title: Biểu tình Myanmar 2021

text:
Những nỗ lực kháng cự dân sự trong nước ở Myanmar, được nhân dân địa phương gọi là Cách mạng mùa xuân (), bắt đầu vào đầu năm 2021 nhằm phản đối cuộc đảo chính vào ngày 1 tháng 2, do Min Aung Hlaing, tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang của Myanmar, Tatmadaw, dàn dựng. Tính đến ngày 2 tháng 4 năm 2021, ít nhất 550 thường dân, bao gồm cả trẻ em, đã bị giết bởi lực lượng quân đội hoặc cảnh sát và ít nhất 2.574 người bị giam giữ.

Người biểu tình sử dụng các hình thức phản đối ôn hòa và bất bạo động, bao gồm những hoạt động bất tuân dân sự, đình công, chiến dịch tẩy chay quân đội, đập nồi chảo, chiến dịch ruy băng đỏ, biểu tình công khai và công nhận chính thức kết quả bầu cử trước đó. Nhiều người biểu tình mặc màu đỏ vì màu này gắn liền với Liên minh Quốc gia vì Dân chủ. "Kabar Ma Kyay Bu" (ကမ္ဘာ မ ကျေ ဘူး), bài hát được xem là quốc ca của Cuộc nổi dậy 8888, được phong trào bất tuân dân sự dùng làm bài ca biểu tình. Người biểu tình dùng kiểu chào bằng ba ngón tay như một dấu hiệu phản đối. Một số cư dân mạng ủng hộ dân chủ tham gia vào Liên minh Trà sữa, một phong trào đoàn kết dân chủ trực tuyến ở châu Á.

Để đáp lại với phong trào biểu tình ngày càng gia tăng, chính quyền quân đội đã ban hành một số biện pháp đối phó. Những biện pháp này bao gồm chặn internet và mạng xã hội, chặn phương tiện truyền thông, truy bắt và kết tội người biểu tình, tung tin đồn thất thiệt, đàm phán chính trị nhằm lôi kéo các đảng phái chính trị cạnh tranh gia nhập Ủy ban Lãnh đạo Nhà nước mới thành lập (để thay thế thể chế chính quyền được bầu ra), huy động người biểu tình ủng hộ quân đội và cài người xúi giục, dùng vũ lực đàn áp các cuộc biểu tình.

Bối cảnh
Cuộc đảo chính Myanmar 2021 bắt đầu vào sáng ngày 1 tháng 2 năm 2021, khi các thành viên đắc cử thông qua bầu chọn dân chủ thuộc đảng cầm quyền Myanmar lúc bấy giờ là Liên minh Quốc gia vì Dân chủ bị Quân đội Myanmar phế truất. Cuộc đảo chính này đã trao quyền lực vào tay chính quyền quân đội, lập ra cơ quan lãnh đạo lâm thời có tên gọi là Ủy ban Lãnh đạo Nhà nước. Quân đội ban bố tình trạng khẩn cấp kéo dài một năm và tuyên bố quyền lực đã được trao cho Tổng Tư lệnh Quân đội Min Aung Hlaing. Cuộc đảo chính xảy ra một ngày trước khi các thành viên được bầu trong cuộc tổng tuyển cử tháng 11 năm 2020 tuyên thệ trước Quốc hội Myanmar nhằm ngăn chặn điều này xảy ra. Tổng thống Win Myint và Cố vấn Nhà nước Aung San Suu Kyi bị bắt giữ cùng với các bộ trưởng, thứ trưởng và thành viên Quốc hội.

Hoa Kỳ chính thức tuyên bố hành động chiếm quyền của quân đội là một cuộc đảo chính và tuyên bố sẽ trừng phạt các tướng lĩnh đứng sau vụ này.

Các hình thức bất tuân dân sự

Phong trào bất tuân dân sự và đình công

Ngày 2 tháng 2 năm 2021, nhân viên y tế và công chức ở khắp nơi trên đất nước, bao gồm tại thủ đô Naypyidaw, phát động phong trào bất tuân dân sự toàn quốc để phản đối cuộc đảo chính. Một nhóm trên Facebook với tên gọi ''Civil Disobedience Movement'' (Phong trào Bất tuân Dân sự) thu hút hơn 230.000 người theo dõi kể từ khi thành lập vào ngày 2 tháng 2 năm 2021. Min Ko Naing, một lãnh đạo của Cuộc nổi dậy 8888, đã kêu gọi công chúng theo lập trường "không công nhận, không tham gia" đối với chính quyền quân đội.

Nhân viên y tế từ hàng chục bệnh viện và cơ sở nhà nước bắt đầu đình công từ ngày 3 tháng 2 năm 2021. Chỉ trong ngày đầu tiên, nhân viên y tế tại hơn 110 bệnh viện và cơ quan y tế đã tham gia phong trào này. Sáu trong số 13 thành viên của Ủy ban Phát triển Thành phố Mandalay, bao gồm phó thị trưởng, đã từ chức vào ngày 3 tháng 2 để phản đối cuộc đảo chính. Người tham gia đình công phải đối mặt với sự uy hiếp và đe dọa từ phía cấp trên. Đến ngày 9 tháng 2, việc tiêm chủng COVID-19 đã bị đình chỉ và hầu hết bệnh viện ở Myanmar đều đóng cửa.

Phong trào đình công đã nhanh chóng lan sang các lĩnh vực khác. Bảy tổ chức giáo viên, trong đó bao gồm Liên đoàn Giáo chức Myanmar với 100.000 thành viên, đã cam kết tham gia đình công. Nhân viên trong Bộ Ngoại giao do Suu Kyi lãnh đạo trước đây cũng tham gia đình công. Ngày 4 tháng 2, tại Naypyidaw, công chức làm việc tại Bộ Nông nghiệp, Chăn nuôi và Thủy lợi đã tổ chức một cuộc biểu tình. Ngày 5 tháng 2, 300 thợ mỏ tại các mỏ đồng ở Kyisintaung đã tham gia chiến dịch đình công.

Ngày 5 tháng 2 diễn ra cuộc đình công công vụ với sự tham gia của nhân viên hành chính, y tế, giáo dục cùng sinh viên đến từ "91 bệnh viện công, 18 trường đại học và cao đẳng, 12 cơ quan chính phủ ở 79 quận huyện". Nan Nwe, một thành viên của khoa tâm lý học trường Đại học Yangon cho biết: "Vì chúng tôi dạy sinh viên đặt nghi vấn về công lý cũng như hiểu biết về công lý, chúng tôi không thể chấp nhận sự bất công này. Lập trường của chúng tôi không phải là chính trị. Chúng tôi chỉ đứng lên vì công lý". Một bác sĩ phẫu thuật tại Bệnh viện Đa khoa ở Lashio, nói rằng hầu hết các bác sĩ và y tá đã đình công kể từ ngày 3 tháng 2 năm 2021. Nhân viên Hãng hàng không Quốc gia Myanmar cũng tham gia vào chiến dịch bất tuân dân sự.

Ngày 8 tháng 2, có tin tức rằng hai tờ báo của chính phủ là Kyemon và Global New Light của Myanmar dự định ngừng xuất bản để phản đối cuộc đảo chính. Cùng ngày, Ngân hàng Kanbawza tạm thời đóng cửa các chi nhánh vì thiếu người do nhân viên tham gia vào chiến dịch bất tuân dân sự. Các ngân hàng khác cũng bị ảnh hưởng do nhân viên nghỉ làm để tham gia vào chiến dịch đang diễn ra. Ngày 9 tháng 2, có thêm sự tham gia của nhân viên Ngân hàng Trung ương Myanmar.

Ngày 9 tháng 2, tác động của các hoạt động bất tuân dân sự khiến Bộ Y tế và Thể thao phải đăng lời kêu gọi công khai trên tờ New Light of Myanmar yêu cầu nhân viên y tế quay trở lại làm việc. Ngày 10 tháng 2, Liên đoàn Lao động Myanmar công bố kế hoạch truy tố các quan chức có hành động trừng phạt nhân viên tham gia phong trào bất tuân dân sự.

Chiến dịch tẩy chay quân đội

Ngày 3 tháng 2, tại Myanmar nổi lên phong trào tẩy chay có tên gọi là chiến dịch Stop Buying Junta Business (Ngừng mua sản phẩm của doanh nghiệp đảo chính), kêu gọi tẩy chay các sản phẩm và dịch vụ có liên quan đến quân đội Myanmar. Trong danh sách doanh nghiệp trọng điểm của quân đội Myanmar, các hàng hóa và dịch vụ bị nhắm đến gồm hãng viễn thông quốc gia Mytel, bia Myanmar, bia Mandalay và bia Dagon, một số nhãn hiệu cà phê và trà, hãng phim 7th Sense Creation do con gái của Min Aung Hlaing đồng sáng lập, các tuyến xe buýt.

Hưởng ứng phong trào tẩy chay, 71 kỹ sư làm việc cho Mytel ở vùng Sagaing đã từ chức để bày tỏ phản đối. Một số cửa hàng bán lẻ đã bắt đầu rút bia Myanmar khỏi cửa hàng.

Ngày 5 tháng 2, công ty Kirin của Nhật đã cắt đứt liên doanh với tập đoàn thuộc sở hữu quân đội Myanma Economic Holdings Limited (MEHL). Liên doanh này có tên là Myanmar Brewery, nắm quyền sở hữu nhiều thương hiệu bia khác nhau trong đó có bia Myanmar. Tổng thị phần của liên doanh này chiếm 80% thị phần trong nước. Cổ phần của Kirin ước tính khoảng 1,7 tỷ đô la Mỹ. Ngày 8 tháng 2, đồng sáng lập của công ty công nghệ đa quốc gia Razer Inc., là Lim Kaling thông báo rằng ông đang rút cổ phần trong liên doanh với một công ty thuốc lá Singapore. Lý do là công ty này sở hữu 49% cổ phần của Virginia Tobacco, một nhà sản xuất thuốc lá địa phương mà phần lớn sở hữu thuộc về MEHL. Virginia Tobacco sản xuất 2 nhãn hiệu thuốc lá địa phương phổ biến là Red Ruby và Premium Gold.

Phong trào đập nồi chảo
Kể từ khi cuộc đảo chính bắt đầu, cư dân ở các trung tâm đô thị như Yangon đã tổ chức ''cacerolazos'' - vốn là một hoạt động đập xoong nồi đồng âm vào mỗi buổi tối như một hành động tượng trưng để xua đuổi tà ác. Họ sử dụng hình thức này như một phương pháp bày tỏ sự phản đối quân đảo chính. Ngày 5 tháng 2, 30 người ở Mandalay đã bị buộc tội theo Mục 47 của Luật Cảnh sát vì đập nồi và đồ dùng nhà bếp.

Biểu tình công khai

Ngày 2 tháng 2, vào lúc 20:00 giờ địa phương, một số người dân ở Yangon đã tổ chức một cuộc tuần hành biểu tình ngắn kéo dài 15 phút nhằm kêu gọi lật đổ chế độ độc tài và trả tự do cho Suu Kyi. Ngày 4 tháng 2, 30 công dân biểu tình chống lại cuộc đảo chính trước Đại học Y khoa Mandalay dẫn đến bốn người bị bắt giữ.

Ngày 6 tháng 2, những cuộc biểu tình quy mô lớn đầu tiên diễn ra tại Myanmar. Những cuộc biểu tình này không có người lãnh đạo mà do các cá nhân tự tổ chức. 20.000 người đã tham gia một cuộc biểu tình đường phố tại Yangon chống lại quân đội đảo chính, kêu gọi trả tự do cho bà Aung San Suu Kyi. Một trong những khẩu hiệu sử dụng là: "Độc tài quân đội, thất bại, thất bại. Dân chủ, chiến thắng, chiến thắng". Các tài xế bấm kèn xe để ủng hộ. Cảnh sát vây bắt người biểu tình tại giao lộ đường Insein–Hledan, ngăn cản họ di chuyển xa hơn. Tham gia vào biểu tình có các công nhân từ 14 tổ chức công đoàn. Các hãng truyền thông lớn và nhà báo cố gắng phát trực tiếp hình ảnh các cuộc biểu tình nhưng gặp trở ngại vì giới hạn đường truyền internet ước tính đã bị giảm xuống chỉ còn 16% vào 14:00 giờ địa phương. Cảnh sát đã điều xe vòi rồng và dựng rào chắn ở một số địa điểm. Buổi chiều cùng ngày, biểu tình lan rộng đến Mandalay và Pyinmana gần thủ đô Naypyidaw. Đến đầu buổi tối, cảnh sát đã kiểm soát được tình hình.

Ngày 7 tháng 2, biểu tình phát triển về mặt quy mô và lan sang các thành phố khác trên cả nước. Cuộc biểu tình lớn nhất ở Yangon thu hút ít nhất 150.000 người tham gia, tập trung tại giao lộ Hledan và xung quanh chùa Sule ở khu trung tâm Yangon. Người biểu tình yêu cầu trả tự do ngay lập tức cho Suu Kyi và Win Myint, hô vang khẩu hiệu và kêu gọi chế độ độc tài sụp đổ. Các cuộc biểu tình công khai cũng được tổ chức khắp nhiều thành phố ở Thượng Miến và Hạ Miến.

Ngày 8 tháng 2, các cuộc biểu tình tiếp tục thu hút người tham gia. Tại thủ đô Naypyidaw, cảnh sát chống bạo động triển khai phun vòi rồng vào người biểu tình để dọn đường, đánh dấu lần đầu tiên vòi rồng được sử dụng từ khi biểu tình bắt đầu. Trước áp lực công chúng ngày càng tăng, đài MRTV của chính phủ đã phát cảnh báo rằng việc phản đối chính quyền là phi pháp và báo hiệu có thể xảy ra một cuộc đàn áp người biểu tình. Đài này còn tuyên bố rằng "cần có hành động pháp lý chống lại các hành vi gây tổn hại đến sự ổn định của nhà nước, an ninh công cộng và pháp quyền." Tối cùng ngày, thiết quân luật và lệnh giới nghiêm ban đêm được áp đặt tại các thành phố và thị trấn lớn, bao gồm Yangon và Mandalay, đồng thời cấm tụ tập nhóm trên 5 người.

Ngày 9 tháng 2, bất chấp thiết quân luật, người dân tiếp tục tổ chức các cuộc biểu tình công khai lớn hơn trên khắp đất nước. Cảnh sát bắt đầu đàn áp các cuộc biểu tình, bắn đạn thật và đạn cao su, sử dụng vòi rồng để giải tán đám đông. Những thương tích nghiêm trọng do các hành động này gây ra đã khiến văn phòng Liên hợp quốc tại Myanmar phát ra một tuyên bố nhấn mạnh rằng việc sử dụng vũ lực không cân xứng với người biểu tình là điều không thể chấp nhận được.

Một vài cảnh sát ở các thành phố như Naypyidaw và Magwe cũng đã bắt đầu đào ngũ sang phe ủng hộ dân chủ. Ngày 9 tháng 2, Khun Aung Ko Ko, một cảnh sát ở Naypyidaw, đã bước ra khỏi hàng ngũ cảnh sát và tham gia vào đám đông biểu tình. Anh trở thành cảnh sát đang làm nhiệm vụ đầu tiên tham gia vào phe ủng hộ dân chủ. Trước đám đông, anh tuyên bố dù biết quyết định này có thể khiến anh mất mạng hoặc phải vào tù nhiều năm, nhưng sự hy sinh này sẽ xứng đáng nếu nó có thể làm được điều gì tốt đẹp cho quốc gia hơn 50 triệu người. Một số sĩ quan khác dù đã xin từ chức nhưng không được chấp thuận. Ngày 10 tháng 2, một đội cảnh sát ở bang Kayah nổi dậy phản đối cuộc đảo chính.

Ngày 12 tháng 2, Ngày Thống nhất tại Myanmar, cuộc đàn áp của quân đội trở nên dữ dội và biến thành bạo lực, một số người biểu tình bị bắn và bắt giữ tại Mawlamyine.

Biện pháp đối phó của chính quyền quân đội

Chặn internet
Ngày 4 tháng 2, các nhà khai thác viễn thông và nhà cung cấp internet trên khắp Myanmar được lệnh chặn Facebook cho đến 7 tháng 2 để đảm bảo "sự ổn định của đất nước". Công ty quốc doanh Bưu điện và Viễn thông Myanmar, một cũng chặn cả Facebook Messenger, Instagram và WhatsApp, trong khi công ty viễn thông Telenor Myanmar chỉ chặn Facebook. Facebook được sử dụng để tổ chức các cuộc đình công lao động trong chiến dịch bất tuân dân sự cùng với phong trào tẩy chay đang dần phát triển. Một nửa dân số Myanmar sử dụng Facebook. Sau khi Facebook bị chặn, người dân bắt đầu đổ xô sang dùng Twitter. Ngày hôm sau, chính phủ  cấm truy cập cả Instagram và Twitter. Sáng ngày 6 tháng 2, chính quyền quân sự bắt đầu ngừng cung cấp internet trên toàn quốc. Cùng ngày, Facebook kêu gọi nhà chức trách bỏ chặn các dịch vụ truyền thông xã hội. Ngày 7 tháng 2, khả năng truy cập Internet được khôi phục lại một phần nhưng mạng xã hội vẫn bị chặn. Ngày 14 tháng 2, Telenor thông báo sắp tới sẽ không thể tiết lộ công khai các chỉ thị nhận được từ chính quyền quân đội về việc gián đoạn internet.

Đề xuất luật an ninh mạng
Ngày 9 tháng 2, dự thảo luật an ninh mạng gồm 36 trang được gửi đi nội bộ để lấy ý kiến phản hồi trong ngành viễn thông. Dự thảo luật sẽ buộc các nhà cung cấp internet chịu trách nhiệm ngăn chặn hoặc xóa những nội dung "gây ra thù hận, phá hủy đoàn kết và yên bình." Một liên minh gồm 150 tổ chức dịch vụ dân sự đã công khai tố cáo rằng dự luật này vi phạm các quyền cơ bản về tự do ngôn luận, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư, cũng như các chuẩn mực dân chủ khác trong không gian kỹ thuật số, đồng thời còn cho phép các cơ quan nhà nước có quyền cấm những nội dung bất lợi, hạn chế các nhà cung cấp dịch vụ Internet và chặn dữ liệu.

Ngày 11 tháng 2, hàng trăm người biểu tình tập trung tại Đại sứ quán Trung Quốc ở Yangon dựa theo những tin đồn trên mạng rằng Trung Quốc đã đưa thiết bị viễn thông và các chuyên gia công nghệ thông tin đến Myanmar trên những chuyến bay gần đây. Đại sứ quán Trung Quốc nỗ lực bác bỏ những tin đồn trên Facebook bằng cách phát ra một bản tuyên bố từ Phòng Thương mại Doanh nghiệp Trung Quốc tại Myanmar khẳng định rằng các chuyến bay chở hàng gần đây chỉ vận chuyển những mặt hàng như thủy sản.

Chặn phương tiện truyền thông

Sau cuộc đảo chính vào ngày 1 tháng 2, chính quyền quân đội đã chặn các kênh tin tức phổ biến, bao gồm các kênh có thể thu sóng tự do trong không trung như Đài Tiếng nói Dân chủ Myanmar và Mizzima TV cùng các kênh tin tức nước ngoài như CNN, NHK và BBC. Ngày 7 tháng 2, chính quyền cũng chặn truy cập vào New York Times, Wall Street Journal, The Economist cùng với hai dịch vụ điện tử khác là Associated Press và Reuters. Một đại diện của Hội đồng Báo chí Myanmar đã bày tỏ quan ngại về tương lai của nền tự do báo chí ở nước này, cũng như quyền tiếp cận thông tin của công chúng và tương lai của các cơ quan thông tấn non trẻ của Myanmar.

Bắt giữ và buộc tội
Các cơ quan hành pháp đã có phản ứng nhanh chóng trong việc dập tắt những phản đối xoay quanh cuộc đảo chính. Tính đến ngày 7 tháng 2 đã có 152 người bị giam giữ liên quan đến cuộc đảo chính.

Chính quyền quân đội tiến hành tố tụng hình sự đối với những người bị giam giữ. Ngày 3 tháng 2, Thawbita, một nhà sư Phật giáo bị kết án 2 năm tù giam theo Luật Viễn thông vì tội phỉ báng quân đội. Ngày 4 tháng 2, ba sinh viên đại học bị buộc tội vì biểu tình ở Mandalay. Ngày 5 tháng 2, chủ tịch Đảng Dân chủ Dân tộc Thống nhất bị bắt, bị buộc tội và bị kết án hai năm tù theo Bộ luật Hình sự vì đã tổ chức biểu tình ở Hpa-an, Kayin. Bà Cho Yu Mon cũng bị bắt và bị buộc tội theo Bộ luật Hình sự vì đã tham gia vào chiến dịch "ruy băng đỏ" tại ngôi trường mà bà làm hiệu trưởng ở Hpa-an. Lãnh đạo Liên minh Quốc gia vì Dân chủ Win Htein bị buộc tội xúi giục nổi loạn.

Ngày 6 tháng 2, Sean Turnell bị bắt giữ. Ông là một công dân người Úc, cố vấn chính sách kinh tế cho chính phủ dân sự Liên minh Quốc gia vì Dân chủ đồng thời là giáo sư Đại học Macquarie. Việc này khiến ông trở thành công dân nước ngoài đầu tiên bị bắt vì có liên quan đến cuộc đảo chính.

Ngày 8 tháng 2, nhà chức trách tái bắt giữ Nang Khin Htwe Myint, thủ hiến bang Kayin, và Myint Naing, thủ hiến vùng Sagaing. Nang Khin Htwe Myint là người đăng bình luận trực tuyến kêu gọi binh lính và người dân đoàn kết lại, chỉ ra rằng quân đội được chu cấp bởi thuế và ngân sách nhà nước. Myint Naing là người đăng bài phát biểu kêu gọi quần chúng tiếp tục biểu tình.

Ngày 9 tháng 2, ít nhất 100 người biểu tình đã bị bắt ở Mandalay, trong đó có phó thị trưởng Ye Lwin.

Dung nạp các đảng chính trị đối lập
Sau cuộc đảo chính, quân đội đã đàm phán với các đảng chính trị cạnh tranh. Ngày 2 tháng 2, Ủy ban Lãnh đạo Nhà nước được thành lập với tư cách là cơ quan quản lý lâm thời của Myanmar. Thành viên của Ủy ban gồm một số chính trị gia dân sự, bao gồm Mahn Nyein Maung, cựu thành viên của đảng Liên minh Quốc gia Karen; Thein Nyunt và Khin Maung Swe, đồng sáng lập Lực lượng Dân chủ Quốc gia, một nhóm phân lập từ Liên minh Quốc gia vì Dân chủ. Ngày 3 tháng 2, năm thành viên dân sự bổ sung đã được kết nạp vào Ủy ban, bao gồm Aye Nu Sein, phó chủ tịch Đảng Quốc gia Arakan. Ngày 6 tháng 2, Đảng Thống nhất Mon thông báo chấp nhận lời đề nghị gia nhập Ủy ban của quân đội.

Truyền bá thông tin sai lệch
Động thái ngắt internet của chính quyền đã thúc đẩy sự lan truyền thông tin sai lệch, trong đó bao gồm những tin đồn thất thiệt về việc bà Suu Kyi được thả, cái chết của các lãnh đạo cấp cao thuộc Liên minh Quốc gia vì Dân chủ và việc Min Aung Hlaing bị lật đổ. Tin đồn xung quanh việc Suu Kyi được trả tự do xuát phát từ kênh Myawaddy TV của quân đội. Tin đồn này khiến người dân đổ ra đường ăn mừng và bắn pháo hoa.

Áp đặt thiết quân luật
Ngày 8 tháng 2, chính quyền bắt đầu áp đặt thiết quân luật ở một vài địa phương cho đến khi có thông báo mới. Thiết quân luật thiết lập lệnh giới nghiêm hàng đêm từ 8 giờ tối đến 4 giờ sáng, cấm tụ tập hơn 5 người, cấm diễn thuyết trước công chúng, cấm tụ tập và biểu tình. Các địa phương bị áp đặt thiết quân luật lúc đầu gồm 7 thị trấn ở Mandalay và một thị trấn ở Vùng Ayeyarwady. Sau đó, việc này được áp đặt thêm cho ở những nơi đã nổi dậy những cuộc biểu tình đáng thu hút nhiều chú ý. Tính đến 9 tháng 2, chính quyền đã áp đặt thiết quân luật lên 90 thị trấn ở 30 thành phố, bao gồm tất cả các thị trấn thuộc Yangon.

Đình chỉ các quyền cơ bản
Ngày 14 tháng 2, chính quyền quân đội đã đình chỉ điều khoản luật bảo vệ quyền riêng tư và an ninh của công dân được quy định trong hiến pháp Myanmar cho đến khi tình trạng khẩn cấp được dỡ bỏ. Luật mới được thông qua cho phép Tổng tư lệnh quân đội có thể tạm thời hạn chế hoặc đình chỉ các quyền cơ bản của công dân, bao gồm việc bắt giữ và khám xét mà không cần có lệnh của tòa án, đồng thời có thể bắt giam mà không cần phê chuẩn của tòa án. Ủy ban Lãnh đạo Nhà nước cũng ban hành Luật 3/2021, trong đó yêu cầu tất cả cư dân phải khai báo tạm trú cho chính quyền nếu có khách ở qua đêm.

Biểu tình ủng hộ quân đội
Trước khi cuộc đảo chính xảy ra, người biểu tình ủng hộ quân đội đã bắt đầu tụ tập để huỷ bỏ tính hợp pháp của kết quả cuộc bầu cử năm 2020. Một nhà hoạt động thuộc Mạng lưới Hòa bình Phụ nữ ghi nhận khả năng người biểu tình ủng hộ quân đội sẽ dùng bạo lực tấn công người biểu tình ủng hộ dân chủ. Ngày 30 tháng 12, khoảng 400 người biểu tình ủng hộ quân đội và nhà chủ nghĩa dân tộc đã biểu tình trước Tòa thị chính Yangon, vi phạm các nguyên tắc phòng chống COVID-19. Ngày 14 tháng 1, khoảng 1.000 người biểu tình vẫy cờ có huy hiệu quân đội tụ tập tại Pyawbwe, Mandalay để phản đối kết quả bầu cử.

Ngày 28 tháng 1, người biểu tình ủng hộ quân đội kích động bạo lực, ném gạch vào một xe cảnh sát tại Yangon. Không có người biểu tình nào trong số này bị bắt. Khoảng 10 chiếc xe đã chở những người này đến biểu tình và sau đó đưa họ rời đi. Đêm 30 tháng 1, khoảng 500 người biểu tình ủng hộ quân đội đã kích động bạo loạn gần chùa Shwedagon ở Yangon. Ngày 2 tháng 2, một ngày sau cuộc đảo chính, người biểu tình ủng hộ quân đội và người theo chủ nghĩa dân tộc tập hợp ở Yangon.

Lạm dụng vũ lực
Ngày 8 tháng 2, cảnh sát bắt đầu bắn đạn cao su, dùng vòi rồng, xịt hơi cay và có khả năng là đã sử dụng đạn thật để giải tán người biểu tình khỏi đám đông. Lãnh đạo quân đội Min Aung Hlaing ra lệnh trấn áp và triệt tiêu các cuộc tuần hành biểu tình khi người biểu tình toàn quốc tiến hành đình công. Ngày 9 tháng 2, hai người biểu tình ở Naypyidaw được đưa vào bệnh viện địa phương trong tình trạng nguy kịch vì vết thương do đạn bắn. Mya Thwe Thwe Khaing, một phụ nữ 19 tuổi được tuyên bố là đã chết não và sống thực vật sau khi bị cảnh sát bắn vào đầu bằng đạn thật. Những báo cáo về việc người biểu tình bị thương đã khiến Ola Almgren, Điều phối viên Thường trú và Điều phối viên Nhân đạo tại của Liên Hợp Quốc tại Myanmar ra công bố lên án việc sử dụng vũ lực tàn bạo của chính quyền.

Ngày 20 tháng 2, trong một cuộc đàn áp bạo lực, cảnh sát và quân đội khiến 2 người biểu tình bị thiệt mạng và ít nhất 20 người bị thương tại Mandalay. Ngoài ra, cảnh sát và quân đội còn ném đá, xịt vòi rồng, bắt giữ và đánh đập người dân. Bất chấp mọi phản ứng quốc tế về sự cố này, quân đội cảnh báo người biểu tình rằng họ vẫn sẵn sàng tiếp tục sử dụng vũ lực như vậy, đồng thời cho rằng những người biểu tình đã kích động giải pháp đối đầu. Bất chấp những đe doạ từ quân đội, ngày 22 tháng 2, người dân vẫn tiếp tục tụ tập biểu tình, một vài người biểu tình cho biết rằng những vụ sát hại gần đây đã khiến họ càng quyết tâm tiếp tục biểu tình.

Ngày 25 tháng 2, nhiều báo cáo đề cập rằng cảnh sát đã bắn súng và sử dụng lựu đạn gây choáng tấn công một nhóm dân cư tại thị trấn Tamwe khi họ đang biểu tình phản đối việc quân đội bổ nhiệm người thay thế một lãnh đạo phường.

Sự can thiệp của chính quyền căng thẳng dần lên vào đầu tháng 3, cùng với các báo cáo cho biết ít nhất 18 người thiệt mạng vào ngày 28 tháng 2 dựa trên tin tức từ các tổ chức nhân quyền, và thêm 38 người thiệt mạng vào ngày 3 tháng 3.

Một sự cố về việc sử dụng bạo lực tấn công nhân viên cứu hộ đã được CCTV ghi hình lại và chia sẻ trên mạng xã hội, trong đó, một xe cứu thương tại thị trấn Bắc Okkalapa, Yangon đã buộc phải dừng lại khi bị cảnh sát vũ trang chĩa súng trực tiếp. Ba nhân viên cứu thương tình nguyện đã bị buộc bước ra ngoài và bị 6 cảnh sát liên tục đánh vào đầu bằng báng súng, đồng thời liên tục bị đá. Ba nhân viên tình nguyện này ngay sau đó bị bắt giữ và bị đưa đến nhà tù Insein, nơi khét tiếng với những điều kiện phi nhân đạo.

Thương vong
Dưới đây là thống kê thương vong tính theo ngày kể từ khi các cuộc biểu tình bắt đầu, dựa trên ngày bị thương, theo số liệu từ Hiệp Hội Trợ Giúp Tù Nhân Chính Trị Độc lập (AAPP). Thương vong được tính đến ngày 29 tháng 3 năm 2021:

Xem thêm
 Đảo chính Myanmar 2021
 Biểu tình tại Thái Lan 2020

Tham khảo

Biểu tình đang diễn ra
Myanmar năm 2021


title: Raspberry

text:
Quả mâm xôi đỏ là quả ăn được của một số loài thực vật.

Raspberry cũng có thể chỉ đến:

 Bramble Raspberry hoặc Rubus fruticosus, một loài dâu đen
 Raspberry (màu), một màu hồng đỏ tươi được đặt tên cho trái cây
 William Raspberry (1935–2012), nhà báo người Mỹ
 Golden Raspberry, giải mâm xôi vàng
 Raspberry Pi, máy tính mini
 Raspberry Pi OS là một hệ điều hành dựa trên Debian cho Raspberry Pi.
 Raspberry Pi Foundation, một tổ chức

Địa danh

 Raspberry, Arkansas, Hoa Kỳ
 Raspberry, British Columbia, Canada

Âm nhạc

 Raspberries (ban nhạc), một nhóm nhạc pop-rock những năm 1970
 Raspberries (album), album đầu tay năm 1972 của Raspberries
 "Raspberry", một bài hát của Sloan từ Smeared

Xem thêm


title: Istocheta rohdendorfi

text:
Istocheta rohdendorfi là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Istocheta


title: Al-Findara

text:
Al-Findara () là một ngôi làng Syria nằm trong phó huyện Masyaf thuộc huyện Masyaf, nằm ở phía tây Hama. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), al-Findara có dân số 1.594 trong cuộc điều tra dân số năm 2004. Cư dân của nó chủ yếu là Alawites.

Tham khảo


title: Borolia ligata

text:
Borolia ligata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Borolia


title: Atractodes rossicus

text:
Atractodes rossicus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Atractodes


title: Nematopodius parvus

text:
Nematopodius parvus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nematopodius


title: Cirrhilabrus lineatus

text:
Cirrhilabrus lineatus là một loài cá biển thuộc chi Cirrhilabrus trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1982.

Từ nguyên
Tính từ định danh lineatus trong tiếng Latinh có nghĩa là "có sọc", hàm ý đề cập đến các vệt sọc xanh lam trên cơ thể loài cá này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
C. lineatus được tìm thấy tại rạn san hô Great Barrier, Nouvelle-Calédonie và quần đảo Loyauté. C. lineatus sống tập trung gần các rạn san hô trên nền đá vụn ở độ sâu khoảng 20–55 m.

Mô tả
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở C. lineatus là 12 cm.

Cá đực có màu tím nhạt, hồng cam hoặc vàng cam. Mống mắt màu đỏ cam. Đầu và thân có nhiều vệt sọc màu xanh coban. Hai sọc xanh coban dọc theo gốc vây hậu môn và trên lưng. Vây lưng màu vàng cam với một vệt màu xanh đen ở phía trước, hẹp dần thành một đường sọc chạy dọc theo chiều dài của vây lưng. Vây hậu môn màu vàng cam tương tự, cũng lốm đốm các vệt xanh. Vây ngực trong suốt, không màu. Vây đuôi có màu đỏ với các hàng đốm xanh như trên thân, viền xanh ở rìa sau. Vây bụng dài, vượt qua vây hậu môn, có màu vàng và viền màu xanh lam.

Vào mùa giao phối, cá đực chuyển sang màu ô liu. Các sọc xanh trên cơ thể và các vây trở nên ánh kim. Vây ngực trong suốt thành trong mờ, màu cam. Cả vây lưng và vây hậu môn đều có màu trắng sáng, ngoại trừ vây lưng trước có đốm màu xanh thẫm. Vây đuôi ửng màu đỏ tía.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây ở vây lưng: 9; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 15; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Phân loại học
C. lineatus là loài chị em gần nhất với Cirrhilabrus rhomboidalis và Cirrhilabrus rubrimarginatus.

Thương mại
C. lineatus được thu thập ngành trong ngành buôn bán cá cảnh và được bán với giá khoảng 300 USD tại Hoa Kỳ.

Tham khảo

L
Cá Thái Bình Dương
Cá Úc
Cá Nouvelle-Calédonie
Động vật được mô tả năm 1982


title: Onthophagus savanicola

text:
Onthophagus savanicola là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

S


title: Cnephora cana

text:
Cnephora cana là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Cnephora


title: Nguyễn Văn Kiệt

text:
Nguyễn Văn Kiệt là thiêm đô ngự sử thời Lê sơ, đỗ đồng tiến sĩ vào năm 1502.

Thân thế
Nguyễn Văn Kiệt là người Nghĩa Xá, huyện Ngự Thiên (Thái Bình).

Sự nghiệp
Ông đậu đồng tiến sĩ khoa Nhâm Tuất năm 1502. Vào năm Cảnh Thống ông làm quan đến chức thiêm đô ngự sử. Khi nhà Mạc lên ngôi ông không chịu làm quan.

Nhận định
Phan Huy Chú có viết một mục về ông trong Lịch triều hiến chương loại chí thuộc Nhân vật chí, tại phần "Bề tôi tiết nghĩa". Theo Phan Huy Chú, Nguyễn Văn Kiệt được khen là tiết nghĩa do không chịu làm quan cho nhà Mạc.

Tham khảo

Thư mục

Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Tiến sĩ nhà Hậu Lê
Quan lại nhà Lê sơ


title: Maar Shamarin

text:
Maar Shamarin () là một ngôi làng Syria nằm ở Maarrat al-Nu'man Nahiyah ở huyện Maarrat al-Nu'man, Idlib. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Maar Shamarin có dân số 3625 trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Tham khảo


title: Ngữ chi Palaung

text:
Ngữ chi Palaung hay ngữ chi Palaung-Wa là một phân nhánh của ngữ hệ Nam Á, gồm khoảng 30 ngôn ngữ.

Phát triển âm vị học
Hầu hết ngôn ngữ Palaung mất sự phân biệt phụ âm vô thanh-hữu thanh ở ngôn ngữ Nam Á tiền thân; thay vào đó, sự phân biệt này tái hiện trên nguyên âm. Trong nhánh Wa, sự phân biệt phụ âm vô thanh-hữu thanh trở thành sự phân biệt nguyên âm thường-hà hơi; trong nhóm Palaung-Riang, nó trở thành một hệ thống hai thanh điệu âm vực. Các ngôn ngữ Angku có hệ thanh điệu khác - ví dụ như tiếng U có bốn thanh điệu, cao, thấp, lên (thăng), xuống (giáng) - nhưng chúng được phát triển từ chiều dài nguyên âm và đặc điểm phụ âm cuối, chứ không phải từ sự phân biệt vô thanh-hữu thanh.

Nguồn gốc
Paul Sidwell (2015) gợi ý rằng quê hương của ngữ chi Palaung nằm ở khu vực biên giới của Lào và Tây Song Bản Nạp ở Vân Nam, Trung Quốc. Quê hương của ngữ chi Khơ Mú tiếp giáp với quê hương của ngữ chi Palaung dẫn đến nhiều từ vựng vay mượn giữa hai nhánh do sự tiếp xúc mạnh mẽ. Sidwell (2014) gợi ý rằng từ "nước" (*oːm trong ngôn ngữ Palaung nguyên thủy) mà Gérard Diffloth cho là một trong những từ vựng then chốt để chứng minh cho sự tồn tại nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer Bắc, có thể là do ngữ chi Khơ Mú đã mượn từ ngữ chi Palaung.

Phân loại

Diffloth & Zide (1992)
Ngữ chi Palaung bao gồm ít nhất ba nhánh, nhưng vị trí của một số ngôn ngữ chưa rõ ràng. Ví dụ như tiếng Lamet đôi khi được phân loại là một nhánh riêng biệt. Sau đây là phân loại của Diffloth & Zide (1992), được trích dẫn trong Sidwell (2009: 131).
 Palaung Tây (Palaung-Riang)
 Palaung
 Shwe (Palaung Vàng, Đức Ngang (德昂, De'ang).)
 Đức Ngang (De'ang)
 Palé (Palaung Bạc, Ruching)
 Nhữ Mãi (汝买, Rǔmǎi)
 Riang
 Riang thực sự (Riang Lang), Yinchia (Riang Lai)
 ? Danau (có lẽ thuộc Palaung-Riang)
 Palaung Đông
 Angku
 Angku
 Hộ (Hu)
 Kiorr
 Kon Keu
 Mạn Mễ (曼咪, Man Met)
 Mok
 Samtao (Samtau)
 Tai Loi (Mong Lue)
 U (濮满, Púmǎn)
 Nhóm ngôn ngữ Lamet
 Lamet (Khamet, Xmet)
 Con (Kha Kior, Kiorr)
 Nhóm ngôn ngữ Wa (Va, Ngõa, 佤)
 Bố Lãng (布朗, Bùlǎng)
 Nhóm Lawa
 La
 Lawa
 Wa
 Parauk (Wa chuẩn, tại Trung Quốc gọi là Ba Nhiêu Khắc (巴饒克, Bāráokè).)
 Khalo (Ca Lạp, 卡拉, Kǎlā)
 Awa (A Va, A Ngõa)

Một số nhà nghiên cứu còn gộp cả các ngôn ngữ Mảng, thay vì gộp nhóm chúng với các ngôn ngữ Pakan.

Sidwell (2010)
Phân loại sau đây theo phân nhánh được đưa ra bởi Sidwell (2010, ms).
 Danau (Khano)
 Palaung thực sự
 Tây (Riang-Palaung)
 Palaung (De'ang: Shwe / Palaung Vàng, Palé / Ruching / Palaung Bạc, Rumai)
 Riang (Riang, Yinchia)
 Angku
 Hu
 U (P'uman)
 Kiorr (Kha Kior, Con)
 Kon Keu (Angku)
 Mok (Man Met)
 Mong Lue (Tai Loi)
 Muak Sa-aak
 Lamet (Xmet)
 Wa
 Blang (Samtao)
 Lawa
 Umpai Lawa
 Bo Luang Lawa
 Wa
 Paraok (Wa chuẩn)
 Khalo
 Awa
 Meung Yum
 Savaiq

Sidwell (2014) đề xuất một nhánh bổ sung, bao gồm:
 Bit-Kháng
Bit
 Kháng
 Bố Mang (布芒, Bùmáng)
 Quảng Lâm

Sidwell (2015)
Sidwell (2015: 12) đề xuất một phân loại sửa đổi cho ngữ chi Palaung. Bit-Kháng rõ ràng thuộc ngữ chi Palaung nhưng chứa nhiều từ vay mượn từ ngữ chi Khơ Mú. Sidwell (2015: 12) tin rằng có khả năng nhóm nó trong Palaung Đông. Mặt khác, Sidwell (2015) coi Danaw là ngôn ngữ Palaung khác biệt nhất.

 Danaw
 Palaung Tây
 Palaung (Dara'ang, Da'ang, Palay, v.v.)
 Rumai
 Nhóm Riang (Riang-Lang, Riang-Sak, v.v.)
 Palaung Đông
 Nhóm Wa
Wa (Praok, Awa, Vo, v.v.)
 Lawa (Lawa Bo Luang, Lavua/Luwa, v.v.)
 Bulang (Bulang, Plang/Samtao, Kawa, Kontoi, v.v.)
 Nhóm Angku: U, Hu, Man Met/Kemie, Muak/Mok, Tai Loi, v.v.
 Nhóm Lameet: Lameet (Lamet), Con, Lua/Khamet
 ? Nhóm Bit-Kháng: (Kha) Bit, Buxing, Quảng Lâm, Kháng/Khao, Bumang

Sự tương đồng từ vựng với ngữ chi Khơ Mú
Sidwell (2015) lưu ý rằng ngữ chi Palaung và ngữ chi Khơ Mú dùng chung nhiều từ vựng, nhưng coi hiện tượng này là kết quả của sự khuếch tán từ vựng do sự tiếp xúc ngôn ngữ mạnh mẽ.

Sidwell (2015:112-113) liệt kê các từ vựng Palaung nguyên thủy sau đã khuếch tán từ Palaung sang Khơ Mú.
Các dạng từ vựng từ Palaung sang Khơ Mú
 *ʔɔːt ‘lau, chùi, xóa sạch’
 *ʔiɛk ‘nách’
 *ɓɤs ‘đội trên đầu/đeo trên lưng’
 *bliɛs ‘xiên, giáo, mác’
 *cəˀŋam ‘làm sạch’
 *criːl ‘vàng’
 *gɔːʔ ‘bạn bè, họ hàng’
 *kərɗi(ː)ŋ ‘rốn’
 *kɤːŋ ‘đào, bới, xới, cuốc’
 *kʋɤj ‘trên, phần trên’
 *laj ‘mua bán’
 *mɔk ‘đánh/đốn ngã’
 *(ʰ)ɲɤk ‘dính, nhớp nháp’
 *tjaːk ‘con nai’

Sidwell (2015:113) liệt kê các từ vựng Palaung nguyên thủy sau đã khuếch tán từ Khơ Mú sang Palaung.
Các dạng từ vựng từ Khơ Mú sang Palaung
 *ɟɤːl ‘nhẹ cân’
 *kla(ː)w ‘tinh hoàn, hòn dái’

Sidwell (2015:114) liệt kê các từ vựng Palaung nguyên thủy sau chia sẻ cùng Khơ Mú nhưng không chia sẻ với các nhánh Nam Á khác và không chắc chắn là chúng đã khuếch tán từ Palaung sang Khơ Mú hay ngược lại.
 *-daːk ‘gan/lòng bàn tay/chân’
 *-jaːŋ ‘nữ, phụ nữ, gái’
 *kəlɔːŋ ‘hạt’
 *krlaːŋ ‘hành tinh’
 *-nuːs ‘miệng’
 *tɤːʔ ‘khói’
 *sŋɔːʔ ‘thóc, gạo’

Xem thêm
 Danh sách từ vựng Palaung nguyên thủy đã phục dựng (Wiktionary)

Tham khảo

Đọc thêm
 Darren Gordon. (2013) A selective Palaungic linguistic bibliography  (Thư mục ngôn ngữ học Palaung chọn lọc). Mon-Khmer Studies tập. 42 Đại học Mahidol và SIL International.
 Cheeseman Nathaniel; Elizabeth Hall và Darren Gordon. (2015) Palaungic Linguistic Bibliography with Selected Annotations (Thư mục ngôn ngữ học Palaung với chú giải chọn lọc). 'Mon-Khmer Studies'' tập. 44 trang i-liv.
 Paul Sidwell. Proto Palaungic phonology: reconstructing vowel lengths and qualities in a partially restructured system (Âm vị học Palaung nguyên thủy: Phục dựng trường độ và các đặc tính nguyên âm trong hệ thống tái cấu trúc một phần).

Liên kết ngoài
 RWAAI (Kho lưu trữ và không gian làm việc cho Di sản phi vật thể ngôn ngữ Nam Á)
 Ngôn ngữ Palaung trong Lưu trữ kỹ thuật số RWAAI.

Ngữ hệ Nam Á


title: Cầu Langkawi Sky

text:
Langkawi Sky là một cầu dây văng dành cho người đi bộ dài  ở Malaysia. Cầu rộng 1,8 mét (phần ở giữa có một lối đi rộng hơn), nằm ở độ cao  so với mực nước biển trên đỉnh Gunung Mat Chinchang ở Pulau Langkawi, một hòn đảo thuộc quần đảo Langkawi, bang Kedah.

Cầu hoàn thành năm 2005 và bị đóng cửa để bảo dưỡng, nâng cấp vào tháng 7 năm 2012. Việc mở cửa trở lại đã bị hoãn lại nhiều lần, mãi đến tháng 2 năm 2015 nó mới được mở cửa trở lại.

Vật liệu xây cầu được vận chuyển bằng trực thăng lên đỉnh núi và phải mất nhiều năm để lắp ráp hoàn chỉnh hệ thống cầu. Cầu Langkawi Sky được bình chọn là một trong những chiếc cầu treo kỳ dị nhất thế giới.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Google Map Photo  at panoramio.com
 15 Photos from different angles

Cầu dây văng tại Malaysia
Cầu hoàn thành năm 2005


title: Peter Leko

text:
Peter Leko (; ); sinh ngày 8 tháng 9 năm 1979 tại Subotica, Yugoslavia) là một đại kiện tướng cờ vua người Hungary.

Anh trở thành đại kiện tướng trẻ nhất thế giới vào năm 1994. Anh trở thành nhà thách đấu vô địch thế giới 2 lần, sau đó anh đấu với Vladimir Kramnik trong trận tranh chức vô địch thế giới năm 2004 và đã hòa với tỷ số 7-7, Kramnik vẫn giữ được ngôi vô địch.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Chessgames.com
 Peter Leko at 365Chess.com
 Interview ahead of the 2005 [Championship]
 Portrait of a chessplayer - PETER LEKO part 1
 Portrait of a chessplayer - PETER LEKO part 2

Vận động viên cờ vua Hungary
Đại kiện tướng cờ vua


title: Nannostomus trifasciatus

text:
Cá bút chì ba sọc (Danh pháp khoa học: Nannostomus trifasciatus) là một loài cá trong họ Lebiasinidae, thuộc chi Nannostomus. Cá bút chì 3 sọc là một trong những loài cá bút chì đẹp, nhờ vào màu sắc nổi bật hơn các loại bút chì khác và được ưa chuộng nuôi để làm cảnh.

Sinh thái
Cá bút chì ba sọc được tìm thấy vào năm 1876 chủ yếu phân bố và sống chủ yếu ở: Amazon, Colombia, Peru và Guyanas. Trong Rio Negro, cá bút chì ba sọc sinh sống trong vùng đầm lầy lớn. Khi dòng sông lũ lụt, nó di chuyển vào các khu rừng nhiệt đới bị ngập. Trong mùa nước thấp, chúng thường bị giữ lại trong các hồ nhỏ còn sót lại phía sau, hoặc ở gần các cạnh rừng. N. trifasciatus nằm gần bề mặt nước vào ban đêm và ban ngày sinh sống giữa các lớp nước phía trên.

Đặc điểm
Kích thước tối đa của cá bút chì ba sọc chỉ tới 6 cm, ban ngày thì ba sọc trên cơ thể chúng hiện rõ, đến đêm thì chúng lại mờ dần đi đó là trong những bản năng tự nhiên để tránh được kẻ thù săn mồi. Cá bút chì ba sọc có màu xanh vàng trên lưng và hai mặt của nó và màu bạc bên dưới. Các nắp mang và vây lưng, vùng chậu, hậu môn và đuôi có vệt màu đỏ. Và đặc điểm nổi bật nhất là 3 sọc nằm ngang trên người. Vây hậu môn của cá trống có nhiều màu sắc.

Con đực của loài này có thể có thêm một hàng các điểm màu đỏ trong khu vực vàng giữa các sọc giữa và trên hết, nhưng điều này là cực kỳ hiếm. Con trống đôi khi mỏng hơn và nhiều màu sắc hơn so với con mái. Cá bút chì 3 sọc ăn tạp và chủ yếu bơi gần mặt nước, nơi mà nó ăn chủ yếu là côn trùng, chúng ăn các vi sinh vật cũng như tảo. N. trifasciatus thường bị nhầm lẫn với Nannostomus marginatus, tuy nhiên chúng có thể được phân biệt bởi kích thước, cá bút chì 3 sọc có kích thước nhỏ hơn, tối đa chỉ đạt được 6 cm.

Tập tính
Cá bút chì ba sọc thích hợp nuôi làm cảnh cộng đồng, con trống sẽ thiết lập và bảo vệ lãnh thổ nhỏ. Cá con được sinh ra vào ban ngày trong lá cây. Những quả trứng có chất kết dính và thường được đặt trên các lá cây. Thụ tinh diễn ra bên ngoài, chúng đẻ khoản 30-100 trứng tại một thời điểm. Trứng nở trong 24-72 giờ, tùy thuộc vào nhiệt độ của nước. Nếu được cho ăn, và nếu đủ lớp phủ thực vật được cung cấp, cá bố mẹ sẽ không ăn trứng và cá con sẽ được tìm thấy trong thực vật nổi. Loài này hiếm khi được sinh ra trong điều kiện nuôi nhốt và chưa bao giờ được đưa ra thương mại trong ngành thủy sản.

Chú thích

Tham khảo

 Innes, Dr William T. EXOTIC AQUARIUM FISHES, 1st edition. Innes Publishing Co. Philadelphia, 1935
 Weitzman, Dr. Stanley H. and Cobb, Dr. J. Stanley, A Revision of the South American Fishes of the Genus Nannostomus, Smithsonian Contributions to Zoology, #186. Smithsonian Institution Press. Washington, D.C. 1975.

Nannostomus
Động vật được mô tả năm 1876
Động vật Guyana
Động vật Amazon
Cá Bolivia
Cá Brasil
Cá Peru
Cá Nam Mỹ
Cá Venezuela
Cá cảnh
Cá nước ngọt Nam Mỹ


title: Cremastus crassitibialis

text:
Cremastus crassitibialis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cremastus


title: Petro Kilekwa

text:
Petro Kilekwa (còn gọi là Chilekwa, sinh cuối những năm 1860, 1870 - mất năm 1967) là một người đàn ông Châu Phi, người từng bị bắt làm nô lệ, về sau trở thành một giáo viên và linh mục Anh giáo. Ông xuất bản cuốn tự truyện của mình năm 1937 với tựa đề Slave Boy to Priest: The Autobiography of Padre Petro Kilekwa (tạm dịch: Từ cậu bé nô lệ trở thành linh mục: Tự truyện của Padre Petro Kilekwa).

Tiểu sử
Kilekwa sinh ra ở Zambia, trong một ngôi làng ở Bissa, thuộc bộ tộc Mbisa, gần hồ Bangweulu. Ông được sinh ra với cái tên "Chilekwa"; ông viết trong cuốn tự truyện của mình rằng Ki- "là một tiền tố của tiếng Swahili". Ông bị bắt làm nô lệ trong những năm 1870 khi còn là một cậu bé trong thời gian mà ông cho là "cuộc chiến tranh Maviti" (thuật ngữ này có thể chỉ "bất kỳ một nhóm cướp nào hơn là một nhóm dân tộc cụ thể"). Mẹ của Kilekea không có tiền để trả tiền chuộc tám yard vải hoa nên ông bị đưa đến bờ biển để đến Vịnh Ba Tư. Tuy nhiên, con tàu chở những người nô lệ bao gồm ông đã bị chặn lại bởi Hải quân Hoàng gia, và toàn bộ nô lệ được đưa đến Muscat bằng chiếc thuyền mang tên HMS Osprey. Tất cả những người nô lệ đã dành một tháng hoặc lâu hơn ở đó, nhưng sau đó Kilekwa và một cậu bé khác, Mambwala, đã tình nguyện phục vụ trên Osprey và trở thành thủy thủ. Họ làm những công việc lặt vặt trong khi con tàu Osprey tìm kiếm các tàu nô lệ và đi  khắp vùng vịnh và ngược sông Euphrates đến Basra (thuộc Iraq ngày nay). Một ngày nọ, khi hầu hết các thủy thủ đang ở trên bờ ở Bushehr, Ba Tư thì những kẻ bắt nô lệ cố gắng bắt cóc họ nhưng bị ngăn cản. Họ đi đến tận Ấn Độ và tới Bombay. Khi con tàu Osprey quay trở lại Anh, cả hai được chuyển sang tàu HMS Bacchante, và họ có mặt ở Bombay để tham dự Lễ kỷ niệm Vàng của Nữ vương Victoria vào năm 1887.

Kilekwa sau đó đến Zanzibar, nơi mà các nhà truyền giáo thuộc Universities' Mission ở Trung Phi đã chăm sóc ông. Ông đã được rửa tội và được đào tạo như một giáo viên. Ông kết hôn với một người phụ nữ có tên Beatrice Muyororo cũng có xuất thân tương tự: bà cũng từng bị bắt làm nô lệ và sau đó được trả tự do bởi Hải quân Anh. Giống như Kilekwa, bà cải đạo sang Cơ đốc giáo và trở thành một giáo viên. Họ cùng nhau giảng dạy gần Hồ Malawi, nơi Kilekwa trở thành phó tế và sáu năm sau là linh mục. Ông được tấn phong vào cuối tháng 6 năm 1917 cùng với ba người khác: Leonard Kangati, Lawrence Cisui, và Gilbert Mpalila.

Đến năm 1949, ông về hưu và sống ở Kiungani (thuộc Vùng Pwani của Tanzania) trên "một sở hữu nhỏ được Chính phủ cho thuê". Ông qua đời năm 1967 ở độ tuổi chín mươi.

Nguồn tham khảo

Sinh thế kỷ 19
Mất năm 1967
Người Mỹ gốc Phi


title: Peachia quinquecapitata

text:
Peachia quinquecapitata là tên của một loài thuộc bộ Hải quỳ nằm trong họ Haloclavidae. Người ta phát hiện ra chúng ở vùng Tây Bắc Thái Bình Dương.

Mô tả
Loài này chỉ sống bên dưới cát và đưa ra 12 xúc tu lên khỏi bề mặt. Phần đầu của nó có miệng ở giữa và có màu đỏ. Những cái xúc tu của nó thì trong suốt, có những dải màu vàng sẫm và nâu đen hình chữ V xen kẽ nhau.

Phân bố
Người ta thấy rằng chúng sống ở những vùng nước nông của Tây Bắc Thái Bình Dương thuộc Mỹ, bao gồm cả eo biển Puget.

Chu kỳ sống
Chu kỳ sống của loài sinh vật này được các nhà khoa học nghiên cứu tại phòng thí nghiệm. Khi loài sứa Phialidium gregarium (nay được đổi tên thành Clytia gregaria) ăn ấu trùng của loài này vào bụng thì ấu trùng vẫn tiếp tục phát triển. Ban đầu ấu trùng ăn thức ăn bên trong dạ dày nhưng sau đó 11 ngày thì chúng bắt đầu ăn tuyến sinh dục của vật chủ và rồi đi đến những mô khác. Trong vòng 2 ngày, nó sẽ tiêu thụ hoàn toàn tuyến sinh dục của loài sứa này. Đến ngày thứ ba thì chúng phát triển thành con non. Khi ấy chúng sẽ tách ra khỏi vật chủ và chìm xuống đáy biển để bắt đầu sống độc lập. Việc ký sinh này gây hại đến vật chủ nhưng lại có lợi với loài động vật này. Vì khi ấy ấu trùng có thể phát triển an toàn mà không bị kẻ thù ăn phải và có thể phân tán rộng hơn. Vào mùa xuân tại thị trấn Friday Harbor, Washington, tỷ lệ bị nhiễm kí sinh của loài sứa Clytia gregaria lên đến 62%.

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1913


title: Lophophelma calaurops

text:
Lophophelma calaurops là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Terpna
Lophophelma


title: Thorsten Röcher

text:
Thorsten Röcher (sinh 11 tháng 6 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá Áo thi đấu cho SK Sturm Graz ở Giải bóng đá vô địch quốc gia Áo.

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá nam Áo
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Áo
Cầu thủ Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Áo
Cầu thủ SV Mattersburg
Sinh năm 1991
Nhân vật còn sống
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức


title: Jacob Grimm

text:
Jacob Ludwig Carl Grimm (4 tháng 1 năm 1785 - 20 tháng 9 năm 1863) là một nhà ngữ văn, nhà luật pháp và nhà thần thoại người Đức. Ông được biết đến như là người phát hiện ra định luật Grimm (ngôn ngữ học), đồng tác giả với anh trai Wilhelm của Deutsches Wörterbuch, tác giả của Deutsche Mythologie và, phổ biến hơn, là một trong hai người anh em nhà Grimm và là người biên tập truyện cổ Grimm.

Cuộc sống và sách
Jacob Grimm sinh ra ở Hanau, tại Hesse-Kassel. Cha của ông, Philipp Grimm, là một luật sư, nhưng ông qua đời trong khi Jacob còn nhỏ, và mẹ ông bị bỏ lại bằng những phương tiện rất nhỏ. Em gái của mẹ anh là phụ nữ của phòng bệnh cho Landgravine của Hesse, và cô đã giúp đỡ để hỗ trợ và giáo dục nhiều gia đình của cô. Jacob được gửi tới trường công tại Kassel vào năm 1798 cùng với em trai Wilhelm (sinh ngày 24 tháng 2 năm 1786).

Năm 1802, ông theo học tại Đại học Marburg, nơi ông theo học luật, một ngành mà cha ông đã làm. Anh trai của anh ta đã gia nhập Marburg một năm sau, vừa mới hồi phục sau một cơn bệnh nặng và nặng, và cũng bắt đầu nghiên cứu luật.

Gặp von Savigny
Cho đến thời điểm này, Jacob Grimm chỉ bị khát khao về kiến thức, và năng lượng của ông đã không tìm ra mục tiêu vượt khỏi thực tế để có được vị trí trong cuộc sống. Động lực chính xác đầu tiên xuất phát từ các bài giảng của Friedrich Karl von Savigny, nhà nghiên cứu về luật La Mã, người đầu tiên đã dạy anh ta để nhận ra ý nghĩa của việc nghiên cứu bất kỳ khoa học nào, như Wilhelm Grimm tự nói trong lời nói đầu của Deutsche Grammatik). Các bài giảng của Savigny cũng đánh thức ông ta một tình yêu để điều tra lịch sử và cổ xưa, tạo thành cấu trúc của tất cả các tác phẩm của ông. Hai người đàn ông đã làm quen với nhau, và trong thư viện lưu trữ đầy đủ của Savigny Grimm lần đầu tiên chuyển lá bài báo của Bodmer về những chiếc minnesingers ở Trung Cao và các bài báo sớm khác, và cảm thấy khao khát mong muốn thâm nhập vào những điều mơ hồ và một nửa - những bí ẩn của ngôn ngữ của họ.

Vào đầu năm 1805, ông nhận được lời mời từ Savigny, người đã chuyển đến Paris, giúp đỡ ông trong tác phẩm văn học của mình. Grimm đã vượt qua một thời gian rất vui vẻ ở Paris, tăng cường hương vị của mình cho các văn học của thời Trung Cổ bằng những nghiên cứu của ông ở các thư viện Paris. Vào cuối năm, anh trở về Kassel, nơi mẹ và Wilhelm đã định cư, sau khi học xong. Năm sau, anh ta nhận được một vị trí trong văn phòng chiến tranh với mức lương rất nhỏ là 100 thaler. Một trong những phàn nàn của anh ta là anh ta phải trao đổi bộ váy thời trang của Paris cho một bộ đồng phục cứng và dây tóc. Nhưng ông đã có thời gian giải trí đầy đủ để theo đuổi nghiên cứu của mình.

Ghi chú

Tử vong do đột quỵ
Nhà ngôn ngữ học Đức


title: Dover Publications

text:
Dover Publications, còn gọi là Dover Books, là một nhà xuất bản sách của Mỹ được thành lập năm 1941 bởi Hayward Cirker và vợ của ông, Blanche. Nhà xuất bản Dover Publications chủ yếu xuất bản sách phát hành lại, và sách không còn được xuất bản bởi các nhà xuất bản ban đầu. Xuất bản dù không thường xuyên những cuốn sách thuộc phạm vi công cộng. Các ấn bản gốc ban đầu có thể khan hiếm hoặc có ý nghĩa lịch sử vì thế Dover tái bản lại những cuốn sách đó, rồi phân phối chúng ra thị trường với chi phí giảm đáng kể.

Tham khảo

 Trang chủ Andrea Olmstead  Andrea Olmstead, Roger Sessions discography
 Dover Publications Inc. International Directory of Company Histories. The Gale Group, 2006.

Liên kết ngoài

 Courier Corporation.  Website chính thức.

Công ty xuất bản sách có trụ sở tại New York
Hãng ghi âm Mỹ
RR Donnelley


title: Leptotogea kenyae

text:
Leptotogea kenyae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Leptotogea


title: Tiếng Lezgi

text:
Tiếng Lezgi, cũng được gọi là tiếng Lezgin, là một ngôn ngữ thuộc nhóm ngôn ngữ Lezgi của ngữ hệ Đông Bắc Kavkaz. Đây là ngôn ngữ của người Lezgi, sống ở miền nam Dagestan, miền bắc Azerbaijan, Turkmenistan, Uzbekistan, Kazakhstan, Thổ Nhĩ Kỳ, Đức, v.v. Tiếng Lezgi là ngôn ngữ văn học và là một ngôn ngữ chính thức của Dagestan. Trong Atlas ngôn ngữ bị đe dọa trên thế giới của UNESCO, nó được liệt kê là một ngôn ngữ "dễ thương tổn".

Phân bố địa lý
Tính đến năm 2002, tiếng Lezgi là ngôn ngữ của 397.000 người ở Nga, chủ yếu tại Nam Dagestan, và tính năm 1999 bởi 178.400 người chủ yếu ở các quận Qusar, Quba, Qabala, Oghuz, Ismailli và Khachmaz (Xaçmaz) miền đông bắc Azerbaijan. Tiếng Lezgi cũng có mặt ở Kazakhstan, Kyrgyzstan, Thổ Nhĩ Kỳ, Turkmenistan, Ukraine, Đức và Uzbekistan, do người nhập cư từ Azerbaijan và Dagestan mang tới.

Ngoài ra còn có các cộng đồng người nói nhỏ tại các khu vực Balikesir, Yalova, Izmir, Bursa ở Thổ Nhĩ Kỳ. Người Lezgin tập trung chủ yếu tại làng Kirne (Ortaca) thuộc vùng Balikeir.

Tổng số người nói là khoảng 650.000 người.

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài

 Lezgi-Englich online dictionary
 Appendix:Cyrillic script
 Notes on the Lezgi language
 Languages of the World report
 Lezgian basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database
 Lezgian Dictionary + Mobile apps

Ngôn ngữ tại Nga
Ngôn ngữ tại Gruzia
Ngôn ngữ tại Azerbaijan
Ngôn ngữ bị đe dọa
Ngôn ngữ tại Kazakhstan
Ngôn ngữ tại Kyrgyzstan
Ngôn ngữ tại Thổ Nhĩ Kỳ
Ngôn ngữ tại Turkmenistan
Ngôn ngữ tại Ukraina
Ngôn ngữ tại Uzbekistan
Ngữ hệ Đông Bắc Kavkaz


title: Kiến trúc Ba Lan

text:
Kiến trúc Ba Lan bao gồm các công trình kiến trúc trong quá khứ và hiện tại, có sự ảnh hưởng to lớn đến lịch sử kiến trúc Ba Lan.

Một số công trình quan trọng đối với kiến trúc phương Tây, như Đồi Wawel, lâu đài Książ và Malbork, cảnh quan thành phố Toruń, Zamość và Kraków được đặt tại quốc gia này. Một số trong số đó được công nhận là Di sản Thế giới của UNESCO. Hiện nay, kiến trúc Ba Lan đang dần phát triển với những góc nhìn mới mẻ trong thiết kế với các kiến trúc sư như Daniel Libeskind, Karol Zurawski và Krzysztof Ingarden.

Lịch sử

Kiến trúc La Mã

Kiến trúc Gothic
Kiến trúc Gothic ở vùng đất Ba Lan đã phát triển toàn diện vào thế kỷ XIV, khi đất nước chấm dứt sự phân chia phong kiến và trở thành một quốc gia thống nhất. Sự phát triển của kiến trúc Gothic bị ảnh hưởng bởi sự tăng trưởng mạnh mẽ của các thành phố, sự phát triển về nền kinh tế cũng như khoa học công nghệ và giáo dục.

Kiến trúc Phục hưng

Kiến trúc thời đại Phục hưng đến với Ba Lan nhờ Vua Sigismund. Ông đã quen thuộc với phong cách này ở Buda, tại tòa án của người chú Hungary của ông. Sigismund đã mời các thợ thủ công người Ý từ Buda đến Kraków, ở đó họ đã tạo ra tác phẩm Phục hưng mang phong cách Ý đầu tiên ở Ba Lan, Lăng mộ John I Albert ở Wawel (giữa năm 1502 và năm 1506). Tuy nhiên, trong những công trình liên quan đến tôn giáo, theo truyền thống Gothic, ảnh hưởng Phục hưng hầu như không đáng nhắc đến. Kiến trúc Phục hưng ở Ba Lan khi đó chỉ là một kiểu kiến trúc thường dân.

Kiến trúc Baroque

Chủ nghĩa cổ điển

Chủ nghĩa cổ điển thống trị kiến trúc Ba Lan trong nửa sau của thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19 như một biểu hiện của chủ nghĩa duy lý Khai sáng. Phong cách trong kiến trúc mới đến từ Pháp, Ý và một phần từ Đức chỉ dành cho thời cổ đại Hy-La mới được phát hiện.

Chủ nghĩa tân cổ điển, theo trình tự thời gian với sự kết thúc của Chiến tranh Napoléon và việc bắt giữ cựu Công tước Warszawa của Đế quốc Nga vào năm 1815, với đặc trưng bởi mặt tiền đồ sộ, các tòa nhà đại diện lớn, tạo ra những ô vuông quy hoạch mới trên đường phố Warsaw và các thành phố khác. Kiến trúc sư hàng đầu của chủ nghĩa tân cổ điển ở Ba Lan là người Ý Antonio Corazzi. Các công trình kiến trúc chính của ông ở Warsaw bao gồm Cung điện Staszic, Kho bạc (1824), Ngân hàng Ba Lan (1825) và Nhà hát Wielki.

Sự trỗi dậy của các phong cách khác
Trong quá khứ, lãnh thổ của Ba Lan bị chia cắt bởi Phổ (Đức), Nga và Đế quốc Áo (Áo-Hung), khiến từng vùng phát triển không đồng đều.

Kinh nghiệm của Vienna Ring Road đã được áp dụng thành công tại Kraków, nơi Planty Park được tạo ra. Kiến trúc của Kraków tại thời điểm đó được định hướng theo mô hình của Viên, được gọi là phong cách Ringstr. Về mặt phong cách, đó là chủ nghĩa Chiết trung được thống trị bởi Tân Gôthic (Collegium Novum) và Tân Phục hưng (Nhà hát Słowacki). Phong cách tương tự cực kì phổ biến ở các vùng đất Ba Lan khác.

Theo phong cách Tân Gôthic của Đức, Karl Friedrich Schinkel đã thiết kế Cung điện Kamieniec Ząbkowicki và Lâu đài Kórnik, trong khi đó S. Stompf thiết kế lại Lâu đài Lublin. Các di tích thời Phục hưng bao gồm tòa nhà chính của Đại học Công nghệ Warsaw (1889-1901) và Khách sạn Bristol ở Warsaw (1900, Władysław Marconi). Các kiến trúc sư nổi tiếng bao gồm Friedrich August Stüler (Wielkopolska), Alexis Langer, Ludwig Schneider (Sląsk), Józef Pius Dziekoński, Konstanty Wojciechowski, Feliks Księżarski, Teodor Talowski, Jan Sas-Zubrzycki.

Trong kỷ nguyên của chủ nghĩa tư bản, nhiều biệt thự và cung điện của chủ nhà máy được xây dựng cũng như nhiều khu nhà ở của công nhân và các tòa nhà công nghiệp.

Trường phái kiến trúc Tân Nghệ thuật và kiến trúc Dân gian
Trường phái Tân Nghệ thuật nổi lên như một nỗ lực từ bỏ sự cách điệu và chủ nghĩa chiết trung, từ đó phát minh ra một phong cách kiến trúc mới sẽ đáp ứng tinh thần của thời đại. Các kiến trúc sư Ba Lan từ những năm 1890 cũng đã khám phá ra các góc nhìn mới lạ từ kiến trúc dân gian. Kiến trúc sư đi đầu xu hướng này là Stanisław Witkiewicz, người sáng lập Phong cách Zakopane.

Ben cạnh đó, Teodor Talowski, Franciszek Mączyński và Mikołaj Tołwiński đại diện cho phong trào Ba Lan trẻ.

Kiến trúc hiện đại

Thời kỳ giữa chiến tranh
Việc Ba Lan giành lại độc lập đã đánh dấu một kỷ nguyên mới trong nghệ thuật, nơi kiến trúc hiện đại phát triển trên quy mô lớn, kết hợp thành tựu của chủ nghĩa Chức năng với các yếu tố dân gian (Adolf Szyszko-Bohusz, Marian Lalewicz và Bohdan Pniewski).

Ví dụ về trường phái kiến tạo và phong cách quốc tế ở Ba Lan có thể kể đến nhiều khu chung cư (Barbara và Stanisław Brukalski) và nhà ở hiện đại (Józef Szanajca, Helena Syrkus, Szymon Syrkus, Bohdan Lachert).

Trong Triển lãm Thế giới Paris năm 1937, ngôi nhà do Stanisław Brukalski thiết kế ở Żoliborz đã nhận được một giải thưởng (1929). Việc đầu tư xây dựng đã diễn ra với quy mô lớn hơn (xây dựng thành phố Gdynia, quận Żoliborz ở Warsaw), nhưng cũng có những công trình nhỏ hơn (Thư viện Jagiellonia, Saska Kępa).

Những ví dụ khác còn có WUWA và Hội trường trăm năm của Max Berg.

Sau năm 1945
Sau chiến tranh thế giới thứ hai, sự phát triển của những người dẫn đầu đã bị gián đoạn bởi chủ nghĩa hiện thực xã hội chủ nghĩa. Bên cạnh đó, tái cấu trúc các thành phố và di tích lại trở nên cần thiết để gầy dựng lại nền văn hóa. Một ví dụ có thể kể đến về sự phục hồi văn hóa là sự tái cấu trúc của Quảng trường Nhà hát ở Warsaw với Cung điện Jabłonowski.

Trong quá trình đô thị hóa, các tòa nhà đồ sộ rất được yêu thích.

Một nhánh cụ thể của chủ nghĩa hiện thực xã hội chủ nghĩa là kiến trúc Stalin, với đại diện là Cung điện Văn hóa và Khoa học ở Warsaw. Thành phố được quy hoạch Nowa Huta cũng được thiết kế theo phong cách Stalin vào cuối những năm 1940.

Các điểm tham quan kiến trúc nổi tiếng bao gồm Ga xe lửa trung tâm Warsaw (1975), Spodek ở Katowice, Rạp chiếu phim Kiev và Khách sạn Cracovia ở Kraków, Ściana Wschodnia ở Warsaw, các tác phẩm của Oskar Hansen. Công trình kiến trúc liên quan đến tôn giáo bao gồm Arka Pana của Stanisław Pietrhot ở Kraków và Nhà thờ Chúa Thánh Thần ở Wrocław.

Sau khi thành lập nhóm Cộng hòa thứ ba, Arata Isozaki (Manggha), Norman Foster (Varso), Rainer Mahlamäki (Bảo tàng Lịch sử của người Do Thái Ba Lan) và Daniel Libeskind đã có những dự án của họ ở Ba Lan. Renato Rizzi đã thiết kế Nhà hát Shakespearian ở Gdańsk, trong khi Bảo tàng Silesian được lên kế hoạch bởi Riegler Riewe Architekten, và Estudio Barozzi Veig Studio đã tạo ra Szczecin Philharmonic mới.

Thư viện Đại học Warsaw hậu hiện đại và trụ sở của Tòa án Tối cao được thiết kế bởi Marek Budzyński. Các kiến trúc sư Ba Lan đương đại cũng bao gồm Andrzej M. Chołdzyński, Robert Konieczny, Roman Rutkowski, Katarzyna Kobro, Przemo Lukasik, nhóm kiến trúc sư Medusa, v.v.

Năm 2015, Szczecin Philharmonic đã được trao giải thưởng của Liên minh châu Âu liên quan đến kiến trúc đương đại.

Các trường kiến trúc ở Ba Lan

Văn học và nguồn

 Tadeusz Dobrowolski, Sztuka polska, Warszawa 1970.
 Tadeusz Dobrowolski, Władysław Tatarkiewicz, Historia sztuki polskiej t. I-III, Krakow năm 1965.
 Marek Walczak, Piotr Krasnny, Stefania Kszysztofowicz-Kozakowska, Sztuka Arlingtonki, Kraków 2006.
 Adam Miłobędzki, Zarys dziejów architektury w Arlingtonce, wyd. 3, Warszawa 1978.

Xem thêm

 Danh sách kiến trúc sư Ba Lan
 Kiến trúc của Warsaw
 Kiến trúc nhà ở tại Ba Lan
 Giáo đường bằng gỗ của Cộng đồng người Ba Lan trước đây của Litva
 Kiến trúc Vernacular của Karpaty
 Kiến trúc Silesian
 Hiệp hội kiến trúc sư Ba Lan

Tham khảo

Liên kết ngoài

Văn hóa Ba Lan
Nghệ thuật Ba Lan
Kiến trúc Ba Lan


title: Dindica kishidai

text:
Dindica kishidai là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Dindica
Động vật được mô tả năm 1986


title: Pidonia determinata

text:
Pidonia determinata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pidonia


title: Koido Yoshio

text:
Yoshio Koido (sinh ngày 19 tháng 4 năm 1976) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Yoshio Koido đã từng chơi cho Yokohama Marinos.

Tham khảo

Sinh năm 1976
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản


title: Monosyntaxis samoėnsis

text:
Monosyntaxis samoėnsis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Monosyntaxis


title: Iridopsis mastistes

text:
Iridopsis mastistes là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Iridopsis


title: Mesomima albifrons

text:
Mesomima albifrons là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesomima


title: Abiodun Olujimi

text:
Abiodun Christine Olujimi (sinh ngày 25 tháng 12 năm 1958) là một nữ chính trị gia người Nigeria. Bà là thượng nghị sĩ của thượng viện Nigeria, bà đại diện cho khu vực phía nam của bang Ekiti và là người được ủy quyền thay cho các dân tộc thiểu số. Bà được biết đến bởi sự can đảm, sự quản lí chặt chẽ và những cống hiến của bà về ngành viễn thông của Nigeria (từ đó, bà trở thành hội viên chính thức của ủy ban liên lạc của Nigeria).

Đảng phái chính trị của bà là đảng Dân chủ (tiếng Anh: Peoples Democratic Party)

Bà được hầu hết mọi người ở Nigeria xem là một trong những nữ chính trị gia đầy kinh nghiệm.

Cuộc đời và học vấn
Bà sinh ra trong một gia đình thấp kém ở thị trấn Omuo-Ekiti, bang Ekiti. Do đó, ở tuổi 14, bà đã phải làm việc vất vả để có tiền đi học ở một tiệm vải tại bang Lagos. bà bắt đầu đi học tại trường trung học nữ Our Lady of Apostles tại Ibadan, bang Oyo và sau đó thì vào học viện nhà báo Nigeria rồi tốt nghiệp vào năm 1978. Abiodun Christine Olujimi cũng nhận được bằng cử nhân khoa học chính trị, quan hệ công chúng và truyền thông đại chúng của đại học Abuja, bang Abuja, Nigeria.

Sự nghiệp
Những buổi phát thanh và tờ báo mà bà viết thì rất đáng để đọc. Tuy nhiên đó không phải là nghề nghiệp mà bà mong muốn. Trong thời gian đó, bà đã cộng tác với những tờ báo như: Nigerian Tribune, Nigerian Posts and Telecommunication, Nigerian Television Authority, the Delta Steel Company, Ovwian Aladja, Reflex Concept và kênh DBN Television. Và thậm chí, bà đã trở thành quản lí hàng đầu của kên DBN Televison (từ năm 1993 đến năm 1997).

Năm 2003, bà được bổ nhiệm làm trợ lí đặc biệt cho thống đốc bang Ekiti. Từ đó, bà được bầu chọn vào hạ viện liên bang.

Năm 2005, bà trở thành phó thống đốc bang Ekiti.

Năm 2015, bà giành được chức thượng nghị sĩ đại diện cho miền Nam bang Ekiti tại Quốc hội.

Tham khảo

Chính khách Nigeria


title: Idalus lucens

text:
Idalus lucens là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Idalus


title: Hadena lefebvrei

text:
Hadena lefebvrei là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hadena


title: NGC 1755

text:
NGC 1755 (còn gọi là ESO 56-SC28)  là một cụm sao mở trong Đám mây Magellan Lớn trong chòm sao Kiếm Ngư, Đó là khoảng 120 năm ánh sáng và do kích thước của nó có thể là một cụm sao cầu.  Nó có đường kính 2,6 và cường độ rõ ràng là 9,9.  Nó được James Dunlop phát hiện vào năm 1826.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chòm sao Kiếm Ngư
Thiên thể ESO
Thiên thể NGC
Cụm sao mở
Thiên thể phát hiện năm 1826
Đám Mây Magellan Lớn


title: Dusona petitor

text:
Dusona petitor là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dusona


title: 2057

text:
Năm 2057 (số La Mã: MMLVII). Trong lịch Gregory, nó sẽ là năm thứ 2057 của Công nguyên hay của Anno Domini; năm thứ 57 của thiên niên kỷ 3 và của thế kỷ 21; và năm thứ tám của thập niên 2050.

Tham khảo


title: Brzezinka, Tỉnh West Pomeranian

text:
Brzezinka  () là một khu định cư ở khu hành chính của Gmina Czaplinek, thuộc quận Drawsko, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng  phía bắc Czaplinek,  về phía đông bắc của Drawsko Pomorskie và  về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Tham khảo


title: Vanda Pignato

text:
Vanda Guiomar Pignato (sinh ngày 16 tháng 2 năm 1963) là một luật sư người Salvador gốc Brazil, nhà hoạt động nhân quyền, chính trị gia, nhà hoạt động vì quyền phụ nữ và cựu Đệ nhất phu nhân El Salvador từ năm 2009 đến 2014. Pignato trở thành Đệ nhất phu nhân El Salvador vào ngày 1 tháng 6, Năm 2009, cùng ngày mà chồng bà, Tổng thống Mauricio Funes bổ nhiệm bà làm Thư ký Hòa nhập Xã hội của đất nước từ năm 2009 đến 2014. Cuộc hẹn này đã khiến Pignato trở thành Đệ nhất phu nhân đầu tiên trong lịch sử El Salvador giữ vị trí chính trị. Người kế nhiệm của Funes, Tổng thống Salvador Sánchez Cerén, tái bổ nhiệm Pignato làm Thư ký Hòa nhập Xã hội khi ông nhậm chức vào tháng 6 năm 2014.

Vào năm 2011, Pignato đã thành lập công ty Ciudad Mujer (Thành phố phụ nữ), để hỗ trợ nạn nhân của bạo lực đối với phụ nữ, cũng như cung cấp quyền truy cập vào các dịch vụ chăm sóc sức khỏe của phụ nữ, tư vấn tài chính và đào tạo nghề nghiệp. 15 cơ quan chính phủ El Salvador trong một location.These bao gồm đào tạo nghề và các khoản vay tài chính để cung cấp một cơ hội cho sự độc lập kinh tế.Ciudad Mujer cũng cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, bao gồm pháp y phòng thí nghiệm và trợ giúp pháp lý cho các nạn nhân của tấn công tình dục, các dịch vụ sinh sản, trẻ sơ sinh chăm sóc và ung thư vú phòng ngừa. Ước tính có khoảng 603.000 phụ nữ đã sử dụng công ty Ciudad Mujer, tính đến tháng 11 năm 2014.

Sáng kiến của công ty quảng cáo công nghệ quảng cáo quốc tế của Pignato đã nhận được sự ủng hộ và công nhận quốc tế, bao gồm cả từ Ngân hàng Phát triển liên Mỹ và Liên hợp quốc. Vào tháng 1 năm 2015, chính phủ Brazil công bố kế hoạch ra mắt "Phụ nữ của House" dự án riêng của mình, theo mô hình chương trình Ciudad Mujer Pignato tại El Salvador.The đầu tiên "của phụ nữ House" tại quê hương Brazil Pignato được dự kiến sẽ Campo Grande, Mato Grosso do Sul. Guatemala, Colombia và México cũng bày tỏ sự quan tâm đến việc triển khai các chương trình của Pignato.

Tiểu sử
Pignato được sinh ra ở São Paulo, Brazil. Bà trở thành một nhà hoạt động trong Đảng công nhân (PT) và làm cố vấn cho Luiz Inácio Lula da Silva, người sau này sẽ giữ chức Tổng thống Brazil từ năm 2003 đến năm 2011. Bà vẫn thân với cả Lula da Silva và người kế nhiệm ông, Tổng thống Dilma Rousseff.

bà bắt đầu ghi lại các vi phạm nhân quyền ở El Salvador trong cuộc Nội chiến ở Salvador, được kết thúc bởi Hiệp định Hòa bình Chapultepec. Pignato chuyển từ Brazil đến El Salvador vào năm 1992, nơi bà đại diện cho Đảng công nhân ở Trung Mỹ. bà cũng trở thành Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Brazil tại Đại sứ quán Brazil ở San Salvador năm 1992. Sau đó, bà kết hôn với Mauricio Funes, một nhà báo người Salvador và chính trị gia FMLN, người mà bà có một con trai, Gabriel.

Đệ nhất phu nhân và thư ký hòa nhập xã hội
Pignato đã thúc đẩy quyền của phụ nữ và bình đẳng giới trong các nhiệm kỳ của mình với tư cách là Đệ nhất phu nhân và Thư ký hòa nhập xã hội. Bộ hòa nhập xã hội của Pignato giám sát các vấn đề liên quan đến quyền con người và các vấn đề gia đình ở El Salvador. Pignato lần đầu tiên được bổ nhiệm làm Thư ký vào ngày 1 tháng 6 năm 2009, bởi chồng của bà, Tổng thống Mauricio Funes. bà được tái bổ nhiệm vào vị trí vào năm 2014 bởi Tổng thống Salvador Sánchez Cerén, người đã đề nghị bà ở lại với tư cách là Bộ trưởng Hòa nhập Xã hội.

Pignato đã thừa nhận những thách thức mà phụ nữ Salvador phải đối mặt, những người có tỷ lệ bỏ học cao hơn và tỷ lệ biết chữ thấp hơn nam giới. Họ có xu hướng phụ thuộc về kinh tế vào các đối tác nam hoặc thành viên gia đình, khiến việc rời bỏ một mối quan hệ lạm dụng trở nên khó khăn hơn. Năm 2012, Tổng thống Mauricio Funes đã có bài phát biểu kêu gọi "Bạo lực đối với phụ nữ là bạo lực đối với xã hội", đây là một trong những lần đầu tiên các vấn đề của phụ nữ và bạo lực trên cơ sở giới đã đi đầu trong cuộc tranh luận chính trị ở El Salvador. Trong một cuộc phỏng vấn năm 2014 với Thomson Reuters Foundation, Vignato đã ca ngợi những nỗ lực của người chồng đang bị ghẻ lạnh của bà và bài phát biểu năm 2012 của anh, lưu ý rằng "Trước đó, phụ nữ không nói về chính sách của chính phủ. bây giờ có thể nhìn thấy, ở một nơi chỉ dành cho họ. Khi phụ nữ đến đây, họ nhận được một cái ôm từ một nữ quan chức không phán xét hoặc phớt lờ họ. "

Sáng kiến đặc trưng của bà ấy đã được đặt ra ở thành phố Ciudad, được thành lập vào năm 2011. Năm trung tâm đã được mở cho các khu vực thu nhập thấp trên khắp El Salvador. bà đã vượt qua sự phản đối chống lại kế hoạch từ một số thành phần của xã hội Salvador, bao gồm các chính trị gia, các nhóm Kitô giáo truyền giáo, và Giáo hội công giáo La Mã, để ra mắt công ty Ciudad Mujer. y tế, đã cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, pháp lý và chăm sóc sức khỏe cho 603.000 phụ nữ vào tháng 11 năm 2014, đã giành được sự khen ngợi ở cả El Salvador và quốc tế. Brazil đã công bố kế hoạch mở ra sáng kiến riêng của mình, trong khi Guatemala, Colombia và Mexico cũng bày tỏ sự quan tâm đến việc áp dụng sáng kiến của Pignato.

Pignato đồng thời là Viện phát triển phụ nữ Salvador. Ngoài ra, bà được bổ nhiệm làm Hội đồng Thanh niên Quốc gia đầu tiên của Salvador.

Vào tháng 10 năm 2011, mười ngày mưa lớn đã dẫn đến lũ lụt nghiêm trọng, ảnh hưởng đến 70% El Salvador và làm hư hỏng khoảng 80% đường giao thông của đất nước. Lũ lụt, ảnh hưởng đến 300.000 cư dân, đã giết chết 105 người và phá hủy 250.000 đất nông nghiệp và hoa màu. Sau đó, Tổng thống Mauricio Funes ước tính rằng thiệt hại tổng cộng là $ 840 triệu, bằng 4% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của El Salvador. Pignato, với tư cách là cả Bộ trưởng Hòa nhập xã hội và Đệ nhất phu nhân, đã tới Washington DC vào tháng 11 năm 2011 để vận động viện trợ nhân đạo từ Quốc hội Hoa Kỳ và Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ. Bà cũng đã gặp Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon, cựu Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton, cộng đồng người Mỹ gốc Salvador và đại diện cho khu vực doanh nghiệp.

Liên minh các tổ chức dân tộc quốc gia (NECO) đã trao cho Pignato Huân chương danh dự của đảo Ellis vào tháng 5 năm 2012, với lý do hợp tác của bà với cộng đồng người Mỹ gốc Salvador và các sáng kiến của bà để hỗ trợ quyền phụ nữ.

Vào tháng 10 năm 2014, Mauricio Funes đã công khai xác nhận rằng anh và Pignato đã ly thân.

Vào tháng 7 năm 2015, Bộ trưởng Vanda Pignato tuyên bố rằng bà đã được chẩn đoán mắc bệnh ung thư. Bà đã nghỉ phép tạm thời từ Bộ Hòa nhập Xã hội để trải qua điều trị căn bệnh này.

Vào ngày 12 tháng 5 năm 2017, ông Joao Santana, một nhà tư vấn tiếp thị người Brazil đã tiết lộ về lời thề với số tiền áp dụng cho chiến dịch tranh cử tổng thống đầu tiên của ông Mauricio Funes được tài trợ bởi công ty Brazil Odebrarou bằng tiền bẩn, lệnh cho Odebrarou đưa tiền cho chiến dịch của ông Funes ủy ban đến từ cựu Tổng thống Brazil, Luiz Inacio Lula da Silva.

Lệnh đã được ban hành cho vụ bắt giữ Vanda Pignato. Điều này đã được quyết định vào chiều thứ Hai ngày 12 tháng 6 năm 2018 bởi Tòa án Hòa bình thứ năm của San Salvador.

Pignato là một phần của vụ kiện chống lại cựu Tổng thống Mauricio Funes vì các tội tham ô, và rửa tiền và tài sản.

Ông Jorge Cortez, người đứng đầu Đơn vị Tài chính của Tổng chưởng lý Cộng hòa (FGR), giải thích rằng họ đã yêu cầu Pignato chỉ trả một trái phiếu để được xử lý tự do như một sự cân nhắc cho tình trạng sức khỏe của bà. Tuy nhiên, thẩm phán đã quyết định ban hành lệnh bắt giữ vì bà tin rằng bà Pignato có nguy cơ bay.

Tham khảo

Luật sư Brasil
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1963


title: Sông Trojanka

text:
Trojanka , còn được gọi là Goślinka , là một dòng suối, một nhánh phải của sông Warta, nằm trong quận Gmina Murowana Goślina ở Greater Poland Voivodeship, miền tây Ba Lan. Nó có tổng chiều dài khoảng . Nó mở rộng ra các hồ tại một số nơi và được nối với một số dòng nhỏ hơn dọc theo chiều dài của nó.

Trojanka bắt nguồn ở giữa rừng Puszcza Zielonka, phía nam làng Zielonka và gần khu định cư của Huta Pusta. Nó ban đầu chảy về phía bắc qua Zielonka, nơi nó mở rộng ra một hồ nước và đến Głęboczek, nơi nó lại tạo thành một hồ nước nhỏ. Sau đó, nó chảy theo hướng tây bắc vào một hồ lớn hơn, Jezioro Leśne ("Hồ rừng"), phía đông nam của Lopuchówko. Từ đó, nó chảy về phía tây, tạo thành một hồ nhỏ khác tại Głębocko, tiếp theo là Jezioro Worowskie ("Hồ Worowo" lớn hơn được đặt tên theo khu định cư của Worowo ở phía bắc).

Dòng suối sau đó tiếp tục theo hướng tây bắc, chảy ra khỏi Công viên Cảnh quan Puszcza Zielonka, và chuyển dòng mạnh về phía nam tại khu định cư Brody phía nam của Wojnowo. Nó chảy qua Trojanowo và Przebędowo (nơi nó lại tạo thành một hồ nước nhỏ), trước khi chạy dọc theo phía tây của thị trấn Murowana Goślina. Tại một điểm phía tây nam của phần cũ của thị trấn (nhưng phía bắc khu bất động sản Zielone Wzgórza mới hơn), nó lại quay về hướng tây bắc, chảy vào một hồ khác tại Raduszyn, và từ đó đến làng Mściszewo. Nó nối với sông Warta một khoảng cách ngắn về phía tây bắc của Mściszewo. Trước đây có một ngôi làng tên là Goślinka (hay Mała Goślina — "Little Goślina") gần điểm này, nhưng giờ đây là một phần của Mściszewo.

Tham khảo
 Murowana Goślina i okolice, N. Kulse, Z. Wojczak, 2004 (ấn phẩm địa phương)

Sông của Ba Lan


title: Lướt thuyền buồm

text:
Lướt thuyền buồm sử dụng gió trên các cánh buồm, cánh buồm hoặc diều để đẩy một chiếc thuyền trên mặt nước (thuyền buồm, lướt gió hoặc kitesurfer), trên băng (thuyền băng) hoặc trên đất liền (du thuyền trên đất liền) trên một đường đã chọn, thường là một phần của kế hoạch điều hướng lớn hơn.

Một đường đi được xác định liên quan đến hướng gió thực sự được gọi là một điểm của cánh buồm.

Thuyền buồm thông thường không thể lấy được năng lượng từ những cánh buồm trên một điểm buồm quá gần gió. Trên một điểm nhất định của cánh buồm, thủy thủ điều chỉnh sự liên kết của mỗi cánh buồm theo hướng gió rõ ràng (theo cảm nhận trên tàu) để huy động sức mạnh của gió. Các lực lượng được truyền qua các cánh buồm được chống lại bởi các lực lượng từ thân tàu, keel và bánh lái của một chiếc thuyền buồm, bởi các lực lượng từ các vận động viên trượt băng của một chiếc thuyền băng, hoặc bởi các lực lượng từ các bánh xe của một tàu thuyền mặt đất để cho phép điều khiển khóa học.

Trong thế kỷ 21, hầu hết chèo thuyền đại diện cho một hình thức giải trí hoặc thể thao. Đi thuyền giải trí hoặc du thuyền có thể được chia thành đua và bay. Du lịch trên biển có thể bao gồm các chuyến đi xa bờ và vượt đại dương, đi thuyền ven biển trong tầm nhìn của đất liền và ngày.

Cho đến giữa thế kỷ 19, tàu thuyền dùng buồm là phương tiện chính cho thương mại hàng hải; thời kỳ này được gọi là Thời đại của tàu buồm.

Lịch sử

Trong suốt lịch sử, thuyền buồm là phương tiện cốt yếu trong sự phát triển của văn minh nhân loại, cho phép con người khả năng di chuyển lớn hơn là trên cạn, với nhiều mục đích: trao đổi buôn bán, vận tải hay chiến tranh và đánh bắt thủy hải sản. Sự miêu tả đầu tiên của một chiếc thuyền có buồm là trên một chiếc đĩa phát hiện thấy ở Kuwait có niên đại khoảng năm 5500 đến 5000 TCN. Chúng có thể đi buôn bán và dạy cho các nền văn minh khác các đóng, chạy và định hướng thuyền. Tiến bộ của kĩ thuật thuyền buồm từ thời Trung Cổ trở đi cho phép những nhà thám hiểm Ả Rập, Trung Hoa, Ấn Độ và Âu châu thực hiện những chuyến hành trình dài tới những vùng có điều kiện thời tiết và khí hậu khắc nghiệt. Sau đó, những cải tiến về buồm, cột và thiết bị chằng buộc; cải tiến trong định hướng hàng hải, bao gồm gậy chữ thập và hải đồ về cả biển lẫn các chòm sao; đã tạo nhiều điều kiện di chuyển bằng thuyền buồm hơn. Từ thế kỉ XV trở đi, các thuyền buồm Châu Âu di chuyển lên xa hơn về phía bắc, dừng chân lâu hơn ở Đường bờ biển dài của Newfoundland và Vịnh Saint Lawrence và cuối cùng họ bắt đầu khám phá Tây Bắc Thái Bình Dương và Tây Bắc Cực. Thuyền buồm đã đóng góp cho nhiều cuộc đại phát kiến địa lí trên thế giới.

Theo Jett, người Ai Cập cổ đại đã chế tạo giá hai chân để hỗ trợ một cánh buồm, từ đó cho phép một thuyền buồm làm từ sậy đi ngược sông với chiều gió thuận, muộn nhất vào năm 3500 TCN. Những loại buồm như thế được áp dụng cho loại buồm vuông tồn tại cho đến thế kỉ XIX. Tuy nhiên buồm với giá hai chân không thể đi gần hơn 80° với chiều gió. Thuyền buồm với hệ thống buồm, cột và thiết bị chằng buộc triển khai suốt dọc thân thuyền có nguồn gốc từ Đông Nam Á - niên đại chưa xác định - cho phép thuyền di chuyển với gần 60–75° chéo gió.

Cơ sở vật lí học

Vận tốc gió biểu kiến

Sự nâng và cản ở buồm

Ưu thế nâng (chế độ cánh)

Ưu thế cản (chế độ dù)

Sự biến thiên của gió theo độ cao và thời điểm

Điểm buồm

Hiệu ứng gió biểu kiến

Quá trình chạy thuyền buồm

Gió và các dòng biển

Thuyền chạy ngược chiều gió

Thay đổi đường chạy bằng cách trở buồm

Thuyền chạy xuôi chiều gió

Thay đổi đường chạy bằng cách trở buồm

Sự xoay buồm theo hướng gió

Sự cuốn buồm

Thuật ngữ

Luật lệ và sự sắp đặt

Các giải đấu

Xem thêm

Tham khảo

Đi thuyền buồm


title: Hiệu phó (phim truyền hình)

text:
Vice Principals là một bộ phim truyền hình thể loại hài đen của Mỹ, đồng sáng tạo bởi Danny McBride và Jody Hill.  Phim xoay quanh việc hai ông hiệu phó của một trường trung học đối đầu nhau để giành lấy chiếc ghế hiệu trưởng đang bỏ trống.

Phim có sự xuất hiện của các diễn viên Danny McBride, Walton Goggins, Kimberly Hébert Gregory, Dale Dickey, Georgia King, Sheaun McKinney, Busy Philipps và Shea Whigham. Loạt phim được HBO đặt hàng vào tháng 5 năm 2014 với 18 tập đặt trước, được chia ra làm hai mùa trong thời gian gấp rút. Sê-ri bắt đầu bấm máy năm 2015 và đóng máy vào giữa năm 2016, được công chiếu vào ngày 17 tháng 7 năm 2016 Mùa hai, cũng là mùa cuối của loạt phim này; được lên sóng vào ngày 17 tháng 9, 2017, và kết thúc vào ngày 12 tháng 11 năm 2017.

Giới thiệu

Mùa 1
Mùa một của bộ phim về hai ông hiệu phó trường trung học đối đầu nhau để giành lấy chiếc ghế hiệu trưởng đang bỏ trống.

Mùa 2
Mùa hai của bộ phim về hai ông hiệu phó cạnh tranh chiếc ghế hiệu trưởng, nhưng lần này họ buộc phải hợp lức để nhổ đi cái gai trước mắt: vị nữ hiệu trưởng đang đương chức.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Danny McBride và Hiệu phó trên MTV (tiếng Anh)
Phim truyền hình hài của HBO và Hiệu phó trên USA Today (tiếng Anh)

2010s American high school television series
2010s American black comedy television series
2010s American workplace comedy television series
2016 American television series debuts
2017 American television series endings
English-language television shows
HBO original programming
Television shows set in South Carolina
Television series created by Danny McBride


title: Ann Winblad

text:
Ann L. Winblad (sinh ngày 1 tháng 11 năm 1950) là một nữ doanh nhân người Mỹ. Bà là một thành viên sáng lập của công ty vốn mạo hiểm Hummer Winblad Venture Partners.

Cuộc đời
Ann L. Winblad sinh ngày 1 tháng 11 năm 1950 tại Red Wing, Minnesota. Cha và mẹ của bà là Wilbur Winblad và Elizabeth Stark. Ann L. Winblad và năm anh chị em lớn lên ở Rushford và Farmington.

Trong suốt những năm trung học bà là một hoạt náo viên và là học sinh đọc diễn văn tốt nghiệp. Winblad lấy bằng Cử nhân Toán học và Quản trị Kinh doanh tại Đại học St. Catherine và bằng thạc sĩ Giáo dục tại Đại học St. Thomas, St. Paul, Minnesota.
Với bằng thạc sĩ của mình, Winblad gia nhập Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, bà đã làm việc ở đây 13 tháng. Bà được nhận Giải thưởng John F. Cade cho tinh thần kinh doanh xuất sắc vào năm 1997.

Công việc
Sau khi lấy bằng cao học, Winblad và ba đồng nghiệp rời Cục Dự trữ Liên bang để thành lập Open Systems Inc, một công ty chuyên viết phần mềm kế toán. Công ty này sau đó đã được bán với giá hơn 15 triệu Đô la Mỹ vào sáu năm sau đó.  Sau khi bán công ty, Winblad trở thành cố vấn công nghệ của IBM và Microsoft. Ann L. Winblad cũng tham gia đầu tư vào Microsoft. Winblad đã gặp Bill Gates tại hội nghị máy tính Ben Rosen - Esther Dyson vào năm 1984. Hai người có cảm tình với nhau và họ đã có những cuộc hẹn hò riêng cho đến năm 1987. Cho đến thời điểm hiện nay họ vẫn thường xuyên liên lạc bạn bè.

Năm 1989 cùng với John Hummer, Ann L. Winblad đồng sáng lập công ty đầu tư mạo hiểm Hummer Winblad Venture Partners. Tuy nhiên, công ty Hummer Winblad Venture Partners phải mất gần hai năm mới có thể gây quỹ đủ để hoạt động, cũng như để cho các công ty lớn như IBM và The St. Paul tin tưởng để đầu tư vào. Trong giai đoạn mới thành lập, Hummer Winblad Venture Partners đã giúp cho 16 công ty khởi nghiệp thành công.

Năm 2000, Winblad được vinh danh trong "Small Business Hall of Fame" của Tạp chí Fortune.

Đời tư
Khi Bill Gates kết hôn với Melinda Gates, Bill Gates đã có một thỏa thuận với Melinda Gates rằng ông và Ann L. Winblad vẫn sẽ duy trì truyền thống đi nghỉ dưỡng chung vào mỗi mùa xuân, như họ đã làm trong hơn một thập kỷ trước đó. Gates và Winblad sẽ trải qua một kỳ nghỉ cuối tuần dài tại ngôi nhà nhỏ ven biển của Ann Winblady ở Outer Banks phía Bắc Carolina. Nơi đây, nơi họ sẽ cưỡi xe Bọ Cát (Dune Buggy) vượt địa hình trên cát, tản bộ trên bãi biển và chia sẻ những suy nghĩ của nhau về thế giới và bản thân.

Bà kết hôn với thám tử tư từ San Francisco là Alex Kline, em trai của diễn viên Kevin Kline.

Giải thưởng
 "Award for Exemplary Women honoree" năm 2017.
 "SVForum Visionary Award"

Xem thêm
 Bill Gates
 Melinda Gates

Chú thích

Liên kết ngoài

 Ann Winblad trên LinkedIn
 Vợ tỉ phú Bill Gates thỏa thuận cho chồng đi nghỉ với tình cũ hằng năm?, BÌNH AN báo Tuổi Trẻ 05/05/2021

Sinh năm 1950
Người Mỹ
Nữ doanh nhân Hoa Kỳ
Nhân vật còn sống


title: Phố mới Praha

text:
Phố mới Praha (Pražské Nové Město) là khu phố mới nhất và lớn nhất trong thời trung cổ và thời hiện đại của bốn thị trấn độc lập (đến năm 1784), bây giờ tạo thành trung tâm lịch sử của Praha. Nó được xây dựng từ 1348 dưới thời Hoàng đế Karl IV. Ngay cả bây giờ Phố mới chủ yếu vẫn còn có cấu trúc của khu nhà được xây trong thế kỷ 14, ngay cả khi chỉ có một số công trình kiến trúc tôn giáo, hành chính, kinh tế, đặc biệt là các nhà thờ Gothic và Baroque lộng lẫy vẫn còn tồn tại. Trung tâm hành chính và kinh tế của nó đã là quảng trường của Karel (Karlovo náměstí), bây giờ là địa điểm thu hút khách du lịch với các di tích lịch sử.

Xem thêm
 Phố cổ Praha
 Phố nhỏ Praha

Chú thích

Praha


title: Giải quần vợt Wimbledon 2017 - Đơn nam trẻ

text:
Denis Shapovalov là đương kim vô địch giải ở nội dung này, nhưng được đặc cách tham dự đơn nam và thua Jerzy Janowicz ở vòng một.

Alejandro Davidovich Fokina là nhà vô địch giải khi đánh bại Axel Geller 7-6(7-2), 6-3 ở trận chung kết.

Hạt giống

Vòng loại

Kết quả

Chung kết

Nửa trên

Nhánh 1

Nhánh 2

Nửa dưới

Nhánh 3

Nhánh 4

Tham khảo

Đơn nam trẻ
Giải Vô địch Wimbledon theo năm - Đơn nam trẻ


title: Euxoa solitaria

text:
Euxoa solitaria là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euxoa


title: Samiriyah

text:
Samiriyeh () là một ngôi làng Syria nằm ở phó huyện Sabburah thuộc huyện Salamiyah, Hama. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Samiriyeh có dân số 960 trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Tham khảo


title: Platysenta simulatrix

text:
Platysenta simulatrix là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Platysenta


title: Apamea kunashirina

text:
Apamea kunashirina là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Apamea


title: Kimberly Casiano

text:
Kimberly Casiano (sinh ngày 21 tháng 12 năm 1957) là một nữ doanh nhân người Puerto Rico. Bà là cựu chủ tịch và giám đốc điều hành của Casiano Communications — nhà xuất bản tạp chí và tạp chí gốc Tây Ban Nha lớn nhất tại Hoa Kỳ. Casiano hiện đang phục vụ trong ban giám đốc của Ford Motor Company, Mutual of America và Mead Mead Johnson Nutrition Company.

Sự nghiệp kinh doanh
Casiano bắt đầu sự nghiệp kinh doanh của mình vào năm 1981, khi bà thành lập Caribbean Marketing Overseas Corporation, một công ty tư vấn chuyên về tài chính, thương mại và xúc tiến đầu tư giữa Hoa Kỳ, Caribbean và Trung Mỹ. Caribbean Marketing Overseas Corporation đã hợp tác chặt chẽ với Cơ quan Phát triển Quốc tế (A.I.D.) trong các dự án Sáng kiến Lưu vực vùng Caribe. Năm 1988, bà gia nhập doanh nghiệp xuất bản và tiếp thị thuộc sở hữu gia đình - Casiano Communications. Bà giữ một số vị trí quản lý trong công ty cho đến năm 1994, khi bà trở thành chủ tịch của công ty.

Vào tháng 12 năm 2003, bà được bầu vào hội đồng quản trị của Ford Motor Company, trở thành người phụ nữ gốc Tây Ban Nha đầu tiên phục vụ trong hội đồng quản trị của bất kỳ năm hội đồng quản trị Fortune 100 hàng đầu nào. Tại Ford, bà phục vụ trong ba ủy ban của Ford - Kiểm toán; Đề cử và quản trị doanh nghiệp; Bền vững và đổi mới.

Vào tháng 4 năm 2006, bà gia nhập hội đồng quản trị của Mutual of America, cung cấp bảo hiểm và kế hoạch nghỉ hưu cho các tổ chức phi lợi nhuận cũng như các công ty vừa và nhỏ.

Vào tháng 3 năm 2010, Casiano đã tham gia hội đồng quản trị của Công ty Dinh dưỡng Mead Johnson, nhà sản xuất sữa bột trẻ em hàng đầu trên thế giới.

Xem thêm

 Danh sách người Puerto Rico

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

 https://web.archive.org/web/20051204132829/hogg

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1957
Cựu sinh viên Đại học Princeton


title: Amata ochrospila

text:
Amata ochrospila là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

O


title: USS Growler

text:
Bốn tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên USS Growler, theo tên một loài cá Pecca:

  là một tàu schooner được trưng dụng năm 1812, bị Anh chiếm năm 1813, được Hoa Kỳ tái chiếm năm 1813, và cuối cùng bị Anh chiếm lại năm 1814
  là một tàu sloop được trưng dụng năm 1812, bị Anh chiếm năm 1813 và đổi tên thành HMS Chubb, được Hoa Kỳ tái chiếm năm 1814 và bán một năm sau đó
  là một tàu ngầm lớp Gato trong biên chế từ năm 1942 và bị mất trong chiến đấu năm 1944
  là một tàu ngầm lớp Grayback trong biên chế từ năm 1958 đến năm 1964

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: Mikuriya Takafumi

text:
Takafumi Mikuriya (sinh ngày 11 tháng 5 năm 1984) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Takafumi Mikuriya đã từng chơi cho Kofu, Thespa Kusatsu và Kataller Toyama.

Tham khảo

Sinh năm 1984
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản


title: Lạ lắm à nha

text:
Lạ lắm à nha (viết tắt: LLAN, ) là chương trình trò chơi truyền hình kết hợp giữa âm nhạc và khả năng phán đoán của người chơi do Ban Văn Nghệ - Đài Truyền hình Việt Nam và công ty Đông Tây Promotion phối hợp sản xuất, được phát sóng trên kênh VTV3 từ ngày 24 tháng 2 năm 2021. Các khách mời sẽ phải đoán nhân vật bí ẩn cùng hát với mình là ai thông qua màn song ca được biểu diễn trực tiếp trên sân khấu. Trường Giang là MC chính của chương trình này.

Luật chơi

Phiên bản gốc
Trong mỗi tập phát sóng, 3 người chơi chính sẽ tham gia đoán người hát song ca với mình; những người chơi chính và nhân vật bí ẩn thường là các ca sĩ, diễn viên hay làm bất cứ một lĩnh vực nghệ thuật nào, miễn là hát hay.

Phần chính
Phần chính gồm 3 lượt chơi của 3 người chơi chính. Mỗi lượt chơi của mỗi người sẽ diễn ra như sau:
Tất cả khán giả và những người chơi (trừ người chơi chính) sẽ được xem một đoạn video gợi ý về nhân vật bí ẩn sẽ song ca cùng người chơi chính. Sau đó, những người chơi khác có thể gợi ý về những diễn biến đã diễn ra trong video trên.
Người chơi chính sau đó bắt đầu song ca với nhân vật bí ẩn đã được hóa trang và đứng ở phía bên kia của bức tường. Người chơi chỉ được nghe giọng hát của nhân vật bí ẩn để đoán người bí ẩn là ai.
Kết thúc một phần bài hát, nhân vật bí ẩn sẽ tiết lộ danh tính thật của mình cho khán giả, MC và những người chơi (trừ người chơi chính). Người chơi chính phải đưa ra tên của nhân vật bí ẩn đang hát cùng với mình. Người chơi chính được quyền đặt câu hỏi cho MC, những người chơi còn lại cũng như cho nhân vật bí ẩn trả lời. Những người chơi còn lại cũng như nhân vật bí ẩn có quyền đưa ra các gợi ý để người chơi chính dự đoán. Lúc này, nhân vật bí ẩn sẽ nói bằng giọng nói khác với giọng thật.
Sau khi đã đưa ra đáp án cuối cùng, người chơi chính và nhân vật bí ẩn sẽ tiếp tục song ca phần còn lại của bài hát. Khi bức tường dần được kéo lên, người chơi sẽ biết được danh tính thật của nhân vật đó. Đoán chính xác tên của nhân vật bí ẩn, người chơi nhận được "vương miện" của chương trình và ngược lại.
Khi lượt chơi kết thúc, nhân vật bí ẩn sẽ tiếp tục ở lại để tham gia gợi ý và giúp đỡ hoặc gây rối cho người chơi chính ở lượt tiếp theo. Người chơi đoán đúng ở những lượt tiếp theo sẽ nhận lại chiếc "vương miện" mà người chơi ở lượt trước đó nhận được.

Phần rút thăm
Kết thúc phần chính, 3 nhân vật bí ẩn sẽ bước lên sân khấu để tham gia rút thăm. Mỗi nhân vật bí ẩn sẽ chọn một trong ba phong bì của chương trình, trong đó có một phong bì 10 triệu đồng (20 triệu đồng ở mùa 1), một phong bì 1 triệu đồng và một phong bì có ghi phần quà hoặc hình phạt của chương trình; đồng thời thuyết phục những người chơi chọn mình. Người chơi đang có "vương miện" được quyền chọn 1 trong 2 quyền lợi sau:
 Quyền bảo vệ: Người có "vương miện" nếu dùng quyền này khi đã chọn một nhân vật bí ẩn thì người chơi khác không được chọn người đó nữa mà phải chọn người khác. Phần thưởng/hình phạt lúc này sẽ chỉ được chia đều cho người chơi đó và nhân vật bí ẩn. Ở mùa 2, mặc định người chơi còn đội "vương miện" sau khi phần chính kết thúc sẽ có quyền này.
 Quyền nhân đôi: Số tiền thưởng, món quà hay hình phạt vẫn sẽ được chia đều cho những người cùng chọn (kể cả nhân vật bí ẩn), nhưng người đó sẽ được nhân đôi bất cứ thứ gì mà mình chọn. Quyền này chỉ có ở mùa đầu tiên.

Khi cả ba người chơi đã lựa chọn xong, kết quả sẽ được công bố. Số tiền, phần thưởng hay hình phạt trong phong bì mà nhân vật bí ẩn lựa chọn sẽ chia đều cho nhân vật bí ẩn và những người chơi chọn mình.

Các phiên bản khác

Phiên bản "lễ hội"
Phiên bản này được áp dụng trong các tập 25, 26 và 31. Chỉ có 2 khách mời, và mỗi người phải đoán cùng lúc 2 nhân vật bí ẩn. Trước khi hát, khán giả và người chơi (không trong lượt của mình) được xem hai đoạn video gợi ý của hai nhân vật bí ẩn. Kết thúc hai video gợi ý, người chơi được quyền xem trước một trong hai nhân vật bí ẩn hát cùng mình trong khoảng 10 giây. Sau khi xem xong, từng nhân vật bí ẩn sẽ bước ra và hát song ca một phần bài hát cùng người chơi. Kết thúc một phần bài hát, những nhân vật bí ẩn tiết lộ danh tính thật của mình cho khán giả, MC và người chơi (trừ người chơi chính). Người chơi chính phải đưa ra tên của nhân vật bí ẩn đang hát cùng với mình, được quyền hỏi những người chơi khác và nhân vật bí ẩn. Sau khi xác nhận đáp án của mình, người chơi chính cùng hát phần còn lại của bài hát cùng hai nhân vật bí ẩn. Bức tường bắt đầu kéo lên, và danh tính thật của họ sẽ được tiết lộ cho người chơi chính. Có các khả năng sau:

 Đoán đúng cả hai nhân vật bí ẩn, người chơi được "vương miện" và được xếp vào nhóm thắng, nhận 5 triệu đồng. Các nhân vật bí ẩn được người chơi đoán ra được xếp vào nhóm thua.
 Đoán đúng một trong hai nhân vật bí ẩn hoặc không đoán được nhân vật bí ẩn nào, người chơi được xếp vào nhóm thua và nhận một phần quà (nếu đoán đúng một trong hai). Những nhân vật bí ẩn mà người chơi không đoán ra nhận được "vương miện" và được xếp vào nhóm thắng.

Sau mỗi lượt chơi, tất cả những người không có "vương miện" đều nhận hình phạt từ chương trình. Kết thúc chương trình, nhóm thắng được chia đều giải thưởng 50 triệu đồng, nhóm thua được chia đều giải thưởng 20 triệu đồng.

Lắc xu vui vẻ
Phần chơi này có từ tập 26 đến hết mùa 1, khi Shopee là nhà tài trợ của chương trình. Những người chơi và nhân vật bí ẩn trên sân khấu có 30 giây để lắc điện thoại mà chương trình cung cấp. Số xu lắc được được quy đổi thành tiền thưởng và chia đều cho những người tham gia.

Sản xuất

Phát triển
Đầu năm 2021, công ty Đông Tây Promotion đã công bố sản xuất chương trình Lạ lắm à nha theo bản quyền từ chương trình truyền hình Thái Lan The Wall Song của công ty Workpoint Entertainment, trở thành đơn vị đầu tiên mua bản quyền quốc tế của chương trình này. Theo chia sẻ từ đơn vị sản xuất, chương trình này có luật chơi kết hợp giữa những màn trình diễn âm nhạc độc đáo với sự phán đoán của những người chơi dựa trên những gợi ý được đưa ra, tạo ra sức hút lớn dành cho phiên bản gốc của chương trình. Với định dạng này, đơn vị sản xuất tin tưởng rằng chương trình sẽ tạo nên sức hút lớn đối với khán giả truyền hình trong mỗi tập phát sóng.

Sau thành công của 19 tập phát sóng (phần 1) ở mùa đầu tiên, nhà sản xuất Lạ lắm à nha đã không ngừng tìm cách đổi mới, sáng tạo hơn nữa để mang đến những bất ngờ, thú vị cho khán giả. Trong phần tiếp theo, ê-kíp chương trình tiết lộ về những tập phát sóng đặc biệt lần đầu tiên được thực hiện ở Việt Nam theo format mới không có ở bản gốc. Trong đó, chương trình sẽ có sự góp mặt của những nghệ sĩ, những khách mời đình đám được khán giả yêu mến với những cách chơi và cách hát hoàn toàn khác biệt.

Tiếp nối thành công của mùa 1, nhà sản xuất Lạ lắm à nha đã không ngừng tìm cách đổi mới, sáng tạo hơn nữa để mang đến những bất ngờ, thú vị cho khán giả trong mùa 2. Trường Giang tiếp tục là MC của chương trình với sự dẫn dắt đầy hài hước và "chiêu trò" quen thuộc. Anh tiết lộ rằng thời gian qua ê-kíp chương trình đã tìm cách "gia cố" lại bức tường bằng việc làm mới lại nội dung và những thủ thuật đánh lạc hướng người chơi, để nhiệm vụ đi tìm nhân vật bí ẩn càng trở nên khó khăn và hấp dẫn hơn.

Chương trình được thực hiện với sự hợp tác của Ban Văn nghệ, Đài Truyền hình Việt Nam và công ty Đông Tây Promotion. Đội ngũ sản xuất của chương trình do Triệu Thế Hiệp làm giám đốc sản xuất chính.

Ghi hình
Các tập phát sóng của chương trình được ghi hình tại nhà thi đấu Maximark Cộng Hòa, phường 4, quận Tân Bình và tại phim trường Zoom Media, quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh. Các tập ghi hình có khán giả ở mùa 1 đã được ghi hình trước ngày 27 tháng 4 năm 2021 để phòng chống đại dịch COVID-19. Từ tập 20 đến hết mùa 1, chương trình ghi hình trong điều kiện không có khán giả.

Nhạc hiệu
Bộ nhạc hiệu cho chương trình được sáng tác bởi giám đốc âm nhạc Dương Khắc Linh và được thể hiện bởi ca sĩ Lưu Hiền Trinh. Cô đã xác nhận điều này trong một tập phát sóng mà cô làm khách mời.

Phát sóng
Lạ lắm à nha lên sóng tập đầu tiên vào ngày 24 tháng 2 năm 2021. Ở mùa đầu tiên, chương trình được phát sóng định kỳ vào 20:30 tối thứ tư hàng tuần trên kênh VTV3 và phát lại vào một số khung giờ khác trong tuần. Tất cả các tập đã phát sóng của chương trình có sẵn trên các kênh YouTube chính thức của công ty Đông Tây Promotion và được đăng tải ngay sau khi được phát sóng trên truyền hình, bao gồm các phân đoạn không được lên sóng trên truyền hình, và 4 tập đặc biệt do Nguyên Khang và Puka làm MC.

Ngay sau thành công của phần 1 mùa 1, nhà sản xuất chương trình đã thông báo sản xuất phần 2 mùa 1, ban đầu dự kiến phát sóng vào 20:00 thứ bảy hàng tuần từ ngày 14 tháng 8 năm 2021. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, lịch ghi hình bị lùi lại nên lịch phát sóng đã bị dời sang tháng 11.

Từ ngày 16 tháng 2 năm 2023, chương trình phát sóng vào lúc 20:30 thứ 5 hàng tuần trên kênh VTV3 với ba tập nhìn lại mùa 1. Mùa thứ 2 được tiếp nối sau đó vào ngày 9 tháng 3 năm 2023.

Danh sách người chơi và nhân vật bí ẩn tham gia

Mùa 1

Phiên bản gốc

Phiên bản "lễ hội"

Mùa 2
Ba tập đặc biệt nhìn lại mùa 1 được lên sóng từ ngày 16 tháng 2 đến ngày 2 tháng 3 năm 2023, với Nam Cường và Tú Vi là 2 MC chính.

Đón nhận
Lần đầu tiên xuất hiện trên sóng truyền hình, Lạ lắm à nha đã nhận được nhiều phản hồi tích cực từ khán giả. Nhiều tập phát sóng của chương trình cũng như trích đoạn các tiết mục của các cặp người chơi và nhân vật bí ẩn liên tục lọt vào top thịnh hành những video được tìm kiếm nhiều nhất trên bảng xếp hạng YouTube. Nhiều màn song ca được khán giả truyền hình yêu thích như Đan Trường - Juky San, Puka - Gin Tuấn Kiệt, Di Di - Huy R...; cùng với đó, nhiều nhân vật bí ẩn là những nhân vật quen thuộc với khán giả qua nhiểu thế hệ cũng đã xuất hiện trên truyền hình như Nguyên Hà, Kim Tử Long, Lê Khánh, Hoàng Duyên...

Mùa 2 trở lại với nhiều sự sáng tạo, đổi mới từ chương trình. Ngay từ những tập đầu tiên, chương trình đã mang đến nhiều điều bất ngờ, thú vị cho khán giả. Sự kết hợp mới mẻ giữa những nghệ sĩ trẻ và những nhân vật kỳ cựu đã mang về những thành tích ấn tượng cho chương trình, đồng thời ít nhiều tạo được những hiệu ứng rộng rãi trên các nền tảng mạng xã hội. Theo đó, tập 1 đã nhanh chóng leo lên top 2 Thịnh hành của TikTok với 15,5 triệu views. Nhiều nhân vật mới xuất hiện trong chương trình như Diệu Kiên, Hồ Phi Nal hay những nghệ sĩ quen mặt như Erik đã tạo nên những màn kết hợp gây ấn tượng đối với khán giả. 2 tập 5 và 6 của chương trình cũng đã lọt vào top thịnh hành YouTube với thứ hạng cao, trong đó tập 6 đứng ở vị trí số 3 trên tab thịnh hành sau 3 ngày lên sóng.
VieZ khẳng định, chương trình đã có màn trở lại ấn tượng với nhiều phần trình diễn mãn nhãn và nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của khán giả.

Mặc dù vậy, vẫn có một số khán giả không đồng tình với cách hóa trang của một số nghệ sĩ tham gia chương trình, chẳng hạn như nghệ sĩ Cát Tường khi cô bị chỉ trích vì mặc bộ đồ diễn không thoải mái.

Ghi chú

Tham khảo

Xem thêm

Danh sách chương trình phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam

Liên kết ngoài

Chương trình trò chơi truyền hình trên VTV
Trò chơi truyền hình Việt Nam
Chương trình truyền hình trên VTV
Khởi đầu năm 2021 ở Việt Nam


title: Ophion obscuratus

text:
Ophion obscuratus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ophion


title: Protein trung chuyển cholesterylester

text:
Protein trung chuyển Cholesteryl ester (CETP), hay còn gọi là protein trung chuyển lipid máu, là một protein huyết tương tạo điều kiện cho sự vận chuyển các cholesteryl ester và các triglyceride giữa các lipoprotein. Nó lấy các triglyceride từ các lipoprotein tỉ trọng thấp (LDL) hay cực thấp (VLDL) và trao đổi chúng với các cholesteryl ester từ các lipoprotein tỉ trọng cao (HDL), và ngược lại. Trong đa số các trường hợp thì CETP thực hiện một trao đổi chéo, đổi một triglyceride lấy một cholesteryl ester hay một cholesteryl ester lấy một triglyceride.

Di truyền học
Gen CETP nằm ở nhiễm sắc thể thứ 16 (16q21).

Bản đồ lộ trình tương tác

Chú thích

Đọc thêm

Liên kết ngoài

Protein người


title: Amata sintenisi

text:
Amata sintenisi là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

S


title: Leucanopsis athor

text:
Leucanopsis athor là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Leucanopsis


title: Gaby Espino

text:
María Gabriela Espino Rugero (sinh ngày 15 tháng 11 năm 1976 ), được biết đến với cái tên Gaby Espino, là một nữ diễn viên, người mẫu và người dẫn chương trình người Venezuela. Cô được biết đến với các vai diễn của mình trong các phim truyền hình telenovela.

Tiểu sử
Sinh ra ở Caracas, Venezuela, Gaby Espino là con gái của một kỹ sư hóa học và một nhà báo. Bố mẹ cô ly hôn khi cô còn nhỏ. Cô là con lớn nhất trong năm người con, cô có một chị gái, Andreina, hai anh em cùng cha khác mẹ, Gustavo và Mariano và một chị gái cùng cha khác mẹ, Nelly.

Do đam mê động vật, ban đầu cô dự định trở thành bác sĩ thú y. Sau đó, cô quyết định học nha khoa, nhưng đã thay đổi suy nghĩ và bắt đầu nghiên cứu quan hệ công chúng, trước khi quyết định trở thành một nữ diễn viên.

Cuộc sống cá nhân
Gaby Espino kết hôn với nam diễn viên người Venezuela Cristobal Lander vào ngày 14 tháng 6 năm 2007. Vào ngày 9 tháng 7 năm 2008, họ đón đứa con đầu lòng của họ, một cô con gái tên là Oriana Lander.

Trong quá trình quay Mas Sabe el Diablo năm 2009, Espino đã bị đồn đoán có tình cảm với bạn diễn của cô, Jencarlos Canela. Đầu năm 2010, Espino và Lander ly thân và có tin đồn rằng đó là vì Canela đang hẹn hò với Espino ở bên. Canela và Espino phủ nhận điều này và tuyên bố họ chỉ là bạn bè.

Espino đã hòa giải với Lander vào tháng 11 năm 2010, nhưng sau đó họ đã ly dị vào tháng 3 năm 2011 và một lần nữa tin đồn cho rằng Canela và Espino đang hẹn hò.

Vào tháng 9 năm 2011, Canela và Espino đã trò chuyện trực tiếp trên mạng xã hội Twitter, nơi họ xác nhận họ đang trong một mối quan hệ và thông báo rằng họ đang mong đợi đứa con đầu lòng của họ. Bố mẹ đỡ đầu là Cristina Saralegui và Pitbull. Espino đã sinh con trai của họ, Nickolas Canela Espino, vào ngày 12 tháng 2 năm 2012. Vào ngày 26 tháng 8 năm 2014, cả Canela và Espino đều xác nhận trên trang Facebook chính thức của họ rằng họ đã quyết định chấm dứt mối quan hệ của họ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Tài khoản trong "IMDB-BG. MẠNG LƯỚI
 Trang web chính thức "Más Sabe el Diablo"
 Trang web chính thức "El Rostro de Analía"
 Trang web Telemundo

Sinh năm 1976
Nữ người mẫu Venezuela
Nữ diễn viên truyền hình Venezuela
Nữ diễn viên điện ảnh Venezuela
Nhân vật còn sống


title: Euterpiodes croceisticta

text:
Euterpiodes croceisticta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euterpiodes


title: Apospasta rougeoti

text:
Apospasta rougeoti là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Apospasta


title: Đại tướng quân

text:
Đại tướng quân () là một chức quan võ trong hệ thống quan chế thời phong kiến khu vực Á Đông. Quyền hạn và chức năng của Đại tướng quân có sự thay đổi qua từng thời kỳ lịch sử.

Từ thời Tần Hán đến Tam Quốc, trừ một số thời điểm cá biệt, Đại tướng quân là chức quan võ lớn nhất trong triều đình, có thể đảm nhiệm vai trò Tể tướng. Từ thời Lưỡng Tấn-Ngũ Hồ, chức vị Đại tướng quân được trao tặng quá nhiều, dẫn tới mất đi chức năng ban đầu, chỉ còn là sĩ quan cấp trung hoặc là chức suông.

Trung Quốc

Chiến Quốc đến Hán Sở

Lưỡng Hán Tam Quốc

Lưỡng Tấn Tùy Đường

Lưỡng Tống Nguyên Minh

Nhà Thanh về sau

Danh sách

Nhật Bản

Triều Tiên

Việt Nam

Tham khảo

Chú thích

Liên kết ngoài

Tướng lĩnh
Chức quan phong kiến


title: Eurydome (vệ tinh)

text:
Eurydome , còn được biết là , là một vệ tinh tự nhiên của Sao Mộc. Nó được phát hiện đồng thời với Hermippe bởi một nhóm các nhà thiên văn học từ Đại học Hawaii do Scott S. Sheppard dẫn đầu vào năm 2001, và được định danh tạm thời .

Eurydome có đường kính khoảng 3 km và quay quanh Sao Mộc với khoảng cách trung bình là 23.231.000 km trong 722,59 ngày, ở độ nghiêng 149° so với mặt phẳng hoàng đạo (147° so với đường xích đạo của Sao Mộc), chuyển động theo hướng nghịch với vật thể trung tâm của nó và có độ lệch tâm là 0,3770.

Vệ tinh có tên vào tháng 8 năm 2003 là Eurydome trong thần thoại Hy Lạp, là mẹ của Graces.

Eurydome thuộc nhóm Pasiphae, các vệ tinh dị hình chuyển động nghịch hành quanh Sao Mộc ở khoảng cách từ 22,8 đến 24,1 Gm, và ở độ nghiêng khoảng từ 44,5° đến 158,3°.

Chú thích

Nhóm Pasiphae
Vệ tinh của Sao Mộc
Vệ tinh dị hình
Thiên thể phát hiện năm 2001
Được phát hiện bởi Scott S. Sheppard
Được phát hiện bởi David C. Jewitt
Được phát hiện bởi Yanga R. Fernandez