title: Nhóm ngôn ngữ Bantu

text:
Nhóm ngôn ngữ Bantu (), chính xác hơn là nhóm ngôn ngữ Bantu Hẹp (ngược lại với "Bantu Rộng", một nhóm phân loại lỏng lẻo bao gồm cả những ngôn ngữ Bantoid khác), là một nhánh chính của ngữ hệ Niger–Congo. Có khoảng 250 ngôn ngữ Bantu theo tiêu chuẩn về độ thông hiểu lẫn nhau, dù sự tách biệt giữa ngôn ngữ và phương ngữ vẫn chưa rõ ràng, và Ethnologue cho rằng có đến tận 535 ngôn ngữ. Những ngôn ngữ Bantu được nói tại khu vực Trung Phi, Đông Nam Phi, và Nam Phi.

Ngôn ngữ Bantu với tổng lượng người nói lớn nhất là tiếng Swahili; tuy nhiên, đa phần người nói xem nó là một ngôn ngữ thứ hai. Có hơn 100 triệu người nói tiếng Swahili như L2 (ngôn ngữ thứ hai), nhưng chỉ có khoảng 2 đến 15 triệu người bản ngữ.

Theo Ethnologue, tiếng Shona được nói rộng rãi nhất như ngôn ngữ thứ nhất, với 10,8 triệu người nói (hay 14,2 triệu nếu tính cả Manyika và Ndau), đứng thứ hai là tiếng Zulu, với 10,3 triệu. Ethnologue chia tách Kinyarwanda và Kirundi như hai ngôn ngữ tách biệt, nhưng nếu gộp chung, chúng có 12,4 triệu người nói.

Ước tính số người nói rất biến thiên, do cả sự thống kê thiếu chính xác tại hầu hết các nước đang phát triển và những khó khăn trong việc xác định chính xác ranh giới của một ngôn ngữ, đặc biệt khi có sự hiện diện của dãy phương ngữ.

Nguồn gốc
Các ngôn ngữ Bantu xuất phát từ một tổ tiên chung, được gọi là ngôn ngữ Bantu nguyên thủy, được cho là từng được nói tại Cameroon ở Tây Phi ngày nay. Ước tính từ 2.500–3.000 năm trước (1000 TCN tới 500 TCN), người nói ngôn ngữ Bantu nguyên thủy đã bắt đầu một loạt các cuộc di cư về phía đông và phía nam, mang theo nền nông nghiệp; vài nguồn cho rằng cuộc Mở rộng Bantu đã khởi đầu từ năm 3000 TCN. Cuộc mở rộng Bantu đã giúp người Bantu chiếm ưu thế tại đa phần châu Phi hạ Sahara.

Thuật ngữ Bantu được sử dụng lần đầu bởi Wilhelm Bleek (1827–1875), có nghĩa là "con người" hay đơn giản là "người", điều này được thể hiện trong nhiều ngôn ngữ Bantu. Một đặc điểm thường gặp của ngôn ngữ Bantu là chúng dùng những từ như muntu hay mutu cho "người", tiền tố số nhiều cho những danh từ chỉ người mu- (lớp 1) trong nhiều ngôn ngữ là ba- (lớp 2), do vậy bantu nghĩa là "con người" hay "loài người".

Cấu trúc ngôn ngữ
Đặc điểm ngữ pháp đáng chú ý nhất của những ngôn ngữ Bantu là sự hiện diện thường xuyên của các phụ tố. Mỗi danh từ thuộc về ít nhất một lớp, và mỗi ngôn ngữ có nhiều lớp khác nhau, về mặt nào đó tương tự với giống ngữ pháp trong những ngôn ngữ châu Âu. Lớp của danh từ được thể hiện bằng tiền tố, danh từ số nhiều phải đổi lớp, đồng nghĩa với đổi tiền tố.

Âm tiết trong ngôn ngữ Bantu thường có âm tiết mở dạng CV (phụ âm-nguyên âm) với nhiều ngôn ngữ chỉ có dạng âm tiết này. Tuy nhiên, tiếng Bushong có phụ âm cuối. Hình thái của từ trong ngôn ngữ Bantu thường là CV, VCV, CVCV, VCVCV,.. Nói cách khác, gần như mọi từ đều kết thúc bằng nguyên âm, theo nhưng những gì đã biết, âm tiết đóng (CVC) không tồn tại trong hầu hết những ngôn ngữ Bantu đã ghi nhận.

Khi mượn từ từ trong tiếng Anh hoặc các ngôn ngữ phi Bantu khác, khuynh hướng thiếu cụm phụ âm trong vài trường hợp khá đáng chú ý. Một ví dụ trong tiếng Chewa: từ "school" (trường học), mượn từ tiếng Anh, được biến đổi để phụ hợp với âm vị ngôn ngữ này, biến thành sukulu. Tức là, sk- đã được thêm âm chêm -u- vào giữa; -u cũng được thêm vào cuối từ. Một ví dụ khác là buledi (từ "bread" - bánh mì). Cách mượn từ này cũng dễ bắt gặp trong những ngôn ngữ CV khác ngoài châu Phi như tiếng Nhật. Tuy vậy, vẫn có thể dễ dàng nhận ra những cụm phụ âm ở đầu của từ trong tiếng Shona và nhóm ngôn ngữ Makua.

Chú thích

Ngôn ngữ tổng hợp
Ngôn ngữ chắp dính


title: Copris novaki

text:
Copris novaki là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Copris


title: Didazoonidae

text:
Didazoonidae là một họ của lớp Vetulicolida trong ngành Vetulicolia chứa các loài Didazoon haoae và Pomatrum ventralis. Hóa thạch của chúng là từ Đá phiến Maotianshan kỷ Cambri Lagerstätte.

Chú thích

Vetulicolia
Họ động vật


title: Dyscia turturaria

text:
Dyscia turturaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Dyscia


title: Helicoverpa titicacae

text:
Helicoverpa titicacae là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Helicoverpa


title: Mèo Somali

text:
Mèo Somali còn thường được gọi với một biệt danh khác mang tính chất mô tả cao là Mèo Abyssinian lông dài; là một kết quả của một gen lặn trong mèo Abyssinian, mặc dù gen đã được đưa vào vốn gen Abyssinian nhưng chưa được biết là bằng cách thức nào.

Sức khỏe
Mèo Somali thường khỏe mạnh, ít vấn đề sức khỏe liên quan đến giống, mặc dù một số vấn đề có thể xảy ra. Một số vấn đề này bao gồm viêm nướu răng, sâu răng, và amyloidosis ở thận, cũng được thấy ở nhiều giống mèo khcá. Amyloidosis ở thận (thường được gọi là RA) là một tình trạng trong đó có sự lắng đọng của protein, amyloit, trong các mô khác nhau mà cản trở một phần của chức năng bình thường của cơ thể. Các vấn đề khác phổ biến ở hầu hết các giống mèo, bao gồm Somali, là thiếu máu truyền nhiễm mèo (FIA) và Bệnh thiếu máu tan máu qua trung gian tự miễn dịch (AIHA). Một số bệnh liên quan đến AIHA là các rối loạn hồng cầu di truyền, chẳng hạn như thiếu hụt pyruvate kinase và sự thẩm thấu cách dễ vỡ.

Gần đây, tìm thấy ở giống mèo này chứng bệnh loạn sản tủy. Bệnh này thường được biết là ảnh hưởng đến con người nhưng gần đây đã được tìm thấy trong một lứa mèo mèo Somali. Giống như AIHA, chứng bệnh này gây thiếu máu và được cho là nguyên nhân gây thiếu máu ở mèo Somali trong quá khứ.

Mèo Somali cũng có thể bị thoái hóa võng mạc di truyền do đột biến ở alen rdAc. Đột biến này cũng được thấy ở Mèo Abyssinian, mèo Xiêm, và các giống mèo khác có liên quan.

Tham khảo

Giống mèo


title: Eupithecia amathes

text:
Eupithecia amathes là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

A


title: Trà sữa Hồng Kông

text:
Trà sữa Hồng Kông là một loại thức uống được làm từ trà đen Ceylon và sữa (sữa bay hơi và sữa đặc). Đây còn là một phần trong bữa trưa của văn hóa trà Hồng Kông. Người Hồng Kông tiêu thụ tổng cộng khoảng 900 triệu cốc trà mỗi năm. Mặc dù có nguồn gốc từ Hồng Kông, nó cũng có thể được tìm thấy ở nước ngoài trong các nhà hàng phục vụ ẩm thực Hồng Kông và ẩm thực phương Tây kiểu Hồng Kông. Trong chương trình Top Eat 100, được phát sóng vào ngày 4 tháng 2 năm 2012, thức uống này đã được liệt kê là thức ăn/đồ uống phổ biến thứ 4 ở Hồng Kông. Kỹ thuật pha trà độc đáo được liệt kê trong danh sách đại diện của Di sản văn hóa phi vật thể của Hồng Kông.

Lịch sử
Trà sữa Hồng Kông bắt nguồn từ thời kỳ cai trị của thực dân Anh ở Hồng Kông. Tập quán trà chiều của người Anh, nơi trà đen được phục vụ với sữa và đường, đã trở nên rất phổ biến ở quốc gia này. Trà sữa cũng vậy, ngoại trừ sữa đặc được thay thế cho sữa truyền thống.

Một nhà hàng kiểu dai pai dong tên là Lan Fong Yuen (蘭芳園) tuyên bố cả trà sữa trân châu và Yuenyeung đều được phát minh vào năm 1952 bởi chủ là anh Lâm. Tuyên bố này về cái sau chưa được xác minh, nhưng cái trước đã được ghi lại trong biên bản chính thức của cuộc họp Hội đồng Lập pháp Hồng Kông từ năm 2007, cho nó tính hợp lý đáng kể.

Nó được gọi là "trà sữa" () để phân biệt với "trà Trung Quốc" (), được phục vụ đơn giản. Bên ngoài Hồng Kông, nó được gọi là "Trà sữa Hồng Kông". Nó còn có một tên gọi khác là “trà sữa bò kho lụa” bắt nguồn từ sự xuất hiện của những chiếc trà túi lọc lá vải. Vào những năm 1950 và 1960, đối tượng khách hàng chính của trà sữa Hồng Kông là công nhân và người lao động, những người cho rằng chiếc bao gai trông giống như quần tất.

Di sản văn hóa
Vào năm 2017, Sở Dịch vụ Văn hóa và Giải trí Hồng Kông đã tuyên bố "kỹ thuật pha trà sữa kiểu Hồng Kông" là một trong những di sản văn hóa phi vật thể (ICH) của Hồng Kông, thuộc lĩnh vực "nghề thủ công truyền thống" theo Công ước về Bảo vệ ICH của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc.

Chuẩn bị

Trà sữa Hồng Kông được làm từ hỗn hợp của một số loại trà đen (theo nghĩa phương Tây, thường là trà Ceylon), có thể là trà pu'er, sữa đặc và đường, loại cuối cùng được thêm vào bởi khách hàng trừ trường hợp mua mang về. Tỷ lệ của từng loại trà được nhiều nhà cung cấp coi là bí mật thương mại. Cha jau () là một biến thể sử dụng sữa đặc thay cho sữa và đường, tạo cảm giác đậm đà hơn cho trà. Vẫn còn những quán cà phê khác thích sử dụng biến thể sữa nguyên kem, là sự kết hợp giữa sữa tách kem và dầu đậu nành.

Đặc điểm chính của trà sữa Hồng Kông là dùng túi vải thô để lọc lá trà. Tuy nhiên, có thể sử dụng bất kỳ bộ lọc/lọc nào khác để lọc trà. Túi bao gai không cần thiết nhưng thường được ưa chuộng hơn. Chiếc túi, được cho là làm cho trà mịn hơn, dần dần có màu nâu đậm do quá trình ngâm trà kéo dài. Cùng với hình dạng của bộ lọc, nó giống như tất lụa, khiến trà sữa Hồng Kông có biệt danh là "quần tất" hoặc 'trà sữa tất lụa  (). Biệt danh này được sử dụng ở Hồng Kông nhưng ít hơn ở Trung Quốc đại lục và cộng đồng hải ngoại.

Có một số tranh luận về cách pha trà sữa đích thực nhất, tức là trình tự thêm từng thành phần. Một số người cho rằng nên cho sữa vào trước khi rót trà, trong khi những người khác lại có quan điểm ngược lại. Mặc dù, đối với hầu hết mọi người, cả hai phương pháp đều được chấp nhận.

Trà sữa là một phần phổ biến trong cuộc sống hàng ngày của người Hồng Kông, thường được phục vụ như một phần của bữa trà chiều nhưng cũng có thể vào bữa sáng hoặc bữa tối. Nó có vị thế phổ biến gần giống như cà phê ở phương Tây. Mặc dù không được cung cấp bởi các nhà hàng Quảng Đông truyền thống hoặc quán trà dim sum, nhưng trà sữa là món ăn tiêu chuẩn trong các nhà hàng phương Tây kiểu Hồng Kông và cha chaan teng, cũng như  dai pai dong, với mức giá từ 12–16 đô la Hồng Kông cho một phần ăn nóng và thêm hai đến ba đô la cho một phần ăn nguội. Một tách trà sữa nóng thường được phục vụ trong cốc sứ (thường được gọi là "cốc cà phê" 咖啡杯), một loại thủy tinh hình trụ cao hoặc cốc kim loại.

Tiêu chí đầu tiên của một ly trà sữa ngon chính là độ “ngon” (香滑); nói cách khác, nó mềm mại và đầy đặn như thế nào. Một tiêu chí khác để đánh giá trà sữa ngon (và cả trà sữa trân châu) là một ít bọt trắng bên trong miệng cốc sau khi uống một ít. Bọt trắng này có nghĩa là nồng độ chất béo bơ trong sữa đặc được sử dụng đủ cao. Ngoài ra còn có một cách khác để người dân địa phương phân biệt chất lượng cao bằng cách xác định dấu vết của dầu trên đồ uống sau khi nó được ủ đúng cách. Đây là dầu còn sót lại từ quá trình rang trong quá trình sản xuất trà.

Biến thể

Trà sữa đá thường được pha bằng đá viên. Tuy nhiên, trước đây khi máy làm đá chưa phổ biến, trà sữa đá được làm bằng cách rót trà sữa nóng vào chai thủy tinh rồi làm lạnh trong tủ lạnh. Trước đây, trà sữa được bán trong chai Vitasoy hoặc Coca-Cola. Ngày nay loại "trà sữa chai" này rất hiếm ở Hồng Kông. Bạn có thể tìm thấy trà sữa đá đóng lon hoặc chai nhựa ở nhiều cửa hàng tiện lợi trên khắp Hồng Kông như 7-Eleven và Circle K.

Trong trường hợp trà sữa có đá viên, đá tan sẽ làm loãng thành phần, ảnh hưởng đến hương vị thức uống. Một số cha chaan teng phục vụ trà sữa đá không đá, được pha bằng cách rót trà sữa nóng vào cốc nhựa rồi làm lạnh trong tủ lạnh hoặc đặt cốc vào chậu nước lạnh, được gọi là "trà sữa tắm đá" (). Một số nhà hàng chỉ đơn giản sử dụng đá viên làm từ trà sữa đông lạnh. Tất cả những phương pháp này thường được sử dụng như điểm bán hàng.

Trà sữa và cà phê cùng nhau được gọi là Yuenyeung'' (). Một biến thể của “trà sữa tất lụa” là “cà phê tất lụa”.

Xem thêm
 Ẩm thực Hồng Kông
 Trà sữa
 Teh tarik
 Liên minh Trà Sữa

Tham khảo

Liên kết ngoài

Association of Coffee & Tea Hong Kong

Ẩm thực Hồng Kông
Trà hỗn hợp
Trà sữa
Thức uống
Trà


title: Ptochophyle rubripennis

text:
Ptochophyle rubripennis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ptochophyle


title: Shikishima (PLH 31)

text:
Shikishima PLH-31 là một tàu tuần tra và là chiếc dẫn đầu của lớp Shikishima của Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản (JCG). Tàu được khởi đóng bởi Tập đoàn IHI, Tokyo.

Tàu được giao nhiệm vụ hộ tống các tàu vận tải chở Plutoni từ Pháp và Anh cho lò phản ứng hạt nhân Nhật Bản. Tàu thực hiện một chuyến hộ tống duy nhất vào năm 1992 cho Akatsuki Maru (trước đây là tàu Pacific Crane), một tàu hàng 4800 tấn chịu trách nhiệm vận chuyển 1 tấn plutoni từ Le Havre đến Yokohama. Chi phí ước tính năm 2009 khoảng 35 tỷ yên (272 triệu USD) vào năm 2013. "Lớp Shikishima" là tàu tuần tra lớn nhất và nặng nhất của JCG. Với khả năng đi biển dài ngày của mình, tàu có thể thực hiện chuyến đi từ Nhật Bản đến Châu Âu mà không cần thực hiện bất kỳ cuộc tiếp liệu nào.

Nó là tàu JCG duy nhất được trang bị radar phòng không và hệ thống pháo hai nòng Oerlikon 35mm, giúp tăng đáng kể năng lực phòng không. Thông thường, các tàu mang mã hiệu PL (Tàu tuần tra cỡ lớn) chỉ có một radar dẫn đường và một pháo 35mm hoặc 40mm. Pháo JM61 20mm của hệ thống vũ khí điều khiển từ xa được trang bị trên tàu sau này đã trở thành mô hình cho hệ thống JM61-RFS 20mm hiện đại hơn, được trang bị trên các tàu tuần tra cỡ vừa (PM) và các tàu tuần tra cỡ nhỏ (PS) như lớp Tsurugi. Tàu được trang bị radar tìm kiếm trên không hai chiều OPS-14 là phiên bản nội địa hóa của Nhật Bản dựa trên mẫu AN/SPS-49 của Mỹ.

Hiện tại, tàu thường xuyên được điều đi tuần tra trên biển dài ngày ở khu vực Đông Nam Á để thúc đẩy hợp tác quốc tế chống lại cướp biển trên eo biển Malacca. Tàu cũng được chỉ định làm nhiệm vụ kiểm soát Quần đảo Senkaku vì khả năng đi biển dài ngày của tàu. JCG đánh giá cao khả năng của tàu, vì vậy họ đã có kế hoạch đóng thêm nhiều tàu dựa trên thiết kế này.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 PLH31しきしま（2004年版海上保安リポート資料編）
 （1/30スケール(全長5m) ラジコン しきしま）

Hải quân Nhật Bản


title: Barycnemis agilis

text:
Barycnemis agilis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Barycnemis


title: Symphlebia aryllis

text:
Symphlebia aryllis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Symphlebia


title: Dirceu

text:
Dirceu José Guimarães, được gọi là Dirceu (; 15 tháng 6 năm 1952 - 15 tháng 9 năm 1995), là một cầu thủ bóng đá người Brazil. Ông đã chơi như một tiền vệ tấn công với nhiều đội bóng, đặc biệt là Botafogo và đội tuyển quốc gia Brazil, cũng như nhiều đội bóng Ý trong những năm 1980 đầu thập niên 1990.

Tiểu sử
Dirceu được sinh ra tại Curitiba, miền nam Brazil, vào ngày 15 tháng 6 năm 1952.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Đầu trong sự nghiệp của mình, Dirceu chơi cho Coritiba, Botagofo (1971-1975), Fluminense (1975-1977) và Vasco da Gama ở nước mình, trước khi chi tiêu một năm ở Mexico tại América. Năm 1979, anh ký hợp đồng với đội bóng Tây Ban Nha Atlético Madrid, nơi anh ở lại đến năm 1982, chơi 84 trận và ghi 18 bàn. Năm 1982, anh ký hợp đồng với đội bóng Ý Hellas Verona, đội đầu tiên trong số năm đội bóng Serie A của Ý mà anh thay đổi hàng năm (lần cuối là Avellino vào năm 1986-1987), trước khi trở lại Vasco da Gama. Năm 1988 Dirceu chơi ở Hoa Kỳ cho Fort Lauderdale Strikers, và vào năm 1989-1991, anh chơi bóng lần nữa ở miền Nam nước Ý, lần này là cho Ebolitana (1989-1992) và Benevento (1991-1992). Đội bóng cuối cùng của anh là Atlético Yucatán ở Mexico, nơi anh kết thúc sự nghiệp vào năm 1995.

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá Thế vận hội của Brasil
Cầu thủ bóng đá S.S.C. Napoli
Cầu thủ bóng đá Serie A
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nước ngoài tại Hoa Kỳ
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý
Cầu thủ bóng đá Campeonato Brasileiro Série A
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Brasil
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Cầu thủ bóng đá nam Brasil ở nước ngoài
Cầu thủ bóng đá Botafogo de Futebol e Regatas
Cầu thủ bóng đá Atlético de Madrid
Mất năm 1995
Sinh năm 1952
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Mexico
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1974
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1978
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1982


title: Correbia affinis

text:
Correbia affinis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Correbia


title: Nkechi Justina Nwaogu

text:
Nkechi Justina Nwaogu,  (sinh ngày 29 tháng 5 năm 1956) là thượng nghị sĩ Nigeria đại diện cho Đảng Dân chủ Nhân dân ở bang Abia. Bà trở thành thượng nghị sĩ năm 2003.

Lý lịch
Nkechi Justina Nwaogu sinh năm 1956. Bà đã nhận được một Quản lý MSC (Tài chính) 1984, Văn bằng sau đại học, Nghiên cứu quản lý năm 1981 và Văn bằng Quản lý PRTG năm 1979.

Sự nghiệp

Một cựu nhân viên ngân hàng, Thượng nghị sĩ Nkechi đã được bầu làm Chủ tịch Ủy ban Thượng viện về Ngân hàng, Bảo hiểm và các tổ chức tài chính khác. Ở vị trí này, bà đã cam kết hỗ trợ cho Học bổng, Tín dụng vi mô miễn lãi và các chương trình tiếp thu kỹ năng. Bà được tái đắc cử trong cuộc bầu cử tháng 4 năm 2011.

Vào tháng 12 năm 2011, cuộc bầu cử tháng 4 của Nwaogu đã bị lật lại bởi Tòa phúc thẩm Nigeria.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1956
Nữ chính khách Nigeria


title: Sicyodes arussiensis

text:
Sicyodes arussiensis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sicyodes


title: Ichneumon eurypus

text:
Ichneumon eurypus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneumon


title: Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2016

text:
Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2016 là mùa bão muộn thứ 5 trong lịch sử, bắt đầu ngày 25/5 với một áp thấp nhiệt đới trên biển Đông, sau các năm 1983 (8/6), 1984 (7/6), 1973 (12/5), 1998 (28/5). Cơn bão đầu tiên – Nepartak, được đặt tên ngày 3/7 trở thành thời điểm muộn thứ hai trong lịch sử có một cơn bão trên Tây bắc Thái Bình Dương được đặt tên chính thức. Thời điểm này cũng đã cân bằng kỷ lục 199 ngày không có bão trên khu vực này được thiết lập từ ngày 23/12/1997 đến 7/7/1998. Cơn bão cuối cùng là Nock-ten, tan ngày 28/12. Mặc dù bắt đầu muộn do ảnh hưởng của đợt El Niño mạnh nhất lịch sử 2014-2016, nhưng do ở vào thời kỳ trung tính và sau đó chuyển pha sang La Niña yếu vào cuối tháng 9/2016, nên mùa bão ở TBTBD năm 2016 hoạt động rất mạnh với 50 ATNĐ (trong đó có 1 cơn không chính thức do hoàn lưu bão Aere suy yếu mạnh lên trở lại) - nhiều hơn TBNN trong đó có 26 cơn bão (bằng TBNN), với 13 cơn cuồng phong và 6 siêu bão. 2 cơn bão mở đầu và cuối mùa bão (Nepartak và Nock-ten) đều đạt ngưỡng siêu bão. Mùa bão năm 2016 được xem là có diễn biến gần giống mùa bão 1983.

Tóm lược

Đầu tháng 7, bão Nepartak đổ bộ vào Đài Loan và Trung Quốc gây thiệt hại 1,5 tỷ USD. Cuối tháng 7 năm 2016, bão Mirinae bất ngờ bùng nổ cường độ (cấp 10-11 giật cấp 13) ngay sát ven biển Đồng bằng Bắc Bộ rồi đổ bộ vào Nam Định-Ninh Bình, quần thảo lâu trên đất liền gây thiệt hại rất nặng nề cho miền Bắc (289 triệu USD); trước đó cũng gây thiệt hại cho đảo Hải Nam (45 triệu USD). Sau đó, bão Nida đi vào biển Đông rồi đổ bộ Trung Quốc, gây mưa lũ cho vùng núi phía Bắc VN, nhưng thiệt hại nhỏ hơn nhiều so với Mirinae. Sang tháng 8, mùa bão bắt đầu bùng nổ với 7 cơn bão phần lớn tác động đến Nhật Bản (trừ Dianmu), trong đó Chanthu, Lionrock, Kompasu là 3 cơn bão đã đổ bộ vào Hokkaido, Nhật Bản lần đầu tiên kể từ năm 1951. Bão Lionrock còn gây lũ lụt ở Triều Tiên. Sang tháng 9, bão bắt đầu hoạt động rất mạnh. Bão Meranti đã trở thành một trong 3 cơn bão có sức gió mạnh nhất thế kỷ 21 (315 km/h trong 1 phút, áp suất 890hPa), ngoài ra là cơn bão cấp 5 thứ 3 và cơn bão có sức gió mạnh nhất (285 km/h giật 360 km/h) trên biển Đông. Bão Megi đạt cường độ mạnh nhất trên đảo Đài Loan. Cả hai cơn đều đổ bộ vào Phúc Kiến TQ, gây thiệt hại lên đến 3,6 tỷ USD. Bão Malakas tác động đến Đài Loan, Nhật Bản gây thiệt hại khá lớn. Bão Rai là một cơn bão yếu nhưng gây lũ lụt ở Bắc Trung Bộ và Trung Trung Bộ vào trung tuần tháng 9/2016. Bão Chaba là cơn bão mạnh nhất đổ bộ vào Trung Quốc kể từ sau bão Sanba năm 2012.

Khi La Nina bắt đầu hoạt động vào tháng 10 năm 2016, tác động của bão và ATNĐ đến các nước trong vùng TBTBD bắt đầu có sự thay đổi rõ rệt. Bão Aere có quỹ đạo phức tạp do tác động của KKL trên biển Đông, tan rồi hồi sinh thành 1 ATNĐ không chính thức đổ bộ vào Huế gây lũ lớn ở Bắc Trung Bộ, một số nơi đạt mức lịch sử và gây thiệt hại tổng cộng 2500 tỷ đồng (112 triệu USD). Bão Sarika và Haima tác động liên tiếp đến Philippines và Nam Trung Quốc gây thiệt hại lớn. Sang tháng 11 và 12, 2 ATNĐ và hoàn lưu sau bão Tokage gây ra các đợt mưa lũ lịch sử ở miền Trung VN và gây thiệt hại rất lớn về mọi mặt cho khu vực này. Đến cuối tháng 12, bão Nock-ten trở thành cơn bão mạnh nhất vào thời điểm Giáng sinh trước khi đổ bộ vào Philipines. Sau đó, tên bão Meranti, Sarika, Haima, Nock-ten bị khai tử vì gây thiệt hại lớn.

Tại Việt Nam, năm 2016 đã có tổng cộng 18 cơn bão và ATNĐ, nhiều hơn hẳn TBNN, đứng thứ ba sau năm 2013 (về số lượng, thua 1 cơn) và 2017 (thua 4 cơn) và vượt qua năm 1964 (17 cơn), trong đó số bão hoạt động là 10 cơn (hơn TBNN 1 cơn) và 8 ATNĐ (nhiều hơn hẳn so với TBNN), nguyên nhân do La Nina hoạt động vào 3 tháng cuối năm nên bão, ATNĐ xuất hiện dồn dập trong khoảng thời gian này. Số bão ảnh hưởng trực tiếp là 4 cơn (ngoài ra còn bão số 6 hồi sinh nhưng chỉ tính là ATNĐ) tập trung ở ven biển Bắc Bộ. Còn số ATNĐ ảnh hưởng trực tiếp là 3 cơn (tính cả ATNĐ do bão số 6 hồi sinh) tập trung ở Trung Bộ.

Các cơn bão

Áp thấp nhiệt đới 01W

Cấp bão (Việt Nam): cấp 6 - ATNĐ.

Cấp bão (Nhật Bản): 25 kts - ATNĐ. Áp suất 1000 mbar (hPa)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 25 kts - ATNĐ.

Đây là ATNĐ đầu tiên của mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2016 sau 5 tháng vắng lặng do chịu tác động của El Niño, đánh dấu mùa bão bắt đầu muộn thứ năm trong lịch sử (kể từ khi có ảnh vệ tinh) sau các năm 1973, 1983, 1984 và 1998. Và đó cũng là xoáy thuận đầu tiên của mùa mưa bão tại Việt Nam 2016.

Áp thấp nhiệt đới này đổ bộ vào Quảng Đông, Trung Quốc chiều tối 27/5 và tan ngay sau đó, ảnh hưởng đến Hồng Kông và Macau. Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp ban đầu chỉ công nhận đây là vùng áp thấp 90W, nhưng vào tháng 6 năm 2016, cơ quan này đã công nhận đây là áp thấp nhiệt đới và đặt số hiệu 01W.

Áp thấp nhiệt đới JMA TD 02

Cấp bão (Việt Nam): cấp 6 - ATNĐ.

Cấp bão (Nhật Bản): 30 kts - ATNĐ. Áp suất 1006 mbar (hPa)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 20 kts - vùng áp thấp.

Đây là áp thấp nhiệt đới thứ 2 trên biển Đông và vùng Tây Bắc Thái Bình Dương trong năm 2016. Dù đã chính thức suy yếu từ ngày 25 tháng 6 nhưng hoàn lưu của nó vẫn còn tồn tại dai dẳng đến ngày 27 tháng 6 và gây mưa cho miền Trung và miền Nam Việt Nam.

Áp thấp nhiệt đới Ambo

Cấp bão (Việt Nam): cấp 6 - ATNĐ.

Cấp bão (Philippines): 30 kts - ATNĐ.

Cấp bão (Nhật Bản): 30 kts - ATNĐ. Áp suất 1002 mbar (hPa)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 20 kts - vùng áp thấp.

Đây là xoáy thuận đầu tiên được đặt tên trong mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2016 (mặc dù chỉ là tên địa phương của Philippines – Ambo). Đây cũng là áp thấp nhiệt đới thứ 3 liên tiếp trên biển Đông và Tây Bắc Thái Bình Dương trong năm 2016.

Bão Nepartak (Butchoy)

Cấp bão (Việt Nam): 213 km/h (cấp 17) – Siêu bão

Cấp bão (Nhật Bản): 205 km/h - Bão cuồng phong. Áp suất 900 mbar (hPa)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 285 km/h – Siêu bão cấp 5

Cấp bão (Đài Loan): 210 km/h (58 m/s) - bão mạnh

Cấp bão (Hàn Quốc): 210 km/h (59 m/s) - siêu bão

Cấp bão (Hồng Công):  230 km/h - siêu bão

Cấp bão (Macau): 212 km/h - Bão cuồng phong

Cấp bão (Philippines): 220 km/h - Bão cuồng phong

Cấp bão (Thái Lan): 215 km/h  - bão cuồng phong

Cấp bão (TRung): 245 km/h (68 m/s) - siêu bão

Dvorak: T7.7

Được đặt tên ngày 3/7, thời điểm trên trở thành thời điểm muộn thứ hai trong lịch sử có một cơn bão trên Tây bắc Thái Bình Dương được đặt tên chính thức. Với thời gian 199 ngày không có bão (từ 18/12/2015 đến 2/7/2016) thời điểm này cũng đã cân bằng kỷ lục 199 ngày không có bão trên khu vực này được thiết lập từ ngày 23/12/1997 đến 7/7/1998.

Áp thấp nhiệt đới 03W

Cấp bão (Nhật Bản): 30kts – ATNĐ. Áp suất 1006 mBar (hPa)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 25kts – ATNĐ.

Bão Lupit

Cấp bão (Nhật Bản): 75 km/h – bão nhiệt đới. Áp suất 1000 hPa (mBar)

Cấp bão (Đài): 65 km/h (18 m / s) - bão yếu

Cấp bão (Hàn): 70 km/h (19 m / s) - bão nhiệt đới

Cấp bão (HongKong): 75 km/h - bão nhiệt đới

Cấp bão (Thái): 75 km/h  -bão nhiệt đới

Cấp bão (Trung): 65 km/h (18 m / s) - bão nhiệt đới

Cấp bão (Hoa Kỳ): 75 km/h – bão nhiệt đới.

Dvorak: T4.5

Bão Mirinae - Bão số 1

Cấp bão (Việt Nam): cấp 12 - bão cuồng phong (sau đánh giá lại vào quý I/2017, trước đó khi dự báo thì VN là cấp 9~10 (90 km/h), giật cấp 11-13).

Cấp bão (Nhật Bản): 55 kts - bão nhiệt đới dữ dội. Áp suất 980 hPa (mBar)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 65 kts - bão cuồng phong cấp 1.

Cấp bão (Đài): 90 km/h (25 m/s) - bão yếu

Cấp bão (HongKong): 90 km/h - bão nhiệt đới dữ dội

Cấp bão (Hàn): 85 km/h (24 m/s) - bão nhiệt đới

Cấp bão (Macau): 79 km/h  - bão nhiệt đới

Cấp bão (Thái): 95 km/h (50kts) - bão nhiệt đới

Cấp bão (Trung): 110 km/h (30 m/s) - bão nhiệt đới mạnh

Dvorak: T5.0

 Đây là cơn bão đầu tiên trong năm ở Việt Nam của năm 2016,, khi vào gần bờ mạnh lên cấp 12 giật cấp 15, di chuyện chậm, quần thảo suốt nhiều giờ tại các tỉnh Đồng bằng Bắc Bộ (trong đó có cả Hà Nội), gây gió mạnh cấp 6-11, gió giật mạnh cấp 11-15 (ở Ba Lạt (Giáp ranh Thái Bình-Nam Định) gió giật 47 m/s (cấp 15), thành phố Ninh Bình giật 40 m/s (cuối cấp 13), Văn Lý giật cấp 13) Sau khi đi vào phía Bắc tỉnh Ninh Bình bão hầu như ít dịch chuyển, nửa nằm trên đất liền nửa nằm trên biển, nên vẫn rất mạnh, sau chuyển hướng Tây Bắc đi qua Hà Nam, Hà Nội rồi suy yếu và gây thiệt hại rất nặng nề (6442 tỷ đồng). Các trung tâm cảnh báo bão lớn đều đánh giá không đúng cường độ bão vào thời điểm đó, chính vì thiệt hại do bão lớn mà về sau khi đánh giá lại thì Nhật Bản nâng sức gió lên 100 km/h (cấp 10~11) và Mỹ cho lên bão cuồng phong cấp 1 (120 km/h), điều đặc biệt là bão đạt cấp 1 ngay trên khu vực thành phố Ninh Bình (dựa vào dữ liệu đường đi chuẩn của JTWC, JMA và NCHMF).

Bão Nida (Carina) - Bão số 2

Cấp bão (Việt Nam): 126 km/h (cấp 12) – bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 60kts – bão nhiệt đới dữ dội. Áp suất 975 hPa (mbar)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 80kts – bão cuồng phong cấp 1.

Cấp bão (Đài): 120 km/h (33 m/s) - bão nhiệt đới trung bình

Cấp bão (HongKong): 130 km/h - bão cuồng phong

Cấp bão (Hàn): 135 km/h (37 m/s) - bão mạnh

Cấp bão (Macau): 130 km/h  - bão cuồng phong

Cấp bão (Thái): 120 km/h (65kts) - bão cuồng phong

Cấp bão (Trung): 150 km/h (42 m/s) - bão mạnh

Cấp bão (Phillippines): 105 km/h - bão nhiệt đới dữ dội.

Dvorak: T5.4

Bão Nida dù mạnh nhưng nhìn chung không gây thiệt hại nặng như bão Mirinae trước đó.

Bão Omais

Cấp bão (Nhật Bản): 60kts – bão nhiệt đới dữ dội. Áp suất 975 hPa (mbar)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 60kts – bão CP cấp 1

Cấp bão (Hàn): 105 km/h (29 m/s) - bão nhiệt đới trung bình

Cấp bão (Đài): 110 km/h (30 m/s) – bão nhiệt đới trung bình

Cấp bão (HongKong): 105 km/h – bão nhiệt đới dữ dội

Cấp bão (Trung): 110 km/h (30 m/s) – bão nhiệt đới dữ dội

Dvorak: T4.9

Bão Conson

Cấp bão (Nhật Bản): 45kts – bão nhiệt đới. Áp suất 985 hPa (mbar)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 50kts – bão nhiệt đới

Cấp bão (Hàn): 95 km/h (27 m/s) - bão nhiệt đới trung bình

Cấp bão (Đài): 90 km/h (25 m/s) – bão nhiệt đới trung bình

Cấp bão (HongKong): 85 km/h – bão nhiệt đới

Cấp bão (Thái): 50kts (95 km/h) - bão nhiệt đới

Cấp bão (Trung): 100 km/h (28 m/s) – bão nhiệt đới dữ dội

Dvorak: T4.5

Bão Chanthu

Cấp bão (Nhật Bản): 55kts – bão nhiệt đới dữ dội. Áp suất 980 hPa (mbar)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 45kts – bão nhiệt đới

Cấp bão (Hàn): 95 km/h (27 m/s) - bão nhiệt đới trung bình

Cấp bão (Đài): 90 km/h (25 m/s) – bão nhiệt đới trung bình

Cấp bão (HongKong): 85 km/h – bão nhiệt đới

Cấp bão (Macua): 92 km/h - bão nhiệt đới dữ dội

Cấp bão (Thái): 55kts (100 km/h) - bão nhiệt đới

Cấp bão (Trung): 85 km/h (23 m/s) – bão nhiệt đới

Dvorak: T4.8

Bão Dianmu - Bão số 3

Cấp bão (Việt Nam): 83 km/h (Cấp 9) – bão nhiệt đới.

Cấp bão (Nhật Bản): 40kts – bão nhiệt đới. Áp suất 980 hPa (mbar)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 40kts – bão nhiệt đới

Cấp bão (Đài): 85 km/h (23 m/s) - bão nhiệt đới trung bình

Cấp bão (Hàn): 85 km/h (24 m/s) – bão nhiệt đới

Cấp bão (HongKong): 85 km/h – bão nhiệt đới

Cấp bão (Macau): 65 km/h - bão nhiệt đới

Cấp bão (Thái): 40kts (75 km/h) - bão nhiệt đới

Cấp bão (Trung): 90 km/h (23 m/s) – bão nhiệt đới dữ dội

Dvorak: T4.7
Dianmu thực ra chỉ là một cơn bão yếu, chỉ mạnh cấp 8-9 giật cấp 11-12 (theo Hồng Kông, Mỹ, Nhật) nhưng NCHMF lại cho rằng bão mạnh cấp 10 giật cấp 12. Cơn bão mạnh ở chỉ số áp suất, do hình thành vĩ độ cao, nước biển nóng 31 độ C bốc hơi mạnh, tích tụ ẩm lớn khiến cho hoàn lưu mây bão rất dày và rộng, từ đó mà chỉ số áp suất thấp đến 980mBar dù sức gió chỉ ở cấp 8-9. Sau khi đi vào Nam Hải Phòng, cơn bão suy yếu nhanh nhưng gây mưa rất lớn ở Bắc Bộ- Bắc Trung Bộ. Thiệt hại do gió bão không lớn, nhưng mưa lũ sau bão gây thiệt hại đáng kể ở các tỉnh vùng núi phía Bắc.

Bão Mindulle

Cấp bão (Nhật Bản):65 kts – bão cuồng phong. Áp suất 975 hPa (mbar)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 65kts – bão CP cấp 1

Cấp bão (Đài): 120 km/h (33 m/s) - bão nhiệt đới trung bình

Cấp bão (Hàn): 95 km/h (27 m/s) – bão nhiệt đới trung bình

Cấp bão (HongKong): 110 km/h – bão nhiệt đới dữ dội

Cấp bão (Macau): 121 km/h - bão cuồng phong

Cấp bão (Thái): 65kts (120 km/h) - bão cuồng phong

Cấp bão (Trung): 110 km/h (23 m/s) – bão nhiệt đới dữ dội

Dvorak: T5.0

Hải quân Mỹ về sau cũng nâng bão lên cấp 1 để tương xứng với sức mạnh thực của nó.

Bão Lionrock (Dindo)

Cấp bão (Nhật Bản):90 kts – bão cuồng phong. Áp suất 940 hPa (mbar)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 120kts – bão cuồng phong cấp 4.

Cấp bão (Đài): 160 km/h (45 m/s) - bão cuồng phong trung bình

Cấp bão (Hàn): 170 km/h (47 m/s) – siêu bão

Cấp bão (HongKong): 175 km/h – bão mạnh

Cấp bão (Macau): 167 km/h - bão cuồng phong

Cấp bão (Thái): 90kts (165 km/h) - bão cuồng phong

Cấp bão (Trung): 185 km/h (52 m/s) – siêu bão

Cấp bão (Phillippines): 160 km/h - bão cuồng phong.

Dvorak: T6.5

Chanthu, Kompasu và Lionrock là ba cơn bão đổ bộ vào vùng Tohoku của Nhật Bản trong tháng 8, lần đầu tiên kể từ năm 1951.

Bão Kompasu

Cấp bão (Nhật Bản):35 kts – bão nhiệt đới. Áp suất 994 hPa (mbar)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 40kts – bão nhiẹt đới.

Cấp bão (Đài): 65 km/h (18 m/s) - bão yếu

Cấp bão (Hàn): 75 km/h (21 m/s) – bão nhiệt đới

Cấp bão (HongKong): 65 km/h – bão nhiệt đới

Cấp bão (Macau): 65 km/h - bão nhiệt đới

Cấp bão (Thái): 35kts (65 km/h) - bão nhiệt đới

Cấp bão (Trung): 65 km/h (18 m/s) – bão nhiệt đới

Dvorak: T3.9

Bão nhiệt đới 14W

Cấp bão (Nhật Bản): 30kts – áp thấp nhiệt đới. Áp suất 1000 hPa (mbar)

Cấp bão (Hoa Kỳ):35kts – bão nhiệt đới.

Bão Namtheun (Enteng)

Cấp bão (Nhật Bản):70 kts – bão cuồng phong. Áp suất 955 hPa (mbar)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 100kts – bão cuồng phong cấp 3

Cấp bão (Đài Loan): 155 km/h (43 m/s) - bão cuồng phong trung bình

Cấp bão (Hàn Quốc): 140 km/h (39 m/s) - bão mạnh

Cấp bão (Hồng Công):  155 km/h - bão mạnh

Cấp bão (Macau): 139 km/h - Bão cuồng phong

Cấp bão (Philippines): 100 km/h - Bão nhiệt đới dữ dội

Cấp bão (Thái Lan): 140 km/h (75kts)  - bão cuồng phong

Cấp bão (Trung): 175 km/h (48 m/s) - bão mạnh

Dvorak: T5.7

Bão Malou

Cấp bão (Nhật Bản):40 kts – bão NĐ. Áp suất 1000 hPa (mbar)

Cấp bão (Đài Loan): 65 km/h (18 m/s) - bão yếu

Cấp bão (Hàn Quốc): 70 km/h (19 m/s) - bão nhiệt đới

Cấp bão (Hồng Công):  55 km/h - ATNĐ

Cấp bão (Macau): 75 km/h - Bão nhiệt đới

Cấp bão (Thái Lan): 75 km/h (40kts)  - bão nhiệt đới

Cấp bão (Trung Quốc): 70 km/h (19 m/s) - bão nhiệt đới

Hoa Kỳ không công nhận Malou là một cơn bão hay áp thấp nhiệt đới, mà chỉ được đánh số hiệu là vùng thấp 96W hoạt động từ ngày 4 - 7/9/2016.

Bão Meranti (Ferdie) - bão số 5

Cấp bão (Việt Nam): 222 km/h (cấp 18) – siêu bão.

Cấp bão (Nhật Bản):120 kts – bão cuồng phong. Áp suất: 890 hPa (mbar)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 170 kts – bão cuồng phong cấp 5.Áp suất 887 hPa(mbar)

Cấp bão (Đài Loan): 215 km/h (60 m/s) - siêu bão

Cấp bão (Hàn Quốc): 220 km/h (61 m/s) - siêu bão

Cấp bão (Hồng Công):  240 km/h - siêu bão

Cấp bão (Macau): 227 km/h - Bão cuồng phong

Cấp bão (Philippines): 220 km/h - Bão cuồng phong

Cấp bão (Thái Lan): 220 km/h (120kts)  - bão cuồng phong

Cấp bão (Trung): 250 km/h (70 m/s) - siêu bão

Dvorak: T7.9

Bão đầu tiên có khí áp thấp nhất kể từ sau siêu bão Megi năm 2010 và sức gió cao nhất kể từ sau siêu bão Haiyan năm 2013.

Tại các đảo của Philippines, trạm Basco (tỉnh Bantanes) trước khi bị phá hủy đo được gió duy trì 10 phút mạnh nhất đạt 40 m/s (144 km/h), giật tới 70 m/s (252 km/h) áp suất mực nước biển thấp nhất quan trắc được xác nhận là 935,4 hPa. Trạm tbayat (tỉnh Bantanes) trước khi bị phá hủy đo được gió duy trì trong 10 phút đạt 50 m/s (180 km/h) và áp suất mực nước biển thấp nhất đạt 933,6 hPa.

Bão Meranti đổ bộ vào Phúc Kiến (Trung Quốc), gây gió giật phổ biến từ 40-60 m/s. Trạm khí tượng cao 41m so với mực nược biển ở Cầu Vụ Nguyên (thành phố Hạ Môn, tỉnh Phúc Kiến) quan trắc được sức gió duy trì trong 10 phút mạnh nhất đạt 51,0 m/s (184 km/h) và gió giật 66,1 m/s (238 km/h). Đảo Đại Bạch (thành phố Tuyền Châu, tỉnh Quảng Đông) quan trắc được gió duy trì trong 10 phút mạnh nhất đạt 47,3 m/s (170 km/h) giật tới 62,2 m/s (224 km/h). Áp suất mực nước biển thấp nhất quan trắc được khi bão đổ bộ vào Phúc Kiến là 949,7 hPa.

Áp thấp nhiệt đới 17W

Cấp bão (Hoa Kỳ): 35kts – bão NĐ, áp suất 1008hPa (mBar). JMA không công nhận đây là ATNĐ.

Bão Rai - Bão số 4

Cấp bão (Việt Nam): 65 km/h (cấp 8) – bão nhiệt đới.

Cấp bão (Nhật Bản):35 kts – bão nhiệt đới. Áp suất 996 hPa (mbar)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 30kts – áp thấp nhiệt đới.

Cấp bão (Đài Loan): 65 km/h (18 m/s) - bão yếu

Cấp bão (Hàn Quốc): 70 km/h (20 m/s) - bão nhiệt đới

Cấp bão (Hồng Công):  55 km/h - ATNĐ

Cấp bão (Macau): 65 km/h - Bão nhiệt đới

Cấp bão (Thái Lan): 65 km/h (35kts)  - bão nhiệt đới

Cấp bão (Trung): 65 km/h (18 m/s) - bão nhiệt đới

Dvorak: T4.3

Bão Malakas (Gener)

 Cấp bão (Nhật Bản): 95kts – bão cuồng phong.  Áp suất: 935hPa
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 125kts – bão cuồng phong cấp 4.
 Cấp bão (Philippines): bão cuồng phong.
 Cấp bão (Thái): 95kts - bão cuồng phong
 Cấp bão (Đài): 45 m/s (160 km/h) - bão cuồng phong TB
 Cấp bão (Trung): 50 m/s (180 km/h) - bão cuồng phong mạnh
 Cấp bão (Hàn): 49 m/s (175 km/h) - siêu bão
 Cấp bão (HKO): 175 km/h - bão cuồng phong mạnh
 Cấp bão (Macau): 176 km/h - bão cuồng phong
 Dvorak: T6.4

Bão Megi (Helen)

 Cấp bão (Việt Nam): Cấp 14 – bão cuồng phong.
 Cấp bão (Nhật Bản): 85kts – bão cuồng phong. Khí áp: 945hPa
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 115kts – bão cuồng phong cấp 4.
 Cấp bão (Philippines): 160 km/h - bão cuồng phong.
 Cấp bão (Đài): 45 m/s (160 km/h) - bão cuồng phong TB
 Cấp bão (Trung): 52 m/s (185 km/h) - siêu bão
 Cấp bão (HKO): 175 km/h - bão cuồng phong mạnh
 Cấp bão (Macau): 160 km/h - bão cuồng phong
 Cấp bão (Hàn): 45 m/s (160 km/h) - siêu bão
 Dvorak: T6.3

Bão Chaba (Igme)

 Cấp bão (Nhật Bản): 115 kts – bão cuồng phong. Áp suất: 905 mbar (hPa)
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 150 kts – siêu bão cuồng phong cấp 5
 Cấp bão (Đài Loan): 55 m/s (200 km/h) - siêu bão
 Cấp bão (Hàn Quốc): 180 km/h (50 m/s) - siêu bão
 Cấp bão (Hồng Kông): 220 km/h - siêu bão
 Cấp bão (Macau): 212 km/h - bão cuồng phong
 Cấp bão (Philippines): 195 km/h - bão cuồng phong
 Cấp bão (Thái Lan): 215 km/h (115kts) - bão cuồng phong
 Cấp bão (Trung Quốc): 215 km/h (60 m/s) - siêu bão
 Dvorak: T7.2
Bão đầu tiên đổ bộ Hàn Quốc kể từ bão Sanba năm 2012.

Bão Aere (Julian) - Bão số 6

 Cấp bão (Việt Nam): cấp 10 (102 km/h) - bão nhiệt đới dữ dội.
 Cấp bão (Nhật Bản): 60kts – bão NĐ dữ dội. Áp suất: 975hPa
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 55kts – bão NĐ.
 Cấp bão (Đài): 110 km/h (30 m/s) - bão nhiệt đới dữ dội
 Cấp bão (Hàn): 105 km/h (29 m/s) - bão nhiệt đới dữ dội
 Cấp bão (HK): 85 km/h - bão NĐ
 Cấp bão (Macau): 79 km/h - bão NĐ
 Cấp bão (Philippines): 105 km/h - bão NĐ dữ dội.
 Cấp bão (TQ): 100 km/h (28 m/s) - bão NĐ dữ dội
 Dvorak: T5.0

Bão Aere có quỹ đạo phức tạp, suy yếu thành 1 vùng áp thấp vào ngày 10/10, tuy nhiên vùng thấp này vẫn hoạt động và trôi dạt về phía Tây Nam, đến vùng biển Quảng Trị - Quảng Ngãi nó đã hồi sinh lại thành ATNĐ, rồi đổ bộ vào Huế đêm 13/10 gây mưa lũ lớn ở miền Trung VN, một số nơi đạt giá trị lịch sử (Đồng Hới 747mm)

Sau khi đánh giá lại cường độ, Mỹ cho rằng Aere vào ngày 13/10 (lúc đó, VN cho là ATNĐ cấp 7) đã đạt cường độ bão nhiệt đới yếu trên vùng biển ven bờ Quảng Trị-Đà Nẵng.

Bão Songda

Cấp bão (Nhật Bản): 100kts – bão cuồng phong. Áp suất: 925hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 130kts – siêu bão cấp 4
Cấp bão (Đài): 175 km/h (48 m/s) - bão cuồng phong dữ dội
Cấp bão (Hàn): 175 km/h (48 m/s) - siêu bão
Cấp bão (Macau): 185 km/h - bão cuồng phong
Cấp bão (HK): 185 km/h - bão cuồng phong
Cấp bão (Phi): 175 km/h - bão cuồng phong
Cấp bão (TQ): 175 km/h (48 m/s) - bão cuồng phong dữ dội
Dvorak: T6.5

Bão Sarika (Karen) - Bão số 7

Cấp bão (VN): Cấp 15 – bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 95kts - bão CP. Áp suất 935 hPa (mbar)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 115kts - bão CP cấp 4.

Cấp bão (Philippines): bão CP.

Bão được xem là trái mùa ảnh hưởng trực tiếp đến Bắc Bộ, tuy nhiên nó đã suy yếu thành ATNĐ và đổ bộ Quảng Tây, sượt biên giới với Móng Cái. Do gây thiệt hại lớn ở Philippines và Nam Trung Quốc, tên bão bị khai tử.

Bão Haima (Lawin) - Bão số 8

Cấp bão (Việt Nam): 215 km/h- Cấp 17- siêu bão

Cấp bão (Nhật Bản): 115kts - bão CP. Áp suất 900 hPa (mbar)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 145kts - siêu bão CP cấp 5

Cấp bão (Philippines): siêu bão CP.

Cơn bão mạnh nhất vào Hồng Kông trong tháng 10 kể từ năm 1949. Tên bão bị khai tử với lý do như bão Sarika trước đó.

Bão Meari

Cấp bão (Nhật Bản): 80kts - bão CP. Áp suất 955 hPa (mbar)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 90kts - bão CP cấp 2

Áp thấp nhiệt đới JMA TD 43
Cấp bão (Việt Nam): cấp 6 - ATNĐ.

Cấp bão (Nhật Bản): 30 kts - ATNĐ. Áp suất 1004 mbar (hPa)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 20 kts - vùng áp thấp.

Bão Ma-on

Cấp bão (Nhật Bản): 40kts - bão NĐ. Áp suất 998 hPa (mbar)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 35kts - bão NĐ.

ATNĐ 28W

Cấp bão (Nhật Bản): 25kts - ATNĐ. Áp suất 1008 hPa (mbar)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 30kts - ATNĐ.

Bão Tokage (Marce) - Bão số 9

Cấp bão (VN): Cấp 10 – Bão NĐ dữ dội

Cấp Bão (Nhật Bản): 50 kts - bão NĐ dữ dội. AS: 992 hPa

Cấp bão (Hoa Kỳ): 80 kts - bão CP cấp 1

Cấp bão (Philippines): Bão NĐ.

Hải quân Mỹ về sau nâng bão Tokage lên cấp 1 để tương xứng với sức mạnh của nó.

Bão Nock-ten (Nina) - Bão số 10

Cấp bão (VN): Cấp 15-16 – Bão cuồng phong

Cấp Bão (Nhật Bản): 105 kts - bão cuồng phong. Áp suất: 915 hPa

Cấp bão (Hoa Kỳ): 140 kts - siêu bão cấp 5

Cấp bão (Philippines): Bão CP.

Ở thời điểm mạnh nhất Nock-ten đã có sức gió lên đến 260 km/h (1 phút) trở thành cơn bão mạnh nhất trong thời điểm Giáng sinh từng ghi nhận được. Đây là cơn bão cuối cùng của năm 2016.

Các xoáy thuận khác
 Ngày 27/7/2016 2 ATNĐ yếu ở phía Nam Nhật Bản.
 6/8/2016 1 ATNĐ ở Đài Loan.
 10/8/2016 1 ATNĐ ở biển Hoa Đông, đổ bộ vào Đài Loan và Đông Nam Trung Quốc. 12/8/2016 cũng có 1 ATNĐ ở Đài Loan.
  17/8/2016 1 ATNĐ ở bắc đảo Mariana.
 24/8/2016 1 ATNĐ trên biển Đông. Cùng với đó là 1 ATNĐ khác ở đông bắc Đảo Mariana.
 30/8/2016 1 ATNĐ ở đảo Wake.
 15/10/2016 1 ATNĐ vượt đường đổi ngày quốc tế đi vào TBTBD.
 1/11/2016 1 ATNĐ trên đảo Mariana
 3/11/2016 1 ATNĐ trên biển Đông. Áp thấp đổ bộ Bình Thuận-Bà Rịa Vũng Tàu ngày 5/11 và làm chìm tàu ở đảo Phú Quý cũng như kết hợp với rãnh thấp và gió mùa đông bắc gây mưa lũ ở miền Trung từ 30/10 - 6/11/2016.
 11/12 1 ATNĐ hình thành trên biển Đông và gây mưa lũ lịch sử ở Nam Trung Bộ.
 27/12 1 ATNĐ gần Chuck và tan luôn.

Tên gọi của bão

Tên quốc tế
Các xoáy thuận nhiệt đới được đặt tên theo danh sách bên dưới do Trung tâm Khí tượng Chuyên ngành Khu vực ở Tokyo, Nhật Bản, khi một xoáy thuận đạt đến cường độ bão nhiệt đới. Các tên gọi do các thành viên của ESCAP/WMO Typhoon Committee đề xuất. Mỗi nước trong số 14 nước và vùng lãnh thổ thành viên đưa ra 10 tên gọi, được sử dụng theo thứ tự ABC, bằng tên tiếng Anh của quốc gia đó. Sau đây là các tên gọi dự kiến sẽ đặt tên cho các cơn bão năm 2016

Tên địa phương của Philippines

Cục quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines (PAGASA) sử dụng danh sách tên bão riêng của họ để đặt cho một xoáy thuận nhiệt đới khi nó đi vào khu vực theo dõi của họ. PAGASA đặt tên cho áp thấp nhiệt đới đã hình thành trong khu vực theo dõi của họ và những xoáy thuận nhiệt đới di chuyển vào khu vực theo dõi của họ. Nếu danh sách các tên trong năm đó bị sử dụng hết, tên sẽ được lấy từ một danh sách phụ trợ, và danh sách tên bão sẽ được đưa ra trước khi mùa bão bắt đầu. Tên còn lập lại (chưa bị khai tử) từ danh sách này sẽ được sử dụng một lần nữa trong mùa bão năm 2020. Đây là danh sách tương tự được sử dụng trong mùa bão 2012, với ngoại lệ có Pepito thay thế Pablo.

Danh sách phụ trợ

Số hiệu cơn bão tại Việt Nam
Do hệ quả của quá trình chuyển pha từ El Nino mạnh sang La Nina yếu, năm 2016, bão và ATNĐ trên biển Đông hoạt động rất mạnh với 18 cơn bão và ATNĐ (bao gồm 1 ATNĐ không chính thức do bão Aere suy yếu mạnh lên trở lại), nhiều hơn hẳn so với TBNN (12 cơn) và so với dự báo ban đầu (10 cơn), chỉ đứng sau năm 2013 về số lượng (thua 1 cơn), hơn năm 1964 (17 cơn); hơn tổng số bão và ATNĐ 2 năm 2014, 2015 cộng lại (14 cơn). Năm 2016, trên BĐ có 10 cơn bão (hơn TBNN 1 cơn) và 8 ATNĐ (nhiều hơn hẳn TBNN). Trong năm, những cơn bão hoạt động trên biển Đông chủ yếu đổ bộ vào Bắc Bộ và miền Nam Trung Quốc. Chỉ có 1 cơn (Rai) đổ bộ vào Quảng Nam. Trong khi đó, số lượng ATNĐ lại chủ yếu tập trung ở Trung Bộ (3 cơn), cả ba cơn này cùng với hoàn lưu bão Tokage suy yếu đã gây tổng cộng 5 đợt mưa lũ cho miền Trung và Tây Nguyên từ tháng 10 - 12 năm 2016, gây tổng thiệt hại lên đến 8573 tỷ đồng (381 triệu USD). Nhìn chung, thiên tai năm 2016 ở VN đã gây thiệt hại 37650 tỷ đồng (1,7 tỷ USD), hơn hẳn năm 2013. Thời tiết cũng như là mùa mưa bão 2016 ở Việt Nam khá giống năm 1983.

Dưới đây là các cơn bão đã được Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Việt Nam đặt số hiệu trong năm 2016 (kèm vùng đổ bộ).

Ngoài ra còn 2 ATNĐ khác đều đổ bộ vào Bình Thuận ngày 5/11 và 13/12.

Tác động và thiệt hại
Bảng dưới đây trình bày tất cả các xoáy thuận nhiệt đới hình thành trong mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2016. Trong đó bao gồm quãng thời gian hoạt động, tên bão, những khu vực chịu ảnh hưởng, cường độ (vận tốc gió duy trì 10 phút và áp suất), thiệt hại, và số người chết. Số người chết trong ngoặc (nếu có) là bổ sung và gián tiếp (một ví dụ về trường hợp chết gián tiếp do bão là tai nạn giao thông), nhưng vẫn liên quan đến cơn bão. Tổng thiệt hại về người và vật chất bao gồm cả khi cơn bão là một hệ thống ngoại nhiệt đới, một sóng nhiệt đới, hay một vùng thấp, và tất cả số liệu được tính bằng USD 2016.
 Ghi chú: Những cơn bão Không nơi nào ảnh hưởng viết tắt là chữ KAH.

Xem thêm
 Danh sách mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương
 Mùa bão Đông Bắc Thái Bình Dương 2016
 Mùa bão Bắc Đại Tây Dương 2016
 Mùa bão Bắc Ấn Độ Dương 2016
Mùa bão Tây Nam Ấn Độ Dương: 2015-16, 2016-17
Mùa bão vùng Australia: 2015-16, 2016-17
Mùa bão Nam Thái Bình Dương: 2015-16, 2016-17

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA).
 Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương.
 Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) .
 Cơ quan khí tượng Hồng Kông .
 Trang dự báo của Hải Quân Mỹ .


title: Hang Movile

text:
Hang Movile () là một hang động gần Mangalia, Quận Constanța, România được Cristian Lascu khám phá vào năm 1986 cách bờ Biển Đen vài km. Nó nổi tiếng với hệ sinh thái nước ngầm độc đáo dồi dào Hydro sulfide và cacbon dioxide nhưng ít oxy. Sự sống trong hang động đã tách biệt với bên ngoài trong 5,5 triệu năm qua và nó hoàn toàn dựa trên quá trình hóa tổng hợp chứ không phải quang hợp.

Môi trường hóa
Không khí trong hang rất khác với không khí bên ngoài. Mức độ oxy chỉ bằng một phần ba đến một nửa nồng độ trong không khí ngoài trời (7–10% lượng O2 trong khí quyển hang động, so với 21% lượng O2 trong không khí bên ngoài), còn lượng carbon dioxide thì nhiều hơn gấp khoảng một trăm lần (2–3,5% lượng CO2 trong khí quyển hang động, so với 0,04% lượng CO2 trong không khí bên ngoài). Nó cũng chứa 1–2% lượng mêtan (CH4), và cả không khí và nước trong hang động đều chứa nồng độ Hydro sulfide (H2S) và amonia (NH3) cao.

Sinh học
Hang động có 69 loài được biết đến, trong số đó có đỉa, nhện và bọ cạp nước. Trong số này có 33 loài đặc hữu. thức ăn trong hang dựa trên quá trình hóa tổng hợp dưới dạng vi khuẩn oxy hóa metan và lưu huỳnh, từ đó giải phóng chất dinh dưỡng cho nấm và các vi khuẩn khác. Điều này tạo nên thảm vi sinh vật trên vách hang và bề mặt hồ, ao, trở thành nguồn thức ăn của một số loài động vật. Những loài động vật này sau đó lại trở thành thức ăn của các loài săn mồi. Nepa anophthalma là loài bọ cạp nước duy nhất trên thế giớithích nghi với môi trường sống trong hang động. Tuy các loài động vật đã sống trong hang 5,5 triệu năm nhưng không phải tất cả chúng đều xuất hiện cùng một lúc. Động vật gần đây nhất được ghi nhận là loài ốc sên duy nhất của hang động, đã sinh sống trong hang hơn 2 triệu năm.

Tham khảo

Tài liệu tham khảo chung
 Jean Balthazar: Grenzen không xem Wissens. Orbis Verlag, München 2003, Seite 268,.

Trích dẫn trong dòng

Liên kết ngoài

 Dự án hang động Movile tại web.archive.org
 La Grotte de Movile (fr.)
 Các bài báo đã xuất bản về Hang động Movile
 Cuộc sống trong địa ngục - Những người sống sót trong bóng tối. Mona Lisa Production, Pháp

Đặc hữu
Hệ thống sinh thái
Hang động România


title: Arachnodes vigilans

text:
Arachnodes vigilans là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Arachnodes


title: Giống lợn

text:
Lợn nhà là một đối tượng quan trọng trong của ngành chăn nuôi trên toàn thế giới, việc chăn nuôi lợn cung cấp cho con người số lượng thịt nhiều nhất trong số các giống vật nuôi cho thịt (gồm thịt lợn, thịt gà, thịt bò). Qua quá trình chọn giống và nhân giống đã có hàng trăng giống lợn của loài lợn nhà (Sus scrofa domesticus) đã được biết đến.

Dưới đây liệt kê (chưa đầy đủ) một số giống lợn được nuôi phổ biến trên thế giới

Các giống

Tham khảo

Giống lợn


title: Caphornia gravida

text:
Caphornia gravida là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Caphornia


title: Tmesisternus subchlorus

text:
Tmesisternus subchlorus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Tmesisternus


title: Ichneutica propria

text:
Ichneutica propria là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneutica
Động vật được mô tả năm 1856


title: Paranisopodus hovorei

text:
Paranisopodus hovorei là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Paranisopodus
Acanthocinini


title: Stijepo Njire

text:
Stijepo Njire (sinh 14 tháng 3 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá Croatia thi đấu cho FK Železiarne Podbrezová  ở vị trí tiền vệ.

Sự nghiệp câu lạc bộ

FK Železiarne Podbrezová
Njire ra mắt chuyên nghiệp cho FK Železiarne Podbrezová trước 1. FC Tatran Prešov ngày 18 tháng 2 năm 2018.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 FK Železiarne Podbrezová official club profile
 1. SC Znojmo official club profile

 Futbalnet profile

Sinh năm 1991
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Croatia
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá 1. SC Znojmo
Cầu thủ bóng đá FO ŽP Šport Podbrezová
Vận động viên Dubrovnik
Cầu thủ bóng đá nam Croatia ở nước ngoài
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Áo


title: Elodia adiscalis

text:
Elodia adiscalis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Elodia


title: Cầu Barrandov

text:
Cầu Barrandov (tiếng Séc: Barrandovský most) là một trong những cây cầu đường bộ ở thủ đô Praha, Cộng hòa Séc. Cây cầu này bắc qua sông Vltava, để nối liền hai quận là Braník (Praha 4) và Hlubočepy (Praha 5).

Mô tả
Cầu Barrandov là một trong những tuyến giao thông quan trọng ở Praha. Theo thống kê năm 2017, hàng ngày có khoảng 142.000 lượt phương tiện qua lại cây cầu này. Ngoài ra, đây cũng là cây cầu lớn nhất ở thủ đô Praha. Cầu Barrandov có 8 làn xe, với tổng chiều là 352 mét và chiều rộng đạt từ 40 đến 55 mét. Ở các đầu cầu có những tác phẩm điêu khắc bằng bê tông khổng lồ của nhà điêu khắc Josef Klimeš.

Lịch sử
Cầu Barrandov được xây dựng vào giai đoạn 1978 - 1988, với tên gọi ban đầu là Cầu Antonín Zápotocký (đặt theo tên chính trị gia Tiệp Khắc Antonín Zápotocký). Tác giả thiết kế công trình này là các kỹ sư Jiří Hejnice, Pavel Tripal và kiến trúc sư Karel Filsak. Phần phía Nam của cầu đã đi vào sử dụng từ năm 1983. Từ năm 1990, cầu chính thức có tên mới là Cầu Barrandov (Barrandov là tên một quận ở Praha). Phần phía Bắc của cầu được hoàn thành và phục vụ giao thông từ năm 1988.

Tham khảo

Công trình xây dựng Cộng hòa Séc
Cầu ở Cộng hòa Séc


title: Selenia glabra

text:
Selenia glabra là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Selenia (Geometridae)


title: Eutomopepla vorda

text:
Eutomopepla vorda là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eutomopepla


title: Yuki Kawauchi

text:
là một vận động viên marathon Nhật Bản. Anh đã trở nên nổi tiếng sau khi chạy 2011 Tokyo Marathon trong thời gian 2:08:37, kỷ lục cao nhất của người Nhật và xếp thứ ba tổng thể. Anh được biết đến như là "người chạy bộ công dân" vì anh ta làm việc toàn thời gian cho chính phủ của tỉnh Saitama và đào tạo trong thời gian nghỉ với chi phí của mình mà không cần bất kỳ sự tài trợ nào.

Kawauchi là một người chạy thi thường xuyên, tham gia nhiều cuộc đua mỗi năm (trung bình một cuộc đua marathon mỗi tháng) trong khoảng cách từ 1500 m đến 50 km ultramarathon. Trong số những màn trình diễn tốt hơn của anh ấy là những chiến thắng tại Boston Marathon, Hokkaido Marathon và Beppu-Ōita Marathon và ba lần kết thúc hàng đầu tại Tokyo Marathon và Marathon Marathon (hai marathon quan trọng nhất ở Nhật Bản). Thành tích cá nhân tốt nhất của anh với cự ly này là 2:08:14 (Seoul 2013).

Mặc dù là một nghiệp dư, anh ấy đã đại diện cho Nhật Bản quốc tế tại Giải vô địch thế giới về điền kinh và Giải vô địch marathon nửa thế giới IAAF. Anh có hai em trai, Yoshiki và Koki Kawauchi, cũng là vận động viên marathon.

Sự nghiệp

Thời trẻ
Sinh ra ở Setagaya, Tokyo, Kawauchi bắt đầu chạy từ khi còn nhỏ: đầu tiên anh tập luyện với mẹ và sau đó với các đội track ở trường trung học. Trong khi anh ở đó, sự kết hợp của một chấn thương và cái chết sớm của cha anh đã hạn chế việc anh chạy. Tuy nhiên, anh tiếp tục thưởng thức môn thể thao này ở cấp độ thấp hơn khi học tại Đại học Gakushuin. Sau khi tốt nghiệp, anh không nhận được nhiều sự quan tâm từ các đội điều hành của tập đoàn, con đường tiêu biểu đến chạy chuyên nghiệp tại Nhật Bản. Anh quyết định tiếp tục chạy vì niềm vui, tham gia các cuộc đua và tự trả chi phí.

Tham khảo

Vận động viên marathon Nhật Bản
Huy chương đồng Đại hội Thể thao châu Á của Nhật Bản
Vận động viên điền kinh Đại hội Thể thao châu Á 2014
Huy chương Đại hội Thể thao châu Á 2014


title: An Sung-bin

text:
An Sung-Bin (; sinh ngày 3 tháng 10 năm 1988) là một cầu thủ bóng đá Hàn Quốc thi đấu cho Gyeongnam FC ở K League 1.

Sự nghiệp câu lạc bộ
An bắt đầu sự nghiệp tại Gyeongnam FC, tham gia K-League Draft 2010. Anh có màn ra mắt trong trận đấu trước Daejeon Citizen ngày 7 tháng 3 năm 2010. An ghi bàn thắng đầu tiên trước Jeonbuk Hyundai Motors ở trận mở màn Cúp Liên đoàn bóng đá Hàn Quốc, Gyeongnam FC thua 1-2.

Thống kê sự nghiệp

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Hàn Quốc
Cầu thủ bóng đá Gyeongnam FC
Cầu thủ bóng đá Ansan Mugunghwa FC
Cầu thủ bóng đá FC Anyang
Cầu thủ bóng đá K League 2
Cầu thủ bóng đá K League 1


title: Tiểu bộ Đớp ruồi

text:
Tiểu bộ Đớp ruồi (danh pháp khoa học: Muscicapida) là một nhánh chim trong bộ Sẻ (Passeriformes). Oliveros, C.H. et al. (2019) đã đề xuất nhánh này theo quá trình di cư trên siêu lục địa Gondwana từ Úc đến lục địa Á-Âu.

Phân loại học
Tiểu bộ Đớp ruồi bao gồm 19 họ:

 Bombycilloidea
 Dulidae
 Bombycillidae
 Ptilogonatidae
 Hylocitreidae
 Hypocoliidae
† Mohoidae
 Muscicapoidea
 Elachuridae: khướu đất vằn chấm
 Cinclidae: lội suối
 Muscicapidae: đớp ruồi Cựu Thế giới
 Turdidae: hoét và họ hàng
 Buphagidae
 Sturnidae: sáo
 Mimidae
 Regulidae
 Certhioidea
 Tichodromidae
 Sittidae: trèo cây
 Certhiidae: đuôi cứng
 Polioptilidae
 Troglodytidae: tiêu liêu

Sơ đồ phát sinh chủng loài của Muscicapida dưới đây dựa trên phân tích của Carl Oliveros và các đồng nghiệp được công bố vào năm 2019:

Tham khảo

Phân thứ bộ Sẻ


title: Perasia helveola

text:
Perasia helveola là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Perasia


title: Marcipa acutangula

text:
Marcipa acutangula là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Marcipa


title: Eupithecia costalis

text:
Eupithecia costalis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

C


title: Caroxazone

text:
Caroxazone (Surodil, Timostenil) là thuốc chống trầm cảm trước đây được sử dụng để điều trị trầm cảm nhưng hiện không còn được bán trên thị trường. Nó hoạt động như một chất ức chế monoamin oxydase có thể đảo ngược (RIMA) của cả hai phân nhóm MAO-A và MAO-B, với ưu tiên gấp năm lần cho loại thứ hai.

Tổng hợp

Tổng hợp bắt đầu bằng cách khử hóa salicylaldehyd và glycinamide để cho 3. Quá trình tổng hợp được hoàn thành bằng phản ứng với phosgene và NaHCO3.

Xem thêm

 Paraxazone, một đồng phân của Caroxazone

Tham khảo


title: Lesbiini

text:
Lesbiini là một trong hai tông của phân họ Lesbiinae trong họ Chim ruồi (Trochilidae). Tông này có 67 loài, chia thành 18 chi.

Phân loại
Tông này có 18 chi:

Chú thích

Nguồn

Lesbiinae


title: Ngân hàng Thạch Chủy Sơn

text:
Ngân hàng Thạch Chủy Sơn được thành lập vào ngày 21 tháng 3 năm 2009, có trụ sở chính tại thành phố Thạch Chuỷ Sơn, khu tự trị Hồi Ninh Hạ, Trung Quốc. Ngân hàng Thạch Chủy Sơn là một ngân hàng thương mại cổ phần địa phương được thành lập trên cơ sở ban đầu là Hợp tác xã tín dụng thành phố Thạch Chủy Sơn.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức

Thạch Chủy Sơn
Công ty thành lập năm 2009


title: Absolute Drift

text:
Absolute Drift là tựa game đua xe do hãng Funselektor Labs đồng phát triển và phát hành vào ngày 29 tháng 7 năm 2015 trên Windows, OS X và Linux. Trò chơi này còn được phát hành vào ngày 29 tháng 8 năm 2016 và ngày 25 tháng 8 năm 2017 trên PlayStation 4 và Xbox One với tên gọi Absolute Drift: Zen Edition. Các bản sao vật lý bằng đĩa đã được phát hành cho hệ máy chơi game PlayStation 4 thông qua Limited Run Games vào ngày 13 tháng 10 năm 2017 và được giới hạn ở 4.000 bản. Phiên bản Nintendo Switch được phát hành vào ngày 3 tháng 12 năm 2020.

Lối chơi
Absolute Drift có 5 khu vực đua tự do và 34 đường đua. Trong các khu vực đua tự do, có nhiều mục tiêu khác nhau để người chơi hoàn thành nhằm mở khóa nhiều cấp độ và mẫu ô tô mới hơn. Những đường đua này còn có các mục tiêu cần hoàn thành, bao gồm cả việc giành điểm trong hệ thống tính điểm dựa trên kỹ năng trượt bánh sau.

Hệ máy
Absolute Drift: Zen Edition được phát hành trên PlayStation 4 và bày bán vào ngày 15 tháng 11 tại nước Mỹ. Game cũng được phát hành trên Xbox One vốn ra mắt vào tháng 11. Absolute Drift bắt đầu trên hệ điều hành Windows, OS X và Linux vào ngày 29 tháng 8 năm 2016, một tháng trước khi phát hành bản Zen Edition. Sau đó, trò chơi này được cung cấp trên iOS và Android vào năm 2018. Phiên bản Nintendo Switch được phát hành vào ngày 3 tháng 12 năm 2020.

Đón nhận

Trên Windows, Absolute Drift nhận được nhiều ý kiến trái chiều hoặc trung bình từ giới phê bình game trên Metacritic, Trong lúc Absolute Drift: Zen Edition received nhận được những đánh giá chung tích cực trên PlayStation 4. GameSpew đã đánh giá trò chơi trên PlayStation 4 và cho 5/10 điểm.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trò chơi điện tử năm 2015
Trò chơi điện tử đua xe
Trò chơi điện tử độc lập
Trò chơi iOS
Trò chơi Linux
Trò chơi MacOS
Trò chơi trên Android
Trò chơi Xbox One
Trò chơi PlayStation 4
Trò chơi trên Windows
Trò chơi Nintendo Switch
Trò chơi của Steam Greenlight
Trò chơi điện tử phát triển ở Canada
Trò chơi điện tử lấy bối cảnh ở Nhật Bản


title: Mỏ đồng Sin Quyền

text:
Mỏ đồng Sin Quyền, còn viết là Mỏ đồng Sinh Quyền, là mỏ đồng ở vùng đất huyện Bát Xát tỉnh Lào Cai, Việt Nam.

Mỏ đồng Sin Quyền có trữ lượng 53 triệu tấn, hiện được coi là mỏ đồng lớn nhất ở Việt Nam.

Mỏ được phát hiện từ lâu đời, tuy nhiên không có thông tin khai thác thời phong kiến. Các Bản đồ Bắc Kỳ hồi 1870 do người Pháp lập đã đánh dấu mỏ đồng này, ví dụ bản của Jean Dupuis làm năm 1879 đã ghi Mines de cuivre (mỏ đồng). Ngành địa chất thì ghi nhận Mỏ đồng Sin Quyền được các nhà địa chất của Đoàn địa chất 5, thuộc Tổng cục Địa chất phát hiện và điều tra năm 1961.

Tranh cãi
Ngày nay mỏ đồng Sin Quyền đang được khai thác cấp tập để bán quặng, đóng góp vào sự "phát triển mạnh mẽ, đồng bộ" của tỉnh Lào Cai , với đầu tư của nhà thầu Trung Quốc và công nghệ Trung Quốc. Tuy nhiên, có người lại coi hành vi này là "Bán quặng rẻ cho Trung Quốc: Chuyện đau lòng ở Việt Nam" và xem thường lợi ích của thế hệ mai sau.

Kỷ lục Việt Nam
Mỏ đồng Sin Quyền có trữ lượng 53 triệu tấn, là mỏ đồng lớn nhất ở Việt Nam.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mỏ đồng
Mỏ ở Việt Nam
Kỷ lục Việt Nam
Kinh tế Lào Cai


title: Mamestra lamptera

text:
Mamestra lamptera là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mamestra


title: Panaxia medionigra

text:
Panaxia medionigra là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Panaxia


Trong lịch sử trò chơi điện tử, kỷ nguyên thế hệ thứ sáu (đôi khi được gọi là kỷ nguyên 128 bit; xem "bit và sức mạnh hệ thống" bên dưới) đề cập đến máy tính và trò chơi điện tử, máy chơi trò chơi điện tử và máy chơi trò chơi điện tử cầm tay ở thế kỷ 21, bắt đầu từ ngày 27 tháng 11 năm 1998. Các nền tảng (Sự kết hợp cụ thể của các thành phần điện tử hoặc phần cứng máy tính kết hợp với phần mềm cho phép trò chơi điện tử hoạt động) ở thế hệ thứ sáu bao gồm các máy chơi trò chơi điện tử đến từ bốn công ty: Sega Dreamcast (DC), Sony PlayStation 2 (PS2), Nintendo GameCube (GC) và Microsoft Xbox. Kỷ nguyên này bắt đầu vào ngày 27 tháng 11 năm 1998, với việc phát hành Dreamcast tại Nhật Bản, cùng với PlayStation 2 vào ngày 4 tháng 3 năm 2000, và GameCube và Xbox vào ngày 15 tháng 11 năm 2001. Vào tháng 4 năm 2001, Dreamcast cũng là hệ máy đầu tiên bị ngừng sản xuất. Tiếp theo là GameCube vào năm 2007, Xbox vào ngày 2 tháng 3 năm 2009 và PlayStation 2 vào ngày 4 tháng 1 năm 2013. Trong khi đó, thế hệ thứ bảy của máy chơi trò chơi điện tử bắt đầu vào ngày 22 tháng 11 năm 2005 với sự ra mắt của Xbox 360.

Sự đổi mới chính của thế hệ này là sử dụng internet, cho phép trải nghiệm chơi trò chơi điện tử trực tuyến hoàn toàn. Trong khi thế hệ trước chỉ có một số hệ máy có kết nối internet, chẳng hạn như Apple Pippin, những hệ máy này có ít khả năng thâm nhập thị trường và do đó chỉ thành công hạn chế trong khu vực riêng. Các dịch vụ như Xbox Live của Microsoft đã trở thành tiêu chuẩn công nghiệp trong thế hệ này và tương lai. Một cải tiến khác của Xbox là hệ thống đầu tiên sử dụng ổ đĩa cứng bên trong để lưu trữ dữ liệu trò chơi. Điều này đem đến nhiều cải tiến đối với trải nghiệm chơi trò chơi điện tử, bao gồm khả năng lưu trữ dữ liệu chương trình (thay vì chỉ lưu dữ liệu trò chơi) cho phép thời gian tải nhanh hơn, cũng như khả năng tải trò chơi trực tiếp từ internet thay vì mua vật lý như dưới định dạng đĩa hoặc hộp băng. Ngay sau khi phát hành, các hệ thống khác, như Sony PlayStation 2, đã sản xuất các thiết bị lưu trữ ngoại vi với các khả năng tương tự và đến thế hệ tiếp theo, bộ nhớ trong đã trở thành tiêu chuẩn công nghiệp.

Xếp hạng bit (tức là "64-bit" hoặc "32-bit" ở thế hệ trước) cho hầu hết các máy chơi trò chơi điện tử phần lớn đã giảm trong thời đại này, với các ngoại lệ đáng chú ý là Dreamcast và PS2  đã quảng cáo "đồ họa 128-bit" vào đầu thế hệ. Số lượng "bit" được trích dẫn theo cách này trong tên của máy đến từ kích thước của CPU và đã được các bộ phận tiếp thị phần cứng sử dụng như một "màn phô diễn sức mạnh" trong nhiều năm. Tuy nhiên, các kết quả thu được rất ít từ việc tăng kích thước lên quá mức 32 hoặc 64, bởi vì một khi đạt đến mức này, hiệu suất phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, chẳng hạn như tốc độ xung nhịp của bộ vi xử lý, băng thông và kích thước bộ nhớ.

Thế hệ thứ sáu của máy chơi trò chơi điện tử cầm tay bắt đầu với việc phát hành Neo Geo Pocket Color của SNK vào năm 1998 và WonderSwan Color của Bandai, ra mắt tại Nhật Bản vào năm 1999. Nintendo đã duy trì thị phần thống trị của mình trên thị trường thiết bị cầm tay với việc phát hành Game Boy Advance vào năm 2001, có nhiều nâng cấp và tính năng mới so với Game Boy. Game Boy Advance đã bị ngừng sản xuất vào đầu năm 2010. Thế hệ tiếp theo của máy chơi trò chơi điện tử cầm tay bắt đầu vào tháng 11 năm 2004, với sự ra đời của Nintendo DS ở Bắc Mỹ.

Các trò chơi Dreamcast chính thức cuối cùng được phát hành vào năm 2002 (Bắc Mỹ và Châu Âu) và 2007 (Nhật Bản). Các trò chơi GameCube cuối cùng được phát hành vào năm 2006 (Nhật Bản) và 2007 (Bắc Mỹ và Châu Âu). Các trò chơi Xbox cuối cùng được phát hành vào năm 2007 (Nhật Bản) và 2008 (Châu Âu và Bắc Mỹ). Pro Evolution Soccer 2014 là trò chơi cuối cùng dành cho PlayStation 2 (ở Châu Âu), được phát hành vào tháng 11 năm 2013. Trò chơi PS2 cuối cùng, Final Fantasy XI: Rhapsodies of Vana'diel, được phát hành vào tháng 5 năm 2015, đánh dấu sự kết thúc của thế hệ này.

Hệ thống chơi trò chơi điện tử tại gia

Sony PlayStation 2 thống trị về mặt doanh số trong thế hệ này, trở thành máy chơi trò chơi điện tử bán chạy nhất trong lịch sử, với hơn 150 triệu máy tính đến tháng 2 năm 2011. Microsoft Xbox bán ra hơn 24 triệu máy tính đến tháng 5 năm 2006, và Nintendo GameCube bán ra 22 triệu máy tính đến tháng 9 năm 2010. Sega Dreamcast, ra đời trước và bị ngừng sản xuất vào năm 2001, đứng thứ 4 với 9,13 triệu máy.

Thế hệ thứ sáu bắt đầu kết thúc khi Xbox được kế vị bởi Xbox 360 vào cuối năm 2005. Phần cứng GameCube vẫn được sản xuất khi Wii được phát hành vào cuối năm 2006, nhưng tính đến tháng 6 năm 2008 thì cũng đã ngừng hoạt động. Doanh số PlayStation 2 tiếp tục tăng mạnh vào cuối năm 2010, do hệ thống có thư viện phần mềm lớn, hỗ trợ phần mềm liên tục và giá cả phải chăng.

Vào tháng 2 năm 2008, PlayStation 2 bán chạy hơn cả PlayStation 3 và Xbox 360 tại Mỹ. Nhiều nhà phát triển vẫn tiếp tục sản xuất trò chơi cho PlayStation 2, Xbox và Nintendo GameCube kể từ năm 2008, trong khi trò chơi Dreamcast chính thức bị ngừng vào năm 2003. Vẫn còn một số trò chơi xuất bản cho Dreamcast vào năm 2004, nhưng về cơ bản chúng là các phiên bản chuyển thể của máy chơi trò chơi điện tử NAOMI, độc quyền Nhật Bản, với số lượng nhỏ. Sony vẫn sản xuất PlayStation 2 sau khi Wii U ra mắt vào năm 2012, khiến thế hệ thứ sáu trở thành thế hệ dài thứ hai mọi thời đại.

Dreamcast
Dreamcast của Sega là máy chơi trò chơi điện tử đầu tiên của thế hệ và có một số tính năng để thể hiện lợi thế so với đối thủ, bao gồm chơi trò chơi điện tử trên Internet như một tính năng tùy chọn thông qua modem tích hợp và trình duyệt web.

Máy được ghi nhận là đã khôi phục lại danh tiếng của Sega, vốn đã bị hư hại do những lỗi trước đó của Sega Saturn, Sega 32X, Genesis Nomad và Sega CD. Mặc dù vậy, Dreamcast đã bị ngừng phát hành sớm do nhiều yếu tố. Việc PlayStation 2 sắp ra mắt và bị thổi phồng quá nhiều đã làm chậm doanh số Dreamcast, chủ yếu là do PlayStation 2 có đầu đĩa DVD tích hợp và một số lượng lớn chủ sở hữu PS1 đang tìm cách nâng cấp lên hệ máy mới có tính tương thích ngược. Ngoài ra, sự hỗ trợ/thành công trong thời gian ngắn của Sega đối với các sản phẩm sau Mega Drive, Mega-CD, 32X và Saturn đã khiến các nhà phát triển và khách hàng hoài nghi, một số người đang chờ xem liệu Dreamcast hay PlayStation 2 có xuất hiện trên dánh sách đầu bảng hay không.

Quyết định của Sega trong việc triển khai GD-ROM (mặc dù được quảng cáo công khai là CD-ROM) làm phương tiện lưu trữ đã tiết kiệm chi phí nhưng nó không tốt bằng khả năng của DVD được chào hàng quá nhiều trên PS2. Sega hoặc không thể hoặc không sẵn sàng chi số tiền quảng cáo cần thiết để cạnh tranh với Sony, công ty mà chính họ đã thua lỗ lớn trên PlayStation 2 để giành thị phần. Với sự ra mắt của Xbox và GameCube vào cuối năm 2000, hệ máy của Sega bị một số người coi là lỗi thời chỉ hai năm sau khi phát hành. Những khoản lỗ trước đó từ Saturn, 32X và Sega/Mega-CD, doanh số bán hàng đình trệ do PlayStation 2, và sự cạnh tranh sắp xảy ra từ Microsoft và Nintendo đã khiến doanh thu của Sega giảm sút và tuyên bố ý định khai tử hệ thống này vào đầu năm 2001, bỏ hoàn toàn hệ thống và rời khỏi thị trường máy chơi trò chơi điện tử vào đầu năm 2004 ở Nhật Bản và sớm hơn ở các quốc gia khác. Sega cũng thông báo sẽ đóng cửa SegaNet, một cộng đồng trò chơi trực tuyến hỗ trợ các tựa Dreamcast có khả năng trực tuyến. Do người dùng phản đối kịch liệt trước quyết định này, Sega đã trì hoãn việc đóng cửa dịch vụ thêm 6 tháng.  Kể từ khi Dreamcast ngừng sản xuất, Sega chuyển sang chỉ phát triển/xuất bản phần mềm.

PlayStation 2
Thương hiệu PlayStation mà Sony đã thành lập ban đầu là một yếu tố chính trong sự thống trị hiển nhiên của PlayStation 2, cả về mặt đảm bảo cơ sở người dùng và thu hút các nhà phát triển bên thứ ba, với sự gia tăng dần dần của cái này củng cố cái kia. PlayStation 2 cũng có thể chơi DVD và tương thích ngược với các trò chơi điện tử của PlayStation, điều mà nhiều người cho rằng đã giúp tăng doanh số bán hàng của hệ máy cũ hơn. Sony Computer Entertainment đã bảo đảm cấp phép cho các trò chơi điện tử quan trọng như Final Fantasy X, Grand Theft Auto III và Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty, cho phép PS2 vượt trội hơn so với các sản phẩm ra mắt của đối thủ cạnh tranh. Hệ máy cuối cùng đã trở thành hệ máy bán chạy nhất của thế hệ đó, trong khi các máy chơi trò chơi điện tử cạnh tranh của nó, Xbox và GameCube, tiếp tục là những hệ máy thành công một cách khiêm tốn.

GameCube
Nintendo đã phải vật lộn với những xung đột hình ảnh thương hiệu, đặc biệt là hình ảnh thân thiện với gia đình được phát triển trong những năm 1990. Từng được mệnh danh là công xưởng của các nhượng quyền thương mại và cả lịch sử của ngành công nghiệp trò chơi điện tử, mặc dù có sẵn một lượng fan trung thành, lại gặp thất bại trong việc đem lại cho hãng những lợi thế so với Xbox và PlayStation 2, những hãng đã khiến người dùng phải để tâm lùng sục những tựa trò chơi điện tử 'Mature", mà Nintendo hiển nhiên kém lợi thế. Nintendo cũng dè dặt trong việc tiến vào các trò chơi điện tử trực tuyến (phát hành một số ít trò chơi điện tử có khả năng trực tuyến, trong đó phổ biến nhất là Phantasy Star Online, trên thực tế, là một phiên bản chuyển thể của Dreamcast), thay vào đó nhấn mạnh vào tính năng kết nối Game Boy Advance. Kết quả là Nintendo GameCube không thể so sánh được với doanh thu của tiền nhiệm Nintendo 64, nhưng chiếc máy chơi trò chơi điện tử này không phải là một thất bại về tài chính. Tuy nhiên, Nintendo đã làm trẻ hóa mối quan hệ của mình với nhiều nhà phát triển, thường cộng tác chặt chẽ với họ để sản xuất các trò chơi điện tử dựa trên thương hiệu của mình, trái ngược với trước đây, nơi hãng thường xuyên bị coi là bắt nạt các nhà phát triển vào cuối những năm 1980, khi Nintendo Entertainment System đã có mặt trên thị trường. Do đó, Nintendo GameCube có nhiều bản phát hành bên thứ nhất và thứ hai hơn các đối thủ cạnh tranh, mà các tựa trò chơi thành công nhất chủ yếu là sản phẩm của các nhà phát triển bên thứ ba.

Xbox
Mặc dù Xbox có được sự hậu thuẫn tài chính đáng kể của Microsoft, nhưng máy không thể đe dọa sự thống trị đáng kể của PlayStation 2 với tư cách là người dẫn đầu thị trường. Tuy nhiên, Xbox đã thu hút được một lượng lớn người hâm mộ và sự hỗ trợ mạnh mẽ của bên thứ ba ở Mỹ và Châu Âu, trở thành một thương hiệu dễ nhận biết trong giới bình dân. Dịch vụ trực tuyến Xbox Live với mô hình tập trung đã tỏ ra đặc biệt thành công, khiến Sony tăng cường khả năng trực tuyến của PlayStation 2. Xbox Live cũng mang lại lợi thế cho Xbox so với GameCube, vốn gần như không có các trò chơi điện tử trực tuyến. Đầu bảng của Xbox Live là Halo 2, trò chơi điện tử Xbox bán chạy nhất với hơn 8 triệu bản được bán ra trên toàn thế giới. Tuy nhiên, Xbox không đạt được kỳ vọng ở Nhật Bản, với những lý do được viện dẫn bao gồm thiếu sự công nhận về mặt thương hiệu, thiếu cam kết với hệ máy từ các nhà phát hành và phát triển Nhật Bản, nhân viên Microsoft không hiểu thấu đáo những khác biệt văn hóa quan trọng và sở thích truyền thống của người Nhật với các sản phẩm nội địa.

So sánh

Bảng xếp hạng doanh số bán hàng trên toàn thế giới

Những hệ máy khác
Những hệ máy này được tạo ra cho thị trường đại chúng, giống như 4 hệ máy được liệt kê ở trên. Tuy nhiên, những máy này ít được chú ý hơn, chưa bao giờ được phát hành trên toàn thế giới và/hoặc doanh số bán ra quá kém, và do đó được liệt kê là 'Khác'.

Bit và sức mạnh hệ thống
Xếp hạng bit cho máy chơi trò chơi điện tử phần lớn đã giảm xuống sau kỷ nguyên thế hệ thứ năm (32/64-bit). Số lượng "bit" được trích dẫn trong tên gõi của máy đề cập đến kích thước của từ CPU, nhưng có rất ít thu được từ việc tăng kích thước vượt quá 32 bit; hiệu suất phụ thuộc vào các yếu tố khác, chẳng hạn như tốc độ đơn vị xử lý trung tâm, tốc độ đơn vị xử lý đồ họa, dung lượng kênh, kích thước lưu trữ dữ liệu và tốc độ bộ nhớ, độ trễ và kích thước.

Do đó, tầm quan trọng của số lượng bits trong thị trường máy chơi trò chơi điện tử hiện đại đã giảm, do việc sử dụng các thành phần xử lý dữ liệu ở các kích thước khác nhau. Trước đây, các nhà sản xuất đã quảng cáo " n -bit talk" để nhấn mạnh quá mức vào khả năng phần cứng của hệ thống của họ. Dreamcast và PlayStation 2 là những hệ thống cuối cùng sử dụng thuật ngữ "128-bit" trong hoạt động tiếp thị để mô tả khả năng.

Không dễ để so sánh “sức mạnh” tương đối của các hệ thống khác nhau. Có kích thước CPU lớn hơn không có nghĩa là hệ máy đó mạnh hơn một hệ máy khác. Tương tự, tần số hoạt động (tốc độ đồng hồ, được đo bằng Hertz) của CPU hệ thống cũng không phải là thước đo chính xác về hiệu suất, ngoại trừ giữa các hệ thống có cùng kiến trúc hoặc tương tự.

Microsoft Xbox sử dụng CPU kiến trúc CISC x86 32 bit (mục đích chung), với tập lệnh tương đương với tập lệnh của lõi Coppermine Mobile Celeron, mặc dù nó có ít bộ nhớ đệm hơn (128 kB) so với PC. Nó có 64 MB RAM (dùng chung) và chạy ở tốc độ 733 MHz. Vì Pentium 3 đã giới thiệu SSE nên Xbox cũng có khả năng SIMD 128-bit. GPU NV2A của nó, rất giống với GeForce 3 Series của GPU dành cho máy tính để bàn, làm cho nó trở hệ máy duy nhất vào thời điểm đó có bộ tạo bóng và pixel truyền thống.

CPU IBM Gekko PowerPC của Nintendo GameCube chạy ở 485 MHz, trong khi bộ xử lý đồ họa "Flipper" có thể so sánh với ATI Radeon ban đầu và có 43 MB bộ nhớ không hợp nhất (24 MB / 1T-SRAM, 3 MB tích hợp 1T-SRAM và 16 MB DRAM). GameCube hỗ trợ Dolby Pro Logic II.

CPU của PlayStation 2 (được gọi là "128-bit Emotion Engine ") có lõi 64-bit với FPU 32-bit kết hợp với hai Vector Units 128 bit, CPU R5900 lai dựa trên kiến trúc MIPS. PS2 cũng có một Bus DMA 10 kênh bên trong có độ rộng hoàn toàn là 128 bit. Các đường dẫn giữa Emotion Engine, RAM và Graphics synthesizer (GS) cũng rộng 128 bit. Sự sắp xếp phần cứng độc đáo của PS2 với không ít hơn 10 đơn vị xử lý, rất khó hiểu. Nhiều nhà phát triển gặp khó khăn ban đầu với việc lập trình phần cứng. Graphics Synthesizer (GS) của PS2 có bộ nhớ video chuyên dụng nhanh, mặc dù bị giới hạn về số lượng dữ liệu mà nó có thể chứa, Bus DMA rộng 10 kênh 128 bit có thể bơm dữ liệu vào GS Memory nhanh như màn hình có thể cập nhật. Do đó, với bộ nhớ chính bị giới hạn ở 32MB, nhiều trò chơi của PS2 đã giảm kết cấu so với các phiên bản dành cho máy chơi trò chơi điện tử khác. Nó cũng không có bộ chuyển đổi và ánh sáng chuyên dụng cho phần cứng như các bộ phận có trong GPU của Xbox và GameCube.

Tuy nhiên, thiết kế của PS2 cho phép mức độ linh hoạt và nhiều sự lựa chọn hơn đáng kể. Ví dụ, bộ điều khiển chương trình và tính chất số học chung có thể được xử lý bởi CPU, trong khi Vector Units 0 và 1, có thể cùng cung cấp xử lý tính vật lý song song, cắt, biến đổi và chiếu sáng cho cảnh. Các đơn vị Vector được ghi nhận là linh hoạt đến mức Shadow of The Colossus sử dụng một trong các đơn vị vector để tạo bóng Pixel đầy đủ cho bộ lông của Collossi.

Dreamcast có lõi đơn vị xử lý trung tâm SuperH -4 RISC, độ chính xác kép 64 bit với đơn vị số nguyên 32 bit, sử dụng các lệnh có độ dài cố định 16 bit, bus dữ liệu 64 bit cho phép chiều rộng thay đổi là 8, 16, 32 hoặc 64 bit, và một bus điểm nổi 128 bit. Các PowerVR chipset 2DC CLX2 sử dụng phương pháp độc đáo trong khi lọc một cảnh 3D gọi là Tile Based Deferred Rendering (TBDR): lúc lưu trữ đa giác ở định dạng dải tam giác nằm bên trong bộ nhớ, màn hình chia thành những dải liên kết với một danh sách các hình tam giác rõ ràng, chồng chéo lên nhau, sử dụng quy trình tương tự như dò tia, các tia được đúc và một pixel được hiển thị từ tam giác gần máy ảnh nhất. Sau khi tính toán độ sâu được liên kết với mỗi đa giác cho một hàng vào ô trong 1 chu kỳ, toàn bộ ô sẽ được chuyển vào bộ nhớ video trước khi chuyển để hiển thị ô tiếp theo. Khi tất cả thông tin đã được đối chiếu cho khung hiện tại, các ô lần lượt được hiển thị để tạo ra hình ảnh cuối cùng.

Hệ máy cầm tay

Trong kỷ nguyên thế hệ thứ sáu, thị trường máy chơi trò chơi điện tử cầm tay mở rộng với sự ra đời của các thiết bị mới đến từ nhiều nhà sản xuất khác nhau. Nintendo đã duy trì thị phần thống trị của mình trên thị trường thiết bị cầm tay với việc phát hành Game Boy Advance vào năm 2001, có nhiều nâng cấp và tính năng mới so với Game Boy. Hai thiết kế lại của hệ máy này sau đó là Game Boy Advance SP vào năm 2003 và Game Boy Micro vào năm 2005. Cùng ra mắt là Neo Geo Pocket Color của SNK vào năm 1998 và WonderSwan Color của Bandai, ra mắt tại Nhật Bản vào năm 1999. Công ty Game Park của Hàn Quốc đã giới thiệu thiết bị cầm tay GP32 vào năm 2001, và cùng với nó là buổi bình minh của các máy chơi trò chơi điện tử cầm tay mã nguồn mở. Dòng thiết bị cầm tay Game Boy Advance đã bán được 81,51 triệu chiếc trên toàn thế giới tính đến ngày 30 tháng 9 năm 2010.

Một bổ sung mới lớn cho thị trường, là xu hướng các tập đoàn đưa một số lượng lớn các tính năng "không chơi trò chơi điện tử" vào máy cầm tay của họ, bao gồm điện thoại di động, máy nghe nhạc MP3, máy xem phim di động và máy có các tính năng giống như PDA. Thiết bị cầm tay bắt đầu xu hướng này chính là N-Gage của Nokia được phát hành vào năm 2003 và được giới thiệu chủ yếu là một chiếc điện thoại di động. Máy được thiết kế lại vào năm 2004 và được đổi tên thành N-Gage QD. Thiết bị cầm tay thứ hai, Zodiac đến từ Tapwave, được phát hành vào năm 2004; dựa trên hệ điều hành Palm, cung cấp khả năng âm thanh và video định hướng chuyên biệt để chơi trò chơi điện tử, nhưng nó có một bộ phát triển khó sử dụng do nền tảng Palm OS còn hạn chế.

Một thiết bị cầm tay khá phổ biến của thế hệ thứ 6 là vtech V.SMILE Pocket. Một phiên bản cầm tay của máy chơi trò chơi điện tử gia đình V.SMILE.

Với việc ngày càng nhiều PDA xuất hiện ở thế hệ trước, sự khác biệt giữa thiết bị điện tử tiêu dùng và điện toán truyền thống bắt đầu nhạt dần, và kết quả là công nghệ máy chơi trò chơi điện tử giá rẻ ngày càng phát triển. Người ta nói về PDA rằng chúng là "máy tính chơi trò chơi điện tử cầm tay" vì khả năng đa nhiệm và phần cứng máy tính tích hợp ngày càng mạnh mẽ. Khả năng này tồn tại để vượt qua giới hạn 16-bit của thế hệ trước; tuy nhiên, PDA vẫn hướng tới các doanh nhân điển hình và thiếu các nhượng quyền phần mềm mới, cũng như giá cả phải chăng để đủ sức cạnh tranh với các máy chơi trò chơi điện tử cầm tay chuyên dụng.

So sánh máy chơi trò chơi điện tử cầm tay
 Lưu ý: Năm đầu tiên phát hành là năm đầu tiên hệ máy có mặt trên toàn thế giới.

Thiết bị cầm tay khác

Doanh số bán hàng

Xu hướng

Thị trường tập trung
Các nhà sán xuất lớn, chẳng hạn như Activision, Electronic Arts và Ubisoft đã áp dụng chiến lược đa nền tảng, phát hành cho cả PC, tất cả các hệ máy chơi trò chơi điện tử lớn và trong một số trường hợp, cả thiết bị cầm tay. Thế hệ thứ sáu là thế hệ đầu tiên giúp máy chơi trò chơi điện tử và phần mềm máy tính đến gần nhau hơn, cũng như cùng nhau vượt trội hơn thị trường arcade về tính năng, đồ họa và cả thương mại. Dreamcast, có Windows CE Development chính hãng để giúp chuyển các trò chơi điện tử từ PC sang Dreamcast và Xbox, được làm từ các bộ phận của PC được bán sẵn và lưu trữ nhiều bản chuyển thể PC, cũng được đưa vào.

Trò chơi gây tranh cãi
Mặc dù thế hệ thứ sáu không phải là thế hệ đầu tiên chia sẻ các trò chơi điện tử gây tranh cãi, nhưng thế hệ này đã bị nhiều người công khai chỉ trích nhiều về nội dung "phản cảm" trong trò chơi điện tử như tình dục, tội phạm, bạo lực, thô tục, sử dụng ma túy và tuyên truyền mặt xấu của xã hội cũng như các chủ đề tranh luận như tôn giáo, chính trị và kinh tế.

Thế hệ thứ sáu cũng rất đáng chú ý vì nó chứng kiến sự tiếp diễn của các nhà lập pháp thực hiện các hành động chống lại ngành công nghiệp trò chơi điện tử. Nổi tiếng nhất là các trò chơi Manhunt và Grand Theft Auto của Rockstar Games (Grand Theft Auto III và Grand Theft Auto: Vice City) phải đối mặt với các vụ kiện về cáo buộc phỉ báng chủng tộc và để cập đến tội phạm trẻ vị thành niên, trong khi Grand Theft Auto: San Andreas chỉ tồn tại được một thời gian ngắn với xếp hạng dành cho người lớn và bị xóa khỏi hầu hết các cửa hàng vì một trò chơi nhỏ mang tính gợi dục bằng cách sử dụng bản mod Hot Coffee.

Thế hệ thứ sáu cũng trùng hợp với vụ tấn công ngày 11 tháng 9 ở thành phố New York và Lầu Năm Góc, gây ảnh hưởng rất lớn đến ngành công nghiệp giải trí, bao gồm cả ngành công nghiệp trò chơi điện tử; trong bối cảnh thị trường đó, nhiều trò chơi điện tử đã được chỉnh sửa để đáp ứng độ nhạy của sự kiện này. Trước khi phát hành, Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty mô tả một pháo đài di động bị bọn khủng bố chiếm đoạt, phá hủy phần lớn của Manhattan trong tầm nhìn của tòa tháp đôi (có thể tìm thấy điều này trong "Tài liệu về Metal Gear Solid 2" cách tạo ra tính năng). Tương tự, một số sửa đổi không được tiết lộ đã phải áp dụng trong Grand Theft Auto III, chẳng hạn như thay đổi màu sắc của xe cảnh sát (màu cũ giống với thiết kế màu xanh và trắng của NYPD) và ảnh bìa được thay đổi (bản phát hành ở châu Âu có hình ảnh gốc); Rockstar Games ước tính rằng những thay đổi này ảnh hưởng tới 1% nội dung. Game Propeller Arena của Dreamcast chưa bao giờ được phát hành chính thức, có thể do một màn chơi nào đó trông rất giống với vụ tấn công ngày 11 tháng 9.

Giả lập và trò chơi điện tử cổ điển
Do sức mạnh tính toán của máy chơi trò chơi điện tử tăng lên và việc sử dụng rộng rãi trình giả lập, thế hệ thứ sáu đã chứng kiến sự phát triển của giả lập mô phỏng máy chơi trò chơi điện tử và trò chơi cổ điển trên quy mô rộng lớn. Nhiều trò chơi điện tử dành cho các hệ máy cũ đã được cập nhật với đồ họa hoặc âm thanh vượt trội, và được phát hành lại cho các hệ máy hiện tại. Các trò chơi điện tử giả lập phổ biến bao gồm những trò chơi điện tử được phát hành cho Nintendo Entertainment System, Super Nintendo Entertainment System, Mega Drive / Genesis, PlayStation (PS2 có thể chơi trò chơi điện tử PS1) và Nintendo 64.

Cũng trong thế hệ này, sức mạnh tính toán của máy chơi trò chơi điện tử cầm tay có khả năng hỗ trợ các trò chơi được tạo ra cho một số máy ở thế hệ đầu tiên và một số công ty đã phát hành bản làm lại của các trò chơi cổ điển cho thiết bị cầm tay. Nintendo đã giới thiệu một dòng NES và SNES cho thiết bị cầm tay Game Boy Advance của mình, bao gồm các bản làm lại như Final Fantasy I & II: Dawn of Souls và Metroid: Zero Mission của Nintendo. Ngoài ra, ngày càng có nhiều nhà phát triển bên thứ ba, bao gồm Midway Games, Capcom, Namco, Atari và Sega, đã phát hành bộ tuyển tập của một số trò chơi điện tử cũ. Ngoài ra, nhiều trò chơi điện tử và loạt trò chơi điện tử ban đầu chỉ giới hạn ở Nhật Bản lần đầu tiên được phát hành ở Bắc Mỹ và Châu Âu.

Sự trỗi dậy của trò chơi trực tuyến
Trò chơi trực tuyến (game online), trong các thế hệ trước gần như là lĩnh vực độc quyền của PC, đã trở nên nổi bật hơn trong các máy chơi trò chơi điện tử trong thế hệ này. Dreamcast đã khởi xướng thay đổi này với modem tích hợp, phần mềm duyệt internet và khả năng chơi một số game online. PlayStation 2, Xbox và GameCube cũng cung cấp game online, mặc dù cách tiếp cận và cam kết của họ đối với nó rất khác nhau. Xbox cung cấp một dịch vụ tích hợp có tên là Xbox Live có giá 50 đô la mỗi năm và chỉ tương thích với kết nối internet băng thông rộng. Khả năng kết nối game thủ cho các trận đấu trực tuyến nhiều người chơi là một yếu tố đáng kể giúp Xbox có được chỗ đứng tại thị trường phương Tây, đặc biệt là trong thể loại bắn súng góc nhìn thứ nhất. PlayStation 2 đẩy dịch vụ game online của mình cho từng nhà xuất bản riêng lẻ và mặc dù được sử dụng miễn phí, nó không phải lúc nào cũng là một trải nghiệm lý tưởng, đặc biệt là với các trò chơi điện tử do các nhà phát triển nhỏ xuất bản. Loạt SOCOM là một trong những trò chơi cạnh tranh trực tuyến phổ biến nhất dành cho PS2. GameCube không cung cấp tính năng chơi trực tuyến cho bất kỳ tựa trò chơi điện tử nào của bên thứ nhất, chỉ có loạt Phantasy Star Online và Homeland của Sega sử dụng chính thức khả năng trực tuyến của máy. Ngoài ra, khả năng trực tuyến nằm ngoài tầm với; cần có bộ điều hợp để kết nối GameCube với internet.

Hợp nhất
Nhiều công ty phát hành trò chơi điện tử có lịch sử lâu đời đã hợp nhất với các đối thủ của họ: Microsoft mua nhà phát triển bên thứ hai Rare vào năm 2002; Square hợp nhất với Enix để thành lập Square Enix vào năm 2003 và sau đó mua lại Taito; Sega hợp nhất với Sammy để thành lập Sega Sammy Holdings vào năm 2004; Konami mua phần lớn cổ phần của Hudson Soft; Namco hợp nhất với Bandai để thành lập Bandai Namco Holdings vào năm 2006.

Phần mềm

Các thương hiệu quan trọng

 Final Fantasy X (PS2) bởi Square (nay là Square Enix) đã tinh chỉnh nhiều yếu tố có trong các phiên bản tiền nhiệm, bổ sung thêm một hệ thống chiến đấu hoàn toàn khác. Trong vòng bốn ngày kể từ khi phát hành tại Nhật Bản, trò chơi đã bán được hơn 1,4 triệu bản chỉ trong các đơn đặt hàng trước, lập kỷ lục là trò chơi RPG trên console bán chạy nhất.
 Forza Motorsport (Xbox) bởi Turn 10 Studios và Microsoft Studios nhận được lời khen ngợi tuyệt đối của giới phê bình và được coi là đã thiết lập một tiêu chuẩn mới cho thể loại đua xe. Trò chơi cũng nhận được lời khen của người dùng toàn cầu theo trang web tổng hợp đánh giá Metacritic.
 God of War và God of War II (PS2) bởi Santa Monica Studio và Sony Computer Entertainment (SCE) đều nhận được sự khen ngợi của các nhà phê bình về lối chơi, đồ họa và cốt truyện.
 Grand Theft Auto III, Vice City, và Grand Theft Auto: San Andreas (PS2, Xbox, PC) bởi Rockstar lối chơi theo phong cách "sandbox" phổ biến trong bối cảnh tội phạm thành thị, từ đó đã được bắt chước rộng rãi. Ngoài ra, trò chơi còn đưa thể loại bạo lực và các nội dung có thể bị phản đối khác trong lịch sử trò chơi điện tử trở lại điểm nóng, làm sống lại cuộc tranh cãi về trò chơi điện tử.
 Half-Life 2 (PC, Xbox) bởi Valve được ca ngợi về tính vật lý tiên tiến, hoạt ảnh, âm thanh, AI, đồ họa, lối chơi và kể chuyện, và được đặt là Game of the Decade tại Spike Video Game Awards.
 Halo: Combat Evolved (Xbox, PC) bởi Bungie và  Microsoft Studios cho đến nay là tựa trò chơi ra mắt thành công nhất trên Xbox. Halo 2 lập kỷ lục là bản phát hành có doanh thu tăng nhanh nhất trong lịch sử ngành giải trí  và vẫn rất thành công trên dịch vụ chơi trò chơi trực tuyến Xbox Live cho đến khi ngừng hỗ trợ vào tháng 4 năm 2010.
 Jet Set Radio (DC) bởi Smilebit và Sega đã nhận được sự hoan nghênh chung cho lối chơi theo phong cách arcade, âm nhạc có nhịp điệu cao và hình ảnh tuyệt đẹp. Game phổ biến việc sử dụng hình ảnh bóng mờ trong trò chơi điện tử.
 The Legend of Zelda: The Wind Waker (GC) của Nintendo EAD và Nintendo vẫn là một trong những trò chơi được giới phê bình đánh giá cao nhất trong thế hệ này. Các nhà phê bình ca ngợi phong cách nghệ thuật sống động và lối chơi vượt thời gian. trò chơi đạt điểm số 96% trên Metacritic và là trò chơi thứ tư đạt điểm tuyệt đối từ nhà phê bình trò chơi điện tử Famitsu. Tương tự như vậy, The Legend of Zelda: Twilight Princess (GC) được chứng minh là một tựa trò chơi quan trọng khác được ra mắt ở thế hệ này. Tựa trò chơi cũng là tựa được nhớ đến nhiều nhất vì màn phấn khích do trò chơi gây ra bởi đoạn giới thiệu thông báo tại E3 2004. Trò chơi đã mang về rất nhiều lời khen ngợi cả quy mô và phong cách điện ảnh, nhiều nhà đánh giá tuyên bố đây là trò chơi hay nhất trong loạt. Tương tự như vậy, trò chơi được xem như một tựa chuyển tiếp được phát hành trên cả Gamecube và Wii - dẫn đến việc trò chơi trở thành tựa trò chơi bán chạy nhất trong loạt kể từ Ocarina of Time.
 Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty (PS2, Xbox, PC) và Metal Gear Solid 3: Snake Eater (PS2) bởi Konami Computer Entertainment Japan và Konami được cải tiến dựa trên thể loại lét lút bằng cách bổ sung nhiều khả năng mới và cũng là lần đầu tiên trong thể loại này, môi trường xung quanh gần như có thể được tương tác hoàn toàn với. Cả hai trò chơi đều được giới phê bình hoan nghênh rộng rãi, vì đã cải thiện nhiều yếu tố từ bản tiền nhiệm.
 Metroid Prime (GC) bởi Retro Studios và Nintendo là một trong những tựa trò chơi được đánh giá cao nhất thế hệ, với số điểm 96,3 trên GameRankings và 97 điểm trên Metacritic. trò chơi đã nhận được lời khen ngợi từ giới phê bình và cả thành công về mặt thương mại, bán được hơn một triệu bản chỉ riêng ở Bắc Mỹ. Và cũng là trò chơi GameCube bán chạy thứ tám ở Úc, với hơn 78,000 bản đã bán ra ở Nhật Bản. Game đã giành được một số giải thưởng Game of the Year và được nhiều nhà phê bình cũng như game thủ coi là một trong những trò chơi điện tử hay nhất từng được tạo ra, và vẫn là một trong những trò chơi được đánh giá cao nhất trên Metacritic.
 NFL 2K1 (DC) bởi Visual Concepts và Sega là trò chơi bóng đá đầu tiên có tính năng chơi trực tuyến.
 Phantasy Star Online (DC, GC, Xbox, PC) bởi Sonic Team và Sega, là trò chơi MMORPG đầu tiên trên máy chơi trò chơi, được coi là một trong những trò chơi đột phá và có ảnh hưởng nhất thế hệ. Trò chơi đã nhận được đánh giá "nói chung là thuận lợi" trên Metacritic.
 Pokémon Ruby and Sapphire (GBA) Mặc dù thực tế là hai tựa trò chơi này đã nhận được một số phản ứng dữ dội do các vấn đề kết nối với các phần cũ hơn, trò chơi vẫn nhận được sự đón nhận tích cực vì đã bổ sung nhiều đổi mới hơn cho loạt Pokémon. Cuối cùng chúng đã trở thành trò chơi bán chạy nhất cho Game Boy Advance, bán được khoảng hơn 16,22 triệu bản trên toàn thế giới tính đến tháng 10 năm 2013.
 Resident Evil 4 (GC, PS2, PC) bởi Capcom Production Studio 4 và Capcom là phiên bản cải tiến, tập trung vào yếu tố hành động hơn. Trò chơi vẫn là một trong những trò chơi được đánh giá cao nhất thế hệ.
 Rez (DC, PS2) bởi United Game Artists và Sega đã nhận được sự hoan nghênh quan trọng của giới phê bình. trò chơi nói về một loại vi-rút máy tính có tên Swayzak xâm nhập vào máy chủ, đã được coi là một trong những trò chơi điện tử vĩ đại nhất từng được tạo ra và là một ví dụ quan trọng về tính nghệ thuật trong trò chơi điện tử.
 Shadow of the Colossus (PS2) bởi Team Ico và SCE thường được trích dẫn như một ví dụ về trò chơi điện tử mang tính nghệ thuật. Nhiều nhà đánh giá coi nhạc nền của trò chơi là một trong những khía cạnh tuyệt vời nhất. Ngoài Roar of the Earth đã giành được giải thưởng cho "Nhạc nền của năm" trên tạp chí trò chơi điện tử Electronic Gaming Monthly có trụ sở tại Mỹ, GameSpot nhận xét rằng bản nhạc truyền tải và nâng đỡ tâm trạng trong bất kỳ tình huống nào, trong khi nó được một nhà đánh giá mô tả là "một trong những nhạc nền hay nhất từ trước đến nay" Eurogamer.
 Shenmue (DC) bởi Sega AM2 và Sega được coi là một bước tiến lớn cho lối chơi thế giới mở 3D, giới thiệu cơ chế quick time event hiện đại, và đã được trích dẫn là một trong những trò chơi hay nhất và có ảnh hưởng nhất từng được tạo ra.
 Sonic Adventure (DC, GC, PC) của Sonic Team là trò chơi Sonic the Hedgehog đầu tiên có lối chơi 3D. trò chơi đã nhận được điểm số tuyệt đối từ Computer and Video Games, tờ báo đã gọi trò chơi là một trong những trò chơi điện tử hay nhất mọi thời đại, và GamesRadar đã viết trò chơi làm "thay đổi thế giới trò chơi mãi mãi".
 SoulCalibur (Arcade, DC) bởi Project Soul và Namco là trò chơi song đấu đầu tiên trên bất kỳ hệ máy nào từng nhận được xếp hạng 10.0 hoàn hảo từ IGN vàGameSpot và điểm hoàn hảo 40/40 (đứng thứ hai trong số mười lăm trò chơi) từ tạp chí trò chơi Nhật Bản Famitsu. Soul Calibur II là phần bán chạy nhất trên cả ba hệ máy console mà nó được phát hành, và đáng chú ý là có các nhân vật độc quyền cho mọi phiên bản.
 Star Wars: Knights of the Old Republic (PC, Xbox) bởiBioWare và LucasArts đã được coi là một trong những trò chơi hay nhất của thế hệ và trò chơi hay nhất mọi thời đại. Phần tiếp theo, Star Wars Knights of the Old Republic II: The Sith Lords, cũng nhận sự hoan nghênh của giới phê bình.
 Super Mario Sunshine (GC) bởi Nintendo Entertainment Analysis & Development (Nintendo EAD) và Nintendo là trò chơi platform 3D được đánh giá cao nhất trong thế hệ với điểm Metacritic là 92/100. Đây cũng là tựa trò chơi Super Mario 3D đầu tiên bao gồm khả năng cưỡi Yoshi. Tính năng này xuất hiện lại trong Super Mario Galaxy 2, trong đó Twisty Trials Galaxy trong World S là một màn lặp lại khác từ Super Mario Sunshine, dựa trên một trong các nhiệm vụ "The Secret of Ricco Tower".
 Super Smash Bros. Melee (GC) bởi Hal Laboratory và Nintendo đã trở thành một trong những trò chơi phổ biến nhất và được chơi nhiều nhất trên GameCube, đây là một trò chơi cạnh tranh được chơi rộng rãi và đã được giới thiệu trong một số giải đấu nổi tiếng. Nhiều người coi đây là trò chơi có tính cạnh tranh cao nhất trong loat.
 Tekken Tag Tournament (PS2) là tựa trò chơi ra mắt cho PlayStation 2 và được coi là một trong những trò chơi hay nhất từ trước đến nay, và cũng được coi là một trong những tựa quan trọng nhất đối với dòng Tekken. Trong suốt thế hệ thứ sáu, Tekken Tag là trò chơi chiến đấu được lựa chọn cho nhiều giải đấu. Trò chơi cũng được khen ngợi vì mang tính nhảy vọt về đồ họa từ máy chơi game thùng sang thế hệ máy chơi trò chơi mới sau đó, trên PlayStation 2.
 Virtua Fighter 4 (Arcade, PS2) bởi Sega AM2 và Sega đã nhận được sự hoan nghênh của giới phê bình, với điểm Metacritic là 94/100 và được coi là đã thiết lập một tiêu chuẩn mới cho các trò chơi song 3D. tại Nhật Bản, phiên bản PlayStation 2 đã bán được 356.897 bản trong tuần đầu tiên được bán vào đầu năm 2002. Doanh số toàn cầu của bản chuyển lên PS2 đã vượt quá 1,5 triệu vào tháng 6 năm 2002.. Khi phát hành, tạp chí Famitsu đã chấm điểm phiên bản PlayStation 2 là 37 trên 40.

Xem thêm

 Thế hệ thứ bảy của máy chơi trò chơi điện tử
 Thế hệ thứ năm của máy chơi trò chơi điện tử

Ghi chú

 Game Boy Player, được phát hành vào năm 2003, bổ sung chức năng Game Boy Advance vào GameCube. Nó cũng tương thích ngược với các trò chơi Game Boy và Game Boy Color. Một số tựa trò chơi không được hỗ trợ. Game Boy Player đã được bán riêng khi ra mắt, nhưng sau đó nó đã được đưa vào một số gói GameCube chọn lọc.

Tham khảo

 Lịch sử máy chơi trò chơi điện tử 06
 06
Trò chơi điện tử thập niên 1990
Trò chơi điện tử thập niên 2000
Trò chơi điện tử thập niên 2010
Đồ chơi thập niên 1990
Đồ chơi thập niên 2000
Đồ chơi thập niên 2010


title: Sân bay quốc tế Chuuk

text:
Sân bay quốc tế Chuuk  là sân bay nằm trên đảo Weno (trước đây là Moen), hòn đảo chính của bang Chuuk (trước đây là Truk) thuộc Liên bang Micronesia.

Hãng hàng không và điểm đến
Giống như nhiều đảo trong khu vực, dịch vụ hàng không thương mại khá hạn chế.
Trong nhiều năm, dịch vụ duy nhất là chuyến bay Island Hopper ba chuyến một tuần giữa Guam và Honolulu do United Airlines khai thác, (trước đây là Continental Micronesia), cộng thêm một chuyến bay hàng tuần giữa Guam và Pohnpei. Vào tháng 6 năm 2015, Nauru Airlines tiếp tục một dịch vụ một lần một tuần.

Tai nạn và sự cố
Ngày 28/9/2018, Chuyến bay 73 của Air Niugini bằng máy bay Boeing 737-800 của hãng hàng không quốc gia Papua New Guinea gặp sự cố trong lúc hạ cánh và rơi xuống biển, 47 người trên chiếc máy bay đã được giải cứu an toàn.

Sân bay Liên bang Micronesia
Weno


title: Phân cấp hành chính Tanzania

text:
Năm 1972, chính quyền địa phương trên đất liền bị bãi bỏ và thay thế bằng sự cai trị trực tiếp của chính quyền trung ương. Tuy nhiên, chính quyền địa phương được đưa vào hoạt động trở lại vào đầu những năm 1980, khi các hội đồng nông thôn và chính quyền nông thôn được thành lập lại. Các cuộc bầu cử chính quyền địa phương diễn ra vào năm 1983, và các hội đồng hoạt động bắt đầu vào năm 1984. Năm 1999, một Chương trình Cải cách Chính quyền Địa phương được Quốc hội ban hành , đặt ra "một chương trình nghị sự toàn diện và đầy tham vọng ... bao gồm bốn lĩnh vực: phân cấp chính trị, tài chính phân quyền, phân quyền hành chính và các mối quan hệ giữa trung ương và địa phương đã thay đổi, với việc chính quyền đại lục được phân quyền trong khuôn khổ của Hiến pháp.

Phân cấp hành chính cấp một (Vùng)
Tính đến năm 2016, Tanzania được chia thành 31 khu vực (mkoa),  hai mươi sáu trên đất liền và năm ở Zanzibar (ba ở Unguja và hai ở Pemba)

Danh sách các vùng

Tổng quát

 Vùng lớn nhất: Vùng Tabora
 Vùng nhỏ nhất: Vùng Mjini Magharibi
 Vùng đông dân nhất: Vùng Dar es Salaam
 Vùng ít dân nhất: Vùng Nam Pemba

Phân cấp hành chính thứ 2 (Quận)
Tính đến năm 2021, Tanzania có tổng cộng 184 quận

Danh sách các quận
 Trung tâm

- Vùng Dodoma: 8 quận

- Vùng Singida: 7 quận

- Vùng Tabora: 8 quận

 Bờ biển

- Vùng Dar es Salaam: 5 quận

- Vùng Lindi: 6 quận

- Vùng Morogoro: 9 quận

- Vùng Mtwara: 9 quận

- Vùng Pwani: 8 quận

 Hồ

- Vùng Kagera: 8 quận

- Vùng Kigoma: 8 quận

- Vùng Geita: 6 quận

- Vùng Mara: 9 quận

- Vùng Mwanza: 8 quận

- Vùng Shinyanga: 6 quận

- Vùng Simiyu: 6 quận

 Bắc

- Vùng Arusha: 7 quận

- Vùng Kilimanjaro: 7 quận

- Vùng Manyara: 7 quận

- Vùng Tanga: 11 quận

 Nam

- Vùng Iringa: 5 quận

- Vùng Katavi: 5 quận

- Vùng Mbeya: 7 quận

- Vùng Njombe: 6 quận

- Vùng Rukwa: 4 quận

- Vùng Ruvuma: 8 quận

- Vùng Songwe: 5 quận

 Zanzibar

- Vùng Mjini Magharibi: 2 quận

- Vùng Bắc Unguja: 2 quận

- Vùng Nam Unguja: 2 quận

- Vùng Bắc Pemba: 2 quận

- Vùng Nam Pemba: 2 quận

Tổng quát

 Vùng nhiều quận nhất: Tanga
 Vùng ít quận nhất: Tất cả các vùng ở Zanzibar

Đơn vị hành chính cấp 3 (Phường)
Làng là cơ cấu hành chính thấp nhất của chính quyền ở cấp cộng đồng. Trong một khu vực đô thị, một cụm (mtaa) có thể bao gồm một số đường phố. Phường (kata) là một cấu trúc hành chính cho một thị trấn hoặc một phần của thị trấn lớn hơn (các phường đô thị). Các phường nông thôn bao gồm một số làng.

Xem thêm

 Tanzania
 Tiếng Swahili
 .tz

Tham khảo

 http://www.statoids.com/utz.html
 http://www.statoids.com/ytz.html
 https://web.archive.org/web/20160305154228/http://50.87.153.5/~eastc/sensa/index.php/welcome
 https://www.youtube.com/c/ThanhPahm
 https://www.tamisemi.go.tz/hisoria-ya-taasisi
 https://ifakaratc.go.tz/statistics
 https://web.archive.org/web/20170222195756/http://www.mbeya.go.tz/index.php/regional_office/welcome-to-mbeya-region

Phân cấp hành chính theo quốc gia
Phân vùng quốc gia châu Phi


title: Giải vô địch bóng đá nữ Đông Nam Á 2016

text:
Giải vô địch bóng đá nữ Đông Nam Á 2016 là giải đấu các đội tuyển bóng đá nữ các quốc gia Đông Nam Á do Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á (AFF) tổ chức. Giải được tổ chức tại Mandalay, Myanmar từ ngày 26 tháng 7 tới ngày 4 tháng 8 năm 2016.

Hai đội tuyển lọt vào trận chung kết diễn ra ngày 4 tháng 8 năm 2016 trên sân Mandalarthiri là Việt Nam và Thái Lan. Đội vô địch là Thái Lan sau khi chiến thắng 6–5 trong loạt sút luân lưu sau khi hòa 1–1 trong 120 phút thi đấu.

Các đội tham dự
Có 8 đội góp mặt tại giải. Các đội tuyển quốc gia của Indonesia vẫn còn trong thời gian bị FIFA cấm thi đấu khi các bảng đấu được công bố. Úc gửi tới giải đội U-20. Nhật Bản, Trung Hoa Đài Bắc và Hàn Quốc đều được mời dự giải nhưng đều từ chối và do đó Đông Timor trở thành cái tên cuối cùng góp mặt.

  (Chủ nhà)

  (Đương kim vô địch)

Danh sách cầu thủ

Vòng bảng
Hai đội xếp đầu mỗi bảng sẽ vào vòng bán kết.

Tiêu chí xếp hạng
Các đội được xếp hạng trước tiên dựa trên điểm số (3 điểm cho một trận thắng, 1 điểm cho một trận hòa, 0 điểm cho một trận thua). Nếu hai đội trở lên bằng điểm, thứ hạng của các đội được phân định theo thứ tự ưu tiên sau:
Hiệu số bàn thắng bại trong tất cả các trận vòng bảng;
Số bàn thắng ghi được trong tất cả các trận vòng bảng;
Thành tích đối đầu giữa các đội bằng điểm;
Sút luân lưu nếu hai đội đang đối đầu trên sân.
Đội có số điểm Fair Play thấp nhất;
Bốc thăm.

Múi giờ địa phương Giờ chuẩn Myanmar (UTC+06:30)

Bảng A

Bảng B

Vòng đấu loại trực tiếp

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Đội vô địch

Cầu thủ ghi bàn
9 bàn
 Win Theingi Tun

6 bàn
 Nguyễn Thị Muôn

5 bàn

 Shereilynn Elly Pius
 Nguyễn Thị Tuyết Dung

4 bàn

 Nur Haniza Sa'arani
 May Thu Kyaw
 Anootsara Maijarern
 Nguyễn Thị Minh Nguyệt

3 bàn

 Yee Yee Oo
 Eliza Ammendolia
 Melina Ayres
 Melinda Barbieri
 Emily Condon
 Ally Green

2 bàn

 Malini Nordin
 Khin Marlar Tun
 Khin Moe Wai
 Wai Wai Aung
 Pitsamai Sornsai
 Kanjana Sungngoen
 Rattikan Thongsombut
 Olivia Ellis
 Grace Maher
 Cortnee Vine
 Huỳnh Như
 Nguyễn Thị Liễu

1 bàn

 Dadree Rofinus
 Hlayin Win
 Khin Mo Mo Tun
 Christina de los Reyes
 Camille Wilson
 Thanatta Chawong
 Taneekarn Dangda
 Orathai Srimanee
 Nisa Romyen
 Alisa Rukpinij
 Alex Chidiac
 Ashleigh Lefevre
 Sophie Nenadovic
 Georgia Plessas
 Clare Wheeler
 Nguyễn Thị Hòa
 Nguyễn Thị Nguyệt
 Nguyễn Thị Xuyến
 Phạm Hải Yến

1 bàn phản lưới nhà

 Nur Izyani Noorghani (gặp Việt Nam)
 Luisa Marques (gặp Malaysia)
 Natacha Sarmento (gặp Malaysia)

Tranh cãi
Trong loạt đá luân lưu của trận chung kết giữa đội tuyển Việt Nam và đội tuyển Thái Lan, tranh cãi đã xảy ra tại lượt sút thứ sáu. Sau khi cầu thủ Rattikan Thongsombut (Thái Lan) thực hiện không thành công quả đá của mình, Nguyễn Thị Liễu trở thành cầu thủ giữ trọng trách đá quả đá quyết định cho Việt Nam. Thủ môn của Thái Lan tuy đã đẩy được cú sút của Liễu nhưng trái bóng lại bật tay thủ môn và lăn từ từ qua vạch vôi trước khi bị thủ môn, trong nỗ lực cứu thua, đá ra ngoài. Trọng tài chính công nhận đó là cú sút thành công, tuy nhiên trọng tài biên không công nhận khiến trận đấu kéo dài thêm 3 loạt sút nữa. Tại loạt sút thứ 9, phía Thái Lan thành công trong khi Trần Thị Phương Thảo của Việt Nam không thành công khiến đội tuyển nữ Việt Nam mất chức vô địch. Nhiều cầu thủ Việt Nam tỏ ra bức xúc trước quyết định của trọng tài, thậm chí đã có người không muốn lên nhân huy chương bạc để phản đối. Giới truyền thông và người hâm mộ Việt Nam nhìn chung cho rằng đội tuyển của mình "bị trọng tài cướp mất chức vô địch"

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang của Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á

2016
Bóng đá Đông Nam Á năm 2016
Bóng đá nữ năm 2016
Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Myanmar
Bóng đá Myanmar năm 2016


title: Độ cong chính

text:
Trong hình học vi phân, hai độ cong chính tại một điểm nhất định của một bề mặt là giá trị riêng của toán tử hình dạng tại điểm đó. Chúng đo độ lớn mà theo đó bề mặt bị uốn cong theo các hướng khác nhau tại điểm đó.

Thảo luận
Tại mỗi điểm p của một bề mặt khả vi trong không gian Euclide 3 chiều, người ta có thể chọn một vectơ trực chuẩn. Một mặt phẳng trực chuẩn tại p là một mặt phẳng chứa vectơ trực chuẩn, và nó cắt mặt cong tại một đường cong phẳng, được gọi là mặt cắt trực chuẩn. Đường cong này nói chung sẽ có độ cong khác nhau cho các mặt phẳng trực chuẩn khác nhau tại p. Các độ cong chính tại p, ký hiệu là k1 và k2, là các giá trị lớn nhất và nhỏ nhất của độ cong này.

Định nghĩa chính thức

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Nhận xét lịch sử về Ellipsoid Monge và Cấu hình của các đường cong trên các bề mặt ngâm trong R 3
 https://sites.google.com/site/dthehieu/hinh-vi-phan

Mặt