title: Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu

text:
Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu (chữ Hán: 孝全成皇后, ; 24 tháng 3, năm 1808 - 13 tháng 2, năm 1840), là Hoàng hậu thứ hai của Thanh Tuyên Tông Đạo Quang Hoàng đế và là sinh mẫu của Thanh Văn Tông Hàm Phong Hoàng đế.

Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu nổi tiếng là thê tử được Đạo Quang Đế sủng ái, bằng chứng chỉ vừa mang thai bà đã được tấn phong vượt cấp. Trong vòng 15 năm, bà thăng nhiều cấp trở thành Hoàng hậu chính thống, đỉnh điểm của sự thiên vị là thời điểm mãn tang Cố Hoàng hậu của bà ngắn hơn nhiều so với các Kế hoàng hậu trong lịch sử. Ngoài ra, bà còn là một trong hai Hoàng hậu của nhà Thanh sinh Hoàng đế kế vị bên cạnh Hiếu Thục Duệ Hoàng hậu.

Cái chết đột ngột của bà từng là một trong những bí ẩn lớn nhất của hậu cung nhà Thanh, hầu hết các nhận định có liên quan đến Cung Từ Hoàng thái hậu. Tuy nhiên, căn cứ theo Thanh cung y án, Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu sau liên tiếp sinh nở đã có dấu hiệu suy sụp cơ thể, cộng thêm điều dưỡng không hiệu quả nên mới dẫn đến cái chết đột ngột khi còn trẻ.

Gia cảnh

Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu sinh ngày 28 tháng 2 (âm lịch) năm Gia Khánh thứ 13, Mãn Châu Tương Hoàng kỳ Nữu Hỗ Lộc. Dựa theo sự hiểu biết thời xưa, nhiều nhận định cho rằng bà là thân tộc của Hoằng Nghị công phủ, hậu duệ của Hoằng Nghị công Ngạch Diệc Đô. Nhưng thực tế lại không như vậy.

Dòng dõi Mãn Thanh cũng như ở Trung nguyên, trường hợp trùng họ rất nhiều, và để phân biệt thì phải lấy tên nơi phát tích, hoặc chỉ rõ là thuộc gia tộc của ai (như cách gọi Hoằng Nghị công phủ Nữu Hỗ lộc thế gia). Tỉ như Hiếu Hiền Thuần Hoàng hậu Phú Sát thị, và Triết Mẫn Hoàng quý phi đều có họ Phú Sát thị, song gia tộc của Hiếu Hiền Hoàng hậu là Sa Tế Phú Sát thị đại thế gia, còn dòng của Triết Mẫn Hoàng quý phi chỉ là một tiểu tộc. Hoằng Nghị công Ngạch Diệc Đô là thế hệ 4 đời của Tác Hòa Tế Ba Nhan (索和济巴颜), ngoài ra còn là cháu của Cát Cáp Sát Loan (噶哈察鸾), tức tổ tiên 8 đời của Hòa Thân. Gia tộc của Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu không hề có liên quan đến hai đại gia tộc này.

Gia thế của bà ban đầu thuộc Mãn Châu Chính Hồng kỳ. Tư liệu hiện có không thể truy nguyên tổ tiên nhiều đời gia tộc của bà, nhưng nhìn chung là tương đối bình thường. Tằng tổ phụ của bà là Trú tàng Tướng quân Thành Đức (成德) thời Càn Long, xuất thân từ Kiện Duệ doanh lính vệ, nói cách khác nguyên bản là xuất thân lính lệ cấp thấp. Dưới thời Càn Long, sĩ tộc Bát kỳ đã sớm hình thành, thế gia đệ tử chủ yếu lấy môn ấm hoặc khoa cử xuất sĩ, kém cỏi nhất cũng là thông qua thi đậu Bút thiếp thức xuất sĩ, rất ít đi chọn bổ binh, càng sẽ không bị dời đến doanh trại ngoài thành tạm trấn. Xuất thân này của Thành Đức cơ bản chứng minh ông không phải là hậu duệ quan lại nhân gia. Về sau Thành Đức dần lập công binh, mới trở thành võ tướng có tiếng tăm.

Tổ phụ của Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu tên Mục Khắc Đăng Bố (穆克登布), cũng là xuất thân binh lính, sau hi sinh tặng [Nhị đẳng Nam; 二等男], con cháu thế tước. Con của Mục Khắc Đăng Bố là Di Linh (颐龄), nguyên nhậm Trú phòng Tướng quân ở Tô Châu, sau thăng Càn Thanh môn Nhị đẳng Thị vệ, thế tập tước Nhị đẳng Nam từ cha, do vậy lấy tước hiệu xuất sĩ, nề nếp gia đình từ đó thay đổi theo hướng ngũ lữ thế gia. Mẹ bà là Ô Nhã thị, là chính thê, nhưng không rõ có hay không thuộc gia tộc của Hiếu Cung Nhân Hoàng hậu. Trong nhà bà có một người anh em trai tên Ân Tử (恩绪), về sau tập tước Nam tước, lại thêm Đầu đẳng Thị vệ (头等侍卫), trong năm Đạo Quang từng phạm án, không được yêu thích.

Tiền trình

Đại Thanh tần phi
Năm Đạo Quang nguyên niên (1821), triều đình mở cuộc tuyển chọn Bát Kỳ tú nữ, là Mãn Châu Bát kỳ tuyển tú lần thứ nhất dưới triều Đạo Quang Đế. Nữu Hỗ Lộc thị khi 13 tuổi đã trúng tuyển trong đợt tuyển chọn đó, cùng với Tường Quý nhân, Thường Quý nhân cùng Trân Quý nhân.

Bà được phong vị Quý nhân, phong hiệu là Toàn (全). Căn cứ Hồng xưng thông dụng (鸿称通用), phong hiệu "Toàn" theo Mãn ngữ là 「Gemungge」, liên hệ với 「Gemu」 nghĩa là "toàn bộ". Sang năm thứ 2 (1822), tháng 7, Nữu Hỗ Lộc thị được thăng lên hàng Tần, cư ngụ tại Thừa Càn cung. Trong các Quý nhân nhập cung thì Nữu Hỗ Lộc thị khi ấy là người duy nhất trực tiếp thăng Tần. Nhưng không rõ vì lý do gì mà không làm lễ sách phong cho bà, cơ hồ là có đãi ngộ Tần vị, sau sang năm thăng lên làm Phi.

Năm Đạo Quang thứ 3 (1823), ngày 12 tháng 2 (tức 24 tháng 3 dương lịch), chiếu tấn Toàn tần làm Toàn phi (全妃). Ngày 25 tháng 11, lấy Hiệp bạn Đại học sĩ Hộ bộ Thượng thư Anh Hòa (英和) làm Chính sứ, Nội các Học sĩ Dịch Kinh (奕经) làm Phó sứ, tuyên Toàn phi sách phong lễ.

Thụ phong Quý phi
Năm Đạo Quang thứ 4 (1824), đầu mùa hạ, Toàn phi mang thai. Ngày 10 tháng 8, tuyên tấn phong làm Toàn Quý phi (全貴妃). Vào ngày 20 tháng 2 (tức 8 tháng 4 dương lịch) năm thứ 5 (1825), giờ Dần, Toàn Quý phi hạ sinh Hoàng tam nữ. Dù chỉ là Công chúa thứ xuất, Đạo Quang Đế vẫn rất hoan hỉ, đối với Tường tần hạ sinh Hoàng nhị nữ trước đó cực khác biệt. Một tháng sau, ngày 13 tháng 4 (tức 30 tháng 5 dương lịch), lấy Hiệp bạn Đại học sĩ Hộ bộ Thượng thư Anh Hòa làm Chính sứ, Lễ bộ Tả thị lang Uông Thủ Hòa (汪守和) làm Phó sứ, hành Quý phi sách phong lễ.

Sách văn viết:

Năm Đạo Quang thứ 6 (1826), ngày 6 tháng 4 (tức 12 tháng 5 dương lịch), giờ Dậu, Toàn Quý phi Nữu Hỗ Lộc thị hạ sinh Hoàng tứ nữ, tức Cố Luân Thọ An Công chúa. Năm thứ 11 (1831), ngày 9 tháng 6 (tức 17 tháng 7 dương lịch), giờ Sửu, bà lại hạ sinh Hoàng tứ tử Dịch Trữ, tương lai là [Hàm Phong Đế].

Toàn Quý phi Nữu Hỗ Lộc thị vào cung không đến hai năm, liền từ Quý nhân tấn chức Phi, danh vị được đến như thế nhanh chóng đứng vào hàng [Tứ phi], cũng đủ để chứng minh bà rất được Đạo Quang Đế sủng ái, cơ hồ có thể khẳng định là độc bá chuyên sủng. Vào lúc Toàn Quý phi hạ sinh Hoàng tử Dịch Trữ, tuổi đời cũng chưa tới 25 tuổi, lại có thâm niên sinh hạ hai con gái và một con trai. Tốc độ sinh nở liên tục, lại còn được liên tiếp tấn phong, hoài thai có thể liền phong Quý phi, sự sủng ái này đối với cung đình nhà Thanh quả thật không nhiều.

Hoàng quý phi
Năm Đạo Quang thứ 13 (1833), ngày 15 tháng 8 (tức 28 tháng 9 dương lịch), Đạo Quang Đế dụ Nội các, chiếu tấn Toàn Quý phi Nữu Hỗ Lộc thị làm Hoàng quý phi. Bên cạnh đó, Đạo Quang Đế án theo Thanh Cao Tông Kế Hoàng hậu khi xưa, gọi Nữu Hỗ Lộc thị là Nhiếp lục cung sự Hoàng quý phi (攝六宮事皇貴妃). Chỉ dụ cụ thể:
 [癸丑。谕内阁、奉皇太后懿旨。全贵妃钮祜禄氏、著晋封为皇贵妃。一切服色车舆。俱著查照大清会典则例服用。并著摄六宫事。于明年十月举行册后。典礼。各该衙门豫期查例具奏。]
 Quý Sửu. Dụ Nội các. Phụng Hoàng thái hậu ý chỉ, Toàn Quý phi Nữu Hỗ Lộc thị, nay tấn phong Hoàng quý phi. Các phục sắc xe kiệu, đều ấn theo Đại Thanh hội điển tắc lệ mà phục dựng. Lại ban cho quyền Nhiếp lục cung sự. Vào tháng 10 sang năm cử hành đại điển sách lập Hoàng hậu. Điển lễ, các nha môn tra theo lệ cũ mà tấu trình.

Khi ấy, Nữu Hỗ Lộc thị trên danh nghĩa là Hoàng quý phi, nhưng thực tế đã có đãi ngộ Hoàng hậu, thừa hành "Nhiếp chính mọi việc của lục cung" như Kế Hoàng hậu Na Lạp thị năm xưa. Tuy nhiên, bà không hưởng lễ sách lập như Na Lạp thị năm ấy, mà dự định tháng 10 sang năm tiến hành đại lễ luôn đại điển sách lập Hậu. Về mặt chính thức, vì Nữu Hỗ Lộc thị chưa nhận lễ sách phong như Na Lạp thị, nên sách văn chỉ ghi bà là "Hoàng quý phi" chứ không phải ["Hoàng quý phi Nhiếp lục cung sự"].

Bà là một trong ba vị Hoàng quý phi nhà Thanh được trao quyền thống lĩnh hậu cung như một Hoàng hậu chân chính bên cạnh Hiếu Ý Nhân Hoàng hậu và Kế Hoàng hậu Na Lạp thị. Ngoài ra, bà cũng là một trong ba vị duy nhất được tấn phong Hoàng quý phi để kế nhiệm Hoàng hậu bên cạnh Kế Hoàng hậu Na Lạp thị và Hiếu Hòa Duệ Hoàng hậu.

Đại Thanh Hoàng hậu
Năm Đạo Quang thứ 14 (1834), ngày 18 tháng 10, lấy Văn Hoa điện Đại học sĩ Trường Linh (长龄) làm Chính sứ, Lễ bộ Thượng thư Dịch Hạo (奕颢) làm Phó sứ, sách lập Hoàng quý phi  Nữu Hỗ Lộc thị làm Hoàng hậu, khi năm 26 tuổi. Chiếu cáo thiên hạ.

Sách văn rằng:

Thời điểm đăng quang của Hoàng hậu cho thấy sự thiên vị rõ rệt mà Đạo Quang Đế dành cho bà. Trong lịch sử nhà Thanh, các vị Kế hoàng hậu thường phải để tang Hoàng hậu quá cố ít nhất 27 tháng (như trường hợp của Thanh Cao Tông Kế Hoàng hậu và Hiếu Hòa Duệ Hoàng hậu), riêng Nữu Hỗ Lộc thị nhận lễ sách phong ngay tháng 10 năm 1834, tính ra chỉ vỏn vẹn hơn 16 tháng kể từ khi Hiếu Thận Thành Hoàng hậu băng thệ (tháng 4 năm 1833). Điều này không hợp với tiền lệ, sử sách cũng không lý giải nguyên nhân, chỉ có thể kết luận Đạo Quang Đế vì quá thương yêu bà mà dẫn đến sự khẩn trương này.

Khi này, gia tộc của Hoàng hậu chính thức nhập vào Mãn Châu Tương Hoàng kỳ. Cha bà Di Linh được tặng [Nhất đẳng Thừa Ân hầu; 一等承恩侯], sau đó được nâng lên thành [Tam đẳng Thừa Ân công; 三等承恩公]. Sang năm (1835), con gái trưởng của bà là Hoàng tam nữ qua đời vì đậu mùa, tặng làm Cố Luân Đoan Thuận Công chúa.

Qua đời
Năm Đạo Quang thứ 20 (1840), ngày 11 tháng 1 (âm lịch), giờ Sửu, Nữu Hỗ Lộc Hoàng hậu qua đời tại Viên Minh Viên, hưởng thọ 33 tuổi. Đạo Quang Đế nghe tin Hoàng hậu băng thệ, lập tức đến xem, Cung Từ Hoàng thái hậu sau đó cũng đến. Sau khi liệm, kim quan của Hoàng hậu được tạm quàn ở Đạm Hoài đường (澹怀堂), chính điện của Trường Xuân viên (長春園).

Lễ tang của bà được tổ chức rất long trọng. Hoàng đế chỉ dụ lấy Huệ Thân vương Miên Du, Tổng quản Nội vụ phủ Đại thần Dụ Thành (裕诚), Lễ bộ Thượng thư Khuê Chiếu (奎照), Công bộ Thượng thư Liêu Hồng Nguyên (廖鸿荃) làm Tổng lý quốc tang đại thần. Sau Chiến tranh nha phiến, quốc khố không nhiều, Đạo Quang Đế thường ngày tiết kiệm vẫn trịnh trọng tổ chức lễ tang lớn cho bà. Ông đổi mặc áo trường bào quái màu xanh trong vòng 13 ngày. Từ ngày 11 đến 23, trong vòng 13 ngày, Hoàng đế tự mình mỗi ngày đến trước linh cữu của Hoàng hậu mà tưới rượu. Ngày 17, Hoàng thái hậu đến linh cữu tưới rượu.

Ngày 17 tháng 1, Hoàng đế ra chỉ dụ tán thưởng Đại Hành Hoàng hậu:"Quyến huy âm chi phi trứ, hàm ngưỡng di quy; nghi 媺 thụy chi sùng gia, thức chiêu mậu điển. Niệm tự nhập cung y thủy, tức triệu tích dĩ gia danh; hất hồ chính vị dĩ lai, tuân khắc phù hồ thật hành. [Phụng từ vi nhi thành thuận Hiếu, bỉnh thục đức nhi trứ thuần Toàn]. Duy "Hiếu Toàn" nhị tự chi huy xưng, cai Hoàng hậu nhất sinh chi ý phạm". Từ câu nói này, Hoàng đế tự mình truy phong thụy hiệu cho Hoàng hậu là [Hiếu Toàn Hoàng hậu; 孝全皇后], là chính do Đạo Quang Đế kê bút đặt định. Trong lịch đại hậu cung nhà Thanh, thụy hiệu do đích thân Hoàng đế đề ra không nhiều, trước đó chỉ có Càn Long Đế tự đặt cho Hiếu Hiền Thuần Hoàng hậu. Từ chi tiết này, có thể thấy cảm tình thâm hậu của Đạo Quang Đế đối với Hiếu Toàn Hoàng hậu. Ngày 23 tháng 1, Đạo Quang Đế đến trước linh cữu Hoàng hậu tưới rượu, cởi phục. Cũng trong ngày này, kim quan của Hiếu Toàn Hoàng hậu được đưa đến Kiến Đức điện (观德殿) ở Cảnh Sơn.

Ngày 1 tháng 4 cùng năm, cử hành sách thụy lễ. Đạo Quang Đế thăng phụ Thái Hòa môn, mệnh Duệ Thân vương Nhân Thọ (仁寿) làm Chính sứ, Di Thân vương Tải Viên (载垣) làm Phó sứ, tê sách bảo, nghệ Kiến Đức điện, sách thụy Đại Hành hoàng hậu Nữu Hỗ Lộc thị thụy hiệu Hiếu Toàn Hoàng hậu. Chiếu cáo thiên hạ.

Sách thụy văn viết:

Ngày 27 tháng 10 (âm lịch), kim quan của Hiếu Toàn Hoàng hậu được đưa đến Thanh Tây lăng. Ngày 3 tháng 11, đến Long Tuyền dục, đỗ ở Long Ân điện (隆恩殿). Ngày 4 tháng ấy, Đạo Quang Đế từ kinh sư khởi loan đến Tây lăng, tham gia "Vĩnh an đại điển" của Hiếu Toàn Hoàng hậu. Sau khi bái yến các lăng theo thông lệ, Hoàng đế lại đến trước kim quan của Hiếu Toàn Hoàng hậu tưới rượu. Ngày 9 tháng 11, phụng an Mộ lăng (慕陵). Giờ Dần, Hoàng đế vào địa cung quyết biệt Hiếu Toàn Hoàng hậu, ngay sau đó đưa thần bài nhập Long Ân điện. Ngày 9 tháng 12, thăng phụ thần vị của Hiếu Toàn Hoàng hậu lên Phụng Tiên điện, trước đó một ngày cử hành tế cáo, Hoàng đế đích thân cử hành.

Năm Đạo Quang thứ 30 (1850), ngày 22 tháng 9, Hàm Phong Đế dâng thụy hiệu, toàn xưng Hiếu Toàn Từ Kính Khoan Nhân Đoan Khác Phù Thiên Đốc Thánh Thành Hoàng hậu (孝全慈敬寬仁耑愨符天篤聖成皇后). Từ đây, bà được gọi là [Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu]. Năm Hàm Phong thứ 2 (1852), ngày 7 tháng 3, Tân Hoàng đế đưa thần vị của Hiếu Mục Thành Hoàng hậu, Hiếu Thận Thành Hoàng hậu và Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu lên Thái Miếu, tế cáo đầy đủ.

Về sau, các triều Đồng Trị và Quang Tự đều dâng thêm thụy hiệu cho bà, toàn bộ là: Hiếu Toàn Từ Kính Khoan Nhân Đoan Khác An Huệ Thành Mẫn Phù Thiên Đốc Thánh Thành Hoàng hậu (孝全慈敬寬仁耑愨安惠誠敏符天篤聖成皇后).

Lý giải cái chết

Thẹn mà tự tử
Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu Nữu Hỗ Lộc thị lớn lên tại Tô Châu, là địa bàn mà cha bà phòng ngự. Tác giả Thanh cung từ (清宫词) ghi lại rằng bà rất thông tuệ, giỏi nhiều thứ đặc biệt là thơ ca và thư pháp. Bà từ Quý nhân nhanh chóng trở thành Hoàng hậu, để rồi đột ngột qua đời khi chưa ở ngôi được 10 năm. Cái chết của bà khiến nhiều sử gia rất nghi ngờ và đặt ra nhiều giả thuyết, từng là một đề tài nóng của giới sử gia. Một trong những thuyết về cái chết của bà nói rằng bà vì hổ thẹn mà tự sát.

Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu sau khi vào cung, nhanh chóng trở thành Hoàng hậu, nắm chủ hậu cung, tuy có được ân sủng tuyệt đối của Đạo Quang Đế, nhưng phía trên hậu cung còn có Cung Từ Hoàng thái hậu Nữu Hỗ Lộc thị, mẹ kế của Đạo Quang Đế, là một người rất nghiêm khắc và quy củ. Sách Thanh cung từ có nói qua về hành trạng của bà. Ngoài mô tả cuộc sống của bà ở Tô Châu, còn nói đến rằng cái chết của bà có nhiều điều quỷ dị và gây xôn xao lúc bấy giờ. Trong đó có một câu:

Tác giả nguyên chú: "Hiếu Toàn Hoàng hậu từ Hoàng quý phi nhiếp lục cung sự, toàn chính trung cung. Mấy năm sau thì bạo băng, việc nhiều bí ẩn. Lúc đó Cung Từ Hoàng thái hậu ở trên, gia pháp nghiêm ngặt, Tuyên Tông cũng không dám trái mệnh".

Cứ vào thơ hàm ý, Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu là do uống rượu trong bữa tân niên mà bạo băng. Còn "Ôn Thành quý sủng thương bàn thủy", ý câu này nhắc lại chuyện của Ôn Thành Hoàng hậu Trương thị của Tống Nhân Tông. Khi đó Trương phi cậy sủng sinh kiêu. Và câu thơ còn liên hệ tới sự kiện vào năm Khánh Lịch thứ 8 (1048), trong cung đại hỏa, Tào Hoàng hậu dẫn cung nhân dập lửa, hầu như ám chỉ Cung Từ Thái hậu. Sử chép rằng Trương phi ỷ sủng sinh kiêu, từng can thiệp triều chính, từng do đó xin tước quan cho bá phụ Trương Nghiêu Tá. Có lẽ rằng, cha của Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu là Di Linh từng hướng Đạo Quang Đế cầu quan, có lẽ đã bị Cung Từ Thái hậu trách cứ, Hoàng hậu hổ thẹn mà uống độc chết. Chân tướng đến tột cùng như thế nào, không có người dám lại truy tra, chỉ có thể không giải quyết được gì.

Bị Thái hậu bức chết

Thanh triều dã sử đại quán (清朝野史大觀) dẫn ra giả thiết bà vì mưu hại Dịch Hân, con trai của Hiếu Tĩnh Thành Hoàng hậu nên bị Cung Từ Thái hậu buộc tự sát. Lại có thuyết nói, bà từng tính toán sinh con trước Tường phi, hòng có thể đạt ngôi Hoàng hậu, có người cấp báo Cung Từ Thái hậu khiến Thái hậu giận dữ, buộc Hoàng hậu tự sát.

Hầu hết các thuyết đều hướng Cung Từ Thái hậu ban chết Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu. Tương truyền, Đạo Quang năm thứ 15 (1835), Cung Từ Thái hậu đại thọ 60 tuổi, vì muốn làm vui lòng Thái hậu, Đạo Quang Đế tự sáng tác "Hoàng thái hậu lục tuần thọ tụng" 10 quyển, tại Thọ Khang cung và Kỷ Xuân viên luôn tụng thành mừng thọ. Hoàng hậu vì muốn làm hài lòng Hoàng đế và Thái hậu, cũng đến xem náo nhiệt. Vốn là người biết chữ, giỏi thi thơ, Hoàng hậu tự tay viết “Cung hòa ngự thi thập chương” rồi dâng lên Thái hậu. Vài ngày sau, Hoàng đế đến Thái hậu cung thỉnh an, có hỏi qua chuyện cũ, Thái hậu chỉ nói: "Hoàng hậu mẫn tuệ hơn người, không khỏi đáng tiếc.". Đạo Quang Đế thấy lời nói kì lạ, hỏi nguyên do, thì Thái hậu nói: “Phụ nữ lấy đức làm trọng, đức hậu mới có thể tái phúc, nếu ỷ vào một chút tài nghệ khoe khoang, khủng không phải người có phúc.”. Ngụ ý tức là “Nữ tử không tài mới là đức”. Đạo Quang Đế sủng ái Hoàng hậu, không để trong lòng. Nhưng trong cung đồn thổi, liền đến tai Hoàng hậu. Hoàng hậu cho rằng mình là Nhất quốc chi mẫu, lại sinh hạ Hoàng tử, tương lai chắc chắn là Hoàng thái hậu, sao Thái hậu lại có thể xem thường, bèn bực bội không vui. Từ đó Hoàng hậu đến Thọ Khang cung thỉnh an cũng không câu nệ, lời nói có ý châm chọc, Cung Từ Thái hậu xuất thân cao, quen xu nịnh, nay không thể chịu được, mối quan hệ giữa hai người cũng bất hòa.

Đạo Quang năm thứ 19 (1839), Hoàng hậu nhiễm chút phong hàn, Cung Từ Thái hậu đại giá đến thăm hỏi. Sau khi khỏi, Hoàng hậu tự mình đi liễn kiệu đến Thọ Khang cung tạ ơn, mẹ chồng nàng dâu hai người thật sự vui vẻ, quan hệ tựa hồ chuyển biến tốt đẹp. Qua mấy ngày, Thái hậu tặng cho Hoàng hậu một lọ rượu, Hoàng hậu uống xong cách ngày thì bạo băng. Bởi như vậy, đa phần các thuyết nói Cung Từ Thái hậu là thủ phạm lớn nhất giết hại Hoàng hậu, nhưng không cách nào khảo chứng xác đáng.

Di chứng sinh nở

Căn cứ Ký lục của bệnh án Thanh cung, Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu lần đầu có thai không phải Cố Luân Đoan Thuận Công chúa. Bà vào cung không lâu lại lập tức có thai, nên mới có chuyện được phong Phi vào năm Đạo Quang thứ 3 (1823), nhưng cũng trong lúc này thì bị sẩy thai. Mãi hai năm sau, bà mới sinh ra Cố Luân Đoan Thuận Công chúa cùng Cố Luân Thọ An Công chúa và Hàm Phong Đế. Nhưng từ đó thân thể bà không ổn, cũng là do lần sẩy thai đầu tiên, luôn là "hàn thấp hạ chú, kinh đái đẳng bệnh", cho thấy khi đó thân thể bà đã có tổn thương lớn.

Các suy đoán đều hướng Cung Từ Thái hậu ban chết Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu, thực tế cứ theo Thanh cung bệnh án thì khi sinh ra Hàm Phong Đế vào năm Đạo Quang thứ 11 (1831), dù còn rất trẻ nhưng bà đã sớm có những biểu hiện tàn hại cơ thể, thân hình gầy ốm, thiếu sức sống. Đặc biệt là chứng thường xuyên tắt kinh nguyệt, cho thấy thận khí suy kiệt chứng bệnh rất trầm trọng. Sau khi sắc lập Hoàng hậu, thì con gái Cố Luân Đoan Thuận Công chúa mất vì đậu mùa, rất có khả năng sự u buồn cũng góp phần tàn phá cơ thể của bà.

Thanh thực lục ghi chép vào năm Đạo Quang thứ 19 (1839), Đạo Quang Đế thường xuyên đi thăm bệnh của bà, chứng minh lúc ấy Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu bệnh tình đã tương đối nghiêm trọng. Sang năm thứ 20 (1840), ngày 4 tháng giêng, Đạo Quang Đế di cư Viên Minh Viên, Cung Từ Thái hậu di cư Kỷ Xuân Viên, thì ngày 6 Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu đột nhiên bệnh chuyển nghiêm trọng. Đạo Quang Đế đến Kỷ Xuân Viên thỉnh Hoàng thái hậu lập tức đến thăm Hoàng hậu. Đã tới nỗi phụng Hoàng thái hậu đến coi bệnh, chứng tỏ bệnh tình Hoàng hậu đã nguy kịch. Cuối cùng vào ngày 11, giờ Sửu, Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu băng thệ. Tư liệu đều biểu hiện, Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu đều không phải là là lập tức đột nhiên tử vong, mà là có mấy tháng quá trình.

Hậu duệ
 Đoan Thuận Cố Luân Công chúa [端順固倫公主; 8 tháng 4, năm 1825 - 27 tháng 12, năm 1835]. Qua đời khi lên 10 tuổi
 Thọ An Cố Luân Công chúa [壽安固倫公主; 12 tháng 5, năm 1826 - 23 tháng 4, năm 1860], thành thân với Đức Mục Sở Khắc Trát Bố (德穆楚克扎布), con trai của Nại Man bộ Quận vương A Hoàn Đô Ngoã Đệ Trát Bố (阿完都瓦第扎布) cai quản vùng Nại Man.
 Hoàng tứ tử Dịch Trữ [奕詝], tức Thanh Văn Tông Hàm Phong Hoàng đế.

Trong văn hóa đại chúng

Xem thêm
 Thanh sử cảo
 Hậu cung nhà Thanh
 Đạo Quang Đế
 Hàm Phong Đế
 Tường phi

Chú thích

Tham khảo
 Thanh sử cảo
 Thanh thực lục
 The Last Emperors "A Social History of Qing Imperial Institutions", Evelyn S. Rawski.
 Daily Life in the Forbidden City, Wan Yi, Wang Shuqing, Lu Yanzhen.

Hoàng hậu nhà Thanh
Mất năm 1840
Sinh năm 1808
Người Mãn Châu Chính Hồng kỳ
Người Mãn Châu Tương Hoàng kỳ


title: Next Goal Wins

text:
Next Goal Wins là một bộ phim tài liệu năm 2014 của Anh do Mike Brett và Steve Jamison đạo diễn. Bộ phim ghi lại đội bóng đá quốc gia Samoa của Mỹ khi họ cố gắng hồi phục sau sự phẫn nộ khi được biết đến như một trong những đội bóng yếu nhất thế giới, và đủ điều kiện tham dự FIFA World Cup 2014.

Tham khảo


title: Onthophagus mocquerysi

text:
Onthophagus mocquerysi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

M


title: Tachina saltatrix

text:
Tachina saltatrix là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tachina


title: Dysphania poeyii

text:
Dysphania poeyii là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Dysphania (chi bướm)


title: Belvosia borealis

text:
Belvosia borealis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Belvosia


title: Astiphromma euryops

text:
Astiphromma euryops là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Astiphromma


title: Lissonota proxima

text:
Lissonota proxima là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

P


title: Catherine Correia

text:
Catherine Correia (sinh ngày 28 tháng 1 năm 1975), là một nữ Diễn viên truyền hình người Venezuela. Cô đã làm việc như một nữ Diễn viên của telenolvela cho Đài phát thanh Caracas Televisión. Cô nổi tiếng với Carita pintada, Viva la Pepa và La cuaima. Cô bắt đầu sự nghiệp diễn xuất vào năm 1995 và kết thúc vào năm 2003.

Đóng phim

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1975


title: Paradystus notator

text:
Paradystus notator là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Paradystus


title: Philereme spilotata

text:
Philereme spilotata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Philereme


title: Othreis obliterans

text:
Othreis obliterans là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eudocima


title: Chẩn đoán phân biệt

text:
Trong y học, chẩn đoán phân biệt là phân biệt một bệnh hoặc tình trạng cụ thể với các bệnh khác có các đặc điểm lâm sàng tương tự.  Các thủ tục chẩn đoán phân biệt được sử dụng bởi các bác sĩ để chẩn đoán bệnh cụ thể ở bệnh nhân, hoặc, ít nhất, để loại bỏ bất kỳ tình trạng đe dọa đến tính mạng sắp xảy ra.  Thông thường, mỗi lựa chọn riêng lẻ của một bệnh có thể được gọi là chẩn đoán phân biệt (ví dụ viêm phế quản cấp tính có thể là chẩn đoán phân biệt trong đánh giá ho, ngay cả khi chẩn đoán cuối cùng là cảm lạnh thông thường).

Tổng quát hơn, một quy trình chẩn đoán phân biệt là một phương pháp chẩn đoán có hệ thống được sử dụng để xác định sự hiện diện của một thực thể bệnh trong đó có thể có nhiều lựa chọn thay thế.  Phương pháp này có thể sử dụng các thuật toán, tương tự như các quá trình loại trừ, hoặc ít nhất là một quá trình thu thập thông tin, thu nhỏ các "xác suất" các điều kiện ứng cử viên đến mức không đáng kể, bằng cách sử dụng bằng chứng như các triệu chứng, lịch sử bệnh nhân, và kiến thức y tế để điều chỉnh tri thức tâm sự trong tâm trí của bác sĩ chẩn đoán (hoặc, đối với chẩn đoán máy tính hoặc hỗ trợ máy tính, phần mềm của hệ thống).

Chẩn đoán phân biệt có thể được coi là thực hiện các khía cạnh của phương pháp suy diễn giả, theo nghĩa là sự hiện diện tiềm tàng của các bệnh hoặc tình trạng ứng cử viên có thể được xem là giả thuyết mà các bác sĩ xác định thêm là đúng hay sai.

Chữ viết tắt thường gặp của thuật ngữ "Chẩn đoán phân biệt" bao gồm DDX, DDX, DD, D / Dx, ΔΔ, hoặc ΔΔχ.

Chẩn đoán phân biệt cũng thường được sử dụng trong lĩnh vực tâm thần học / tâm lý học, trong đó hai chẩn đoán khác nhau có thể được gắn vào một bệnh nhân biểu hiện các triệu chứng có thể phù hợp với chẩn đoán.  Ví dụ, một bệnh nhân đã được chẩn đoán mắc chứng rối loạn lưỡng cực cũng có thể được chẩn đoán phân biệt rối loạn nhân cách ranh giới, do sự giống nhau trong các triệu chứng của cả hai tình trạng.

Các chiến lược được sử dụng trong việc chuẩn bị một danh sách chẩn đoán phân biệt khác nhau tùy theo kinh nghiệm của nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe.  Mặc dù các nhà cung cấp người mới có thể làm việc một cách có hệ thống để đánh giá tất cả các giải thích có thể có cho mối quan tâm của bệnh nhân, những người có nhiều kinh nghiệm thường rút kinh nghiệm lâm sàng và nhận dạng mẫu để bảo vệ bệnh nhân khỏi sự chậm trễ, rủi ro và chi phí cho các chiến lược hoặc xét nghiệm không hiệu quả.  Các nhà cung cấp hiệu quả sử dụng một cách tiếp cận dựa trên bằng chứng, bổ sung cho kinh nghiệm lâm sàng của họ với kiến thức từ nghiên cứu lâm sàng.

Tham khảo

Xét nghiệm y khoa
Thuật ngữ y học


title: Mid-Season Streamathon 2020

text:
Mid-Season Streamathon 2020 là sự kiện phát trực tiếp thể thao điện tử do Riot Games tổ chức, bao gồm các giải đấu quốc tế và các trận đấu giao hữu từ nhiều khu vực. Sư kiện này được tổ chức thay thế cho sự kiện bị hủy Mid-Season Invitational 2020 vì đại dịch COVID-19 toàn cầu. Mục tiêu chính sự kiện là quyên góp tiền hỗ trợ cứu trợ COVID-19.

Mid-Season Cup

Mid-Season Cup 2020 là một giải đấu quốc tế có sự góp mặt của 8 đội đến từ LCK (Hàn Quốc) và LPL (Trung Quốc) với mỗi khu vực gồm 4 đội nằm trong top 4 của giải vô địch khu vực mùa xuân. Các trận đấu được thi đấu trực tuyến với ping được tiêu chuẩn hóa để đảm bảo tính toàn vẹn trong cạnh tranh. Tuyển thủ sẽ thi đấu tại chỗ trên sân nhà của giải đấu tương ứng của họ, nhưng không có khán giả trực tiếp. Tổng giải thưởng của giải đấu này là US $ 600.000.

Đội tuyển tham dự

 LCK

  T1
  Gen.G
  DragonX
  DAMWON Gaming

 LPL

  JD Gaming
  Top Esports
  FunPlus Phoenix
  Invictus Gaming

Vòng bảng

 Thể thức thi đấu: vòng tròn một lượt & Bo1

 Bảng A

 Bảng B

 Tiebreakers

Vòng loại trực tiếp

 Thể thức thi đấu: Best-of-five

Xếp hạng

Mid-Season Showdown

Mid-Season Showdown 2020 là một giải đấu quốc tế có sự góp mặt của hai đội hàng đầu đến từ giải mùa xuân là VCS (Việt Nam) và PCS (Đài Loan, Hồng Kông, Ma Cao và Đông Nam Á). Các trận đấu được thi đấu trực tuyến với ping được tiêu chuẩn hóa nhân tạo để đảm bảo tính toàn vẹn trong cạnh tranh.

Đội tuyển tham dự

 PCS

  Talon Esports
  Machi Esports

 VCS

  Team Flash
  GAM Esports

Vòng bảng

 Thể thức thi đấu: vòng tròn hai lượt & Bo1

Vòng loại trực tiếp

 Thể thức thi đấu: Best-of-five

EU Face-Off

Đội tuyển tham dự

  LEC Kings
  The French Zoo
  German Pingus
  Double Crunch Italy
  Polska Gurom
  ALTOKEKW Españita

Vòng bảng

 Thể thức thi đấu: vòng tròn một lượt & Bo1

 Bảng A

 Bảng B

Vòng loại trực tiếp

 Thể thức thi đấu: Best-of-one

Tham khảo

Giải đấu Liên Minh Huyền Thoại
Châu Âu thế kỷ 21


title: Marcipa achyropa

text:
Marcipa achyropa là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Marcipa


title: Chăn nuôi tuần lộc

text:
Chăn nuôi tuần lộc hay chăn thả tuần lộc (Reindeer herding) là các hoạt động chăn nuôi, chăn thả các loài tuần lộc đã thuần hóa để phục vụ cho con người. Chăn tuần lộc là hoạt động du mục người dân ở một khu vực hạn chế. Hiện nay, tuần lộc là động vật bán thuần hóa duy nhất thuộc về miền cực Bắc ở Trái Đất. Chăn nuôi tuần lộc hiện được duy trì ở chín quốc gia gồm Na Uy, Phần Lan, Thụy Điển, Nga, Greenland, Alaska (Hoa Kỳ), Mông Cổ, Trung Quốc và Canada, một đàn nhỏ cũng được duy trì ở Scotland. Nhiều bộ tộc, bộ lạc bản địa ở vùng cực Bắc được biết đến là có truyền thống chăn nuôi tuần lộc.

Chăn nuôi tuần lộc được thực hiện bởi các cá nhân trong một số loại hình hợp tác xã, dưới các hình thức như gia đình (chăn nuôi nông hộ), huyện, nông trại làng Sámi và Yakut và Sovkhozy (trang trại tập thể) với khoảng 100.000 người đang tham gia chăn tuần lộc ngày nay quanh miền cực Bắc. Chăn nuôi tuần lộc có vai trò rất quan trọng trong cuộc sống và sinh kế của các cư dân bản địa ở miền Cực Bắc vốn quanh năm giá lạnh, vì chúng cung cấp thịt như là nguồn thức phẩm quan trọng, sữa, sức kéo, chuyên chở, da, lông, phân cho người bản địa để chống chọi trước cái lạnh.

Tình hình chung

Tổng đàn

Nhiều loài tuần lộc đã bị con người thuần hoá và nuôi theo bầy đàn, nhiều cộng đồng cư dân ở bắc Nga, bắc bán đảo Scandinavia và Iceland nuôi tuần lộc theo đàn, chúng cung cấp thịt, lông và là phương tiện vận chuyển hữu hiệu cho họ, chúng còn thường được thuần hóa để kéo xe cho con người. Trên toàn thế giới có khoảng 2,5 triệu con tuần lộc được thuần hóa và bán thuần hóa hỗ trợ sinh kế cho khoảng 100.000 người. Chăn nuôi tuần lộc là một nghề truyền thống ở một số vùng phía bắc gồm khu tự trị Yamal-Nenets. Khu tự trị Yamal là nơi có số tuần lộc nhiều nhất với 760.000 con hiện đang phải đối mặt với tình trạng chăn thả quá mức gây ra nhiều vấn đề. Từng ghi nhận một đàn tuần lộc của một trang trại với tổng cộng khoảng 3.000 đã gây ra tình trạng tắc nghẽn bất thường trên một con đường ở Siberia khi những người lái xe phải mất 20 phút chờ 3.000 con vật đi qua.

Ở Phần Lan, tuần lộc là vật nuôi phổ biến, chúng được nuôi để lấy thịt, lấy lông và sữa, chăn nuôi tuần lộc đã trở thành một nghề truyền thống có từ lâu đời ở Phần Lan. Tuần lộc thường được dùng làm sức kéo thay công việc của trâu, bò bởi chúng khỏe mạnh, nhanh nhẹn và dai sức. Ngoài việc sử dụng tuần lộc làm sức kéo, người dân còn bán hàng thủ công làm từ sừng tuần lộc. Những con tuần lộc giỏi thích nghi với khí hậu khắc nghiệt ở Phần Lan, kích thước của trọng lượng của tuần lộc phụ thuộc vào giới tính và tuổi tác, những con đực trưởng thành đạt chiều cao khoảng 1 m và nặng trung bình 170 kg, con cái có chiều cao tương tự song trọng lượng chỉ vào khoảng 90 kg. Những trang trại chăn nuôi tuần lộc ở tỉnh Lapland, Phần Lan mang về nguồn thu nhập lớn cho người dân nơi đây, những trang trại chăn nuôi chủ yếu nuôi và thuần hóa tuần lộc để bán cho người mua lấy sức kéo. Lapland là một khu vực hoang vắng rộng lớn, nơi người nông dân chăn nuôi tới 200.000 con tuần lộc.

Ở bắc Lapland, tuần lộc chăn nuôi vẫn là một nguồn thu nhập lớn cho nhiều gia đình. Có khoảng 200.000 con tuần lộc được chăn nuôi ở Phần Lan thì tỉnh Lapland sở hữu tới 6.500 con, chúng mang về khoản thu nhập chính cho những người dân ở tỉnh Lapland, Phần Lan. Ở Na Uy hiện có khoảng 200.000 con tuần lộc, hầu hết thuộc sở hữu của người Sami bản xứ, họ nuôi chúng để lấy thịt, da và gạc. Mỗi năm có hàng trăm trường hợp tuần lộc bị đâm chết trên đường ở Lapland, miền Bắc Phần Lan. Chính vì vậy, những người nông dân đã sơn phản quang vào sừng tuần lộc giúp vật nuôi tránh tai nạn, bị ô tô đâm. Hiệp hội Chăn nuôi tuần lộc Phần Lan đã sơn sừng của 20 con tuần lộc để xem loài động vật này phản ứng và loại sơn này có chống lại được khí hậu Bắc Cực khắc nghiệt, những con tuần lộc có sừng sơn phản quang sẽ được tự do đi lang thang ở Lapland.

Chuyến di cư

Do ảnh hưởng lối sống du mục, các loài động vật đòi hỏi phải di cư thường xuyên đến các khu vực chăn thả mới, mỗi năm, người ta đưa đàn gia súc di chuyển từ nơi này sang nơi khác vài lần để tìm kiếm đồng cỏ mới, những đàn tuần lộc, việc thường xuyên di chuyển để tìm kiếm chỗ ở mới, do thời tiết hiện tại rất lạnh giá Băng đóng một vai trò cụ thể trong việc chăn nuôi tuần lộc, người Mông Cổ dùng băng vào mùa hè để làm giảm thân nhiệt và bảo vệ tuần lộc khỏi các loại côn trùng nhưng nay các mảng băng đã tan chảy hoàn toàn, kéo theo đó là chất lượng cỏ suy giảm khiến tuần lộc mắc bệnh và chết cho thấy biến đổi khí hậu đang tác động đến sức khỏe của đàn tuần lộc và sinh kế của người nông dân.

Di cư của tuần lộc ỡ Thụy Điển là một trong những cuộc di cư lớn nhất trên thế giới diễn ra mỗi năm, cách Anh khoảng 1 nghìn dặm về phía Bắc. Khi tuyết rơi, phủ kín mọi bề mặt, hồ đóng băng và nhiệt độ xuống dưới -25 độ C thì hơn 10 nghìn con tuần lộc sẽ bắt đầu chuyến di cư khắp phía Bắc Thụy Điển vào đàn tuần lộc và những người Sami từ chuyến du mục này. Ở Na Uy đã có 2.000 con con tuần lộc ở Na Uy đang trong chiến dịch được lắp gương phản chiếu trên gạc nhằm bảo vệ chúng bị ô tô chẹt phải, mỗi năm có khoảng 500 con bị ô tô chẹt chết, đây là lần đầu tiên loài tuần lộc được lắp gương, trong đêm tối những con được lắp gương trông rõ hơn hẳn những con khác.

Vốn là động vật hoang dã, dưới bàn tay thuần hóa, những con tuần lộc trở nên hiền lành, dễ bảo và luôn tỏ ra hữu ích trong đời sống hàng ngày của dân bản địa. Họ có thể cưỡi chúng, chăn nuôi lấy sữa uống hoặc chế biến thành pho mát, bộ lông tuần lộc cũng có thể sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau. Loài tuần lộc thích nghi tốt với địa hình vùng núi lạnh giá và trên nền tuyết trắng xóa, mỗi năm chúng rụng sừng một lần và mọc lên một cái mới vào cuối mùa xuân đến đầu mùa hè, sừng của những con tuần lộc cái thường dài và có phần to hơn con đực, những con tuần lộc hay sục sạo trong tuyết tìm rêu tới chạng vạng Do khí hậu lạnh quanh năm, chỉ có đồng cỏ trải dài trên thảo nguyên bao la, tuần lộc không thể tự xử lý thân nhiệt được tốt, nên người nuôi phải đưa chúng xuống những đồng bằng thấp hơn để ăn cỏ vào mùa hè.

Nuôi bảo tồn
Ngày nay, có nhiều nơi nuôi tuần lộc để bảo tồn và du lịch. Ở Pháp cũng có mô hình nuôi tuần lộc, ngay từ sáng mờ sương, những chú tuần lộc đã được chăn thả trên núi, vùng cao với rừng thông và không khí lạnh chính là môi trường sinh sống phù hợp nhất với tuần lộc. Dù được nuôi ở nông trại nhưng những chú tuần lộc vẫn được tạo điều kiện để gần gũi với tự nhiên nhất. Tuy nhiên, chúng vẫn phải đối mặt với nguy cơ suy giảm số lượng do biến đổi khí hậu. Điều này đang làm dấy lên nỗi lo ngại với những người nuôi tuần lộc. Có mô hình trang trại nuôi tuần lộc tại Alaska, Mỹ nhằm bảo tồn và nhân giống loài động vật đáng yêu này.

Trang trại nuôi tuần lộc nằm ngay dưới chân một trong những dãy núi cao nhất ở Alaska với gần 100 con. Khí hậu lạnh và thiên nhiên hoang sơ nơi đây là điều kiện thuận lợi cho tuần lộc sinh trưởng và phát triển. Được nuôi dưỡng trong môi trường bán tự nhiên, những con tuần lộc có lông dày mượt, sừng khỏe và đặc biệt thân thiện với con người, trang trại này không chỉ được ngắm nhìn tuần lộc từ xa, mà còn có cơ hội vào tận chuồng trực tiếp cho tuần lộc ăn. Từ một vài cặp bố mẹ ban đầu được nhập từ Canada cách đây gần 30 năm, trang trại nuôi tuần lộc tại Alaska đã nhân giống thành công nhiều thế hệ tuần lộc. Chúng được nuôi không phải để giết thịt mà chủ yếu để phục vụ khách tham quan. Một số ít được bán cho các vườn thú, rạp xiếc và bán cho các gia đình làm thú nuôi.

Một số cộng đồng

Người Dukha
Người Dukha hay còn có tên gọi khác là người Tsaatan hay tộc Người tuần lộc là bộ lạc du mục chăn nuôi tuần lộc cuối cùng ở Mông Cổ, những người đã gắn bó cả đời với những con tuần lộc, thường sống du mục bên những con tuần lộc, bộ tộc nổi tiếng với nghề chăn nuôi tuần lộc và đi săn trong những cánh rừng tại dãy núi Sayan hiểm trở vùng biên giới Mông Cổ-Nga, vùng núi tuyết với địa hình khúc khuỷu có nhiều tuần lộc hơn ngựa. Người Dukha đã biết thuần hóa tuần lộc hoang dã làm thú nuôi. Lối sống du mục cùng những đàn tuần lộc đã trở thành một phần trong đời sống văn hóa của họ. Cuộc sống du mục luôn di chuyển và thời tiết lạnh giá khiến tộc người này khó có thể trồng trọt hay kiếm được nguồn thực phẩm nào khác nên hầu như mọi thứ đều trông chờ vào đàn tuần lộc, họ chăn nuôi chúng để lấy sữa, pho mát và thịt làm thực phẩm, dùng chúng làm phương tiện đi lại, di chuyển hoặc trao đổi lương thực với nhau.

Bộ tộc Dukha thuần hóa những chú tuần lộc hoang dã, sau đó nuôi chúng để lấy thịt, sữa, pho mát, lông và dùng nó để cưỡi trong những chuyến đi săn, tuần lộc đóng vai trò quan trọng trong những chuyến đi săn hươu, săn lợn rừng Dukha/Tsaatan là bộ lạc chăn nuôi tuần lộc di cư cuối cùng ở Mông Cổ, bộ tộc này ước tính chỉ còn lại khoảng 200-400 người và số tuần lộc cũng đã giảm đi rất nhiều, họ là bộ tộc du mục sống với tuần lộc duy nhất trên thế giới. Do quá phụ thuộc vào động vật này, cuộc sống của người Dukha cũng đang bị đe dọa khi số lượng tuần lộc ngày một giảm đi, sự tồn tại của họ đang bị đe dọa bởi sự suy giảm của số tuần lộc thuần chủng. Vào thập niên 1970, họ có khoảng 2.000 con tuần lộc, nhưng hiện nay chỉ còn khoảng 600 con, hiện nay chỉ có khoảng 40 gia đình tiếp tục truyền thống này như một quần thể chăn tuần lộc thu nhỏ.

Những con tuần lộc và người Tsaatan luôn sống phụ thuộc vào nhau. Tuần lộc cung cấp cho họ sữa, pho mát, thịt, và phương tiện di chuyển. Họ cũng may quần áo của mình với bộ lông và da của tuần lộc, phân của tuần lộc làm nhiên liệu để đốt và gạc của chúng được sử dụng để làm công cụ, tấm da tuần lộc được sử dụng để làm áo khoác vào mùa đông, túi xách, thảm du lịch, và giày cũng được làm từ da tuần lộc. Vật liệu dùng cho giày thường được lấy từ da trên cẳng chân của tuần lộc, gạc tuần lộc là những nguyên liệu quý trong y học cổ truyền Trung Quốc và họ đã cung cấp nguồn nguyên liệu này cho Trung Quốc từ những năm 1975. Thức ăn chủ yếu của người Dukha là sữa, thịt tuần lộc và các món bánh từ bột mì, họ đãi khách bằng món sữa tuần lộc, một phần thiết yếu trong cuộc sống, thịt tuần lộc được phơi ngoài trời, cuộc sống du mục luôn di chuyển cùng khí hậu lạnh giá khiến họ khó có thể trồng trọt hay kiếm được nguồn thực phẩm khác

Công việc chính hằng ngày của người Dukha là chăn nuôi tuần lộc. Họ chăn nuôi tuần lộc và sống trong những chiếc lều dựng tạm trên tuyết, nguồn thực phẩm chính của người Dukha lại đến từ việc săn thú rừng và uống sữa tuần lộc. Một số người Tsaatan nuôi tuần lộc để lấy sữa, pho mát và làm phương tiện đi lại mà không lấy thịt của chúng, họ cũng dùng phân tuần lộc để nhóm lò Họ chăn nuôi tuần lộc, sống cuộc sống du mục bên đàn gia súc, ăn bánh mì khô, uống sữa tuần lộc, sống và ngủ trong những chiếc lều dựng tạm trên tuyết. Người Tsaatan thường chăn tuần lộc theo hình thức du mục ở các khu rừng tuyết có nhiệt độ lên tới -50 độ C, tại rừng taiga, họ vẫn tiếp tục chăn thả hàng trăm con tuần lộc trên những khu đất trống.

Các hộ gia đình dựng lều tạm ở địa điểm có nhiều cỏ trong một vài tháng để chăn nuôi đàn tuần lộc. Mỗi ngày, người Dukha lùa đàn tuần lộc ra bãi cỏ gần khu lều vào lúc bình minh và về nhà vào tối muộn. Những đứa trẻ được sinh ra ở rừng, sống cuộc sống du mục cũng thích nghi và sớm được cha mẹ dạy cho các kỹ năng chăn thả gia súc cần thiết, chúng thường được giao cho chăm sóc những con tuần lộc nhỏ. Thông thường, để tiện chăn thả và trông giữ, những gia đình Dukha sẽ kết thành một nhóm nhỏ. Họ di chuyển qua các cánh rừng và dựng lều sát cạnh nhau. Đàn tuần lộc khoảng 300 con là của 4 gia đình cộng lại. Sau khi ăn sáng với bánh mì và uống sữa họ sẽ lùa tuần lộc ra cánh đồng cỏ. Khoảng giữa trưa sẽ buộc chúng vào gốc cây và nghỉ ngơi chừng một giờ, sau đó sẽ lùa đàn ra ăn cỏ thêm một lượt vào buổi chiều và cho chúng về nhà vào khoảng 19 giờ

Cộng đồng này thường là một nhóm các lều, trại được dựng lên bởi 2 đến 7 hộ gia đình, họ chăn thả tối ưu những con tuần lộc và chúng được đối xử tôn trọng như các thành viên trong gia đình. Những con tuần lộc được thuần hóa và thuộc về các hộ gia đình. Công việc và các hoạt động của cộng đồng được tập trung vào việc chăm sóc và nuôi dưỡng tuần lộc của họ. Nhiệm vụ chăn gia súc được chia sẻ giữa người lớn và cả trẻ em, những đứa trẻ sẽ sớm được học cách chăm sóc cho những con tuần lộc và giữ an toàn cho chúng. Trẻ con có thể huấn luyện tuần lộc non dần quen với việc chở người và phản ứng với mệnh lệnh khi con người gọi, thúc hay kéo dây. Phụ nữ sẽ làm công việc vắt sữa để chế biến sữa chua, pho mát, và trà sữa. Mỗi buổi tối, có hơn 100 con tuần lộc trở về trại sau một ngày dài đi bộ qua cánh rừng Ulaan để tìm về một số thực phẩm cần thiết, đàn tuần lộc quay trở lại, cứ mỗi đêm, chúng lại xuất hiện như một đội quân duyên dáng trên đường chân trời với những cành gạc nhảy múa trong không khí.

Người Nenets

Người Nenets sinh tồn nhờ việc chăn nuôi tuần lộc, họ là những người chăn nuôi tuần lộc du mục thứ duy nhất giúp họ tồn tại được. Tuần lộc cho họ thực phẩm, nhà cửa, quần áo, giầy dép, phương tiện đi lại nên hoạt động hàng ngày của người Nenets gắn chặt với tuần lộc. Chúng là nguồn thực phẩm chính của họ, da và lông tuần lộc là nguyên liệu để chế tạo hầu hết vật dụng thiết yếu như lều, thảm và cũng là nguyên liệu để làm quần, áo, giày, mũ chống rét và nhiều vật dụng khác. Những công việc cơ bản hàng ngày của người Nenets bao gồm chăn tuần lộc nên ngôn ngữ của người Nenets có rất nhiều từ liên quan tới các hoạt động săn, nuôi, chăn và phối giống tuần lộc. Người Nenets sử dụng tuần lộc làm phương tiện đi lại, những cỗ xe do tuần lộc kéo là phương tiện di chuyển chủ yếu của họ, nhờ những con tuần lộc mà họ có thể vượt qua những khoảng cách xa ở vùng cực bắc.

Với đặc trưng của khí hậu hàn đới, vùng lãnh nguyên thuộc bán đảo Yamal là một nơi chăn thả tuần lộc lý tưởng từ ngàn đời nay của bộ tộc này. Con tuần lộc gắn liền với cuộc sống của những người dân Nenets. Mùa đông, khi nhiệt độ có thể xuống tới -50 độ C, người Nenets xuống phía Nam để chăn thả tuần lộc trong những khu rừng hay đồng cỏ nhiều rêu và địa y, mỗi năm họ di chuyển hơn 1.000 km trên các thảo nguyên với đàn tuần lộc của mình. Trên tuyến đường ấy, có nhiều khó khăn khi nhiều con tuần lộc đã kiệt sức và chết dọc đường. Trong những chuyến đi dài, mỗi khi trong người suy yếu hoặc đói bụng, thì máu của những con tuần lộc đã trở thành thứ đồ uống giàu vitamin và bổ dưỡng. Mùa hè, khi xảy ra hiện tượng "6 tháng ngày" diễn ra, họ di cư lên phía Bắc, trong khi vào mùa đông thì họ sẽ vượt qua sông Ob đến với vùng lãnh nguyên bên bờ biển Kara, tổng quãng đường di chuyển này có thể lên tới 1.000 km.

Nhiều hoạt động người dân Nenets gắn bó với tuần lộc và cũng chỉ con vật nuôi tuần lộc mới có thể sống trong điều kiện thời tiết giá lạnh, không hộ dân nào lại không nuôi một đàn tuần lộc bởi đây là nguồn thức ăn chủ yếu của họ, vì sống ở Bặc Cực, quanh năm khó nhìn thấy mặt trời nên thực phẩm chính của người dân nơi đây là tuần lộc. Người ta có thể ăn thịt sống, luộc, nướng hay sấy khô, máu của tuần lộc được uống trực tiếp, giàu vitamin, bổ dưỡng. Người Nenest sử dụng tuần lộc như những chiếc xe vì nơi đây băng tuyết, tuần lộc là con vật kéo xe hữu ích nhất, là phương tiện vận chuyển của người Nenets. Tuần lộc thực sự là tài sản quý giá nhất của họ. Nó là biểu tượng văn hóa, nguồn sống và phương tiện giao thông quan trọng nhất của tộc người này. Không chỉ là vật nuôi, nguồn cung cấp thức ăn, những con tuần lộc còn là người bạn gần gũi của người Nenets.

Với những con tuần lộc nuôi, đây là nguồn thức ăn chủ yếu của người Nenets thì họ có một tập tục sinh sống khá đặc biệt và nổi bật, đó là ăn thịt sống và uống máu tuần lộc, người ta ăn thịt sống, luộc, nướng hay sấy khô. Máu của tuần lộc sẽ trở thành thứ đồ uống. Để chống lại cái lạnh, người Nenets thường ăn thịt tuần lộc sống, uống tiết sống, họ vẫn giữ thói quen ăn thịt tuần lộc sống, uống tiết sống. Máu của loài vật này được cho là cung cấp đủ nguồn dưỡng chất, với người Nenets, tuần lộc là nguồn sống "máu thịt". Trong khi đó, da lông của chúng là nguyên liệu làm quần áo, giày mũ chống rét, thảm trải hay những căn lều cũng làm từ da tuần lộc. Để chống chọi với cái lạnh, người Nenets sống trong những túp lều làm từ da tuần lộc, mặc quần áo bằng lông tuần lộc và sử dụng thịt cũng của loài này làm nguồn lương thực chính, thịt tuần lộc ngoài việc cung cấp cho người dân Nenets, còn được bán cho các nhà máy, một phần trong đó sẽ được xuất khẩu tới nhiều nước châu Âu.

Người Khanty
Người Khanty nuôi tuần lộc để làm kéo xe, lấy thịt, lông, theo truyền thống, người Khanty di chuyển quanh vùng cùng đàn tuần lộc của mình, thỉnh thoảng dừng chân ở "chum" (lều bằng da tuần lộc). Tuần lộc mang lại gần như đầy đủ cho người Khanty, từ thức ăn cho tới mọi thứ khác, họ bán tuần lộc và lông thú mà họ săn được để đối lấy những sản phẩm khác. Việc khai thác dầu trên đất của người Khanty làm hư hại những cánh rừng và những hồ nước thiêng, giết hại những con tuần lộc và đe dọa những con thú khác. Nhiều người Khanty hiện tại đã bị buộc phải rời bỏ đất đai và từ lâu không còn con tuần lộc nào. Theo truyền thống, tuần lộc là nguồn sống, là tinh thần, tín ngưỡng của người Khanty. Người Khanty tôn kính những vị thần cai quản động vật, thần rừng và thần sông. Những người Khanty khác cũng có thể liên hệ với thế giới thần linh bằng cách hiến sinh tuần lộc hoặc ngựa. Quan niệm của người Khanty về thượng đế, bắt nguồn từ Chính thống giáo Nga, mường tượng những linh hồn Khanty sống ở nơi những con tuần lộc sinh sản bình thường.

Người Sami
Bộ tộc Sami nổi tiếng với nghề nuôi tuần lộc, họ được biết đến nhiều nhất như những người bán du mục chăn tuần lộc. Hiện nay chỉ khoảng 10% người Sami còn liên hệ với việc chăn tuần lộc, một công việc cung cấp cho họ thịt, lông, và cả sự chuyên chở, chỉ 2.800 người Sami làm công việc chăn tuần lộc hằng ngày Vì lý do tập quán, môi trường, văn hóa, và chính trị, nghề chăn tuần lộc được bảo vệ hợp pháp chỉ đối với người Sami ở một số vùng thuộc các nước Bắc Âu.. Bộ tộc này nổi tiếng với nghề chăn nuôi tuần lộc để lấy thịt, lông và sừng dùng làm đồ thủ công mỹ nghệ. Dù có truyền thống nuôi tuần lộc nhưng chỉ khoảng 10% người Sami theo đuổi công việc này, với 2800 người tham gia toàn thời gian.

Trong đó, phương thức sinh kế được biết đến nhiều nhất của họ là chăn nuôi tuần lộc. Đối với các gia đình người Sami, tuần lộc là nguồn thu nhập quan trọng nhất, là nguồn thu nhập chính, cuộc sống du mục của họ gắn bó với đời sống của những con tuần lộc. Theo lịch của người Sami, một năm được chia ra làm tám mùa giống như vòng đời của tuần lộc. Trước khi chăn nuôi tuần lộc, người Sami săn bắn loài thú này. Thịt tuần lộc làm thức ăn và đem buôn bán, lông và sừng để chế tác đồ thủ công mỹ nghệ. Người Sami yêu quý những con tuần lộc và coi đây là tài sản quý, thịt loài vật này có vị thịt nai nhưng mềm, thơm và ngọt hơn, chúng thường được chế biến sấy khô, ướp muối hay hun khói để sử dụng lâu dài

Hàng năm, vào độ cuối đông, hàng ngàn con trong đàn tuần lộc sẽ được người Sami dẫn đường di cư đến những vùng đất có điều kiện sinh sống tốt hơn, hàng ngàn con di cư từ Na Uy tới Phần Lan họ lùa đàn tuần lộc vượt qua khu vực phía Bắc Scandinavia, di chuyển từ Karasjok-thủ đô Na Uy, băng qua vùng đồng bằng phủ tuyết trắng tới biên giới Phần Lan. Cuộc di cư của đàn tuần lộc là một cuộc hành trình lớn, phải mất đến hai tháng mới hoàn thành, thậm chí có thể kéo dài tới 2 tháng mỗi năm, trên đường đi, đàn tuần lộc được chăm sóc tốt với cỏ khô và nước uống đầy đủ. Đàn tuần lộc khoảng 3.500 con do hàng trăm người điều kiển sẽ tiếp tục cuộc hành trình dài và khắc nghiệt, trong cuộc hành trình, người Sami đi theo để chăm sóc đàn tuần lộc, chúng được ăn cỏ khô, uống nước và chăm sóc cẩn thận.

Chăn tuần lộc vừa là kế sinh nhai vừa là một phần văn hóa, chủ yếu là những cư dân chăn tuần lộc sống vào mùa hè, khoảng từ tháng 6 tới tháng 9. Bắt đầu từ tháng 10, họ xua tuần lộc vào đất liền cách đấy gần 200 km, nhiều chủ nuôi có một bầy tuần lộc gần 1.000 con trong tổng số vài chục ngàn con tuần lộc trên đảo, họ không nuôi theo nghĩa thông thường mà là chăn tuần lộc khác với chăn nuôi vì tuần lộc vốn là loài động vật hoang dã nên người Sami không nuôi tuần lộc mà chỉ chăn chúng. Trước đây họ mua bán, trao đổi cũng dùng tuần lộc hoang và các sản phẩm của chúng như một dạng tiền tệ, rét thì lột da tuần lộc để làm áo, làm lều, làm thảm ngủ, sau đó, họ bắt đầu tổ chức chăn tuần lộc theo từng đàn bán hoang dã, tuần lộc vẫn sống tự do ngoài đồng rêu, trên đồi núi, nhưng được tổ chức thành từng đàn, và tổ chức di cư cho chúng theo mùa.

Mùa hè ra miền duyên hải hoặc các đảo, mùa đông di cư vào sâu trong đất liền. Mùa hè, họ lùa tuần lộc ra đảo Soroya, thả chúng trên những triền núi đá và cử người cùng những con chó đi canh chúng để đảm bảo rằng đàn không đi quá xa, không bị lũ chó lạ hoặc tiếng súng săn dọa chạy tứ tán, không rơi xuống vực hoặc con nhỏ không bị đại bàng, sói hoang ăn thịt, ban tối thì lùa chúng về khu vực có hàng rào quây sẵn. Ở đây, các gia đình cùng chăn tuần lộc chung, các đàn trộn lẫn vào nhau và ban đêm ở chung một khu vực quây nhốt, các gia đình cũng đánh dấu các cá thể tuần lộc để đánh dấu ta để phân biệt, người ta có một hệ thống đánh dấu tai với cả ngàn kiểu và được các gia đình truyền từ đời này qua đời khác, việc đánh dấu tai được tiến hành vào mỗi mùa hè ấm áp và ở Na Uy có những quy định rất chi tiết về hoạt động này.

Mùa hè, họ đưa tuần lộc ra đảo bởi ở đây nhiều rêu, cỏ và các loại thức ăn khác đây là mùa mà tuần lộc cần ăn nhiều để tích trữ năng lượng cho mùa đông, khi mà nguồn thức ăn trở nên khan hiếm hơn, ở đất liền mùa này nhiều ruồi bọ, đưa tuần lộc ra đảo hoặc tới những miền duyên hải sẽ giúp tránh được lũ côn trùng nên phải tới hòn đảo gió buốt chăn tuần lộc, gió mạnh sẽ thổi bay lũ ruồi. Vào nửa đầu tháng 10 hằng năm, khi những cơn mưa tuyết bắt đầu xuất hiện, sẽ lùa đàn tuần lộc từ trên đảo xuống tàu để chở vào đất liền, để gom và lùa được lũ tuần lộc cực nhát này lại một chỗ là một công việc khó khăn. Sau khi tàu cập cảng Oksfjord, cuộc di cư trên bộ sẽ khởi hành vào lúc mưa tuyết bắt đầu xuất hiện.

Đó là hành trình khoảng 160 km thì phải đi gấp 3 gấp 4 lần như thế vì tuần lộc là một lũ động vật bán hoang dã, chúng không đi một cách trật tự như lũ trâu, bò đã được thuần hóa hoàn toàn, chúng sẽ leo lên các ngọn đồi, triền núi, chui vào rừng sâu, có những đêm, chúng tách thành những nhóm nhỏ đi về những hướng khác nhau, làm cuộc hành trình, phải mất 2 tuần hoặc có khi 1 tháng để hoàn tất cuộc di cư hằng năm. Khởi hành vào nửa đầu tháng 10, và đến nơi vào cuối tháng 10 hoặc đầu tháng 11, với điểm đến là vùng Kautokeino ở hạt Finnmark, giáp với Phần Lan và Nga. Tại đây, lũ tuần lộc trụ qua mùa đông dài và khắc nghiệt của miền bắc cực của trái đất. Truyền thống từ xa xưa vẫn tiếp diễn nhưng những năm gần đây, thời tiết trở nên khó lường hơn nên việc chăn tuần lộc cũng gặp nhiều thách thức hơn, nên người chăn thả phải điều chỉnh lại lịch chăn thả và di cư.

Tham khảo

Xem thêm
 Chăn nuôi
 Nuôi hươu
 Nuôi ngựa
 Nuôi bò
 Nuôi gà
 Nuôi lợn
 Chăn nuôi công nghiệp
 Chăn thả bảo tồn
 Chăn thả quá mức

Tuần lộc
Chăn nuôi
Chăn thả


title: Odontopera xera

text:
Odontopera xera là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Odontopera


title: Epalpus niveus

text:
Epalpus niveus là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Epalpus


title: Stizocera nigroflava

text:
Stizocera nigroflava là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Stizocera


title: George Greenfield

text:
George William Greenfield (4 tháng 8 năm 1908 – 1981) là một cầu thủ bóng đá từng thi đấu cho Lee Bridge Gasworks và Tottenham Hotspur.

Sự nghiệp bóng đá
The inside left bắt đầu sự nghiệp thi đấu tại Lea Bridge Gasworks. Năm 1931 ông gia nhập Tottenham Hotspur khi thi đấu 31 trận và ghi 11 bàn từ năm 1931 đến năm 1934.

Tham khảo

Sinh năm 1908
Mất năm 1981
Người Hackney Central
Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá English Football League
Cầu thủ bóng đá Tottenham Hotspur F.C.
Cầu thủ bóng đá không được phân loại theo vị trí


title: Triclistus longicalcar

text:
Triclistus longicalcar là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Triclistus


title: HM Fort Roughs

text:
HM Fort Roughs là một trong những pháo đài được xây dựng trong Thế Chiến II được thiết kế bởi Guy Maunsell, mục đích của nó là bảo vệ cảng Harwich, Essex, và rộng hơn là cửa sông Thames. Việc lắp đặt hải quân nhân tạo 4.500 tấn này ở một số khía cạnh tương tự như các dàn khoan dầu ngoài khơi "cố định" . Nó nằm trên Rough Sands, một bãi cát nằm cách bờ biển của Suffolk khoảng 11 km (6 hải lý) và 13 km (7 hải lý) từ bờ biển của Essex. Ngày nay, nó là vị trí và thủ đô trên thực tế của vi quốc gia Sealand.

Tham khảo

Biển Bắc
Sealand
Căn cứ Hải quân Hoàng gia Anh
Công sự ở Essex
Pháo đài thế kỷ 20 ở Anh
Đảo nhân tạo của Anh
Bờ biển Essex
Pháo đài biển
Địa điểm Chiến tranh thế giới thứ hai ở Anh


title: Mã An Sơn (làng)

text:
Làng Mã An Sơn (; ) hay Mã Yên Sơn là một ngôi làng khai thác toạ lạc trên ngọn đồi thuộc tân thị trấn Mã An Sơn, quận Sa Điền, Hồng Kông. Ngôi làng phát triển xung quanh hoạt động của khu mỏ sắt Mã An Sơn, đạt đến đỉnh cao trong những năm 1950–1960 và ngừng hoạt động vào năm 1976. Nơi đây có hai nhà thờ, nhà thờ Thánh Joseph và nhà thờ Luther Ân Quang.

Nhân khẩu
Vào thời kì hưng thịnh, sau khi phát triển nhanh chóng vào những năm 1950, ngôi làng có hơn 10.000 cư dân. Ngôi làng nhỏ này đã chứng kiến một số lượng lớn người nhập cư sau khi những thay đổi trong cách khai thác quặng sắt được triển khai vào năm 1953. Gần như tất cả là người tị nạn từ Hoa lục, họ làm nghề khai thác mỏ và đến sống trong khu vực cùng gia đình. Việc khai thác mỏ kết thúc vào năm 1976 và những thợ mỏ sau đó rời bỏ ngôi làng cùng với gia đình của họ, dẫn đến sự suy giảm dân số. Tính đến năm 2014, ngôi làng là nơi sinh sống của 80 người (một nguồn khác đề cập đến 80 hộ dân vào năm 2015).

Lịch sử

Khu mỏ sắt Mã An Sơn

Khu mỏ sắt Mã An Sơn được mở cửa năm 1906 dưới dạng một khu mỏ lộ thiên do Công ty Khai thác quặng sắt Hồng Kông điều hành. Năm 1949, mỏ được tiếp quản bởi Công ty khai thác và thương mại Mutual, công ty đã mở rộng nó xuống dưới lòng đất vào năm 1953. Đến năm 1959, việc khai thác đã chuyển hoàn toàn dưới lòng đất. Nhưng đến năm 1976, khu mỏ ngừng hoạt động. Lực lượng lao động khoảng 400 người bị sa thải. Hợp đồng khai thác của chính phủ kết thúc vào năm 1981 và sau đó khu mỏ đã chính thức bị đóng cửa.

Nhà thờ Luther Ân Quang

Nhà thờ Luther Ân Quang (信義會恩光堂) được khánh thành ngày 22 tháng 6 năm 1952. Nó là một phần của một quần thể gồm năm công trình xây dựng gồm một nhà thờ, một trường tiểu học (được xây dựng năm 1961), một trường mẫu giáo, khu phố và một cửa hàng.

Tuy nhiên cũng vào năm 1976, trường tiểu học và mẫu giáo đều đóng cửa. Trường tiểu học Luther (信義恩光小學) sau đó được chuyển đến Hằng An Thôn ở Mã An Sơn và được đổi tên thành Trường tiểu học Mã An Sơn Luther (馬鞍山信義學校) năm 1987. Khu nhà thờ sau đó đã được chuyển đổi thành một khu cắm trại mang tên Ân Thanh Doanh (恩青營). Năm 2003, một trận lở đất do mưa lớn đã gây thiệt hại khu nhà thờ và khiến nơi đây trở nên nguy hiểm. Nó đã bị bỏ hoang cùng năm.

Nhà thờ đã được phục hồi sau năm 2014 và mở cửa trở lại vào năm 2015 như một hội trường cộng đồng và một trung tâm để làm nổi bật lịch sử và văn hóa của ngôi làng cổ. Các ngôi nhà trong trường tiểu học cũ đã được chuyển đổi thành nhà trọ dành cho các giáo dân của nhà thờ, còn khu nhà giáo viên thì được chuyển đổi thành một phòng hoạt động.

Nhà thờ Thánh Joseph

Nhà thờ Công giáo La Mã St. Joseph (聖若瑟堂) được khánh thành vào ngày 25 tháng 4 năm 1952. Nó là một phần của một quần thể các công trình kiến trúc Công giáo được dựng xây trên đỉnh một ngọn đồi nhỏ vào thập niên 1950, bao gồm Trường tiểu học St. Joseph (聖若瑟小學校), liền kề với nhà thờ, một trường mẫu giáo, một phòng khám nhỏ (được xây dựng từ 1952 đến 1954) và một tu viện (修道院). Nhà thờ được xây dựng lại năm 1962.

Tuy nhiên, nhà thờ đã ngừng các dịch vụ vào ngày Chủ nhật thường lệ vào năm 1981. Nhà thờ đã bị đóng cửa vào năm 1999, và trở nên trống rỗng.

Giao thông

Ngôi làng được phục vụ bởi tuyến xe buýt NR84, nối Mã An Sơn Thôn với nhà ga MTR Mã An Sơn qua con đường Mã An Sơn Thôn, đường Mã An Sơn, đường Hằng Khang, đường Tây Sa và đường An Lộc.

Con đường Thôn dã Mã An Sơn chạy dọc từ ngôi làng đến làng Đại Thủy Hương (大水井) qua Ngang Bình.

Trong văn hóa đại chúng
Một số cảnh trong bộ phim Cơ động Bộ đội – Đồng bào sản xuất năm 2009, do La Vĩnh Xương là đạo diễn, được quay tại nhà thờ St. Joseph.

Xem thêm

 Danh sách các làng ở Hồng Kông
 Vườn quốc gia Mã An Sơn, bao quanh làng
 Mã An Sơn (núi)
 Khai thác tại Hồng Kông

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Delineation of area of existing village Ma On Shan (Sha Tin) for election of resident representative (2019 to 2022)
 Ảnh: Village Lutheran Yan Kwong Church  St. Joseph's Church

Cộng đồng khai thác mỏ ở Trung Quốc
Mã An Sơn (Hồng Kông)


title: Ematurga fasciata

text:
Ematurga fasciata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Ematurga


title: Oenoptila interrupta

text:
Oenoptila interrupta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Oenoptila


title: Acantharctia bivittata

text:
Acantharctia bivittata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Acantharctia
Bướm đêm Châu Phi
Spilosomina


title: Luke Donnelly

text:
Luke Donnelly (sinh ngày 20 tháng 1 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá người Scotland thi đấu ở vị trí tiền đạo cho Queen's Park. Donnelly bắt đầu sự nghiệp là một cầu thủ trẻ cho Celtic và có khoảng thời gian cho mượn ở Greenock Morton, East Stirling và Alloa Athletic.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Sinh ra ở Glasgow, Donnelly khởi đầu sự nghiệp cùng với Celtic khi thi đấu thường xuyên cho đội bóng trẻ.

Anh có khoảng thời gian thi đấu theo dạng cho mượn tại East Stirling, sau đó là Alloa Athletic, và tiếp theo gia nhập Morton theo dạng cho mượn vào tháng 2 năm 2017. Sau khi rời Celtic cuối mùa giải 2016–17, Donnelly ký hợp đồng với tư cách nghiệp dư cho đội bóng  Scottish League One Queen's Park mùa giải 2017–18.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1996
Nhân vật còn sống
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Celtic F.C.
Cầu thủ bóng đá Scottish Professional Football League
Cầu thủ bóng đá East Stirlingshire F.C.
Cầu thủ bóng đá Alloa Athletic F.C.
Cầu thủ bóng đá Greenock Morton F.C.
Cầu thủ bóng đá Queen's Park F.C.
Nhân vật thể thao từ Glasgow
Cầu thủ bóng đá Scotland


title: Glaucocharis parmulella

text:
Glaucocharis parmulella là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Glaucocharis


title: Hiệp ước cấm thử vũ khí hạt nhân một phần

text:
Hiệp ước Cấm thử vũ khí hạt nhân trong khí quyển, ngoài vũ trụ và dưới nước, đã cấm tất cả vật nổ vũ khí hạt nhân ngoại trừ những thứ được tiến hành ngầm. Nó cũng được viết tắt là Hiệp ước cấm thử nghiệm có giới hạn và Hiệp ước cấm thử hạt nhân, mặc dù sau này có thể cũng tham khảo Hiệp ước cấm thử hạt nhân toàn diện, đã thành công PTBT cho các bên phê chuẩn.

Các cuộc đàm phán ban đầu tập trung vào lệnh cấm toàn diện, nhưng điều này đã bị bỏ qua do các câu hỏi kỹ thuật xung quanh việc phát hiện các thử nghiệm ngầm và mối lo ngại của Liên Xô về sự xâm nhập của các phương pháp xác minh được đề xuất. Động lực cho lệnh cấm thử nghiệm được cung cấp bởi sự lo lắng gia tăng về mức độ thử nghiệm hạt nhân, đặc biệt là thử nghiệm vũ khí hạt nhân mới (bom hydro) và kết quả là bụi hạt nhân. Lệnh cấm thử nghiệm cũng được coi là một biện pháp làm chậm phổ biến hạt nhân và chạy đua vũ trang hạt nhân. Mặc dù hiệp ước này không ngăn chặn sự tăng sinh hoặc chạy đua vũ trang, việc ban hành nó đã trùng khớp với sự suy giảm đáng kể nồng độ các hạt phóng xạ trong khí quyển.

Hiệp ước này đã được ký kết bởi các chính phủ của Liên Xô, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ tại Moskva vào ngày 5 tháng 8 năm 1963 trước khi được các nước khác mở để ký. Hiệp ước chính thức có hiệu lực vào ngày 10 tháng 10 năm 1963. Kể từ đó, 123 quốc gia khác đã trở thành thành viên của hiệp ước. Mười quốc gia đã ký nhưng không phê chuẩn hiệp ước.

Tham khảo

Trích dân

Ấn bản

 Pietrobon, Allen. (2016)"The Role of Norman Cousins and Track II Diplomacy in the Breakthrough to the 1963 Limited Test Ban Treaty." Journal of Cold War Studies 18.1 (2016): 60-79.

 Sachs, Jeffrey D. (2013) "JFK and the future of global leadership." International Affairs 89.6 (2013): 1379-1387. online, focuses on American University speech.

Liên kết ngoài

Treaty at United Nations Office for Disarmament Affairs
Internal US documents relating to the test ban at the National Security Archive

Video of John F. Kennedy's announcement of the test-ban agreement
Video of a 1986 PBS program on reported Soviet arms violations

1963 tại Liên Xô
Hiệp ước Chiến tranh Lạnh
Điều ước không phổ biến
Chính sách vũ khí hạt nhân
Hiệp ước kiểm soát vũ khí
Hiệp ước Liên Xô
Hiệp ước của Vương quốc Anh
Hiệp ước Hoa Kỳ
Lịch sử Hoa Kỳ (1945 Tiết64)
Chủ tịch của Dwight D. Eisenhower
Chủ tịch của John F. Kennedy
Liên Xô Liên Xô Hoa Kỳ quan hệ
Quan hệ Ấn Độ Pakistan
Các hiệp ước được ký kết năm 1963
Các hiệp ước có hiệu lực vào năm 1963
1963 trong chính trị
Thử vũ khí hạt nhân
Hiệp ước Vương quốc Afghanistan
Hiệp ước Antigua và Barbuda
Hiệp ước Argentina
Hiệp ước Armenia
Hiệp ước Úc
Hiệp ước Áo
Hiệp ước của Bahamas
Hiệp ước Bangladesh
Hiệp ước của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết By-nia
Hiệp ước của Bỉ
Hiệp ước Cộng hòa Dahomey
Hiệp ước của Bhutan
Hiệp ước của Bolivia
Hiệp ước Bosnia và Herzegovina
Hiệp ước Botswana
Hiệp ước của chính phủ quân sự Brazil
Hiệp ước Cộng hòa Nhân dân Bulgaria
Hiệp ước Canada
Hiệp ước Cape Verde
Hiệp ước của Cộng hòa Trung Phi
Hiệp ước Chad
Hiệp ước Chile
Hiệp ước Colombia
Hiệp ước của Costa Rica
Hiệp ước Bờ biển Ngà
Hiệp ước Croatia
Hiệp ước Síp
Hiệp ước Tiệp Khắc
Hiệp ước Cộng hòa Séc
Hiệp ước của Cộng hòa Dân chủ Congo (1964 Tiết71)
Hiệp ước Đan Mạch
Hiệp ước Cộng hòa Dominican
Hiệp ước của Ecuador
Hiệp ước Ai Cập
Hiệp ước El Salvador
Hiệp ước Guinea Xích đạo
Hiệp ước của Fiji
Hiệp ước Phần Lan
Hiệp ước Gabon
Hiệp ước Gambia
Hiệp ước Tây Đức
Hiệp ước Đông Đức
Hiệp ước Ghana
Hiệp ước của Vương quốc Hy Lạp
Hiệp ước Guatemala
Hiệp ước Guinea-Bissau
Hiệp ước của Honduras
Hiệp ước Cộng hòa Nhân dân Hungary
Hiệp ước Iceland
Hiệp ước Ấn Độ
Hiệp ước Indonesia
Hiệp ước của triều đại Pahlavi
Hiệp ước Cộng hòa Iraq (1958 Từ68)
Hiệp ước Ireland
Hiệp ước Israel
Hiệp ước Ý
Hiệp ước Jamaica
Hiệp ước Nhật Bản
Hiệp ước Jordan
Hiệp ước Kenya
Hiệp ước Kuwait
Hiệp ước của Vương quốc Lào
Hiệp ước Lebanon
Hiệp ước Liberia
Hiệp ước của Vương quốc Libya
Hiệp ước của Luxembourg
Hiệp ước Madagascar
Hiệp ước Ma-rốc
Hiệp ước Malaysia
Hiệp ước Malta
Hiệp ước Mauritania
Hiệp ước của Mauritius
Hiệp ước Mexico
Hiệp ước Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ
Hiệp ước của Montenegro
Hiệp ước Morocco
Hiệp ước Myanmar
Hiệp ước Nepal
Hiệp ước Hà Lan
Hiệp ước New Zealand
Hiệp ước Nicaragua
Hiệp ước của Nigeria
Hiệp ước Nigeria
Hiệp ước Na Uy
Hiệp ước Pakistan
Hiệp ước Panama
Hiệp ước Papua New Guinea
Hiệp ước Peru
Hiệp ước Philippines
Hiệp ước Cộng hòa Nhân dân Ba Lan
Hiệp ước Cộng hòa Trung Hoa (1949 Từ71)
Hiệp ước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Romania
Hiệp ước Rwanda
Hiệp ước Samoa
Hiệp ước San Marino
Hiệp ước Senegal
Hiệp ước Serbia
Hiệp ước của Serbia và Montenegro
Hiệp ước Nam Tư
Hiệp ước Seychelles
Hiệp ước Sierra Leone
Hiệp ước Singapore
Hiệp ước Slovakia
Hiệp ước của Slovenia
Hiệp ước Nam Phi
Hiệp ước Hàn Quốc
Hiệp ước Pháp ngữ Tây Ban Nha
Hiệp ước thống trị Ceylon
Hiệp ước Cộng hòa Sudan (1956 2169
Hiệp ước của Suriname
Điều ước của Eswatini
Hiệp ước Thụy Điển
Hiệp ước Thụy Sĩ
Hiệp ước Syria
Hiệp ước Tanganyika
Hiệp ước Thái Lan
Hiệp ước Togo
Hiệp ước Tonga
Hiệp ước Trinidad và Tobago
Hiệp ước Tunisia
Hiệp ước Thổ Nhĩ Kỳ
Hiệp ước của Uganda
Hiệp ước của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết Ukraina
Hiệp ước của Uruguay
Hiệp ước Venezuela
Hiệp ước Cộng hòa Ả Rập Yemen
Hiệp ước Zambia
Hiệp ước công nghệ hạt nhân
Các hiệp ước được mở rộng tới Argentina
Các hiệp ước mở rộng đến Antilles của Hà Lan
Các hiệp ước mở rộng đến Greenland
Các hiệp ước mở rộng đến Quần đảo Faroe


title: Purius superpulverea

text:
Purius superpulverea là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Purius


title: Dusona carinifrons

text:
Dusona carinifrons là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dusona


title: Bleptina ningpoalis

text:
Bleptina ningpoalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bleptina


title: Dyspyralis immuna

text:
Dyspyralis immuna là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dyspyralis


title: Mesochorus rupesus

text:
Mesochorus rupesus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesochorus


title: Eucereon pittieri

text:
Eucereon pittieri là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eucereon


title: Tornieria

text:
Tornieria là một chi khủng long, được Sternfeld mô tả khoa học năm 1911.

Xem thêm

Danh sách khủng long

Chú thích

Khủng long
Tornieria
Động vật tuyệt chủng
Động vật được mô tả năm 1911
Khủng long châu Phi
Liên họ Lương long
Khủng long kỷ Jura
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Thallarcha cosmodes

text:
Thallarcha cosmodes là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Thallarcha


title: Moon Sang-yun

text:
Moon Sang-yun (; sinh ngày 9 tháng 1 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá Hàn Quốc thi đấu ở vị trí tiền vệ thi đấu cho Jeju United.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Moon Sang-yun at Asian Games Incheon 2014

Sinh năm 1991
Nhân vật còn sống
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Hàn Quốc
Cầu thủ bóng đá Incheon United FC
Cầu thủ bóng đá Jeonbuk Hyundai Motors FC
Cầu thủ bóng đá Jeju United FC
Cầu thủ bóng đá K League 1
Cầu thủ bóng đá Đại hội Thể thao châu Á 2014
Người Miryang
Tín đồ Phật giáo Hàn Quốc


title: Hassan Al-Haydos

text:
Hassan Khalid Hassan Al-Haydos (; sinh ngày 11 tháng 12 năm 1990) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Qatar hiện thi đấu ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Al Sadd tại Qatar Stars League và đội tuyển quốc gia Qatar.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hassan Al Haydos Fan Website

Official Al Sadd Sports Club website
Profile at QSL.com.qa

Sinh năm 1990
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Qatar
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Qatar
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2022
Cầu thủ Cúp bóng đá châu Á 2011
Cầu thủ Cúp bóng đá châu Á 2015
Cầu thủ Cúp bóng đá châu Á 2019
Cầu thủ bóng đá Al Sadd SC
FIFA Century Club
Cầu thủ bóng đá Đại hội Thể thao châu Á 2010
Cầu thủ bóng đá Qatar Stars League
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Qatar


title: Qubaybat al-Assi

text:
Qubaybat al-Assi () là một ngôi làng Syria nằm ở phó huyện của huyện Hama ở tỉnh Hama. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Qubaybat al-Assi có dân số 1.058 trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Tham khảo


title: Scopesis rubrotincta

text:
Scopesis rubrotincta là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Scopesis


title: The Original Soul of Michael Jackson

text:
The Original Soul of Michael Jackson là một album phối lại của ca sĩ người Mỹ Michael Jackson. Album bao gồm các bài hát được thu âm từ đầu sự nghiệp của ông chủ yếu là trong những năm 1970 và được phối lại vào năm 1987, trước khi phát hành vào năm đó bởi Motown.

Phát hành
Mặc dù album tuyên bố rằng nó "chứa những bản nhạc chưa từng được phát hành", bài hát mới duy nhất có sẵn là bài hát cover lại bản hit "Twenty-Five Miles" năm 1970 của Edwin Starr, được hát bởi Jackson Five và chỉ ghi công cho Michael. Bản thu âm ban đầu của bài hát đã được đưa vào bộ phim năm 2009 Hello World: The Motown Solo Collection. Một số bài hát cũng đã được chỉnh sửa mới trong album, với một phiên bản mới được lồng tiếng của "Dancing Machine". "Ain't No Sunshine" cũng có một chút khác biệt trong giọng hát và một máy trống hiện đại đã được thêm vào "Twenty-Five Miles". "Melodie" được lên kế hoạch cho một đĩa đơn trong nỗ lực quảng bá đĩa hát ở Mỹ, nhưng đã bị loại khỏi đĩa đơn chỉ quảng cáo "Twenty-Five Miles"/"Up On The Housetop".

Tiếp nhận quan trọng
Đánh giá trong Christgau's Record Guide: The '80s (1990), Robert Christgau đã viết, "Một khi bạn vượt qua được sự hoài nghi về việc khai thác danh mục của Motown, bạn phải thừa nhận rằng mishmash chủ yếu được phối lại, đôi khi được tổng hợp lại có sức hấp dẫn và thậm chí là sử dụng—Thực tế nó vượt trội hơn so với 'tác phẩm hay nhất năm 1975 thực sự' đã bị xóa từ lâu. Tôi yêu 'Twenty-Five Miles' chưa phát hành trước đó và 'Doggin' Around, ' có thể sống mà không có hai bản hit không phải của J5, và chắc chắn sẽ kéo điều này xuống khi tôi muốn nhớ đến 'Dancing Machine' và 'Rockin' Robin.'"

Danh sách bài hát

Tham khảo

Liên kết ngoài

Album biên tập năm 1987
Album phối lại năm 1987
Album biên tập của Michael Jackson


title: Cúp quốc gia Scotland 1921–22

text:
Cúp quốc gia Scotland 1921-22 là mùa giải thứ 44 của giải đấu bóng đá loại trực tiếp uy tín nhất Scotland. Chức vô địch thuộc về Greenock Morton khi đánh bại Rangers trong trận Chung kết.

Bán kết

Chung kết

Tham khảo

Xem thêm
Bóng đá Scotland 1921–22

Mùa giải Cúp quốc gia Scotland
Cup


title: An công

text:
An Công (chữ Hán: 安公) là thụy hiệu của một số vị quân chủ chư hầu và tướng lĩnh quan lại trong lịch sử phương Đông.

Danh sách
Đông Chu Thành Định An công
Đông Chu Hình An công
Đông Chu Chu An công
Tào Ngụy Phiền An công
Tùy triều Thường Ninh An công
Đường triều Bình Nguyên An công (có thụy hiệu khác là Lương công)

Xem thêm
 An Đế
 An Vương
 An Hầu
 An bá
 An tử
 An nam
 An hoàng hậu
 Ý An hoàng hậu

Thụy hiệu


title: South Dakota

text:
South Dakota (;  ) là một trong năm mươi tiểu bang của nước Mỹ, nằm ở trung bắc Mỹ, phía bắc giáp North Dakota, nam giáp Nebraska, tây giáp Wyoming, đông giáp Missouri. South Dakota còn có một tên gọi khác là "tiểu bang Đỉnh Rushmore". Thủ phủ của South Dakota là thành phố Pierre.

Các thành phố lớn
Dân số đến năm 2000.
 Sioux Falls (123.975)
 Rapid City (59.607)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chính thức của South Dakota

Tiểu bang Hoa Kỳ
Trung Tây Hoa Kỳ


title: Diogo Jota

text:
Diogo José Teixeira da Silva (sinh vào ngày 4 tháng 12 năm 1996), được biết đến với cái tên Diogo Jota (), là một cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha chơi ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Liverpool tại Premier League và Đội tuyển bóng đá quốc gia Bồ Đào Nha.

Anh bắt đầu sự nghiếp tại Paços de Ferreira, sau đó ký hợp đồng với Atlético Madrid sau 2 mùa giải ở Primeira Liga và bị đẩy đến Porto và Wolverhampton theo dạng cho mượn. Vào 2018, anh kí hợp đồng chính thức với Wolverhampton Wanderers. Mùa hè năm 2020, anh gia nhập Liverpool.

Jota chơi cho Bồ Đào Nha ở U19 Bồ Đào Nha, U21 Bồ Đào Nha và U23 Bồ Đào Nha. Anh ra mắt Đội tuyển bóng đá quốc gia Bồ Đào Nha vào năm 2019.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Paços de Ferreira
Sinh ra ở Massarelos, Porto, Jota gia nhập đội trẻ của FC Paços de Ferreira từ Gondomar vào năm 2013. Jota được đôn lên đội hình chính vào mùa giải 2014-2015. Anh đá chính lần đầu tiên trong chiến thắng 4-0 trước Vitória de Guimarães và ghi bàn thắng đầu tiên cho câu lạc bộ vào ngày 17 tháng 5, qua đó đưa anh trở thành cầu thủ trẻ nhất ghi bàn cho một câu lạc bộ ở Giải bóng đá Ngoại hạng Bồ Đào Nha.

Atlético Madrid
Vào ngày 14 tháng 3 năm 2016, Jota đã đồng ý đặt bút kí vào bản hợp đồng có thời hạn 5 năm với Atlético Madrid, tuy nhiên anh không đá chính trận nào cho câu lạc bộ mà được đem đi cho mượn.

Cho mượn tại FC Porto
Vào ngày 26 tháng 8 năm 2016, anh trở về nước và gia nhập FC Porto theo dạng cho mượn có thời hạn một năm. Vào ngày 1 tháng 10, Jota đã ghi một hat-trick trong chiến thắng 4–0 trước Nacional. Anh cũng tham dự UEFA Champions League 2016–17 và ghi bàn thắng đầu tiên trong chiến thắng 5–0 trên sân nhà trước Leicester City.

Cho mượn tại Wolverhampton Wanderers
Vào ngày 25 tháng 7 năm 2017, Jota chuyển đến câu lạc bộ Wolverhampton Wanderers theo dạng cho mượn kéo dài một mùa giải. Anh ghi bàn thắng đầu tiên vào ngày 15 tháng 8 trong chiến thắng 3–2 trên sân khách trước Hull City. Anh kết thúc mùa giải với 20 bàn thắng và giúp câu lạc bộ vô địch EFL Championship.

Wolverhampton Wanderers
Vào ngày 30 tháng 1 năm 2018,Wolverhampton Wanderers đã đồng ý mua đứt Jota với mức phí chuyển nhượng lên đến 14 triệu euro. Jota có trận ra mắt Ngoại hạng Anh và chơi trọn vẹn 90 phút trong trận hòa 2–2 trên sân nhà trước Everton.  Bàn thắng đầu tiên của anh tại giải đấu giúp câu lạc bộ đánh bại Chelsea với tỷ số 2-1.

Vào ngày 19 tháng 1 năm 2019, Jota ghi ba bàn trong chiến thắng 4–3 trên sân nhà trước Leicester City. Qua đó, anh trở thành cầu thủ Bồ Đào Nha thứ hai đạt được thành tích ghi 2 hat-trick tại Premier League sau Cristiano Ronaldo.

Liverpool
Vào ngày 19 tháng 9 năm 2020, Jota gia nhập Liverpool theo một hợp đồng dài hạn với mức phí chuyển nhượng lên đến 45 triệu euro. Vào ngày 28 tháng 9, anh ghi bàn trong trận ra mắt Premier League cho câu lạc bộ trước Arsenal. Jota ghi bàn thắng thứ 10.000 trong lịch sử của câu lạc bộ khi anh ghi bàn mở tỷ số vào lưới Midtjylland tại UEFA Champions League.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Quốc tế

Bàn thắng quốc tế
 Bàn thắng và kết quả của Bồ Đào Nha được để trước.

Danh hiệu

Câu lạc bộ

Wolverhamton
 EFL Championship: 2017–18

Liverpool
 FA Cup: 2021–22
 EFL Cup: 2021–22
 FA Community Shield: 2022

Quốc tế
UEFA Nations League: 2018–19

Tham khảo

Liên kết ngoài

Portuguese League profile

Sinh năm 1996
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Atlético de Madrid
Cầu thủ bóng đá English Football League
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ bóng đá FC Porto
Nhân vật còn sống
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Bồ Đào Nha
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Bồ Đào Nha
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Bồ Đào Nha
Cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Bồ Đào Nha
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá nam Bồ Đào Nha ở nước ngoài


title: Amanita virosiformis

text:
Amanita virosiformis là một loài nấm đảm thuộc chi Amanita trong họ Amanitaceae. Loài này có nguồn gốc ở bang Florida.

Xem thêm
Danh sách các loài Amanita

Chú thích

Liên kết ngoài

virosiformis
Nấm độc
Nấm Hoa Kỳ
Nấm được mô tả năm 1941
Thực vật Đông Nam Hoa Kỳ


title: Nguyễn Thị Oanh (sinh 1996)

text:
Nguyễn Thị Oanh (sinh ngày 15 tháng 08 năm 1995) là một vận động viên điền kinh người Việt Nam. Cô đang thi đấu cho đội điền kinh thành phố Hà Nội và thường xuyên góp mặt trên đội tuyển quốc gia từ năm 15 tuổi. Cô thường tham dự phân môn chạy trong bộ môn điền kinh, các cự ly cô thường thi đấu là các cự ly ngắn: 200 m, 400 m, tiếp sức 4×400 m,... Cô giành được một số thành tích như: 1 HCĐ Á vận hội, 1 HCB Giải vô địch châu Á, 3 HCV SEA Games và hàng loạt danh hiệu ở các giải quốc nội khác. Ngoài ra, cô cùng với 3 vận động viên khác đang nắm giữ kỷ lục SEA Games và kỷ lục quốc gia Việt Nam ở nội dung tiếp sức 4×400 m.

Tiểu sử
Nguyễn Thị Oanh sinh năm 1995 ở xã Đồng Mai, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Tây, miền Bắc Việt Nam. Nguyên là một miền quê nằm bên tả ngạn sông Đáy ở đoạn chảy qua cầu Mai Lĩnh nhưng nay đã được đô thị hóa và trở thành phường Đồng Mai của quận Hà Đông, thành phố Hà Nội. Trong gia đình cô còn có 1 chị gái và 2 em trai. Bố mẹ của cô đều xuất thân từ nông dân và làm thêm nghề buôn bán rau quả ở ngoài chợ.

Sự nghiệp

2007–2011: Giai đoạn đầu
 Đến với điền kinh từ năm lớp 5, được thầy Nguyễn Trọng Hổ phát hiện, 11 tuổi Oanh đã lên Trung tâm Thể thao Hà Đông tập luyện. Sau đó là Trung tâm Huấn luyện Thể thao Quốc gia 1 ở Nhổn, Từ Liêm. Song song việc rèn luyện điền kinh vào ban ngày là việc học văn hóa vào các buổi tối.

2011–2013: Bước đầu tạo dấu ấn
 Năm 2011, mới 15 tuổi cô đã có lần tham dự SEA Games đầu tiên khi được gọi vào đội tuyển điền kinh quốc gia để sang Indonesia dự SEA Games 26. Năm đó cô và các đồng đội giành được một tấm huy chương đồng nội dung tiếp sức 4×400 m, đánh dấu những đóng góp bước đầu của Oanh cho điền kinh Việt Nam trên đấu trường quốc tế.
 Tháng 7 năm 2013, cô tham dự Giải vô địch điền kinh trẻ thế giới 2013 ở Donetsk, Ukraine. Cô đã xuất sắc vượt qua hàng chục VĐV quốc tế ở lượt chạy vòng loại và lượt chạy bán kết để giành quyền vào lượt chung kết. Trong lượt chạy chung kết ngày 12/7 thì suýt chút nữa cô đã tạo nên kỳ tích khi cán đích ở vị trí thứ 4 với thành tích 53 giây 80, chậm hơn VĐV giành huy chương đồng người Jamaica là Tiffany James 0,24 giây. Chính Tiffany James cũng là người duy nhất nhanh hơn Oanh ở lượt chạy bán kết thứ 2 vào ngày 11/7 trước đó.
 Tháng 12 năm 2013, cô tiếp tục tham dự SEA Games 27 ở Naypyidaw, Myanmar. Cô đã giành được thêm 2 huy chương đồng cá nhân ở nội dung 200 m, 400 m. Còn ở nội dung tiếp sức 400 m thì cô và các đồng đội đã đổi màu huy chương sang bạc khi chỉ về sau các đồng nghiệp của Thái Lan.

2014–2016: Kỷ lục gia SEA Games
 Tháng 10 năm 2014, tại Asiad 17 diễn ra ở Incheon, Hàn Quốc: cô và các đồng đội tham dự nội dung tiếp sức 4x400 m và giành được vị trí thứ 5 chung cuộc.
 Vào , tại SEA Games 28 ở Singapore, Oanh tiếp tục giành 1 huy chương đồng cá nhân ở nội dung 200 m. Còn sang nội dung tiếp sức 4×400 m cô cùng các đồng đội: Nguyễn Thị Thúy, Quách Thị Lan, Nguyễn Thị Huyền đã xuất sắc lập một kỷ lục SEA Games với thành tích 3 phút 31 giây 46. Nhanh hơn kỷ lục cũ đã tồn tại 24 năm của các VĐV Thái Lan tới 4,07 giây. Qua đó, chính thức truất ngôi Thái Lan ở nội dung đồng đội này. Tính đến hết năm 2019, thành tích tuyệt vời này vẫn đang là kỷ lục quốc gia Việt Nam và kỷ lục SEA Games.
 Đến , cô tiếp tục đặt chân đến thành phố biển Đà Nẵng để tham dự Đại hội Thể thao Bãi biển châu Á 2016 ở nội dung tiếp sức 4×60 m cùng với Tú Chinh, Mộng Tuyền và Đỗ Thị Quyên. Sau đó, 4 cô gái trẻ đã giúp chủ nhà Việt Nam giành được huy chương bạc ở nội dung này khi về đích sau 4 vận động viên của Thái Lan.

2017–2019: Đấu trường châu lục
 Tháng 7 năm 2017, tại Giải vô địch châu Á 2017 diễn ra ở Odisha, Ấn Độ. Cô giành được 1 HCB ở nội dung tiếp sức 4×400 m trong lần đầu tiên tham dự.
 Cuối năm 2017, ở nội dung tiếp sức 4×400 m tại SEA Games 29, Oanh và các đồng đội vẫn thể hiện sức mạnh vượt trội với phần còn lại của Đông Nam Á và bảo vệ thành công tấm huy chương vàng đã giành được ở Kallang 2 năm trước.
 Tháng 8 năm 2018, tại Á vận hội lần thứ 18 được tổ chức ở Jakarta, Indonesia. Cô cùng với các đồng đội Nguyễn Thị Hằng, Hoàng Thị Ngọc, Quách Thị Lan đã giành được tấm huy chương đồng Á vận hội đầu tiên ở nội dung tiếp sức 4×400 m sau lần lỡ hẹn ở Incheon năm 2014. Trong chiến tích đó, Nguyễn Thị Oanh là người xuất phát đầu tiên và trao gậy cho Nguyễn Thị Hằng.
 Tháng 4 năm 2019, cô tiếp tục tham dự Giải vô địch châu Á 2019 diễn ra ở Doha, Qatar. Cô tham dự nội dung tiếp sức 4×400 m với hy vọng đổi màu huy chương. Tuy nhiên, Oanh và đồng đội đã không thể bảo vệ tấm huy chương bạc ở Odisha khi chỉ về đích thứ 5 chung cuộc.
  Tháng 12 năm 2019, Oanh tiếp tục tham gia tranh tài ở SEA Games 30. Và không có gì bất ngờ khi cô cùng đồng đội vẫn xuất sắc bảo vệ thành công tấm huy chương vàng nội dung tiếp sức 4×400 m cho đội tuyển điền kinh Việt Nam.

Đời tư
 Ngoài đời, tuyển thủ gốc Hà Tây là một cô gái có ngoại hình khá nổi bật khi cao 1 mét 70 và vóc dáng được khen ngợi chuẩn siêu mẫu. Thậm chí, một số người còn gán cho cô biệt danh hoa khôi điền kinh Việt Nam.
 Hiện tại, cô vẫn chưa kết hôn.

Trùng tên
 Trong làng điền kinh Việt Nam cũng có một vận động viên khá nổi bật và cùng tên với Oanh 400 m là vận động viên Nguyễn Thị Oanh (Oanh ỉn) sinh năm 1995 thuộc đoàn Bắc Giang. Cô là một vận động viên chuyên chạy các cự ly trung bình và dài. Các nội dung cô thường tham dự là 1.500 m, 5.000 m, vượt chướng ngại vật 3.000 m,... Cô tham dự rất nhiều các giải đấu quốc tế cùng đội tuyển điền kinh Việt Nam từ kỳ SEA Games 27 đến nay và cũng giành rất nhiều huy chương vàng về cho đội tuyển. Sau SEA Games 30,  Oanh ỉn còn về nhất ở cuộc bầu chọn Vận động viên tiêu biểu toàn quốc năm 2019.
 Chính vì có tuổi đời gần bằng nhau, cùng thi đấu trong nhiều giải đấu quốc tế và giành nhiều thành tích về cho đội tuyển điền kinh Việt Nam nên gây ra không ít sự nhầm lẫn về 2 vận động viên tài năng này. Ngoài ra, ở ngoài đời 2 vận động viên cùng tên này cũng là những người bạn khá thân thiết.

Xem thêm
 Nguyễn Thị Oanh
 Nguyễn Thị Huyền
 Quách Thị Lan
 Hoàng Thị Ngọc

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Nguyễn Thị Oanh tại Liên đoàn Điền kinh Việt Nam (VAF)

Tin tức

YouTube

O
O
1996
O
Điền kinh
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Nữ vận động viên chạy nước rút Việt Nam
2018
Điền kinh
2018
Điền kinh


title: Nowe Drygały

text:
Nowe Drygały  () là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Biała Piska, thuộc huyện Piski, Warmińsko-Mazurskie, ở miền bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng    phía bắc Biała Piska,  về phía đông của Pisz và  về phía đông của thủ đô khu vực Olsztyn.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức (Đông Phổ).

Làng có dân số 220.

Tham khảo


title: Patissa erythrozonalis

text:
Patissa erythrozonalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Patissa


title: Medasina parisnattei

text:
Medasina parisnattei là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Medasina


title: HMS Duckworth (K351)

text:
HMS Duckworth (K351) là một tàu frigate lớp Captain của Hải quân Hoàng gia Anh hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó nguyên được Hoa Kỳ chế tạo như chiếc USS Gary (DE-61), một tàu hộ tống khu trục lớp Buckley, và chuyển giao cho Anh Quốc theo Chương trình Cho thuê-Cho mượn (Lend-Lease). Tên nó được đặt theo Đô đốc Sir John Duckworth (1748-1817), hạ trưởng chiếc  và đã từng tham gia các cuộc Chiến tranh Độc lập Hoa Kỳ, Chiến tranh Cách mạng Pháp, Chiến tranh Napoleon và Chiến tranh 1812. Nó đã phục vụ cho đến khi chiến tranh kết thúc tại Châu Âu, hoàn trả cho Hoa Kỳ năm 1945, và cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào năm 1946.

Thiết kế và chế tạo
Buckley là một trong số sáu lớp tàu hộ tống khu trục được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo nhằm đáp ứng nhu cầu hộ tống vận tải trong Thế Chiến II, sau khi Hoa Kỳ chính thức tham chiến vào cuối năm 1941. Chúng hầu như tương tự nhau, chỉ với những khác biệt về hệ thống động lực và vũ khí trang bị. Động cơ của phân lớp Backley bao gồm hai turbine hơi nước General Electric để dẫn động hai máy phát điện vận hành hai trục chân vịt, và dàn vũ khí chính bao gồm 3 khẩu pháo pháo /50 cal.

Những chiếc phân lớp Buckley (TE) có chiều dài ở mực nước  và chiều dài chung ; mạn tàu rộng  và độ sâu mớn nước khi đầy tải là . Chúng có trọng lượng choán nước tiêu chuẩn ; và lên đến  khi đầy tải. Hệ thống động lực bao gồm hai nồi hơi và hai turbine hơi nước General Electric công suất , dẫn động hai máy phát điện công suất  để vận hành hai trục chân vịt;  công suất  cho phép đạt được tốc độ tối đa . Con tàu mang theo  dầu đốt, cho phép di chuyển đến  ở vận tốc đường trường .

Vũ khí trang bị bao gồm pháo /50 cal trên ba tháp pháo nòng đơn đa dụng (có thể đối hạm hoặc phòng không), gồm hai khẩu phía mũi và một khẩu phía đuôi. Vũ khí phòng không tầm gần bao gồm hai pháo Bofors 40 mm và tám pháo phòng không Oerlikon 20 mm. Con tàu có ba ống phóng ngư lôi Mark 15 . Vũ khí chống ngầm bao gồm một dàn súng cối chống tàu ngầm Hedgehog Mk. 10 (có 24 nòng và mang theo 144 quả đạn); hai đường ray Mk. 9 và bốn máy phóng K3 Mk. 6 để thả mìn sâu. Thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 200 sĩ quan và thủy thủ.

Duckworth được đặt lườn như là chiếc Gary (DE-61) tại xưởng tàu của hãng Bethlehem-Hingham Steel Shipyard ở Hingham, Massachusetts vào ngày 5 tháng 4, 1943 và được hạ thủy vào ngày 30 tháng 6, 1943. Con tàu được chuyển giao cho Anh Quốc và nhập biên chế cùng Hải quân Anh như là chiếc HMS Duckworth (K351) vào ngày 4 tháng 8, 1943 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân Hugh Lloyd-Williams.

Lịch sử hoạt động
Duckworth được phân về Bộ chỉ huy Tiếp cận phía Tây và đảm nhiệm vai trò soái hạm cho Đội hộ tống 3, hoạt động trong suốt trận chiến Đại Tây Dương như một đội hỗ trợ và tuần tra chống tàu ngầm. Trong nhiệm vụ hộ tống vận tải vượt Đại Tây Dương đầu tiên cùng Đoàn tàu SC 143, khi một tàu chiến và một tàu buôn bị đánh chìm, đổi lấy ba tàu ngầm U-boat Đức bị tiêu diệt, vào ngày 9 tháng 10, Duckworth đã giúp đỡ vào việc cứu vớt những người sống sót từ chiếc tàu buôn Yorkmar bị đánh chìm.

Trong một chuyến tuần tra vào ngày 13 tháng 2, 1944, tàu ngầm U-boat U-445 đã phóng một quả ngư lôi nhắm vào Duckworth nhưng bị trượt. Duckworth phản công bằng mìn sâu, khiến đối thủ chịu hư hại và phải rút lui về căn cứ. Đến ngày 15 tháng 6, Đội hộ tống 3 bị tàu ngầm U-boat U-764 tấn công ngoài khơi mũi de la Hague, khiến tàu frigate  trúng ngư lôi và bị đắm vào ngày hôm sau. Duckworth và  đã phản công, khiến U-764 chịu hư hại và phải rút lui về Brest, Pháp.

Vào ngày 29 tháng 6, sau đợt tấn công ban đầu của một máy bay tuần tra B-24 Liberator, Đội hộ tống 3 bao gồm Duckworth, Domett,  và  đã tiếp tục tấn công bằng mìn sâu một mục tiêu trong eo biển Manche về phía Tây đảo Guernsey, tại tọa độ . Thoạt tiên người ta cho rằng đã đánh chìm được tàu ngầm U-boat U-988; tuy nhiên tài liệu thu được sau chiến tranh cho thấy U-988 đã bị đánh chìm trước đó trong eo biển Manche vào ngày 24 tháng 6.

Đến ngày 14 tháng 8, một cuộc tấn công phối hợp giữa một máy bay B-24 Liberator, Duckworth và Essington đã đánh chìm được tàu ngầm U-boat U-618 trong vịnh Biscay về phía Tây Saint Nazaire, ở tọa độ ; toàn bộ 61 thành viên thủy thủ đoàn của U-618 đều tử trận.

Sang tháng 10, Đội hộ tống 3 được điều sang hộ tống các Đoàn tàu vận tải Bắc Cực; họ cùng các đội hộ tống khác trực thuộc Bộ chỉ huy Tiếp cận phía Tây đã hộ tống các đoàn tàu JW 61 và JW 61A đi sang Murmansk, Liên Xô. Cho dù phải chịu đựng tấn công của đối phương, đoàn tàu đi đến nơi mà không bị đánh trúng và không chịu tổn thất. Trong chặng quay trở về của các đoàn tàu RA 61 và RA 61A, Đội hộ tống 3 được cử đi trước đội hình và càn quét bán đảo Kola; trên đường đi tàu frigate  thuộc Đội hộ tống 15 bị trúng ngư lôi, nó sống sót và quay trở về cảng, nhưng được xem là tổn thất toàn bộ sau đó. Đến tháng 12, Đội hộ tống 3 chuyển sang hoạt động tuần tra và hộ tống vận tải trong biển Ireland.

Vào ngày 24 tháng 2, 1945, sau khi Đoàn tàu BTC 78 bị tấn công, Duckworth cùng với tàu chị em  và một tàu frigate lớp Captain khác đã truy lùng, tấn công và đánh chìm được một tàu U-boat trong eo biển Manche về phía Tây Nam Land's End, ở tọa độ . Ban đầu đối tượng bị tiêu diệt được cho là chiếc tàu ngầm U-480; tuy nhiên tài liệu thu được sau chiến tranh xác định U-480 đã bị mất vào khoảng ngày 29 tháng 1 do trúng thủy lôi gần Poole. Việc khảo sát xác tàu đắm do nhà khảo cổ hải quân Innes McCartney tiến hành vào năm 2005 đã xác định con tàu bị Duckworth đánh chìm là chiếc U-1208; toàn bộ 49 thành viên thủy thủ đoàn của U-1208 đều tử trận.

Sau khi Đoàn tàu BTC 108 bị tấn công vào ngày 26 tháng 3, Duckworth cùng Đội hộ tống 3 đã truy lùng, tấn công bằng súng cối chống tàu ngầm Hedgehog và đánh chìm được tàu U-boat U-399 tại vị trí trong eo biển Manche về phía Tây Nam Lizard Point, ở tọa độ ; 46 thành viên thủy thủ đoàn của U-399 đã tử trận, chỉ còn một người sống sót được cứu vớt.

Ba ngày sau đó, 29 tháng 3, sau khi Đoàn tàu BTC 111 bị tấn công, Duckworth đã truy lùng, tấn công và đánh chìm được một tàu U-boat trong vịnh Mount's ngoài khơi Cornwall, ở tọa độ . Ban đầu đối tượng bị tiêu diệt được cho là chiếc tàu ngầm U-246, nhưng những kết quả khảo sát gần đây cho rằng nó là chiếc U-1169; toàn bộ 49 thành viên thủy thủ đoàn của U-1169 đều tử trận.

Duckworth được chính thức hoàn trả cho Hoa Kỳ vào ngày 17 tháng 12, 1945, nhằm giảm bớt chi phí mà Anh phải trả cho Hoa Kỳ trong Chương trình Cho thuê-Cho mượn (Lend-Lease). Do dư thừa so với nhu cầu về tàu chiến sau khi chiến tranh đã chấm dứt, nó được rút tên khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 21 tháng 1, 1946 và bị bán cho hãng Northern Metals Co., tại Philadelphia vào ngày 29 tháng 5, 1946 để tháo dỡ.

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

 .

Liên kết ngoài
 HMS Duckworth at uboat.net
  HMS Duckworth at captain class frigates association
 Gary/Duckworth (DE-61) at DANFS (hazegray.org)

Lớp tàu hộ tống khu trục Buckley
Lớp tàu frigate Captain
Khinh hạm của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu frigate trong Thế Chiến II
Tàu thủy năm 1943


title: Richard Sư tử Tâm

text:
Richard Sư tử Tâm có thể là:
 Vua Richard I của Anh
 Vở opera của André Grétry


title: Offenburg

text:
Offenburg (Alemmanic thấp: Offäburg) là một đô thị nằm ở bang Baden-Württemberg, Đức. Với dân số gần 60,000 người (2019), đây là đô thị lớn nhất và là thủ phủ của huyện Ortenaukreis.

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Thông tin và hình ảnh
  Messe Offenburg-Ortenau (fair Offenburg-Ortenau)
  Webcam tháp Burda

Baden
Cộng đồng Do Thái lịch sử
Địa điểm Holocaust ở Đức


title: Khu mỏ Blegny

text:
Khu mỏ Blegny là một bảo tàng mỏ than nằm ở Blegny, gần Liège, Bỉ. Bảo tàng là một điểm dừng của Tuyến đường di sản công nghiệp châu Âu, đồng thời cũng là một phần của di sản thế giới Khu mỏ chính ở Wallonia được UNESCO công nhận vào năm 2012. Mỏ than là một minh chứng cho quá trình công nghiệp hóa (giai đoạn 1860-1960) với việc sử dụng điện và động cơ đốt trong.

Đây là mỏ than cuối cùng ở lưu vực Liège. Mỏ than đã dừng hoạt động khai thác và thương mại vào năm 1980, và mở cửa cho công chúng tham quan như là một địa danh du lịch. Mỏ than bao gồm hai giếng khai thác ở độ sâu 530 mét. Ở độ sâu 30 và 60 mét là phòng trưng bày được bố trí hệ thống thông gió. Tại đây, du khách có thể chiêm ngưỡng động cơ diesel cổ, hệ thống vận chuyển than bằng đường sắt.

Tham khảo

Blegny
Blegny
Blegny


title: Nguyễn Phúc Phúc Huy

text:
Nguyễn Phúc Phúc Huy (chữ Hán: 阮福福徽; 1846 – 1870), phong hiệu Thuận Mỹ Công chúa (順美公主), là một công chúa con vua Thiệu Trị nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Công chúa Phúc Huy sinh năm Bính Ngọ (1846), là con gái thứ 34 của vua Thiệu Trị, mẹ là Ngũ giai Thuận tần Hoàng Thị Dĩnh. Công chúa là em cùng mẹ với Tự Tân Công chúa Lương Huy, hoàng tử Hồng Từ (chết yểu) và Tuy Lộc Công chúa Đoan Lương.

Năm Tự Đức thứ 11 (1861), vua anh gả công chúa Phúc Huy cho Phò mã Đô úy Nguyễn Đình Tiếp, người Quảng Điền, Thừa Thiên, lúc đó đang là Án sát của Bình Thuận. Phò mã Tiếp là con của Thượng thư Trí sĩ Nguyễn Đình Tân. Thượng thư Đình Tân do có liên quan đến loạn Chày Vôi mà bị cách chức, về sau được khai phục chức Hồng lô tự khanh.

Sử cũ ghi lại, hoàng nữ Phúc Huy còn bé mà đoan trang trinh tĩnh, sau khi lấy chồng lại biết giữ đạo làm vợ, không ỷ mình quyền thế.

Năm Kỷ Tỵ (1869), Tự Đức thứ 22, vua phong cho bà Phúc Huy làm Thuận Mỹ Công chúa (順美公主). Năm sau đó (1870), công chúa mất khi mới 25 tuổi, được ban thụy là Trinh Uyển (貞婉).

Năm 1884, phò mã Tiếp mất. Công chúa và phò mã có với nhau hai con trai và một con gái.

Tham khảo
 Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), Nguyễn Phúc Tộc thế phả , Nhà xuất bản Thuận Hóa
 Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam liệt truyện chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
 Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam thực lục chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích

Sinh năm 1846
Mất năm 1870
Hoàng nữ Thiệu Trị
Công chúa nhà Nguyễn


title: 904 TCN

text:
904 TCN là một năm trong lịch La Mã.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 904 TCN


title: David Garrett

text:
David Christian Bongartz (sinh ngày 4 tháng 9 năm 1980), còn được biết đến với nghệ danh David Garrett, là một nghệ sĩ vĩ cầm thể loại nhạc cổ điển và giao thoa, và là một nghệ sĩ phòng thu.

Cuộc sống đầu đời
Khi Garrett lên 4 tuổi, cha anh đã mua một cây vĩ cầm cho anh trai của mình, nhưng cậu bé David Garrett tỏ ra thích thú hơn và nhanh chóng mày mò cách chơi của chiếc đàn. Một năm sau, anh tham gia một cuộc thi âm nhạc và đạt giải nhất. Năm bảy tuổi, anh học vĩ cầm tại Học viện âm nhạc Lübeck. Khi mới 9 tuổi, anh đã ra mắt công chúng lần đầu tiên tại Liên hoan âm nhạc Kissinger Sommer. Đến năm 12 tuổi, David Garrett bắt đầu học nghệ sĩ vĩ cầm nổi tiếng người Ba Lan Ida Haendel, và anh thường xuyên đi đến Luân Đôn và các thành phố châu Âu khác để gặp bà. Sau khi rời khỏi nhà năm 17 tuổi, anh đăng ký theo học tại Đại học Âm nhạc Hoàng gia ở London, nhưng David Garrett nhanh chóng thôi học sau học kỳ đầu tiên. Khi được hỏi trong một cuộc phỏng vấn vào năm 2008 nếu bị đuổi học, Garrett đã trả lời: "Chà, trục xuất không phải là chỉ định chính thức. Cả hai bên đều đồng ý rằng tôi sẽ đi theo con đường riêng sau học kỳ đầu tiên. Tôi đã bỏ qua một số bài học, nhưng tôi cũng đã lén vào lớp luyện tập thêm, do đó không giảm vấn đề!" Năm 1999, anh dọn đến New York để học tại Trường Juilliard, rồi đến năm 2003 đã giành giải Sáng tác của trường với một tác phẩm tẩu pháp được sáng tác theo phong cách Johann Sebastian Bach. Tại Juilliard, anh là một trong những người đầu tiên được nhạc sĩ Itzhak Perlman đào tạo, và tốt nghiệp vào năm 2004.

Garrett tham dự các lớp học chuyên môn (Masterclass) của Keshet Eilon ở Israel vào mùa hè những năm 1997, 1998, 1999 và 2002.

Sự nghiệp
nhỏ|265x265px|Garrett trong một buổi biểu diễn ở Cologne vào ngày 15 tháng 1 năm 2010
Garrett sở hữu cây vĩ cầm Stradivarius đầu tiên của mình vào năm 11 tuổi, sau khi đi biểu diễn cho Tổng thống Đức Richard von Weizsäcker nghe và vinh dự được Tổng thống tặng chiếc đàn này. Ở tuổi 13, Garrett đã thu âm hai đĩa CD, anh cũng xuất hiện trên kênh truyền hình Đức và Hà Lan. David còn tổ chức một buổi hòa nhạc tại dinh thự của Tổng thống Đức ở biệt thự Villa Hammerschmidt theo lời mời cá nhân của Tiến sĩ von Weizsäcker. Anh được đề xuất sử dụng cây đàn Stradivarius nổi tiếng San Lorenzo, là một trong những nhạc cụ tốt nhất thuộc "thời kỳ hoàng kim" của Antonio Stradivari. Tuy nhiên vào năm 2008, anh đã trượt chân vấp ngã vào chiếc San Lorenzo sau một buổi biểu diễn, và cây đàn đã bị hư hại nghiêm trọng. Ở tuổi 13, với tư cách là nghệ sĩ solo trẻ nhất từ trước đến nay, Garrett đã ký hợp đồng độc quyền với hãng đĩa Deutsche Grammophon. Vào tháng 4 năm 1997, ở tuổi 16, anh chơi tại Dàn nhạc giao hưởng München với tư cách nghệ sĩ độc tấu dưới sự chỉ huy trưởng của Zubin Mehta ở Delhi và Mumbai trong các buổi hòa nhạc kỷ niệm 50 năm ngày Độc lập của Ấn Độ.

Hai năm sau, David Garrett chơi với Dàn nhạc Giao hưởng của Đài phát thanh Berlin dưới sự chỉ huy của Rafael Frühbeck de Burgos và được các nhà phê bình âm nhạc khen ngợi. Qua đó anh nhận được lời mời biểu diễn tại Expo 2000 ở Hannover. Năm 21 tuổi, anh được mời biểu diễn tại BBC Proms.

Trong thời gian học tại học viện âm nhạc Juilliard, David Garrett còn kiếm thêm thu nhập bằng cách làm người mẫu.

Album năm 2008 của anh mang tên ''Encore'' theo đuổi mục tiêu khơi dậy sự quan tâm của giới trẻ đối với âm nhạc cổ điển. Bản phát hành chính thức của album bao gồm các sáng tác của chính Garett và biên khúc cộng thêm những giai điệu đã đồng hành cùng anh trong cuộc đời cho đến nay. Cùng với ban nhạc của mình, bao gồm có keyboard, guitar và trống, anh thường tổ chức các buổi hòa nhạc bao gồm các bản sonata cổ điển (đi kèm với một cây đại dương cầm hòa nhạc), các bản biên khúc và sáng tác, cũng như các bài hát rock và nhạc nền phim. Vào mùa thu năm 2007, Garrett được công ty Montegrappa (có các mặt hàng được Montblanc phân phối trên toàn thế giới) chọn làm đại sứ thương hiệu cho buổi ra mắt những chiếc bút máy mới từ bộ sưu tập Tributo ad Antonio Stradivari.

Anh cũng xuất hiện tại Royal Variety Performance vào ngày 5 tháng 12 năm 2011, và anh chơi lại bản "Smells Like Teen Spirit" của ban nhạc Nirvana.

Garrett tham gia hội đồng giám khảo Giải thưởng Âm nhạc Độc lập hàng năm lần thứ 9 để hỗ trợ sự nghiệp của các nhạc sĩ độc lập. Album của Garrett, Music, được phát hành vào năm 2012. Vào ngày 19 tháng 5 năm 2012, anh xuất hiện tại trận Chung kết UEFA Champions League và biểu diễn cùng ca sĩ người Đức Jonas Kaufmann.

Garrett đóng vai chính trong bộ phim năm 2013 The Devil's Violinist, tái hiện lại cuộc đời nghệ sĩ vĩ cầm nổi tiếng thế kỷ 19 Niccolò Paganini. Cùng năm, anh phát hành album Garrett vs Paganini. Album năm 2015 của anh là Explosive bao gồm các bản sáng tác nguyên gốc là Innovation, Furious, Explosive, Unlimited Symphony, Serenity, Baroque fantasy và Melancholia.

Vào ngày 18 tháng 8 năm 2017, David Garrett đã phát hành đĩa đơn "Bittersweet Symphony" như một đoạn giới thiệu cho album 'Rock Revolution', phát hành không lâu sau vào ngày 17 tháng 9 năm 2017.

Vào ngày 11 tháng 10 năm 2020, Garrett biểu diễn quốc ca Đức tại Chặng đua GP Eifel 2020 trong lễ khai mạc. Vào ngày 9 tháng 10, anh phát hành một album phòng thu khác có tên là Alive: My Soundtrack.

Đời tư
Garrett sinh ra ở Aachen, Đức với mẹ là một nữ diễn viên ballet chính kịch người Mỹ là Dove Garrett, và cha là nhà luật gia người Đức Georg Bongartz. Garrett giải thích rằng khi anh còn là một thần đồng, cha mẹ anh đã bắt đầu sử dụng tên thời con gái của mẹ làm nghệ danh cho mình. "Cha mẹ tôi đã quyết định rằng cái tên này dễ phát âm hơn tên tiếng Đức, vì vậy tôi đã giữ tên này."

Thu âm

Album phòng thu

 1995: Mozart: violin concertos (với Claudio Abbado)
 1995: Violin Sonata
 1997: Paganini Caprices
 1997: Tchaikovsky, Conus: Violin Concertos
 2002: Pure Classics
 2007: Free
 2007: Virtuoso
 2008: Encore
 2009: David Garrett
 2009: Classic Romance
 2010: Rock Symphonies
 2011: Legacy
 2012: Music
 2013: 14
 2013: Garrett vs. Paganini
 2014: Caprice
 2014: Timeless – Brahms & Bruch Violin Concertos (với Zubin Mehta & Dàn nhạc giao hưởng Israel)
 2015: Explosive
 2017: Rock Revolution
 2018: Unlimited – Greatest Hits
 2020: Alive: My Soundtrack

Các album khác

 Nokia Night of the Proms (2004)
 The New Classical Generation 2008 (2008)

Album kết hợp

 2008: Tenor at the Movies – "Parla Più Piano" (nhạc phim Bố già) và "Se" (nhạc phim Rạp chiếu bóng thiên đường) với Jonathan Ansell
 2008: A New World – "Cinema Paradiso" với Will Martin

DVD

 David Garrett: Live - In Concert & In Private (2009)
 David Garrett: Rock Symphonies – Open Air Live (2011)
 David Garrett: Legacy Live in Baden Baden  (2011)
 David Garrett: Music – Live in Concert  (2012)

Giải thưởng và chứng nhận

 Giải thưởng Radio Regenbogen, trao giải tháng 3 năm 2008
 Giải thưởng âm nhạc Echo, hạng mục Cổ điển không biên giới, trao giải tháng 10 năm 2008
 GQ, giải thưởng Người đàn ông của năm hạng mục âm nhạc, trao giải tháng 11 năm 2008
 Goldene Feder, trao giải tháng 5 năm 2009
 Goldener Geigenbogen, trao giải tháng 5 năm 2009
 Golden Camera, hạng mục Âm nhạc Quốc tế hay nhất, trao giải tháng 1 năm 2010
 Nghệ sĩ kéo đàn vĩ cầm nhanh nhất, Sách Kỷ lục Guinness, chứng nhận tháng 5 năm 2008 tới tháng 12 năm 2011
 Giải thưởng Bambi, hạng mục cổ điển, trao giải ngày 14 tháng 11 năm 2013
 Frankfurter Musikpreis, trao giải năm 2017

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website chính thức
 DAVID GARRETT – Evolution of an Icon, Metamorphosis of an Artist
 Television Interview with David Garrett from C Music TV
 Featured on the first episode of The Artist Toolbox

Sinh năm 1980
Nhân vật còn sống
Người Đức
Nghệ sĩ vĩ cầm Đức
Nghệ sĩ vĩ cầm cổ điển
Nghệ sĩ vĩ cầm thế kỷ 21
Nghệ sĩ vĩ cầm thế kỷ 20
Người Đức gốc Nga


title: Bùi Thị Thủy

text:
Bùi Thị Thủy (sinh ngày 20 tháng 7 năm 1983) là nữ đại biểu quốc hội Việt Nam khóa XIV nhiệm kì 2016-2021, thuộc đoàn đại biểu quốc hội tỉnh Thanh Hóa. Bà là một trong 21 đại biểu không phải là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam trúng cử đại biểu quốc hội XIV. Bà đã ứng cử và trúng cử đại biểu quốc hội lần đầu năm 2016 ở đơn vị bầu cử số 2, tỉnh Thanh Hóa, gồm có thị xã Bỉm Sơn và các huyện Hà Trung, Nga Sơn, Hậu Lộc, Vĩnh Lộc, Thạch Thành với tỉ lệ 74,57% số phiếu.

Xuất thân
Bùi Thị Thủy sinh ngày 20 tháng 7 năm 1983 quê quán ở xã Thành Mỹ, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa.

Bà hiện cư trú ở Khu tập thể Trường THPT Thạch Thành 4, xã Thạch Quảng, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa.

Giáo dục
Giáo dục phổ thông: 12/12
Đại học Sư phạm chuyên ngành Hóa học
Sơ cấp lí luận chính trị

Sự nghiệp
Bà hiện là Giáo viên Trường trung học phổ thông Thạch Thành 4, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa.

Đại biểu quốc hội khóa XIV

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người Thanh Hóa
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV
Nữ Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV không là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Sống tại Thanh Hóa
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV trúng cử lần đầu
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV Thanh Hóa


title: Pachnobia mevesi

text:
Pachnobia mevesi là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pachnobia


title: Callionymus lunatus

text:
Callionymus lunatus là một loài cá biển thuộc chi Callionymus trong họ Cá đàn lia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1845.

Phân bố và môi trường sống
C. lunatus có phạm vi phân bố ở Tây Bắc Thái Bình Dương. Loài cá này được tìm thấy ở ngoài khơi Nhật Bản và dọc theo bờ tây của bán đảo Triều Tiên. Chúng sống ở những vùng biển xa bờ, ưa vùi mình trong lớp bùn cát.

Mô tả
Mẫu vật lớn nhất của C. lunatus có chiều dài cơ thể được ghi nhận là 15 cm.

Xem thêm
 G.U. Lindberg (1989), Fishes of the Sea of Japan and the Adjacent Areas of the Sea of Okhotsk and the Yellow Sea, Nhà xuất bản CRC Press, tr.281

Chú thích

L
Động vật được mô tả năm 1845


title: Parmenosoma griseum

text:
Parmenosoma griseum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Parmenosoma
Parmenini