title: Chúa sơn lâm

text:
Chúa sơn lâm là một thuật ngữ có tính ước lệ trong biểu tượng văn hóa dùng để chỉ về một loài động vật có thật được tôn xưng lên vị trí cao nhất trong vương quốc các loài động vật (trừ con người). Vai trò ngự trị này hiện hữu ở những nơi chúng hiện diện cũng như trong tâm thức và văn hóa, đồng thời từ đó gắn liền với các hình thức thờ phụng, mê tín dị đoan. Vua của muôn thú được xưng tụng là loài vật mạnh mẽ nhất, khôn ngoan nhất, oai linh và ảnh hưởng thống trị đến các loài vật, muông thú, và cũng thường gắn liền với biểu tượng của Vương quyền, sự tôn nghiêm, cao thượng, quyền lực và lòng can đảm. Chúa sơn lâm còn được gọi với các mỹ từ tôn xưng khác như Chúa tể sơn lâm hay Chủ tể sơn lâm hay là Vua của muôn thú, hoặc là Vua của muôn loài, cũng như Dã thú chi vương, hay như Chúa tể rừng xanh rồi Mãnh chúa rừng xanh và nhiều tên gọi ước lệ khác.

Khái luận

Tổng quan

Nhìn chung, các loài động vật được xưng tựng là Vua sẽ chính là những loài dã thú mạnh mẽ, hung hãn, to lớn, và cũng thường là các loài động vật ăn thịt, luôn chiếm vị trí động vật đầu bảng trong khu vực nơi chúng sinh sống. Thông thường, sự quan tâm dành cho danh hiệu này lại tập trung cho các dã thú sống trên cạn. Những sinh vật có thật thường được tôn xưng ở vị trí này có thể kể đến là sư tử và hổ, các giống loài ít được nhắc đến hơn là đại bàng, gấu, voi, cá voi, báo, loài sói ở một số nơi cũng nhận được sự ngưỡng mộ nhưng hầu như nó chỉ được coi là thủ lĩnh trong tộc loài của chúng (sói chúa, sói đầu đàn, sói thủ lĩnh) mà hiếm khi chúng được xem là ngự trị trên muôn loài. Trong tất cả thú dữ sống trên cạn thì sư tử và hổ luôn được coi là có sức mạnh vô địch.

Sư tử với tầm ảnh hưởng to lớn, sâu sắc về văn hóa và tôn giáo của nó luôn được gắn liền với danh hiệu Chúa sơn lâm, Vua của muôn loài, vị vua đích thực của các loài thú ở những nơi có sự hiện diện của chúng cũng như cả những nơi không có sự hiện diện của chúng và dường như danh hiệu này gắn với ý niệm về sư tử. Hổ chỉ có ngôi vị này ở những nơi chúng sinh sống nhưng vẫn lép vế hơn nhiều so với sư tử ngay cả ở nhưng nơi có phân bố của hổ mà không có sự tồn tại của sư tử. Cuộc chiến giữa hổ và sư tử cho ngôi vị Vua của muôn loài luôn là đề tài thu hút nhiều sự quan tâm trong lịch sử, văn hóa và trong thực tế. Nhìn chung thì về mặt văn hóa và tín ngưỡng, quan niệm thì sư tử chiếm ưu thế áp đảo, còn những cuộc đọ sức thực chiến thì hổ là loài được ghi nhận là có lợi thế nhỉnh hơn.

Theo châu lục
Không phải tất cả các loài dã thú lớn và mạnh mẽ, hung hãn đều hiện diện ở khắp nơi trên thế giới hoặc hiện diện đồng loạt ở các hệ sinh thái khác nhau, mỗi châu lục, vùng sinh thái có những loài động mạnh mẽ, hung dữ, gây ảnh hưởng nhất định. Theo châu lục, Vua của muôn thú phổ biến có thể kể đến là:

 Tại châu Phi: Vua của muôn thú đã được khẳng định chính là Sư tử, loài vật được coi là thống trị trên các thảo nguyên châu Phi. Tại đây, sư tử được mệnh danh là Chúa sơn lâm với sức mạnh, sự nhanh nhẹn và sự khát máu của mình. Ngoài ra mở một số nơi, đôi khi các loài khác cũng chia sẻ danh hiệu này như voi, tê giác hoặc báo, mặc dù vậy, sư tử vẫn là loài thống trị về mặt thực tế cũng như trong văn hóa trên thảo nguyên châu Phi. Thảo nguyên châu Phi chính là nơi phân bố và hiện diện của loài sư tử và sức mạnh của sư tử đã được ghi dấu trong văn hóa của người bản địa châu Phi rất nhiều các bộ lạc thổ dân đều tôn thờ con sư tử và cho rằng sư tử là loài vật mạnh nhất và người Ai Cập cổ đại cũng dùng hình tượng tiêu biểu cho điều này chính là Nhân sư Ai Cập. Từ đây về mặt văn hóa đã ảnh hưởng đến văn hóa châu Âu tại cửa ngỏ Hy Lạp-La Mã để rồi hình tượng con sư tử được khắc đậm nét trên châu lục này.
 Tại châu Âu: Vị vua của muôn loài ở châu Âu chính là Sư tử, mặc dù châu Âu thực tế không tồn tại loài này (chúng chỉ từng được biết đến qua những hóa thạch từ thời tiền sử). Sự ảnh hưởng to lớn về văn hóa của sư tử có được do ảnh hưởng của nền Văn minh Hy Lạp-La Mã và trào lưu Phục hưng khai sáng ở châu Âu, cũng như những ảnh hưởng to lớn từ Kinh Thánh. Trong hệ sinh thái ở châu Âu, gấu chính là loài vật to khỏe nhất, tiếp đến là chó sói và ở một số nơi chính là lợn rừng, dù vậy gấu cũng chỉ được cho là vua của muôn thú ở một thời kỳ ngắn trước thời kỳ Trung Cổ và cũng chỉ tồn tại ở một không gian hẹp tại các vùng thuộc các bộ lạc Xen-tíc, Slavơ và Giecman cho đên khi chịu ảnh hưởng của Thiên chúa giáo thì ngai vàng, vương miện và hào quang đã được chuyển về dành cho sư tử trị vì. Đến thời kỳ phong kiến, Sư tử là loài động vật thống trị thực sự trong văn hóa, chúng là biểu tượng của Hoàng gia và hiệp sĩ, tượng trưng cho sự Vương quyền, sự cao quý và dũng cảm ở khắp châu Âu. Từ đây chúng ảnh hưởng đến các châu lục và các vùng miền văn hóa khác nơi bị ảnh hưởng bởi văn hóa châu Âu như châu Mỹ, châu Úc, châu Á.
 Tại Châu Á: Mặc dù là địa bàn phân bố của loài hổ nhưng Sư tử được khẳng định vị trí Chúa sơn lâm trong phần lớn lãnh thổ này. Trong những phần lãnh thổ còn lại Hổ được gọi là chúa sơn lâm. Dù hổ là loài thú được coi là mạnh nhất trên cạn ở châu lục này nhưng so với sư tử, loài chỉ phân bố một cách hạn chế ở châu lục này thì chúng phải nhường ngôi vị, ngai vàng cho sư tử ngay trên chính lãnh thổ của chúng, điều này là do ảnh hưởng sâu sắc về văn hóa và đặc biệt là tôn giáo. Nhiều vùng lãnh thổ không có sự phân bố của sư tử nhưng chúng vẫn được coi là chúa Sơn lâm, là dã thú chi vương trong tâm thức và các hình thái văn hóa chẳng hạn như ở Trung Quốc, Việt Nam (trong quan niệm thông thường), trong khi đó ở những vùng Lưỡng Hà, Ba Tư, cao nguyên Iran nơi từng ghi nhận sự phân bố tập trung của loài hổ nhưng hổ vẫn không để lại nhiều trong văn hóa nơi đây và hoàn toàn mờ nhạt trước hình tượng của sư tử.
 Tại châu Mỹ: Đối với quan niệm của thổ dân da đỏ bản địa thì Đại bàng, gấu, báo đốm và có khi là báo sư tử trong những khu vực có sự hiện diện của chúng được coi là Vua của các loài thú một cách không chính thức. Ở Bắc Mỹ, loài động vật ăn thịt to lớn nhất chính là các loài trong họ nhà gấu còn ở Nam Mỹ, loài ăn thịt to lớn nhất và mạnh nhất chính là báo đốm được tôn xưng là vua của những cánh rừng rậm Nam Mỹ như một vị thần sức mạnh, nhưng ở Bắc Mỹ thì Đại bàng là loài được ngưỡng mộ nhất và gắn liền với danh hiệu "Chúa tể của bầu trời". Đến sau này, do ảnh hưởng của văn hóa phương Tây từ Âu châu, nơi ngươi ta đề cao vị trí độc tôn của Sư tử, dần lấn át văn hóa bản địa của người da đỏ, sư tử tuy không tồn tại ở đây nhưng cũng được thừa nhận về mặt văn hóa là Chúa tể muôn loài.
 Tại châu Úc: Không có biểu tượng Vua của muôn thú một cách rõ ràng. Động vật ăn thịt lớn nhất ở châu Úc chính là loài cá sấu, động vật ăn thịt lớn nhất trên cạn chính là chó hoang Dingo nhưng hai loài này không được xem là vị vua nơi chúng hiện hiện. Trong tâm thức những người dân di cư và do ảnh hưởng của Văn hóa phương Tây thì Sư tử cũng được công nhận là vua của muôn thú, mặc dù chúng chưa bao giờ hiện diện ở đây.

Theo loài

Hổ

Hổ cũng là loài vật được tôn xưng là Chúa Sơn lâm. Những nơi hổ được coi là vị vua của muôn thú đến từ các nước phương Đông và Đông Nam của châu Á, nơi mà người ta chưa từng chứng kiến có sư tử hiện diện. Hổ là loài thú mạnh nhất trong rừng xanh ở nơi đây, biểu tượng cho sức mạnh của tự nhiên thủa còn sơ khai, từ đó đã đi vào tâm thức và văn hóa dân gian như một loài thú mạnh nhất của núi rừng, miền sơn cước. Người ta tôn xưng hổ là Sơn quân (tức là vua của núi rừng). Theo Thuyết Văn thì "Hổ sơn thú chi quân" (nghĩa là Cọp vua loài thú trên núi). Theo Hổ Uyển thì "Hổ vi thú trưởng, diệc viết Sơn quân" (nghĩa là Cọp lớn nhất trong bầy thú nên gọi là Sơn quân).

Phạm vi
Những vùng lãnh thổ, quốc gia, dân tộc tôn sùng hổ có thể kể đến là Siberia, Hàn Quốc, Trung Quốc, Việt Nam, Mã Lai… Ở Siberia, hổ được gọi với danh xưng tôn kính là Amba và còn được tôn xưng là Chúa tể rừng Taiga hay Sa hoàng rừng Taiga. Ngoài ra nhiều quốc gia có sự đan xem giữa vương quyền của hai loài này chẳng hạn như trên biểu tượng quốc kỳ của Singapore có biểu tượng song song của sư tử và hổ. Trung Quốc và cả Việt Nam là xứ sở không có sư tử do đó, trong lịch sử xa xưa thì hổ hay còn gọi là cọp được tôn làm con vật thượng thủ của loài thú, thay vì sư tử như các xứ có sư tử.

Hổ được coi là biểu tượng quốc gia chính thức ở các nước Hàn Quốc, Ấn Độ, Bangladesh và Malaysia và biểu tượng cho một số vùng miền, tổ chức ở châu Á, một số nơi hổ còn là biểu tượng quốc gia một cách không chính thức. Theo cách nhìn phương Tây thì trong văn hóa châu Á, hổ chỉ đóng vai trò thay thế sư tử để trở thành vua của muôn thú (King of the Beasts) khi sư tử luôn là biểu tượng của hoàng gia, biểu tượng của sức mạnh.

Trong quan niệm của người Trung Quốc, hổ chính là vua muôn thú, những sọc ngang trên trán của hổ liên tưởng tới chữ Vương và người Trung Quốc cho rằng khi sinh ra, hổ là vua của muôn thú. Ở Việt Nam, trong dân gian, nhất là ở những miền đồi núi, sơn cước, hổ chính và vì vua của muôn thú, là vị chúa trong khu rừng nơi chúng sinh sống (rừng nào cọp nấy), người ta thường lập bàn thờ, miếu thờ hổ ở khắp nơi, có thể ghi nhận như ở vùng Rùng núi Bắc Bộ, miền Trung như Thanh Hóa và đặc biệt là những vùng sông nước miền Tây nơi còn ghi dấu nhiều truyền thuyết, những câu chuyện dân gian về loài hổ trong quá trình khai hoang mở cõi khi Nam tiến. Tuy vậy, sức mạnh của loài hổ ở châu Á còn bị giới hạn bởi hình tượng con rồng, một sinh vật thần thoại biểu tượng cho sức mạnh siêu nhiên, sức mạnh của đất trời và vương quyền, thiên tử.

Lịch sử

Các triều đại phong kiến ở các nước Phương Đông coi hổ cùng với rồng là biểu trưng cho vương quyền, trong quân sự, võ học và cho những thành đạt trong khoa cử. Trong tâm thức người dân phương Đông thì hổ vẫn là một ác thú, nó hung hãn nhất trong 12 con giáp, trong 12 con thú, hổ hội đủ các đặc chất như dũng mãnh, can trường, hiên ngang, dám tấn công cả những con thú to khỏe hơn nó. Nhờ những đặc chất ấy mà cọp là một trong những loài trở thành biểu tượng của sự hùng cường và sức mạnh vô song, sự cường tráng. Trong rừng, không có một con vật nào sao chép được sự uy dũng của Hổ, đó chính là Hổ xú hùng tâm tại tức là, khi con Hổ về già xấu xí nằm yên một chỗ nhưng hùng tâm của Hổ vẫn còn, chẳng một con vật nào dám qua mặt.

Với người phương Bắc thì hổ còn là biểu tượng cho quyền uy, sự dũng mãnh nơi chiến địa và hổ trắng là hình ảnh của đấng minh quân đồng thời tượng trưng cho sức mạnh, uy quyền của vị tướng quân dũng mãnh, can trường. Ở Việt Nam, theo quan niệm thông tục, người ta cho rằng, hổ là chúa tể của muôn loài muông thú, thậm chí uy lực của hổ còn trấn ngự được cả những linh hồn người đã chết do nó ăn thịt, Từ rất lâu trong tín ngưỡng dân gian Việt, hổ được coi là con vật linh thiêng. Trong tín ngưỡng dân gian của nhiều dân tộc, vùng miền hổ là loài vật được tôn thờ và sùng bái thông qua tập tục thờ hổ, hổ còn đóng vai trò là thần giám hộ của quốc gia, sự ngưỡng mộ loài hổ còn thể hiện thông qua danh xưng, đặt tên, làm linh vật, biểu tượng.

Trong tiềm thức dân gian Việt Nam, hổ hay ông ba mươi là tên gọi đầy uy linh, quyền kính trong những gian thờ, đình, chùa, miếu mạo. Ở Việt Nam, hổ được xếp vào nhóm hộ môn thú (những con thú canh gác nhà cửa, lăng mộ, đình, chùa, miếu mạo), là một trong những con vật được tạc trong các khu lăng mộ người Việt. Người Việt không sử dụng các tượng đá sư tử để trấn yểm và để tạo nên sự thiêng liêng, hùng tráng cho không gian này. Nếu cần có một con vật hung dữ, người Việt nghĩ ngay đến hổ/cọp và hầu như trong suốt lịch sử phát triển của lăng miếu của họ, hổ là con vật oai phong nhất, không gì thay thế được.

Mê tín
Sự sùng bái đến mức mê tín hoang đường còn thể hiện qua việc người ta thường làm chiếc nanh hoặc vuốt hổ, hoặc răng hổ bịt vàng bạc hoặc chiếc vuốt làm bằng sứ, kim loại cho trẻ con đeo để trừ tà ma, hoặc người lớn cũng đeo cho đẹp và tỏ ra oai vệ, người Campuchia khi giết hổ thường lấy nanh hổ đánh bóng bán làm vật trừ tà. Ngay cả việc đi săn hổ, người ta cũng phải cúng để cầu phù hộ, thậm chí nấu nồi cao hổ có những chuyện ly kỳ và chủ yếu là do người ta thần thánh hóa. Xuất phát từ việc hổ là con vật được coi là chúa sơn lâm và được nhiều nơi người dân đưa vào đền, miếu để thờ. Do đó khi dùng hổ làm thuốc trị bệnh cứu người thì cũng phải được sự đồng ý của vong hồn Ông Hổ. Vì vậy, trước khi mang xương hổ đi làm sạch, người chủ nấu cao phải để bộ xương của hổ xếp theo đúng hình hài trên một chiếc bàn phủ vải điều và bày ở giữa sân. Lễ vật dâng lên cho hổ gồm có một chiếc thủ lợn, đuôi lợn để sống và có hương nến cẩn thận.

Hội họa
Hổ được thể hiện trong nền hội họa của phương Đông lẫn phương Tây, rất nhiều bức tranh vẽ về loài hổ. Với biểu tượng về sức mạnh, không chỉ ở phương Đông, rất nhiều nơi trên thế giới có đại hội sơn lâm và theo quan niệm ở châu Á, với tư cách là chúa tể, hổ đóng vai trò của quyền uy thống trị, có vai trò điều phối, chia khu vực sơn lâm cho các dã thú khác. Đó là vai trò anh hùng. Đến khi có chủ nghĩa anh hùng phong kiến thì hổ (cùng với đại bàng) là biểu tượng của anh hùng độc lập. Có thể thấy điều này qua những bức tranh cổ vẽ cảnh hổ đang gầm mặt trời. Lúc này, hổ là anh hùng giang hồ chống phá lại thể chế, không bị hàng phục dưới bất kỳ một chính thể tập quyền nào.

Sư tử
Bài chi tiết: Hình tượng sư tử trong văn hóa
Sư tử là một động vật có ảnh hưởng mãnh mẽ tới nhiều nền văn hóa nhất với tư cách là biểu tượng của uy lực. Các nhà động vật học qua thực nghiệm đã khẳng định về trọng lượng cơ thể, sức mạnh cơ bắp, khả năng tấn công đối phương, sư tử xếp sau hổ và voi, nhưng với ý nghĩa là biểu tượng của uy lực và sức mạnh, sư tử đã thực sự gắn bó chặt chẽ với vương quyền và thần quyền của nhiều nền văn hóa, nhiều quốc gia.

Khái yếu

Hình tượng sư tử xuất hiện trong không gian thờ phụng của nhiều tôn giáo, trên quốc kỳ và quốc huy, huy hiệu, biểu tượng, logo, được mô tả phổ biến trong văn học nghệ thuật từ cổ chí kim ở nhiều quốc gia hơn bất cứ động vật nào khác. Sử tử còn là loại động vật thống trị và cao quý nhất trong muôn loài trong các tôn giáo lớn trên thế giới. Là con vật thượng thủ trong các loài thú, sư tử chính là hiện thân của quyền lực, của hiền minh và chân lý nên cũng khiến nó là biểu tượng của các bậc tôn quý. Tại nhiều nơi trên thế giới, sư tử là một biểu tượng của hoàng gia và hiệp sĩ, tượng trưng cho sức mạnh, sự kiêu hãnh và thống trị.

Xét về thị giác và ngoại hình, sư tử đặc biệt là các con sư tử đực với bộ lông bờm dày, ức và hông nở, săn chắc, răng sắc, móng nhọn, thân vàng óng, lực lưỡng, to đô, cơ bắp cuồn cuộn có thể cho thấy sư tử hơn hẳn voi và hổ. Sư tử đực còn có dáng vẽ và bước đi oai vệ, kiêu hãnh luôn di chuyển trong tư thế tư thế ngẩng cao đầu từ đó, sư tử đã được hình dung chính là Chúa tể của muôn loài.

Vua Sư tử (Lion King) hay Sư vương với những ý niệm về loài vật mang quyền uy tối thượng, sự tôn nghiêm khiến muôn loài phải phủ phục khi nó bước qua, với thân hình khôi vĩ, dáng vẻ đường bệ và trở thành biểu tượng cho sức mạnh, lòng dũng cảm, khí chất cao quý, sự kiêu hãnh, thống trị. Nó còn tượng trưng cho vị vua, vua của muôn vua, tượng trung cho hiệp sĩ bởi lòng quả cảm và chiến binh với khả năng chiến đấu tuyệt vời. Sư tử là biểu tượng của hoàng gia Anh và nhiều nước châu Âu, nhiều quốc gia với hình tượng con sư tử đội vương miện hay sư tử có cánh, nhiều sự kiện quan trọng đều lấy sư tử làm linh vật.

Trong tôn giáo
Có thể thấy rõ trong các tôn giáo lớn trên thế giới như Thiên chúa giáo, Phật giáo, Do Thái giáo, Hồi giáo, Ấn Độ giáo sư tử đã trở thành một biểu tượng có tính tôn nghiêm không thể thiếu của các tôn giáo trên. Trong Thiên chúa giáo và Hồi giáo, Sư tử (Aslan) là biểu tượng cho ý chí của Chúa trời. Trong Phật giáo, sư tử (Simha) biểu tượng cho sức mạnh, oai linh nhưng tuân phục, trợ giúp cho Phật pháp, nó là một linh vật biểu trưng cho sức mạnh Phật giáo. Nó tượng trưng cho sức mạnh của giáo lý chánh pháp, nên trong kinh phật có rất nhiều câu chuyện về sư tử chúa.

Trong Phật giáo, Phật Thích Ca Mâu Ni được tôn là Pháp vương, giống như sư tử là vua của loài thú lời thuyết pháp của Phật được gọi là Sư tử hống (Simhanada) tức là tiếng rống của sư tử, biểu thị uy lực và diệu dụng của Phật pháp thu nhiếp được tất thảy chúng sinh. Cũng có dữ liệu cho rằng Phật là sư tử của dòng họ Sakya, và kinh, luận Phật giáo thường lấy sư tử dụ cho đức vô úy và sự vĩ đại của Đức Phật, tòa ngồi của Đức Phật gọi là Tòa sư tử (Simha-sana) ngoài ra còn có hình ảnh tượng Bồ-tát Văn Thù cưỡi sư tử thuộc quy phạm đồ tượng học truyền thống Phật giáo hay xa xưa hơn là biểu tượng Nara-simha (người sư tử), kẻ có sức mạnh và lòng dũng cảm diệt trừ cái ác và sự ngu muội và vô minh.

Trong Kinh Thánh, sư tử (Aslan) là biểu tượng cho ý chí của Chúa trời. Nếu chiêm bao thấy hình ảnh sư tử đực uy nghi, như hình ảnh của Khải Huyền (Khải-huyền 5:5), thì đó là quyền tể trị của Đấng Chúa trời. Trong Kinh Thánh, từ “sư tử” được đề cập khoảng 150 lần, những người viết nó đã rất quen thuộc với loài sư tử. Trong khi đó một số lời tường thuật thì nhắc đến việc chạm trán với sư tử thật. Chẳng hạn, Sam-sôn, Đa-vít và Bê-na-gia đã giết sư tử (Các Quan Xét 14:5, 6; 1 Sa-mu-ên 17:34, 35; 2 Sa-mu-ên 23:20). Những nhân vật khác thì bị sư tử sát hại (Các Vua 13:24; 2 Các Vua 17:25). Ngoài ra, hổ (láyísh), cũng được nhắc đến trong Kinh Thánh, tại cuốn Sách Job: iv, 11, nhưng nó lại chỉ về sư tử.

Trong Tân ước: sách Khải huyền, Trong sách cuối cùng của Tân ước, sách Khải Huyền của Thánh Gioan tông đồ, thị kiến của Ngôn sứ Ezechiel có bốn sinh vật bên ngai Thiên Chúa xuất hiện. Bốn con vật được Ezechiel viết lại trong sách Kinh Thánh, để diễn tả về ngai Thiên Chúa: Ở chính giữa, có cái gì tựa như bốn sinh vật. Mỗi sinh vật có bốn mặt và bốn cánh. Còn chân của chúng thì thẳng; bàn chân tựa bàn chân con bê, lấp lánh như đồng sáng loáng. Bên dưới cánh, có những bàn tay giống tay người quay về bốn phía; mặt và cánh của bốn sinh vật cũng đều như thế.

Chúng đều có mặt người, cả bốn đều có mặt sư tử bên phải, cả bốn đều có mặt bò rừng bên trái, cả bốn đều có mặt phượng hoàng (Ezechiel 1, 5-12). Người, sư tử, con bò và chim đại bàng còn có thể nói lên thang cấp của uy quyền (St 1,26). Sư tử là loài thú vật hoang dã, "con bò" là loài thú vật thực dụng cho con người, và "đại bàng“ là loài chim trời. Sách Ezechiel là bốn khuôn mặt: mặt người, mặt sư tử, mặt con bò và mặt chim đại bàng. Còn nơi sách Khải huyền là hình dạng sư tử, hình dạng con bò, hình dạng người, và hình dạng chim đại bàng.

Giêsu Kito được bốn khuôn mặt, bốn hình dạng của sinh vật loan báo, như Chúa Giêsu tỏ mình ra trong bốn phúc âm là người dũng lực qua hình ảnh con sư tử, là linh mục lo phần tế tự qua hình ảnh con bò, trở thành con người qua hình ảnh một người, và là thần linh hướng dẫn tâm linh con người qua hình ảnh con chim đại bàng. Giáo phụ Irenaeus sắp xếp hình ảnh Sư tử cho Thánh sử Gioan, con bò cho Thánh sử Luca, hình người cho Thánh sử Mattheo, và hình con chim đại bàng cho Thánh sử Marcô.

Hieronimo cũng sắp xếp thứ tự khác như Hình dạng con người là biểu tượng cho Mattheo. Hình dạng con sư tử là biểu tượng cho Marco. Vì phúc âm theo Thánh sử Marco ngay khởi đầu có tiếng lời kêu gọi của Thánh Gioan Tiền hô trong sa mạc như tiếng sư tử gầm thét kêu gọi ăn năn thống hối cải thiện đời sống dọn đường cho Chúa đến. Hình ảnh con sư tử biểu trưng cho sự sống lại của Chúa Giêsu, Thánh sử Marcô với hình con sư tử, Thánh sử Matthêu với hình một người, Thánh sử Luca với hình con bò, và Thánh sử Gioan với con chim đại bàng.

Trong tạo hình

Ngay từ thời kỳ Đồ đá sớm tại hang động ở Lascaux và Chauvet tại Pháp, sư tử xuất hiện trong nhiều nền mỹ thuật của thế giới, ngay cả ở những khu vực không thuộc địa bàn cư trú của nó như Trung Quốc, Việt Nam, Triều Tiên, Nhật Bản và các quốc gia Đông Nam Á. Trong điêu khắc ở châu Âu và Trung Quốc về sư tử đều hướng đến yếu tố tả chân, từ dáng vẻ lẫm liệt cho đến chi tiết lông, bờm bệ vệ, nanh nhọn, cơ bắp cương cứng và tạo hình thường giẫm ngọc, giẫm quả địa cầu dưới chân với tham vọng uy quyền thể hiện ở tư thế sẵn sàng chiến đấu và hình tướng luôn có dáng vẻ đe dọa.

Ở Việt Nam, Sư tử Việt thường có chữ vương trên trán, mình mập, tròn, đầu ngẩng lên, bờm xoắn lên hoặc dựng ra phía sau, động tác mô tả thì đang vươn lên để gầm, miệng ngậm ngọc, thân mình sư tử phủ kín loại vân xoáy, hay còn gọi là hình thức lôi văn trong khi đó các tượng sư tử đá Trung Quốc cơ bắp cuồn cuộn, bờm râu dữ dằn, nhe răng đe dọa. Các loại sư tử này là biểu tượng của giới công quyền và thương gia, quyền lực và sự phồn vinh vật chất.

Ở châu Á, sư tử vốn tồn tại khắp nơi trong giới hạn lịch sử của vùng Tây Nam Á (được gọi là Shir hay Shar), Trung Á và rồi cũng được xác tín là con vật canh giữ/bảo vệ trong văn hóa Trung Quốc vào thời nhà Hán, thông qua việc trao đổi văn hóa nhờ sự phát triển thương mại của Con đường tơ lụa nối các quốc gia cổ vùng Trung Á của người Sgdiana, Samarkand và Nguyệt Thị với Trung Quốc. Sư tử được đưa đến Trung Quốc hoặc là loại da sống hay vật sống dùng để cống tiến, biếu tặng cùng với những tích truyện về sư tử được các Tăng sĩ Phật giáo và những nhà du hành kể lại. Việc biếu tặng sư tử từ Trung Á được ghi chép nhiều lần trong Hậu Hán thư. Hình tượng sư tử từ Trung Quốc truyền sang Cao Ly, rồi Nhật Bản, Việt Nam, Đông Nam Á... và tín niệm ở từng quốc gia đó cũng đổi khác.

Người Iran, người Ấn Độ thần thoại hóa con sư tử, người Tây Tạng thờ sư tử tuyết (snow lion), Hoàng gia Anh ngày nay vẫn dùng huy hiệu sư tử đội vương miện. Con thú này cũng là biểu tượng các đội rugby của Anh và Ireland. Trong ngôn ngữ thông tục của giới sưu tập cổ vật phương Tây, sư tử thường được gọi là "Phúc khuyển" hay "Phật khuyển" là do ảnh tượng sư tử luôn gắn với ảnh tượng Phật giáo, với chùa chiền Phật giáo. Cách gọi này trong văn hóa phương Tây, bắt nguồn từ cách người Nhật Bản gọi sư tử là "Cao Ly khuyển", hoặc từ cách người Trung Quốc gọi một loài chó xù của Trung Quốc là "sư tử cẩu".

Ngay cả con nghê và lân của vùng Đông Á đã hình thành qua sự vay mượn từ hình tượng sư tử có cánh (Shedu) trong thần thoại Iran. Và sư tử là con vật phổ biến nhất ở đền miếu ở châu Á, không chỉ ở Trung Quốc, tại Triều Tiên từ rất sớm đã xuất hiện hình tượng sư tử trong các lăng mộ và hình tượng con sư tử đá Trung Quốc còn tồn tại và chễm trệ nhiều nơi ở Việt Nam (bắt đầu từ thời nhà Lý có tượng sư tử, nhưng chủ yếu là sư tử đội bệ tượng phật) ảnh hưởng của con sư tử bắt nguồn từ Phật giáo. Ở Nhật Bản, loại sư tử-chó Komainu thường đặt cặp đôi để bảo vệ các đền thờ Thần Đạo, được coi là có nguồn gốc từ tượng sư tử trấn giữ Trung Quốc. Đôi khi Komainu cũng được thấy đặt ở chùa Phật và các tư dinh của tầng lớp quý tộc Nhật Bản. Komainu là cặp đôi có công năng trấn giữ, trừ tà.

Trung Quốc
Ở Trung Quốc, ảnh hưởng của sư tử được xác định là có từ thế kỷ thứ III của Công Nguyên. Bị ảnh hưởng từ Trung Đông và Ấn Độ, Trung Hoa từ thời Tam Quốc về sau, ngày càng say mê sư tử, một loài vật dữ tợn nhất trong các loài vật. Trong thực tế, sư tử không xuất hiện trong danh mục đề tài mỹ thuật sơ kỳ của Trung Quốc. Hình tượng sư tử được du nhập theo sự truyền bá của Phật giáo. Sư tử đá xuất hiện khoảng 3.000 năm bắt nguồn từ người Ba Tư, thông qua việc các nước Tây Á cống nạp sư tử cho các triều đình phong kiến Trung Quốc. Từ đó, Trung Quốc du nhập sư tử đá vào lãnh thổ và biến nó thành linh vật để canh mộ.

Trong ngữ cảnh văn hóa Hán, sư tử là con vật thuần túy có tính biểu trưng, hình tướng cách điệu cao, thậm chí khó tìm thấy chi tiết nào giống như sư tử thật. Nó có công năng bảo hộ, chống lại các thế lực ác độc, tà mị và đồng thời cũng mang lại điều tốt lành, thịnh vượng. Sư tử được coi là một loại thú lành, có thể giải trừ được nhiều loại hình sát trước nhà, đồng thời còn có tác dụng tăng thêm uy phong của cơ quan, sư tử đá biểu trưng cho sự uy nghiêm, hóa giải tà khí và thu hút tài lộc, trấn phong thủy.

Trong khi đó, múa sư tử, một hình thức biểu diễn đã trở thành truyền thống trong dịp lễ Nguyên tiêu (rằm tháng Giêng) hàng năm vốn gốc từ vùng Tây Á du nhập vào Trung Quốc vào đời nhà Đường. Bấy giờ vũ công múa sư tử đeo mặt nạ sư tử làm bằng gỗ với mắt màu vàng kim, răng bạc trắng và đuôi tết bằng những sợi dây. Đến đời nhà Tống, sư tử được coi là chúa của muôn thú, giống như quan niệm của phương Tây và rồi trong các tiểu thuyết chương hồi thế kỷ XVII, sư tử được miêu tả như một linh thú, sư tử thành vật cưỡi đầy quyền năng của các nhân vật trong truyện Phong thần.

Vùng Ấn hóa

Ở các quốc gia Ấn hóa, tình hình có phần đa tạp. Sách Gita cho hay Krishna là sư tử giữa các loài thú, Đức Phật là sư tử của dòng tộc Sakya, huy hiệu của Aśoka mang hình ba con sư tử tựa lưng trên một cái bệ hình bánh xe, với tiêu ngữ: Chân lý sẽ thắng. Do lòng sùng đạo của Aśoka, ba con sư tử có thể biểu trưng cho Tripitaka (Tạm tạng chân kinh của Phật giáo) và cũng có thể biểu trưng cho Tam bảo Phật-Pháp-Tăng. Những điển tích đó giải thích việc khắc chạm một cặp sư tử trên tọa cụ của Phật Thích Ca xuất hiện ngay thời Vô tượng kỳ khoảng 500 năm sau khi Phật Thích Ca nhập Niết-bàn.

Đây là nguồn cội của việc thể hiện vô số sư tử, cả điêu khắc lẫn hội họa trong mỹ thuật các quốc gia Viễn Đông. Sư tử thường được coi là vật bảo hộ cho đền chùa hay các ảnh tượng (có khắc vẽ sư tử trên đó). Với các nội dung biểu trưng nêu trên, sư tử từ Ấn Độ đã thâm nhập vào văn hóa của các cộng đồng, quốc gia Đông Nam Á. Một cách tổng quát, ở khu vực này, khá giống với Ấn Độ, đều tồn tại đồng thời hai loại sư tử một là, sư tử tự nhiên (simha) với sức mạnh thù thắng của chính nó, và hai là, loại sư tử thiêng, kết hợp sư tử với một số bộ phận của các con vật khác để tạo thành những loại linh vật giống sư tử có tính chất siêu nhiên.

Ở Ấn Độ, sư tử siêu nhiên phổ biến ở các đền thờ Ấn giáo là Yali (còn được gọi là Vyala, hay Sarabham, hoặc Vidala). Đây là mô típ mỹ thuật Ấn Độ, đặc biệt phổ biến ở Nam Ấn. Yali có kết hợp sư tử và các con vật khác nên được coi là có sức mạnh hơn sư tử/cọp hoặc voi. Yali có thân uyển chuyển giống mèo, nhưng đầu sư tử, có thêm ngà voi (gaja) và đuôi rắn. Loại sư tử kết hợp với voi được biết phổ biến và được định danh là gaja-simha (Sanskirt) hoặc gajasiha (Pali). Mặt khác, có loại Yali thân sư tử cách điệu và đầu là các con vật khác: phổ biến nhất là voi (gaja-vyala), kế đó là đầu sư tử (simha-vyala), ngựa (ashva-vyala), đầu người (nir-vyala) và đầu chó (shvana-vyala). Sự hiện diện của loại hình tượng sư tử thuần túy (simha) và các loại sư tử kết hợp với các con vật khác.

Loại sư tử thuần túy ở Thái Lan gọi là Singh (hay Rachasi) có công năng canh giữ cổng đầu tháp xuất hiện từ thời Lanna. Về hình tướng Singh tương đồng với Chinthe (Miến Điện) và Rêachsei (Khmer): Bờm có 3 lớp, cánh mọc ở vai, đứng xổm trên bệ, miệng há rộng. Đến thế kỷ XIX-XX, Singh Thái tích hợp những đặc trưng tạo hình của sư tử Trung Quốc tạo những biến tấu ngoạn mục. Loại sư tử kết hợp với voi (gajasimha) của Thái gọi là Kho-ta-chi (Kochasri). Loại này có thân và đầu sư tử, thêm vòi và ngà voi, đôi khi có cánh và có bờm.

Lại có loại Pancharup: thân sư tử, đầu voi, chân và móng ngựa, cánh đại bàng và đuôi cá. Đặc biệt loại hình tượng kết hợp sư tử và đầu người là loại Nora singh (Thái)/Munussiha (Miến Điện), thường là các sản phẩm ba chiều đặt ở góc chùa, tháp: hai thân sư tử thẳng góc nhau và đầu-ngực người nối tại cổ của hai đoạn thân sư tử. Đây được coi là các thần (Deva), cả nam lẫn nữ, bảo hộ cho các công trình kiến trúc.

Trong mỹ thuật Khmer phổ biến có hai loại sư tử. Một là, sư tử tự nhiên, được gọi là "Tao", có công năng canh gác cổng, bậc cấp các đền, tháp, chính điện thờ Phật và hai là loại "Rêachsei", được tạo hình cách điệu như Singh (Thái) và Chinthe (Miến Điện). Loại thứ hai này, cũng thấy đặt ở cổng, bậc cấp chùa tháp, song đặc biệt phổ biến là làm bệ đỡ cho chiếc ghế dành cho sư sãi thuyết pháp và Rêachseiđược coi là chúa của các loài thú ở rừng thiêng Hêmapiên (Himalaya). Sự khu biệt giữa Tao và Rêachsei này, có phần tương đồng với sự phân biệt giữa sư tử và nghê của người Việt. Ở Việt Nam thì nghê là loại sư tử có trong danh sách linh vật của Trung Quốc, nghê là sư tử được thiêng hóa, dưới cái nhìn tôn kính của nhà Phật.

Các loài khác

Đại bàng

Chim đại bàng biểu tượng cho sức mạnh, lòng can đảm, tầm nhìn xa và sự bất tử. Nếu như sư tử là chúa sơn lâm, cá mập là sát thủ của biển khơi thì loài đại bàng vàng từ lâu cũng được mệnh danh là chúa tể bầu trời với sức mạnh của mình. Đại bàng còn được coi là vua của không trung và sứ giả của vị thần tối cao và xứng danh chúa tể bầu trời, thủ lĩnh của các loài có cánh. Theo thần thoại Hy Lạp, người Hy Lạp coi đại bàng là biểu trưng của thần Zeus, những người La Mã coi đại bàng là biểu trưng của Jupiter, bởi các bộ lạc Đức thì coi nó là Odin và người theo Kitô giáo thì là biểu tượng của Thiên Chúa. Đại bàng được đánh giá là kẻ rất mạnh mẽ và hùng dũng. Vì thế, nó đã trở thành biểu tượng quân sự của nhiều nước tư bản và quân chủ, đặc biệt nó là biểu tượng cho sức mạnh của Không lực.

Từ những thế kỉ trước công nguyên, đế quốc La Mã và đế quốc Babylon đã chọn loài đại bàng vàng làm biểu tượng cho quân đội của nước mình. Vào thời kì Trung Cổ và Phục Hưng, đa số các quốc gia châu Âu đã chọn đại bàng làm biểu tượng cho quân đội. Các hình vẽ đại bàng trên khiên của binh lính đã được tìm thấy trong các di chỉ khảo cổ thời Phục Hưng, Trung Cổ, La Mã và trên những hình vẽ trong truyện cổ tích châu Âu được mô phỏng lại. Trong văn học cổ điển ở châu Âu, truyện phân chia ra các vương quốc do các loài vật đứng đầu là truyện thường thấy. Sư tử thì thường có vai trò làm vua của các vương quốc. Tuy nhiên, việc đại bàng làm vua của các nước được tưởng tượng này thì cũng không hiếm gặp. Ví dụ như trong truyện Con dơi hèn nhát thì đại bàng là kẻ thủ lĩnh của lũ chim. Hay trong truyện ngụ ngôn Châu Âu, những con đại bàng thường làm vua nhiều như sư tử. Ngoài vai trò làm hoàng đế trong các truyện cổ thì đại bàng đôi khi còn "thủ vai" của một kẻ được coi là lưu manh, độc ác.

Gấu

Trong số những người Đức và Scandinavi ở các tín ngưỡng dân gian Bắc Âu, những con gấu được cho là tượng trưng cho sức mạnh, lòng can đảm và bách chiến bách thắng của mình, được coi là vua của loài vật do những thuộc tính mạnh mẽ. Những chiến binh mạnh mẽ nhất thường khoác lên mình bộ áo da gấu trong đó đầu con gấu được trùm lên đầu của chiến binh được gọi là Berserk. Hình tượng gấu trong văn hóa thế giới được nhìn nhận dưới nhiều gốc độ khác nhau, tùy theo từng nền văn hóa. Như đối với người Celte, gấu là biểu trưng của giai cấp chiến binh; đối với người Ainu ở Nhật Bản, gấu là tổ tiên, đối với văn hóa Trung Hoa, gấu hay còn gọi là hùng mang thể khí dương, thể hiện sức mạnh quyền lực (hùng bá, hùng cứ, xưng hùng xưng bá)... Gấu là một loài động vật to lớn, hung dữ và nguy hiểm, không được kiểm soát, như một sức mạnh nguyên thủy, theo truyền thống gấu là một biểu trưng của tính hung ác, dã man, tàn nhẫn. Gấu còn là biểu tượng cho sức lực, với hình ảnh của một đại lực sĩ to lớn.

Báo

Trong quan niệm địa phương của một số bộ lạc châu Phi thì số loài báo hoa mai ở châu Phi được ngưỡng mộ hơn là sư tử dành cho ngai vị vua của các loài vật. Ở vương quốc Dahomey, vị quyền chủ được đặt tên là Con báo ("Leopard") tức báo hoa mai và đeo da beo, mặc trang phục da báo. Trong một số bộ tộc Bantu và đặc biệt là ở Congo-Kinshasa, những con báo hoa mai đã được xem như là một con vật khôn ngoan, mạnh mẽ và bền bỉ và đó là lý do tại sao Tổng thống Mobutu Sese Seko đã được mặc lên những chiếc mũ làm bằng da báo, đồng thời, Mobutu Sese Seko được mệnh danh là Con báo xứ Kinshasa ("The Leopard Kinshasa"). Có một số cá thể loài báo săn được gọi là Báo đốm vua (King Cheetah) được sinh ra khi cả cha và mẹ mình đều có huyết thống "hoàng tộc", có bộ lông thể hiện mẫu đốm đột biến rất hiếm, báo đốm vua được cho là loài báo săn vĩ đại là bởi trong suốt quá trình tiến hóa, một dịch bệnh thảm khốc đã càn quét và chỉ còn vài con săn đốm sống sót.

Ở Nam Mỹ và Trung Mỹ thì Báo đốm chính là con dã thú mạnh nhất trong rừng rậm châu Mỹ và được gọi là Vị thần báo đốm hay Bóng ma của rừng rậm, cư dân vùng Mesoamerica (vùng Trung Mỹ cổ đại), bao gồm Mexico và Trung Mỹ (hiện nay), đều tôn thờ loài báo đốm như một vị thần tối cao. nó được người dân địa phương gọi nó là Jaguru có nghĩa là con thú có thể giết chết con mồi với chỉ một bước nhảy đồng thời gắn với những tín ngưỡng của người dân da đỏ. Jaguar cũng là tước hiệu của hoàng tử hay công chúa hay của vua đang cai trị của người Maya chẳng hạn như của bộ tộc Lenca. Những chiến binh da đỏ có đẳng cấp cao và mạnh nhất trong số các chiến binh là những Chiến binh báo đốm và được khoác lên mình bộ da của con báo đốm này. Trong các khu rừng nhiệt đới ở Nam và Trung Mỹ, một con báo đốm là một loài động vật được nhiều dân tộc cổ kính tôn kính. Họ tôn thờ báo đốm, tôn thờ nó, coi đó là tổ tiên của gia đình và da của báo đốm từ thời cổ đại được coi là một dấu hiệu không chỉ có địa vị cao, và khả năng ảnh hưởng đến số phận của người dân và bộ lạc.

Cá voi
Cá voi sinh vật khổng lồ ở đại dương đôi khi cũng được coi là Chúa tể của biển cả, tượng trưng cho Long vương tượng trưng cho đại dương. Một số người dân Việt Nam còn có tục thờ cá voi và người ta gọi cá voi là cá Ông. Tục thờ thần Sóng biển (thần Po Riyak, vị thần trong coi Đại dương) của người Chăm được cho là nguồn gốc của tục thờ cá Ông (cá Voi) của cư dân người Việt sống dọc ven biển miền Trung, các làng chài miền Trung hầu như đều có lăng thờ thần Nam Hải và có tục cúng nghinh Ông. Thần Nam Hải hiện thân cá Voi để cứu giúp ngư dân trên biển khi có sóng to gió lớn, Ngài rất hiển linh, khi nào gặp cá ông “lụy” dân làng tổ chức đưa Ông lên bờ, làm lễ an táng trang trọng như đối với người, sau đó bộ xương được đưa vào lăng thờ. Thần Nam Hải còn có nhiều tước hiệu, tên gọi khác nhau nhưng cũng chỉ nhằm nói đến một vị thần của biển cả.

Tín ngưỡng thờ Nam Hải Đại Thần là một trong những nét văn hóa, Miếu Đức Ngư Ông là chốn tâm linh giúp người dân kiên trì bám biển, còn là nơi xác tín tâm linh-tin vào vị thần bảo hộ, che chở cuộc sống bình yên. Cá Ông có vị thế đặc biệt trong đời sống ngư dân, vừa có khả năng cứu nguy vừa báo hiệu cho họ những nơi nhiều tôm cá. Dân gian xứ Nhượng Bạn vẫn truyền tai nhau truyền thuyết về loài cá linh thiêng này. Tục thờ cá Ông (còn gọi là cá Voi) từ khi có tên đất, tên làng, tục thờ cúng cá Ông đã hình thành ở làng cổ Nhượng Bạn. Cá voi được các ngư dân gọi bằng cái tên trân quý là Đức Cậu (loại cá Ông đực), và được đưa từ mẹ biển cả lên khu vực Miếu Đức Ngư Ông. Ngày Rằm, mồng Một, ngư dân đều đến miếu Đức Ngư Ông để thắp hương tưởng nhớ đến các vị cứu tinh của ngư dân.

Mỗi ngư dân thường khẩn cầu Đức Ngư Ông phù hộ, độ trì cho mưa thuận, gió hòa, tàu thuyền ra khơi, vào lộng bình an, đánh bắt được nhiều tôm cá. Mỗi khi ra khơi, ngư dân đến đây “xin dấu” (được kết bằng vải đỏ và cây hương) rồi gắn trên tàu. Ngư dân coi đó như vật bảo hộ cho tàu thuyền, là “lệnh đi đường” biến nguy thành an. người dân dần dân thiêng hóa nó trở thành vị phúc thần che chở, bảo vệ người đi biển. Sự tích về loại cá đặc biệt này và sự thiêng hóa của nó còn được ghi chép trong các thư tịch cổ. Sách Đại Nam nhất thống chí có đoạn: “Cá Voi được gọi là Đức Ngư, tánh từ thiện hay cứu giúp người đi qua biển do mắc nạn. Đầu niên hiệu Minh Mạng, vua đặt tên cho là Nhân ngư, đầu niên hiệu Tự Đức gọi là Đức Ngư. Loài cá này có ở Nam Hải thì linh, còn ở biển khác thì không linh”. Đại Nam nhất thống chí chép: “Cá Voi có tục danh là cá Ông Voi, đầu tròn, nơi trán có lỗ phun nước ra, sắc đen trơn láng, không có vảy, đuôi có 2 chĩa như đuôi tôm, có tánh từ thiện, hay giải cứu cho người khi qua biển mắc nạn. Đầu niên hiệu Minh Mạng, vua đặt tên là Nhân Ngư, đầu niên hiệu Tự Đức đổi lại Đức Ngư”.

Loài khác
Trong một số nền văn hóa châu Phi, những con voi đôi khi được coi là vua của loài thú, thay vì sư tử như nó dường như tượng trưng cho một vị cha già, bậc thượng hoàng, quốc phụ hơn là một vị vua chuyên chế. Rất hiếm hoi loài tê giác được coi là vua của dã thú. Một câu chuyện từ thành phố Mapungubwe thế kỷ XIII có kể về cảnh trong cảnh hỗn loạn và hùng vĩ vườn quốc gia Matopos ở miền nam Zimbabwe, vua sư tử đã từ bỏ ngai vàng của mình cho con tê giác trắng, chúa tể thực sự của nơi này.

Chú thích

Tham khảo
 Michel Pastoureau, L’Ours. Histoire d’un roi déchu, Paris, Seuil, 2007, 430 p. (ISBN 978-2-02-021542-8)
 Michaël Tangl, Die Briefe des heiligen Bonifatius und Lullus, Berlin, 1916, p. 130
 Robert Favreau, « Le thème iconographique du lion dans les inscriptions médiévales », Comptes-rendus des séances de l'Académie des inscriptions et belles-lettres, vol. 135, no 3, 1991, p. 613-636
 Marcel Brion, Les animaux, un grand thème de l'Art, Paris, Horizons de France, 27 octobre 1955
 Hilda Roderick Ellis Davidson, Myths and symbols in pagan Europe: early Scandinavian and Celtic religions, Manchester, Manchester University Press ND, 1988, 268 p. (ISBN 9780719025792), p. 79-80
 Christine et Michel Denis-Huot, Les princes de la savane: Léopards & Guépards, White Star, septembre 2006, « L'ère des pards », p. 14-27.

Động vật


title: Evergestis mimounalis

text:
Evergestis mimounalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Evergestis


title: NK Šampion

text:
Nogometni klub Šampion Celje (), thường hay gọi NK Šampion hoặc đơn giản Šampion, là một câu lạc bộ bóng đá Slovenia thi đấu ở thành phố Celje. Đội bóng đang thi đấu tại Giải bóng đá hạng ba quốc gia Slovenia, giải đấu cao thứ ba ở Slovenia. Câu lạc bộ được thành lập năm 1995.

Danh hiệu

Giải bóng đá hạng tư quốc gia Slovenia: 1
 2007–08

Giải bóng đá hạng năm quốc gia Slovenia: 1
 2004–05

MNZ Celje Cup: 2
 2014–15, 2016–17

League history

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website

Câu lạc bộ bóng đá khởi đầu năm 1995
Câu lạc bộ bóng đá Slovenia
Thể thao Celje
Khởi đầu năm 1995 ở Slovenia


title: Artena inversa

text:
Artena inversa là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Artena


title: Ectropis deterrens

text:
Ectropis deterrens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Ectropis


title: Anwar Ali (cầu thủ bóng đá, sinh 2000)

text:
Anwar Ali (sinh ngày 28 tháng 8 năm 2000) là một cầu thủ bóng đá người Ấn Độ thi đấu ở vị trí hậu vệ cho Indian Arrows ở I-League cho mượn từ Minerva Punjab.

Sự nghiệp
Sinh ra ở Punjab, Ali từng nằm trong Minerva Punjab youth team. Sau giải đấu, Ali được lựa chọn thi đấu cho Indian Arrows, một đội bóng của All India Football Federation bao gồm các cầu thủ U-20 Ấn Độ để họ có thời gian chơi bóng, cho mượn từ Minerva Punjab. Anh có màn ra mắt cho cho đội bóng ở trận đầu tiên của Arrow trong mùa giải trước Chennai City. Anh đá chính và giúp đội bóng giữ sạch lưới Indian Arrows giành chiến thắng 3–0.

Quốc tế
Ali đại diện U-17 Ấn Độ tham dự Giải vô địch bóng đá U-17 thế giới 2017 tổ chức ở Ấn Độ.

Thống kê sự nghiệp

Tham khảo

Sinh năm 2000
Nhân vật còn sống
Người Punjab, Ấn Độ
Cầu thủ bóng đá nam Ấn Độ
Cầu thủ bóng đá Minerva Punjab FC
Cầu thủ bóng đá Indian Arrows
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ bóng đá từ Punjab, Ấn Độ
Cầu thủ bóng đá I-League
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Ấn Độ


title: Tôm he Ấn Độ

text:
Tôm he Ấn Độ (danh pháp khoa học: Fenneropenaeus indicus, trước đây là Penaeus indicus), là một trong những loài tôm he có tầm quan trọng thương mại trên thế giới. Trong tự nhiên, loài này sinh sống trong khu vực Ấn Độ-Tây Thái Bình Dương, từ vùng ven biển đông và đông nam châu Phi, qua Ấn Độ, Malaysia và Indonesia tới miền nam Trung Quốc và miền bắc Australia.

Tên gọi
Trong tiếng Việt, F. indicus được gọi là tôm he Ấn Độ, trong khi bằng tiếng Anh nó được gọi bằng nhiều tên gọi như Indian white prawn, Tugela prawn, white prawn, banana prawn, Indian banana prawn và red leg banana prawn, với một số tên gọi tiếng Anh này có thể dùng cho cả loài có họ hàng gần là tôm bạc thẻ (Fenneropenaeus merguiensis).

Sinh thái học và vòng đời
F. indicus là loài giáp xác mười chân (Decapoda) với tôm non sống ở khu vực cửa sông. Tôm trưởng thành sống ngoài biển. Nó ưa thích nền bùn hay cát ở độ sâu . Loài tôm này phát triển tới chiều dài  và có vòng đời 18 tháng. Sau khi nở, ấu trùng nauplius bơi tự do bằng các phần phụ ở đầu phát triển thành dạng ấu trùng protozoea (bơi bằng các phần phụ ở ngực), mysis và sau đó thành dạng hậu ấu trùng, bơi bằng phần phụ ở bụng và trông tương tự như tôm trưởng thành. Tôm hậu ấu trùng di cư tới các cửa sông, kiếm ăn và phát triển tới khi đạt chiều dài 110–120 mm rồi di cư trở lại biển để bị đánh bắt hay để được gây giống phục vụ chăn nuôi theo quy mô công nghiệp trong các trại nuôi tôm.

Đánh bắt và chăn nuôi
Sản lượng tôm thế giới khoảng 6 triệu tấn, trong đó khoảng 3,4 triệu tấn là từ đánh bắt và khoảng 2,4 triệu tấn từ chăn nuôi thủy hải sản. Trung Quốc và 4 quốc gia châu Á khác bao gồm Ấn Độ, Indonesia, Việt Nam, Thái Lan chiếm khoảng 55% sản lượng đánh bắt. Trong số các loài tôm, phần đóng góp của F. indicus vào đánh bắt tôm toàn cầu khoảng 2,4% và vào chăn nuôi tôm toàn cầu là khoảng 1,2% vào năm 2005. Hiện tại F. indicus được chăn nuôi chủ yếu tại Ả Rập Saudi, Việt Nam, Iran và Ấn Độ. Ả Rập Saudi là quốc gia chăn nuôi lớn nhất năm 2005 với sản lượng gần 11.300 tấn. Việt Nam đứng thứ hai với 10.000 tấn. Tại Ấn Độ, chăn nuôi F. indicus đã sụt giảm từ 5.00 tấn năm 2000 xuống còn 1.100 tấn năm 2005 do người dân chuyển sang chăn nuôi tôm sú (Penaeus monodon).

Đánh bắt
Năm 2010, Greenpeace International đã bổ sung tôm he Ấn Độ vào danh lục sách đỏ hải sản của họ. Mặc dù bản thân tôm he Ấn Độ không phải là loài bị đe dọa nhưng phương pháp sử dụng để đánh bắt nó lại tạo ra một lượng lớn sản phẩm đánh bắt không mong muốn, bao gồm nhiều loài nguy cấp như rùa biển

Chăn nuôi
Chu trình sản xuất và chăn nuôi F. indicus tuân theo các bước như đối với các loài tôm khác, nghĩa là sản xuất giống và chăn nuôi tôm hậu ấu trùng thành tôm trưởng thành có kích thước phù hợp với yêu cầu thị trường. Nguồn con giống và kỹ thuật chăn nuôi có thể có khác biệt theo khả năng và nhu cầu của từng nông dân để đảm bảo cân bằng giữa chi phí sản xuất và sản lượng thu hoạch kỳ vọng.

Các kỹ thuật chăn nuôi
Các kỹ thuật chăn nuôi có thể là quảng canh, bán thâm canh và thâm canh.

Chi phí sản xuất và giá trị thị trường
Chi phí sản xuất phụ thuộc vào kiểu chăn nuôi được sử dụng, quy mô sản xuất, số lượng chu kỳ sản xuất mỗi năm v.v.. Người ta ước tính rằng chi phí sản xuất giống là khoảng 1,6 USD/1000. The cost of adult shrimp can range from 4–5 USD/kg.

Tôm he Ấn Độ có giá trị thị trường tương đối thấp hơn so với tôm sú (Penaeus monodon). Giá trung bình của tôm he Ấn Độ là 5,5 USD/kg đối với loại 21-25 con/kg, trong khi P. monodon cùng loại có giá 7-13 USD/kg. Tuy nhiên, do F. indicus dễ nhân giống và chăm sóc nên lợi nhuận tương đối trên cùng một sản lượng thu được từ F.indicus có thể là cao hơn so với những gì thoạt đầu có thể cảm nhận từ các con số nói trên.

Theo truyền thống tôm he Ấn Độ được xuất khẩu ở dạng còn đầu, không đầu, còn đuôi hay ở dạng đông lạnh .

Chú thích

Tham khảo

I
Động vật giáp xác ăn được
Động vật giáp xác thương mại
Động vật giáp xác Ấn Độ-Thái Bình Dương
Động vật được mô tả năm 1837


title: Bảo tàng Giao thông Vận tải Luân Đôn

text:
Bảo tàng Giao thông vận tải Luân Đôn   hoặc gọi tắt là (Bảo tàng LT: LT Museum) là một bảo tàng lịch sử trưng bày các phương tiện giao thông công cộng ở Luân Đôn. Bảo tàng chính tọa lạc tại quận Brooklyn Garden ở trung tâm Luân Đôn trong một tòa nhà được xây dựng vào năm 1872 và trước đây là một phần chợ hoa của Covent Garden.

Bảo tàng Vận tải Luân Đôn là một tổ chức từ thiện đã đăng ký theo luật của nước Anh.

Lịch sử bảo tàng

Bộ sưu tập của Bảo tàng Vận tải Luân Đôn được thành lập vào năm 1920 với tư cách là một trong những công ty vận tải lớn của Luân Đôn, Công ty Omnibus General London (LGOC), sở hữu hai chiếc xe buýt ngựa từ thời Victoria được bảo quản và sử dụng như là những xe buýt đầu tiên. Các phương tiện lịch sử từ công ty kế thừa London Transport, kết hợp tất cả các loại phương tiện giao thông công cộng ở London vào năm 1933 (ngoại trừ đường sắt và vận chuyển trên sông Thames), được lưu giữ như một phần của Bảo tàng Vận tải nước Anh ở Clapham High Street  ở miền nam Luân Đôn. Năm 1973, bộ sưu tập chuyển đến Công viên Syon với Bộ sưu tập Giao thông vận tải Luân Đôn.

Vị trí hiện tại của Bảo tàng Vận tải Luân Đôn ở quảng trường Covent Garden đã được khai trương vào năm 1980 và lần đầu tiên làm cho phần lớn bộ sưu tập có thể truy cập toàn thời gian cho công chúng. Bảo tàng chỉ giới hạn trưng bày các hiện vật trong lịch sử của London Transport, công ty chịu trách nhiệm vận hành Tàu điện ngầm Luân Đôn, các tuyến xe buýt và cả các xe điện và xe điện bánh hơi trước đây, cũng như các công ty tiền nhiệm và kế nhiệm.

Triển lãm

 2013: Poster Art 150, một triển áp phích qua 150 năm quảng cáo trong ngành vận tải của Luân Đôn.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tài nguyên hiển thị toàn bộ các bộ sưu tập được trưng bày tại trang web của Covent Garden
Khám phá hơn 5,000 tấm áp phích và 700 tác phẩm nghệ thuật áp phích gốc từ các bộ sưu tập của Bảo tàng
Khám phá bộ sưu tập ảnh trực tuyến của hơn 16,000 bức ảnh

Bảo tàng lịch sử ở Luân Đôn
Bảo tàng ở Thành phố Westminster
Bảo tàng thành phố ở Vương quốc Anh


title: Power Rangers Lost Galaxy

text:
Power Rangers Lost Galaxy là một bộ phim truyền hình Mỹ và là phần thứ bảy của loạt phim Power Rangers, dựa trên loạt Super Sentai - Seijuu Sentai Gingaman.

Kendrix (Valerie Vernon) đã bị giết nhiều lần trong suốt mùa phim, đánh dấu lần đầu tiên một Ranger bị giết trong loạt phim. Phần đặc biệt này của Power Rangers đã được ghi nhận là sản phẩm đắt nhất của bộ truyện cho đến nay.

Nội dung
Lấy bối cảnh sau các sự kiện của Power Rangers In Space, bốn thanh niên từ Angel Grove (Leo và Mike Corbett, Kai Chen và Kendrix Morgan) rời khỏi thuộc địa không gian Terra Venture tìm kiếm một thế giới mới như Trái đất. Sau đó, họ gặp một thợ máy tên Damon Henderson, một cô gái tên Maya dẫn họ đến chỗ năm thanh kiếm thần bí được gọi là Quasar Sabers trên hành tinh quê nhà Mirinoi. Sau khi rút lưỡi dao ra khỏi hòn đá, Mike rơi vào một kẽ hở, anh đưa thanh kiếm của mình cho em trai Leo.

Với Quasar Sabres, các thiếu niên biến thành Galaxy Power Rangers và sử dụng chúng để chiến đấu với các nhân vật phản diện không gian từ hai phần khác nhau của thiên hà. Những nhân vật phản diện này bao gồm Scorpius, Trakeena, Deviot và Captain Mutiny.

Deviot tham gia vào cuộc chiến của Thuyền trưởng chống lại Biệt đội và cố gắng biến tất cả các công dân của Liên doanh Terra thành nô lệ của mình cho mục đích khai thác cho "Chiến lợi phẩm". Thuộc địa thoát khỏi thiên hà sau khi Mike hy sinh quyền hạn của mình để giữ cho một cổng thông tin mở.

Sau đó, Deviot trở lại Trakeena, nhưng, đến lúc này, cô đã biết được sự phản bội của anh ta và cố gắng tiêu diệt anh ta, đuổi theo anh ta qua con tàu và vào cái kén mà Scorpius đã hợp nhất họ và lái Trakeena điên loạn, và sử dụng đội quân của cô ta được trang bị bom, làm tê liệt Liên doanh Terra và phá hủy Stratoforce và Centaurus Megazords. Điều này buộc người dân thuộc địa phải sơ tán đến một hành tinh gần đó. Trakeena đuổi theo nhưng Biệt đội phá hủy tàu của cô bằng cách tự hủy Astro Megaship, nhưng vụ nổ khiến Leo mắc kẹt trên mặt trăng. Trakeena, người sống sót sau vụ nổ, mặc dù bị sẹo và bị thương, cuối cùng cũng đến điểm phá vỡ của mình và sử dụng cái kén để biến thành một sinh vật côn trùng để xâm nhập vào xác tàu của Terra Venture và sử dụng sức mạnh của mình để đưa nó vào một hành trình sụp đổ đến hành tinh bên dưới để tiêu diệt nó và những người dưới đây Leo bước vào và ngay sau đó là các Biệt đội khác cố gắng ngăn cô lại, nhưng dần dần bị vượt qua bởi sức mạnh mới của Trakeena. Cô chỉ bị đánh bại sau Leo, sử dụng Battlizer của anh ta, làm nổ tung cô ở phạm vi trống trải gần như tự hủy hoại bản thân trong quá trình này. Vào thời điểm này, thuộc địa gần như bị sụp đổ nhưng Galaxy Megazord chuyển hướng và đặt nó trên một khoảng trống lớn trong một vụ nổ, những người thực dân, đã lo sợ điều tồi tệ hơn cho Biệt đội, đã nhẹ nhõm và vui mừng khi họ thoát khỏi vụ nổ trên Galactabeast. Sau đó, Zords tiết lộ cho Biệt đội mà họ đã hạ cánh là Mirinoi và trả lại thanh kiếm cho bàn thờ đá. Điều này khôi phục lại nơi sinh sống bị hóa đá của nó và, với niềm vui của Rangers, cũng khôi phục Kendrix cho cuộc sống. Sau đó, thực dân định cư trên Mirinoi khi bộ truyện kết thúc.

Diễn viên và nhân vật

 Danny Slavin trong vai Leo Corbett, Red Galaxy Ranger.
 Archie Kao (Cao Thánh Viễn) trong vai Kai Chen, Blue Galaxy Ranger.
 Reggie Rolle trong vai Damon Henderson,Blue Galaxy Ranger thứ 2.
 Cerina Vincent trong vai Maya, Yellow Galaxy Ranger.
 Valerie Vernon trong vai Kendrix Morgan, Ranger Galaxy hồng đầu tiên.
 Melody Perkins trong vai Astronema / Karone, Galaxy Ranger hồng thứ hai
 Russell Lawrence trong vai Mike Corbett, Người bảo vệ Magna thứ hai.
 Wendee Lee là giọng ca của Alpha 6
 Donene Kistler trong vai Alpha 6 (Tập 10-11)
 Heide Karp trong vai Alpha 6 (Tập 14-15)
 Michelle Tillman trong vai Alpha 6 (Tập 29-44)
 Julie Maddalena là giọng nói của DECA
 Tom Whyte trong vai Tư lệnh Stanton
 Jack Betts làm Ủy viên Brody
 Betty Hawkins là Cao ủy Renier
 Kerrigan Mahan là giọng nói của Magna Defender gốc
 Ryan James trong vai Zika
 Paul Schrier trong vai Farkus "Số lượng lớn" Bulkmeier
 Jack Banning là Giáo sư Hiện tượng
 Christopher Khayman Lee trong vai Andros, Kiểm lâm không gian đỏ
 Roger Velasco trong vai Carlos Vallerte, Black Galaxy Ranger
 Selwyn Ward trong vai TJ Johnson, Blue Space Ranger
 Tracy Lynn Cruz trong vai Ashley Hammond, Yellow Galaxy Ranger thứ 2.
 Patricia Ja Lee trong vai Cassie Chan, Kiểm lâm không gian màu hồng
 Amy Miller trong vai Trakeena
 Kim Strauss là giọng nói của Scorpius
 Tom Wyner là giọng nói của Furio
 Derek Stephen Prince là giọng nói của Treacheron
 Bob Papenbrook là giọng nói của Deviot
 David Lodge là giọng nói của Villamax
 Richard Cansino là giọng nói của Kegler
 Mike Reynold là giọng nói của Thuyền trưởng Mutiny
 Richard Epcar là giọng nói của Barbarax
 Rajia Baroudi là giọng nói của Hexuba
 Patrick David là giọng nói của Psycho Red
 Michael Maize là giọng ca của Psycho Black
 Wally Wingert là giọng ca của Psycho Blue
 Kamera Walton là giọng nói của Psycho Yellow
 Vicki Davis là giọng ca tâm lý của Pink

Tập

Tiếp nhận

Tham khảo

Bộ phim truyền hình về anh chị em ruột
Chương trình truyền hình tiếng Anh
Jetix
Chương trình mạng Fox
Phim truyền hình Mỹ kết thúc năm 1999
Phim truyền hình Mỹ ra mắt năm 1999
Lost Galaxy
Tokusatsu


title: Arachnodes dichrous

text:
Arachnodes dichrous là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Arachnodes


title: Trận Tuy Lý

text:
Trận Tuy Lý (檇李之戰) là cuộc chiến giữa hai nước Ngô và Việt ở cuối thời Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc.

Bối cảnh
Năm 496 TCN, Việt hầu Doãn Thường qua đời, Câu Tiễn lên nối ngôi. Hạp Lư tận dụng thời cơ nhân lúc nước Việt đang có tang thì mang quân đến đánh, Câu Tiễn liền mang quân ra cự.

Diễn biến trận chiến
Câu Tiễn thấy thế trận quân Ngô nghiêm chỉnh liền sai quan Đại phu là Trù Vô Dư và Tư Hãn đốc quân sĩ ở hai bên tả hữu xông vào đánh dinh quân Ngô. Quân Ngô cứ giữ vững thế trận, rồi dùng cung nỏ mà bắn lại. Quân Việt không phá nổi nên đành phải rút. Câu Tiễn đang không biết làm thế nào thì Chư Kê Dĩnh gợi ý cho ông là nên dùng lũ phạm nhân. Câu Tiễn hiểu ngay. Ngày hôm sau, mật truyền quân lệnh bắt lũ tội nhân vẫn đem theo trong quân, cả thảy ba trăm người rồi chia làm ba hàng, đều để trần vai áo, lấy kiếm trỏ vào cổ và tiến sang chỗ quân Ngô, thét lên rồi tự đâm vào cổ. Quân Ngô đang mải nhìn thì Câu Tiễn thúc quân Việt thừa cơ đánh úp. Quân Ngô hoảng hốt, thành rối loạn. Câu Tiễn lại đem đại binh kéo đến, phía hữu có Chư Kế Dĩnh, phía tả có Linh Cô Phù xông thẳng vào quân Ngô. Linh Cô Phù trông thấy Hạp Lư, liền cầm kiếm xông lên chém. Hạp Lư vội vàng bỏ chạy, Linh Cô Phù đuổi theo và chém vào chân phải Hạp Lư rơi giầy khiến ông ngã lăn xuống đất, may có tướng Chương Nghị đến mới cứu thoát được. Hạp Lư bị thương nặng, tức khắc rút quân. Linh Cô Phù lượm được chiếc giầy của Hạp Lư, liền đem về nộp Câu Tiễn. Hạp Lư bị thương nặng phải rút về nước. Biết mình không qua khỏi nên dặn cháu là Phù Sai phải đánh Việt để báo thù.

Dù trận chiến này kết thúc với chiến thắng của nước Việt, nhưng thực lực của nước Ngô vẫn là mạnh hơn rất nhiều lần so với nước Việt. Sau đó, Phù Sai dẫn quân báo thù và đánh thắng nước Việt trong trận Phù Tiêu (夫椒之战).

Tham khảo

Trận chiến thời Xuân Thu Chiến Quốc
Nước Ngô
Nước Việt


title: Caccobius elephantinus

text:
Caccobius elephantinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Caccobius (Scarabaeidae)


title: Hope Brooks

text:
Hope Brooks (sinh năm 1944 tại Kingston, Jamaica) là một họa sĩ người Jamaica. Nhiều tác phẩm của bà bao gồm nhiều bảng, và được thiết kế để thể hiện theo kiểu cài đặt. Các tác phẩm của bà chủ yếu là trừu tượng, nhưng nhiều tác phẩm cũng chứa các chủ đề chính trị.

Brooks học tại Đại học Nghệ thuật Edinburgh từ 1963 đến 1967 và tại Đại học Nghệ thuật Maryland từ 1980 đến 1981. Tác phẩm của bà có thể được nhìn thấy tại Phòng trưng bày Quốc gia Jamaica, và đã được trưng bày trong nhiều Triển lãm nghệ thuật Jamaica.

Brooks là giáo sư tại Trường Nghệ thuật Jamaica (hiện là một phần của Edna Manley College of the Visual and Biểu diễn Nghệ thuật) trước khi trở thành Giám đốc của Cục Vẽ tranh. Sau đó, bà là Phó hiệu trưởng nghiên cứu học thuật và kỹ thuật tại Edna Manley College.

Brooks đã có nhiều triển lãm trong nước và quốc tế. Đáng chú ý, hiển thị tại Phòng trưng bày Mutual ở Kingston và tại Đại học bang Grand Valley, Michigan, Hoa Kỳ. Tác phẩm của bà được giới thiệu trong nhiều bộ sưu tập công cộng và tư nhân trên khắp thế giới.

Sự nghiệp của Brook được Viện Jamaica công nhận với cả Huân chương Thế kỷ năm 1980 và Huy chương Bạc Musgrave năm 1995.

bà hiện đang cư trú tại St Andrew, Jamaica.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1944
Nữ nghệ sĩ thế kỷ 21
Họa sĩ thế kỷ 21
Nữ nghệ sĩ thế kỷ 20
Nữ họa sĩ


title: Psyra spurcataria

text:
Psyra spurcataria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Psyra
Động vật được mô tả năm 1863


title: Onthophagus imperator

text:
Onthophagus imperator là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

I


title: Ngôi nhà Julius Grey ở Bydgoszcz

text:
Ngôi nhà Julius Grey là một tòa nhà lịch sử ở trung tâm thành phố Bydgoszcz, tại phố Gdanska 35.

Vị trí
Tòa nhà nằm ở phía tây của phố Gdańska giữa phố Dworcowa và phố Śniadeckich.

Lịch sử

Nguồn gốc
Nhà đầu tư là Julius Gray, một thợ làm bánh, đã điều hành ở đó một tiệm bánh sau đó là một nhà máy bánh kẹo vào năm 1883. Vào thời điểm này, địa chỉ của tòa nhà là Danzigerstraße 23

Juilius Gray quyết định xây dựng lại nơi này và yêu cầu, vào năm 1887, nhà xây dựng bậc thầy Hermann Lewandowski, sống tại Louisenstr. 13 (nay là phố Hetmanska) để quản lý dự án. Chính điều này, Lewandowski sau đó sẽ hỗ trợ xây dựng tòa nhà lớn tại Plac Wolności 1.

Năm 1909, ngôi nhà đã được xây dựng lại, được thiết kế bởi Rudolf Kern. Kiến trúc sư này đã thực hiện một số công trình cải tạo ở Bromberg:

 Chung cư tại Phố Gdanska 5 trong cùng một năm;
 Nhà ở phố Gdanska (tại 66-68, 67 & 158);
 Phố Cieszkowskiego 10 năm 1902-1903.

Cửa hàng bánh ngọt
Trong thời kỳ giữa chiến tranh, gia đình Grey đã mở cửa một cửa hàng bánh ngọt (), xem hình ảnh quảng cáo trong mục hình ảnh), nơi nổi tiếng về chất lượng bánh.

Stanislaw Hass, một đầu bếp bánh ngọt, người đang điều hành quán cà phê Cristal tại Quảng trường Tự do 1, đã chuyển đến cơ sở cũ của gia đình Grey, tại Gdanska 35, nơi vẫn còn một phần thiết bị và hàng tồn kho của Grey. Cho đến năm 2003, quán cà phê "Cristal" với phong cách trang trí Art Nouveau điển hình được tọa lạc tại đây, ngay cả khi gia đình Hass chuyển bánh ngọt đi vào những năm 1960.

Kiến trúc
Tòa nhà được xây dựng theo phong cách Eclecticism sử dụng các hình thức của Chủ nghĩa lịch sử Đức.

Tòa nhà rất đáng chú ý bởi hai ban công hình tròn đối xứng với lan can giả: cả hai đều bao quanh cửa sổ lớn ở phía trên cổng vào.

Cửa sổ trán tường được trang trí với hình ảnh của một cái đầu người phụ nữ.

Hình ảnh

Xem thêm

 Bydgoszcz
 Phố ở Gdanska Bydgoszcz
  Quận trung tâm ở Bydgoszcz
  Rudolf Kern

Chú thích

Liên kết ngoài

  City archives related to the Hass family

Tham khảo

  Bręczewska-Kulesza Daria, Derkowska-Kostkowska Bogna, Wysocka A.: Ulica Gdańska. Przewodnik historyczny, Bydgoszcz 2003

Hộp thông tin khung bản đồ không có ID quan hệ OSM trên Wikidata


title: Nyctemera sangira

text:
Nyctemera sangira là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nyctemera


title: Hyposoter culminator

text:
Hyposoter culminator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hyposoter


title: Eupithecia centralasiata

text:
Eupithecia centralasiata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

C


title: Đại hội Đảng lần thứ 6 Đảng Cộng sản Nga (Bolsheviks)

text:
Đại hội Đảng lần thứ 6 Đảng Lao động Dân chủ Xã hội Nga (Bolsheviks) đã được tổ chức trong thời gian từ ngày 26/7 - 3/8/1917 (lịch Nga 8 - 16/8/1917) ở Petrograd. Đại hội đã bầu ra Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động Dân chủ Xã hội Nga (Bolsheviks) khóa VI.

Đại hội được tổ chức một cách hợp pháp vào giữa cuộc cách mạng tháng Hai và tháng Mười, đây là đại hội đầu tiên diễn ra ở Nga kể từ đại hội lần thứ nhất và lần cuối cùng không được tổ chức tại Moskva. Đảng sáp nhập với Mezhraiontsy.

Tham khảo

Xem thêm

Liên kết ngoài

Đại hội Đảng


title: Giản (họ)

text:
Giản (chữ Hán phồn thể: 簡; chữ Hán giản thể: 简, Bính âm: Jiǎn, Hangul: 간, Romaja quốc ngữ: Kan), là một họ của người châu Á. Họ này có mặt ở Việt Nam, rất hiếm ở Triều Tiên, và khá phổ biến ở Trung Quốc. Họ này đứng thứ 382 trong danh sách Bách gia tính.

Người Việt Nam họ Giản nổi tiếng
 Giản Tư Trung (sinh 1974), nhà hoạt động giáo dục, được Diễn đàn Kinh tế Thế giới vinh danh là "Nhà lãnh đạo trẻ toàn cầu" trong vai trò là một “Nhà hoạt động giáo dục” năm 2013.

Người Trung Quốc họ Giản nổi tiếng
 Giản Địch, nhân vật huyền thoại, vợ hai Đế Cốc
 Giản Hựu Tân (簡又新), Bộ trưởng Bộ ngoại giao Đài Loan giai đoạn 2002 – 2004
 Giản Mộ Hoa, nữ diễn viên Hồng Kông
 Giản Bái Ân, nữ diễn viên Đài Loan
 Giản Tự Hào, nghệ danh "Uzi", vận động viên Esports Liên Minh Huyền Thoại

Người Triều Tiên họ Giản nổi tiếng
 Kan Miyeon (Hán Việt: Giản Mĩ Nghiên), ca sĩ Hàn Quốc

Chú thích

Họ người Việt Nam
Họ người Trung Quốc
Họ người Triều Tiên
Họ tên


title: Pseudocalamobius pubescens

text:
Pseudocalamobius pubescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pseudocalamobius


title: Newmania serpens

text:
Newmania serpens là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Lý Ngọc Sâm và Jana Leong-Škorničková mô tả khoa học lần đầu tiên năm 2011.

Mẫu định danh: Lý 332; thu thập ngày 28 tháng 5 năm 2009 ở  cao độ 316 m, núi Dầu, thôn Trường Lệ, xã Hành Tín Đông, huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam. Mẫu holotype lưu giữ tại Viện Sinh học Nhiệt đới (VNM), các mẫu isotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Edinburgh (E), Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Pháp (P) và Vườn Thực vật Singapore (SING).

Từ nguyên
Tính từ định danh serpens là từ tiếng Latinh nghĩa là rắn, bò trườn; ở đây là nói tới cụm hoa mọc bò trườn trên mặt đất của loài này.

Phân bố
Tìm thấy tại tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam. Mọc trong bụi cây thấp ẩm ướt và nhiều bóng râm của rừng lá sớm rụng nguyên sinh đã suy thoái, với các loài cây họ Dầu (Dipterocarpaceae) chiếm ưu thế, ở cao độ 300–500 m.

Mô tả
N. serpens có thân bẹ yếu, độ cao cao tối đa đến 100 cm, thường mang 10-15 lá, phiến lá mỏng, hình elip hẹp, gân lá nổi rất rõ, cụm hoa thưa, yếu, mọc bò trườn trên mặt đất, các cành hoa bông thóc lỏng lẻo nhiều hay ít; cánh môi màu tím với vệt đỏ tươi và các sọc trắng ở đáy và giữa phiến.

Chú thích

S
Thực vật được mô tả năm 2011
Thực vật Việt Nam


title: Esther Ndeti

text:
Esther Ndeti, là một kỹ sư cơ khí, nữ doanh nhân và giám đốc điều hành công ty người Kenya, có vai trò Giám đốc điều hành của Hiệp hội Capital Private Equity & Venture Đông Phi (EAVCA), có trụ sở tại Nairobi, thủ đô của Kenya, hiệu quả 14 Tháng 1 năm 2017. Trước khi đảm nhiệm vị trí hiện tại, cô là điều phối viên khu vực cho Mạng lưới các doanh nhân phát triển Aspen (ANDE).

Gia cảnh và giáo dục
Esther được sinh ra ở Kenya vào khoảng năm 1987. Sau khi học tiểu học tại địa phương, cô đăng ký vào trường trung học nữ Pangani, ở quận Nairobi, nơi cô lấy được bằng tốt nghiệp trung học. Sau đó cô được nhận vào Đại học Nairobi, nơi cô tốt nghiệp với bằng Cử nhân Khoa học về Kỹ thuật Cơ khí. Cô cũng có bằng tốt nghiệp Trung Quốc, lấy từ Học viện Khổng Tử tại Đại học Nairobi.

Sự nghiệp
Ndeti đã có một sự nghiệp khác nhau trong quản lý kinh doanh kéo dài đến năm 2007, khi cô phục vụ trong một năm, với tư cách là phó chủ tịch của khu vực công ty của tổ chức sinh viên AIESEC. Sau đó, cô phục vụ như là điều phối viên quốc gia cho Đội ngũ Huấn luyện viên cho tổ chức, trong một năm nữa.

Sau khi thành lập với hai công ty địa phương, tại Nairobi, cô đồng sáng lập và làm giám đốc của Gregos Food Limited, một doanh nghiệp ẩm thực Kenya. Vào tháng 6 năm 2015, cô được thuê làm điều phối viên khu vực cho Đông Phi của ANDE, Mạng lưới các doanh nhân phát triển Aspen tại Viện Aspen. ANDE là một mạng lưới toàn cầu của các tổ chức hỗ trợ tinh thần kinh doanh tại các thị trường mới nổi.

Vào tháng 2 năm 2017, Esther được bổ nhiệm làm Giám đốc điều hành của EVCA, chịu trách nhiệm cho (a) thành viên (b) kết nối (c) đào tạo (d) sáng kiến kinh doanh (e) quan hệ đối tác chiến lược và (f) quan hệ truyền thông.

Gia đình
Bà Esther Ndeti là một người mẹ.

Những ý kiến khác
Năm 2010, cô thành lập ARÊTE, một công ty quản lý sự kiện. Năm 2018, Business Daily Africa, một tờ báo tiếng Anh hàng ngày của Kenya có tên Esther Ndeti, một trong Top 40 phụ nữ dưới 40 tuổi Kenya cho năm 2018.

Xem thêm

 Gladys Ngetich
 Anne Wawira Njiru

Hình ảnh và sơ đồ

 Ảnh của Esther Ndenti tại Eavca.org năm 2018

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Tiểu sử tóm tắt
 Các công ty PE đã đầu tư Sh43 tỷ (430 triệu đô la Mỹ) vào Kenya vào năm 2017 kể từ ngày 6 tháng 3 năm 2018.

Sinh năm 1986
Nhân vật còn sống


title: Thysanoprymna morio

text:
Thysanoprymna morio là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Thysanoprymna


title: Saul Bass

text:
Saul Bass (; 5 tháng 8 năm 1920 – 25 tháng 4 năm 1996) là một nhà thiết kế đồ hoạ và nhà làm phim đoạt giải Oscar, được biết đến nhiều nhất với các thiết kế cho phân cảnh tiêu đề (title sequence/intro) của phim, áp phích phim (film poster) và logo cho các công ty của ông.

Trong 40 năm sự nghiệp của mình, Bass đã làm việc cùng một số nhà làm phim nổi bật nhất của Hollywood, bao gồm cả Alfred Hitchcock, Otto Preminger, Billy Wilder, Stanley Kubrick và Martin Scorsese. Trong số những phân cảnh tiêu đề nổi tiếng nhất của ông, phải kể đến là hình ảnh hoạt hình cut-out của một phần bàn tay bằng giấy của một người nghiện heroin cho bộ phim The Man with the Golden Arm của Preminger, phần credit nhảy lên xuống trên nền cảnh mà sau cùng biển đổi trở thành một cú máy góc cao (high-angle) của một tòa nhà chọc trời trong bộ phim North by Northwest của Hitchcock, và các đoạn chữ rời rạc chạy đan xen vào nhau và chạy ra ngoài trong Psycho.

Bass đã thiết kế một vài trong số những logo mang tính biểu tượng nhất cho các công ty ở Bắc Mỹ, bao gồm logo cho Bell System trong năm 1969, cũng như logo hình quả địa cầu của AT&T trong năm 1983, sau sự chia tay khỏi Bell System. Ông cũng thiết kế logo dòng tia năm 1968 của Continental Airlines và logo hoa tulip năm 1974 của United Airlines, những biểu tượng nằm trong số những logo được công nhận nhất mọi thời đại trong ngành công nghiệp hàng không. Ông qua đời vì bệnh u lympho không Hodgkin ở Los Angeles vào ngày 25 năm 1996 ở tuổi 75.

Cuộc sống thuở nhỏ
Saul Bass sinh vào ngày 8 tháng 5 năm 1920 tại The Bronx, New York, Hoa Kỳ, trong một gia đình người Do Thái nhập cư từ vùng Đông Âu. Ông tốt nghiệp Trường trung học James Monroe ở Bronx và học bán thời gian tại Art Students League ở Manhattan cho đến khi tham dự các lớp học ban đêm với György Kepes ở Cao đẳng Brooklyn.

Ông đã bắt đầu thời gian của mình ở Hollywood trong những năm 1940, thiết kế quảng cáo in cho các bộ phim như Champion (1949), Death of a Salesman (1951) và The Moon Is Blue (1953), đạo diễn bởi Otto Preminger. Sự hợp tác tiếp theo của ông với Preminger là thiết kế một áp phích phim cho bộ phim Carmen Jones năm 1954 của ông. Preminger đã rất ấn tượng với tác phẩm của Bass, đến mức ông yêu cầu anh ta sản xuất thêm phân cảnh tiêu đề. Đó là khi Bass lần đầu tiên nhìn thấy cơ hội để tạo ra một phân cảnh tiêu đề, thứ sau cùng sẽ nâng cao trải nghiệm của khán giả và đóng góp vào tâm trạng và những chủ đề của bộ phim trong những thời điểm mở đầu. Bass là một trong những người đầu tiên nhận ra tiềm năng sáng tạo của các phần credit mở màn và kết thúc của một bộ phim.

Các phân cảnh tiêu đề cho phim
Bass trở nên nổi tiếng trong ngành công nghiệp điện ảnh sau khi tạo nên phân cảnh tiêu đề cho bộ phim The Man with the Golden Arm (1955) của Otto Preminger. Chủ đề của bộ phim là cuộc đấu tranh của một nghệ sĩ nhạc jazz để vượt qua chững nghiện heroin của mình, một chủ đề cấm kỵ vào giữa những năm 1950. Bass quyết định tạo ra một phân cảnh tiêu đề sáng tạo để phù hợp với chủ đề gây tranh cãi của bộ phim. Ông đã chọn cánh tay như là hình ảnh trung tâm, khi nó là một hình ảnh mạnh mẽ liên quan đến chứng nghiện heroin. Phần tiêu đề đặc trưng với một hoạt cảnh cut-out, một phần của cánh tay màu trắng trên nền giấy đen của một người nghiện heroin. Như ông kỳ vọng, nó đã tạo ra một cảm xúc hiệu quả cho bộ phim.

Với Alfred Hitchcock, Bass đã mang tới những phân cảnh tiêu đề hiệu quả và đáng nhớ, phát minh ra một loại kinetic typography (một kỹ thuật hoạt hình tương tác với chữ) mới, cho North by Northwest (1959), Vertigo (1958), làm việc cùng John Whitney, và Psycho (1960). Đó là mảng tác phẩm tiên tiến mang tính cách mạng mà tạo cho Bass vị thế của một nhà thiết kế đồ họa được tôn kính. Trước khi có sự ra đời của các phân cảnh tiêu đề của Bass trong những năm 1950, các phần tiêu đề nói chung được đặt tĩnh, tách biệt với phim, và chúng thường được chiếu lên rèm cửa của rạp chiếu phim, các rèm cửa chỉ được kéo ra ngay trước cảnh đầu tiên của bộ phim. Năm 1960, Bass đã viết một bài báo cho tạp chí Graphis mang tiêu đề là "Tiêu đề phim - một lĩnh vực mới cho các nhà thiết kế đồ họa" ("Film Titles - a New Field for the Graphic Designer"), bài báo đã được tôn kính như là một cột mốc quan trọng cho "sự thánh hiến của phân cảnh credit phim như một đối tượng thiết kế." Là một trong những nhà thiết kế phần credit phim được học tập nhiều nhất, Bass được biết đến việc tích hợp một sự gắn kết phong cách giữa các thiết kế và những bộ phim mà chúng xuất hiện trong đó.

Bass từng mô tả mục tiêu chính của mình cho các phân cảnh tiêu đề là "cố gắng đạt được một cụm từ đơn giản, mang tính tượng hình, mà sẽ cho bạn biết những gì hình ảnh đang nói về và gợi lên bản chất của câu chuyện". Một triết lý khác mà Bass mô tả như là ảnh hưởng tới các phân cảnh tiêu đề của mình là mục tiêu làm cho khán giả nhìn thấy những phần quen thuộc trong thế giới của họ theo một cách không quen thuộc. Những ví dụ về điều này hoặc những gì ông mô tả như "tạo ra điều phi thường mang tính thông thường" có thể được nhìn thấy trong Walk on the Wild Side (1962), trong đó một con mèo bình thường sẽ trở thành một động vật ăn thịt rình mồi bí ẩn, và trong Nine Hours to Rama (1963), trong đó các hoạt động bên trong một chiếc đồng hồ trở thành một cảnh quan mới được mở rộng. Trong những năm 1950, Saul Bass sử dụng một loạt các kỹ thuật, từ hoạt hình cut-out cho Anatomy of a Murder (1958), tới những phim mini có hoạt cảnh hoàn toàn, chẳng hạn như phần đề bạt cho Vòng quanh thế giới trong 80 ngày (1956), và các phân cảnh người đóng (live-action).

Trong năm 1955, Elaine Makatura đến làm việc với Bass ở Los Angeles. Năm 1960, với phần mở đầu của Spartacus, bà đã tham gia đạo diễn và sản xuất phân cảnh tiêu đề, và vào năm 1961 cả hai đã tổ chức đám cưới, bắt đầu khoảng thời gian hơn 40 năm của sự hợp tác chặt chẽ. Sau khi sinh con cái của họ, Jennifer trong năm 1964 và Jeffrey năm 1967, họ tập trung vào gia đình của họ, công việc đạo diễn phim, và phân cảnh tiêu đề. Saul và Elaine thiết kế phân cảnh tiêu đề trong hơn 40 năm, liên tục thử nghiệm với một loạt các kỹ thuật sáng tạo và các hiệu ứng, từ sự vận dụng khéo léo phong cách Bunraku trong Spartacus (1960), trường đoạn người đóng trong Walk on the Wild Side (1962), tới kỹ thuật nhiếp ảnh time-lapse ở The Age of Innocence (1993), và thậm chí còn sử dụng gan xắt nhỏ trong Mr. Saturday Night (1992). Những phân cảnh tiêu đề mở đầu do người đóng của họ thường thể hiện như những phần lời nói đầu (prologue) cho phim, và chuyển tiếp một cách liền mạch vào cảnh mở đầu. Những phân đoạn tiêu đề "thời gian trước đó" hoặc nén lại, hoặc mở rộng thời gian với những kết quả đáng ngạc nhiên. Phân cảnh tiêu đề cho Grand Prix (1966) miêu tả những khoảnh khắc trước cuộc đua khai mạc ở Monte Carlo, phân cảnh tiêu đề cho The Big Country (1958) mô tả những ngày tháng của một cỗ xe ngựa hành trình đi tới một thị trấn xa xôi miền viễn Tây, và phân cảnh tiêu đề montage cho The Victors (1963) lược lại những biến cố lịch sử trong hai mươi bảy năm giữa Chiến tranh thế giới thứ nhất cho tới giữa Chiến tranh thế giới thứ hai, nơi bộ phim bắt đầu.

Từ giữa những năm 1960 cho tới cuối thập niên 80, Saul và Elaine dần rút khỏi công việc với những phần tiêu đề chính để tập trung vào sự nghiệp làm phim và chăm sóc những đứa con của họ. Nói về khoảng thời gian rút khỏi ngành thiết kế tiêu đề, Saul nói:

"Elaine và tôi cảm thấy chúng tôi ở đó để phục vụ cho bộ phim và tiếp cận nhiệm vụ với một tinh thần trách nhiệm. Chúng tôi đã thấy rất nhiều pháo hoa, và niềm vui, và trò chơi, và tôi cho rằng chúng tôi đã mất đi niềm hứng thú. Đồng thời, một số lượng đạo diễn ngày càng tăng hiện nay đã tìm cách tự mở đầu bộ phim của mình bằng những cách đầy tham vọng hơn là thuê ai đó khác để làm điều đó. Dù lý do là gì, kết quả là 'Fade Out.' Chúng tôi đã không lo lắng về nó: chúng tôi đã có quá nhiều dự án thú vị để nhận về. Tương tự như vậy, bởi vì chúng tôi vẫn còn yêu quá trình làm tiêu đề, chúng tôi cảm thấy hạnh phúc khi được đảm nhiệm công việc đó một lần nữa khi được hỏi. 'Fade In'..."

Trong những năm 1980, Saul và Elaine được tái phát hiện bởi James L. Brooks và Martin Scorsese, những người đã lớn lên trong niềm ngưỡng mộ các tác phẩm cho phim của họ. Với Scorsese, Saul và Elaine Bass đã tạo ra các phân cảnh tiêu đề cho Goodfellas (1990), Cape Fear (1991), The Age of Innocence (1993) và Casino (1995), phân cảnh tiêu đề cuối cùng của họ. Những tác phẩm sau này với Martin Scorsese cho thấy sự rời bỏ những kỹ thuật quang học mà cặp đôi nhà Bass là những người đi tiên phong, và chuyển sang việc sử dụng các hiệu ứng của máy vi tính. Các phân cảnh tiêu đề của cặp đôi nhà Bass đã kết hợp với những phương pháp sáng tạo và tiên tiến của quá trình sản xuất và những thiết kế đồ họa đáng ngạc nhiên.

Nhà biên kịch Nicholas Pileggi nói về Saul và Elaine Bass, "Bạn viết một cuốn sách khoảng 300 tới 400 trang và sau đó bạn rút gọn nó thành một kịch bản có lẽ khoảng 100 tới 150 trang. Cuối cùng, bạn có niềm vui được thấy rằng cặp đôi nhà Bass đã gõ cho bạn văng ra khỏi sân bóng chày. Họ đã rút gọn chúng xuống chỉ còn có bốn phút rõ ràng."

Ở một khía cạnh nào đó, tất cả các phân cảnh tiêu đề mở đầu mà giới thiệu tâm trạng hoặc chủ đề của một bộ phim có thể được coi như một di sản của công việc sáng tạo của nhà Bass. Đặc biệt, các phân cảnh tiêu đề đối với một số bộ phim và chương trình truyền hình gần đây, đặc biệt là những tác phẩm lấy bối cảnh trong những năm 1960, đã mô phỏng một cách có chủ đích phong cách đồ họa từ những phân cảnh hoạt hoạ của Saul Bass trong những năm 1950. Một số ví dụ của các phân cảnh tiêu đề tỏ lòng tôn kính tới các tác phẩm đồ hoạ và các phân cảnh tiêu đề hoạt hoạ của Bass là Catch Me If You Can (2002), X-Men: Thế hệ thứ nhất (2011), và đoạn mở đầu cho loạt chương trình truyền hình Mad Men của AMC.

Các phân cảnh tiêu đề phim tiêu biểu

 Carmen Jones (1954)
 The Big Knife (1955)
 The Man with the Golden Arm (1955)
 The Racers (1955)
 The Seven Year Itch (1955)
 The Shrike (1955)
 Vòng quanh thế giới trong 80 ngày (1956)
 Storm Center (1956)
 Attack (1956)
 Edge of the City (1957)
 Saint Joan (1957)
 The Pride and the Passion (1957)
 The Young Stranger (1957)
 Bonjour Tristesse (1958)
 Cowboy (1958)
 Vertigo (1958)
 The Big Country (1958)

 Anatomy of a Murder (1959)
 North by Northwest (1959)
 Psycho (1960)
 Spartacus (1960)
 The Facts of Life (1960)
 Exodus (1960)
 Ocean's 11 (1960)
 Câu chuyện phía Tây (1961)
 Something Wild (1961)
 Advise & Consent (1962)
 Walk on the Wild Side (1962)
 The Victors (1963)
 Nine Hours to Rama (1963)
 It's a Mad, Mad, Mad, Mad World (1963)
 The Cardinal (1963)
 In Harm's Way (1965)
 Bunny Lake Is Missing (1965)

 Grand Prix (1966)
 Not with My Wife, You Don't! (1966)
 Seconds (1966)
 Such Good Friends (1971)
 That's Entertainment, Part II (1976)
 Broadcast News (1987)
 Big (1988)
 The War of the Roses (1989)
 Goodfellas (1990)
 Cape Fear (1991)
 Doc Hollywood (1991)
 Mr. Saturday Night (1992)
 The Age of Innocence (1993)
 Higher Learning (1995)
 Casino (1995)

Logo và các mẫu thiết kế khác

Bass đã chịu trách nhiệm cho một số logo được nhớ tới nhiều nhất và mang tính biểu tượng nhất ở Bắc Mỹ, bao gồm cả logo cho Bell System (1969) và kế vị là quả cầu của AT&T (1983). Các thiết kế nổi tiếng khác là cho Continental Airlines (1968), Dixie (1969) và United Airlines (1974). Sau đó, ông cũng sản xuất các biểu tượng cho một số công ty của Nhật Bản.

Các logo tiêu biểu được thiết kế bởi Saul Bass và thời gian tương ứng của chúng (lưu ý rằng các đường dẫn thể hiện điểm dẫn tới bài viết về bản thân nhãn hiệu đó, và không nhất thiết nói tới các biểu tượng):

Alcoa (1963)
AT&T Corporation (1969 and 1983)
Avery International (1975)
Boys & Girls Clubs of America (1978)
Celanese (1965)
Continental Airlines (1968)
Dixie (1969)
Frontier Airlines (1978)
Fuller Paints (1962)
Geffen Records (1980)
General Foods (1984)
Hội Nữ Hướng đạo Mỹ (1978)
Japan Energy Corporation (1993)
J. Paul Getty Trust (1993)
Kibun Foods (1984)

Kose Cosmetics (1991)
Lawry's Foods (1959)
Minami Sports (1991)
Minolta (1978)
NCR Corporation (1996)
Quaker Oats (1969)
Rockwell International (1968)
Security Pacific Bank (1966)
United Airlines (1974)
United Way (1972)
Tem bưu chính Mỹ, "Science and Industry" (1983)
Warner Communications (1974)
Wienerschnitzel (1978)
Wesson Oil (1964)
YWCA (1988)

Một phân tích của một mẫu logo cho công ty của Bass trong năm 2011 cho thấy chúng có thời gian tồn tại bền bỉ phi thường. Nguyên nhân của sự kết thúc cho mỗi logo cho công ty của Bass (trong sự lựa chọn được phân tích) là do sự sụp đổ hoặc hợp nhất của công ty đó, chứ không phải là một quá trình thiết kế lại biểu tượng công ty. Trung bình, tuổi thọ của một biểu tượng của Bass là hơn 34 năm.

Áp phích phim

Saul Bass đã thiết kế những áp phích phim tiêu biểu đã làm biến đổi những cách nhìn về quảng cáo cho phim. Trước khi xuất hiện áp phích mang ý nghĩa khởi phát của Bass cho The Man with the Golden Arm (1955), áp phích phim được thống trị bởi các mô tả của cảnh quan trọng hoặc các nhân vật trong phim, thường cả hai được đặt cạnh với nhau. Áp phích của Bass, tuy nhiên, thường phát triển thành những thiết kế đơn giản, tượng trưng mà truyền thông một cách trực quan các yếu tố quan trọng thiết yếu của bộ phim. Ví dụ, áp phích của ông cho The Man with the Golden Arm, với một cánh tay lởm chởm và typography xô lệch, rõ ràng truyền thông điệp về cuộc đấu tranh nhân vật chính với chứng nghiện heroin. Áp phích mang tính biểu tượng của Bass cho Vertigo (1958), với hình tương một người được cách điệu bị hút vào hạt nhân của một xoắn ốc xoáy, nắm bắt được trọng tâm về sự lo lắng và mất phương hướng của bộ phim. Áp phích của ông cho Anatomy of a Murder (1959) với hình bóng của một xác chết ghê gớm, chia cắt thành bảy mảnh, tạo ra một sự chơi chữ trên tiêu đề phim và sự mơ hồ về đạo đức trong đó vở chính kịch trong phòng xử án này được nhấn chìm.

Ông đã tạo ra một số áp phích được biết đến nhiều nhất cho phim của Otto Preminger, Alfred Hitchcock, Billy Wilder, và Stanley Kubrick trong số những người khác. Áp phích phim được đặt hàng cuối cùng của ông được tạo ra cho Bản danh sách của Schindler (1993) của Steven Spielberg, nhưng nó đã không bao giờ được phân phối. Công việc thiết kế áp phích của ông kéo dài năm thập kỷ và lấy cảm hứng từ nhiều poster và nhà thiết kế đồ họa khác. Áp phích phim của Bass luôn đặc trưng bởi một kiểu chữ đặc biệt và phong cách tối giản.

Các áp phích tiêu biểu được thiết kế bởi Saul Bass, và thời gian tương ứng:

Thập niên 1950

 Carmen Jones (1954)
 The Man with the Golden Arm (1955)
 Edge of the City (1956)
 Storm Center (1956)
 Love in the Afternoon (1957)
 Saint Joan (1957)
 Bonjour tristesse (1958)
 The Big Country (1958) (áp phích phụ)
 Vertigo (năm 1958)
 Anatomy of a Murder (1959)

 Thập niên 1960

 Exodus (1960)
 The Magnificent Seven (1960) (thiết kế không sử dụng)
 One, Two, Three (1961)
 Advise & Consent (1962)
 It's a Mad, Mad, Mad, Mad World (1963)
 The Cardinal (1963)
 In Harm's Way (1964)
 Bunny Lake Is Missing (1965)
 The Firemen's Ball (1967)
 The Two of Us (1967)
 Why Man Creates (1968)
 Very Happy Alexander (1969)

 Thập niên 1970

 Such Good Friends (1971)
 Rosebud (1975)
 Brothers (1977)
 Notes on the Popular Arts (1977)
 Bass on Titles (1978)
 The Human Factor (1979)

 Thập niên 1980 và 1990

 The Shining (1980)
 The Solar Film (1980)
 Return from the River Kwai  (1989)
 Bản danh sách của Schindler (1993) (áp phích bị từ chối)
Ông đã nhận được một tác phẩm tưởng niệm châm biếm một cách không có chủ đích trong năm 1995, khi bộ phim Clockers của Spike Lee được quảng cáo bằng một tấm áp phích rất giống với tác phẩm năm 1959 của Bass cho phim Anatomy of a Murder. của Preminger. Nhà thiết kế Art Sims tuyên bố rằng nó được thực hiện như một sự kính trọng, nhưng Bass coi nó là hành vi lấy cắp. Nhiều áp phích phim đã được coi là những tác phẩm để bày tỏ lòng kính trọng tới những áp phích của Saul Bass. Một số ví dụ gần đây bao gồm áp phích phát hành tại rạp cho Burn After Reading (2008) kết hợp typography và phong cách tối giản mang tính tượng trưng của Bass, và một tấm áp phích cho Precious (2009) trong đó bao gồm các yếu tố từ một số áp phích của Bass, bao gồm cả Anatomy of a Murder. Bìa đĩa cho đĩa đơn của The White Stripes, The Hardest Button to Button được lấy cảm hứng rõ ràng từ áp phích của Bass cho The Man with the Golden Arm.

Các thiết kế của nghệ sĩ vẽ truyện tranh J. H. Williams III cho cuốn truyện "Những chiếc Găng tay Đen" về Batman cũng bày tỏ sự kính trọng tới các thiết kế của Bass.

Ngoài áp phích phim, Bass thiết kế rất nhiều áp phích cho các liên hoan phim, và nhiều tạp chí, cuốn sách, và bìa album. Ông cũng thiết kế năm áp phích cho Lễ trao giải của Giải Oscar và Giải Oscar Sinh viên cho Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh. Năm 1962, ông vẽ minh họa cho cuốn sách dành cho trẻ em duy nhất của mình, Henri’s Walk to Paris, được viết bởi Lenore Klein.

 Nhà làm phim
Trong những năm 1960, Bass đã được yêu cầu bởi các đạo diễn và nhà sản xuất để sản xuất không chỉ các phân cảnh tiêu đề cho bộ phim của họ mà còn hình dung và vẽ storyboard cho các cảnh quan trọng và các trường đoạn bên trong chúng. Bass được ghi danh một cách bất thường ở vị trí của người "tư vấn thị giác" (visual consultant) hoặc "tư vấn hình ảnh" (pictorial consultant) trong năm bộ phim. Với Spartacus (1960), Bass trong vai trò "tư vấn thị giác" đã thiết kế các yếu tố quan trọng của tầng lớp những võ sĩ giác đấu và vẽ storyboard trận chiến cuối cùng giữa các nô lệ và quân độ Đế chế La Mã. John Frankenheimer, đạo diễn của Grand Prix (1966), được Bass vẽ storyboard, đạo diễn và chỉnh sửa tất cả trừ một vài chỗ trong các trường đoạn cuộc đua cho bộ phim của mình. Với Câu chuyện phía Tây (1961), Bass phụ trách quay phần mở đầu, vẽ storyboard cảnh khiêu vũ mở màn, và tạo ra phân cảnh tiêu đề kết thúc.

Bass được ghi danh ở vai trò như "tư vấn hình ảnh" cho Alfred Hitchcock trong Psycho (1960); tuy nhiên, điều đó đã gây ra một số tranh cãi và tranh luận. Bass tuyên bố rằng ông đã tham gia vào công việc đạo diễn cảnh nổi bật của Psycho, trường đoạn giết người trong bồn tắm được chỉnh sửa chặt chẽ, mặc dù một số người có mặt tại thời điểm này (bao gồm ngôi sao Janet Leigh) tranh chấp tuyên bố này.

Nghiên cứu của một số học giả điện ảnh về quá trình sản xuất của Hitchcock cho Psycho xác nhận tuyên bố cho rằng Bass trong khả năng của mình như một nghệ sĩ đồ họa đã thực sự có một ảnh hưởng đáng kể trên những hình ảnh thiết kế và nhịp độ của cảnh quay nổi tiếng đó. Hitchcock đã yêu cầu Bass thiết kế và sản xuất kịch bản cho cảnh vụ giết người trong bồn tắm và một số cảnh khác trong phim. Vì điều này, Bass nhận được một ghi danh ở vị trí Tư vấn Hình ảnh cũng như Thiết kế Tiêu đề (Title Designer). Janet Leigh nói với Donald Spoto rằng "quá trình lên kế hoạch của cảnh bồn tắm đã được để lại cho Saul Bass, và Hitchcock đã dựa theo storyboard của ông ta (Bass) một cách chính xác. Bởi vì điều này... [quá trình quay] đã diễn ra một cách rất chuyên nghiệp," và cô ấy nói với Stephen Rebello rằng "Ông Hitchcock cho tôi thấy storyboard của Saul Bass một cách khá tự hào, nói với tôi chính xác từng chi tiết cách mà ông định quay cảnh này theo các kế hoạch của Saul".

Bill Krohn ghi chú rằng 48 bảng storyboard của Bass cho cảnh này giới thiệu tất cả những khía cạnh chủ chốt của cảnh giết người trong buồng tắm chung cuộc – đáng chú ý nhất là, một thực tế là kẻ tấn công xuất hiện như một cái bóng, chuyển sang cảnh cận cảnh (close-up) của một con dao đang chém xuống, rèm tắm rách xuống, cảnh quay đỉnh bồn tắm từ dưới lên, cánh tay dang ra tuyệt vọng của Marion, và cảnh quay nổi tiếng của sự chuyển đổi từ lỗ cống của bồn tắm tới con mắt đã chết của Marion Crane. Krohn ghi chú rằng cảnh chuyển tiếp cuối cùng này gợi nhớ sâu sắc tới phân cảnh tiêu đề với xoáy ốc giống hoa diên vĩ (iris) của Bass cho Vertigo. Krohn cũng kết luận rằng Bass không thực sự đạo diễn cảnh trong bồn tắm, điều chứng minh sự hiện diện của Hitchcock trong suốt quá trình quay cảnh đó.

Bass đã giới thiệu ý tưởng sử dụng một cảnh dựng montage của những pha chuyển cảnh nhanh và ép vào cách khung hình chặt chẽ để tạo ra một vụ giết người bạo lực và đẫm máu như một cảnh ấn tượng và gần như không đổ máu. Hitchcock cảm thấy không chắc chắn về quan niệm của Bass về cảnh này, lo sợ rằng các khán giả không thể chấp nhận một trường đoạn cách điệu và được cắt nhanh chóng. Trong một cuộc phỏng vấn với nhà nghiên cứu lịch sử điện ảnh Pat Kirkham, Bass nhắc lại, "Thiết kế và vẽ storyboarded trường đoạn trong bồn tắm xong, tôi cho Hitch xem. Ông ấy đã lo lắng về nó. Nó đã rất không-theo-chủ-nghĩa-Hitchcock (non-Hitchcockian) trong nhân vật. Ông ấy chưa bao giờ dùng kỹ thuật cắt cảnh nhanh, ông ấy yêu các cảnh quay dài (long shot)".

Để thuyết phục Hitchcock rằng cảnh sẽ có hiệu quả như đã bàn, tám ngày trước khi tiến hành quay cảnh trong bồn tắm chung cuộc, Bass sử dụng một máy quay phim thời sự và diễn viên đóng thế stand-in của Janet Leigh là Marli Renfro để quay footage cho cảnh quay để lên kế hoạch chi tiết hơn cho các quay quay. Làm việc với biên tập George Tomasini của Hitchcock, ông chỉnh sửa các footage này dựa theo các storyboard để cho Hitchcock thấy cách mà cảnh này sẽ diễn ra. Cuối cùng, Hitchcock đã chấp thuận đề nghị của ông nhưng, theo Kirkham, bổ sung hai cảnh quay thêm: một cảnh phun máu trên ngực của Marion Crane/Janet Leigh như cô ngã trượt xuống nền gạch, và một cảnh cận của bụng cô gái bị đâm.

Trong năm 1964, Saul đạo diễn một phim ngắn mang tên The Searching Eye, công chiếu trong Triển lãm thế giới New York năm 1964, đồng sản xuất với Sy Wexler. Ông cũng đạo diễn một phim tài liệu mang tên Why Man Creates, đoạt Giải Oscar cho phim tài liệu ngắn hay nhất năm 1968. Một phiên bản tóm tắt của phim đó được phát sóng trong tập đầu tiên của tạp chí tin tức trên truyền hình 60 phút. Trong năm 2002, bộ phim này được chọn để bảo quản tại Hoa Kỳ Viện Lưu trữ Phim quốc gia của Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ với việc thể hiện "sự có ý nghĩa về văn hóa, lịch sử, hay thẩm mỹ". Saul, phối hợp với vợ mình là Elaine, đạo diễn một số phim ngắn, hai trong số đó đã được đề cử cho Giải Oscar; Notes on the Popular Arts vào năm 1977, và The Solar Film, trong năm 1979, với bộ phim sau có Robert Redford là giám đốc sản xuất.

Vào năm 1974, Saul Bass thực hiện bộ phim dài duy nhất của mình ở vị trí đạo diễn, bộ phim khoa học viễn tưởng có hình ảnh lộng lẫy mặc dù ít được biết đến Phase IV, một "kiệt tác khoa học viễn tưởng tĩnh lặng, ám ảnh, xinh đẹp [...] và phần lớn bị bỏ qua".

Các hình ảnh chuyển động bộ sưu tập của Saul Bass được tổ chức tại Kho lưu trữ phim Viện hàn lâm Hoa Kỳ (Academy Film Archive) và bao gồm 2.700 mục. Các tài liệu phim ở Kho lưu trữ phim Viện hàn lâm Hoa Kỳ được bổ sung theo tài liệu trong các giấy tờ của Saul Bass tại Thư viện Margaret Herrick của Viện hàn lâm Hoa Kỳ.

 Trích dẫn và di sản
 "Những suy nghĩ ban đầu của tôi về những gì một tiêu đề có thể làm là để thiết lập tâm trạng và cốt lõi chính một cách cơ bản cho câu chuyện của bộ phim, để bày tỏ câu chuyện theo một vài cách ẩn dụ. Tôi thấy tiêu đề như một cách thay đổi không khí cho khán giả, do đó khi bộ phim thực sự bắt đầu, người xem sẽ đã có sự cộng hưởng cảm xúc với nó."
 "Thiết kế là việc quá trình suy nghĩ tạo thành hiện thực."
 "Không có gì quyến rũ trong những gì tôi làm. Tôi là một con người của công việc. Có lẽ tôi may mắn hơn hầu hết mọi người ở chỗ tôi nhận được sự hài lòng đáng kể từ việc làm ra những tác phẩm hữu ích mà tôi, và đôi khi những người khác nghĩ là nó tốt."
 "Tượng trưng và tóm tắt."

Vào ngày 8 tháng 5 năm 2013, sinh nhật 93 tuổi của Bass được chào mừng bởi một Google Doodle, trong đó có giai điệu "Unsquare Dance" của Dave Brubeck.

 Xem thêm
 Elaine Makatura Bass
 Đồ họa chuyển động
 Paul Rand
 Richard Amsel
 Tom Jung
 Frank McCarthy (nghệ sĩ)
 Bob Peak
 Drew Struzan
 Howard Terpning

 Chú thích

Ghi chú

 Đọc thêm
 Kirkham, Pat và Jennifer Bass (2011). Saul Bass: A Life in Film & Design. London: Laurence King. ISBN 978-1-85669-752-1.
 Tomislav Terek (2001). Saul Bass on Titles: Film Titles Revealed. Defunkt Century. ISBN 1-903792-00-2.

 Liên kết ngoài

Saul Bass Poster Archive The Saul Bass Estate
Các tiêu đề được thiết kế bởi Saul Bass (các cảnh tĩnh & lời bình)
Các phân cảnh tiêu đề của Saul Bass trên Art of the Title
Các phân cảnh tiêu đề từ Saul Bass (video & lời bình)
Saul Bass title sequences: ten of the best biên soạn bởi The Guardian''
 Các giấy tờ của Saul Bass, Thư viện Margaret Herrick, Viện hàn lâm Nghệ thuật và Khoa học Điện ảnh Hoa Kỳ

Tử vong vì ung thư ở California
Chết vì ung thư hạch


title: Mycobacterium ulcerans

text:
Mycobacterium ulcerans (M. ulcerans) là một mycobacterium phát triển chậm mà về mặt cổ điển nhiễm vào da và mô dưới da, dẫn đến tổn thương (nốt, mảng) mãn tính lở loét hoặc không lở loét. Sau bệnh lao và bệnh phong, loét Buruli là bệnh mycobacteriosis phổ biến thứ ba của con người. M. ulcerans phát triển tối ưu trên tầng giữa huyết quản mycobacteriologic thông thường ở 33 °C và phóng thích một cytotoxin hoại tử ức chế miễn dịch (mycolactone). Loài vi khuẩn được xem là vi khuẩn hiếu khí.

Chú thích

Tham khảo

U


title: Dusona longigenata

text:
Dusona longigenata là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dusona


title: Cyrtophleba horrida

text:
Cyrtophleba horrida là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cyrtophleba


title: Sachalinobia rugipennis

text:
Sachalinobia rugipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Sachalinobia


title: Xác định niên đại bằng amino acid

text:
Xác định niên đại bằng amino acid là kỹ thuật xác định niên đại dựa trên những thay đổi trong phân tử amino acid theo thời gian trôi qua kể từ khi chúng được hình thành. Phương pháp được sử dụng để ước tính tuổi tuyệt đối của mẫu vật trong cổ sinh vật học, cổ sinh vật học phân tử, khảo cổ học, khoa học pháp y, mồ học, địa chất trầm tích và các lĩnh vực khác.

Phương pháp dựa trên hiện tượng tất cả các mô sinh học đều chứa amino acid. Ngoại trừ glycin (amino acid đơn giản nhất) tất cả các amino acid đều có hoạt tính quang học, có tâm lập thể ở nguyên tử α-C của chúng. Điều này có nghĩa là amino acid có thể có hai cấu hình khác nhau, "D" hoặc "L" là hình ảnh phản chiếu của nhau. Trừ một số ngoại lệ quan trọng, các sinh vật sống duy trì tất cả các amino acid của chúng ở cấu hình "L". Khi một sinh vật chết đi, quá trình kiểm soát cấu hình của các amino acid không còn nữa, và tỷ lệ D trên L chuyển từ giá trị gần 0 sang giá trị cân bằng gần 1, một quá trình được gọi là cân bằng (tiếng Anh: racemization). Do đó, việc đo tỷ lệ D trên L trong một mẫu cho phép người ta ước tính được mẫu đã chết cách đây bao lâu.

Vì quá trình cân bằng phụ thuộc nhiều vào nhiệt độ, nên niên đại xác định là đáng tin cậy nếu hóa thạch được tiếp xúc với nhiệt độ ổn định. Gới hạn trên của tuổi có thể xác định là khoảng 100.000 năm, và ở các vùng lạnh giá là hơn 1 triệu năm một chút.

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
Northern Arizona University Amino Acid Geochronology Laboratory
University of Massachusetts Amino Acid Geochronology Laboratory
The University of Colorado Amino Acid Geochronology Lab
University of Delaware Research Group
University of York BioArCh
Madrid School of Mines Biomolecular Stratigraphy Laboratory

Phương pháp xác định tuổi
Phương pháp xác định niên đại địa thời học
Phương pháp xác định niên đại khảo cổ học
Phương pháp xác định niên đại địa chất


title: Gevorg Karlenovich Arutyunyan

text:
Gevorg Karlenovich Arutyunyan (; sinh ngày 21 tháng 2 năm 1997) là một cầu thủ bóng đá người Nga. Anh thi đấu cho Rubin Kazan.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Anh ra mắt chuyên nghiệp tại Giải bóng đá chuyên nghiệp quốc gia Nga cho FC Rubin-2 Kazan vào ngày 18 tháng 7 năm 2014 trong trận đấu với FC Syzran-2003 Syzran.

Anh thi đấu trận đầu tiên cho đội một của F.K. Rubin Kazan vào ngày 24 tháng 9 năm 2015 trong trận đấu tại Cúp quốc gia Nga trước FC SKA-Energiya Khabarovsk khi đội bóng của anh thất bại 0-2.

Quốc tế
Anh là người gốc Armenia và có thể thi đấu cho cả Nga và Armenia. Sau khi đại diện Đội tuyển bóng đá U-18 quốc gia Nga, anh được triệu tập vào Đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Armenia, nhưng không thi đấu một trận nào.

Tham khảo

Sinh năm 1997
Người Dimitrovgrad, Nga
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Nga
Cầu thủ bóng đá F.K. Rubin Kazan
Cầu thủ bóng đá FC Pyunik
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Nga
Cầu thủ bóng đá nam Nga ở nước ngoài


title: Prorella insipidata

text:
Prorella insipidata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Prorella


title: Anoba voissati

text:
Anoba voissati là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Anoba


title: Canaletto

text:
Giovanni Antonio Canal
(28 tháng 10 năm 1697 - 19 tháng 4 năm 1768), được biết đến với nghệ danh Canaletto (),
là một họa sĩ người Ý vẽ tranh phong cảnh, hoặc vedute, của Venice. Canaletto cũng là người chuyên in tranh khắc gỗ.
Ông là con trai của họa sĩ Bernardo Canal, ông đến thăm nước Anh giữa 1746-1756 và ông nổi tiếng với tranh vẽ cảnh quan đô thị của thành Venice. Ông rất nổi tiếng với những cảnh trong tranh vẽ, thường gắn liền với "quan điểm gợi cảm của thành phố". The Stonemason´s Yard là tác phẩm hay nhất của ông vào khoảng năm 1725 và đã được bởi Sir George Beaumont trình diễn năm 1823/8.

Canaletto, cùng với Giambattista Pittoni, Giovan Battista Tiepolo, Giovan Battista Piazzetta, Giuseppe Maria Crespi và Francesco Guardi tạo thành nhóm các họa sĩ bậc thầy cũ của Venice.

Tác phẩm

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Web Gallery of Art – thư viện online các tác phẩm của Canaletto.
 The Canaletto Foundation Có trên 335 hình ảnh các bức vẽ của Canaletto.
 Canaletto and the history of vedute
 Canaletto
 Canaletto, danh sách đầy đủ tác phẩm của The Metropolitan Museum of Art

Sinh năm 1697
Mất năm 1768
Người Venezia


title: Horisme aorista

text:
Horisme aorista là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Horisme


title: Cho Young-cheol

text:
Cho Young-Cheol (Hangul: 조영철; sinh ngày 31 tháng 5 năm 1989) là một tiền đạo bóng đá Hàn Quốc hiện tại thi đấu cho Ulsan Hyundai.

Sự nghiệp quốc tế
Cho là thành viên của đội tuyển Hàn Quốc thi đấu tại Thế vận hội Mùa hè 2008 ở Trung Quốc. Năm sau đó, anh đại diện U-20 Hàn Quốc tham dự tại Giải vô địch bóng đá U-20 thế giới 2009.

Ngày 11 tháng 8 năm 2010, Cho có màn ra mắt đầu tiên cho đội tuyển quốc gia Hàn Quốc trong thất bại 2–1 trước Nigeria. Anh có tên trong đội hình Hàn Quốc thi đấu tại Cúp bóng đá châu Á 2015 và ghi bàn thắng đầu tiên trong trận mở màn trước Oman.

Thống kê

Thống kê câu lạc bộ
Tính đến 10 tháng 7 năm 2014

Bàn thắng quốc tế
 Kết quả liệt kê bàn thắng của Hàn Quốc trước.

Đời sống cá nhân
He can speak Japanese fluently. His blog is written ở Nhật Bảnese.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 チョ・ヨンチョルオフィシャルブログ「ヨンチョルBLOG」Powered by Ameba - His Blog

Sinh năm 1989
Nhân vật còn sống
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Hàn Quốc
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Hàn Quốc
Cầu thủ bóng đá Yokohama FC
Cầu thủ bóng đá Albirex Niigata
Cầu thủ bóng đá Omiya Ardija
Cầu thủ bóng đá Qatar SC
Cầu thủ bóng đá Ulsan Hyundai FC
Cầu thủ bóng đá Sangju Sangmu FC
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Qatar
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Mùa hè 2008
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Hàn Quốc
Cầu thủ Cúp bóng đá châu Á 2015
Cầu thủ bóng đá Đại hội Thể thao châu Á 2010
Vận động viên Ulsan
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Qatar


title: Egybolis natalii

text:
Egybolis natalii là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Egybolis


title: Orthonama pudibunda

text:
Orthonama pudibunda là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Orthonama


title: Parosteodes procurata

text:
Parosteodes procurata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Parosteodes


title: Mesochorus aranealis

text:
Mesochorus aranealis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesochorus


title: Giải bóng đá U19 quốc gia 2007

text:
Giải bóng đá U19 Quốc gia Việt Nam 2007 có tên gọi chính thức: Giải bóng đá U19 Quốc gia - Cúp Sơn Kova 2007, là mùa giải thứ 2 do VFF tổ chức. Giải năm nay số đội tham dự đã tăng lên thành 24 đội bóng, gồm: An Giang, Becamex Bình Dương, Đà Nẵng, Đạm Phú Mỹ Nam Định, Đồng Nai, Đồng Tháp, Đồng Tâm Long An, Hoàng Anh Gia Lai, Halida Thanh Hoá, Hà Nội ACB, Hoà Phát Hà Nội, Huda Huế, Khatoco Khánh Hoà, Thành Nghĩa Quảng Ngãi, T&T Hà Nội, Tây Ninh, TCDK- Sông Lam Nghệ An, Than-Quảng Ninh, Thành Long, Thép Pomina Tiền Giang, Thể Công Viettel, Thép Miền Nam Cảng Sài Gòn, Thành phố Hồ Chí Minh và Vạn Hoa Hải Phòng. Giải đấu này diễn ra theo hai giai đoạn, vòng loại sẽ khởi tranh từ ngày 26/3 đến ngày 25/5/2007. Vòng chung kết diễn ra từ 20/6 đến ngày 30/6/2007.

Điều lệ
24 đội bóng được chia đều vào 3 bảng theo khu vực địa lý để thi đấu như sau:
Bảng A: Đạm Phú Mỹ Nam Định, Halida Thanh Hoá, Hà Nội ACB, Hoà Phát Hà Nội, T&T Hà Nội, Than Quảng Ninh, Thể Công Viettel và Vạn Hoa Hải Phòng.
Bảng B: Đà Nẵng, Đồng Nai, Hoang Anh Gia Lai, Huda Huế, Khatoco Khánh Hoà, Thành Nghĩa Quảng Ngãi, TCDK- Sông Lam Nghệ An và Thành phố Hồ Chí Minh.
Bảng C: An Giang, Becamex Bình Dương, Đồng Tháp, Đồng Tâm Long An, Tây Ninh, Thành Long, Thép Pomina Tiền Giang và Thép Miền Nam Cảng Sài Gòn.
Các đội thi đấu vòng tròn hai lượt tính điểm, xếp hạng ở mỗi bảng để chọn 8 đội vào thi đấu ở vòng chung kết, trong số đó có 6 đội xếp thứ nhất và xếp thứ nhì của ba bảng. Hai đội còn lại được lựa chọn trong số ba đội xếp thứ ba của ba bảng có điểm và các chỉ số cao hơn.

Tại Vòng chung kết, 8 đội được chia thành 2 nhóm, thi đấu vòng tròn 1 lượt tại mỗi nhóm, chọn 2 đội nhất nhì tại mỗi nhóm vào thi đấu tại Bán kết. Hai đội thắng tại Bán kết giành quyền thi đấu trận Chung kết. Hai đội thua xếp đồng hạng Ba.

Vòng loại

Kết quả chi tiết

Bảng xếp hạng
Bảng A

Bảng B

Bảng C

Vòng chung kết

Bảng A
Tất cả các trận đấu đều diễn ra trên Sân vận động Thiên Trường ở Nam Định.

Bảng B
Tất cả các trận đấu đều diễn ra trên Sân vận động Vinh ở Nghệ An.

Vòng bán kết

Trận chung kết

Tổng kết mùa giải
Đội vô địch: U19 Đồng Nai
Đội xếp thứ nhì: U19 TCDK Sông Lam Nghệ An
Đồng hạng Ba: U19 Đạm Phú Mỹ Nam Định, U19 Hà Nội ACB
Giải phong cách: U19 Đạm Phú Mỹ Nam Định
Cầu thủ xuất sắc nhất giải: Quốc Thịnh (7 - Đồng Nai)
Thủ môn xuất sắc nhất giải: Thanh Thắng (27- Đồng Nai)
Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất: Đình Hiệp (10-TCDK Sông Lam Nghệ An) với 5 bàn thắng.

Chú thích

Liên kết ngoài
Liên đoàn bóng đá Việt Nam

Giải bóng đá U19 Quốc gia Việt Nam
Bóng đá Việt Nam năm 2007


title: Chuyến bay 867 của KLM

text:
Vào ngày 15 tháng 12 năm 1989, Chuyến bay 867 của KLM (KL867/KLM867), trên đường từ Amsterdam đến Sân bay quốc tế Narita, Tokyo, buộc phải hạ cánh khẩn cấp xuống Sân bay quốc tế Anchorage, Alaska, khi cả bốn động cơ đều hỏng. Chiếc Boeing 747-400, chưa đầy sáu tháng tuổi vào thời điểm đó, đã bay qua một đám mây tro núi lửa dày đặc từ Núi Redoubt, đã phun trào một ngày trước đó.

Chiếc máy bay này do cơ trưởng Karl Van Der Elst, 51 tuổi và cơ phó Imme Visscher. Cả hai đều có kinh nghiệm lần lượt là 13000 giờ bay và 7600 giờ bay, trong đó có 100 giờ bay của cơ trưởng trên Boeing 747

Tham khảo

KLM


title: Ga Đồng Lê

text:
Ga Đồng Lê là một nhà ga xe lửa tại huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình. Nhà ga là một điểm của đường sắt Bắc Nam và nối với ga Kim Lũ với ga Ngọc Lâm.

Các tuyến
 Đường sắt Bắc Nam

Xem thêm
Danh sách nhà ga thuộc tuyến đường sắt Thống Nhất

Chú thích

Nhà ga tại Quảng Bình


title: Ali Farka Touré

text:
Ali Ibrahim "Farka" Touré (31 tháng 10 năm 1939 – 7 tháng 3 năm 2006) là một ca sĩ và nhạc sĩ chơi rất nhiều nhạc cụ người Mali. Ông là một trong những nhạc sĩ ở lục địa châu Phi nổi tiếng quốc tế nhất. Nhạc của ông được xem như là trộn lẫn nhạc truyền thống Mali với nhạc blues. Touré được xếp hạng 37 trên tạp chí Spin trong số "100 nhạc sĩ guitar vĩ đại nhất của mọi thời đại".

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website
Official page on Myspace
Multimedia website
Fondation Ali Farka Touré

Ali Farka Touré at NPR Music
A Thorough Discography (click on the images for more info and sample music)
 a 1999 Documentary (52')
 Gerhard Kubik (1999). Africa and the Blues. Jackson, Mississippi: University Press of Mississippi. ISBN 1-57806-145-8 (hardcover); ISBN 1-57806-146-6 (paperback).
 Peter Guralnick, ed. (2003). Martin Scorsese Presents the Blues: A Musical Journey. A companion book to the PBS documentary series Martin Scorsese Presents the Blues: A Musical Journey. Foreword by Alex Gibney; afterword by Chuck D. New York: Amistad.

Sinh năm 1939
Mất năm 2006
Người đoạt giải Grammy
Ca sĩ thế kỷ 20
Chết vì ung thư xương
Nam ca sĩ Mali