title: Dấu chân điện tử

text:
Dấu chân điện tử hay là dấu vết mạng () là một thuật ngữ marketing chỉ dấu vết dữ liệu mà người tiêu dùng đã tạo ra trong quá trình sử dụng Internet, nói cách khác là tất cả những gì họ làm trực tuyến.

Dấu chân điện tử được hình thành bởi sự phát triển tất yếu của công nghệ khi mà dữ liệu luôn được số hóa. Việc mỗi cú click chuột và tìm kiếm của người tiêu dùng đều được lưu lại đã mở ra một hướng đi mới cho hoạt động nghiên cứu thị trường.

Dấu chân điện tử có thể bao gồm:

 Bài đăng, việc tương tác như thích, chia sẻ hay comment đến các bài viết trên mạng xã hội;
 Các bài báo, video được bạn bình luận;
 Đăng nhập vào một trang web bất kỳ, các trang web sẽ nhanh chóng thu thập thông tin bằng cách cài đặt cookie trên thiết bị của bạn;
 Các email mà bạn gửi đi;
Lịch sử tìm kiếm trên Internet, lịch sử mua hàng trực tuyến,...

Phân loại
Tùy thuộc vào tình huống, dấu chân điện tử được chia thành hai loại:

Dấu chân điện tử chủ động
Dấu chân điện tử chủ động () là dữ liệu mà bạn chủ động gửi trực tuyến. Nó được tạo ra khi dữ liệu cá nhân của người dùng được phát hành một cách chủ động bởi họ nhằm mục đích chia sẻ thông tin thông qua các trang web và mạng xã hội. Ví dụ:

 Gửi email đến người khác, việc này bạn đang chủ động muốn người nhận đọc được thông tin mà mình muốn gửi.
 Đồng ý cài đặt cookie trên thiết bị của bạn khi được trình duyệt nhắc nhở.
 Các bài đăng trên mạng xã hội như là Facebook, Instagram, Twiiter, Zalo,...

Dấu chân điện tử bị động
Dấu chân điện tử bị động () được tạo ra khi dữ liệu của người dùng bị thu thập âm thầm mà họ không hề hay biết. Các thông tin có thể bị các công ty công nghệ thu thập như dữ liệu duyệt web, địa chỉ IP, thông tin mua hàng, nhằm mục đích quảng cáo hay xây dựng hồ sơ khách hàng và các mục đích khác. Ví dụ:

 Khi bạn truy cập vào một trang web nào đó, máy chủ sẽ thu thập thông tin cá nhân của bạn, biết được lịch sử tìm kiếm đồng thời sẽ truy ra địa chỉ IP trên thiết bị mà bạn đang sử dụng. Nếu để ý sẽ thấy sau khi truy cập vào những trang web này, sử dụng mạng xã hội hay các ứng dụng nào đó sẽ hiện lên các quảng cáo về nội dung tìm kiếm trước đó. Cụ thể, bạn lên Traveloka để xem thông tin chuyến bay hay đặt vé, khoảng 1 ngày sau trên mạng xã hội bạn sẽ lướt thấy nhiều về thông tin chuyến bay hay các quảng cáo của Traveloka trên ứng dụng khác như app tiếng Anh TFlat Dictionary chẳng hạn.
 Hay các nhà quảng cáo sử dụng lượt thích, chia sẻ và bình luận của bạn để lập hồ sơ cho bạn và để phục vụ quảng cáo dựa trên nhu cầu và mong muốn.

Cách khách hàng để lại dấu chân điện tử
Đây là một vài cách mà người tiêu dùng để lại dấu chân điện tử của khách hàng:

 Các trang web và kênh mua sắm trực tuyến. Những trang web này thiết lập các hệ thống cookie lưu trữ tất cả các dữ liệu mà người tiêu dùng đã thực hiện trên hệ thống trực tuyến, theo dõi từng nhất cử nhất động của người tiêu dùng và cho phép các quảng cáo nhắm đối tượng tiếp cận họ.
 Mạng xã hội. Các hoạt động tương tác của người dùng mạng xã hội (thích, bình luận, chia sẻ, đăng ảnh,...) đều được ghi lại. Đồng thời các trang mạng xã hội cũng thường xuyên cập nhật và giới thiệu các chính sách, thiết lập cài đặt nhằm tăng cường theo dõi dữ liệu của người dùng khi mà người tiêu dùng thường click vào "đồng ý" mà không quan tâm nội dung của chính sách.
 Điện thoại di động, máy tính bảng, máy tính xách tay. Các trang web thường cho phép người tiêu dùng truy cập bằng nhiều thiết bị. Mặc dù điều này thường được xem là một cách để bảo mật thông tin tài khoản của họ, nhưng bên cạnh đây cũng là một cách thu thập dữ liệu về các thói quen của người tiêu dùng.

Tầm quan trọng
Dấu chân điện tử của mỗi người là một bức tranh chân dung thể hiện họ trên nền tảng Internet. Bức chân dung này mô tả rõ mỗi người và có thể được tìm thấy và sử dụng bởi các bên thứ 3 như người tuyển dụng, trường đại học hay các văn phòng thực thi pháp luật,...

Dấu chân điện tử có thể tích cực hay tiêu cực tùy vào cách một người sử dụng Internet. Các hành động như chia sẻ dữ liệu cá nhân, sử dụng dịch vụ trực tuyến hay đăng bài viết lên mạng xã hội đều được lưu lại trên hệ thống sẽ tạo thành bức tranh chân dung để người khác đánh giá và nhận thức chủ nhân của tập hợp dấu chân diện tử đó.

Tác động lên cá nhân

Học sinh, sinh viên
Đối với sinh viên và học sinh, có dấu chân điện tử tích cực là một việc quan trọng, bởi vì những người tuyển dụng hoặc tuyển sinh trong tương lai có thể kiểm tra về thông tin của họ trên Internet và ra quyết định dựa trên kết quả họ nhận được thông qua việc tìm kiếm. Những thông tin tích cực có thể mang lại lợi ích trong khi những gì tiêu cực sẽ gây ra ấn tượng xấu với người tìm kiếm và dẫn đến những tình huống không mong muốn từ phía học sinh, sinh viên.

Trẻ em
Tác động của dấu chân điện tử lên trẻ nhỏ không khác nhiều so với học sinh, sinh viên. Tuy nhiên, việc kiểm soát dấu chân điện tử từ sớm để tạo ra những thông tin tích cực là một điều có thể và điều này cần sự giáo dục từ những bậc phụ huynh của trẻ. Để bảo vệ thông tin của trẻ, phải có những bài học về cách thông tin hoạt động trên Internet và sự thật về quyền riêng tư trên mạng.

Nói chung
Dấu chân điện tử thường được dùng để thu thập thông tin về một người về mọi khía cạnh như nhân khẩu học, tôn giáo, quan điểm chính trị hoặc thậm chí sở thích cá nhân. Họ lần ra những thông tin này qua các cookies được cho phép sử dụng bởi người dùng mỗi khi truy cập một trang web hay dịch vụ mạng xã hội.

Dấu chân điện tử của bạn có thể được sử dụng bởi các doanh nghiệp khi họ cho bạn xem các quảng cáo nhắm đối tượng phù hợp dựa trên những phân tích về sở thích và lịch sử tìm kiếm của bạn trên Internet. Theo Mehmood Hanif - nhà sáng lập của The Signature Post:"Quá trình kiểm tra thông tin trên mạng của một người là rất phổ biến với nhà tuyển dụng hiện nay. Trong tình huống xấu nhất, một cá nhân có thể mất cơ hội công việc nếu nhà tuyển dụng thấy một thứ gì đó không phù hợp về ứng cử viên."

Tác động lên doanh nghiệp
Các doanh nghiệp có thể sử dụng dữ liệu dấu chân điện tử để hình dung ra chân dung khách hàng họ nhắm tới để tạo ra những quảng cáo phù hợp nhất với mục tiêu marketing của doanh nghiệp. Họ sẽ có được những tệp thông tin cơ bản về tuổi, giới tính, nghề nghiệp, nơi sinh sống, và các thông tin cao cấp hơn về mong muốn, ao ước và thái độ đối với sản phẩm. Chân dung khách hàng càng rõ thì khả năng mà doanh nghiệp tạo ra những nội dung phù hợp đến khách hàng vào những giai đoạn tiếp cận khách hàng sẽ càng chính xác hơn đồng thời hoàn thiện trải nghiệm người dùng, trải nghiệm khách hàng tốt nhất.

Ứng dụng
Dấu chân điện tử giúp các công ty phân khúc thị trường tốt hơn nhờ nguồn thông tin dữ liệu lớn từ khách hàng, việc phân tích và lựa chọn những phân khúc thị trường phù hợp ngày nay hoàn toàn trở nên dễ dàng đáng tin cậy và thực thi hiệu quả hơn.

Các chân dung khách hàng ngày càng rõ ràng, thông qua việc theo dõi các bước chân của họ, các doanh nghiệp sẽ biết được khách hàng quan tâm đến vấn đề gì, thường mua sắm ở đâu, thích mua sắm như thế nào, thái độ đối với dịch vụ hay sản phẩm như thế nào, từ đó các nhà marketing sẽ thấu hiểu về khách hàng hơn, giúp thiết kế sản phẩm hay dịch vụ quảng cáo đến với khách hàng được cá nhân hóa nhiều hơn, thu hút khách hàng hơn. Ví dụ, các công ty có thể dễ dàng cung cấp các ưu đãi dựa trên sở thích và nhu cầu khách hàng, dẫn đến gia tăng lòng yêu thích và trung thành thương hiệu, đôi khi còn tiết kiệm các chi phí.

Nhờ dấu chân điện tử, giúp các chiến dịch marketing hoạt động hiệu quả hơn, xây dựng được các kế hoạch, chiến lược quảng cáo đúng nội dung, đúng thời điểm, đúng kênh và đúng đối tượng mục tiêu. Ví dụ, bằng cách theo dõi bước chân điện tử khách hàng, công ty nhận ra trong vòng hai tháng nữa, một số khách hàng sẽ có nhu cầu túi xách mới, công ty sẽ thực hiện các cách tiếp cận phù hợp nhất thông qua thói quen mua sắm trực tuyến của họ, tránh lãng phí nguồn nhân lực, thời gian và thúc đẩy hiệu quả bán hàng.

Các dấu chân điện tử giúp các công ty dự đoán được tình hình thị trường trong tương lai, sự thay đổi trong nhu cầu, các biến động thị trường như cung - cầu ra sao, tỷ lệ cạnh tranh để có sự ứng biến và chuẩn bị các kế hoạch đối phó phù hợp.

Mặt khác, dấu chân điện tử còn giúp các công ty dễ dàng phát hiện các vấn đề gian lận, các tiểu xảo lách luật từ khách hàng. Ví dụ, các công ty tín dụng có thể phát hiện gian lận dễ dàng hơn bằng cách theo dõi thói quen chi tiêu của người tiêu dùng.

Còn đối với người dùng, họ có thể tận dụng dấu chân khách hàng để xây dựng nên một hồ sơ cá nhân trực tuyến với các bài viết và thông tin tích cực được đăng trên mạng, từ đó sẽ giúp ích nhiều cho các nhà tuyển dụng tìm kiếm các họ dễ dàng hơn, giúp tăng tỷ lệ có việc làm.  Nếu các nhà quản lý tuyển dụng bị ấn tượng bởi nội dung họ tìm thấy, như bình luận kích thích tư duy hoặc liên kết đến các bài báo trong ngành, họ có thể có khả năng tiếp cận với các cá nhân đó để phỏng vấn.

Thách thức
Dấu chân điện tử không phải thứ đại diện cho người dùng trên mạng Internet. Tuy nhiên, những nội dung và dữ liệu thu thập gây ảnh hưởng đến quyền riêng tư, sự tin cậy và độ bảo mật đối với công dân. Trong bối cảnh mà thế giới đang quen dần với kỹ thuật số, và mọi người đều có quyền truy cập Internet, thì quyền sở hữu và quyền riêng tư lại càng trở nên quan trọng.

Dấu chân điện tử đã và đang gây tranh cãi ở việc liệu thông tin của người dùng có được giữ kín hay không. Thuật ngữ "quyền riêng tư trên Internet được sử dụng lần đầu tiên vào năm 1999, thông qua Scott McNealy - cựu CEO của tập đoàn Sun MicroSystems. Thuật ngữ này dần trở nên quen thuộc khi đề cập đến vấn đề bảo mật dữ liệu người dùng. Và cho đến nay, đây vẫn là thách thức lớn nhất của các công ty công nghệ khi muốn ứng dụng dấu chân điện tử vào công việc của mình.

Ví dụ, các phương tiện truyền thông xã hội có thể ghi lại các hoạt động của cá nhân, thông qua dữ liệu từ hoạt động của người dùng mỗi ngày. Với việc sử dụng mạng xã hội, người dùng đã vô tình để lại những thông tin về sở thích, các mối quan tâm, hành vi, địa điểm,... Những dữ liệu đó được thu thập từ các ứng dụng và được phân tích bởi các công ty công nghệ. Một vài trang web, như Facebook, thu thập một lượng lớn thông tin của người sử dụng để tổng hợp và phác họa nên chân dung của người dùng dễ dàng hơn.

Nhập tên vào công cụ tìm kiếm
Sử dụng nhiều công cụ tìm kiếm để tìm kiếm họ tên và kiểm tra danh tiếng của chính bản thân.

Nếu bạn đã từng thay đổi tên của mình, cố gắng thử các tên trước đó và cả tên hiện tại. Xem kết quả tìm kiếm, kiểm tra xem trang đó có tích cực không, có chuyên nghiệp không. Nếu có điều gì không thích hay nghi ngờ, hãy yêu cầu quản trị viên gỡ xuống.

Thiết lập Google Alerts là cách để theo dõi tên của bạn. Mỗi khi nó được đề cập ở đâu đó bạn sẽ nhận được thông báo. Nếu bạn có một tên chung, có thể giúp đính kèm các từ khóa vào tìm kiếm của bạn, chẳng hạn như vị trí hoặc các hoạt động có thể liên kết tên của bạn với cảnh báo của Google.

Suy nghĩ trước khi đăng trạng thái
Đảm bảo bài viết của bạn là chính xác, phù hợp với thực tế và hoàn cảnh. Người dùng nên hoạt động theo giả định rằng Internet là một môi trường mở. Một vài nguồn tin cho rằng những người không quan tâm về những gì mình đăng tải trên mạng sẽ gặp khó khăn hơn trong quá trình tìm việc trong tương lai.

Làm nổi bật những ưu điểm của bản thân
Sử dụng Internet và các phương tiện truyền thông xã hội để làm nổi bật các ưu điểm của mình sẽ tạo ra một hình ảnh tích cực về bản thân. Trong bối cảnh mà các nhà tuyển dụng hay các trường đại học thường sử dụng dấu chân điện tử để đánh giá ứng viên, thì người dùng có thể tận dụng nó thành một công cụ hữu ích cho cuộc sống của mình.

Kiểm tra kỹ cài đặt quyền riêng tư nhưng không tin tưởng chúng
Cài đặt quyền riêng tư trên các mạng xã hội để kiểm soát ai có thể xem được bài đăng của bạn. Có một vài lựa chọn như công khai, chỉ bạn bè được xem hay chế độ chỉ mình tôi. Bạn có quyền chọn chế độ mà mình mong muốn. Điều này sẽ giúp lọc được những bạn bè mà bạn không muốn họ biết về bài đăng đó của bạn. Ví dụ, Facebook cho phép bạn không chỉ giới hạn các bài đăng chỉ cho bạn bè mà còn tạo danh sách tùy chỉnh những người có thể xem một số bài đăng nhất định. Nhưng đừng nghĩ cài đặt quyền riêng tư sẽ bảo vệ bạn ở bất cứ đâu ngoài trang web truyền thông xã hội sử dụng chúng. Chẳng hạn, bài đăng đó một người mà bạn cho thấy nhưng lại đi tiết lộ với người mà bạn không muốn thấy, có nhiều cách để họ tiết lộ như kể lại bằng miệng, chụp màn hình hay đưa bài đăng của bạn đến trực tiếp người đó. Vì thế, khi đăng bất cứ một thông tin gì, cần cân nhắc kỹ lưỡng, đoán trước những rủi ro có thể xảy ra để không mang lại hậu quả xấu cho bản thân.

Tạo mật khẩu cực mạnh
Đăng ký tạo tài khoản cho một trang web hay tài khoản mạng xã hội nào đó cần tạo mật khẩu mạnh, khó đoán. Mật khẩu thường 8 ký tự trở lên bao gồm có cả chữ số in hoa, in thường và số. Tránh sử dụng các từ dễ đoán, ví dụ như tên của bạn cộng với ngày sinh, trường hợp này khá phổ biến, người khác sẽ dễ dàng đoán ra và bẻ khóa bất cứ khi nào. Vì vậy, quy tắc là làm sao mật khẩu đó dễ nhớ cho bạn và làm khó cho người khác.

Có rất nhiều web bạn muốn đăng ký để tạo tài khoản, vậy làm sao có thể ghi nhớ hết tất cả và ghi nhớ một cách chính xác? Một mẹo nho nhỏ dành cho bạn là hãy ghi vào một cuốn sổ mật giấu kỹ, cứ liệt kê hết ra và thế là khi cần sẽ mở ra xem. Cách thứ 2 khá dễ dàng - trình quản lý mật khẩu Norton Identity Safe. Norton Identity Safe có chức năng hỗ trợ đăng nhập vào các trang web bạn cần, nhanh chóng, an toàn và đáng tin cậy.

Đăng xuất hoặc hủy kích hoạt
Sau khi sử dụng xong một trang web nào đó, hãy nhớ đăng xuất đặc biệt là máy tính dùng chung.

Có lưu ý hết sức đặc biệt rằng nếu bạn cảm thấy không còn có nhu cầu để sử dụng ứng dụng hay web đó nữa thì bạn nên xóa luôn hoặc hủy kích hoạt tài khoản thay vì chỉ đóng trang web hay xóa ứng dụng.

Đọc điều khoản sử dụng
Thật không ít người bỏ qua công đoạn này, nhưng nếu bạn thật sự muốn giảm dấu chân điện tử thì hãy cố gắng đọc một cách cẩn thận nội dung của điều khoản và điều kiện (terms and conditions) để đảm bảo rằng bạn đã hiểu về cách trang web hay ứng dụng đó bảo vệ và chia sẻ thông tin của tài khoản bạn như thế nào.

Cung cấp thông tin nhiễu
Nếu bạn không muốn cung cấp thông tin cá nhân của mình trên một trang web mà cho rằng không đáng tin cậy, không sao cả!. Bạn cứ cung cấp thông tin sai sự thật một chút như email, tên, số điện thoại hay ngày sinh. Điều này sẽ làm nhiễu thông tin, để lại dấu chân điện tử sai lệch khiến thuật toán khó hiểu dấu chân của bạn hơn và cuối cùng không thể thao túng bạn để quảng cáo hay dùng thông tin của bạn để sử dụng cho những mục đích mờ ám nào đó.

Thận trọng trước khi bạn nhấp chuột
Hãy suy nghĩ cẩn thận khi click chuột vào hộp thư rác hay 1 liên kết, vì với một click chuột, bạn đã để lại dấu chân điện tử cho những kẻ xấu xa muốn tìm lấy thông tin của bạn rồi đấy.

Clickbait là một hình thức phố biến hiện nay được nhiều người lập ra nhằm chiếm đoạt thông tin của bạn một cách dễ dàng. Điển hình là các trò chơi trên Facebook như "đoán vận mệnh của bạn" hay "bạn sẽ lấy vợ/chồng năm bao nhiêu tuổi." Nghe có vẻ quá kích thích phải không nào, thế là lập tức tò mò click chuột vào và bạn đang tự mình bán thông tin cá nhân rồi đấy.

Xóa cookie
Nếu muốn đảm bảo không để lại dấu vết gì khi sử dụng Internet, hãy xóa cookie sau khi sử dụng. Điều này sẽ giúp người dùng ngăn chặn được những quảng cáo hay máy chủ có thể theo dõi hành vi của người dùng trên các trang web.

Nhưng xóa cookie sẽ để lại một bất tiện cho người dùng khi muốn sử dụng cho những lần tiếp theo, có nghĩa rằng tên và mật khẩu cần được điền mới khi truy cập.

Luôn cập nhật tất cả phần mềm
Hiện nay có rất nhiều chương trình virus và phần mềm độc hại khai thác dấu chân điện tử của bạn và tấn công vào thiết bị mà bạn đang sử dụng. Có nhiều cách để xâm hại như khi bạn đang truy cập vào một trang web nào đó bỗng nhiên hiển thị một quảng cáo, bạn vô tình click chuột vào, thật không may đó là chương trình virus đã cài đặt sẵn. Vì thế, hãy cẩn thận trước những hành động khi sử dụng Internet.

Vì vậy, làm thế nào để giảm thiểu vi rút xâm nhập? Thường xuyên cập nhật phiên bản mới bởi phiên bản cũ đã lưu dấu chân điện tử quá nhiều. Thứ hai, cài đặt phần mềm chống vi rút uy tín, đáng tin cậy để được bảo vệ tốt hơn.

Kiểm tra điện thoại hay máy tính bảng
Đặt mật khẩu trên thiết bị di động của bạn. Bằng cách đó, thiết bị của bạn không thể bị người khác truy cập nếu bạn vô tình làm mất. Thỉnh thoảng kiểm tra các ứng dụng trên điện thoại hay máy tính bảng của bạn có những bất thường nào không, có bị lỗi không. Nếu bạn không sử dụng một ứng dụng nữa, hãy xóa nó.

Khi cài đặt một ứng dụng, nhiều ứng dụng tiết lộ thông tin họ thu thập cho mục đích khác nhau. Thông tin cá nhân như họ tên, giới tính, số điện thoại, email, địa chỉ và các hoạt động trực tuyến của bạn có thể được khai thác bởi các ứng dụng này.

Tham khảo

Tiếp thị
Quảng cáo trực tuyến
Kỹ thuật số
Bài sinh viên đóng góp cho Wikipedia
Điện toán và xã hội
Tiếp thị kỹ thuật số
Bảo vệ dữ liệu cá nhân
Quá khứ


title: Siteki

text:
Siteki là một thị trấn ở miền đông Eswatini, đóng vai trò là thủ phủ vùng Lubombo. Nó được đặt tên cho một tuyên bố của vua Mbandzeni cho phép quân đội của mình kết hôn. Vào năm 2013, dân số của nó là 6.381 người. Siteki nằm ở độ cao 619 m trên mực nước biển.

Đường cao tốc MR7 chạy qua thị trấn. Bệnh viện tọa lạc tại Siteki có Trường Cao đẳng Trợ lý Điều dưỡng.

Tham khảo

Khu dân cư ở Eswatini


title: Temelucha rhyacioniae

text:
Temelucha rhyacioniae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Temelucha


title: Breiseh

text:
Breiseh () là một ngôi làng Syria nằm ở Al-Tamanah Nahiyah ở huyện Maarrat al-Nu'man, Idlib. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Breiseh có tổng dân số 616 người trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Tham khảo


title: Amazona diadema

text:
Amazona diadema là một loài vẹt trong họ Psittacidae trước đây được coi là cùng loài với loài Amazona autumnalis. Amazona diadema bị giới hạn ở bang Amazonas ở phía tây bắc Brazil.

Phân loại
Amazona diadema trước đây được coi là một phân loài biệt lập của loài Amazona autumnalis, một loài phổ biến ở Nam Mỹ; sự nghiên cứu cho thấy sự khác biệt giữa khối lượng và phân tử trong bộ lông có thể cho thấy tình trạng loài của nó không được đảm bảo.

Mô tả
Amazona diadema phát triển đến chiều dài khoảng . Nó có phần lớn là màu xanh lá cây với một chút màu đỏ và đen; nhiều lông vũ có viền màu tương phản tạo ra hiệu ứng sò mịn. Mào, gáy, vú và bụng có màu xanh lá cây trong khi trán, cổ và da gốc mỏ có màu đỏ. Màu đỏ này không kéo dài trên mắt và kết thúc ở lông mày. Lông cánh có màu chính là đen sẫm và có một phần là màu xanh lục. Tròng có màu cam, chân và bàn chân có màu xám nhạt.

Phân bố
Amazon diadema là loài đặc hữu của lưu vực Amazon ở miền bắc Brazil; phạm vi phân bố của nó bị giới hạn ở phần dưới của Rio Negro và phần trên của sông Amazon ở bang Amazonas. Nó được tìm thấy trong tất cả các tầng rừng vùng thấp cũng như các khu vực có chứa cây và đồn điền. Ở Khu bảo tồn Adolfo Ducke, gần Manaus, nó phân bố trong tán của khu rừng ẩm ướt và xung quanh rìa rừng. Nó cũng xuất hiện ở Vườn quốc gia Jaú, nhưng không phổ biến.

Sinh thái
Thức ăn chủ yếu của chúng là quả và hạt. Hành vi của chúng có lẽ tương tự như loài Amazona autumnalis, với chúng thường đậu trên cành cây trong mùa sinh sản, với các chuyến bay hàng ngày đến các khu vực kiếm ăn, nơi chúng có có thể ngụy trang.

Trạng thái
Loài này có phạm vi phân bố hạn chế và bị đe dọa do mất môi trường sống do các khu rừng nơi nó đang sinh sống đang bị chặt phá để chăn nuôi gia súc và sản xuất đậu tương. Một số loài chim bị bắt bởi bẫy trong nước để dùng trong mục đích buôn bán. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế đã đánh giá tình trạng bảo tồn của loài chim này là "ít quan tâm".

Tham khảo

Liên kết ngoài

Amazona
Động vật được mô tả năm 1824
Chim Brasil


title: Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 2020

text:
Môn bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 2020 ở Tokyo diễn ra từ ngày 24 tháng 7 đến 8 tháng 8 năm 2021. 24 đội bóng chuyền trong nhà và 48 đội bóng chuyền bãi biển sẽ tranh tài ở giải đấu. Nôi dung bóng chuyền trong nhà diễn ra tại Ariake Arena ở Ariake, còn nội dung bóng chuyền bãi biển diễn ra ở Shiokaze Park, trên một địa điểm tạm thời là Sân vận động Shiokaze Park.

Ban đầu sự kiến được dự kiến diễn ra từ ngày 24 tháng 7 đến ngày 9 tháng 8 năm 2020. Tuy nhiên do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, vào ngày 24 tháng 3 năm 2020, Ủy ban Olympic Quốc tế và Ban tổ chức Olympic Tokyo 2020 quyết định hoãn việc tổ chức tới năm 2021.

Lịch thi đấu

Vòng loại

Bóng chuyền nam

Bóng chuyền nữ

Bóng chuyền bãi biển nam

Bóng chuyền bãi biển nữ

Giải đấu trong nhà nam

Bảng A

Bảng B

Vòng loại trực tiếp

Bảng xếp hạng

Giải đấu trong nhà nữ

Bảng A

Bảng B

Vòng loại trực tiếp

Bảng xếp hạng

Tham khảo

Bài đang dịch
Sự kiện Thế vận hội Mùa hè 2020
Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè
Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 2020
Bóng chuyền năm 2021


title: Nỗi buồn gác trọ

text:
"Nỗi buồn gác trọ" là một ca khúc nhạc vàng sáng tác bởi nhạc sĩ Mạnh Phát và Hoài Linh vào đầu thập niên 1960, viết theo thể điệu Hababera. Ca khúc gắn liền với tiếng hát Phương Dung và được bà trình bày thành công từ trước và sau năm 1975.

Hoàn cảnh sáng tác

Theo chia sẻ của ca sĩ Phương Dung thì nhạc sĩ Mạnh Phát quen một anh sinh viên, trọ ở một căn gác. Mỗi năm thì anh lại chứng kiến những người con gái trong xóm trọ đi lấy chồng. Vì hoàn cảnh đó, nhạc sĩ Mạnh Phát sáng tác ca khúc Nỗi buồn gác trọ, phần lời là của nhạc sĩ Hoài Linh.

Sau đó Mạnh Phát và Hoài Linh giao bài hát cho Phương Dung trình bày trong cuốn phim "Sai Gon By Night" của hãng phim Alpha năm 1962 cho đến năm 1964 thì được Phương Dung thu âm vào đĩa nhựa và phát nhiều lần trên đài phát thanh, trở thành một hiện tượng vào thời điểm đó.

Ca sĩ thể hiện
Phương Dung là người trình bày thành công và thu âm đầu tiên vào Dĩa Hát Việt Nam. Năm 1996 bà thể hiện lại Nỗi buồn gác trọ trên trung tâm Asia trong chương trình "Asia 12 - Việt Nam Niềm Nhớ" với phần hoà âm của nhạc sĩ Trúc Hồ.

Ca khúc được nhiều ca sĩ trong và nước thể hiện như Thanh Tuyền, Cẩm Ly, Đàm Vĩnh Hưng, Quang Lê, Hương Lan...và đặc biệt Jang Mi cover lại cũng rất được yêu thích.

Chú thích

Liên kết ngoài


title: Thế giới khủng long: Vương quốc sụp đổ

text:
Thế giới khủng long: Vương quốc sụp đổ (tên gốc tiếng Anh: Jurassic World: Fallen Kingdom) là một bộ phim phiêu lưu khoa học viễn tưởng Mỹ năm 2018 và là phần tiếp nối của bộ phim Thế giới khủng long (2015). Bộ phim được đạo diễn bởi J. A. Bayona, đây là phần thứ năm của loạt phim Jurassic Park, cũng như phần thứ hai của bộ ba Jurassic World đã được lên kế hoạch. Derek Connolly và đạo diễn Thế giới khủng long Colin Trevorrow quay trở lại với tư cách là nhà biên kịch, với Trevorrow và đạo diễn Jurassic Park, Steven Spielberg, đóng vai trò là nhà sản xuất điều hành. Tác phẩm khởi chiếu ở Việt Nam vào ngày 8 tháng 6 năm 2018.

Câu chuyện được lấy bối cảnh trên hòn đảo Trung Mỹ hư cấu ngoài khơi Costa Rica trên Thái Bình Dương, Isla Nublar, theo dấu Owen Grady và Claire Dearing khi họ giải cứu những con khủng long còn sót lại trên hòn đảo bỏ hoang trước khi một vụ phun trào núi lửa phá hủy nó. Chris Pratt, Bryce Dallas Howard, B. D. Wong và Jeff Goldblum tái xuất trong vai diễn của họ từ các bộ phim trước đó trong loạt phim, với sự góp mặt của Rafe Spall, Justice Smith, Daniella Pineda, James Cromwell, Toby Jones, Ted Levine, Isabella Sermon và Geraldine Chaplin.

Quá trình quay phim diễn ra từ tháng 2 đến tháng 7 năm 2017 tại Vương quốc Anh và Hawaii. Bộ phim được sản xuất và phân phối bởi Universal Pictures, Vương quốc sụp đổ công chiếu tại Madrid vào ngày 21 tháng 5 năm 2018 và được phát hành tại Hoa Kỳ vào ngày 22 tháng 6 năm 2018. Bộ phim đã thu về hơn 1,1 tỷ USD trên toàn thế giới, giúp nó trở thành bộ phim thứ ba trong loạt phim vượt qua mốc 1 tỷ, nó còn là bộ phim có doanh thu cao thứ ba trong năm 2018 và là bộ phim có doanh thu cao thứ 18 của mọi thời đại. Phim nhận được nhiều phản ứng lẫn lộn từ các nhà phê bình, nhiều người ca ngợi diễn xuất của Pratt, hướng đi của Bayona, hiệu ứng hình ảnh, và "những khoảnh khắc đen tối đáng ngạc nhiên", mặc dù nhiều người cũng chỉ trích kịch bản và cảm thấy bộ phim không có gì mới mẻ, cho rằng thương hiệu này đã hết thời. Phần tiếp nối là Thế giới khủng long: Lãnh địa, công chiếu vào 10 tháng 6 năm 2022.

Nội dung

Không lâu sau các sự kiện của Jurassic World, một nhóm lính đánh thuê đến hòn đảo Isla Nublar bị bỏ hoang để thu thập DNA từ phần còn lại của con Indominus rex ở đáy đầm phá của công viên. Sau khi thu thập thành công một mảnh xương, những người sống sót của nhóm hầu như không thoát khỏi hòn đảo sau các cuộc tấn công của con Mosasaurus và Tyrannosaurus rex.

Ba năm sau, vào năm 2018, một phiên điều trần của Thượng viện Hoa Kỳ tại Washington, D.C. tranh luận liệu loài khủng long trên đảo Isla Nublar có nên được cứu thoát khỏi một vụ phun trào núi lửa sắp xảy ra hay không. Nhà toán học Tiến sĩ Ian Malcolm xác nhận rằng loài khủng long nên được phép biến mất để sửa lại lỗi lầm mà John Hammond tạo ra trong việc nhân bản chúng. Trong khi đó, nhân viên quản lý trước đây của Jurassic World, Claire Dearing, đã thành lập Nhóm Bảo vệ khủng long để tuyên truyền và bảo vệ loài vật này. Sau khi quyết định của Thượng viện phản đối việc cứu rỗi loài khủng long, đối tác cũ của Hammond, Benjamin Lockwood, triệu tập Claire đến vùng đất phía Bắc California của ông. Lockwood và trợ lý của ông, Eli Mills, tiết lộ một kế hoạch di dời những con khủng long đến một khu bảo tồn ở hòn đảo mới. Sự giúp đỡ của Claire là cần thiết để kích hoạt lại hệ thống theo dõi khủng long của công viên để xác định vị trí của chúng, đặc biệt là Blue, con Velociraptor cuối cùng còn sống sót. Mặc dù họ đã xa nhau, Claire vẫn tuyển dụng huấn luyện viên Velociraptor trước đây của công viên và "con đầu đàn" của Blue, Owen Grady, để giúp cô bắt nó.

Tại Isla Nublar, Claire và cựu kỹ thuật viên của công viên, Franklin Webb, khởi động lại hệ thống theo dõi trực tuyến. Owen, bác sĩ cổ sinh vật - thú y Zia Rodriguez, và một nhóm lính đánh thuê do Ken Wheatley dẫn đầu bắt đầu đi tìm kiếm Blue. Khi tìm thấy nó, Owen định kết nối lại mối quan hệ với Blue nhưng kết quả là nhóm lính đánh thuê phản bội Owen mà bắn Blue và Wheatley gây mê anh ta. Nhóm lính bắt Zia để cô ấy có thể chữa trị thương tích cho Blue. Claire, Franklin và Owen lẻn lên tàu của bọn lính đánh thuê, nơi họ tìm thấy Zia cùng với Blue. Claire và Owen nhận ra rằng họ đã bị lừa dối và những con khủng long bị bắt chưa bao giờ có ý định được vận chuyển đến một hòn đảo khác và chúng thực ra được dự định cho một mục đích khác. Con tàu khởi hành đến Mỹ và những con vật bị bỏ lại phía sau chết trong vụ phun trào.

Trở lại khu đất, cháu gái của Lockwood, Maisie nghe trộm Mills và người bán đấu giá Gunnar Eversol bí mật lên kế hoạch bán những con khủng long bị giam trên thị trường chợ đen. Họ cũng có ý định tiết lộ con Indoraptor, một loài khủng long biến đổi gen mới được tạo ra bởi nhà di truyền học Tiến sĩ Henry Wu sử dụng chuỗi DNA của con Indominus rex và Velociraptor. Wu muốn DNA của Blue tạo ra một Indoraptor được cải tiến, ông không biết rằng máu của Blue đã bị làm bẩn khi Zia truyền máu của con Tyrannosaurus cho Blue. Sau khi Maisie thông báo cho Lockwood về cuộc đấu giá, ông ta đối mặt với Mills, người đã giết ông ấy. Maisie sau đó được tiết lộ là đã được nhân bản từ người con gái đã qua đời của Lockwood và đó chính là lý do mà John Hammond, người phản đối kỹ thuật nhân bản vô tính con người, điều đó đã chấm dứt mối quan hệ đối tác của họ.

Những con khủng long được vận chuyển đến dinh thự của Lockwood và bị nhốt. Zia và Franklin trốn được, nhưng Owen và Claire bị bắt giữ và bị giam cầm. Họ trốn thoát sau khi Owen kích động một con Stygimoloch phá vỡ phòng giam. Maisie dẫn họ đến nơi con Indoraptor đang được bán đấu giá bất chấp sự phản đối của Wu rằng đó là một nguyên mẫu. Owen phá vỡ cuộc đấu giá bằng cách dụ con Stygimoloch vào phòng đấu giá. Trong sự hỗn loạn sau đó, Wheatley gây mê con Indoraptor để lấy một chiếc răng như một chiến lợi phẩm, nhưng nó giả vờ bị mê man và trốn thoát, giết chết hắn ta, Eversol, và những người khác. Indoraptor săn đuổi Owen, Claire và Maisie trong dinh thự. Zia giải phóng Blue, nó tấn công con Indoraptor, khiến nó rơi xuống mái nhà bằng kính và chết.

Khí xyanua hydro bị giải phóng trong quá trình, làm đe dọa đến tính mạng các loài khủng long đang bị nhốt, Maisie không thể để chúng chết và giải phóng chúng làm ngơ trước lời cảnh báo của Owen. Mills bị giết và mảnh xương của con Indominus rex bị phá hủy bởi con Tyrannosaurus. Owen, Claire, Maisie, Zia và Franklin an toàn thoát khỏi dinh thự, trong khi Blue và những con khủng long khác trốn thoát.

Trong một buổi điều trần mới của Thượng viện Hoa Kỳ, Tiến sĩ Malcolm tuyên bố khởi đầu của kỷ nguyên Tân Jura, nơi con người và khủng long phải học cách cùng tồn tại và chung sống. Những cảnh hậu danh đề cho thấy những con khủng long được giải phóng vào vùng hoang dã và vùng ngoại ô thành phố.

Diễn viên
Chris Pratt vai Owen Grady
Bryce Dallas Howard vai Claire Dearing
Rafe Spall vai Eli Mills
Justice Smith vai Franklin Webb
Daniella Pineda vai Zia Rodriguez
James Cromwell vai Benjamin Lockwood
Toby Jones vai Gunnar Eversol
Ted Levine vai Ken Wheatley
B. D. Wong vai Henry Wu
Isabella Sermon vai Maisie Lockwood
Geraldine Chaplin vai Iris
Jeff Goldblum vai Ian Malcolm

Sản xuất

Phát triển
Trong khi thảo luận về bộ phim Jurassic World (2015), nhà sản xuất điều hành Steven Spielberg có nói với đạo diễn Colin Trevorrow rằng ông quan tâm đến việc nhiều hơn một bộ phim được thực hiện.[28] Vào tháng 4 năm 2014, Trevorrow tuyên bố rằng các phần tiếp theo đã được cân nhắc: "Chúng tôi muốn tạo ra một cái gì đó ít riêng lẻ và từng tập hơn, và một cái gì đó có khả năng tạo thành một loạt phim với một câu chuyện hoàn chỉnh."[29] Trevorrow cho biết Chris Pratt và Omar Sy có thể sẽ tham gia trong một vài phần tiếp theo và ông sẽ đạo diễn bộ phim nếu được yêu cầu.[29] Trevorrow sau này nói với Spielberg rằng ông sẽ chỉ tập trung vào việc đạo diễn duy nhất một bộ phim trong sê-ri,[28] và tuyên bố vào tháng 5 năm 2015 rằng ông sẽ tham gia vào phần tiếp theo "với vai trò nào đó, nhưng không phải là đạo diễn." Ông cảm thấy các đạo diễn khác nhau có thể mang lại những hương vị khác nhau cho các bộ phim trong tương lai.[30] Pratt đã kí kết các hợp đồng tham gia các bộ phim trong tương lai,[31] cũng như Ty Simpkins, người đóng vai Gray trong Jurassic World. [32]

Vào ngày 3 tháng 6 năm 2015, Trevorrow nói rằng Jurassic World đã bỏ ngỏ nhiều hướng đi khác nhau cho câu chuyện: "Tôi thực sự thích ý tưởng rằng những nhà di truyền học của công viên không phải là những người duy nhất có thể tạo ra một con khủng long […] khi bạn nghĩ về sự khác biệt giữa Apple và PC, ngay khi thứ gì đó có mã nguồn mở, có tất cả các loại công ty và người kiếm lời có thể chế tạo công nghệ đó."[33] Vào ngày 8 tháng 6 năm 2015, nhà sản xuất của Jurassic World Frank Marshall đã gặp Trevorrow và Universal Pictures để thảo luận về phần tiếp theo.[34] Cuối tháng đó, anh không phủ nhận khả năng bộ phim có thể có "những người lính khủng long"[35] và nói rằng bộ phim "không phải lúc nào cũng sẽ nói về Công viên kỷ Jura". Anh cảm thấy những bộ phim trong tương lai có thể khám phá ý tưởng về khủng long và con người cùng chung sống.[28] Trevorrow cũng ám chỉ rằng các bộ phim tiếp theo có thể không liên quan đến công viên chủ đề,[36] và nói rằng ông sẽ thích xem một bộ phim Công viên kỷ Jura do một trong những đạo diễn phim kinh dị Tây Ban Nha giấu tên thực hiện. [37]

Tiền sản xuất
Vào ngày 23 tháng 7 năm 2015, Universal đã công bố một bộ phim thứ năm đã được lên kế hoạch vào ngày 22 tháng 6 năm 2018 tại Hoa Kỳ. Người ta cũng thông báo rằng Trevorrow sẽ viết kịch bản với đối tác biên kịch của mình, Derek Connolly, như họ đã làm với phim Jurassic World; rằng bộ phim sẽ được sản xuất bởi Frank Marshall; và Spielberg và Trevorrow sẽ đóng vai trò là nhà sản xuất điều hành. Universal cũng công bố Chris Pratt và Bryce Dallas Howard sẽ tiếp tục đóng vai của họ từ bộ phim trước.[10] Tại thời điểm công bố bộ phim, Trevorrow cho biết loạt phim "không phải lúc nào cũng sẽ bị giới hạn bởi cái công viên". Ông khẳng định bộ phim sẽ không có kịch bản "một đàn khủng long đuổi người trên đảo", nói rằng "Khán giả sẽ chán cực nhanh." [38] Trevorrow cũng nói về cốt truyện nguồn mở có thể của bộ phim: "Ta có thể ví InGen như là Mac, nhưng nếu PC nắm công nghệ đó trong tay thì sao? Nếu có 15 thương hiệu khác nhau trên khắp thế giới có thể tạo ra một con khủng long thì sao?"[38]

Vào tháng 8 năm 2015, Howard cho biết kịch bản đã được viết,[39] và Universal Studios thông báo rằng bộ phim sẽ được phát hành sớm ở Anh hai tuần, vào ngày 7 tháng 6 năm 2018.[40][41] Cuối năm đó, B. D. Wong nói rằng ông "sẽ rất vui lòng nếu trở lại" trong vai Tiến sĩ Henry Wu,[42] trong khi Howard tuyên bố rằng việc quay phim sẽ bắt đầu vào năm 2017.[43] Howard cũng cho biết cô sẽ rất thích thú nếu các nhân vật trong các phần Công viên kỷ Jura cũ trở lại cho phần phim thứ năm, cô nói: "Tôi có thể hình dung một bộ phim nơi có rất nhiều nhân vật cũ quay trở lại."[44] Đến tháng 10 năm 2015, đạo diễn J.A. Bayona đã được xem xét để chỉ đạo bộ phim. Thay vào đó, anh chọn chỉ đạo phần tiếp theo của Thế chiến Z, một dự án mà anh đã ký hợp đồng.[45] Vào tháng 1 năm 2016, có thông tin rằng Bayona vẫn có thể là một ứng cử viên để đạo diễn bộ phim sau khi anh ấy rời khỏi phần tiếp theo của Thế chiến Z do các cam kết khác.[46]

Vào tháng 3 năm 2016, Luân Đôn đã được khảo sát như một địa điểm quay phim khả thi và làm bối cảnh cho bộ phim;[47] sau đó đã có thông báo rằng việc quay phim sẽ diễn ra tại một trường quay ở Anh.[48] Vào ngày 14 tháng 4 năm 2016, nam diễn viên Jeff Goldblum cho biết không có kế hoạch cho ông xuất hiện trong phim, mặc dù ông nói rằng ông rất cởi mở nếu được gợi ý.[49] Vào ngày 18 tháng 4 năm 2016, Bayona được công bố là đạo diễn của bộ phim, với Belén Atienza và Patrick Crowley tham gia với Marshall trong tư cách nhà sản xuất.[50] Spielberg, Marshall và Kathleen Kennedy đã bị ấn tượng bởi bộ phim The Impossible (2012) của vị đạo diễn, và ban đầu xem xét việc anh ấy chỉ đạo bộ phim Jurassic World. Anh đã từ chối vì cảm thấy không có đủ thời gian để sản xuất.[51][52] Trevorrow muốn Bayona đạo diễn bộ phim sau khi xem bộ phim kinh dị năm 2007 của anh ấy, The Orphanage.[53][54] Trước khi được thuê, Bayona đã gặp Trevorrow và bị cuốn hút vào dự án sau khi đọc nửa sau của kịch bản, sẽ có bối cảnh như một bộ phim ngôi nhà ma ám.[55] Sau khi Bayona được thuê, Trevorrow nói về bộ phim, "Chúng tôi đang chuyển nó sang lãnh thổ mới. J.A. Bayona là một đạo diễn đáng kinh ngạc và tôi biết anh ấy sẽ vượt qua ranh giới của một bộ phim 'Jurassic'. Tôi nghĩ điều rất quan trọng là phải chấp nhận rủi ro. Một nhượng quyền thương mại phải phát triển hoặc diệt vong."[56] Trevorrow và Bayona hợp tác chặt chẽ trong suốt quá trình sản xuất bộ phim.[2] Vào tháng 6 năm 2016, nam diễn viên Sam Neill đã được phỏng vấn rằng liệu ông có trở lại sê-ri trong vai Tiến sĩ Alan Grant hay không, ông có trả lời: "Bạn không bao giờ nói không bao giờ, nhưng tôi nghĩ rằng nó vẫn tiếp tục. Thời điểm khác nhau." [57]

Bộ phim, dưới tiêu đề làm việc là Ancient Futures,[58] đã có bước tiền sản xuất hoàn thành vào tháng 7 năm 2016, với các bảng cốt truyện được thiết kế.[59] Andy Nicholson được thuê làm nhà thiết kế sản xuất của bộ phim. Anh đã dành bốn tuần với Bayona ở Barcelona, thảo luận về hình ảnh cảm hứng và chi tiết nền phim, cũng như ý tưởng của Bayona cho dinh thự Lockwood.[2] Sản xuất đã được lên kế hoạch để bắt đầu ở Hawaii vào tháng 2 năm 2017.[60][61] Wales cũng được xác nhận là một địa điểm quay phim,[62] bao gồm Brecon Beacons và Penbryn.[63] Trevorrow nói rằng Hawaii sẽ được sử dụng làm địa điểm quay phim chính, trong khi việc quay phim ở U.K sẽ chỉ giới hạn trong các trường quay, mà không quay trực tiếp ở đó. Trevorrow cũng cho biết bộ phim sẽ có mặt nhiều loài khủng long chưa từng được thấy trong các bộ phim trước đó và phủ nhận rằng câu chuyện của bộ phim sẽ liên quan đến khủng long được quân sự hóa, chỉ được đề cập trong phim.[64]

Trong nửa sau của bộ phim, nơi khủng long được vận chuyển bằng thuyền lên đất liền, cả Ecuador và Peru đều đã được khảo sát như các địa điểm và bối cảnh quay phim khả thi. Marshall nghĩ rằng Cabo San Lucas khá lý tưởng, nhưng những địa điểm này cuối cùng không phục vụ gì cho câu chuyện của bộ phim. Mặc dù bộ phim được quay một phần ở Anh, Spielberg cảm thấy đất nước này quá xa so với quần đảo Isla Nublar hư cấu để được sử dụng làm bối cảnh trong phim cho nửa sau. Ông và các nhà sản xuất không muốn bộ phim dành quá nhiều thời gian trên một chiếc tàu hàng. Crowley tuyên bố: "Thay vì biến nó thành một bộ phim về chuyến ngao du trên biển, khá là không thú vị, bạn cần phải đến được đất liền." [65]

Vào tháng 9 năm 2016, Bayona đã xác nhận bộ phim sẽ là chương thứ hai trong bộ ba Jurassic World được lên kế hoạch.[66] Cuối năm đó, Marshall nói rằng Wong "có lẽ sẽ quay trở lại".[67] Nhà soạn nhạc cho Jurassic World Michael Giacchino xác nhận rằng ông sẽ trở lại với tư cách là nhà biên soạn cho bộ phim thứ năm.[68] Óscar Faura được công bố là nhà quay phim của bộ phim vào cuối năm đó.[69]

Biên kịch
Mặc dù Spielberg đã tham gia rất nhiều vào việc phát triển ý tưởng cho Jurassic World, anh ấy đã khiến Trevorrow và Connolly nghĩ ra ý tưởng của riêng họ cho phần tiếp theo. Anh có quyền phê duyệt cuối cùng cho dự án.[70] Vào tháng 6 năm 2015, khoảng hai tuần sau khi phát hành bộ phim Jurassic World, Trevorrow thực hiện một chuyến đi từ Los Angeles đến bang Vermont quê nhà của ông. Connolly đồng hành cùng Trevorrow để họ có thể thảo luận về một loạt ý tưởng cơ bản mà Trevorrow dành cho bộ phim.[2] Trong chuyến đi kéo dài tám ngày của họ,[71] họ bắt đầu thực hiện kịch bản và nghĩ ra các cốt truyện cơ bản.[72][73] Trevorrow cho biết câu chuyện của bộ phim được lấy cảm hứng từ một câu trích dẫn của Tiến sĩ Alan Grant trong bộ phim đầu tiên: "Khủng long và con người, hai loài vật cách nhau 65 triệu năm tiến hóa, đột nhiên bị ném trở lại và trộn lẫn với nhau. Làm sao chúng ta có thể biết điều gì sẽ xảy ra? "[74] Trevorrow nói rằng câu chuyện bị ảnh hưởng khá lớn bởi ý tưởng rằng," Một sai lầm đã xảy ra trước đây không thể được hoàn tác."[64]

Bộ phim cũng dựa trên các khái niệm từ tiểu thuyết Jurassic Park (1990) của Michael Crichton và phần tiếp theo của nó Thế giới đã mất (1995), và bao gồm các đoạn hội thoại từ cuốn tiểu thuyết đầu tiên.[64] Núi lửa của Isla Nublar có xuất hiện trong cuốn tiểu thuyết đầu tiên, và các nhà văn đã chọn kết hợp nó vào cốt truyện của bộ phim.[75] Trevorrow đã so sánh sự phá hủy của Isla Nublar với "sự thiêu rụi của một nhà thờ hoặc một ngôi đền", ông phát biểu rằng: "Tôi thật sự nghĩ rằng hủy diệt nó giống như giết chết một nhân vật theo cách nào đó, và nếu bạn sẽ làm điều đó, miễn là bạn tiếp cận nó với sự tôn trọng và thừa nhận đúng đắn rằng bạn hiểu những gì bạn đang làm là không thể xóa bỏ và sau đó hy vọng mọi người sẽ có phản ứng cảm xúc nhưng họ sẽ không căm ghét bạn vì điều đó."[76] Ý tưởng bao gồm một "đối tác thầm lặng" của John Hammond cũng được lấy cảm hứng từ tiểu thuyết Công viên kỷ Jura. Mặc dù nhân vật Benjamin Lockwood không xuất hiện trong tiểu thuyết, cuốn sách mô tả những năm đầu dẫn đến việc nhân bản khủng long. Điều này khiến Trevorrow nhận ra rằng sẽ có nhiều người tham gia vào một dự án như vậy, thuyết phục anh rằng ai đó như Lockwood sẽ nằm trong số những người đó.[77]

Trong kịch bản phim ban đầu của mình, Trevorrow đã bao gồm các yếu tố câu chuyện mà Marshall và Crowley cho là quá mức với một bộ phim. Các nhà sản xuất cảm thấy điều quan trọng là bao gồm các chi tiết về cuộc sống của Owen và Claire sau các sự kiện của Jurassic World.[65] Mặc dù kết thúc ban đầu giống như phiên bản cuối cùng, Trevorrow đã muốn đưa thêm các chi tiết về sự hòa nhập của khủng long vào thế giới hiện đại. Ông đã chọn loại bỏ chúng để giữ cho câu chuyện lưu loát.[78] Về cấu trúc của kịch bản, Trevorrow cho biết, được lấy cảm hứng từ bộ phim Bridge of Spies năm 2015 của Spielberg, trong đó hai câu chuyện tưởng chừng như không liên quan "va chạm ở giữa, và tiếp tục cùng nhau."[70] Trevorrow cũng lấy cảm hứng từ bộ phim năm 1975 Three Days of the Condor, ông nói: "Đó là một trong những nơi mà bạn nghĩ rằng bạn biết điểm số là gì, và rồi mọi thứ thay đổi, và rồi đột nhiên bạn không biết tin tưởng vào ai." [70] Khi đạo diễn Jurassic World, Trevorrow đã quen với việc cách hoạt hình điện tử (animatronic) làm việc và viết cảnh cho phần tiếp theo sẽ cho phép họ sử dụng công nghệ này. Ví dụ, hoạt hình điện tử không có khả năng thực hiện một số hành động nhất định như chạy. [79]

Về ý tưởng nhân bản con người, Trevorrow nói rằng "chúng ta gần gũi với việc nhân bản con người hơn là nhân bản khủng long. Tôi cảm thấy như một bước nhảy vọt đối với tôi so với khủng long. [...] Người có tình yêu sâu sắc và cảm thấy mất mát và không có khả năng tiếp tục, tôi nghĩ đó là điều mà tất cả chúng ta đều cảm thấy. Vì vậy, ý tưởng rằng bạn có thể đưa ai đó trở lại theo cách này là một ý tưởng rất logic."[80] Trevorrow cũng cho biết ông quan tâm đến "tác động lớn hơn" của sức mạnh di truyền, bao gồm tác động cảm xúc và tác động tiềm tàng của con người. Ông nói thêm, "chúng tôi tự ý thức rằng chúng tôi không muốn tiếp tục làm phim về sự nguy hiểm của khoa học nữa. Chúng tôi muốn kể một câu chuyện về nơi chúng tôi đang ở hiện tại, đó là chúng tôi đã nhầm lẫn với khoa học, chúng tôi đã thay đổi về cơ bản thế giới của chúng ta và bây giờ chúng ta phải giải quyết hậu quả."[77] Trevorrow lo lắng về cách khán giả sẽ phản ứng với khía cạnh nhân bản vô tính của câu chuyện, một ý tưởng được Spielberg ủng hộ, người hào hứng với những câu hỏi mà một ý tưởng như vậy có thể nêu ra trong phần tiếp theo của bộ phim.[76] Vì những lời chỉ trích về cái chết của Zara trong phần phim trước, Trevorrow đã tuyên bố rằng "Chúng tôi đảm bảo mọi cái chết đều có ý nghĩa nào đó. Mọi nhân vật đều thích đáng với cái chết của họ trong bộ phim này, một bài học đã được rút ra. Năm 2018 mọi người đều mất mạng. Những người xấu."[76]

Sau khi Bayona được thuê, anh bắt đầu đọc tiểu thuyết của Crichton, bao gồm Công viên kỷ Jura và Thế giới đã mất để lấy cảm hứng và "cố gắng đắm mình trong tâm trí của Crichton."[81][82] Trevorrow và Connolly bắt đầu làm việc với Bayona vào tháng 7 năm 2016, để hoàn thiện kịch bản theo ý thích của đạo diễn.[64] Trevorrow cho biết bộ phim sẽ "hồi hộp và đáng sợ" hơn so với phần trước: "Đó là cách nó được thiết kế, đó là cách câu chuyện diễn ra. Tôi biết tôi muốn Bayona đạo diễn bộ phim từ lâu trước khi mọi người biết rằng đó là một khả năng, vì vậy toàn bộ mọi thứ chỉ được xây dựng xung quanh bộ kỹ năng của anh ấy."[64] Trevorrow sau đó mô tả bộ phim là "khi The Impossible gặp The Orphanage nhưng với khủng long."[54] Bayona nói rằng nửa đầu của bộ phim được đặt trên hòn đảo, "Bạn sẽ có những mong đợi từ một bộ phim Jurassic", trong khi nửa sau "chuyển sang một môi trường hoàn toàn khác, bạn cảm thấy hồi hộp hơn, đen tối hơn, ngột ngạt hơn và thậm chí có loại yếu tố gothic mà tôi yêu thích."[83] "Yếu tố gothic" của sự hồi hộp bị ảnh hưởng bởi các bộ phim của Alfred Hitchcock.[84] Anh đã so sánh nó với các bộ phim tiếp nối như The Empire Strikes Back và Star Trek II: The Wrath of Khan, cả hai đều được coi là đen tối hơn so với bộ phim trước của chúng. [85]

Trevorrow cho biết khủng long của bộ phim sẽ là "một câu chuyện ngụ ngôn về những con vật ngày hôm nay: bị ngược đãi, bị làm thí nghiệm y tế, trở thành thú cưng, thú hoang nuôi nhốt trong sở thú như nhà tù, quân đội sử dụng động vật làm vũ khí."[86] Ý tưởng về khủng long vũ trang là của Spielberg.[71] [87] Trevorrow nói rằng với phân cảnh phiên đấu giá khủng long của bộ phim, "Bản năng xấu xa nhất của loài người được bộc lộ. Bộ phim đầu tiên nói rất rõ về lòng tham của tập thể. Ở đây chỉ nói về lòng tham của con người." Bộ phim bao gồm các ý tưởng trước đây được đề xuất trong một dự thảo bị từ chối năm 2004 của bộ phim Jurassic Park IV (sau này là Jurassic World), được trình bày theo cấu trúc tương tự: sự trở lại của Isla Nublar, sau đó là một nửa phim còn lại được đặt trong một tòa nhà lớn kiểu gothic trên đất liền. Ý tưởng về một buổi đấu giá khủng long cũng nằm trong dự thảo bị từ chối này, mà Trevorrow đã đọc qua khi viết kịch bản cho bộ phim Jurassic World đầu tiên.[89][90]

Bayona đã có những ý tưởng của riêng mình được lồng ghép vào kịch bản trong khi về cơ bản vẫn giữ nguyên cốt truyện gốc do Trevorrow và Connolly nghĩ ra. [59] Phân đoạn mở đầu dưới nước của bộ phim có xuất hiện trong kịch bản của họ. Bayona yêu cầu Trevorrow thúc đẩy đoạn phim này trở thành một cảnh lớn hơn lấy bối cảnh lớn hơn.[55] Một trong những ý tưởng của Trevorrow là bao gồm nhân vật Ian Malcolm của Jeff Goldblum, nhân vật xuất hiện trong các bộ phim trước đó của nhượng quyền thương mại.[91] Trevorrow và Goldblum đã thảo luận về các ý tưởng đối thoại cho Malcolm, và Trevorrow cho biết anh đã sử dụng rất nhiều đoạn hội thoại từ tiểu thuyết Công viên kỷ Jura của Crichton cho nhân vật.[2][92] Marshall nói rằng Trevorrow đã miêu tả Malcolm là "kiểu nhân vật 'Uh oh, nguy hiểm, tôi đã bảo rồi mà'".[52] Trevorrow nói về nhân vật Malcolm, "Tôi thấy anh ấy giống như Al Gore. Bây giờ anh ta có râu, và anh ấy nói, 'Tôi đã nói với tất cả các bạn rằng đây sẽ là một thảm họa, và chắc chắn là như vậy.'"[93] Cuối cùng Bayona và Trevorrow đã loại bỏ một số chi tiết nhất định khỏi kịch bản mà họ cảm thấy sẽ tốt hơn để dành cho phần tiếp theo, với ý định sẽ có khủng long lan rộng ra khắp thế giới.[76]

Tuyển vai
Vào tháng 10 năm 2016, buổi tuyển vai đã được tiến hành để tìm kiếm diễn viên nhí vào vai một cô bé chín tuổi.[94] Khoảng 2.500 cô gái đã được phỏng vấn cho vai này, cuối cùng Isabella Sermon được chọn, đánh dấu lần xuất hiện đầu tay của cô bé.[2] Đến tháng 11 năm 2016, Tom Holland, người trước đó đóng vai chính trong The Impossible đã thảo luận về một vai diễn trong phim với Bayona, nhưng anh nhiều khả năng là sẽ không có mặt do xung đột thời gian.[95] Toby Jones, Rafe Spall và Justice Smith được tuyển chọn vào cuối năm đó.[96][97][98]

Daniella Pineda, Ted Levine và James Cromwell được chọn vào đầu năm 2017,[15][99][100] trong khi Wong xác nhận sẽ trở lại với vai Tiến sĩ Henry Wu.[17] Để giữ bí mật, tiêu đề Ancient Futures đã được sử dụng trong giai đoạn tuyển chọn. Ở các buổi thử vai, các tài liệu tham khảo về khủng long đã được thay thế bằng các động vật như sư tử và gấu xám.[101][102] Để thuyết phục hãng phim rằng Pineda phù hợp với vai trò nhân vật Zia, Bayona đã chứng minh rằng cô có thể thực hiện các cảnh hài kịch và chính kịch, cũng như ngẫu hứng. Pineda đã thử giọng bảy lần trước khi được chọn. Cô đã thử vai cho Bayona, Atienza và Crowley xem nhưng không gặp gỡ dàn diễn viên cho đến khi cô đến Anh để quay phim.[103]

Vào tháng 3 năm 2017, Bayona đã thông báo rằng Geraldine Chaplin, người đã xuất hiện trong các bộ phim trước đây của anh, sẽ tham gia vào dàn diễn viên. [23] Tháng tiếp theo, có thông báo rằng Jeff Goldblum sẽ trở lại trong vai Tiến sĩ Ian Malcolm.[24] Bayona coi Malcolm là một "nhân vật tuyệt vời!"[82] Marshall nói, "Thế giới đã thay đổi rất nhiều kể từ khi Ian Malcolm đến Công viên kỷ Jura và chúng tôi cần cái nhìn khách quan của anh ấy hơn bao giờ hết. Anh ấy thuyết giảng cho chúng ta về học thuyết hỗn loạn, anh ấy đã đúng."[104]

Quay phim
Công tác quay phim bắt đầu tại Trung tâm thương mại Langley ở Slough, Anh, vào ngày 23 tháng 2 năm 2017.[105][106] Các cảnh quay tại trung tâm thương mại bao gồm văn phòng của Nhóm Bảo vệ Khủng long của Claire, Owen huấn luyện những con raptor bé, và Owen, Claire cố gắng lấy máu từ con T. rex đang hôn mê.[2] Hầu hết các cảnh quay ở Anh đều diễn ra tại Pinewood Studios.[107] Do các sân khấu âm thanh lớn, nó được coi là hoàn hảo cho nhiều cảnh trong nhà của bộ phim.[65] Sau khi kết thúc quay phim ở Anh, khâu sản xuất được chuyển đến Hawaii,[108] là địa điểm quay phim chính.[64] Cảnh quay ở Hawaii sẽ là khung cảnh của Isla Nublar, hòn đảo hư cấu đặc trưng trong bộ phim đầu tiên và thứ tư.[109] Các cảnh quay dự kiến cũng sẽ được quay tại Công viên quốc gia Brecon Beacons ở Wales.[110] Bộ phim là phim Công viên kỷ Jura đầu tiên được trình chiếu ở tỷ lệ khung hình 2.39:1 màn ảnh rộng. Đoàn làm phim chỉ sử dụng máy ảnh Arri Alexa 65.[91] Một số cảnh được quay để gợi nhớ nhiều bộ phim khác nhau, từ From Here to Eternity (1953) và Dracula (1979), cũng như các bộ phim của Spielberg như Raiders of the Lost Ark (1981) và E.T. the Extra-Terrestrial (1982).[76][111] Spielberg đã xem trước nhiều cảnh trong quá trình sản xuất và góp ý cho Bayona. [53]

Trong quá trình quay phim, và giữa các cảnh quay, Bayona đã sử dụng một chiếc iPod để chơi các loại nhạc khác nhau trên phim trường để truyền cảm hứng cho các diễn viên, như anh đã làm với các bộ phim trước đây của mình.[112][113] Anh cũng bật các hiệu ứng âm thanh từ các bộ phim khác trong sê-ri,[114] bao gồm tiếng gầm của T. rex mà đôi khi anh ấy sử dụng để có được phản ứng tự nhiên từ các diễn viên.[115] Cụ thể, Bayona đã phát những âm thanh bất ngờ và âm nhạc lớn để dọa Smith trong một số cảnh nhất định, vì nhân vật của anh được khá là nhát gan.[101][112] Bayona và Pratt đã thảo luận về từng cảnh liên quan đến nhân vật Owen trước khi quay. Nhiều ý tưởng của Pratt đã được sử dụng trong phim. Thảo luận về nhân vật Levine, Bayona nói, "Anh ấy nảy ra ý tưởng tạo ra loại quân nhân này. Anh ấy chỉ muốn thể hiện nhân vật đáng ghét nhất có thể. [...] Và anh ấy rất sáng tạo trên phim trường, cố gắng đưa ra ý tưởng, đưa các ghi chú câu chuyện để làm cho nhân vật này ngày càng trở nên đáng ghét hơn."[55] Bộ phim bao gồm một số gợi ý gián tiếp đến Tổng thống Mỹ Donald Trump, bao gồm một ý tưởng từ Trevorrow, nơi một phóng viên thời sự nói rằng "tổng thống Mỹ" đã đặt câu hỏi về "sự tồn tại của khủng long là không có thật."[76][116][117][118] Jones được phép quyết định ngoại hình của nhân vật, trong đó có một bộ tóc giả giống với kiểu tóc của Trump.[76][117] Một khoảnh khắc không được ghi lại trong phim liên quan đến nhân vật Levine đề cập đến nhân vật Zined của Pineda là một "người phụ nữ khó chịu" (nasty woman), một bình luận trước đây đã được Trump phát biểu.[117][118][119]

Vào tháng 4 năm 2017, nhiều cảnh được quay tại Đại học East Berkshire ở Berkshire, Anh,[120] và tại Loch Long ở Argyll và Bute, Scotland. [121] Cũng trong tháng đó, quá trình quay phim diễn ra tại Công viên Hartland, nơi đây từng là địa điểm thử nghiệm động cơ phản lực Pyry, tại Fleet, Hampshire, Anh,[122][123] nơi đoạn phim mở đầu của bộ phim được quay. Cảnh này được quay suốt đêm và có máy bay trực thăng, máy tạo mưa và mô phỏng sét để mô tả một cơn giông.[2] Bayona miêu tả cảnh mở đầu là một "tác phẩm hành động đồ sộ" giống như những lời mở đầu được sử dụng trong các bộ phim của James Bond.[124] Cảnh này được quay trên phim trường tại Hawley Common, cũng ở Hampshire,[123] nơi cảnh quan bên ngoài của dinh thự Lockwood được xây, cũng như một bến tàu đại lục nơi khủng long được trung chuyển tới.[2] Con tàu vận chuyển khủng long từ Isla Nublar vào đất liền được tạo ra hoàn toàn thông qua các hiệu ứng trên máy tính dựng bởi Industrial Light & Magic (ILM), từng làm việc với các bộ phim trước đó. Nội thất của con tàu được xây dựng bởi Nicholson và nhóm của anh thành một sân khấu lớn ở Pinewood Studios, và sau khi quay phim, trưởng quay đã được xây dựng lại thành tầng thượng rộng lớn của dinh thự Lockwood.[2] Mặt ngoài của ngôi nhà nông thôn Cragside ở Northumberland, Anh, cùng với môi trường xung quanh của nó, được sử dụng để miêu tả ngoại thất của dinh thự Lockwood. Đoàn làm phim đã chụp nhiều tấm ảnh của Cragside và sử dụng máy tính để kết hợp các tấm ảnh với các cảnh quay được quay trên phim trường để tạo ra ngoại thất của dinh thự Lockwood. Không có diễn viên nào tham gia vào các cảnh quay tại Cragside.[125][126]

Sinh vật trên phim

Hiệu ứng đặc biệt
Khủng long của bộ phim được tạo nên bằng cách kết hợp kỹ thuật hoạt hình búp bê (animatronic) và hoạt hình máy tính (CGI).[2] Nghệ sĩ hiệu ứng đặc biệt Neal Scanlan là nhân viên giám sát hiệu ứng sinh vật của bộ phim,[154] trong khi Vickery và Alex Wuttke là người giám sát hiệu ứng hình ảnh.[155] Scanlan đã làm việc với những con khủng long búp bê, trong khi Vickery và nhóm ILM của anh ta tạo ra các phiên bản của khủng long thông qua CGI. [154] Các nhà làm phim hoạt hình ILM ở Vancouver đã tạo ra các cảnh quay có khủng long chạy loạn, trong khi xưởng phim London của ILM tạo ra các cảnh sinh vật còn lại. Khoảng 52 nhà hoạt họa ILM đã làm việc cho bộ phim.[156] Scanlan đã hợp tác chặt chẽ với Bayona và Vickery để tạo ra các sinh vật chân thực.[154] Vickery và ILM đã nghiên cứu sâu rộng và mô tả chính xác các loài khủng long, bao gồm trao đổi ý kiến với các nhà cổ sinh vật học. Nhóm ILM cũng sử dụng voi và tê giác như hệ quy chiếu để xác định cách khủng long nên di chuyển và hành vi của chúng.[2] Chuyên gia khủng long John Hankla, thuộc Bảo tàng Khoa học và Tự nhiên Denver, là cố vấn cho bộ phim.[157] Sau khi đọc những suy nghĩ của người hâm mộ về khủng long và nói chuyện với trẻ em, Bayona nhận ra rằng kết cấu và màu sắc của khủng long thường được đề cập đến và nói: "Tôi nghĩ đó là thứ tôi có thể thử nghiệm. Chúng sẽ trở nên đẹp đẽ và phong phú hơn khi lên phim."[154] Nghiên cứu mới cũng cho thấy khủng long trong đời thật sở hữu nhiều màu sắc hơn so với các suy nghĩ trước đây. [2]

Bộ phim có nhiều loài khủng long hơn bất kỳ bộ phim nào trước đó trong sê-ri.[54] Bayona muốn bao gồm một số loài khủng long mới chưa từng thấy trong các bộ phim trước đó,[154] bao gồm Allosaurus, Baryonyx, Carnotaurus, Sinoceratops, Stygimoloch và con Indoraptor hư cấu.[158] Baryonyx và Carnotaurus là những sinh vật được tạo ra thông qua CGI.[156] Dilophosaurus xuất hiện trong phần trước của bộ phim, nhưng bị cắt khỏi bộ phim.[152] Bộ phim có nhiều khủng long hoạt hình hơn bất kỳ phần nào trước đây,[159][160] và hoạt hình được sử dụng là công nghệ tiên tiến hơn so với các bộ phim trước đó [159] Năm con khủng long búp bê đã được tạo ra cho bộ phim, trong khi bộ phim trước chỉ có một.[2] Nhiều hoạt họa điện tử đã được sử dụng vì bộ phim có sự tương tác gần gũi hơn giữa con người và khủng long so với phần trước của nó, bao gồm cả cảnh Howard cưỡi trên lưng con T. rex.[2][161] Bayona nói rằng hoạt hình điện tử "rất hữu ích trên trường quay, đặc biệt là đối với các diễn viên để họ có phản ứng chân thực hơn. Có thêm sự phấn khích nếu họ có thể diễn trước một thứ có thật."[154] Scanlan cảm thấy búp bê tuy vậy không hữu dụng cho mọi cảnh: "Theo một số cách, nó sẽ có tác động đến lịch trình quay phim của bạn, bạn phải dành thời gian để quay phim với búp bê. Công bằng mà nói, chúng tôi tự hỏi liệu nó có giá trị về mặt kinh tế và nghệ thuật hơn khi làm theo cách đó. Một khi chúng tôi đã xem xét từng trường hợp cụ thể, với giám đốc và giám sát viên VFX, chúng tôi quyết định liệu- là vì môi trường hay hoàn cảnh- đây là cách đúng đắn để quay thực tế."[2]

Scanlan đã dành hơn 8 tháng tại Pinewood Studios để làm việc với các sinh vật trước và trong lúc quay phim, với một đội ngũ khoảng 35 người.[162] đội Scanlan đã tạo ra mô hình cử động được với đầy đủ chức năng của T. rex, Indoraptor và Blue, trong khi ILM làm việc với các phiên bản CGI trên máy tính.[154][156]

 T. rex là một trong những sinh vật máy móc đầu tiên cần thiết cho việc quay phim, dưới hình thức của một cái đầu đầy lớn và vai. ILM đã gửi cho Scanlan một mô hình của T. rex từ lúc nó xuất hiện trong Jurassic World. Scanlan sử dụng nó để tạo ra một bản in 3D đầy đủ của đầu và vai. [2] T. rex animatronic có kích thước như thật, có khả năng thở và di chuyển đầu, được điều khiển bằng các cần điều khiển dấu bên dưới.[159] Nó được sử dụng cho một cảnh duy nhất là khi Owen và Claire cố gắng lấy máu từ con T. rex. Cảnh này ban đầu dùng mô hình này, trong khi cuối cảnh chỉ sử dụng CGI. Phần giữa của cảnh sử dụng kết hợp cả hai phương pháp.[156] Trong câu chuyện của bộ phim, con T. rex này là con vật đã xuất hiện xuyên suốt sê-ri.[163] Trevorrow nói: "Chúng tôi đã dõi theo nhân vật này ngay từ đầu, nó là con T.rex của Công viên kỷ Jura và Thế giới kỷ Jura. Nó là biểu tượng của- không chỉ vì nó là một con T. rex, mà bởi vì nó chính là con T. rex ấy."[2]
 Mô hình của Blue được tạo ra để nằm lên bàn mổ, miêu tả con vật trong tình trạng bị thương nặng trong khi nhân vật Zia phẫu thuật cho con vật. Gồm 1 tá người múa rối, ẩn dưới bàn mổ, kiểm soát cử động của con vật trong lúc quay phim.[2] Cảnh này được quay hai lần, có và không có mô hình của Blue, và hai phiên bản sau đó được kết hợp cho một hiệu ứng liền mạch.[76] Khi tạo Blue thông qua CGI, các nhà làm phim hoạt hình đã đề cập đến sự xuất hiện của con vật trong bộ phim trước đó.[156] Theo Vickery, các chuyển động của Blue được thiết kế giống với một con chó: "Bạn nhìn vào cách Blue ngẩng đầu lên và nhìn lên bạn. Nó giống hệt như một con chó. Bạn đang cố gắng kết nối con khủng long với những điều bạn hiểu như một con người. "[155]
 Con Indoraptor chủ yếu được tạo ra thông qua CGI, trong khi đầu, cổ, vai, chân và cánh tay thực tế được làm thật để quay cận cảnh.[157] Đối với một số cảnh, Indoraptor bơm hơi được vận hành bởi hai người múa rối trên phim trường, sau đó được thay thế bằng phiên bản CGI của sinh vật.[143] Indoraptor được thiết kế để có cánh tay dài giống người.[76] Sinh vật này được mô tả là một con vật đi bằng bốn chân và hai chân,[156] với chiều cao xấp xỉ 10 ft (3.0 m) khi đứng bằng hai chân.[2] Bayona đã chọn màu đen cho Indoraptor vì anh ta muốn sinh vật này có dạng bóng đen, nói rằng "thật kinh hoàng khi bạn nhìn thấy một con Indoraptor trong bóng tối vì bạn chỉ có thể nhìn thấy mắt và răng của nó." [76]

Phần tiếp theo

Phần tiếp nối là Thế giới khủng long: Lãnh địa, công chiếu vào 10 tháng 6 năm 2022.

Xem thêm
 Thế giới khủng long

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official Dinosaur Protection Group website

Phim năm 2018
Phim Mỹ
Phim tiếng Anh
Phim hành động Mỹ
Phim phiêu lưu Mỹ
Phim giả tưởng Mỹ
Phim giật gân Mỹ
Phim thảm hoạ của Mỹ
Phim khoa học viễn tưởng Mỹ
Phim tiếp nối
Phim tiếp nối Mỹ
Phim 3D Mỹ
Phim phiêu lưu khoa học viễn tưởng
Phim khủng long
Phim Công viên kỷ Jura
Phim của Amblin Entertainment
Phim của Legendary Pictures
Phim của Universal Pictures
Phim IMAX
Phim có doanh thu trên một tỷ đô-la Mỹ
Công nghệ ghi hình chuyển động trong điện ảnh
Phim sử dụng công nghệ CGI
Nhạc nền phim của Michael Giacchino
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim dựa theo tác phẩm của Michael Crichton
Phim lấy bối cảnh ở Washington, D.C.
Phim lấy bối cảnh ở California
Phim lấy bối cảnh ở công viên giải trí
Phim lấy bối cảnh trên các đảo
Phim quay tại Anh
Phim quay tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim quay tại châu Âu
Phim quay tại Hawaii
Phim hành động thập niên 2010
Phim phiêu lưu thập niên 2010
Phim kỳ ảo thập niên 2010
Phim khoa học viễn tưởng thập niên 2010
Phim tiếp nối thập niên 2010
Phim 3D thập niên 2010
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 2010
Phim lấy bối cảnh năm 2018


title: Antharmostes sufflata

text:
Antharmostes sufflata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Antharmostes


title: Chú Santos

text:
Francisleide dos Santos Barbosa (sinh ngày 27 tháng 2 năm 1990), được gọi là Chú Santos hay Chú, là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Brasil chơi trong vai trò một tiền đạo cho đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Brasil và đội bóng São José Esporte Clube.

Sự nghiệp bóng đá
Francisleide dos Santos Barbosa sinh ra ở Rio de Janeiro, Brasil, vào ngày 27 tháng 2 năm 1990. Cô được biết đến nhiều hơn với tên Chú Santos, hay đơn giản là Chú. Khi cô được bảy tuổi, Santos nói với ông nội rằng cô rất thích chơi bóng đá; để đáp lại, ông đưa cô đến một trường đào tạo. Ban đầu cô ấy nói rằng môn thể thao này chỉ dành cho nam, nhưng Santos tiếp tục theo đuổi sự nghiệp của cô. Cô là một thành viên của đội bóng São José Esporte Clube giành chức vô địch Câu lạc bộ Nữ Quốc tế, đánh bại Arsenal của Anh trong trận chung kết. Đây là lần đầu tiên một đội Brasil thắng giải.

Trong năm 2015, cô được sắp xếp trở thành một thành viên của đội hình ban đầu của đội bóng nữ hợp nhất giữa câu lạc bộ thể thao Corinthians Paulista và Grêmio Osasco Audax Esporte Clube, được gọi là Corinthians / Audax. Khi đội ra mắt tại Copa do Brasil de Futebol Feminino, Santos ghi được 5 bàn trong trận thắng 9-0 trước Pinheirense Esporte Clube. Santos ghi thêm hai bàn thắng trong hai trận đấu tiếp theo trong giải đấu, Đội tiếp tục giành chiến thắng trong giải đấu, tổng cộng Santos ghi 12 bàn trong một giải đấu, khiến cô trở thành cầu thủ ghi bàn hàng đầu. Kỷ lục về số bàn thắng ghi được trong giải đấu, được giữ bởi Marta, với 18.

Sau đó, cô ký hợp đồng với câu lạc bộ Đan Mạch Fortuna Hjørring, người quản lý Brian Sørensen, mô tả cô là "một người chơi hoàn hoản". Trong thời gian ở Đan Mạch, cô chỉ chơi trong hai trận đấu; cả hai đều là trận tứ kết của Giải Bóng đá Nữ Vô địch Câu lạc bộ châu Âu với Manchester City W.F.C. của Anh. Santos sau đó rời khỏ Sao Jose.

Tham khảo

Sinh năm 1990
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nữ Brasil
Người Rio de Janeiro
Tiền đạo bóng đá nữ


title: Alexander Zverev

text:
Alexander "Sascha" Zverev (; , ; sinh ngày 20 tháng 4 năm 1997) là vận động viên quần vợt chuyên nghiệp người Đức. Anh hiện đang nằm trong top 30 ATP.
Anh là con của cựu tay vợt người Nga Aleksandr Mikhailovich Zverev và là em trai của tay vợt Mischa Zverev.

Anh được Hiệp hội quần vợt nhà nghề (ATP) xếp hạng cao nhất trong sự nghiệp là vị trí số 2 thế giới và liên tục nằm trong top 10 từ tháng 7 năm 2017 đến tháng 11 năm 2022. Những điểm nổi bật trong sự nghiệp của Zverev bao gồm các danh hiệu tại ATP Finals 2018 và 2021, và một huy chương vàng tại Thế vận hội Tokyo 2020. Anh ấy đã giành được 20 danh hiệu ATP Tour ở nội dung đơn và hai danh hiệu ở nội dung đôi, đồng thời lọt vào trận chung kết lớn nhất trong sự nghiệp tại Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 2020, về nhì trước Dominic Thiem.

Đầu đời
Zverev sinh năm 1997 ở Hamburg, Đức. Cả cha và mẹ của anh, Aleksandr và Irina đều là cựu tay vợt Nga; cha anh thi đấu chuyên nghiệp cho Liên Xô. Anh trai của Zverev, Mischa, cũng là một tay vợt chuyên nghiệp.

Sự nghiệp thời thiếu niên

Từ tháng 10 năm 2013 tới tháng 6 năm 2014, Zverev là tay vợt trẻ số 1 thế giới. Là một tay vợt trẻ, anh đã giành được kỷ lục thắng/thua là 96-35.

Zverev lọt vào trận chung kết của Pháp Mở rộng trẻ 2013, thua trước Christian Garín. Sau khi thua ở vòng ba của giải Wimbledon trẻ 2013, anh lọt vào trận bán kết của Mỹ Mở rộng trẻ 2013 và để thua nhà vô địch lúc đó, Borna Ćorić.

Zverev vô địch Úc Mở rộng trẻ 2014 với vị trí hạt giống số 1, đánh bại hạt giống số 2, Stefan Kozlov ở chung kết.

Sự nghiệp chuyên nghiệp

2017: Top năm bảng xếp hạng và 2 danh hiệu Masters
Zverev bắt đầu năm mới bằng việc gặt hái kết quả tốt nhất của mình tại Grand Slam vào thời điểm đó, rơi vào vòng 3 của Úc Mở rộng để thi đấu với á quân Rafael Nadal trong trận đấu 5 set.
Zverev đã đánh bại Robin Haase và Frances Tiafoe, trong những lượt đầu tiên và thứ hai tương ứng để đạt được người Tây Ban Nha. Zverev đại diện cho Đức ở vòng đấu đầu tiên của Davis Cup, thua Steve Darcis sau khi giành chiến thắng trước Arthur De Greef, chiến thắng đầu tiên của anh tại Davis Cup. Trong lần xuất hiện thứ hai của mình tại giải Open Sud de France, Zverev đã giành danh hiệu đầu tiên trong năm của mình đánh bại Richard Gasquet trong các sét trắng. Zverev và anh trai của ông cũng giành chức vô địch đôi tại Montpellier, đánh bại Fabrice Martin và Daniel Nestor.

Cuộc sống cá nhân

Nơi ở chính của Zverev là Monte Carlo. Anh cũng sống ở Hamburg và Florida. Sở thích của anh là chơi golf và bóng rổ. Anh nói rằng mình là một fan hâm mộ bóng rổ và là cổ động viên của Miami Heat. Roger Federer là thần tượng của anh.

Zverev nói tiếng Đức, tiếng Nga và tiếng Anh.

Bê bối thi đấu

Ngày 23 tháng 2 năm 2022, sau khi kết thúc giải ATP 500, Zverev đi về phía trọng tài và đập vợt ba lần lên ghế của ông. Những cú đập suýt trúng chân trọng tài, làm ông này hoảng sợ. Tay vợt Đức sau đó về ghế của anh trong tiếng la ó của khán giả, nhưng rồi lại đứng lên, quát về phía trọng tài: "Nhìn xem quả bóng rơi ở đâu, 8-6 ở loạt tie-break. Nhờ ông mà trận đấu kết thúc, nhờ quyết định của ông đấy. Ông là đồ ngu.

Bỏi vì hành vi phi thể thao này, Zverev bị loại khỏi nội dung đơn nam của Mexico Mở rộng 2022 - giải đấu có sự tham gia của Rafael Nadal. Đối thủ của anh - Peter Gojowczyk - được vào thẳng vòng trong.

Thống kê sự nghiệp

Chung kết Grand Slam

Singles: 1 (1 á quân)

Chung kết Olympic

Đơn: 1 (1 huy chương vàng)

Chung kết ATP Finals

Đơn: 2 (2 danh hiệu)

Chung kết Masters 1000

Đơn: 10 (5 danh hiệu, 5 á quân)

Chung kết ATP

Đơn: 31 (21 danh hiệu, 11 á quân)

Đôi: 7 (2 danh hiệu, 5 á quân)

Giải thưởng
 ITF Junior World Champion (2013)
 ATP Star of Tomorrow (2015)

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Instagram

Sinh năm 1997
Nhân vật còn sống
Nam vận động viên quần vợt Đức
Người Đức ở Monaco
Người Đức gốc Nga
Vô địch Úc Mở rộng trẻ
Vận động viên Hopman Cup
Vận động viên Hamburg


title: Lacinipolia ferrea

text:
Lacinipolia ferrea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lacinipolia


title: DVB-T2

text:
DVB-T2 (viết tắt của "Digital Video Broadcasting – Second Generation Terrestrial") là phần mở rộng của tiêu chuẩn truyền hình DVB-T do DVB phát minh cho việc truyền dẫn truyền hình số mặt đất. DVB được đánh giá tiêu chuẩn bởi ETSI.

Hệ thống này cho phép truyền dẫn nén âm thanh, video và các dữ liệu kĩ thuật số khác dưới dạng "ống lớp vật lý" (PLPs), sử dụng điều chế OFDM với kết nối mã hóa kênh và chèn. Tốc độ bit của hệ thống này cao hơn so với DVB-T, phù hợp để truyền dẫn tín hiệu HD trên truyền kênh truyền hình mặt đất.

Ngoài ra, với thế hệ phát sóng thứ 2 này, người dùng còn có thể sử dụng các bộ thu mini cho máy tính, laptop thông qua cổng USB, Card TV rời hoặc điện thoại di động có hỗ trợ tính năng USB OTG để kết nối bộ thu và xem các chương trình truyền hình giống như tiêu chuẩn DVB-H cho các thiết bị di động cầm tay.

Ưu điểm của truyền hình số kỹ thuật số mặt đất DVB-T2
Có rất nhiều ưu điểm khi sử dụng truyền hình kỹ thuật số mặt đất dạng DVB-T2, bao gồm:

 Chất lượng hình ảnh và âm thanh tốt hơn: So với truyền hình analog, truyền hình số cung cấp chất lượng hình ảnh và âm thanh tốt hơn, với màu sắc trung thực và âm thanh rõ ràng.
 Tốc độ truyền dữ liệu cao: DVB-T2 có thể truyền dữ liệu tốt hơn so với phiên bản trước, điều này có nghĩa là bạn sẽ nhận được nhiều kênh hơn và tốt hơn.
 Tiết kiệm tần số: DVB-T2 có thể sử dụng tần số tối ưu hơn, giúp tiết kiệm tài nguyên và tạo ra thời gian trống cho các dịch vụ khác.
 Tính năng đa dạng: DVB-T2 cung cấp rất nhiều tính năng mới và tốt hơn so với truyền hình analog, chẳng hạn như tính năng truyền hình hai chiều, tính năng tải xuống và lưu trữ phim,....
 Sử dụng trên rộng rãi: DVB-T2 đang được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới, giúp cho việc sử dụng truyền hình số trở nên dễ dàng và tiện lợi hơn.

Tham khảo
 DVB document A122, Frame structure channel coding and modulation for a second generation digital terrestrial television broadcasting system (DVB-T2),
 DVB document A133 Implementation guidelines for a second generation digital terrestrial television broadcasting system (DVB-T2) and
 DVB document A136 Modulator Interface (T2-MI) for a second generation digital terrestrial television broadcasting system (DVB-T2) are available at the dvb.org website.
 DVB-T2 Fact Sheet, March 2010
 Freeview UK

Xem thêm
Truyền hình tại Việt Nam
 DVB-C
 DVB-S
 IPTV

Chú thích

Liên kết ngoài

 Website of the DVB Project

DVB


title: Chặng đua MotoGP San Marino

text:
Chặng đua MotoGP San Marino và Rimini Riviera (tên chính thức là Gran Premio di San Marino e della Riviera di Rimini) là một chặng đua thuộc giải đua xe MotoGP được tổ chức ở trường đua Misano World Circuit-Marco Simoncelli. Chặng đua này bao gồm bốn thể thức là MotoGP, Moto2, Moto3 và MotoE.

Lịch sử
Chặng đua được tổ chức lần đầu vào năm 1981 với tên gọi là Chặng đua MotoGP San Marino. Cho đến năm 1987, chặng đua được tổ chức luân phiên ở các trường đua Imola, Mugello và Misano.

Đầu thập kỷ 1990, chặng đua được tổ chức 2 lần vào các năm 1991 và 1993, đều ở trường đua Mugello.

Từ năm 2007 đến nay, chặng đua trở lại lịch thi đấu MotoGP hàng năm, được đổi tên thành chặng đua MotoGP San Marino và Rimini Riviera, và luôn được tổ chức ở trường đua Misano.

Năm 2010: Tay đua người Nhật Bản Shoya Tomizawa tử nạn ở cuộc đua thể thức Moto2.

Tính đến hết năm 2020, tay đua có nhiều lần chiến thắng nhất là Marc Marquez với tổng cộng 6 chiến thắng, lần gần đây nhất là hồi năm 2019.

Năm 2020: Tay đua chiến thắng thể thức MotoGP là Franco Morbidelli, đây là chiến thắng thể thức MotoGP đầu tiên của Morbidelli.

Kết quả theo năm

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Thông tin chặng đua trên trang chủ MotoGP
San Marino
Khởi đầu năm 1981 ở Ý


title: Campylia temerarium

text:
Campylia temerarium là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Campylia


title: Mesochorus minutulus

text:
Mesochorus minutulus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesochorus


title: Nguyễn Chấn (định hướng)

text:
Nguyễn Chấn có thể là:
 Nguyễn Chấn, Bộ trưởng trong chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và sau là Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
 Nguyễn Chấn, Bí thư Xứ ủy Ai Lao.
 Nguyễn Chấn, Bí thư Tỉnh ủy Phú Yên thời Pháp thuộc.
 Nguyễn Chấn, Thượng tướng Quân đội nhân dân Việt Nam.
 Nguyễn Chấn, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa.


title: ANKRD13C

text:
Protein chứa domain đoạn lặp ankyrin 13C (tiếng Anh: Ankyrin repeat domain-containing protein 13C) là protein ở người được mã hóa bởi gen ANKRD13C.

Tương tác protein
ANKRD13C được dự đoán là có khả năng tương tác với protein xuyên màng 255A (Transmembrane protein 255A, TMEM255A).

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

Protein người
Gen theo nhiễm sắc thể ở người


title: Dyspteris deminutaria

text:
Dyspteris deminutaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Dyspteris


title: Austrophorocera lucagus

text:
Austrophorocera lucagus là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Austrophorocera


title: Cam đỏ

text:
Cam đỏ, hay cam máu, là một giống cam có ruột màu đỏ thẫm như màu máu. Cam đỏ được cho là một loại quả lai giữa bưởi và quýt. Đôi khi, màu đỏ máu cũng xuất hiện bên ngoài lớp vỏ.

Màu đỏ của các múi là do sự hiện diện của anthocyanin - một hợp chất thuộc nhóm flavonoid và có màu đỏ tía hoặc xanh dương, tùy thuộc vào độ pH của nó. Anthocyanin tồn tại trong hầu hết các loại hoa quả, nhưng không phổ biến trong các loại trái cây thuộc chi Cam chanh. Anthocyanin chỉ được sản sinh khi nhiệt độ thấp vào ban đêm. Chrysanthemin là hợp chất chủ yếu được tìm thấy trong cam đỏ.

Các giống
Ba loại cam đỏ phổ biến nhất là "Tarocco" (có nguồn gốc từ Ý), "Sanguinello" (có nguồn gốc từ Tây Ban Nha), và "Moro" (có nguồn gốc từ đảo Sicilia, Ý) Một số loại ít phổ biến hơn: "Maltese", "Washington Sanguine", "Ruby Blood", "Burris Blood Valencia", "Delfino", "Vaccaro"...

Moro
Đây là giống cam đỏ phổ biến nhất tại Hoa Kỳ. Vỏ hơi dày, có những mảng màu hồng nhạt hoặc đỏ thẫm khi chín. Thịt có màu đỏ tía, có rất ít hoặc không có hạt, rất ngọt, có lẫn mùi vị của mâm xôi. Quả có mùi thơm đặc trưng khi chín, nhưng sẽ mất đi nếu được bảo quản quá lâu.

Giống cam Moro được cho là xuất xứ từ khu vực trồng cam quýt Lentini (thuộc tỉnh Siracusa của đảo Sicily), khoảng đầu thế kỷ 19.

Tarocco
Đây là giống cam ngọt nhất trong ba loại phổ biến kể trên. Cam Tarocco phổ biến nhất ở Ý, và được cho là một biến thể của giống cam Sanguinello. Thịt của cam Tarocco lại không đậm "màu máu" như của Moro và Sanguinello; vỏ của nó cũng không có những khoảng màu đỏ, hoặc chỉ phớt hồng.

Sanguinello
Giống cam Sanguinello được phát hiện ở Tây Ban Nha vào năm 1929, có nhiều nét tương đồng với cam Moro. Vỏ của chúng có màu đỏ, ít hạt, múi mềm và ngọt. Không nên nhầm lẫn với Sanguinelli, một giống cam đỏ khác cũng của Tây Ban Nha, và hai loài này không có mối quan hệ gì cả.

Sử dụng
Anthocyanin là một chất chống oxy hóa, vì vậy cam đỏ chứa nhiều chất chống oxy hóa hơn các loại cam khác.

Cam đỏ được sử dụng để làm mứt cam và tạo thêm hương vị cho những loại bánh nướng. Một món salad nổi tiếng ở Sicilia, với nguyên liệu là cam đỏ cắt lát trộn với dầu ô liu. Chúng cũng được dùng để làm kem gelato và sorbet nổi tiếng của Ý, kể cả làm nước ngọt.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

 Blood Oranges Information
 Ortogel Sicilian Blood Orange
 Gourmet Sleuth
 Red Orange of Sicily PGI official site
 Blood Oranges: Health Benefits from Anthocyanins and Vitamin C

Chi Cam chanh
Giống cam
Giống cây trồng


title: Messatoporus townesi

text:
Messatoporus townesi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Messatoporus


title: Onthophagus gravoti

text:
Onthophagus gravoti là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

G


title: Evanina wiltshirei

text:
Evanina wiltshirei là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Evanina


title: Ramphia basicincta

text:
Ramphia basicincta là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ramphia


title: Stirojoppa thoracica

text:
Stirojoppa thoracica là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Stirojoppa


title: Sự tan rã của Nam Tư

text:
Sự tan rã của Nam Tư xảy ra do kết quả của một loạt các biến động chính trị và xung đột trong thời gian đầu thập niên 1990. Sau một thời gian khủng hoảng chính trị trong thập niên 1980, các nước cộng hòa Cộng hòa Liên bang Xã hội chủ nghĩa Nam Tư tách ra, nhưng những vấn đề chưa được giải quyết gây ra các cuộc chiến liên sắc tộc ác liệt ở Nam Tư. Những cuộc chiến tranh này chủ yếu ảnh hưởng nhiều tới Bosnia và Croatia.

Sau chiến thắng của phe cộng sản trong chiến tranh thế giới II, Nam Tư được thiết lập thành một liên minh gồm sáu nước cộng hòa, với đường biên giới được vẽ dọc theo đường dân tộc và lịch sử: Slovenia, Croatia, Bosna và Hercegovina, Serbia, Montenegro và Macedonia. Ngoài ra, hai tỉnh tự trị cũng đã được thành lập bên trong Serbia: Vojvodina và Kosovo. Mỗi nước cộng hòa đã có chi nhánh riêng của mình ở đảng Liên đoàn Cộng sản Nam Tư cũng như ở tầng lớp cầm quyền, và bất kỳ căng thẳng đã được giải quyết ở cấp Liên bang. Mô hình tổ chức nhà nước Nam Tư, như một "trung đạo" giữa kinh tế kế hoạch và tự do, đã đạt được một thành công tương đối, và đất nước đã trải qua một thời kỳ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ và ổn định tương đối về chính trị cho đến thập niên 1980, dưới sự cai trị cứng rắn của tổng thống suốt đời Josip Broz Tito. Sau khi ông qua đời vào năm 1980, hệ thống suy yếu của chính phủ liên bang còn lại không thể đối phó với những thách thức kinh tế và chính trị gia tăng.

Vào những năm 1980, người Albani ở Kosovo bắt đầu yêu cầu tỉnh tự trị của họ được cấp tư cách của một nước cộng hòa cấu thành, bắt đầu từ các cuộc biểu tình năm 1981. Căng thẳng sắc tộc giữa người Albani và Kosovo Serbs vẫn ở mức cao trong cả thập kỷ, dẫn đến sự tăng trưởng trên khắp Nam Tư của người Serb đối với sự tự trị cao của các tỉnh và hệ thống đồng thuận không hiệu quả ở cấp liên bang, được coi là một trở ngại cho lợi ích của người Serb. Năm 1987, Slobodan Milošević lên nắm quyền ở Serbia, và thông qua một loạt các động thái dân túy giành được quyền kiểm soát trên thực tế đối với Kosovo, Vojvodina và Montenegro, thu hút được sự ủng hộ cao của người Serb đối với các chính sách tập trung của ông. Milošević đã gặp phải sự phản đối của các nhà lãnh đạo đảng của các nước cộng hòa phía tây của Slovenia và Croatia, những người cũng ủng hộ dân chủ hóa đất nước lớn hơn theo các cuộc cách mạng năm 1989 ở Đông Âu. Liên đoàn những người cộng sản Nam Tư đã giải thể vào tháng 1 năm 1990 dọc theo các đường liên bang. Các tổ chức cộng sản Cộng hòa trở thành các đảng xã hội riêng biệt.

Trong năm 1990, những người xã hội chủ nghĩa (cựu cộng sản) đã mất quyền lực đối với các đảng ly khai dân tộc trong cuộc bầu cử đa đảng đầu tiên được tổ chức trên khắp đất nước, ngoại trừ ở Serbia và Montenegro, nơi Milošević và các đồng minh của ông giành chiến thắng. Hùng biện dân tộc trên tất cả các mặt trở nên ngày càng nóng. Trong khoảng thời gian từ tháng 6 năm 1991 đến tháng 4 năm 1992, bốn nước cộng hòa tuyên bố độc lập (chỉ có Serbia và Montenegro vẫn được liên minh), nhưng tình trạng của người Serb bên ngoài Serbia và Montenegro, và của người dân tộc Croatia bên ngoài Croatia, vẫn chưa được giải quyết. Sau một loạt các sự cố liên sắc tộc, Chiến tranh Nam Tư xảy ra sau đó, đầu tiên là ở Croatia và sau đó, nghiêm trọng nhất là ở đa sắc tộc Bosnia và Herzegovina. Các cuộc chiến đã để lại thiệt hại kinh tế và chính trị lâu dài trong khu vực, vẫn cảm nhận được hàng thập kỷ sau đó.

Bối cảnh
Nam Tư chiếm một phần đáng kể của bán đảo Balkan, bao gồm một dải đất trên bờ biển phía đông của Biển Adriatic, trải dài về phía nam từ Vịnh Trieste ở Trung Âu đến cửa Bojana cũng như Hồ Prespa và phía đông cho đến tận như Cổng sắt trên sông Danube và Midžor trên dãy núi Balkan, do đó bao gồm một phần lớn của Đông Nam Âu, một khu vực có lịch sử xung đột sắc tộc.

Các yếu tố quan trọng thúc đẩy sự bất hòa liên quan đến các yếu tố lịch sử và đương đại, bao gồm sự hình thành Vương quốc Nam Tư, sự tan vỡ đầu tiên và các cuộc chiến tranh chính trị và diệt chủng giữa các sắc tộc và chính trị trong Thế chiến II, ý tưởng về Đại Serbia, Đại Croatia, Đại Albania và những quan điểm trái ngược nhau về Pan-Slavism, và sự công nhận đơn phương của một nước Đức mới thống nhất của các nước cộng hòa ly khai.

Trước Thế chiến II, những căng thẳng lớn nảy sinh từ lần đầu tiên, chế độ đa sắc tộc của vương quốc Nam Tư và chế độ thống trị chính trị và nhân khẩu học của người Serb. Cơ bản cho những căng thẳng là các khái niệm khác nhau của nhà nước mới. Người Croatia và người Slovenia dự tính một mô hình liên bang nơi họ sẽ được hưởng quyền tự trị lớn hơn so với một vùng đất riêng biệt dưới Áo-Hung. Dưới thời Áo-Hung, cả người Slovenia và người Croatia đều được hưởng quyền tự chủ với tự do trong giáo dục, luật pháp, tôn giáo và 45% thuế. Người Serb có xu hướng xem các vùng lãnh thổ như một phần thưởng xứng đáng cho sự ủng hộ của họ đối với các đồng minh trong Thế chiến I và nhà nước mới như là một phần mở rộng của Vương quốc Serbia.

Căng thẳng giữa người Croatia và người Serb thường nổ ra xung đột mở, với cấu trúc an ninh do người Serb thống trị thực hiện áp bức trong cuộc bầu cử và vụ ám sát tại quốc hội của các nhà lãnh đạo chính trị Croatia, bao gồm Stjepan Radić, người chống lại chủ nghĩa tuyệt đối của quốc vương Serbia. Vụ ám sát và vi phạm nhân quyền là chủ đề quan tâm của Liên đoàn Nhân quyền và những tiếng nói phản đối từ các trí thức, bao gồm cả Albert Einstein. Chính trong môi trường áp bức này, nhóm nổi dậy cực đoan (sau này là chế độ độc tài phát xít), Ustaše đã được thành lập.

Trong Thế chiến II, sự căng thẳng bên trong đất nước này đã bị các lực lượng phe chiếm đóng khai thác bằng việc thành lập một quốc gia bù nhìn Croatia bao gồm nhiều Croatia và Bosnia và Herzegovina ngày nay. Các thế lực của phe Trục đã đưa người của Ustaše làm các lãnh đạo của Nhà nước Độc lập Croatia.

Người Ustaše giải quyết rằng thiểu số người Serbia là một đội quân thứ năm của chủ nghĩa bành trướng của người Serbia và theo đuổi chính sách đàn áp người Serb. Chính sách này đã ra lệnh rằng một phần ba dân tộc thiểu số Serbia sẽ bị giết, một phần ba bị trục xuất và một phần ba chuyển sang Công giáo và bị đồng hóa thành người Croatia. Ngược lại, người Chetnik theo đuổi chiến dịch đàn áp của chính họ đối với những người không phải người Serb ở các vùng của Bosnia và Herzegovina, Croatia và Sandžak theo kế hoạch của Moljević ("Về Nhà nước và Biên giới của nó") và các sắc lệnh của Draža Mihailović bao gồm "việc làm sạch mọi hiểu biết về và căng thẳng bên trong quốc gia".

Xem thêm
 Sự sụp đổ của Liên Xô và Đông Âu

Tham khảo

Lịch sử Nam Tư
Quốc gia tan rã
Sự sụp đổ của Liên Xô và Đông Âu


title: Lưu Sở Ngọc

text:
Lưu Sở Ngọc (chữ Hán: 劉楚玉; ? - 2 tháng 1, 466), còn được biết đến qua phong hiệu Sơn Âm công chúa (山陰公主), là một công chúa của triều đại Lưu Tống, con gái của Lưu Tống Hiếu Vũ Đế Lưu Tuấn và là chị ruột của Phế đế Lưu Tử Nghiệp.

Bà là một công chúa nổi tiếng xinh đẹp nhất trong các con gái của Hiếu Vũ Đế, trong lịch sử cùng đương thời nổi tiếng dâm loạn do được em trai Lưu Tử Nghiệp cung phụng bằng cách dâng hơn 30 sủng nam, hưởng thụ thú vui dục vọng. Bằng tác động lên Hoàng đế, từ đó Lưu Sở Ngọc cũng ảnh hưởng rất nhiều đến triều chính Lưu Tống lúc bấy giờ. Về sau, bà bị ép tự sát trong vụ chính biến cung đình phế truất Lưu Tử Nghiệp.

Tiểu sử
Lưu Sở Ngọc không rõ sinh vào năm nào, ước đoán bà được sinh ra khoảng niên hiệu Nguyên Gia thứ 23 (446), là đứa con đầu tiên của Tống Hiếu Vũ Đế cùng người vợ cả Văn Mục Hoàng hậu Vương Hiến Nguyên. Từ nhỏ Lưu thị có nhan sắc xinh đẹp lạ thường, rất được Vua cha sủng ái. Khoảng 19 tuổi, Lưu Sở Ngọc thụ phong tước hiệu Công chúa ở huyện Sơn Âm, hạ giá lấy Hà Tập (何戢), là con trai của Tư không Hà Yển (何偃).

Sau khi em trai cùng mẹ là Lưu Tử Nghiệp lên ngôi, Lưu Sở Ngọc vì là chị của Hoàng đế nên từ tước hiệu Công chúa ở huyện liền được cải phong thành Trưởng công chúa ở quận, với tước vị Hội Kê Trưởng công chúa (會稽長公主), đất để ăn lộc là Thang mộc ấp lên đến 2.000 hộ, Vệ sĩ 20 người. Bà ngày ngày ra vào cung, ăn chung với Lưu Tử Nghiệp, ngủ chung giường, thậm chí kiệu liễn vốn chỉ mình Hoàng đế dùng mà Lưu Sở Ngọc vẫn được đặt cách ngồi chung. Công chúa khi ấy nổi tiếng tư sắc yêu mị, dâm đãng vô sỉ, bà đã từng hướng Lưu Tử Nghiệp nói: 「“Thần thiếp cùng Bệ hạ tuy nói nam nữ có khác, nhưng cũng xuất từ cùng một cha. Nhưng mà Lục cung của Bệ hạ có cả thượng vạn người, Thần thiếp lại chỉ có một vị Phò mã, thật sự quá không công bằng”」. Thế là, Lưu Tử Nghiệp vốn rất sủng ái chị mình liền chuẩn bị 30 nam nhân ban cho bà. Bên cạnh đó, không ít tin đồn cho rằng chính Công chúa cùng em trai có quan hệ loạn luân do sự thân thiết bất thường của hai người.

Đương triều có Thượng thư bộ Lại tên Chử Uyên (褚淵) nổi tiếng là một mỹ nam tử. Lưu Sở Ngọc nhìn trúng dung mạo của chàng ta, liền cầu tình Lưu Tử Nghiệp hầu hạ bà 10 ngày. Lưu Tử Nghiệp không ngần ngại đáp ứng, hạ chỉ nói Chử Uyên đến Tây Thượng các (西上閣) ở 10 ngày, ban đêm Lưu Sở Ngọc liền lẻn đến để vui thú với mỹ nam tử. Khi công chúa tính câu dẫn, thì Chử Uyên lại né tránh, cứ đứng như vậy đến sáng mà không dao động. Công chúa buồn bực hỏi:「"Ngươi dung mạo anh tuấn như vậy, vì sao không có ham muốn như bọn nam nhân khác?"」. Chử Uyên khẳng khái trả lời:「"Thần tuy không có gì hơn người, nhưng cũng không vì thế muốn làm đầu têu làm loạn"」. Hết 10 ngày, Lưu Sở Ngọc đành miễn cưỡng thả Chử Uyên ra.

Kết cuộc
Cảnh Hòa nguyên niên (465), ngày 29 tháng 11, Lưu Tử Nghiệp mơ thấy cung nữ bị mình giết hại quay lại ám, nên cảm thấy sợ hãi. Do đó, Lưu Tử Nghiệp cùng chị Lưu Sở Ngọc đi đến Trúc Lâm đường (竹林堂) giải quỷ. Lưu Úc cử Thọ Tịch Chi làm ra vụ ám sát, lấy lý do Lưu Tử Nghiệp đại nghịch bất đạo. Lưu Úc lên ngôi, trở thành Tống Minh Đế.

Hôm sau, Lưu Úc mượn danh nghĩa của Thái hậu Lộ Huệ Nam, ra chiếu chỉ:

Công chúa Lưu Sở Ngọc dâm loạn phóng túng, lũng đoạn triều chính cuối cùng thì gặp kết cục bi thảm. Đương thời không rõ công chúa bao nhiêu tuổi, nhưng cứ theo Phò mã Hà Tập tuổi chưa quá 20, thì Lưu Sở Ngọc cũng xấp xỉ như vậy.

Thời Nam Tề, con gái thứ của Hà Tập là Hà Tịnh Anh trở thành Hoàng hậu của Tiêu Chiêu Nghiệp, mẹ đẻ Hà Tịnh Anh là Tống thị được truy tặng làm Quảng Xương Hương quân (廣昌鄉君), còn đích mẫu Lưu Sở Ngọc được tặng làm [Cao Xương Huyền Đô Hương quân; 高昌縣都鄉君].

Phim ảnh

Xem thêm
 Lưu Tử Nghiệp
 Công chúa
 Trưởng công chúa
 Hoàng nữ

Tham khảo

 Nam sử, quyển 28 - Chử Ngạn Hồi truyện
 Nam sử, quyển 2 - Tống Tiền Phế Đế kỉ
 Tống thư, quyển 40 - Liệt truyện đệ tứ thập

Mất năm 466
Công chúa Lưu Tống
Mỹ nhân Trung Hoa
Sinh năm 446


title: Cidaphus paniscoides

text:
Cidaphus paniscoides là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cidaphus


title: Yoshikawa Koji

text:
Koji Yoshikawa (sinh ngày 4 tháng 7 năm 1973) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Koji Yoshikawa đã từng chơi cho Sanfrecce Hiroshima.

Tham khảo

Sinh năm 1973
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản