title: Trương Hoa

text:
Trương Hoa (chữ Hán: 张华, 232 – 300) là quan viên, nhà văn thời Tây Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

Quá trình thăng tiến
Hoa tự Mậu Tiên, người huyện Phương Thành, quận Phạm Dương . Cha là Trương Bình, được làm đến Ngư Dương quận thái thú nhà Tào Ngụy. Hoa sớm mồ côi, nhà nghèo, tự chăn dê kiếm sống, được người cùng quận là Lư Khâm xem trọng. Đồng hương là Lưu Phóng cũng khen tài của Hoa, gả con gái làm vợ ông.

Người quận Trần Lưu là Nguyễn Tịch gặp Hoa, khen ông có tài vương tá, do vậy mà Hoa bắt đầu nổi tiếng. Phạm Dương quận thú Tiên Vu Tự tiến cử Hoa làm Thái thường bác sĩ. Lư Khâm kể về Hoa với quyền thần Tư Mã Chiêu, nên ông được chuyển làm Hà Nam doãn thừa; ông chưa nhận chức, được trừ làm Tá trước tác lang. Ít lâu sau, Hoa được thăng làm Trưởng sử, kiêm Trung thư lang. Biểu tấu của Hoa trong các buổi triều nghị, phần nhiều được thi hành, nên được thực sự nhận chức Trung thư lang. Nhà Tấn soán ngôi nhà Ngụy, Hoa được bái làm Hoàng môn thị lang, phong tước Quan nội hầu.

Hoa nhớ dai biết nhiều, việc trong phạm vi bốn bể đều như ngón tay hiểu rõ lòng bàn tay. Tấn Vũ đế thường hỏi về chế độ cung thất nhà Hán và đường lối kiến trúc của cung Kiến Chương , Hoa đối đáp trôi chảy, người nghe quên cả mỏi mệt; ông lại vạch đất vẽ hình, mọi người đều chăm chú mà nhìn, khiến đế rất lấy làm lạ. Người đương thời sánh Hoa với Tử Sản nước Trịnh. Mấy năm sau, Hoa được bái làm Trung thư lệnh, hậu gia Tán kỵ thường thị. Gặp lúc mẹ mất, Hoa thương xót quá độ, đế giáng chiếu khuyên nhủ, rồi ép ông quay lại làm việc.

Ủng hộ đánh Đông Ngô
Ban đầu, Vũ đế ngầm cùng Dương Hỗ bàn mưu đánh Đông Ngô, nhưng quần thần phần nhiều cho rằng không thể, chỉ có Hoa tán thành kế ấy. Sau đó, Hỗ bệnh nặng, đế sai Hoa đến thăm ông ta, hỏi kế đánh Ngô.

Hỗ mất, triều đình lấy Đỗ Dự thay thế ông ta. Năm Hàm Ninh thứ 5 (279), tờ biểu xin đánh Ngô của Đỗ Dự đến vào lúc Hoa đang chơi cờ với đế, ông đẩy bàn cờ sang một bên, chắp tay nói: “Bệ hạ thánh vũ, nước giàu binh mạnh, Ngô chúa dâm ngược, tru sát hiền năng. Bây giờ đánh dẹp hắn, có thể không vất vả mà xong, xin chớ lấy làm ngờ!” Đế nhận lời.

Nước Tấn cất đại binh đánh Ngô (279), đế lấy Hoa làm Độ chi thượng thư, phụ trách vận chuyển lương thảo, trù tính kế hoạch.   Bấy giờ mọi người đều cho rằng không thể khinh suất tiến quân, Hoa một mình kiên trì ý kiến, cho rằng tất thắng. Tháng 3 ÂL năm Thái Khang đầu tiên (280), chiến sự còn chưa có kết quả, bọn Giả Sung tâu xin giết Hoa để tạ thiên hạ; Vũ đế nói: “Đây là ý của ta, Hoa chỉ là đồng ý với ta mà thôi.” Trong tháng ấy, Ngô Mạt đế Tôn Hạo xin hàng. Tháng 5 ÂL, triều đình giáng chiếu khẳng định công lao bày mưu từ đầu và trù hoạch chiến dịch của Hoa, cho ông tiến phong Quảng Vũ huyện hầu, tăng ấp vạn hộ, phong 1 con trai làm Đình hầu, thực ấp 1500 hộ, còn ban cho ông 1 vạn xúc lụa sống (quyên).

Bị gian thần gièm pha
Hoa đã có thanh danh hiển hách ở đời, khiến mọi người tin phục, được giao việc biên soạn sử nhà Tấn và hiến chương của lễ nghi; ông đã sửa đổi tăng giảm nhiều vấn đề. Đường thời chiếu thư đều do Hoa soạn thảo, tiếng tăm càng vượng, có uy vọng của bậc tể tướng. Tuân Úc tự nhận mình xuất thân đại tộc, cậy được đế sủng tín, thêm căm ghét Hoa, luôn tìm cơ hội ly gián, muốn đẩy Hoa ra ngoài trấn. Gặp dịp đế hỏi Hoa: “Có thể gởi gắm hậu sự cho ai?” Hoa đáp: “Vừa là người tài đức vừa là bậc chí thân, chẳng ai bằng Tề vương (Tư Mã) Du.” Lời này trái ý với đế, bị xem là ngỗ ngược, nên mục đích ly gián của Tuân Úc đạt được. Tháng giêng ÂL năm Thái Khang thứ 3 (282), triều đình đưa Hoa ra làm Trì tiết, Đô đốc U Châu chư quân sự, lĩnh quan Hộ Ô Hoàn hiệu úy, An bắc tướng quân. Hoa vỗ về người cũ, chiêu nạp người mới đến quy phụ, khiến các tộc thiểu số cảm ơn. Các tộc Mã Hàn, Tân Di vốn tựa núi giáp biển, cách châu hơn 4000 dặm, có 20 bộ lạc nhiều đời chưa quy phụ, đều sai sứ triều cống. Vì vậy các tộc thiểu số ở xa thần phục, biên cảnh không lo, nhiều năm được mùa, binh mã cường thịnh.

Triều thần muốn trưng Hoa về làm tể tướng, còn muốn cho ông tiến hiệu Nghi đồng. Khi xưa Hoa phản đối Vũ đế muốn trưng Phùng Khôi làm quan, em Khôi là Đảm rất được đế tin sủng. Đảm thường hầu đế, gặp dịp nhàn rỗi bàn việc đời Ngụy – Tấn, nhân đó nói rằng: “Thần trộm nghĩ Chung Hội làm phản, phần nhiều là do Thái Tổ (tức Tư Mã Chiêu).” Đế đổi sắc mặt, nói: “Khanh nói gì vậy!?” Đảm lột mũ lạy rằng: “Thần cho rằng người đánh xe giỏi ắt biết sức lực của 6 ngựa mà giữ dây căng chùng, người cai trị giỏi ắt hiểu năng lực của quan lại mà khống chế thích hợp. Thế nên Trọng Do bởi hơn người mà bị ức chế, Nhiễm Cầu nhờ nhường nhịn mà được trọng dụng, 8 vương của Hán Cao Tổ nhận tin sủng mà bị diệt vong , các tướng của Quang Vũ đế chịu kềm kẹp mà được trọn vẹn. Chẳng phải sự khác biệt ở thói nhân – bạo của bề trên hay tính khôn – ngu của bề dưới, mà là sự đè – nâng hay việc trao – lấy tạo nên như vậy. Tài năng và kiến thức của Chung Hội có hạn, Thái Tổ tâng bốc thái quá, khen mưu kế của hắn, nâng tiếng tăm của hắn, giao phó trọng quyền, gởi gắm đại binh, khiến Hội cho rằng tính toán không sai sót, công lao không thể thưởng, nên mới làm phản đấy. Xưa nếu Thái Tổ dùng tài vặt của hắn, khống chế về lễ tiết, để kềm nén hắn về quyền thế, uốn nắn hắn về lề lối, thì tâm làm loạn không có lý do gì sanh ra, việc làm loạn cũng không có lý do gì tạo nên vậy.” Đế nói: “Đúng!” Đảm dập đầu nói: “Bệ hạ đã đồng ý với lời của thần, nên chuẩn bị ngay đi , không để cho loại như Hội lại gây tai vạ.” Đế hỏi: “Bây giờ còn có người như Hội à?” Đảm nài đế đuổi hết mọi người đi rồi mới nói: “Bề tôi bày mưu cho bệ hạ, được tuyên dương công lớn với thiên hạ, người trong nước chẳng ai không biết, kẻ ấy đảm nhiệm những việc trấn giữ một phương và thống lãnh quân đội, đều là nỗi lo của bệ hạ đấy.” Đế im lặng.

Ít lâu sau, triều đình trưng Hoa làm Thái thường . Do cây xà trên mái Thái miếu bị gãy, Hoa bị miễn quan. Cho đến khi Vũ đế mất, Hoa chỉ có thể dùng tư cách Liệt hầu để vào chầu.

Giữa vòng xoáy nội loạn
Tấn Huệ đế nối ngôi (290), triều đình lấy Hoa làm Thái tử thiếu phó.   Hoa cùng Vương Nhung, Bùi Giai, Hòa Kiệu đều có đức cao vọng trọng, nên bị quyền thần Dương Tuấn nghi kỵ, không được tham dự triều chánh. Đến khi Tuấn bị giết (291), triều đình bàn việc phế con gái của Tuấn là Hoàng thái hậu Dương Chỉ. Mọi người đều theo ý của hoàng hậu Giả Nam Phong, đề nghị phế Dương thái hậu làm thứ nhân. Chỉ có Hoa đề nghị theo lối nhà Hán phế Triệu Phi Yến, biếm danh xưng thái hậu làm Vũ hoàng hậu, cho ở cung riêng; triều đình không nghe.

Tháng 3 ÂL năm ấy, Sở vương Tư Mã Vĩ nhận mật chiếu của Giả hậu, ra tay giết chết bọn Thái tể Nhữ Nam vương Tư Mã Lượng, Thái bảo Vệ Quán, thành ra trong ngoài triều đình nhiễu loạn, không ai biết phải làm gì. Hoa sai hoạn quan Đổng Mãnh đề nghị Giả hậu giết Vĩ để phòng ngừa hắn ta thâu tóm quyền lực; Giả hậu cũng muốn trừ khử Vĩ, nên đồng ý. Hoa bày cho Giả hậu sai Điện trung tướng quân Vương Cung đem Sô ngu phiên tuyên bố Vĩ giả mạo chiếu chỉ, khiến quân đội của Vĩ tan rã, hắn ta đành bó tay chịu chết.   Hoa nhờ công bày mưu, được bái Hữu quang lộc đại phu, Khai phủ nghi đồng tam tư, Thị trung, Trung thư giám, Kim chương tử thụ; ông cố từ chối Khai phủ.

Giả Mật cùng Giả hậu bàn bạc, cho rằng Hoa xuất thân sĩ tộc cấp thấp, nho nhã có mưu lược, tiến không có nỗi lo uy hiếp bề trên, lui lại được mọi người trông ngóng, muốn vào ông coi giữ triều đình, hỏi han chánh sự. Nhưng họ nghi ngờ chưa quyết, nên hỏi Bùi Ngỗi, Ngỗi vốn xem trọng Hoa, rất tán thành việc này. Hoa bèn tận trung khuông phò, chắp vá bổ khuyết; bấy giờ Hoa, Ngỗi và Giả Mô đồng lòng phụ chánh, dẫu triều đình của hoàng đế hôn ám và hoàng hậu bạo ngược, nhưng tình hình trong nước vẫn an định. Giả hậu tính hung hăng, ghen ghét, nhưng biết kính trọng Hoa.   Sau đó, triều đình luận công huân trước sau, cho Hoa tiến phong Tráng Vũ quận công. Hoa từ chối hơn 10 lần, có chiếu thúc dục, mới nhận.  Năm Nguyên Khang thứ 6 (296), Hoa được thay Hạ Bi vương Tư Mã Hoảng làm Tư không, lĩnh Trứ tác (tức là nhận nhiệm vụ biên soạn quốc sử).

Cùng năm, triều đình kết luận Triệu vương Tư Mã Luân quấy nhiễu Quan Trung, khiến các tộc Đê, Khương nổi dậy, bèn lấy Lương vương Tư Mã Dung thay thế. Một trong những người tố cáo Luân là Ung Châu thứ sử Giải Hệ và em trai Hệ là Ngự sử trung thừa Giải Kết dâng biểu đề nghị giết thân tín của Luân là Tôn Tú để xoa dịu các tộc Đê, Khương. Hoa nghe theo, bèn thông báo với Tư Mã Dung; Dung nhận lời, nhưng bạn của Tôn Tú là Tân Nhiễm nói với Dung rằng: “Đê Khương tự phản, không phải Tú gây ra.” Nên Tú thoát chết. Luân về Lạc Dương, siểm nịnh Giả hậu, cầu chức Lục thượng thư sự, rồi lại cầu chức Thượng thư lệnh’ Hoa và Bùi Ngỗi đều kiên quyết không đồng ý, nên bị oán hờn. Luân, Tú ghét Hoa như thù.

Năm thứ 8 (298), thủ lãnh người Đê là Tề Vạn Niên nổi dậy ở Quan Trung, chư tướng nối nhau thất bại. Trung thư lệnh Trần Chuẩn và Hoa cho rằng quân đội của Lương vương không dùng được, kiến nghị lấy Mạnh Quán cầm quân đánh dẹp. Quán đem theo quân Túc vệ, kết hợp với quân đội Quan Trung, giao chiến mười mấy trận, bắt sống Vạn Niên, dẹp xong cuộc khởi nghĩa.

Tháng 11 ÂL năm thứ 9 (299), xung đột giữa phe họ Giả và Thái tử Tư Mã Duật trở nên gay gắt, Thái tử tả vệ soái Lưu Biện hỏi Hoa có phải Giả hậu muốn phế thái tử hay không, ông đáp: “Không nghe thấy!” Biện trách Hoa nói không thật lòng, ông hỏi lại: “Giả như có việc ấy, anh muốn làm như thế nào?” Biện nói: “Đông cung hiền tài như rừng, 4 soái có tinh binh vạn người. Ngài giữ nhiệm vụ của A hành , nếu được lệnh của ngài, hoàng thái tử nhân buổi chầu mà vào nắm việc của thượng thư, vậy thì phế Giả hậu mang đến thành Kim Dung, chỉ cần 2 tên hoạn quan là làm được.” Hoa nói: “Nay thiên tử đang khỏe mạnh, thái tử là con của ông ấy, tôi lại không được nhận lệnh trở thành A hành, đột ngột làm việc này, là không còn vua – cha gì nữa, mà là đem sự bất hiếu tỏ với thiên hạ. Dẫu cho thành công, không tránh được tội, huống hồ ngoại thích cầm quyền đầy triều, oai phong nào chỉ một người, làm sao an lành được!?”   Tháng 12 ÂL, Giả hậu bày ra chứng cứ phản nghịch của Tư Mã Duật, triều thần không ai dám nói gì, chỉ có Hoa can rằng: “Đây là đại họa của nước. Từ thời Hán Vũ đế về sau, mỗi khi phế truất chánh đích, luôn dẫn đến loạn lạc. Vả lại nước nhà mới được thiên hạ, mong bệ hạ xét rõ.” Triều thần nghị luận đến chiều chưa quyết, Giả hậu thấy bọn Hoa kiên định không giết thái tử, sợ có biến, nên dâng biểu xin miễn Tư Mã Duật làm thứ nhân; triều đình giáng chiếu đồng ý.

Tháng 4 ÂL năm Vĩnh Khang đầu tiên (300), Triệu vương Tư Mã Luân, Tôn Tú sắp dấy binh tấn công Giả hậu. Vào đêm trước giờ hành động, Tú sai Tư Mã Nhã thông báo với Hoa; ông biết bọn họ ắt làm việc soán ngôi, bèn cự tuyệt hợp tác. Nhã giận nói: “Đao sắp kề cổ, còn nói năng như vậy!” rồi đi mà không ngoảnh lại. Hoa đang ngủ trưa, chợt mơ thấy mái nhà vỡ ra, tỉnh dậy lấy làm khó chịu. Quả nhiên đêm ấy bọn Luân, Tú đã bắt được Giả hậu, muốn thừa cơ diệt trừ đại thần trong triều, đồng thời báo oán ngày trước, bèn dùng chiếu thư giả lừa bắt Hoa cùng bọn Bùi Ngỗi, anh em Giải Hệ, Giải Kết. Hoa sắp chết, hỏi Trương Lâm rằng: “Khanh muốn hại trung thần à?” Lâm xưng mình có chiếu thư, hỏi vặn lại: “Khanh làm tể tướng, coi việc thiên hạ, thái tử bị phế, không thể tử tiết, sao vậy?” Hoa nói: “Cuộc nghị luận ở Thức Càn là bằng chứng cụ thể của việc tôi can ngăn, chứ chẳng phải không can ngăn.” Lâm nói: “Can không được nghe, sao không rời chức?” Hoa không thể đáp lại. Chốc lát sau, sứ giả đến, nói: “Có chiếu chém ngài.” Hoa nói: “Bề tôi là lão thần của tiên đế, lòng trung như son. Bề tôi không sợ chết, chỉ sợ vương thất gặp nạn, vạ không thể lường được.” Rồi Hoa bị giết ở phía nam đường ngựa chạy của tiền điện, hưởng thọ 69 tuổi, còn bị tru di tam tộc. Nghe tin, trong ngoài triều đình chẳng ai không thương xót.

Tính cách
Thiếu thời, Hoa học rộng biết nhiều, văn chương ôn hòa và đẹp đẽ, bản chất thông minh và lắm tài, đối với sấm vĩ, tướng số thì chẳng sách nào không xem qua. Hoa sớm biết tu dưỡng bản thân cẩn thận, hành vi đều hợp với lễ giáo; thấy mạnh mẽ đảm nhận việc có nghĩa, dốc lòng giúp đỡ người gặp nạn. Độ lượng và kiến thức của Hoa, người đương thời hiếm ai nắm bắt được.

Sau khi thành đạt, Hoa ưa chuộng nhân tài, tiến cử không mỏi; thậm chí kẻ sĩ phục vụ các hào tộc và xuất thân thấp kém chỉ cần có 1 sở trường nào đó, ông liền than thở khen ngợi, khiến tiếng tăm của anh ta được lưu truyền.

Hoa vốn yêu sách vở, vào ngày mất, nhà không có tài sản, chỉ có văn sử chất đầy rương. Hoa từng dọn nhà, dùng 30 cỗ xe để chở sách. Bí thư giám Chí Ngu biên soạn công văn, đều nhờ tư liệu mà Hoa cất giữ. Sử cũ cho biết: việc kỳ - bí trên đời, hiếm có người biết, đều được ghi chép ở chỗ Hoa. Do vậy Hoa được khen là “bác vật hiệp văn” (tạm dịch: kiến thức quảng bác), đời không ai sánh được.

Anh em Lục Cơ (con Lục Kháng) có chí khí cao vời, tự nhận là hào tộc ở Đông Ngô, không phục nhân sĩ Trung Nguyên, mới gặp Hoa cứ ngỡ quen biết từ lâu, khâm phục đức vọng và phong phạm của ông, lấy lễ dành cho bậc thầy mà đối đãi. Sau khi Hoa mất, Cơ làm Vịnh đức phú để truy điệu ông.

Hậu sự
Sau khi Tư Mã Luân, Tôn Tú đền tội (301), Tề vương Tư Mã Quýnh cầm quyền, Chí Ngu gởi thư kể cho Quýnh biết lời nhận xét của Hoa về cha của Quýnh là Tề vương Tư Mã Du khi xưa. Vì thế Quýnh kiến nghị bình phản cho Hoa, triều thần nghị luận không ngừng, phần nhiều cho rằng Hoa bị oan. Đến khi Trường Sa vương Tư Mã Nghệ cầm quyền (302), quan viên nước Tráng Vũ là Trúc Đạo đến gặp Nghệ xin khôi phục tước vị cho Hoa, nhưng cuộc tranh luận vẫn kéo dài.

Năm Thái An thứ 2 (303), triều đình giáng chiếu bình phản cho Hoa, khôi phục chức tước Thị trung, Trung thư giám, Tư không công, Quảng Vũ hầu cùng tài sản, ấn thụ, phù sách đã bị tịch thu, sai sứ giả cúng tế.

Hậu duệ
Hoa có 2 con trai là Y và Vĩ, đều gặp nạn cùng cha.
 Trương Y tự Ngạn Trọng, tính khiêm tốn, cung kính, có tác phong của cha, được làm đến Tán kỵ thường thị.
 Trương Vĩ học rộng, biết thiên văn, được làm đến Tán kỵ thị lang.
 Con Y là Trương Dư tự Công An, được tập tước của ông nội. Khi gia đình gặp nạn, Dư muốn lánh đến Hưng Cổ, chưa đến nơi thì được triệu về. Dư tiếp tục phục vụ nhà Đông Tấn, được làm đến Thừa tướng duyện, Thái tử xá nhân.

Cháu 7 đời của Hoa là Trương Thượng Nhu, mẹ đẻ của Lương Vũ đế, được truy tôn làm Hiến hoàng hậu.

Dị sự
Vũ khố bị cháy, Hoa sợ có người thừa cơ làm loạn, phái binh giữ vững rồi mới chữa cháy, khiến các thứ bảo vật nhiều đời như kiếm chém rắn của Hán Cao Tổ, đầu của Vương Mãng, guốc của Khổng tử,... đều chịu thiêu rụi. Bấy giờ Hoa thấy kiếm xuyên qua mái nhà mà bay đi, không rõ hướng nào.

Đất phong của Hoa là quận Tráng Vũ có cây dâu hóa làm cây bách, người hiểu biết lấy làm điểm chẳng lành. Nhà của Hoa và nơi làm việc là Trung thư tỉnh mấy lần xuất hiện yêu quái. Con trai nhỏ của Hoa là Trương Vĩ lấy cớ chòm sao Trung Đài phân tán, khuyên Hoa rời chức. Hoa không nghe, nói: “Đạo trời sâu xa, chỉ nên sửa đức để ứng phó mà thôi. Chẳng bằng lặng lẽ để đợi, để chờ mệnh trời.”

Thời Huệ đế, có người tìm được lông chim dài 3 trượng, cho Hoa xem. Hoa thấy, kêu lên thảm thiết: “Đây là lông chim le biển, xuất hiện thì thiên hạ loạn đấy.” Lục Cơ từng đãi Hoa món cá muối, khi ấy khách đã ngồi đầy chỗ, Hoa nổi giận nói: “Đây là thịt rồng đấy.” Mọi người chưa tin, Hoa nói: “Thử đem rượu đắng tưới lên, ắt có điều lạ.” Làm thế thì có ánh sáng ngũ sắc nổi lên. Cơ quay về hỏi chủ món cá muối, người ấy nói: “Dưới đống rơm trong vườn tìm được con cá trắng, hình dáng khác thường, lấy ướp muối, quá ngon, nên đem tặng.” Vũ khố canh giữ rất nghiêm, bên trong chợt có tiếng trĩ kêu. Hoa nói: “Đây là rắn hóa làm trĩ đấy.” Mở cửa ra thì thấy bên cạnh con trĩ quả nhiên có da rắn. Bờ đê huyện Lâm Bình, quận Ngô bị vỡ, lộ ra cái trống đá, dùi nện không ra tiếng. Đế đem hỏi Hoa, ông nói: “Có thể lấy gỗ Đồng ở Thục Trung, khắc làm hình cá, gõ thì kêu vậy.” Người ta làm theo lời Hoa, quả nhiên tiếng trống vang xa vài dặm.

Khi xưa nước Ngô hãy còn, khoảng giữa sao Đẩu và sao Ngưu luôn có khí tím, người biết đạo thuật đều cho rằng đất Ngô cường thịnh, chưa thể tính được, chỉ có Hoa cho là không đúng. Đến khi nước Ngô đã mất, khí tím càng sáng. Hoa nghe nói người quận Dự Chương là Lôi Hoán tinh thông Tinh tượng, bèn đòi Hoán đến gặp, đuổi mọi người đi mà nói rằng: “Hãy cùng quan sát thiên văn, để biết may rủi tương lai.” Nhân lúc lên lầu ngắm sao, Hoán nói: “Kẻ hèn xem xét lâu rồi, chỉ ở khoảng giữa Đẩu và Ngưu có khí lạ.” Hoa hỏi: “Là điềm lành à?” Hoán đáp: “Tinh khí của bảo kiếm, thấu lên đến tận trời.” Hoa nói: “Anh nói hợp đấy. Tôi thời trẻ có thầy tướng nói, tôi ngoài 60 tuổi, lên đến tam công, sẽ được bảo kiếm để đeo. Lời ấy hiệu nghiệm thay.” Hoa nhân đó hỏi rằng: “Ở quận nào?” Hoán đáp: “Huyện Phong Thành, quận Dự Chương.” Hoa nói: “Tôi muốn anh chịu khuất làm quan tể, bí mật tìm kiếm, có được không?” Hoán nhận lời. Hoa rất vui, bổ nhiệm Hoán làm Phong Thành huyện lệnh. Hoán đến huyện, đào nền nhà ngục, xuống đất hơn 4 trượng, thấy 1 cái hộp đá, chiếu sáng phi thường, bên trong có 1 cặp kiếm, đều khắc chữ, một gọi Long Tuyền, một gọi Thái A. Đêm ấy, khí ở khoảng giữa sao Đẩu và Ngưu không thấy được nữa. Hoán lấy đất dưới ngọn Bắc Nham ở vùng núi phía tây huyện Nam Xương để lau kiếm, ánh sáng tỏa ra chói lọi. Hoán lấy chậu lớn chứa đầy nước, đặt kiếm lên trên, người nhìn vào bị ánh sáng làm cho lóa mắt. Hoán sai sứ gởi 1 thanh kiếm cho Hoán, giữ lại 1 thanh để đeo. Có người hỏi Hoán rằng: “Được đôi mà giữ lại một. Có phải là lừa dối Trương công hay không?” Hoán đáp: “Bản triều sắp loạn, Trương công sắp gặp vạ. Kiếm này sẽ treo trên cây cạnh mộ quân chủ nước Từ đấy. Đồ vật linh dị, cuối cùng sẽ biến đi, không chịu mãi mãi phục tòng người ta.” Hoa được kiếm, trân trọng nó, luôn đặt bên chỗ ngồi. Hoa cho rằng đất Nam Xương không bằng đất đỏ Hoa Âm, trả lời thư của Hoán rằng: “Xem kỹ hoa văn trên kiếm, là Can Tương đấy, Mạc Tà sao lại không đến? Tuy nhiên, thần vật trời sanh, cuối cùng sẽ hội họp mà thôi.” Rồi lấy 1 cân đất Hoa Âm gởi cho Hoán. Hoán đổi đất để lau kiếm, ánh sáng càng thêm chói lọi. Hoa bị hại, kiếm không rõ ở đâu. Hoán mất, con là Lôi Hoa được làm châu tòng sự, đem kiếm đi ngang bến Bình Duyên, kiếm chợt nhảy khỏi thắt lưng mà nhào xuống nước. Lôi Hoa sai người lặn xuống nước để tìm, không thấy kiếm, chỉ thấy 1 cặp rồng đều dài vài trượng, cuộn mình nổi lên hoa văn. Người ấy sợ hãi, quay trở về. Chốc lát sau, dưới sông có ánh sáng rực rỡ, sóng nước sôi trào, thế là mất kiếm. Lôi Hoa than rằng: “Lời cha tôi nói về sự biến đi, lời Trương công bàn về sự hội họp, bây giờ ứng nghiệm rồi!”

Tác phẩm
Hoa còn chưa nổi tiếng, làm bài Tiêu liêu phú (phú Chim ri) để tỏ lòng.  Bài phú được đời sau chọn đưa vào Chiêu Minh văn tuyển quyển 13, xem toàn văn tại đây.

Hoa sợ gia tộc của Giả hậu cường thịnh, làm bài Nữ sử châm (女史箴) để khuyên khéo (phúng).  Văn bản gốc ngày nay không còn, nhưng tác phẩm đã được đời sau dùng để giáo dục phụ nữ cung đình, vẽ thành tranh để minh họa, gọi là Nữ sử châm đồ (女史箴图). Ngày nay vẫn còn 1 bộ gồm 12 cuộn (trường quyển) không hoàn chỉnh của họa sĩ Cố Khải Chi nhà Đông Tấn, được trưng bày ở bảo tàng Anh. Có thuyết cho rằng triều đình Đông Tấn thực hiện bộ tranh này sau cái chết của Tấn Hiếu Vũ đế. Các thế hệ sau không ngừng mô phỏng bộ tranh này, bảo tàng Cố cung cũng có 1 phiên bản đời Tống, tương truyền là thủ bút của Tống Huy Tông.

Hoa trước tác Bác vật chí 10 thiên, cùng văn chương lưu hành ở đời.  Ngày nay những tác phẩm này vẫn còn. Bác vật chí được đưa vào Tứ khố toàn thư, có 10 quyển, xem toàn văn tại đây. Văn thơ của Hoa được đưa vào Trương Mậu Tiên tập, thuộc bộ tùng thư Hán Ngụy lục triều bách tam gia tập (汉魏六朝百三家集); xem Trương Mậu Tiên tập tại đây.

Tuyên Hòa thư phổ quyển 13 ghi nhận 2 tác phẩm thảo thư của Hoa là Đắc thư thiếp và Văn thì thiếp, xem danh mục tại đây.

Tham khảo
 Tấn thư

 Tư trị thông giám

 Lương thư

 Nam sử

Hình tượng trong văn hóa
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của tác giả La Quán Trung, Hoa là nhân vật nhỏ, xuất hiện ở hồi 120, miêu thuật tình tiết Hoa đang chơi cờ với Vũ đế thì gặp lúc biểu xin đánh Ngô của Đỗ Dự gởi về; nội dung tương đồng với chánh sử.

Trong tiểu thuyết Lưỡng Tấn diễn nghĩa (两晋演义) của tác giả Thái Đông Phiên, Hoa xuất hiện từ hồi 4 đến hồi 11. Hình tượng của Hoa được xây dựng sát với chánh sử.

Chú thích
  Nay là huyện Cố An, địa cấp thị Lang Phường, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc.
  Cung Kiến Chương là quần thể kiến trúc gồm nhiều đền đài, vườn tược và tường bao, được xây dựng vào đời Hán Vũ đế. Nhằm thuận tiện đi lại, Vũ đế xây dựng nhiều con đường thông với cung Vị Ương.
  Tấn thư, tlđd chép là “bát vương.” Thông giám, tlđd chép là “ngũ vương.” Hán Cao Tổ phong vương cho 8 công thần khác họ Lưu là Yên vương Tang Đồ, Hàn vương Tín, Lương vương Bành Việt, Triệu vương Trương Nhĩ, Sở vương Hàn Tín, Hoài Nam vương Anh Bố, Yên vương Lư Oản và Trường Sa vương Ngô Nhuế. Trương Nhĩ và Ngô Nhuế mất sớm, 6 người còn lại đều bị kết tội mưu phản, hoặc bị sát hại (Tang Đồ, Bành Việt, Hàn Tín, Anh Bố) hoặc phải bỏ trốn sang Hung Nô (Hàn vương Tín, Lư Oản). Con Trương Nhĩ là Trương Ngao bị truất vương tước vì môn khách âm mưu hành thích Cao Tổ. Nước Trường Sa nhỏ bé, con Ngô Nhuế là Ngô Thần lại có công lừa giết Anh Bố, nên truyền được cả thảy 5 đời, 45 năm (202 TCN – 157 TCN).
  Nguyên văn: 思坚冰之渐/tư kiên băng chi tiệm (tư: nghĩa; kiên băng: băng dày; tiềm: cao vòi vọi). Xuất xứ: Kinh Dịch, quẻ Thuần Khôn, hào từ Sơ lục: Lý sương, kiên băng chí (lý: dẫm; chí: đến). Lời giảng của Nguyễn Hiến Lê: Đây là hào âm đầu tiên trong quẻ. Âm thì lạnh, nên Chu Công ví với sương lạnh mới kết lại thì thành sương, rồi lần lần, lạnh hơn, nước sẽ đông lại thành băng. Hào này có hàm cái ý phải thận trọng từ bước đầu. Tiểu tượng truyện không giảng thêm, còn Văn ngôn truyện thì khuyên ta: “Nhà nào tích lũy điều lành thì tất có thừa phúc (để đến đời sau); nhà nào tích lũy điều chẳng lành thì tất có thừa tai vạ (để đến đời sau). Như việc bề tôi giết vua, con giết cha, nguyên do không ở trong một buổi sớm chiều; tất dần dà có từ lâu rồi, mà người ta không biết lo toan từ sớm vậy” (tích thiện chí gia tất hữu dư khách, tích bất thiện chi gia tất hữu dư ương: Thần thí kỳ quân, tử thí kỳ phụ, phi nhất triều nhất tịch chi cố, kỳ sở do lai giả tiệm hĩ. Do biện chi bất tảo biện dã).”
  Thái thường là 1 trong Cửu khanh (còn lại là Quang lộc huân, Vệ úy, Tông chánh, Thái phó, Đình úy, Đại hồng lư, Đại tư nông, Thiếu phủ), chủ quản lễ nghi tế tự thần Xã Tắc và tông miếu, các buổi triều hội và tang lễ. Thái thường là chức quan lớn nhưng ít quyền lực thực tế.
  A hành (阿衡) là danh xưng của thầy dạy thái tử đời Thương. Đến đời Xuân Thu, A hành còn được dùng để gọi quan viên nhận trách nhiệm bảo hộ và dạy dỗ ấu quân.

Nhân vật chính trị nhà Tấn


title: Tuchola (công xã)

text:
Gmina Tuchola là một Gmina đô thị-nông thôn (quận hành chính) ở Tuchola, Kuyavian-Pomeranian Voivodeship, ở phía bắc miền trung Ba Lan. Khu hành chính của nó là thị trấn Tuchola, nằm cách khoảng  về phía bắc Bydgoszcz.

Gmina có diện tích là  và tính đến năm 2006, tổng dân số của nó là 20.076 (trong đó dân số của Tuchola lên tới 13.935, và dân số của vùng nông thôn của Gmina là 6.141).

Gmina chứa một phần của khu vực được bảo vệ gọi là Công viên cảnh quan Tuchola.

Làng
Ngoài thị trấn Tuchola, Gmina Tuchola chứa các làng và các khu định cư của Barłogi, Biała, Białowieża, Bielska Struga, Bladowo, Bladowo-Wybudowanie, Borki, Brody, Dąbrówka, Dziekcz, Fojutowo, Huby, Jaty, Jesionowo, Kiełpin, Kiełpin- Wymysłowo, Klocek, Konskie Błota, Koślinka, Lasek, Legbąd, Lipce, Losiny, Lubierzyn, Mala Komorza, Maly Mędromierz, Mrowiniec, Na Polach, Nad Bladówkiem, Nad Kanałem, Nadolna Karczma, Nadolnik, Niwki, Nowa Tuchola, Ostrów, Parcele Legbądzkie, Pod Komorzą, Pod Lasem, Raciąski Mlýn, Raciaz, Raciaz-Piaski, Radonek, Rzepiczna, Słupy, Stegny, Stobno, Szosa Bydgoska, Szosa Sępoleńska, Tajwan, Trzcionek, Wielka Komorza, Wiśniówka, Woziwoda, Wybudowanie Raciąskie, Wysocki Mlýn, Wysoka, Wysoka Wieś, Za Jeziorem, Zielona ka và Zielonka.

Gmina lân cận
Gmina Tuchola được bao quanh bởi các Gmina của Cekcyn, Chojnice, Czersk, Gostycyn, Kęsowo và Śliwice.

Tham khảo

 Số liệu dân số chính thức của Ba Lan 2006


title: Oligia pallida

text:
Oligia pallida là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Oligia


title: Stan Hardy

text:
Stanley Hardy là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí inside left thi đấu ở Football League cho Newcastle United. Sau đó ông dẫn dắt Nottingham Forest.

Đời sống cá nhân
Hardy phục vụ ở Royal Northumberland Fusiliers và Machine Gun Corps trong Thế chiến thứ I, lên chức trung úy. Ông được xuất ngũ sau khi bị tấn công bằng khí ga tại Mặt trận phía Tây. Ông có họ hàng với cầu thủ bóng đá Sam Hardy.

Thống kê sự nghiệp

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1890
Vận động viên Newcastle upon Tyne
Cầu thủ bóng đá Anh
Năm mất thiếu
Cầu thủ bóng đá Newcastle United F.C.
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá English Football League
Huấn luyện viên English Football League
Huấn luyện viên bóng đá Anh
Huấn luyện viên Nottingham Forest F.C.


title: Semiothisa pervolgata

text:
Semiothisa pervolgata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

P


title: Jupiter LXIV

text:
Jupiter LXIV, ban đầu được gọi là S/2017 J 3, là một vệ tinh tự nhiên bên ngoài của Sao Mộc. Nó được phát hiện bởi Scott S. Sheppard và cộng sự của anh ấy vào năm 2017, nhưng đến ngày 17 tháng 7 năm 2018 mới được công bố, thông qua Minor Planet Electronic Circular từ Minor Planet Center. Nó có đường kính khoảng 2 km và quay quanh trục bán chính khoảng 20.694.000 km với độ nghiêng khoảng 147,9°. Nó thuộc nhóm Ananke.

Tham khảo

Nhóm Ananke
Vệ tinh của Sao Mộc
Vệ tinh dị hình
Được phát hiện bởi Scott S. Sheppard
Thiên thể phát hiện năm 2017


title: Giả thuyết thế giới công bằng

text:
Nguỵ biện thế giới công bằng hay giả thuyết thế giới công bằng là một thiên kiến nhận thức. Theo thiên kiến này, những hành vi của một cá nhân sẽ có khuynh hướng tự nhiên dẫn tới hệ quả công bằng về đạo đức, từ đó cho rằng những hành động cao cả sẽ được đền đáp, còn những hành động xấu xa thì bị trừng phạt. Nói cách khác, nguỵ biện này là xu hướng quy kết hệ quả hoặc hệ quả kỳ vọng là sự kiện tất yếu gây ra bởi lực phổ quát (thứ đảm bảo sự cân bằng về đạo đức) hoặc tính kế thừa phổ quát của cấu trúc sự vật (thứ liên kết hành vi và hệ quả). Niềm tin này thường ngầm khẳng định sự tồn tại của công lý vũ trụ, định mệnh, nhiếp lý thần thánh, xứng đáng (triết học), cân bằng (siêu hình) và/hoặc trật tự, cũng như đi với nhiều kiểu ngụy biện bản chất - đặc biệt là khi hợp lý hoá những đau khổ của con người, cho rằng chúng tất yếu sẽ xảy ra vì họ "xứng đáng".

Giả thuyết về thế giới công bằng xuất hiện tương đối phổ biến dưới nhiều hình thức diễn đạt khác nhau, nhưng có chung hàm ý rằng những điều xấu tương ứng với hành vi chắc chắn sẽ xảy đến, ví dụ như "của thiên trả địa", "đời cha ăn mặn đời con khát nước", "gậy ông đập lưng ông", "nhân quả đấy", "gieo gió ắt gặt bão", "do ăn ở cả thôi"... Công trình nghiên cứu đầu những năm 1960 về niềm tin vào một thế giới công bằng của Melvin J. Lerner đã đặt nền móng cho các nghiên cứu rộng hơn sau này của các nhà tâm lý học xã hội. Sau đó, nhiều nghiên cứu khác kiểm tra khả năng đoán trước của thuyết này trong những tình huống khác nhau ở nhiều nền văn hóa, đồng thời làm rõ và mở rộng hiểu biết lý thuyết về niềm tin thế giới công bằng.

Khởi nguồn
Từ sau khi nhà triết học Pyrrhon Sextus Empiricus phản đối niềm tin thế giới công bằng vào khoảng năm 180, nhiều nhà triết học và lý thuyết xã hội học khác đã chứng kiến và thừa nhận hiện tượng niềm tin này. Giữa thế kỷ XIX, giả thuyết thế giới công bằng đã trở thành trọng tâm nghiên cứu của ngành tâm lý học xã hội nhờ công trình của Lerner. Trong đạo đức học Aristotle, "công lý" là nguyên tắc của mọi trí huệ - ý thức đạo đức sâu bên trong bản chất của loài động vật xã hội lý tính: con người.

Melvin Lerner
Vì ngành tâm lý học xã hội khi đó chỉ thường nghiên cứu về các tương tác xã hội tiêu cực, Lerner đã chuyển sang nghiên cứu niềm tin công lý và thuyết thế giới công bằng. Ông coi công trình này là phiên bản mở rộng của thí nghiệm phục tùng Milgram và mong muốn tìm hiểu vì sao các chế độ tàn ác gây ra đau khổ lại có được sự ủng hộ của dân chúng, và do đâu mọi người lại chấp nhận các chuẩn mực và luật lệ đó.

Trong suốt quá trình nghiên cứu, Lerner nhiều lần bị ảnh hưởng bởi xu hướng đổ lỗi cho nạn nhân của những người ngoài cuộc. Khi còn thực tập tâm lý lâm sàng, ông đã được quan sát các bác sĩ đồng nghiệp điều trị bệnh nhân tâm thần. Theo Lerner, những bác sĩ này là những người tốt, có học thức, nhưng lại thường cho rằng bệnh nhân đau khổ là do họ. Lerner cũng rất ngạc nhiên khi nghe các học sinh giễu cợt người nghèo, nhưng dường như không hề biết đến khái niệm bạo lực hệ thống - thứ gây ra vấn nạn. Trong một nghiên cứu về phần thưởng, ông cho các đối tượng thấy cảnh hai người đàn ông thực hiện các câu đố trí tuệ, rồi chọn một trong hai người đó để thưởng tiền. Những người quan sát đã nhận định người được thưởng thông minh hơn, hoặc có tài năng hơn người kia, dù đã được thông báo rõ ràng rằng người nhận đã được chọn một cách hoàn toàn ngẫu nhiên. Các lý thuyết tâm lý xã hội khi đó, gồm cả thuyết bất hòa nhận thức, không thể giải thích đầy đủ những hiện tượng này. Vì muốn hiểu được nguyên nhân, Lerner tiến hành những thí nghiệm đầu tiên về khái niệm giả thuyết thế giới công bằng.

Bằng chứng ban đầu
Năm 1966, Lerner và đồng nghiệp tiến hành một số thí nghiệm sử dụng sốc điện để quan sát phản ứng của các đối tượng thí nghiệm với nạn nhân hóa. Trong thí nghiệm đầu tiên tại Đại học Kansas, 72 đối tượng nữ đã được cho xem cảnh một người khác bị điện giật trong những điều kiện khác nhau. Ban đầu, họ cảm thấy khó chịu khi phải thấy nạn nhân đau khổ; nhưng lâu dần, vì không thể can thiệp, họ bắt đầu hạ thấp nhân phẩm của nạn nhân. Càng quan sát lâu, họ càng chỉ trích nạn nhân nặng nề hơn. Tuy nhiên, họ sẽ không làm vậy nếu được cho biết nạn nhân sẽ nhận khoản tiền bồi thường tương xứng với mức độ đau đớn. Trong các thí nghiệm sau, cả Lerner cùng cộng sự của ông và những nhà nghiên cứu khác đều thu được kết quả tương tự.

Học thuyết
Lerner giải thích phát hiện của các nghiên cứu trên bằng giả thuyết có một niềm tin phổ biến vào thế giới công bằng. Trong một thế giới công bằng, người ta có thể đoán trước được hệ quả tương ứng của hành vi và điều kiện, hay hành vi hoặc tính cách của các cá nhân. Vai trò xã hội của những điều kiện cụ thể (tương ứng với hệ quả nhất định) được xác định bằng chuẩn mực và hệ tư tưởng. Lerner cho rằng niềm tin thế giới công bằng hoạt động khá hiệu quả: nó duy trì ý niệm rằng người ta có thể đoán trước được những ảnh hưởng của họ với thế giới. Niềm tin này đóng vai trò "hợp đồng" về hệ quả của hành vi giữa con người với thế giới. Vì vậy, họ tạo lập kế hoạch cho tương lai và thực hiện những hành vi có mục đích và hiệu quả. Năm 1980, Lerner tổng hợp những phát hiện và lý thuyết của ông trong chuyên khảo Niềm tin thế giới công bằng: Một ảo tưởng cơ bản.

Lerner cho rằng niềm tin thế giới công bằng có vai trò rất quan trọng trong việc tự duy trì hạnh phúc. Tuy nhiên, hàng ngày người ta phải đối mặt với vô số bằng chứng cho thấy thế giới không hề công bằng: những đau khổ của họ không có nguyên nhân rõ ràng. Theo ông, họ sẽ sử dụng các phản ứng, hợp lý hoặc không hợp lý, để loại bỏ những gì có thể đe doạ niềm tin thế giới công bằng của họ. Những cách hợp lý gồm chấp nhận thực tế, cố gắng ngăn chặn bất công hoặc hoàn trả cảm xúc, tự chấp nhận sự hạn chế của bản thân; còn những cách phi lý có từ chối tin, đầu hàng và lý giải (hay tự hợp lý hóa) sự kiện.

Kết quả, nguyên nhân và/hoặc tính cách có thể bị tái diễn giải để trở nên phù hợp với niềm tin thế giới công bằng. Nếu phải quan sát những người vô tội đau khổ và bị đối xử bất công, người quan sát có thể tái sắp xếp nhận thức về sự kiện bằng cách giải thích nạn nhân đáng bị như vậy. Cụ thể hơn, họ sẽ đổ lỗi cho nạn nhân vì các hành vi và/hoặc tính cách. Trọng tâm của nhiều nghiên cứu tâm lý về niềm tin thế giới công bằng là phân tích các hiện tượng xã hội tiêu cực như đổ lỗi và sỉ nhục nạn nhân trong các bối cảnh khác nhau.

Một tác dụng phụ của lối tư duy này là người ta sẽ ít bị tổn thương hơn, vì họ không tin rằng các hành vi trước đó của họ sẽ dẫn đến những kết quả tiêu cực. Điều này có liên quan đến khái niệm thiên kiến tự đề cao của tâm lý học xã hội.

Nhiều nhà nghiên cứu coi niềm tin thế giới công bằng là một ví dụ của quy kết nhân quả. Những người đổ lỗi cho nạn nhân đã quy kết nguyên nhân của sự việc cho chính cá nhân, dù đáng lẽ là tình huống. Do đó, có thể giải thích, hoặc liên hệ niềm tin này với những dạng thức quy kết nhân quả cụ thể.

Các hướng giải thích khác

Phán đoán thuần túy
Người ta cũng đề xuất những lời giải thích khác cho việc sỉ nhục nạn nhân. Một trong số đó cho rằng hiệu ứng chỉ trích này hình thành từ những nhận định chính xác về tính cách nạn nhân. So với công trình lúc đầu của Lerner, một số người đã cho rằng việc những người đứng ngoài chỉ trích nạn nhân là hợp lý, vì họ chấp nhận bị sốc điện mà không có lý do. Một nghiên cứu sau đó (cũng của Lerner) đã phản bác giả thuyết này bằng cách cho thấy chỉ khi thực sự đau khổ, họ mới bị chỉ trích. Số chấp nhận nhưng lại không phải chịu đựng sẽ được nhìn nhận tích cực hơn.

Giảm cảm giác tội lỗi
Khi giả thuyết thế giới công bằng mới bắt đầu phát triển, người ta giải thích rằng những người quan sát chỉ trích nạn nhân để tự họ bớt cảm thấy tội lỗi. Vì những người này biết mình đang tham gia vào tình huống đó, họ sẽ cảm thấy phải chịu trách nhiệm (hoặc tội lỗi) cho sự đau khổ của nạn nhân. Vì không muốn chịu đựng cảm giác này, họ sẽ chỉ trích nạn nhân. Lerner và các cộng sự của ông cho rằng hướng giải thích này chưa có bằng chứng xác thực cụ thể. Một nghiên cứu sau đó của họ đã cho thấy nạn nhân vẫn bị nhóm quan sát hoàn toàn độc lập chỉ trích, dù những người này không tham gia vào thí nghiệm và không có lý do gì để cảm thấy tội lỗi.

Giảm cảm giác khó chịu
Những người ngoài cuộc chỉ trích nạn nhân (và phản ứng theo các cách khác) có thể chỉ để giảm bớt sự khó chịu hình thành sau khi phải chứng kiến nỗi đau của người khác. Nói cách khác, động lực lớn nhất dẫn đến hành vi không phải vì muốn khôi phục niềm tin thế giới công bằng, mà là để giảm bớt sự khó chịu do đồng cảm gây ra. Các nghiên cứu cho thấy:

 Những người quan sát chỉ trích nạn nhân không có nghĩa họ sẽ không giúp đỡ;
 Sự đồng cảm có vai trò khá quan trọng trong việc đổ lỗi.

Theo Ervin Staub, nếu khôi phục niềm tin thế giới công bằng là động cơ chính, sỉ nhục nạn nhân sẽ khiến họ được hoàn trả cảm xúc ít hơn, nhưng dù sự hoàn trả xảy ra trước hay sau khi sỉ nhục, lượng cảm xúc hoàn lại cũng gần như không chênh lệch. Bệnh nhân cách có mối liên hệ với việc thiếu các phản ứng duy trì thế giới công bằng; nguyên nhân có lẽ là do các phản ứng cảm xúc bị kìm hãm và không được đồng cảm.

Bằng chứng bổ sung
Sau chuỗi thí nghiệm nền móng của Lerner, các nhà nghiên cứu khác đã thu được kết quả tương tự ở nhiều tình huống nạn nhân hoá con người. Từ 1970 đến nay, công trình này đã khảo sát cách người ngoài phản ứng với nạn nhân tai nạn giao thông, hiếp dâm, bạo lực gia đình, bệnh tật và nghèo đói. Nhìn chung, họ có xu hướng vừa chê bai, vừa quy kết trách nhiệm về nỗi khổ cho chính nạn nhân. Do đó, họ sẽ duy trì niềm tin bằng cách thay đổi nhận thức về tính cách của nạn nhân.

Đầu những năm 1970, hai nhà tâm lý học xã hội Zick Rubin và Letitia Anne Peplau đã phát triển một phương pháp đo mức độ tin tưởng vào thế giới công bằng. Sau khi phương pháp này và biến thể sửa đổi của nó được xuất bản năm 1975, hầu hết các nghiên cứu tiếp theo đều dùng thang đo này để so sánh niềm tin ở những đối tượng khác nhau.

Các nghiên cứu về nạn nhân bạo lực, bệnh tật, nghèo đói và những vấn nạn khác đã cho thấy những bằng chứng tương đồng chứng minh mối liên hệ giữa niềm tin thế giới công bằng của những người quan sát và xu hướng quy kết nỗi khổ cho nạn nhân. Sau đó, hiện tượng tâm lý nguỵ biện thế giới công bằng đã được chấp nhận rộng rãi.

Bạo lực
Trong một thí nghiệm chưa hoàn thiện về niềm tin thế giới công bằng và vấn nạn cưỡng hiếp, Linda Carli và các cộng sự đã khảo sát cách người ngoài phản ứng với nạn nhân của hãm hiếp và bạo lực. Họ tường thuật cho hai nhóm đối tượng nghe một số tương tác giữa hai người, một đàn ông và một phụ nữ. Nhóm thứ nhất được nghe một kết thúc trung lập, còn nhóm thứ hai được biết ở cuối chuyện, gã đàn ông đã hãm hiếp người phụ nữ. Họ nghĩ việc hiếp dâm là không thể tránh khỏi, đổ lỗi cho người phụ nữ trong câu chuyện, và cho rằng nguyên nhân gây ra điều này chính là hành vi của cô (không phải tính cách). Các thí nghiệm tái diễn cũng thu được kết quả tương tự, dù một số biến thể sử dụng "kết thúc có hậu" (một lời cầu hôn) thay cho cảnh cưỡng hiếp.

Hiện tượng tương tự cũng diễn ra khi công chúng phán xét các nạn nhân của bạo lực gia đình. Một nghiên cứu cho thấy mức độ phán xét nạn nhân nữ bị bạo hành tỷ lệ thuận với sự thân thiết của mối quan hệ. Những người ngoài cuộc chỉ quy kết trách nhiệm cho thủ phạm khi hành vi bạo lực xảy ra quá rõ ràng - một người đàn ông đánh người quen.

Bắt nạt
Một số nhà nghiên cứu sử dụng giả thuyết thế giới công bằng để hiểu được hành vi bắt nạt. Theo những nghiên cứu khác về niềm tin thế giới công bằng, người ngoài thường có xu hướng sỉ nhục và đổ lỗi cho các nạn nhân, nhưng sự thật hoàn toàn trái ngược: những người tin vào thế giới công bằng có thái độ chống bắt nạt mạnh mẽ hơn. Những nghiên cứu khác cũng chỉ ra sự tương quan giữa niềm tin thế giới công bằng và hành vi bắt nạt. Điều này phù hợp với phát hiện của Lerner: niềm tin thế giới công bằng có tác dụng như một "hợp đồng" điều chỉnh hành vi. Ngoài ra, nhiều bằng chứng khác cũng cho thấy niềm tin thế giới công bằng sẽ bảo vệ hạnh phúc của trẻ em trong môi trường học đường, như đã được chỉ ra đối với dân số nói chung.

Bệnh tật
Các nhà nghiên cứu khác đã phát hiện ra rằng những người ngoài cuộc sẽ quy kết bệnh tật của ai đó là hệ quả từ hành vi của chính họ. Một thí nghiệm đã cho thấy những người mắc nhiều loại bệnh sẽ bị coi là không hấp dẫn bằng những người khỏe mạnh. So với số khoẻ mạnh hơn, các nạn nhân bị chỉ trích này thường là người bị khó tiêu, viêm phổi hoặc ung thư dạ dày. Chứng bệnh càng nặng, bệnh nhân càng bị chỉ trích, trừ những người ung thư. Niềm tin thế giới công bằng cũng tương quan với sự sỉ nhục các bệnh nhân AIDS.

Nghèo đói
Gần đây, các chuyên gia đã tiến hành nhiều nghiên cứu để tìm hiểu cách mọi người nhìn vấn nạn nghèo đói thông qua giả thuyết thế giới công bằng. Niềm tin càng mạnh, họ càng dễ đổ lỗi cho chính những người nghèo. Số không tin thì cho rằng nghèo đói là hệ quả của các tác nhân ngoại vi, gồm hệ thống kinh tế thế giới, chiến tranh và bóc lột.

Khi bản thân là nạn nhân
Một số nghiên cứu niềm tin thế giới công bằng đã tiến hành xem xét cách mọi người phản ứng khi chính họ là nạn nhân. Trong một bài báo, Tiến sĩ Ronnie Janoff-Bulman cho biết các nạn nhân hiếp dâm thường nghĩ chính hành vi của họ (không phải tính cách) đã khiến họ trở thành nạn nhân. Người ta giả thuyết rằng sự quy kết này xảy ra là vì việc đổ lỗi cho hành vi bản thân sẽ khiến sự kiện chính có vẻ có nhiều tính kiểm soát hơn.

Tinh chỉnh
Những công trình đo mức độ tin tưởng sau này tập trung nhiều vào việc xác định những khía cạnh khác, từ đó phát triển thêm các nhận định mới về niềm tin thế giới công bằng và nghiên cứu bổ sung. Các thuyết liên quan với niềm tin thế giới công bằng gồm có niềm tin thế giới bất công, niềm tin công lý nội tại và tuyệt đối, kỳ vọng công lý và niềm tin rằng người nào đó có thể giảm thiểu bất công. Những nghiên cứu khác cho thấy người ta có thể có những niềm tin thế giới công bằng khác nhau với cá nhân, chính trị, xã hội... Trong đó, niềm tin thế giới công bằng cho bản thân (niềm tin riêng) và cho những người khác (niềm tin chung) có một sự khác biệt đáng kể. Những niềm tin khác biệt này cũng liên hệ với sức khỏe tinh thần tích cực theo nhiều cách khác nhau.

Tương quan
Nhiều nhà nghiên cứu đã sử dụng thang đo tin tưởng để kiểm nghiệm các mối tương quan của niềm tin thế giới công bằng ở hai mức cao và thấp.

Một vài nghiên cứu khảo sát những liên hệ về tư tưởng đã phát hiện niềm tin thế giới công bằng có mối tương quan chính trị - xã hội với chủ nghĩa chuyên chế cánh hữu, luân lý của đạo Tin lành và một vài khía cạnh của tôn sùng.

Các nghiên cứu có phân biệt về nhân khẩu, kể cả giới tính và chủng tộc, cho thấy không có khác biệt nào mang tính hệ thống, nhưng phát hiện ra những chủng tộc khác nhau sẽ có mức tin khác nhau. Kết luận được đưa ra là người da đen và người Mỹ gốc Phi ít tin tưởng vào thế giới công bằng nhất.

Nhờ có sự phát triển của phép đo mức độ tin tưởng vào thế giới công bằng, các nhà nghiên cứu đã có thể so sánh và chỉ ra niềm tin được thể hiện rất rõ ràng giữa các nền văn hóa khác nhau. Một nghiên cứu khảo sát niềm tin này ở các sinh viên đến từ 12 quốc gia cho thấy niềm tin thế giới công bằng sẽ yếu hơn ở những nơi phần lớn người dân không có quyền lực. Kết quả này phù hợp với thuyết thế giới công bằng, bởi lẽ những kinh nghiệm cá nhân và xã hội của họ đã chứng minh thế giới không hề công bằng hay có thể đoán trước.

Niềm tin thế giới bất công có liên quan đến gia tăng mức độ tự chấp, khả năng phạm tội, phòng vệ đối ứng, bực bội và rủi ro trong tương lai, cũng như giúp một số người bảo vệ cái tôi của họ, bằng cách biện minh cho  cho một số cá nhân bằng cách biện minh cho những hành vi không phù hợp.

Những nghiên cứu hiện nay

Tác động tích cực đến sức khỏe tâm thần
Dù phần lớn các nghiên cứu ban đầu về niềm tin tập trung vào hệ quả tiêu cực với xã hội, nhưng cũng có nghiên cứu khác cho thấy sự tin tưởng này là tốt, và thậm chí cần thiết cho sức khỏe tâm thần. Càng tin vào thế giới công bằng, người ta càng dễ hài lòng và hạnh phúc trong cuộc sống, cũng như ít có cảm xúc tiêu cực hơn. Các nhà nghiên cứu hiện vẫn đang khám phá lý do dẫn đến mối liên hệ này giữa niềm tin thế giới công bằng và sức khỏe tâm thần. Một giả thuyết cho rằng niềm tin này đóng vai trò một nguồn lực cá nhân hoặc phản ứng đối phó, giúp con người giảm căng thẳng trong cuộc sống thường ngày hoặc khi chứng kiến các sự kiện có thể gây thương tổn. Nói cách khác, niềm tin thế giới công bằng là một loại ảo tưởng tích cực. Những nghiên cứu gần đây cũng cho rằng niềm tin thế giới công bằng sẽ có thể giải thích mối liên hệ thống kê giữa sức khoẻ tinh thần và tín ngưỡng/tâm linh.

Một số nghiên cứu cũng chỉ ra rằng niềm tin thế giới công bằng có mối tương quan với điểm kiểm soát nội tại. Càng tin tưởng vào thế giới công bằng, người ta càng dễ chấp nhận và ít bất mãn hơn với những sự kiện tiêu cực trong cuộc sống. Đây có thể là một trong số nhiều cách mà niềm tin này ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần. Những nghiên cứu khác cho thấy chỉ niềm tin thế giới công bằng của bản thân mới có ảnh hưởng này, còn niềm tin cho người khác lại liên quan đến những hiện tượng xã hội tiêu cực như đổ lỗi hoặc sỉ nhục nạn nhân trong kết quả của các nghiên cứu khác.

Các nghiên cứu quốc tế
Hơn 40 năm sau công trình của Lerner, nhiều nghiên cứu về hiện tượng này vẫn được tiến hành, chủ yếu ở Hoa Kỳ và ba châu lục Âu, Úc, Á. Gần đây, những đóng góp to lớn của các nhà nghiên cứu người Đức đã góp phần hình thành tác phẩm Những câu trả lời cho nạn nhân và niềm tin vào một thế giới công bằng (1998), do Leo Montada (người Đức) và Lerner đồng biên tập.

Chú thích

Tham khảo

Đọc thêm

  Tái bản (1977) trong Reflections, XII (1), trang 1–26.

Liên kết ngoài
 Giả thuyết thế giới công bằng
 Các vấn đề đạo đức: Thuyết thế giới công bằng

Thiên kiến nhận thức
Công lý
Bất công
Mô hình khái niệm
Giả thuyết
Lạm dụng
Lỗi sai
Thiếu hiểu biết
Tâm lý học đạo đức
Lạm dụng tâm lý
Lỗi suy luận phi hình thức
Nguỵ biện nhân quả


title: Parepisparis pallidus

text:
Parepisparis pallidus là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Parepisparis


title: Stenhomalus murzini

text:
Stenhomalus murzini là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Stenhomalus


title: Barcita cometas

text:
Barcita cometas là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Barcita


title: Jacqui Shipanga

text:
Jacqueline Shipanga là huấn luyện viên bóng đá nữ quốc gia Namibia. Cô là huấn luyện viên trưởng của ba đội bóng đá nữ quốc gia: Dưới 17, Dưới 20 và Brave Gladiators. Cô cũng là người sáng lập Học viện Jacqui Shipanga, lần đầu tiên giành được Giải vô địch Phụ nữ NFA trong mùa giải 2011/2012, đánh bại Người đẹp Okahandja.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Nữ vận động viên Namibia


title: Semisuturia pahangensis

text:
Semisuturia pahangensis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Semisuturia


title: 2010 tại Việt Nam

text:
Dưới đây là sự kiện trong năm tại Việt Nam 2010.

Đương nhiệm

Sự kiện
Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội

Mất
Xem: :Thể loại:Mất năm 2010

Thể thao
Giải bóng đá vô địch quốc gia 2010
Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam 2010

Chú thích

2010
2010

Châu Á năm 2010
Năm 2010 theo quốc gia


title: Tanaka Kakuei

text:
là chính trị gia người Nhật được bầu vào Hạ viện trong 26 tháng 4 năm 1947 đến 24 tháng 1 năm 1990, và là Thủ tướng Nhật Bản từ 7 tháng 7 năm 1972 đến 9 tháng 12 năm 1974 (hai nhiệm kỳ của ông được tách ra bởi cuộc tổng tuyển cử 1972).

Tham khảo

Thủ tướng Nhật Bản
Bộ trưởng Nhật Bản
Sinh năm 1918
Mất năm 1993
Hạ nghị sĩ Nhật Bản
Chính trị gia Nhật thế kỷ 20


title: Ischnocampa tolimensis

text:
Ischnocampa tolimensis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ischnocampa


title: Griot (món ăn)

text:
Griot (, ) là một món ăn có nguồn gốc từ Haiti. Nó bao gồm thịt nạc vai lợn ướp trong hỗn hợp nước ép cam quýt, được om và sau đó chiên ngập dầu. Nó thường được phục vụ trong các bữa tiệc. Griot, cùng với diri ak pwa wouj (đậu đỏ và gạo) được một số người coi là "món ăn quốc gia" của đất nước này.

Từ nguyên
Từ "Griot" cũng có thể được đọc thành griyo hoặc grillots.

Chuẩn bị
Griot thường được làm từ thịt nạc vai lợn. Đầu tiên, thịt được rửa sạch, sau đó cho vào hỗn hợp nước ép cam quýt để tăng thêm hương vị. Sau khi ngâm trong nước ép cam quýt, thịt được ướp trong epis, là hỗn hợp của các loại thảo mộc, rau và gia vị của Haiti. Tiếp theo, thịt được om hoặc nướng cho đến khi mềm. Chất lỏng nấu ăn được tạo ra được sử dụng để pha chế nước sốt đi kèm, được gọi là sòs ti-malis. Cuối cùng, thịt được chiên ngập dầu cho đến khi có màu vàng nâu và độ giòn. Griot hầu như luôn được phục vụ với pikliz cũng như cơm hoặc bannann peze.

Xem thêm

 Thịt lợn
 Món ăn quốc gia

Tham khảo

Ẩm thực Haiti
Văn hóa Haiti
Haiti
Thức ăn nhẹ
Món lợn
Món chiên
Món ăn quốc gia


title: Chuyến bay CAAC 296

text:
Vụ cướp máy bay CAAC 296 một máy bay Hawker Siddeley Trident 2E, diễn ra vào ngày 5 tháng 5 năm 1983. Chuyến bay 296 của Hãng hàng không dân dụng Trung Quốc (CAAC), chuyến bay chở khách nội địa theo lịch trình từ sân bay Thẩm Dương Dongta đến sân bay quốc tế Hồng Kiều Thượng Hải, đã bị sáu người quốc tịch Trung Quốc cướp máy bay và bị buộc phải hạ cánh tại Camp Page, một căn cứ quân sự của Mỹ ở Chuncheon, Hàn Quốc.

Vào thời điểm xảy ra vụ việc, Trung Quốc và Hàn Quốc không có quan hệ ngoại giao. Vụ việc đã góp phần vào mối quan hệ không đối nghịch chính thức đầu tiên giữa Trung Quốc và Hàn Quốc trước khi thiết lập quan hệ ngoại giao, đó là một bước ngoặt trong mối quan hệ giữa hai bên. Trong một loạt các sự cố sau đó, sự thù địch lẫn nhau giữa Trung Quốc và Hàn Quốc trong quá trình xử lý hoặc báo cáo bắt đầu giảm dần, và thiện chí gia tăng đáng kể, tạo nền tảng cho việc thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức giữa hai nước trong tương lai.

Sự kiện
Lúc 10:47 sáng ngày 5 tháng 5 năm 1983, chuyến bay 296 của CAAC cất cánh từ sân bay Thẩm Dương Dongta đến sân bay Hồng Kiều Thượng Hải. Vào khoảng 11 giờ 32 phút, khi máy bay đang bay phía trên Đại Liên, sáu người có vũ trang do Zhuo Changren dẫn đầu đã cướp chuyến bay và ra lệnh cho phi công đổi đường bay đến Hàn Quốc.. Khi phi công từ chối, các chiến binh đã bắn vào chân anh ta bằng một khẩu súng lục và làm bị thương cả người điều khiển buộc hai người phải đổi hướng theo yêu cầu. Có 105 hành khách và 9 thành viên phi hành đoàn trên máy bay. Vào lúc 14 giờ 10 phút, chiếc máy bay không tặc đã hạ cánh xuống căn cứ quân sự Camp Page gần Chuncheon, Hàn Quốc. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã ngay lập tức ra thông báo yêu cầu chính quyền Hàn Quốc trả lại máy bay cùng với tất cả các thành viên phi hành đoàn và tất cả hành khách cho Hàng không dân dụng của Trung Quốc theo các quy định có liên quan của Công ước về Hàng không dân dụng quốc tế, và giao nộp những kẻ không tặc cho phía Trung Quốc. Zhuo Changren và sáu tên không tặc khác đã đệ đơn yêu cầu chính quyền Hàn Quốc cho phép họ đào tẩu sang Đài Loan.

Vào ngày xảy ra vụ việc, Phó phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Longberg đã thông báo với các phóng viên về vụ cướp: hai thành viên phi hành đoàn bị thương đang được điều trị tại Bệnh viện Quân đội Hoa Kỳ 121, 99 hành khách và các thành viên phi hành đoàn (5 nam và 1 nữ) đã được thả ra. Sáu tên không tặc đã bị chính quyền Hàn Quốc bắt giữ. Ông nói rằng sự hợp tác giữa Hoa Kỳ và Hàn Quốc sẽ được thực hiện theo Công ước Hague. Chủ tịch Liên minh chống cộng thế giới của Đài Loan, Gu Zhenggang, đã gọi cho Hàn Quốc cùng ngày, tuyên bố rằng vụ cướp không hoàn toàn là một sự cố chính trị và không nên được xử lý theo Công ước Hague và yêu cầu Hàn Quốc gửi những kẻ không tặc đến Đài Loan. Chính phủ Trung Hoa Dân Quốc cũng lập tức thành lập một nhóm hành động đặc biệt sẵn sàng đến Hàn Quốc để hỗ trợ đàm phán. Xue Yu, đại sứ của Trung Hoa Dân Quốc tại Hàn Quốc, đã đưa ra một tuyên bố nói rằng vụ cướp là "quyền tự do của người chống cộng". Vào ngày 6 tháng 5, một phát ngôn viên của chính phủ Hàn Quốc cho biết Hàn Quốc sẽ xử lý vụ không tặc theo tinh thần thỏa thuận quốc tế nhằm ngăn chặn các hoạt động không tặc và khủng bố, và đang xem xét đề xuất đàm phán trực tiếp giữa Trung Quốc và Hàn Quốc. Giám đốc Cơ quan Hàng không Dân dụng Hàn Quốc, Jin Cherong, cho biết Shen Tu, giám đốc Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc, đã đồng ý đến Seoul để xử lý các vấn đề liên quan.

Mặc dù Hàn Quốc và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa chưa thiết lập quan hệ ngoại giao vào thời điểm đó, chính phủ Hàn Quốc đã sắp xếp phi hành đoàn và hành khách trên máy bay chở khách bị tấn công ở tại khách sạn Sheraton ở ngoại ô Seoul. Khách sạn chào đón những vị khách Trung Quốc bị tấn công và cũng cung cấp các món ăn cao cấp của Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản. Bộ Giao thông vận tải Hàn Quốc và Không quân Hàn Quốc đã cử các kỹ thuật viên cao cấp đến kiểm tra và sửa chữa máy bay. Vào ngày 7 tháng 5, nhóm làm việc hàng không dân dụng Trung Quốc và các thành viên phi hành đoàn do Shentu đứng đầu đã được người Hàn Quốc chào đón bằng thảm đỏ tại sân bay Gimpo ở Seoul và sắp xếp cho phái đoàn Trung Quốc ở tại khách sạn Silla. Vào lúc 4:10 chiều cùng ngày, hai bên đã tổ chức cuộc gặp đầu tiên tại khách sạn Shilla. Sau cuộc nói chuyện, Shen Tu và nhóm của anh đã đến bệnh viện để thăm phi hành đoàn bị thương và thăm các thành viên phi hành đoàn và hành khách khác tại khách sạn Sheraton. Vào cùng ngày, phía Hàn Quốc đã sắp xếp cho những vị khách Trung Quốc bị bắt cóc đến thăm Seoul, lên tháp Namsan, thăm các nhà máy của cửa hàng bách hóa và Samsung Electronics và được ROK chào đón nồng nhiệt.

Vào ngày 8 tháng 5, hai bên đã đạt được thỏa thuận: hành khách và thành viên phi hành đoàn sẽ trở về Trung Quốc cùng phái đoàn vào ngày 9; máy bay bị tấn công sẽ được trả về Trung Quốc ngay sau khi các vấn đề kỹ thuật được giải quyết; một thành viên phi hành đoàn bị thương nặng sẽ ở lại Hàn Quốc để điều trị và sau đó sẽ trở về Trung Quốc. Sự khác biệt chính giữa hai bên là việc xử lý những tên không tặc. Phía Trung Quốc yêu cầu dẫn độ, nhưng Hàn Quốc đã từ chối yêu cầu của Trung Quốc với lý do "không có việc dẫn độ của tù nhân trong các vụ không tặc xảy ra ở nhiều quốc gia khác nhau". Vào buổi sáng, Shen Tu đã đưa ra một tuyên bố tại Seoul bày tỏ lòng biết ơn đối với phía Hàn Quốc vì đã cung cấp hỗ trợ và thuận tiện trong việc xử lý vụ việc không tặc. Đồng thời, ông nói rằng sáu tên không tặc là tội phạm bị cảnh sát Trung Quốc truy nã trước khi không tặc, và do đó chúng phải được trả lại cho phía Trung Quốc để bị trừng phạt, ông hối hận vì Hàn Quốc đã không dẫn độ những kẻ không tặc và từ chối đàm phán thêm.

Tại thời điểm soạn thảo bản ghi nhớ, Trung Quốc và Hàn Quốc có những khác biệt mới về danh tính chính thức của văn bản ký. Chuyến đi dự kiến ban đầu để trở lại vào ngày 9 đã phải hoãn lại một ngày. Người Hàn Quốc cho rằng Shen Tu là thành viên của Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc và là đại diện của chính phủ Trung Quốc, và Giám đốc Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc là một quan chức cấp bộ trưởng. Do đó, hai bên cần được phản ánh trong bản ghi nhớ đàm phán là giữa các bộ trưởng Trung Quốc và Hàn Quốc. Người Trung Quốc khăng khăng ký một bản ghi nhớ nhân danh cơ quan hàng không dân dụng, mà không cần sử dụng tên của các quốc gia. Người Trung Quốc cũng đề nghị sử dụng tên quốc gia chính thức của Hàn Quốc trong bản ghi nhớ do Hàn Quốc dành riêng, và không sử dụng tên quốc gia Hàn Quốc trong bản ghi nhớ do phía Trung Quốc mang lại. Tuy nhiên, Hàn Quốc đã từ chối đề xuất của Trung Quốc với lý do "bỏ qua địa điểm đàm phán" là "một quốc gia có chủ quyền". Sau khi đại diện Trung Quốc liên lạc thảo luận, cuối cùng hai bên đã tổ chức lễ ký kết và trao đổi bản ghi nhớ tại khách sạn Silla vào ngày 10/5. Các bên ký kết bản ghi nhớ lần lượt là Shen Tu của Tổng cục Hàng không Dân dụng Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và "Quan chức đầu tiên của Bộ Ngoại giao Hàn Quốc". Vào buổi chiều cùng ngày, Shen Tu và nhóm của ông trở về Trung Quốc trên chiếc máy bay Boeing 707 với 99 hành khách và 8 thành viên phi hành đoàn của chuyến bay 296. Vào thời điểm khởi hành, các quan chức cấp cao của Hàn Quốc như Gong Ro-myeong đã đến sân bay để tiễn máy bay. Trước khi rời đi, Shen Tu đã có bài phát biểu trước các phóng viên. Ông bày tỏ lòng biết ơn đối với Hàn Quốc vì sự giúp đỡ và chăm sóc dành cho vụ cướp máy bay. Mặc dù hai bên không đồng ý về việc xử lý những kẻ không tặc, cả hai bên đều đồng ý rằng những tội phạm này cần phải bị trừng phạt nghiêm khắc theo luật pháp.

Tham khảo

Quan hệ Hàn Quốc-Trung Quốc


title: Lừa Andalusia

text:
Lừa Andalusia (tiếng Tây Ban Nha: Asno Andaluz) là một giống lừa có nguồn gốc ở tỉnh Córdoba, Andalusia, Tây Ban Nha. Giống lừa này còn được gọi với nhiều cái tên khác nhau như Asno Cordobés ("Lừa Cordovan") cái tên đặt theo thành phố Córdoba hoặc Asno de Lucena ("Lừa Lucena") vì nó được cho là có nguồn gốc ở thị trấn Lucena, Córdoba.

Loài này được coi là được đánh giá cao nhất trong thế kỷ thứ mười tám, và vương miện Tây Ban Nha sẽ không cho phép chúng được đưẩ khỏi đất nước; tuy nhiên, vua Charles III đã gửi hai người con lừa đực cho Tổng thống Hoa Kỳ George Washington vào năm 1785. Chỉ có một con lừa đực sống sót sau cuộc hành trình trên biển tới Núi Vernon, và được đặt tên là "Món quà Hoàng gia".

Đặc điểm
Andalucia là một giống lừa có kích thước lớn, trung bình 150–160 cm (59–63 in) tính từ vai và có chiều dài trung bình. Đầu cúng có kích thước trung bình, với khuôn mặt gồ ghề; cổ chúng khá cơ bắp. Bộ lông ngắn và mịn, và mềm khi chạm vào có màu xám nhạt, đôi khi gần như trắng. Lừa Andalucia khỏe mạnh và mạnh mẽ, nhưng ngoan ngoãn và điềm tĩnh. Nó phù hợp với điều kiện nóng và khô cằn của môi trường tự nhiên.

Trạng thái bảo tồn
Trạng thái hiện tại của giống lừa Andalucia là nguy cấp. Vào cuối năm 2013, tổng số lượng lừa giống này được báo cáo là 749, trong đó hầu như tất cả đều ở Andalucia.

Tham khảo

Giống lừa


title: Hoằng Hiểu

text:
Hoằng Hiểu (, chữ Hán: 弘曉; 23 tháng 5 năm 1722 - 11 tháng 5 năm 1778), Ái Tân Giác La, tự Tú Đình (秀亭), hào Băng Ngọc Đạo nhân (冰玉道人) là một Hoàng thân thuộc 1 trong 12 Thiết mạo tử vương của nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời
Hoằng Hiểu sinh vào giờ Sửu, ngày 9 tháng 4 (âm lịch), tức ngày 23 tháng 5 (dương lịch) năm Khang Hi thứ 61 (1722), trong gia tộc Ái Tân Giác La. Ông là con trai thứ bảy của Di Hiền Thân vương Dận Tường, mẹ ông là Đích Phúc tấn Triệu Giai thị (兆佳氏).

Năm Ung Chính thứ 8 (1730), phụ thân ông qua đời, ông được thế tập tước vị Di Thân vương (怡親王) đời thứ 2.

Năm Càn Long thứ 4 (1739), tháng 11, quản lý sự vụ Lý Phiên viện (理藩院).

Năm thứ 5 (1740), tháng 9, quản lý sự vụ Đô thống Hán quân Chính Bạch kỳ (正白旗漢軍都統). Đến năm thứ 7 (1742), tháng 3, ông bị cách chức.

Năm thứ 8 (1743), tháng 8, ông lại bị cách chức quản lý Lý Phiên viện.

Năm thứ 43 (1778), ngày 15 tháng 4 (âm lịch), giờ Mùi, ông qua đời, thọ 57 tuổi, được truy thụy Di Hy Thân vương (怡僖親王).

Gia quyến

Thê thiếp

Đích Phúc tấn

 Nguyên phối: Lý Giai thị (李佳氏), con gái của Tam đẳng bá Hách Cách (赫格).
 Kế thất: Đồng Giai thị (佟佳氏), con gái của Đô thống Trường Thịnh (长盛).

Trắc Phúc tấn

 Kim thị (金氏), con gái của Linh Thị vệ Nội đại thần Thường Minh (常明).
 Thạch thị (石氏), con gái của Thạch Trung Ngọc (石中玉).
 Y Nhĩ Căn Giác La thị (伊爾根覺羅氏), con gái của Điển vệ Khắc Tinh Ngạch (克星额).

Thứ thiếp

 Từ thị (徐氏), con gái của Điển vệ Từ Quốc Tú (徐国秀).
 Tường thị (祥氏), con gái của Cửu Đạt Sắc (九达色).
 Mã thị (馬氏), con gái của Mã Đồ Hách (馬图赫).
 Ba Nhã Lạp thị (巴雅拉氏), con gái của Bút thiếp thức Tài Bảo (才保).

Hậu duệ

Con trai

 Vĩnh Hàng (永杭; 1744 - 1777), mẹ là Đích Phúc tấn Lý Giai thị. Được phong làm Tam đẳng Trấn quốc Tướng quân (三等鎮國將軍). Vô tự.
 Vĩnh Lang (永琅; 1746 - 1799), mẹ là Trắc Phúc tấn Thạch Giai thị. Năm 1778 được thế tập tước vị Di Thân vương. Sau khi qua đời được truy thụy Di Cung Thân vương (怡恭親王). Có hai con trai.
 Tam tử (1750), mẹ là Đích Phúc tấn Lý Giai thị. Chết yểu.
 Vĩnh Mạn (永蔓; 1752 - 1808), mẹ là Thứ thiếp Mã thị. Được cho làm con thừa tự của Hoằng Thôn (弘暾) - anh trai của Hoằng Hiểu.
 Ngũ tử (1757 - 1758), mẹ là Thứ thiếp Ba Nhã Lạp thị. Chết yểu.
 Lục tử (1766), mẹ là Trắc Phúc tấn Y Nhĩ Căn Giác La thị. Chết yểu.
 Thất tử (1770 - 1771), mẹ là Trắc Phúc tấn Y Nhĩ Căn Giác La thị. Chết yểu.
 Vĩnh Mại (永邁; 1771 - 1799), mẹ là Trắc Phúc tấn Y Nhĩ Căn Giác La thị. Được phong làm Tam đẳng Phụ quốc Tướng quân (三等輔國將軍). Có một con trai.
 Vĩnh Hòa (永和; 1773 - 1774), mẹ là Thứ thiếp Từ thị. Chết yểu.

Trong văn hóa đại chúng

Tham khảo

 Ái Tân Giác La Tông phổ

Di Thân vương
Người Mãn Châu Chính Lam kỳ


title: Žydrūnas Karčemarskas

text:
Žydrūnas Karčemarskas (sinh 24 tháng 5 năm 1983 tại Alytus) là một cầu thủ bóng đá Litva thi đấu ở vị trí thủ môn cho Osmanlıspor.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Vào tháng 1 năm 2010, anh gia nhập Gaziantepspor.

Vào tháng 7 năm 2016, Karčemarskas gia nhập Osmanlıspor với bản hợp đồng 3 năm.

Sự nghiệp quốc tế
Anh là thủ môn được lựa chọn hàng đầu của Đội tuyển bóng đá quốc gia Litva kể từ năm 2004, và có 43 lần ra sân.

Karčemarskas cũng đại diện Litva ở cấp độ U-21.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1983
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Litva
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Litva
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ bóng đá A Lyga
Cầu thủ bóng đá Süper Lig
Cầu thủ bóng đá Dinamo Moskva
Cầu thủ bóng đá FK Dainava Alytus
Cầu thủ bóng đá FK Žalgiris Vilnius
Cầu thủ bóng đá Gaziantepspor
Cầu thủ bóng đá Osmanlıspor
Vận động viên Alytus
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nga
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thổ Nhĩ Kỳ


title: Nhà thờ Hồi giáo Jamkaran

text:
Nhà thờ Hồi giáo Jamkaran (tiếng Ba Tư: مسجد جمکران) là một trong những nhà thờ Hồi giáo quan trọnh hàng đầu ở thành phố Qom, Iran.

Tổng quan

Nhà thờ Hồi giáo, cách Qom sáu km về phía đông, từ lâu đã trở thành một nơi linh thiêng, ít nhất là kể từ 373 AH, ngày 17 tháng Ramadan (ngày 22 tháng 2 năm 984 sau Công nguyên), khi theo trang web của nhà thờ Hồi giáo, một người theo đạo Hồi Hass Hassan ibn Muthlih Jamkarani đã gặp Muhammad al-Mahdi cùng với nhà tiên tri Al-Khidr. Jamkarani được chỉ dẫn rằng vùng đất mà họ đang ở là "cao quý" và chủ sở hữu - Hasan bin Muslim - đã ngừng trồng trọt và tài trợ cho việc xây dựng một nhà thờ Hồi giáo trên đó từ thu nhập mà ông đã tích lũy được từ việc canh tác đất.

Một vài thời điểm trong thập niên 1995-2005, danh tiếng của nhà thờ Hồi giáo lan rộng, và nhiều người hành hương, đặc biệt là những người trẻ tuổi, bắt đầu tìm đến nó. Ở phía sau nhà thờ Hồi giáo, có một "giếng thỉnh cầu" nơi người ta tin rằng Imam thứ mười hai đã "trở nên kỳ diệu trong một khoảnh khắc tỏa sáng ngắn ngủi của sự hiệp thông yêu thương với Đấng Tạo Hóa của mình." Người hành hương buộc những sợi dây nhỏ trong một nút thắt quanh lưới bao quanh giếng thánh mà họ hy vọng sẽ được Imam Mahdi tiếp nhận. Mỗi người trông coi buổi sáng đã cắt dây từ ngày hôm trước.

Vào ngày 4 tháng 1 năm 2020, một lá cờ đỏ như máu tượng trưng cho sự báo thù được treo trên vòm để đáp lại cuộc không kích sân bay quốc tế Baghdad năm 2020.

Tham khảo

Nhà thờ Hồi giáo Iran
Thánh đường Hồi giáo tại Iran


title: Perizoma fractifasciaria

text:
Perizoma fractifasciaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Perizoma


title: Andrei Peteleu

text:
Ionuț Andrei Peteleu (sinh ngày 20 tháng 8 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá người România thi đấu ở vị trí hậu vệ phải cho CFR Cluj.

Danh hiệu

Câu lạc bộ
CFR Cluj
Liga I: 2017–18

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1992
Nhân vật còn sống
Người Bistrița
Cầu thủ bóng đá România
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá ACF Gloria Bistrița
Cầu thủ bóng đá FC Delta Dobrogea Tulcea
Cầu thủ bóng đá ASA 2013 Târgu Mureș
Cầu thủ bóng đá AFC Săgeata Năvodari
Cầu thủ bóng đá FC Petrolul Ploiești
Cầu thủ bóng đá FC CFR Cluj
Cầu thủ bóng đá Liga I
Cầu thủ bóng đá Liga II
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia România
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia România


title: Jean-Baptiste Maunier

text:
Jean-Baptiste Maunier, sinh ngày 22 tháng 12 năm 1990 tại Brignoles (Var), là một ca sĩ – diễn viên người Pháp nổi tiếng từ bộ phim Les Choristes.

Tiểu sử
Jean-Baptiste Maunier là con trai cả của Muriel và Thierry Maunier, quay phim cho đài France 2, có một em trai tên Benjamin Maunier sinh năm 1995. Lúc nhỏ, anh sống ở Sainte-Foy-lès-Lyon, vùng ngoại ô của Lyon, và bắt đầu sự nghiệp ca hát trong dàn đồng ca Petits chanteurs de Saint-Marc của Nicolas Porte vào năm lớp Sáu. Anh từng muốn trở thành nhà báo nhưng vì có năng khiếu ca hát, anh đã hướng đến con đường nghệ thuật.

Sự nghiệp
Maunier bắt đầu nổi tiếng từ năm 2003 với vai diễn Pierre Morhange trong phim Les Choristes của Christophe Barratier, cùng với Gérard Jugnot. Album nhạc phim có anh tham gia hát đã bán được 800 000 bản ở Pháp.

Sau đó, anh biểu diễn ca khúc Concerto pour deux voix cùng với Clémence Saint-Preux, đây là phiên bản khác của Concerto pour une voix, được sáng tác bởi nhà soạn nhạc người Pháp Saint-Preux, bố của Clémence.

Anh rời khỏi dàn đồng ca vào tháng 2 năm 2005 và tham gia các buổi diễn của nhóm nhạc Enfoirés từ năm 2005. Năm 2006, anh đóng vai Robert thời trẻ trong bộ phim truyền hình dài 4 tập Le Cri trên đài France 2 của đạo diễn Hervé Baslé. Anh cũng tham gia diễn xuất cùng Nicolas Duvauchelle và Clémence Poésy trong phim Le Grand Meaulnes của đạo diễn Jean-Daniel Verhaeghe.

Cùng thời điểm đó, Jean-Baptiste Maunier lồng tiếng cho nhân vật Saxo trong bộ phim hoạt hình Piccolo, Saxo et Cie.

Năm 2007, anh đóng vai Sid trong phim Hellphone của James Huth, đạo diễn phim Brice de Nice. Sau đó, anh đóng vai Octave trong phim L’Auberge rouge của Gérard Krawczyk, nơi anh gặp lại Gérard Jugnot, cùng với Christian Clavier và Josiane Balasko. Anh còn tham gia vai diễn Guy Môquet trong phim ngắn La lettre của François Hanss.

Vào năm 2008, Jean-Baptiste theo học tại Học viện Lee Strasberg Theatre, một trường đào tạo nhạc kịch nổi tiếng ở New York. Năm 2010, anh tham gia vào một tập phim Plan Biz.

Năm 2011, anh một lần nữa biểu diễn cùng với Enfoirés trong buổi diễn mang chủ đề Dans l’oeil des Enfoirés và xuất hiện trong một chiến dịch quảng cáo của Nintendo. Anh cũng tham gia diễn xuất trong bộ phim Perfect Baby.

Năm 2012, anh lại xuất hiện trong buổi diễn Le bal des Enfoirés của Enfoirés. Cùng năm, Jean-Baptiste quay bộ phim truyền hình Merlin của Stephane Kappes và loạt phim hài Zak của Arthur Benzaquen và Denis Thibault. Sau đó, anh biểu diễn cùng với Enfoirés trong La boite à musique des Enfoirés.

Vào năm 2014, anh lại có một buổi biểu diễn cùng Enfoirés mang chủ đề Bon anniversaires les Enfoirés. Anh cũng hợp tác sản xuất album We Love Disney 2 với bài hát Le Monde Qui Est Le Mien, xuất hiện trong phim hoạt hình Hercule.

Bên cạnh đó, anh còn là người mẫu cho Next Model, Versace và nhiều tạp chí như August Man Malaysia hay Opium Style.

Năm 2013, Jean-Baptiste ký hợp đồng ra mắt album đầu tiên với Mercury, dự kiến phát hành vào tháng 6 năm 2015. Music video của bài hát Je reviens theo dòng nhạc electro.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nam diễn viên điện ảnh Pháp
Nam diễn viên truyền hình Pháp
Nam ca sĩ Pháp
Nam diễn viên thiếu nhi Pháp
Sinh năm 1990
Nhân vật còn sống


title: Amblypelta cocophaga

text:
Amblypelta cocophaga là một loài côn trùng trong họ Coreidae. Loài này được China miêu tả khoa học đầu tiên năm 1934.

Đây là loài gây hại của cây Agathis macrophylla, phát triển phổ biến ở Quần đảo Solomon.

Chú thích

Tham khảo

Amblypelta
Động vật được mô tả năm 1934
Loài gây hại ở Quần đảo Solomon


title: Papuanticlea horia

text:
Papuanticlea horia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Papuanticlea


title: Jeffrey Epstein

text:
Jeffrey Edward Epstein (20 tháng 1 năm 1953 – 10 tháng 8 năm 2019) là một nhà tài chính và người phạm tội tình dục bị kết án người Mỹ, nổi tiếng với cáo buộc buôn bán tình dục trẻ vị thành niên Epstein bắt đầu sự nghiệp tài chính tại ngân hàng đầu tư Bear Stearns, trước khi thành lập công ty riêng của mình, J. Epstein & Co. Cho đến khi bị kết án về tội phạm tình dục vào năm 2008, Epstein từng là một triệu phú có mối quan hệ tốt với giới tài chính, chính trị và văn hóa của xã hội.

Năm 2005, cảnh sát Palm Beach ở Florida đã bắt đầu điều tra Epstein sau khi một phụ huynh phàn nàn rằng anh ta quấy rối cô con gái 14 tuổi của mình. Epstein cuối cùng đã nhận tội và bị kết án tại tòa án bang Florida năm 2008 vì dụ dỗ một cô gái điếm và mua một cô gái dưới 18 tuổi để bán dâm. Ông đi tù 13 tháng, như một phần của thỏa thuận với tòa, tại đó các quan chức liên bang đã xác định 36 cô gái, trẻ nhất là 14 tuổi đã bị quấy rối tình dục.

Epstein đã bị bắt một lần nữa vào ngày 6 tháng 7 năm 2019, với tội danh liên bang về buôn bán tình dục trẻ vị thành niên ở Florida và New York. Epstein chết vào ngày 10 tháng 8 năm 2019, sau khi được báo cáo là đã treo cổ tự tử trong phòng giam tại Manhattan.

Đầu đời

Epstein sinh năm 1953, tại quận Brooklyn của thành phố New York, có cha mẹ là người Do Thái  Pauline (nhũ danh Stolofsky, 1918 - 2004)  và Seymour G. Epstein (1916 - 1991). Cha mẹ ông kết hôn vào năm 1952, ngay trước khi sinh ông. Pauline làm trợ lý trường học và là một người nội trợ. Seymour Epstein làm việc cho Sở Công viên và Giải trí Thành phố New York với tư cách là người chăm sóc và làm vườn. Jeffrey Epstein là người lớn tuổi hơn của hai anh chị em. Epstein và anh trai Mark lớn lên trong khu phố lao động ở Sea Gate, Coney Island, Brooklyn.

Tham khảo

Nam giới tự sát
Doanh nhân Thành phố New York
Người Do Thái Mỹ
Mất năm 2019
Sinh năm 1953


title: Laurent Gouvion Saint-Cyr

text:
Laurent de Gouvion Saint-Cyr, Hầu tước de 'Gouvion-Saint-Cyr''' (13 tháng 4 năm 1764 – 17 tháng 5 năm 1830) là một Thống chế Pháp.

Thời niên thiếu
Ông sinh ra trong gia đình Laurent Gouvion tại Toul, Meurthe-et-Moselle, con út của Jean-Baptiste Gouvion, mọt người thợ rèn, với người vợ Anne-Marie Mercier. Ông được gọi là Saint-Cyr khi mẹ ông chối bỏ ông khi còn trẻ.

Ông đến Rome năm 18 tuổi để học vẽ, nhưng khi quay trở lại Paris để tiếp tục học vào năm 1784, ông không bao giờ nhận bằng họa sĩ.

Chiến tranh Cách mạng
Năm 1792, ông được bầu làm đại uý của một tiểu đoàn chí nguyện, và là tham mưu của tướng Custine. Chỉ trong 2 năm, ông được thăng hàm trung tướng. Ông chỉ huy sư đoàn giữa của Tập đoàn quân dưới quyền tướng Jean Victor Marie Moreau trong chiến dịch Rhine 1796.

Năm 1798, ông phục vụ dưới quyền André Masséna trong Tập đoàn quân Ý. Trong cùng năm, ông chỉ huy cánh trái đạo quân của tướng Jean-Baptiste Jourdan chống lại Đế quốc La Mã thần thánh. Jourdan thay thế Masséna khiến ông gia nhập tập đoàn quân của Moreau tại Ý, nơi ông khẳng định tên tuổi tại trận Novi. Moreau không thích Saint-Cyr vì tính cách bất trị của ông. Moreau đã trừng phạt ông bằng cách không cho ông giúp đỡ em trai hắn mặc dù tướng Ney và Davout đã cảm ơn sự giúp đỡ của ông trong trận đánh này. Khi Moreau được chỉ định làm tư lệnh Tập đoàn quân sông Rhine, Gouvion Saint-Cyr mặc dù đã giúp dành thắng lợi trước Nam tước Kray tại Biberach, ông đã không được thừa nhận và bị thải hồi về Paris khi chiến dịch mới bắt đầu.

Năm 1801, ông được gửi tới Tây Ban Nha để chỉ huy cuộc xâm lược Bồ Đào Nha và được tặng thưởng Bắc đẩu bội tinh. Khi hiệp ước được ký kết với Bồ Đào Nha, ông được Lucien Bonaparte đề cử làm ngoại giao tại Madrid.

Chiến tranh Napoleon

Saint - Cyr là một người khắc kỷ trong thời đại của chủ nghĩa thực dụng và vinh quang. Do từ chối không ký vào việccông bố chúc mừng cho tuyên bố sự ra đời của đế chế dẫn đến tên của ông không được trong danh sách các thống chế đầu tiên của Napoleon, trong khi các chỉ huy khác bao gồm Lannes, Bessières và Soult khong có kinh nghiệm bằng ông lại được. Trong cuộc đời mình, Saint - Cyr tin rằng Napoleon cố tình từ chối ông chỉ để làm nhục ông. Năm 1803 ông được bổ nhiệm làm chỉ huy của một quân đoàn tại Ý, năm 1805 ông đã phục vụ dưới trướng Masséna, và vào năm 1806 ông đã tham gia vào chiến dịch ở miền nam nước Ý. Khi ông quay trở lại Pháp, Napoleon lệnh cho ông quay trở lại chiến trường. Ông tham gia chiến dịch 1807 tại Phổ và Ba Lan, và năm 1808, ông được phong danh hiệu bá tước, chỉ huy một quân đoàn tại Catalonia; nhưng do không đồng tình với các nhận định từ Paris, ông từ chối quyền chỉ huy và bị bãi nhiệm cho tới năm 1811.

Ông giữ nguyên quân hàm trung tướng, do bị loại từ danh sách các Thống chế đầu tiên. Khi Napoleon xâm lược Nga, Saint-Cyr nhận được quyền tư lệnh một quân đoàn, và 18 tháng 8 năm 1812, ông đã dành thắng lợi trước quân Nga tại Polotsk, khiến ông nhận được quân hàm Thống chế. Người Nga dưới sự chỉ huy của Barclay de Tolly đã đốt cháy mọi thứ khi rút chạy khỏi Moscow, và đám cháy đã lan đến gần Smolensk. Vì đã giành được thắng lợi tại Polotsk và Oudinot đã bị thương, Saint-Cyr phải nhận chỉ huy quân đoàn của Oudinot.

Tháng 10 năm 1812, Saint-Cyr tham gia trận đánh lần hai tại Polotsk. Ông đã nhận vô số vết thương khi đang rút lui. Saint-Cyr đã khẳng định tên tuổi của mình tại trận Dresden (26–27 tháng 8 năm 1813) và trong cuộc chiến tranh chống liên minh thứ sáu, sau trận Leipzig, đầu hàng chỉ sau khi Hoàng đế thoái vị vào ngày 11 tháng 11.

Cuối đời
Khi vương triều Bourbon được phục hồi, tháng 7 năm 1815 ông được bầu làm Bộ trưởng Chiến tranh, nhưng nhanh chóng từ chức vào tháng 11 cùng năm. Là một người bạn chiến đầu lâu dài cùng thống chế Ney, ông phản bác phán quyết của bốn người bạn thống chế khác, nhưng Thống chế Moncey đã phản bác và yêu cầu hành quyết. Tháng 6 năm 1817, người ta đề cử ông làm Bộ trưởng Hải quân, với mong muốn ông sẽ chuyển giao sang vị trí Bộ trưởng Chiến tranh nhưng ông chỉ thừa nhiệm đến tháng 11 năm 1819. Trong thời gian này, ông đã tiến hành nhiều cải tổ quân sự. Ông cố gắng bảo vệ các cựu binh thời kì Đế chế, tổ chức phòng Tham mưu, và sửa lại Luật Quân sự. Ông được tặng danh hiệu Hầu tước năm 1817. Laurent de Gouvion-Saint-Cyr mất ngày 17 tháng 3 năm 1830 tại Hyères, một thị trấn miền đông nam nước Pháp.

Đã xuất bảnNhật ký về chiến dịch tại Catalogne năm 1808 và 1809 (Paris, 1821)Hồi ký về các chiến dịch của quân đội sông Rhin và Rhin-et-Moselle từ năm 1794 đến năm 1797 (Paris, 1829)Hồi ký về lịch sử quân sự dưới thời Viện Đốc chính, Tổng tài và Đế chế'' (1831)

Tham khảo

Sinh năm 1764
Mất năm 1830
Thống chế Pháp


title: Squalicorax

text:
Squalicorax là một chi cá mập tuyệt chủng được biết là đã sống trong thời kỳ kỷ Phấn trắng.

Từ nguyên

Tên khoa học "Squalicorax" có nguồn gốc từ tiếng Latinh "Squalo" có nghĩa cá mập và tiếng Hy Lạp "Corax" có nghĩa con quạ.

Mô tả

Những con cá mập thuộc chi này có kích thước trung bình, chiều dài lên đến 5 mét (thường là khoảng 2 mét). Cơ thể cũng tương tự như những con cá mập hổ cát (Carcharias taurus), nhưng hình dạng của răng lại tương tự như của cá mập báo. Răng rất nhiều, tương đối nhỏ, với một vương miện cong và có răng cưa, chiều dài lên tới 2,5–3 cm (đại diện duy nhất của Mesozoic bộ cá nhám thu với răng cưa). Một số lượng lớn các hóa thạch răng đã được tìm thấy ở châu Âu, Bắc Phi và Bắc Mỹ. Squalicorax là một động vật ăn thịt biển, nhưng cũng ăn xác thối (minh chứng bằng một chiếc răng Squalicorax được tìm thấy nhúng trong các xương bàn chân của một con khủng long hadrosauridae sống trên cạn mà nhiều khả năng đã chết trên đất và kết thúc trong nước). Các con mồi khác bao gồm rùa, mosasaurs, ichthyodectes và các loài cá có xương sống khác và các sinh vật biển.

Mô tả các loài chọn lọc
Squalicorax falcatus (Agassiz, 1843) - là một loài cá mập cỡ trung bình với một mõm rộng và răng tương đối nhỏ. Chiều dài lên đến gần 3 mét. Nó sống trong Cenomanian sớm Tầng Santon (Campanian). Bộ xương hoàn chỉnh được biết đến từ trầm tích của phương Tây biển nội địa của kỷ Phấn trắng ở Kansas, Nam Dakota và Wyoming, tất cả ở Mỹ. Hàm răng cũng được tìm thấy ở Pháp, Cộng hòa Séc, Canada và Morocco. Với hàm răng nhỏ, loài này được coi là một thợ săn những con mồi nhỏ. Tuy nhiên, dấu răng trên xương của loài bò sát biển là bằng chứng cho thấy những con cá mập cũng ăn thối rữa. Các hình dạng cơ thể và cấu trúc của lớp vảy placoid thân cây chỉ ra khả năng bơi lội nhanh chóng. A hoàn toàn khớp (hoàn chỉnh) dài 1,9 m bộ xương hóa thạch của Squalicorax falcatus đã được tìm thấy ở Kansas; bằng chứng về sự hiện diện của nó ở Tây Nội Seaway.

Squalicorax kaupi (Agassiz, 1843) - từ cuối Tầng Santon để cuối Maastrichtian của Bắc Mỹ, New Zealand, Nhật Bản, châu Phi, châu Âu, Kazakhstan, Jordan và những nơi khác. Lớn hơn một chút so với những loài trước, trong đó nó có thể là một tổ tiên.

Squalicorax pristodontus (Agassiz, 1843) là loài lớn nhất, dài khoảng 3 - 5 mét. Từ kích thước của răng lớn nhất được biết đến của nó, ước tính nó có thể có chiều dài khoảng 5 m (16,5 ft). Nó sống trong thời gian cuối Campanian đến đầu Maastrichtian của Bắc Mỹ, Pháp, Hà Lan, Ai Cập, Morocco và Madagascar. Những phần còn lại tương đối đầy đủ (đốt sống và các mảnh vỡ của hàm) đã được tìm thấy trong trầm tích biển ở Bắc Mỹ. Nó là loài có hàm răng lớn nhất, những răng bị lỏng lẻo khoảng cách đều nhau và tương đối rất lớn so với các loài khác. Trong chi này của cá mập, nghiên cứu đã chỉ ra rằng có sự tương quan chính xác giữa các kích thước của răng và chiều dài của cơ thể. Chúng có thể ăn con mồi tương đối lớn và thối rữa.

Squalicorax volgensis - loài cổ nhất của chi, từ đầu kỷ Phấn trắng của Volga - đã được mô tả bởi L. Glickman et al. trong năm 1971. Những chiếc răng của loài này hầu như không có răng cưa. Chúng được biết đến từ Albian đến Turonian Age ở Đông và Tây Âu, cũng như Texas. Răng cũng đã được tìm thấy từ các Albian ở Angola, Australia cũng như các Cenomanian và Tầng Santon cổ ở Ai Cập, Kazakhstan và Nga. Tìm các răng của cá mập trong các trầm tích Kainozoi cho thấy chi này có lẽ đã tồn tại trong cuộc khủng hoảng Cretaceous-Paleogen.

Hóa thạch bán khớp lớn nhất và đầy đủ nhất thế giới của Squalicorax đã được tìm thấy vào năm 2014 trong các cửa hàng của Fossil Canada Trung tâm khám phá trong Morden, Manitoba, Canada, nơi mà nó sẽ hiển thị. Nó có chiều dài khoảng hơn 3m. [2]

Danh mục các loài
 Squalicorax africanus Cappetta, 1991
 Squalicorax appendiculatus Agassiz in Geinitz, 1839
 Squalicorax baharijensis Stromer 1927
 Squalicorax bassanii Gemmellaro, 1920
 Squalicorax bernardezi Guinot, Uunderwood, Cappetta & Ward, 2013
 Squalicorax coquandi Vullo, Cappetta & Neraudeau, 2007
 Squalicorax curvatus Williston, 1900
 Squalicorax falcatus Agassiz, 1843
 Squalicorax heterodon Reuss, 1845
 Squalicorax kaupi Agassiz, 1843
 Squalicorax kugleri Leriche, 1938
 Squalicorax lindstromi Davis, 1890
 Squalicorax primigenius Landemaine, 1991
 Squalicorax priscoserratus Siverson, Lindgren & Kelley, 2007
 Squalicorax pristodontus Agassiz, 1843
 Squalicorax sagisicus Glikman, 1980
 Squalicorax volgensis Glikman, 1971
 Squalicorax yangaensis Dartevelle & Casier, 1943

Tham khảo

Nguồn

H. Cappetta, Sổ tay Paleoichthyology (Gustav Fischer, 1987)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cá tiền sử châu Âu
Cá tiền sử Bắc Mỹ


title: Diachrysia disjunctavirescens

text:
Diachrysia disjunctavirescens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Diachrysia


title: Bán đảo Kola

text:
Kola Peninsula (, Kolsky poluostrov; từ , Kuelnegk njoarrk; ; ; ) là một bán đảo miền tây bắc Nga. Bán đảo này chiếm một phần lớn Murmansk Oblast, nằm gần như hoàn toàn trong vòng Bắc Cực, và tiếp giáp với biển Barents về phía bắc, Bạch Hải về phía đông và đông nam. Thành phố Murmansk là điểm dân cư lớn nhất trên bán đảo, với dân số lớn 300.000 theo thống kê 2010.

Do gần với Gulf Stream, mùa đông không lạnh bằng những nơi cùng vĩ độ, nhưng cũng gây nhiều gió do sự khác biệt nhiệt độ giữa bán đảo và biển Barents. Mùa hè khá lạnh, với nhiệt độ trung bình tháng 7 chỉ . Bán đảo Kola được phủ rừng taiga ở miền nam và đài nguyên ở miền bắc, với đất đóng băng vĩnh cửu hạn chế sự phát triển của cây gỗ, kết quả là cảnh quan cỏ và cây bụi chiếm ưu thế. Bán đảo Kola chỉ số một số loài động vật, sông ngòi nơi này là chỗ sinh sống quan trọng của cá hồi Đại Tây Dương. Khu bảo tồn thiên nhiên Kandalaksha, được thiết lập để bảo tồn vịt nhung thường, tọa lạc bên vịnh Kandalaksha.

Địa lý

Vị trí và tổng quan
Bán đảo Kola tọa lạc ở vùng viễn Tây Bắc của Nga, gần như nằm trọn trong vùng Bắc Cực, giáp với biển Barents về phía bắc và Bạch Hải về phía đông và đông nam. Về địa chất, bán đảo nằm trên mạn đông bắc của mảng Balt. Biên giới phía tây của bán đảo chạy dọc theo đường kinh tuyến, từ vịnh Kola qua thung lũng sông Kola, hồ Imandra, và sông Niva tới vịnh Kandalaksha, dù có khi người ta cho rằng bán đảo kéo dài đến tận biên giới Nga-Phần Lan. Theo định nghĩa giới hạn hơn, bán đảo Kola có diện tích . Bờ biển bắc thì cao và dốc, còn bờ nam thì bằng phẳng. Mạn tây của bán đảo có hai dãy núi: dãy Khibiny và Lovozero; điểm cao nhất bán đảo là đỉnh núi Chasnachorr (), nằm ở dãy Khibiny. Đường phân thủy Keyvy nằm ở phần giữa. địa hình núi non của bờ biển Murman và Kandalaksha kéo dài theo hướng đông nam đến tây bắc, thể hiện đặc điểm địa mạo núi chính tại đây.

Về hành chính, lãnh thổ bán đảo bao gồm các huyện Lovozersky và Tersky, một phần của Kandalakshsky và Kolsky, cũng như các thành phố và thị trấn Murmansk, Ostrovnoy, Severomorsk, Kirovsk.

Tài nguyên thiên nhiên
Vì kỷ băng hà cuối cùng đã rửa trôi đi lớp trầm tích của đất, lớp đất mặt ở bán đảo Kola giàu về nhiều loại khoáng sản khác nhau, gồm apatit và nephelin; đồng, niken, sắt; mica; kyanit; nguyên liệu gốm, cũng như các nguyên tố đất hiếm. Các mỏ vật liệu xây dựng như đá hoa cương, quartzit, và đá vôi cũng phổ biến.

Khí hậu

Gulf Stream giúp bán đảo có nhiệt độ không quá thấp vào mùa đông. Xoáy thuận thường xuất hiện vào mùa đông, mùa hè lại có xoáy nghịch. Gió mùa có ở khắp nơi, trong đó gió nam và tây nam thổi vào các tháng mùa đông, còn gió đông lại nổi bật hơn vào mùa hè. Gió bão thổi mạnh trong 80–120 ngày một năm. Vùng nước quanh bờ biển Murman vẫn đủ ấm để không đóng băng vào mùa đông.

Lượng mưa tương đối cao:  ở vùng núi,  tại bãi biển Murman, và  ở những khu vực khác. Tháng 8-10 là các tháng ẩm ướt nhất, còn tháng 3-4 khô nhất.

Nhiệt độ trung bình tháng 1 là , nhiệt độ có xu hướng giảm dần khi vào sâu trong đất liền. Nhiệt độ trung bình tháng 7 là . Nhiệt độ thấp nhất từng được ghi nhận là  ở phần trung tâm và  ở vùng ven biển. Nhiệt độ cao quá  từng được ghi nhận gần như trên khắp bán đảo.

Hệ động-thực vật

Bán đảo Kola được phủ rừng taiga ở miền nam và đài nguyên ở miền bắc. Ở đài nguyên, điều kiện lạnh và nhiều gió cùng đất đóng băng vĩnh cửu hạn chế sự phát triển của cây gỗ, kết quả là chỉ cây bụi và cỏ, như Betula nana và Rubus chamaemorus, mọc được. Ở ven biển phía bắc, địa y phổ biến. Rừng taiga ở mạn nam chủ yếu được tạo nên từ thông và lãnh sam.

Những đàn tuần lộc đến đài nguyên vào mùa hè. Những động vật khác gồm cáo đỏ và cáo Bắc Cực, chồn sói, nai sừng tấm, rái cá, và linh miêu. Chồn nâu châu Mỹ, từng được thả quanh sông Olenitsa thời gian 1935–1936, nay phổ biến khắp bán đảo và được săn bắt thương mại. Hải ly được tái du nhập vào khoảng 1934–1957, trước đó từ 1880 chúng bị đe dọa. 32 loài động vật có vú và trên hai trăm loài chim được tìm thấy trên bán đảo.

Tham khảo

Bán đảo
Địa lý Nga
Sápmi


title: Matara cincta

text:
Matara cincta là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Matara


title: Oxira perumbrosa

text:
Oxira perumbrosa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Oxira


title: Parallelia frontinus

text:
Parallelia frontinus là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Parallelia


title: Chồn nâu

text:
Chồn nâu là một tên gọi chỉ chung cho các động vật có vú ăn thịt của Phân họ Chồn Mustelidae mà còn bao gồm rái cá, chồn, lửng, chồn sói. Có 2 loài còn sinh tồn trong phân họ Mustelinae, tức là chồn nâu châu Mỹ (Neovison vison) và chồn nâu châu Âu (Mustela lutreola). Ngoài ra còn có 1 loài đã tuyệt chủng là chồn nâu biển (Neovison macrodon) có liên quan đến chồn nâu châu Mỹ, nhưng lớn hơn nhiều.

Đặc điểm
Cả ba loài nêu trên đều có bộ lông màu nâu sẫm. Chồn nâu châu Mỹ là lớn hơn và thích nghi hơn so với chồn nâu châu Âu. Đôi khi có thể phân biệt giữa 2 loài, Chồn nâu châu Âu luôn luôn có một miếng vá màu trắng lớn trên môi trên, trong khi loài châu Mỹ đôi khi không. Vì vậy, bất kỳ con chồn nào không có miếng vá có thể được xác định là một con chồn nâu châu Mỹ, nhưng cá thể với một miếng vá không thể được xác định một cách chính xác mà không cần kiểm tra của bộ xương.

Về phân loại học, cả hai loài chồn nâu châu Mỹ và châu Âu đã được lịch sử được đặt trong chi Mustela (chồn), nhưng gần đây, chồn nâu châu Mỹ đã được tái phân loại vào chi riêng của mình là Neovison. Chồn nâu châu Mỹ đã được hình thành trong tự nhiên ở châu Âu và Nam Mỹ sau khi thoát khỏi cảnh bị giam cầm. Chồn nâu châu Mỹ được cho là đã góp phần vào sự suy giảm của chồn nâu châu Âu thông qua việc cạnh tranh sinh tồn. Bẫy đã được sử dụng để kiểm soát hoặc loại trừ quần thể hoang dã của quần thể chồn nâu châu Mỹ cũng như săn bắn với đàn chó săn trong quần đảo Anh.

Tập tính
Chồn chủ yếu hoạt động về đêm, nhưng bắt đầu lúc chạng vạng. Cả chồn nâu châu Mỹ và Âu là loài ăn thịt. Chế độ ăn uống của chúng chủ yếu bao gồm cá, động vật gặm nhấm nhỏ, động vật lưỡng cư, động vật giáp xác, côn trùng tùy thuộc vào sự thích hợp sinh thái của nó. Chuột đồng là một trong những mục tiêu chính cho cả hai loài chồn. Lông chồn nâu châu Mỹ đã được đánh giá rất cao cho việc sử dụng nó trong quần áo, với săn bắn được thay thế bằng nông nghiệp. Xạ hương chồn được sử dụng trong một số sản phẩm y tế và mỹ phẩm, cũng như để điều trị, bảo tồn, và da không thấm nước.

Kinh tế
Ngành công nghiệp chăn nuôi chồn nâu có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế của Đan Mạch, là quốc gia sản xuất lớn nhất của da chồn trên thế giới, sản xuất 40% những bộ lông thú của thế giới và xếp hạng thứ ba trong các mặt hàng xuất khẩu nông nghiệp của Đan Mạch có nguồn gốc động vật, lông thú và da chồn có giá trị xuất khẩu hàng năm khoảng 0,5 tỷ EUR. Kopenhagen Fur, nằm ở Copenhagen, là nhà đấu giá lông lớn nhất thế giới, hàng năm, bán khoảng 14 triệu da chồn Đan Mạch sản xuất bởi 2.000 nông dân chuyên làm lông Đan Mạch, và 7.000.000 da chồn được sản xuất ở các nước khác.

Chồn nâu được nuôi tại Đan Mạch được coi là tốt nhất trên thế giới và được xếp hạng cao cấp. Chồn nâu đã được du nhập như là một động vật trang trại ở Đan Mạch vào giữa những năm 1920. Vào giữa thập niên 1980, Đan Mạch là nhà sản xuất lớn thứ hai về chồn nâu, sau Hoa Kỳ. Năm 1983, được sản xuất 8,3 triệu tấm da, chiếm đến 22% sản lượng thế giới, trong khi vào năm 2002, được sản xuất 12,2 triệu tấm da, chiếm gần 40% sản lượng thế giới. Buôn bán lông thú đã được khai báo là một trong hai mươi chín "cụm thẩm quyền đặc biệt trong đời sống kinh tế của Đan Mạch" của Bộ Thương mại Đan Mạch.

Điều kiện khí hậu ở Đan Mạch, nơi mùa đông ôn hòa và mùa hè mát mẻ, được coi là lý tưởng cho các loài động vật chất thải cá được sử dụng làm thức ăn tại các trại nuôi chồn. Một trang trại nuôi chồn của Đan Mạch có thể có 13.000 lồng, thiết lập trong hàng dài đến 60 mét (200 ft) và 43 nhà kho, trong đó 2-4 cho chồn nâu được chứa trong đó. Sử dụng công nghệ thông tin, quản lý, kiểm soát, chăn nuôi và phân tích có thể theo dõi tiến bộ di truyền của đàn chồn.

Nỗ lực của Kopenhagen Fur và Đan Mạch Animal Welfare Society (Dyrenes Beskyttelse), đã tối ưu hóa các điều kiện môi trường nuôi chồn bằng cách phát triển các quy tắc, đã nhận được sự chấp thuận của Bộ Tư pháp trong năm 2007. Trang trại lông Đan Mạch sản xuất khoảng 15,6 triệu con chồn hàng năm. Lông chồn của Đan Mạch là độc quyền bán đấu giá thông qua Kopenhagen Fur. Đấu giá được tổ chức năm lần trong một năm, với người đầu tiên được tổ chức vào tháng 12 sau khi da mới được đấu giá đã sẵn sàng, và cuối cùng trong tháng Chín. Mỗi phiên đấu giá thường bán khoảng 260 triệu euro giá trị của lông và kéo dài năm ngày. Thị trường xuất khẩu chủ yếu cho chồn Đan Mạch là Trung Quốc, Hồng Kông, Nhật Bản, và Hàn Quốc. Trong cuộc đấu giá tháng 12 năm 2012, đã có 500 nhà thầu với 85 phần trăm tấm da mua của khách hàng từ Trung Quốc. Giá trung bình mỗi da chồn là 582 đồng Đan Mạch (US $ 100), mức giá cao nhất từng được ghi nhận tại Kopenhagen Fur. Nhà thời trang Birger Christensen, người cung cấp cho các gia đình hoàng gia Đan Mạch.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nature Works defination of the American Minks - Neovison Vison
 New York State Department of Environmental Conservation profile of Minks
 Animalspot.net information page on Minks

Chồn
Họ Chồn
Động vật có vú Bắc Mỹ


title: Winfrida Dominic

text:
Winfrida Dominic là người mẫu người Tanzania và chủ nhân cuộc thi sắc đẹp đã đăng quang Hoa hậu Hoàn vũ Tanzania 2012 và đại diện cho đất nước của cô tại Hoa hậu Hoàn vũ 2012. Cô cũng được cho là đại diện cho Tanzania trong cuộc thi Hoa hậu Siêu quốc gia nhưng đã rút lui vào giây phút cuối cùng do không thể đảm bảo Visa cho Ba Lan.

Hoa hậu Hoàn vũ Tanzania 2012 & Hoa hậu Hoàn vũ 2012
Winfrida Dominic đã giành vương miện Hoa hậu Hoàn vũ Tanzania 2012 tại Hội trường Bảo tàng Quốc gia ở Dar es Salaam vào tối thứ Sáu 29 tháng 6 năm 2012. Bahati Chando đã giành được danh hiệu Hoa hậu Trái đất Tanzania 2012 và Dorice Mollel đã giành được danh hiệu Hoa hậu Du lịch Quốc tế Nữ hoàng Tanzania 2012. Cô đại diện cho đất nước của mình tham dự Hoa hậu Hoàn vũ 2012 được tổ chức tại Las Vegas, Nevada.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của Hoa hậu Tanzania

Nữ người mẫu Tanzania
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1993


title: Yahia Attiyat Allah

text:
Yahia Attiyat Allah El Idrissi (; sinh ngày 2 tháng 3 năm 1995) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Maroc hiện thi đấu ở vị trí hậu vệ trái hoặc tiền vệ cánh cho câu lạc bộ Wydad AC và đội tuyển quốc gia Maroc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1995
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Maroc
Hậu vệ bóng đá
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Maroc
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2022


title: Euphyia numidica

text:
Euphyia numidica là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

N


title: Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam

text:
Hội Khoa học và Kỹ thuật về Tiêu chuẩn và Chất lượng Việt Nam (Vietnam Standards and Quality Association - viết tắt là Vinastas) là một tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tự nguyện, không vì mục đích lợi nhuận của những người hoạt động trong các lĩnh vực tiêu chuẩn, chất lượng và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng nhằm mục đích: Tập hợp, đoàn kết, giúp đỡ hội viên nâng cao trình độ nghề, xây dựng và áp dụng các biện pháp kỹ thuật, công nghệ trong lĩnh vực tiêu chuẩn, chất lượng và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng Việt Nam.

Hội Khoa học và Kỹ thuật về Tiêu chuẩn và Chất lượng Việt Nam là thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) và tổ chức Quốc tế Người tiêu dùng (CI).

Lịch sử

Tách Hội
Ngày 22/8/2018, Vinastas đã tổ chức Đại hội và ra Nghị quyết thông qua Đề án thành lập Hội Bảo vệ Người tiêu dùng tách từ Vinastas. Phần còn lại sẽ đổi tên thành Hội Khoa học và Kỹ thuật về Tiêu chuẩn và Chất lượng Việt Nam và vẫn lấy tên là Vinastas.

Theo đề nghị từ Đề án của Vinastas và được sự nhất trí của Bộ Công Thương và Bộ Khoa học và Công nghệ, ngày 31/10/2018, Bộ Nội vụ đã ban hành Quyết định 2453/QĐ-BNV cho phép tách Vinastas thành VICOPRO và Hội Khoa học và Kỹ thuật về Tiêu chuẩn và Chất lượng Việt Nam nhưng vẫn có tên giao dịch quốc tế và tên viết tắt là Vinastas.

Hiện cả nước có 54 hội địa phương của Vinastas, trong đó có 40 hội mang tiên Hội bảo vệ Người tiêu dùng, 13 hội mang tên Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ Người tiêu dùng, 1 hội mang tên Hội Đo lường và Bảo vệ Người tiêu dùng.

Với việc thành lập Hội Bảo vệ Người tiêu dùng, phần lớn các hội địa phương, các tổ chức trực thuộc, đơn vị thành viên đều theo về Hội Bảo vệ Người tiêu dùng.

Sau khi tách hội, trong số 54 hội địa phương có 50 hội đăng ký tham gia Hội Bảo vệ Người tiêu dùng, 3 hội đăng ký tham gia Hội Khoa học và Kỹ thuật về Tiêu chuẩn và Chất lượng Việt Nam. Hội ở Hà Nội và Hưng Yên chưa đăng ký. Trước đó Bắc Kạn đăng ký tham gia Hội Bảo vệ Người tiêu dùng nhưng trước đại hội đã tự giải thể do không có kinh phí hoạt động.

Trong 10 tổ chức trực thuộc Vinastas có 7 tổ chức đăng ký tham gia Vinastas, 3 đơn vị đăng ký tham gia Hội Bảo vệ Người tiêu dùng. Trong 5 tổ chức thành viên có 3 tổ chức đăng ký tham gia Hội Bảo vệ Người tiêu dùng, còn 2 tổ chức đã lâu không hoạt động. Ngoài các đơn vị, tổ chức trên cũng có thêm 2 tổ chức và 5 cá nhân đăng ký tham gia Hội Bảo vệ Người tiêu dùng.

Tôn chỉ hoạt động
Hội Khoa học và Kỹ thuật về Tiêu chuẩn và Chất lượng Việt Nam là tổ chức xã hội - nghề nghiệp của công dân, pháp nhân Việt Nam hoạt động lĩnh vực khoa học và kỹ thuật về tiêu chuẩn và chất lượng nhằm mục đích tập hợp, đoàn kết hội viên, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của hội viên; tham gia hoạt động khoa học và kỹ thuật về tiêu chuẩn, chất lượng để góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hàng hóa tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam và lợi ích của cộng đồng theo quy định của pháp luật.

Phạm vi hoạt động và địa vị pháp lý
1. Hội được thành lập và hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, tự quản, tự trang trải về kinh phí. Hội làm việc theo nguyên tắc tập trung, dân chủ, quyết định theo đa số.

2. Hội hoạt động trên phạm vi cả nước, theo Hội Khoa học và Kỹ thuật về Tiêu chuẩn và Chất lượng Việt Nam đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt và tuân thủ theo Hiến pháp, pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

3. Hội chịu sự quản lý nhà nước của Bộ Công thương và các Bộ, ngành có liên quan về lĩnh vực Hội hoạt động theo quy định của Pháp luật.

4. Hội có tư cách pháp nhân, con dấu, biểu tượng và tài khoản riêng. Cơ quan ngôn luận của Hội là Tạp chí Chất lượng và cuộc sống, được thành lập theo quy định của pháp luật.

5. Trụ sở chính của Hội đặt tại Hà Nội. Hội có văn phòng đại diện tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định của Pháp luật.

Hoạt động

Chương trình khảo sát cà phê trên thị trường
Ngày 11/07/2016, Hội Khoa học và Kỹ thuật về Tiêu chuẩn và Chất lượng Việt Nam (Vinastas) công bố bảng báo cáo khảo sát cà phê trên thị trường một số tỉnh và thành phố. Trong 253 mẫu khảo sát thực hiện tại 4 tỉnh thành phố gồm Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Bình Dương và Sóc Trăng, có tới 5 mẫu không có caffeine.

Chương trình khảo sát nước mắm 2016

Hôm 18/10/2016, Hội Khoa học và Kỹ thuật về Tiêu chuẩn và Chất lượng Việt Nam (Vinastas) công bố trên website của họ: "Chỉ có 25 trong tổng số 150 mẫu nước mắm được lấy thử nghiệm (tương ứng 16,67%) đạt theo TCVN 5107:2003, 104 (69%) mẫu nước mắm không đạt chỉ tiêu về asen (thạch tín) - một loại á kim cực độc."

Hội Khoa học và Kỹ thuật về Tiêu chuẩn và Chất lượng Việt Nam sau đó nói về vấn đề này, Kết quả cho thấy đúng là trong gần 67% mẫu nước mắm khảo sát có chứa arsen tổng vượt mức quy định trong QCVN 8-2:2011:BYT. Bên cạnh đó, số liệu thử nghiệm cũng cho thấy đúng là nước mắm có độ đạm càng cao thì tỷ lệ mẫu có arsen tổng càng cao. Tuy nhiên kết quả thử nghiệm này mới chỉ thông tin về tổng hàm lượng arsen tức là bao gồm cả arsen hữu cơ và arsen vô cơ, trong đó đặc biệt là arsen vô cơ có tính độc hại cao, ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng. Chính vì vậy Vinastas tiến hành thử nghiệm tiếp hàm lượng arsen vô cơ trong 20 mẫu khảo sát có hàm lượng arsen tổng vượt mức quy định. Kết quả cho thấy cả 20 mẫu đều không phát hiện có arsen vô cơ với giới hạn phát hiện là 0,01 mg/L. Hàm lượng nitơ toàn phần của 51% mẫu khảo sát có mức độ chênh lệch giữa hàm lượng công bố trên nhãn và kết quả thử nghiệm khá lớn- từ 5% đến trên 50%. Hiện tại, Hàm lượng nitơ toàn phần đang được sử dụng làm cơ sở chủ yếu để tính giá thành sản phẩm nước mắm. Như vậy với kết quả của các mẫu khảo sát này cho thấy mỗi năm người tiêu dùng phải chi ra hàng ngàn tỷ để mua giá trị ảo của nước mắm.

Bộ Y tế, dựa theo kiểm nghiệm của Viện kiểm nghiệm An toàn vệ sinh quốc gia, Viện Dinh dưỡng, Viện Y tế Công cộng TP.Hồ Chí Minh và Viện Pasteur Nha Trang, cho biết, 100% mẫu nước mắm được kiểm nghiệm không phát hiện Arsen vô cơ.

Tranh cãi
Chương trình khảo sát nước mắm của Vinastas được thực hiện dựa vào một doanh nghiệp tài trợ giấu tên, cùng với việc công bố thông tin chưa rõ ràng đã gây nên những tranh cãi về tính độc lập và công bằng của kết quả khảo sát. Tuy nhiên, ngay trước khi Vinastas công bố thông tin, trên báo Thanh Niên xuất hiện thông tin Masan yêu cầu thanh tra toàn diện ngành mắm. Masan phủ nhận đã tài trợ Vinastas về lần khảo sát này.

Theo báo Dân Trí online, trong chỉ tiêu kiểm tra của thế giới đều không hề nói tới Arsen tổng. Khi kiểm nghiệm cũng chỉ quan tâm và công bố lượng Arsen vô cơ có trong sản phẩm. Tất cả các mẫu nước mắm của Vinastas kiểm nghiệm đều không nhắc tới Arsen vô cơ.

Trong khi arsen vô cơ có độc tính mạnh, arsen hữu cơ có nguồn gốc từ các loài cá, hải sản không có độc tính và nhanh chóng đào thải khỏi cơ thể con người.

Báo Thanh Niên đã viết bài xin cáo lỗi cùng người dân, bạn đọc, các nhà sản xuất nước mắm về những bài viết "khác biệt so với kết luận của Bộ Y tế, vì mang tính chủ quan và thiếu am hiểu về thạch tín trong nước mắm." Tờ báo cũng cho biết đã "gỡ bỏ 5 bài viết đã được đăng tải trên Báo Thanh Niên online (Gồm các bài: Nước + hóa chất = nước mắm công nghiệp, ngày 10.10.2016; Làm gì để nước mắm Việt vươn ra thế giới? Đi tìm nước mắm sạch, ngày 11.10.2016; Cẩn trọng với hàm lượng thạch tín, ngày 12.10.2016; Tiêu chuẩn nào cho nước mắm Việt? ngày 13.10.2016; Lỗ hổng trong quy định về phụ gia thực phẩm, ngày 17.10.2016).

Chú thích

Liên hiệp các Hội Khoa học và Kĩ thuật Việt Nam


title: Tomopterus longicornis

text:
Tomopterus longicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Tomopterus


title: Tân Truy phu nhân

text:
Tân Truy (Xin Zhui)  (; 217—168 TCN) còn được gọi là Phu nhân Đại hoặc Hầu tước phu nhân Đại, là vợ của Lí Cương (利蒼), một Hầu tước tại vùng đất Đại và Thủ tướng của Trường Sa, từng sống trong Triều đại Tây Hán của Trung Quốc thời cổ. Bà đã trở nên nổi tiếng hơn 2.000 năm sau khi chết, khi ngôi mộ của bà được phát hiện bên trong một ngọn đồi có tên là Mã Vương Đôi, ở Trường Sa, Hồ Nam, Trung Quốc vào năm 1970. Sau khi mở mộ, các công nhân phát hiện ra hài cốt được bảo quản đặc biệt của bà bên cạnh hàng trăm cổ vật và tài liệu có giá trị. Cơ thể và đồ đạc của bà hiện đang được chăm sóc ở Bảo tàng Hồ Nam, nơi đã cho phép triển lãm quốc tế không thường xuyên.

Thông tin

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Hymenomima anaisaria

text:
Hymenomima anaisaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hymenomima


title: Lambula cuprea

text:
Lambula cuprea là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lambula


title: Syllepte molybdopasta

text:
Syllepte molybdopasta là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Syllepte


title: Ichneumon brevis

text:
Ichneumon brevis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneumon


title: Eclytus exornatus

text:
Eclytus exornatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eclytus


title: Orthostixis cribraria

text:
Orthostixis cribraria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Orthostixis


title: Idaea fuscomarginata

text:
Idaea fuscomarginata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

F


title: Sumpigaster falvipennis

text:
Sumpigaster falvipennis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sumpigaster


title: Giải quần vợt Wimbledon 1902 - Đơn nữ

text:
Muriel Robb đánh bại Agnes Morton 6–2, 6–4 trong All Comers' Final, và sau đó đánh bại đương kim vô địch Charlotte Sterry 7–5, 6–1 trong Challenge Round để giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Wimbledon 1902, sau trận đấu đầu tiên bị hủy bỏ khi tỉ số là 4–6, 13–11 vì trời mưa.

Kết quả

Challenge round

All Comers' Finals

Nửa trên

Nửa dưới

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đơn nữ
Giải quần vợt Wimbledon theo năm - Đơn nữ
Quần vợt nữ năm 1902
Thể thao nữ Anh Quốc năm 1902


title: Nychiodes osthelderi

text:
Nychiodes osthelderi là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nychiodes


title: Opisthoxia vitenaria

text:
Opisthoxia vitenaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Opisthoxia


title: Arhabdosia subvarda

text:
Arhabdosia subvarda là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Arhabdosia


title: Vai lão

text:
Vai lão loại vai nam nhiều tuổi trong sân khấu tuồng truyền thống. Có thể là lão quan (lão văn, lão võ) trong triều, cũng có thể là những người dân thường (như vai lão say, lão ngư, lão tiều). Vai lão có cách diễn, hoá trang, râu tóc riêng, đồng thời cũng thể hiện cả tính cách, nguồn gốc, nghề nghiệp. Có các loại vai lão: Lão văn, thường là nhân vật chính diện trong các vở tuồng; là ông già quan văn trong triều, tính cách điềm đạm, nhẹ nhàng và thường cơ mưu hơn lão võ. Lão võ, thường là nhân vật chính diện; là quan võ đã già, quen nghề chiến trận, tính cách nóng nảy, ít cơ mưu. Lão tiều, là nhân vật làm nghề đốn củi (tiều phu) trong rừng, thường là ông già. Lão ngư, nhân vật làm nghề câu cá hoặc chài lưới trên sông, thường là ông già. Lão đen, nhân vật mặt hoá trang hai màu đen và trắng nhưng màu đen đậm hơn, quanh mắt có vòng tròn màu đen, tính cách trung thực, vũ dũng.

Tham khảo

 Vai lão  tại Từ điển bách khoa Việt Nam

Văn hóa dân gian Việt Nam