title: Neisseria gonorrhoeae

text:
Vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae còn được gọi là Gonococcus (hiếm có), hoặc Gonococci (đa phần) là một loài vi khuẩn Gram âm Diplococci được phân lập bởi Albert Neisser vào năm 1879. Nó gây ra bệnh nhiễm trùng qua đường quan hệ tình dục như bệnh lậu  cũng như khác các dạng bệnh lậu cầu bao gồm bệnh lậu cầu lan tỏa, viêm khớp nhiễm trùng và bệnh lậu cầu mắt lậu cầu.

Nó là oxidase dương tính và hiếu khí, và nó tồn tại trong bạch cầu trung tính. Nuôi cấy nó đòi hỏi phải bổ sung Carbon Dioxide và nhiều thạch máu (môi trường thạch máu) với các chất chống vi trùng khác nhau (Thayer-Martin). Nó thể hiện sự biến đổi kháng nguyên thông qua tái hợp Protein Pili và Protein bề mặt tương tác với hệ thống miễn dịch.

Lây truyền qua đường tình dục có thể thông qua quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn hoặc miệng. Lây truyền qua đường tình dục có thể được ngăn chặn thông qua việc sử dụng các vật dụng bảo vệ. Lây truyền chu sinh có thể xảy ra trong khi sinh, và có thể được ngăn ngừa bằng cách điều trị bằng kháng sinh của người mẹ trước khi sinh và bôi gel kháng sinh lên mắt của trẻ sơ sinh. Sau một đợt nhiễm lậu cầu, người nhiễm bệnh không phát triển khả năng miễn dịch với các bệnh nhiễm trùng trong tương lai. Tái nhiễm có thể là do khả năng của N.gonorrhoeae để tránh hệ thống miễn dịch bằng cách thay đổi các Protein bề mặt của nó.

N.gonorrhoeae có thể gây nhiễm trùng bộ phận sinh dục, cổ họng và mắt. Nhiễm trùng thường không thấy triệu chứng ở nam và nữ. Nhiễm trùng không được điều trị có thể lan sang phần còn lại của cơ thể (nhiễm lậu lan tỏa), đặc biệt là các khớp (viêm khớp nhiễm trùng). Nhiễm trùng không được điều trị ở phụ nữ có thể gây ra bệnh viêm vùng chậu và có thể vô sinh do sẹo gây ra. Chẩn đoán thông qua nuôi cấy, nhuộm Gram hoặc xét nghiệm phản ứng chuỗi Polymerase của mẫu nước tiểu, tăm niệu đạo hoặc tăm bông cổ tử cung. Chlamydia đồng thử nghiệm và xét nghiệm cho các STI khác được khuyến nghị do tỷ lệ đồng nhiễm cao.

Vi sinh vật
Các loài Neisseria là loài cầu trùng Gram âm khó tính, cần bổ sung chất dinh dưỡng để phát triển trong môi trường nuôi cấy. Neisseria spp. là nội bào và thường xuất hiện theo cặp (telococci), giống như hình dạng của hạt cà phê. Nesseria không hình thành bào tử, có khả năng di chuyển bằng cách sử dụng chuyển động co giật và một ống khí bắt buộc (cần oxy để phát triển). Trong số 11 loài Neisseria lây nhiễm cho con người thì chỉ có hai loài là mầm bệnh. N.gonorrhoeae là tác nhân gây bệnh lậu và N. meningitidis là một trong những nguyên nhân gây viêm màng não do vi khuẩn.

Văn hóa và nhận dạng
nhỏ|Môi trường thạch Thayer-Martin được chọn lọc để phát triển các loài  Neisseria . Cần thử nghiệm thêm (oxidase, nhuộm Gram, sử dụng carbohydrate) để phân biệt N.gonorrhoeae từ N. meningitidis

nhỏ|Việc sử dụng carbohydrate của Neisseria gonorrhoeae: N.gonorrhoeae sẽ oxy hóa glucose, không phải maltose, sucrose, hoặc lactose; N. meningitidis lên men glucose và maltose.

N.gonorrhoeae thường được phân lập trên môi trường thạch Thayer-Martin (hoặc VPN) trong môi trường được làm giàu với 3 - 7% carbon dioxide. Agar Thayer-Martin là một đĩa thạch sô cô la (agar máu nóng) có chứa chất dinh dưỡng và chất chống vi trùng (vancomycin, colistin, nystatin, và trimethoprim). Chế phẩm agar này tạo điều kiện cho sự phát triển của các loài Neisseria đồng thời ức chế sự phát triển của vi khuẩn và nấm gây ô nhiễm. Martin Lewis và New York City agar là các loại agar sô cô la chọn lọc khác thường được sử dụng cho sự phát triển của Neisseria. N.gonorrhoeae là oxyase dương tính (sở hữu cytochrom c oxyase) và catalase dương tính (có thể chuyển đổi hydro peroxide thành oxy). Khi được ủ với carbohydrate lactose, maltose, sucrose và glucose, N.gonorrhoeae sẽ oxy hóa chỉ glucose.

Các phân tử bề mặt
Trên bề mặt của N.gonorrhoeae giống như Pili giống như lông, Protein bề mặt với các chức năng khác nhau và các loại đường gọi là lipooligosacarit. Pili trung gian tuân thủ, di chuyển và trao đổi DNA. Các Protein Opa tương tác với hệ thống miễn dịch, cũng như các porins. Lipooligosacarit (LOS) là một nội độc tố gây ra phản ứng miễn dịch. Tất cả đều là kháng nguyên và tất cả các biến thể kháng nguyên trưng bày (xem bên dưới). Các Pili thể hiện sự thay đổi nhất. Pili, Protein Opa, Porins và thậm chí LOS có cơ chế ức chế phản ứng miễn dịch, làm cho nhiễm trùng không triệu chứng có thể xảy ra.

Các sợi Protein polymer động được gọi là Pili loại IV cho phép N.gonorrhoeae bám dính và di chuyển dọc theo các bề mặt. Để xâm nhập vào vật chủ, vi khuẩn sử dụng Pili để bám dính và xâm nhập vào bề mặt niêm mạc. Pili là một yếu tố độc lực cần thiết cho N.gonorrhoeae; không có chúng, vi khuẩn không thể gây nhiễm trùng. Để di chuyển, các vi khuẩn riêng lẻ sử dụng Pili của chúng giống như một cái móc vật lộn: đầu tiên, chúng được mở rộng từ bề mặt tế bào và gắn vào đế. Sau đó rút lại pilus kéo tế bào về phía trước. Chuyển động kết quả được gọi là chuyển động co giật. N.gonorrhoeae có thể kéo trọng lượng gấp 100.000 lần trọng lượng của chính nó và Pili được sử dụng để làm như vậy là một trong những động cơ sinh học mạnh nhất được biết đến cho đến nay, tạo ra một nanonewton. Các Protein PilF và PilT ATPase chịu trách nhiệm cung cấp năng lượng cho việc mở rộng và rút lại của pilus loại IV, tương ứng. Các chức năng kết dính của pilus gonococcal đóng một vai trò trong tập hợp vi khuẩn và hình thành màng sinh học.
nhỏ|Hình minh họa này mô tả một vết Gram của dịch tiết niệu đạo cho thấy các loại vi khuẩn Gram âm nội bào điển hình và các vi khuẩn Gram âm ngoại bào màng phổi, chẩn đoán viêm niệu đạo do lậu cầu.

Các Protein bề mặt được gọi là Protein Opa có thể được sử dụng để liên kết với các thụ thể trên các tế bào miễn dịch và ngăn chặn phản ứng miễn dịch. Ít nhất 12 Protein Opa đã được biết đến và nhiều hoán vị của Protein bề mặt khiến việc nhận ra N.gonorrhoeae và việc bảo vệ các tế bào miễn dịch trở nên khó khăn hơn.

Lipooligosacarit (LOS) là phiên bản trọng lượng thấp của lipopolysacarit có trên bề mặt của hầu hết các vi khuẩn gram âm khác. Nó là một chuỗi bên đường (sacarit) gắn với lipid A (như "lipo-") ở màng ngoài bao phủ thành tế bào của vi khuẩn. Rễ "oligo" đề cập đến thực tế rằng nó là một vài loại đường ngắn hơn so với lipopolysacarit điển hình. Là một nội độc tố, LOS gây viêm. Sự lột xác LOS của vi khuẩn là nguyên nhân gây thương tích cục bộ, ví dụ, bệnh viêm vùng chậu. Mặc dù chức năng chính của nó là nội độc tố, LOS có thể ngụy trang bằng axit sialic chủ và ngăn chặn sự bắt đầu của dòng bổ sung.

Biến thể kháng nguyên
N.gonorrhoeae tránh hệ thống miễn dịch thông qua một quá trình gọi là biến thể kháng nguyên. Quá trình này cho phép N.gonorrhoeae tái tổ hợp các gen của nó và thay đổi các yếu tố quyết định kháng nguyên (vị trí nơi các kháng thể liên kết), như Pili loại IV, tô điểm cho bề mặt của nó. Nói một cách đơn giản, thành phần hóa học của các phân tử bị thay đổi do sự thay đổi ở cấp độ di truyền. N.gonorrhoeae có thể thay đổi thành phần của Pili và LOS của nó; trong số này, Pili thể hiện sự biến đổi kháng nguyên nhất do sự sắp xếp lại nhiễm sắc thể. Các Pilsgen là một ví dụ về khả năng này để sắp xếp lại như sự kết hợp của nó với đống gen được dự kiến sản xuất hơn 100 biến thể của các Protein cọc. Những thay đổi này cho phép điều chỉnh sự khác biệt trong môi trường địa phương tại vị trí nhiễm trùng, trốn tránh sự công nhận của các kháng thể được nhắm mục tiêu và góp phần vào việc thiếu một loại vắc-xin hiệu quả.

Ngoài khả năng sắp xếp lại các gen mà nó đã có, nó cũng có khả năng tự nhiên để có được DNA mới (thông qua plasmid), thông qua pilus loại IV, cụ thể là Protein Pil Q và Pil T. Các quá trình này cho phép N.gonorrhoeae để thu nhận / lan truyền các gen mới, ngụy trang với các Protein bề mặt khác nhau và ngăn chặn sự phát triển của bộ nhớ miễn dịch - một khả năng dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh và cũng cản trở sự phát triển của vắc-xin.

Biến thể giai đoạn
Biến đổi giai đoạn tương tự như biến đổi kháng nguyên, nhưng thay vì thay đổi ở cấp độ gen làm thay đổi thành phần của các phân tử, những thay đổi di truyền này dẫn đến việc bật hoặc tắt gen. Sự biến đổi giai đoạn thường phát sinh từ một khung hình trong gen biểu hiện. Opacity, hay Opa, Protein của N.gonorrhoeae phụ thuộc hoàn toàn vào sự biến đổi giai đoạn. Mỗi khi vi khuẩn sao chép, chúng có thể bật hoặc tắt nhiều Protein Opa thông qua việc ghép nối bị trượt. Đó là, vi khuẩn giới thiệu các đột biến khung hình mang gen vào hoặc ra khỏi khung. Kết quả là các gen Opa khác nhau được dịch mỗi lần. Pili được biến đổi bởi biến thể kháng nguyên, nhưng cũng biến đổi giai đoạn.

Sự tồn tại của Gonococci
Sau khi Gonococci xâm chiếm và chuyển hóa tế bào biểu mô của vật chủ, chúng rơi xuống vùng dưới niêm mạc, nơi bạch cầu trung tính nhanh chóng tiêu thụ chúng. Các Protein Pili và Opa trên bề mặt có thể can thiệp vào quá trình thực bào, nhưng hầu hết các Gonococci kết thúc trong bạch cầu trung tính. Các chất tiết ra từ các cá nhân bị nhiễm có chứa nhiều bạch cầu trung tính với Gonococci ăn vào. Bạch cầu trung tính giải phóng vụ nổ oxy hóa của các loài oxy phản ứng trong cấu trúc tinh thể Phagosome của chúng để tiêu diệt Gonococci. Tuy nhiên, một phần đáng kể của Gonococci có thể chống lại sự tiêu diệt thông qua hoạt động enzym Catalase của chúng  phá vỡ các loại oxy phản ứng và có thể sinh sản trong các phagosome bạch cầu trung tính.

Stohl và Seifert đã chỉ ra rằng Protein RecA của vi khuẩn, làm trung gian sửa chữa tổn thương DNA, đóng một vai trò quan trọng trong sự sống sót của lậu cầu. Michod và cộng sự. đã gợi ý rằng N.gonorrhoeae có thể thay thế DNA bị hư hại trong các Phagosome bạch cầu trung tính bằng DNA từ các Gonococci lân cận. Quá trình trong đó Gonococci người nhận tích hợp DNA từ các Gonococci lân cận vào bộ gen của họ được gọi là biến đổi.
liên kết=Link=Special:FilePath/Neisseria gonorrhoeae Growth on New York City Agar Plate.jpg|thế=|nhỏ|Sự tăng trưởng của N.gonorrhoeae trên môi trường thạch ở thành phố New York, một môi trường chuyên biệt và chọn lọc cho Gonococci

Bộ gen
Bộ gen của một số chủng của N.gonorrhoeae đã được giải liên tục. Hầu hết trong số chúng có kích thước khoảng 2,1 Mb và mã hóa từ 2.100 đến 2.600 Protein (mặc dù hầu hết dường như nằm trong phạm vi thấp hơn). Ví dụ, chủng NCCP11945 bao gồm một nhiễm sắc thể tròn (2.232.025 bp) mã hóa 2.662 khung đọc mở (ORF) và một plasmid (4.153 bp) mã hóa 12 ORF dự đoán. Mật độ mã hóa ước tính trên toàn bộ bộ gen là 87% và hàm lượng G + C trung bình là 52,4%, các giá trị tương tự với chủng FA1090. Bộ gen NCCP11945 mã hóa 54 tRNA và bốn bản sao của các operon 16S-23S-5S rRNA.

Chuyển gen ngang
Năm 2011, các nhà nghiên cứu tại Đại học Northwestern đã tìm thấy bằng chứng về một đoạn DNA của con người trong bộ gen của Neisseria gonorrhoeae, một trong những ví dụ đầu tiên về sự chuyển gen ngang từ người sang vi khuẩn.

Bệnh
Bài chi tiết: Lậu

Các triệu chứng nhiễm trùng của N.gonorrhoeae khác nhau tùy thuộc vào vị trí nhiễm trùng và nhiều bệnh nhiễm trùng không có triệu chứng độc lập với giới tính. Ở nam giới có triệu chứng, triệu chứng chủ yếu của nhiễm trùng niệu sinh dục là viêm niệu đạo - nóng rát khi đi tiểu (khó tiểu), tăng cảm giác muốn đi tiểu và chảy mủ giống như mủ từ dương vật. Chất thải có thể có mùi hôi. Nếu không được điều trị, sẹo niệu đạo có thể dẫn đến khó tiểu. Nhiễm trùng có thể lây lan từ niệu đạo trong dương vật đến các cấu trúc gần đó, bao gồm tinh hoàn (viêm mào tinh hoàn / viêm lan) hoặc đến tuyến tiền liệt (viêm tuyến tiền liệt). Những người đàn ông bị nhiễm bệnh lậu có nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt tăng đáng kể. Ở phụ nữ có triệu chứng, các triệu chứng chính của nhiễm trùng đường sinh dục là tăng tiết dịch âm đạo, nóng rát khi đi tiểu (khó tiểu), tăng cảm giác buồn tiểu, đau khi giao hợp hoặc bất thường kinh nguyệt. Bệnh viêm vùng chậu có kết quả nếu N.gonorrhoeae đi vào phúc mạc vùng chậu (qua cổ tử cung, nội mạc tử cung và ống dẫn trứng). Kết quả là viêm và sẹo của ống dẫn trứng có thể dẫn đến vô sinh và tăng nguy cơ mang thai ngoài tử cung. Bệnh viêm vùng chậu phát triển ở 10 đến 20% phụ nữ bị nhiễm vi khuẩn N.gonorrhoeae. Điều quan trọng cần lưu ý là tùy thuộc vào đường lây truyền, N.gonorrhoeae có thể gây nhiễm trùng cổ họng (viêm họng) hoặc nhiễm trùng hậu môn / trực tràng (viêm ruột).

Trong nhiễm trùng chu sinh, biểu hiện ban đầu là nhiễm trùng mắt (viêm kết mạc ở trẻ sơ sinh hoặc viêm mắt) khi trẻ sơ sinh tiếp xúc với N.gonorrhoeae trong ống sinh. Nhiễm trùng mắt có thể dẫn đến sẹo giác mạc hoặc thủng, cuối cùng dẫn đến mù lòa. Nếu trẻ sơ sinh bị phơi nhiễm trong khi sinh, viêm kết mạc xảy ra trong vòng 2 Lần5 sau khi sinh và nghiêm trọng. Bệnh nhãn cầu, một khi phổ biến ở trẻ sơ sinh, bị ngăn chặn bằng cách áp dụng gel erythromycin (kháng sinh) vào mắt của trẻ sơ sinh.

Nhiễm khuẩn lậu cầu lan tỏa có thể xảy ra khi N.gonorrhoeae xâm nhập vào máu, thường lan đến các khớp và gây phát ban (hội chứng viêm da-viêm khớp). Hội chứng viêm da-viêm khớp dẫn đến đau khớp (viêm khớp), viêm gân (viêm tenosynov) và viêm da không ngứa (không ngứa) không đau. Nhiễm trùng lan rộng và bệnh viêm vùng chậu ở phụ nữ có xu hướng bắt đầu sau khi kinh nguyệt do trào ngược trong chu kỳ, tạo điều kiện cho sự lây lan. Trong một số ít trường hợp, nhiễm trùng lan truyền có thể gây nhiễm trùng màng não và tủy sống (viêm màng não) hoặc nhiễm trùng van tim (viêm nội tâm mạc).

Truyền
N.gonorrhoeae có thể lây truyền qua quan hệ tình dục qua đường âm đạo, đường miệng hoặc hậu môn; lây truyền phi giới tính là không có khả năng trong nhiễm trùng người lớn. Nó cũng có thể được truyền cho trẻ sơ sinh trong khi đi qua đường sinh nếu người mẹ bị nhiễm trùng đường sinh dục không được điều trị. Với tỷ lệ nhiễm trùng không thấy triệu chứng cao, tất cả phụ nữ mang thai nên được kiểm tra nhiễm trùng lậu.

Theo truyền thống, vi khuẩn được cho là di chuyển gắn liền với tinh trùng, nhưng giả thuyết này không giải thích được bệnh lây truyền từ nữ sang nam. Một nghiên cứu gần đây cho thấy thay vì "lướt" trên tinh trùng đang ngọ nguậy, vi khuẩn N.gonorrhoeae sử dụng Pili để neo vào Protein trong tinh trùng và di chuyển qua chất lỏng coital.

Nhiễm trùng
Đối với N.gonorrhoeae, bước đầu tiên sau khi truyền thành công là tuân thủ các tế bào biểu mô được tìm thấy tại vị trí niêm mạc bị nhiễm trùng. Vi khuẩn dựa vào Pili loại IV gắn và rút lại, kéo N.gonorrhoeae về phía màng biểu mô nơi các Protein bề mặt của nó, như Protein mờ đục, có thể tương tác trực tiếp. Sau khi tuân thủ, N.gonorrhoeae tự sao chép và hình thành các vi khuẩn. Trong khi thực dân hóa, N.gonorrhoeae có khả năng chuyển hóa qua hàng rào biểu mô và di chuyển vào máu. Trong quá trình tăng trưởng và khuẩn lạc, N.gonorrhoeae kích thích giải phóng các Cytokine và Chemokine từ các tế bào miễn dịch của vật chủ bị viêm. Những phân tử gây viêm này dẫn đến việc tuyển dụng đại thực bào và bạch cầu trung tính. Những tế bào thực bào này thường tiếp nhận mầm bệnh ngoại lai và tiêu diệt chúng, nhưng N.gonorrhoeae đã phát triển nhiều cơ chế cho phép nó tồn tại trong các tế bào miễn dịch này và ngăn chặn các nỗ lực loại bỏ.

Phòng ngừa
Việc truyền có thể được giảm bớt bằng cách sử dụng các vật dùng từ cao su (ví dụ như bao cao su hoặc đập nha khoa) trong quan hệ tình dục và bằng cách hạn chế bạn tình. Bao cao su và đập nha khoa cũng nên được sử dụng trong quan hệ tình dục bằng miệng và hậu môn. Chất diệt tinh trùng, bọt âm đạo và thụt rửa không hiệu quả để ngăn ngừa lây truyền.

Điều trị
Phương pháp điều trị hiện tại được CDC khuyến nghị là một liệu pháp kháng sinh kép. Điều này bao gồm tiêm một liều Ceftriaxone (một Cephalosporin thế hệ thứ ba) cùng với Azithromycin dùng đường uống. Azithromycin được ưu tiên sử dụng để điều trị thêm bệnh lậu có thể kháng với Cephalosporin nhưng dễ bị Macrolide. Đối tác tình dục (được CDC định nghĩa là quan hệ tình dục trong vòng 60 ngày qua)  cũng cần được thông báo, kiểm tra và điều trị. Điều quan trọng là nếu các triệu chứng vẫn tồn tại sau khi được điều trị bằng N.gonorrhoeae nhiễm trùng, một đánh giá lại nên được theo đuổi.

Kháng kháng sinh
Kháng kháng sinh trong bệnh lậu đã được ghi nhận bắt đầu từ những năm 1940. Bệnh lậu đã được điều trị bằng Penicillin, nhưng phải tăng dần liều để duy trì hiệu quả. Vào những năm 1970, bệnh lậu kháng Penicillin và Tetracycline đã xuất hiện ở khu vực Thái Bình Dương. Những chủng kháng thuốc này sau đó lan sang Hawaii, California, phần còn lại của Hoa Kỳ và Châu Âu. Fluoroquinolones là tuyến phòng thủ tiếp theo, nhưng cũng sớm xuất hiện tình trạng kháng thuốc kháng sinh này. Kể từ năm 2007, điều trị tiêu chuẩn đã được điều trị bằng cephalosporin thế hệ thứ ba, chẳng hạn như ceftriaxone, được coi là "tuyến phòng thủ cuối cùng" của chúng tôi.

Gần đây, một chủng lậu kháng Ceftriaxone cấp độ cao có tên H041 đã được phát hiện tại Nhật Bản. Các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm cho thấy nó có khả năng kháng với nồng độ cao của Ceftriaxone, cũng như hầu hết các loại kháng sinh khác được thử nghiệm. Trong N.gonorrhoeae, các gen tồn tại có khả năng kháng mọi loại kháng sinh đơn lẻ được sử dụng để chữa bệnh lậu, nhưng cho đến nay chúng không cùng tồn tại trong một loại bệnh lậu cầu. Tuy nhiên, do N.gonorrhoeae ái lực cao của chuyển gen ngang, bệnh lậu kháng kháng sinh được coi là một mối đe dọa sức khỏe cộng đồng mới nổi.

Kháng huyết thanh
Là một vi khuẩn Gram âm, N.gonorrhoeae yêu cầu các cơ chế bảo vệ để tự bảo vệ chống lại hệ thống bổ sung có thành phần được tìm thấy với huyết thanh người. Có ba con đường khác nhau kích hoạt hệ thống này, tuy nhiên, tất cả chúng đều dẫn đến việc kích hoạt Protein bổ sung (C3). Một phần cắt của Protein này, C3a được lắng đọng trên bề mặt gây bệnh. N.gonorrhoeae có một số cơ chế để tránh hành động này. Nhìn chung, các cơ chế này được gọi là kháng huyết thanh.

Lịch sử

Tên nguồn gốc
Neisseria gonnorhoeae được đặt tên cho Albert Neisser, người bị cô lập nó như là tác nhân gây bệnh của bệnh lậu bệnh vào năm 1878. Galen (130 AD) đặt ra thuật ngữ "lậu" từ Hy Lạp gonos có nghĩa là "hạt giống" và rhoe có nghĩa là "dòng chảy". Do đó, bệnh lậu có nghĩa là "dòng chảy của hạt giống", một mô tả đề cập đến việc tiết ra dương vật màu trắng, được coi là tinh dịch, được thấy trong nhiễm trùng nam.

Khám phá
Năm 1878, Albert Neisser đã phân lập và hình dung được vi khuẩn N.gonorrhoeae trong các mẫu mủ của 35 người đàn ông và phụ nữ với các triệu chứng kinh điển của nhiễm trùng đường sinh dục với bệnh lậu - hai người trong số họ cũng bị nhiễm trùng mắt. Năm 1882, Leistikow và Loeffler đã có thể phát triển sinh vật trong nuôi cấy. Sau đó vào năm 1883, Max Bockhart đã chứng minh một cách thuyết phục rằng vi khuẩn được phân lập bởi Albert Neisser là tác nhân gây bệnh được gọi là bệnh lậu bằng cách tiêm vào dương vật của một người đàn ông khỏe mạnh với vi khuẩn. Người đàn ông đã phát triển các triệu chứng kinh điển của bệnh lậu ngày sau đó, đáp ứng các định đề cuối cùng của Koch. Cho đến thời điểm này, các nhà nghiên cứu đã tranh luận liệu giang mai và lậu là biểu hiện của cùng một bệnh hay hai thực thể riêng biệt. Một nhà nghiên cứu thế kỷ 18 như vậy, John Hunter, đã cố gắng giải quyết cuộc tranh luận vào năm 1767  bằng cách tiêm cho một người đàn ông bị mủ lấy từ một bệnh nhân mắc bệnh lậu. Ông đã kết luận sai lầm rằng cả giang mai và lậu thực sự là cùng một bệnh khi người đàn ông phát triển phát ban màu đồng là kinh điển của bệnh giang mai. Mặc dù nhiều nguồn tin nhắc lại rằng Hunter tự tiêm cho mình, những người khác đã lập luận rằng thực tế đó là một người đàn ông khác. Sau thí nghiệm của Hunter, các nhà khoa học khác đã tìm cách bác bỏ kết luận của ông bằng cách tiêm cho các bác sĩ nam, sinh viên y khoa khác, và những người đàn ông bị giam giữ với mủ lậu, tất cả đều phát triển việc đốt và thải bệnh lậu. Một nhà nghiên cứu, Ricord, đã chủ động thực hiện 667 lần tiêm mủ bệnh lậu cho bệnh nhân của một bệnh viện tâm thần, không có trường hợp nào mắc bệnh giang mai. Đáng chú ý, sự ra đời của Penicillin vào những năm 1940 đã tạo ra phương pháp điều trị hiệu quả cho bệnh lậu.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Todar, Kenneth. "Neisseriae gây bệnh: Lậu, Nhãn khoa sơ sinh và Viêm màng não do não mô cầu". Todar's Online Textbook of Bacteriology.
 Bệnh lậu at eMedicine
 "Neisseria gonorrhoeae". NCBI Taxonomy Browser. 485.
 Loại chủng Neisseria gonorrhoeae tại BacDive - Cơ sở dữ liệu đa dạng vi khuẩn

Vi khuẩn Gram âm


title: Apamea roedereri

text:
Apamea roedereri là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Apamea
Động vật Madagascar


title: Ulolonche dilecta

text:
Ulolonche dilecta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ulolonche


title: Câu lạc bộ anime

text:
Câu lạc bộ anime (Nhật: アニメクラブ, Anh: Anime Club) là một mô hình tổ chức có tính chất giao lưu gặp mặt để thảo luận, trình chiếu và quảng bá anime trong một cộng đồng cục bộ; có thể tập trung vào mở rộng những am hiểu về văn hóa Nhật Bản. Số lượng câu lạc bộ anime được thành lập đang tăng dần tại nhiều trường đại học và trường trung học. Những cá nhân tổ chức sự kiện có thể sử dụng các khoảng không gian gặp mặt công khai tại một thư viện hoặc một trung tâm hội nghị của chính phủ. Nhiều cá nhân tham gia câu lạc bộ anime tự coi chính họ như otaku. Mặc dù đa số các cá nhân tham gia câu lạc bộ anime thường khoảng hai mươi tuổi, nhưng tại đó thường không có yêu cầu về độ tuổi. Những người lớn khoảng năm mươi tuổi và sáu mươi tuổi, thanh thiếu niên cũng tham gia.

Quy mô
Viện Công nghệ Massachusetts là nơi có câu lạc bộ anime hình thành đầu tiên tại Hoa Kỳ. Website của câu lạc bộ anime tại đại học Yale có một bảng thuật ngữ dành cho những người hâm mộ anime không biết tiếng Nhật, giải thích cụ thể cách sử dụng của khoảng 100 từ vựng và kính ngữ tiếng Nhật (như yabai (thôi chết), chikusho (đồ khốn), naruhodo (vậy hả/chí lý), daijoubu (ổn mà), dame (không)).

Ngày 10 tháng 10 năm 2010, cục trưởng Cục kiểm duyệt video Malaysia (tương đương Eirin tại Nhật Bản) là Hussain Shafie tuyên bố rằng 'anime Nhật Bản trên DVD nguy hiểm vì bao hàm nhiều yếu tố tiêu cực, sẽ phá tan trái tim trẻ em Malaysia', các thành viên của câu lạc bộ anime tại đại học Taylors và Malacca đã chỉ ra những điểm tốt và nhược điểm của anime. Cosplay đã trở nên phổ biến tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, thành phố Dubai có câu lạc bộ anime Dubai. Anime Nhật Bản đang bùng nổ tại Ấn Độ, lan rộng phong trào thành lập một câu lạc bộ anime. Câu lạc bộ anime Mumbai tại Mumbai được thành lập vào năm 2010 với khoảng mười người tham gia, sau đó tăng lên đến hơn 3.000 người trong khoảng bốn năm. Trong các cuộc gặp mặt hàng tháng, các thành viên vui vẻ hát karaoke bài hát anime và cosplay. Tại Cool Japan Festival ở Mumbai vào tháng 3 năm 2012, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản đã tổ chức các chương trình cosplay và vẽ tranh thủy mặc, origami.

Giám đốc Hiệp hội Đức - Nhật là Masao Oda nói rằng giới trẻ tại Đức đang ngày càng gia tăng quan tâm đến anime Nhật Bản, Berlin có một câu lạc bộ anime với số lượng thành viên lên tới 130.000 người. Tại Trung Quốc, có gần 40 câu lạc bộ anime chỉ tính riêng ở Bắc Kinh, hơn một nửa trong số đó liên quan đến cosplay, hơn 80% cosplay nhân vật anime. Tại hội chợ Manga thế giới lần thứ 12 được tổ chức tại Bắc Kinh vào năm 2011, các câu lạc bộ anime trên khắp Trung Quốc (bao gồm học sinh, sinh viên, nhân viên văn phòng) tổ chức hoạt động cosplay.

Phạm vi hoạt động
Các sự kiện gặp mặt ở câu lạc bộ anime có thể diễn ra trong khoảng thời gian một tuần hoặc một tháng. Ngoài xem anime, câu lạc bộ tiến hành các hoạt động khác như xem AMV, đọc manga, hát karaoke và cosplay. Nhiều câu lạc bộ anime tạo các diễn đàn trực tuyến để khuyến khích hơn nữa sự tương tác trong cộng đồng người hâm mộ, thường nổi bật với một thư viện cho phép các thành viên mượn sách và manga. Những thành viên của một câu lạc bộ anime cũng tham gia các hoạt động tình nguyện và tổ chức sự kiện của các hội chợ anime địa phương.

Tùy thuộc vào phạm vi câu lạc bộ, các hoạt động có thể mở rộng hơn gồm những trò chơi hấp dẫn trên bàn như: shogi, cờ vây, mạt chược. Các hoạt động ngoài trời gồm các cuộc thi nếm rượu sake, đến thăm các sự kiện văn hóa Nhật Bản như hanami hoặc một cuộc thao diễn kendo.

Trình chiếu anime

Các câu lạc bộ anime điển hình thường trình chiếu anime lồng tiếng nguyên gốc tiếng Nhật với phụ đề tiếng Anh. Tùy thuộc vào chính sách của câu lạc bộ, nhiều anime được trình chiếu có thể bắt nguồn từ fansub, phiên bản phụ đề phát hành chính thức hoặc lồng tiếng bản địa.

Các câu lạc bộ quy mô lớn hơn có thể có nhiều phòng xem phim. Một phòng trình chiếu thường có đặc trưng là anime được dịch thuật sang ngôn ngữ bản địa và nhiều phiên bản fansub khác nhau để chọn lựa. Một căn phòng fansub có thể được gọi là căn phòng 'DivX', sau này được gọi phổ biến là giải mã video.

Do một số anime phát sóng dài tập và nội dung theo tập phim, việc sắp xếp thời gian tổ chức các buổi trình chiếu bị gián đoạn và gặp nhiều trở ngại. Một bộ phim anime dài 26 tập sẽ được lựa chọn trình chiếu vào khoảng thời gian nhất định trong một vài tháng.

Những chính sách về tổng thời gian trình chiếu một anime đã không được tuân thủ theo quy định trong một số các nhóm câu lạc anime. Về thời lượng xem, một câu lạc bộ có thể thường xuyên trình chiếu các tập phim của anime truyền hình dài tập, làm mất đi cơ hội thưởng thức một anime khác đáng được chiếu khi đó. Thêm nữa, một thành viên mới trong câu lạc bộ có thể khó khăn theo dõi phim hoặc trở nên thích thú một mạch chuyện mà sự phát triển thực sự chưa diễn ra vì số lượng các tập phim khá lớn.

Triển lãm công cộng
Khi tổ chức cuộc gặp mặt tại một địa điểm công cộng để trình chiếu các anime bản quyền, việc xin cấp phép bằng văn bản từ bên giữ bản quyền trong quốc gia được yêu cầu; điều này được gọi là quyền trình chiếu công cộng hoặc buổi triển lãm hợp pháp. Đại diện cấp phép phân phối anime tại Bắc Mỹ (như Funimation, Bandai Entertainment) đã tổ chức các chương trình để giúp những nội dung thuộc quyền cấp phép của họ được trình chiếu công cộng dễ dàng tại các câu lạc bộ anime.

Xem thêm
 Genshiken - một manga và anime nổi bật với một hội nhóm câu lạc bộ anime.
 Otaku no Video - một anime hài hước về cuộc sống và văn hóa otaku.
Trung tâm cộng đồng - một địa điểm công cộng để các câu lạc bộ anime gặp mặt.
 Mu Epsilon Kappa - Hiệp hội câu lạc bộ anime quốc gia tại Hoa Kỳ.

Chú thích

Hội nhóm
Otaku
Văn hóa người hâm mộ
Thuật ngữ anime và manga
Câu lạc bộ Anime
Anime


title: Trần Bắc Hà

text:
Trần Bắc Hà (19 tháng 8 năm 1956 - 18 tháng 7 năm 2019) từng là Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) (2008-2016) và Tổng Giám đốc BIDV (2003-2007).

Tháng 5 năm 2018, Trần Bắc Hà bị Ủy ban Kiểm tra Trung ương kết luận có những vi phạm rất nghiêm trọng và đến mức phải xem xét, xử lý kỷ luật. Đến tháng 11 thì bị bắt và khởi tố với tội danh Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng. Trần Bắc Hà chết trong trại tạm giam ngày 18 tháng 7 năm 2019.

Xuất thân
Bố của Trần Bắc Hà là Trần Đình Châu (1915-1969) nguyên quán ở xã Ân Thạnh, huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định, tham gia kháng chiến chống Pháp, sau năm 1954 tập kết ra Bắc. Trần Bắc Hà sinh ngày 19 tháng 8 năm 1956 tại tỉnh Hà Tây và từng ở phố Hàng Tre, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Giáo dục
Trần Bắc Hà có bằng Cử nhân Đại học Tài chính Kế toán.

Sự nghiệp
Tháng 2 năm 1981, lúc 25 tuổi, Trần Bắc Hà bắt đầu làm việc ở BIDV.

Sau 10 năm công tác, ngày 1 tháng 7 năm 1991, Trần Bắc Hà được bổ nhiệm làm Giám đốc BIDV Chi nhánh Bình Định. Trước đó ông từng giữ các chức vụ Giám đốc Sở Giao dịch III của BIDV, Giám đốc Công ty Quản lý nợ và Khai thác tài sản BIDV, Giám đốc Công ty Chứng khoán BIDV.

Bắc Hà giữ chức vụ Giám đốc BIDV Chi nhánh Bình Định đến ngày 30 tháng 9 năm 1999.

Từ ngày 1 tháng 10 năm 1999 đến ngày 14 tháng 5 năm 2003, Trần Bắc Hà là Phó Tổng giám đốc BIDV.

Tháng 5 năm 2003, là Ủy viên Hội đồng quản trị BIDV.

Từ ngày 15 tháng 5 năm 2003 đến ngày 31 tháng 12 năm 2007, làm Tổng giám đốc BIDV.

Từ 1/1/2008 đến 20/10/2011, làm Chủ tịch Hội đồng quản trị BIDV.

Từ 21/10/2011 đến 30/04/2012, Trần Bắc Hà là Chủ tịch Hội đồng thành viên BIDV.

Từ 1/5/2012 đến 1 tháng 9 năm 2016: Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam.

Ngày 18/8/2016, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ký Quyết định số 1662/QĐ-NHNN về việc cho Trần Bắc Hà thôi làm Người đại diện phần vốn Nhà nước tại BIDV. Ông đại diện 40% vốn nhà nước (Ngân hàng nhà nước Việt Nam lúc này là cổ đông lớn nhất của BIDV với tỷ lệ sở hữu đạt 95,3%).

Trần Bắc Hà từng là Chủ tịch Hội đồng quản trị các công ty: Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Campuchia (IDDC), Công ty Đầu tư và Phát triển Myanmar (MIDC), Công ty TNHH Hai thành viên Đầu tư phát triển quốc tế (IIDC).

Trần Bắc Hà còn là Chủ tịch Hiệp hội Các nhà đầu tư Việt Nam sang Campuchia (AVIC), sang Lào (AVIL) và sang Myanmar (AVIM).

Sau khi nghỉ hưu, Trần Bắc Hà còn thành lập Công ty Sy Bun Huong (tên theo tiếng Lào) tại bản Kè, huyện Pakse, tỉnh Champasak, Lào.

Tài sản
Tính đến tháng 6 năm 2018, tổng giá trị tài sản của gia đình Trần Bắc Hà tại Lào là gần 15000 tỉ đồng.

Ở Bình Định, vợ chồng Hà có Resort 4 sao tên Hoàng Gia Quy Nhơn ở địa chỉ số 1 Hàn Mặc Tử (phường Ghềnh Ráng, thành phố Quy Nhơn). Resort này được Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai chuyển nhượng cho Công ty CP Hoàng Anh Đất Xanh Quy Nhơn do vợ Hà là Ngô Kim Lan đại diện pháp luật vào trước năm 2010 với giá 135 tỉ đồng.

Vụ bê bối

Tin đồn bị bắt
Tối ngày 21 tháng 2 năm 2013, BIDV đã phát đi thông cáo báo chí bác bỏ tin đồn Trần Bắc Hà, Chủ tịch Hội đồng quản trị BIDV bị bắt. Tin đồn Hà bị bắt khiến thị trường chứng khoán Việt Nam giảm mạnh.

Vụ án Phạm Công Danh
Theo kết quả điều tra bổ sung vụ án Phạm Công Danh thì Bắc Hà đã ký 12 báo cáo đồng ý chủ trương cho 12 công ty của Phạm Công Danh vay vốn.

Liên quan đến những sai phạm trong vụ cho vay 4.700 tỷ đồng đối với 12 công ty liên quan đến vụ án xảy ra tại Ngân hàng Xây dựng, Ủy ban Kiểm tra Trung ương nêu rõ: "Những vi phạm của đồng chí Trần Bắc Hà là rất nghiêm trọng, vi phạm của Ban Thường vụ Đảng ủy BIDV nhiệm kỳ 2010-2015, 2015-2020 và các đồng chí Đoàn Ánh Sáng, Trần Lục Lang là nghiêm trọng, làm ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng và Ngân hàng BIDV, gây bức xúc trong xã hội, đến mức phải xem xét, xử lý kỷ luật". Trần Lục Lang hiện đang giữ chức Phó Tổng Giám đốc BIDV. Ngoài ra, ông còn đang nắm giữ chức vụ Chủ tịch HĐQT Ngân hàng Liên doanh Lào Việt (LVB), Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam (BIC). Ông Đoàn Ánh Sáng, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Tổng Giám đốc BIDV. Trần Lục Lang cùng với Đoàn Ánh Sáng (nguyên Phó tổng giám đốc BIDV) chịu trách nhiệm về những vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ Đảng ủy; cùng chịu trách nhiệm đối với một số khoản cho vay, bảo lãnh, đầu tư, quản lý nợ có vi phạm; chịu trách nhiệm về đề xuất, thẩm định chủ trương cho vay 4.700 tỷ đồng đối với 12 công ty liên quan đến vụ án xảy ra tại Ngân hàng Xây dựng.

Khai trừ ra khỏi Đảng
Ngày 28-6, Ủy ban Kiểm tra trung ương khi xem xét, thi hành kỷ luật Ban Thường vụ Đảng ủy Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV) và các cá nhân liên quan về các vi phạm, khuyết điểm đã quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức khai trừ ra khỏi Đảng đối với Trần Bắc Hà, nguyên bí thư đảng ủy, nguyên chủ tịch hội đồng quản trị.

Bị bắt và khởi tố
Ngày 29/11/2018, Cơ quan Cảnh sát điều tra (Bộ Công an) tống đạt quyết định khởi tố bị can, khám xét, tạm giam với Trần Bắc Hà về tội Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng, theo điều 206 Bộ luật Hình sự 2015.

Phong tỏa tài sản
Tài sản đứng tên cá nhân hay doanh nghiệp ở thành phố Quy Nhơn liên quan đến gia đình ông Hà bị phong tỏa để phục vụ điều tra. Cơ quan cảnh sát điều tra yêu cầu các cơ quan chức năng tỉnh Bình Định cung cấp hồ sơ nhà đất đặt trụ sở các doanh nghiệp liên quan đến Trần Bắc Hà, gồm: Công ty cổ phần du lịch Hoàng Anh Đất Xanh Quy Nhơn, Tập đoàn An Phú và Công ty Đầu tư chăn nuôi Bình Hà. Cả khu resort 4 sao Hoàng Gia do Công ty Hoàng Anh Đất Xanh Quy Nhơn sở hữu cũng bị phong tỏa. Những tài sản vừa nêu vợ ông Hà đã chuyển cho em gái nhưng vẫn bị phong tỏa.

Vụ án Trần Bắc Hà
Cơ quan cảnh sát điều tra (CSĐT) Bộ Công an vừa kết thúc điều tra vụ án "vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng", "lừa đảo chiếm đoạt tài sản", "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản" xảy ra tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV), Công ty CP chăn nuôi Bình Hà, Công ty TNHH thương mại và dịch vụ Trung Dũng; chuyển hồ sơ đề nghị Viện KSND tối cao truy tố 12 bị can về các tội danh nêu trên.

Trong thời gian từ năm 2008 đến tháng 9-2016, ông Trần Bắc Hà giữ chức vụ chủ tịch HĐQT BIDV, đại diện 40% vốn nhà nước tại BIDV. Năm 2012, BIDV chuyển sang hoạt động dưới hình thức công ty cổ phần. Lợi dụng chức vụ và quyền hạn của mình, ông Hà đã có hàng loạt sai phạm như vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc của BIDV, lấy danh nghĩa BIDV trực tiếp thực hiện các hoạt động xúc tiến đầu tư tại Hà Tĩnh cho công ty "sân sau" do ông Hà sáng lập.

Cụ thể, ông Hà chỉ đạo thành lập 2 công ty gồm: Công ty CP Tập đoàn An Phú (do Trần Duy Tùng - con trai ông Hà - làm chủ) và Công ty CP chăn nuôi Bình Hà (do ông Hà nhờ 3 cá nhân không có năng lực tài chính đứng tên thành lập). Ông Hà đã chỉ đạo phê duyệt cấp tín dụng với các ưu đãi trái quy định của Ngân hàng Nhà nước và BIDV. Trong khi đó, 2 công ty "sân sau" của ông Hà là công ty Bình Hà và Trung Dũng không đủ năng lực tài chính vốn tự có để thực hiện dự án; cũng không đủ điều kiện để cấp tín dụng theo quy định của Ngân hàng Nhà nước và BIDV.

Cơ quan điều tra xác định việc cho vay tiền đã gây thiệt hại cho BIDV hơn 1.500 tỉ đồng. Trong đó khoản cấp tín dụng với Công ty Bình Hà gây thiệt hại hơn 683 tỉ đồng và khoản vay đối với Công ty Trung Dũng gây thiệt hại hơn 864 tỉ đồng.

Qua đời
Ngày 18/7/2019, Trần Bắc Hà được xác nhận đã tử vong khi đang trong thời gian tạm giam chờ điều tra về những sai phạm trong hoạt động ngân hàng tại BIDV. Trần Bắc Hà bị tạm giam ở trại quân đội tại Sóc Sơn và được xác định tử vong với nguyên nhân được cho là bị bệnh. Trần Bắc Hà được đưa vào Bệnh viện Quân y 105 sáng 18 tháng 7 và được xác định "tử vong ngoại viện" (chết trước khi đưa vào bệnh viện). Hà nhiều năm nay có trọng bệnh về gan và từng chữa trị ở nước ngoài.

Gia đình
Trần Bắc Hà có vợ là Ngô Kim Lan. Ngô Kim Lan cho đến cuối năm 2017 là người đại diện pháp luật của Công ty cổ phần Hoàng Anh Đất Xanh Quy Nhơn, thành lập năm 2009, chủ đầu tư Resort Hoàng Gia Quy Nhơn 4 sao.

Trần Bắc Hà và Ngô Kim Lan có hai người con, con gái là Trần Lan Phương và con trai Trần Duy Tùng. Trần Duy Tùng là Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tập đoàn An Phú thành lập năm 2009 với số vốn điều lệ 200 tỷ đồng. Trần Lan Phương là chủ Công ty TNHH xuất nhập khẩu Thiên Hưng thành lập năm 2014, nay có vốn điều lệ 300 tỉ đồng. Ngày 29 tháng 3 năm 2019, Cơ quan Cảnh sát điều tra (C03), Bộ Công an đã khởi tố bị can đối với Trần Duy Tùng để điều tra về hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Tham khảo

Doanh nhân Việt Nam
Người họ Trần tại Việt Nam
Sinh tại Hà Tây
Người Bình Định
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam bị kỉ luật khai trừ
Người chết trong tù
Cựu sinh viên Học viện Tài chính


title: Xestia xanthographa

text:
Xestia xanthographa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Xestia
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1775


title: Pentaboran(11)

text:
Pentaboran(11) là hợp chất vô cơ có công thức hóa học là B5H11. Nó là một hợp chất của bor với hydro ít được biết đến. Pentaboran(9) (B5H9) được nghiên cứu nhiều hơn.

Cấu tạo
Pentaboran(11) có cấu trúc giống như mạng nhện.

Tổng hợp
Giống như nhiều hợp chất bor với hydro khác, pentaboran(11) ban đầu thu được từ quá trình nhiệt phân diboran(6). Quá trình tổng hợp pentaboran(11) nên loại bỏ tạp chất [B4H9]-. Acid Lewis hydro hóa các hợp chất bor với hydro khác để tạo ra B4H8 không ổn định, tiền thân của B5H11:

 [B4H9]− + BBr3 → B4H8 + HBBr3−
 2B4H8 → B5H11 + "B3H5"

Xem thêm

 Borane
 Diboran(4)
 Diboran(6)

Tham khảo

Hợp chất vô cơ
Hóa học vô cơ
Hợp chất bor
Hợp chất hydro


title: Tần Phong (diễn viên)

text:
Tần Phong (giản thể: 秦风, phồn thể: 秦風, sinh ngày 11 tháng 2 năm 1950) là một nam diễn viên gạo cội nổi tiếng của Đài Loan thập niên 70,80. Thuộc thế hệ diễn viên thứ ba, cho đến hiệp tại, Tần Phong đã có hơn 30 năm kinh nghiệm diễn xuất của làng điện ảnh Đài Loan.

Tiểu sử và con đường vào nghề
Tần Phong tên thật là Lưu Bảo Lâm sinh tại Viên Lâm, Chương Hóa (Đài Loan) trong một gia đình quân nhân có bố phục vụ trong quân đội Bành Hồ , trên ông còn có một người chị gái.

Ban đầu ông học chuyên ngành "bệnh lý thực vật", sau vì sinh kế mà đăng ký lớp đào tạo diễn viên của Đài Loan. Theo đó phải ba tháng mới kết thúc khóa học, nhưng chỉ với một tháng rưỡi, Tần Phong đã trở thành nam chính bộ phim truyền hình Phạt trụ. Bộ phim có 60 tập nhưng Tần Phong chỉ quay được một nửa vì khi đó ông được  đạo diễn Liêu Tường Hùng của bộ phim Đại bá tiêm sơn chọn, từ đó chính thức bước chân vào giới điện ảnh Đài Loan.

Sự nghiệp
Ở Đài Loan những năm thập niên 70, sức hấp dẫn của phim điện ảnh lớn hơn nhiều so với những bộ phim truyền hình. Tần Phong kiên trì đi theo con đường "thần tượng", tự nhiên hút fan vô số, trở thành "bạch mã hoàng tử" trong lòng vô số thiếu nữ thời đại đó, rất nhanh dựa vào ba tác phẩm Phong lâm tiểu  vũ, Lời thề, Bạch vân trường tại thiên, Tần Phong liền trở thành diễn viên hạng nhất. Với những tác phẩm của ông như Thành công lĩnh thượng, Vô tự thiên thư càng tạo ra huyền thoại phòng vé hơn trăm triệu. Đóng phim cùng Tần Phong là những nữ diễn viên nổi tiếng như Chân Trân, Lâm Phượng Kiều, Lâm Thanh Hà, Hồ Nhân Mộng, Trương Mẫn, Vương Tư Ý,.... Trước sau ông đã từng hợp tác với 7 thế hệ nữ diễn viên.

Khoảng năm 1985, thị trường điện ảnh Đài Loan thu hẹp mạnh, sản lượng giảm, diễn viên cũng bị mất rất nhiều, một số diễn viên Đài Loan đã chuyển hướng sang Hongkong phát triển như Lâm Thanh Hà, một số khác lại lập gia đình. Tần Phong cũng bắt đầu chuyển sang phim truyền hình, năm 1988 tần phong và bạn bè hợp tác mở một công ty sản xuất và một công ty môi giới, làm ông chủ cũng tiếp tục đóng phim, hơn nữa còn trở thành nghệ sĩ Đài Loan đầu tiên đến đại lục quay phim. Ông đã tham gia một loạt các tác phẩm kinh điển thời bấy giờ như Tình kiếm sơn hà, Giang hồ kỳ hòa, Quan Công võ thánh, Chiến quốc hồng nhan, Nhật nguyệt nhân thần kiếm, Đua kim hoa, Công chúa Trang Cơ,... Không chỉ như vậy, Tần Phong còn giành giải thưởng nam diễn viên xuất sắc nhất của truyền hình Đài Loan lần thứ nhất.

Năm 2000 Tần Phong đã giành được giải thưởng Kim Ưng Trung Quốc cho "diễn viên xuất sắc thế kỷ". Ông là người duy nhất ở Đài Loan giành được giải thưởng này.

Cuộc sống riêng
Tần Phong có một đời sống riêng khá kín tiếng, tuy nhiên ông có một mối nhân duyên với Lâm Phượng Kiều - vợ hiện tại của Thành Long. Thập niên 70, người có cơ hội hợp tác nhiều nhất với Tần Phong là Lâm Phượng Kiều, tổng cộng tất cả có tám lần. Năm 1977, khi hợp tác trong "Lưu Thủy Lạc Hoa Xuân Đi", Tần Phong lần đầu tiên có một màn đối đầu với Lâm Phượng Kiều. Sau đó hai người vẫn trở thành bạn tốt.

Lúc ấy Lâm Phượng Kiều nổi bật vô cùng, cũng là lúc Thành Long theo đuổi mãnh liệt. Trong bộ phim đó Tần Tường Lâm cũng có diễn xuất, vì thế Thành Long lấy cớ nhìn Tần Tường Lâm đi thăm lớp. Tần Phong khi đó thường xuyên hẹn Lâm Phượng Kiều sau khi kết thúc công việc đi uống cà phê, đi dạo phố, nhưng thủy chung không dám thổ lộ với cô. Bởi vì mình còn là người mới trong điện ảnh và truyền hình, mà Lâm Phượng Kiều đã là ngôi sao lớn, mà người theo đuổi bên cạnh cô cũng đều phi thường ưu tú, vì thế Tần Phong không tự tin liền lựa chọn yên lặng rời khỏi, chúc phúc Thành Long cùng Lâm Phượng Kiều đến với nhau.

Về nghệ danh Tần Phong là năm đó đại đạo diễn Trương Triệt đã đặt cho ông. Đạo diễn Trương Triệt chuyên về các bộ phim kiếm hiệp nên đã đưa ra hai cái tên để ông chọn lựa. Một là Tây Môn Linh và thứ hai là Tần Phong. Bản thân ông thấy Tây Môn Linh mang màu sắc võ hiệp khá nồng đậm nên đã lựa chọn cái tên thứ hai là Tần Phong mang màu sắc thi kinh. Và từ đó đến nay ông đã sử dụng nghệ danh này trong hơn 30 năm.

Ngoài ra, Tần Phong luôn nhấn mạnh mình là minh tinh. Theo quan điểm của ông, có sự khác nhau giữa các minh tinh và diễn viên bình thường. Các minh tinh sẽ tỏa sáng khi họ bước ra.

Tác phẩm

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

Hoàng Mai Kịch (Kim Lạc Ngọc Phường) Đài Hoa Thị - 1983

Tham khảo

Nam diễn viên điện ảnh Đài Loan
Nam diễn viên truyền hình Đài Loan
Sinh năm 1950
Nhân vật còn sống


title: Asisat Oshoala

text:
Asisat Lamina Oshoala (sinh ngày 9 tháng 10 năm 1994) là nữ cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Nigeria. Hiện nay, cô đá tiền đạo cho câu lạc bộ FC Barcelona Femení ở giải Primera División. Oshoala là Cầu thủ xuất sắc nhất và Vua phá lưới ở Vòng chung kết U-20 Nữ Thế giới năm 2014.

Sự nghiệp ở câu lạc bộ
Ngày 23 tháng 5 năm 2015, Oshoala gia nhập Liverpool. HLV Matt Beard nhận định cô là "một trong những nữ cầu thủ trẻ xuất sắc nhất thế giới". Dù có tin đồn rằng nhiều đội bóng khác liên hệ, Oshoala cuối cùng vẫn đến chơi cho Liverpool.

Oshoala nghỉ thi đấu hai tháng ở mùa giải 2015 do chấn thương đầu gối. Cuối mùa, Liverpool chỉ xếp ở vị trí thứ bảy trên tổng tám đội bóng. Tháng Giêng năm 2016, đội nữ Arsenal kích hoạt điều khoản giải phóng hợp đồng để mang Oshoala về thi đấu ở Luân Đôn.

Ngày 10 tháng 2 năm 2017, CLB Trung quốc Đại Liên Quyền Kiện chính thức ký hợp đồng với Oshoala.

Cấp đội tuyển quốc gia
Dù rất thành công ở vị trí tiền đạo khi chơi cho các đội tuyển trẻ, khi thi đấu cho đội tuyển quốc gia, Oshoala lại nổi bật với vai trò tiền vệ tấn công. Cô được đồng đội gọi bằng biệt danh "Superzee", theo tên của tiền vệ nổi tiếng người Hà Lan Clarence Seedorf.

Ghi 7 bàn thắng ở giải Giải vô địch bóng đá nữ U-20 thế giới 2014, Oshoala đạt cả hai danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất và Vua phá lưới. Cô cũng là Cầu thủ xuất sắc nhất và ghi bàn nhiều thứ hai tại Giải vô địch bóng đá nữ châu Phi 2014. Năm 2015, BBC bình chọn Oshoala là Nữ cầu thủ của Năm.

Tháng Chín năm 2014, Tổng thống Goodluck Jonathan trao Huân chương Order of the Niger cho Oshoala.

Cuộc sống cá nhân
Oshoala từng vấp phải sự chống đối của cha mẹ, khi cô bỏ học để theo đuổi sự nghiệp bóng đá.

Danh hiệu

Quốc tế

 Nigeria

 Vô địch Cúp bóng đá nữ châu Phi (2): 2014, 2016.
 Hạng nhì Giải vô địch bóng đá nữ U-20 thế giới: 2014

Câu lạc bộ

 Rivers Angels

 Vô địch bóng đá Nữ Nigeria (1): 2014
 Cúp quốc gia Nigeria (2): 2013, 2014

 Arsenal

 FA Women's Cup (1): 2015–16

 Đại Liên Quyền Kiện F. C.

 Vô địch Super League Nữ (1): 2017

Giải thưởng cá nhân

 Aiteo - Nữ cầu thủ xuất sắc nhất Châu Phi 2017
BBC - Nữ cầu thủ của năm: 2015
 Nữ hoàng Sân Cỏ 2014
 Nữ cầu thủ Châu Phi của Năm: 2014, 2016, 2017
 Quả bóng vàng Cúp bóng đá nữ châu Phi 2014
 Chiếc giầy vàng Giải vô địch bóng đá nữ U-20 thế giới 2014
 Quả bóng vàng Giải vô địch bóng đá nữ U-20 thế giới 2014
 Vua phá lưới Giải Super League Nữ Trung Quốc: 2017

Tham khảo

Sinh năm 1994
Nhân vật còn sống
Tín hữu Hồi giáo Nigeria
Tiền đạo bóng đá nữ
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2015
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2019
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2023
Cầu thủ bóng đá nữ Nigeria


title: Phaedrolosaurus

text:
Phaedrolosaurus là một chi khủng long, được Dong mô tả khoa học năm 1973.

Xem thêm

Danh sách khủng long

Chú thích

Khủng long
Phaedrolosaurus
Động vật tuyệt chủng
Động vật được mô tả năm 1973
Khủng long kỷ Phấn Trắng
Khủng long châu Á
Khủng long Chân thú
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Mamerthes croceilinea

text:
Mamerthes croceilinea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mamerthes


title: Anaxita brueckneri

text:
Anaxita brueckneri là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Anaxita


title: Steganiodes mesophaea

text:
Steganiodes mesophaea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Steganiodes


title: Xuất thần

text:
Xuất thần (Religious ecstasy) là một loại trạng thái thay đổi ý thức được đặc trưng bởi sự suy giảm nhận thức ngoại cảnh nhưng sự nhận thức tinh thần và nhận thức tâm linh bên trong lại có sự thăng hoa, thường đi kèm với ảo giác và cảm giác hưng phấn (và đôi khi thể chất thấy sung mãn, phấn chấn). Mặc dù trải nghiệm này thường chỉ trong khoảnh khắc (giống như hiện tượng lên đồng) nhưng đã có những ghi chép về những trải nghiệm như vậy kéo dài vài ngày hoặc thậm chí lâu hơn, và những trải nghiệm về trạng thái xuất thần (tham thiền nhập định) lặp đi lặp lại trong suốt cuộc đời của một người. Theo Sufi giáo thì thuật ngữ này được gọi là wajad và trải nghiệm được gọi là jazbah (jadbah o jedbah) hoặc majzoobiyat. Thuật ngữ này Trong văn học cổ điển Hy Lạp đề cập đến việc loại bỏ tâm trí hoặc cơ thể "khỏi vị trí hoạt động bình thường của nó".

Trong truyền thống của các tôn giáo độc thần thì trạng thái xuất thần thường được gắn kết hoặc được quy về với sự hiệp thông và hiệp nhất với Thiên Chúa. Tuy nhiên, những trải nghiệm như vậy cũng có thể là những trải nghiệm thần bí mang tính cá nhân mà không có ý nghĩa đối với bất kỳ ai ngoài người trải qua chúng. Một số Cơ đốc nhân cho thấy có sức lôi cuốn khi thực hành các trạng thái xuất thần nhập thể và giải thích rằng những trạng thái này là do Chúa Thánh Thần ban cho. Những vũ công múa lửa của Hy Lạp thời cổ đại đôi khi tự nhiên rơi vào trạng thái xuất thần tại các nghi lễ đi trên lửa mang tên Anastenaria diễn ra hàng năm, khi họ tin rằng mình đang được Thánh Constantine (Constantinus Đại đế) mách bảo.

Môn Yoga cung cấp các kỹ thuật để đạt được trạng thái xuất thần (tham thiền nhập định) được gọi là Samādhi. Theo các học viên, có nhiều giai đoạn cực lạc khác nhau, cao nhất là Nirvikalpa Samadhi. Bhakti Yoga đặc biệt nhấn mạnh đến sự xuất thần như là một trong những thành quả của việc thực hành thiền định đưa đến cảm giác phiêu bồng. Trong Phật giáo, đặc biệt là trong Kinh điển Pali, có tám trạng thái xuất thần. Bốn trạng thái đầu tiên là Rupa hoặc thiên về vật chất. Bốn thứ tiếp theo là Arupa hoặc phi vật chất. Tám trạng thái này là cơ chế sơ bộ dẫn đến sự điều hòa cuối cùng.  Trong thời kỳ Hy Lạp cổ đại, có những nghi lễ mà các đồng tu sử dụng chất gây say (chất kích thích, gây nghiện), những điệu múa lên đồng và âm nhạc ngây ngất để xóa bỏ những ức chế và bó buộc xã hội.

Ghi nhận
Một số nhân vật được ghi nhận có hiện tượng xuất thần:
Alexander Scriabin
Anastenaria
Thomas Aquinas là một nhà thần học Cơ đốc giáo
Dionysus/Bacchus thời Hy Lạp-La mã
Teresa thành Avila một nữ tu Công giáo
Hildegard của Bingen
Caitanya Mahaprabhu sáng lập phái Gaudiya Vaishnavism
Pio của Pietrelcina
Joseph của Cupertino
Maulanah Rumi một nhà thơ
Hafez một nhà thơ
Moinuddin Chishti một vị thánh Sufi
Amir Khusrow nhà thơ
Marguerite Porete, Beguines và Beghards các học giả Công giáo
Simone Weil nhà triết học thế kỷ XX và là cơ đốc nhân

Chú thích

Tham khảo
 William James, "Varieties of Religious Experience", 1902.
 Milan Kundera on ecstasy: a quote from Milan Kundera's book "Testaments Betrayed" (1993)
 Marghanita Laski, "Ecstasy. A study of some Secular and Religious Experiences", London, Cresset Press, 1961. Review
 Marghanita Laski, "Everyday Ecstasy", Thames and Hudson, 1980. .
 Evelyn Underhill, "Mysticism", 1911. ch. 8
 Timothy Leary, "The Politics of Ecstasy", 1967.

Xem thêm
 Lên đồng
 Hưng phấn
 Ảo giác
 Cực khoái
 Niết bàn
 Giải thoát
 Sảng khoái
Trải nghiệm và hành vi tôn giáo
Tâm linh


title: FPT Play

text:
FPT Play là thương hiệu truyền hình và nội dung số của Việt Nam, thuộc sở hữu của Công ty Cổ phần Viễn thông FPT (FPT Telecom). Đây là dịch vụ truyền hình trực tuyến theo nhu cầu và có thu phí phổ biến tại quốc gia này bên cạnh MyTV, ViettelTV... Ứng dụng FPT Play được xem trên nhiều thiết bị như TV thông minh, điện thoại thông minh, máy tính bảng, Android TV Box hoặc website. Bên cạnh những nội dung bản quyền trong nước và quốc tế, FPT Play cũng tham gia sản xuất phim, chương trình giải trí và thể thao độc quyền.

Theo báo cáo của GroupM, FPT Play là ứng dụng xem truyền hình và giải trí chiếm thị phần lớn nhất trên thị trường OTT tại Việt Nam với 39% thị phần. Nó cũng đứng đầu top 5 dịch vụ truyền phát video phổ biến nhất tại quốc gia này, theo sau là Netflix.

FPT Play là ứng dụng truyền hình OTT và IPTV có hơn 36 triệu lượt tải về và 25 triệu người dùng, hiện cung cấp các nội dung bao gồm: phim truyện, chương trình truyền hình, tin tức, thiếu nhi, bóng đá, gameshow và gần 200 kênh truyền hình trong và ngoài nước. Ngoài ra nó cũng cung cấp các ứng dụng học tập trực tuyến, rèn luyện tại nhà với HLV chuyên nghiệp, ứng dụng sự kiện trực tuyến. Đặc biệt, FPT Play là đơn vị sở hữu bản quyền Vòng loại thứ 3 World Cup – Khu vực châu Á và các giải đấu cấp CLB thuộc Liên đoàn Bóng đá Châu Âu (UEFA) từ 2021-2024.

Lịch sử
Năm 2015 cho ra mắt sản phẩm FPT Play Box chuẩn 4K.

Năm 2019 ra mắt FPT Play Box+ sử dụng hệ điều hành Android TV 9.0 của Google.

Ngày 15 tháng 6 năm 2020, FPT Play tích hợp dịch vụ shopping trên truyền hình OTT thông qua ứng dụng mua sắm tương tác bằng giọng nói có tên là Shopping TV.

Ngày 8 tháng 9 năm 2021, FPT Play hợp nhất thương hiệu với Truyền hình FPT, trở thành Dịch vụ truyền hình FPT với tên thương hiệu là FPT Play.

Cuối năm 2021, mục Radio trên FPT Play được ra mắt.

Năm 2022
Ngày 5 tháng 7, FPT Play chính thức ký kết biên bản ghi nhớ đối tác chiến lược cùng TikTok, đẩy mạnh khai thác và quảng bá các nội dung chất lượng cao tại Việt Nam.

Tháng 9 năm này, ra mắt bộ giải mã FPT Play, đánh dấu việc 2 nền tảng công nghệ truyền hình là OTT và IPTV được tích hợp trong cùng một thiết bị.

Ngày 30 tháng 10, FPT Play phát sóng Vòng chung kết chương trình Vietnam Livestream Idol.

Từ ngày 2 tháng 12, FPT Play chính thức bán áo cổ vũ Đội tuyển Bóng đá Quốc gia Việt Nam. Sản phẩm do FPT Play hợp tác với TokyoLife sản xuất.

Năm 2023
Trong năm này, FPT Play ký kết với Nowa Scena để phát sóng trực tiếp và độc quyền Đêm chung kết Hoa hậu Siêu quốc gia 2023. Cuối năm, FPT Play và VPT phối hợp áp dụng công nghệ VAR tại giải bóng đá V.League.

Ngày 13 tháng 1, FPT Play bổ sung 2 tính năng mới bao gồm "Moments" (trình phát video đặc sắc) và "Multi-audio" (tùy chọn âm thanh). Tính năng "Moments" (Khoảnh khắc) cho phát những đoạn video đặc sắc (highlight) có độ dài tối đa 60 giây, được trích từ các giải đấu thể thao, chương trình giải trí và phim truyện trên FPT Play.

Ngày 17 tháng 2, FPT Play tổ chức Ngày hội Bóng đá Bình Dương (FanFest Bình Dương) tại khuôn viên Sân vận động Bình Dương, TP. Thủ Dầu Một. Sự kiện nhằm hưởng ứng Giải bóng đá Vô địch quốc gia Night Wolf 2023 (Night Wolf V.League 1-2023).

Ngày 10 tháng 7, FPT Play ký kết biên bản hợp tác chiến lược với Đài Tiếng nói Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (VOH). Theo đó, hai bên sẽ tăng cường phối hợp liên thông, đưa các chương trình phát thanh do 2 bên phối hợp sản xuất, phát đồng thời trên các nền tảng, hạ tầng trực thuộc của cả hai trong 5 năm liên tục.

Từ ngày 11 tháng 7, FPT Play chính thức tích hợp ứng dụng chơi game trực tuyến mang tên Eloplay trên 3 thế hệ bộ giải mã của FPT Play bao gồm: Bộ giải mã FPT Play Box, FPT Play Box plus và FPT Play Box S.

Tích hợp thiết bị
Từ ngày 20 tháng 12 năm 2019, Vietnam Airlines và FPT Telecom ký kết hợp tác triển khai ứng dụng FPT Play trên các chuyến bay nội địa do Vietnam Airlines khai thác.

Hiện FPT Play cũng được tích hợp trên mẫu ô tô điện VF e34 và eSUV VF8 của VinFast.

Dịch vụ
FPT Play cung cấp nhiều gói dịch vụ truyền hình, bao gồm 200 kênh truyền hình trong nước và quốc tế với sự đa dạng thể loại, cũng như cung cấp nhiều gói phim truyện và thể thao.

Nội dung
Gói SVIP FPT Play bao gồm hàng trăm kênh truyền hình trong và ngoài nước, kho giải trí tổng hợp, kho phim điện ảnh và chiếu rạp.
 170 kênh truyền hình trong và ngoài nước, bao gồm 70 kênh Full HD như VTV, HTV, VTC, THVL, BBC, HBO, AXN, CNN và Cinemax. Nội dung trải rộng từ giải trí, thời sự, gameshow, chương trình thực tế, du lịch, ẩm thực...
 Các trận bóng đá phát sóng độc quyền, bao gồm các trận cầu tại giải UEFA Champions League (Cup C1 Châu Âu), Europa League (Cup C2 Châu Âu), FA Cup...

Truyền hình FPT
Hiện nay Truyền hình FPT Play đang cung cấp các gói dịch vụ bao gồm: Gói SMAX và gói SVIP, cũng như các gói mở rộng như gói K+, gói Sport.
 Nhóm kênh miễn phí: gồm gần 100 kênh truyền hình (các nhóm kênh VTV, VTC, kênh giải trí và các kênh địa phương)
 Nhóm kênh gia đình: bao gồm 21 kênh cơ bản trong nước (VTV, HTV) và 20 kênh truyền hình quốc tế. Nội dung chủ yếu là về phim ảnh, gia đình...
 Nhóm kênh quốc tế: bao gồm 20 kênh truyền hình quốc tế trong các lĩnh vực điện ảnh, thể thao, giải trí và nhiều kênh tin tức nổi tiếng như CNN, BBC, Cartoon Network...
 Nhóm kênh HBO Go: FPT Play là đơn vị đầu tiên phân phối 3 kênh truyền hình của HBO Go tại Việt Nam. Nội dung bao gồm phim bom tấn Hollywood và những bộ phim ăn khách của châu Á.
 Nhóm kênh K+: phát sóng các trận bóng đá, thể thao của thế giới.

Chương trình
Tương tác chính là tính năng tạo nên sự khác biệt của FPT Play trong mảng dịch vụ truyền hình, với một số chương trình nổi bật như: FPT Play IQ, Chơi hay chia, Vote 45, Music Home...

"FPT Play IQ" là gameshow tương tác trực tuyến trên TV và điện thoại thông minh do FPT Play sản xuất. Trong mỗi số, người chơi tham gia có nhiệm vụ trả lời 10 câu hỏi từ dễ đến khó với 3 đáp án gợi ý dưới sự dẫn dắt của MC. Mỗi tuần có 2 tập, mỗi chương trình diễn ra trong 25 phút.

Giải thưởng và vinh danh
FPT Play được đánh giá là đơn vị tiên phong thúc đẩy sự phát triển của công nghệ truyền hình OTT tại Việt Nam. Nó đứng thứ 2 trong top các ứng dụng được xem nhiều nhất trên TV thông minh chỉ sau YouTube.

Sự cố
Ngày 10 tháng 7 năm 2023, Cục Điện ảnh có công văn gửi tới Công ty Cổ phần Viễn thông FPT về việc công ty này phổ biến phim "Hướng gió mà đi" (39 tập) thông qua ứng dụng FPT Play tới người sử dụng tại Việt Nam, trong đó nội dung bộ phim này có hình ảnh đường lưỡi bò xâm phạm chủ quyền quốc gia của Việt Nam. Trước đó, FPT Play có thực hiện làm mờ hình ảnh bản đồ trong nhiều cảnh phim Hướng gió mà đi tại tổng cộng 9 tập.

Hoạt động thiện nguyện
Từ năm 2019, FPT Play phối hợp cùng TCL đồng thực hiện chương trình "Rạp phim trường em" hướng đến đối tượng học sinh vùng sâu, vùng xa khu vực miền Trung Việt Nam. Mỗi rạp phim được trang bị thiết bị FPT Play Box kết nối với TCL 4K Smart TV 55 inch, tích hợp sẵn nhiều gói xem phim, giúp học sinh tiếp cận nhiều bộ phim hoạt hình và phim bom tấn từ nhiều quốc gia. Chương trình đã được thí điểm tại hai trường THCS Chiến Phố và THCS Hồ Thầu, tỉnh Hà Giang dịp khai giảng năm học 2019-2020 và nhận được nhiều ủng hộ từ cộng đồng mạng. Tính đến nay, chương trình đã đi qua hơn 30 tỉnh thành như Lào Cai, Phú Thọ, Hải Dương, Quảng Trị, Cao Bằng, Ninh Bình...

Trong thời gian diễn ra đại dịch Covid-19 năm 2020, FPT Play đã hỗ trợ người cách ly tại ký túc xá Đại học FPT thuộc Khu công nghệ cao Hòa Lạc được xem miễn phí kho phim và các nội dung giáo dục trên ứng dụng này.

Xem thêm

 Tập đoàn FPT
 FPT Retail
 Tổ chức Giáo dục FPT
 Netflix
 iQiyi
 Ứng dụng OTT

Tham khảo

Nguồn trích dẫn

 FPT Play phiên bản mới thêm tính năng, tăng trải nghiệm - VnExpress
 FPT Play Box S giành cúp vàng tại IBA Stevie Awards 2021
 FPT Play được vinh danh ‘nền tảng giải trí Việt xuất sắc’ tại Tech Awards 2022 - Báo Thanh Niên
 FPT Play nhận giải thưởng Sao Khuê 2023

Liên kết ngoài

 Gói VIP FPT Play gồm những kênh nào? - Báo Biên phòng
 Những điểm nhấn của hai phiên bản bộ giải mã FPT Play - VnExpress

Tập đoàn FPT
Phần mềm cho Android (hệ điều hành)
Phần mềm cho iOS
Phần mềm cho Tizen
Phần mềm cho LGOS
Bất động sản Internet thành lập năm 2013
Dịch vụ truyền phát truyền hình Internet
Phần mềm FPT Play Box
Dịch vụ đăng ký video theo yêu cầu
Kênh truyền hình Internet
Website chia sẻ Video


title: Edward M. Coffman

text:
Edward M. Coffman (ngày 27 tháng 1 năm 1929 – ngày 16 tháng 9 năm 2020) là nhà sử học quân sự và là giáo sư danh dự của Đại học Wisconsin-Madison.

Thân thế
Coffman chào đời tại Hopkinsville, Kentucky, và lấy bằng Cử nhân, Thạc sĩ và Tiến sĩ tại Đại học Kentucky. Trong khi là thành viên chưa tốt nghiệp của Quân đoàn Huấn luyện Sĩ quan Dự bị (ROTC), ông còn là thành viên của Hiệp hội Quốc gia về Lính Súng trường Pershing cũng như Scabbard và Blade.

Binh nghiệp
Ông từng là sĩ quan bộ binh trong Lục quân Mỹ từ năm 1951 đến năm 1953, trú đóng ở Nhật Bản và Hàn Quốc.

Sự nghiệp học thuật
Ông được mời giảng dạy tại Đại học Tiểu bang Memphis trong hai năm và Đại học Wisconsin–Madison (1961–1992). Ông là trợ lý nghiên cứu của Forrest Pogue trong tập đầu tiên của cuốn tiểu sử viết về Tướng George C. Marshall. Coffman từng dành một năm làm giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Tiểu bang Kansas, Học viện Quân sự Hoa Kỳ, Học viện Không quân Hoa Kỳ, Trường Chiến tranh Lục quân và Trường Đại học Tư lệnh và Tham mưu Lục quân Hoa Kỳ.

Coffman từng tham gia ủy ban cố vấn của Câu lạc bộ Sách Lịch sử từ năm 1987. Là thành viên của Hội Lịch sử Quân sự từ năm 1956, ông đã giữ một số chức vụ bao gồm cả chức chủ tịch của hội này. Ông còn phục vụ trong Ủy ban Hồ sơ và Ấn phẩm Lịch sử Quốc gia (1972–76) và cơ quan đoàn thể của Ủy ban Lịch sử Quân đội trong sáu năm và làm chủ nhiệm thêm bốn năm nữa.

Coffman được nhận Học bổng Giảng viên miền Nam và Học bổng Guggenheim. Ông là thành viên của chi hội Phi Beta Kappa nước Anh và Thủ khoa danh dự của Trường Đại học Tư lệnh và Tham mưu Lục quân Hoa Kỳ. Trong những năm qua, Quân đội đã trao tặng cho ông các giải thưởng như Giải thưởng Tư lệnh vì Dịch vụ Công, Giải thưởng Cống hiến Dân sự Xuất chúng và Giải thưởng Cống hiến Dân sự Xuất sắc. Ông được vinh danh là Thủ khoa của Đại học Kentucky và Nghị viện Tiểu bang Wisconsin đã trao cho ông bằng khen vì những đóng góp trong cương vị giáo viên và nhà sử học. Năm 1991, Hội Lịch sử Quân sự đã trao cho ông Giải thưởng Samuel Eliot Morison vì những đóng góp cho lịch sử quân sự, và Giải thưởng Sách hay nhất dành cho The Regulars (Lính Hiện dịch). ABC-CLIO đã trao cho ông Giải thưởng Spencer Tucker vì Thành tích Xuất sắc trong Lĩnh vực Lịch sử Quân sự.

Mối quan tâm nghiên cứu của Coffman là sự tham gia của người Mỹ trong Thế chiến I và lịch sử xã hội của Lục quân Hiện dịch, không chỉ có cán bộ, chiến sĩ mà cả vợ con sống trên các chốt. Ông đã xuất bản nhiều bài báo kể từ năm 1956. Ngoài việc nghiên cứu các tác phẩm học thuật thứ cấp, ông còn phụ thuộc vào các cuốn hồi ký và hồ sơ chưa được xuất bản và đã xuất bản cũng như lịch sử và thư từ truyền miệng, đặc biệt là trong các cuốn sách về Thế chiến I và cuốn sách gần đây nhất của ông về Lục quân Hiện dịch.

Di sản
Tập tài liệu nghiên cứu của ông đều được quyên góp cho Quỹ George C. Marshall.

Ấn phẩm

 (see Army Quarterly, October 1969, p. 126-7 for review)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Coffman discusses The Regulars: The American Army, 1898 - 1941 tại Bảo tàng & Thư viện Quân đội Pritzker

Sinh năm 1929
Mất năm 2020
Lính súng trường Pershing
Sĩ quan Lục quân Hoa Kỳ
Người Hopkinsville, Kentucky
Nhà văn Kentucky
Quân nhân Kentucky
Cựu sinh viên Đại học Kentucky
Giảng viên Đại học Memphis
Giảng viên Đại học Wisconsin–Madison


title: Masjid Aqsab

text:
Masjid Aqsab () là một khu phố và quận của thành phố Sarouja của Damascus, Syria. Nó có dân số 14.148 trong cuộc điều tra dân số năm 2004. Khu phố được thành lập từ thời Mamluk (thế kỷ 14) là một vùng ngoại ô của thành phố Damascus có tường bao quanh, giáp với cổng Bab al-Salam ở phía nam và tiếp giáp với khu phố al-Faradis ở phía tây. Nó được xây dựng xung quanh Nhà thờ Hồi giáo Aqsab, sau đó khu phố được đặt tên. Nhà thờ Hồi giáo cố tình chứa các ngôi mộ của bảy Sahaba (bạn đồng hành của Muhammad). Trong cuộc điều tra dân số Pháp năm 1936, khu phố có dân số 6.900 người, tất cả đều là người Hồi giáo.

Tham khảo


title: Alepista irregularis

text:
Alepista irregularis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Alepista


title: Baltazaria ornaticeps

text:
Baltazaria ornaticeps là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Baltazaria


title: Amphipoea burrowsi

text:
Amphipoea burrowsi là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Amphipoea


title: Nậm Nho

text:
 {{Location map | Vietnam| width = 200| float = right
| relief = yes
| label = Nậm Nho
| position = right
| lat_deg = 22.317186
| lon_deg = 102.945834
}}
Nậm Nho hay Nậm Nhọ là một suối chảy ở huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu, Việt Nam.Bản đồ tỷ lệ 1:50.000 tờ F-48-38-B. Cục Đo đạc và Bản đồ, 2004.Trong tiếng Thái - Tày "Nậm" có nghĩa là nước, sông, suối.

Nậm Nho là phụ lưu của Nậm Bum trong lưu vực sông Đà, dài cỡ 27 km, diện tích lưu vực 111 km², mã sông là "02 02 63 15 02"..

Nậm Nho bắt nguồn từ các suối ở vùng núi cao đến 1800 m ở phía đông nam xã Bum Nưa , chảy về hướng tây nam

Đến bản Nậm Sẻ của xã thì Nậm Nho chuyển hướng tây bắc.

Tại bản Nà Phầy xã Bum Nưa Nậm Nho đổ vào dòng Nậm Bum .

Dòng Nậm Bum chảy hướng tây, đổ vào sông Đà ở bản Ta Pán nơi có cầu Pô Lếch ở xã Bum Tở huyện Mường Tè.

Các văn bản hành chính hiện thường dùng tên Nậm Nhọ, tuy nhiên các dự án thủy điện dùng tên Nậm Nho'' để thanh thoát hơn.

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hệ thống sông Hồng
Sông tại Lai Châu


title: Zale ustipennis

text:
Zale ustipennis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zale


title: Park Gyu-young

text:
Park Gyu-young (; sinh ngày 27 tháng 7 năm 1993) là nữ diễn viên người Hàn Quốc. Cô được biết đến với các vai diễn trong phim truyền hình Điên thì có sao (2020), Sweet Home: Thế giới ma quái (2020), Dali và hoàng tử ngổ ngáo (2021) và Người nổi tiếng (2023)

Tiểu sử

Giáo dục
 Trường trung học ngoại ngữ Busan (부산외국어고등학교), Khoa tiếng Trung
 Đại học Yonsei (연세대학교 생활과학대학), Khoa Quần áo và Môi trường – Đã tốt nghiệp Cử nhân

Danh sách phim

Phim

Phim truyền hình

Phim chiếu mạng

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Park Gyu-young tại Saram Entertainment

Sinh năm 1993
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên điện ảnh Hàn Quốc
Nữ diễn viên truyền hình Hàn Quốc
Nữ diễn viên Hàn Quốc thế kỷ 21
Cựu sinh viên Đại học Yonsei
Người Busan


title: Tycherus meridionator

text:
Tycherus meridionator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tycherus


title: Dryobotodes major

text:
Dryobotodes major là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dryobotodes


title: Benidipine

text:
Benidipine là thuốc chẹn kênh calci dihydropyridine để điều trị tăng huyết áp. Nó là một bộ chặn kênh calci L -, T - và N -type. Nó có tính reno và bảo vệ tim mạch.

Nó đã được cấp bằng sáng chế vào năm 1981 và được chấp thuận cho sử dụng y tế vào năm 1991.

Liều dùng
Benidipine được dùng với liều 2   mg mỗi ngày một lần.

Cơ chế
Benidipine là một thuốc chẹn kênh calci.

Benidipine cũng đã được tìm thấy để hoạt động như một chất đối vận của thụ thể mineralocorticoid, hoặc như một antimineralocorticoid.

Tên gọi
Các tên khác bao gồm Benidipinum hoặc benidipine hydrochloride.

Benidipine được Kyowa Hakko Kogyo bán dưới dạng Coniel.

Benidipine ban đầu được cấp phép sử dụng tại Nhật Bản và các quốc gia Đông Nam Á được chọn và sau đó ở Thổ Nhĩ Kỳ, nơi nó được bán là viên nén 4 mg.

Tham khảo


title: Euphyia hilaodes

text:
Euphyia hilaodes là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

H


title: Robinsonia irregularis

text:
Robinsonia irregularis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Robinsonia


title: Isabella của Scotland

text:
Isabella của Scotland, Isabel của Scotland hay Isabella Stewart (mùa thu năm 1426 – 13 tháng 10 năm 1494/5 tháng 3 năm 1499), là Vương nữ Scotland, con gái thứ hai của James I của Scotland và Joan Beaufort và là Công tước phu nhân xứ Bretange thông qua hôn nhân với François I xứ Bretagne.

Tiểu sử
Isabella được cho là xinh đẹp hơn người chị gái Margaret, người đã kết hôn với Louis, Trữ quân nước Pháp, và Jean V xứ Bretagne đã cầu hôn Isabella và đã cử đại sứ đến Scotland để có được mô tả về ngoại hình của Isabella. Các vị đại sứ đã miêu tả Isabella rằng "đức nữ là người xinh đẹp, cao quý và duyên dáng nhưng cũng có vẻ giản dị" và Jean V đã hồi đáp rằng "Hỡi bằng hữu của ta, hãy trở lại Scotland và đưa nàng ấy đến đây, vì đó là tất cả những gì ta mong chờ, và ta không trông mong một ai khác; vì những người phụ nữ tinh quái của các ngươi thì tổn hại cho ta nhiều hơn lợi". Thỏa thuận hôn nhân đã được ký kết vào ngày 19 tháng 7 năm 1441 và được phê chuẩn vào ngày 29 tháng 9 cùng năm, nhưng hôn lễ đã không diễn ra do Jean V đã qua đời vào ngày 29 tháng 8 năm 1442.

Do đó, khi đến Bretagne, Isabella đã kết hôn với François I xứ Bretagne, con trai cả của Jean V tại Lâu đài Auray vào ngày 30 tháng 10 năm 1442, sau đó cả triều đình đến Rennes trong tám ngày để ăn mừng lễ hội. Khi kết hôn, François I đã tặng Isabella một Sách kinh Cầu nguyện, được biết đến là Sách kinh của Isabella Stuart.

Sau cái chết của François I vào năm 1450, đã có những thảo luận về việc Isabella tái hôn với Carlos của Navarra, người thừa kế của Vương quốc Navarra đang xảy ra tranh chấp về quyền kế vị, nhưng đề xuất này đã không thành do Charles VII của Pháp không chấp thuận. Em trai của Isabella, James II của Scotland đã nỗ lực thuyết phục Isabella quay trở lại Scotland, nơi James II hy vọng sẽ sắp xếp một cuộc hôn nhân thứ hai cho chị gái. Tuy nhiên, Isabella đã từ chối, nói rằng mình cảm thấy hạnh phúc, được yêu mến ở Bretagne và không đủ sức khỏe để di chuyển quá xa Bretagne, đồng thời phàn nàn rằng James II chưa bao giờ trả của hồi môn cho mình. Isabella qua đời khoảng năm 1494 hay 1499, cho thấy rằng những tuyên bố về tình trạng sức khỏe kém của Isabella 40 năm trước đó đã bị phóng đại rất nhiều.

Hậu duệ

 Marguerite xứ Bretagne (1443–1469, Nantes), kết hôn với François II xứ Bretagne .
 Marie xứ Bretagne (1444–1506), kết hôn với Jean II xứ Rohan.

Gia phả

Chú thích

Nguồn tài liệu

 Alison Weir, Britain's Royal Families
 Annie Forbes Bush Memoirs of the Queens of France

|-

Vương nữ Scotland
Vương tộc Stuart
Vương nữ
Gia tộc Dreux
Sinh năm 1426
Mất năm 1494
Công tước phu nhân xứ Bretagne


title: Oligia anomalata

text:
Oligia anomalata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Oligia


title: Jasminum vietnamense

text:
Jasminum vietnamense là loài thực vật có hoa thuộc chi Nhài trong họ Ô liu được mô tả khoa học lần đầu tiên năm 2016.

J. vietnamense được phát hiện tại tỉnh Quảng Nam, Việt Nam. Mẫu tiêu bản của loài này được thu thập tại ven bờ sông Thanh.

Tham khảo

V
Thực vật Việt Nam
Thực vật được mô tả năm 2016


title: Jabou Jawo

text:
Jabou Jawo (sinh ngày 18 tháng 4 năm 1962) là một vận động viên chạy nước rút người Gambia. Bà đã thi đấu ở cự ly 100 mét tại Thế vận hội Mùa hè 1984 và Thế vận hội Mùa hè 1988.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1962


title: Cratichneumon papilionariae

text:
Cratichneumon papilionariae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cratichneumon


title: Tích phân suy rộng

text:
Trong giải tích, tích phân suy rộng là giới hạn của một tích phân xác định như một điểm đầu nút của (các) khoảng lấy tích phân tiệm cận hoặc số thực xác định hoặc  hoặc  hoặc trong một số trường hợp, cả hai điểm đầu nút đều đạt đến các giới hạn. Một tích phân như vậy thường được viết tượng trưng giống như một tích phân xác định tiêu chuẩn, với vô cực như là một giới hạn của tích phân.

Cụ thể, một tích phân suy rộng là giới hạn có dạng

hoặc của dạng

trong đó tích phân nhận một giới hạn của một hay điểm đầu nút khác (hoặc đôi khi cả hai) . Khi hàm không xác định tại nhiều điểm hữu hạn trong khoảng, tích phân suy rộng trên khoảng được định nghĩa là tổng các tích phân suy rộng trên các khoảng giữa những điểm này.

Bằng cách lạm dụng ký hiệu, tích phân suy rộng thường được viết tượng trưng như tích phân xác định tiêu chuẩn, nhưng với vô cực là một trong các giới hạn của tích phân. Khi tích phân xác định tồn tại (theo nghĩa của hoặc tích phân Riemann hoặc tích phân Lebesgue cao cấp hơn), sự nhập nhằng này được giải quyết do cả tích phân thường và tích phân suy rộng có giá trị như nhau.

Thường thì người ta có thể tính giá trị của tích phân suy rộng, ngay cả khi hàm không khả tích theo nghĩa thông thường (ví dụ như tích phân Riemann) do một điểm kỳ dị trong hàm hoặc không xác định tại vô cực. Các tích phân như vậy thường được gọi là "suy rộng thực", vì chúng không thể tính như một tích phân thường.

Ví dụ
Định nghĩa ban đầu của tích phân Riemann không áp dụng cho một hàm như  trên khoảng [1, ∞), bởi vì trong trường hợp này miền của tích phân không bị chặn. Tuy nhiên, tích phân Riemann thường có thể được mở rộng bằng tính liên tục, bằng cách định nghĩa tích phân suy rộng, thay vì là một giới hạn

Định nghĩa hẹp của tích phân Riemann cũng không bao gồm hàm số  trên khoảng [0, 1]. Vấn đề ở đây là hàm lấy tích phân không bị chặn trong miền tích phân (định nghĩa đòi hỏi cả miền của tích phân và của hàm lấy tích phân phải bị chặn). Tuy nhiên, tích phân suy rộng vẫn tồn tại nếu được hiểu là giới hạn

Đôi khi các tích phân có thể có hai điểm kỳ dị không thích hợp. Ví dụ, xét hàm  được lấy tích phân từ 0 đến  (shown right). Tại giới hạn dưới, khi  x tiến tới 0 hàm tiến tới , và giới hạn trên cũng chính là , dù hàm tiến tới 0. Như vậy đây là tích phân suy rộng kép. Ví dụ lấy tích phân từ 1 đến 3, tổng Riemann bình thường cũng đủ đưa ra kết quả  /6. Lấy tích phân từ 1 đến , tổng Riemann không thể cho ra kết quả. Tuy nhiên, giới hạn trên hữu hạn bất kỳ, như t (với ), cho kết quả rõ ràng, . Tích phân này có giới hạn hữu hạn khi t đến vô cùng,cụ thể là /2. Tương tự như vậy, tích phân từ 1/3 đến 1 cho phép dùng tổng Riemann, tình cờ một lần nữa cho ra kết quả /6. Thay 1/3 bằng một giá trị dương tùy ý s (như ) cũng không kém phần an toàn, cho  . này cũng có giới hạn hữu hạn khi s tiến đến không, cụ thể là /2. Kết hợp các giới hạn của hai đoạn, kết quả của tích phân suy rộng này là

Quá trình này không đảm bảo thành công; giới hạn có thể không tồn tại, hoặc có thể là vô hạn. Ví dụ, trong khoảng bị chặn từ 0 đến 1 tích phân của 1/x không hội tụ; và trong khoảng không bị chặn từ 1 đến  tích phân 1/ không hội tụ.

Trường hợp cũng có thể xảy ra là một hàm lấy tích phân không bị chặn gần một điểm trong, trường hợp này tích phân phải được chia tại điểm đó. Đối với tích phân mà toàn tích phân hội tụ, các tích phân giới hạn trên cả hai vế phải tồn tại và phải bị chặn. Ví dụ:

Nhưng tích phân tương tự

không thể thể được gán một giá trị theo cách này, khi các tích phân ở trên và dưới không hội tụ độc lập. (Xem thêm giá trị chủ yếu Cauchy.)

Sự hội tụ của tích phân

Các dạng tích phân

Tích phân suy rộng Riemann và tích phân suy rộng Lebesgue

Điểm kỳ dị
Người ta có thể nói về sự điểm kỳ dị của một tích phân suy rộng, theo nghĩa là những điểm của đường số thực mở rộng mà tại đó các giới hạn được sử dụng.

Giá trị chủ yếu Cauchy

Tính khả tích

Tích phân suy rộng nhiều biến

Tích phân suy rộng trên các miền tùy ý

Tích phân suy rộng có các điểm kỳ dị

Các hàm có cả hai giá trị dương và âm

Ghi chú

Tham khảo
 .
 .

 .

Liên kết ngoài
 Numerical Methods to Solve Improper Integrals at Holistic Numerical Methods Institute
 Improper integrals  – chương của một sách giáo khoa trực tuyến

Giải tích toán học


title: Aphodius borealis

text:
Aphodius borealis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Aphodius
Động vật được mô tả năm 1827


title: Cryphia troughti

text:
Cryphia troughti là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cryphia


title: Abdulaziz Solmaz

text:
Abdulaziz Solmaz (sinh 7 tháng 8 năm 1988) là một tiền vệ bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ thi đấu cho Adanaspor. Anh ra mắt Süper Lig vào ngày 24 tháng 1 năm 2009.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Người Araklı
Cầu thủ bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ
Cầu thủ bóng đá Pazarspor
Cầu thủ bóng đá MKE Ankaragücü
Cầu thủ bóng đá Samsunspor
Cầu thủ bóng đá Eskişehirspor
Cầu thủ bóng đá Boluspor
Cầu thủ bóng đá Süper Lig
Tiền vệ bóng đá


title: Edmund Currey

text:
Edmund Samuel Currey (sinh ngày 28 tháng 6 năm 1868) là một cầu thủ bóng đá người Anh có 2 lần ra sân cho đội tuyển quốc gia năm 1890, ghi 2 bàn thắng. Currey chơi bóng cho Oxford University.

Liên kết ngoài
Profile at England Stats

Sinh năm 1868
Năm mất không rõ
Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Anh
Cầu thủ Oxford University A.F.C.
Tiền đạo bóng đá


title: Bùi Văn Long

text:
Bùi Văn Long (sinh ngày 10 tháng 10 năm 1988) là một cầu thủ bóng đá Việt Nam hiện đang chơi ở vị trí hậu vệ cánh phải cho câu lạc bộ Hoàng Anh Gia Lai thuộc giải đấu V-League.

Tham khảo

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Người Hòa Bình
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Hoàng Anh Gia Lai
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá SHB Đà Nẵng
Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam
Người họ Bùi tại Việt Nam
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Hậu vệ bóng đá


title: Uramya indita

text:
Uramya indita là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Uramya
Côn trùng hai cánh Bắc Mỹ


title: Louis de Bernières

text:
Louis de Bernières (sinh ngày 08 tháng 12 năm 1954) là một tiểu thuyết gia người Anh nổi tiếng nhất cho cuốn tiểu thuyết thứ tư của ông, Cây đàn Mandolin của Đại úy Corelli. Năm 1993 de Bernières đã được chọn là một trong "20 tiểu thuyết gia trẻ tốt nhất của Anh", một phần của một chương trình khuyến mãi trên tạp chí Granta. Cây đàn Mandolin của Đại úy Corelli đã được xuất bản vào năm sau, giành giải thưởng Nhà văn Thịnh vượng chung cho Sách hay nhất. Nó cũng được đề cử cho giải Sách ttrong năm 1994 Sunday Express. Nó đã được dịch sang hơn 11 ngôn ngữ và là một sách bán chạy quốc tế.

Ngày 16 tháng 7 năm 2008 ông được tặng Tiến sĩ danh dự về nghệ thuật của Đại học Montfort De ở Leicester, mà ông đã tham dự khi đó là Leicester Polytechnic.

Tác phẩm

Tiểu thuyết
 The War of Don Emmanuel's Nether Parts (1990)
 Señor Vivo and the Coca Lord (1991)
 The Troublesome Offspring of Cardinal Guzman (1992) Captain Corelli's Mandolin (Cây đàn Mandolin của Đại úy Corelli, 1994)
 Red Dog (2001)
 Birds Without Wings (2004)
 A Partisan's Daughter (2008)
 The Dust that Falls From Dreams(2015)
 So Much Life Left Over (2018)
Phi hư cấu
 The Book of Job: An Introduction (1998)

Tập thơ
 A Walberswick Goodnight Story (2006)
 Imagining Alexandria (2013)
Tập truyện ngắn
 Notwithstanding: Stories from an English Village (2009), 20 truyện
Chú thích

 Liên kết ngoài
ITV Local Anglia's interview with Louis de Bernières May 2008

Louis de Bernieres' own web site
At home with Louis de Bernieres interview with The Times''.
Louis de Bernières: 'Having a book made into a film is like losing your virginity' - Features, Books - The Independent

Nhà văn Anh
Nhà văn hiện thực huyền ảo


title: Onthophagus lefebvrei

text:
Onthophagus lefebvrei là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

L


title: Coreura eion

text:
Coreura eion là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Coreura


title: Trận chiến eo biển Shimonoseki

text:
Trận chiến eo biển Shimonoseki (tiếng Nhật:下関海戦, Shimonoseki Kaisen, Hạ Quan hải chiến) là một trận hải chiến diễn ra vào ngày 16 tháng 7 năm 1863, do tàu chiến  của Hải quân Mỹ tiến đánh daimyō (phiên chủ) Mōri Takachika của phiên Chōshū đóng đô tại Shimonoseki.

USS Wyoming dưới sự chỉ huy của Hạm trưởng David McDougal, đã đi vào eo biển và một mình giao chiến với hạm đội Chōshū điều khiển kém cỏi do người Mỹ tạo dựng. Tham chiến trong gần hai giờ trước khi rút lui, McDougal đã kịp đánh chìm hai tàu đối phương và làm hư hại nặng chiếc còn lại, đồng thời gây thương vong cho khoảng 40 người Nhật. Wyoming bị thiệt hại đáng kể với bốn thủy thủ đoàn thiệt mạng và bảy người bị thương.

Chỉ trong một thời gian ngắn, phiên chủ Chōshū đã bắn vào tàu thuyền của hầu hết các quốc gia phương Tây có đặt lãnh sự quán tại Nhật Bản. Trận hải chiến này là màn mở đầu cho sự kiện hạm đội đồng minh ngoại quốc pháo kích Shimonoseki năm 1863-1864 với quy mô lớn hơn. Vụ việc diễn ra khi mà Mạc phủ Tokugawa đang phải đương đầu trước những sự kiện rắc rối liên quan đến ngoại giao từ năm 1854 đến năm 1868, gắn liền với việc Nhật Bản bãi bỏ chính sách bế quan tỏa cảng tiến hành mở cửa thông thương với các cường quốc phương Tây.

Bối cảnh

Năm 1863, Thiên hoàng Kōmei, dám đứng lên phá vỡ truyền thống triều đình không can thiệp vào sự vụ của Mạc phủ Tokugawa suốt gần ba thế kỷ qua và bất mãn khi Mạc phủ tự tiện mở cửa thông thương với Mỹ và vài nước châu Âu, Kōmei do chịu ảnh hưởng từ đám công khanh theo phái nhương di quá khích bắt đầu tự mình đóng một vai trò tích cực trong các vấn đề quốc nội, ngày 11 tháng 3 và 11 tháng 4 năm 1863 ông đã cho ban bố "chiếu chỉ nhương di" (攘夷実行の勅命) xuống tất cả các phiên trên toàn cõi Nhật Bản. Tuy vậy chỉ có mỗi phiên Chōshū đóng tại Shimonoseki, dưới quyền phiên chủ Mōri vốn dĩ trung thành với triều đình, mở đầu hành động trục xuất tất cả người nước ngoài vào ngày ấn định là ngày 10 tháng 5 âm lịch. Công khai thách thức Mạc phủ, Mōri bèn ra lệnh cho quân mình nổ súng mà không báo trước đối với tất cả tàu bè nước ngoài nào thản nhiên đi ngang qua eo biển Shimonoseki nằm giữa Honshu và Kyushu.

Hải quân của phiên Chōshū được trang bị hầu hết là những khẩu đại bác cổ, bắn đạn tròn, nhưng cũng có một số vũ khí hiện đại, chẳng hạn như năm khẩu pháo Dahlgren  được phía Mỹ trao tặng và ba tàu chiến hơi nước do Mỹ chế tạo: tàu ba cột buồm  gắn sáu khẩu pháo, tàu hai cột buồm Kosei gắn mười khẩu pháo (tên ban đầu là ), và tàu hơi nước Koshin gắn bốn khẩu pháo (tên ban đầu là Lancefield).

Diễn biến
Vụ pháo kích đầu tiên xảy ra vào ngày 25 tháng 6 năm 1863. Thương thuyền hơi nước Pembroke của Mỹ, dưới sự chỉ huy của Hạm trưởng Simon Cooper, đang thả neo bên ngoài eo biển Shimonoseki thì bị đánh chặn và bất ngờ bị hai tàu chiến do châu Âu chế tạo thuộc quyền Chōshū bắn phá tới tấp. Thủy thủ đoàn của một tàu địch đã chế nhạo các thủy thủ Mỹ một cách điên cuồng bằng khẩu hiệu, "Tôn hoàng nhương Di!" ("尊皇攘夷", Sonnō jōi). Dưới làn đạn đại bác không ngừng nghỉ, Pembroke tìm đường luồn lách làn đạn pháo và trốn thoát qua eo biển Bungo kề cận, chỉ bị thiệt hại nhẹ và không có thương vong về nhân mạng. Khi đến được Thượng Hải, Cooper đã đệ trình báo cáo về vụ pháo kích này và gửi đến Lãnh sự quán Mỹ đóng ở Yokohama, Nhật Bản.

Ngày hôm sau, 26 tháng 6, tàu hơi nước biệt phái của hải quân Pháp mang tên  cũng đang thả neo bên ngoài eo biển thì bị những khẩu pháo của phiên binh Chōshū đặt trước mũi các tàu chiến xung quanh Shimonoseki nổ súng bắn trúng. Chiếc tàu Pháp này kịp chạy thoát với vài hư hại không đáng kể kèm một thủy thủ bị thương.

Ngày 11 tháng 7, bất chấp cảnh báo từ thủy thủ đoàn tàu Kienchang đã có hẹn trước đó, tàu chiến mang 16 khẩu pháo HNLMS Medusa của Hà Lan đã tiến vào eo biển Shimonoseki. Hạm trưởng François de Casembroot tin chắc rằng phiên chủ Mōri sẽ không dám bắn vào tàu của ông do hỏa lực mạnh của con tàu và mối quan hệ lâu đời giữa Hà Lan và Nhật Bản. Nhưng Mōri đã ra lệnh pháo kích Medusa bằng hơn ba mươi quả đạn làm bị thương chín thủy thủ. De Casembroot quá phẫn nộ trước vụ việc này bèn cho bắn trả quân Chōshū và ra lệnh thủy thủ đoàn lái tàu với tốc độ tối đa, vì lo sợ sẽ gây nguy hiểm đến tính mạng của Tổng lãnh sự Hà Lan đang có mặt trên tàu.

Được sự đồng ý của Bộ trưởng Pruyn nhằm phản ứng nhanh chóng rõ ràng trước vụ pháo kích nhắm vào tàu Pembroke, Hạm trưởng David McDougal lập tức khởi sự lúc 4:45 sáng ngày 14 tháng 7 năm 1863, và 15 phút sau tàu Wyoming bắt đầu dong buồm đến eo biển Shimonoseki. Sau chuyến đi kéo dài hai ngày cuối cùng Wyoming cũng tiến vào đảo Himeshima vào tối ngày 15 tháng 7 và thả neo ở ngoài khơi phía nam của hòn đảo đó. Năm giờ sáng hôm sau, Wyoming thả neo và chạy về phía eo biển Shimonoseki vào lúc chín giờ sáng, nạp đạn vào pháo trục và chuẩn bị khai hỏa. Tàu chiến tiến vào eo biển lúc 10 giờ 45 thì ngay sau đó, ba khẩu pháo hiệu phát nổ từ trên đất liền, báo động các khẩu đội pháo ven biển và đoàn tàu của phiên chủ Mori là Wyoming đang đến đây.

Khoảng 11 giờ 15 phút, sau khi bị các khẩu đội pháo ven biển bắn tới tấp, Wyoming kéo cờ lên và đáp trả bằng khẩu pháo trục 11 inch (280 mm). Trong giây lát phớt lờ những khẩu đội pháo ven biển, McDougal bèn ra lệnh cho thủy thu đoàn lái tàu Wyoming tiếp tục lao về phía một tàu ba cột buồm, một tàu hơi nước, và một tàu hai cột buồm đang thả neo ở ngoài khơi thị trấn Shimonoseki. Trong lúc đó, bốn khẩu đội pháo bờ biển cứ nhắm bắn liên tục thì Wyoming liền đáp trả pháo binh Chōshū với tốc độ pháo kích mau lẹ, trong khi đạn từ mấy khẩu đội pháo bờ biển xuyên qua mạn tàu.

USS Wyoming sau vội lướt qua giữa tàu hai cột buồm và tàu ba cột buồm ngay mạn phải và tàu hơi nước trên cảng, bốc hơi trước tầm bắn của súng lục. Một phát súng từ tàu ba cột buồm hoặc tàu hai cột buồm bắn vào gần khẩu pháo gắn trên mán tàu ngay phía trước của Wyoming, làm thiệt mạng hai thủy thủ và bị thương bốn người. Ở những nơi khác trên con tàu, một lính thủy đánh bộ đã chết do một mảnh đạn văng trúng. Wyoming neo đậu ở vùng nước chưa được thăm dò ngay sau khi tàu băng ngang qua chỗ pháo đài. Đúng lúc đó, chiếc tàu hơi nước của Chōshū đã bị tuột dây cáp và lao thẳng đến Wyoming hòng cố áp sát tàu này. Tuy vậy, Wyoming đã cố gắng thoát ra khỏi vùng nước nông đầy bùn rồi cho mở khẩu pháo Dahlgren 11 inch nhắm hướng tàu đối phương, khai hỏa dữ dội đến mức làm nổ nồi hơi và khiến cả con tàu bắt đầu chìm dần. Wyoming tiếp tục chen vào giữa hai con tàu còn lại của hạm đội Chōshū, bắn phá một cách đều đặn và bài bản. Một số quả đạn pháo còn văng ra ngoài vùng biển và rơi xuống thị trấn Shimonoseki khiến cho vài cư dân bị thương khi đang đứng xem cảnh hải chiến này.

Sau khi bị nã pháo suốt hơn một tiếng đồng hồ liền, Wyoming bèn quay trở lại Yokohama. Con tàu này bị bắn trúng tới 11 lần phải chịu thiệt hại đáng kể đối với cột buồm và khoan tàu. Thương vong trên tàu tương đối nhẹ: bốn người thiệt mạng và bảy người bị thương nặng rồi ít lâu sau cũng qua đời. Điều đáng chú ý ở chỗ Wyoming chính là tàu chiến nước ngoài đầu tiên thực hiện cuộc tấn công hòng duy trì quyền lợi theo đúng bản hiệp ước được ký kết với Mạc phủ. Hai tàu hơi nước bị Wyoming đánh chìm đã được quân Chōshū trục vớt một lần nữa vào năm 1864 và cho cập bến cảng Hagi. Trận chiến này không làm nản lòng phiên Chōshū, do các khẩu đội pháo ven biển vẫn còn nguyên vẹn. Các cuộc pháo kích của tàu bè nước ngoài vẫn tiếp tục. Liệt cường Âu Mỹ về sau kết thành một hạm đội hùng hậu vào năm 1864 nhằm tiến hành pháo kích Shimonoseki với kết quả ép được Chōshū hàng phục và chịu bồi thường chiến phí.

Chú thích

Tham khảo
 "A Diplomat in Japan", Sir Ernest Satow, 2006 Stone Bridge Press,
 Polak, Christian. (2001). Soie et lumières: L'âge d'or des échanges franco-japonais (des origines aux années 1950). Tokyo: Chambre de Commerce et d'Industrie Française du Japon, Hachette Fujin Gahōsha (アシェット婦人画報社).
 __. (2002). 絹と光: 知られざる日仏交流100年の歴史 (江戶時代-1950年代) Kinu to hikariō: shirarezaru Nichi-Futsu kōryū 100-nen no rekishi (Edo jidai-1950-nendai). Tokyo: Ashetto Fujin Gahōsha, 2002. ;
 Denney, John. Respect and Consideration: Britain in Japan 1853–1868 and Beyond. Radiance Press (2011).

Xung đột năm 1863
Nhật Bản năm 1863
Sự kiện tháng 7 năm 1863
Trận hải chiến liên quan tới Nhật Bản
Trận hải chiến liên quan tới Hoa Kỳ
Quan hệ quân sự Nhật Bản–Hoa Kỳ
Lịch sử quân sự Hoa Kỳ thế kỷ 19
Quan hệ đối ngoại của Mạc phủ Tokugawa


title: Cadillac

text:
Cadillac  là một bộ phận của công ty sản xuất ô tô Mỹ General Motors (GM), chuyên thiết kế và xây dựng xe hơi đắt tiền. Các thị trường chính của nó là Hoa Kỳ, Canada và Trung Quốc. Xe Cadillac được phân phối tại 34 thị trường khác trên toàn thế giới. Ô tô Cadillac đứng đầu trong lĩnh vực xe ôtô xa xỉ tại Hoa Kỳ. Trong năm 2017, doanh số bán hàng tại Mỹ của Cadillac là 156.440 xe và doanh số toàn cầu của hãng là 356.467 xe.

Cadillac là một trong những thương hiệu ô tô đầu tiên trên thế giới, đứng thứ hai tại Hoa Kỳ chỉ sau thương hiệu đồng hương GM Buick. Công ty được thành lập từ tàn dư của Công ty Henry Ford vào năm 1902. Nó được đặt theo tên của Antoine de la Mothe Cadillac, người thành lập Detroit, Michigan. Biển đồng Cadillac dựa trên phù hiệu của ông.

Vào thời điểm General Motors mua công ty vào năm 1909, Cadillac đã tự khẳng định mình là một trong những nhà sản xuất xe hơi hạng sang hàng đầu của Mỹ. Khả năng thay thế hoàn toàn của các bộ phận chính xác của nó đã cho phép nó đặt nền móng cho việc sản xuất hàng loạt ô tô hiện đại. Nó đã đi đầu trong những tiến bộ công nghệ, giới thiệu các hệ thống điện đầy đủ, hộp số tay không đụng hàng và mái thép. Thương hiệu đã phát triển ba động cơ, với động cơ V8 đặt tiêu chuẩn cho ngành công nghiệp ô tô Mỹ.

Cadillac đã có chiếc xe đầu tiên của Mỹ giành được Câu lạc bộ ô tô Hoàng gia của Vương quốc Dewar Trophy bằng cách chứng minh thành công khả năng thay thế cho các bộ phận cấu thành của nó trong cuộc kiểm tra độ tin cậy vào năm 1908; điều này đã tạo ra khẩu hiệu của công ty "Tiêu chuẩn của thế giới". Nó đã giành được chiếc cúp một lần nữa vào năm 1912 khi kết hợp khởi động điện và chiếu sáng trong một chiếc ô tô sản xuất.

Tham khảo

Nhãn hiệu General Motors
Công ty sản xuất xe hơi Hoa Kỳ


title: Hypena conspersalis

text:
Hypena conspersalis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hypena


title: Parascotia nisseni

text:
Parascotia nisseni là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Parascotia


title: Mesostenus rufoniger

text:
Mesostenus rufoniger là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesostenus


title: NGC 191A

text:
NGC 191A (cũng là PGC 2332, IC 1563, MCG -2-2-76 của ARP 127) là một thiên hà dạng thấu kính trong chòm sao Kình Ngư.

Xem thêm
 Danh sách thiên thể NGC

Tham khảo

Thiên hà hình hạt đậu
Chòm sao Kình Ngư
Thiên thể NGC
Thiên thể IC
Thiên thể MCG
Thiên thể PGC


title: Mariusz Saniternik

text:
Mariusz Saniternik (sinh ngày 7 tháng 12 năm 1954 tại Kraków) là một diễn viên người Ba Lan.

Sự nghiệp
Mariusz Saniternik tốt nghiệp Học viện Nghệ thuật Sân khấu Quốc gia AST ở Kraków vào năm 1980. Ông diễn xuất trên sân khấu tại nhiều nơi như: Nhà hát Wojciech Bogusławski ở Kalisz (1981-1982), Nhà hát Stefan Jaracz ở Łódź (1982-1992), Nhà hát Juliusz Słowacki ở Kraków (1992-1995) và Nhà hát Nowy ở Łódź (1998-2003). Ngoài sự nghiệp diễn xuất trên sân khấu, ông còn góp mặt trong hàng chục bộ phim điện ảnh và phim truyền hình Ba Lan. Trong đó, ông nổi tiếng với các phim như: Pogrzeb kartofla (1990), Pograbek (1992), Grający z talerza (1995), Afonia i pszczoły (2009) và Wataha (2014).

Thành tích nghệ thuật
Dưới đây liệt kê một số phim điện ảnh và phim truyền hình nổi bật có sự góp mặt của Mariusz Saniternik:

 Amnestia (1981) _ Julek
 Kingsajz (1987) _ Małolat
 Sławna jak Sarajewo (1987) _ Czogała
 Ucieczka z miejsc ukochanych (1987) _ Sajwaj
 Pan Samochodzik i praskie tajemnice (1988) _ Franek Gnat
 Kramarz (1990) _ Bolek
 Pogrzeb kartofla (1990) _ Pasiasia
 Pograbek (1992) _ Pograbek
 Szwadron (1992) _ Wicek
 Cudowne miejsce (1994) _ Staszko Indorek
 Grający z talerza (1995) _ Morka
 Prostytutki (1997) _ Mały Człowiek
 Małopole czyli świat (2001) _ Józef Biskup
 Na dobre i na złe (2002) _ Władysław Pitera
 Samo życie (2002–2007) _ Bronisław
 Warto kochać (2005–2006) _ Pisanko
 Kryminalni (2006) _ Łapka
 Pitbull (2008) _ Wiktor Wojdyła
 Afonia i pszczoły (2009) _ Rafał
 Komisarz Alex (2011) _ Zygmunt Karasiewicz
 Zbrodnia (2014) _ Zenon
 Wataha (2014) _ Kalita
 Trzy upadki świętego (2018) _ Pawlik
 Na bank się uda (2019) _ Makej

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1954
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên Ba Lan


title: Anton Terekhov

text:
Anton Andreyevich Terekhov (; sinh ngày 30 tháng 1 năm 1998) là một cầu thủ bóng đá người Nga thi đấu ở vị trí tiền vệ chạy cánh phải cho Dynamo Moskva.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Anh có màn ra mắt tại Giải bóng đá ngoại hạng Nga cho Dynamo Moskva vào ngày 17 tháng 4 năm 2016 trong trận đấu với Krylia Sovetov Samara.

Thống kê sự nghiệp

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Profile by Giải bóng đá ngoại hạng Nga
 Official Terekhov's Instagram

Sinh năm 1998
Người Surgut
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Nga
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Nga
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá F.K. Dynamo Moskva
Cầu thủ Giải bóng đá ngoại hạng Nga


title: Đế Thích Thiên

text:
Đế Thích Thiên () hoặc giản lược là Đế Thích () là một thuật ngữ chỉ vị vua trời – vị thần tối cao theo cách gọi của người Trung Quốc. Thuật ngữ này có thể chỉ:

Thần thoại
 Ngọc Hoàng Thượng đế, vị thần trong Đạo giáo
 Indrā, vị thần trong Hindu giáo
 , vị thần trong Phật giáo

Địa danh
 Angkor Wat, từng được gọi là đền Đế Thích trong văn bản cũ
 Angkor Thom, từng được gọi là đền Đế Thiên trong văn bản cũ


title: Chicago Pile-1

text:
Chicago Pile-1 (CP-1) là lò phản ứng hạt nhân đầu tiên trên thế giới. Vào ngày 2 tháng 12 năm 1942, phản ứng hạt nhân dây chuyền tự duy trì đầu tiên do con người tạo ra được khởi đầu trong CP-1, trong một cuộc thử nghiệm do Enrico Fermi dẫn đầu. Việc phát triển lò phản ứng Chicago Pile-1 là một phần trong dự án Manhattan, vốn là nỗ lực của quân Đồng minh để tạo ra bom nguyên tử trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Được phát triển bởi những chuyên gia của Metallurgical Laboratory (phòng thí nghiệm luyện kim) thuộc Đại học Chicago, CP-1 được xây dựng ngay bên dưới khán đài phía tây của sân bóng Stagg Field. Fermi đã miêu tả thiết bị này như là "một ụ vật liệu thô được làm từ những viên gạch đen và thanh gỗ".

Lò phản ứng được lắp ráp vào tháng 11 năm 1942, do một đội ngũ bao gồm Fermi, Leo Szilard (người trước đó đã đề xuất ý tưởng về phản ứng dây chuyền phi phân hạch), Herbert L. Anderson, Walter Zinn, Martin D. Whitaker, và George Weil. Nó gồm 45.000 khối graphit nặng  được dùng như là các chất làm chậm, và được nạp nhiên liệu từ  kim loại uranium và  oxide uranium. Trong lò, một vài neutron tự do hình thành từ sự phân rã của uranium được các nguyên tử uranium hấp thụ, dẫn đến sự phân hạch của các nguyên tử đó, và phóng thích thêm các neutron. Không giống như những lò phản ứng thế hệ kế tiếp, nó không có hệ thống che chắn bức xạ hoặc làm mát bởi vì nó hoạt động ở một công suất rất thấp – khoảng một nửa watt. Hình dáng của lò dự định ban đầu sẽ được làm dạng hình cầu gồ ghề, nhưng khi tiến hành công việc, Fermi đã tính toán rằng khối lượng dự đoán có thể thành công mà không cần phải hoàn thành toàn bộ lò như kế hoạch.

Năm 1943, CP-1 được chuyển đến Red Gate Woods, và đổi lại thành Chicago Pile-2 (CP-2). Tại đó, nó được vận hành cho đến năm 1954 thì bị tháo dỡ và chôn xuống đất. Các khán đài ở sân Stagg Field bị phá hủy vào tháng 8 năm 1957; khu vực này hiện nay là một Danh lam Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ và là một Danh lam Chicago.

Tiến trình

Trong một lò phản ứng hạt nhân, trạng thái tới hạn đạt được khi tỉ lệ neutron sản sinh ra bằng với tỉ lệ neutron bị mất đi, bao gồm cả neutron bị hấp thụ và neutron rò rỉ. Khi một nguyên tử uranium-235 bị phân hạch, nó giải phóng một lượng trung bình 2.4 hạt neutron. Trong trường hợp đơn giản nhất của một lò phản ứng hình cầu, đồng đều, không phản xạ, bán kính tới hạn được tính xấp xỉ:

với M là khoảng cách trung bình mà một neutron đi được trước khi nó bị hấp thụ, và k là hệ số nhân neutron trung bình. Các neutron phản ứng thành công sẽ được khuếch đại bởi một hệ số k, thế hệ thứ hai của các sự kiện phân hạch sẽ tạo ra k2, thứ ba là k3 và cứ thế. Để có một phản ứng hạt nhân dây chuyền bền vững xảy ra, k phải lớn hơn 1 ít nhất 3 hoặc 4 phần trăm. Nói một cách khác, k phải lớn hơn 1 mà không vượt quá ngưỡng tới hạn tức thời có thể dẫn đến bùng nổ, số sự kiện phân hạch tăng theo cấp số nhân.

Phản ứng hạt nhân dây chuyền đầu tiên

Hôm sau, ngày 2 tháng 12 năm 1942, tất cả mọi người tập hợp để tiến hành thử nghiệm. Có 49 nhà khoa học hiện diện. Mặc dù hầu hết Ủy ban Điều hành S-1 đều ở Chicago, nhưng chỉ có Crawford Greenewalt có mặt theo lời mời của Compton. Các quan chức cấp cao khác cũng đến gồm có Szilard, Wigner và Spedding. Fermi, Compton, Anderson và Zinn tập trung quanh các bộ điều khiển trên ban công, ban đầu được dự định như là một nơi để quan sát. Samuel Allison đã sẵn sàng với một thùng cadmi nitride đậm đặc để ném vào lò trong trường hợp khẩn cấp. Khởi động bắt đầu vào lúc 09:54. Walter Zinn tháo thanh năng lượng, thanh điều khiển khẩn cấp, và giữ chắc nó. Norman Hilberry đứng sẵn với một cây rìu để chặn đường thoát có thể làm thanh năng lượng rơi dưới tác động của trọng lực. Trong khi Leona Woods đọc to số đếm từ máy dò bo triflorua, thì George Weil, người duy nhất ở đó rút tất cả các thanh điều khiển chỉ chừa lại một cái. Đến 10:37 Fermi ra lệnh Weil tháo tất cả nhưng thanh điều khiểu cuối cùng chỉ rút . Weil rút  mỗi lần, với các đo đạc được thực hiện ở mỗi bước.

Quá trình bị ngừng lại đột ngột do thanh điều khiển tự động tự lắp vào, làm cho mức trượt của nó bị đặt quá thấp. Lúc 11:25, Fermi ra lệnh lắp lại các thanh điều khiển. Sau đó ông thông báo rằng đã đến giờ ăn trưa.

Cuộc thử nghiệm lại bắt đầu vào lúc 14:00. Weil làm việc cùng thanh điều khiển cuối cùng trong khi đó Fermi theo dõi kỹ lưỡng sự hoạt động của neutron. Fermi thông báo rằng lò đã đạt tới hạn (đạt được một phản ứng tự ổn định) vào lúc 15:25. Fermi đã vặn nút chuyển thang đo của máy ghi để phù hợp với dòng điện đang tăng lên một cách nhanh chóng từ máy phát dò bo triflorua. Ông muốn kiểm tra các mạch điều khiển, nhưng sau 28 phút, chuông báo động reo lên thông báo với mọi người rằng sự phun neutron đã vượt ngưỡng an toàn đặt trước, và ông ra lệnh cho Zinn ngắt thanh năng lượng. Phản ứng nhanh chóng dừng lại. Lò phản ứng đã hoạt động được khoảng 4.5 phút với công suất khoảng 0.5 watt. Wigner khui chai rượu vang Chianti, và họ uống bằng ly giấy.

Compton gọi điện thông báo cho Conant. Cuộc đối thoại được thực hiện bằng một ám hiệu không định trước:

Tầm quan trọng và lễ truy niệm
Một bia truy niệm đã được khánh thành tại sân Stagg Field vào ngày 2 tháng 12 năm 1952 nhân dịp kỉ niệm 10 năm ngày CP-1 đạt được tới hạn. Trên đó ghi:  Tấm bia đã được giữ lại khi những khán đài phía tây bị phá hủy vào tháng 8 năm 1957. Địa điểm mà lò CP-1 tọa lạc đã được chỉ định là một Danh lam Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ vào ngày 18 tháng 2 năm 1965. Khi Sổ bộ Địa danh Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ được tạo ra vào năm 1966, nó ngay lập tức được thêm vào đó. Địa điểm này cũng được gọi là một Danh lam Chicago vào ngày 27 tháng 10 năm 1971.

Ngày nay, địa điểm của sân vận động Stagg Field cũ được thư viện Regenstein của trường đại học khai trương năm 1970 và thư viện Joe và Rika Mansueto mở cửa vào năm 2011 sử dụng. Một tượng điêu khắc của Henry Moore, Nuclear Energy, đứng trên một hình tứ giác nhỏ ngay bên ngoài thư viện Regenstein. Nó được hiến tặng vào ngày 2 tháng 12 năm 1967, để kỷ niệm nhân dịp 25 năm ngày CP-1 đạt mức tới hạn. Các bia kỷ niệm vào năm 1952, 1965 và 1967 ở gần bên. Một khối graphit của CP-1 được trưng bày tại Bảo tàng Khoa học Bradbury ở Los Alamos, New Mexico; một khối khác được trưng trong Bảo tàng Khoa học và Công nghệ ở Chicago. Ngày 2 tháng 12 năm 2017, lễ kỷ niệm 75 năm, Viện Công nghệ Massachusetts khôi phục một lò nghiên cứu bằng graphit, tương tự như thiết kế của Chicago Pile-1, những thanh uranium cuối cùng được đặt vào một cách long trọng.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Photos of CP-1  The University of Chicago Library Archive. Includes photos and sketches of CP-1.
 Video of west stands of Stagg Field, Institute for the Study of Metals (Metallurgical Laboratory), Enrico Fermi, and an active experiment using CP-1
 The First Pile 11 page story about CP-1
  Video of two of the last surviving CP-1 pioneers, Harold Agnew and Warren Nyer.
 Audio files of Fermi recounting the success of the reactor on the 10th anniversary in 1952

Dự án Manhattan
Enrico Fermi
Hoa Kỳ năm 1942
Lò phản ứng hạt nhân
Khoa học năm 1942
Khởi đầu năm 1942
Đại học Chicago
Trung tâm nghiên cứu hạt nhân
Danh lam thắng cảnh ở Chicago


title: Kurisawa Ryoichi

text:
là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản thi đấu cho Kashiwa Reysol.

Thống kê sự nghiệp câu lạc bộ
Cập nhật đến ngày 23 tháng 2 năm 2016.

1Bao gồm Siêu cúp Nhật Bản và Giải bóng đá Cúp câu lạc bộ thế giới.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1982
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá FC Tokyo
Cầu thủ bóng đá Kashiwa Reysol
Tiền vệ bóng đá


title: Leucochlaena cypraota

text:
Leucochlaena cypraota là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Leucochlaena


title: Diego Haro

text:
Diego Haro (sinh 18 tháng 12 năm 1982) là một trọng tài bóng đá người Peru Người đã từng là một trọng tài quốc tế đầy đủ cho FIFA từ 2013.

Anh từng là một trong những trọng tài của Giải vô địch bóng đá U-20 thế giới.

Tham khảo

Đội hình Giải vô địch bóng đá U-20 thế giới
Trọng tài bóng đá Peru


title: Busseola quadrata

text:
Busseola quadrata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Busseola


title: David Gregory (cầu thủ bóng đá, sinh năm 1994)

text:
David Michael Gregory (sinh ngày 1 tháng 10 năm 1994) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí thủ môn cho Bromley.

Gregory ký hợp đồng với Cambridge United từ Crystal Palace ngày 4 tháng 6 năm 2016 và có màn ra mắt giải vô địch ngày 15 tháng 10 khi thay cho Will Norris bị viêm amidan, trong thất bại 0–1 trước Grimsby Town.

Sau sự giải phóng từ Cambridge vào cuối mùa giải, Gregory gia nhập đội bóng địa phương Bromley.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1994
Cầu thủ bóng đá Anh
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ bóng đá Crystal Palace F.C.
Cầu thủ bóng đá Harrow Borough F.C.
Cầu thủ bóng đá Sutton United F.C.
Cầu thủ bóng đá Bishop's Stortford F.C.
Cầu thủ bóng đá Leyton Orient F.C.
Cầu thủ bóng đá Cambridge United F.C.
Cầu thủ bóng đá Bromley F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League
Cầu thủ bóng đá National League (bóng đá Anh)
Cầu thủ bóng đá Isthmian League
Người Croydon
Cầu thủ bóng đá Eastbourne Borough F.C.


title: Britha brithodes

text:
Britha brithodes là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Britha


title: Danh sách núi Đông Nam Á

text:
Bảng dưới đây là danh sách núi ở Đông Nam Á.

Bởi vì có sự khác biệt định nghĩa phân vùng giữa địa lí chính trị và địa lí địa chất, đảo New Guinea và mũi đông nam của dãy núi Himalaya ở phía nam cao nguyên Thanh Tạng hoàn toàn không thuộc về Đông Nam Á ở trong một số định nghĩa địa chất học, đảo New Guinea thuộc về mảng Ấn - Úc, khu sinh học thuộc giới Australasia, về phương diện địa chất người ta đem nó quy vào châu Đại Dương. Cao nguyên Thanh Tạng thường được coi là một phần của Trung Á, dãy núi Himalaya trở thành ranh giới của Trung Á và Nam Á.

Nếu không bao gồm hai khu vực kể trên, núi Kinabalu nằm ở Borneo của Malaysia sẽ là núi cao nhất ở Đông Nam Á. Tuy nhiên, xét về phân vùng địa lí chính trị, thông thường sẽ đem nửa phần phía tây đảo New Guinea do Indonesia cai quản (tỉnh Tây Papua và tỉnh Papua) coi là một phần của châu Á, vì vậy bốn đỉnh núi ở Indonesia như Puncak Jaya, Sumantri,... sẽ cao hơn núi Kinabalu; nếu đem một phần lãnh thổ của Myanmar nằm ở cao nguyên Thanh Tạng coi là Đông Nam Á thì đỉnh núi Hkakabo Razi mới là đỉnh núi cao nhất.

Xem thêm

 Danh sách núi cao nhất thế giới
 Danh sách núi cao nhất ở New Guinea
 Danh sách đảo theo điểm cao nhất
 Danh sách ribu (đỉnh núi ở Indonesia có độ lồi địa hình 1000 mét)
 Danh sách đỉnh núi cao nhất của mỗi châu lục

Tham khảo
Địa lý Đông Nam Á
Núi châu Á