title: Điều khiển tối ưu

text:
Lý thuyết điều khiển tối ưu là một phần mở rộng của phép tính biến phân, là một phương pháp tối ưu hóa cho các lý thuyết điều khiển phát sinh. Phương pháp này phần lớn là do công lao đóng góp của Lev Pontryagin và các cộng tác viên của ông ở Liên Xô  cũng như Richard Bellman tại Hoa Kỳ. Điều khiển tối ưu có thể được xem như là một chiến lược điều khiển trong lý thuyết điều khiển tự động.

Phương pháp chung
Điều khiển tối ưu giải quyết bài toán tìm kiếm một quy luật điều khiển cho một hệ thống cho trước như là một tiêu chuẩn tối ưu định đã đạt được. Một bài toán điều khiển bao gồm một hàm chi phí đó là một hàm của trạng thái và các biến điều khiển. Một điều khiển tối ưu là một tập hợp các phương trình vi phân mô tả đường đi của các biến điều khiển cực tiểu hóa hàm chi phí. Điều khiển tối ưu có thể được bắt nguồn từ việc sử dụng nguyên lý cực đại Pontryagin (một điều kiện cần còn được biết đến đó là nguyên lý cực tiểu Pontryagin hoặc chỉ đơn giản là nguyên lý Pontryagin), hoặc bằng cách giải phương trình Hamilton-Jacobi-Bellman (điều kiện đủ).

Chúng ta bắt đầu với một ví dụ đơn giản. Hãy xem xét một chiếc xe đi trên một đường thẳng qua một con đường nhấp nhô. Câu hỏi đặt ra là, người lái xe phải đạp ga như thế nào để tối thiểu hóa tổng thời gian đi lại? Rõ ràng trong ví dụ này, thuật ngữ luật điều khiển chỉ để xác định cách thức trong đó người lái xe tăng ga và chuyển hộp số. Hệ thống bao gồm cả xe và đường, và tiêu chuẩn tối ưu là tối thiểu hóa tổng thời gian đi lại. Các bài toán điều khiển thường bao gồm các ràng buộc bổ sung. Ví dụ, lượng nhiên liệu sẵn có thể bị giới hạn, bàn đạp ga không thể bị đạp xuyên qua sàn xe hơi, tốc độ bị giới hạn,...

Một hàm chi phí thích hợp là một công thức toán học đưa ra thời gian đi lại như một hàm của tốc độ, các xem xét hình học, và các điều kiện ban đầu của hệ thống. Ta thường gặp trường hợp các hạn chế là có thể hoán đổi cho nhau được với hàm chi phí.

Một bài toán khiển tối ưu khác là phải tìm ra cách để lái xe để giảm thiểu mức tiêu thụ nhiên liệu của nó, cho rằng nó phải hoàn thành một khóa học được đưa ra không quá một thời gian xác định. Tuy nhiên, một bài toán điều khiển khác là để giảm thiểu tổng số tiều phải chi để hoàn thành chuyến đi, giá tiền giả định đưa ra cho thời gian và nhiên liệu.

Một khung trừu tượng hơn diễn ra như sau. Tối thiểu hóa hàm chi phí thời gian liên tục

tùy theo các giới hạn động học bậc một (phương trình trạng thái)

các giới hạn đường đại số

và các điều kiện biên

trong đó  là trạng thái,  là điều khiển,  là biến độc lập (thường được nói là thời gian),  là thời gian ban đầu, và  là thời gian cuối. Thuật ngữ  và  được gọi tương ứng là chi phí điểm cuối và Lagrangian.Hơn nữa, cần lưu ý rằng những đường hạn chế là nằm trong các hạn chế bất phương trình nói chung và do đó có thể không hoạt động (tức là, bằng không) ở giải pháp tối ưu.Cũng cần lưu ý rằng các bài toán điều khiển tối ưu như đã nêu ở trên có thể có nhiều lời giải (tức là, lời giải có thể không phải là duy nhất).Do đó, trường hợp thường xuyên nhất mà bất kỳ lời nào  đối với bài toán điều khiển tối ưu là tối thiểu hóa cục bộ.

Điều khiển tối ưu bình phương tuyến tính
Một trường hợp đặc biệt của bài toán điều khiển tối ưu phi tuyến chung được đưa ra trong phần trước là bài toán điều khiển tối ưu tuyến tính bậc hai (LQ). Bài toán LQ được phát biểu như sau. Cực tiểu hóa hàm chi phí thời gian liên tục thời gian bậc hai

Chịu sự ràng buộc động tuyến tính bậc nhất

và điều kiện ban đầu

Một hình thức đặc biệt của bài toán LQ mà phát sinh trong nhiều bài toán thống điều khiển là bộ điiều chỉnh toàn phương tuyến tính (LQR), nơi tất cả các ma trận (tức là , , , và ) là không đổi, thời gian ban đầu được đặt tùy ý tới zero, và thời gian cuối được lấy từ giới hạn  (giả thiét cuối cùng này được gọi là đường chân trời vô tận). Bài toán LQR được phát biểu như sau. Tối thiểu hóa hàm chi phí thời gian liên tục bậc hai đường chân trời vô hạn

Chịu sự ràng buộc động học bậc nhất tuyến tính bất biến theo thời gian

Và điều kiện ban đầu

Trong trường hợp đường chân trời giới hạn, các ma trận bị giới hạn trong  và  tương ứng là nửa xác định dương và xác định dương. Trong trường hợp đường chân trời vô hạn, tuy nhiên ma trận  và  không chỉ là tương ứng với nửa xác định dương và xác định dương, mà còn là hằng số. Những giới hạn thêm vào trên  và  trong trường hợp đường chân trời vô hạn được thực thi để đảm bảo rằng hàm chi phí vẫn dương.Hơn nữa, để đảm bảo hàm chi phí là được bao, hạn chế bổ sung được áp đặt mà cặp  là có thể điều khiển được. Lưu ý rằng hàm chi phí LQ hoặc LQR có thể được nghĩ một cách vật lý như là cố gắng để giảm thiểu năng lượng điều khiển (đo như một dạng bậc hai).

Bài toán đường chân trời vô hạn (tức là, LQR) có vẻ quá hạn chế và cơ bản vô dụng vì nó cho rằng người vận hành đang điều khiển hệ tới trạng thái zero và do đó đang lái đầu ra của hệ thống về không. Đây thực sự là chính xác. Tuy nhiên bài toán lái đầu ra đến một mức độ khác không mong muốn có thể được giải quyết sau khi một đầu ra zero được giải. Trong thực tế, nó có thể được chứng minh rằng bài toán LQR thứ cấp này có thể được giải quyết một cách rất đơn giản. Nó đã được chỉ ra trong lý thuyết điều khiển tối ưu cổ điển rằng điều khiển tối ưu LQ (hoặc LQR) có dạng phản hồi

trong đó  là ma trận có chiều hợp lý, cho bởi

và   là lời giải của phương trình vi phân Riccati. Phương trình vi phân Riccati có dạng

Đối với bài toán LQ đường chân trời hữu hạn, phương trình Riccati được tích hợp ngược lại trong thời gian sử dụng điều kiện biên cuối

Đối với bài toán LQR đường chân trời vô hạn, phương trình vi phân Riccati được thay thế bằng phương trình Riccati đại số (ARE) như sau

Hiểu rằng ARE phát sinh từ bài toán đường chân trời vô hạn, các ma trận , , , và  tất cả đều là hằng số. Nói chung có nhiều cách giải cho phương trình đại số Riccati và lời giải xác định dương (hoặc nửa xác định dương) là một lời giải trong đó được sử dụng để tính toán độ lợi phản hồi. Bài toán LQ (LQR) đã được giải quyết một cách tao nhã bởi Rudolf Kalman.

Các phương pháp số cho điều khiển tối ưu
Các bài toán điều khiển tối ưu thường là phi tuyến và do đó, thường không có lời giải phân tích (ví dụ như bài toán điều khiển tối ưu tuyến tính bậc hai). Kết quả là, cần phải áp dụng các phương pháp số để giải các bài toán điều khiển tối ưu. Trong những năm đầu của điều khiển tối ưu (khoảng những năm 1950 tới 1980) hướng tiếp cận ưa thích đối với các bài toán điều khiển tối ưu là các phương pháp gián tiếp. Trong một phương pháp gián tiếp, phép tính biến phân được sử dụng để có được các điều kiện tối ưu bậc nhất.  Những điều kiện này đạt được trong một bài toán giá trị-biên hai điểm (hoặc, trong trường hợp của một bài toán phức, đa điểm). Bài toán giá trị-biên này thực sự có một cấu trúc đặc biệt bởi vì nó phát sinh từ việc lấy đạo hàm của một hàm Hamilton. Vì vậy, kết quả là hệ thống động học là một hệ thống Hamilton có dạng

Trong đó

là Hamilton tăng cường và trong một phương pháp gián tiếp, bài toán giá trị-biên sẽ được giải (sử dụng biên thích hợp hoặc các điều kiện gác ngang). Vẻ đẹp của việc sử dụng một phương pháp gián tiếp là trạng thái và liên hợp (cụ thể, ) sẽ được giải và lời giải cuối cùng sẽ được kiểm tra để trở thành quỹ đạo cực trị. Nhược điểm của các phương pháp gián tiếp là bài toán giá trị-biên thường rất khó để giải (đặc biệt đối với các bài toán mở rộng trong khoảng thời gian lớn hoặc các bài toán với các giới hạn điểm bên trong). Một chương trình phần mềm nổi tiếng thực hiện các phương pháp gián tiếp đó là BNDSCO.

Cách tiếp cận này đã làm tăng sự nổi bật trong điều khiển tối ưu phương pháp số hơn hai thập kỷ qua (tức là, từ những năm 1980 đến nay) của cái gọi là các phương pháp trực tiếp. Trong một phương pháp trực tiếp, trạng thái và/hoặc điều khiển được xấp xỉ bằng cách sử dụng một xấp xỉ hàm thích hợp (ví dụ, xấp xỉ đa thức hoặc thông số hóa hằng số từng mảnh). Đồng thời, chi phí chức năng được xấp xỉ như là một hàm chi phí. Sau đó, các hệ số của các xấp xỉ hàm được xử lý như các biến tối ưu hóa và bài toán này được "sao chép lại" cho một bài toán tối ưu hóa phi tuyến có dạng:

Cực tiểu hóa

tùy theo các ràng buộc đại số

Tùy thuộc vào loại phương pháp trực tiếp nào được áp. áp dụng, kích thước của bài toán tối ưu hóa phi tuyến có thể khá nhỏ (ví dụ, trong phương pháp xấp xỉ tuyến tính hóa hoặc direct shooting), trung bình (ví dụ điều khiển tối ưu pseudospectral) hoặc có có thể khá lớn (Ví dụ, phương pháp sắp xếp trực tiếp). Trong trường hợp cuối cùng (ví dụ, là một phương pháp sắp xếp), bài toán tối ưu hóa phi tuyến có nghĩa là hàng ngàn đến hàng chục ngàn biến và hạn chế. Do kích thước của nhiều NLP phát sinh từ một phương pháp trực tiếp, có vẻ phần nào khác thường để giải bài toán tối ưu hóa phi tuyến là dễ hơn so với giải bài toán giá trị-biên. Tuy nhiên, thực tế NLP dễ giải hơn bài toán giá trị-biên.Để giảm bớt tính toán, đặc biệt là phương pháp sắp xếp trực tiếp, NLP là rất ít và rất nhiều các chương trình phần mềm nổi tiếng tồn tại (ví dụ, SNOPT) để giải các bài toán NLP lớn. Kết quả là phạm vi của các bài toán có thể được giải quyết thông qua các phương pháp trực tiếp (đặc biệt là các phương pháp sắp xếp trực tiếp là rất phổ biến hiện nay) là lớn hơn đáng kể so với phạm vi của các bài toán có thể được giải bằng các phương pháp gián tiếp. Trong thực tế, các phương pháp trực tiếp đã trở nên quá phổ biến hiện nay đến nỗi nhiều người đã viết các chương trình phần mềm phức tạp sử dụng những phương pháp này. Đặc biệt, rất nhiều các chương trình như vậy bao gồm DIRCOL, SOCS, OTIS, GESOP/ASTOS, DITAN. và PyGMO/PyKEP. Những năm gần đây, do sự ra đời của ngôn ngữ lập trình MATLAB, phần mềm điều khiển tối ưu trong MATLAB đã trở nên phổ biến hơn. Ví dụ về phát triển hàn lâm các công cụ cho phần mềm MATLAB đang triển khai thực hiện các phương pháp trực tiếp bao gồmRIOTS,DIDO, DIRECT, và GPOPS , một ví dụ công cụ công nghiệp được phát triển cho MATLAB là PROPT. Những công cụ phần mềm này đã tăng đáng kể cơ hội cho mọi người khám phá những bài toán điều khiển tối ưu phức tạp cả cho nghiên cứu hàn lâm và cả công nghiệp. Cuối cùng, cần ghi nhận rằng các môi trường tối ưu hóa MATLAB đa năng như TOMLAB đã thực hiện mã hóa bài toán điều khiển tối ưu phức tạp dễ dàng hơn đáng kể so với các ngôn ngữ như C, FORTRAN trước đây.

Điều khiển tối ưu thời gian rời rạc
Các ví dụ như vậy đến nay đã cho thấy các hệ thống thời gian liên tục và các giải pháp điều khiển. Trong thực tế, như các giải pháp điều khiển tối ưu hiện nay thường được thực hiện bằng kỹ thuật số, lý thuyết điều khiển hiện đại hiện nay chủ yếu là liên quan với các hệ thống và giải pháp thời gian rời rạc. Lý thuyết Xấp xỉ Vững quy định những điều kiện theo các lời giải với tới một loạt bài toán điều khiển tối ưu rời rạc hóa tăng độ chín xác hội tụ về lời giải của bài toán thời gian liên tục, nguyên thủy. Không phải tất cả các. phương pháp rời rạc hóa đều có tính chất này, ngay cả đối với những phương pháp dễ hình dung. Ví dụ, sử dụng một biến làm tròn theo bước để tích hợp các phương trình động học của bài toán đó có thể tạo ra một gradient không hội tụ về zero (hoặc điểm trong hướng dương) như cách giải muốn hướng đến. Phương pháp trực tiếp RIOTS dựa trên Lý thuyết về Xấp xỉ Bền vững.

Các ví dụ
Một chiến thuật trong nhiều bài toán điều khiển tối ưu để giải gần đúng (đôi khi được gọi là shadow price) . Tóm tắt trong một số giá trị biên độ của biến trạng thái mở rộng hoặc thu gọn ở lần tiếp theo. Giá trị biên độ này không chỉ là độ lợi tích lũy cho lần kế tiếp mà còn liên quan tới thời gian thực hiện của chương trình. Thật tuyệt khi  có thể được giải bằng giải tích, nhưng thường ta chỉ có thể mô tả nó đủ tốt để trực giác có thể nắm bắt được tính chất của lời giải và một chương trình giải phương trình có thể giải bằng phương pháp số cho các giá trị.

Khi đã đạt được , giá trị tối ưu lần thứ t cho điều khiển có thể thường được giải như là một phương trình vi phân có điều kiện đã biết về . Một lần nữa khá ít khi, đặc biệt trong các bài toán thời gian liên tục, ta thu được giá trị của điều khiển hoặc trạng thái một cách rõ ràng. Thường chiến thuật này là để giải các ngưỡng và vùng mà mô tả điều khiển tối ưu và sử dụng một chương trình giải bằng phương pháp số để cô lập các giá trị được chọn thực tế theo thời gian.

Thời gian hữu hạn
Xem xét bài toán một chủ mỏ, người phải quyết định phải đãi quặng từ mỏ của mình tại phần trăm nào. Ông ta nắm quyền đối với lượng quặng nói trên từ ngày  đến ngày . Tại ngày  có  lượng quặng dưới mặt đất, và lượng quặng tức thời là  suy giảm tỉ lệ chủ mỏ trích xuất nó u(t). Chủ mỏ trích xuất qựng tại chi phí  và bán quặng tại một giá không đổi . Ông ta không tính giá trị quặng nằm lại dưới mặt đất tại thời điểm  (không có "giá trị bỏ đi" ở đây). Ông ta chọn tốc độ trích xuất theo thời gian u(t) để tối đa hóa lợi nhuận trong thời kỳ làm chủ với thời gian chiết khấu bằng không.

Xem thêm

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài
 Khóa học trực tuyến điều khiển tối ưu
 Dr. Benoît CHACHUAT: Automatic Control Laboratory – Quy hoạch phi tuyến, Phép tính biến phân và Điều khiển Tối ưu.
 DIDO - Công cụ MATLAB dành cho điều khiển tối ưu
 GESOP – Graphical Environment for Simulation and OPtimization
 GPOPS-II –Phần mềm Đa mục đích MATLAB điều khiển tối ưu
 PROPT – Phần mềm MATLAB điều khiển tối ưu
 Elmer G. Wiens: Optimal Control – Applications of Optimal Control Theory Using the Pontryagin Maximum Principle with interactive models.
 Minh họa nguyên lý Pontryagin của bằng các ví dụ
 B àn về điều khiển tối ưu bởi Yu-Chi Ho
 Pseudospectral optimal control: Part 1
 Pseudospectral optimal control: Part 2

Tối ưu hóa (toán học)


title: IntelliJ IDEA

text:
IntelliJ IDEA là một IDE Java để phát triển các phần mềm máy tính. Nó được phát triển bởi JetBrains (trước đây gọi là IntelliJ), nó được cấp phép Apache 2 cho phiên bản cộng đồng, và một phiên bản thương mại độc quyền. Cả hai có thể được sử dụng cho phát triển thương mại.

Lịch sử
Phiên bản đầu tiên của IntelliJ IDEA được phát hành vào tháng 1/2001, và là một trong những IDE Java có sẵn đầu tiên với khả năng điều hướng mã và cải tiến mã nguồn được tích hợp.

Tuy nhiên,năm 2010 Infoworld báo cáo, IntelliJ đã nhận được điểm trung bình kiểm tra thấp nhất vì tồn tại nhiều lỗi trong số bốn công cụ lập trình Java hàng đầu: Eclipse, IntelliJ IDEA, NetBeans và JDeveloper.

Tháng 12/2014, Google giới thiêu phiên bản Android Studio 1.0, một IDE nguồn mở cho các ứng dụng Android, dựa trên phiên bản cộng đồng nguồn mở của IntelliJ IDEA. Các môi trường phát triển khác dựa trên framework của IntelliJ bao gồm AppCode, CLion, PhpStorm, PyCharm, RubyMine, WebStorm và MPS.

Yêu cầu hệ thống

Tính năng
Phiên bản 2019.1 bao gồm hỗ trợ cho Java 9 sắp tới, một thiết kế UI cho phát triển ứng dụng Android, Play 2.0 và Scala.

Hỗ trợ mã hóa
IDE cung cấp các tính năng nhất định như hoàn thành mã bằng cách phân tích ngữ cảnh, điều hướng mã cho phép nhảy vào một lớp hoặc khai báo trong mã trực tiếp, tái cấu trúc mã và các tùy chọn để sửa các mâu thuẫn thông qua các đề xuất.

Công cụ tích hợp và kết hợp
IDE tích hợp sẵn các công cụ build/đóng gói như grunt, bower, gradle, và SBT. Nó hỗ trợ các hệ thống kiểm soát phiên bản như Git, Mercurial, Perforce, và SVN. Các cơ sở dữ liệu như Microsoft SQL Server, ORACLE, PostgreSQL, và MySQL có thể được truy cập trực tiếp từ IDE.

Hệ sinh thái Plugin
IntelliJ hỗ trợ các plugin thông qua đó người ta có thể thêm chức năng bổ sung cho IDE. Có thể tải xuống và cài đặt các plugin từ trang web của kho lưu trữ plugin của IntelliJ hoặc thông qua tính năng cài đặt và tìm kiếm plugin sẵn có của IDE. Hiện tại, phiên bản IntelliJ IDEA Community có 1495 plugins, trong khi bản Ultimate có 1626. Những con số này nhỏ hơn nhiều so với các trình soạn thảo như Atom, có hơn 7000 packages (về cơ bản là các plugin). Tuy nhiên, một số tính năng được bao gồm theo mặc định trong IntelliJ chỉ có thể được thêm vào Atom bằng cách cài đặt các packages. Ví dụ, linting được tích hợp vào IntelliJ, và nó có thể được cài đặt trong Atom, theo ngôn ngữ lập trình, với nhiều gói khác nhau.

Ngôn ngữ hỗ trợ
Hai bản Community và Ultimate khác nhau trong hỗ trợ của chúng cho các ngôn ngữ lập trình khác nhau như được hiển thị trong bảng sau.
Hỗ trợ trên cả hai bản Community và Ultimate Edition:

 Java
 CloudSlang (thông qua plugin riêng biệt)
 Clojure (thông qua plugin riêng biệt)
 Dart (thông qua plugin riêng biệt)
 Erlang (thông qua plugin riêng biệt)
 Go (thông qua plugin riêng biệt)
 Gosu (thông qua plugin riêng biệt)
 Groovy
 Haxe (thông qua plugin riêng biệt)
 Perl (thông qua plugin riêng biệt)
 Rust (thông qua plugin riêng biệt)
 Scala (thông qua plugin riêng biệt)
 XML/XSL
 Kotlin
 Haskell (thông qua plugin riêng biệt)
 Lua (thông qua plugin riêng biệt)
 Python (thông qua plugin riêng biệt)
 Julia (thông qua plugin riêng biệt)

Chỉ hỗ trợ trên bản Ultimate Edition:

 TypeScript (thông qua plugin riêng biệt)
 SQL
 Ruby/JRuby
 PHP (thông qua plugin riêng biệt)
 JavaScript
 HTML/XHTML/CSS
 CoffeeScript
 ActionScript/MXML

Công nghệ và framework
Hỗ trợ trong cả hai bản Community và Ultimate Edition:

 Android
 Ant
 Gradle
 JUnit
 JavaFX
 Maven
 Python
 SBT
 TestNG

Chỉ hỗ trợ trong bản Ultimate Edition:

 Django
 EJB
 FreeMarker
 Geronimo
 GlassFish
 Google App Engine
 Google Web Toolkit
 Grails
 Hibernate/JPA
 JBoss Seam
 JBoss
 Jetty
 Java ME MIDP/CLDC
 JSF
 JSP
 Jelastic
 Node.js
 OSGi
 Play
 Ruby on Rails
 Spring
 Struts 2
 Tapestry
 Tomcat
 Velocity
 Web services
 Weblogic
 WebSphere

Có một plugin miễn phí từ Atlassian cho IntelliJ có sẵn để tích hợp với JIRA, Bamboo, Crucible và FishEye. Tuy nhiên, phần mềm có tên IDE-Connector đã ngừng hoạt động vào ngày 1/6/2015.

Phiên bản phần mềm và kiểm soát sửa đổi
Có hai phiên bản khác nhau được họ hỗ trợ cho phiên bản phần mềm và hệ thống kiểm soát sửa đổi.

Hỗ trợ trên cả hai bản Community và Ultimate Edition:

 CVS
 Git
 GitHub
 Mercurial
 Subversion

Chỉ hỗ trợ trên bản Ultimate Edition:

 Visual SourceSafe
 Perforce
 ClearCase
 Team Foundation Server

Xem thêm

 So sánh các IDE

Tham khảo

 Getting started with Intellij IDEA
 How to develop an Intellij IDEA Plug-in

Chú thích

Liên kết ngoài
 IntelliJ popular APIs in GitHub

Sản phẩm được giới thiệu năm 2001
Môi trường phát triển tích hợp


title: Harveys, Virginia

text:
Harveys là một cộng đồng chưa hợp nhất tại Hạt Northumberland, thuộc tiểu bang Virginia của Hoa Kỳ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cộng đồng chưa hợp nhất của Virginia


title: Exeristis minuscula

text:
Exeristis minuscula là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Exeristis


title: Saurita lacteata

text:
Saurita lacteata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Saurita


title: Lịch sử Thụy Sĩ

text:
Từ năm 1291, Thụy Sĩ chỉ là một "liên bang" nhỏ gồm ba bang (Uri, Schwyz và Unterwalden) lúc đó thuộc miền trung Thụy Sĩ, dần dần mở rộng thành một nước Thụy Sĩ như ngày nay vào năm 1815

Đến năm 1848, Thụy Sĩ trở thành một nhà nước liên bang có quyền tự trị. Liên bang này tồn tại đến tận hiện nay.

Thụy Sĩ thời cổ đại
Các nhà khảo cổ học tìm tìm thấy bằng chứng về người nguyên thủy ở Thụy Sĩ trong ba hang động thuộc dãy núi Appenzell (thuộc dãy Alp ngày nay). Ở thành phố Robenhausen (thuộc bang Zurich, Thụy Sĩ), người ta tìm thấy bằng chứng về sự định cư của cư dân từ khoảng 8.000 TCN.

Từ thời đồ đá mới cho đến thời đồ đồng, vùng đất Thụy Sĩ đã có đông dân cư sinh sống. Người ta tìm thấy dấu tích nhiều cọc gỗ làm nhà ở nhiều hồ khác nhau trong Thụy Sĩ. Các mảnh đồ gốm của cư dân cũng được tìm thấy ở các cao nguyên, có niên đại vào thiên niên kỷ V - III TCN.

Thời đồ đồng của Thụy Sĩ được đánh dấu bằng văn hóa Bell-Beaker (2800 - 1800 TCN). Phạm vi địa lý của văn hóa này trải dài khắp châu Âu, từ nước Anh - Đức kéo dài đến tận bán đảo Iberic, phía nam bán đảo Italia. Nguội ta tìm thấy ở nền văn hóa này nhiều con dao găm bằng kim loại, rìu có đục lỗ (ở dãy Carpat) và một số lớn hiện vật gốm. Một cuộc khảo sát năm 2014 đã tìm thấy nhiều ngôi mộ chôn cất đơn lẻ. Năm 2.400 - 2.200 TCN, cư dân sản xuất ra các đồ dùng bằng kim loại đồng ở khu vực Ireland. Ở đây quặng đồng Sulpat được dùng để nung chảy thành các cột đồng được tìm thấy nhiều ở Pháp và Ireland. Ngoài ra, cư dân cùng sản xuất các cốc rượu, bia và rượu mật ong để tiêu thụ trong vùng

Văn hóa Bell-Beaker cũng được đánh dấu bằng những chuyến đi trên biển, sống để buôn bán các mặt hàng hóa có giá trị. Về tín ngưỡng, cư dân chôn người chết bằng cách gấp xác lại theo kiểu ngồi xổm, kèm theo các đồ dùng lúc người đó còn sống (tìm thấy ở Tây Ban Nha)...

Cư dân Thụy Sĩ chuyển qua thời đại đồ sắt qua nền văn hóa Halstatt, văn hóa Là Tene (thế kỷ V - I TCN). Đầu thế kỷ I TCN, cao nguyên Thụy Sĩ bị ba tộc người Gallic là Helvetii, Vindelici, Celtic Raetians đánh chiếm. Nhưng đến năm 58 TCN, quân đội La Mã của Julius Caesar đánh bại người Helvetti tại Bibracte, xác lập quyền thống trị của người La Mã tại đây. Năm 15 TCN, Tiberius và Drusus chinh phục dãy núi Alps, và khu vực này được sáp nhập đế quốc La Mã, các khu định cư của người Helvetti được dồn lên vùng Gallic Belgica của tỉnh Thượng Germania.

300 năm sau đó đã chứng kiến sự phồn vinh của vùng Thụy Sĩ thuốc lá với một hệ thống các con đường bộ chạy dọc quanh các thành phố như:  Aventicum (Avenches), thành phố khác đã được thành lập tại Arbor Felix (Arbon), Augusta Raurica (Kaiseraugst gần Basel), Basilea (Basel), Giáo triều (Chur), Genava (Genève), Lousanna (Lausanne), Octodurum (Martigny, kiểm soát các đường chuyền của Great St. Bernard), Salodurum (Solothurn), Turicum (Zürich) và những nơi khác. đơn vị đồn trú quân sự tồn tại Tenedo (Zurzach) và Vindonissa (Windisch)

Năm 259, người Alemanni xâm chiếm đế quốc La Mã, và họ nhanh chóng thiết lập Thụy Sĩ như là tỉnh biên giới bảo vệ cho vương quốc của họ

Tham khảo


title: Granit Xhaka

text:
Granit Xhaka (sinh ngày 27 tháng 9 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Thụy Sĩ hiện đang thi đấu ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Bundesliga Bayer Leverkusen và là đội trưởng của Đội tuyển bóng đá quốc gia Thụy Sĩ.

Xhaka bắt đầu sự nghiệp tại câu lạc bộ quê nhà Basel và từng đoạt danh hiệu vô địch quốc gia trong hai mùa giải đầu tiên của mình. Sau đó anh chuyển đến chơi bóng cho câu lạc bộ Bundesliga Borussia Mönchengladbach năm 2012, phát triển danh tiếng thành một cầu thủ có tố chất kĩ thuật tốt và thủ lĩnh tự nhiên bên cạnh tính khí thất thường của mình. Xhaka được trao băng đội trưởng của Borussia Mönchengladbach năm 2015 ở tuổi 22, đưa đôi bóng giành suất tham dự UEFA Champions League trong hai mùa bóng liên tiếp. Anh hoàn tất thủ tục gia nhập Arsenal vào tháng 5 năm 2016, với mức phí chuyển nhượng 30 triệu bảng. Được coi là một trong những cầu thủ tài năng xuất sắc nhất của thế hệ mình, anh bắt đầu chơi tuyển Thụy Sĩ từ năm 2011 và có hơn 110 lần ra sân đại diện cho đội tuyển tham dự World Cup 2014, Euro 2016, World Cup 2018, Euro 2020 và World Cup 2022.

Cuộc đời
Xhaka sinh ra tại Basel, Thụy Sĩ. Xhaka có một người anh trai là Taulant Xhaka, cũng là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp và hiện đang thi đấu cho câu lạc bộ Basel và từng thi đấu cho Đội tuyển bóng đá quốc gia Albania, đội tuyển vừa có lần đầu tiên tham dự một vòng chung kết của Giải bóng đá vô địch châu Âu. Gia đình Xhaka chuyển từ Kosovo đến Thụy Sĩ trước cả khi anh chào đời.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Hai anh em Taulant và Granit bắt đầu sự nghiệp bóng đá tại Concordia Basel và đều chuyển đến Basel năm 2012. Xhaka chơi cho nhiều lứa trẻ của Basel và từ năm 2008 đã trở thành thành viên của đội U-21. Từ 2008-2010, anh chơi 37 trận cho đội U-21 và ghi bảy bàn thắng.

Basel
Cựu huấn luyện viên Basel, Thorsten Fink từng nói rằng: "Xherdan Shaqiri là cầu thủ bóng đá tài năng nhất Thụy Sĩ... chỉ sau Granit Xhaka. Huấn luyện viên của đội tuyển bóng đá Thụy Sĩ Ottmar Hitzfeld, cũng từng ví von anh là một phiên bản trẻ tuổi của cầu thủ nổi tiếng Bastian Schweinsteiger.'

Kể từ mùa 2010-11, Xhaka bắt đầu thi đấu cho đội một của FC Basel. Anh có trận đấu ra mắt tại vòng sơ loại thứ ba mùa 2010-11 UEFA Champions League 2010-11 làm khách trước Debreceni VSC tại sân vận động Ferenc Szusza. Đến cuối trận đấu, anh ghi bàn thứ hai trong thắng lợi 2-0 của Basel. Anh lập công lần đầu tại Super League trong chiến thắng sân nhà 5-1 trước Thun vào ngày 15 tháng 5 năm 2011. Vào cuối mùa 2010-11, Xhaka đoạt danh hiệu vô địch Super League cùng Basel; còn trong mùa tiếp theo anh còn giành cú đúp danh hiệu vô địch quốc gia và Siêu cúp Thụy Sĩ cùng đội bóng.

Borussia Mönchengladbach

Ngày 18 tháng 5 năm 2012, Basel thông báo trên trang chủ của họ rằng Xhaka đã đồng ý các điều khoản với câu lạc bộ Borussia Mönchengladbach của Lucien Favre. Sau khi buổi kiểm tra sức khỏe được hoàn tất, anh ký hợp đồng có thời hạn 5 năm với đội bóng. Mức phí chuyển nhượng không được Mönchengladbach tiết lộ, nhưng ước tính vào khoảng 8,5 triệu €.

Xhaka có trận ra mắt câu lạc bộ tại vòng 1 giải đấu Siêu cúp Đức trong trận đấu với Alemannia Aachen vào ngày 18 tháng 8 năm 2012. Ba ngày sau, Xhaka có trận đấu thứ 2 cho câu lạc bộ trong trận thua 1-3 trước đối thủ FC Dynamo Kyiv tại vòng loại đấu trường UEFA Champions League mùa giải 2012-13. Ngày 25 tháng 8, anh thi đấu trận đầu tiên tại giải vô địch quốc gia Bundesliga, trong chiến thắng sân nhà 2-1 với TSG 1899 Hoffenheim. Anh ghi bàn thắng đầu tiên và duy nhất của mình trong mùa giải trong trận thua 3-2 trước câu lạc bộ 1. FC Nürnberg.

Ở mùa giải thứ hai, Xhaka có 29 trận thi đấu và năm lần vào sân thay người giúp Borussia về vị trí thứ 6 tại Bundesliga. Trong mùa 2014–15, Xhaka thi đấu tổng cộng 34 trận tại Bundesliga cho Borussia và có tên trong đội hình tiêu biểu của giải đấu. Borussia cán đích ở vị trí thứ 3 trong mùa giải và giành quyền tham dự UEFA Champions League 2015-16

Ngày 23 tháng 9 năm 2015, Xhaka đeo băng đội trưởng Borussia và ghi bàn đầu tiên trong mùa giải, với pha đánh đầu từ cú đá phạt của Raffael, trong chiến thắng 4-2 trước Augsburg. Ở trận tiếp theo, Xhaka một lần nữa đeo băng thủ quân và ghi một bàn trong thắng lợi 3-1 trước VfB Stuttgart. Ngày 30 tháng 9, anh có trận ra sân đầu tiên cho Borussia tại Champions League trong trận thua sân nhà ở vòng bảng 2-1 trước Manchester City. Xhaka đã nhận thẻ đỏ trong trận đấu thứ 95 vào ngày 20 tháng 9, vì tấn công đối phương trong hiệp một; anh tình nguyện tặng €20,000 để làm từ thiện giống như lời xin lỗi.

Arsenal
nhỏ|Xhaka thi đấu cho Arsenal năm 2018.
Ngày 25 tháng 5 năm 2016, Arsenal có chữ ký của Xhaka từ Borussia Mönchengladbach với mức phí rơi vào khoảng 30–35 triệu £. Anh có trận ra mắt đội bóng mới (vào sân thay thế ở giữa trận) trong chiến thắng 2-1 trước MLS All-Stars.

Xhaka có trận ra mắt đầu tiên cho Arsenal trong trận mở màn giải bóng đá Ngoại hạng Anh 2016-17, đội để thua 4-3 trước Liverpool, anh thay thế Mohamed Elneny ở phút 65 và bị nhận thẻ vàng. Bàn thắng đầu tiên của anh cho câu lạc bộ đến vào ngày 17 tháng 9 năm 2016, một cú sút sấm sét 25 mét trong chiến thắng 4-1 trước Hull City. Bốn ngày sau, anh lại lập công từ một cú sút xa uy lực từ khoảng cách 30 mét trong thắng lợi 4-0 tại cúp EFL trước Nottingham Forest. Thẻ đỏ đầu tiên anh phải nhận tại Arsenal là thẻ đỏ thứ tám của anh cho câu lạc bộ và tuyển quốc gia kể từ tháng 4 năm 2014, trong thắng lợi 3-2 trước Swansea City. Ngày 22 tháng 1 năm 2017, Xhaka lần thứ hai bi đuổi khỏi sân trong mùa giải bởi trọng tài Jon Moss, trong thắng lợi sân nhà 2-1 của Arsenal trước Burnley. Sau bàn thắng đầu tiên của anh ấy cho câu lạc bộ vào tháng 9, anh ấy sẽ không ghi bàn ở Premier League một lần nữa cho đến khi làm như vậy vào tháng 5, ghi bàn thắng đầu tiên trong chiến thắng 2–0 trước Manchester United, chấm dứt chuỗi 25 trận liên tiếp bất bại của United.

Xhaka tiếp tục góp mặt trong suốt chiến dịch chiến thắng tại FA Cup của Arsenal. Như vậy, anh ấy bắt đầu trong trận chung kết Cúp với Chelsea mà Pháo thủ đã giành chiến thắng 2-1. Xhaka cũng chơi trong Community Shield 2017 mà Arsenal giành được trên chấm phạt đền trước Chelsea. Bàn thắng đầu tiên của anh ấy trong mùa giải 2017–18 là trong trận hòa 3–3 với Liverpool, Xhaka ghi một cú sút sấm sét ở cự ly 25 yard để đưa Arsenal từ 2-1 đến 2–2.

Vào ngày 15 tháng 9 năm 2018, Xhaka ghi bàn thắng đầu tiên, từ một quả đá phạt trực tiếp, trong chiến thắng 2-1 trước Newcastle United . Vào ngày 28 tháng 10 năm 2018, anh lại ghi bàn từ một quả đá phạt vào lưới Crystal Palace.

Vào ngày 27 tháng 9 năm 2019, huấn luyện viên của Arsenal, Unai Emery xác nhận rằng Xhaka sẽ là đội trưởng mới của Pháo thủ, thay thế Laurent Koscielny.

Trong trận đấu với Crystal Palace trên sân Emirates vào ngày 27 tháng 10 năm 2019, Xhaka đã trở thành tâm điểm của sự chỉ trích sau khi bị thay ra ở phút 61. Vụ việc bắt đầu khi một bộ phận người hâm mộ Arsenal bắt đầu quá khích khi tên của anh ấy được thay thế. Anh ta đã bị la ó khi bước ra khỏi sân, và đáp lại bằng một số cử chỉ mỉa mai và giận dữ nói "chết tiệt" hai lần với những người hâm mộ đã chế nhạo tên anh ta. Anh cũng cởi bỏ áo đấu trước khi đi thẳng xuống đường hầm. Hành động của Xhaka đã vấp phải sự chỉ trích đáng kể sau trận đấu, và huấn luyện viên Unai Emery mô tả hành vi của Xhaka là "sai trái". Emery cũng đề nghị Xhaka nên xin lỗi. Vào ngày 30 tháng 10 năm 2019, câu lạc bộ thông báo rằng Xhaka sẽ được tư vấn.  Arsenal sau đó đã tweet lời giải thích từ Xhaka về vụ việc. Vào ngày 5 tháng 11 năm 2019, chỉ một tháng và một tuần sau khi được tuyên bố là đội trưởng, Xhaka đã bị tước băng đội trưởng. Pierre-Emerick Aubameyang đã tiếp nhận chức vụ Đội trưởng sau khi trước đó đã giữ chức Phó đội trưởng.

Sau sự cố này, Xhaka bắt đầu gián đoạn đội hình chính và nhiều khả năng Xhaka sẽ rời Arsenal trong kỳ chuyển nhượng tháng Giêng sắp tới. Tuy nhiên, dưới nhiệm kỳ của người quản lý mới Mikel Arteta, Xhaka đã được giới thiệu trở lại đội với tư cách là một cầu thủ chủ chốt và đã chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ trong phong độ của anh ấy cho câu lạc bộ và dần dần bắt đầu thu phục những người hâm mộ mà anh ấy đã từng có. oft mối quan hệ tốt đẹp. Xhaka ghi nhận Arteta vì sự hồi sinh này, tuyên bố 'Anh ấy [Arteta] đã quay lưng lại với tôi và cho tôi cơ hội thứ hai và anh ấy cho tôi thấy anh ấy tin tưởng tôi và tôi đã cố gắng trả lại cho anh ấy mọi thứ." Vào ngày 1 tháng 8 năm 2020, Xhaka được chọn bắt chính trong trận Chung kết FA Cup trước Chelsea, và tiếp tục giành huy chương thứ hai khi Arsenal giành FA Cup lần thứ 14.

Vào ngày 28 tháng 8 năm 2020, Xhaka đã đá chính trong trận tranh FA Community Shield 2020, trận đấu mà Arsenal đã giành chiến thắng 5–4 trước Liverpool trong loạt sút luân lưu sau khi trận đấu đang diễn ra 1–1 sau 90 phút. Vào ngày 13 tháng 12 năm 2020, Arsenal tiếp Burnley trong trận đấu tại Premier League. Xhaka bị đuổi khỏi sân ở phút 56, sau khi va chạm với Dwight McNeil và sau đó tóm cổ Ashley Westwood. Trận đấu cuối cùng kết thúc với chiến thắng 1–0 của Burnley sau khi đồng đội Pierre-Emerick Aubameyang phản lưới nhà ở phút 73. Vào ngày 26 tháng 12 năm 2020, anh ấy đã ghi bàn thắng đầu tiên tại Premier League mùa giải 2020–21 từ một quả đá phạt trong trận thắng 3–1 trên sân nhà trước Chelsea.

Vào ngày 13 tháng 1 năm 2022, Xhaka nhận thẻ đỏ trong trận bán kết lượt đi EFL Cup với Liverpool. Đây là thẻ đỏ thứ năm trong sự nghiệp ở Arsenal. Trận đấu cuối cùng kết thúc không bàn thắng. Xhaka ghi bàn thắng đầu tiên trong mùa giải 21/22 với một cú sút xa từ cự ly 25m, giúp ấn định chiến thắng 3-1 trước Manchester United tại Sân vận động Emirates. Pha lập công tuyệt đẹp của anh ấy cuối cùng đã được vinh danh là người chiến thắng trong giải thưởng Bàn thắng đẹp nhất mùa hàng năm của câu lạc bộ.

Sự nghiệp quốc tế

U-21 Thụy Sĩ
Xhaka chơi trận đầu tiên cho U-21 Thụy Sĩ vào ngày 3 tháng 9 năm 2010, khi vào sân thay người giúp đội đánh bại Cộng hòa Ireland tại Sân vận động Cornaredo ở Lugano. Đây là trận đấu cuối cùng ở vòng loại nhóm 2 đến Giải vô địch U-21 Châu Âu 2011. Xhaka cũng là thành viên của đội U-21 Thụy Sĩ tham dự vòng chung kết do Đan Mạch làm chủ nhà từ 11 đến 25 tháng 6 năm 2011. Tuyển Thụy Sĩ lọt đến trận chung kết mà không để thủng lưới bàn nào, nhưng để thua Tây Ban Nha 2-0.

Đội tuyển quốc gia

Trước khi có trận ra mắt quốc tế Thụy Sĩ, Xhaka vẫn do dự nên chơi cho đất nước mình sinh ra hay Albania, anh phàn nàn với truyền thông thể thao Albania rằng FSHF đang lờ anh đi trong khi Liên đoàn bóng đá Thụy Sĩ thể hiện sự quan tâm hơn nhiều. Xhaka ra mắt tại sân vận động Wembley trong trận hòa 2-2 với Anh tại vòng loại giải vô địch bóng đá châu Âu 2012 vào ngày 4 tháng 6 năm 2011. Ngày 15 tháng 11 cùng năm, anh đã ghi bàn thắng quốc tế đầu tiên trong trận đấu với Luxembourg (1-0) ở Stade Josy Barthel.

Thụy Sĩ đã cố để thuyết phục Xhaka tham dự Thế vận hội Mùa hè 2012 cho bóng đá nam, nhưng anh đã chọn ở lại câu lạc bộ mới để tập luyện trước mùa giải. Anh tham dự cả 10 trận đấu thuộc chiến dịch vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2014, lập công trong chiến thắng 2-0 trước Slovenia.. Ngày 2 tháng 6 năm 2014, Xhaka có tên trong đội hình chính thức tại đội tuyển quốc thi đấu giải vô địch thế giới 2014 bởi huấn luyện viên trưởng Ottmar Hitzfeld. Xhaka có bàn thắng thứ 2 trong trận thua 2-5 trước đội tuyển Pháp.

Xhaka được triệu tập tham dự giải vô địch châu Âu 2016, nơi Thụy Sĩ có trận mở màn chiến dịch với Albania tại Lens. Đội bóng của Xhaka giành chiến thắng 1-0 trước đội bóng của người anh Taulant, trong khi mẹ anh theo dõi trận đấu từ khán đài trong một chiếc áo thun có in hình quốc kì của hai nước. Đây là trận đấu đầu tiên hai anh em ruột đối đầu trực tiếp với nhau trong lịch sử Giải vô địch bóng đá châu Âu; bản thân Xhaka được bình chọn là Cầu thủ xuất sắc nhất trận. Xhaka đã chơi chọn chiến dịch của Thụy Sĩ, kết thúc ở vòng 16 đội sau khi thua Ba Lan tại vào  Stade Geoffroy-Guichard; sau khi hai đội hòa 1-1 sau 90 phút thi đấu chính thức, anh là cầu thủ duy nhất sút hỏng ăn trên chấm đá luân lưu.

Xhaka tiếp tục có tên trong danh sách 23 cầu thủ tham dự World Cup 2018 diễn ra tại Nga. Trong lượt trận thứ hai bảng E gặp , anh là người đã ghi bàn thắng gỡ hòa 1-1 để rồi chung cuộc Thụy Sĩ vượt qua Serbia với tỉ số 2-1. Đội tuyển Thụy Sĩ sau đó vượt qua vòng bảng nhưng thất bại 0-1 trước  ở vòng 16 đội. Đây là lần thứ hai liên tiếp Thụy Sĩ phải dừng bước ở vòng 16 đội.

Xhaka được Vladimir Petković bổ nhiệm làm đội trưởng tạm thời trong trường hợp không có Stephan Lichtsteiner , điều này khiến anh ta bị chỉ trích bởi cựu tuyển thủ Thụy Sĩ Stéphane Henchoz, người cho rằng Xhaka không thể đại diện cho Thụy Sĩ do di sản Albania của anh ta, thay vào đó gợi ý rằng Lichtsteiner, Yann Sommer, hoặc Fabian Schär là đội trưởng. Vào tháng 9 năm 2019, Xhaka đề nghị băng đội trưởng của mình cho Xherdan Shaqiri nhằm nỗ lực đưa anh trở lại đội tuyển quốc gia.

Thống kê

Câu lạc bộ

Quốc tế

Bàn thắng quốc tế

Danh hiệu

Câu lạc bộ

Basel
 Swiss Super League: 2010–11, 2011–12
 Swiss Cup: 2011–12
 Uhrencup: 2011
 Swiss Super League U-16: 2007–08
 Swiss Cup U-16: 2007–08

Arsenal
 FA Cup: 2016–17, 2019–20
 FA Community Shield: 2017, 2020

Đội tuyển quốc gia
 FIFA U-17 World Cup: 2009
 Giải vô địch bóng đá U-21 châu Âu: 2011

Cá nhân
 Cầu thủ trẻ Thụy Sĩ của năm: 2012

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Thông tin tại FC Basel
 Thông tin tại Giải VĐQG Thụy Sĩ

Sinh năm 1992
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Arsenal F.C.
Cầu thủ bóng đá Thụy Sĩ
Cầu thủ bóng đá Borussia Mönchengladbach
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2014
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Âu 2016
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2018
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Thụy Sĩ
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2022


title: Khoảng nghỉ thủy triều

text:
Khoảng nghỉ thủy triều, đo độ trễ thời gian từ Mặt trăng đi qua đỉnh, đến thủy triều cao hay thấp tiếp theo. Nó cũng được gọi là khoảng thời gian nước cao (HWI). Đôi khi, một thuật ngữ không được sử dụng cho độ trễ thời gian, mà thay vào đó, thuật ngữ tuổi của thủy triều hoặc việc thiết lập thủy triều được sử dụng cho mục nhập trong các bảng thủy triều.

Thủy triều được biết đến chủ yếu là do lực hấp dẫn của Mặt trăng. Về mặt lý thuyết, các lực thủy triều cực đại tại một vị trí nhất định sẽ đồng thuận khi Mặt trăng đến kinh tuyến, nhưng độ trễ thường đi trước thủy triều cao, phụ thuộc phần lớn vào hình dạng của bờ biển và đáy biển. Do đó, khoảng thời gian nghỉ thay đổi từ nơi này sang nơi khác – từ 3 giờ trên các đại dương sâu đến 8 giờ tại Cảng New York. Khoảng nghỉ thủy triều thay đổi trong khoảng +/- 30 phút theo pha mặt trăng. (Điều này được gây ra bởi khoảng thời gian liên quan đến thủy triều.)

Hàng trăm yếu tố liên quan đến khoảng nghỉ thủy triều, đặc biệt là gần bờ biển. Tuy nhiên, đối với những yếu tố ở xa bờ biển, sự cân nhắc vượt trội là tốc độ của sóng trọng trường, tăng theo độ sâu của nước. (Tỷ lệ với căn bậc hai của độ sâu, đối với các sóng trọng lực cực kỳ dài vận chuyển nước theo Mặt trăng quanh Trái đất. Các đại dương sâu khoảng 4 km và sẽ phải sâu ít nhất 22 km đối với những sóng này sóng để theo kịp Mặt trăng. Như đã đề cập ở trên, độ trễ thời gian tương tự đi kèm với thủy triều, một yếu tố phức tạp thay đổi theo các pha của mặt trăng.) thực sự vượt quá 24 giờ ở một số địa điểm.

Khoảng nghỉ thủy triều gần đúng của mặt trăng có thể được tính nếu mặt trăng mọc, mặt trăng lặn và thời gian thủy triều cao được biết đến cho một địa điểm. Ở Bắc bán cầu, Mặt trăng đạt đến điểm cao nhất khi nó ở cực nam trên bầu trời. Dữ liệu âm lịch có sẵn từ các bảng in hoặc trực tuyến. Bảng thủy triều dự báo thời gian nước dâng cao tiếp theo. Sự khác biệt giữa hai lần này là khoảng thời gian nghỉ. Giá trị này có thể được sử dụng để hiệu chỉnh một số đồng hồ thủy triều và đồng hồ đeo tay nhất định để cho phép dự đoán thủy triều đơn giản nhưng thô sơ.

Xem thêm

 Pha (sóng)
 Đồng hồ thủy triều

Tham khảo

Thủy triều
Hải dương học vật lý


title: Apamea submediana

text:
Apamea submediana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Apamea


title: Phương thức cấu âm

text:
nhỏ|Đường dẫn âm của con người
Trong ngữ âm học, phương thức cấu âm () là cách thức các cơ quan phát âm (như lưỡi, môi và ngạc cứng) tương tác với nhau để tạo ra âm thanh lời nói. Cách thức này bao gồm "độ chẹt," (stricture) tức là mức độ nghẽn lại của các cơ quan phát âm tiếp cận nhau, cùng với các âm tố liên quan đến âm r-tính (như "âm vỗ" và "âm rung"), và biến thể xuýt của các âm xát.

Chú thích

Đọc thêm

Ngữ âm học


title: Ephesia obliterata

text:
Ephesia obliterata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ephesia


title: Salpis sticte

text:
Salpis sticte là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Salpis


title: Trirachys bilobulartus

text:
Trirachys bilobulartus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Trirachys


title: Đau vú

text:
Đau vú là triệu chứng khó chịu ở vú. Đau liên quan đến cả hai vú và xảy ra lặp đi lặp lại trước kỳ kinh nguyệt thường không nghiêm trọng. Đau chỉ liên quan đến một phần của vú có liên quan nhiều hơn. Nó đặc biệt liên quan nếu có một khối cứng trong vú hoặc chảy dịch núm vú.

Nguyên nhân có thể liên quan đến chu kỳ kinh nguyệt, thuốc tránh thai, liệu pháp hormone hoặc thuốc tâm thần. Đau cũng có thể xảy ra ở những người có ngực lớn, trong thời kỳ mãn kinh và trong thời kỳ đầu mang thai. Trong khoảng 2% trường hợp đau vú có liên quan đến ung thư vú. Chẩn đoán bao gồm kiểm tra, với hình ảnh y tế nếu chỉ là một phần cụ thể của đau vú.

Ở hơn 75% số người, cơn đau tự hết mà không cần điều trị cụ thể. Mặt khác, phương pháp điều trị có thể bao gồm paracetamol hoặc NSAID. Một áo ngực vừa vặn cũng có thể giúp ích. Ở những người bị đau nặng tamoxifen hoặc danazol có thể được sử dụng. Khoảng 70% phụ nữ bị đau vú tại một số thời điểm trong đời. Đau vú là một trong những triệu chứng phổ biến nhất ở vú, cùng với khối u ở vú và chảy dịch núm vú.

Nguyên nhân
Đau vú theo chu kỳ thường liên quan đến thay đổi u xơ vú hoặc ống dẫn sữa và được cho là do thay đổi phản ứng prolactin với thyrotropin. Một số mức độ đau vú theo chu kỳ là bình thường trong chu kỳ kinh nguyệt, và thường liên quan đến kinh nguyệt và/hoặc hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS).

Tham khảo

RTT
Phụ khoa
Hormone
Bệnh liên quan đến vú
Đau


title: Trần Nhượng

text:
Trần Nhượng (sinh ngày 6 tháng 2 năm 1952) là một nam diễn viên, đạo diễn, Đại tá Công an nhân dân Việt Nam. Ông được khán giả biết đến qua các bộ phim Vệt sáng ngược, Ai giận ai thương, Đêm hội Long Trì, Khát chữ, Chủ tịch tỉnh, Khi đàn chim trở về, Cảnh sát hình sự. Ông từng công tác tại Đoàn ca múa nhạc Hải Hưng và Đoàn kịch Công an Nhân dân. Ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân vào năm 2015.

Tiểu sử và sự nghiệp
Trần Nhượng sinh năm 1952 trong một gia đình thuần nông tại vùng quê nghèo phường Duy Tân, thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương. Ông trưởng thành từ Đoàn ca múa kịch Hải Hưng và từng có nhiều vai diễn "đóng đinh" trong lòng khán giả từ những năm 80 của thế kỷ trước. Chia sẻ về cơ duyên đến với nghệ thuật, ông tâm sự, thuở bé ông đã chứng kiến tình cảm của nhân dân với nghệ sĩ và thường xuyên được xem những chương trình biểu diễn của nhiều đoàn nghệ thuật về sơ tán. Học xong cấp 3 ông đăng ký thi vào khoa Toán trường Đại học Tổng hợp Hà Nội nhưng không đỗ. Việc đó là một cái duyên đưa ông tới với niềm đam mê nghệ thuật khi lúc ấy Đoàn ca múa kịch Hải Hưng tuyển diễn viên. Ban đầu có chút ngại ngần, nhưng nhờ có bạn bè động viên nên ông đã đi ứng tuyển. Ở thời điểm chạm ngõ với nghệ thuật, ông đã vượt qua các vòng tuyển chọn khắt khe và trở thành diễn viên của Đoàn ca múa kịch Hải Hưng, trong tâm trạng vừa mừng vừa lo vì bị gia đình ngăn cản. Để theo nghệ thuật, nam nghệ sĩ phải đánh đổi nhiều thứ, trong đó có cả việc phải lấy vợ. Sau đó, ông chuyển công tác từ Hải Dương lên Hà Nội và hoạt động trong Đoàn kịch Công an nhân dân. Thu được nhiều thành công trên sân khấu kịch, ông lấn sân sang lĩnh vực điện ảnh, trở thành diễn viên của các bộ phim truyền hình, phim truyện nhựa được khán giả khắp cả nước biết đến. Hầu hết các vai diễn ông hóa thân trong phim đều là những nhân vật phản diện có yêu cầu rất cao về diễn xuất như trùm giang hồ, trùm ma tuý, lãnh đạo biến chất,... Năm 2018, ông nghỉ hưu và thành lập Câu lạc bộ Sân khấu Thử nghiệm (trực thuộc Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam).

Đời tư
Năm 1973, theo ước muốn của cha mẹ, Trần Nhượng kết hôn với Hoàng Yến nhưng vào năm 1999 hai người ly hôn sau 22 năm sinh sống. Sau cuộc chia tay này, ông có 10 năm sống độc thân, thậm chí không còn có ý định sẽ kết hôn. Nhưng qua sự “mai mối” của Hoàng Yến, năm 2009, ông kết hôn với Bích Vân - một doanh nhân (kém ông 23 tuổi) nhưng vào năm 2019, hai người chia tay. Hiện ông đã có 3 người con, trong đó con trai cả là đạo diễn Trần Bình Trọng (sinh năm 1973), cô con gái út là Trần Hoàng Anh Phương (sinh năm 1996), đã tham gia bộ phim Anh có phải đàn ông không được phát sóng trên kênh VTV3, lọt vào Top 10 cuộc thi Hoa hậu Du lịch Việt Nam toàn cầu 2021 và Top 53 Hoa hậu Hòa bình Việt Nam 2022 nhưng đã rút lui vì lý do cá nhân.

Danh sách tác phẩm

Với vai trò diễn viên

Truyền hình

Điện ảnh

Với vai trò đạo diễn

Giải thưởng

Danh hiệu
Nghệ sĩ Nhân dân (2015)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1952
Nhân vật còn sống
Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
Nam diễn viên truyền hình Việt Nam
Nam diễn viên sân khấu Việt Nam
Người Hải Dương


title: Lythria unicolora

text:
Lythria unicolora là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lythria


title: Nyctemera hearca

text:
Nyctemera hearca là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nyctemera


title: Solieria nitens

text:
Solieria nitens là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Solieria


title: Scambus uchidai

text:
Scambus uchidai là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Scambus


title: Alomya telenga

text:
Alomya telenga là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Alomya


title: Peninnah Kasule

text:
Peninnah Tibagwa Kasule, là một luật sư và giám đốc điều hành công ty người Uganda. Bà là Thư ký Công ty và Trưởng Legal & Ban giao tại Ngân hàng Phát triển Nông thôn Centenary. Trong vai trò đó, bà là thành viên của đội ngũ quản lý cấp cao của ngân hàng.

Tuổi thơ và giáo dục ban đầu
Kasule được sinh ra ở khu vực phía Tây của Uganda. Bà học tại trường trung học Gayaza, một trường trung học nội trú toàn nữ ở quận Wakiso, và lấy được bằng tốt nghiệp trung học.

Bà có bằng Cử nhân Luật và Bằng sau đại học về Thực hành Pháp lý. Bà là thành viên của quán bar Uganda. Bà cũng là thành viên của Viện thư ký và quản trị viên (ICSA).

Nghề nghiệp
Nhiệm vụ của bà tại Ngân hàng Centenary bao gồm làm trưởng phòng Tuân thủ tại ngân hàng. Tính đến năm 2018, sự nghiệp của Kasule kéo dài hơn 20 năm. Trước khi đảm nhiệm vị trí hiện tại, bà làm Thư ký Công ty tại United Assurance Company Limited, hiện là một phần của các công ty con ở UAP Old Mutual Holdings.

Những cương vị khác
Peninnah Kasule là chủ tịch của hội đồng quản trị gồm năm người của Send a Cow Uganda, chi nhánh địa phương của Tổ chức từ thiện phát triển châu Phi, Send a Cow.

Tham khảo

Nhân vật còn sống


title: Giáo dục y khoa

text:
Giáo dục y khoa (tiếng Anh: Medical education) là một ngành giáo dục liên quan đến hành nghề y, tức là đào tạo ban đầu để trở thành một bác sĩ (trong trường y khoa vàtrường y nội trú), hoặc đào tạo thêm sau đó (nội trú và thực tập).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Học viện Giáo viên Y khoa
Bên trong khóa đài tạo PA - Tạp chí Giáo dục và Nghề nghiệp Trợ lý Bác sĩ
Meducation.net -Mạng lưới giáo dục y khoa chia sẻ hàng ngàn nguồn lực y tế


title: Sonbef

text:
Mehibtawy Sekhemkare Amenemhat Sonbef (cũng là Amenemhat Senbef) là một vị pharaon Ai Cập thuộc vương triều thứ 13 trong Thời kỳ Chuyển tiếp thứ Hai. Theo các nhà Ai Cập học Kim Ryholt, Jürgen von Beckerath và Darrell Baker, ông là vị vua thứ hai của vương triều này, trị vì từ năm 1800 TCN cho tới năm 1796 TCN.

Danh tính
Có một cuộc tranh luận giữa các nhà Ai Cập về việc liệu rằng Sekhemkare Sonbef có phải chính là vị vua Sekhemkare Amenemhat V, vị vua thứ tư của vương triều thứ 13 hay không. Quả thực, Sonbef đã tự gọi mình là "Amenemhat Sonbef"; đây có thể là một cái tên kép, nhưng cũng có thể là một mối quan hệ cha con Con trai của Amenemhat Sonbef, mà được cả Ryholt và Baker xem như là bằng chứng cho thấy rằng Sonbef là một người con trai của Amenemhat IV và là một người em trai của Sekhemre Khutawy Sobekhotep, người sáng lập nên vương triều thứ 13. Như vậy, họ coi Sonbef và Amenemhat V là hai vị vua khác nhau, một quan điểm còn được chia sẻ bởi Jürgen von Beckerath. Ryholt và Baker hơn nữa khẳng định rằng sự cai trị của Sonbef và Amenemhat đã bị ngăn cách bởi triều đại sớm nở chóng tàn của Nerikare, trong khi von Beckerath tin rằng Sekhemre Khutawy Pantjeny là người đã trị vì giữa hai vị vua này.
Đối lập với quan điểm trên, Detlef Franke và Stephen Quirke tin rằng Amenemhat V và Sonbef là một và cùng là một người. Franke và những người khác xem "Amenemhat Sonbef" như là một tên kép. Quả thực, việc đặt tên kép vốn phổ biến ở Ai Cập và đặc biệt là vào giai đoạn cuối vương triều thứ 12 và 13.

Chứng thực
Sonbef được chứng thực ở cột thứ 7, hàng thứ sáu của cuộn giấy cói Turin, tại đó ông xuất hiện như là "Sekhemkare [Amenemhat Sonbe]f". Mặc dù là một vị vua của vương triều thứ 13, Sonbef chắc chắn đã trị vì từ Itjtawy ở Faiyum, những chứng thực duy nhất cùng thời của ông lại đến từ phía nam của Thebes.
Chúng bao gồm một con dấu bọ hung không rõ nguồn gốc, một con dấu trụ lăn đến từ bộ sưu tập Amherst và ngày nay nằm tại bảo tàng Mỹ thuật Metropolitan, và hai khối đá được chạm khắc đến từ El-Tod mà trên đó ông xuất hiện dưới tên gọi Sekhemkare. Hai ghi chép mực nước sông Nile cũng còn được quy cho thuộc về ông, một đến từ Askut và có niên đại vào năm trị vì thứ ba của ông, và một cái khác đến từ Semna ở Nubia, có niên đại vào năm trị vì thứ 4. Một ghi chép bị hư hại nặng khác nữa đến từ Semna và có niên đại thuộc về một năm thứ 5 có thể cũng thuộc về ông. Tuy nhiên, những ghi chép sông Nile này thuộc quyền sở hữu của ai hiện vẫn còn nằm trong sự nghi ngờ, vì chúng chỉ có mang tên prenomen Sekhemkare, mà Amenemhat V cũng mang. Nhà Ai Cập học và khảo cổ học Stuart Tyson Smith đã nghiên cứu những ghi chép này và bước đầu quy cho chúng thuộc về Sonbef, nhưng sau đó đã thay đổi quan điểm của ông ta và quy cho chúng thuộc về Amenemhat V.

Chú thích

Pharaon Vương triều thứ Mười ba của Ai Cập


title: Khỉ Hỏa tinh

text:
Khỉ Hỏa tinh là cái tên được đặt cho con khỉ mà Edward Watters, Tom Wilson và Arnold Payne đã sử dụng để tạo nên một vụ bịp bợm ở Atlanta, Georgia vào năm 1953.

Trò bịp
Tại thành phố Atlanta năm 1953, thợ cắt tóc trẻ tuổi Edward Watters và Tom Wilson, cùng với anh hàng thịt Arnold Payne, đã lấy một con khỉ chết thuộc loài macaca mulatta và tháo đuôi của nó, dùng nhiều lượng chất tẩy lông và dùng màu thực phẩm màu xanh lá cây để làm cho xác chết của con khỉ có kiểu dáng bất thường. Sau đó họ sử dụng đèn khò để tạo ra một vòng tròn đang cháy trên vỉa hè. Sĩ quan cảnh sát Sherley Brown tình cờ đi ngang qua đây và được những kẻ chơi khăm cho biết họ đã chứng kiến nhiều sinh vật giống như vậy. Họ tuyên bố rằng họ đã tông trúng xác chết nọ bằng chiếc xe tải của mình và những sinh vật khác liền bỏ lại đĩa bay của họ, đó là những gì đã gây ra các dấu hiệu cháy sém này.

Trò đùa này diễn ra vào lúc cao điểm của cơn cuồng loạn UFO tại nước Mỹ. Kết quả là, Sở Cảnh sát Atlanta đã nhận được các cuộc điện thoại liên tục sau khi tin tức về câu chuyện này được lan truyền ra khắp nơi, với nhiều cư dân cứ khăng khăng là họ đã nhìn thấy chiếc đĩa bay mà những kẻ chơi khăm mô tả. Tình hình đã được đẩy lên thêm khi một bác sĩ thú y đồng ý rằng động vật này không phải bắt nguồn từ Trái Đất. Không quân Mỹ cũng được kêu gọi mở cuộc điều tra.

Vạch trần
Tiến sĩ Herman Jones và giáo sư khoa giải phẫu trường Đại học Emory Tiến sĩ Marion Hines đã phát hiện ra trò bịp này hàng giờ ngay sau khi sự kiện phát sinh. Họ phát hiện ra rằng thi thể của sinh vật này giống hệt với con khỉ và Hines đã trích dẫn là "nếu nó đến từ sao Hỏa, hẳn là đã từng có khỉ trên sao Hỏa." Wilson, Payne và Watters cuối cùng đã thừa nhận đây là trò chơi khăm. Watters đã phải trả 40 USD tiền phạt "gây cản trở đường cao tốc."

Ngày nay
Khỉ Hỏa tinh hiện đang được trưng bày trong một bảo tàng nhỏ thuộc Cục Điều tra Georgia, cùng với các vật phẩm đáng chú ý khác, chẳng hạn như một cái máy cất rượu moonshine lậu và những sợi vải giúp phá án vụ sát hại trẻ em ở Atlanta. Triển lãm được trưng bày cùng với các báo cáo xuất bản vào thời điểm đó.

Truyền thông
Nate DiMeo đã kể lại câu chuyện này trong "Every Night Ever ", tập 67 của podcast 'The Memory Palace'. Câu chuyện này còn xuất hiện ở phần 6, tập 8 của chương trình Mysteries at the Museum trên kênh Travel Channel.

Tham khảo

UFO
Thực thể liên quan đến UFO
Georgia năm 1953
Lịch sử Atlanta
Trò lừa bịp ở Hoa Kỳ
Khoa học năm 1953
Trò lừa bịp thập niên 1950


title: Poecilopsis montana

text:
Poecilopsis montana là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Poecilopsis


title: Công nhận các cặp cùng giới ở Latvia

text:
Latvia không công nhận cặp đôi cùng giới, dưới hình thức hợp tác hoặc kết hôn. Hiến pháp Latvia cấm công nhận hôn nhân cùng giới.

Quan hệ đối tác

Vào ngày 23 tháng 9 năm 1999, Văn phòng Nhân quyền Quốc gia Latvia đã trình một dự luật hợp tác đã đăng ký cho Saeima (Nghị viện). Vào ngày 28 tháng 9 năm 1999, đề xuất đã được gửi đến Ủy ban Nhân quyền và Công vụ Saeima để thảo luận. Vào ngày 30 tháng 11 năm 1999, ủy ban đã từ chối dự luật.

Vào tháng 1 năm 2012, Văn phòng Thanh tra (được đổi tên thành Văn phòng Nhân quyền Quốc gia từ năm 2007) đã đề nghị Quốc hội không giới thiệu quan hệ đối tác đã đăng ký cùng giới. Tuy nhiên, sau Baltic Pride vào tháng 6 năm 2012, Bộ Tư pháp đã tiết lộ rằng liệu có nên công nhận quan hệ đối tác cùng giới hay không, thông qua việc chung sống không đăng ký (tiếng Latvia: nereģistrēta kopdzīve) hoặc đối tác đã đăng ký (reģistrētās partnerattiecībās). Bộ trưởng Quốc phòng Artis Pabriks chỉ ra sự ủng hộ của ông đối với các quan hệ đối tác đã đăng ký. Mozaika, tổ chức quyền đồng tính lớn nhất của Latvia, dự đoán rằng sẽ mất khoảng năm năm để có đủ hỗ trợ chính trị để thông qua dự luật.

Vào tháng 11 năm 2014, trong khi bình luận về tuyên bố của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Edgars Rinkēvičs rằng ông là người đồng tính và về lời kêu gọi công nhận mối quan hệ cùng giới, thủ tướng Laimdota Straujuma đã tái khẳng định sự ủng hộ của bà đối với việc cấm hiến pháp đối với hôn nhân cùng giới. Cô cũng thừa nhận rằng "luật pháp Latvia chưa giải quyết được câu hỏi về mối quan hệ đối tác", giải thích rằng việc không công nhận các cặp vợ chồng chưa kết hôn ảnh hưởng đến nhiều người ở Latvia bất kể xu hướng tình dục và việc bảo vệ các gia đình như vậy cần được thảo luận bởi cả cộng đồng và Saeima.

Vào ngày 30 tháng 1 năm 2015, Veiko Spolītis, một nghị sĩ thuộc đảng Thống nhất của Straujuma, đã đệ trình một dự luật sửa đổi Bộ luật Dân sự để hợp pháp hóa các quan hệ đối tác được công nhận. Luật đề xuất sẽ cho phép "bất kỳ hai người" nào đăng ký quan hệ đối tác của họ và có các quyền và nghĩa vụ gần như giống như các cặp vợ chồng. Đề xuất này đã bị Ủy ban Pháp lý từ chối vào ngày 24 tháng 2 năm 2015.

Vào ngày 23 tháng 3 năm 2015, Juris Pūce, chủ tịch phát triển của Latvia, đã phát động một chiến dịch thu thập chữ ký trên ManaBalss.lv để thông qua luật chung sống ở Latvia. Dự thảo dự thảo tuyên bố rằng việc đăng ký chung sống của các cặp vợ chồng sẽ bảo đảm quyền bình đẳng cho mọi thành viên trong xã hội, bất kể giới tính. Các chữ ký đã được gửi tới Saeima vào tháng 1 năm 2018. Vào tháng 3 năm 2018, Ủy ban ủy thác, đạo đức và đệ trình (Mandātu, tikas un iesniegumu komisija) khuyến nghị rằng sáng kiến này bị Saeima từ chối. 5 trong số 9 đại biểu đã bỏ phiếu để đề nghị từ chối, trong khi những người khác muốn gửi nó để xem xét thêm.

Tham khảo

Hôn nhân cùng giới


title: Esomus metallicus

text:
Cá lòng tong sắt (Danh pháp khoa học: Esomus metallicus) là một loài cá trong họ cá chép sinh sống trong hệ thống sông Mekong và sông Chao Phraya.

Đặc điểm
Về bề ngoài, cá có thân dài, dẹp bên, đầu nhỏ; mắt trung bình, miệng nhỏ, xiêng hướng lên trên, có hai đôi râu, râu mõm kéo dài đến sau viền mắt, râu hàm kéo dài đến quá gốc vây bụng.

Vây lưng nằm thiên về phía sau, gần như đối xứng với vây hậu môn, vây ngực dài và nhọn, vây đuôi phân thùy sâu. Vẩy trung bình phủ toàn thân, đường bên kéo dài đến gốc vây hậu môn. Thân màu nâu sáng có ánh bạc, một sọc đen đậm rộng dọc giữa thân từ mắt đến gốc vây đuôi.

Chú thích

Tham khảo

Esomus
Động vật được mô tả năm 1923
Cá Thái Lan


title: Sablia davosiana

text:
Sablia davosiana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sablia


title: Mesochorus attenuatus

text:
Mesochorus attenuatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesochorus


title: Belesica pictipennis

text:
Belesica pictipennis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Belesica


title: Lycophotia strigula

text:
Lycophotia strigula là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lycophotia


title: Pheidippides

text:
Pheidippides (, , "Con trai của Pheídippos") hoặc Philippides (Φιλιππίδης), là nhân vật trung tâm trong câu chuyện truyền cảm hứng cho một sự kiện thể thao hiện đại, cuộc thi marathon. Ông được cho là đã chạy từ Marathon đến Athena để đưa ra tin tức về chiến thắng của trận Marathon.

Câu chuyện

Luc-Olivier Merson, 1869
Tài liệu ghi nhận đầu tiên cho thấy một người truyền tin chạy từ Marathon đến Athena để thông báo chiến thắng là từ tác phẩm văn xuôi của Lucian về việc sử dụng từ "niềm vui" đầu tiên như một lời chào trong A Slip of the Tongue in Welcome (thế kỷ 2)

Tham khảo

Chạy marathon
Trận đánh Marathon
Người Hy Lạp


title: Euphyia haemophaea

text:
Euphyia haemophaea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

H


title: Oedicephalus variegatus

text:
Oedicephalus variegatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Oedicephalus


title: Little Saigon, San Diego

text:
Little Saigon, San Diego là một vùng bao bọc sắc tộc người Việt ở City Heights, San Diego, tọa lạc trên Đại lộ El Cajon giữa đại lộ Euclid và Highland.

Lịch sử
Quỹ Little Saigon San Diego thành lập tháng 11 năm 2008 với sứ mệnh "hồi sinh khu thương mại đông dân của người Việt trên Đại lộ El Cajon".

Ngày 4 tháng 6 năm 2013, Hội đồng Thành phố đã phê duyệt Khu Văn hóa và Thương mại Little Saigon ở City Heights, là khu vực gồm sáu dãy nhà của Đại lộ El Cajon từ đại lộ Euclid đến đại lộ Highland. Quận này vốn nổi tiếng như một trung tâm ẩm thực và văn hóa Việt Nam. Kể từ năm 2013, Quỹ Little Saigon San Diego đã tổ chức một trong những sự kiện Tết Nguyên Đán tại thành phố với  lễ hội Tết Nguyên Đán hàng năm tại Sân vận động SDCCU, nơi số tiền thu được dùng để phát triển và quảng bá quận này.

Ngày 1 tháng 2 năm 2019, các biển báo Little Saigon nằm gần lối ra Đại lộ El Cajon trên Xa lộ Liên tiểu bang 15 đã được khánh thành.

Đọc thêm
 Caw, Jonathan. (Aug 20, 1990). A Flowering Little Saigon : Influx of Vietnamese in East S.D. Has Revitalized the Area. Los Angeles Times.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ Little Saigon, San Diego

Little Saigon
Khu phố San Diego
Vùng bao bọc sắc tộc ở California
Văn hóa người Mỹ gốc Việt ở California


title: Norbert Elias

text:
Norbert Elias (; 22 tháng 6 năm 1897 – 1 tháng 8 năm 1990) là một nhà xã hội học người Đức, và sau đó trở thành công dân Anh. Ông đặc biệt nổi tiếng với lý thuyết về các quá trình văn minh hóa và phi văn minh hóa dân sự.

Tiểu sử
Elias sinh ngày 22 tháng 6 năm 1897 tại Breslau (ngày nay là Wrocław) thuộc tỉnh Silesia của Phổ. Cha mẹ ông là Hermann và Sophie Gallewski. Cha của ông là một doanh nhân trong ngành dệt may. Sau khi vượt ngục vào năm 1915, ông tình nguyện gia nhập quân đội Đức trong Thế chiến thứ nhất và được tuyển dụng làm điện báo viên, đầu tiên là ở mặt trận phía Đông, sau đó ở mặt trận phía Tây. Sau khi bị suy nhược thần kinh vào năm 1917, ông được tuyên bố là không đủ sức khỏe để phục vụ và được đưa đến Breslau để khám chữa bệnh. Cùng năm đó, Elias bắt đầu theo học triết học, tâm lý học và y học tại Đại học Breslau, bên cạnh việc học một kỳ tại các trường đại học Heidelberg (nơi ông tham dự các bài giảng của Karl Jaspers) và Freiburg vào năm 1919 và 1920. Ông bỏ ngành y vào năm 1919 sau khi vượt qua kỳ kiểm tra sơ bộ (Physikum). Để trang trải cho việc học của mình sau khi tài sản của cha mình bị mất mát do siêu lạm phát, ông đã nhận việc làm trưởng bộ phận xuất khẩu của một nhà máy thiết bị địa phương vào năm 1922. Năm 1924, ông tốt nghiệp luận án tiến sĩ triết học mang tên Idee und Individualuum (Ý tưởng và Cá nhân) do Richard Hönigswald, một đại diện của chủ nghĩa tân Kant, giám sát. Thất vọng về sự vắng mặt của khía cạnh xã hội từ chủ nghĩa tân Kantian, vốn đã dẫn đến một cuộc tranh cãi nghiêm trọng với người giám sát về luận án của mình, Elias quyết định chuyển sang nghiên cứu xã hội học.

Tham khảo

Sinh năm 1897
Mất năm 1990
Triết gia thế kỷ 20
Nam nhà văn Đức
Nhà triết học Đức
Nhà xã hội học Đức
Cựu sinh viên Đại học Heidelberg


title: Filodes sexpunctalis

text:
Filodes sexpunctalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Filodes
Bướm đêm Ấn Độ
Động vật được mô tả năm 1890


title: Hoa hậu Thế giới Hàn Quốc

text:
Hoa hậu Thế giới Hàn Quốc () là một cuộc thi sắc đẹp thường niên cấp quốc gia đảm nhận việc chọn ra đại diện của Hàn Quốc tham dự cuộc thi Hoa hậu Thế giới.

Đương kim Hoa hậu Thế giới Hàn Quốc hiện tại là Kim Ha-eun (năm 2017).

Lịch sử
Năm 1959, báo Hankook Ilbo cử thí sinh đầu tiên đại diện cho Hàn Quốc tham dự cuộc thi Hoa hậu Thế giới. Ngày 16 tháng 3 năm 2011, chủ tịch Hiệp hội Hoa hậu Thế giới bà Julia Morley công bố mới triển khai cuộc thi Hoa hậu Thế giới Hàn Quốc. Chủ tịch cuộc thi này là Park Jeong-ah. Cho đến năm 2010, cuộc thi Hoa hậu Hàn Quốc vẫn tiếp tục chọn ra đại diện tham dự Hoa hậu Thế giới.

Danh sách các Hoa hậu Thế giới Hàn Quốc

Những người nắm giữ danh hiệu Hoa hậu Thế giới Hàn Quốc

Tông màu

Người đăng quang ngôi vị Hoa hậu Thế giới Hàn Quốc sẽ đại diện cho quốc gia tham dự cuộc thi Hoa hậu Thế giới. Đôi khi người đoạt vương miện hoa hậu không đủ tiêu chuẩn tham dự cuộc thi (vì lý do tuổi tác), thì một Á hậu sẽ được đề cử. Hiệp hội Hoa hậu Thế giới Hàn Quốc sẽ gửi người đăng quang ngôi vị Hoa hậu Thế giới Hàn Quốc tham dự cuộc thi Hoa hậu Thế giới vào năm 2011.

Xem thêm
 Hoa hậu Hoàn vũ Hàn Quốc
 Hoa vương Thế giới Hàn Quốc
 Hoa hậu Hàn Quốc

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức

Văn hóa đại chúng Hàn Quốc
Cuộc thi sắc đẹp tại Hàn Quốc
Hoa hậu Thế giới theo quốc gia
Giải thưởng Hàn Quốc
Sự kiện thường niên ở Hàn Quốc


title: Diadegma fumatum

text:
Diadegma fumatum là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Diadegma


title: Ban Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Nga khóa VIII (1919–1920)

text:
Ban Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Nga khóa VIII (1919-1920) được bầu tại Hội nghị Trung ương lần thứ nhất của Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Nga (Bolsheviks) khóa VIII được tổ chức ngày 25/3/1919.

Ủy viên

Tham khảo

Xem thêm

Liên kết ngoài

Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô


title: Warhammer 40,000: Chaos Gate

text:
Warhammer 40,000: Chaos Gate là một game lấy bối cảnh khoa học viễn tưởng gothic của hệ thống game Warhammer 40,000 của Games Workshop. Trong đó, người chơi nắm quyền chỉ huy một số biệt đội của Ultramarines dưới sự lãnh đạo của Đại úy Kruger. Họ đang đọ sức với đội quân của Chaos Lord Zymran, kẻ chỉ huy thủy quân lục chiến phản bội của Word Bearers và các đồng minh ma quỷ của họ. Lấy bối cảnh Warhammer 40,000, Ultramarines và Word Bearers là những kẻ thù truyền kiếp từ khi họ chiến đấu suốt trong biến cố kinh hoàng gọi là Horus Heresy.

Lối chơi
Game thuộc thể loại chiến lược theo lượt và tham gia vào một màn chơi dạng ô vuông. Mỗi lượt, một tay lính Ultramarine có thể thực hiện một số hành động nhất định, tùy theo số lượng Action Point mà anh ta có. Các hành động bao gồm di chuyển, bắn súng hoặc ném lựu đạn. Sau đó, Chaos AI sẽ đến lượt mình theo cách tương tự. Người chơi phe Ultramarine chỉ huy một số biệt đội, phương tiện khí tài và nhân vật từ Space Marines Codex.

Chaos Gate có hệ thống điểm kinh nghiệm, nơi Space Marines tích lũy kinh nghiệm và có thể cải thiện chỉ số trạng thái của riêng mình khi họ tham gia vào các nhiệm vụ. Mỗi tay lính Space Marine có thể được chỉ định cho một Tactical Squad (Đội chiến thuật) có mục đích chung hoặc cho một trong ba đội hình chuyên biệt: Assault (tấn công), Devastator (phá hủy) và Terminator (tận diệt). Ngoài ra, người chơi còn được nhặt thêm vũ khí từ các thùng vũ khí có trong bản đồ chiến dịch.

Phát triển
Chaos Gate ban đầu được phát hành cho Windows 95 và Windows 98 nhưng sau đó đã được tương thích với các phiên bản Windows hiện đại. Chaos Gate do Random Games phát triển và được Strategic Simulations phát hành lúc đầu. Trong lần phát hành của Hasbro Games, Chaos Gate được đóng gói với Final Liberation: Warhammer Epic 40,000, lấy bối cảnh trong hệ thống game Epic 40,000 của Games Workshop nhằm đọ sức với lực lượng của Nhân loại chống lại lũ Ork xâm lược. Năm 2015, GOG Ltd đã cho tái phát hành tựa game này dưới dạng kỹ thuật số.

Đón nhận

Richie Shoemaker của PC Zone đã gọi Chaos Gate là một tựa game "từ từ nắm lấy bạn và giúp bạn giải trí trong suốt thời gian của nó; một cái gì đó bạn sẽ nhìn lại với những kỷ niệm đẹp hơn là đáng ghét".

Chaos Gate đã lọt vào vòng chung kết cho giải thưởng "Best Strategy" (Game Chiến lược Hay nhất) năm 1998 của Computer Gaming World, cuối cùng lại thuộc về StarCraft. Nhóm biên tập viên gọi Chaos Gate "có lẽ là sự lặp lại tốt nhất của vũ trụ WarHammer cho đến nay, mặc dù một số AI yếu kém đã cản trở phần chiến đấu cấp đội hình theo lượt của nó".

Tham khảo

Liên kết ngoài
 40,000: Chaos Gate on GOG.com

Trò chơi điện tử năm 1998
Trò chơi trên Windows
Trò chơi độc quyền Windows
Wargame máy tính
Chaos Gate
Trò chơi Strategic Simulations
Trò chơi điện tử phát triển ở Mỹ


title: Leucania costalis

text:
Leucania costalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

C


title: Venusia planicaput

text:
Venusia planicaput là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Venusia


title: Darceta ophideres

text:
Darceta ophideres là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Darceta


title: Truyền thuyết về Quán Tiên

text:
Truyền thuyết về Quán Tiên là một bộ phim điện ảnh Việt Nam năm 2019

Lịch sử
Bộ phim thuộc thể loại tâm lý chiến tranh do Đinh Tuấn Vũ đạo diễn và Nguyễn Thị Hồng Ngát biên tập kiêm giám đốc sản xuất. Kịch bản được chắp bút bởi Đoàn Tuấn và Xuân Thiều, dựa trên truyện ngắn cùng tên của nhà văn Xuân Thiều. Phim có sự tham gia của các diễn viên Đỗ Thúy Hằng, Hồ Minh Khuê, Hoàng Mai Anh. Lấy bối cảnh vào thời Chiến tranh Việt Nam, phim kể về ba nữ thanh niên xung phong Mùi, Phượng và Tuyết Lan ở Quán Tiên. Bộ phim khởi chiếu tại Việt Nam từ ngày 22 tháng 5 năm 2020.

Nội dung
Trong một hang động kỳ lạ giữa rừng già, có ba cô thanh niên xung phong xinh đẹp được giao nhiệm vụ đặc biệt trong khung cảnh bom đạn khốc liệt và sự chết chóc cùng sự xuất hiện của một con vượn đầy bí ẩn.

Mùi (Thúy Hằng), Tuyết Lan (Hoàng Mai Anh) và Phượng (Hồ Minh Khuê) sống trong một hang động trong rừng tại cao điểm của tuyến đường Trường Sơn, ngày ngày tiếp đón các anh lính tới nghỉ chân nên nơi đó còn được gọi là "quán Tiên".

Mùi đã kết hôn nhưng chỉ được ở cùng chồng 3 ngày rồi cách biệt suốt 5 năm trời mà không có một dòng tin. Dù vậy, hình ảnh chồng luôn trong tâm trí của Mùi và niềm tin, tình yêu của cô luôn mạnh mẽ, chiến thắng mọi gian khổ, đau đớn trong cuộc chiến. Lan là cô gái giàu bản năng, khát khao yêu thương nội tâm vô cùng phức tạp. Khi thì Lan mạnh mẽ, hồn nhiên, hài hước, có lúc lại yếu đuối, bi thương, thậm chí đôi khi bản năng chiến thắng lý trí khiến Lan có những biểu hiện bất thường. Còn Phượng - cô em út trong trẻo, mộc mạc, đầy hài hước.

Diễn xuất
 Đỗ Thúy Hằng vai Mùi
 Hồ Minh Khuê vai Phượng
 Hoàng Mai Anh vai Tuyết Lan
 Trần Việt Hoàng vai Thiệt
 Leo Nguyễn vai Ku Xê
 Lê Hoàng Long vai Quỳnh

Vinh danh

Xem thêm
 Người sót lại của rừng cười
 Ngã ba Đồng Lộc

Tham khảo

 Truyền thuyết về Quán Tiên - Tiếng cười điên loạn và cơn ám dục  - Hà Thủy Nguyên (BookHunter) // 02-06-2020

Phim Việt Nam
Phim độc lập Việt Nam
Phim về chiến tranh Việt Nam
Phim về tình dục
Phim hiện thực huyền ảo
Phim dựa theo tác phẩm
Phim năm 2020
Phim giành giải Cánh diều bạc
Phim giành giải Bông sen bạc


title: Orzeń

text:
Orzeń  là một khu định cư ở khu hành chính của Gmina Człopa, thuộc hạt Wałcz, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan.

Trước 1772, khu vực này là một phần của Vương quốc Ba Lan, 1772-1945 Phổ và Đức. Để biết thêm về lịch sử của nó, xem Quận Wałcz.

Khu định cư có dân số 8 người.

Tham khảo


title: Cái chết của Wolfgang Amadeus Mozart

text:
Wolfgang Amadeus Mozart, nhà soạn nhạc người Áo, ra đi ở tuổi 35, để lại tiếc thương cho những người yêu nhạc cổ điển đương thời. Ông ra đi không để lại cho gia đình một gia sản giá trị nào, nhưng lại để lại cho nhân loại một gia sản âm nhạc hiếm có và độc đáo.

Sự ra đi
Wolfgang Amadeus Mozart, sau một thời gian chống chọi với bệnh tật, đã ra đi vào đêm 4 tháng 12 rạng sáng 5 tháng 12 năm 1791. Thời điểm ông trút hơi thở cuối cùng là vào lúc 0 giờ 55 phút. Khi đó, ông chưa thể hoàn thành tác phẩm nổi tiếng Requiem mà phải nhờ người học trò là Xaver Sussmayr hoàn thành nốt tác phẩm này, một tác phẩm mà bản thân Mozart đã linh cảm về một cái chết không thể tránh khỏi, một tác phẩm đầy chất u ám, điều ít khi thấy ở các tác phẩm của ông. Tang lễ của Mozart được tổ chức đơn giản vì khả năng tài chính của gia đình ông lúc đó không có gì là dư dả. Có một điều là cả Constaze Weber, vợ ông và những người thân trong gia đình Mozart không làm mộ cho ông, vì vậy ngày nay không ai biết chính xác mộ của ông ở đâu (Mozart còn được chôn cất trong một ngôi mộ tập thể và thật khó để tìm được thi hài của ông).

Nguyên nhân cái chết
Cái chết của Mozart có lẽ một trong những cái chết gây nhiều tranh cãi nhất, đặc biệt là khi người ta chưa thể tìm ra thi hài của con người này. Hồ sơ khai tử khi ấy chỉ thấy ghi một kết luận hết sức chung chung là ông chết vì bị sốt cao. Trước khi lìa đời khoảng 15 ngày đã có những dấu hiệu bệnh tật xuất hiện như sốt cao, nổi ban, phù chi, đau nhức toàn thân và rối loạn tâm lý.

Năm ngày trước khi qua đời, Mozart bị sốt cao. Vị bác sĩ điều trị cho ông đã cố gắng làm giảm nhiệt độ thân thể ông nhưng ngay sau đó Mozart bị đột quị và rơi vào tình trạng hôn mê, một ngày sau nhạc sĩ thiên tài ra đi mãi mãi. Lời đồn rằng, sinh thời Mozart bị mắc bệnh lây qua đường tình dục. Nhạc sĩ đã dùng thủy ngân như là một dược phẩm và có lẽ thủy ngân đã dần dần hủy hoại thân thể ông. Tuy nhiên, đây cũng chỉ là lời đồn thổi.

Một giả thuyết khác gây sốc hơn về cái chết của nhà soạn nhạc vĩ đại này: Chết vì ngoại tình. Theo những gì mà dư luận khi đó bàn tán thì đương thời Mozart được mời dạy nhạc cho một quý bà xinh đẹp. Người chồng của quý bà này đối đãi rất hào phóng và tử tế với Mozart. Nhưng Mozart đã cám dỗ Maria Magdalenda, tên của người phụ nữ này. Khi người chồng phát hiện ra sự tình, anh ta đã đột nhập vào nhà Mozart và hành hạ ông. Cùng thời gian này Mozart cũng đang mang bệnh nên không thể chịu nổi cơn đòn ghen của kẻ đang điên lên vì bị cắm sừng.

Không chỉ bị mổ xẻ chuyện ngoại tình, một nguyên nhân khác được đưa ra sau cái chết của Mozart chính là việc ông đã sốc khi biết tin bị… cắm sừng. Một số học giả phương Tây ngày nay cho rằng người con trai thứ sáu của ông với người vợ có tên là Constanze thực ra là con của kẻ khác. Mà "kẻ khác" ở đây chính là một trong những học trò theo học của Mozart. Theo nhiều giả thuyết đưa ra, do ghen tức với tài năng của người thầy nên ngoài việc dụ dỗ vợ thầy, Franz Xavier Zyusmeir- tên của người học trò kia đã hạ độc chính thầy giáo của mình.

Năm 1999, trên tạp chí "Biên niên sử ngành nội khoa" ngày 18/8 của Hà Lan có đưa ra một giả thuyết mới khi tiến hành nghiên cứu hồ sơ tử vong xung quanh thời điểm Mozart qua đời tại Vienna từ 11/1791 - 1/1792 và so sánh với các nguyên nhân tử vong khác trong những năm trước và sau đó. Kết quả cho thấy vào thời điểm Mozart qua đời, tại Vienna xảy ra một dịch bệnh nhiễm trùng khuẩn cầu chuỗi, gây sốt, sưng phù nề và dẫn tới tử vong, đặc biệt ở nam thanh niên.

Theo những người gần gũi với Mozart được chứng kiến những ngày cuối đời của ông, nhà soạn nhạc thiên tài chỉ phát bệnh không lâu trước khi chết, trong đó có các triệu chứng điển hình như phù nề, đau lưng, sốt phát ban. Đây là các triệu chứng cho thấy Mozart có thể đã tử vong vì căn bệnh viêm khí quản do nhiễm khuẩn cầu chuỗi dẫn tới viêm cầu thận cấp tính. Giới khoa học cho rằng mặc dù đây chưa phải là kết luận cuối cùng về nguyên nhân cái chết của Mozart, song nó rất đáng quan tâm.

Mặc dù đã có hàng trăm giả thuyết phân tích về cái chết của Mozart nhưng sau hơn hai thế kỷ, cái chết của nhà soạn nhạc thiên tài người Áo Wolfgang Amadeus Mozart vẫn là đề tài được giới khoa học quan tâm nghiên cứu. Trong một công bố gần đây nhất của Trung tâm nghiên cứu sức khỏe, dinh dưỡng và ánh sáng mặt trời ở San Francisco cho biết: Nếu nhà soạn nhạc vĩ đại Wolfgang Amadeus Mozart dành một vài phút dưới ánh nắng mặt trời mỗi ngày, có thể ông sẽ không qua đời sớm. Nói một cách ngắn gọn là Mozart chết là do không chịu dành thời gian để... tắm nắng.

Theo William B.Grant thuộc Trung tâm nghiên cứu sức khỏe, dinh dưỡng và ánh sáng mặt trời ở San Francisco, Mỹ và Stephen Pilz thuộc Đại học Y khoa Graz, Áo, ánh sáng mặt trời hiếm hoi cùng với thói quen làm đêm của Mozart đã khiến cơ thể ông thiếu vitamin D.

Trong giả thuyết được đưa ra ở trên, các nhà nghiên cứu viết rằng ở vĩ độ của thủ đô Vienna, 48 độ bắc, nơi Mozart cư ngụ lúc sinh thời, "không thể tạo vitamin D từ ánh sáng cực tím B suốt 6 tháng trong năm". Họ cũng nói rằng Mozart sáng tác chủ yếu vào ban đêm. Rất có thể mức 25-hydroxyvitamin D trong máu quá thấp đã góp phần gây ra cái chết của ông. Khả năng này cũng có liên quan đến các bệnh truyền nhiễm như sốt, đau cổ họng và cảm lạnh mà Mozart đã bị từ năm 1762 - 1783, trong khoảng thời gian từ giữa tháng 10 đến giữa tháng 5.

Mozart bị ốm yếu trong nhiều năm liền. Việc thiếu hụt vitamin này có thể đã khiến ông dễ dàng mắc nhiều bệnh nhiễm trùng, đặc biệt là một vài tháng của mùa đông, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh. Họ đưa ra giả thuyết rằng, ngày Mozart qua đời ở tuổi 35 (5.12.1791) là rơi vào giai đoạn 2-3 tháng mùa đông, khi các tia cực tím B ở mức thấp nhất.

Chú thích

Wolfgang Amadeus Mozart
Âm nhạc năm 1791
Mozart, Wolfgang Amadeus


title: Cục Biến đổi khí hậu (Việt Nam)

text:
Cục Biến đổi khí hậu (tiếng Anh: Department of Climate Change, viết tắt là DCC) là cơ quan trực thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường, có chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước về biến đổi khí hậu, bảo vệ tầng ô-dôn; thực hiện các dịch vụ công về biến đổi khí hậu, bảo vệ tầng ô-dôn theo quy định của pháp luật.

Cục Biến đổi khí hậu được thành lập ngày theo 4/4/2017, theo Nghị định số 36/2017/NĐ-CP ngày 4/4/2017 của Chính phủ, trên cơ sở tách ra từ Cục Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu (cơ quan tách ra còn lại là Tổng cục Khí tượng Thủy văn).

Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Biến đổi khí hậu được quy định tại Quyết định 2828/QĐ-BTNMT ngày 25/10/2022 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Nhiệm vụ và quyền hạn
Theo Điều 2, Quyết định 2828/QĐ-BTNMT ngày 25/10/2022 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, Cục Biến đổi khí hậu có các nhiệm vụ, quyền hạn chính:

1. Xây dựng, trình Bộ trưởng cơ chế, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án, nhiệm vụ, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, định mức kinh tế - kỹ thuật, quy chế, quy trình về biến đổi khí hậu, bảo vệ tầng ô-dôn và tăng trưởng xanh gắn với biến đổi khí hậu; hướng dẫn, kiểm tra và tổ chức thực hiện sau khi được phê duyệt.

2. Về thích ứng với biến đổi khí hậu:

a) Theo dõi, giám sát việc đánh giá tác động, tính dễ bị tổn thương, rủi ro, tổn thất và thiệt hại do biến đổi khí hậu; các hoạt động thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm nhẹ rủi ro thiên tai, mô hình thích ứng với biến đổi khí hậu, ứng phó với nước biển dâng theo phân công của Bộ trưởng;

b) Xây dựng và tổ chức triển khai hệ thống giám sát và đánh giá (M&E) hoạt động thích ứng với biến đổi khí hậu cấp quốc gia;

c) Tổ chức triển khai các nội dung có liên quan đến tổn thất và thiệt hại trong khuôn khổ Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu, các hoạt động tham gia Liên minh hành động thích ứng toàn cầu (AAC);

d) Xây dựng, tổ chức thực hiện, giám sát và đánh giá việc triển khai thực hiện Kế hoạch quốc gia thích ứng với biến đổi khí hậu;

đ) Xây dựng tiêu chí xác định dự án đầu tư, nhiệm vụ thích ứng với biến đổi khí hậu.

3. Về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính:

a) Tổ chức giám sát và thúc đẩy các hoạt động giảm nhẹ phát thải, tăng cường hấp thụ khí nhà kính;

b) Tổ chức thực hiện các hoạt động kiểm kê khí nhà kính theo quy định;

c) Xây dựng và tổ chức triển khai hệ thống đo đạc, báo cáo, thẩm định (MRV) giảm nhẹ phát thải và tăng cường hấp thụ khí nhà kính;

d) Tổ chức xây dựng, cập nhật danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính;

đ) Tổ chức quản lý và phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính theo quy định;

e) Xây dựng cơ chế, chính sách định giá các-bon; tổ chức vận hành thị trường các-bon trong nước và kết nối với thị trường các-bon thế giới;

g) Xây dựng và tổ chức thực hiện cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon; cấp chứng thư xác nhận các dự án theo các cơ chế trong khuôn khổ Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu;

h) Tổ chức xác nhận hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon được giao dịch trên thị trường các-bon;

i) Theo dõi, kiểm tra hoạt động trao đổi hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon theo quy định của pháp luật và các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

4. Về bảo vệ tầng ô-dôn:

a) Hướng dẫn, giám sát và thúc đẩy các hoạt động bảo vệ tầng ô-dôn theo điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên;

b) Tổ chức xây dựng, cập nhật danh mục và hướng dẫn sử dụng các chất làm suy giảm tầng ô-dôn, chất gây hiệu ứng nhà kính được kiểm soát phù hợp với lộ trình thực hiện điều ước quốc tế về bảo vệ tầng ô-dôn mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên;

c) Theo dõi, kiểm tra việc thực hiện quy định về quản lý, loại trừ, thu gom, tái chế, tái sử dụng, xử lý các chất và sản phẩm, thiết bị có chứa hoặc được sản xuất từ chất làm suy giảm tầng ô-dôn, chất gây hiệu ứng nhà kính được kiểm soát;

d) Đề xuất phân bổ, điều chỉnh, bổ sung hạn ngạch sản xuất và nhập khẩu các chất làm suy giảm tầng ô-dôn, chất gây hiệu ứng nhà kính được kiểm soát;

đ) Xây dựng và tổ chức triển khai hệ thống đăng ký sử dụng, thu gom, tái sử dụng, tái chế, xử lý các chất và sản phẩm, thiết bị có chứa hoặc được sản xuất từ chất làm suy giảm tầng ô-dôn, chất gây hiệu ứng nhà kính được kiểm soát.

5. Về thông tin, dữ liệu biến đổi khí hậu:

a) Tổ chức xây dựng, cập nhật và hướng dẫn sử dụng cơ sở dữ liệu quốc gia về biến đổi khí hậu;

b) Tổ chức điều tra, khảo sát, thu thập thông tin, dữ liệu về phát thải khí nhà kính, giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, các chất làm suy giảm tầng ô-dôn, chất gây hiệu ứng nhà kính và thích ứng với biến đổi khí hậu;

c) Tổ chức xây dựng, cập nhật, trình Bộ trưởng công bố kịch bản biến đổi khí hậu; xây dựng các báo cáo quốc gia về biến đổi khí hậu, bảo vệ tầng ô-dôn theo quy định của pháp luật và của điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên;

d) Xây dựng văn bản hướng dẫn các Bộ, ngành, địa phương lập báo cáo về ứng phó với biến đổi khí hậu theo quy định pháp luật.

6. Hướng dẫn thực hiện lồng ghép nội dung ứng phó với biến đổi khí hậu vào chiến lược, quy hoạch theo quy định của pháp luật.

7. Tham mưu thể chế hóa các cơ chế, quy định, sáng kiến quốc tế về biến đổi khí hậu, bảo vệ tầng ô-dôn phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội.

8. Tổ chức xây dựng, cập nhật và theo dõi, đánh giá việc triển khai thực hiện Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC).

9. Chủ trì thực hiện Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu, Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu, Nghị định thư Kyoto, Công ước Vienna về bảo vệ tầng ô-dôn, Nghị định thư Montreal về các chất làm suy giảm tầng ô-dôn và các điều ước quốc tế khác có liên quan theo phân công của Bộ trưởng.

10. Tổ chức thực hiện công tác đàm phán, gia nhập, thực hiện điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế, tham gia tổ chức quốc tế về biến đổi khí hậu, bảo vệ tầng ô- dôn; tổ chức điều phối và thực hiện các chương trình, đề án, dự án, nhiệm vụ hợp tác quốc tế về biến đổi khí hậu, bảo vệ tầng ô-dôn theo phân công của Bộ trưởng.

11. Là đầu mối tổ chức thực hiện cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu và bảo vệ tầng ô-dôn theo quy định của điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên. Cơ quan đầu mối quốc gia thực hiện Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu, Nghị định thư Kyoto, Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu, Công ước Vienna về bảo vệ tầng ô-dôn, Nghị định thư Montreal về các chất làm suy giảm tầng ô-dôn, Ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu, Quỹ thích ứng; cơ quan thẩm quyền quốc gia về các cơ chế trong khuôn khổ Thỏa thuận Paris.

12. Thực hiện nhiệm vụ của Văn phòng Ủy ban Quốc gia về biến đổi khí hậu; Văn phòng thường trực Phân ban Việt Nam trong Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Hà Lan về thích ứng với biến đổi khí hậu và quản lý nước; thường trực Tổ công tác giúp việc Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai thực hiện cam kết của Việt Nam tại Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu; thường trực Ban Chỉ đạo thực hiện Công ước khung của liên hợp quốc về biến đổi khí hậu, Nghị định thư Kyoto và Thỏa thuận Paris; thường trực Ủy ban hỗn hợp thực hiện Cơ chế tín chỉ chung (JCM); cơ quan chuyên trách quốc gia của Mạng lưới và Trung tâm Công nghệ khí hậu (CTCN); thường trực Ban Công tác đàm phán của Việt Nam về biến đổi khí hậu; đầu mối Nhóm công tác ASEAN về biến đổi khí hậu.

13. Làm đầu mối liên hệ, phối hợp với các hội, tổ chức phi chính phủ lĩnh vực biến đổi khí hậu, bảo vệ tầng ô-dôn.

14. Tổ chức thực hiện các hoạt động khoa học và công nghệ; phối hợp thực hiện đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về biến đổi khí hậu, bảo vệ tầng ô-dôn.

15. Chủ trì, phối hợp kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý các vi phạm pháp luật về biến đổi khí hậu và bảo vệ tầng ô-dôn theo quy định của pháp luật; trả lời các tổ chức, cá nhân về chính sách, pháp luật về biến đổi khí hậu và bảo vệ tầng ô-dôn theo phân công của Bộ trưởng.

16. Tổ chức thực hiện cải cách hành chính theo chương trình, kế hoạch cải cách hành chính của Bộ và phân công của Bộ trưởng.

17. Tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục chính sách, pháp luật về biến đổi khí hậu, bảo vệ tầng ô-dôn và tăng trưởng xanh theo phân công của Bộ trưởng.

18. Quản lý tổ chức, biên chế, vị trí việc làm, công chức, viên chức, người lao động thuộc Cục theo phân cấp của Bộ Tài nguyên và Môi trường và theo quy định của pháp luật.

19. Quản lý tài chính, tài sản Nhà nước giao; quản lý hoạt động dịch vụ công thuộc lĩnh vực quản lý của Cục theo quy định của pháp luật; thực hiện trách nhiệm của đơn vị dự toán cấp II đối với các đơn vị trực thuộc Cục theo quy định của pháp luật.

20. Thống kê, báo cáo định kỳ và đột xuất về tình hình thực hiện nhiệm vụ được giao.

21. Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác do Bộ trưởng giao.

Lãnh đạo Cục

 Cục trưởng: TS. Tăng Thế Cường
 Phó Cục trưởng:

 TS. Phạm Văn Tấn
 TS. Nguyễn Tuấn Quang
 TS. Mai Kim Liên

Cơ cấu tổ chức
(Theo Điều 4, Quyết định 2828/QĐ-BTNMT ngày 25/10/2022 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường)

Các đơn vị tham mưu

 Văn phòng Cục
 Phòng Kế hoạch - Tài chính

Khối đơn vị chức năng

 Phòng Giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và Bảo vệ tầng ô-dôn
 Phòng Thích ứng biến đổi khí hậu
 Phòng Kinh tế và Thông tin biến đổi khí hậu

Các đơn vị sự nghiệp

 Trung tâm Phát triển các-bon thấp
 Trung tâm Ứng phó biến đổi khí hậu

Tham khảo

Xem thêm
 Bộ Tài nguyên và Môi trường
Biến đổi khí hậu
Biến đổi khí hậu ở Việt Nam

Liên kết ngoài
 Website chính thức của Cục Biến đổi khí hậu

Cơ quan trực thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam
Khí hậu Việt Nam
Tổ chức biến đổi khí hậu
Biến đổi khí hậu


title: Carolina Morace

text:
Carolina Morace (, sinh ngày 5 tháng 2 năm 1964) là một cựu nữ cầu thủ bóng đá người Ý thi đấu ở vị trí tiền đạo. Cô từng là thành viên của Đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Ý và từng thi đấu cho nhiều câu lạc bộ tại Serie A. Carolina Morace là cầu thủ ghi bàn hàng đầu tại Serie A trong mùa giải 1984–85 và trong 11 năm liên tiếp từ 1987–88 đến 1997–98.

Sau khi giã từ sân cỏ, cô trở thành huấn luyện viên của đội Lazio và từng dẫn dắt đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Ý từ năm 2000 đến 2005, và Canada từ năm 2009 đến năm 2011. Năm 2014, cô là nữ vận động viên đầu tiên được vinh danh tại Phòng danh dự Bóng đá Ý. Hiện tại, cô đang là huấn luyện viên trưởng của câu lạc bộ nữ A.C. Milan.

Sự nghiệp
Sinh ra tại Venice, Morace đã có màn mắt cho đội tuyển quốc gia vào năm 1978 trong trận đấu với Nam Tư, khi đó cô mới chỉ ở tuổi 14. Trong sự nghiệp của mình, cô đã có tổng cộng 153 lần khoác áo đội tuyển quốc gia, ghi được 105 bàn thắng. Trong khi chơi ở giải vô địch quốc gia, cô đã ghi hơn 550 bàn thắng. Morace từng góp mặt cùng với đội tuyển nước nhà tại sáu giải vô địch châu Âu và Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 1991 diễn ra tại Trung Quốc, sân chơi mà cô đã có 4 bàn thắng, trong đó có một hat-trick đầu tiên được ghi tại một kỳ World Cup trong chiến thắng 5– 0 trước Đài Bắc Trung Quốc.

Cô cũng là người dẫn đầu trong trận đấu từ thiện của FA Charity Shield 1990, Morace ghi tất cả bốn bàn thắng trong trận mà chủ nhà Anh thua 1-4 trước Ý ngay tại sân vận động Wembley và tên của cô đã được đăng trên trang nhất của tờ báo danh tiếng La Gazzetta dello Sport ngay ngày hôm sau., một kỷ lục chưa từng bị phá vỡ bởi bất kỳ một cầu thủ nam hay nữ nào kể từ đó.

Huấn luyện viên
Morace có giấy chứng nhận huấn luyện viên UEFA PRO License có lẽ nổi tiếng nhất vì cô là phụ nữ đầu tiên huấn luyện một đội bóng đá nam chuyên nghiệp, đó là Viterbese Castrense thi đấu tại Serie C1 vào tháng 6 năm 1999. Tuy nhiên cô đã phải rời chỉ sau hai trận dẫn dắt khi chủ tịch can thiệp vào việc công tác quản lý.

Trong 5 năm từ 2000-2005, cô là huấn luyện viên trưởng cho đội tuyển nữ quốc gia Ý, hai lần thi đấu tại giải vô địch châu Âu. Trong năm 2008–2009, Morace đồng ý khi làm vai trò huấn luyện viên trưởng của Đội nam chuẩn bị cho họ thi đấu.

Vào tháng 2 năm 2009, cô ra mắt trên cương vị là tân huấn luyện viên trưởng của đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Canada. Dưới sự dẫn dắt của cô, Canada đã giành chức vô địch CONCACAF 2010, Cúp Síp 2010 và 2011, và tour du đấu Four Nations Tournament 2010. Tại giải vô địch bóng đá nữ thế giới năm 2011, cầu thủ ghi bàn hàng đầu của đội Christine Sinclair đã bị trấn thương ở mũi ngay trong trận mở màn, Canada đã bị loại khỏi giải ngay tại vòng bảng. Morace sau đó đã tuyên bố từ chức huấn luyện viên đội tuyển nữ quốc gia Canada vào thứ 6 ngày 22 tháng 7 năm 2011 do một số bất đồng. Hơn 2,5 năm phụ trách, Morace đã cải thiện vị trí của Canada trên bảng xếp hạng FIFA, từ vị trí thứ 11 lên thứ 6 trên thế giới.

Từ năm 2011, Carolina Morace dẫn dắt các khóa đào tạo FIFA trên toàn thế giới với tư cách là Đại sứ và Giảng viên của FIFA. Kinh nghiệm của cô với tư cách là Giám đốc điều hành của Học viện Juventus tại Roma đã thúc đẩy cô bắt đầu xây dựng học viện bóng đá của riêng mình, Pro Soccer Coaching. Ngày 17 tháng 9 năm 2015, Morace được bổ nhiệm làm Giám đốc kỹ thuật của Floreat Athena FC ở giải Tây Úc. Đến tháng 12 năm 2016, cô được bổ nhiệm làm huấn luyện viên đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Trinidad và Tobago nhưng chấm dứt hợp đồng vào năm 2017 vì các vấn đề về thanh toán. Năm 2018, cô ký hợp đồng có thời hạn 2 năm để trở thành huấn luyện viên đầu tiên của Câu lạc bộ bóng đá nữ A.C. Milan mới được thành lập.

Cuộc sống cá nhân
Morace đã có một văn bằng luật vào năm 1996 và từng làm tại tại một Nghị trường ở Roma. Sau 13 năm trên sóng truyền hình Ý, Morace trở thành một nhân vật nổi tiếng ở Ý với tư cách là bình luận viên bóng đá và phân tích các trận đấu của Serie A được phát trên các kênh La7, Telemontecarlo, Rai 1 và Rai International. Ngoài ra, cô cũng viết các bài báo hàng tuần cho La Gazzetta Dello Sport.

Năm 2015, Morace xuất hiện trong một cuốn truyện tranh với tư cách là huấn luyện viên cho đội tuyển bóng đá chuyên nghiệp có tên là "Elfio ei Satanelli!".

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web của người hâm mộ

Sinh năm 1964
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nữ Ý
Huấn luyện viên bóng đá Ý
Cầu thủ đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Ý
FIFA Century Club


title: Đại Khoảnh Vương

text:
Đại Khoảnh Vương (chữ Hán:代頃王) có thể là những nhân vật lịch sử sau:

Danh sách
Tây Hán Đại Khoảnh Vương (tức Ngô Khoảnh Vương) Lưu Hỷ (刘喜) truy tặng
Tây Hán Đại Khoảnh Vương Lưu Dương (sau được cải phong là Thanh Hà Khoảnh Vương)

Xem thêm
Đại Vương
Khoảnh Vương
Đại Cung Vương
Đông A Văn Trinh Công
Triệu Khoảnh Vương
Nguyên Lăng Khoảnh Hầu

Thụy hiệu


title: Gelis latrodectiphagus

text:
Gelis latrodectiphagus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gelis


title: Gioan Baotixita Nguyễn Đình Thi

text:
Gioan Baotixita Nguyễn Đình Thi (1934–2010) là một linh mục công giáo người Pháp gốc Việt. Ông là Chủ tịch Sáng lập Hội Huynh Đệ Việt Nam năm 1967 tại Paris; Chủ tịch Sáng lập Phong trào Công giáo và Dân tộc tại Paris năm 1970 đồng thời là tổng biên tập tờ Báo Công giáo và Dân tộc.

Sự nghiệp
Nguyễn Đình Thi sinh năm 1934 tại làng Phương Trạch, xã Điền Mỹ, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh, thuộc giáo xứ Thổ Hoàng, giáo hạt Ngàn Sâu, giáo phận Hà Tĩnh. Năm 1954, Ông theo học chương trình Chủng viện của giáo phận Vinh dành cho đối tượng là giáo dân di cư. Năm 1957, Ông tốt nghiệp Trung học đệ nhị cấp (Tú tài 2) và được chủng viện cho phép theo học một lúc chương trình Đại Chủng viện và hai trường Đại học Văn khoa và Luật khoa Sài Gòn.

Năm 1960 Ông tốt nghiệp cả hai trường Đại học. Năm 1961, Ông được Tổng Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình gửi đi học tại Đại Chủng viện Xuân Bích Paris. Tháng 6 năm 1965, Ông tốt nghiệp chương trình Đại chủng viện, được Hồng y M. Feltin, Tổng Giám mục Paris thừa ủy nhiệm Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình phong chức linh mục tại Đại Vương cung Thánh đường Đức Bà Paris. Vì có khả năng học vấn cao, nên ông được Đại Chủng viện Xuân Bích cho phép theo học song song chương trình Tiến sĩ đệ tam cấp khoa triết Đại học Sorbonne, Pháp. Tháng 6 năm 1966, chỉ 1năm sau khi được phong chức linh mục, Ông đã bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ triết học.

Năm 1965, Ông làm linh mục phụ tá bán thời gian tại giáo xứ Saint Gilbert de Vaugirard, Paris XV.

Năm 1966, Sau khi bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ đệ tam cấp, Ông làm chuyên viên nghiên cứu khoa học xã hội tại Trung tâm Quốc gia Nghiên cứu khoa học của Pháp (C.N.R.S.) và tiếp tục nghiên cứu sâu về Nhân chủng học và Dân tộc học.

Hoạt động xã hội
Năm 1963, ông và một số thân hữu đấu tranh cho hòa bình ở Việt Nam. Năm 1963, Ông thành lập Trung tâm Liên lạc Văn hóa Âu – Á tại Pháp, sau này đổi tên là Hội Huynh Đệ Âu – Á hoặc khi hoạt động tại Việt Nam thì có tên Hội Huynh Đệ Việt Nam .

Từ năm 1967–1968, ông cùng hội đã tổ chức nhiều buổi văn nghệ quyên góp tiền cứu trợ nạn nhân chiến tranh ở hai miền Nam, Bắc Việt Nam thông qua Hội Chữ Thập Đỏ Quốc tế.

Năm 1970, Linh mục Thi cùng Hội Huynh Đệ Việt Nam tại Pháp thành lập Phong trào Công giáo và Dân tộc đồng thời xuất bản tờ báo Công giáo và Dân tộc nhằm kêu gọi người Việt Nam Công giáo cùng tham gia đấu tranh cho hòa bình

Năm 1975, tờ Công giáo và Dân tộc được đưa về Việt Nam và tiếp tục chính thức xuất bản tại Thành phố Hồ Chí Minh cho đến nay.

Những năm cuối đời
Linh mục Nguyễn Đình Thi chủ yếu sống ở Việt Nam trong những năm cuối đời. Tuổi cao, sức yếu, nhưng ông không nghỉ ngơi, vẫn tiếp tục làm việc và thăm các dự án của Hội Huynh Đệ Việt Nam.

Tháng 6 năm 2010, ông quay về Pháp để giải quyết các chương trình của Hội Huynh Đệ tại Việt Nam. Ngày 25 tháng 7 năm 2010, Linh mục Nguyễn Đình Thi bị đột quỵ và từ trần tại Paris, hưởng thọ 76 tuổi.

Vinh danh
 Năm 2006, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam trao tặng Huy chương Kháng chiến hạng nhất
 Năm 2007, Báo Điện tử Việt Nam Net trao Giải thưởng Vinh danh nước Việt 2006.

Xem thêm
 Giải thưởng Vinh danh nước Việt, Lần 3
 Hội Huynh Đệ Việt Nam
 Báo Công giáo và Dân tộc

Tài liệu
 Sách: Linh mục G.B. Nguyễn Đình Thi vài nét phác thảo

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Linh mục Nguyễn Đình Thi – Chủ tịch Hội Huynh Đệ Việt Nam tại Pháp từ trần
 Linh mục Gioan Baotixita NGUYỄN ĐÌNH THI từ trần

N
N
N
N
N


title: Garreta mundus

text:
Garreta mundus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Garreta


title: Lai (định hướng)

text:
Lai có thể là:

 Lai (sinh học), hay lai tạo, là sự phối giống giữa hai sinh vật thuộc hai loài/chi khác nhau (xem thêm: Lai xa).
 Lai hóa (hóa học), tức lai hóa orbital nguyên tử
 Lai, một loài thực vật thuộc họ Đại kích.
 Lai (nước), một nước chư hầu thời Xuân Thu.
 Tiếng Lai, ngôn ngữ thuộc nhóm ngôn ngữ Kuki-Chin.


title: Ceryx kuehni

text:
Ceryx kuehni là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ceryx


title: National Bank Open 2023 - Đơn nam

text:
Jannik Sinner là nhà vô địch, đánh bại Alex de Minaur trong trận chung kết, 6–4, 6–1. Đây là danh hiệu ATP Tour Masters 1000 đầu tiên và là danh hiệu đơn ATP Tour thứ 8 của Sinner.

Pablo Carreño Busta là đương kim vô địch, nhưng rút lui trước khi giải đấu bắt đầu do chấn thương.

Hạt giống
8 hạt giống hàng đầu được miễn vào vòng 2.

Kết quả

Chung kết

Nửa trên

Nhánh 1

Nhánh 2

Nửa dưới

Nhánh 3

Nhánh 4

Vòng loại

Hạt giống

Vượt qua vòng loại

Thua cuộc may mắn

Kết quả vòng loại

Vòng loại thứ 1

Vòng loại thứ 2

Vòng loại thứ 3

Vòng loại thứ 4

Vòng loại thứ 5

Vòng loại thứ 6

Vòng loại thứ 7

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Kết quả vòng đấu chính
 Kết quả vòng loại

National Bank Open


title: Colostygia derassaria

text:
Colostygia derassaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Colostygia


title: Arhytis dravida

text:
Arhytis dravida là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Arhytis


title: Agrotis maculaclarus

text:
Agrotis maculaclarus là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

M


title: Iuput

text:
Iuput, còn được chép là Iuput A trong nhiều tài liệu, là một Đại tư tế của Amun sống vào thời kỳ Vương triều thứ 22 trong lịch sử Ai Cập cổ đại. Iuput đã phục vụ dưới triều đại của Pharaon Shoshenq I từ khoảng năm 945 tới năm 924 TCN.

Thân thế
Iuput có xuất thân là một vương tử, con trai của Pharaon Shoshenq I; không rõ mẹ của Iuput. Iuput được chứng thực rõ ràng là con của Shoshenq I, do ông luôn nhận mình là con trai của vua Shoshenq trên các công trình của mình.

Pharaon Osorkon I và Nimlot B là những người anh em trai của Iuput. Ngoài ra, họ còn 2 người chị em gái (không rõ mẹ) là Tashepenbast và Djedinetnebuiusankh.

Không rõ vợ của Iuput là ai, nhưng ông có một người con gái tên là Nesikhonsupakhered. Nesikhonsupakhered là vợ của Djedkhonsiufankh A, Đệ tứ Tư tế của Amun.

Hoạt động
Dưới thời trị vì của cha mình, Iuput được ban phong nhiều danh hiệu, bao gồm: Đại tư tế của Amun; Đại thống soái của quân đội; Phó vương của Thượng Ai Cập.

Iuput dành hầu hết thời gian của mình cho việc bảo vệ xác ướp của các hoàng thân tiền triều khỏi những tên trộm mộ. Khi Shoshenq I đại thắng từ Palestine trở về (khoảng năm 925 TCN), ông đã lệnh cho Iuput xây thêm nhiều đền đài tại khu đền Karnak, được biết đến nhiều nhất chính là Cổng Bubastite. Những phù điêu trên đó khắc họa lại cảnh đánh dẹp vương quốc Judea và Israel bởi người Ai Cập.

Iuput có thể đã xây cho mình một lăng mộ với buồng chôn cất bằng đá granit ở Abydos, nhưng chưa bao giờ phòng mộ này được sử dụng để chôn cất một ai.

Tham khảo

Hoàng tử Ai Cập cổ đại
Tư tế Amun tại Thebes
Thế kỷ 10 TCN


title: Scybalophagus lacordairei

text:
Scybalophagus lacordairei là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Scybalophagus