title: Lajos I của Hungary

text:
Quốc vương Lajos I của Hungary (; 5/3/1326 – 10/9/1382), còn gọi là Lajos Vĩ đại, Lajos Đại đế (; ; ) hay Lajos Người Hungary (, là vua của Hungary và Croatia từ năm 1342 và là vua của Ba Lan từ năm 1370 cho đến khi qua đời. Sau khi Louis qua đời, đất nước bị chia tách thành Vương quốc Hungary của Nữ vương Maria (đến năm 1385 thì bị Charles xứ Durazzo đoạt vương vị) và Vương quốc Ba Lan của Nữ vương Jadwiga.

Thời kỳ Lajos trị vì ba vương quốc, chính quyền trung ương được củng cố về mặt quyền lực. Nhà vua ban cho giới quý tộc Hungary và Ba Lan rất nhiều quyền lực, ách áp bức của phong kiến với nông dân ngày càng nặng nề hơn. Về đối ngoại, Lajos dẫn quân xâm lược Napoli để trả thù việc nữ vương Giovanna I của Napoli cố ý giết chết chồng là András Xứ Calabria, em trai của ông. Lajos I cũng đem quân tấn công người Tatar, Lithuania, mở rộng quyền bá chủ của mình đối với những người cai trị Bosnia, Moldavia, Wallachia, và một phần của Bulgaria và Serbia. Năm 1370, ông lên ngôi vua Ba Lan theo Hiệp ước 1338 ký giữa cha với Kazimierz III của Ba Lan về việc cho Lajos kế thừa ngôi vị của ba quốc gia. Trong lịch sử Hungary, Lajos được coi là một vị vua Hungary mạnh nhất trong hàng thế kỷ cai trị một đế chế "có bờ biển được rửa sạch bởi ba biển". Lajos bị bệnh về da và băng hà năm 1382.

Niên thiếu
Lajos sinh ngày 5 tháng 3 năm 1326, là con trai thứ ba của vua Károly I của Hungary; mẹ là Elżbieta của Ba Lan, con gái của Wladyslaw I của Ba Lan và là chị gái của Kazimierz III của Ba Lan. Đứa trẻ được đặt tên theo người chú của Károly I là Giám mục Louis thành Toulouse, biến âm sang tiếng Hungary là Lajos. Hai người anh của Lajos, Károly mất trước khi Lajos được sinh ra và và László chết trẻ năm 1329, vì vậy Lajos trở thành người thừa kế của cha mình..

Lajos thừa hưởng một nền giáo dục khai phóng. Ông học tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Latinh; học rất giỏi về lịch sử và chiêm tinh học. Một giáo sĩ từ Wrocław, Nicholas, đã dạy cho ông những nguyên tắc cơ bản của đức tin Kitô giáo. Tuy nhiên, sự nhiệt tình tôn giáo của Lajos là do ảnh hưởng của mẹ ông. Lajos nhớ rằng trong thời thơ ấu của mình, một hiệp sĩ của triều đình, Peter Poháros, thường cõng ông trên vai. Hai gia sư của ông, Nicholas Drugeth và Nicholas Knesich, đã cứu mạng sống của cả Lajos và em trai của ông, András, khi Felician Záh cố gắng ám sát gia đình hoàng gia ở Visegrád vào ngày 17 tháng 4 năm 1330

Mới 9 tuổi, Lajos chứng kiến việc cha mình ký kết hiệp ước với vua Johann của Bohemia. Một năm sau, Louis đi cùng cha mình đi xâm lược Áo. Vào ngày 1 tháng 3 năm 1338, con trai và người thừa kế của Johann của Bohemia là bá tước Karl IV xứ Moravia xứ Moravia, đã ký một hiệp ước mới với Károly I của Hungary và Lajos ở Visegrád. Theo hiệp ước này, Karl thừa nhận quyền kế vị ngôi vua Ba Lan cho Lajos khi vua Kazimierz III mất mà không có con trai thừa kế. Lajos cũng cam kết sẽ đính hôn với Margarethe, con gái mới 3 tuổi của Karl.

Vợ đầu tiên của Kazimierz III, Aldona của Lithuania, mất ngày 26 tháng 5 năm 1339. Hai quý tộc hàng đầu Ba Lan - Zbigniew, thủ tướng của Cracow, và Spycimir Leliwita - thuyết phục Kazimierz III cưới công nương Elisabeth để có người thừa kế. Kazimierz III triệu tập Nghị viện (Sejm) tại Cracow và tuyên bố Lajos là người thừa kế của mình. Sử gia Paul W. Knoll viết rằng Casimir III ưa thích chị gái ở Hungaria hoặc một công nương thuộc triều đại Piast (Ba Lan) để mong có người thừa kế, bởi vì ông muốn đảm bảo sự hỗ trợ của vua Hungary chống lại các Hiệp sĩ Teutons. Cha và chú của Louis đã ký một hiệp ước tại Visegrád vào tháng 7, theo đó Casimir III đã biến Louis thành người thừa kế nếu ông qua đời mà không có con trai. Đổi lại, Charles I cam kết rằng Louis sẽ tái chiếm Pomerania và các vùng đất Ba Lan khác bị mất bởi Teutons mà không có sự hỗ trợ của chính quyền Ba Lan.

Louis nhận tước hiệu Công tước Transylvania từ cha năm 1339, nhưng ông không quản lý tỉnh này. Theo quy định của triều đình, vợ của Louis, Margaret of Bohemia, sẽ sống trong cung đình Hungary

Cai trị

Lajos I của Hungaria và Croatia

Charles I qua đời vào ngày 16 tháng 7 năm 1342. Năm ngày sau, Csanád Telegdi, Tổng Giám mục Esztergom, làm lễ gia miện cho Louis ở Thánh đường Székesfehérvár, hiệu Lajos I. Mặc dù Lajos đã trưởng thành, nhưng mẹ ông vẫn nắm quyền nhiếp chính và có ảnh hưởng lớn trong triều đình. Louis thừa kế một kho bạc phong phú từ cha mình, người đã tăng cường quyền lực hoàng gia và cai trị mà không ăn uống điều độ trong những thập kỷ cuối cùng của triều đại của mình.

Lajos I ban hành một chế độ phân phong mới: đất đai mà quý tộc được nhận sẽ phải trả lại cho triều đình nếu con cháu thừa kế của họ qua đời (tức là "không thế tập"). Quốc vương Hungaria cũng ra đạo luật cho phép con gái được hưởng tài sản sau khi cha mẹ qua đời mà không còn con trai kế thừa nào. Lajos I thường trao đặc quyền này cho các bà vợ yêu thích của mình. Nhà vua cho phép chủ đất được tử hình nông nô, hạn chế thẩm quyền của các thẩm phán tòa án ở các quận.

William Drugeth, một cố vấn có ảnh hưởng của người cha quá cố của Lajos I, mất vào tháng 9 năm 1342. Ông để lại phần lớn tài sản cho con trai kế thừa là Nicholas, nhưng nhà vua bất ngờ tịch thu hết số tài sản này. Cuối tháng 9/1342, Lajos cách chức Voivode của cha mình ở Transylvania, Thomas Szécsényi; mặc cho vợ của Szécsényi là một người em họ xa xôi của mẹ mình. Lajos đặc biệt ủng hộ nhà Lackfis: tám thành viên trong gia đình đã nắm giữ chức vụ cao trong triều đại của ông. Andrew Lackfi là chỉ huy của quân đội hoàng gia trong cuộc chiến tranh đầu tiên của triều đại Lajos. Vào cuối năm 1342 hoặc đầu năm 1343, ông xâm chiếm Serbia và khôi phục Banate of Macsó, vốn đã bị mất trong triều đại của cha ông.

Robert II, Vua Naples, mất ngày 20 tháng 1 năm 1343. Trong di chúc, Robert cho phép cháu gái Joanna đồng cai trị với chồng là Andrew. Lajos và mẹ ông coi đây là một sự vi phạm thỏa thuận trước đó giữa các vị vua cuối của Naples và Hungary. Lajos I thân hành sang gặp cha của cô dâu, Charles của Moravia ở Prague để thuyết phục vua Moravia can thiệp vào di chúc. Sau chuyến đi của sứ giả, Thái hậu Elisabeth rời Naples vào mùa hè, mang theo gần như toàn bộ kho báu hoàng gia, bao gồm hơn 6.628 kilogram (14.612 lb) bạc và 5.150 kilôgam (11.350 lb) vàng sang thuyết phục Joanna I nhường ngôi cho chồng mình là Andrew. Được sự hỗ trợ trung gian của Giáo hoàng Clêmentê VI, cuối cùng Andrew được chính thức trở thành vua Naples

Theo biên niên sử của John of Küküllő, Louis đã khởi động chiến dịch đầu tiên của mình chống lại một nhóm người Transylvanian Saxons, người đã từ chối trả thuế và buộc họ phải chiến đấu vào mùa hè năm 1344. Trong thời gian ở Transylvania, Nicholas Alexander - con trai của Basarab, hoàng tử cầm quyền của Wallachia, đã thề trung thành với nhà vua Hungaria tại hội nghị Brassó (nay là Brașov ở Romania), do đó quyền bá chủ của Hungaria trên đất Wallachia được phục hồi

Lajos I đã tham gia một cuộc thập tự chinh chống lại người Lituania ngoại giáo vào tháng 12 năm 1344. Quân Thập tự - bao gồm cả John of Bohemia, Charles của Moravia, Peter c Bourbon, và William xứ Hainaut và Hà Lan - đã vây hãm thủ đô Vilnius. Trong khi đó, quân Teutons từ phía đông bất ngờ tấn công làm quân Thập tự phải nới lỏng vòng vây. Louis trở về Hungary vào cuối tháng 2 năm 1345. Ông đã phái Andrew Lackfi xâm chiếm các vùng đất của hãn Kim Trướng (Horde vàng) để trả thù cho các cuộc tấn công cướp bóc trước đó của Tatars chống lại Transylvania và Szepesség (nay là Spiš ở Slovakia). Lackfi và quân đội của ông chủ yếu là các chiến binh Székely đã đánh tan tành quân Tatars, làm quân giặc phải nới lỏng sự kiểm soát với các vùng đất giữa Đông Carpathians và Biển Đen. Một cuộc xung đột giữa chú và bố vợ của Lajos (Kazimierz III của Ba Lan và Charles của Moravia) đã dẫn đến một cuộc chiến giữa Ba Lan và Bohemia vào tháng Tư. Trong cuộc chiến này Louis đã hỗ trợ chú của mình với quân tiếp viện theo thỏa thuận năm 1339.

Trong khi quân đội của Louis đang chiến đấu ở Ba Lan và chống lại Tatars, Louis đã hành quân đến Croatia vào tháng 6 năm 1345 để dẹp một cuộc nổi loạn ở Croatia do dư đảng của cố thủ tướng Ivan Nelipac (người chống lại cha ông khi trước) cầm đầu, buộc góa phụ và con trai phải đầu hàng, rồi cử bá tước Corbavia ra tạm cai trị xứ Croatia. Giữa năm 1345, để ngăn một cuộc khởi nghĩa của người Zadar chống lại Cộng hòa Venezia, nhà vua Hungaria cử vua Bosnia là Stephen II (1322–1353) ra vỗ về những người lính Zadar, nhưng lệnh cấm không được chống lại người Venezia

Cuộc chinh phạt Naples
Anh trai của Lajos I, Andrew bị ám sát tại Aversa vào ngày 19 tháng 9 năm 1345. Lajos I và thái hậu nghi Nữ hoàng Joanna I của Naples đứng đằng sau sự việc này, vì Nữ hoàng có quan hệ lén lút với Louis xứ Taranto (được Thái hậu Pháp Catherine de Medici hậu thuẫn). Ngày 19/9/1345, Thái hậu Pháp cử người bí mật ám sát Andrew của Calabria. Tháng 5/1346, Lajos I cử người sang thương lượng với Giáo hoàng Clement VI yêu cầu trừng phạt Joanna, nhưng bất thành. Nhà vua Hungaria bèn liên kết với người Zadar tổ chức cuộc viễn chinh sang Naples. Kế hoạch viễn chinh ngay từ đầu gặp khó khăn, vì Zadar đang nổi loạn chống lại Venezia và tàu thuyền của nó đang chặn các lối ra vào ở các cảng thị. Mãi đến khi cuộc nổi loạn bị Venezia dẹp tan, Lajos I mới yên tâm đánh Naples. Trước khi bắt đầu viễn chinh, Lajos I gửi các phái viên của mình tới Ancona và các thị trấn khác của Ý trước mùa hè năm 1346 để điều tra tình hình

Vào tháng 11 năm 1347 Lajos chuẩn bị cuộc viễn chinh Naples với khoảng 1.000 binh lính (người Hungary và người Đức), chủ yếu là lính đánh thuê. Đội quân của Lajos qua Udine, Verona, Modena, Bologna, Urbino và Perugia. Khi tiến đến biên giới Naples, quân Hungaria được bổ sung thêm 2000 hiệp sĩ Hungary, 2000 kỵ binh hạng nặng, 2000 cung thủ ngựa Cuman và 6000 bộ binh lính đánh thuê. Nhờ tính kỷ luật cao, quân Hungaria tránh được xung đột ở miền Bắc Italia. Vua Lajos cấm cướp bóc, và tất cả các vật tư được mua từ người dân địa phương đều phải trả bằng vàng. Quân Hungara tiến đến đâu đều không cướp bóc gì của nhân dân và hành động này được các thị dân hoan nghênh. Trong khi đó, Nữ hoàng Naples ngoan cố kết hôn với em họ Louis xứ Taranto và ký hiệp ước hòa bình với cựu thù Sicily, nên tập hợp được đội quân đông đảo với 2700 hiệp sĩ và 5000 lính bộ binh, được dẫn dắt bởi Louis xứ Taranto. Tại Foligno, một giám mục yêu cầu Lajos dừng tiến quân, nhưng ông không nghe và vẫn tiến quân mà không gặp bất cứ kháng cự nào.

Vào ngày 11 tháng 1 năm 1348 trong trận chiến Capua, ông đã đánh bại quân đội của Louis xứ Taranto; các vương quốc Italia xung quanh đã nhanh chóng thần phục Lajos. Khi đen thăm Avesta, Robert Taranto và Charles xứ Durazzo, đã đến thăm Lajos. Nhà vua tiếp nhận họ một cách thân thiện và nói hai người về thuyết phục anh em của họ, Philip của Taranto và Louis của Durazzo, đem quân để tham gia cùng vua Lajos chống lại Nữ hoàng Naples. Vua Hungaria nhắc lại các cáo buộc về Nữ hoàng, rồi sai người giết hại Charles Durazzo, chồng của Mary (em gái Nữ hoàng Naples).

Quân Hungaria đến Naples vào tháng Hai năm 1348. Các quý tộc bản địa yêu cầu nhà vua Hungaria làm lễ theo Công giáo, nhưng Lajos từ chối và đe dọa sẽ tàn phá các thành phố ở Italia nơi quân của ông đi qua nếu chính quyền không tăng thuế. Lajos được phong tặng danh hiệu: "Vua Sicily và Jerusalem, Công tước Apulia và Hoàng tử Capua " và quản lý vương quốc từ Castel Nuovo, đóng quân lính đánh thuê của mình trong những pháo đài quan trọng nhất. Ông sử dụng phương pháp điều tra tàn bạo nhất để bắt tất cả những kẻ đồng lõa trong cái chết của anh trai mình, theo Domenico da Gravina. Hầu hết các quý tộc địa phương (kể cả Balzos và Sanseverinos) đều từ chối hợp tác với vua Hungaria. Giáo hoàng đã từ chối xác nhận sự cai trị của Lajos tại Naples, nơi đã thống nhất hai vương quốc hùng mạnh dưới sự cai trị của ông này. Giáo hoàng và các hồng y tuyên bố Nữ hoàng Joanna vô tội về vụ giết chồng của cô tại một cuộc họp chính thức của Hội nghị Hồng y

Do sự xuất hiện của Cái Chết Đen, Lajos lệnh cho quân đội rút khỏi Naples vào tháng Năm và cử Ulrich Wolfhardt làm thống đốc Naples, yêu cầu quân lính không cản trở việc cựu vương Joanna trở về nước. Louis, người đã ký thỏa thuận ngừng bắn 8 năm với Venezia vào ngày 5 tháng 8, gửi quân mới đến Naples dưới quyền chỉ huy của Stephen Lackfi, Voivode of Transylvania, vào cuối năm 1349. Lackfi tái chiếm Capua, Aversa và những pháo đài khác bị quân Naples chiếm lại từ trước, nhưng một cuộc binh biến giữa lính đánh thuê Đức đã buộc Lackfi phải trở về Hungary. Cái chết Đen đến Hungaria vào tháng Chín, giết chết gần nửa số dân Hungaria, trong đó có cả hoàng hậu đầu tiên là Margaret. Lajos cũng mắc bệnh, nhưng sống sót sau bệnh dịch hạch. Cái chết Đen ít tàn phá làng mạc, nhưng giết chết phần lớn dân lao động khiến nhu cầu về lực lượng lao động tăng lên trong những năm tiếp theo

Lajos I đề nghị từ bỏ quyền lực với Vương quốc Naples nếu Giáo hoàng Clement truất ngôi Joanna. Sau khi Giáo hoàng từ chối, Lajos khởi hành cho chiến dịch Neapolitan (Naples) lần thứ hai vào tháng 4 năm 1350. Ông nhanh chóng đàn áp một cuộc nổi loạn của lính đánh thuê trong khi chờ đợi quân tiếp viện ở Barletta. Trong khi hành quân, đội quân của vua Hungaria lập tức bị kháng cự kịch liệt vì đội quân tiên phong của ông, dưới sự chỉ huy của Stephen Lackfi, đã trở nên khét tiếng vì sự tàn ác của họ.

Trong chiến dịch, quốc vương dẫn binh lính đi đầu tiên và vượt qua các hào nước để công thành. Trong khi bao vây Canosa di Puglia, Lajos khi leo thang để vào thành thì bị lính bảo vệ thành ném đá làm ông bị thương và rơi xuống hào nước. Ông lao xuống một con sông mà không do dự để cứu một người lính trẻ bị cuốn đi. Một mũi tên xuyên qua chân trái của Lajos trong cuộc vây hãm Aversa, làm ông bị thương nặng. Tuy nhiên, cuộc vây hãm Aversa thành công khiến Nữ hoàng phải trốn khỏi Naples, Lajos sau đó cũng rút về nước

Để chào mừng Thánh Lễ năm 1350, vua Hungaria thân hành đến Buda (Tòa thánh La Mã). Với sự hòa giải của Tòa Thánh, các phái viên của Lajos và chồng của Nữ hoàng Joanna, Louis xứ Taranto, đã ký một thỏa thuận ngừng bắn trong sáu tháng. Theo thỏa thuận tháng 10/1350, Giáo hoàng La Mã hứa sẽ điều tra vụ Nữ hoàng Naples giết chồng và buộc Nữ hoàng trả rả 300.000 đồng vàng như một khoản tiền chuộc cho các hoàng tử Neapolitan (Naples) bị cầm tù

Mở rộng vương quốc

Chiến tranh Lithuania

Năm 1350, Kazimierz III của Ba Lan thúc giục Lajos I can thiệp vào cuộc chiến của vua Ba Lan với những người Lithuania đang chiếm đóng Brest, Volodymyr, và các thị trấn quan trọng khác ở Halych và Lodomeria trong những năm trước. Hai chú cháu cùng thống nhất ý kiến rằng vùng Halych và Lodomeria sẽ được hòa nhập vào Vương quốc Hungary sau cái chết của Casimir. Casimir cũng ủy quyền cho Lajos I mua lại hai vùng đất trên với giá 100.000 florins nếu Casimir đã sinh ra một đứa con trai nối dõi. Tháng 6 năm 1351, Lajos dẫn quân tới Krakow; lúc này vua Ba Lan ngã bệnh đột ngột nên Lajos trở thành chỉ huy duy nhất của quân đội Ba Lan và Hungary thống nhất. Dưới sự chỉ huy của nhà vua, quân Ba Lan - Hungaria nhanh chóng đánh chiếm hầu hết các nơi trong Lithuania vào tháng Bảy. Lúc này, đại công Lithuania là Kęstutis dường như chấp nhận quyền bá chủ của Lajos vào ngày 15 tháng 8 và đồng ý chịu phép báp têm, cùng với các anh em của mình ở Buda. Khi quốc vương Hungaria vừa rút lui, đại công Kęstutis bất ngờ trở mặt làm vua Lajos phải đem quân quay lại đối phó. Quân Ba Lan - Hungaria bị đối phương đánh thua liểng xiểng, bị mất đi người bạn là Bolesław III (1336 - 1351) - Công tước của Płock. Lajos I trở về Buda trước ngày 13 tháng 9. Ít lâu sau, một sứ giả được Giáo hoàng phái đến để thuyết phục vua Hungaria tiến hành chiến tranh chống lại Stefan Dušan, Hoàng đế Serbs, người đã buộc các đối tượng Công giáo La Mã phải chịu phép báp têm và gia nhập Giáo hội Chính thống Serbia.

Để giải quyết những mâu thuẫn với quý tộc, Lajos I ban cho quý tộc nhiều đặc quyền rộng rãi qua đạo luật năm 1351 (sửa đổi từ đạo luật Golden Bull 1222). Nhà vua từ chối việc quý tộc có quyền truyền kế thừa cho con trai sau khi ông ta mất; quý tộc sau khi qua đời thì đất phong bị nhà nước thu lại. Ông cũng bắt các địa chủ phải nộp 1/10 sản phẩm cho nhà nước, xác nhận quyền tự do của nông nô (nông nô được phép rời khỏi địa chủ này sang địa chủ khác nếu họ bị đối xử khắc nghiệt).

Năm 1351, vấn đế vương quốc Naples được giải quyết khi vua Hungaria ký một hiệp ước hòa bình với Naples, cho phép cựu vương Naples lưu vong được về nước. Lajos I thậm chí bỏ tiền ra chuộc cựu vương Naples và quần thần Naples về nước, tôn phong một người cháu của vua quá cố Naples là Charles Martel của Anjou (con trai đầu lòng của Charles II xứ Naples), phong làm "Hoàng tử Salerno và chúa tể của Monte Sant'Angelo"

Trong cuộc vây hãm Belz của Casimir III và Lajos, quân liên minh Ba Lan - Hungaria thất bại và Lajos bị thương nặng ở đầu. Algirdas, Công tước xứ Lithuania, cử lính đánh thuê Tatar đã xông vào Podolia, Lajos đã phải trở về Hungary vì ông sợ một cuộc xâm lược Tatar ở Transylvania. Giáo hoàng Clement VI (1342 - 1352) đã tuyên bố một cuộc thập tự chinh chống lại người Lithuania và Tatars vào tháng Năm, cho phép Lajos thu thuế thập phân của các nước để nộp cho Tòa thánh La Mã. Giáo hoàng cũng cho phép Lajos nắm bắt các vùng đất của người ngoại giáo và những người theo chủ nghĩa tôn giáo ở biên giới vương quốc của ông.

Mặc dù Lajos đã ký một liên minh với Cộng hòa Genova vào tháng 13 năm 1352, ông không can thiệp vào cuộc Chiến tranh Genova - Venezia, bởi vì thỏa thuận ngừng bắn 1349 của ông với Venice vẫn còn hiệu lực. Lajos kết hôn với Elizabeth của Bosnia, là con gái của chư hầu của ông, Stephen II, năm 1353. Nhà sử học Gyula Kristó nói rằng cuộc hôn nhân này cho thấy sự quan tâm mới của Lajos trong các vấn đề của bán đảo Balkan. Trong khi ông đang săn bắn tại Zólyom County (nay là Slovakia) vào cuối tháng 11 năm 1353, một con gấu nâu tấn công ông, gây 24 vết thương trên chân ông. Cuộc đời của Lajos được cứu bởi một hiệp sĩ John Besenyő, người đã giết chết con quái vật bằng thanh kiếm của mình

Chiến tranh với quân Tatars và Serbia
Lajos đã tiến hành một cuộc chiến tranh chống lại khan Jani Beg của hãn Kim Trướng có một đội quân 200.000 kỵ binh vào tháng 4 năm 1354. Trước sức mạnh của quân Hungaria, hãn Jani Beg không muốn chiến tranh chống lại Hungary và yêu cầu ký một hiệp ước hòa bình. Thấy thiện chí của hãn Tatars và nhận thấy thực lực quân Hungaria chưa mạnh, Lajos hủy bỏ chiến dịch này. Cùng năm đó, Lajos xâm chiếm Serbia, buộc Stefan Dušan phải rút khỏi khu vực dọc theo sông Sava. Dưới sức ép của vua Hungaria, Stefan buộc phải đàm phán với Giáo hoàng mới là Innôcentê VI thừa nhận quyền lực của Lajos I. Năm sau, Lajos I gửi quân tiếp viện cho Casimir III để chiến đấu chống lại người Lithuania, và quân đội Hungary ủng hộ Albert II, Công tước Áo, chống lại Zürich.

Chiến tranh với người Venezia

Các đại biểu Venezia cung cấp cho Louis 6-7.000 ducats vàng như một khoản chuộc lại Dalmatia, nhưng Lajos I từ chối và khởi động kế hoạch của mình để tái chiếm lại tỉnh. Ông đã ký một liên minh với Albert II của Áo và Nicolaus của Luxemburg, tộc trưởng của Aquileia, chống lại Venice (Venezia). Theo lệnh của ông, các lãnh chúa Croatia vây hãm và bắt Klis, một pháo đài Dalmatian mà em gái của Stefan Dušan, Jelena, đã thừa kế từ chồng bà, Mladen Šubić.

Sau khi cùng người Zadars ký hiệp ước hòa bình Zadarin năm 1356, vua Hungaria Lajos I bất ngờ đưa quân xâm chiếm vùng lãnh thổ của Venezia mà không có tuyên bố chính thức nào. Quân Hungaria nhanh chóng bao vây Treviso vào ngày 27 tháng 7. Một người Treviso là Giuliano Baldachino tình cờ thấy nhà vua Hungaria ngồi một mình viết thư trên bờ sông Sile vào mỗi buổi sáng. Ông ta đề nghị người Venezia ám sát nhà vua Lajos để lấy 12.000 đồng vàng của mình, nhưng chính quyền Venezia từ chối vì kế hoạch ám sát của ông này (tức Baldachino) không chi tiết, sợ vụ việc này ảnh hưởng đến Tòa thánh La Mã. Lajos trở về Buda vào mùa thu, nhưng quân đội của ông tiếp tục cuộc bao vây.

Thấy tình hình căng thẳng, Giáo hoàng Innôcentê VI kêu gọi người dân Venezia hòa bình với Hungary. Giáo hoàng phong vua Hungaria là "người mang chuẩn mực của Giáo hội" và cấp kinh phí cho vua Hungaria tiến đánh Francesco II Ordelaffi và các lãnh chúa nổi loạn khác ở các nước Papal. Theo lệnh của Giáo hoàng, Lajos cử một đạo quân đến phối hợp với quân của Giáo hoàng ở Italia. Quân của Lajos nhanh chóng chiếm gọn các thành trì Split, Trogir và Šibenik trong năm 1357. Sau cuộc vây hãm ngắn, Lajos I hạ được thành của người Zadars. Tvrtko I của Bosnia, người đã kế vị bố chồng của Louis vào năm 1353, đã đầu hàng Hungaria và tâu với vua Hungaria vùng Bosnia là của hồi môn của vợ mình. Trong Hiệp ước Zadar, được ký kết vào ngày 18 tháng 2 năm 1358, Cộng hòa Venice đã từ bỏ tất cả các thị trấn và quần đảo Dalmatia giữa Vịnh Kvarner và Durazzo để ủng hộ Lajos, đồng thời Cộng hòa Ragusa cũng chấp nhận quyền bá chủ của Lajos. Các thành thị Dalmatia hưởng quy chế tự quản, có nhiệm vụ nộp thuế và tăng cường hải quân cho vua Hungaria. Các thương gia của Ragusa được quyền tự do thương mại ở Serbia ngay cả trong một cuộc chiến giữa Hungary và Serbia.

Chiến tranh ở Balkan (1358 - 1370)

Sự ra đời của Công quốc Moldavia độc lập
Serbia bắt đầu tan rã ngay sau khi Stefan IV Dushan vừa chết, bị phân thành nhiều vùng lãnh thổ khác nhau. Lợi dung cơ hội đó, cuối năm 1358 vua Lajos I bất ngờ đưa quân sang đánh Serbia, nhưng vua kế vị là Stefan V Uros khôn ngoan đã tránh cuộc giao chiến này. Đến tháng 11/1359, vua Lajos I dừng chân ở lại Transylvania cùng quân đội, để rồi nhà vua phác thảo kế hoạch đánh chiếm Wallachia.

Ở Moldavia, một cuộc khởi nghĩa của nhân dân chống Hungaria đã diễn ra, nhưng bị viên tướng thân Hungaria là Dragoș của Giulești dẹp tan. Trong khi Moldavia còn chưa ổn định, vua Hungaria ngay lập tức điều quân đội vượt dãy Carpathian va đến Moldavia vào năm 1359. Tại Moldavia, vua Bogdan I lãnh đạo nhân dân nổi dạy chống lại Hungaria. Quân khởi nghĩa liên tục thắng trận và đuổi được quân Hungaria ra khỏi đất nước. Bogdan trục xuất các người kế vị của Dragos ra khỏi Công quốc Moldavia. Nhà vua Hungaria kéo quân ra đàn áp, nhưng thất bại thảm hại. Bogdan cai trị Moldavia với tư cách là một quốc vương độc lập.

Hòa giải mâu thuẫn với các lãnh đạo của La Mã thần thánh và Công quốc Áo
Vấn đề liên minh với Giáo hoàng còn phức tạp hơn. Năm 1360, theo yêu cầu của Giáo hoàng Innocent VI, vua Lajos lập tức đem quân ra giải tỏa Bologna, vốn bị quân đội Bernabò Visconti bao vây. Phá vỡ thành công cuộc bao vây, lính đánh thuê của Lajos cướp bóc khu vực và từ chối hợp tác với quân đoàn giáo hoàng và tư lệnh quân đội Hungaria bị Tòa thánh bắt cầm tù.

Ít lâu sau, một cuộc xung đột nổi lên giữa Hoàng đế Karl IV của Thánh chế La Mã và Rudolf IV, Công tước Áo; tin đồn đã rộ lên khi người ta đồn đoán Lajos hoặc Rudolf sẽ là Hoàng đế La Mã thần thánh kế tiếp. Để xóa tan tin đồn này, Lajos tổ chức ngay cuộc gặp gỡ với Karl IV và Rudolf IV tại Nagyszombat (nay là Trnava ở Slovakia) vào tháng Năm. Trong cuộc gặp lịch sử này, Hoàng đế và Công tước Áo tuyên bố tạm hòa hoãn mọi bất đồng. Vua Lajos cũng thuyết phục hoàng đế từ bỏ quyền bá chủ của mình đối với Công quốc Płock ở Ba Lan.

Hòa giải được một thời gian, vua của La Mã thần thánh và Công quốc Áo quay sang chống lại nhà vua Hungaria, mở đầu là hai vị vua này cũng ký kết hiệp ước liên minh để chống lại Aquileia, đồng minh của vua Lajos I vào năm 1361. Lo sợ liên minh này sẽ kéo đến gây hấn ở biên giới, nhà vua Lajos được sự tư vấn của kẻ thù cũ là Louis xứ Taranto, đã cử một người em đến làm trung gian hòa giải giữa Công tước Áo với lãnh đạo xứ Aquileia. Trong cuộc gặp với sứ giả của Hoàng đế Karl IV ở Praha, Hoàng đế có nói một câu xúc phạm đến mẹ của Lajos là bà là "người vô liêm sỉ". Lajos yêu cầu một lời xin lỗi, nhưng hoàng đế không trả lời.

Người Do Thái ở Hungaria
Thập niên 1360, vua Lajos quyết định cải đạo cho người Do Thái sang Công giáo. Ít lâu sau, nhà vua lại trục xuất người Do Thái ra khỏi lãnh thổ của mình. Tài sản cá nhân của họ không bị tịch thu, nhưng khối tài sản khổng lồ do buôn bán của người Do Thái ở Hungaria thì bị phong tỏa.

Chiến tranh chống Bosnia và Wallachia
Để chuẩn bị cho một cuộc chiến chống lại Bohemia, Lajos đã ra lệnh huy động quân đội hoàng gia và hành quân đến Trencsén (này là Trênčín ở Slovakia). Tuy nhiên, các đồng minh của ông (Rudolf IV của Áo, Meinhard III của Tyrol và Kazimierz III của Ba Lan) đã không tham gia cùng ông, và hoàng đế bắt đầu các cuộc đàm phán kéo dài hàng tháng với vừa Hungaria với hòa giải của Casimir III. Lajos cuối cùng đã được hòa giải với Charles IV tại cuộc họp của họ tại Uherské Hradiště vào ngày 8 tháng 5 năm 1363.

Mùa xuân năm 1363, quân Hungaria bắt đầu xâm lược Bosnia. Đạo quân xâm lược ngay từ đầu vấp phải sự kháng cự mạnh mẽ của cư dản bản địa: quân Hungaria đánh hạ nhiều thành, nhưng thất bại trong việc hạ pháo đài Srebrenica và Sokolac, buộc phải rút lui về nước. Ở Tòa thánh La Mã, Giáo hoàng Urbanô V theo thỉnh cầu của vua Peter của đảo Síp đã phát động cuộc thập tự chinh chống Hồi giáo, mời vua Hungaria tham gia. Để cho Lajos tham gia dễ dàng, Giáo hoàng lập tức phong nhà vua là vị vua mạnh mẽ, Kitô hữu mộ đạo, và "được đặt để giúp đỡ". Giáo hoàng cũng yêu cầu nhà vua thu thuế trong 3 năm để nộp cho La Mã, buộc vua hỗ trợ đắc lực cho các viên chức thu thuế của Giáo hoàng. Tuy nhiên, Lajos lại ngăn cản hoạt động của các viên chức thuộc Giáo hoàng đến thu thuế, lấy cớ rằng mình phải đích thân thu thuế để phục vụ cho chiến tranh chống kẻ dị giáo, kẻ thù của Giáo hoàng ở Italia.

Lajos đã ký một hiệp ước với Hoàng đế Karl IV và Rudolf IV của Áo ở Brno vào đầu năm 1364, chấm dứt cuộc xung đột của họ. Tại đại hội có tập hợp 12 vương hầu do Giáo hoàng triệu tập để kêu gọi tổ chức Thập tự chinh ở Krakow, Casimir của Ba Lan yêu cầu vua Hungaria kế vị nếu vua Ba Lan không con trai, đồng thời Lajos cũng gửi gắm ngai vàng kế vị nước Hungaria cho Charles xứ Durazzo nếu vua Hungaria không có con trai kế tự. Quốc vương Hungaria cũng cho phép người Do Thái trở về cố hương.

Lajos tập hợp quân đội của mình ở Temesvár (nay là Timișoara ở Romania) vào tháng 2 năm 1365., rồi lên kế hoạch xâm lược Wallachia bởi vì người kế vị Wallachia là Vladislav Vlaicu, đã từ chối thần phục ông. Đồng thời, ông cũng tiến hành chiến dịch chống lại nướ Bulgaria Sa hoàng của Vidin và người cai trị của nó là Ivan Sratsimir. Quân đội của Lajos nhanh chóng bắt giữ Vidin và giam giữ Ivan Stratsimir vào tháng 5 hoặc tháng 6. Trong vòng ba tháng, quân đội của ông đã chiếm đóng vương quốc của Ivan Stratsimir, được tổ chức thành một tỉnh biên giới riêng biệt dưới sự chỉ huy của các lãnh chúa Hungary.

Quan hệ với Byzantine và chiến tranh chống Moldavia
Hoàng đế Byzantine, Ioannes V Palaiologos đến thăm Louis ở Buda vào đầu năm 1366 nhằm tìm kiếm sự giúp đỡ của ông chống lại người Ottoman, kẻ đã đặt chân đến châu Âu. Đây là lần đầu tiên một hoàng đế Byzantine rời bỏ đế chế của mình để cầu xin sự giúp đỡ của một vị vua nước ngoài. Theo hồi ký của ngự y phục vụ vua Lajos là Giovanni di Conversino thì tại cuộc họp đầu tiên của Hoàng đế với Lajos, hoàng đế Ioannes V đã từ chối tháo dỡ và cởi chiếc mũ của mình, làm cho Lajos bị xúc phạm. Ioannes V cam kết rằng ông sẽ thúc đẩy sự hợp nhất của Giáo hội Byzantine với Giáo hoàng La Mã, và Lajos hứa sẽ giúp ông thực hiện thỉnh cầu, nhưng cả hoàng đế lẫn Lajos đều không hoàn thành lời hứa của họ.. Giáo hoàng Urban V khuyến khích Louis không gửi quân giúp đỡ cho Constantinople trước khi hoàng đế đảm bảo sự liên minh của Giáo hội Byzantine với Giáo hội La Mã.

Lajos ở lại Transylvania vào giữa tháng 6 và tháng 9 năm 1366, âm thầm chuẩn bị kế hoạch chiến tranh chống lại Moldavia. Ông đã ban hành một sắc lệnh cho phép các nhân vật Transylvanian vượt qua các phán quyết chống lại "các nhà hoạt động nam thuộc bất kỳ quốc gia nào, đặc biệt là người La Mã". Cùng năm đó, Lajos đã cấp Banate of Severin và quận Fogaras cho Vladislav Vlaicu của Wallachia, người đã chấp nhận quyền bá chủ của ông. Tvrtko I của Bosnia cũng chấp nhận quyền bá chủ của Lajos sau khi quân đội Hungary giúp ông này lấy lại ngai vàng vào đầu năm 1367.

Cải đạo sang Công giáo ở Hungaria và chiến tranh tái chinh phục Wallachia
Lajos đã cố gắng chuyển đổi người ngoại giáo của mình sang Công giáo, thậm chí bằng vũ lực. Sự chuyển đổi của những người ngoại đạo Cumans đã định cư tại Hungary một thế kỷ trước sang Công giáo đã hoàn thành trong triều đại của mình, theo John of Küküllő. Sau cuộc chinh phục Vidin, ông đã gửi các tu sĩ dòng Phanxicô đến cải đạo cho người dân theo Chính thống địa phương, gây ra sự bất mãn phổ biến rộng rãi giữa người dân Bulgari. Năm 1366, ông ra lệnh cho tất cả các linh mục Serbia phải cải đạo sang Công giáo. Ông cũng quyết định rằng chỉ có những người đại diện Công giáo La Mã và các hiệp sĩ mới được phép nắm giữ tài sản được đổ bộ ở quận Sebes thuộc Quận Temes. Lajos ủng hộ nhiệt liệt với Công giáo, đặc biệt là các tu sĩ dòng Phanxicô và Phaolô, vì vậy ông và mẹ ông đã thành lập hàng chục tu viện mới. Theo yêu cầu của Lajos, Giáo hoàng Urban V đã phê chuẩn việc thành lập một trường đại học ở Pécs năm 1367, ngoại trừ một giảng viên thần học. Tuy nhiên, Lajos không thu đủ doanh thu và trường đại học đã đóng cửa năm 1390.

Vladislav Vlaicu của Wallachia đã liên minh với Ivan Shishman, một người em cùng cha khác mẹ của cựu vương Ivan Sratsimir , tổ chức kháng chiến chống lại quân xâm lược Hungaria. Louis hành quân đến Lower Danube và ra lệnh cho Nicholas Lackfi, Voivode of Transylvania, xâm lược Wallachia vào mùa thu năm 1368. Quân đội của voivode hành quân qua thung lũng sông Ialomița, nhưng người Wallachia đã phục kích và giết chết nhiều binh lính Hungary. Tuy nhiên, chiến dịch chống lại Wallachia của Louis từ phía tây đã thành công và Vladislav Vlaicu chính thức thần phục vua Hungaria. Theo sáng kiến của mình, Lajos đã khôi phục ngai vàng Bulgaria cho Ivan Stratsimir. Ivan Stratsimir thề trung thành với Lajos và gửi hai con gái của mình làm con tin cho vua Hungary.

Liên minh với các nước chống lại Hoàng đế Habsburgs
Cuối năm 1360, vua Hungaria mắc bệnh phong và dành nhiều thời gian để cầu nguyện và chiêm nghiệm tôn giáo. Sau cuộc gặp vua Lajos năm 1372, sứ giả của Giáo hoàng Grêgôriô XI (người kế vị Giáo hoàng Urbano V) là John de Cardailhac nói: "Tôi gọi Thượng đế là nhân chứng của tôi rằng tôi chưa bao giờ thấy một vị vua hùng vĩ và mạnh mẽ hơn... hoặc một người mong muốn hòa bình và bình tĩnh nhiều". Vì sức khỏe yếu, nhà vua buộc phải từ bỏ chủ quyền của một số nước Balkan. Tháng 2/1369, ông cùng với người chú Kazimierz III của Ba Lan đã ký một hiệp ước chống lại Hoàng đế Karl IV của Thánh chế La Mã ở Buda. Tại cuộc họp tiếp theo của họ tại Pressburg (nay là Bratislava ở Slovakia) vào tháng 9, Albert I của Bavaria và Rupert I của Palatinate gia nhập liên minh của họ chống lại hoàng đế Habsburgs. Tuy nhiên, Hoàng đế nhanh chóng thuyết phục hai đại tuyển hầu nhà Wittelsbachs (Albert I và Rupert I) phá vỡ liên minh vào tháng 9 năm 1370

Louis I của Ba Lan

Khủng hoảng kế vị ngôi vua Ba Lan
Kazimierz III của Ba Lan qua đời vào ngày 5 tháng 11 năm 1370 mà không có con trai hợp pháp nối dõi. Trước lúc lâm chung, Casimir III đạt được thỏa thuận với các quý tộc Ba Lan - bao gồm các công tước của Sieradz, Łęczyca và Dobrzyń, công nhận cháu trai là Casimir IV làm Công tước Pomerania. Lajos làm lễ gia miện lên ngôi vua Ba Lan tại Nhà thờ Krakow, hiệu Louis I Đại đế. Vì nhà vua thường xuyên ở Hungaria (thủ đô Buda) nên ông đã đưa mẹ mình là Thái hậu Elisabeth làm Nhiếp chính ở Ba Lan.

Trong thời gian đầu cai trị, Louis I chỉ có sang thăm Ba Lan có 3 lần và quan hệ giữa vua Hungaria với quý tộc Ba Lan không được cải thiện. Các quý tộc Ba Lan ra sức phản đối sự chia cắt Ba Lan trong di chúc của vua quá cố Casimir III và phản đối luôn tân Nhiếp chính mới của Ba Lan nên di chúc của Casimir bị tuyên bố vô hiệu. Vào năm 1376, khoảng 160 người Hungary ở Ba Lan bị giam giữ vì phản đối Nhiếp chính bị thảm sát ở Kraków. Để giải quyết nội loạn ở Ba Lan, Louis I chính thức sang Krakow và lên ngôi hiệu Louis I; giao ngai vàng Hungaria cho viên Công tước Vladislaus II xứ Opole nắm giữ.

Mùa thu năm 1373, Louis I bắt đầu đàm phán với các quý tộc Ba Lan để yêu cầu họ công nhận ngôi vị hợp pháp của mình ở Krakow. Sau một năm đàm phán, ông đã đạt được thỏa thuận và ban hành bản Đặc quyền Koszyce ngày 17 tháng 9 năm 1374, giảm mức thuế mà quý tộc Ba Lan trả cho nhà vua khoảng 84% và hứa hẹn thù lao cho các quý tộc Ba Lan khi tham gia các chiến dịch quân sự ở nước ngoài. Đổi lại, các quý tộc Ba Lan đã xác nhận quyền kế vị Ba Lan của các con gái của Hoàng đế Louis.

Chiến tranh ở Italia và Wallachia
Trong một cuộc chiến giữa Hoàng đế Karl IV và Stephen II, Công tước xứ Bavaria, Louis đã thay mặt công tước Bavaria can thiệp cuộc chiến và đưa quân đội Hungary xâm chiếm Moravia. Sau khi công tước và hoàng đế đã ký một hiệp ước hòa bình, Louis và hoàng đế đồng ý về việc hứa hôn con cái của họ vào đầu năm sau.

Ngày 26 tháng 9 năm 1371, quân đội Serbia bị đại quân Ottoman đánh tan tành ở trận Marica, vua Serbia là Lazar Hrebeljanović đã thề trung thành với Louis. Chớp cơ hội đó, Giáo hoàng Grêgôriô XI liền kêu gọi vua Ba Lan chống lại người Ottoman nhưng cũng cầu xin ông gửi quân tiếp viện sang Ý để chiến đấu chống lại Bernabò Visconti. Trong khi vua Louis đang chuẩn bị cho cuộc chiến theo lời kêu gọi của Giáo hoàng thì ngay tại Italia, một cuộc chiến nổ ra giữa Cộng hòa Venezia và lãnh chúa xứ Padova là Francesco I da Carrara, một đồng minh của Louis, vào mùa hè năm 1372. Louis liền đưa quân qua giúp đồng minh, nhưng bị quân đội của Cộng hòa Venezia đánh cho tơi tả tại trận Treviso và bắt giữ chỉ huy Nicholas Lackfi, buộc Louis I ký một hiệp ước hòa bình vào ngày 23 tháng 9 năm 1373.

Louis xâm chiếm Wallachia vào tháng 5 năm 1377, vì vua mới của Wallachia là Radu I (lên thay Vladislav I), đã thành lập một liên minh với vua Bulgaria là Ivan Shishman và Sultan Murad I. Quân đội Hungary lập tức tiến đánh nhưng bị đối phương chống lại quyết liệt. Cuối mùa xuân, Louis đánh chiếm Banate of Severin. Trong mùa hè, quân đội Wallachia phản công mạnh và xông vào Transylvania và quân Ottoman cướp bóc Banat.

Cải cách triều đình
Từ sau năm 1370, Louis I cải cách triều đình để làm giảm quyền lực của quý tộc và tăng cường quyền lực cho nhà vua. Sau khi dòng họ quý tộc Lackfis giảm dần quyền lực thì một số thế lực mới lại nổi lên để tranh giành quyền lực trong triều đình. James Szepesi được bổ nhiệm làm thẩm phán hoàng gia năm 1373, và Nicholas Garay trở thành tuyển hầu năm 1375. Để tránh việc đấu đá quyền lực trong triều đình, Louis ban hành "con dấu bí mật" và giao nó cho vị tể tướng bí mật của triều đình là Demetrius, Giám mục Zagreb. Tể tướng cũng là người đứng đầu tòa án hoàng gia, triều đình cũng lập các tòa án ở địa phương và cử người ra nắm giữ. Một quan chức mới là thủ kho, đã đảm nhận nhiệm vụ tài chính của kho bạc triều đình.

Chiến tranh với Lithuania và khủng hoảng ngôi vua
Vào tháng 11 năm 1376, Louis gặp phải khó khăn mới: bên ngoài thì quân Lithuania dồn dập tấn công Krakow, bên trong thì bạo loạn nổ ra khi những người khởi nghĩa nổi dậy giết 160 tùy tùng của Nhiếp chính Ba Lan Elisabeth, buộc bà phải bỏ chạy về Hungary. Lợi dụng tình hình, Công tước Gniewkowo là Władysław the White, một thành viên nam của triều đại Piast, đã tuyên bố yêu sách của mình đối với ngôi vua Ba Lan. Nhưng Louis nhanh chóng đánh bại đối phương và cử viên Công tước xứ Opole là Vladislaus II thay mình cầm quyền đất Ba Lan khi ông đi vắng.

Vào mùa hè năm 1377, Louis xâm chiếm các lãnh thổ do hoàng thân Lithuania là George xứ Lodomeria nắm giữ. Quân đội Ba Lan của ông nhanh chóng chiếm được Chełm, trong khi Louis chiếm giữ ngai vàng của George ở kinh đô Belz. Sau khi đánh tan Lithuania, Louis cho sáp nhập đất này vào lãnh thổ Ba Lan - Hungaria. Ba hoàng thân Lithuania - Fedor, Prince of Ratno, và hai hoàng tử Podolia, Alexander và Boris - chấp nhận quyền bá chủ của Louis.

Những năm cuối (1377 - 1382)

Chiến dịch ở Venezia
Năm 1377, Tvrtko I (người kế vị Stephen II của Bosnia từ năm 1353) đã tự mình lên ngôi vua, thông qua danh hiệu "Vua Serbia, Bosnia và vùng duyên hải". Không rảnh rỗi để công nhận vua Bosnia mới, Louis I lợi dụng mâu thuẫn giữa các công quốc Italia để xâm lược vùng đất này. Lợi dụng hai công quốc Venezia và Genoa đang có chiến tranh vào năm 1378, Louis ủng hộ Genova và biến Trogir trở thành căn cứ chính của hạm đội Genova, biến Dalmatia thành bãi tập quân sự quan trọng. Louis cũng gửi quân tiếp viện cho Francesco I da Carrara để chiến đấu chống lại người Venezia.

Không muốn kéo dài cuộc chiến, Louis cử sứ giả đến hòa đàm với người Venezia. Một hiệp ước hòa bình mới đã nhanh chóng được được ký kết tại Turin vào ngày 24 tháng 8 năm 1381. Theo hiệp ước này, Venezia từ bỏ Dalmatia và cũng hứa sẽ trả 7.000 đồng vàng hàng năm cho Hungary. Louis cũng quy định rằng Venezia phải chuyển các di tích của St Paul of Thebes sang tu viện Pauline mới thành lập tại Budaszentlőrinc

Chiến dịch Naples
Các hồng y đã quay lưng lại với Giáo hoàng Urban VI để bầu một giáo hoàng mới là Clement VII vào ngày 20 tháng 9 năm 1378, gây chia rẽ Công giáo Tây phương. Louis quyết định công nhận Urban VI là giáo hoàng hợp pháp và đề nghị ông ủng hộ chiến đấu chống lại các đối thủ của ông ở Ý. Khi Joanna I của Napoli (Naples) quyết định công nhận phản giáo hoàng Clement VII, Giáo hoàng Urban quyết định truất ngôi bà vào ngày 17 tháng 6 năm 1380 và thừa nhận Charles xứ Durazzo (người của vua Louis) là vua hợp pháp của Naples. Sau khi Charles xứ Durazzo hứa rằng ông sẽ không yêu cầu vua Hungary chống lại các con gái của Đại đế Louis, Louis đã phái ông đi xâm lược miền Nam Italy với một đội quân lớn. Đạo quân của Charles xứ Durazzo nhanh chóng đánh bại đối thủ, buộc Nữ hoàng Joanna I phải đầu hàng vào ngày 26 tháng 8 năm 1381

Những hoạt động quân sự mới ở Lithuania và băng hà
Các ghi chép còn lại của hoàng gia đề cập đến các hành động quân sự ở Lodomeria và Wallachia trong nửa đầu năm 1382, nhưng lại không đề cập chi tiết diễn biến của các hoạt động này. Tại hội nghị Zólyom, ông yêu cầu quý tộc Ba Lan trung thành với mình và thừa nhận quyền kế vị của con gái Mary sau khi ông mất. Louis qua đời ở Nagyszombat vào đêm ngày 10 hoặc 11 tháng 9 năm 1382. Ông được chôn cất tại Nhà thờ Székesfehérvár trong một nhà nguyện được xây dựng theo lệnh của ông. Sau khi Louis tạ thế, con gái út của vợ thứ là Jadwiga của Ba Lan lên ngôi

Tham khảo

Vua Ba Lan
Vua Hungary
Vua Croatia


title: Hemieuxoa lithoplana

text:
Hemieuxoa lithoplana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hemieuxoa


title: Danh sách tập phim Pokémon: XY

text:
hay còn được biết với tên tại Mỹ, Việt Nam và các quốc gia khác Pokémon the Series: XY, là phần thứ năm trong xê-ri anime Pokémon  dựa trên dòng trò chơi điện tử Pokémon sáng lập bởi Tajiri Satoshi, cụ thể là Pokémon X và Y. Là phần kế tiếp sau Pokémon the Series: Black and White (Pokémon: Best Wishes). Được phát sóng từ 17 tháng 10 năm 2013 đến 10 tháng 11 năm 2016 tại Nhật Bản với chương XY và XY&Z gồm tổng cộng 142 tập. Kể về cuộc phiêu lưu của Satoshi và Pikachu khi họ khám phá vùng Kalos, giành được các huy hiệu trên đường đi để tham dự Giải Liên Minh Kalos, cùng với những người bạn mới là Citron (Shitoron), Yurika - em gái của Shitoron và Serena - người bạn thời thơ ấu của Satoshi ước mơ trở thành nhà trình diễn Pokémon. Nhóm khám phá ra Pokémon mới là Zygarde huyền thoại, sự kết hợp của Satoshi với Gekkouga và Tiến Hóa Mega bí ẩn, cũng như gặp Băng Ánh Lửa xấu xa với âm mưu tiêu diệt vùng Kalos và thế giới.

Tại Hoa Kỳ, xê-ri được trình chiếu từ ngày 18 tháng 1 năm 2014 đến 21 tháng 1 năm 2017 trên Cartoon Network sau khi xem trước hai tập đầu tiên vào ngày 19 tháng 10 năm 2013. Được chia thành ba mùa nhỏ bao gồm: XY (mùa 17: từ tập 802 đến tập 849), XY: Kalos Quest (mùa 18: từ tập 850 đến tập 894) và XYZ (mùa 19: từ tập 895 đến 941). Do các báo cáo về việc phát sóng phim Pokémon sẽ chuyển sang kênh Disney XD, mùa thứ 19 là mùa cuối cùng được phát sóng trên Cartoon Network ở Hoa Kỳ. Tại Việt Nam, 93 tập đầu tiên (chương XY) đã được phát sóng trên VTV2 từ ngày 28 tháng 9 năm 2015 đến ngày 8 tháng 12 năm 2016. Sau đó toàn bộ các tập đã phát trên VTV2 và các tập còn lại (chương XY&Z) được đăng tải trên YouTube POPS Kids từ 17 tháng 8 năm 2018 đến 27 tháng 2 năm 2019.

Danh sách tập

XY

XY&Z

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website anime Pokémon trên TV Tokyo
 Trang Pokémon XY trên TV Tokyo
 Pokémon TV Anime trên website Pokémon Nhật Bản chính thức

Danh sách tập phim Pokémon
Mùa truyền hình năm 2013
Mùa truyền hình năm 2014


title: Omoyemi Akerele

text:
Omoyemi Akerele là người sáng lập và giám đốc điều hành của Style House Files, một cơ quan phát triển kinh doanh thời trang chủ yếu tập trung vào ngành công nghiệp thời trang Nigeria và châu Phi. Cô đã ra mắt Tuần lễ Thời trang và Thiết kế  và cơ quan phát triển sáng tạo của cô mang đến cho các thương hiệu châu Phi cơ hội trình diễn trên Pitti Immagine ở Ý và Tuần lễ Thiết kế và Thời trang Lagos.

Giáo dục
Omoyemi theo học tại Đại học Lagos nơi cô có bằng cử nhân Luật. Cô tiếp tục đến Đại học Warwick, nơi cô nhận bằng thạc sĩ về Luật kinh tế quốc tế. Cô làm việc tại Olaniwun Ajayi, một công ty luật của Nigeria và Co từ năm 2000 đến 2003 trước khi trở thành một nhà thiết kế thời trang. Cô là biên tập viên thời trang cho một tạp chí Lifestyle có tên True Love.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh thế kỷ 20
Nhân vật còn sống


title: Nebo hierichonticus

text:
Nebo hierichonticus hay còn gọi là Bọ cạp đen thông thường (Common Black Scorpion) là một loài bọ cạp trong họ Diplocentridae. Chúng là loài bọ cạp trong chi Nebo thuộc phân họ Nebinae gồm những loài bọ cạp sống ở vùng Trung Đông thay vì sống ở vùng Tân Thế giới như những loài bọ cạp trong họ này.

Loài bọ cạp này xuất hiện ở Trung Đông (Liban, Syria, Jordan, Israel) và ở Ai Cập trên bán đảo Sinai. Nó sống lẫn dưới những tảng đá và tự mình đào những cái hang chui sâu trong sa mạc và vùng khô cằn đến những vùng núi bán khô cằn.

Đặc điểm
Nebo hierichonticus có thể đo được chiều dài cơ thể lên đến . Màu sắc cơ bản của loài bọ cạp này dao động từ màu nâu nhạt hoặc màu nâu đỏ cho đến màu nâu tối. Những cặp chân của chúng thì lại có màu vàng, chúng có cơ thể mỏng và các đốt thân hình khá tròn trịa, đầu của ngòi nọc bọ cạp này là hình bầu dục và đốt chích khá ngắn. Ngòi của loài bọ cạp này khá độc, gây ra xuất huyết và hoại tử, nhưng ảnh hưởng của vết đốt trên cơ thể người gần như không đáng kể và không có bất kỳ tác dụng lâu dài nào.

Tham khảo

 Biolib
 Skorpion.info.de
 Arachnoboards

Diplocentridae
Động vật được mô tả năm 1872
Động vật Trung Đông


title: John Bailey (cầu thủ bóng đá, sinh năm 1950)

text:
John Stephen Bailey (sinh ngày 30 tháng 7 năm 1950) là một cựu cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí wing half ở Football League cho Swindon Town và ở bóng đá non-league cho Cheltenham Town. Ông là chủ tịch của Didcot Town từ năm 1995.

Tham khảo

Sinh năm 1950
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá Swindon Town F.C.
Cầu thủ bóng đá Cheltenham Town F.C.


title: Lương phi

text:
Lương phi (chữ Hán: 良妃) là một tước hiệu được phong cho các phi tần trong thời phong kiến ở vùng Á Đông.

Trung Quốc

Minh
 Vương Lương phi, phi tần của Minh Hy Tông.

Thanh
 Lương phi Giác Thiền thị, cũng gọi Vệ thị, phi tần của Thanh Thánh Tổ Khang Hi.

Việt Nam
 Nhất giai Lương phi Võ Thị Viên, sủng phi của Nguyễn Hiến Tổ Thiệu Trị.

Tước hiệu hoàng gia


title: Đài phun nước với cá heo ở Česká Lípa

text:
Đài phun nước với cá heo ở Česká Lípa (tiếng Séc: Kašna s delfíny v České Lípě) là một trong những đài phun nước nổi bật ở thị trấn Česká Lípa, vùng Liberecký, Cộng hòa Séc. Đài phun nước này có tên trong danh sách các di tích văn hóa của Cộng hòa Séc.

Mô tả
Đây là một đài phun nước bằng đá sa thạch được thiết kế theo phong cách Đế chế và có phần bể nước hình bát giác. Ở trung tâm bể nước là một cột trụ lớn có phần đế hình lăng trụ và phần thân hình trụ tròn. Phần ngọn cột được trang trí bằng nhiều họa tiết điêu khắc khác nhau nổi bật với một cái đỉnh hình quả thông. Ở phần thân hình trụ tròn có đặt 4 bức tượng của những chú "cá heo" mang vảy. Mỗi chiếc đuôi của những chú cá heo này giữ một cây đinh ba (hình tượng gắn liền với thần Neptune hoặc thần Poseidon).

Lịch sử
Đài phun nước với cá heo ở Česká Lípa có niên đại từ năm 1837. Tác giả của công trình này là các nhà điêu khắc đến từ thị trấn Hořice. Theo truyền thống, công trình này được gọi là "đài phun nước với cá heo", mặc dù những chú cá có tạo hình nghệ thuật không thật sự giống cá heo. Sau khi Thế chiến thứ hai kết thúc, đài phun nước ngừng hoạt động trong một thời gian dài. Sau năm 1970, công trình này mới được trùng tu. Công việc sửa chữa hoàn thành vào tháng 5 năm 1975, nhân dịp kỷ niệm 30 năm giải phóng Tiệp Khắc. Đài phun nước này tiếp tục được tân trang trong các năm 1993 và năm 2015.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Du lịch Cộng hòa Séc


title: Game Boy

text:
(GB) là một máy chơi trò chơi điện tử cầm tay 8-bit do Nintendo phát triển và phát hành. Đây là hệ máy đầu tiên trong Dòng Game Boy, máy phát hành lần đầu tiên tại Nhật Bản ngày 21 tháng 4 năm 1989, 3 tháng sau ra mắt ở Bắc Mỹ và cuối cùng là ở châu Âu, gần 1 năm sau. Gameboy được thiết kế bởi cùng một nhóm đã phát triển Game & Watch và nhiều trò chơi của hệ máy Nintendo Entertainment System: Okada Satoru,Yokoi Gunpei và Nintendo Research & Development 1.

Game Boy là máy chơi trò chơi cầm tay thứ hai của Nintendo, máy kết hợp các tính năng từ NES và phần cứng của Game & Watch. Máy có màn hình ma trận điểm màu xanh tối với độ tương phản có thể điều chỉnh, năm nút điều khiển (phím điều hướng, hai nút trò chơi và nút START/SELECT), một loa đơn với nút xoay điều chỉnh âm lượng, và như các đối thủ, máy sử dụng hộp băng ROM là phương tiện vật lý. Máy phối màu từ hai tông xám với các điểm nhấn đen, xanh dương và nâu. Tất cả các góc máy có hình chữ nhật dọc, bo tròn mềm mại, phía dưới bên phải uốn cong nhẹ. Khi ra mắt, máy bán dưới dạng độc lập hoặc đi kèm với một trong số các trò chơi: Super Mario Land hoặc Tetris. Một số phụ kiện cũng phát triển theo đó, bao gồm túi đựng, Game Genie và máy in.

Mặc dù về mặt kỹ thuật, máy kém hơn các đối thủ cạnh tranh cùng thế hệ thứ tư (Game Gear của Sega, Lynx của Atari, và TurboExpress của NEC), Game Boy nhận nhiều lời khen nhờ tuổi thọ pin và độ bền. Máy nhanh chóng bán chạy hơn đối thủ, với một triệu máy bán ra tại Mỹ chỉ trong vòng vài tuần. Game Boy và kế nhiệm, Game Boy Color, bán ra khoảng 118 triệu máy trên toàn thế giới. Đây là một trong những thiết bị dễ nhận biết nhất trong thập niên 1980, trở thành một biểu tượng văn hóa. Một số thiết kế lại cũng phát hành trong suốt thời gian tồn tại của máy, bao gồm Game Boy Pocket (1996) và Game Boy Light (1998; chỉ ở Nhật Bản). Việc sản xuất Game Boy vẫn tiếp tục vào đầu những năm 2000, và cuối cùng dừng lại sau khi phát hành kế nhiệm, Game Boy Advance, ra mắt vào năm 2001. Việc sản xuất ngừng hẳn vào năm 2003.

Phát triển
Kỹ sư trưởng của Nintendo là Yokoi Gunpei và nhóm Nintendo R & D1 đã thiết kế Game Boy. Sau sự nổi tiếng của Nintendo Entertainment System, ông đã tổ chức một cuộc họp với chủ tịch Nintendo, Yamauchi Hiroshi, nói rằng ông có thể tạo ra một máy chơi trò chơi điện từ cầm tay với các trò chơi có thể hoán đổi cho nhau. Sau khi lắng nghe, Yamauchi nói với Yokoi rằng các trò chơi hẳn sẽ rất thú vị và để ông bắt tay vào làm. Tên mã nội bộ ban đầu của Game Boy là Dot Matrix Game, đề cập đến màn hình ma trận điểm, trái ngược với dòng Game & Watch trước đó (do chính Yokoi tạo ra vào năm 1980) đã phân đoạn màn hình LCD được in sẵn bằng lớp phủ, hạn chế mỗi máy chỉ có thể chơi một trò chơi. Tên viết tắt DMG được đưa vào số model của những sản phẩm cuối cùng: "DMG-01". Satoru Okada và Yokoi cùng thiết kế nhưng không có sự đồng thuận. Yokoi cảm thấy rằng máy có thể nhỏ, nhẹ, bền, đem lại thành công và có một thư viện trò chơi dễ nhận biết. Itoi Shigesato đến thăm Nintendo và đặt tên "Game Boy" cho chiếc máy mà Yokoi đang thiết kế. Khi Yokoi giới thiệu máy tại Nintendo, phản ứng ban đầu rất kém, các nhân viên Nintendo đặt cho máy biệt danh "DameGame", trong đó dame (だ め) có nghĩa là "vô vọng" hoặc "không xài được" (dame có nguồn gốc là một thuật ngữ sử dụng trong trò chơi cờ vây, có nghĩa là "lãnh thổ vô nghĩa"). Henk Rogers đưa trò chơi Tetris đến Nintendo of America và thuyết phục chủ tịch Arakawa Minoru chuyển nó lên hệ máy mới , để nó có thể tiếp cận nhiều đối tượng hơn. Arakawa đã đồng ý và kết quả là trò chơi cuối cùng cũng được đóng gói cùng với Game Boy và hệ máy này phát hành tại Nhật Bản vào tháng 4, Bắc Mỹ vào tháng 7 và tháng 9 năm sau đó ở châu Âu.

Phần cứng

Game Boy có bốn nút thao tác có nhãn "A", "B", "START" và "SELECT", cũng như một miếng đệm định hướng (d-pad). Có một nút điều chỉnh âm lượng ở cạnh phải của thiết bị và một nút xoay tương tự ở cạnh trái để điều chỉnh độ tương phản. Ở đầu Game Boy, là một công tắc bật tắt trượt và khe cắm cho hộp băng Game Boy. Công tắc bật tắt bao gồm khóa vật lý để ngăn người dùng lắp hoặc tháo băng trong khi thiết bị đang bật. Nintendo khuyên người dùng nên để một băng trong khe để ngăn bụi bẩn xâm nhập vào máy.

Game Boy cũng có các đầu nối vào và/hoặc đầu ra tùy chọn. Ở phía bên trái của máy là một cổng 3,5 mm × 1,35 mm DC cho phép người dùng sử dụng một thiết bị pin có thể sạc lại hoặc AC adapter (được bán riêng) thay vì bốn pin AA. Game Boy yêu cầu 6V DC ít nhất 150 mA. Một giắc cắm tai nghe stereo 3.5 mm đặt ở cạnh dưới để người dùng nghe âm thanh bằng tai nghe đi kèm hoặc loa ngoài.

Phía bên phải của máy là một cổng để người chơi kết nối với máy Game Boy khác thông qua cáp liên kết, miễn là cả hai người dùng đang chơi cùng một trò chơi. Cổng cũng có thể được sử dụng để kết nối Máy in Game Boy. Cáp liên kết ban đầu được thiết kế để người chơi chơi các trò chơi hai người đối đầu như Tetris. Tuy nhiên, nhà phát triển trò chơi Tajiri Satoshi sau này đã sử dụng công nghệ cáp liên kết như một phương thức giao tiếp và kết nối mạng trong loạt trò chơi Pokémon nổi tiếng.

Thông số kỹ thuật

Các phiên bản khác

Play It Loud!

Ngày 20 tháng 3 năm 1995, Nintendo phát hành một số mẫu Game Boy với vỏ có màu, quảng cáo chúng trong chiến dịch "Play It Loud!", được biết đến ở Nhật Bản với tên  Thông số kỹ thuật vẫn giống hệt như Game Boy ban đầu, bao gồm cả màn hình đơn sắc. Dòng Game Boy màu mới này tạo nên một tiền lệ cho các thiết bị cầm tay Nintendo sau này; các thiết bị chơi trò chơi sẽ phát hành nhiều hơn một màu. Play It Loud ra mắt với màu đỏ, xanh lá cây, đen, vàng, trắng, xanh lam và trong suốt hoặc đôi khi gọi là X-Ray ở Anh. Phổ biến nhất là màu vàng, đỏ, trong và đen, Xanh lá cây khá khan hiếm nhưng xanh và trắng là hiếm nhất. Xanh phát hành độc quyền ở châu Âu và Nhật Bản, White phát hành đa số ở Nhật Bản trong các cửa hàng Toys R Us của UK cũng làm một phiên bản độc quyền của riêng họ. Màu trắng vẫn là màu hiếm nhất trong tất cả các màu Play it Loud. Một phiên bản giới hạn hiếm hoi của Manchester United Game Boy có màu đỏ, với logo của đội được khắc trên đó. Máy phát hành đồng thời với Play it Loud! ở Anh. Màn hình của Play It Loud cũng có viền tối hơn so với Game Boy bình thường.

Game Boy Pocket

Ngày 21 tháng 7 năm 1996, Nintendo phát hành Game Boy Pocket nhỏ hơn, nhẹ hơn và cần ít pin hơn. Máy chỉ có đủ không gian cho hai pin AAA, với khoảng 10 giờ chơi. Máy cũng có cổng 3 volt, 2.35 mm x 0,75 mm giắc cắm DC dùng để cắm điện cấp năng lượng cho máy. Game Boy Pocket có cổng liên kết nhỏ hơn, cần một bộ chuyển đổi để liên kết với các Game Boy cũ. Các cổng có thiết kế chung cho tất cả dòng tiếp theo của Game Boy, trừ Game Boy Micro. Màn hình lúc này đã thay đổi thành trắng-đen, chứ không phải là màu "súp đậu" ban đầu. ngoài ra, các Game Boy Pocket (GBP) có màn hình lớn hơn so với Game Boy Pocket Color (GBC). Màn hình của GBP làchéo , rộng , và cao , so với  đường chéo của GBC. Mặc dù giống như tiền nhiệm, Game Boy Pocket không có đèn để chơi trong bóng tối, máy cải thiện tầm nhìn và phản ứng thời gian điểm ảnh (chủ yếu là loại bỏ hiện tượng bóng mờ). phiên bản đầu tiên đã không có đèn LED nguồn. Do nhu cầu người dùng, máy nhanh chóng bổ sung thêm tính năng và cùng lúc phát hành Game Boy Pocket màu mới (ngày 28 năm 1997). Game Boy Pocket có một số phiên bản giới hạn, bao gồm bản vàng ánh kim độc quyền  Nhật Bản. Game Boy Pocket không phải là hệ máy mới và vẫn sử dụng chung thư viện một phần mềm như Game Boy bản đầu.

Một phiên bản "xương xẩu" của Famitsu xuất hiện vào năm 1997, chỉ có 5.000 máy, và một phiên bản màu vàng trong suốt.

Game Boy Light

Game Boy Light phát hành vào ngày 14 tháng 4 năm 1998, chỉ ở Nhật Bản. Giống như Game Boy Pocket, có giá ¥ 6.800. Game Boy Light chỉ hơi lớn hơn so với Game Boy Pocket và có đèn nền công nghệ LED trong điều kiện ánh sáng yếu. Sử dụng 2 pin AA sẽ chơi được 20 giờ nếu tắt đèn và 12 giờ nếu bật. Có sẵn hai màu tiêu chuẩn, vàng và bạc. Máy cũng có nhiều phiên bản đặc biệt, bao gồm phiên bản Astro Boy với vỏ trong suốt và hình ảnh của Astro Boy in trên đó, phiên bản Osamu Tezuka World với vỏ màu đỏ trong suốt và hình ảnh các nhân vật của ông, và một phiên bản Pokémon Center Tokyo màu vàng đậm.

Trò chơi

Những tựa trò chơi đã ra mắt
Game Boy phát hành cùng với sáu tựa trò chơi ra mắt, được liệt kê trong bảng dưới đây:

Tiếp nhận

Mặc dù về mặt kỹ thuật máy yếu hơn so với Lynx và các đối thủ cạnh tranh, Game Boy có thời lượng pin tuyệt vời, phần cứng chắc chắn và sự phổ biến của Tetris cùng các trò chơi khác đã đem lại nhiều thành công cho Game Boy. Trong hai tuần đầu tiên phát hành ở Nhật là ngày 21 tháng 4 năm 1989, toàn bộ 300.000 máy đã bán ra chỉ một vài tháng sau đó, Game Boy phát hành ở Mỹ vào ngày 31 tháng 7 năm 1989, và 40,000 máy bán hết ngay ngày đầu tiên. Game Boy và Game Boy Color tổng cộng đã bán ra 118.69 triệu máy trên toàn thế giới, với 32.47 triệu máy ở Nhật Bản, 44.06 triệu ở châu Mỹ, và 42.16 triệu ở các khu vực khác. Vào năm tài chính 1997 ở Nhật Bản, trước khi Game Boy Color phát hành vào cuối năm 1998, một mình Game Boy đã bán 64.42 máy trên toàn thế giới. Ngày 14 năm 1994 tại một cuộc họp báo ở San Francisco, Phó chủ tịch tiếp thị của Nintendo, Peter Main, trả lời các câu hỏi về việc Nintendo sắp ra mắt với một hệ máy cầm tay có màu, bằng cách tuyên bố rằng doanh số của Game Boy đủ mạnh để họ quyết định ngừng phát triển một số thiết bị cầm tay kế nhiệm trong tương lai gần.

Năm 1995, Nintendo of America tuyên bố 46% người chơi Game Boy là nữ, cao hơn tỷ lệ người chơi nữ của cả Nintendo Entertainment System (29%) và Super Nintendo Entertainment System (14%). Năm 2009, Game Boy được giới thiệu là Đồ chơi quốc gia, 20 năm sau khi ra mắt. Đến ngày 06 tháng 6 năm 2011, trò chơi của Game Boy và Game Boy Color đều có mặt trên dịch vụ Virtual Console Nintendo eShop của Nintendo 3DS.

Trong một đánh giá cuối năm 1997, một nhóm bốn biên tập viên Electronic Gaming Monthly đã cho Game Boy điểm số là 7,5, 7,0, 8,0 và 2,0. Sushi-X (người góp phần tạo ra phiên bản 2.0) đã hạ điểm máy do màn hình đen trắng và chuyển động mờ, trong khi ba người đồng đánh giá ca ngợi thời lượng pin dài và thư viện trò chơi mạnh mẽ, cũng như kiểu dáng đẹp, thiết kế tiện lợi bỏ túi, như kích thước của mẫu Game Boy Pocket mới.

Xem thêm
 Danh sách các màu và kiểu dáng vỏ Game Boy

Ghi chú

Tham khảo

Chỉ mục

Liên kết ngoài

Official website
Game Boy at Nintendo.com (archived versions at the Internet Archive Wayback Machine)
Game Boy (original) games list at Nintendo.com (archived from the original at the Internet Archive Wayback Machine)

Game Boy Development Manual

Z80
Máy chơi trò chơi điện tử không phân vùng
Máy chơi trò chơi điện tử cầm tay
Game Boy
Đồ chơi thập niên 1990
Đồ chơi thập niên 1980
Thế hệ thứ tư của máy chơi trò chơi điện tử


title: Asenapine

text:
Asenapine, được bán dưới tên thương mại Saphris và Sycrest và các nhãn khác, là một loại thuốc chống loạn thần không điển hình được sử dụng để điều trị tâm thần phân liệt và hưng cảm cấp tính liên quan đến rối loạn lưỡng cực.

Nó có nguồn gốc hóa học thông qua việc thay đổi cấu trúc hóa học của thuốc chống trầm cảm tetracyclic (thuốc chống trầm cảm không điển hình), mianserin.

Sử dụng trong y tế
Asenapine đã được FDA chấp thuận trong điều trị cấp tính cho người lớn bị tâm thần phân liệt và điều trị cấp tính các cơn hưng cảm hoặc hỗn hợp liên quan đến rối loạn lưỡng cực I có hoặc không có các đặc điểm tâm thần ở người lớn. Ở Úc, asenapine đã được phê duyệt (và cũng được liệt kê trên PBS) bao gồm các chỉ định sau:

 Tâm thần phân liệt
 Điều trị, trong tối đa 6 tháng, một đợt hưng cảm cấp tính hoặc các đợt hỗn hợp liên quan đến rối loạn lưỡng cực I
 Điều trị duy trì, như đơn trị liệu, rối loạn lưỡng cực I

Ở Liên minh châu Âu và Vương quốc Anh asenapine chỉ được cấp phép sử dụng như một phương pháp điều trị chứng hưng cảm cấp tính trong rối loạn lưỡng cực I.

Hấp thu dễ dàng nếu dùng dưới lưỡi, asenapine được hấp thu kém khi nuốt.

Tâm thần phân liệt
Chỉ có bằng chứng yếu hỗ trợ việc sử dụng Asenapine để điều trị tâm thần phân liệt, làm cho nó khó để đề xuất.

Bệnh hưng cảm
Về hiệu quả của nó trong điều trị chứng hưng cảm cấp tính, một phân tích tổng hợp gần đây cho thấy rằng nó tạo ra những cải thiện tương đối nhỏ trong các triệu chứng hưng cảm ở bệnh nhân hưng cảm cấp tính và các đợt hỗn hợp hơn so với hầu hết các thuốc chống loạn thần khác (ngoại trừ ziprasidone) như risperidone và olanzapin. Tỷ lệ bỏ học (trong các thử nghiệm lâm sàng) cũng cao bất thường với asenapine. Theo một phân tích sau đại học của hai thử nghiệm lâm sàng kéo dài 3 tuần, nó có thể có một số tác dụng chống trầm cảm ở những bệnh nhân bị hưng cảm cấp tính hoặc các đợt hỗn hợp.

Tham khảo

Dị vòng nitơ
Thuốc chống loạn thần không điển hình


title: MFK Skalica

text:
MFK Skalica là một câu lạc bộ bóng đá Slovakia, đến từ thị trấn Skalica. Câu lạc bộ được thành lập năm 1920. Câu lạc bộ thi đấu ở DOXXbet liga, giải bóng đá cao thứ hai Slovakia, và thi đấu trên sân Mestský štadión Skalica.

Lịch sử
 1920-1945 Thành lập với tên gọi ŠK Skalica
 1945-1953 Đổi tên thành Sokol Tekla Skalica
 1953-1963 Đổi tên thành DŠO Tatran Skalica
 1963-1990 Đổi tên thành TJ ZVL Skalica
 1990-2006 Đổi tên thành Športový klub ŠK Skalica
 2006-nay Đổi tên thành MFK Skalica

Thăng hạng Fortuna Liga
MFK Skalica lên được Fortuna Liga mặc dù thất bại 0-2 trước MFK Zemplín Michalovce trong trận đấu cuối cùng của DOXXbet liga ngày 13 tháng 6 năm 2015 và đội bóng làm bất ngờ mọi người khi về đích thứ 2 và có lần đầu tiên trong lịch sử lên chơi ở giải bóng đá cao nhất Slovakia cũng như MFK Zemplín Michalovce.

Danh hiệu

Trong nước
 Giải bóng đá hạng nhì quốc gia Slovakia
  Á quân (2): 2014-15 (Thăng hạng), 2017-18
 Cúp bóng đá Slovakia (1961-nay)
  Á quân (1): 2016-17

Tài trợ

Đội hình hiện tại
Tính đến ngày 11 tháng 3 năm 2019

Cho mượn

Về các chuyển nhượng gần đây, xem Danh sách chuyển nhượng bóng đá Slovakia hè 2019.

Cầu thủ đáng chú ý
Từng thi đấu cho các đội tuyển quốc gia tương ứng. Các cầu thủ có tên in đậm thi đấu cho đội tuyển quốc gia khi thi đấu cho MFK.

  Martin Dobrotka
  Ľuboš Hajdúch
  Ikenna Hilary
  Pavol Majerník
  Juraj Piroska
  Blažej Vaščák

Ban huấn luyện

Nguồn: mfkskalica.sk

Huấn luyện viên
  Štefan Horný (2012-ngày 30 tháng 6 năm 2015)
  Aleš Křeček (ngày 3 tháng 7 năm 2015 - ngày 28 tháng 10 năm 2015)
  Štefan Horný (ngày 28 tháng 10 năm 2015 - ngày 31 tháng 5 năm 2016)
  Jozef Kostelník (ngày 31 tháng 5 năm 2016-)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức

Câu lạc bộ bóng đá Slovakia
Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1920
MFK Skalica


title: Chloroclystis brunneata

text:
Chloroclystis brunneata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Chloroclystis


Thư viện công cộng tỉnh và thành phố Tiến sĩ Witold Bełza ở Bydgoszcz (tiếng Ba Lan: Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. dr Witolda Bełzy w Bydgoszczy) là một trong những thư viện lâu đời nhất tại Bydgoszcz, Ba Lan. Từ năm 2002, thư viện mang tên Tiến sĩ người Ba Lan Witold Bełza. Ngoài ra, đây còn là một công trình kiến trúc có tên trong danh sách di tích cấp tỉnh.

Vị trí
Thư viện có 2 tòa nhà chính: tòa nhà ở số 24 Quảng trường Chợ Cũ (Stary Rynek) và một tòa khác ở số 41 Phố Długa, Bydgoszcz, Ba Lan.

Đôi nét về thư viện
Thư viện này là một trung tâm văn hóa quan trọng của thành phố Bydgoszcz. Đây là nơi diễn ra các buổi triển lãm, các hội thảo với nhiều tác giả cũng như các sự kiện dành cho mọi lứa tuổi. Tính riêng trong năm 2014, các hoạt động diễn ra tại thư viện đã thu hút hơn 31.000 du khách. Thư viện công cộng tỉnh và thành phố ở Bydgoszcz bao gồm 34 chi nhánh, trong đó có 10 chi nhánh dành cho trẻ em và 17 chi nhánh dành cho người lớn. Thư viện sở hữu khoảng 1 triệu ấn phẩm và đạt 50.000 độc giả đăng ký vào năm 2014.

Giám đốc thư viện

Tham khảo

Thư viện Ba Lan


title: Coprophanaeus rigoutorum

text:
Coprophanaeus rigoutorum là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Coprophanaeus


title: Tadej Vidmajer

text:
Tadej Vidmajer (sinh 10 tháng 3 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá Slovenia, thi đấu cho Celje ở Slovenian PrvaLiga.

Tham khảo

Liên kết ngoài
PrvaLiga profile

Sinh năm 1992
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Slovenia
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá NK Celje


title: Economics and Sociology

text:
Economics and Sociology (E&S) là một tạp chí khoa học và công nghệ của Ba Lan, được xuất bản bởi Trung tâm Nghiên cứu Xã hội hoc. Tạp chí là nơi xuất bản các công trình nghiên cứu phân tích kinh tế - xã hội về xã hội và nền kinh tế, thể chế và tổ chức, nhóm xã hội, mạng lưới và mối quan hệ. Trong đó các chủ đề được quan tâm gồm: nghiên cứu kinh tế và triết học kinh tế, khoa học chính trị và kinh tế chính trị, nghiên cứu lịch sử kinh tế học và các hiện tượng xã hội học, xã hội học và nghiên cứu giới tính, các vấn đề kinh tế và xã hội của giáo dục, các vấn đề kinh tế - xã hội và thể chế trong quản lý môi trường, quản trị kinh doanh và quản lý các doanh nghiệp vừa và nhỏ, quản trị nhà nước và các tác động kinh tế xã hội, phát triển kinh tế và xã hội học của khu vực phi chính phủ, xã hội học văn hóa, xã hội học và nhân khẩu học thành thị và nông thôn, nghiên cứu di cư, các vấn đề quốc tế về rủi ro kinh doanh và an ninh nhà nước, kinh tế học của phúc lợi. Tạp chí xuất bản bằng tiếng Anh, một năm có 4 tập. Tất cả các bài báo trên tạp chí đều được truy cập miễn phí trên cơ sở Truy cập Mở (Open access).

Mã số xuất bản

 ISSN: 2071-789X (bản in)
 eISSN: 2306-3459 (bản điện tử)
 GICID: 71.0000.1500.1337
 DOI: 10.14254/2071- 789X
 Nhà xuất bản: Trung tâm Nghiên cứu Xã hội hoc
 Nhóm chuyên môn: Kinh tế, Kinh tế lượng và Tài chính

Chỉ số ảnh hưởng

 Chỉ số SJR (Scimago Journal Rank) năm 2019: 0.485
 Chỉ số SNIP (Source Normalized Impact per Paper) năm 2019: 1.032
 Chỉ số Scopus CiteScore năm 2019: 3.1
 Chỉ số H Index năm 2019: 17
 Danh mục tạp chí SCIE năm 2019: Nhóm Q1
 Economics and Sociology được lập chỉ mục trích dẫn khoa học ở các cơ sở dữ liệu: ERIH Plus, ICI Journals Master List / ICI World of Journals, Scopus, BazEkon, EBSCO, ISI Web of Science (WoS), BazHum, Directory of Open Access Journals (DOAJ), Cambridge Scientific Abstracts (CSA, Proquest), Ulrich's periodicals, CEJSH

Tổng biên tập

 Yuriy Bilan, Đại học Công nghệ Rzeszów, Ba Lan

Trang web của tạp chí

 https://www.economics-sociology.eu/

Tham khảo

Tạp chí khoa học và công nghệ Ba Lan
Tập san tiếng Anh
Xuất bản phẩm thành lập năm 2008


title: Dinophalus cyanorrhoea

text:
Dinophalus cyanorrhoea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Dinophalus


title: Danh sách vườn quốc gia tại Kazakhstan

text:
Các vườn quốc gia tại Kazakhstan được thành lập để bảo vệ sự đa dạng sinh học, động thực vật hoang dã, cảnh quan tự nhiên để sử dụng cho các mục đích môi trường, sinh thái, giáo dục, khoa học, du lịch và giải trí.

Vườn quốc gia Bayanaul là vườn quốc gia đầu tiên được thành lập vào năm 1985. Với diện tích 643.477 hecta, Katon-Karagay là vườn quốc gia lớn nhất của đất nước, trong khi Bayanaul là vườn quốc gia nhỏ nhất. Ý tưởng chính của việc tạo ra các vườn quốc gia là bảo tồn các khu vực hoang dã độc đáo trong khi vẫn cung cấp cho mọi người quyền ghé thăm tại các khu vực tự nhiên này.

Vườn quốc gia Sayram-Ugam là một phần của Di sản thế giới Tây Thiên Sơn được UNESCO công nhận từ năm 2016.

Tính đến hết năm 2018, Kazakhstan có tổng cộng 13 vườn quốc gia và 2 địa điểm dự kiến khác sẽ được thiết lập vườn quốc gia trong tương lai.

Vị trí

Danh sách
Dưới đây là danh sách các vườn quốc gia tại Kazakhstan.

Vườn quốc gia dự kiến
 Vườn quốc gia Merke, Zhambyl (dự kiến thành lập năm 2020)
 Vườn quốc gia Ulytau, Karagandy (dự kiến thành lập năm 2020)

Tham khảo

Vườn quốc gia Kazakhstan
Kazakhstan


title: Caphornia magellanica

text:
Caphornia magellanica là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Caphornia


title: Sạn (vật dụng nhà bếp)

text:
Sạn là một dụng cụ trong nhà bếp dùng nấu nướng. Sạn có hình thù giống cái muỗng nhưng gần như dẹp, to khoảng lòng bàn tay, có cán để cầm. Khác với muỗng, sạn không dùng để múc chất lỏng như canh mà chủ yếu để đảo trộn thức trong chảo. Lòng sạn có khi khoét lỗ để dầu mỡ trút ra khi múc lên nếu dùng chiên.

Sạn gần như là vật dụng thiết yếu đi kèm với cái chảo gang khi nấu những món như hủ tiếu xào và mì xào

Có loại sạn cứng dùng để vét thức ăn trong nồi hay để xới cơm. Loại sạn đầu mềm thì có thể dùng để trét kem.

Tham khảo


title: Ardonea nigella

text:
Ardonea nigella là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ardonea


title: Heterochroma beryllus

text:
Heterochroma beryllus là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Heterochroma


title: Lutjanus synagris

text:
Lutjanus synagris là một loài cá biển thuộc chi Lutjanus trong họ Cá hồng. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1801.

Từ nguyên
Từ định danh synagris bắt nguồn từ tên thường gọi trong tiếng Hy Lạp cổ đại của cá tráp Dentex dentex, một loài mà Linnaeus cho là giống với loài cá ông đang mô tả.

Phân bố và môi trường sống
L. synagris có phân bố rộng rãi dọc Tây Đại Tây Dương, từ Bermuda và bang North Carolina (Hoa Kỳ) băng qua khắp vịnh México và biển Caribe, dọc theo bờ biển Nam Mỹ đến bang Santa Catarina (Brasil).

L. synagris sống chủ yếu xung quanh rạn san hô và trên nền cát có phủ rong tảo, cả vùng nước đục lẫn nước trong, được tìm thấy ở độ sâu độ sâu ít nhất là 400 m (thường thấy trong khoảng từ 20 đến 70 m).

Loài bị đe dọa
Do là nguồn lợi thủy sản quan trọng mà L. synagris rơi vào tình trạng đánh bắt quá mức, đặc biệt là việc nhắm vào các đàn sinh sản của chúng, như đã được ghi nhận ở Brasil.

Suy thoái môi trường sống xảy ra ở Cuba do quá trình nhiễm mặn ở các đầm phá nội địa, thiệt hại đối với các thảm cỏ biển Thalassia do bão và thay đổi dòng nước ở các khu vực ven biển, đều là những nơi mà cá con có thể sinh sống.

L. synagris cũng phải hứng chịu nguy cơ từ vụ tràn dầu Deepwater Horizon ở vịnh México.

Sự suy giảm quần thể đáng kể của L. synagris đã được ghi nhận ở bờ biển Đại Tây Dương của Hoa Kỳ, México, Cuba, Brasil và còn những nơi khác. Do đó, L. synagris được xếp vào nhóm Loài sắp bị đe dọa.

Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở L. synagris là 71 cm, thường bắt gặp với chiều dài trung bình khoảng 30 cm.

L. synagris có màu đỏ hồng ánh bạc với 6–8 sọc ngang màu vàng và một số vệt sọc dọc sẫm màu. Thân trên có các vạch vàng xiên. Mống mắt đỏ nhạt. Đốm đen ở thân sau, nằm dưới phần trước của vây lưng mềm và trên đường bên (đôi khi không xuất hiện), hiếm khi kéo dài qua đường bên. Các vây đỏ hoặc vàng; vây đuôi có viền sau sẫm màu.

Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8–9; Số tia vây ở vây ngực: 15–16; Số vảy đường bên: 47–50.

Sinh thái

Thức ăn
Thức ăn của L. synagris bao gồm cá nhỏ và nhiều loài thủy sinh không xương sống khác là giun nhiều tơ, giáp xác, chân bụng và chân đầu. Nguồn thức ăn quan trọng nhất của chúng là các loài tôm họ Penaeidae.

Ở L. synagris con, nguồn thức ăn quan trọng nhất lần lượt là các loài giáp xác thuộc các bộ Amphipoda, Isopoda và Mysidacea. Mysidacea chiếm ưu thế trong khẩu phần của cá con vào mùa khô, trong khi Amphipoda được tiêu thụ nhiều nhất vào mùa mưa.

Sinh sản
Ở ngoài khơi phía nam Florida, L. synagris sinh sản từ tháng 3 đến tháng 8. Ở Cuba, nhìn chung L. synagris sinh sản trong khoảng tháng 4 đến tháng 9,  đạt đỉnh điểm vào tháng 5 hoặc 6 tùy theo vị trí. Ở vịnh Paria (bờ đông Venezuela), L. synagris sinh sản từ tháng 7 đến tháng 11 (đầu hè đến giữa thu). Dọc Ceará và tại quần đảo Abrolhos (Brasil), L. synagris sinh sản từ cuối đông (tháng 9) đến hết hè (tháng 3).

Tuổi đời
Tuổi thọ lớn nhất mà L. synagris đạt được tính đến hiện tại là 19 năm, thuộc về cá thể ở Bermuda. Ở Jamaica thì tuổi cao nhất mà L. synagris đạt được là 12 năm.

Lai tạp
Felipe Poey (1860) đã mô tả một loài cá hồng với danh pháp Mesoprion ambiguus (= L. ambiguus) dựa vào một mẫu vật thu thập ở Cuba. Poey sau đó và nhiều nhà ngư học thế hệ sau cũng nhận thấy rằng, L. ambiguus mang kiểu hình trung gian giữa L. synagris và Ocyurus chrysurus, đã đặt ra nghi vấn L. ambiguus là một loài có nguồn gốc lai tạp sau khi kiểm tra mẫu vật.

Ngoài việc chỉ tìm thấy L. ambiguus ở những nơi mà L. synagris và O. chrysurus có phân bố chồng lấn (Florida và vùng biển Caribe), Loftus (1992) còn đưa ra một phân tích về mô hình sinh sản để chứng minh rằng, L. synagris và O. chrysurus là một cặp có khả năng cao nhất để tạo con lai tự nhiên (cả hai loài đều sinh sản cũng thời điểm), không loài nào khác ngoài L. ambiguus. Một cá thể lai giữa L. synagris và O. chrysurus đã được thu thập thêm ở bờ biển bang Pernambuco (Brasil).

Giá trị
Như đã nói trên, L. synagris là một loài có tầm quan trọng trong nghề cá thương mại và câu cá giải trí. Loài này là mặt hàng thủy sản xuất khẩu đáng kể ở Bắc Brasil, với gần 217 tấn L. synagris được xuất khẩu từ bang Rio Grande do Norte trong khoảng năm 1996 đến 2008.

Tham khảo

S
Cá Đại Tây Dương
Cá Bermuda
Cá Mỹ
Cá México
Cá Caribe
Cá Cuba
Cá Puerto Rico
Cá Jamaica
Cá Tiểu Antilles
Cá Venezuela
Cá Brasil
Động vật được mô tả năm 1801


title: Ngộ độc nicotine

text:
Ngộ độc nicotine mô tả các triệu chứng về tác dụng độc hại của nicotine sau khi ăn, hít hoặc tiếp xúc với da. Ngộ độc nicotine có thể có khả năng gây tử vong, mặc dù việc quá liều nghiêm trọng hoặc gây tử vong là rất hiếm. Trong lịch sử, hầu hết các trường hợp ngộ độc nicotine là kết quả của việc sử dụng nicotine làm thuốc trừ sâu. Các trường hợp ngộ độc gần đây thường xuất hiện dưới dạng Bệnh Thuốc lá Xanh, hoặc do ăn phải thuốc lá hoặc các sản phẩm thuốc lá ngoài ý muốn hoặc tiêu thụ thực vật có chứa nicotine.

Giới hạn thấp hơn ước tính của một liều nicotine gây chết người đã được báo cáo là từ 500 đến 1000 mg. Trẻ em có thể bị bệnh sau khi ăn một điếu thuốc lá; tiêu hóa nhiều hơn mức này có thể khiến trẻ bị bệnh nặng. Chất nicotine trong thuốc lá điện tử có thể gây nguy hiểm cho trẻ sơ sinh và trẻ em nếu nuốt phải hoặc tiếp xúc với da. Trong một số trường hợp, trẻ em đã bị nhiễm độc vì các loại kem bôi có chứa nicotine.

Những người thu hoạch hoặc trồng thuốc lá có thể bị Bệnh Thuốc lá Xanh (Green Tobacco Syndrome - GTS), một loại ngộ độc nicotine do tiếp xúc của da với lá thuốc lá ướt. Điều này xảy ra phổ biến nhất ở những người thu hoạch thuốc lá trẻ, thiếu kinh nghiệm, mà không tiêu thụ thuốc lá.

Tham khảo

Thuốc lá


title: Phó Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh (Việt Nam)

text:
Phó Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức. Nhiệm kỳ của Phó Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương là 5 năm, kể từ ngày được bổ nhiệm. Phó Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương giúp Chánh án thực hiện nhiệm vụ theo sự phân công của Chánh án. Khi Chánh án vắng mặt, một Phó Chánh án được Chánh án ủy nhiệm lãnh đạo công tác của Tòa án. Phó Chánh án chịu trách nhiệm trước Chánh án về nhiệm vụ được giao. Phó Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của luật tố tụng.

Xem thêm
Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (Việt Nam)

Tham khảo

Tòa án nhân dân tỉnh Việt Nam


title: Paranerita grandis

text:
Paranerita grandis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Paranerita


title: Vương quốc Sophene

text:
Vương quốc Sophene () là một vương quốc Armenia cổ đại. Được thành lập vào khoảng thế kỷ 3 TCN vương quốc vẫn duy trì nền độc lập cho đến khoảng năm 90 TCN khi Tigranes Đại đế chinh phục các vùng lãnh thổ thành một phần đế chế của mình. Một nhánh của vương quốc này là Vương quốc Commagene được hình thành khi nhà Seleukos tách Commagene từ Sophene.

Nguồn gốc
Sophene là một phần của vương quốc Urartu vào thế kỷ thứ 7-8 TCN. Sau khi thống nhất khu vực với vương quốc của mình trong những năm đầu thế kỷ thứ 8 TCN, vua Argishti I của Urartu tái định cư rất nhiều cư dân Sophene đến thành phố mới xây của ông Erebuni. Sophene sau đó trở thành một tỉnh của Vương quốc Armenia cổ triều Orontes khoảng năm 600 TCN.

Sau các chiến dịch của Alexandros Đại đế vào những năm 330 TCN và sự sụp đổ tiếp theo của Đế quốc Achaemenes, Sophene đã trở thành một trong những khu vực đầu tiên của Armenia được tiếp xúc với ảnh hưởng của Hy Lạp và thông qua một số khía cạnh của nền văn hóa Hy Lạp. Sophene vẫn là một phần của vương quốc Đại Armenia mới độc lập. Khoảng thế kỷ thứ 3 TCN đế chế Seleukos đã buộc Sophene phải tách ra từ Đại Armenia dẫn đến sự xuất hiện của Vương quốc Sophene. Vương quốc nằm dưới sự cai trị của một nhánh nhà Orontes thuộc hoàng gia Armenia.

Thủ đô của vương quốc là Carcathiocerta, được xác định là tại thị trấn nay đã bỏ hoang Egil trên sông Tigris phía bắc Diyarbakir. Tuy nhiên, khu định cư lớn nhất và thành phố thực sự duy nhất là Arsamosata, nằm xa hơn về phía bắc. Arsamosata được thành lập vào thế kỷ thứ 3 TCN và sống sót trong tình trạng bị co cụm lại mãi cho đến tận đầu thế kỷ 13. Mặc dù những người thống trị của vương quốc này đều là người Armenia, các sắc tộc của vương quốc đã có sự pha trộn, gồm dân cư gốc Armenia và dân gốc Semite vốn xâm nhập từ miền Nam mà tình cảnh này vẫn còn tồn tại đến tận thời Thập Tự Chinh.

Tham khảo

Vương quốc Armenia
Thành lập thế kỷ 3 TCN
Nhà Orontes

Quốc gia kế thừa nhà Seleukos
Hỏa giáo


title: Động đất Trung Ý 2016

text:
Vào lúc 03:36 CEST (01:36 UTC) ngày 24 tháng 8 năm 2016, một trận động đất với cường độ 6,2 độ Richter đã xảy ra tại miền trung nước Ý, gần Norcia, cách  về phía đông nam Perugia và  về phía bắc L'Aquila, trong khu vực biên giới chung của Umbria, Lazio và Marche. Ít nhất 247 người đã thiệt mạng và hàng chục người khác đang mất tích.

Ít nhất 86 nạn nhân chết tại 2 thị trấn Amatrice và Accumoli. Thị trưởng Amatrice nói ba phần tư thị trấn đã bị phá hủy. Nhiều người trong số những nạn nhân đang đi nghỉ hè tại đây. Một số người đến Amatrice dự lễ hội đặc sản địa phương - thịt xông khói và nước xốt cà chua.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Euronews: Italy's worst earthquake

Trung Ý
Trung Ý


title: Pingasa paulinaria

text:
Pingasa paulinaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pingasa


title: Athetis divisa

text:
Athetis divisa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Athetis


title: Barylypa pallida

text:
Barylypa pallida là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Barylypa


title: Aleh Patotski

text:
Aleh Anatolyevich Patotski (;  (Oleg Patotskiy); sinh 24 tháng 6 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá Belarus hiện tại thi đấu cho Isloch Minsk Raion.

Danh hiệu
BATE Borisov
Vô địch Giải bóng đá ngoại hạng Belarus: 2010, 2011

Liên kết ngoài

Sinh năm 1991
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Belarus
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá FC BATE Borisov
Cầu thủ bóng đá FC Dnepr Mogilev
Cầu thủ bóng đá FC Gorodeya
Cầu thủ bóng đá FC Isloch Minsk Raion


title: Trichoferus sbordonii

text:
Trichoferus sbordonii là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Trichoferus


title: Lâu đài Veliki Tabor

text:
Veliki Tabor () là một lâu đài nay là viện bảo tàng, nằm ở vùng tây bắc Croatia, lịch sử lâu đài bắt đầu từ giữa thế kỷ 15 cho đến thế kỷ 16.

Phần lâu đời nhất của tòa lâu đài là tòa tháp canh hình ngũ giác trung tâm lâu đài có đặc điểm phong cách thuộc về thời kỳ Gothic muộn, bao quanh lâu đài là bốn tòa tháp Phục hưng.

Vào thời trung cổ, lâu đài thuộc về Hermann II, Bá tước Celje. Con trai ông, Fridrik, đã yêu Veronika, một cô gái trong một gia đình nghèo nhưng   Hermann phản đối mối tình này. Ông ta buộc tội cô là phù thủy và khiến cô chết đuối. Frederick đã nổi dậy chống lại cha mình và đã kết thúc với việc Frederick bị giam cầm.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Veliki Tabor Castle
 Tabor Film Festival
 Medievalwall

Lâu đài Croatia


title: Chính sách thị thực của Guinea Xích Đạo

text:
Theo quy định của pháp luật, công dân của tất cả các quốc gia trừ Hoa Kỳ cần thị thực để đến Guinea Xích Đạo. Có thể xin thị thực qua một trong những phái vụ ngoại giao Guinea Xích Đạo.

Miễn thị thực
Công dân của Hoa Kỳ có thể đến Guinea Xích Đạo mà không cần thị thực. Công dân của các quốc gia khác cần thị thực cho tất cả các mục đích bao gồm quá cảnh. Người sở hữu hộ chiếu ngoại giao, công vụ của BraSil, Cuba, Trung Quốc và Maroc không cần thị thực để đến Guinea Xích Đạo.

Xem thêm
 Yêu cầu thị thực đối với công dân Guinea Xích Đạo

Tham khảo

Guinea Xích Đạo


title: Asura hilaris

text:
Asura hilaris là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Asura


title: Kim Seon-ho

text:
Kim Seon-ho (; sinh ngày 8 tháng 5 năm 1986) là một nam diễn viên người Hàn Quốc.

Sự nghiệp

2009–2016: Sân khấu kịch
Sau khi tốt nghiệp trung học, Kim Seon-ho theo học tại Học viện Nghệ thuật Seoul, anh tốt nghiệp bằng đại học ngành Phát thanh và Giải trí. Khi còn học đại học, anh tham gia một nhóm kịch và bắt đầu đóng kịch. Vai diễn đầu tiên của anh là trong New Boeing Boeing (chuyển thể từ vở kịch cùng tên của Pháp) vào năm 2009, năm 2013 anh đã tái hiện lại vai diễn của mình. Anh đã đạt được một vài thành tựu nhỏ khi xuất hiện trong vở kịch nổi tiếng Daehakro (có thể so sánh với Off-Broadway), sau đó lần lượt là Rooftop House Cat và Goal of Love, cả hai đều là phim hài lãng mạn. Anh tiếp tục thể hiện các vai diễn đa dạng hơn và được giới phê bình đánh giá cao như True West và Kiss of the Spider Woman vào năm 2015, và Closer vào năm 2016.

2017–2019: Ra mắt màn ảnh
Năm 2016, nhà sản xuất Lee Eun Jin tình cờ xem được vở kịch của Kim Seon-ho, ông quyết định chon anh vào đóng vai nam phụ Sun Sang-tae cho bộ phim truyền hình Sếp Kim đại tài, bộ phim được công chiếu từ ngày 25 tháng 1 năm 2017 vào khung giờ 22:00 (KTS) trên Korean Broadcasting System 2 và đạt được thành công với mức tỷ suất người xem cao nhất đạt 18,4% và tỷ suất người xem trung bình đạt 15,9%.

Thành công của Sếp Kim đại tài đã góp phần gây dựng tên tuổi của nam diễn viên trong làng giải trí xứ Hàn, từ đây anh bắt đầu nhận được nhiều lời mời tham gia các bộ phim hơn. Cùng năm, anh được giới thiệu thử vai Oh Jin-kyu cho bộ phim Thiên hạ đệ nhất giao hàng của đạo diễn Jeon Woo-sung. Bộ phim được công chiếu vào ngày 23 tháng 9 cùng năm, mặc dù không đạt mức tỷ suất người xem cao nhưng bộ phim đánh dấu lần đầu anh xuất hiện trong tuyến nhân vật chính. Cuối năm 2017, anh tham gia vào bộ phim truyền hình hài hành động Cặp đôi cảnh sát của đạo diễn Oh Hyun Jong, trong phim anh vào một tên lừa đảo khét tiếng. Bộ phim mang về cho Kim Seon-ho 3 đề cử và chiến thắng 2 giải thưởng tại Giải thưởng phim truyền hình MBC 2017. Trong khoảng thời gian bộ phim phát sóng, anh quay trở lại sân khấu vào vai Valentin trong vở kịch Kiss of the Spider Woman, vai diễn mà anh đã thể hiện vào năm 2015.

Năm 2018, anh tham gia thử vai cho bộ phim truyền hình Lang quân 100 ngày của vị đạo diễn Lee Jong Jae. Ngày 21 tháng 3 cùng năm, Kim Seon-ho chính thức đóng vai Jung Je-yoon, đồng thời gia nhập đoàn phim. Bộ phim chính thức phát sóng trên Television Network (tvN) vào ngày 10 tháng 9 cùng năm và đạt được thành công vang dội trong nước và trên khắp Châu Á, với mức tỷ suất người xem cao nhất đạt 14,412% và tỷ suất người xem trung bình đạt 9,013%, đưa bộ phim trở thành một trong những phim có tỷ suất người xem cao nhất trong lịch sử truyền hình cáp Hàn Quốc. Tháng 9 cùng năm, Kim Seon-ho ký hợp đồng độc quyền với công ty giải trí Salt Entertainment sau khi hết hạn hợp đồng với công ty cũ, về chung công ty với nhiều ngôi sao như Park Shin-hye, Kim Ji-won, Kim Joo-Hun.

Vào ngày 10 tháng 1 năm 2019, Kim Seon-ho xác nhận sẽ tham gia bộ phim truyền hình Nhà trọ Waikiki 2, là phần tiếp theo của bộ phim Nhà trọ Waikiki ra mắt năm 2018. Trong phim anh vào vai Cha U-sik, một nhà đầu tư vào Nhà trọ Waikiki, có ước mơ trở thành một nhạc sĩ. Bộ phim được phát sóng trên Đài JTBC từ ngày 25 tháng 3 cùng năm. Vào tháng 4 cùng năm, Kim Seon-ho được mời đóng chính cho bộ phim truyền hình Catch the Ghost của đạo diễn Sin Yoon-seob. Ngày 2 tháng 4 cùng năm, anh chính thức đóng vai Go Ji-seok, đồng thời gia nhập đoàn phim. Bộ phim được phát sóng từ ngày 21 tháng 10 năm 2019 trên Television Network (tvN), đây cũng là vai chính đầu tiên trong sự nghiệp của anh. Vào ngày 5 tháng 11 cùng năm, Kim Seon-ho xác nhận sẽ trở thành thành viên cố của chương trình truyền hình thực tế 2 Ngày & 1 Đêm, một chương trình tạp kỹ có tỷ suất người xem cao và nổi tiếng ở Hàn Quốc được phát sóng trên Korean Broadcasting System 2. Anh nhận được giải thưởng Tân binh xuất sắc nhất trong chương trình thực tế tại Giải thưởng giải trí KBS năm 2020, sau những cống hiến của mình cho chương trình. Dự án cuối cùng trong năm 2019 mà anh tham gia là vai Eden trong vở kịch Memory in dream.

2020–nay: Đột phá và nổi tiếng
Năm 2020, anh trở lại màn ảnh nhỏ trong bộ phim Khởi nghiệp của đài tvN. Trong phim, anh vào vai một nhà đầu tư có đầu óc nhạy bén cùng với tính cách hài hước, giúp anh nhận được đề cử cho Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất tại Baeksang Arts Awards. Trong thời gian bộ phim phát sóng, anh liên tục đứng đầu trong bảng xếp hạng danh tiếng thương hiệu hàng tháng của Viện Nghiên cứu Kinh doanh Hàn Quốc, tên tuổi của anh cũng nổi lên "như diều gặp gió" ở trong nước và trên phạm vị quốc tế. Vào tháng 1 năm 2021, anh trở lại sân khấu qua vở kịch Ice của Jang Jin, anh vào một thám tử. Anh đã hợp tác với Epitone Project để phát hành đĩa đơn "Reason" vào tháng 5, do anh thể hiện và đồng sáng tác, trước đó anh đã từng xuất hiện trong video âm nhạc của Epitone Project.

Vào tháng 8 năm 2021, anh tham gia đóng chính trong bộ phim hài lãng mạn Điệu cha-cha-cha làng biển, cùng với nữ diễn viên Shin Min-ah, trong phim anh vào vai "Tổ trưởng Hong", bề ngoài có vẻ "vô công rỗi nghề" nhưng lại sở hữu hàng loạt những chứng chỉ của 7749 công việc khác nhau. Vào tháng 9 khi bộ phim lên sóng, anh một lần nữa đứng đầu trong bảng xếp hạng danh tiếng thương hiệu hàng tháng của Viện Nghiên cứu Kinh doanh Hàn Quốc. Bộ phim đã thành công vang dội trong nước và quốc tế, với tỷ suất người xem tập cuối ghi nhận 13,322% đưa bộ phim trở thành một trong những phim có tỷ suất người xem cao nhất trong lịch sử truyền hình cáp Hàn Quốc.

Vào tháng 12 cùng năm, anh được bình chọn là Nam diễn viên truyền hình của năm của Gallup Korea.

Đời tư
Vào ngày 17 tháng 10 năm 2021, một người phụ nữ tự xưng là bạn gái cũ của "Nam diễn viên K" đã cáo buộc trên một diễn đàn mạng của Hàn Quốc rằng nam diễn viên đã ép cô phá thai trong khi hai người đang hẹn hò sau khi anh hứa sẽ cưới cô nếu cô làm vậy. Sau đó, mọi người viết trên mạng rằng "Nam diễn viên K" là Kim Seon-ho; người hâm mộ của Kim Seon-ho đã phản ứng lại việc lan truyền của các cáo buộc về Kim Seon-ho bằng cách dọa khởi kiện để chống lại các hành động phỉ báng đối với những cá nhân tuyên truyền các cáo buộc này. Vào ngày 20 tháng 10 năm 2021, truyền thông đưa tin Kim Seon-ho đã thừa nhận rằng anh là diễn viên K được nhắc đến trong bài báo, sau đó đã đưa ra lời xin lỗi thông qua công ty của mình và không giải thích gì thêm. Kết quả từ cuộc tranh cãi và lời xin lỗi của anh, các công ty như Domino's Pizza và Canon đã gỡ bỏ toàn bộ hình ảnh của anh khỏi các quảng cáo của họ. Anh cũng rời khỏi chương trình thực tế 2 Ngày & 1 Đêm của KBS, chương trình anh đã tham gia với tư cách thành viên cố định trong 2 năm, và sau đó rút lui khỏi các dự án phim Dog Days và bộ phim hài lãng mạn 2 O'clock Date của Lee Sang-geun.

Sau đó vào ngày 20 tháng 10 năm 2021, bạn gái cũ của Kim Seon-ho đã đưa ra một tuyên bố mới, nói rằng có một số hiểu lầm giữa họ và xin lỗi vì đã vô ý gây ra thiệt hại. Vào ngày 26 tháng 10 năm 2021, Dispatch đưa ra một loạt các câu hỏi dựa trên các tuyên bố và cáo buộc của bạn gái cũ của Kim Seon-ho đã được công bố thông qua một phương tiện truyền thông Hàn Quốc, sau đó công khai toàn bộ tin nhắn được cho là có nguồn gốc từ những người quen thân thiết của Kim Seon-ho và bạn gái cũ. Các báo cáo nói rằng lựa chọn phá thai được quyết định từ cả hai phía và cặp đôi có một mối quan hệ tình cảm điển hình, và đã chia tay sau những tình tiết đáng ngờ xung quanh bạn gái cũ. Các báo cáo này cũng tiết lộ rằng sự thật về câu chuyện đã bị bạn gái cũ của anh bóp méo và có nhiều chi tiết bịa đặt không đúng sự thật. Sau tiết lộ, nhiều công ty đã bắt đầu đăng tải lại các quảng cáo có Kim Seon-ho. Đội ngũ sản xuất của bộ phim Sad Tropics, cũng thông báo rằng sẽ tiến hành dự án cùng với Kim Seon-ho.

Từ thiện
Vào ngày 27 tháng 1 năm 2021, công ty quản lý SALT Entertainment của Kim Seon-Ho xác nhận rằng anh đã quyên góp 100 triệu won (khoảng 90.300 đô la) cho Tổ chức bệnh bạch cầu trẻ em Hàn Quốc. Công ty quản lí của anh đưa thông báo rằng: "Để đáp lại sự ủng hộ và tình yêu thương của mọi người dành cho anh ấy, anh ấy đã quyên góp với hy vọng có thể giúp được một phần nào đó cho trẻ em và gia định của họ, những người đang trải qua một quãng thời gian khó khăn."

Vào tháng 9 cùng năm, anh hợp tác với Marco Rojo cho dự án 'Happy Bean Special Funding' nhằm quyên góp tiền tạo điều kiện sống tốt hơn cho người cao tuổi. Chỉ sau 3 ngày sau khi mở quỹ vào ngày 3 tháng 9, số tiền gây quỹ đã vượt mốc 100 triệu won, vượt mức mục tiêu 3600%.

Vào tháng 12 cùng năm, anh âm thầm quyên góp 50 triệu won cho Tổ chức Trẻ em Bệnh bạch cầu Hàn Quốc. Khoản quyên góp không được tiết lộ, vì yêu cầu của anh. Công ty quản lí của anh cũng từ chối bình luận và tuyên bố rằng, "Chúng tôi biết anh ấy thực hiện với tư cách cá nhân vì anh ấy muốn được giúp đỡ."

Quảng cáo
Sau khi tên tuổi của anh nổi lên "như diều gặp gió" ở trong nước và trên phạm vị quốc tế, Kim Seon-ho đã được chọn làm gương mặt đại diện cho nhiều thương hiệu ở Hàn Quốc và Đông Nam Á. Các quảng cáo của anh bao gồm quần áo, đồ điện tử, mỹ phẩm, thực phẩm, thương mại điện tử và hơn thế nữa. Một số thương hiệu do anh làm đại sứ đã đạt được doanh số kỷ lục vào năm 2021; điều này được gọi là "Hiệu ứng Kim Seon-Ho", nhờ sự nổi tiếng của anh ở Hàn Quốc và quốc tế.

Danh sách phim

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

Chương trình truyền hình

Video âm nhạc

Sân khấu kịch

Danh sách đĩa nhạc

Đĩa đơn

Giải thưởng và đề cử

Danh sách

Tham khảo

Liên kết ngoài

Kim Seon-ho trên Salt Entertainment
 Kim Seon-ho trên Naver

Sinh năm 1986
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên Seoul
Nam diễn viên truyền hình Hàn Quốc
Cựu sinh viên Học viện Nghệ thuật Seoul


title: Ercheia kebeae

text:
Ercheia kebeae là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ercheia


title: Rymanów-Zdrój

text:
Rymanów-Zdrój  là một ngôi làng và một khu nghỉ dưỡng ở miền nam Ba Lan, ở Subcarpathian Voivodeship, thuộc quận Krosno.

Vị trí
Rymanów-Zdrój nằm 4 km về phía nam của thị trấn Rymanów, trong thung lũng sông Tabor được bao quanh bởi những ngọn núi thấp. Nó nằm ở trung tâm của Doły (hố) và độ cao trung bình của nó là 430 mét so với mực nước biển, mặc dù có một số ngọn đồi nằm trong giới hạn của thành phố.

Lịch sử
Nguồn nước khoáng được phát hiện vào năm 1876. Sự nổi tiếng của khu nghỉ dưỡng gần đó là Iwonicz Zdrój đã khiến các chủ sở hữu của khu Rymanów , Anna và Stanisław Potocki tìm kiếm những con suối tương tự trong thung lũng. Một nhà hóa học, Tytus Sławik, người đã ở cùng với họ, đã phân tích nước từ suối và tìm thấy nồng độ iod và sắt trong nước cao. Năm 1877, giáo sư Wesselshy, một nhà hóa học người Viên, đã xác nhận phân tích ban đầu. Không lâu sau, những ngôi nhà đầu tiên được xây dựng và lắp đặt đường ống để mang nước từ suối đến.

Năm 1882, khu nghỉ dưỡng mới nhận được huy chương bạc tại một triển lãm ở Cracow. Từ lúc đó khu nghỉ dưỡng mở rộng nhanh chóng. Một nhà điều dưỡng trẻ em được xây dựng vào năm 1885 và một khu nghỉ dưỡng vào năm 1885. Khu nghỉ mát trở nên nổi tiếng với tầng lớp trung lưu đang lên của Lwów, thủ phủ của tỉnh Galicia ở Áo chiếm Ba Lan. Nhiều biệt thự riêng, trang trí công phu đã được xây dựng.

Trong Thế chiến I, quân lính đã di chuyển qua Rymanów  ba lần và khu nghỉ dưỡng  bị thiệt hại nặng nề. Nó đã được khôi phục và mở cửa trở lại vào năm 1926 và nhiều biệt thự và công trình mới được xây dựng. Vào cuối những năm 1930, có tới 5.000 người ghé thăm khu nghỉ dưỡng hàng năm.

Trong thời kỳ Chiến tranh thế giới thứ hai, khu nghỉ dưỡng gần như bị phá hủy hoàn toàn. Sau chiến tranh, nó được xây dựng lại như một nhà điều dưỡng trẻ em. Năm 1965, một nhà điều dưỡng mới được xây dựng cho người lớn với 120 giường. Năm 1980, một nhà máy được xây dựng để đóng chai nước và nước ngọt. Năm 1986, nhân kỷ niệm 120 năm thành lập ban đầu, khu nghỉ dưỡng đã thành lập một cộng đồng riêng Rymanów Zdrój trong phạm vi 1525 ha. (4060 mẫu Anh). Một lần nữa nó trở thành một khu nghỉ mát. Có một số lối mòn đi bộ đường dài được đánh dấu dẫn vào những ngọn núi xung quanh

Du khách nổi tiếng
Trong những năm trước 1914, và cả 1926-1939, Rymanów Zdrój được nhiều người nổi tiếng lui tới, bao gồm:

 Hoàng tử Albrecht - chú của Hoàng đế Franz Joseph,
 Stanisław Wyspiański - nhà thơ,
 Ludomir Różycki - nhà soạn nhạc,
 Kazimierz Przerwa-Tetmajer - nhà thơ và nhà văn,
 Mieczysław Fogg - ca sĩ biểu diễn tại đây vào những năm 1930

Những con đường mòn đi bộ đường dài

 Tuyến đi bộ châu Âu E8
 Prešov - Miháľov - Kurimka - Dukla - Iwonicz-Zdrój - Rymanów-Zdrój - Pulawy - Tokarnia (778 m) - Kamień (717 m) - Komańcza - Cisna - Ustrzyki Gorne - Tarnica - Wołosate.

Xem thêm

 Rymanów
 Thị trấn spa
 Tông đồ của emkowszczyzna

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Khu nghỉ dưỡng spa Ba Lan
 Trang web của Rymanow Zdroj
 Rymanów

Khu nghỉ dưỡng ở Ba Lan
Làng ở Ba Lan


title: Testosterone propionate

text:
Testosterone propionate, được bán dưới tên thương hiệu Testoviron trong số những loại khác, là một loại thuốc androgen và đồng hóa steroid (AAS) được sử dụng chủ yếu trong điều trị nồng độ testosterone thấp ở nam giới. Nó cũng đã được sử dụng để điều trị ung thư vú ở phụ nữ. Nó được tiêm bằng cách tiêm bắp thường cứ hai đến ba ngày một lần.

Tác dụng phụ của testosterone propionate bao gồm các triệu chứng nam tính như mụn trứng cá, tăng trưởng tóc, thay đổi giọng nói và tăng ham muốn tình dục. Thuốc là một steroid tổng hợp androgen và đồng hóa và do đó là chất chủ vận của thụ thể androgen (AR), mục tiêu sinh học của androgen như testosterone và dihydrotestosterone (DHT). Nó có tác dụng androgen mạnh và tác dụng đồng hóa vừa phải, giúp ích cho việc sản xuất nam tính và phù hợp với liệu pháp thay thế androgen. Testosterone propionate là một ester testosterone và là một tiền chất tương đối ngắn của testosterone trong cơ thể. Bởi vì điều này, nó được coi là một dạng testosterone tự nhiên và sinh học.

Testosterone propionate được phát hiện vào năm 1936 và được giới thiệu sử dụng trong y tế vào năm 1937. Nó là ester testosterone đầu tiên được bán trên thị trường và là dạng testosterone chính được sử dụng trong y học cho đến khoảng năm 1960. Sự ra đời của các este testosterone tác dụng dài hơn như testosterone enanthate, testosterone cypionate và testosterone undecanoate bắt đầu từ những năm 1950 dẫn đến việc testosterone propionate chủ yếu được thay thế. Như vậy, nó hiếm khi được sử dụng ngày nay. Ngoài việc sử dụng trong y tế, testosterone propionate được sử dụng để cải thiện vóc dáng và hiệu suất. Thuốc là một chất được kiểm soát ở nhiều quốc gia và vì vậy sử dụng phi y tế nói chung là bất hợp pháp.

Sử dụng trong y tế
Testosterone propionate được sử dụng chủ yếu trong liệu pháp thay thế androgen. Nó được phê duyệt đặc biệt để điều trị chứng suy sinh dục ở nam giới, ung thư vú, ham muốn tình dục thấp, dậy thì muộn ở trẻ trai và các triệu chứng mãn kinh.

Các dạng có sẵn
Testosterone propionate thường được cung cấp dưới dạng dung dịch dầu để sử dụng bằng cách tiêm bắp. Nó cũng có sẵn trước đây là 30 mg hoặc 50 mg huyền phù nước. Viên nén Buccal của testosterone propionate trước đây cũng có sẵn.

Tác dụng phụ
Tác dụng phụ của testosterone propionate bao gồm virilization trong số những người khác.

Dược lý

Dược lực học

Testosterone propionate là một tiền chất của testosterone và là một androgen và đồng hóa steroid androgenic (AAS). Đó là, nó là một chất chủ vận của thụ thể androgen (AR).

Dược động học
Testosterone propionate được dùng trong dầu thông qua tiêm bắp. Thời gian bán hủy tương đối ngắn và thời gian cư trú trung bình tương ứng là 2 ngày và 4 ngày. Như vậy, nó có thời gian hành động ngắn và phải được thực hiện hai đến ba lần mỗi tuần.

Hóa học
Testosterone propionate, hoặc testosterone 17β-propanoate, là một steroid androstane tổng hợp và là một dẫn xuất của testosterone. Nó là một este androgen; Cụ thể, nó là C17β propionate (propanoate) este của testosterone.

Lịch sử
Este testosterone được tổng hợp lần đầu tiên vào năm 1936 và được phát hiện là có hiệu lực cải thiện đáng kể so với testosterone. Trong số các este được tổng hợp, testosterone propionate là mạnh nhất và vì lý do này, đã được chọn để phát triển hơn nữa, sau đó được bán trên thị trường. Testosterone propionate được giới thiệu vào năm 1937 bởi Schering AG ở Đức dưới tên thương hiệu Testoviron. Nó là ester đầu tiên của testosterone được giới thiệu, và là dạng testosterone chính được sử dụng y tế trước năm 1960. Vào những năm 1950, các este testosterone tác dụng dài hơn như testosterone enanthate và testosterone cypionate đã được giới thiệu và thay thế testosterone propionate. Mặc dù ngày nay hiếm khi được sử dụng do thời gian ngắn, testosterone propionate vẫn có sẵn về mặt y tế.

Xã hội và văn hoá

Tên gốc
Testosterone propionate là tên chung của thuốc và  và  của nó. Nó cũng đã được gọi là testosterone propanoate hoặc propionyltestosterone.

Tên biệt dược
Testosterone propionate đang hoặc đã được bán trên thị trường dưới nhiều tên biệt dược, bao gồm, trong số nhiều loại khác:

 Agrovirin
 Andronate
 Andrusol-P
 Anertan
 Masenate
 Neo-Hombreol
 Oreton
 Perandren
 Synandrol
 Testoviron

Tính khả dụng
Testosterone propionate dường như không còn có sẵn ở Hoa Kỳ.

Tình trạng pháp lý
Testosterone propionate, cùng với AAS khác, là chất được kiểm soát theo lịch III ở Hoa Kỳ theo Đạo luật về các chất bị kiểm soát và là chất được kiểm soát theo lịch IV ở Canada theo Đạo luật về Thuốc và Chất được Kiểm soát.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Keton


title: Collegium Civitas

text:
Collegium Civitas là một trường đại học ở Warsaw, thủ đô của Ba Lan. Nó được thành lập dưới sự bảo trợ của năm Viện thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan vào năm 1997 và đã dựa rất nhiều vào truyền thống giảng dạy và nghiên cứu của các tổ chức nổi tiếng này. Nó mở ra cho những phát minh mới trong giáo dục đại học: phương pháp liên ngành, quan hệ giảng viên-sinh viên gần gũi hơn, chương trình du học, thực tập, và khuyến khích và giám sát các dự án nghiên cứu cá nhân của sinh viên.

Trường đại học chính thức có quyền cấp bằng thạc sĩ và cử nhân về Quan hệ quốc tế, Khoa học chính trị và Xã hội học. Gần đây, nó cũng đã nhận được quyền cấp bằng tiến sĩ chuyên ngành Xã hội học.

Giảng viên đáng chú ý

 Wojciech Roszkowski
 Jacek Saryusz-Wolski
 Edmund Wnuk-Lipiński
 Krzysztof Zanussi
 Bronisław Komorowski
 Rafał Trzaskowski
 Jacek Żakowski

Vị trí
Trường nằm ở trung tâm Warsaw, trong Cung điện Văn hóa và Khoa học.

Các chương trình bằng tiếng Anh

 Cử nhân 3 năm về Quan hệ quốc tế
 Cử nhân 3 năm về Khoa học Chính trị
 Thạc sĩ Quan hệ quốc tế 2 năm
 Thạc sĩ 2 năm về Khoa học Chính trị
 Cử nhân 3 năm về Nghiên cứu Hoa Kỳ
 Tiến sĩ xã hội học

Các chương trình bằng tiếng Ba Lan

 Cử nhân 3 năm về Quan hệ quốc tế
 Cử nhân 3 năm về Khoa học Chính trị
 Cử nhân Xã hội học 3 năm
 Thạc sĩ Quan hệ quốc tế 2 năm
 Thạc sĩ 2 năm về Khoa học Chính trị
 Thạc sĩ Xã hội học 2 năm
 Tiến sĩ Xã hội học
 Tiến sĩ Quan hệ quốc tế 4 năm (được cung cấp bởi Collegium civitas và Viện nghiên cứu chính trị tại Viện hàn lâm khoa học Ba Lan)
 Tiến sĩ 4 năm về ngôn ngữ và văn học Slavonic (được cung cấp bởi Collegium Civilitas và Viện Ngôn ngữ Slavonic tại Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chủ của Collegium Civilitas
 Các chương trình bằng tiếng Anh
 Tuyển sinh

Trường đại học và cao đẳng Ba Lan


title: Alexandru Radu (cầu thủ bóng đá, sinh 1982)

text:
Alexandru Radu (sinh ngày 7 tháng 9 năm 1982) là một cầu thủ bóng đá người România thi đấu cho Sportul Snagov ở vị trí tiền vệ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1982
Nhân vật còn sống
Nhân vật thể thao từ Bucharest
Cầu thủ bóng đá România
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá CS Concordia Chiajna
Cầu thủ bóng đá CS Sportul Snagov
Cầu thủ bóng đá Liga I
Cầu thủ bóng đá Liga II


title: Sân bay Gorno-Altaysk

text:
Sân bay Gorno-Altaysk  là một sân bay ở Nga, cách thị trấn Gorno-Altaysk 9 km về phía tây. Vào năm 2019, sân bay phục vụ 102.338 hành khách.

Lịch sử
Năm 2011, một nhà ga và đường băng mới tại Gorno-Altaysk đã được xây dựng để tiếp nhận các máy bay lớn. Chúng được thử nghiệm bởi một chiếc Airbus A319 đang bay đến Novosibirsk.

Hãng hàng không và điểm đến

Xem thêm

 Danh sách các sân bay Nga

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official website
 http://www.air-altai.ru/

Sân bay Liên Xô
Sân bay Cộng hòa Altai
Gorno-Altaysk