title: Quan sát trực tiếp sóng hấp dẫn lần đầu tiên

text:
Sự kiện lần đầu tiên đo được trực tiếp sóng hấp dẫn đã diễn ra vào ngày 14 tháng 9 năm 2015 và được nhóm hợp tác LIGO và Virgo thông báo vào ngày 11 tháng 2 năm 2016. Trước đó các nhà vật lý mới chỉ biết sự tồn tại của sóng hấp dẫn một cách gián tiếp thông qua ảnh hưởng của chúng lên thời gian đến của xung vô tuyến từ sao xung trong các hệ sao đôi. Hình dạng sóng thu được từ hai trạm thăm dò của LIGO khớp với dự đoán của thuyết tương đối rộng về sóng hấp dẫn phát ra từ cặp lỗ đen có khối lượng lần lượt vào khoảng 36 và 29 lần khối lượng Mặt Trời chuyển động xoáy tròn quanh nhau, tiến tới sáp nhập rồi dao động tắt dần ("ringdown") tạo thành một lỗ đen quay. Tín hiệu được đặt ký hiệu là GW150914 (viết tắt của Gravitational Wave và ngày phát hiện sự kiện). Đây cũng là lần đầu tiên đo được quá trình sáp nhập của hệ hai lỗ đen, chứng minh sự tồn tại của các hệ đôi lỗ đen khối lượng sao, và những sự kiện hợp nhất như thế có xảy ra trong độ tuổi của vũ trụ hiện tại.

Giới truyền thông trên toàn cầu đã đưa tin về sự kiện này và có nhiều lý do để coi nó như là một thành tựu lớn. Nỗ lực nhằm chứng minh trực tiếp sự tồn tại của các sóng hấp dẫn đã trải qua trên 50 năm, khi mà cường độ của chúng đến Trái Đất là quá nhỏ khiến ngay cả Albert Einstein cũng phải hoài nghi về khả năng phát hiện ra sóng hấp dẫn. Các sóng thoát ra từ biến cố sáp nhập dữ dội GW150914 đến Trái Đất như là những gợn sóng lăn tăn của độ cong trong cấu trúc không thời gian làm thay đổi kéo giãn hay co ngắn ở các cánh tay dài 4 km của LIGO bằng khoảng 1/1000 đường kính của proton, tương đương tỷ lệ với sự thay đổi khoảng cách đến ngôi sao gần hệ Mặt Trời nhất bằng bề rộng của tóc người. Năng lượng giải phóng ra trong thời gian ngắn của sự kiện là cực lớn, tương đương bằng 3 lần khối lượng Mặt Trời x c2 (5,4 J) phát ra trong thời gian ít hơn nửa giây dưới dạng sóng hấp dẫn, đạt tốc độ bức xạ cực đại bằng khoảng 3,6 watt – lớn hơn hàng chục lần năng lượng ánh sáng phát ra từ tất cả các sao trong vũ trụ quan sát được kết hợp lại.

Phép đo này đã xác nhận một trong những dự đoán cuối cùng còn chưa được kiểm nghiệm của thuyết tương đối tổng quát và công nhận dự đoán của lý thuyết về sự biến đổi của độ cong không thời gian trong các sự kiện vũ trụ quy mô lớn (gọi là các kiểm tra trong trường hấp dẫn mạnh - strong field tests) và động lực phi tuyến tính. Nó cũng mở ra một ngành mới đó là thiên văn học sóng hấp dẫn, cho phép thu thập được dữ liệu từ các biến cố thiên văn vật lý mà trước đó không thể phát hiện được, và có khả năng đưa các nhà vũ trụ học tới những thời điểm sơ khai nhất trong lịch sử của Vũ trụ. LIGO cũng đã đo được tín hiệu thứ hai vào ngày 26 tháng 12 năm 2015 và kết quả này công bố vào 15 tháng 6 năm 2016. Tín hiệu thứ ba, GW170104 được công bố vào ngày 1 tháng 6 năm 2017.

Sóng hấp dẫn

Albert Einstein đã tiên đoán sự tồn tại của sóng hấp dẫn vào năm 1916, sau vài tháng khi ông viết ra dạng đúng của phương trình trường cho thuyết tương đối tổng quát. Lý thuyết giải thích hấp dẫn là hệ quả của sự uốn cong không thời gian gây bởi khối lượng-năng lượng. Từ đó, Einstein đã tiên đoán các sự kiện trong Vũ trụ có thể tạo ra "những gợn lăn tăn" của không thời gian – những độ cong của chính không thời gian – mà lan truyền ra bên ngoài, tuy vậy hiệu ứng của nó tại Trái Đất là rất nhỏ khiến cho mục tiêu đo được trực tiếp nó dường như là không thể đối với công nghệ ở thời đó. Các nhà vật lý dự đoán rằng các vật chuyển động trên quỹ đạo quay quanh nhau sẽ mất năng lượng do sóng hấp dẫn (một hệ quả của định luật bảo toàn năng lượng), mặc dù khi tới Trái Đất hiệu ứng của sóng hấp dẫn truyền qua là rất nhỏ trong mọi trường hợp xảy ra sự kiện dữ dội trong Vũ trụ.

Sóng hấp dẫn hầu như không tương tác hoặc tương tác rất yếu với vật chất. Không giống như sóng điện từ có tương tác với vật chất, sóng hấp dẫn hoàn toàn truyền tự do qua vật chất. Mức tự do này còn lớn hơn sự tương tác rất ít của neutrino với vật chất. Rất khó có thể thu năng lượng từ sóng hấp dẫn, ngay cả khi nó mang năng lượng lớn, nó chỉ mặc nhiên truyền qua mọi thứ chắn trên đường đi của nó. Sóng hấp dẫn làm kéo và co dãn không gian chúng đi qua. Chúng là các gợn lăn tăn của tấm màn không gian và thời gian. Mọi vật chất nhúng trong không thời gian sẽ bị kéo dãn theo một phương và đồng thời co lại theo phương khác cùng với không thời gian khi có sóng hấp dẫn truyền qua.

Một trong số các trường hợp mà sóng hấp dẫn trở lên mạnh nhất đó là trong giai đoạn cuối cùng của sự kiện kết hợp hai thiên thể đặc như sao neutron hoặc lỗ đen. Trong quãng thời gian dài hàng triệu năm, các cặp sao neutron, và cặp lỗ đen mất dần năng lượng, chủ yếu thông qua sóng hấp dẫn. Sóng này cũng "đẩy" lại các thiên thể (tương tự như phản lực) khiến cho quỹ đạo của chúng chuyển động xoáy ốc vào nhau. Đến thời điểm cuối cùng, hai vật thể sẽ đạt tới vận tốc cực lớn và chỉ trong thời gian vài phần giây hai thiên thể sáp nhập lại với một lượng đáng kể khối lượng của hệ được chuyển đổi thành năng lượng hấp dẫn và phát ra ngoài dưới dạng bức xạ hấp dẫn, mang tới cơ hội đo được trực tiếp sóng hấp dẫn. Tuy nhiên, bởi vì hiểu biết về số lượng các cặp sao trong vũ trụ còn hạn chế và quá trình đạt tới giai đoạn hợp nhất cuối cùng diễn ra rất chậm chạp, cho nên có một độ bất định về số khả năng các sự kiện như thế có thể xảy ra trong một phạm vi không gian trong một khoảng thời gian cho trước.

Quan sát

Các nhà vật lý có thể phát hiện sóng hấp dẫn một cách gián tiếp, bằng cách quan sát các hiệu ứng của sóng trên những vật thể ở xa, và suy ra sự tồn tại của chúng, hoặc đo một cách trực tiếp và quan sát hiệu ứng của chúng tác dụng lên các thiết bị trên Trái Đất như LIGO, hoặc trong tương lai trên các tàu không gian như eLISA.

Quan sát gián tiếp
Manh mối về hiệu ứng của sóng hấp dẫn lần đầu tiên được phát hiện vào năm 1974 từ hệ quả của chu kỳ quỹ đạo hệ hai sao neutron PSR B1913+16, trong đó một sao là pulsar phát ra các xung vô tuyến quét qua Trái Đất ở những khoảng đều đặn và chính xác khi nó quay quanh trục. Hai nhà thiên văn Russell Hulse và Joseph Taylor, những người phát hiện ra hệ sao đôi này, cũng cho biết theo thời gian, quãng thời gian giữa những lần tín hiệu tới kính thiên văn vô tuyến dần ngắn lại. Điều này gợi ý rằng hai ngôi sao đang chuyển động xoắn ốc gần về nhau với chu kỳ quỹ đạo giảm dần. Năng lượng quỹ đạo của hệ bị mất đi bằng đúng với giá trị dự đoán của sóng hấp dẫn mang theo năng lượng phát ra từ hệ này. Nhờ phát hiện này, Hulse và Taylor đã được trao giải Nobel Vật lý năm 1993. Các quan sát sau đó về pulsar này cùng các hệ khác (như hệ chứa hai pulsar PSR J0737-3039) đều cho kết quả giống với tính toán từ thuyết tương đối rộng ở bậc chính xác cao.

Quan sát trực tiếp

Các nhà khoa học và kỹ sư chưa thể đo trực tiếp được sóng hấp dẫn trong một thời gian dài bởi vì hiệu ứng của nó quá nhỏ để có thể phát hiện và phân biệt từ những nguồn gây nhiễu khác trên Trái Đất. Kỹ thuật dùng giao thoa kế để đo đã được mô tả từ thập niên 1960, cùng với tiến bộ về những công nghệ khác được phát triển, giúp cho kỹ thuật này trở lên khả thi và đạt được mục tiêu.

Sự hoạt động cơ bản của giao thoa kế LIGO đó là dùng một chùm laser được tách làm hai và sau đó kết hợp lại sau khi hai chùm được gửi vào những hốc quang học khác nhau. Sự thay đổi độ dài quang trình hoặc thời gian truyền của hai chùm tia, nguyên nhân gây bởi sóng hấp dẫn, và bởi tính chất tốc độ sóng điện từ trong chân không là không đổi, do vậy khi các tia tới điểm kết hợp sẽ tạo thành tín hiệu "phách". Kỹ thuật này đặc biệt nhạy với sự thay đổi rất nhỏ trong khoảng cách hoặc thời gian giữa hai quang trình. Theo lý thuyết, một giao thoa kế với các cánh tay dài khoảng 4 km có khả năng phát hiện ra sự thay đổi của không gian và thời gian – một tỷ lệ rất nhỏ so với đường kính của proton – khi sóng hấp dẫn với cường độ đủ lớn đi qua Trái Đất. Hiệu ứng này không thể cảm nhận được bởi bất kỳ người nào và bất kỳ các thiết bị khác (ngoại trừ các trạm đo lường sóng hấp dẫn với độ nhạy tương tự, như Virgo, GEO 600 và các trạm đang xây dựng KAGRA INDIGO). Về mặt thực nghiệm, cần ít nhất hai giao thoa kế, bởi vì sóng hấp dẫn sẽ được chúng phát hiện với một khoảng trễ thời gian trong khi những nhiễu loạn vật lý khác có thể chỉ ảnh hưởng ở một thiết bị hoặc tín hiệu thu được từ hai thiết bị cho kết quả khác nhau gây bởi những nhiễu loạn này. Dự án LIGO đã được phê duyệt và cung cấp tài chính bởi NSF từ năm 1992. Sau giai đoạn ban đầu, các thiết bị đã được nâng cấp từ 2010 đến 2015 (thành Advanced LIGO), làm tăng độ nhạy của chúng lên 10 lần.

LIGO bao gồm hai đài quan trắc sóng hấp dẫn, nằm cách nhau khoảng 3002 km: Trạm LIGO Livingston () ở Livingston, Louisiana, và trạm LIGO Hanford, nằm ở tổ hợp Hanford (Hanford Site) () gần Richland, Washington. Sự dịch chuyển nhỏ về độ dài của các cánh tay của chúng liên tục được theo dõi và so sánh với nhau và những hình mẫu tín hiệu mà dường như xuất hiện gần đồng thời ở cả hai trạm sẽ được phân tích tiếp để xác định xem liệu hai thiết bị đã thu được sóng hấp dẫn hay là do nhân tố độ nhiễu.

LIGO giai đoạn đầu (Initial LIGO) hoạt động từ 2002 đến 2010 và không ghi đo được bất cứ sự kiện có ý nghĩa thống kê nào mà có thể xác nhận đó là sóng hấp dẫn. Sau đó nó ngừng hoạt động trong 5 năm để tiến hành thay thế và nâng cấp thành phiên bản tiên tiến hơn "Advanced LIGO". Tháng 2 năm 2015, hai trạm bắt đầu giai đoạn chạy thử kỹ thuật, và hoạt động chế độ quan trắc khoa học chính thức từ ngày 18 tháng 9 năm 2015.

Trong giai đoạn phát triển và hoạt động ban đầu của LIGO, một vài tín hiệu nhân tạo giả ("blind injections") làm giống như hiệu ứng của sóng hấp dẫn đã được đẩy vào để kiểm tra thử khả năng của máy tính cũng như các nhà nghiên cứu có nhận ra được những tín hiệu như thế. Để đảm bảo sự hiệu quả của tín hiệu mù, chỉ bốn nhà khoa học của LIGO được biết lúc nào xuất hiện tín hiệu này, và thông tin chỉ được tiết lộ sau khi tín hiệu đã được các nhà nghiên cứu phân tích cẩn thận. Tuy thế không một tín hiệu nhân tạo giả nào được tạo ra vào tháng 9 năm 2015 khi GW150914 xuất hiện.

Sự kiện GW150914

Đo lường sự kiện

Ngày 14 tháng 9 năm 2015 lúc 9:50:45 UTC, LIGO đã lần đầu tiên thu được tín hiệu sóng hấp dẫn của sự kiện GW150914. Các đợt sóng lan truyền đến Trái Đất từ bán cầu nam, băng qua Trái Đất và xuất hiện tại bề mặt Trái Đất đầu tiên ở giao thoa kế nằm ở Livingston, Louisiana, và sau đó 7 mili giây, tại giao thoa kế nằm ở Hanford, Washington. Các thiết bị LIGO đang hoạt động trong "chế độ kỹ thuật", có nghĩa là chúng đang hoàn toàn hoạt động nhưng vẫn chưa chính thức bắt đầu giai đoạn "thu thập" (mà sẽ hoạt động kể từ ngày 18 tháng 9), do đó lúc đầu các thành viên trong Nhóm Hợp tác Khoa học LIGO đặt nghi vấn liệu có phải đây là tín hiệu thật hay là dữ liệu mô phỏng cho mục đích kiểm tra thử trước khi nó được các thành viên thông báo rằng đây không phải là tín hiệu nhân tạo giả.

Tín hiệu quét tần (hay di tần - chirp signal) kéo dài trong 0,2 giây, với tần số và biên độ tăng dần trong khoảng 8 chu kỳ từ 35 Hz đến 150 Hz. Mặc dù không phải là âm thanh, khoảng tần số của tín hiệu có giá trị nằm trong khoảng nghe được đối với tai người và được miêu tả nghe giống như tiếng chim hót. Các nhà thiên văn vật lý và những ai quan tâm tới sự kiện này trên toàn thế giới đều rất phấn khích và tự tạo ra tín hiệu âm thanh như thế trên các trang truyền thông xã hội vào thời điểm thông báo khám phá này. Sự tăng tần số bởi vì quỹ đạo của hai vật thể trở lên quay nhanh hơn một cách đáng kể so với trước đó, trong giai đoạn chuyển động xoáy ốc vào nhau trước khi hợp nhất.

Chương trình kích hoạt thông báo khả năng vừa phát hiện sóng hấp dẫn truyền qua đã thông báo cho các nhà nghiên cứu biết chỉ trong vòng ba phút sau khi thu được sự kiện, nhờ sử dụng thuật toán tìm kiếm nhanh ('trực tuyến') cung cấp dữ liệu phân tích sơ bộ từ dữ liệu đo được của các thiết bị. Sau báo động tự động vào lúc 09:54 UTC mà hai nhà nghiên cứu ở Viện Vật lý Hấp dẫn Max Planck (Viện Albert Einstein, AEI) nhận được đầu tiên, một loạt các thư nội bộ gửi tới xác nhận việc đã không có một kế hoạch hoặc bất ngờ tạo ra tín hiệu nhân tạo giả nào được thực hiện, và dữ liệu trông rất nét. Sau vài ngày, các thành viên trong nhóm hợp tác nhận ra khả năng đây là tín hiệu thật và bắt đầu nghiên cứu tìm hiểu các tham số từ nguồn phát.

Phân tích thống kê dữ liệu một cách chi tiết hơn, và trong vòng 16 ngày thu thập dữ liệu từ 12 tháng 9 đến 20 tháng 10 năm 2015, với tỉ số tín hiệu cực đại trên nhiễu bằng 24 và ước lượng tỷ lệ thông báo giả là nhỏ hơn 1 sự kiện trên 203.000 năm, tương đương với ý nghĩa trên 5,1σ hoặc mức tin cậy bằng 99,99994%, nhóm Hợp tác Khoa học LIGO đã xác nhận GW150914 là một sự kiện thật. Sóng cực đại được phát hiện ở Livingston sớm hơn 7 mili giây so với ở Hanford. Sóng hấp dẫn lan truyền với tốc độ ánh sáng, sự chênh lệch là khớp với quãng thời gian ánh sáng truyền trong khoảng cách giữa hai trạm. Chúng đã truyền trong Vũ trụ hơn một tỷ năm về trước.

Ở thời điểm xảy ra sự kiện, trạm quan trắc sóng hấp dẫn Virgo (gần Pisa, Italia) đang ngừng hoạt động để tiến hành nâng cấp; nếu nó được bật sớm thì sẽ đủ nhạy sau khi nâng cấp để thu được tín hiệu này, do vậy nâng cơ hội xác định được vị trí nguồn phát ra sóng hấp dẫn. Cơ sở GEO600 (gần Hannover, Đức) mặc dù đang hoạt động nhưng không đủ nhạy để bắt tín hiệu. Do đó không một trạm độc lập nào khác có thể xác nhận tín hiệu đo được bởi hai trạm của LIGO.

Nguồn gốc thiên văn vật lý

Sự kiện diễn ra ở khoảng cách độ sáng (luminosity distance) bằng  megaparsec (xác định từ biên độ sóng của tín hiệu), hay 1,3 ± 0,6 tỷ năm ánh sáng, tương ứng với dịch chuyển đỏ vũ trụ bằng  (90% khoảng tin cậy). Phân tích tín hiệu cùng với giá trị dịch chuyển đỏ rút ra được sự kiện này do quá trình sáp nhập của hai hố đen với khối lượng  lần và 29 ± 4 lần khối lượng Mặt Trời (trong hệ quy chiếu của nguồn phát), tạo thành một lỗ đen mới với khối lượng 62 ± 4 lần khối lượng Mặt Trời. Khối lượng–năng lượng bị thiếu bằng  M☉ được phát đi dưới dạng sóng hấp dẫn.

Trong 20 mili giây cuối của quá trình hợp nhất, công suất của sóng hấp dẫn đạt cực đại bằng 3,6 watt – bằng 50 lần lớn hơn công suất ánh sáng phát ra từ mọi ngôi sao trong Vũ trụ quan sát được.

Trong khoảng thời gian ngắn 0,2 giây mà thiết bị đo được, vận tốc tiếp tuyến tương đối (trên quỹ đạo) của các lỗ đen tăng từ 30% đến bằng khoảng 60% tốc độ ánh sáng. Tần số quỹ đạo 75 Hz (hố đen bay được 75 vòng quỹ đạo trong một giây, bằng một nửa tần số sóng hấp dẫn) có nghĩa là các vật thể đang quay quanh nhau ở bán kính chỉ khoảng 350 km trước khi chúng sáp nhập. Pha sóng thay đổi sự phân cực của tín hiệu cho phép tính ra tần số quỹ đạo của các vật thể, và kết hợp với biên độ và dạng sóng cho phép tính ra khối lượng của chúng cũng như vận tốc quỹ đạo và khoảng cách nhau trong giai đoạn cuối cùng trước khi sáp nhập. Các giá trị thu được chỉ ra rằng hai vật thể này phải là các hố đen, bởi vì những loại vật thể khác khó có thể có một khối lượng lớn nén vào một vùng đủ nhỏ để chúng có thể tiến đến rất gần nhau mà chưa chạm tới nhau, hoặc chúng khó có thể đạt tới vận tốc quỹ đạo lớn đáng kể so với tốc độ ánh sáng khi quay trên một quỹ đạo nhỏ như vậy nếu không phải là hố đen. Sao neutron có khối lượng lớn nhất mà từng phát hiện được là khoảng 2 M☉, với giới hạn trên theo tính toán lý thuyết để một sao neutron ổn định là vào khoảng 3 M☉, do vậy một cặp sao neutron sẽ không đủ khối lượng cho hệ đã hợp nhất (ngoại trừ có một khả năng khác, ví dụ sao boson), trong khi hệ lỗ đen-sao neutron sẽ va chạm sớm hơn, khiến cho tần số quỹ đạo lúc cuối cùng mà thiết bị thu được sẽ không quá lớn.

Sự suy giảm của dạng sóng sau khi biên độ đạt cực đại là tương thích với dao động tắt dần của một hố đen khi nó trở về trạng thái dừng và ổn định sau khi hợp nhất. Mặc dù chuyển động xoáy ốc của các hệ đôi compact được miêu tả khá tốt từ phương pháp tham số hậu-Newton, giai đoạn hợp nhất của các trường hấp dẫn mạnh chỉ có thể giải được hoàn toàn bằng những mô phỏng phức tạp trên siêu máy tính theo phương pháp số trong thuyết tương đối (numerical relativity) do bản chất phi tuyến của nghiệm phương trình trường Einstein.

Vật thể sau va chạm hợp nhất là một lỗ đen quay Kerr với tham số spin bằng , hay khoảng 2/3 giá trị lớn nhất mà một lỗ đen quay có thể đạt được.

Hai ngôi sao cổ mà tiến hóa thành hai lỗ đen ở thời điểm 2 tỷ năm sau Vụ Nổ Lớn có khối lượng ước tính lần lượt bằng 96 và 60 lần khối lượng Mặt Trời.

Vị trí trên bầu trời
Các thiết bị đo sóng hấp dẫn có miền theo dõi là toàn bộ bầu trời với ít khả năng phân giải vị trí của nguồn phất nếu chỉ có hai thiết bị. Một mạng lưới các thiết bị đo là cần thiết để định ra vị trí của nguồn trên bầu trời thông qua phép đạc tam giác. Chỉ với hai trạm của LIGO ở trong chế độ quan sát và đạt đủ độ nhạy, các nhà khoa học chỉ có thể tìm ra vị trí nguồn phát GW150914 nằm trong một miền giới hạn trên bầu trời. Điều này được thực hiện thông qua phân tích độ trễ thời gian  ms giữa hai trạm, cùng với biên độ và pha sóng thu được giống nhau ở cả hai trạm. Kết quả họ thu được một miền có diện tích 140 deg2 với xác suất tìm thấy vị trí là 50% hoặc miền 590 deg2 với xác suất tìm thấy 90% và nằm chủ yếu ở thiên cầu nam, theo hướng đến (nhưng nằm xa hơn nhiều) đám mây Magellan.

So sánh bằng hình ảnh tương tự, diện tích 590 deg2 của góc khối choán xác suất 90% xấp xỉ bằng diện tích biểu kiến của một số chòm sao như Lạp Hộ, Thiên Hậu, và Tiên Vương.

Quan sát đồng thời qua tia gamma
Thiết bị theo dõi chớp gamma (GBM) trên Kính thiên văn Không gian tia gamma Fermi đã đo được một chớp gamma yếu có năng lượng trên 50 keV ngay sau 0,4 giây khi Advanced LIGO phát hiện sự kiện và miền vị trí của chớp nằm giao với miền của nguồn phát GW150914. Mặc dù các nhà khoa học không chắc rằng hai sự kiện này có chung một nguồn gốc, hoặc chớp gamma là do một tác nhân nhiễu, đội Fermi tính toán rằng nguyên nhân nhiễu gây ra sự trùng hợp có xác suất chỉ khoảng 0.22%.

Tuy nhiên, các quan sát từ kính thiên văn không gian tia gamma INTEGRAL, thông qua thiết bị SPI-ACS, cho thấy lượng năng lượng trong bức xạ tia gamma và tia X cứng phát ra nhỏ hơn một phần triệu năng lượng phát ra dưới dạng sóng hấp dẫn, và họ kết luận rằng "giới hạn này loại trừ khả năng sự kiện sóng hấp dẫn là có liên quan tới chớp gamma, mà đã truyền thẳng tới các trạm quan sát."

Một nhóm nhà vật lý thiên văn đã phân tích một cách độc lập, và công bố kết quả vào tháng 6 năm 2016. Họ đã phát triển một phương pháp thống kê hiệu quả hơn để phân biệt tín hiệu bức xạ nền từ những sự kiện thực. Nhóm đi tới kết luận rằng dữ liệu từ kính thiên văn Fermi sau 0,4 giây từ sự kiện GW150914 không phải là của một chớp tia gamma, mà chỉ đơn giản là bức xạ nền, như được chỉ ra trong phân tích phức tạp này.

Quá trình sáp nhập hai hố đen mà phát ra sóng hấp dẫn được cho là sẽ không tạo ra chớp gamma, bởi vì có ít lượng khí bay quanh các cặp hố đen khối lượng sao. Abraham Loeb tính toán rằng nếu một ngôi sao khối lượng lớn có tốc độ tự quay rất nhanh quanh trục, lực ly tâm tạo ra trong quá trình suy sụp hấp dẫn sẽ đưa đến hình một thanh vật chất quay dạng như quả tạ mà chia tách thành hai khối vật chất đặc rồi sau đó hình thành lên cặp lỗ đen khối lượng sao, và tại lúc kết thúc suy sụp của ngôi sao nó sẽ phát ra chớp gamma. Loeb đề xuất sự trễ 0,4 giây là thời gian để chớp gamma vượt qua đường kính của ngôi sao, so với sóng hấp dẫn.

Những quan sát tiếp theo
Vùng trời chứa nguồn phát được tái dựng sau đó là mục tiêu quét dõi theo bởi các kính thiên văn qua các bước sóng vô tuyến, quang học, hồng ngoại gần, tia X, và tia gamma cũng như từ các trạm thăm dò neutrino.

Kính thiên văn ANTARES không thu được một neutrino nào trong quãng thời gian ±500 giây của GW150914. Trạm quan trắc neutrino IceCube thu được ba neutrino trong vòng ±500 giây của GW150914. Một sự kiện đến từ bầu trời phía nam và hai đến từ bầu trời phía bắc. Số lượng ba hạt là phù hợp với dự đoán về mức độ cơ bản có thể phát hiện ra neutrino. Không một hạt nào nằm trong vùng diện tích mà xác suất 90% sẽ tìm thấy nguồn sự kiện GW150914. Mặc dù không neutrino nào có liên quan tới sự kiện này được phát hiện, sự vắng mặt này đã cung cấp một giới hạn cho các neutrino liên quan tới sự kiện.

Quan sát từ Kính thiên văn chớp tia gamma Swift với mục tiêu là các thiên hà gần ở trong vùng khả nghi, hai ngày sau sự kiện, đã không thu được bất kỳ một nguồn tia X, quang học hay cực tím mới nào.

Thông cáo báo chí

Ngày 11 tháng 2 năm 2016 đã có một buổi họp thông cáo tại trung tâm hội nghị báo chí ở Washington, D.C. với sự có mặt của David Reitze, giám đốc điều hành của LIGO Caltech, cùng Gabriela González, Rainer Weiss và Kip Thorne, đến từ LIGO, và France A. Córdova, giám đốc Quỹ Khoa học Quốc gia (NSF).

Bài báo đăng phát hiện đã được xuất bản trong thời gian diễn ra buổi họp trên tạp chí Physical Review Letters và được truy cập tự do, với các bài báo tiếp theo được công bố sau đó  hoặc được đặt dưới dạng tiền bản in.

Đồng thời với khoảng thời gian tổ chức họp báo ở Washington, D.C., Barry Barish đã có một buổi thuyết trình về nội dung khoa học trước cộng đồng các nhà vật lý, tổ chức tại CERN ở Geneva, Thụy Sĩ.

Giải thưởng và công nhận

Tháng Năm 2016, toàn bộ các nhà khoa học trong nhóm cộng tác cùng những nhà khoa học có đóng góp quan trọng khác ngoài nhóm, và đặc biệt là 3 nhà khoa học Ronald Drever, Kip Thorne, và Rainer Weiss đã được trao giải Đặc biệt của Giải Đột phá trong Vật lý cơ bản cho phát hiện trực tiếp sóng hấp dẫn. Drever, Thorne, Weiss, và nhóm Hợp tác khoa học LIGO cũng nhận được Giải Gruber trong Vũ trụ học. Tháng Sáu 2016, Drever, Thorne, và Weiss được trao Giải Kavli trong lĩnh vực Thiên văn vật lý và Giải Shaw trong Thiên văn học.

Bary Barish đã nhận Giải Enrico Fermi 2016 từ Hội Vật lý Ý (Società Italiana di Fisica). Tháng 1 năm 2017, phát ngôn viên của LIGO Gabriela González và đội LIGO được trao Giải Bruno Rossi 2017.

Gabriela González, Peter Saulson, David Reitze và đội LIGO đã nhận "Giải thưởng Khám phá Khoa học" 2017 (NAS Award for Scientific Discovery); Bary Barish và Stan Whitcomb đã nhận "Huy chương Henry Draper" 2017, cả hai giải thưởng đều của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ.

Ba nhà vật lý Rainer Weiss, Barry C. Barish và Kip S. Thorne được trao giải Nobel Vật lý 2017 "cho những đóng góp quyết định đối với dự án LIGO và quan sát sóng hấp dẫn".

Hệ quả
Việc đo được trực tiếp sóng hấp dẫn đã mang đến sự mở đầu cho kỷ nguyên mới của thiên văn học sóng hấp dẫn. Trước khi có phát hiện này, các nhà thiên văn vật lý và vũ trụ học có thể thực hiện các quan sát dựa trên bức xạ điện từ (bao gồm ánh sáng khả kiến, tia X, vi ba, sóng vô tuyến, và tia gamma), và các thực thể hạt vi mô (như tia vũ trụ, gió sao, neutrino...). Các miền phổ này có những giới hạn nhất định - không phải vật thể nào cũng phát ra ánh sáng và các bức xạ khác, và những bức xạ này có thể bị che khuất và ẩn giấu đằng sau những vật thể khác. Các vật thể như thiên hà và tinh vân cũng hấp thụ, tái phát lại, hoặc làm thay đổi ánh sáng phát ra từ chúng hoặc từ các vật thể ở đằng sau, và sao đặc hoặc sao ngoại lai có thể chứa những loại vật chất mà không phát ra ánh sáng và sóng vô tuyến, và do vậy có ít chứng cứ về sự có mặt của chúng so với thông qua tương tác hấp dẫn của chúng.

Sự mong đợi phát hiện các sự kiện sáp nhập trong tương lai
Ngày 15 tháng 6 năm 2016, nhóm Hợp tác khoa học LIGO và nhóm Virgo thông báo đã đo được tín hiệu sóng hấp dẫn lần thứ hai, tại hai trạm của LIGO vào ngày 26 tháng 12 năm 2015, tín hiệu được đặt mã là GW151226. Sóng hấp dẫn này phát ra từ hệ hai hố đen khối lượng lần lượt bằng xấp xỉ 14 và 8 lần khối lượng Mặt Trời, với khoảng cách đến nguồn xấp xỉ 1,4 tỷ năm ánh sáng.

Nhóm LIGO tiên đoán có thể phát hiện được nhiều hơn 5 sự kiện cặp lỗ đen sáp nhập như sự kiện GW150914 trong lần quan sát tiếp theo, và ước tính có 40 vụ hợp nhất sao đôi mỗi đôi, thêm một số chưa biết về các nguồn sóng hấp dẫn ngoại lai nữa, mà nguồn gốc của chúng chưa được hiểu rõ từ các lý thuyết hiện tại.

Các kế hoạch nâng cấp thiết bị đo được hy vọng làm tăng gấp đôi tỷ số tín hiệu trên nhiễu, mở rộng thể tích không gian làm số lượng phát hiện các sự kiện như GW150914 có thể tăng lên một chục lần. Thêm vào đó, các trạm Advanced Virgo, KAGRA, một trạm LIGO trong kế hoạch xây ở Ấn Độ và một vài đề xuất ở Trung Quốc sẽ mở rộng mạng lưới đài quan sát và tăng đáng kể khả năng xác định được vị trí cũng như ước tính các tham số của nguồn phát.

Ăngten Không gian Giao thoa kế laser (LISA) là một phi vụ đài quan sát không gian đã được đề xuất để thu được sóng hấp dẫn. Với độ nhạy thiết kế của LISA, các vụ sáp nhập hố đen như GW150914 có thể sẽ được phát hiện trước 1000 năm trước khi chúng va chạm hợp nhất, đem đến hiểu biết về một lớp những nguồn trước đó chưa biết tới nếu chúng nằm trong phạm vi khoảng 10 megaparsec. LISA Pathfinder, một nhiệm vụ phát triển công nghệ của LISA, đã được phóng lên tháng 12 năm 2015 và đi vào giai đoạn thử nghiệm khoa học từ ngày 1 tháng 3 năm 2016.

Hiểu biết về tiến hóa sao và thiên văn vật lý
Khối lượng của hai hố đen trước khi sáp nhập cung cấp thông tin về quá trình tiến hóa sao. Các hố đen của GW150914 có khối lượng lớn hơn các hố đen khối lượng sao được phát hiện trước đó thông qua các quan sát hệ đôi phát ra tia X. Kết quả này cho thấy gió sao từ các ngôi sao tổ tiên phải tương đối yếu, và do đó độ kim loại (tỷ lệ khối lượng của các nguyên tố hóa học nặng hơn hiđrô và heli) phải nhỏ hơn một nửa giá trị so với của Mặt Trời.

Vì các cặp lỗ đen trước khi hợp nhất xuất hiện trong một hệ sao đôi và kích thước của hệ là đủ nhỏ để cho phép quá trình hợp nhất xảy ra trong thời gian tuổi của Vũ trụ, vì vậy sự kiện này ràng buộc kịch bản tiến hóa sao đôi hoặc kịch bản động lực sao phụ thuộc vào cách cặp lỗ đen đã được hình thành như thế nào. Nhiều lỗ đen phải nhận được cú hích (black hole kicks, vận tốc của lỗ đen thu được khi nó hình thành trong sự kiện vụ nổ siêu tân tinh suy sụp lõi), hoặc lỗ đen hình thành trong một hệ sao đôi sẽ bị đẩy văng ra khiến cho sự kiện tương tự như GW150914 khó có thể xảy ra.

Việc phát hiện ra sóng hấp dẫn từ vụ sáp nhập của hai hố đen đã làm tăng giới hạn dưới ước lượng về tỷ lệ xảy ra các sự kiện như thế, và loại trừ một số mô hình lý thuyết dự đoán tỷ lệ rất thấp nhỏ hơn 1 Gpc−3yr−1 (một sự kiện trong một gigaparsec khối trong một năm). Kết quả phân tích từ các nghiên cứu cho số lượng các sự kiện như GW150914 xảy ra xấp xỉ từ 140 Gpc−3yr−1 đến  Gpc−3yr−1.

Tác động lên nghiên cứu vũ trụ học trong tương lai
Phép đo về dạng sóng và biên độ của sóng hấp dẫn từ sự kiện hố đen sáp nhập giúp cho việc xác định chính xác khoảng cách đến nó. Sự tích lũy dữ liệu từ các vụ va chạm hố đen trên khoảng cách Vũ trụ có thể mang lại những mô hình chính xác hơn về lịch sử giãn nở của Vũ trụ và bản chất của năng lượng tối ảnh hưởng đến nó.

Vũ trụ giai đoạn kỷ nguyên photon như một màn sương mờ đục do lúc này vật chất chủ yếu là các ion và photon bị tán xạ mạnh bởi các electron tự do. Tuy nhiên, sự đục này không ảnh hưởng tới sóng hấp dẫn từ thời điểm đó (nếu trong tương lai các nhà vật lý và kỹ sư có thể thăm dò được), cho phép có một cửa sổ để quan sát vũ trụ trước thời điểm sớm nhất mà hiện nay các nhà thiên văn có thể quan sát được nhờ những kính thiên văn mạnh nhất. Một ngày nào đó, thiên văn sóng hấp dẫn sẽ có thể quan sát trực tiếp lịch sử sơ khai của Vũ trụ trước giai đoạn tái kết hợp, mà các sóng vô tuyến và các bước sóng điện từ khác không thể thâm nhập được.

Kiểm nghiệm thuyết tương đối rộng

Các tính chất cơ bản, khối lượng và spin, của hố đen sau va chạm có giá trị phù hợp với dự đoán của thuyết tương đối rộng. Đây là kiểm chứng đầu tiên của thuyết tương đối tổng quát trong vùng trường hấp dẫn mạnh. Các nhà vật lý đã không tìm thấy chứng cứ chống lại thuyết tương đối rộng từ sự kiện này.

Một số cơ hội để kiểm nghiệm các tính chất phức tạp khác của thuyết tương đối đã bị giới hạn trong lần đo lường tín hiệu này, như là các đuôi tạo bởi tương tác giữa sóng hấp dẫn với phông nền không thời gian cong. Mặc dù tương đối mạnh, nó vẫn nhỏ hơn so với hệ hai sao xung. Các tín hiệu mạnh hơn trong tương lai, cùng với sự bổ sung thêm các máy dò nhạy hơn, có thể dùng để khám phá đặc tính tương tác phức tạp của sóng hấp dẫn cũng như nâng giới hạn về sự sai khác trong dự đoán của thuyết tương đối tổng quát.

Tốc độ sóng hấp dẫn và giới hạn khối lượng graviton
Theo thuyết tương đối rộng tốc độ sóng hấp dẫn (vg) bằng tốc độ ánh sáng (c). Bất kỳ sự sai khác nào từ mối liên hệ này có thể được tham số hóa theo số hạng khối lượng của hạt trường giả thuyết graviton. Hạt graviton là một hạt sơ cấp đóng vai trò hạt tải lực đối với lý thuyết lượng tử về hấp dẫn. Nếu nó không có khối lượng, như đã được suy luận từ sự kiện này, thì lực hấp dẫn có phạm vi tác động ra vô hạn. (Bởi vì nếu boson chuẩn càng nặng hơn, thì phạm vi tác động của lực tương ứng sẽ ngắn hơn; như vô hạn đối với ánh sáng bởi vì photon không có khối lượng, phạm vi ảnh hưởng xa vô cùng của hấp dẫn hàm ý rằng hạt tải lực đi kèm phải là phi khối lượng.) Nếu graviton có khối lượng khác 0, sóng hấp dẫn sẽ lan truyền với tốc độ nhỏ hơn tốc độ ánh sáng, với các tần số thấp hơn (ƒ) nó sẽ lan truyền chậm hơn so với các tần số cao hơn, dẫn tới sự phân tán của sóng từ vu va chạm hợp nhất. Sự phân tán như thế đã không thấy xuất hiện ở sự kiện GW150914. Quan trắc từ sự kiện này cho phép suy ra giới hạn trên của khối lượng graviton không lớn hơn 2,1 x 10−58 kg, bằng 1,2 x 10−22 eV/c2 hay tương ứng với bước sóng Compton (λg) lớn hơn 1013 km, gần 1 năm ánh sáng. Sử dụng tần số thấp nhất đo được 35 Hz, sẽ cho giới hạn dưới của vg sao cho giới hạn trên của 1-vg /c xấp xỉ ~ 4 x 10−19.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Sóng hấp dẫn qua truyện tranh bản dịch trên tuoitre.vn của trang phdcomics.com
 Sóng hấp dẫn đã được phát hiện như thế nào?  bởi Cao Chi trên tiasang.com.vn
 Lần đầu tiên phát hiện ra sóng hấp dẫn  dịch bởi Anh Tuấn Nguyễn trên trang vutrutrongtamtay.org từ New York Times
 Phát hiện sóng hấp dẫn tỏa ra từ hai hố đen sáp nhập trên vnexpress.net

 LIGO Open Science Center The data associated with the initial detection.
 Numerical relativity simulations of the first binary black-hole merger observed by the Advanced LIGO  at Max Planck Institute for Gravitational Physics AEI
 Video (04:36) – Detecting a gravitational wave, Dennis Overbye, NYT (ngày 11 tháng 2 năm 2016).
 Video (71:29) – Press Conference announcing discovery: "LIGO detects gravitational waves", National Science Foundation (ngày 11 tháng 2 năm 2016).
 Video, The hunters - the detection of Gravitational waves, MPG Albert Einstein Institute (ngày 22 tháng 2 năm 2016)
 LIGO magazine, issue 8, March 2016

Khái niệm vật lý
Khoa học năm 2016
Thuyết tương đối rộng
Khoa học và công nghệ Đức
Khoa học và công nghệ Ý
Khoa học và công nghệ Mỹ
Quan sát khoa học
Sóng hấp dẫn
Lỗ đen


title: Conolophia oreades

text:
Conolophia oreades là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Conolophia


title: Wierutno

text:
Wierutno  () là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Boleszkowice, thuộc quận Myślibórz, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan, gần biên giới Đức. Nó nằm khoảng    phía tây bắc Boleszkowice,  phía tây nam Myślibórz và  phía nam thủ đô khu vực Szczecin.

Tham khảo


title: Kosin Hembut

text:
Kosin Hembut (, sinh ngày 4 tháng 4 năm 1982) còn được biết với tên đơn giản Sin (), là một cầu thủ bóng đá người Thái Lan thi đấu ở vị trí thủ môn cho câu lạc bộ ở Thai League 2 Krabi.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Danh hiệu

Câu lạc bộ
Army United
 Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Thái Lan
  Vô địch (1): 2004-05

Tham khảo

Liên kết ngoài
Profile  at Goal

Sinh năm 1982
Nhân vật còn sống
Người Kanchanaburi
Cầu thủ bóng đá Thái Lan
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ bóng đá Army United F.C.
Cầu thủ bóng đá Royal Thai Navy F.C.
Cầu thủ bóng đá Chiangmai F.C.
Cầu thủ bóng đá Suphanburi F.C.
Cầu thủ bóng đá Air Force Central F.C.
Cầu thủ Giải bóng đá Ngoại hạng Thái Lan
Cầu thủ bóng đá Thai League 2


title: Jim Jones

text:
James Warren Jones (13 tháng 5 năm 1931 – 18 tháng 11 năm 1978) là một nhà truyền giáo đã trở thành người lãnh đạo giáo phái, người đã âm mưu thực hiện một vụ giết người tự sát hàng loạt với những người đi rừng ở Jonestown, Guyana. Ông đã ra mắt Đền thờ nhân dân ở Indiana trong những năm 1950. Ông chuyển hội chúng của mình đến California vào năm 1965 và nổi tiếng với các hoạt động tại San Francisco vào những năm 1970. Sau đó, ông rời Hoa Kỳ, đưa nhiều thành viên đến một xã rừng Guyana.

Năm 1978, báo cáo phương tiện truyền thông nổi lên về sự vi phạm nhân quyền trong Đền thờ nhân dân ở Jonestown. Đại diện Hoa Kỳ Leo Ryan dẫn đầu một phái đoàn đến xã để điều tra. Ryan và những người khác đã bị giết bởi tiếng súng trong khi lên chuyến bay trở về với một số thành viên giáo phái cũ muốn rời đi. Sau đó, Jones đã ra lệnh và có khả năng cưỡng chế một vụ tự sát hàng loạt và giết hại hàng loạt 918 thành viên xã, trong đó có 304 trẻ em, hầu hết đều do Flavor Aid sử dụng xyanua.

Ghi chú

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Viện Jonestown
 FBI số Q 042 "Băng tử thần Jonestown", được ghi ngày 18 tháng 11 năm 1978 (Lưu trữ Internet)
 Bảng điểm bài phát biểu cuối cùng của Jones, ngay trước khi tự sát hàng loạt
 Dự án chính của Jonestown Audiotape: Bảng điểm
 Tiểu sử của Jim Jones Encyclopædia Britannica
 Phần đầu tiên của một loạt các bài viết về Jim Jones được xuất bản trên tờ San Francisco Examiner năm 1972.
 Kênh Lịch sử Video và Stills
 Isaac, Barry. Từ hồ bạc đến tự sát: Lịch sử bí mật của một gia đình về vụ thảm sát Jonestown
 Tự sát hàng loạt tại Jonestown: 30 năm sau , tạp chí Time
 Jonestown 30 năm sau, bộ sưu tập ảnh được xuất bản vào thứ Sáu, ngày 17 tháng 10 năm 2008.
 Rapaport, Richard. Sự giết chóc của Jonestown và City Hall liên kết chặt chẽ về thời gian và ký ức Cả hai sự kiện tiếp tục ám ảnh thành phố một phần tư thế kỷ sau đó.
 Maurice Brinton. "Tự tử vì chủ nghĩa xã hội?" Phân tích của Brinton về vụ tự tử hàng loạt kỳ quái của một giáo phái xã hội chủ nghĩa do người Mỹ Jim Jones lãnh đạo ở Jonestown, Guyana, nói về sự năng động của các giáo phái chính trị nói chung.
 Nakao, Annie. Những cái chết ở Đền thờ nhân dân ghê rợn đã gây chấn động thế giới. Berkeley Rep chấp nhận thách thức để đi đến thỏa thuận với nó.
 Phim tài liệu kinh nghiệm của Mỹ, "Jonestown: The Life And Death Of Peoples Temple  ", được chiếu trên PBS
 Jonestown: 25 năm sau Cuộc hành trình tâm linh kết thúc bằng sự hủy diệt như thế nào: Jim Jones đã dẫn đàn chiên của mình đến chết trong rừng bởi Michael Taylor, nhà văn nhân viên của San Francisco Chronicle. Xuất bản thứ năm ngày 12 tháng 11 năm 1998.
 Cơn ác mộng không tưởng Jonestown: Chúng ta đã học được gì? Larry D. Hatfield, nhân viên của The Examiner, Gregory Lewis và Eric Brazil của nhân viên The Examiner và Examiner Librarian Judy Canter đã đóng góp cho báo cáo này. Xuất bản Chủ nhật, ngày 8 tháng 11 năm 1998.
 Jones đã kích hoạt sự tự do tự do của SF: Họ đã muộn khi phát hiện ra anh ta đã khéo léo xua đuổi sự ưu ái của Michael Taylor, nhà văn nhân viên của San Francisco Chronicle như thế nào. Và [Bị ám bởi ký ức địa ngục] của Kevin Fagan, nhà văn nhân viên của San Francisco Chronicle. Xuất bản thứ năm ngày 12 tháng 11 năm 1998. Cả hai câu chuyện đã được đưa vào phần đầu tiên của loạt hai phần.
 Sự kết thúc để chấp nhận vô tội của các giáo phái Sharper xem xét kỹ lưỡng là di sản Jonestown của Don Lattin, nhà văn tôn giáo San Francisco Chronicle. Và hầu hết các tài liệu về đền thờ nhân dân vẫn được niêm phong bởi Michael Taylor và Don Lattin, nhà văn nhân viên của San Francisco Chronicle. Và sống sót trong trái tim đen tối: Hai mươi năm sau, Jackie Speier nhớ lại những người bạn đồng hành và tin đồn của cô đã giúp cô chịu đựng đêm thảm sát Jonestown của Maitland Zane, nhà văn nhân viên tờ San Francisco Chronicle. Xuất bản thứ Sáu ngày 13 tháng 11 năm 1998. Tất cả các câu chuyện đã được bao gồm trong phần thứ hai của loạt hai phần.
 Bên trong Đền thờ nhân dân Marshall Kilduff và Phil Tracy, Được sử dụng bởi sự cho phép của các tác giả cho Biên niên sử San Francisco. Xuất bản thứ Hai, ngày 1 tháng 8 năm 1977.
 Jonestown: Tháo dỡ các thông tin sai Laurie Efrein Kahalas, thành viên của Đền thờ nhân dân đang sống trong tòa nhà Đền thờ ở San Francisco khi bi kịch ập đến. Xuất bản ngày 8 tháng 4 năm 1999.
 Sự sụp đổ của Jim Jones của Larry Lee Litke. Xuất bản tại Viện Jonestown. Xuất bản lần đầu năm 1980.
 Những kẻ lạm dụng tự do Thomas S. Szasz, Điều tra (tạp chí), ngày 5 tháng 2 năm 1979.

Nam giới tự sát
Người song tính nam
Người Mỹ gốc Wales
Tín hữu Kitô giáo Mỹ
Tội phạm Mỹ thế kỷ 20
Mất năm 1978
Sinh năm 1931


title: Sulcarius nigricornis

text:
Sulcarius nigricornis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sulcarius


title: Mecistognatha rufifusa

text:
Mecistognatha rufifusa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mecistognatha


title: Agrotis pallidula

text:
Agrotis pallidula là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

P


title: Buzura illucescens

text:
Buzura illucescens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Buzura


title: Nemoria elbae

text:
Nemoria elbae là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nemoria


title: Hyperlais argillacealis

text:
Hyperlais argillacealis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hyperlais
Côn trùng châu Âu
Cybalomiinae
Bướm đêm Châu Âu


title: Semiothisa carpo

text:
Semiothisa carpo là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

C


title: Quang Nguyễn

text:
Quang H. Nguyễn (sinh năm 1962) là doanh nhân và chính trị gia người Mỹ gốc Việt đang phục vụ với tư cách là thành viên Đảng Cộng hòa của Hạ viện Arizona cho Khu bầu cử số 1 từ năm 2021. Khu bầu cử này bao gồm hầu hết Quận Yavapai và một phần Quận Maricopa.

Thân thế và học vấn
Quang Nguyễn chào đời tại Việt Nam Cộng hòa vào năm 1962 và ra đi năm 12 tuổi cùng gia đình mình sau khi Sài Gòn thất thủ ngày 30 tháng 4 năm 1975. Nguyễn tốt nghiệp Đại học Tiểu bang California, Long Beach với bằng cử nhân giáo dục công nghệ.

Hạ viện Arizona
Nguyễn lần đầu tiên ứng cử vào Hạ viện Arizona tại Khu bầu cử số 1 vào năm 2020. Trước khi trở thành một quan chức dân cử, Nguyễn từng lập nên công ty tiếp thị Caddis Advertising. Ông cũng tích cực trong các hoạt động bảo thủ và diễn thuyết trước công chúng. Ông đứng đầu trong cuộc bầu cử sơ bộ bề thế của Đảng Cộng hòa với 30,4% tổng số phiếu bầu. Cùng với Judy Burges, ông đã giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử và đánh bại Judy Stahl thuộc Đảng Dân chủ.

Nhiệm kỳ
Giữa đại dịch COVID-19 ở Arizona, Nguyễn bèn ký vào một lá thư thúc giục Thống đốc Doug Ducey trừng phạt các khu học chính thực thi quy định bắt buộc đeo khẩu trang đối với học sinh.

Nguyễn chống phá thai, bài trừ thẻ vắc-xin và ủng hộ cắt giảm thuế. Ông cực lực phản đối chủ nghĩa cộng sản, viện dẫn kinh nghiệm sống ở Sài Gòn trong chiến tranh Việt Nam. Tháng 11 năm 2021, ông đã tài trợ cho Dự luật Hạ viện (HB) 2008 yêu cầu Hội đồng Giáo dục Tiểu bang Arizona cập nhật chương trình giáo dục công dân ở trường trung học để đưa vào những câu chuyện chống cộng của những người như Nguyễn từng chạy trốn khỏi các quốc gia cộng sản. Trong phiên điều trần thứ ba đầu tiên, đạo luật đã không được thông qua tại Thượng viện, nhưng sau khi xem xét lại mới được thông qua với 16 phiếu thuận và 12 phiếu phản đối. Ducey chính thức ký thành luật vào ngày 17 tháng 6 năm 2022.

Phân công ủy ban
Kể từ phiên họp Cơ quan lập pháp lần thứ 55, Nguyễn phục vụ trong các ủy ban sau đây:
 Quân sự và An ninh Công cộng (Phó chủ tịch)
 Kế toán
 Giáo dục
 Tư pháp

Lịch sử bầu cử

Đời tư
Nguyễn là tín hữu Công giáo. Ông sống ở Prescott Valley cùng với vợ mình tên là Mai làm y tá ghi danh. Con gái của họ đang phụng sự Hải quân Mỹ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ballotpedia
 Campaign Website
 Legislature Website

Sinh năm 1962
Nhân vật còn sống
Người Mỹ gốc Việt
Chính trị gia người Mỹ gốc Việt
Chính khách Mỹ thế kỷ 21
Người Công giáo Arizona
Người chống cộng Việt Nam
Chủ nghĩa bảo thủ châu Á tại Hoa Kỳ
Người Mỹ gốc Á trong chính trường Arizona
Đảng viên Đảng Cộng hòa của Hạ viện Arizona
Cựu sinh viên Đại học Tiểu bang California, Long Beach


title: Pero fea

text:
Pero fea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pero


Ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô (, Komitet Partiynogo Kontrolya) là cơ quan kỷ luật tối cao của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô. Các thành viên Ủy ban được bầu tại phiên họp toàn thể của Ban chấp hành Trung ương.

Lịch sử
Đầu năm 1920, Ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Nga được thành lập. Vị trí lãnh đạo ban chưa được thiết lập, hoạt động ở cấp độ toàn Nga được giám sát bởi Dân ủy Thanh tra Công nông (Stalin).

Vào năm 1921, Ban phân tách thành 2 Ban; Ban Kiểm toán Trung ương (chịu trách nhiệm kiểm soát tài chính) và Ban Kiểm tra Trung ương (chịu trách nhiệm kiểm tra kỷ luật nội bộ trong Đảng).

Theo Điều lệ Đảng, thành viên của Ban Kiểm tra Trung ương được bầu bởi Đại hội Đảng toàn Nga, thành viên của Ban Kiểm tra Trung ương không thể đồng thời là thành viên của Ban Chấp hành Trung ương. Các cơ quan kiểm soát địa phương của Ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Nga (từ năm 1925 là Đảng Cộng sản Toàn Liên bang) là Ban Kiểm tra khu vực, Ban Kiểm tra tỉnh, Ban Kiểm tra quận, Ban Kiểm tra thành phố, v.v...

Trong những năm 1934-1952, là Ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô. Trong những năm 1952-1990, là Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô.

Trong giai đoạn 1962-1965, thống nhất thành lập cơ quan kiểm tra của Đảng và Nhà nước trên sự sáp nhập của Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng và Ủy ban Thanh tra Nhân dân thành Ủy ban Kiểm tra Đảng và Nhà nước thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô và Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô. Trong thời gian này Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng đã tham gia vào các hoạt động giám sát thanh tra Nhà nước Liên Xô. Không giống như Ban Kiểm tra Trung ương cũ, thành viên Ủy ban không được bầu tại Đại hội, nhưng do Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô phê duyệt (trên thực tế là Ban Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô).

Cho đến năm 1934, Bộ Chính trị sẽ bổ nhiệm thành viên vào chức vụ Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương trong thời gian 2-3 năm (kể từ khi thành viên ủy ban Kiểm tra Trung ương không thể là thành viên Ban Chấp hành Trung ương). Trong những năm 1934-1946, Chủ nhiệm Ủy ban là Bí thư Trung ương Đảng và là thành viên của Ban Tổ chức Trung ương Đảng (Orgburo).

Tại Đại hội XXVIII của Đảng Cộng sản Liên Xô vào năm 1990, khi Ban Chấp hành Trung ương đã sáp nhập Ủy ban Kiểm toán Trung ương vào thành Ban kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô.

Chức năng
Ủy ban kiểm tra Trung ương Đảng kiểm tra kỷ luật đảng viên chính thức và đảng viên dự bị về việc chấp hành Điều lệ Đảng và các quy định khác của Đảng, pháp luật nhà nước và phẩm chất đạo đức của Đảng. Quản lý các hình thức kỷ luật, kể cả trục xuất khỏi Đảng. Ủy ban kiểm tra Đảng cũng xem xét việc thanh tra các đảng viên bị các tổ chức Đảng tại địa phương quản lý kỷ luật.

Ngoài ra theo Điều lệ Đảng quy định Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô còn có nhiệm vụ:
 kiểm tra việc chấp hành kỷ luật Đảng của các Ủy viên chính thức và Ủy viên dự khuyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô, đưa ra hình thức xử lý cho Đảng viên vi phạm Điều lệ và các Nghị quyết của Đảng, kỷ luật Đảng và Nhà nước, và cả những người vi phạm đạo đức Đảng;
 xem xét các kháng cáo những quyết định của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản các nước Cộng hòa, Khu ủy và Tỉnh ủy về việc tước Đảng tịch, các hình thức xử lý của Đảng.

Lãnh đạo
Chủ tịch Ủy ban kiểm tra Trung ương Đảng là một nhân vật quyền lực trong Đảng, thường là thành viên của Bộ Chính trị. Các vị lãnh đạo nổi tiếng bao gồm Andrei Andreyev, Nikolay Shvernik, Arvid Pelshe, Mikhail Solomentsev và Boris Pugo.

Trong những năm 1920-1923, với tư cách là người đứng đầu Dân ủy Thanh tra Nhân dân (Rabkrin) phụ trách các hoạt động của Ban ở cấp quốc gia.

Danh sách Chủ nhiệm

Tham khảo

Đảng Cộng sản Liên Xô


title: Giải đua ô tô Công thức 1 Bahrain 2023

text:
Giải đua ô tô Công thức 1 Bahrain 2023 (tên chính thức là Formula 1 Gulf Air Bahrain Grand Prix 2023) diễn ra vào ngày 5 tháng 3 tại Trường đua Bahrain International ở as-Sakhir và là chặng đua đầu tiên của giải đua xe Công thức 1 2023.

Bối cảnh
Oscar Piastri (McLaren) và Logan Sargeant (Williams) sẽ bắt đầu sự nghiệp Công thức 1 của họ trong khi Nyck de Vries (AlphaTauri) sẽ ra mắt với tư cách là tay đua chính tại một chặng đua. Pierre Gasly (Alpine) và Fernando Alonso (Aston Martin) sẽ thi đấu lần đầu tiên cho các đội mới của họ. Nico Hülkenberg (Haas) trở lại Công thức 1 với tư cách là tay đua chính sau ba năm vắng bóng sau khi đua cho Aston Martin và đội tiền nhiệm Racing Point vào những năm 2020 và 2022 với tư cách là tay đua dự bị tại năm chặng đua.

Lựa chọn bộ lốp
Nhà cung cấp lốp xe Pirelli đã cung cấp các bộ lốp hạng C1, C2 và C3 (được chỉ định lần lượt là cứng, trung bình và mềm) để các đội sử dụng tại sự kiện này.

Thay đổi trên đường đua
Điểm kích hoạt DRS thứ ba được di chuyển xa hơn về phía trước tại vị trí 250 m sau góc cua số 15.

Tường thuật

Buổi tập
Trong buổi tập đầu tiên, Sergio Pérez lập thời gian nhanh nhất trước Fernando Alonso và Max Verstappen.

Trong buổi tập thứ hai, Alonso lập thời gian nhanh nhất với 1:30,907 phút trước hai tay đua của Red Bull Racing, Verstappen và Pérez.

Trong buổi tập thứ ba, Alonso lại lập thời gian nhanh nhất với 1:32,340 phút trước hai tay đua của Red Bull, Verstappen và Pérez.

Vòng phân hạng
Vòng phân hạng bao gồm ba phần với thời gian chạy 45 phút. Trong phần đầu tiên (Q1), các tay đua có 18 phút để tiếp tục tham gia phần thứ hai vòng phân hạng. Tất cả các tay đua đạt được thời gian trong phần đầu tiên với thời gian tối đa 107% thời gian nhanh nhất được phép tham gia cuộc đua. 15 tay đua dẫn đầu lọt vào phần tiếp theo. Carlos Sainz Jr. là tay đua với thời gian nhanh nhất trong khi Logan Sargeant, Kevin Magnussen, Oscar Piastri, Nyck de Vries và Pierre Gasly bị loại trong phần này.

Phần thứ hai (Q2) kéo dài 15 phút và mười tay đua nhanh nhất của phần này đi tiếp vào phần thứ ba của vòng phân hạng. Charles Leclerc là tay đua với thời gian nhanh nhất trong khi Lando Norris, Valtteri Bottas, Chu Quán Vũ, Yuki Tsunoda và Alexander Albon bị loại.

Phần cuối cùng (Q3) kéo dài mười hai phút, trong đó mười vị trí xuất phát đầu tiên được xác định sẵn. Với thời gian là 1:29,708 phút, Verstappen lập thời gian nhanh nhất trước Pérez và Leclerc. Đồng thời, đó cũng là vị trí pole thứ 21 trong sự nghiệp Công thức 1 của anh.

Cuộc đua chính
Verstappen dẫn đầu thoải mái ngay từ đầu nhưng để mất vị trí dẫn đầu sau lượt đổi lốp đầu tiên. Sau khi xuất phát, Pérez đánh mất vị trí thứ hai vào tay Leclerc vì Leclerc phản ứng xuất phát nhanh hơn. Sau đó, Alonso và Hamilton đọ sức tại góc cua số 4, tuy nhiên Alonso đã bị Lance Stroll, đồng đội của anh, đâm phải, khiến cả hai tay đua của Aston Martin tụt xuống vài vị trí. Trước khi đổi lốp lần đầu tiên, Alonso đọ sức với George Russell ở vòng đua thứ 13, tuy nhiên cả hai đều thua Valtteri Bottas của Alfa Romeo sau khi đổi lốp lần đầu tiên.

Ở vòng đua thứ 13, Oscar Piastri phải bỏ cuộc vì gặp phải sự cố điện. Trong khi đó, đồng đội của anh ấy, Lando Norris, cũng gặp vấn đề về động cơ và thủy lực khiến Norris phải đổi lốp năm lần để giải quyết vấn đề. Ở vòng đua thứ 26, Pérez vượt qua Leclerc vì sử dụng lốp mềm và sau đó bứt xa khỏi Leclerc. Sau lượt đổi lốp lần thứ hai, Stroll, người đang chạy đua với một cổ tay bị gãy và ngón chân, vượt qua Russell. Tiếp theo đó, Alonso và Hamilton tranh giành vị trí thứ năm và Alonso đã vượt qua Hamilton tại góc cua số 10 vào vòng đua thứ 38 sau nhiều lần tranh giành qua đi qua lại. Ở vòng đua sau đó, Leclerc phải bỏ cuộc do phần cơ học của chiếc xe đua của anh ta bị hỏng khiến xe an toàn ảo được triển khai lần đầu tiên trong mùa giải. Vào sáu vòng đua sau đó, Alonso vượt qua Sainz Jr. với một cú vượt khó tin ở vòng đua thứ 45. Tiếp theo đó, Gasly vượt qua Albon để giành vị trí thứ chín sau khi xuất phát cuộc đua từ vị trí cuối cùng. Ở vòng đua áp chót, Chu Quán Vũ lập vòng đua nhanh nhất với bộ lốp mềm và đó là vòng đua nhanh nhất thứ hai trong sự nghiệp Công thức 1 của anh.

Max Verstappen giành chiến thắng cuộc đua này trước đồng đội Sergio Pérez và Fernando Alonso. Ngoài ra, đó cũng là chiến thắng đầu tiên của Verstappen tại Bahrain và đây cũng là chiến thắng lần thứ 36 của anh trong sự nghiệp Công thức 1. Thêm vào đó, Alonso gây bất ngờ trong cuộc đua này sau khi về đích ở vị trí thứ ba và qua đó lên bục trao giải. Các tay đua còn lại ghi điểm là Carlos Sainz Jr., Lewis Hamilton, Lance Stroll, George Russell, Valtteri Bottas, Pierre Gasly và Alexander Albon. Cuộc đua này cũng đánh dấu chiến thắng đầu tiên của Red Bull Racing tại Bahrain kể từ năm 2013 và chiến thắng đầu tiên của Verstappen tại chặng đua này. Thêm vào đó, cuộc đua này cũng là chiến thắng đầu tiên của Red Bull Racing trong một chặng đua mở màn mùa giải kể từ giải đua ô tô Công thức 1 Úc 2011.

Kết quả

Vòng phân hạng
Chú thích:

  – Lando Norris và Logan Sargeant lập thời gian giống hệt nhau trong phần đầu tiên của vòng phân hạng (Q1), thế nhưng, Norris tiếp tục tham gia phần thứ hai của vòng phân hạng (Q2) vì lập vòng đua sớm hơn.

Cuộc đua chính

Chú thích:

  – Nico Hülkenberg nhận một án phạt 15 giây vì đi chệch đường đua thường xuyên nhưng vị trí về đích của anh không bị ảnh hưởng.

Bảng xếp hạng sau cuộc đua

Bảng xếp hạng các tay đua

 Lưu ý: Chỉ có mười vị trí đứng đầu được liệt kê trong bảng xếp hạng này.

Bảng xếp hạng các đội đua

Tham khảo

Chặng đua Công thức 1 năm 2023
Giải đua ô tô Công thức 1 Bahrain


title: Hoa hậu Siêu quốc gia 2018

text:
Hoa hậu Siêu quốc gia 2018 là cuộc thi Hoa hậu Siêu quốc gia lần thứ 10 được tổ chức tại Nhà thi đấu MOSIR, Krynica-Zdrój, Ba Lan vào ngày 7 tháng 12 năm 2018. Hoa hậu Siêu quốc gia 2017 - Jenny Kim đến từ Hàn Quốc đã trao lại vương miện cho người kế nhiệm, cô Valeria Vázquez đến từ Puerto Rico.

Kết quả

Thứ hạng

Hoa Hậu Châu lục

Các giải thưởng đặc biệt

Thí sinh tham gia
Cuộc thi có tổng cộng 72 thí sinh tham gia:

Chú ý

Lần đầu tham gia

Trở lại
Lần cuối tham gia vào năm 2012:Lần cuối tham gia vào năm 2013:Lần cuối tham gia vào năm 2014:Lần cuối tham gia vào năm 2015:Lần cuối tham gia vào năm 2016:

Bỏ cuộc

Các thí sinh tham dự cuộc thi sắc đẹp quốc tế khác

Tham khảo

Hoa hậu Siêu quốc gia


title: Vườn quốc gia Quần đảo Maddalena

text:
Vườn quốc gia Quần đảo Maddalena là một vườn quốc gia nằm trên khu vực ven biển Sardegna, Ý. Được thành lập vào năm 1994, nó bảo vệ khu vực tự nhiên của 180 km đường bờ biển với tổng diện tích của đất và mặt biển là 12.000 hecta. Trong khu vực vườn quốc gia có tất cả các hòn đảo nhỏ của La Maddalena, thuộc tỉnh Sassari. Lãnh thổ của vườn quốc gia cũng sẽ là một phần quan trọng của dự án thành lập công viên biển quốc tế Bocche di Bonifacio trong tương lai.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Pages by the Park Authority on Parks.it

Maddalena


title: Kim Thạch (định hướng)

text:
Kim Thạch có thể là một trong số các địa danh sau:

Xã Kim Thạch, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang
Xã Kim Thạch, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị.


title: Cyligramma troglodyta

text:
Cyligramma troglodyta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cyligramma


title: Barbora Krejčíková

text:
Barbora Krejčíková (; sinh ngày 18 tháng 12 năm 1995) là một vận động viên quần vợt chuyên nghiệp người Cộng hòa Séc. Cô có thứ hạng đánh đơn cao nhất là vị trí số 2 thế giới, đạt được vào ngày 28 tháng 2 năm 2022, và vào ngày 22 tháng 10 năm 2018, cô trở thành tay vợt số 1 thế giới ở nội dung đôi.

Krejčíková giành một danh hiệu đơn và 10 danh hiệu đôi Grand Slam, bao gồm cả Super Slam sự nghiệp ở đôi nữ. Cô giành cả 7 danh hiệu đôi nữ Grand Slam cùng với tay vợt đồng hương Kateřina Siniaková. Cô cũng giành cả ba danh hiệu đôi nam nữ tại Giải quần vợt Úc Mở rộng, vào năm 2019 và năm 2021 với Rajeev Ram và vào năm 2020 với Nikola Mektić. Cô giành danh hiệu đơn Grand Slam tại Giải quần vợt Pháp Mở rộng 2021. Cô là một trong hai tay vợt nữ duy nhất còn thi đấu vô địch cả ba nội dung ở Grand Slam, cùng với Venus Williams.

Krejčíková đã giành 6 danh hiệu đơn và 16 danh hiệu đôi ở WTA Tour, trong đó có một danh hiệu đơn và ba danh hiệu đôi tại cấp độ WTA 1000. Ngoài ra, Krejčíková cũng vô địch WTA Finals 2021 và giành huy chương vàng tại Thế vận hội Tokyo 2020 ở nội dung đôi nữ, đều cùng với Siniaková, và là thành viên của đội tuyển Cộng hòa Séc vô địch Fed Cup 2018.

Cuộc sống cá nhân
Krejčíková bắt đầu chơi quần vợt khi cô 6 tuổi. Sau đó, cô được huấn luyện bởi bởi Jana Novotná.

Thống kê sự nghiệp

Grand Slam

Đơn

Đôi

Đôi nam nữ

Chung kết Grand Slam

Đơn: 1 (1 danh hiệu)

Đôi: 8 (7 danh hiệu, 1 á quân)

Đôi nam nữ: 3 (3 danh hiệu)

Chung kết Olympic

Đôi: 1 (huy chương vàng)

Chung kết Finals

Đôi: 3 (1 danh hiệu, 2 á quân)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Barbora Krejčíková tại ESPN.com
 Barbora Krejčíková tại Olympedia
 Barbora Krejčíková tại Olympics.com

Sinh năm 1995
Nhân vật còn sống
Nhân vật thể thao từ Brno
Vận động viên quần vợt Séc
Vô địch Roland-Garros trẻ
Vô địch Wimbledon trẻ
Vô địch Mỹ Mở rộng trẻ
Vô địch Grand Slam (quần vợt) đơn nữ
Vô địch Grand Slam (quần vợt) đôi nữ trẻ
Vô địch Grand Slam (quần vợt) đôi nữ
Vô địch Pháp Mở rộng
Vô địch Wimbledon
Vô địch Úc Mở rộng
Vô địch Grand Slam (quần vợt) đôi nam nữ
Vận động viên quần vợt Thế vận hội của Cộng hòa Séc
Vận động viên quần vợt Thế vận hội Mùa hè 2020
Huy chương vàng Thế vận hội của Cộng hòa Séc
Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2020
Huy chương quần vợt Thế vận hội
Vận động viên quần vợt nữ số một đôi WTA
ITF World Champions


title: Thermistis taiwanensis

text:
Thermistis taiwanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Thermistis


title: Lịch sử Thụy Điển (1523–1611)

text:
Thời kỳ đầu Vasa là một giai đoạn trong lịch sử Thụy Điển và Phần Lan kéo dài từ năm 1523 đến 1611. Thời kỳ này bắt đầu sau cuộc chinh phục Stockholm từ Đan Mạch của Gustav Vasa vào năm 1523 và việc Thụy Điển rời khỏi Liên minh Kalmar. Thời kỳ này sau đó tiếp tục dưới triều đại của những đứa con của Gustav, Erik XIV, Johan III, con trai của Johan là Sigismund và sau đó là con trai út của Gustav, Karl IX. Thời kỳ này được thay thế bằng thời kỳ "Đế quốc Thụy Điển", Đó là thời điểm Thụy Điển trở thành một trong những quốc gia lớn ở châu Âu.

Trong thời kỳ cai trị của Gustav, các cải cách chính trị và tôn giáo đã diễn ra, bao gồm Cải cách Tin lành và thống nhất các tỉnh của Thụy Điển. Sau cái chết của Gustav năm 1560, anh được con trai cả của mình, Erik kế nhiệm. Erik là một nhà lãnh đạo thông minh và có khả năng, nhưng thường đụng độ với anh trai và các quý tộc khác. Ông đã tiến hành chiến tranh chống lại Đan Mạch, Nga và Ba Lan, nhưng bị điên loạn vào năm 1567. Năm 1568, ông bị thoái vị và được thay thế bởi anh trai của ông, Johan.

Johan ổn định tình hình quốc tế và làm hòa với các nước khác. Ông cũng muốn khôi phục tín ngưỡng Công giáo Rôma cho Thụy Điển, nhưng mong muốn này đã không thành hiện thực.

Sau cái chết của Johan năm 1592, ông đã được con trai mình, Sigismund kế nhiệm. Sigismund đã trở thành người cai trị Khối thịnh vượng chung Ba Lan-Litva nhờ vào mối quan hệ họ hàng của mẹ ông, và ông đã cai trị Ba Lan từ năm 1587 đến 1632. Ông đặt niềm tin vào Thụy Điển và ở lại Ba Lan. Sau khi nghe tin tức về Thượng hội đồng Uppsala tuyên bố các học thuyết Luther của Thụy Điển, ông trở về Thụy Điển để phản đối Thượng hội đồng này. Hóa ra Riksdag đã bỏ Sigismund và thay thế anh ta bằng đứa con trai út, ông Christopher Vasa, cũng là chú của anh ta, Charles IX. Sau đó, có một cuộc nội chiến ngắn ngủi cuối cùng đã được Charles IX giành được vào năm 1598. Sigismund buộc phải chạy trốn sang Ba Lan và không thể trở về Thụy Điển.

Xem thêm
 Đế quốc Thụy Điển

Tham khảo

 Michael Roberts: Thời kỳ đầu Vasas: một lịch sử Thụy Điển 1523–1611 (1968).
Attribution:

1523
1523
1523


title: Alexander Nix

text:
Alexander James Ashburner Nix (sinh ngày 1 tháng 5 năm 1975) là một doanh nhân người Anh. Ông là giám đốc điều hành của công ty phân tích dữ liệu Cambridge Analytica. Vào ngày 20 tháng 3 năm 2018, ông bị cho ngưng làm việc vì bị cáo buộc về các hoạt động kinh doanh không trong sạch.

Tiểu sử
Alexander Nix theo học tại Eton College và nghiên cứu lịch sử nghệ thuật tại Đại học Manchester.

Sau đó ông làm việc như là một nhà phân tích tài chính ở Mexico và Vương quốc Anh. Ông gia nhập tập đoàn SCL vào năm 2003, một công ty truyền thông chiến lược. Năm 2007, ông tiếp quản bộ phận phân tích bầu cử của công ty và theo lời ông đã làm việc trong 40 chiến dịch tranh cử trên toàn thế giới. Nhiều chiến dịch do tập đoàn SCL lèo lái được giữ bí mật.

Với kinh nghiệm này, Nix xây dựng hãng Cambridge Analytica tại Hoa Kỳ vào năm 2013. Nhà đầu tư chính của công ty này là tỷ phú người Mỹ Robert Mercer. Mercer là một trong những người ủng hộ lớn nhất của Tổng thống Đảng Cộng hòa Donald Trump. Con gái ông, Rebekah Mercer và cố vấn cũ của Donald Trump, Stephen Bannon, đã có chân trong Hội đồng Quản trị của Cambridge Analytica. Alexander Nix nói rằng, ông đã nói chuyện với Bannon mỗi ngày trong 5 năm.

Sau chiến thắng của Trump, Nix tuyên bố công ty của ông đã đóng một vai trò quan trọng trong việc giành chiến thắng bất ngờ. Họ đã phát triển một phương pháp độc nhất để tạo ra hồ sơ cá nhân theo mô hình OCEAN và do đó tạo ra hồ sơ của 220 triệu công dân Mỹ. Tháng 3 năm 2018, ông nói, "Chính chúng tôi đã làm tất cả các nghiên cứu, tất cả dữ liệu, tất cả các phân tích, tất cả các mục tiêu. Chúng tôi chạy tất cả các chiến dịch kỹ thuật số, chiến dịch truyền hình và dữ liệu của chúng tôi thông báo tất cả các chiến lược. "

Sau khi Channel 4 bí mật ghi lại những cuộc trò chuyện trong đó Nix miêu tả công ty đã gây áp lực với các chính trị gia bằng cách đưa họ vào tình huống phải thỏa hiệp bằng cách hối lộ hoặc thuê gái mại dâm, hội đồng quản trị của Cambridge Analytica đã đình chỉ hoạt động của ông như là giám đốc điều hành có hiệu lực ngay lập tức vào ngày 20 tháng 3 năm 2018. Công ty cho biết, Nix bị cho ngưng làm việc cho đến khi cuộc điều tra độc lập hoàn toàn kết thúc.

Chú thích

Facebook
Sinh năm 1975
Nhân vật còn sống
Cựu học sinh Eton College


title: Onthophagus barbieri

text:
Onthophagus barbieri là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

B


title: Doleschalla consobrina

text:
Doleschalla consobrina là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Doleschalla


title: 732 TCN

text:
732 TCN là một năm trong lịch La Mã.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 732 TCN


title: Cống dẫn nước ngầm Ba Tư

text:
Cống dẫn nước ngầm Ba Tư hay Qanat Ba Tư là một di sản thế giới được UNESCO công nhận tại Iran. Nó được xây dựng trên khắp các vùng khô hạn của Iran, các khu định cư nông nghiệp được hỗ trợ bởi hệ thống qanat cổ đại khai thác các tầng ngậm nước ở đầu các thung lũng và dẫn nước dọc theo các đường hầm dưới lòng đất bằng trọng lực kéo dài hàng kilômét. Các qanat cung cấp bằng chứng đặc biệt cho truyền thống văn hóa và nền văn minh ở các vùng sa mạc có khí hậu khô cằn.

Lịch sử
Hệ thống Qanat của Ba Tư có từ nhiều thế kỷ trước và hàng nghìn năm tuổi. Thành phố Zarach là nơi có hệ thống cống dẫn nước ngầm lâu đời nhất và dài nhất với 71 kilômét có tuổi đời ít nhất 3.000 năm. Qanat thường được sử dụng ở những nơi cao và được chia thành một mạng lưới phân phối gồm các kênh ngầm nhỏ hơn gọi là kariz khi đến thành phố. Trong kiến trúc Ba Tư truyền thống, kariz chính là mạng lưới bên trong cảnh quan đô thị, và cũng chính là hệ thống phân phối nước cuối cùng trước khi được con người sử dụng. Giống như qanat, những con kênh nhỏ hơn này nằm dưới mặt đất và được xây dựng nhằm tránh ô nhiễm và thất thoát nước do bay hơi khiến nước tại đây lý tưởng để uống vì không có nguy cơ ô nhiễm.

Nhưng với sự phát triển ngày càng tăng của Iran, ngay cả những qanat cũng không thể đáp ứng được nhu cầu sử dụng của cư dân. Một số cư dân giàu có bắt đầu xây dựng các bể chứa nước riêng được gọi là Ab anbar.

Vào giữa thế kỷ 20, ước tính có khoảng 50.000 qanat đã được sử dụng ở Iran, mỗi qanat được ủy quyền cho người dân địa phương sử dụng và duy trì. Trong số này, chỉ có 25.000 qanat vẫn còn được sử dụng tính đến năm 1980.

Một trong những qanat lâu đời nhất và lớn nhất được biết đến là ở thành phố Gonabad khi sau 2.700 năm nó vẫn là nguồn cung cấp nước uống và tưới tiêu nông nghiệp cho 40.000 cư dân. Giếng chính của nó sâu hơn 360 mét và tổng chiều dài của cống dẫn nước ngầm ở đây là 45 kilômét. Yazd, Khorasan và Kerman là những khu vực được biết đến có sự phụ thuộc vào hệ thống các qanat.

Năm 2016, UNESCO đã công nhận Qanat Ba Tư là di sản thế giới.

Danh sách
Dưới đây là 11 hệ thống Qanat Ba Tư được công nhận tại Iran. Nó bao gồm các khu nghỉ chân, hồ chứa, đường dẫn nước ngầm, giếng nước
 Cống dẫn nước ngầm của Ghasabeh tại Razavi Khorasan
 Cống dẫn nước ngầm của Baladeh Ferdows tại Nam Khorasan
 Cống dẫn nước ngầm của Zarch tại Yazd
 Cống dẫn nước ngầm của Hasan Abad-e Moshir tại Yazd
 Cống dẫn nước ngầm của Ebrahim Abad tại Markazi
 Cống dẫn nước ngầm của Vazvan tại Isfahan
 Cống dẫn nước ngầm của Mozd Abad tại Isfahan
 Cống dẫn nước ngầm của Mặt Trăng tại Isfahan
 Cống dẫn nước ngầm của Gowhar-riz tại Kerman
 Cống dẫn nước ngầm của Jupār – Ghāsem Ābād tại Kerman
 Cống dẫn nước ngầm của Akbar Abad tại Kerman

Tham khảo

Di sản thế giới tại Iran


title: Autoba castanea

text:
Autoba castanea là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Autoba


title: Eumea gouraldi

text:
Eumea gouraldi là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eumea


title: Somatina hombergi

text:
Somatina hombergi là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Somatina


title: Xestoleptura cockerelli

text:
Xestoleptura cockerelli là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Xestoleptura


title: Utetheisa rubra

text:
Utetheisa rubra là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Utetheisa


title: Rhytiphora cana

text:
Rhytiphora cana là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Rhytiphora


title: Callionymus curvispinis

text:
Callionymus curvispinis là một loài cá biển thuộc chi Callionymus trong họ Cá đàn lia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1993.

Danh pháp khoa học
Trong tiếng Latinh, curva có nghĩa là "cong" và spina có nghĩa là "gai, ngạnh", ám chỉ đến các ngạnh cong ở phần trước của nắp mang.

Phân bố và môi trường sống
C. curvispinis có phạm vi phân bố ở Tây Bắc Thái Bình Dương. Loài này chỉ được biết đến ở xung quanh quần đảo Izu, Nhật Bản. C. curvispinis sống trên đáy cát (đôi khi xen lẫn đá sỏi cùng với các bụi rong tảo), được tìm thấy ở độ sâu từ 16 đến 18 m.

Mô tả
Chiều dài tối đa được ghi nhận ở C. curvispinis là khoảng 4,5 cm. C. curvispinis là loài dị hình giới tính: gai vây lưng thứ nhất của cá đực vươn cao hơn so với cá mái, và vây đuôi của cá đực dài hơn so với cá mái. Màu sắc của các mẫu tiêu bản (cá đực và cá mái) được bảo quản trong rượu: Đầu và thân có màu nâu sáng; bụng trắng. Mắt có màu xám đậm. Vùng cổ họng ở cá đực có một đốm nâu; cá mái không có đốm này. Hai bên thân (ở phía dưới đường bên) có một hàng đốm màu nâu sẫm. Lưng có nhiều mảng đốm màu nâu sẫm. Vây lưng thứ nhất màu trắng với các chấm và sọc màu nâu đậm (cá đực); hoặc màu nâu sáng với các đốm nâu (cá mái). Vây lưng thứ hai trong mờ, có nhiều chấm nâu; cá đực có thêm các vệt nâu trên mỗi màng. Vây hậu môn trong mờ, có dải viền đen ở cá đực. Vây đuôi có các hàng đốm màu nâu sẫm. Vây ngực có nhiều chấm và đốm nâu sẫm.

Số gai ở vây lưng: 4; Số tia vây mềm ở vây lưng: 8; Số gai ở vây hậu môn: 0; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số tia vây mềm ở vây ngực: 17 - 19; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Tham khảo
 Ronald Fricke & Martha Zaiser Brownell (1993), Two new dragonets of the genus Callionymus (Callionymidae) and a record of Callionymus corallinus Gilbert, 1905 from Miyake-jima, Izu Islands, Japan, Ichthyological Research 40 (1): 1 – 10.

Chú thích

C
Động vật được mô tả năm 1993


title: Selenisa dimidiaria

text:
Selenisa dimidiaria là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Selenisa


title: Psapharochrus lugens

text:
Psapharochrus lugens là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Psapharochrus


title: Parepione grata

text:
Parepione grata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Parepione


title: Lissonota conferta

text:
Lissonota conferta là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

C


title: Câu chuyện cảnh sát 3: Siêu cảnh sát

text:
Câu chuyện cảnh sát 3: Siêu cảnh sát (tựa tiếng Anh: Police Story 3: Super Cop; ; được biết với cái tên Supercop tại Bắc Mỹ) là một bộ phim hành động hài của Hồng Kông năm 1992, có sự tham gia của Thành Long và Dương Tử Quỳnh. Trong phần này Thành Long tiếp tục đảm nhận vai "Kevin" Trần Gia Câu từ hai phần trước là Câu chuyện cảnh sát (1985) và Câu chuyện cảnh sát 2 (1988). Đây là phần đầu tiên trong loạt phim Câu chuyện cảnh sát không phải do Thành Long đạo diễn, thay vào đó vị trí này thuộc về Đường Quý Lễ. Đây cũng là lần cuối cùng trong loạt phim Trương Mạn Ngọc vào vai bạn gái của Trần Gia Câu là A Mỹ.

Nội dung
Cảnh sát Trần Gia Câu tạm biệt bạn gái A Mỹ, đến Quảng Đông phối hợp với lực lượng Interpol, dẫn đầu là nữ cảnh sát Dương Chỉ Huê. Nhiệm vụ của Gia Câu là thâm nhập vào băng đảng của ông trùm ma túy Khun Chaibat. Trước tiên, Gia Câu giả làm tên lưu manh Phú Sinh, giải thoát cho đàn em đắc lực của Chaibat là Báo khỏi nhà tù. Với sự ngầm giúp đỡ của lính canh và Huê, Gia Câu giúp Báo vượt ngục thành công. Báo tỏ ra biết ơn và rủ Gia Câu đi theo mình.

Sau khi hội ngộ mấy tên đàn em, Báo đưa họ đi Hồng Kông. Đi ngang qua quê của Phú Sinh, Báo cố ý bảo Gia Câu về thăm nhà. May mắn thay, phía cảnh sát đã có sự chuẩn bị. Gia Câu ngơ ngác vì có những người họ hàng, làng xóm ra hỏi han. Chú Bill cũng giả làm mẹ Gia Câu, còn Huê giả làm em gái anh. "Bà mẹ" bắt Huê đi theo Báo, Báo miễn cưỡng dẫn Huê theo. Tối hôm đó, cảnh sát địa phương giả vờ đến bắt Gia Câu. Huê trổ tài võ nghệ cứu mọi người, diễn màn kịch bắn chết cảnh sát. Báo từ đó tin tưởng giới thiệu Gia Câu và Huê làm việc cho Chaibat.

Chaibat dẫn đàn em gồm cả Gia Câu và Huê đến một cuộc họp giữa các băng đảng tại Tam giác Vàng, Thái Lan. Chaibat gặp rắc rối vì vợ hắn, người duy nhất biết số tài khoản ngân hàng tại Thụy Sĩ, đã bị bắt ở Malaysia. Chaibat không xuất được tiền mua hàng nên các ông trùm khác muốn chia nhau mua phần của Chaibat. Chaibat tuyên bố áo giáp Huê đang mặc chứa đầy thuốc nổ, dùng nó để đe dọa các ông trùm khác. Một trận đấu súng ác liệt diễn ra, Gia Câu và Huê cũng buộc phải tham gia. Cuối cùng, phe Chaibat thắng lợi và giành được độc quyền mua hàng. Gia Câu giận dữ với Chaibat vì hắn bắt Huê mặc áo chứa thuốc nổ nhưng hóa ra đó là áo chống đạn thật.

Chaibat lại dẫn Gia Câu và Huê sang Malaysia cứu vợ mình. Tại khách sạn, Gia Câu bất ngờ gặp Mỹ đang đi du lịch. Sợ lộ tẩy, Gia Câu tìm cách tránh né Mỹ, nhưng Mỹ vẫn nhận ra và hiểu nhầm ghen tuông. Huê đẩy Mỹ xuống bể bơi, nói với Báo rằng Mỹ là gái mại dâm mồi chài anh trai cô. Gia Câu sau đó gặp được Mỹ, giải thích với cô rằng anh đang làm nhiệm vụ. Đúng lúc Báo xuất hiện, Mỹ cũng đóng kịch với Gia Câu để anh không bị lộ. Nhưng sau đó, cô hồ hởi khoe với bạn mình trong thang máy, Peter, một trong những đàn em của Chaibat, đã nghe được. Chaibat bắt cóc Mỹ để ép Gia Câu và Huê tiếp tục thực hiện kế hoạch.

Ngày vợ Chaibat bị đưa ra tòa, Gia Câu lái xe tải chứa hóa chất gây ra một vụ tai nạn giao thông, giải cứu được vợ Chaibat. Chaibat xuất hiện cùng với Mỹ trên máy bay trực thăng. Gia Câu dùng vợ hắn ép hắn thả Mỹ. Chaibat đẩy Mỹ xuống khiến cô bị thương. Trong lúc Gia Câu mải lo cho Mỹ, vợ Chaibat đánh ngã Huê rồi chạy thoát trên xe của Báo. Gia Câu và Huê đuổi theo. Báo, Peter và vợ Chaibat chạy lên sân thượng một tòa nhà để đưa vợ Chaibat lên trực thăng. Gia Câu và Huê lên đến nơi mới phát hiện Gia Câu làm mất súng. Huê cướp được súng của Báo nhưng súng đã hết đạn. Hai bên đánh nhau, Gia Câu ném Peter xuống cầu thang và đá Báo xuống mái nhà. Vợ Chaibat đã lên được trực thăng, Gia Câu cũng kịp bám vào thang dây.

Sau đó, chiếc trực thăng bị mắc vào một đoàn tàu đang chạy. Huê cũng lái xe môtô đuổi tới. Gia Câu và Huê đánh nhau với Chaibat cùng hai tên thuộc hạ trên nóc đoàn tàu. Gia Câu lần lượt hạ hai tên thuộc hạ, Huê cũng khống chế được Chaibat. Vợ Chaibat tấn công Huê để cứu chồng, bị Huê đá suýt rơi xuống đường ray. Gia Câu và Huê muốn cứu ả, nhưng Chaibat tàn nhẫn muốn đẩy cả ba xuống. Chiếc trực thăng bị va đập nổ tung khiến Chaibat thiệt mạng. Ba người Gia Câu may mắn thoát chết. Để cảm ơn, vợ Chaibat đã tiết lộ số tài khoản ngân hàng. Gia Câu và Huê bắt đầu tranh cãi xem số tiền thuộc về chính phủ Hồng Kông hay Trung Quốc.

Diễn viên
 Thành Long vai "Kevin" Trần Gia Câu / Phú Sinh (Đóng thế bởi Đường Quý Lễ)
 Dương Tử Quỳnh vai Thanh tra Interpol Dương Chỉ Huê
 Trương Mạn Ngọc vai A Mỹ
 Nguyên Hoa vai Báo
 Tăng Giang vai Khun Chaibat
 Cố Mỹ Hoa vai Vợ Chaibat
 Đổng Phiêu vai Chú Bill
 Vương Tiêu vai Peter / Pierre
 La Liệt vai Tướng Thái
 Trần Hân Kiện vai Ủy viên cảnh sát Y.K. Trần
 Hỏa Tinh vai Hsiung
 Burt Kwouk vai Tướng Thái (lồng tiếng bản tiếng Anh)
 Lư Huệ Quang vai Thuộc hạ của Chaibat

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Câu chuyện cảnh sát 3: Siêu cảnh sát tại HKMDB
 Câu chuyện cảnh sát 3: Siêu cảnh sát tại HongKong Cinemagic
 Bài đánh giá tại Kung Fu Cinema
 DVD Comparison from Rewind
 DVD Discussion from Hong Kong Legends
 Danh sách súng trong phim.

Phim năm 1992
Phim Hồng Kông
Phim tiếng Quảng Đông
Phim hành động Hồng Kông
Phim võ thuật Hồng Kông
Phim hài Hồng Kông
Phim hình sự Hồng Kông
Phim hình sự hài
Phim tiếp nối
Thành Long
Phim đôi bạn
Phim trinh thám cảnh sát
Phim tội phạm
Phim về tội phạm
Phim lấy bối cảnh ở nhà tù
Phim lấy bối cảnh ở trong rừng
Phim lấy bối cảnh ở khách sạn
Phim lấy bối cảnh ở Hồng Kông
Phim lấy bối cảnh ở Trung Quốc
Phim quay tại Hồng Kông
Phim hài thập niên 1990
Phim hành động thập niên 1990
Phim hình sự thập niên 1990
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1990


title: Tom Hai Ngón

text:
Tom Hai Ngón (Two-Toed Tom) là một con cá sấu huyền thoại ở miền Nam Hoa Kỳ nó khét tiếng với việc đã khủng bố những cư dân đầm lầy ở Florida và Alabama như một trong những con cá sấu ăn thịt người ghê rợn nhất, tên gọi Tom Hai Ngón bắt nguồn từ việc con cá sấu huyền thoại này đã bị mất đi tất cả các ngón chân, trừ hai ngón chân trên một (hoặc nhiều) bàn chân khi thoái khỏi một cái bẫy thép. Bắt đầu từ năm 1987, một lễ hội đã được tổ chức tại vùng Esto, Florida dành riêng cho hình tượng con cá sấu Tom Hai Ngón, tuy nhiên vào năm 2019, tương lai của lễ hội này đã bị đặt dấu hỏi do thiếu sự tài trợ.

Câu chuyện
Câu chuyện về Tom Hai Ngón bắt nguồn từ những năm 1920 (hoặc sớn nhất là sớm nhất là vào năm 1922) theo một giai thoại của vùng Esto, một Ủy viên hội đồng Florida tên là Ralph Dupree sinh năm 1912, nói rằng ông đã nghe câu chuyện này từ khi mới 10 tuổi.  Một trong những tài liệu viết sớm nhất có thể được bắt nguồn từ cuốn sách Stars Fell on Alabama năm 1934 của Carl Carmer. Trong cuốn sách, câu chuyện về Tom Hai ngón (thường được gọi là Hai ngón hoặc Mắt đỏ) kể về một con cá sấu dài 14 bộ với đôi mắt đỏ, thường xuyên ăn thịt nông dân chăn nuôi gia súc cũng như đàn ông và phụ nữ, theo lời đồn thì con quái vật này cũng được cho là đã cưỡng hiếp nạn nhân trước khi ăn.

Câu chuyện này tiếp vẫn tiếp diễn với những thông tin liên tục kể về nhiều nỗ lực thất bại và bất thành trong việc giết con cá sấu khét tiếng này, bao gồm cả một cựu quân nhân săn bắn cá sấu đã dành hơn một tuần trong màn săn bắn, chờ đợi sinh vật và một sự cố khác khi con cá sấu bị người nông dân Pap Haines đẩy xuống ao, trong đó 15 thùng thuốc nổ đã được châm lửa và ném vào nơi trú ngụ của nó, trong một nỗ lực bất thành để giết Tom Hai Ngón, vụ nổ giết chết mọi sinh vật dưới ao trừ Tom. Câu chuyện kết thúc với việc người ta nói rằng con cá sấu này đã đến Florida, mặc dù người kể chuyện truyền miệng là một ông già tên Gilmore tin rằng cuối cùng nó cũng sẽ quay lại Alabama mà thôi.

Các nguồn tin khác chứng thực rằng Tom Hai ngón, sau khi rời Alabama thì đã đến sống ở Hồ Sand Hammock, giữa Esto, Florida và Noma, Florida, một số người cũng nghe thấy một tiếng gầm lớn mỗi sáng (cá sấu Mỹ gầm rất to). Trong một chương dành riêng cho truyền thuyết trong cuốn sách Holmesteading của E.W. Carswell, người ta mô tả rằng sinh vật này tiếp tục thường xuyên ăn thịt gia súc và cũng sẽ gầm lên để đáp lại tiếng còi tại nhà máy của Công ty gỗ Alabama-Florida ở Noma. Những nỗ lực thất bại tiếp theo trong việc giết Tom Hai ngón cũng được mô tả ở đây, với một nhóm các cậu bé địa phương bắn vào nó bằng súng trường và súng ngắn cỡ nòng 22, không có tác dụng. Tom hai ngón xuất hiện một lần nữa vào năm 1972, khi một bài báo trên Pensacola News Journal báo cáo rằng các dấu vết hai ngón chân cá sấu đã được tìm thấy trên đảo Boynton, gần cộng đồng Red Head, Florida.

Tham khảo

Cá sấu


title: Lễ hội Tiên Công

text:
Lễ hội Tiên Công là một lễ hội truyền thống của cư dân vùng đảo Hà Nam, Quảng Ninh, được tổ chức vào ngày 07 tháng Giêng Âm lịch hàng năm mang ý nghĩa chúc thọ và tôn vinh người cao tuổi.

Lịch sử
Theo bia ký, gia phả, khoảng từ năm 1434 đến 1500, có các nhóm gồm 17 vị (Vũ Song, Vũ Hồng Tiệm, Bùi Huy Ngoạn, Ngô Bách Đoan, Nguyễn Phúc Cốc, Nguyễn Phúc Thắng, Nguyễn Phúc Vinh, Lê Khép, Lê Mở, Vũ Tam Tỉnh, Vũ Giai, Nguyễn Nghệ, Nguyễn Thực, Bùi Bách Niên, Phạm Việt, Dương Quang Tín, Dương Quang Tấn) quế gốc ở phường Kim Hoa  huyện Thọ Xương, phủ Hoài Đức, thành Thăng Long (nay là phường Kim Liên, Hà Nội) di cư đến vùng đảo Hà Nam ngày nay khi ấy mới chỉ là những cồn bãi ở cửa sông Bạch Đằng. Biết nơi này có nước ngọt, các vị đã tập tập hợp người quai đê lấn biển, lập lên làng xóm ruộng đồng. Ban đầu lập nên phường Bồng Lưu, sau đổi thành xã Phong Lưu gồm ba thôn: Phong Cốc, Cẩm La, Yên Đông. Sau này, còn có 2 cụ Hoàng Nông, Hoàng Nênh quê ở Trà Lý (Nam Định) đến lập lên làng Trung Bản, sau cũng sáp nhập vào xã Phong Lưu thành nhất xã, tứ thôn. Theo thời gian, còn nhiều đợt quai lấn và dân ở một số vùng khác cũng đến đây tập trung sinh sống và mở rộng đảo.

Để tưởng nhớ công ơn các tiên công, nhân dân toàn xã Phong Lưu đã lập miếu ở thôn Cẩm La để thờ 19 vị tiên công gồm là những người đầu tiên quai đê lấn biển lập nên 4 thôn ban đầu, đây chính là trung tâm của lễ hội. Căn cứ vào một số cột, vì kèo và mấy thanh nóc xà cũ, người ta phán đoán niên đại gần nhất của ngôi đền vào năm Gia Long thứ ba đời Nguyễn (1804). Trên câu đầu nhà thờ tổ có ghi niên đại xây dựng “Gia Long tam niên trọng hạ nguyệt, cốc nhật thượng trụ thượng lượng”. Hiện nơi đây còn lưu giữ sắc phong của vua Khải Định ngày 25/7/1924. Sắc phong có nội dung: “ Sắc cho bốn xã Phong Cốc, An Đông, Cẩm La, Trung Bản, tổng Hà Nam, thị xã Quảng Yên thờ phụng các bậc tiên tổ có công khai canh, lập ấp."

Hoạt động tiêu biểu
Các cụ cao niên từ 80 tuổi được con cháu tổ chức lễ mừng thọ tại gia đình từ khoảng mùng 4 tết âm lịch. Ngày mùng 7 là chính hội, một số gia đình tổ chức lễ rước cụ thượng thọ về miếu Tiên công để làm lễ miếu. (Trước đó, ngày mùng 6, các gia đình không tổ chức đoàn rước thì chỉ đội lễ đưa cụ thượng lên miếu lễ tổ, truy ơn tiên công).

Lễ hội có phần hội bao gồm các sinh hoạt văn hóa như đánh đu, đấu vật, hát đúm, chọi gà.

Vinh danh
Miếu Tiên công được xếp hạng di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia theo quyết định số 34/QĐ-BVHTT ngày 09  tháng 02 năm 1990.

Lễ hội Tiên Công được vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2017.

Chú thích


title: Danh sách võ sư aikido

text:
Đây là một danh sách các võ sư aikido (aikidōka) nổi tiếng và được biết đến rộng rãi, được xếp theo khu vực cư trú chính.

Các học trò trực tiếp của Ueshiba Morihei được đánh dấu sao*

Nhật Bản

Gia đình Ueshiba
Ueshiba Morihei - người sáng lập ra aikido, thường được gọi là Ōsensei.
Ueshiba Kisshomaru - con trai của người sáng lập, Doshu đời thứ hai*
Ueshiba Moriteru - con trai của Kisshomaru, Doshu đời thứ ba và hiện tại
Ueshiba Mitsuteru - con trai của Moriteru và là người kế vị giả định

Các võ sư aikido Nhật Bản khác

Võ sư ở Nhật Bản không phải người Nhật
Jacques Payet

Australia

Châu Âu

Bắc Mỹ

Đông Nam Á
Benjamin Galarpe

Nam Mỹ
Kawai Reishin

Văn học
Pranin, Stanley A, ed. Aikido masters: prewar students of Morihei Ueshiba. Tokyo: Aiki News. 1993.  Tập này bao gồm 14 cuộc phỏng vấn cụ thể với những người tham gia trực tiếp trong những ngày đầu của aikido publisher
 Stone, John và Meyer, Ron (eds.) Aikido in America North Atlantic Books 1995.  Các cuộc phỏng vấn chỉ giới hạn cho 13 võ sư aikido tại Hoa Kỳ từ năm 1990 đến năm 1994; không có ý nghĩa toàn diện, không bao gồm các huấn luyện viên Nhật Bản. Ban biên tập chủ yếu quan tâm đến việc người Mỹ đã phản hồi, thay đổi và mở rộng aikido ở Hoa Kỳ như thế nào.

Tham khảo

Aikidoka


title: Tamagawa Yu

text:
Yu Tamagawa (sinh ngày 14 tháng 6 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Yu Tamagawa đã từng chơi cho FC Ryukyu.

Tham khảo

Sinh năm 1996
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản


title: Amata torquatus

text:
Amata torquatus là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

T


title: Ô phố

text:
Một ô phố hay ô đô thị (tiếng Anh: city block hay urban block hay đơn giản hơn là block) là một yếu tố trung tâm của quy hoạch đô thị và thiết kế đô thị.

Ô phố là khu đất nhỏ bị bao quanh bởi các đường phố. Các ô phố là không gian cho những công trình xây cất bên trong mô hình đường phố của một thành phố, và hình thành nên đơn vị cơ bản cho kết cấu đô thị của một thành phố. Ô phố có thể được phân chia nhỏ thành bất cứ số lượng lô đất nào nhỏ hơn. Thường thường các lô đất này được phân chia tương ứng theo từng sở hữu riêng tư, tuy nhiên trong một số trường hợp, cũng có một số hình thức sử dụng theo thời gian khác nhau. Ô phố thường được xây dựng theo các cấp độ khác nhau và tạo thành các hộp vật thể hay "các bức tường đường phố" của không gian công cộng. Đa số các thành phố có ít hay nhiều khác nhau về khổ và hình dạng các ô phố. Thí dụ, nhiều trung tâm thành phố thời kỳ tiền-công nghiệp tại châu Âu, châu Á và Trung Đông có các ô phố và mô hình đường phố với hình thể bất thường trong khi các thành phố được xây theo kiểu đường kẻ ô (grid) thường có các cấu hình quy củ hơn nhiều.

Quy hoạch đô thị theo hệ thống đường kẻ ô
Tại đa số các thành phố trên thế giới được quy hoạch hơn là được để tự do phát triển dần dần theo thời gian, đường phố thường thường được quy hoạch theo một hệ thống đường kẻ ô để các ô phố có hình vuông hay hình chữ nhật. Để vận dụng nguyên lý phát triển "ô phố chu vi", các ô phố được phát triển sao cho các tòa nhà nằm vây quanh chu vi của ô phố với lối ra vào hướng ra đường phố và các sân vườn nữa-riêng tư nằm ở phía sau các tòa nhà. Cách sắp xếp như thế là nhằm mục đích gia tăng quan hệ xã hội giữa người và người.

Vì không gian đường phố trong các quy hoạch đô thị theo đường kẻ ô thì rất đổi khác nhau giữa các thành phố hay thậm chỉ bên trong từng thành phố nên rất khó phổ thông hóa khổ của một ô phố. Tuy nhiên, dựa theo các điểm chuẩn chung thì ô phố hình vuông tiêu chuẩn của thành phố Portland, Houston, và Sacramento theo thứ tự là , , và  (tính đến trung tuyến của đường phố). Ô phố hình thuôn có kích thước đáng kể theo chiều rộng và chiều dài. Ô phố tiêu chuẩn tại Manhattan là khoảng ; và tại một số thành phố tại Hoa Kỳ, ô phố chuẩn có bề rộng là . Các ô phố tại Edmonton, Canada là . Các ô phố tại trung Melbourne, Australia, là , được hình thành bằng cách tách rời các ô phố vuông theo một hệ thống đường kẻ ô bằng một đường phố hẹp đi qua trung tâm.

Nhiều thành phố trên thế giới phát triển lớn dần theo thời gian chớ không được quy hoạch từ lúc khởi đầu. Vì lý do này, thí dụ hình thể ô phố đồng đều, vuông hay hình chữ nhật thì không phổ biến lắm trong số các thành phố tại châu Âu. Ngoại trừ các thành phố ban đầu được xây dựng như các khu định cư quân sự của La Mã. Một thí dụ nổi bật là Torino, Ý. Theo gương của thành phố Philadelphia, Thành phố New York áp dụng Quy hoạch 1811 để phát triển thành phố theo kiểu đường kẻ ô. Vào giữa thế kỷ 20, việc áp dụng ô phố đồng dạng và hình dạng thẳng gần như chìm xuống hoàn toàn. Thay vào đó các bố cục sinh động chiếm ưu thế với các ô phố có khổ lớn nhỏ khác nhau, thậm chí có ô phố hình cong và mô hình đường phố cũng theo chiều hướng này.

Tại nhiều nơi ở Hoa Kỳ và Canada, hệ thống địa chỉ tuân theo hệ thống số của ô phố mà theo đó mỗi ô phố của một đường phố được đánh số theo chữ số 100 tăng dần (thí dụ ô phố 100, 200, 300, 400, 500). Thí dụ số nhà 103 là nằm trong ô phố số 100 và số nhà là 03.

Tham khảo

Đọc thêm

 Jacobs, Jane (1961). The Death and Life of Great American Cities. Random House.
 The Great American Grid: Block Size Dimensions

Thiết kế đô thị


title: Lophoptera xista

text:
Lophoptera xista là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lophoptera


title: Clytie sabaea

text:
Clytie sabaea là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Clytie


title: Acrodactyla orientalis

text:
Acrodactyla orientalis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Acrodactyla


title: Ochropleura carthalina

text:
Ochropleura carthalina là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ochropleura


title: Luke Goss

text:
Luke Goss (sinh ngày 29 tháng 9 năm 1968) là một diễn viên người Anh và từng là tay trống của ban nhạc Bros vào những năm 1980. Anh đã từng tham gia diễn xuất trong nhiều bộ phim như: Blade II (2002) trong vai Jared Nomak, One Night with the King (2006) trong vai King Xerxes, Hellboy II: The Golden Army (2008) trong vai Hoàng tử Nuada, Tekken (2009) trong vai Steve Fox, Interview with Hitman (2012) trong vai Viktor và Traffik (2018) trong vai Red.

Sự nghiệp

Đời tư
Goss sinh ra ở Lewisham, London, là con trai của bà Carol và ông Alan Goss. Năm 1994, anh kết hôn với nữ ca sĩ Shirley Lewis (người đã từng làm việc chung cùng với những ca sĩ có tên tuổi lớn như: Elton John, George Michael, Luther Vandross, và nhiều người khác), họ có một con gái, Carli. Tháng 1 năm 2007, anh và vợ Shirley chuyển hẳn đến Los Angeles, nhưng vẫn duy trì một nơi ở tại London.

Phim đã đóng

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Telegraph.co.uk Phỏng vấn Luke Goss

Nhạc sĩ Anh thế kỷ 21
Nam diễn viên Anh thế kỷ 21
Nhạc sĩ Anh thế kỷ 20
Nhân vật còn sống
Ca sĩ nhạc pop Anh
Nam ca sĩ Anh
Nam diễn viên truyền hình Anh
Nam diễn viên điện ảnh Anh
Sinh năm 1968


title: Zovax vangoghi

text:
Zovax vangoghi là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zovax


title: Thursania chiriqualis

text:
Thursania chiriqualis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Thursania


title: Mustelus mustelus

text:
Mustelus mustelus là một loài cá nhám trong họ Triakidae. Loài này được tìm thấy ở phía đông Đại Tây Dương từ quần đảo Anh tới Nam Phi, và ở vùng biển Địa Trung Hải, Madeira, và quần đảo Canary ở độ sâu từ 5 m đến 625 m (mặc dù chúng thường ở độ sâu giữa 5-50m). Đôi khi chúng có thể phát triển chiều dài đến 200 cm, nhưng kích thước tối đa thông thường của chúng là 150 cm. Loài này thường phát triển chiều dài đến 100–120 cm với chiều dài con non khi sinh là 35 cm. Loài này đẻ con.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1758
M


title: Phygadeuon vernalis

text:
Phygadeuon vernalis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phygadeuon


title: Krakowskie Przedmieście

text:
Krakowskie Przingmieście (, nghĩa đen: vùng ngoại ô Kraków; ) là một trong những đường phố nổi tiếng nhất của thủ đô Warsaw của Ba Lan, được bao quanh bởi các lâu đài lịch sử, nhà thờ và các trang viên. Đại lộ Hoàng gia Krakowskie Przingmieście tạo thành điểm cực bắc của Tuyến đường Hoàng gia Warsaw, và kết nối với Phố cổ và Lâu đài Hoàng gia (tại Quảng trường Lâu đài) với một số tổ chức đáng chú ý nhất ở Warsaw, bao gồm - ở phía nam - Dinh Tổng thống, Đại học Warsaw và Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan có trụ sở tại Cung điện Staszic. Phần mở rộng về phía nam của Krakowskie Przingmieście chạy dọc theo Tuyến đường Hoàng gia là ulica Nowy wiat (Phố New World).

Một số thành phố khác ở Ba Lan cũng có những con phố mang tên Krakowskie Przingmieście. Ở Lublin, đó là con đường chính và đẹp nhất. Các thành phố khác bao gồm Piotrków Trybunalski, Bochnia, Krasnystaw, Olkusz, Sieradz và Wieluń.

Lịch sử
Krakowskie Przingmieście được thành lập vào thế kỷ 15 như một tuyến đường thương mại. Đây là một trong những đại lộ có tuổi đời lâu nhất ở Warsaw và là điểm đầu tiên của Tuyến đường Hoàng gia kết nối Lâu đài Hoàng gia với Cung điện Wilanów trong thế kỷ 17 của Vua John III Sobieski ở ngoại vi phía nam. Vào thế kỷ 17, các cung điện và tòa nhà trang viên bắt đầu mọc lên dọc theo, sau đó trở thành tuyến huyết mạch chính của thủ đô mới của Ba Lan.

Vào thế kỷ 18, họa sĩ người Ý Bernardo Bellotto (được biết đến nhiều hơn ở Trung Âu với tên "Canaletto"), một họa sĩ cho vị vua cuối cùng của Ba Lan, Stanisław August Poniatowski, đã vẽ rất chi tiết các đường phố và kiến trúc của thủ đô Ba Lan, với dân số đang phát triển, nền kinh tế mạnh mẽ, và các địa điểm dành cho nghiên cứu và nghệ thuật. Một phần nhờ vào những bức tranh của ông mà quận lịch sử của Warsaw đã được người dân Ba Lan xây dựng lại chính xác từ sự hủy diệt có chủ ý của quân Đức trong Thế chiến II, đặc biệt là sau Cuộc nổi dậy Warsaw năm 1944.

Vào thế kỷ 19, Krakowskie Przingmieście có rất nhiều nhà thờ, cung điện và những ngôi nhà theo phong cách Baroque và Cổ điển. Sự phát triển của đường phố tiếp tục vào thế kỷ 20 với việc xây dựng các tòa nhà thương mại và khách sạn như Khách sạn Bristol.

Gần đây hơn, kiến trúc sư Krzysztof Domaradzki của studio Dawos đã tạo cho đường phố một lối thiết kế mới. Ông đã lĩnh hội cảm hứng từ các nguồn lịch sử và các bức tranh siêu thực của Bernardo Bellotto về đường phố trong thế kỷ 18 để mang đến cho nơi đây một diện mạo vừa cũ vừa hiện đại.

Tính năng, đặc điểm
Một bức tượng Madonna và đứa trẻ bằng đá, "Madonna của Passau ", có vị trí tại Krakowskie Przingmieście, đối diện cuối đường Bednarska. Nó được tạo ra bởi nhà điêu khắc hoàng gia Józef Belotti và được đặt tại địa điểm hiện tại vào năm 1683 như một món quà tạ ơn cho chiến thắng của Vua John III Sobieski trước người Thổ Nhĩ Kỳ tại Vienna. Bức tượng là tượng đài lâu đời thứ hai của Warsaw sau Cột Zygmunt.

Phố Trębacka dẫn đến tượng đài Adam Mickiewicz, được xây dựng vào năm 1898 nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của nhà thơ vĩ đại người Ba Lan này. Năm 1942, quân đội Đức đã phá hủy bức tượng. Chỉ có phần đầu và một mảnh của phần thân được phục hồi để tái thiết sau chiến tranh.

Theo di chúc của thiên tài Frédéric Chopin, sau khi chết, trái tim của ông đã được chị gái ông đưa ra khỏi Warsaw, nơi nó được gửi vào một cái lư của Nhà thờ Holy Cross nằm trên Krakowskie Przingmieście.

Tham khảo

In-line:

Hình ảnh

Tranh của Canaletto

Tượng đài bằng đồng

Liên kết ngoài

 Đường Krakowskie Przingmieście

Phố ở Ba Lan


title: Chinchenia

text:
Chinchenia là một chi thằn lằn cổ rắn, được Young mô tả khoa học năm 1965.

Chú thích

Tham khảo

Plesiosauria
Chinchenia
Động vật tuyệt chủng
Động vật được mô tả năm 1965


title: Paola, Vương hậu Bỉ

text:
Paola, Vương hậu Bỉ (Paola Ruffo di Calabria, sinh 11 tháng 9 năm 1937) là vợ của Vua Albert II của Bỉ. Bà là Hoàng hậu Bỉ từ năm 1993 đến năm 2013.

Tiểu sử
Hoàng hậu Paola sinh tại thành phố Forte dei Marmi thuộc vùng Toscana của nước Ý. Bà là con út của Fulco, Hoàng tử Ruffo di Calabria, Công tước di Guardia Lombarda (1884–1946) và Luisa Gazelli dei Conti di Rossana e di Sebastiano (1896–1989) – hậu duệ của Hầu tước de La Fayette. Bà thuộc dòng dõi quý tộc Ý–Bỉ, và từng là một trong những người phụ nữ đẹp nhất châu Âu thế kỷ XX.

Hoàng hậu Paola có thể nói thông thạo tiếng Ý, tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Anh. Bên cạnh đó, sau khi trở thành Công nương của Bỉ, bà đã học thêm tiếng Hà Lan – tiếng mẹ đẻ của gần 60% người Bỉ.

Anh trai của bà, Don Fabrizio Ruffo di Calabria-Santipau (1922–2005) là người đứng đầu của gia tộc Ruffo di Calabria từ năm 1975. Bên cạnh đó, ông còn là người thừa kế các tước vị như Hoàng tử xứ Scilla, Hoàng tử xứ Palazzolo, Công tước xứ Guardia Lombarda, Bá tước xứ Sinopoli, Hầu tước xứ Licodia Eubea, Bá tước xứ Nicotera, Nam tước xứ Calanna và Crispano, Nhà quý tộc của Napoli.

Ngoài ra, Hoàng hậu Paola còn là dòng dõi của các gia đình quý tộc Roma và Nam Ý lỗi lạc; như gia tộc Colonna, Orsini, Pallavicini, Alliata và Rospigliosi.

Kết hôn và gia đình

Năm 1958, Hoàng tử xứ Liège đến Vatican để tham dự lễ đăng quang của Giáo hoàng Gioan XXIII. Trong lễ đón tiếp ở Đại sứ quán Bỉ, Hoàng tử đã gặp cô gái người Ý Paola Ruffo di Calabria. "Cả hai chúng tôi đều rất nhút nhát nên không dám nói chuyện với nhau nhiều" – Hoàng hậu Paola kể về lần đầu gặp mặt với Vua Albert II (lúc đó là Hoàng tử xứ Liège). Mặc dù nhút nhát nhưng do bị tiếng sét ái tình đánh trúng, Hoàng tử Albert sau đó đã cầu hôn với Paola, và bà đã đồng ý. Lễ đính hôn của họ được thông báo đến thần dân Bỉ tại cung điện Château ở Laeken năm 1959.

Gia đình Hoàng gia muốn tổ chức lễ cưới ở Thành Vatican dưới sự chủ trì của Giáo hoàng Gioan XXIII. Cha của Hoàng tử Albert – Vua Leopold III, dì của ông – Cựu Hoàng hậu Marie-José của Ý và anh trai của Paola – Hoàng tử Ruffo, đã cùng nhau gửi một bức thông điệp ngoại giao đến cung của Giáo hoàng. Tuy nhiên, Chính phủ Bỉ lúc bấy giờ lại không đồng ý chuyện này. Do vậy, Giáo hoàng cũng đã từ chối lời đề nghị tổ chức buổi lễ cho gia đình Hoàng gia. Cuối cùng, để tránh các dư luận quốc tế, Hoàng tử xứ Liège đã tổ chức lễ cưới của mình với cô dâu Paola Ruffo di Calabria vào ngày 2 tháng 7 năm 1959 tại Thánh đường St. Goedele ở thủ đô Bruxelles của Vương quốc Bỉ.

Lần đầu tiên đến Bỉ để chuẩn vị cho lễ cưới, Paola ngay lập tức đã nhận được nhiều sự quan tâm, chú ý của giới truyền thông Bỉ. Một tờ báo lúc bấy giờ đã viết, "Sự thu hút và vẻ đẹp của công nương tóc vàng đến từ phía nam đã nhanh chóng giành được thiện cảm của hầu hết người dân Bỉ".

Sau khi kết hôn, họ có với nhau 3 người con:
 Vua Philippe của Bỉ (sinh 15 tháng 4 năm 1960, kết hôn với Nữ Bá tước Mathilde d'Udekem d'Acoz)
 Công chúa Astrid (sinh 5 tháng 6 năm 1962, kết hôn với Hoàng tử Lorenz của Austria-Este)
 Hoàng tử Laurent (sinh 19 tháng 10 năm 1963, kết hôn với Claire Louise Coombs)

Cuối thập niên 1960, cuộc hôn nhân giữa bà và Hoàng tử Albert dần trở nên xấu đi. Cả hai đều có những chuyện bê bối riêng và họ quyết định ly thân với nhau. Tuy có những tin đồn rằng cả hai đang có ý định ly hôn nhưng đến đầu thập niên 1980, mối quan hệ giữa họ đã được cải thiện đáng kể. Có thông tin cho rằng Vua Baudouin đã đóng vai trò là người hoà giải cho cả hai, và niềm tin vào Giáo hội Công giáo Rôma của Công chúa Astrid cũng góp phần giúp cho tình trạng hôn nhân giữa cha mẹ mình được cải thiện theo chiều hướng tốt hơn. Cuối cùng, Albert và Paola đã quyết định quay lại với nhau.

Trong buổi phỏng vấn vào sinh nhật lần thứ 70 của mình, Hoàng hậu Paola đã nói rằng, "Đã có nhiều chuyện xảy ra, nhưng bây giờ chúng tôi có thể nói rằng chúng tôi sinh ra là để dành cho nhau. Hiện tại chúng tôi đang sống rất hạnh phúc".

Tước hiệu

11 tháng 9 năm 1937 – 2 tháng 7 năm 1959: Donna Paola Margherita Maria Antonia Consiglia Ruffo di Calabria
2 tháng 7 năm 1959 – 9 tháng 8 năm 1993: Her Royal Highness Công nương xứ Liège
9 tháng 8 năm 1993 – 21 tháng 7 năm 2013: Her Majesty Hoàng hậu Bỉ
21 tháng 7 năm 2013 – nay: Her Majesty Thái hậu Paola của Bỉ

Tổ tiên

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang mạng chính thức của Hoàng gia Bỉ – Hoàng hậu Paola

Sinh năm 1937
Nhân vật còn sống
Công nương Bỉ
Công nương của Sachsen-Coburg và Gotha
Vương hậu Bỉ
Vương tộc Saxe-Cobourg và Gotha (Bỉ)
Quý tộc Ý
Vương hậu


title: Validentia javana

text:
Validentia javana là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Validentia


title: Cratichneumon arizonensis

text:
Cratichneumon arizonensis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cratichneumon


title: Ajez

text:
Ajez () là một ngôi làng Syria nằm ở Saraqib Nahiyah ở huyện Idlib, Idlib. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Ajez có dân số 1108 người trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Tham khảo


title: Đảng Dân chủ Trung Quốc

text:
Đảng Dân chủ Trung Quốc (DPC; ) là một đảng chính trị ra đời ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và bị Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) cấm hoạt động. Lịch sử của Đảng Dân chủ Trung Quốc và ngày thành lập cũng không rõ ràng vì nó có nhiều thông tin lịch sử cũng như các nhóm khác nhau thành lập. Theo các hãng truyền thông phương Tây, Đảng này thường được công nhận đã ra đời vào năm 1998 bởi các nhà hoạt động dân chủ và cựu lãnh đạo các nhóm sinh viên trong sự kiện Thiên An Môn.

Lịch sử

Thành lập
Theo các hãng thông tấn, thời gian mà Đảng chính trị này thành lập sớm nhất được cho là vào ngày 25 tháng 6 năm 1998. Đảng này được cho là đã đi đăng ký hợp pháp vào ngày 28 tháng 6 khi Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton sang thăm Trung Quốc. Wang Youcai, một trong những nhà hoạt động chính trị trong sự kiện Thiên An Môn cùng với Wang Donghai và Lin Hui đã đến Hội trường Dân sự Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang để chính thức đăng ký thành lập đảng. Tuy nhiên, đăng ký này đã bị từ chối.

Phản ứng của Đảng Cộng sản Trung Quốc
Ngày hôm sau, 29 tháng 6, Wang đã bị cảnh sát trung ương bắt giữ tại nhà riêng. Ông bị buộc tội thành lập tổ chức chống đối chống lại chính phủ Trung Quốc. Phiên tòa xét xử ông được bắt đầu vào ngày 18 tháng 12 và vì ông không có luật sư bào chữa nên phiên tòa xét xử chỉ kéo dài trong vài giờ. Ông đã bị kết án 11 năm từ vào ngày 21 tháng 12 và 3 năm tước quyền chính trị vì tội lật đổ chính quyền. Khi ra tù, ông đã bị lưu đày vào năm 2004 dưới áp lực từ chính trị quốc tế, đặc biệt là Hoa Kỳ.

Cùng ngày, Xu Wenli, một đảng viên 55 tuổi cũng bị kết án 13 năm vì tội lật đổ đảng Cộng sản. Đến ngày 24 tháng 12 năm 2002, Xu đã bị trục xuất sang Mỹ với lý do được tạm tha để đi chữa bệnh.

Vào ngày 22 tháng 12, Qin Yongmin đã bị kết án 12 năm tù vì tội làm tổn hại đến chứng khoán nhà nước.

Lý Bằng, Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc vào thời điểm đó đã tuyên bố: "Nếu tổ chức được hoạt động nhằm phủ nhận sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, thì tổ chức đó sẽ không được phép tồn tại".

Đảng Cộng sản Trung Quốc tuyên bố Đảng Dân chủ Trung Quốc là một tổ chức bất hợp pháp, sau đó là một cuộc đàn áp những thành viên của tổ chức này ở Bắc Kinh vào năm 1998. Sau khi tuyên án vào ngày 23 tháng 12, Tòa án Nhân dân Tối cao đã tuyên bố, "bất kỳ ai cố ý xuất bản, in, sao chép hoặc phân phối tài liệu chứa thông tin kích động lật đổ chính quyền nhân dân và hệ thống xã hội chủ nghĩa hoặc chia rẽ đất nước" sẽ bị xét xử, kết tội. Những cáo buộc như vậy sẽ dẫn đến án chung thân đối với đạo diễn phim, nhà phát triển phần mềm máy tính, nhà văn và nghệ sĩ, nhân viên truyền thông và xuất bản, tất cả đều phải tuân theo chỉ thị.

Hiện tại
Xu Wenli và Wang Youcai sau đó đã bị đày sang Hoa Kỳ lần lượt vào ngày 24 tháng 12 năm 2002 và ngày 4 tháng 3 năm 2004. Đến ngày 13 tháng 8 năm 2006, đại hội đầu tiên của Đảng Dân chủ Trung Quốc đã được diễn ra ở khách sạn Sheraton tại Flushing, Queens, New York, Hoa Kỳ. Ni Yu Xian, lãnh đạo phong trào dân chủ Trung Quốc, một trong những người sáng lập Đảng Dân chủ Trung Quốc và Đảng Tự do & Dân chủ Trung Quốc, đã chủ trì đại hội. Tham dự đại hội có sự góp mặt của 111 đại biểu từ các tỉnh, thành phố và khu tự trị của Trung Quốc. Đại hội đã thông qua Điều lệ Đảng, Cương lĩnh Đảng và một số nghị quyết quan trọng.

Một nền tảng dịch vụ để điều phối Đảng Dân chủ Trung Quốc cũng đã được thành lập bởi các thành viên của Đảng bao gồm các Đảng viên đang ở Trung Quốc, sinh viên nước ngoài và các Đảng viên lưu vong. Các thành viên có thể kể đến như Wang Youcai, Lin Hui, Chen Shuqing, Chen Zhiwei, Gao Yeju, Lv Gengsong, Xu Guang, Shan Chenfeng...

Tham khảo

Đảng phái chính trị
Đảng chống cộng
Sự kiện Thiên An Môn
Khởi đầu năm 1998 ở Trung Quốc
Phong trào dân chủ Trung Quốc
Nhân quyền tại Trung Quốc
Tổ chức có trụ sở tại Bắc Kinh


title: Chữ Brahmic

text:
Các chữ Brahmic là một họ của hệ thống chữ viết abugida hoặc chữ cái. Chúng được sử dụng trên khắp tiểu lục địa Ấn Độ, Đông Nam Á và một phần của Đông Á, bao gồm cả Nhật Bản dưới dạng chữ Siddhaṃ. Chúng có nguồn gốc từ chữ Brahmi của Ấn Độ cổ đại, và được sử dụng ở các ngôn ngữ của một số họ ngôn ngữ: Ấn-Âu, Dravida, Tạng-Miến, Mongol, Nam Á, Austronesia và Ngữ chi Thái. Chúng cũng là nguồn gốc của chữ kana của tiếng Nhật Bản.

Lịch sử
Chữ Brahmic xuất phát từ chữ Brahmi. Brahmi được chứng thực rõ ràng từ thế kỷ thứ 3 TCN dưới triều đại của Ashoka, người đã sử dụng chữ cho các sắc lệnh của đế quốc, nhưng có một số tuyên bố về sử thi trước đó được tìm thấy trên đồ gốm ở Nam Ấn Độ và Sri Lanka. Đáng tin cậy nhất trong số này là những dòng chữ Brahmi ngắn có niên đại từ thế kỷ thứ 4 TCN và được xuất bản bởi Coningham et al. (1996) . Chữ Bắc Brahmi đã phát sinh chữ Gupta trong thời kỳ Gupta, từ đó đa dạng hóa thành một số chữ thời Ấn Độ trung cổ. Các ví dụ đáng chú ý của các chữ thời trung cổ như vậy, được phát triển vào thế kỷ thứ 7 hoặc thứ 8, bao gồm chữ Nagari (Nāgarī), chữ Siddhaṃ và chữ Sharada.

Chữ Siddhaṃ đặc biệt quan trọng trong Phật giáo, vì nhiều kinh điển đã được viết bằng chữ đó. Nghệ thuật thư pháp Siddham tồn tại đến ngày nay tại Nhật Bản. Bản chất âm tiết và trật tự từ điển của hệ thống chữ kana hiện đại của văn bản Nhật Bản được cho là xuất phát từ các chữ ở Ấn Độ, rất có thể thông qua sự truyền bá của Phật giáo.

Chữ Nam Brahmi phát triển thành các chữ Halegannada (Kannada cổ), chữ Pallava và chữ Vatteluttu, lần lượt được đa dạng hóa thành các chữ khác nhau ở Nam Ấn Độ và Đông Nam Á.

Bhattiprolu là một trung tâm lớn của Phật giáo trong thế kỷ thứ 3 TCN và từ đó Phật giáo lan sang Đông Á. Chữ Telugu hiện tại có nguồn gốc từ chữ Bhattiprolu hoặc "chữ Telugu-Kannada" hoặc chữ Kadamba, còn được gọi là "chữ Telugu cổ", do sự giống nhau của nó.

Ban đầu, những thay đổi nhỏ đã được thực hiện mà bây giờ được gọi là Tamil Brahmi, có ít chữ cái hơn so với một số chữ Indic khác vì nó không có phụ âm đọc aspirate hoặc hữu thanh.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Online Tool which supports Conversion between various Brahmic Scripts
 Windows Indic Script Support
 An Introduction to Indic Scripts
 South Asian Writing Systems
 Enhanced Indic Transliterator  Transliterate from romanised script to Indian Languages.
 Indian Transliterator A means to transliterate from romanised to Unicode Indian scripts.
 Imperial Brahmi Font and Text-Editor
 Brahmi Script
 Xlit: Tool for Transliteration between English and Indian Languages
 Padma: Transformer for Indic Scripts  – a Firefox add-on

Brahmic


title: Boarmia barretti

text:
Boarmia barretti là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Boarmia