, Tổng tham mưu trưởng Blagoje Adžić và Thứ trưởng Quốc phòng, Stane Brovet  lên kế hoạch cho một cuộc tấn công quân sự vào khu vực Dubrovnik sau đó là một cuộc tấn công tiến về phía tây Hercegovina để liên kết với Quân đoàn 9 Quân đội nhân dân Nam Tư ở phía bắc Dalmatia. Jevrem Cokić đã đệ trình kế hoạch tấn công Dubrovnik lên Adžić để được chấp thuận.

Vào tháng 9 năm 1991, JNA và các nhà lãnh đạo của Montenegro thống nhất cần phải tấn công Dubrovnik để đảm bảo toàn vẹn lãnh thổ của Montenegro, ngăn chặn các cuộc đụng độ sắc tộc và giữ lại Cộng hòa Liên bang Xã hội Chủ nghĩa Nam Tư. Thủ tướng Montenegro Milo Đukanović tuyên bố rằng đường biên giới của Croatia cần được sửa đổi, cho rằng đường biên giới hiện tại là do những người vẽ bản đồ Bolshevik có trình độ học vấn kém. Tuyên truyền, kết hợp với cáo buộc của Pavle Strugar rằng 30.000 quân Croatia và 7.000 kẻ khủng bố và lính đánh thuê người Kurd chuẩn bị tấn công Montenegro và chiếm Vịnh Kotor, khiến nhiều người ở Montenegro tin rằng Croatia đã thực sự bắt đầu một cuộc xâm lược. Tờ báo Pobjeda là nguồn truyền thông quan trọng nhất đã góp phần vào sự lan tỏa của thông tin trên. Vào tháng 7 năm 1991, quan chức cấp cao của Serbia, Mihalj Kertes cho biết tại một cuộc mít tinh chính trị ở Nikšić rằng một nhà nước người Serb sẽ được thành lập ở phía tây Montenegro kéo dài đến sông Neretva với Dubrovnik  đổi tên thành Nikšić-at-Sea  làm thủ đô.

Vào ngày 16 tháng 9 năm 1991, lực lượng JNA được huy động ở Montenegro với lý do tình hình đang xấu đi ở Croatia. Bất chấp lời kêu gọi của Quân đoàn số 2 vào ngày 17 tháng 9, một số lượng đáng kể quân dự bị đã từ chối nhập ngũ. Vào ngày 18 tháng 9, Đukanović đe dọa trừng phạt nghiêm khắc những người đào ngũ và những người từ chối điều động. Việc vận động và tuyên truyền trái ngược với sự đảm bảo của chính quyền liên bang Nam Tư ở Beograd rằng sẽ không có cuộc tấn công nào nhằm vào Dubrovnik. Kế hoạch chiến lược của Quân đội nhân dân Nam Tư nhằm đánh bại Croatia bao gồm một cuộc tấn công cắt phần cực nam của Croatia, bao gồm Dubrovnik, khỏi phần còn lại của đất nước.

Vào ngày 23 tháng 9, pháo binh Quân đội nhân dân Nam Tư tấn công làng Vitaljina ở phía đông Konavle và Brgat, phía đông thành phố Dubrovnik. Hai ngày sau, Hải quân Nam Tư phong tỏa các tuyến đường hàng hải đến Dubrovnik. Vào ngày 26 tháng 9, JNA đã đổi tên Nhóm tác chiến Đông Herzegovina thành Nhóm tác chiến số 2 trực thuộc Bộ Quốc phòng Liên bang và Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Nam Tư. Cokić được bổ nhiệm làm sĩ quan chỉ huy của Nhóm tác chiến số 2 nhưng được thay thế bởi Mile Ružinovski vào ngày 5 tháng 10 sau vụ bắn rơi trực thăng của Cokić. Strugar thay thế Ružinovski vào ngày 12 tháng 10.

Diến biến

JNA giao nhiệm vụ cho Quân đoàn Titograd số 2 và Vùng 9 Hải quân — cả hai đều thuộc Nhóm tác chiến số 2 — đánh chiếm khu vực Dubrovnik. Quân đoàn số 2 triển khai Lữ đoàn Nikšić 1 trong khi Vùng 9 Hải quân sử dụng Lữ đoàn cơ giới số 5 và 472. Ranh giới của Quân đoàn chạy theo hướng Bắc-Nam gần Dubrovnik đã được thiết lập. Nhóm tác chiến số 2 cũng chỉ huy Đội tuần tra biên giới số 16 và Nhóm pháo binh ven biển số 107, đồng thời huy động các đơn vị Phòng thủ Lãnh thổ từ Herceg-Novi, Kotor, Tivat, Budva, Bar, Mojkovac, Bijelo Polje và Trebinje. Strugar nắm quyền chỉ huy chung của Nhóm tác chiến số 2 trong khi Vùng 9 Hải quân do Miodrag Jokić chỉ huy. Jokić thay thế Krsto Đurović, người đã chết vài giờ trước khi cuộc tấn công bắt đầu. Nojko Marinović, từng chỉ huy Lữ đoàn cơ giới 472 và là cấp dưới của Đurović, nói rằng JNA đã giết vị đô đốc này vì ông phản đối cuộc tấn công. Marinović từ chức vào ngày 17 tháng 9 và gia nhập ZNG. Nhóm tác chiến số 2 JNA ban đầu triển khai 7.000 quân và duy trì mức quân số tương tự trong suốt cuộc tấn công.

Hệ thống phòng thủ của Dubrovnik gần như không tồn tại khi bắt đầu chiến sự, với vỏn vẹn 480 quân đóng trong khu vực thành phố, trong số đó chỉ có 50 người được huấn luyện. Đơn vị quân đội chính quy duy nhất là một trung đội được trang bị vũ khí bộ binh hạng nhẹ đóng tại Pháo đài Imperial trên đỉnh Đồi Srđ. Phần còn lại được trang bị kém vì Lực lượng Phòng thủ Lãnh thổ Croatia đã bị Quân đội nhân dân Nam Tư tước vũ khí vào năm 1989. Không giống như những nơi khác ở Croatia, không có đơn vị đồn trú hay kho lưu trữ của Quân đội nhân dân Nam Tư ở Dubrovnik kể từ năm 1972 và do đó rất ít vũ khí và đạn dược có sẵn để bảo vệ thành phố. Vào ngày 26 tháng 9, 200 khẩu súng trường và 4 khẩu pháo thu được từ JNA trên đảo Korčula đã được gửi đến tiếp viện. Ngoài ra, một xe bọc thép đã được cung cấp cho thành phố. Dubrovnik cũng tiếp nhận thêm lực lượng từ Quân đội Croatia, Cảnh sát Croatia và Lực lượng Phòng vệ Croatia từ các vùng khác của đất nước. Điều này đưa quân số ở Dubrovnik lên 600 người. Đến tháng 11, khoảng 1.000 quân Croatia đang bảo vệ thành phố. Vào ngày 19 tháng 9, Marinović được bổ nhiệm làm sĩ quan chỉ huy lực lượng phòng thủ ở Dubrovnik. Lực lượng này, ban đầu được gọi Lực lượng Phòng thủ Lãnh thổ Dubrovnik, được tái tổ chức thành Tiểu đoàn Độc lập 75 Quân đội Croatia vào ngày 28 tháng 12 năm 1991 và sau đó được tăng cường với các thành phần của Lữ đoàn Bộ binh 116 để thành lập Lữ đoàn Bộ binh 163 vào ngày 13 tháng 2 năm 1992. Hải đội Tàu vũ trang Dubrovnik, một đơn vị quân tình nguyện của Hải quân Croatia bao gồm 23 tàu lớn nhỏ và 117 tình nguyện viên, được thành lập vào ngày 23 tháng 9 để chống lại cuộc phong tỏa của Hải quân Nam Tư.

JNA tiến quân

Vào ngày 1 tháng 10, JNA bắt đầu cuộc tấn công hướng tới Dubrovnik, di chuyển Quân đoàn 2 về phía tây qua cánh đồng Popovo ở phía bắc thành phố. Quân đoàn 2 đã phá hủy làng Ravno trước khi quay về phía nam hướng tới khu vực Dubrovačko Primorje, nhằm mục đích bao vây Dubrovnik từ phía tây. Trục tiên công thứ hai của JNA được giao cho Vùng Hải quân thứ 9, bắt nguồn từ Vịnh Kotor cách  về phía đông nam và hướng qua Konavle. Việc tiến công bắt đầu lúc 5 giờ sáng sau khi pháo kích chuẩn bị tấn công Vitaljina và các mục tiêu khác ở Konavle. Cuộc tiến công sử dụng một số con đường trong khu vực, được hỗ trợ bởi Hải quân và Không quân Nam Tư. Hệ thống phòng thủ của Croatia gần như không tồn tại ở Konavle và yếu ở Dubrovačko Primorje, thương vong duy nhất của JNA  trong ngày xảy ra trong một cuộc phục kích thành công của ZNG ở làng Čepikuće. Vào ngày đầu tiên của cuộc tấn công, pháo binh JNA tấn công Đồi Srđ và mũi đất Žarkovica ngay phía bắc và phía đông của Dubrovnik, trong khi các máy bay MiG-21 của Không quân Nam Tư không kích Komolac, phá hủy nguồn cung cấp điện và nước đến Dubrovnik. Cho đến cuối tháng 12, Dubrovnik phụ thuộc vào nguồn nước ngọt do tàu thuyền cung cấp và điện từ một số máy phát điện.

Trong ba ngày tiếp theo, JNA đã tiến công chậm lại. Pháo binh tấn công Đồi Srđ, Pháo đài Imperial và Žarkovica vào ngày 2 tháng 10. Ngày hôm sau, JNA pháo kích vào Khách sạn Belvedere của Dubrovnik, nơi có đồn phòng thủ ZNG, và Không quân Nam Tư bắn phá Khách sạn Argentina. Vào ngày 4 tháng 10, Quân đoàn 2 đã chiếm được Slano ở Dubrovačko Primorje, đánh chặn Xa lộ Adriatic và cô lập Dubrovnik khỏi phần còn lại của Croatia. Vào ngày 5 tháng 10, Ploče bị pháo kích, sau đó là cuộc tấn công của Không quân Nam Tư vào Pháo đài Imperial vào ngày hôm sau.

Vào ngày 15 tháng 10, Croatia đề nghị đàm phán hòa bình với Montenegro, nhưng Tổng thống Serbia Slobodan Milošević đã bác bỏ đề nghị này. Đề nghị được đưa ra cho các quan chức Montenegro vì cuộc tấn công lần đầu được ủng hộ chính thức bởi chính phủ Montenegro vào ngày 1 tháng 10. Ba ngày sau, Serbia công khai tránh xa động thái này, đổ lỗi cho Croatia vì đã khiêu khích JNA. Vào ngày thứ bảy của cuộc tấn công, quốc hội Montenegro đã đổ lỗi cho JNA về vụ tấn công. Vào ngày 16 tháng 10  một ngày sau khi Milošević từ chối đề nghị của Croatia  Vùng Hải quân số 9 đã chiếm được Cavtat. Việc đánh chiếm Cavtat được hỗ trợ bởi một chiến dịch đổ bộ cách  về phía đông và một cuộc không kích vào Ploče vào ngày 18 tháng 10. Ngày hôm sau, một lệnh ngừng bắn đã được đồng ý nhưng đã bị vi phạm ngay khi có hiệu lực. Vào ngày 20 tháng 10, Không quân Nam Tư tấn công Dubrovnik và vào ngày 22 tháng 10, Hải quân Nam Tư bắn phá các khách sạn trú ẩn của những người tị nạn trong khu vực Lapad.

Vào ngày 23 tháng 10, JNA bắt đầu cuộc pháo kích liên tục vào Dubrovnik, bao gồm cả Khu Phố Cổ bên trong các bức tường thành phố, khiến Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ phản đối vào ngày hôm sau. Vùng Hải quân số 9 chiếm được Župa Dubrovačka và Brgat vào ngày 24 tháng 10, trong khi Hải quân Nam Tư bắn phá đảo Lokrum. Ngày hôm sau, JNA đưa ra tối hậu thư cho thành phố, yêu cầu thành phố đầu hàng và trục xuất các quan chức khỏi Dubrovnik. Vào ngày 26 tháng 10, JNA đã chiếm được mỏm đất Žarkovica 2,3 km về phía đông nam và chiếm phần lớn vùng đất cao nhìn ra Dubrovnik vào ngày 27 tháng 10. Hướng tiến quân Tây Nam về phía Dubrovnik của Quân đoàn 2 thì chậm hơn. Cuộc tiến công đã phá hủy một phần lớn Vườn ươm Trsteno, cũng như di dời khoảng 15.000 người tị nạn khỏi các khu vực chiếm được. Khoảng 7.000 người đã được sơ tán khỏi Dubrovnik bằng đường biển vào tháng 10; số còn lại trú ẩn tại các khách sạn và các nơi khác trong thành phố.

Phòng thủ Dubrovnik

JNA tiếp tục các cuộc tấn công bằng pháo nhằm vào Dubrovnik vào ngày 30 tháng 10 và cuộc bắn phá tiếp tục cho đến ngày 4 tháng 11, nhắm vào các khu vực phía tây của Dubrovnik  Gruž và Lapad - cũng như các khách sạn Babin Kuk và Argentina, nơi những người tị nạn trú ẩn. Vào ngày 3 – 4 tháng 11, JNA tấn công Khu Phố Cổ và Khách sạn Argentina. Ngày hôm sau, Pháo đài Imperial lại bị bắn phá một lần nữa. Vào ngày 7 tháng 11, JNA đưa ra một tối hậu thư mới yêu cầu Dubrovnik đầu hàng trước trưa hôm đó. Yêu cầu đã bị từ chối và Jokić thông báo rằng JNA sẽ chỉ giữ lại Khu Phố cổ. Cùng ngày, giao tranh lại tiếp tục gần Slano.

Pháo binh JNA và Hải quân Nam Tư tiếp tục bắn phá Dubrovnik từ ngày 9 đến ngày 12 tháng 11, nhắm vào Khu Phố cổ, Gruž, Lapad và Ploče, cũng như các khách sạn Belvedere, Excelsior, Babin Kuk, Tirena, Imperial và Argentina. Tên lửa dẫn đường được sử dụng để tấn công tàu thuyền ở bến cảng, trong khi một số tàu lớn hơn ở cảng Gruž  bao gồm cả phà Adriatic và tàu Pelagic thuộc sở hữu của Mỹ, đã bốc cháy và tiêu diệt. Pháo đài Imperial bị JNA tấn công vào ngày 9, 10 và 13 tháng 11. Các cuộc tấn công này được theo sau bởi một thời gian tạm lắng kéo dài cho đến cuối tháng 11 khi Phái đoàn Giám sát của Liên minh châu Âu (ECMM) làm trung gian trong các cuộc đàm phán giữa JNA và các nhà chức trách Croatia tại Dubrovnik. ECMM đã được rút vào giữa tháng 11 sau khi một số nhân viên bị tấn công bởi JNA, và việc hòa giải đã được thay thế bởi Ngoại trưởng về các vấn đề nhân đạo Pháp Bernard Kouchner và Trưởng phái đoàn UNICEF Stephan Di Mistura. Các cuộc đàm phán đã đưa ra các thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 19 tháng 11 và ngày 5 tháng 12, nhưng không mang lại bất kỳ kết quả cụ thể nào trên thực tế. Thay vào đó, các đơn vị Quân đoàn 2 đóng tại Dubrovačko Primorje, phía tây bắc Dubrovnik, tiến đến điểm tiến công xa nhất vào ngày 24 tháng 11, khi lực lượng phòng thủ thành phố bị đẩy lùi về đường ranh giới Sustjepan – Srđ – khách sạn Belvedere. Ngày đó, JNA đã cố gắng thành lập Cộng hòa Dubrovnik trong khu vực chiếm đóng, nhưng cuối cùng đã thất bại.

Vào tháng 11, Dubrovnik bắt đầu nhận được lượng hàng viện trợ nhân đạo lớn nhất kể từ khi bắt đầu bị bao vây. Nỗ lực thành công đầu tiên để tiếp tế cho thành phố là đoàn tàu vận tải Libertas — một đội tàu dân sự, lớn nhất là tàu Slavija của Jadrolinija — đến Dubrovnik vào ngày 31 tháng 10. Đoàn tàu khởi hành từ Rijeka và thực hiện một số chuyến ghé cảng, tăng lên 29 tàu khi đến gần Dubrovnik. Đoàn tàu cũng chở các quan sát viên ECMM, ít nhất 1.000 người biểu tình, Stjepan Mesić và Franjo Gregurić  ban đầu bị chặn lại bởi tàu khu trục Split giữa các đảo Brač và Šolta, và ngày hôm sau bởi các tàu tuần tra của Nam Tư ngoài khơi Korčula trước khi Hải đội Tàu vũ trang Dubrovnik hộ tống hạm đội đến Cảng Dubrovnik ở Gruž. Khi quay trở lại, Slavija đã sơ tán 2.000 người tị nạn khỏi Dubrovnik, mặc dù phải đi thuyền đến Vịnh Kotor trước để Hải quân Nam Tư kiểm tra.

Vào ngày 2 – 3 tháng 12, JNA tiếp tục tấn công vào Khu Phố cổ, sau đó là Pháo đài Imperial vào ngày 4 tháng 12. Trận pháo kích nặng nề nhất vào Khu Phố cổ bắt đầu lúc 5:48 sáng ngày 6 tháng 12. Khu Phố Cổ bị tấn công bởi 48 tên lửa 82 mm, 232 đạn cối 82 mm và 364 đạn cối 120 mm, cũng như 22 tên lửa dẫn đường. Hai hố va chạm cho thấy việc sử dụng các vũ khí hạng nặng. Các cuộc bắn phá tập trung vào Stradun — con đường đi dạo trung tâm Khu Phố cổ — và các khu vực phía đông bắc Stradun, trong khi các khu vực khác chịu tác động tương đối ít. Cuộc tấn công lắng xuống lúc 11:30 sáng. Tổng cộng, cuộc tấn công đã giết chết 13 thường dân  thiệt hại nặng nề nhất về nhân mạng trong cuộc vây hãm. Thư viện Trung tâm Liên trường Đại học Dubrovnik chứa 20.000 cuốn sách cũng đã bị phá hủy trong cuộc tấn công và khách sạn Libertas đã bị tấn công bởi JNA. Vụ tấn công Khu Phố Cổ ngày 6 tháng 12 đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của giới truyền thông quốc tế, Tổng giám đốc UNESCO Federico Mayor Zaragoza, Đặc phái viên của Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Cyrus Vance và ECMM vào ngày xảy ra vụ bắn phá. Cuối ngày hôm đó, JNA đã đưa ra một tuyên bố lấy làm tiếc và hứa sẽ điều tra. Vào ngày 7 tháng 12, đại diện của JNA đã đến thăm Khu Phố cổ để kiểm tra thiệt hại nhưng không có hành động nào khác được ghi nhận.

Tất cả các hệ thống phòng thủ của Croatia đều cách Khu Phố cổ , ngoại trừ Pháo đài Imperial khoảng  về phía bắc. Pháo đài bị tấn công lúc 5:50 sáng  vài phút sau khi cuộc bắn phá Khu Phố Cổ bắt đầu. Cuộc tấn công do Tiểu đoàn 3 thuộc Lữ đoàn cơ giới 472 JNA thực hiện, tiến công đồng loạt từ hai hướng. Cuộc tấn công chính bao gồm một lực lượng cỡ đại đội và lực lượng thứ yếu gồm một trung đội lính bộ binh  cả hai đều được hỗ trợ bởi xe tăng T-55 và pháo binh. Đến 8 giờ sáng, bộ binh tiến đến Pháo đài Imperial, buộc lực lượng phòng thủ phải rút lui vào trong và yêu cầu trợ giúp. Marinović ra lệnh cho pháo binh HV bắn trực tiếp vào pháo đài và điều động một đơn vị cảnh sát đặc biệt đến tăng cường cho đồn trú của Pháo đài Imperial. Tới 2 giờ chiều, JNA đã ngừng cuộc tấn công. Ngày hôm đó, Sveti Vlaho — con tàu đầu tiên do Hải đội Tàu vũ trang Dubrovnik đưa vào hoạt động và được đặt tên theo vị thánh bảo trợ của thành phố là Thánh Blasius — đã bị đánh chìm bởi một tên lửa dẫn đường.

Croatia phản công

Vào ngày 7 tháng 12 năm 1991, một lệnh ngừng bắn khác đã được đồng ý và lực lượng JNA bao vây Dubrovnik hầu như dừng hoạt động. Vào tháng 1 năm 1992, Thỏa thuận Sarajevo được ký kết bởi các đại diện của Croatia, JNA và LHQ, và giao tranh tạm dừng. Lực lượng Bảo vệ Liên hợp quốc (UNPROFOR) đã được triển khai tới Croatia để giám sát và duy trì thỏa thuận. Serbia tiếp tục ủng hộ RSK. Xung đột chủ yếu diễn ra ở các vị trí cố thủ và JNA nhanh chóng rút khỏi Croatia vào Bosna và Hercegovina, nơi dự kiến một cuộc xung đột mới. Ngoại lệ duy nhất là khu vực Dubrovnik, nơi JNA tấn công về phía tây từ Dubrovačko Primorje, đẩy lùi các phần tử của Lữ đoàn bộ binh số 114 và 116 của HV và tiến đến ngoại ô Ston vào đầu năm 1992.

Lực lượng HV đã mạnh lên đáng kể trong vài tháng đầu năm 1992 sau khi có được kho dự trữ lớn vũ khí của JNA. Sau khi JNA rút quân ở Croatia, lực lượng còn lại đã thành lập một đội quân Serb Bosnia mới, sau đó được đổi tên thành Quân đội Cộng hòa Srpska (VRS). Động thái này diễn ra sau tuyên bố độc lập của Cộng hòa Serbia thuộc Bosnia và Herzegovina (Српска Република Босна и Херцеговина) vào ngày 9 tháng 1 năm 1992, ngay trước cuộc trưng cầu dân ý về nền độc lập của Bosnia và Herzegovina. Cuộc trưng cầu dân ý sau đó được coi là cái cớ cho Chiến tranh Bosnia, bắt đầu vào đầu tháng 4 năm 1992, khi pháo binh của VRS bắt đầu pháo kích vào Sarajevo. JNA và VRS ở Bosnia và Herzegovina đã phải đối mặt với Quân đội Cộng hòa Bosnia và Herzegovina và Hội đồng Quốc phòng Croatia (HVO), báo cáo lần lượt với chính phủ trung ương Bosniak và ban lãnh đạo Bosnia Croat. HV đôi khi được triển khai đến Bosnia và Herzegovina để hỗ trợ HVO.

Vào tháng 4 năm 1992, JNA bắt đầu các hoạt động tấn công chống lại HV và HVO tại các khu vực phía tây và nam Herzegovina gần Kupres và Stolac. Quân khu 4 của JNA được Strugar chỉ huy, với mục tiêu là đánh chiếm Stolac và phần lớn bờ đông sông Neretva ở phía nam Mostar. Các cuộc giao tranh xung quanh Mostar và cuộc tấn công của JNA vào thành phố bắt đầu vào ngày 6 tháng 4. JNA đã đẩy lực lượng HV/HVO khỏi Stolac vào ngày 11 tháng 4 và Čapljina bị tấn công bởi hỏa lực của JNA. Một lệnh ngừng bắn đã được sắp xếp vào ngày 7 tháng 5 nhưng JNA và lực lượng người Serb Bosnia tiếp tục cuộc tấn công vào ngày hôm sau. Cuộc tấn công đã thành công khi chiếm được một phần lớn của Mostar và một số lãnh thổ ở bờ tây sông Neretva. Vào ngày 12 tháng 5, lực lượng JNA có trụ sở tại Bosnia và Herzegovina trở thành một phần của VRS, và Nhóm tác chiến số 2 của JNA được đổi tên thành Quân đoàn 4 Quân đội Công hòa Srpska. Croatia coi các động thái của JNA như một màn dạo đầu cho các cuộc tấn công vào miền nam Croatia, đặc biệt nhằm vào Cảng Ploče và có thể là Split. Để chống lại mối đe dọa, HV bổ nhiệm Janko Bobetko làm chỉ huy Mặt trận phía Nam, bao gồm các khu vực Herzegovina và Dubrovnik. Bobetko tái cơ cấu lại HVO và đảm nhận quyền chỉ huy của HVO trong khu vực, cũng như các đơn vị HV mới được triển khai, các Lữ đoàn Cận vệ 1 và Cận vệ 4.

VRS và JNA tấn công phía bắc Ston vào ngày 11 tháng 4, đẩy lùi lực lượng Lữ đoàn bộ binh HV 115 và Lữ đoàn cận vệ HV, giành được một lãnh thổ nhỏ. Khu vực tiền tuyến ổn định vào ngày 23 tháng 4 và HV phản công và chiếm lại một số khu vực sau ngày 27 tháng 4. Vào ngày 17 tháng 5, Bobetko ra lệnh cho 2 lữ đoàn tổ chức một cuộc tấn công lớn. Lữ đoàn cận vệ 1 được giao nhiệm vụ tiến lên phối hợp với Đại đội Ston bảo vệ đường tiếp cận bán đảo Pelješac và tiến tới Slano. Lữ đoàn cận vệ 4 được lệnh đảm bảo nội địa của Dubrovačko Primorje bằng cách tiến dọc theo vành đai Popovo. Đồng thời, JNA đã bị áp lực bởi cộng đồng quốc tế để rút về phía đông Dubrovnik về Konavle.

Lữ đoàn cận vệ 1, được hỗ trợ bởi các thành phần của Lữ đoàn bộ binh 115, đã đánh chiếm Čepikuće vào ngày 21 tháng 5 và Slano vào ngày 22 – 23 tháng 5. Phi đội Tàu vũ trang Dubrovnik đã đổ bộ quân vào Slano vào đêm hôm trước, nhưng đã bị JNA đẩy lui. Vào đêm 23 – 24 tháng 5, JNA tấn công Sustjepan và vùng ngoại ô phía bắc Dubrovnik. Vào ngày 26 tháng 5, JNA bắt đầu rút khỏi Mokošica và Žarkovica. Lữ đoàn bộ binh 163 tiến công từ Dubrovnik; Tiểu đoàn 1 của lữ đoàn chiếm các vị trí ở Brgat và Župa Dubrovačka, và Tiểu đoàn 2 được triển khai đến Osojnik. Ngày 29 tháng 5, Lữ đoàn cận vệ 4 tái chiếm Ravno. Vào ngày 31 tháng 5, Tiểu đoàn 2 của Lữ đoàn 163 đã đẩy chiếc JNA đến Golubov Kamen, nhưng không chiếm được khu vực. Lữ đoàn được giải vây bởi Lữ đoàn bộ binh 145 vào ngày 15 tháng 6. Dubrovnik liên tục là mục tiêu của pháo binh JNA cho đến ngày 16 tháng 6, và sau đó gián đoạn cho đến ngày 30 tháng 6. Vào ngày 7 tháng 6, các Lữ đoàn cận vệ 1 và Cận vệ 4 ngừng tiến công tại Dubrovačko Primorje trong vùng lân cận của Orahov Do, một ngôi làng ở phía bắc Slano.

Hậu quả

Bất kể kết quả quân sự, cuộc vây hãm Dubrovnik chủ yếu được ghi nhớ bởi cuộc cướp bóc quy mô lớn của quân đội JNA và cuộc pháo kích vào Dubrovnik, đặc biệt là Khu Phố cổ. Phản ứng của các phương tiện truyền thông quốc tế và các phương tiện truyền thông đưa tin về cuộc bao vây đã củng cố một ý kiến, đã hình thành từ khi Vukovar sụp đổ, rằng hành vi của JNA và người Serb là man rợ và có ý định thống trị Croatia. Các nhà chức trách Serbia cho rằng cộng đồng quốc tế không có cơ sở đạo đức để phán xét vì không can thiệp khi hàng trăm nghìn người Serb bị giết trong các trại tập trung của Croatia trong Thế chiến thứ hai. Bên cạnh các cuộc phản đối của Mayor Zaragoza, Vance và ECMM, 104 người đoạt giải Nobel đã xuất bản một quảng cáo toàn trang trên The New York Times vào ngày 14 tháng 1 năm 1992 với sự khuyến khích của Linus Pauling, kêu gọi các chính phủ trên toàn thế giới ngăn chặn sự phá hủy không kiềm chế của JNA. Trong thời gian vây hãm, UNESCO đã xếp Dubrovnik vào Danh sách di sản thế giới bị đe dọa. Cuộc vây hãm đã định hình dư luận quốc tế về Chiến tranh giành độc lập Croatia, trở thành một yếu tố góp phần quan trọng vào sự thay đổi trong ngoại giao quốc tế và sự cô lập kinh tế của Serbia và Nam Tư. Vào ngày 17 tháng 12 năm 1991, Cộng đồng Kinh tế châu Âu đã đồng ý công nhận nền độc lập của Croatia vào ngày 15 tháng 1 năm 1992.

Từ tháng 10 đến tháng 12 năm 1991, JNA đã chiếm được khoảng  lãnh thổ xung quanh Dubrovnik  tất cả đều được HV chiếm lại trong cuộc phản công tháng 5 năm 1992 khi JNA rút lui về phía đông Dubrovnik, và trong các cuộc tấn công tiếp theo của HV  Chiến dịch Tiger và Trận Konavle từ tháng 7 đến tháng 10 năm 1992. Khoảng 82 đến 88 thường dân đã thiệt mạng trong cuộc vây hãm, cũng như 194 binh sĩ Croatia. 94 binh sĩ Croatia đã thiệt mạng trong khoảng thời gian từ tháng 10 đến tháng 12 năm 1991. Tổng cộng 417 người đã thiệt mạng trong tất cả các hoạt động quân sự xung quanh Dubrovnik vào cuối tháng 10 năm 1992. Quân đội nhân dân Nam Tư cũng có 165 người thiệt mạng. Khoảng 15.000 người tị nạn từ Konavle và các khu vực khác xung quanh Dubrovnik đã chạy đến thành phố, và khoảng 16.000 người tị nạn đã được sơ tán bằng đường biển từ Dubrovnik đến các vùng khác của Croatia. JNA đã thiết lập hai trại tù binh chiến tranh, một ở Bileća và một ở Morinj. Trong và sau cuộc vây hãm, 432 người, chủ yếu là dân thường từ Konavle, đã bị bỏ tù — 292 ở Morinj và 140 ở Bileća — và bị lạm dụng thể chất và tâm lý, thực hiện bởi các thành viên JNA và các nhóm bán quân sự, cũng như một số dân thường. Nhiều người trong số những người bị bắt giữ đã được đổi lấy tù binh chiến tranh do Croatia giam giữ vào ngày 12 tháng 12 năm 1991. Hai trại này vẫn hoạt động cho đến tháng 8 năm 1992.

11.425 tòa nhà trong khu vực bị thiệt hại; 886 bị phá hủy hoàn toàn và 1.675 bị phá hủy một phần. Chi phí thiệt hại ước tính khoảng 480 triệu Mác. Một nhóm của UNESCO đã ở lại thành phố từ ngày 27 tháng 11 đến ngày 20 tháng 12 năm 1991 đấnh giá thiệt hại đối với Khu Phố Cổ Dubrovnik. Người ta ước tính rằng 55,9 phần trăm các tòa nhà bị hư hại, 11,1 phần trăm bị hư hại nặng và một phần trăm bị thiêu rụi. Bảy cung điện theo phong cách Baroque bị cháy là tổn thất lớn nhất. Thiệt hại bổ sung là do quân đội JNA cướp phá các viện bảo tàng, doanh nghiệp và nhà riêng. Tất cả các hiện vật ở Bảo tàng Tưởng niệm Vlaho Bukovac ở Cavtat đã bị lấy đi. Tu viện dòng Phan Sinh Thánh Jerome ở Slano cũng bị nhắm tới. JNA thừa nhận rằng cướp bóc đã diễn ra, nhưng Jokić cho biết tài sản sẽ được phân phối cho những người tị nạn Serbia bởi một cơ quan quản lý đặc biệt của JNA được thành lập vào ngày 15 tháng 12 năm 1991. Tuy nhiên, có thể một số tài sản cướp cuối cùng được bán trên thị trường chợ đen. Sân bay Čilipi cũng bị cướp và các thiết bị được đưa đến các sân bay Podgorica và Tivat.

Sau những nỗ lực biện minh cho cuộc tấn công của JNA, các nhà chức trách ở Serbia và Montenegro đã cố gắng phủ nhận thiệt hại đối với Khu Phố Cổ. Đài Truyền hình Serbia nói rằng khói bốc lên từ Khu Phố Cổ là kết quả của việc người dân Dubrovnik đốt lốp ô tô. Các quan chức và phương tiện truyền thông ở Montenegro gọi cuộc tấn công là cuộc chiến vì hòa bình, hay một cuộc phong tỏa — áp dụng thuật ngữ này cho các hoạt động trên bộ và phong tỏa hải quân. Theo một cuộc khảo sát năm 2010 về dư luận ở Serbia, 40% những người được hỏi không biết ai đã bắn phá Dubrovnik, trong khi 14% tin rằng không có vụ pháo kích nào xảy ra. Trong cuộc họp tháng 6 năm 2000 với Tổng thống Croatia Mesić, Tổng thống Montenegro Milo Đukanović đã xin lỗi Croatia về vụ tấn công. Cử chỉ này được hoan nghênh ở Croatia, nhưng điều này đã bị các đối thủ chính trị của Đukanović ở Montenegro và chính quyền Serbia lên án.

Năm 2007, nhà làm phim người Montenegro Koča Pavlović đã phát hành một bộ phim tài liệu mang tên Rat za mir (Chiến tranh vì hòa bình), đề cập đến vai trò của tuyên truyền chiến tranh trong cuộc vây hãm, lời khai của các tù nhân trại Morinj và các cuộc phỏng vấn với các binh sĩ Quân đội nhân dân Nam Tư. Vào năm 2011, Đài Truyền hình Montenegro đã phát sóng một loạt phim tài liệu sử dụng cảnh quay lưu trữ có tựa đề Rat za Dubrovnik (Chiến tranh vì Dubrovnik), mặc dù đã có những nỗ lực nhằm tiêu hủy lưu trữ truyền hình và báo Pobjeda. Vào năm 2012, Aleksandar Črček và Marin Marušić đã sản xuất một bộ phim tài liệu có tựa đề Konvoj Libertas (Đoàn xe Libertas), nói về việc cung cấp viện trợ nhân đạo cho Dubrovnik thông qua cuộc phong tỏa của hải quân.

Tội ác chiến tranh

Các công tố viên của Tòa án Hình sự Quốc tế về Nam Tư cũ (ICTY), được thành lập vào năm 1993 và dựa trên Nghị quyết 827 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, truy tố Milošević, Strugar, Jokić, tham mưu trưởng Vùng 9 Hải quân Quân đội nhân dân Nam Tư Milan Zec và chỉ huy sĩ quan Tiểu đoàn 3 thuộc Lữ đoàn cơ giới 472 Quân đội nhân dân Nam Tư Vladimir Kovačević. Cáo trạng bao gồm các cáo buộc rằng cuộc tấn công nhằm vào Dubrovnik nhằm mục đích tách khu vực này khỏi Croatia và sáp nhập khu vực này vào Serbia hoặc Montenegro. Jokić nói rằng cuộc tấn công chỉ nhằm mục đích phong tỏa Dubrovnik, nhưng tuyên bố đó sau đó đã bị Cokić bác bỏ. Mihailo Crnobrnja, cựu đại sứ Nam Tư tại Liên minh châu Âu, suy đoán rằng cuộc vây hãm nhằm buộc chấm dứt các cuộc phong tỏa doanh trại của Quân đội nhân dân Nam Tư ở Croatia và đòi bán đảo Prevlaka cho Montenegro.

Việc xét xử Slobodan Milošević không bao giờ được hoàn tất vì Milošević đã qua đời vào ngày 11 tháng 3 năm 2006 khi đang bị ICTY tạm giam. Strugar được chuyển giao cho ICTY vào ngày 21 tháng 10 năm 2001. Quá trình xét xử và kháng cáo đã được hoàn tất vào năm 2008, với phán quyết cuối cùng cho rằng các tội ác  bao gồm các cuộc tấn công vào dân thường, tàn phá là không cần thiết và vi phạm luật chiến tranh. Ông bị kết án bảy năm rưỡi tù giam, nhưng được ra sớm vào năm 2009, bảy năm bốn tháng sau khi chuyển sang ICTY. Jokić đã được chuyển giao cho ICTY vào ngày 12 tháng 11 năm 2001. Ông đã nhận tội và bị kết án về các tội danh bao gồm giết người, đối xử tàn bạo, tấn công dân thường và vi phạm luật chiến tranh. Năm 2004, Jokić bị kết án bảy năm tù. Phán quyết đã được xác nhận vào năm 2005. Jokić được chuyển đến Đan Mạch để thụ án và được thả vào ngày 1 tháng 9 năm 2008. ICTY đã rút lại các cáo buộc chống lại Zec vào ngày 26 tháng 7 năm 2002. Kovačević bị bắt vào năm 2003 tại Serbia và được chuyển giao cho ICTY. Với lý do bệnh tâm thần, Kovačević được tạm thời thả tự do vào ngày 2 tháng 6 năm 2004 và quá trình tố tụng được chuyển sang cơ quan tư pháp ở Serbia vào năm 2007. Ông sau đó được điều trị tâm thần tại Học viện Quân y ở Beograd. Tính đến tháng 5 năm 2012, Kovačević được các nhà chức trách Serbia cho là không thích hợp để hầu tòa. Các cáo buộc chống lại Kovačević bao gồm giết người, đối xử tàn ác, tàn phá không cần thiết và vi phạm luật chiến tranh.

Năm 2008, chính quyền Montenegro buộc tội sáu cựu binh sĩ Quân đội nhân dân Nam Tư về tội ngược đãi tù nhân ở Morinj vào năm 1991 và 1992. Bốn trong số sáu người đã bị kết án vì tội ác chiến tranh vào tháng 7 năm 2013. Ivo Menzalin bị kết án bốn năm, Špiro Lučić và Boro Gligić bị kết án ba năm trong khi Ivo Gonjić bị kết án hai năm. Bốn người đã kháng cáo quyết định này, và vào tháng 4 năm 2014, Tòa án Tối cao Montenegro đã bác bỏ đơn kháng cáo của họ. Một số cựu tù nhân của trại Morinj đã kiện Montenegro và được trả tiền bồi thường.

Vào tháng 10 năm 2008, Croatia đã truy tố Božidar Vučurević  thị trưởng của Trebinje và lãnh đạo người Serb Bosnia ở phía đông Herzegovina vào thời điểm xảy ra cuộc tấn công  vì các cuộc tấn công nhằm vào dân thường của Dubrovnik. Jokić xác nhận rằng mình đã nhận được lệnh từ cả Strugar và Vučurević. Vào ngày 4 tháng 4 năm 2011, Vučurević bị bắt tại Serbia và Croatia yêu cầu dẫn độ. Ông được tại ngoại vào ngày 17 tháng 6. Vào tháng 9, yêu cầu dẫn độ được chấp thuận nhưng Vučurević đã rời khỏi Serbia và quay trở lại Trebinje, tránh bị dẫn độ. Năm 2009, các nhà chức trách Croatia đã đệ đơn buộc tội 10 sĩ quan Quân đội nhân dân Nam Tư, bao gồm Cokić, Ružinovski, Strugar, Jokić, Zec và Kovačević. Họ bị buộc tội về các tội ác chiến tranh ở khu vực Dubrovnik trước hoặc sau ngày 6 tháng 12 năm 1991, những tội này không được đề cập trong các cáo trạng của ICTY. Các cáo buộc được đưa ra sau khi ICTY cung cấp các tài liệu được thu thập trong quá trình điều tra. Năm 2012, Croatia truy tố sĩ quan chỉ huy Tiểu đoàn 3 thuộc Lữ đoàn cơ giới số 5 Quân đội nhân dân Nam Tư và buộc tội đốt 90 ngôi nhà, cơ sở kinh doanh và công trình công cộng ở Čilipi từ ngày 5 đến ngày 7 tháng 10 năm 1991.

Cuộc bao vây Dubrovnik cũng là một chủ đề trong vụ án diệt chủng của Croatia chống lại Serbia, trước Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ). Croatia tuyên bố 123 thường dân từ Dubrovnik đã thiệt mạng trong cuộc bao vây. Croatia đã trình các bức thư từ cảnh sát Croatia để hỗ trợ những tuyên bố này, tuy nhiên, trong phán quyết năm 2015, Tòa lưu ý rằng tất cả những bức thư này được chuẩn bị muộn hơn nhiều, và đặc biệt là đều không được ký tên và không chỉ ra các trường hợp 123 người được cho là bị giết. Trích dẫn các phán quyết của Strugar và Jokić trong ICTY về Dubrovnik, ICJ đã công nhận rằng ít nhất hai thường dân thiệt mạng do vụ pháo kích vào Dubrovnik vào ngày 6 tháng 12 và một người nữa vào ngày 5 tháng 10 năm 1991. Tuy nhiên, những phán quyết này không đầy đủ, chỉ bao gồm thời gian của cuộc vây hãm trong hai ngày này, và chỉ được giới hạn trong khu phố cổ chứ không phải toàn bộ thành phố Dubrovnik. Tòa án "kết luận từ những điều đã đề cập ở trên rằng đã xác định rằng một số vụ giết người đã được thực hiện bởi Quân đội nhân dân Nam Tư chống lại người Croat ở Dubrovnik trong khoảng thời gian từ tháng 10 đến tháng 12 năm 1991, mặc dù không ở quy mô mà Croatia cáo buộc".

Chú thích

Tham khảo

Sách

Báo chí

Khác

Lịch sử quân sự Địa Trung Hải
Xung đột năm 1992
Xung đột năm 1991
Chiến tranh giành độc lập Croatia
Dubrovnik
Nam Tư thập niên 1990


title: Agylla basiflava

text:
Agylla basiflava là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Agylla


title: Oroscopa diascia

text:
Oroscopa diascia là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Oroscopa


title: Nannomys

text:
Chuột nhắt lùn châu Phi (Danh pháp khoa học: Nannomys) là một thứ chi (subgenus) của chi chuột nhắt Mus trong họ chuột Muridae Chúng là các loài bản địa của vùng châu Phi hạ Sahara, mơi mà có thể tìm thấy chúng ở nhiều môi trường sống khác nhau

Các loài
Phân chi chuột này có tổng cộng 19 loài Các loài này bao gồm:
 Mus baoulei (từ bờ biển Ngà tới Guinea)
 Mus bufo (các vùng núi của Uganda, Rwanda, Burundi và gần một phần của CHDC Congo)
 Mus callewaerti (Angola và CHDC Congo)
 Mus goundae (Cộng hòa Trung Phi)
 Mus haussa (Senegal tới bắc Nigeria)
 Mus indutus (Nam Angola tới tây Zimbabwe và phía Bắc của Nam Phi)
 Mus mahomet (Ethiopia, tây nam Uganda và tây nam Kenya)
 Mus mattheyi (Ghana)
 Mus minutoides (Zimbabwe, nam Mozambique, Nam Phi)
 Mus musculoides (châu Phi hạ Sahara, kể cả phạm vi của Mus minutoides)
 Mus neavei (Miền đông CHDC Congo tới miền Bắc của Nam Phi)
 Mus orangiae (Nam Phi)
 Mus oubanguii (Cộng hòa Trung Phi)
 Mus setulosus (Senegal tới Ethiopia và phía Tây Kenya)
 Mus setzeri (miền Bắc Namibia, Botswana, và miền Tây Zambia)
 Mus sorella (Đông Cameroon tới Tây Tanzania)
 Mus tenellus (Sudan tới Nam Somalia và miền Trung Tanzania)
 Mus triton (Nam Ethiopia tới trung tâm Angola và Malawi)

Chú thích

Tham khảo

Họ Chuột
Murinae


Giải thưởng thường niên TVB cho Nữ nhân vật được yêu thích nhất () là một trong những hạng mục của Giải thưởng thường niên TVB được tổ chức hàng năm bởi TVB. Giải thưởng nhằm tôn vinh nữ diễn viên với vai diễn được yêu thích nhất trong các bộ phim truyền hình TVB trong năm.

Giải thưởng được trao lần đầu vào năm 2006 với tên "My Favourite Female Television Role (本年度我最喜愛的電視角色)". Từ năm 2013 tên chính thức của giải thưởng là "Most Popular Female Television Role (最受歡迎電視女角色)".

Diễn viên giành giải và được đề cử
Đây là danh sách top 5 diễn viên được đề cử tính từ năm 2006. Diễn viên giành giải được xếp đầu tiên và tô đậm. Không có top 5 từ năm 2012 đến 2014.

2000s

2010s

Kỷ lục

Giành nhiều giải nhất

Lọt top 5 đề cử nhiều nhất

So sánh tuổi

Tham khảo

Liên kết ngoài
TVB.com (Official TVB site)
Birthday.TVB.com  (Official awards site)

Giải thưởng thường niên TVB
TVB
Giải thưởng truyền hình


Giải vô địch bóng đá nữ U-17 Nam Mỹ 2016 diễn ra tại Venezuela từ 1 tháng 3 tới 20 tháng 3 năm 2016. Ba đội đứng đầu giành quyền dự Giải vô địch bóng đá nữ U-17 thế giới 2016.

Vòng bảng
Hai đội đầu mỗi bảng lọt vào vòng đấu sau. Giờ thi đấu là giờ địa phương (UTC-04:30).

Bảng A

Bảng B

Vòng chung kết
Venezuela, Brasil và Paraguay giành quyền chơi tại Giải vô địch bóng đá nữ U-17 thế giới 2016 tại Jordan.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sudamericano Femenino Sub17 2016, CONMEBOL.com

2016
Bóng đá nữ năm 2016
Bóng đá trẻ năm 2016
Bóng đá Venezuela


title: Tom Siwe

text:
Tom Olof Siwe (sinh ngày 2 tháng 3 năm 1987) là một cầu thủ bóng đá người Thụy Điển thi đấu cho Jönköpings Södra.

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá Thụy Điển
Cầu thủ bóng đá Allsvenskan
Cầu thủ bóng đá Superettan
Sinh năm 1987
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá SC Heerenveen
Cầu thủ bóng đá Jönköpings Södra IF


title: Michael Trevino

text:
Michael Anthony Trevino (sinh ngày 25 tháng 1 năm 1985) là một diễn viên Mỹ. Anh được biết đến nhờ vai diễn Tyler Lockwood trong loạt phim của The CW The Vampire Diaries.
Trevino đã lớn lên ở Montebello, California và sau đó chuyển đến Valencia, California. Mẹ của ông là có gốc từ Zacatecas, Mexico và cha của ông sinh ra tại Fresno, California trong gia đình người nhập cư Mexico
.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Michael Trevino on Twitter

Sinh năm 1985
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nhân vật còn sống


title: Cúp bóng đá Nam Mỹ 2007

text:
Cúp bóng đá Nam Mỹ 2007 là Cúp bóng đá Nam Mỹ lần thứ 42, diễn ra ở Venezuela từ 26 tháng 6 đến 15 tháng 7 năm 2007. Giải đấu có 12 đội tuyển tham gia, trong đó México và Hoa Kỳ là những đội khách mời từ CONCACAF, chia làm 3 bảng 4 đội để chọn ra 2 đội đứng đầu bảng và đội đứng thứ ba xuất sắc nhất lọt vào vòng trong. Đương kim vô địch Brasil bảo vệ chức vô địch sau khi vượt qua Argentina ở trận chung kết.

Danh sách cầu thủ tham dự

Địa điểm

Trọng tài

  Carlos Chandía
  Sergio Pezzotta
  René Ortubé
  Carlos Simon
  Óscar Ruiz

  Mauricio Reinoso
  Armando Archundia
  Carlos Amarilla
  Carlos Torres

  Víctor Rivera
  Jorge Larrionda
  Baldomero Toledo
  Manuel Andarcia

Vòng bảng

Bảng A

Bảng B

Bảng C

Thứ tự các đội xếp thứ ba

Vòng đấu loại trực tiếp

Tứ kết

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Danh sách cầu thủ ghi bàn

6 bàn
  Robinho

5 bàn
  Juan Román Riquelme

4 bàn
 Nery Castillo

3 bàn

  Hernán Crespo
  Júlio Baptista
  Humberto Suazo

  Omar Bravo
  Salvador Cabañas

  Roque Santa Cruz
  Diego Forlán

2 bàn

  Javier Mascherano
  Lionel Messi
  Jaime Moreno

  Jaime Castrillón
  Cuauhtémoc Blanco

  Claudio Pizarro
  Sebastián Abreu

1 bàn

  Pablo Aimar
  Gabriel Heinze
  Diego Milito
  Carlos Tevez
  Juan Carlos Arce
  Jhasmani Campos
  Daniel Alves
  Josué
  Juan
  Vágner Love
  Maicon
  Carlos Villanueva

  Edixon Perea
  Christian Benítez
  Edison Méndez
  Antonio Valencia
  Fernando Arce
  Andrés Guardado
  Ramón Morales
  Gerardo Torrado
  Edgar Barreto
  Óscar Cardozo
  José Paolo Guerrero
  Juan Carlos Mariño

  Miguel Villalta
  Ricardo Clark
  Eddie Johnson
  Pablo García
  Cristian Rodríguez
  Vicente Sánchez
  Juan Arango
  Daniel Arismendi
  Alejandro Cichero
  Giancarlo Maldonado
  Ricardo David Páez

phản lưới nhà
  Roberto Ayala (trận gặp Brasil)

Bảng xếp hạng giải đấu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Copa América
 Confederación Sudamericana de Fútbol
 [www.espnfc.com/copa-america/83/index Copa América trên ESPN]

2007


title: Return to PopoloCrois

text:
là một trò chơi video nhập vai mô phỏng nông trại dành cho máy Nintendo 3DS. Marvelous AQL phát hành tại Nhật Bản vào ngày 18 tháng 6 năm 2015, Xseed Games phát hành ra toàn thế giới vào ngày 1 tháng 3 năm 2016 và ngày 18 tháng 2 năm 2016.

PopoloCrois là một từ tiếng Ý, kết hợp giữa "popolo" (mọi người) và từ tiếng Pháp "croisé" (băng qua), nhưng được phát âm theo phiên âm (PO-po-lo-croyce).

Cốt truyện
Trò chơi bắt đầu từ sinh nhật lần thứ 13 của Hoàng tử Pietro của vương quốc PopoloCrois, một vương quốc kỳ diệu, với phép thuật và các hiệp sĩ, tất cả được con người, rồng và tiên nữ cai quản. Ở nơi này, ngay cả một nhà khoa học điên rồ từng chế tạo ra những con robot khổng lồ và cố gắng chiếm lấy thế giới bằng vũ lực cũng có thể được tha thứ và trở thành một người quan trọng. Vương quốc hiện đang được chủ trì bởi một vị vua loài người tên là Paulo, với người con trai lai rồng của ông là Pietro, chuẩn bị kế vị ngai vàng.

Hoàng tử Pietro đã nhiều lần cứu vương quốc khỏi thảm họa với sự giúp đỡ của bạn bè, và được người dân coi là biểu tượng, niềm tự hào của cả vùng đất. Vì vậy, khi đến sinh nhật lần thứ 13 của hoàng tử, toàn bộ thần dân vui mừng khôn xiết, tập trung tại lâu đài cho bữa tiệc lớn nhất mà mọi người chưa từng thấy bao giờ.

Nhưng trong số họ có một vị khách rất đặc biệt là Lady Marmela, sứ giả đến từ một vương quốc ở thế giới Galariland xa xăm. Đất nước của cô đã bị tàn phá bởi những sinh vật bóng tối, chúng làm hỏng đất, ngăn cản cây trồng phát triển - và vì hiện tượng tương tự cũng đang xảy ra ở PopoloCrois, nên nhà vua trẻ tìm kiếm lời khuyên từ cô.

Hoàng tử Pietro đích thân đến thăm Galariland với tư cách là sử giả của PopoloCrois, nhằm tận mắt chứng kiến thiệt hại và tìm hiểu tất cả những cách mà người Galari đang làm để chống lại sinh vật bóng tối. Nhưng khi đến nơi, anh phát hiện ra mình không thể trở về nhà, và ngay cả cái tên quyền quý của anh cũng không có chút ảnh hưởng nào đối với những con người ở thế giới mới này.

Lối chơi

Trồng cây
Người chơi sẽ cuốc đất, gieo hạt, tưới nước và cuối cùng là thu hoạch hàng chục loại cây trồng độc đáo suốt năm, rải rác khắp Galariland. Tất cả diễn biến sẽ xảy ra trong thời gian thực, với các thông báo hiển thị ở màn hình phía trên, cho người chơi biết khi nào cần đến sản phẩm của mình.

Trận chiến
Các trận chiến trong game là đấu theo lượt, sẽ xảy ra trên một mạng lưới nhỏ với các chướng ngại vật, cho phép định vị chiến lược và sử dụng các khả năng gây hiệu ứng để hạ gục kẻ địch. Nếu cảm thấy có quá nhiều trận chiến ngẫu nhiên, người chơi luôn có thể giảm tỷ lệ nảy thông qua menu tùy chọn của trò chơi.

Chăm sóc động vật
Có thể nhận nuôi các loài động vật và nuôi nhốt trong chuồng ở trang trại của người chơi, bao gồm "cuckotti" (gà), "sumoo" (bò) và "pacapaca" (alpacas). Hãy luôn giữ cho chúng được ăn uống đầy đủ, nói chuyện với chúng và cho chúng ăn vặt mọi lúc mọi nơi, và chúng sẽ đáp lại sự ưu ái bằng cách cung cấp cho người chơi trứng, sữa hoặc lông thú để hỗ trợ người chơi trong các nhiệm vụ tại làng.

Bắt côn trùng
Giống như khai thác đá, người chơi cần có một cái lưới để bắt côn trùng, nhằm lưu giữ một số mẫu vật quý hiếm từ một số mảng hoa nhất định trên khắp Galariland. Sau đó, những con côn trùng này có thể đem bán cho một ông già kỳ lạ, ông này người thường xuyên quanh quẩn trong trang trại của người chơi. Đặc biệt là vì số lượng bọ khá là quý hiếm, người chơi càng bán cho ông ta nhiều côn trùng thì càng nhận được nhiều tiền và giải thưởng! Khi thời gian trôi qua, sẽ có nhiều sinh vật đến tìm kiếm những mảng hoa mà người chơi đã trồng và chu kỳ có thể bắt đầu lại một lần nữa.

Kết bạn
Khắp vương quốc, có ít nhất một cô gái được Lady Galariel, vị thần hộ mệnh của Galariland, ban phước đặc biệt. Nếu Hoàng tử Pietro có thể kết bạn với những cô gái này, thì phước lành của họ có thể sẽ đến với anh và trang trại của anh, mang lại nhiều lợi ích cho anh ấy trong chuyến phiêu lưu. Nói chuyện thường xuyên với những thiếu nữ này - tặng quà cho họ và lắng nghe khi họ cần một người thân thiện, và bạn cũng có thể chia sẻ tiền thưởng từ Lady Galariel!

Nhiệm vụ phụ
Các NPC trên khắp PopoloCrois và Galariland sẽ giao cho người chơi hàng trăm nhiệm vụ phụ - và tất cả không phải chỉ là đơn giản là đi nhận nhiệm vụ và săn quái vật. Những nhiệm vụ có thể là giải cứu gà, huấn luyện robot, tổng hợp những vật phẩm sáng tạo, làm gián điệp và hơn thế nữa.

Phát triển
Thế giới, các nhân vật và tình huống được mô tả chi tiết trong biên niên sử của PopoloCrois không bắt nguồn từ trò chơi điện tử, mà là một bộ truyện tranh hoặc manga do tác gia Tamori Yohsuke chấp bút. Bộ manga chính thức ra mắt vào cuối năm 1978 và đầu năm 1979 thông qua các tạp chí Nhật Bản là "Dakkusu" và "Pafu" trước khi được đăng thành nhiều kỳ vào năm 1981 trên Asahi Shougakusei Shimbun. Thế giới lần đầu tiên được biết đến Hoàng tử Pietro Pakapuka, Narcia, Hiệp sĩ Trắng, Ác quỷ GamiGami, Guilda, Nam tước áo đen và nhiều nhân vật khác. Bộ manga nhằm mục đích mang lại tính thẩm mỹ giả tưởng mới mẻ, vui nhộn trong bối cảnh truyện tranh Nhật Bản đương đại.

Người chơi có thể tùy chọn chơi với một trong hai bản lồng tiếng Nhật Bản (một bản sử dụng nhiều diễn viên truyền thống hơn cho các vai Hoàng tử Pietro và Narcia, bản còn lại sử dụng các diễn viên "phong cách anime" hiện đại hơn) hoặc bản lồng tiếng Anh mới với những giọng nói đa dạng.

Tiếp nhận

Return to PopoloCrois: A Story of Seasons Fairytale đã nhận được hầu hết các đánh giá tích cực đến hỗn hợp từ các nhà phê bình, đạt 72/100 điểm trên Metacritic.

James Cunningham của Hardcore Gamer đã đánh giá trò chơi là 4 trên 5 nói: "Mặc dù phải mất một chút thời gian để đưa tất cả các yếu tố gameplay vào vị trí, Return to PopoloCrois: A Story of Seasons Fairy Tale hoàn toàn quyến rũ ngay từ khi bắt đầu."

Chris Carter từ Destructoid đánh giá trò chơi 7/10 khi nói rằng "Câu chuyện chính dài khoảng 30 giờ hoặc lâu hơn, nhưng người chơi có thể trộn lẫn với tất cả nội dung phụ và khía cạnh trồng trọt, đây là một lý do hoàn hảo để dành nhiều tuần liên tục để chơi trên một thiết bị di động."

Tham khảo

Liên kết ngoài

  (bằng tiếng Nhật)

Trò chơi điện tử năm 2015
Trò chơi điện tử chéo
Trò chơi điện tử nhập vai
Marvelous Entertainment
Trò chơi Nintendo 3DS
Trò chơi Nintendo 3DS eShop
Độc quyền Nintendo 3DS
Trò chơi Nintendo Network
Trò chơi điện tử phát triển ở Nhật Bản


title: Ogasawara Yusei

text:
là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản. Anh thi đấu cho Nongbua Pitchaya ở Thai League 2.

Thống kê câu lạc bộ

Tham khảo

Liên kết ngoài

J. League (#23)

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá Ehime FC
Cầu thủ bóng đá V-Varen Nagasaki
Cầu thủ bóng đá Sisaket F.C.
Cầu thủ bóng đá J2 League


title: Trichillurges meridanus

text:
Trichillurges meridanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Trichillurges


title: Lia Menna Barreto

text:
Lia Mascarenhas Menna Barreto (sinh ngày 3 tháng 3 năm 1959 tại Rio de Janeiro) là một họa sĩ người Brazil hiện làm việc tại Rio Grande do Sul.

Tiểu sử
Barreto được sinh ra ở Rio de Janeiro vào ngày 3 tháng 3 năm 1959. Cô đã trải qua thời thơ ấu ở São Paulo, nơi cô sống cho đến khi cô 13 tuổi. Trong những năm 1970, cô chuyển đến Rio Grande do Sul, nơi cô hoàn thành giáo dục chính thức của mình, tốt nghiệp Universidade Federal do Rio Grande do Sul vào năm 1985. Trong những năm 1990, cô sống ở Hoa Kỳ, làm việc trong một studio tại Đại học Stanford.

Barreto hiện đang sống ở Eldorado do Sul, Rio Grande do Sul cùng chồng, nghệ sĩ người Brazil, Mauro Fuke và con gái của họ.

Học vấn
Giữa năm 1975 và 1978, Barreto đã tham gia các khóa học nghệ thuật và vẽ tại Ateliê Livre da Prefeitura de Porto Alegre. Năm 1984, cô học vẽ và vẽ với Luiz Paulo Baravelli (1942) và Rubens Gerchman (1942 - 2008). Cô đã nhận được bằng Cử nhân về Thiết kế từ Liên bang Universidade do Rio Grande do Sul vào năm 1985.

Sự nghiệp
Năm 1985, cùng năm tốt nghiệp, Barreto Museu de Arte do Rio Grande do Sul (Margs) ở Porto Alegre giới thiệu triển lãm cá nhân đầu tiên của cô và vào năm 1988 tác phẩm của cô đã được giới thiệu trong 10º Salão Nacional de Artes Plásticas tại Fundação Nacional de Arte (Funarte).

Sau khi được công nhận quốc gia, từ năm 1993 đến năm 1994, Lia sống như một đồng nghiệp tại Đại học Stanford với một khoản trợ cấp từ Học bổng Quốc tế về Nghệ thuật trao tặng. Năm 1997, cô trưng bày tác phẩm của mình tại Bien Bien de Havana 6, tại Biennial of Los Angeles và tại 1ª Bienal de Artes Visuais do Mercosul, điều này đã giúp cô củng cố sự nghiệp quốc tế của mình.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 http://lia-mennabarreto.blogspot.com
 http://www.itaucultural.org.br

Sinh năm 1959
Nhân vật còn sống


title: Sybra nitida

text:
Sybra nitida là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Sybra


title: Nassinia bupaliata

text:
Nassinia bupaliata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nassinia


title: Coelichneumon beatus

text:
Coelichneumon beatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Coelichneumon


title: Dichromodes tritospila

text:
Dichromodes tritospila là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Dichromodes


title: Bồn tắm nước nóng

text:
Bồn tắm nước nóng () là một bồn tắm lớn hoặc hồ bơi nhỏ đầy nước nóng sử dụng cho thủy liệu pháp, thư giãn hay giải trí. Một số bồn có lỗ xịt nước mạnh mẽ cho mục đích massage. Bồn tắm nước nóng đôi khi còn được gọi là spa hoặc tên danh hiệu thương mại jacuzzi.

Ngược lại với một bồn tắm thông thường, bồn tắm nước nóng được thiết kế để được sử dụng bởi hơn một người cùng lúc, với nhiều mô hình có sức chứa bốn người. Bồn tắm nước nóng thường được đặt ngoài trời, mặc dù chúng cũng có thể được cài đặt trong nhà. Nước trong bồn tắm nước nóng thường là không thay đổi với mỗi lần sử dụng, nhưng được giữ vệ sinh sử dụng phương pháp tương tự để giữ vệ sinh hồ bơi. Một sự khác biệt giữa bồn tắm và bồn tắm nước nóng là xà phòng và thuốc gội đầu không được sử dụng trong bồn tắm nước nóng.

Nguy cơ mắc bệnh

Một số bồn tắm nước nóng với vệ sinh kém có thể gây ra mộ số bệnh, nguyên do chính là sinh vật kỵ khí dễ sinh sản. Những bệnh như vậy bao gồm viêm nang lông trong bồn tắm nước nóng và bệnh Lê dương.

Hình ảnh

Xem thêm

 Finnish sauna
 Hot tub filter
 History of water filters
 Furo
 Phòng tắm hơi
 Steam shower
 Nhà tắm Thổ Nhĩ Kỳ
 Uniform Swimming Pool, Spa and Hot Tub Code
 Whirlpool tub#Whirlpool tubs

Chú thích

Liên kết ngoài

Tắm
Phòng tắm
Hồ bơi
Thủy liệu pháp


title: Phryneta crassa

text:
Phryneta crassa là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Phryneta


title: Côn trùng đốt

text:
Côn trùng đốt, chích và cắn (hay còn gọi là châm chích) là việc côn trùng tấn công hoặc phản ứng lên con người xảy ra khi một con côn trùng bị kích động và tìm cách tự bảo vệ mình thông qua cơ chế phòng vệ tự nhiên của nó, hoặc khi côn trùng tìm cách tấn công ký sinh, hút máu con người.

Tổng quan
Một số côn trùng tiêm axit fomic, có thể gây ra một phản ứng ngay lập tức ở da thường dẫn đến tấy đỏ và sưng ở vùng bị thương. Những cú chích, đốt từ kiến lửa, ong, ong bắp cày thường đau đớn, và có thể kích thích một phản ứng theo kiểu dị ứng nguy hiểm được gọi là sốc phản vệ cho bệnh nhân có nguy cơ cao, một số loài ong bắp cày cũng có thể có một vết cắn mạnh mẽ gây đau đớn. Vết cắn của muỗi và bọ chét, chấy, rận có nhiều khả năng gây ngứa hơn đau. Dị ứng da côn trùng cắn và đốt thường kéo dài đến vài ngày. Tuy nhiên, trong một số trường hợp phản ứng địa phương có thể kéo dài đến năm. Những vết cắn đôi khi bị chẩn đoán nhầm như các loại tổn thương lành tính hoặc ung thư.

Nhiều loài côn trùng được coi là loài gây hại của con người. Côn trùng được coi là loài gây hại bao gồm những loài ký sinh (muỗi, chí, rệp, rận mu gây bệnh rận mu), truyền bệnh (muỗi, ruồi). Hậu quả do côn trùng đốt và cắn rất đa dạng, từ việc gây khó chịu, ngứa ngáy, mất một ít máu cho đến những dị ứng và dị ứng trúng độc gây tử vong và đặc biệt hơn là một số loại côn trùng chính là tác nhân truyền các căn bệnh truyền nhiễm làm chết, nhiễm bệnh cho hàng triệu người như các loài muỗi, ruồi, bọ... Côn trùng, những sinh vật nhỏ bé nhưng đông đảo chính là tác nhân gây chết người một cách gián tiếp hay trực tiếp nhiều hơn bất kể loài động vật nào.

Một số loài

Muỗi

Muỗi là các loài đặc biệt nguy hiểm cho con người, bên cạnh việc chích và hút máu gây ngứa ngáy, khó chịu thì các loài muỗi còn là trung gian truyền những căn bệnh làm chết người hàng loạt như muỗi Anopheles là lây lan bệnh sốt rét, đặc biệt là muỗi Anopheles cái. WHO ước tính có 219 triệu trường hợp mắc bệnh sốt rét hàng năm và 660.000 trường hợp tử vong. Muỗi vằn Aedes aegypti là tác nhân gây ra bệnh mang virus gây bệnh sốt xuất huyết Dengue, Chikungunya và sốt vàng da cũng như một số bệnh khác như Viêm não Nhật Bản, sốt xuất huyết, sốt siêu vi, sốt thung lũng Rift.

Ruồi
Ruồi, nhặng, lằng là những tác nhân truyền những vi khẩu bẩn làm mất vệ sinh gây ngộ độc thực phẩm cho con người thông qua việc bâu bám vào thức ăn không được bảo quản sạch sẽ. Bên cạnh đó loài ruồi xê xê lây truyền cho con người và động vật căn bệnh ngủ hay còn gọi là bệnh ngủ châu Phi (gây ra bởi ký sinh trùng mũi khoan Trypanosoma có trên loại ruồi này). Theo ước tính của WHO thì có khoảng 20 nghìn người chết vì căn bệnh này tính từ năm 1996. Các bệnh mà ruồi đóng vai trò lây nhiễm còn bao gồm bệnh qua đường tiêu hóa như lỵ trực trùng, lỵ amíp, tả, thương hàn, giun đũa, giun tóc, ấu trùng sán lợn, bệnh về mắt như mắt hột, nhiễm khuẩn mắt, bệnh giun mắt Thelazia, bệnh ngoài da như viêm da cấp tính, nấm da, bệnh phong (hủi).

Kiến

Kiến là loài vật đông đảo, chúng có thể cắn người do phản ứng phòng vệ, kiến đốt rất đau và ngứa lâu dài, vết cắn thường sưng tấy nhất là trúng chỗ mềm thì càng gây hậu quả kiêm trọng. Một số loài như kiến ba khoang (tùy theo từng địa phương mà có các tên như: kiến kim, kiến lác, kiến cong đít, kiến nhốt, kiến cằm cặp...) khi cắn viêm da, thối thịt giống như bị tạt axít. Ngoài ra, kiến lửa là nguyên nhân gây ra khoảng 80 cái chết trên toàn nước Mỹ và làm tiêu tốn khoảng 5 tỷ đô la mỗi năm để chi trả cho các dịch vụ chăm sóc y tế, phục hồi hư hỏng, cũng như kiểm soát sức tàn phá của loài kiến này.

Loài kiến khủng khiếp khác được biết đến là Kiến quân đội châu Phi hay kiến lính châu Phi. Kiến quân đội càn quét khắp châu Phi với những đội quân hùng hậu, nuốt trọn bất kỳ sinh vật sống nào trên đường đi của chúng. Chúng sử dụng nọc độc để biến thịt, cơ bắp, gân thành chất lỏng. Thông thường, chúng không có hại đối với con người nếu chúng ta tránh xa con đường di chuyển của chúng. Còn bằng không thì quân đoàn tí hon nhưng hết sức nguy hiểm này có thể lấy đi sinh mạng.

Ong

Những loài ong được biết đến với những cú chích rất đau và độc từ nọc ong có thể gây nguy hiểm đến tính mạng con người. Ong sát thủ châu Phi có thể gây ra cái chết cho khoảng 40 người mỗi năm bằng những cuộc đột kích, ong châu Phi đã gây ra khoảng 11 cái chết trên toàn nước Mỹ từ năm 1990. Các loài ong thuộc giống ong bắp cày có thể chích mạnh hơn cả. Ong bắp cày khổng lồ Nhật Bản, có kích thước bằng ngón tay cái của người trưởng thành. Loại ong này đưa chất độc vào cơ thể người qua một kim châm dài khoảng 0.25 inch (6.35 mm). Nó gây ra cái chết của khoảng 40 người mỗi năm.

Đây là loài ong hung dữ và hay tấn công người, mùa giao phối và di trú của ong bắp cày diễn ra từ tháng 9 đến tháng 10, đây cũng là thời điểm mà chúng hung hãn nhất. Năm 2013, ghi nhận Một loạt các vụ tấn công bất thường của ong bắp cày tại miền trung Trung Quốc đã khiến 41 người tử vong, các vụ tấn công của ong bắp cày xuất hiện ở thị trấn An Khang, khiến 19 người chết và xảy ra ở hai thành phố lân cận, làm 22 người khác thiệt mạng. Theo thống kê, loài ong hung hãn này còn khiến 1.600 người bị thương, khoảng 206 người đang được chữa trị tại bệnh viện và 37 người trong số này hiện đang trong tình trạng nguy kịch.

Bọ xít
Trong số các loài bọ xít hút máu có nhiều loài trong chi Tritoma là các loài bọ xít hút máu người, trong đó có những loài nguy hiểm là tác nhân truyền bệnh bệnh buồn ngủ (Chagas) như loài Triatoma dimidiate phổ biến ở Trung Mỹ và loài Triatoma infestans phổ biến ở Nam Mỹ. Ngoài ra, loài bọ xít Triatoma rubrofassiata ở Việt Nam còn được gọi là bọ xít hút máu, là loài bọ xít to lớn, lanh lợi đã tấn công người trên diện rộng, gây hoang mang dư luận trong cộng đồng tuy chúng không thực sự truyền những bệnh nguy hiểm như những họ hàng của chúng ở Nam Mỹ.

Có khoảng 8 triệu người bị nhiễm căn bệnh Chagas gây ra bởi một loại côn trùng được gọi là bọ xít hút máu hay bọ ám sát, nó còn có tên tiếng Anh là kissing bug, với chữ "kiss" có nghĩa là "hút máu". Sau khi con bọ hút máu của một đối tượng, thì nó cũng sẽ thải bỏ chất thải trong cơ thể nó vào chỗ gần vết cắn. Khi chất thải này vô tình được chà xát lên vết thương thì một loại ký sinh trùng có trong đó sẽ có cơ hội xâm nhập vào cơ thể. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thì vào năm 2008, có khoảng 11 nghìn người tử vong vì căn bệnh này.

Bọ chét
Bọ chét lây truyền bệnh dịch hạch là nguyên nhân gây ra cái chết cho hàng triệu người thời Trung Cổ. Vết cắn của bọ chét và chuột là nguyên nhân chủ yếu gây ra đại dịch bệnh vào thời Trung cổ. Bọ chét đóng vai trò truyền mầm bệnh trong cộng đồng chuột cũng như trong cộng đồng con người. Người bị bọ chét cắn sẽ nhiễm bệnh, sau đó bộc phát các triệu chứng dịch hạch và có xu hướng phát triển thành dạng dịch hạch thể phổi nếu như vi khuẩn xâm nhập được vào phổi.

Chú thích

Lớp Côn trùng
Sơ cứu


title: Thera istriana

text:
Thera istriana là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Thera


title: Heliophobus calcatrippae

text:
Heliophobus calcatrippae là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Heliophobus


title: Agrypon drepanae

text:
Agrypon drepanae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Agrypon


title: Grand Prix SAR La Princesse Lalla Meryem 2023 - Đôi

text:
Sabrina Santamaria và Yana Sizikova là nhà vô địch, đánh bại Lidziya Marozava và Ingrid Gamarra Martins trong trận chung kết, 3–6, 6–1, [10–8].

Eri Hozumi và Makoto Ninomiya là đương kim vô địch, nhưng chọn không thi đấu cùng nhau. Hozumi đánh cặp với Ulrikke Eikeri, nhưng thua ở vòng 1 trước Marozava và Gamarra Martins. Ninomiya đánh cặp với Monica Niculescu, nhưng thua ở vòng bán kết trước Santamaria và Sizikova.

Hạt giống

Kết quả

Kết quả

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Kết quả vòng đấu chính

Grand Prix SAR La Princesse Lalla Meryem - Đôi
Đôi 2023
Thể thao Maroc năm 2023


title: Lanugo bicincta

text:
Lanugo bicincta là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lanugo


title: Stethoncus sulcator

text:
Stethoncus sulcator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Stethoncus


title: Noctueliopsis palmalis

text:
Noctueliopsis palmalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Noctueliopsis


title: Ozola falcipennis

text:
Ozola falcipennis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ozola


title: Hiệp hội Y tế Thổ Nhĩ Kỳ

text:
Hiệp hội Y tế Thổ Nhĩ Kỳ (Türk Tabipleri Birliği, TTB) là hiệp hội ngành nghề và tổ chức công đoàn của bác sĩ ở Thổ Nhĩ Kỳ. Hiệp hội hiện có trên 110.000 hội viên chính thức, chiếm hơn 80% số thầy thuốc trên toàn quốc. TTB cũng là thành viên của Tổ chức Y tế Thế giới (WMA).

Việc tham gia Hiệp hội là bắt buộc đối với các bác sĩ làm việc độc lập, nhưng không bắt buộc với bác sĩ trong các cơ sở y tế công lập. Nguồn thu chính của tổ chức là hội phí, ngoài ra tổ chức này không nhận bất kỳ tài trợ nào từ chính phủ.

Năm 2012, chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ thành lập một tổ chức mới lấy tên "Ban Ngành nghề Y tế" có nhiệm vụ tương đương với TTB, trong đó có việc duy trì và thi hành các điều khoản đạo đức ngành nghề. TTB có quyền chỉ định một trong số 15 ghế ủy viên của Ban, các ghế còn còn lại do chính phủ bổ nhiệm.

Danh sách các chủ tịch
 2020–nay: Prof. Dr. Şebnem Korur Fincancı
 2018–2020: Prof. Dr. Sinan Adıyaman
 2016–2018: Prof. Dr. Raşit Tükel
 2014–2016: Dr. Bayazıt İlhan
 2012–2014: Prof. Dr. Ahmet Özdemir Aktan
 2010–2012: Dr. Eriş Bilaloğlu
 2006–2010: Prof. Dr. Gençay Gürsoy
 1996–2006: Dr. Füsun Sayek
 1990–1996: Dr. Selim Ölçer
 1984–1990: Prof. Dr. Nusret Fişek

Tham khảo

Tổ chức y tế


title: 257 (số)

text:
257 (hai trăm năm mươi bảy) là một số tự nhiên ngay sau 256 và ngay trước 258.

Trong toán học
 257 là một số Fermat.

Tham khảo

Số nguyên tố


title: Orthocentrus marginatus

text:
Orthocentrus marginatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Orthocentrus


title: Hyalurgus clistoides

text:
Hyalurgus clistoides là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hyalurgus


Bảo tàng Địa chất của Viện Khoa học Địa chất thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan ở Kraków (tiếng Ba Lan: Muzeum Geologiczne Instytutu Nauk Geologicznych PAN w Krakowie) là một bảo tàng địa chất nằm trong Trung tâm nghiên cứu Kraków của Viện Khoa học Địa chất thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan, tọa lạc tại số 1-3 Phố Senacka, thành phố Kraków, Ba Lan. Bảo tàng Địa chất nằm liền kề với Bảo tàng Khảo cổ học.

Lược sử hình thành
Các bộ sưu tập địa chất của Bảo tàng bắt đầu được thu thập từ năm 1865. Năm 1954, sau khi thành lập Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan, một phần của bộ sưu tập được đặt trong Phòng thí nghiệm Địa chất và Địa tầng, đây chính là nơi khởi nguồn của Bảo tàng ngày nay.

Vào những năm 1960, tòa nhà của Bảo tàng Địa chất được xây dựng bên trong các tòa nhà vốn là tu viện của Dòng Cát Minh trong thế kỷ 17.

Triển lãm

Bảo tàng Địa chất của Viện Khoa học Địa chất thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan có bộ sưu tập thiên thạch lớn nhất ở Ba Lan gồm 333 mẫu vật. Trong đó, một trong những mẫu vật có giá trị nhất là một cụm tinh thể halit có kích thước lên tới 10 cm thu được vào năm 1901 ở Wieliczka.

Bảo tàng Địa chất có cả triển lãm thường trực và triển lãm tạm thời. Triển lãm thường trực có tên là "Cấu trúc địa chất của khu vực Kraków", được chuẩn bị dưới sự giám sát của chuyên gia Ryszard Gradziński và bao gồm ba phần bổ sung:

 địa tầng và thạch học,
 cổ sinh vật học,
 kiến tạo, thu thập và lịch sử nghiên cứu cấu trúc địa chất của khu vực

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Oficjalna strona muzeum

Bảo tàng Ba Lan


title: Photograph (bài hát của Ed Sheeran)

text:
"Photograph" là ca khúc của ca sĩ-nhạc sĩ người Anh Ed Sheeran trong album phòng thu thứ hai của anh, x. Sheeran đồng sáng tác bài hát với thành viên Johnny McDaid của Snow Patrol, người tạo ra đoạn loop piano mà từ đó bài hát phát triển. Sau nhiều khó khăn ban đầu, Sheeran nhờ cậy tới sự giúp đỡ của nhà sản xuất nhạc hip hop Jeff Bhasker và thành công trong việc tăng thêm sức sống cho bài hát. Với việc sử dụng guitar acoustic, piano và bộ trống điện tử, bản ballad đầy tâm trạng và dạt dào cảm xúc kể lại câu chuyện về mối tình xa cách đầy khắc khoải bằng lời hát cụ thể và rõ ràng.

Nhìn chung bài hát nhận được ý kiến phản hồi tích cực từ giới phê bình, đặc biệt là đối với lời bài hát và cách Sheeran sử dụng các hình ảnh. "Photograph" là đĩa đơn thứ năm và cuối cùng của album. Bài hát lọt vào top 5 tại trên năm quốc gia. Bài hát đạt vị trí thứ 10 tại Mỹ và là đĩa đơn thứ ba trong album lọt vào top 10 tại đây. Ở Anh, bài hát đạt vị trí thứ 15 và được chứng nhận bạch kim. Bài hát cũng được chứng nhận bạch kim hai lần tại Úc và Canada, và một bạch kim tại New Zealand và Ý.

Bối cảnh và kết cấu bài hát

"Photograph" là một bản ballad acoustic với nhạc khí bao gồm guitar acoustic, piano, keyboard, guitar điện và bass, và trống điện tử. Bài hát bắt đầu với những tiếng guitar acoustic và nối tiếp bởi phím đàn piano, "cứ thế cho tới khi những tiếng trống cỡ lớn bắt đầu vang dội".

Vào tháng 5 năm 2012, Sheeran tham gia tour diễn của Snow Patrol với tư cách nghệ sĩ mở màn một số buổi diễn tại Bắc Mỹ. Johnny McDaid, một thành viên của nhóm, chính là người tạo nên đoạn loop piano dài ba nốt mà sau đó chính là tiền đề của "Photograph". Động cơ phát triển bài hát được thúc đẩy khi Sheeran, lúc này đang ở một khách sạn tại Kansas City, cứ ngân nga điệp khúc "loving can hurt, loving can hurt" trong lúc đoạn loop đang vang lên trên máy tính của McDaid. Sau bốn tiếng tiếp tục các hoạt động cá nhân trong lúc lên ý tưởng cho bài hát, Sheeran liền lấy cây guitar của anh ra và họ chính thức bắt đầu xây dựng nó; McDaid cũng thêm phần nhạc nền cho bài hát. Theo Sheeran, họ chỉ mất nửa tiếng để hoàn thành công việc soạn nhạc cho bài hát. Cả hai chỉ thực sự nhận ra những gì họ đã tạo ra chỉ sau khi nghe thử lại vào ngày hôm sau và cuối cùng quyết định ghi âm nó.

Theo Sheeran, anh có lẽ đã thu bài hát 60 hay 70 lần theo nhiều phiên bản khác nhau từ hát trực tiếp tới phiên bản có tiếng đệm piano đi kèm. Anh cũng thu âm với nhiều nghệ sĩ khác ngoài McDaid ra như Jake Gosling, người sản xuất phần lớn album +, và Rick Rubin, người cũng có nhiều đóng góp cho album x. Tuy nhiên những phiên bản này không làm anh thỏa mãn và anh quyết định nhờ sự giúp đỡ từ Jeff Bhasker. Sự cộng tác này đem lại hiệu quả tích cực và Bhasker tiếp tục hoàn thiện và chau chuốt cho bản thu trong vài tháng sau đó cho tới khi họ cảm thấy hoàn hảo. Sheeran coi "Photograph" là bản thu đầu tiên được hoàn thiện một cách chuẩn mực cho sản phẩm phòng thu tiếp theo.

Lời bài hát kể về một mối tình xa cách với những chi tiết như khi nhân vật chính nhớ về lúc anh và người con gái của mình trao nụ hôn "bên dưới ánh đèn đường, trên con phố thứ 6", hay khi cô gái ấy giữ những tấm ảnh của anh "trong túi quần jeans rách [của cô ấy]". Trong một buổi phỏng vấn trên đài phát thanh, Sheeran xác nhận "Photograph" lấy cảm hứng từ một cô gái tên Nina, cùng tên với một bài hát trong album x. Nina này chính là Nina Nesbitt, ca sĩ-người viết ca khúc người Edinburgh, Scotland, người anh từng hẹn hò trong khoảng một năm.

Phát hành
Vào tháng 2 năm 2013, Sheeran biểu diễn bản demo của "Photograph" trên một đài phát thanh của Đức. Sheeran khẳng định "Photograph" là một trong những bài hát tuyệt nhất album và có thể thay đổi con đường sự nghiệp của anh. Theo Sheeran, "Photograph" sẽ là bài hát "song hành" cùng album, bài hát mà vẫn có thể giúp "[album] tiêu thụ được" nếu các track còn lại không đủ sức hút.

Bài hát được phát hành dưới dạng tải kĩ thuật số "instant grat" trên iTunes Store vào ngày 20 tháng 6 năm 2014, đóng vai trò đĩa đơn thứ bảy từ album x. Vào ngày 22 tháng 4 năm 2015 Sheeran thông báo trên Twitter rằng "Photograph" sẽ là đĩa đơn chính thức tiếp theo của x. Vào ngày 11 tháng 5 năm 2015 bài hát ra mắt dưới định dạng hot adult contemporary, và ngày hôm sau dưới định dạng contemporary hit radio. Bài hát cũng là single cuối của album.

Ý kiến phê bình
Sau khi album x ra mắt, "Photograph" nhận được khá nhiều ý kiến phê bình tích cực. Trong bài đánh giá x qua từng track trên Billboard, Jason Lipshutz cho rằng đoạn "Loving can hurt sometimes/But it's the only thing that I know" của "Photograph" là đoạn lời "trụ cột của cả album". Capital FM khen ngợi bài hát "đẹp một cách ám ảnh" và bài ca của "một cô gái chờ người cô yêu trở về nhà". Sarah Rodman của The Boston Globe cũng cùng chung quan điểm khi cho rằng bài hát thật "ám ảnh" "khiến bạn rùng mình với sự du dương" [của nó]. Cách Sheeran sử dụng hình ảnh tượng trưng trong lời bài hát được Jamieson Cox của Time đánh giá cao.

Neil McCormick của tờ Daily Telegraph nhận xét rằng Ed Sheeran "có thể nhẹ nhàng chuyển tông" trong suốt cả album, còn bài hát là một "bản ballad sâu lắng". Lipshutz miêu tả cách hát của Ed Sheeran là "giản dị" qua tiếng guitar "ngập ngừng". Katy Empire của The Guardian gọi "Photograph" là một bản "ballad có sức ảnh hưởng", còn cách sáng tác lời của Sheeran như thể "được tính toán cụ thể". Trên MusicOHM, John Murphy thấy rằng dù "nó không hề tệ", "Photograph" vẫn hơi "thận trọng và đầy nghi ngờ", cho rằng nó giống một bài hát "nhạc phim cho một cảnh lột tả cảm xúc trong các loạt phim truyền hình Mỹ".

Trong bài viết phân tích lời bài hát trong album, Annie Zaleski của The A.V. Club nhận xét rằng sự tự ý thức về bản thân của Sheeran "bao trùm phần còn lại" của album, ví dụ như việc nói về cảm xúc nhớ nhà trong "Photograph". Trong khi đó, Carolyn Menyes của Music Times viết về ca khúc như sau rằng "trong bố cục rộng hơn của x, 'Photograph' dường như không mấy hài hòa về mặt câu từ", và chỉ ra rằng phần lớn album khám phá "những cảm xúc của người tình bị coi khinh, người yêu cũ lừa dối và chút phóng túng cuộc đời" và bình luận thêm rằng: "'Photograph' là trong số những bài hát đẹp một cách giản dị của Sheeran."

Sự góp mặt của McDaid cũng được nhắc tới. Kevin Harly của The Independent viết: "Nếu bạn không biết rằng Johnny McDaid của Snow Patrol sản xuất bản ballad 'Photograph', những bước đi nặng nề dửng dưng đầy sáo rỗng về lý do vì sao yêu đương 'có thể gây tổn thương' và 'hàn gắn' sẽ nói cho bạn biết". Dave Hanratty của Drowned in Sound nhấn mạnh: "... 'Photograph' ngọt ngào giả tạo... được đồng sáng tác và sản xuất bởi một thành viên của Snow Patrol chẳng làm ai bất ngờ, nếu biết rằng bài hát đi theo lối sáng tác lời gây nhức nhối con tim một cách cứng nhắc. Ít nhất nó cũng lay động cảm xúc đấy chứ."

Diễn biến xếp hạng

Nếu tính tới tỉ lệ streaming thì tất cả 12 track của album, bao gồm cả "Photograph", đều có vị trí trên UK Singles Chart. "Photograph" xuất phát ở vị trí số 44 trên vào ngày 5 tháng 7 năm 2014, 10 tháng trước khi đĩa đơn ra mắt. Bài hát đạt vị trí 15 và có 40 tuần tính tới 27 tháng 8 năm 2015. Vào ngày 31 tháng 7 năm 2015, British Phonographic Industry trao cho đĩa đơn chứng nhận vàng, đồng nghĩa với việc cán mốc 400.000 bản.

Tại Hoa Kỳ bài hát đạt được vị trí 15 trên Billboard Hot 100 và giúp Sheeran trở thành một trong không nhiều nghệ sĩ nam trong thập niên 2010 có 4 đĩa đơn trong một album có mặt ở top 20. Ở nhiều bảng xếp hạng khác như Mainstream Top 40, đĩa đơn lọt vào the top 10 ngày 29 tháng 8 năm 2015, trở thành bài hát thứ tư từ album đạt được thành công này. Vào ngày 21 tháng 7 năm 2015, Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Hoa Kỳ chứng nhận vàng cho single, chỉ ra mức doanh thu 500.000 bản. Ngoài ra bài hát vươn tới top 5 tại Áo, Bỉ, Canada, Ireland và Nam Phi.

Vào tháng 4 năm 2015, công ty truyền dữ liệu âm nhạc thương mại Spotify công bố báo cáo về các bài hát được stream nhiều nhất trên toàn thế giới ở thể loại "Sleep" (những bài hát tạo sự êm dịu, sảng khoái và giúp bạn thư giãn). "Photograph" đứng thứ 18 để cùng 6 bài hát khác của Sheeran tại vị trong top 20. Tim Dowling của The Guardian cho rằng thống kê trên cho thấy bài hát "rất nổi tiếng, hơi hơi êm dịu [...] giữ vị thế vững vàng trong danh sách những bài hát đưa bạn vào giấc ngủ".

Kiện tụng

Vào ngày 9 tháng 6 năm 2016, Sheeran bị hai tác giả Martin Harrington và Thomas Leonard của bài hát "Amazing" đòi bồi thường 20 triệu đôla vì đạo nhạc. Vụ kiện sau đó đã được bí mật dàn xếp vào tháng 4 năm 2017 với kết quả Ed Sheeran vô tội.

Video âm nhạc

Video của "Photograph" do Emil Nava đạo diễn, và ra mắt vào ngày 9 tháng 5 năm 2015. Video sử dụng những thước phim do gia đình quay và kể lại từ thời thơ ấu cho tới khi trưởng thành của Ed Sheeran. Những clip này do Sheeran nhận lại từ cha anh và chủ yếu được tổng hợp lại thành các DVD làm quà Giáng sinh của gia đình. Sheeran nói anh không có nhiều thời gian để quay video vì vậy anh tìm tới những thước phim này và nghĩ rằng nó sẽ thích hợp cho một video âm nhạc.

Trong video Sheeran chơi nhiều nhạc cụ như piano, cello, guitar bass, guitar acoustic và trống, cho thấy hứng thú với âm nhạc của anh bắt đầu từ khi còn rất nhỏ. Video cũng cho người xem hiểu hơn về những sở thích khác của Sheeran như đồ chơi lego, đồ vật có trong tên đĩa đơn "Lego House" phát hành năm 2011, hay hứng thú với mèo, loài vật gắn bó với mật thiết với anh (trên hình xăm, bìa đĩa, logo, trong video của "Drunk" và một bài hát). Một cảnh khi Sheeran đang hát rong ở Galway, Ireland, cũng xuất hiện, cũng clip gần cuối khi Sheeran biểu diễn tại một lễ hội âm nhạc.

Đánh giá về video trên Music Times, Ryan Book cho rằng cách lựa chọn kiểu làm video này đi ngược lại với tên của bài hát. Daniel Kreps của Rolling Stone gợi lại Kurt Cobain: Montage of Heck, bộ phim tài liệu về thành viên nhóm Nirvana và biểu tượng rock thập niên 90 Kurt Cobain.

Danh sách track
Đĩa đơn CD
"Photograph" – 4:19
"I Will Take You Home" – 3:59

Credit và nhận sự của bài hát
Credit lấy từ liner note mặt sau của album x:

Ed Sheeran – giọng, sáng tác bài hát, guitar acoustic
Johnny McDaid - sáng tác bài hát
Jeff Bhasker - sản xuất, piano, keyboard, guitar bass điện
Emile Haynie - sản xuất phụ, programming
Tyler Sam Johnson - engineering, guitar điện, programming trống
Mark "Spike" Stent - mixing
Geoff Swan - engineering
Davide Rossi - hòa âm bộ dây
Stuart Hawkes - mastering

Xếp hạng

Bảng xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đĩa đơn của Atlantic Records
Bài hát năm 2014
Bài hát của Ed Sheeran
Bài hát viết bởi Ed Sheeran
Đĩa đơn năm 2015
Pop ballad
Bài hát viết bởi Johnny McDaid
Bài hát sản xuất bởi Emile Haynie
Bài hát sản xuất bởi Jeff Bhasker


title: Ornithospila insularis

text:
Ornithospila insularis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ornithospila


title: Sawney Bean

text:
Alexander "Sawney" Bean được cho là nhân vật đứng đầu một gia tộc gồm có 45 thành viên ở Scotland vào thế kỷ 16, đã sát hại và ăn thịt hơn 1000 người trong vòng 25 năm. Theo truyền thuyết, Bean và các thành viên trong gia tộc của mình cuối cùng đã bị một nhóm lính tìm kiếm do Vua James VI gửi đến bắt giữ và xử tử vì tội ác ghê tởm của họ.

Câu chuyện xuất hiện trong The Newgate Calendar, một danh mục tội phạm của Nhà tù Newgate ở London. Truyền thuyết này thiếu bằng chứng để được các nhà sử học coi là một câu chuyện có thật và đã từng có tranh luận về lý do tại sao truyền thuyết lại là sản phẩm hư cấu. Tuy nhiên, truyền thuyết về tên sát nhân "Sawney" Bean đã ăn sâu vào văn hóa dân gian địa phương và đã trở thành một phần của ngành du lịch ở Edinburgh.

Truyền thuyết
The Newgate Calendar, một ấn phẩm lá cải từ thế kỷ 18 và 19, Alexander Bean được sinh ra ở Đông Lothian vào thế kỷ 16. Cha ông ta là một người đào mương và thợ tỉa hàng rào. Bean sau khi lớn lên đã cố gắng đảm nhận công việc buôn bán của gia đình, nhưng nhanh chóng nhận ra rằng mình không phù hợp với công việc này.

Alexander Bean đã bỏ nhà ra đi cùng với "Black" Agnes Douglas, một người dường như đã chia sẻ nhiều khuynh hướng lệch lạc của Alexander và đã từng bị buộc tội là phù thủy. Sau khi thực hiện một số vụ cướp và ăn thịt một trong những nạn nhân của họ, cặp đôi đã tìm đến một hang động ven biển ở Bennane Head giữa Girvan và Ballantrae. Hang động sâu 200 mét, và lối vào bị chặn bởi nước khi thủy triều lên cao, vì vậy cặp vợ chồng có thể sống ở đó mà không bị ai phát hiện trong suốt 25 năm.

Sawney và Agnes đã sinh ra tám người con trai, sáu cô con gái, 18 cháu trai và 14 cháu gái. Nhiều đứa cháu là sản phẩm loạn luân giữa con cái họ.

Không có thiên hướng lao động thường xuyên, tộc Bean phát triển mạnh bằng cách bố trí phục kích để cướp và giết các cá nhân hoặc nhóm nhỏ vô tình đi ngang qua phạm vi hoạt động của mình. Các thành viên của gia tộc này sau đó đem các thi thể trở lại hang động, tại đây họ sẽ phanh thây nạn nhân và ăn thịt họ. Họ còn đem đồ ăn thừa ngâm vào trong thùng, để dự trữ. Gia tộc này vứt bỏ các bộ phận cơ thể, những bộ phận này đôi khi sẽ dạt vào những bãi biển gần đó. Chiến lược này được sử dụng nhằm che giấu tội ác và khiến dân chúng xung quanh tin rằng những du khách xấu số kia thực chất bị thú dữ tấn công và ăn thịt.

Khi người dân địa phương bắt đầu chú ý đến các vụ mất tích hơn, họ đã tổ chức một số nhóm tìm kiếm nhằm truy tìm thủ phạm. Trong một cuộc tìm kiếm, một số ngưởi đã để ý tới hang động kia nhưng họ lại không tin rằng có người có thể sống trong đó. Thất vọng và trong một cuộc tìm kiếm công lý điên cuồng, dân chúng trong thị trấn đã giết hại một số người vô tội mà họ cho là thủ phạm. Tuy nhiên mọi chuyện vẫn không dừng lại, và các vụ mất tích vẫn tiếp tục tiếp diễn. Sự nghi ngờ thường chuyển sang các chủ nhà trọ địa phương vì họ được biết là những người cuối cùng nhìn thấy nhiều người mất tích còn sống.
Trong một đêm định mệnh Bean, tổ chức phục kích một cặp vợ chồng đang trên đường tới Bennane. Tuy nhiên, người chồng lại là một người có kinh nghiệm chiến đấu. Chỉ bằng một thanh gươm và khẩu súng lục anh ta đẩy lùi cuộc tấn công của gia đình Bean và hạ gục được một số thành viên của gia tộc. Thế nhưng, Bean cũng kịp bắn cung tên và giết chết người vợ. Trước khi người chồng kiên cường bị bọn họ bắt được, một nhóm người đi chợ phiên đã xuất hiện, khiến gia tộc Bean phải rút lui. Nhóm người này đã đưa người chồng đến quan địa phương trình báo về sự việc.

Với sự tồn tại của gia Bean cuối cùng đã được tiết lộ, không lâu sau đó, tin đồn về sự tàn bạo đã lan truyền tới nhà vua (có lẽ là James VI của Scotland trong những câu chuyện liên quan đến thế kỷ 16, mặc dù không rõ ai là người trong các câu chuyện khác từ thế kỷ 15). Ông quyết định phái một đội quân gồm 400 binh sĩ và một vài con chó săn đi truy lùng thủ phạm. Họ sớm tìm thấy hang động tại Bennane Head của gia tộc Bean (vốn đã bị bỏ qua trước đây) nhờ vào những con chó săn. Khi vào hang bằng đèn đuốc, những người tìm kiếm đã nhìn thấy gia tộc Bean, xung quanh vây đầy hài cốt người với một số bộ phận cơ thể treo lủng lẳng trên tường, thùng muối chứa đầy tay chân và đống đồ gia truyền và đồ trang sức mà bọn họ cướp được.

Có hai phiên bản về những gì đã xảy ra tiếp theo:

Phiên bản phổ biến nhất là gia tộc Bean bị bắt sống toàn bộ mà không kháng cự. Họ đã bị trói vào dây xích và áp giải đến nhà tù Tolbooth ở Edinburgh, sau đó được chuyển đến Leith hoặc Glasgow, nơi họ bị xử tử ngay lập tức mà không thông qua xét xử vì mọi người coi họ là người hạ đẳng và không cần dùng tới luật pháp. Sawney và những thành viên nam giới bị cắt bỏ bộ phận sinh dục và ném vào lửa, tay và chân bị cắt đứt khiến họ chảy máu đến chết. Trước khi chết, Sawney đã hét lên những lời hấp hối của mình: "Nó chưa kết thúc và sẽ chẳng bao giờ kết thúc." Sau khi chứng kiến những thành viên nam giới chết, Agnes cùng các con gái và cháu gái của mình đã bị trói vào cọc và thiêu sống. Những thủ tục hành hình này gợi nhớ đến quy tắc rằng nam giới bị buộc tội mưu phản sẽ phải nhận các hình phạt như treo cổ, kéo lê lết hay phanh thây. Ngược lại, phụ nữ bị kết tội tương tự sẽ bị đưa lên giàn thiêu.
Phiên bản thứ hai của câu chuyện là nhóm tìm kiếm đã sử dụng thuốc nổ làm sập cửa hang khiến toàn bộ thành viên trong gia tộc Sawney Bean chết ngạt trong đó.

Thành phố Girvan nằm gần nơi được cho là địa điểm diễn ra những vụ giết người rụng, có một truyền thuyết khác về tộc Bean. Có tin đồn rằng một trong số những người con gái của gia tộc Beans đã bỏ hang động mà đến sinh sống tại Girvan. Tại đây cô đã trồng một cây có tên là "The Hairy Tree". Về sau, khi Sau khi gia đình cô bị bắt và phơi bày, danh tính của cô con gái cũng bị tiết lộ và cô đã bị những người dân địa phương bắt và treo cổ tại cây "The Hairy Tree".

Tham khảo

 Ronald Holmes: The Legend of Sawney Bean. Muller, London 1975, ISBN 0-584-10156-2
 Jack Ketchum: Off season. Headline Books, London 1995, ISBN 0-7472-5045-6
 Mick Lewis: The bloody man. Citron Books, London 1998, ISBN 0-7544-0009-3
 Sharyn McCrumb: Paying the piper. Severn Publications, New York 1991, ISBN 0-7278-4247-1
 Larry A. Morse: The Flesh eaters. Warner Books, New York 1979, ISBN 0-446-82633-2
 John Nicholson (Hrsg.): Historical and traditional tales connected with the South of Scotland. Kirkcudbright 1923 (Repr. d. Ausg. London 1843)
 The Galloway Gazette vom 28. November 1994
 Peter & Julia Murakami: Lexikon der Serienmörder- 450 Fallstudien einer pathologischen Tötungsart, Ullsteinverlag 2000

Liên kết ngoài

BBC Scotland - Câu chuyện ghê tởm của Alexander Bean
The Complete Newgate Calendar (Sawney Bean(e))

Người Scotland thế kỷ 16
Kẻ giết người hàng loạt bị xử tử
Loạn luân
Kẻ giết người hàng loạt là nam giới


title: Dargida graminivora

text:
Dargida graminivora là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dargida


title: Donacoscaptes lunilinealis

text:
Donacoscaptes lunilinealis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Donacoscaptes


title: Tōji

text:
Tōji có thể là:

 Tō-ji, một ngôi chùa ở Kyoto, Nhật Bản
 Ga Tōji, một nhà ga xe lửa thuộc tuyến Kintetsu Kyoto ở Minami-ku, Kyoto, Nhật Bản, cho phép đến chùa từ địa điểm này
 Đông chí trong bính âm (Tōji trong rōmaji), là tiết khí thứ 22 trong lịch truyền thống Đông Á
 Tên gọi chỉ một người làm nghề ủ sake
 Suzuhara Toji, một nhân vật tưởng tượng trong anime Neon Genesis Evangelion
 Sakata Touji, một nhân vật tưởng tượng trong trò chơi đối kháng Fatal Fury

Xem thêm

 Toji (định hướng)


title: Bree O'Mara

text:
Bridgid "Bree" O'Mara (4 tháng 7 năm 1968 – 12 tháng 5 năm 2010) là một tiểu thuyết gia người Ireland, vũ công ba lê, nhà sản xuất truyền hình và tiếp viên hàng không đã thiệt mạng trong vụ tai nạn của chuyến bay 771 của Afriqiyah.

Tiểu sử

Tuổi thơ
O'Mara sinh ra ở Durban, tỉnh Natal, Nam Phi với cha mẹ người Ireland và mang hộ chiếu Ireland. Bà theo học trường Maris Stella ở Durban vào đầu những năm 1980. Sau khi bắt đầu sự nghiệp tại nhà hát, O'Mara làm tiếp viên cho hãng hàng không vùng Vịnh, trước khi trở thành nhà sản xuất video ở các quốc gia vùng Vịnh. Sau khi đi du lịch qua Canada và Hoa Kỳ, sống một thời gian ngắn ở Elkins, West Virginia, cô đã định cư ở London trong những năm 1990. Bà đã sống ở Northamptonshire vào đầu những năm 2000. Năm 2003, bà làm việc như một tình nguyện viên cho Thử thách Mondo ở Tanzania và trở về ngôi nhà thời thơ ấu của Nam Phi vào năm 2005.

Đời tư
Vào thời điểm bà qua đời, bà sống ở Kosmos, Madibeng, cùng với chồng là Christopher Leach. Lính đánh thuê người Nam Phi Mike Hoare là chú của bà. Bà đã viết một ký sự chưa được công bố về những cuộc phiêu lưu của ông chú như một lính đánh thuê ở Congo trong những năm 60 và Seychelles trong những năm 70.

Qua đời
Bà đang đi trên chuyến bay 771 của Afriqiyah, thì bị rơi ở Libya, trên đường đến London để gặp gỡ các nhà xuất bản. Trước đây, bà đã bị buộc phải từ bỏ sự xuất hiện theo lịch trình tại Hội chợ Sách London bằng cách hủy các chuyến bay đến Vương quốc Anh do vụ phun trào Eyjafjallajökull.

Giải thưởng

 Giải thưởng sách công dân năm 2007

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nữ nhà văn thế kỷ 21
Người da trắng Nam Phi
Mất năm 2010
Sinh năm 1967


title: Crytea sanguinator

text:
Crytea sanguinator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Crytea
Động vật được mô tả năm 1794


title: Setina clara

text:
Setina clara là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Setina


title: Onthophagus deccanensis

text:
Onthophagus deccanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

D


title: Dreisbachia avivae

text:
Dreisbachia avivae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dreisbachia


title: Phasia diversa

text:
Phasia diversa là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phasia


title: NGC 1935

text:
NGC 1935 (còn được gọi là ESO 56-EN110 và IC 2126) là một tinh vân phát xạ, là một phần của tinh vân LMC-N44 lớn hơn trong chòm sao Kiếm Ngư. NGC 1935 cũng nằm trong Đám mây Magellan Lớn. Nó được John Herschel phát hiện vào năm 1834, được thêm vào Danh mục Tinh vân và Cụm sao với tên NGC 1935 và được Williamina Fleming quan sát vào năm 1901 và sau đó được thêm vào Danh mục Index dưới dạng IC 2126.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tinh vân phát xạ
Thiên thể ESO
Chòm sao Kiếm Ngư
Thiên thể phát hiện năm 1834
Thiên thể NGC
Đám Mây Magellan Lớn


title: Nguyễn Phúc Lai

text:
Nguyễn Phúc Lai (sinh năm 1928 - mất năm 1947) là một cảm tử quân  Việt Nam

Lịch sử
Nguyễn Phúc Lai sinh năm 1928 tại xã Chi Long, huyện Nam Xương (nay là Lý Nhân), tỉnh Hà Nam. Ông sống ở Hà Nội với nghề đánh giày, gia nhập Vệ Quốc đoàn tháng 4 năm 1946. Kháng chiến toàn quốc 19-12-1946, ông là tiểu đội trưởng thuộc trung đội 1, đại đội 2, tiểu đoàn 56, trực tiếp chiến đấu trên địa bàn Liên khu III. Ngày 6-1-1947 quân Pháp tấn công nống ra phía tây, bao vây làng Giảng Võ. Nguyễn Phúc Lai cùng đồng đội chiến đấu dũng cảm chặn địch trên đê La thành và cạnh làng Giảng Võ dùng bom ba càng đánh xe tăng địch và hy sinh, trở thành liệt sĩ của Hà Nội trong 60 ngày đêm chống Pháp.

Tên phố
Phố: dài 370m; từ đường La Thành - xế cổng trường Đại học Văn hoá - đi chéo xuống dốc vào làng Hoàng Cầu, đến hồ cá Đống Đa. Nay thuộc phường Ô Chợ Dừa, quận Đống Đa.

Xem thêm
 Sống mãi với thủ đô
 Trận Hà Nội 1946

Tham khảo
 Kỷ niệm 65 năm ngày toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược 19/12/1946 - 19/12/2011): 60 ngày đêm quyết tử để Tổ quốc quyết sinh
Sinh năm 1928
Mất năm 1947
Người Hà Nam
Người Hà Nội
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân


title: Immetalia obiana

text:
Immetalia obiana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Immetalia


title: Ptilopsis sexmaculata

text:
Ptilopsis sexmaculata là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ptilopsis


title: Enicospilus woldai

text:
Enicospilus woldai là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Enicospilus


title: Cleora nigrisparsalis

text:
Cleora nigrisparsalis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Cleora


title: Cây và bụi cây (loạt tranh của Van Gogh)

text:
Cây và bụi cây là chủ đề của các bức tranh mà Vincent van Gogh vẽ tại Paris, Saint-Rémy và Auvers, trong khoảng từ năm 1887 đến năm 1890. Van Gogh đã vẽ một số bức tranh về bụi cây, một dòng tranh được gọi là "sous-bois"-đang nổi lên trong giới họa sĩ của trường phái Barbizon và trường phái Ấn tượng. Các tác phẩm từ loạt tranh này đã sử dụng thành công các sắc độ của màu sắc và ánh sáng khi miêu tả cảnh rừng hoặc khu vườn. Van Gogh đã chọn một trong những bức tranh Saint-Rémy của ông, Thường xuân (F609) cho triển lãm Brussels Les XX năm 1890.

Dòng tranh Sous-bois
Dòng tranh vẽ cảnh rừng, hoặc "sous-bois" -trong tiếng Pháp có nghĩa là bụi cây, là phổ biến với các họa sĩ của trường phái Barbizon và Ấn tượng.

Thay vì vẽ phong cảnh từ xa như họa sĩ truyền thống, các họa sĩ địa phương thế kỷ 19 trèo lên hoặc đi vào trong rừng để có cái nhìn cận cảnh về cảnh rừng. Những bức tranh của dòng sous-bois, gợi lên những tán cây và cỏ, thường được vẽ theo chiều dọc trên canvas, trái ngược với vẽ theo chiều ngang khi miêu tả cảnh quan rộng lớn. Trong sous-bois, bầu trời hầu như không thể nhìn thấy, chỉ có một thoáng của bầu trời đôi khi lấp ló qua các nhánh cây. Thể loại tác phẩm này thì rất hiếm trước thế kỷ 19 khi các nghệ sĩ của trường phái Barbizon vẽ tranh các khu rừng ở vùng Fontainebleau của Pháp. Đến gần với chủ thể của bức tranh, các họa sĩ vẽ sous-bois ghi lại trải nghiệm của họ trong cảnh rừng. Trong tiếng Đức, bức tranh vẽ cảnh trong khu rừng được gọi là Waldinneres, có nghĩa là không gian rừng khép kín.

Paris
Trong bức tranh Cây và bụi cây (F309a) Van Gogh miêu tả cách ánh sáng chiếu xuống, xuyên qua tán cây tới những cây ở tầng thấp với những điểm nổi bật bằng màu trắng, vàng và đỏ. Hiệu ứng của ánh sáng và bóng râm tạo ra nhiều sắc thái xanh cho lá cây mà van Gogh vẽ bằng những nét vẽ ngắn trên canvas. Đường chân trời được vẽ bởi một nét màu vàng, có lẽ là gợi ra một khoảng trống trong rừng qua các thân cây và tán lá.

Saint-Rémy
Van Gogh khi khám phá khuôn viên của nhà thương tại Saint-Rémy, ông đã tìm thấy một khu vườn mọc um tùm. Ông ấy viết, "Từ lúc anh ở đây, anh đã có đủ tác phẩm vẽ khu vườn phát triển xanh tốt với những cây thông lớn vươn lên trên, phía dưới đó là thảm cỏ mọc cao và ít chăm sóc, lẫn với tất cả các loại ốc sên nữa." Các bức tranh được vẽ dưới tán những cây lớn với thường xuân bám quanh.

Bảo tàng Van Gogh viết về Bụi cây và thường xuân (F745): "Hiệu ứng ánh sáng và bóng râm tạo ra một mẫu hình gần như là trừu tượng, với những vệt màu phủ toàn bộ bề mặt của tấm canvas." ). Bức Bụi cây và thường xuân thứ hai cũng tả những bụi cây bên dưới các tán cây. Tranh được vẽ với những nét vẽ ngắn, tạo nên một hình ảnh mờ ảo và cũng cho thấy những vệt ánh sáng chiếu xuyên qua những cây rợp bóng.

Thường xuân, tên gốc là Le Lierre là một bức tranh van Gogh được vẽ vào tháng 5 năm 1889. Ông dùng bức tranh cùng với phiên bản đầu tiên trong tuyển tập tác phẩm của mình để trưng bày tại triển lãm Les XX, Brussels, vào năm 1890.

Chú thích

Tranh vẽ năm 1887
Tranh vẽ năm 1889
Tranh vẽ của Vincent van Gogh
Loạt tranh vẽ của Vincent van Gogh
Tranh vẽ ở Amsterdam


title: Công trình công cộng

text:
Công trình công cộng (chữ Hán: 公共工程, tiếng Pháp: travaux publics), còn gọi là công chính (hay công chánh, chữ Hán: 公政), là một trong hai thể loại lớn (thể loại còn lại kia là nhà ở), của công trình dân dụng (tức dự án cơ sở hạ tầng dân dụng), để phục vụ cho nhu cầu dân sinh như: nhà công cộng (công sở, bệnh viện, trường học, văn hóa (bảo tàng, nhà hát), nhà thi đấu thể thao, dịch vụ tài chính (ngân hàng), thương mại (siêu thị), bảo hiểm, dịch vụ lưu trú ngắn (khách sạn, ký túc xá)), công trình hạ tầng giao thông (đường bộ, đường sắt, cầu, cống, kênh, cảng, nhà ga, sân bay), không gian công cộng (quảng trường, công viên, bãi biển), công trình dịch vụ công ích (mạng cấp điện, cấp thoát nước, mạng viễn thông, thủy điện, thủy lợi (đê, đập)..., của toàn bộ cộng đồng dân cư (xã hội). Công trình công cộng thường được chính quyền (chính phủ hay chính quyền địa phương) đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn ngân sách quốc gia hoặc nguồn vốn vay của chính phủ. Nhưng các công trình công cộng cũng vẫn có thể được các doanh nghiệp đầu tư xây dựng bằng những nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước.

Chú thích

Công trình công cộng
Chính sách đối nội
Chính sách tài chính
Kỹ thuật xây dựng
Kết cấu hạ tầng
Kinh tế học công cộng


title: Parastathmodera bothai

text:
Parastathmodera bothai là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Parastathmodera


title: Giải vô địch bóng đá nữ châu Phi 2012

text:
Giải vô địch bóng đá nữ châu Phi 2012 diễn ra tại Guinea Xích Đạo từ 28 tháng 10 đến 11 tháng 11 năm 2012. Guinea Xích Đạo lần thứ hai lên ngôi sau khi vượt qua Nam Phi trong trận chung kết.

Vòng loại

Có 24 đội tuyển tham dự vòng loại. Ở vòng sơ loại, 20 đội tuyển có thứ hạng thấp nhất được phân cặp. Mười đội tuyển đi tiếp, cùng bốn đội tuyển được miễn vòng sơ loại, được chia thành bảy cặp. Bảy đội chiến thắng lọt vào vòng chung kết.

Vòng chung kết

Vòng một
Giờ thi đấu là WAT (UTC+1)</small>

Bảng A

Bảng B

Vòng đấu loại trực tiếp

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Kết quả trên BBC
 Kết quả tại soccerway.com
 Kết quả trên RSSSF.com

2012
Bóng đá nữ năm 2012
Bóng đá Guinea Xích Đạo


title: Louis Chiron

text:
Louis Alexandre Chiron (3 tháng 8 năm 1899 - 22 tháng 6 năm 1979) là một tay đua xe Monaco từng thi đấu trong các cuộc đua, xe đua thể thao và Grands Prix.

Trong số những người điều khiển vĩ đại nhất giữa hai Thế chiến, sự nghiệp của ông đã kéo dài hơn ba mươi năm, bước ra ánh sáng vào năm 1927 và kết thúc vào cuối những năm 1950. Đây cũng là lý do tại sao ông vẫn là tay đua già nhất từng đua trong Công thức 1, đã giành vị trí thứ 6 trong cuộc đua Grand Prix 1955 khi ông 55 tuổi. Bugatti Chiron lấy tên từ ông.

Nghề nghiệp
Louis Chiron có hứng thú với xe hơi và đua xe khi ông còn là một thiếu niên. Ông bắt đầu lái xe trong các cuộc đua Grand Prix sau Thế chiến I, trong đó ông được biệt phái từ một trung đoàn pháo binh làm tài xế cho Maréchal Pétain và Maréchal Foch.

Ông đã chiến thắng cuộc đua địa phương đầu tiên của mình, Grand Prix de Comminges năm 1926, tại Saint-Gaudens, gần Toulouse và tiếp tục lái một chiếc Bugatti và Alfa Romeo P3 để giành chiến thắng tại Marseille Grand Prix, Circuit of Masaryk, và Giải thưởng lớn của Tây Ban Nha. Trong Indianapolis 500 năm 1929, ông lái một chiếc Delage đến vị trí thứ 7. Ông đã giành được giải Grand Prix năm 1931 của Monaco, tay đua Monaco duy nhất đã giành được giải grand grandx nhà của mình và vào năm 1933, ông hợp tác với tay đua chuyên nghiệp bền bỉ Luigi Chinetti để giành chiến thắng trong cuộc đua Spa 24 giờ.

Chiron đã nghỉ hưu vào năm 1938 và Thế chiến II đã điều khiển xe mô tô một năm sau đó. Khi cuộc đua trở lại sau Chiến tranh, ông đã nghỉ hưu và lái một chiếc Talbot-Lago để giành chiến thắng trong hai giải Grands Prix của Pháp.

Theo đánh giá của tờ Los Angeles Times về tiểu sử của tài xế Hellé Nice, Chiron đã buộc tội cô, tại một bữa tiệc năm 1949 ở Monaco để chúc mừng Monte Carlo Rally sau chiến tranh đầu tiên, "hợp tác với Đức quốc xã". Đánh giá cho biết người viết tiểu sử Miranda Seymour là "chu vi về tội lỗi của Nice". Một đánh giá của cùng một cuốn sách trên tờ Thời báo New York cho biết Nice bị buộc tội là một "đặc vụ Gestapo"; rằng Seymour "phản bác" cáo buộc; và nó làm cho Nice "thất nghiệp". Cuốn sách của Seymour nói rằng trong một bức thư gửi Antony Noghes, người đứng đầu ủy ban Monte Carlo Rally, Hellé Nice đã "phản đối sự vô tội của cô"; rằng cô nói với anh rằng cô sẽ kháng cáo lên tòa án Monaco trừ khi Chiron viết lời xin lỗi; rằng không có bức thư nào từ Chiron được tìm thấy; và rằng tòa án không có hồ sơ về một trường hợp như vậy trong khoảng thời gian từ 1949 đến 1955.

Kết hợp với tay đua người Thụy Sĩ Ciro Basadonna, Chiron đã giành chiến thắng tại Monte Carlo Rally năm 1954 và giành được bục kết thúc trong mười lăm cuộc đua Công thức Một mà anh tham gia năm đó. Cuộc đua cuối cùng của ông là vào năm 1955, khi ông đưa Lancia D50 lên vị trí thứ sáu tại giải đua Grand Prix vài tuần trước sinh nhật thứ 56 của ông, trở thành tay đua lớn tuổi nhất tham gia cuộc đua Công thức 1. Ông cũng là tay đua già nhất từng tham gia cuộc đua Công thức 1, tham gia tập luyện cho giải đua Grand Prix 1958 khi ông 58 tuổi.

Tham khảo

Người Monaco
Tay đua Grand Prix
Bugatti
Sinh năm 1899


title: Eupithecia celatisigna

text:
Eupithecia celatisigna là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

C
Côn trùng Angola
Bướm đêm Châu Phi


title: Arenetra criddlei

text:
Arenetra criddlei là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Arenetra


title: Eupithecia rittichi

text:
Eupithecia rittichi là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

R


title: Asthena lassa

text:
Asthena lassa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Asthena
Bướm đêm Châu Á


title: Ichneumon hirtus

text:
Ichneumon hirtus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneumon


title: VinFast Klara

text:
VinFast Klara là nhãn hiệu dòng xe máy chạy bằng năng lượng điện ra mắt ngày 20 tháng 11 năm 2018, sản xuất bởi VinFast, một công ty con của Tập đoàn Vingroup.

Tên gọi
VinFast viết tắt của cụm từ "Việt Nam – Phong cách (thay Ph bằng F) – An toàn – Sáng tạo – Tiên phong." Klara trong tiếng Thụy Điển có nghĩa là trong sáng, rõ ràng, rực rỡ. Xe máy điện VinFast Klara cả 2 phiên bản pin và acquy ra mắt 2018 đều được thiết kế bới Torino Design

Ngày 25 tháng 12 năm 2018, VF công bố lịch trình tăng giá bán chưa VAT cho 5 dòng xe (3 ô tô, 2 xe máy điện):

Cấu hình
Xe Klara được giới thiệu hôm 20/11/2018 với 2 phiên bản và 6 màu sắc. Phiên bản cao cấp màn hiển thị hình chữ nhật dùng pin ion Lithi giá niêm yết 57 triệu và phiên bản tiêu chuẩn màn hiển thị hình lục giác dùng ắc quy chì - a xít giá 34 triệu.

Ngày 1 tháng 6 năm 2020, VF công bố giá bán pin Lithium ion LG Chem-VinFast (dành cho dòng xe máy điện VinFast Klara S, Impes và Ludo) là 6.600.000 VND trong tháng 6/2020, từ tháng 7/2020 sẽ là 8.600.000 VND.

Chi tiết

VinFast Klara A2 - 2021
VinFast Klara A2 - 2021 là phiên bản chỉnh sửa của VinFast Klara A2 - 2019 có động cơ 1.200 w thay cho 800 w, phanh sau là phanh cơ thay cho phanh đĩa, tốc độ tối đa 60 km/h thay cho 45 km/h, sạc đầy đi được 90 km.

Hình ảnh

Nhận xét
Sau khi xe máy điện VinFast Klara được mở bán, đã có người tiêu dùng mua về và mở ra xem xét chi tiết bên trong rồi nhận xét:
 "cơ bản là bộ khung chắc chắn mối hàn đẹp. Hộp điều khiển điện để rất cao phía trước... Thiết kế thế này với cái động cơ chống nước bảo sao nó ngâm nước thoải con gà mái"
 Xe chạy êm, không sốc, lội nước tốt
 Tiện lợi hơn với tính năng thông minh
 Dịch vụ sau bán hàng tốt.

Xem thêm
 Vespa Elettrica, xe máy điện của Piaggio, Ý
 FIM eRoad Racing World Cup
 MotoE World Cup
 Formula E
 Kymco
 Nisshinbo (phanh xe)
 Pega
 MbiGo
 SONSU

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Lưu trữ
 VinFast Klara A2 - Thông số, Giá bán và Ưu đãi mới nhất 2023 | VinFast

 Thông Số Kỹ Thuật+
 Brochure Klara A2
 Thông tin bảo hành VinFast

Phương tiện giao thông dùng điện
Klara
Sản phẩm được giới thiệu năm 2018
Xe máy điện
V
Pin sạc