title: Đại dịch COVID-19 tại Saint Helena, Ascension và Tristan da Cunha

text:
Bài viết này liệt kê các liên kết đến các bài báo liên quan đến đại dịch COVID-19 tại Saint Helena, Ascension và Tristan da Cunha.

Saint Helena
Vào ngày 27 tháng 3 năm 2020, Chính quyền Saint Helena đã công bố một trường hợp nghi ngờ mắc virus corona ở một người đã tự cách ly kể từ ngày 21 tháng 3. Do vị trí xa xôi của Saint Helena nên hiện tại không có cơ sở xét nghiệm nào. Ca nghi mắc đó sau đó xét nghiệm ra âm tính.

Vào ngày 5 tháng 1 năm 2021, những liều vaccine đầu tiên của Oxford-AstraZeneca đã được chuyển đến Saint Helena và bắt đầu được quản lý.

Vào ngày 26 tháng 3 năm 2021, Tổng cục Y tế của Saint Helena báo cáo một trường hợp dương tính yếu là một hành khách đến bằng máy bay vào ngày 24 tháng 3. Hành khách được xét nghiệm âm tính vào ngày 29 tháng 3 năm 2021.

Vào ngày 27 tháng 3 năm 2021, chính quyền Saint Helena đã công bố một số trường hợp dương tính không xác định trên một tàu cá.

Vào ngày 5 tháng 5 năm 2021, Chính phủ Saint Helena thông báo rằng 3.528 cư dân đã tiêm 2 liều vắc-xin này; con số này tương ứng 95,1% dân số trưởng thành của Saint Helena và 77,8% tổng dân số của nó.

Ascension
Vào ngày 16 tháng 3 năm 2020, ba người đến Đảo Ascension đã có các triệu chứng của COVID-19. Tuy nhiên, vào ngày 23 tháng 3 người ta thông báo họ đã cho kết quả âm tính vào ngày 22 tháng 3..

Vào ngày 7 tháng 9 năm 2020, Chính phủ đảo Ascension đã công bố hai trường hợp dương tính yếu trên hai người đến vào ngày 4 tháng 9 sau khi có kết quả xét nghiệm âm tính. Hai trường hợp được xét nghiệm âm tính và được xác nhận là có yếu tố dịch tễ vào ngày 9 tháng 9.

Vào ngày 16 tháng 11 năm 2020, Chính phủ Đảo Ascension đã báo cáo một trường hợp dương tính yếu khác, sau đó xét nghiệm âm tính vào ngày 18 tháng 11.

Vào ngày 24 tháng 12 năm 2020, Chính phủ Đảo Ascension đã công bố một trường hợp dương tính trong khu cách ly. Ca mắc được xét nghiệm cho ra âm tính vào ngày 6 tháng 1 năm 2021.

Vào ngày 16 tháng 2 năm 2021, 1950 liều vắc-xin Oxford-AstraZeneca được Không quân Hoàng gia chuyển giao; tiêm chủng bắt đầu vào ngày hôm sau. Đến ngày 25 tháng 3, 798 trong số 806 người (99%) của Ascension đã tiêm ít nhất một liều vắc-xin.

Vào ngày 16 tháng 4 năm 2021, một trường hợp dương tính mới được báo cáo vào ngày 14 tháng 4 và có triệu chứng nhẹ. Vào ngày 26 tháng 4, trường hợp được xác nhận trên đã âm tính.

Tristan da Cunha
Vào ngày 16 tháng 3 năm 2020, để đề phòng Hội đồng đảo Tristan da Cunha tại Tristan da Cunha đã ra quyết định cấm du khách đến đảo để ngăn chặn khả năng lây truyền dịch bệnh cho cư dân trên đảo.

Vào ngày 21 tháng 4 năm 2021, HMS Forth  đã cung cấp đủ vắc xin Oxford-AstraZeneca để toàn đảo được tiêm chủng hoàn toàn. Tiêm chủng bắt đầu vào ngày 28 tháng 4 mặc dù dữ liệu vẫn chưa được công bố về tỷ lệ người đã được tiêm.

Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2021, Saint Helena ghi nhận 1,806 trường hợp nhiễm COVID-19.

Tham khảo

Saint Helena, Ascension và Tristan da Cunha
Saint Helena, Ascension và Tristan da Cunha


title: Francis Lastic

text:
Francis Lastic (sinh ngày 3 tháng 2 năm 1972) là một cầu thủ bóng đá đến từ Saint Lucia, thi đấu ở vị trí hậu vệ, và hiện tại là huấn luyện viên cho đội tuyển Saint Lucia.

Sự nghiệp
Ông ra mắt quốc tế cho Saint Lucia năm 1996 và từng thi đấu tại Vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới.

Sự nghiệp huấn luyện
Ông đang huấn luyện cho Đội tuyển bóng đá quốc gia Saint Lucia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Profile at Scoresway

Sinh năm 1972
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Northern United All Stars
Cầu thủ bóng đá Saint Lucia
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Saint Lucia
Huấn luyện viên bóng đá người Saint Lucia


title: Phương ngữ Phúc Châu

text:
Phương ngữ Phúc Châu (; FR: ) còn gọi là tiếng Phúc Châu hay Phúc Châu thoại, là một phương ngữ uy tín của nhánh Mân Đông của nhóm tiếng Mân, được nói chủ yếu ở khu vực Mân Đông, mạn đông tỉnh Phúc Kiến. Giống như nhiều phương ngữ tiếng Hán khác, khối từ vựng phương ngữ Phúc Châu gồm chủ yếu hình thái đơn âm tiết mang thanh điệu và có cú pháp phân tích chủ yếu. Mặc dù nhánh Mân Đông tương đối gần với Mân Nam hoặc Phúc Kiến hơn so với các nhánh Hán khác như Quan thoại, Ngô hoặc Khách Gia nhưng chúng vẫn không thể hiểu lẫn nhau.

Phương ngữ Phúc Châu tập trung ở thành phố Phúc Châu, bao gồm mười một quận huyện: Phúc Châu, Bình Nam, Cổ Điền, La Nguyên, Mân Thanh, Liên Giang (bao gồm cả Mã Tổ), Mân Hầu, Trường Lạc, Vĩnh Thái, Phúc Thanh và Bình Đàm. Đây cũng là phương ngữ thứ hai tại nhiều thành phố và huyện mạn bắc và trung Phúc Kiến như Nam Bình, Thiệu Vũ, Thuận Xương, Tam Minh và Vưu Khê.

Phương ngữ Phúc Châu cũng được sử dụng rộng rãi ở một số khu vực hải ngoại, đặc biệt là ở các nước Đông Nam Á như Malaysia và Indonesia. Thành phố Sibu ở Malaysia được gọi là "Tân Phúc Châu" do dòng người nhập cư ở đó vào cuối thế kỷ 19 và đầu những năm 1900. Tương tự, một số lượng đáng kể người Phúc Châu đã di cư sang Nhật Bản, Hoa Kỳ, Canada, Vương quốc Anh, Úc, New Zealand, Singapore và Đài Loan trong vài thập niên kể từ cải cách kinh tế của Trung Quốc.

Tên gọi
Trong các văn liệu cũ, phương ngữ này được gọi là "phương ngữ Foochow", dựa trên tên Bưu chính thức bính âm của Phúc Châu. Trong tiếng Trung, đôi khi nó được gọi là Phúc Châu ngữ  (; bính âm: Fúzhōuyǔ). Người bản ngữ cũng gọi nó là Bình thoại (), có nghĩa là "ngôn ngữ hàng ngày".

Ở Singapore và Malaysia, nó thường được gọi là "Hokchiu" (cách phát âm của từ Phúc Châu bằng tiếng Phúc Kiến) hoặc "Huchiu" (cách phát âm của từ Phúc Châu trong chính tiếng Mân Đông).

Lịch sử

Sự hình thành

Sau khi nhà Tần chinh phục vương quốc Mân Việt ở đông nam Trung Quốc vào năm 110 TCN, người Hán bắt đầu định cư nơi ngày nay là tỉnh Phúc Kiến. Tiếng Hán thượng cổ do dòng người Hán nhập cư mang đến từ Trung Nguyên, cùng với sự ảnh hưởng của ngôn ngữ địa phương, trở thành ngôn ngữ Mân nguyên thủy đầu tiên mà từ đó phát sinh ra tiếng Mân Đông, tiếng Mân Nam và các ngôn ngữ Mân khác. Trong nhánh Mân này, tiếng Mân Đông và tiếng Mân Nam đều là một phần của nhóm Mân duyên hải do đó gần gũi với nhau hơn so với các nhóm Mân nội địa như Mân Bắc và Mân Trung.

Vận thư nổi tiếng Thích Lâm Bát Âm (Qī Lín Bāyīn), được biên soạn vào thế kỷ 17, là cuốn vận thư đầu tiên và đầy đủ nhất cung cấp một hướng dẫn có hệ thống để đọc chữ cho những người nói hoặc học phương ngữ Phúc Châu. Nó từng phục vụ để chuẩn hóa ngôn ngữ và vẫn được trích dẫn rộng rãi như một cuốn sách tham khảo có đáng tin cậy trong nghiên cứu học thuật hiện đại về âm vị học tiếng Mân.

Hệ thống chữ viết

Chữ Hán

Hầu hết các từ của phương ngữ Phúc Châu bắt nguồn từ tiếng Hán thượng cổ nên có thể được viết bằng chữ Hán. Nhiều cuốn sách được xuất bản vào thời nhà Thanh đã được viết theo dạng phồn thể, chẳng hạn như Mǐndū Biéjì (, Hán Việt: Mân Đô Biệt Kí, Phúc Châu La Tinh hoá: Mìng-dŭ Biék-gé). Tuy nhiên, hệ thống chữ Hán cho phương ngữ Phúc Châu có nhiều thiếu sót.

Thứ nhất, một số lượng lớn các từ chỉ có trong phương ngữ Phúc Châu, do đó chúng chỉ có thể được viết theo cách không chính thức. Chẳng hạn, từ "mâ̤", một từ phủ định, không có dạng chuẩn hoá thường dùng. Một số người viết nó là "" hoặc "" (cả hai đều chia sẻ cách phát âm giống hệt nhau nhưng có một ý nghĩa hoàn toàn không liên quan), và những người khác thích sử dụng một kí tự mới được tạo ra bằng cách ghép "" với " " nhưng ký tự này không có trong hầu hết các phông chữ.

Thứ hai, phương ngữ Phúc Châu đã bị loại khỏi hệ thống giáo dục trong nhiều thập kỷ. Kết quả là nhiều người cho rằng phương ngữ Phúc Châu không có hệ thống chữ viết chính thức và khi họ phải viết, họ có xu hướng sử dụng sai các ký tự có cách phát âm tiếng Trung phổ thông tương tự. Ví dụ, " (â̤ sāi)" có nghĩa là 'okay' nhưng lại thường viết là "" bởi vì chúng được nói gần như là giống hệt nhau.

Phúc Châu La tinh hóa

Chữ Phúc Châu La tinh hoá còn được gọi là Bàng-uâ-cê (, Bình thoại tự, viết tắt là BUC) hoặc Hók-ciŭ-uâ Lò̤-mā-cê (, Phúc Châu thoại La Mã tự) là dạng chữ viết La Tinh hoá cho phương ngữ Phúc Châu được thông qua vào giữa thế kỷ 19 bởi các nhà truyền giáo Mỹ và Anh. Nó đã thay đổi ở những thời điểm khác nhau và trở thành tiêu chuẩn trong nhiều thập kỷ sau đó. Chữ Phúc Châu La Tinh hoá chủ yếu được sử dụng trong phạm vi nhà thờ và được dạy trong một số Trường Truyền giáo ở Phúc Châu.

Mân khang khoái tự
Mǐnqiāng Kuàizì (, Mân khang/xoang khoái tự, phiên âm bình thoại: Mìng-kiŏng Kuái-cê) theo nghĩa đen có nghĩa là "chữ nhanh giọng/tiếng Mân", là một hệ thống thiết âm () cho phương ngữ Phúc Châu được thiết kế bởi học giả và nhà thư pháp Trung Quốc Lực Thiệp Tam () vào năm 1896.

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Fuzhou Dialect Textbook : Elementary school textbook in Matsu.
 Fuzhou dialect phonology, by James Campbell.
 Five Languages Translator [permanent dead link]
 Fuzhou Dialect Resources
 Eastern Min Chinese (Speech variety #113): Globalrecordings.net. Eastern Min Chinese (Speech variety #113)
 OLAC resources in and about the Eastern Min Chinese language: OLAC. OLAC resources in and about the Eastern Min Chinese language

Ngôn ngữ tại Malaysia
Các ngôn ngữ Trung Quốc tại Singapore
Ngôn ngữ tại Đài Loan
Ngôn ngữ tại Trung Quốc
Tiếng Mân


title: Rangaku

text:
Rangaku (trong tiếng Nhật có nghĩa là Hà Lan học, hay gọi tắt là Lan học, và mở rộng ra thành Tây học) là một phong trào học thuật kéo dài trong khoảng 200 năm (1641-1853) khi chính quyền Mạc phủ thực thi chính sách bế quan tỏa cảng (sakoku) một cách nghiêm ngặt cho đến khi hạm đội hải quân của người Mỹ áp sát bờ biển Nhật Bản, gây sức ép buộc chính quyền Nhật Bản phải mở cửa tự do cho quan hệ ngoại thương (1854).

Thông qua thời kỳ Rangaku, tầng lớp trí thức Nhật Bản đã có sự nhận thức tường tận hơn hầu hết các quốc gia phương Đông khác (đặc biệt là các nước vùng Viễn Đông, bao gồm cả Trung Quốc) về không chỉ những thành tựu mang tính cách mạng của khoa học - kỹ thuật phương Tây trong hơn 2 thế kỷ nói trên, mà còn có được cái nhìn so sánh về tốc độ phát triển giữa phương Tây và phương Đông cũng như tầm bao quát về quan hệ chính trị thế giới đương thời thông qua những thông tin cập nhật do Công ty Đông Ấn Hà Lan (trong thời kỳ 1641-1799) và đại diện ủy quyền của chính phủ Hà Lan (trong thời kỳ 1800-1853) cung cấp.

Hoàn cảnh lịch sử

Những người phương Tây đầu tiên tiếp cận với người Nhật Bản là những thương nhân và nhà truyền giáo người Bồ Đào Nha từ giữa thế kỷ 16. Do chính quyền Mạc phủ chủ trương cấm truyền đạo Thiên chúa một cách quyết liệt nên những giáo sĩ phương Tây không được chào đón và bị trục xuất dần khỏi đất Nhật Bản cho tới năm 1641.

Trong tình hình đó, Công ty Đông Ấn Hà Lan (được thành lập năm 1602, có trụ sở đầu não đặt tại thành phố Amsterdam thuộc Cộng hòa Hà Lan nhưng trung tâm điều hành đặt ở Batavia thuộc thành phố Jakarta, Indonesia ngày nay) bằng quan hệ ngoại giao khôn ngoan đã giành được đặc quyền của chính quyền Nhật Bản để trở thành những đại diện phương Tây duy nhất có quan hệ ngoại giao - kinh tế chính thức với nước Nhật trong hơn 200 năm (1641-1853) của thời kỳ bế quan tỏa cảng (được gọi là sakoku trong tiếng Nhật).

Phong trào Rangaku dù diễn ra một cách tương đối trầm lặng trong xã hội Nhật Bản (đặc biệt là giới hạn trong một bộ phận trí thức Nhật Bản) trong khoảng 2 thế kỷ nhưng giống như quá trình mưa dầm thấm lâu, đã có vai trò mang tính tiền đề trong công cuộc hiện đại hóa của Nhật Bản một cách chính thức bắt đầu từ nửa sau thế kỷ 19.

Mặc dù là một thời kỳ (cũng đồng thời là một phong trào học thuật) có vai trò bản lề đối với lịch sử Nhật Bản nhưng do sự đóng cửa của xã hội Nhật trong hàng thế kỷ với thế giới bên ngoài và những quan điểm nhiều thiên kiến của người phương Tây, nên thời kỳ Rangaku chỉ thực sự được nghiên cứu sâu rộng trên thế giới (chủ yếu là bởi các học giả phương Tây) và ngay tại Nhật Bản kể từ nửa sau thế kỷ 20.
Để thấy được tầm quan trọng của Rangaku đối với lịch sử Nhật Bản nói chung, chúng ta có thể so sánh với hoàn cảnh lịch sử đương thời của một số quốc gia như Trung Quốc (thời Minh-Thanh), Triều Tiên-Cao Ly (thời Joseon), Việt Nam (thời phân cách Đàng Trong-Đàng Ngoài từ đầu thế kỷ 17, thời nhà Tây Sơn, thời nhà Nguyễn cho đến giữa thế kỷ 19) và Thái Lan (thời các vương quốc Ayutthaya, Thonburi, Rattanakosin).

Trung Quốc (thời Minh-Thanh) về nhiều mặt tỏ ra cởi mở hơn Nhật Bản trong quan hệ với phương Tây, bao gồm cả việc tiếp thu nhiều thành tựu của khoa học kỹ thuật châu Âu (chủ yếu thông qua các giáo sĩ Công giáo Dòng Tên) nhưng do tâm lý bảo thủ luôn coi Trung Quốc là trung tâm văn minh hàng đầu của thế giới nên người Trung Quốc (đặc biệt là giới học giả) không nhận thấy sự phát triển nhanh chóng về nhiều mặt của phương Tây so với phương Đông chỉ trong khoảng vài ba thế kỷ.

Bán đảo Triều Tiên dưới thời cai trị của nhà Joseon kể từ cuối thế kỷ 16 cho đến cuối thế kỷ 19 (giai đoạn này bán đảo Triều Tiên được phương Tây biết đến chủ yếu với biệt danh: Vương quốc ẩn dật), đã thực thi chính sách bế quan tỏa cảng một cách gần như tuyệt đối nên gần như không có sự nhận thức đáng kể nào về phương Tây.

Khác với Nhật Bản và Triều Tiên, xã hội Việt Nam kể từ thời phân cách Đàng Trong-Đàng Ngoài đầu thế kỷ 17, qua thời nhà Tây Sơn, rồi thời nhà Nguyễn cho đến giữa thế kỷ 19, đã có những tiếp xúc tương đối cởi mở với người phương Tây về nhiều mặt (kể cả với người Hà Lan), nhưng chưa từng có một phong trào nào giống Rangaku của Nhật Bản. Một nguyên do quan trọng giải thích cho điều này là giới trí thức nho sĩ Việt Nam (cho tới khi bị Pháp đô hộ) đã tự giam mình dưới cái bóng chính trị, văn hóa khổng lồ cùng thế giới quan bảo thủ của Trung Quốc trong cả nghìn năm, nên về nhiều mặt còn tỏ ra bảo thủ hơn cả trí thức nho sĩ Trung Quốc. Hầu hết kiến thức về phương Tây (như những kiến thức về triết học, tư tưởng, khoa học tự nhiên và kỹ thuật thường được gọi chung là "Tân thư" hay "Tân học") mà một bộ phận nhỏ nho sĩ Đại Việt tiếp thu (dù chỉ ở mức độ rất giới hạn so với nho sĩ Trung Quốc) trước khi bị người Pháp xâm lược là thông qua các tài liệu chữ Hán đã được dịch ra từ sách vở phương Tây (và cũng có thể bao gồm thư tịch chữ Hán dịch từ tài liệu tiếng Nhật thời thế kỷ 19) chủ yếu bởi giới truyền đạo Công giáo dòng Tên đến từ châu Âu hợp tác với một bộ phận nhỏ nho sĩ Trung Quốc đương thời (điển hình như trường hợp Matteo Ricci, Sabatino de Ursis, Ferdinand Verbiest và Từ Quang Khải) bắt đầu từ thế kỷ 16 trở đi. Và những kiến thức này cũng chỉ phổ biến ở một bộ phận rất nhỏ nho sĩ Việt Nam, đặc biệt là những người có điều kiện được đi sứ Trung Quốc thường xuyên như Lê Quý Đôn. Cũng như hầu hết những nhà cai trị phong kiến của Việt Nam (ngay cả với những người có không ít hiểu biết về sức mạnh thực sự của phương Tây như Gia Long, Minh Mạng) trước khi họa xâm lăng từ phương Tây cận kề thì đều không có thái độ thực sự cầu thị trong việc tiếp thu những giá trị văn hóa bên ngoài phi Trung Hoa (cũng có thể gọi là phi Hán), tức là những giá trị văn hóa đến từ bên ngoài thế giới Hán hóa nhưng khó hoặc không được người Hán chấp nhận, ngay cả ở mức độ tiếp thu có chọn lọc như người Nhật. Một ví dụ điển hình là chữ Quốc ngữ đang được dùng phổ biến tại Việt Nam ngày nay đã được hình thành và hoàn thiện dần bởi những giáo sĩ Công giáo (có sự hợp tác với một bộ phận nhỏ người Việt) đến từ châu Âu trong vài thế kỷ (chủ yếu bắt đầu từ thế kỷ 17) nhưng chỉ dưới sức ép của chế độ cai trị thực dân Pháp thì nó mới dần trở thành thứ chữ viết được giới học thức Việt Nam sử dụng rộng rãi. Rõ ràng sự tiếp nhận kiến thức phương Tây ở Việt Nam bởi giới học thức nho sĩ mang nặng tính thụ động do sức ép nhiều mặt từ thế lực bên ngoài lãnh thổ, trái ngược với sự tiếp nhận mang tính chủ động cao, có ý thức, có chọn lọc của người Nhật Bản.

Khác với các quốc gia kể trên (bao gồm cả Nhật Bản), Thái Lan kể từ thời Vương quốc Ayutthaya, tới Vương quốc Thonburi, rồi đến Vương quốc Rattanakosin đã có một chính sách ngoại giao linh động và khôn ngoan, được duy trì một cách liên tục đối với phương Tây. Nhờ vậy, Thái Lan cùng với Nhật Bản là hai trường hợp hiếm hoi ở phương Đông không bị rơi vào ách đô hộ của chủ nghĩa thực dân rồi chủ nghĩa đế quốc phương Tây. Nhưng trong khi Nhật Bản hiện đại hóa nhanh chóng để rồi trở thành một nước Đế Quốc quân phiệt theo mô hình phương Tây, thì Thái Lan cũng hiện đại theo mô hình phương Tây nhưng chưa từng vươn tới vị thế và ảnh hưởng mà Nhật Bản đã đạt được. Một nguyên do quan trọng giải thích điều này là ở Thái Lan chưa từng có một thời kỳ hay phong trào học thuật nào mang tính khai sáng tương tự như Rangaku của Nhật Bản. Do đó dù Thái Lan có nhiều nhà cai trị sáng suốt trong ngoại giao và khát vọng canh tân đất nước theo hình mẫu phương Tây (điển hình là triều Prasat Thong với Narai, triều Thonburi với Taksin, triều Chakri với Rama I, Rama III, Rama IV và Rama V), nhưng họ không thể làm thức tỉnh cả một dân tộc, đặc biệt là tạo ra một đội ngũ trí thức tiên phong như Nhật Bản đã có với phong trào Rangaku.

Ảnh hưởng của Hà Lan
Cộng hòa Hà Lan từ thập niên cuối của thế kỷ 16 cho tới hết thập niên đầu của thế kỷ 18 (thường được gọi là Thời kỳ hoàng kim Hà Lan) đã là quốc gia phát triển dẫn đầu thế giới, đi tiên phong trên nhiều lĩnh vực như chính trị, xã hội, văn hóa, nghệ thuật, giáo dục, khoa học, triết học - tư tưởng, tôn giáo, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, tài chính, quân sự, thám hiểm, hàng hải...

Hà Lan đóng một vai trò then chốt hàng đầu trên vũ đài chính trị của châu Âu và thế giới trong thế kỷ 17. Nhiều vùng đô thị năng động về kinh tế, cởi mở về tôn giáo, đa dạng về sắc tộc trên thế giới trong thế kỷ 17 đã được sáng lập bởi người Hà Lan như Jakarta (thuộc Indonesia ngày nay), New York (thuộc Hoa Kỳ ngày nay), Recife (thuộc Brasil ngày nay), Cape Town (thuộc Nam Phi ngày nay) và Đài Nam (thuộc Đài Loan ngày nay). Giống như một số thành phố thương mại nằm bên bờ biển Baltic (trong đó có Gothenburg và Riga), Gdańsk (tên gọi trong tiếng Đức: Danzig) là thành phố cảng thuộc Ba Lan ngày nay vẫn giữ được nhiều ảnh hưởng của Hà Lan về kiến trúc và quy hoạch đô thị trong nhiều thế kỷ.

Cộng hòa Hà Lan được nhiều nhà nghiên cứu kinh tế xem là quốc gia có thu nhập bình quân đầu người cao nhất thế giới trong thời kỳ này (đặc biệt trong suốt thế kỷ 17), đồng thời là quốc gia có nền kinh tế - tài chính hiện đại và cao cấp (tinh vi) hơn hẳn phần còn lại của thế giới. Các dự án đầu tư (gần giống hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài ngày nay) của người Hà Lan thời kỳ này trải rộng hầu khắp các lục địa có người định cư, từ Bắc Mỹ xuống Nam Mỹ, từ Bắc Âu (Scandinavia) xuống Nam Phi (ngày nay), từ Tây Âu tới Viễn Đông (bao gồm cả Việt Nam thời Trịnh-Nguyễn phân tranh trong gần hết thế kỷ 17).

Bởi Hà Lan có một ngành công nghiệp đóng tàu tân tiến và hùng mạnh nhất thế giới thời này nên đội tầu thương mại của Hà Lan vượt trội bất cứ quốc gia nào khác cả về số lượng và chất lượng. Bên cạnh đó Hà Lan cũng có một lực lượng hải quân tinh nhuệ và hùng mạnh hàng đầu thế giới. Trong nhiều trận hải chiến với người Scandinavia, người Iberia (người Tây Ban Nha và người Bồ Đào Nha), người Liên hiệp Vương quốc Anh, hải quân Cộng hòa Hà Lan đã giành chiến thắng ngay trong vùng hải phận, giáp bờ biển đối phương.

Cộng hòa Hà Lan trong thời hoàng kim của mình cũng là quốc gia cấp tiến đáng kể so với phần còn lại của thế giới xét về nhiều mặt như tổ chức chính trị (hệ thống cộng hòa, liên bang), xã hội (bình quyền, tôn trọng sở hữu tư nhân, tự do cá nhân, đề cao vai trò của giới tư sản công thương, chế đội phúc lợi - từ thiện tư nhân dành cho người nghèo), tôn giáo (tính khoan dung cao hơn hẳn phần còn lại của châu Âu) và giáo dục (tỉ lệ người biết đọc và viết cao nhất châu Âu thời kỳ này).

Người Hà Lan đóng một vai trò chủ chốt trong sự kiện quan trọng mang tính bước ngoặt đối với lịch sử Liên hiệp Vương quốc Anh và Ailen là Cách mạng Vinh quang (tên trong tiếng Anh: Glorious Revolution) vào năm 1688, với việc Thống chế các tỉnh thống nhất thuộc Cộng hòa Hà Lan (Stadtholder) là William III của nhà Orange-Nassau cũng đồng thời trở thành Vua của Liên hiệp các vương quốc Anh, Scotland và Ireland. Sự kiện lịch sử này được nhiều nhà sử học xem là một đỉnh cao của ảnh hưởng chính trị Hà Lan đối với châu Âu trong thế kỷ 17, khi mà những phát minh sáng kiến mang tính đột phá của người Hà Lan trong nhiều lĩnh vực đã được các quốc gia châu Âu khác tiếp thu và cải tiến, trong đó có cả quần đảo Anh.

Nhiều nhà quân chủ giàu tham vọng và quyền lực của châu Âu thời cận đại (đặc biệt trong các thế kỷ 17 và thế kỷ 18) có cảm tình mạnh với người Hà Lan, đặc biệt về văn hóa thương mại, phát triển kinh tế - tài chính và khả năng trị thủy của họ. Nổi bật trong số này có Vua Christian IV của Đan Mạch, Vua Gustavus Adolphus của Thụy Điển, Tsar Pyotr I của Nga, Vua Friedrich Wilhelm I của Phổ. Ở châu Á, Vua Narai của nhà Prasat Thong thời kỳ Vương quốc Ayutthaya (Thái Lan) cũng là nhà cai trị có nhiều thiện chí trong quan hệ về nhiều mặt với người Hà Lan (thông qua đại diện trung gian là Công ty Đông Ấn Hà Lan).

Sa hoàng (Tsar) Pyotr Đại đế được nhiều nhà sử học coi là người khởi đầu cho công cuộc hiện đại hóa của nước Nga dưới thời phong kiến, với những cải cách về nhiều mặt chịu ảnh hưởng mạnh từ các quốc gia Tây Âu, đặc biệt là Cộng hòa Hà Lan. Xét về tầm quan trọng đối với lịch sử Nga, vai trò của thời kỳ do Tsar Pyotr Đại đế (Pyotr I của Nga) cai trị cũng tương đương với tầm quan trọng của thời kỳ Minh Trị Thiên Hoàng cai trị Nhật Bản. Khác biệt đáng kể của hai thời kỳ ở chỗ, thời kỳ Âu hóa hoặc Tây hóa ở Nga (dưới thời Pyotr Đại đế) diễn ra sớm hơn Nhật Bản (dưới thời Minh Trị) chừng hơn 150 năm. Nước Nga đầu thế kỷ 18 cũng chưa phải đứng trước sức ép ngoại xâm như Nhật Bản phải đối mặt ở nửa sau thế kỷ 19. Điểm liên kết giữa hai thời kỳ khác nhau này chính là quan hệ của hai quốc gia với người Hà Lan và Cộng hòa Hà Lan. Trong khi Nhật Bản giữ một quan hệ ngoại giao giới hạn với Cộng hòa Hà Lan (quốc gia phương Tây duy nhất còn giữ quan hệ ngoại giao với Nhật Bản sau khi chính quyền Mạc phủ thực hiện triệt để chính sách đóng cửa đất nước trong hơn 200 năm kể từ năm 1641) thông qua Công ty Đông Ấn Hà Lan (VOC), thì nước Nga Sa hoàng (Đế chế Nga) dưới thời Pyotr Đại đế duy trì một quan hệ đặc biệt với Hà Lan.

Ngoài nước Nga, người Hà Lan cũng đóng một vai trò quan trọng trong quá trình hiện đại hóa của Đế quốc Thụy Điển ở thế kỷ 17 và đầu thế kỷ 18. Giống như Pyotr I của Nga, vua Gustavus Adolphus (Gustav II Adolf) của Thụy Điển cũng có một cảm tình đặc biệt với người Hà Lan (trong đó có Hugo Grotius) cũng như văn hóa Hà Lan trong thời kỳ hoàng kim. Điều này giải thích tại sao ông dành sự ưu đãi đặc biệt cho những thương nhân, nhà đầu tư, chuyên gia kênh đào và trị thủy đến từ Cộng hòa Hà Lan trong quá trình xây dựng và phát triển thành phố mới mang tên Gothenburg (Göteborg) theo khuôn mẫu đô thị thương mại kiểu Hà Lan. Nhà đầu tư và thương gia người Hà Lan gốc Bỉ Louis De Geer (1587-1652) thường được coi như người cha đỡ đầu trong lịch sử nền công nghiệp Thụy Điển.

Trên lãnh thổ nước Đức ngày nay cũng như nhiều vùng đất một thời thuộc Đức vẫn còn một số địa phương lưu giữ được những dấu tích về ảnh hưởng của người Hà Lan trong vài thế kỷ trước. Vùng đô thị Friedrichstadt thuộc bang Schleswig-Holstein ngày nay do những người tị nạn tôn giáo (nhiều người trong số đó là thương nhân) sáng lập năm 1621 dưới sự bảo trợ của Công tước Friedrich III của nhà Holstein-Gottorf. Tại thành phố một thời định cư của hoàng gia Phổ là Potsdam vẫn còn khu định cư của người Hà Lan (tên trong tiếng Đức: Holländisches Viertel, tên trong tiếng Anh: Dutch Quarter) gợi nhắc về dấu tích của những di dân do chính vua nước Phổ Friedrich Wilhelm I mời tới từ Cộng hòa Hà Lan để phát triển kinh tế của Vương quốc Phổ những thập niên đầu thế kỷ 18.

Xem thêm
 Thời kỳ hoàng kim Hà Lan
 Công ty Đông Ấn Hà Lan
 Sakoku
 Hirado, Nagasaki
 Dejima (Nagasaki)
 Fukuzawa Yukichi
 Minh Trị Thiên Hoàng

Tham khảo
 Boxer, Charles R.: Jan Compagnie in Japan, 1600–1850: An Essay on the Cultural, Artistic and Scientific Influence Exercised by the Hollanders in Japan from the Seventeenth to the Nineteenth Centuries (Den Haag, Martinus Nijhoff, 1950)
 Chaiklin, Martha: Cultural Commerce and Dutch Commercial Culture: The Influence of European Material Culture on Japan, 1700–1850 (Studies in Overseas History 5). Research School CNWS, Leiden University, 2003, 284pp
 Clulow, Adam: The Company and the Shogun: The Dutch Encounter with Tokugawa Japan (Columbia Studies in International and Global History). Columbia University Press, 2014, 352pp
 Genpaku, Sugita: Dawn of Western Science in Japan: Rangaku Kotohajime. Ryozo Matsumoto (translator), Tomio Ogata (contributor). Hokuseido Press, 1969
 Goodman, Grant K.: Japan and the Dutch 1600–1853. Richmond: Curzon Press, 2000, 304pp
 Johnson, Hiroko: Western Influence on Japanese Art: The Akita Ranga Art School and Foreign Books. (Hotei Publishing, 2005, 250pp)
 Kaufmann, Thomas Dacosta; North, Michael: Mediating Netherlandish Art and Material Culture in Asia (Amsterdam Studies in the Dutch Golden Age). Amsterdam University Press, 2014, 250pp
 Keene, Donald: The Japanese Discovery of Europe, 1720–1830. Routledge, 2010, 274pp
 Marandjian, Karine: Unseen Paradise: the Image of Holland in the Writings of Ando Shoeki, in The Japanese and Europe: Images and Perceptions (2000), edited by Bert Edström
 Numata, Jiro: Western Learning: A Short History of the Study of Western Science in Early Modern Japan (Scientific Publications of the Japan-Netherlands Institute). Japan-Netherlands Institute, 1992, 196pp
 Phạm Thị Hoàng Điệp: Hà Lan học (Rangaku) và vai trò của nó đối với sự phát triển của Nhật Bản thời kỳ cận đại. Luận văn Thạc sĩ khoa học Đông phương học. (Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, 2005)
 Screech, Timon: The Western Scientific Gaze and Popular Imagery in Later Edo Japan: The Lens within the Heart (Cambridge Studies in New Art History and Criticism). Cambridge University Press, 1996, 321pp
 Suzuki, Yasuko: Japan-Netherlands Trade 1600-1800: The Dutch East India Company and Beyond. Trans Pacific Press, 2012, 298pp

Chú thích

Lịch sử Nhật Bản
Thời kỳ Edo


title: Ericeia taedia

text:
Ericeia taedia là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ericeia


title: Cerapteryx hibernicus

text:
Cerapteryx hibernicus là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cerapteryx


title: Merochlora perviridaria

text:
Merochlora perviridaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Merochlora


title: Tachina inumbrata

text:
Tachina inumbrata là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tachina


title: Beata Tyszkiewicz

text:
Nữ bá tước Beata Tyszkiewicz (Beata Maria Helena Tyszkiewicz-Kalenicka; sinh ngày 14 tháng 8 năm 1938)  là một diễn viên và nhân vật truyền hình đã nghỉ hưu người Ba Lan.

Đời tư
nhỏ|Beata Tyszkiewicz in The Doll (1968)
Beata Tyszkiewicz có hai cô con gái là Karolina Wajda (sinh năm 1967 tại Warsaw) và diễn viên Wiktoria Padlewska (sinh năm 1977 tại Warsaw). Năm 1998, bà được trao tặng ngôi sao trên Aleja Gwiazd (Đại lộ Ngôi sao) ở Łódź.

Thành tích nghệ thuật
nhỏ|Dấu tay và chữ ký của Beata Tyszkiewicz ở Misdroy

 Zemsta (1956)
 Wspólny pokój (1959)
 Szklana góra (1960)
 Dziś w nocy umrze miasto (1961)
 Historia żółtej ciżemki (1961)
 Odwiedziny prezydenta (1961)
 Samson (1961)
 Zaduszki (1961)
 Czarne skrzydła (1962)
 Naprawdę wczoraj (1963)
 Skąpani w ogniu (1963)
 Yokmok (1963)
 Pierwszy dzień wolności (1964)
 Rękopis znaleziony w Saragossie (1964)
 Spotkanie ze szpiegiem (1964)
 Popioły (1965)
 Marysia i Napoleon (1966)
 Pieśń triumfującej miłości (1967)
 Hasło Korn (1968)
 Lalka (1968)
 The Man Who Had His Hair Cut Short (De man die zijn haar kort liet knippen) (1968)
 Stawka większa niż życie (1968)
 Wszystko na sprzedaż (1968)
 Dworianskoje gniezdo (1969)
 Książę sezonu (1970)
 Wielka miłość Balzaka (1973)
 Elective Affinities (Die Wahlverwandtschaften) (1974)
 Dom moich synów (1975)
 Jej powrót (1975)
 Nights and Days (Noce i Dnie) (1975)
 Wieczór u Abdona (1975)
 Polskie drogi (1976)
 Noce i dnie (sê-ri phim truyền hình, 1977)
 Schach von wuthenow (1977)
 Tańczący jastrząb (1977)
 Sowizdrzał świętokrzyski (1978)
 Niewdzięczność (1979)
 Po drodze (1979)
 Don Juan, Karl-Liebknecht-Str. 78 (1980)
  (1980)
 Mniejsze niebo (1980)
 Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy (1981)
 W obronie własnej (1981)
 Édith et Marcel (1983)
 Seksmisja (1983)
 Synteza (1983)
 Les cinq dernieres minutes (1983)
 Jewropejskaja istorija (1984)
 Louisiana (1984)
 Przyspieszenie (1984)
 Vabank II czyli riposta (1984)
 W starym dworku czyli niepodległość trójkątów (1984)
 Les cerfs-volants (1984)
 Sezon na bażanty (1985)
 Ein zimmer mit landschaft (1985)
 Alles auf pique dame (1986)
 Komediantka (1986)
 Bernadette (1987)
 Kingsajz (1987)
 Komediantka (sê-ri phim truyền hình, 1987)
 Moselbruck (1987)
 Śmieciarz (1987)
 Usmev diabla (1987)
 Deux (1988)
 Dom na głowie (1990)
 Rosamunde (1990)
 Śmierć dziecioroba (1990)
 30 door key (1991)
 V.I.P. (1991)
  (1992)
 Piękna nieznajoma (1992)
 La petite apocalypse (1992)
 Le violeur impuni (1992)
 Dinozavris kwertski (1993)
 Dwa księżyce (1993)
 Panna z mokrą głową (1994)
 Panna z mokrą głową (sê-ri phim truyền hình, 1994)
 Awantura o Basię (sê-ri phim truyền hình, 1996)
 Dzień wielkiej ryby (1996)
 Ekstradycja 2 (1996)
 Germans (1996)
 Bride of war (1997)
 Sława i chwała (1997)
 13 posterunek (1998)
 Ekstradycja 3 (1998)
 Złoto dezerterów (1998)
 Krugerandy (1999)
 Trędowata (telenowela, 1999)
 W awguste 44. (1999)
 Anna Karenina (2000)
 Duża przerwa (2000)
 Izabela (2000)
 Zakochani (2000)
 In August of 1944 (2001)
 Paradox Lake (2002)
 Lokatorzy (2003)
 Na dobre i na złe (2003)
 Plebania (2004–2005)
 Magda M. (2006–2007)
 Ryś (2007)
 Nie kłam kochanie (2008)
 Teraz albo nigdy! (2008)
 Zamiana (2009)
 Niania (sê-ri phim truyền hình, 2009)
 Listy do M. (2011)
 Sprawiedliwy (2015)
 Studniówka (2018)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Beata Tyszkiewicz at culture.pl

Sinh năm 1938
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên điện ảnh Ba Lan
Diễn viên thế kỷ 20
Diễn viên thế kỷ 21
Diễn viên châu Âu
Người Ba Lan thế kỷ 20
Người Ba Lan thế kỷ 21
Nữ diễn viên truyền hình Ba Lan
Huân chương Hữu nghị Nhân dân


title: Daniil Lesovoy

text:
Daniil Olegovich Lesovoy (; sinh ngày 12 tháng 1 năm 1998) là một cầu thủ bóng đá người Nga thi đấu cho F.K. Zenit St. Petersburg và F.K. Zenit-2 St. Petersburg. Anh cũng mang quốc tịch Ukraina với tên Daniil Olehovych Lisovyi ().

Sự nghiệp câu lạc bộ
Anh có màn ra mắt tại Giải bóng đá Quốc gia Nga cho F.K. Zenit-2 St. Petersburg vào ngày 18 tháng 3 năm 2017 trong trận đấu với P.F.K. Spartak Nalchik.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Profile by Giải bóng đá Quốc gia Nga

Sinh năm 1998
Vận động viên Moskva
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Nga
Cầu thủ bóng đá Ukraina
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Ukraina
Cầu thủ bóng đá F.K. Zenit-2 Sankt Peterburg
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Nga


title: Stephen Hughes (cầu thủ bóng đá, sinh năm 1984)

text:
Stephen Thomas Hughes (sinh ngày 26 tháng 1 năm 1984) là một cầu thủ bóng đá người Anh đã giải nghệ thi đấu ở vị trí tiền vệ ở Football League cho Brentford. Sau khi bị  giải phóng hợp đồng năm 2004, ông xuống thi đấu ở bóng đá non-league.

Thống kê sự nghiệp

Tham khảo

Sinh năm 1984
Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá English Football League
Cầu thủ bóng đá Brentford F.C.
Cầu thủ bóng đá Welling United F.C.
Cầu thủ bóng đá Farnborough F.C.
Cầu thủ bóng đá Maidenhead United F.C.
Cầu thủ bóng đá từ Greater London
Nhân vật còn sống
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Đại Luân Đôn


title: USS Whitehurst (DE-634)

text:
USS Whitehurst (DE-634) là một tàu hộ tống khu trục lớp Buckley được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Tên nó được đặt theo Thiếu úy Hải quân Henry Purefoy Whitehurst, Jr. (1920-1942), người từng phục vụ trên tàu tuần dương hạng nặng  và đã tử trận trong Trận chiến đảo Savo vào ngày 9 tháng 8, 1942. Nó đã phục vụ cho đến khi chiến tranh kết thúc, xuất biên chế năm 1946, nhưng lại được huy động trở lại vào năm 1950 để phục vụ trong các cuộc Chiến tranh Lạnh và Chiến tranh Triều Tiên. Cuối cùng con tàu ngừng hoạt động vào năm 1969 và bị đánh chìm như một mục tiêu năm 1971. Whitehurst được tặng thưởng sáu Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II, và thêm ba Ngôi sao Chiến trận khác khi hoạt động trong cuộc Chiến tranh Triều Tiên.

Thiết kế và chế tạo
Những chiếc thuộc lớp tàu hộ tống khu trục Buckley có chiều dài chung , mạn tàu rộng  và độ sâu mớn nước khi đầy tải là . Chúng có trọng lượng choán nước tiêu chuẩn ; và lên đến  khi đầy tải. Hệ thống động lực bao gồm hai turbine hơi nước General Electric công suất , dẫn động hai máy phát điện công suất  để vận hành hai trục chân vịt;  công suất  cho phép đạt được tốc độ tối đa , và có dự trữ hành trình  khi di chuyển ở vận tốc đường trường .

Vũ khí trang bị bao gồm ba pháo /50 cal trên tháp pháo nòng đơn có thể đối hạm hoặc phòng không, một khẩu đội 1,1 inch/75 caliber bốn nòng và tám pháo phòng không Oerlikon 20 mm. Vũ khí chống ngầm bao gồm một dàn súng cối chống tàu ngầm Hedgehog Mk. 10 (có 24 nòng và mang theo 144 quả đạn); hai đường ray Mk. 9 và tám máy phóng K3 Mk. 6 để thả mìn sâu. Khác biệt đáng kể so với lớp Evarts dẫn trước là chúng có thêm ba ống phóng ngư lôi Mark 15 . Thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 186 sĩ quan và thủy thủ.

Whitehurst được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Bethlehem Steel Corporation tại San Francisco, California vào ngày 21 tháng 3, 1943. Nó được hạ thủy vào ngày 5 tháng 9, 1943; được đỡ đầu bởi bà Robie S. Whitehurst, mẹ Thiếu úy Whitehurst, và nhập biên chế vào ngày 19 tháng 11, 1943 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân James Robert Grey.

Lịch sử hoạt động

Thế Chiến II
Sau khi hoàn tất chuyến đi chạy thử máy huấn luyện, Whitehurst lên đường đi Hawaii, đi đến Trân Châu Cảng vào ngày 4 tháng 2, 1944, và tiếp tục hành trình vào ngày 7 tháng 2 để hướng sang khu vực quần đảo Solomon. Trong hành trình đi ngang qua Majuro và Funafuti, nó cùng tàu hộ tống khu trục  và SC-502 hộ tống cho các chiếc SS George Ross, SS George Constantine và SS Robert Lucas, và đi đến Espiritu Santo thuộc quần đảo New Hebrides vào ngày 23 tháng 2.

Sau khi đi đến Nouméa, New Caledonia và quay trở lại Espiritu Santo vào ngày 22 tháng 3, Whitehurst tham gia cùng  và  để hộ tống cho các tàu chở dầu ,  và . Whitehurst và Atascosa tách ra khỏi lực lượng vào ngày 26 tháng 3 để di chuyển độc lập đến một điểm hẹn cùng các đội đặc nhiệm khác hoạt động trong khu vực. Trong khi tiếp nhiên liệu cho tàu bè thuộc Hải đội Khu trục 47, một máy bay đối phương xuất hiện; tất cả các con tàu có mặt đã nổ súng nhưng không bắn trúng chiếc máy bay, vốn đã vọt lên cao và bay ra khỏi tầm nhìn. Sau khi hoàn tất việc tiếp nhiên liệu, Whitehurst hộ tống chiếc tàu chở dầu quay trở lại Espiritu Santo.

Sau khi hộ tống cho chiếc  đi đến vịnh Milne, New Guinea, Whitehurst ở lại khu vực này để hoạt động hộ tống vận tải tại chỗ cho đến ngày 17 tháng 5. Nó tham gia chiến dịch tấn công lên đảo Wakde, bảo vệ cho các tàu đổ bộ khi chúng cho đổ bộ binh lính dưới quyền tướng Douglas MacArthur. Sau đó nó cùng các tàu thuộc Đơn vị Đặc nhiệm 72.2.9 hộ tống lực lượng S-4 tấn công lên vịnh Humboldt, rồi gia nhập cùng các tàu khu trục ,  và  hộ tống lực lượng H-2 di chuyển về hướng Biak thuộc quần đảo Schouten để cho đổ bộ lực lượng lên đây.

Đi đến ngoài khơi Biak vào ngày 28 tháng 5, Whitehurst đảm trách vị trí tuần tra ngoài khơi lối ra vào phía Tây của eo biển ngăn cách giữa các đảo Owi và Biak. Nó nhận được yêu cầu hỗ trợ từ tàu đổ bộ LCI-34 vốn đang chịu đựng hỏa lực pháo bờ biển Nhật Bản, và khi đến nơi bản thân nó cũng bị đối phương nhắm bắn nhưng không bị bắn trúng. Các tàu khu trục  và Swanson nhanh chóng đến thay phiên cho nó để hỗ trợ LCI-34, và Whitehurst bảo vệ cho LCT-260 đang vận chuyển thương binh rút lui khỏi bãi đổ bộ. Con tàu sau đó hộ tống cho lực lượng H-2 rút lui từ Biak về vịnh Humboldt.

Whitehurst tiếp tục nhiệm vụ hộ tống vận tải và huấn luyện trong suốt mùa Hè năm 1944. Đến tháng 10, con tàu được điều sang thành phần hộ tống chống tàu ngầm và phòng không cho Đơn vị Đặc nhiệm 77.7.1, một đội tàu chở dầu làm nhiệm vụ tiếp nhiên liệu cho các đơn vị thuộc Đệ Thất hạm đội đang tham gia Chiến dịch Philippines. Vào ngày 27 tháng 10, một tuần sau khi các đơn vị Đồng Minh đầu tiên đổ bộ lên Leyte, hai máy bay đối phương đã tấn công con tàu, nhưng bị hỏa lực phòng không đánh đuổi.

Hai ngày sau đó, 29 tháng 10, Whitehurst nhận được tin tức tàu hộ tống khu trục  vào ngày hôm trước đã trúng ngư lôi phóng từ một tàu ngầm Nhật Bản. Được tách ra từ Đơn vị Đặc nhiệm 77.7.1, tàu chị em  cứu vớt những người sống sót từ con tàu lâm nạn trong khi Whitehurst tiến hành truy lùng đối thủ, và nhanh chóng dò được tín hiệu sonar lúc 05 giờ 45 phút. Nó tiến hành ba lượt tấn công bằng súng cối chống tàu ngầm Hedgehog nối tiếp nhau, nhưng không đem lại kết quả; nhưng trong lượt tấn công thứ tư lúc 06 giờ 48 phút, có năm đến bảy vụ nổ ngầm dưới nước liên tục nối tiếp nhau, và sau đó là một vụ nổ lớn dưới nước, đến mức làm hư hại vòm sonar của Whitehurst. Bull tiếp tục việc tìm kiếm bằng sonar nhưng không phát hiện được mục tiêu. Đến 07 giờ 20 phút, trinh sát viên trên cả hai con tàu phát hiện mảng dầu loang lớn cùng nhiều mảnh gỗ và mảnh vỡ khác. Tàu ngầm I-45 đã bị đánh chìm tại tọa độ  với tổn thất nhân mạng toàn bộ 104 thành viên thủy thủ đoàn tử trận. Bull tiếp tục việc cứu vớt những người sống sót từ Eversol trong khi Whitehurst quay trở lại cùng Đơn vị Đặc nhiệm 77.7.1. Sau đó nó cùng đơn vị này quay trở lại Kossol Roads thuộc quần đảo Palau.

Gần một tháng sau đó Whitehurst lại có dịp đụng độ với đối phương. Đang khi hộ tống một đoàn tàu 12 chiếc từ Leyte quay trở về New Guinea, nó bị hai máy bay ném bom tầm trung Kawasaki Ki-48 "Lily" tấn công. Một chiếc tiếp cận ở tầm thấp và phóng ra quả bom rơi cách xa con tàu; chiếc thứ hai trong khi lượn để thả bom đã bị hỏa lực phòng không của con tàu bắn rơi xuống biển. Sau khi đoàn tàu đi đến New Guinea vào ngày 25 tháng 11, nó trải qua phần còn lại của năm 1944 và những tháng đầu năm 1945 làm nhiệm vụ hộ tống cho tàu bè đi lại giữa New Guinea và Philippines.

Được huy động để tham gia vào cuộc đổ bộ lên Okinawa bắt đầu từ ngày 1 tháng 4, 1945, Whitehurst được điều động phục vụ cùng Lực lượng Đặc nhiệm 54, là đơn vị hỗ trợ hải pháo và bảo vệ cho lực lượng đổ bộ. Đang khi tuần tra ngoài khơi Kerama Retto vào ngày 6 tháng 4, hỏa lực phòng không của con tàu đã đánh đuổi một máy bay đối phương tìm cách tấn công tàu chở hàng SS Pierre. Ba ngày sau đó, nó được tách khỏi nhiệm vụ hộ tống bảo vệ tại Kerama Retto để tuần tra canh phòng ngoài khơi bờ biển Tây Nam của Okinawa.

Đi đến vị trí cột mốc canh phòng vào ngày 10 tháng 4, Whitehurst làm nhiệm vụ cảnh báo sớm các đợt không kích của đối phương. Lúc xế trưa ngày 12 tháng 4, một máy bay đối phương tiếp cận ở độ cao thấp đã bị hỏa lực phòng không của con tàu đánh đuổi. Đến 14 giờ 30 phút, bốn chiếc máy bay ném bom bổ nhào Aichi D3A "Val" xuất hiện từ phía Nam, và tách ra để phối hợp tấn công chiếc tàu hộ tống khu trục. Một chiếc "Val" lượn vòng chung quanh trước khi đâm xuống Whitehurst, trong khi hai chiếc khác cùng lúc tấn công từ bên mạn phải và từ phía đuôi tàu. Hai chiếc máy bay sau bị hỏa lực phòng không của con tàu bắn cháy và rơi xuống biển; nhưng chiếc thứ nhất, cho dù đã bị pháo 20 mm bắn trúng, tiếp tục tấn công và đâm trúng phần cấu trúc thượng tầng phía trước của con tàu bên mạn trái. Cú đâm trúng đã phá hủy phòng hoa tiêu, thủng các vách ngăn và gây ra các đám cháy bao phủ toàn bộ cầu tàu. Quả bom chiếc máy bay mang theo xuyên qua thân tàu và phát nố bên ngoài, khoảng  phía mũi bên mạn phải.

Whitehurst bị mất kiểm soát và chạy theo một vòng tròn; chiếc  đang canh phòng ở khu vực lân cận đã mở hết tốc độ để đi đến cứu giúp. Khi chiếc tàu quét mìn đến nơi, thủy thủ đoàn của Whitehurst đã dập tắt được những đám cháy lớn nhất, nhưng chiếc tàu quét mìn đã giúp đỡ rất kịp thời những người bị thương, chuyển sang tàu của mình 23 người bị thương nặng. Dưới sự trợ giúp của hoa tiêu từ Vigilance, Whitehurst cố lết quay trở lại Kerama Retto để được sửa chữa tạm thời. 42 thành viên thủy thủ đoàn của Whitehurst đã tử trận trong trận chiến này.

Sau khi có thể đi biển được, Whitehurst khởi hành đi Trân Châu Cảng để được sửa chữa triệt để. Về đến Oahu vào ngày 10 tháng 5, nó vào ụ tàu để được sửa chữa, đồng thời cũng được cải biến thành một trạm phát điện nổi di động. Sau khi công việc trong xưởng tàu hoàn tất, nó rời Trân Châu Cảng vào ngày 25 tháng 7 để hướng sang Philippines. Không lâu sau khi nó đi đến Luzon, Nhật Bản đã chấp nhận đầu hàng vào ngày 15 tháng 8 giúp kết thúc cuộc xung đột. Con tàu tiếp tục ở lại Manila để cung cấp điện cho thành phố này từ tháng 8 đến tháng 10. Nó dự định rời Manila vào ngày 1 tháng 11 để đi Guam, nhưng một cơn bão ở khu vực lân cận đã trì hoãn chuyến đi mất hai ngày; cuối cùng nó đi đến Guam vào xế trưa ngày 7 tháng 11.

Hoạt động như một đơn vị của Đội hộ tống 40, Whitehurst cung cấp điện cho chiếc sà lan YM-25 cho đến năm 1946, rồi lên đường quay trở về Hoa Kỳ vào tháng 4, 1946. Con tàu được cho xuất biên chế vào ngày 27 tháng 11, 1946, và được đưa về Hạm đội Dự bị Đại Tây Dương vào tháng 1, 1947, neo đậu tại Green Cove Springs, Florida.

Chiến tranh Triều Tiên & Lực lượng Chống tàu ngầm Dự bị
Sau khi cuộc Chiến tranh Triều Tiên bùng nổ vào tháng 6, 1950 làm gia tăng nhu cầu về tàu chiến, Whitehurst được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 1 tháng 9, 1950 và nhanh chóng được phái sang Viễn Đông. Do thành tích phục vụ khi tham gia cuộc chiến này trong giai đoạn từ ngày 25 tháng 2 đến ngày 19 tháng 9, 1951, con tàu được tặng thưởng ba Ngôi sao Chiến trận.

Đang khi thực hành huấn luyện chống tàu ngầm tại vùng biển phía Nam Barbers Point, Oahu, Hawaii vào năm 1952, Whitehurst mắc tai nạn va chạm với tàu ngầm , và bị hư hại vòm sonar. Cả hai con tàu đều bị hư hại và phải được sửa chữa tại Xưởng hải quân Trân Châu Cảng, nhưng không có thương vong. Sau khi được sửa chữa, chiếc tàu hộ tống khu trục được phái sang Viễn Đông và hoạt động tại khu vực này cho đến năm 1955, khi nó quay trở về Trân Châu Cảng ngang qua Midway. Nó tiếp tục hoạt động tại vùng biển giữa Hawaii và Guam cho đến năm 1956, phục vụ vào việc khảo sát các quần đảo và đảo san hô thuộc Lãnh thổ Ủy thác Quần đảo Thái Bình Dương. Nó cũng làm nhiệm vụ tìm kiếm và giải cứu tại các quần đảo Mariana và Caroline, định kỳ viếng thăm các đảo để chăm sóc sức khỏe cho thổ dân bản địa và ghi nhận sự biến động dân số.

Rời Guam vào ngày 22 tháng 2, 1956, Whitehurst hướng đến Yokosuka ngang qua các khu vực Mariana, Bonin và Volcano. Nó ở lại vùng biển Nhật Bản trong hai tuần trước khi quay trở lại Guam vào ngày 17 tháng 3, rồi làm nhiệm vụ tuần tra tại khu vực Trung tâm Caroline vào đầu tháng 4. Nó đã trợ giúp cho một thủy phi cơ bị hư hại tại đảo Lamotrek trong hai tuần trước khi quay trở lại Guam vào ngày 14 tháng 4, và tiếp tục đi đến Trân Châu Cảng.

Sau một giai đoạn hoạt động tại chỗ ở khu vực Hawaii, Whitehurst lên đường đi sang khu vực Tây Thái Bình Dương vào năm 1957, viếng thăm Guam, Đài Loan, Hong Kong và Sasebo trước khi đại diện cho Hải quân Hoa Kỳ tại buổi lễ tốt nghiệp của Học viện Hải quân Cộng hòa Hàn Quốc vào ngày 10 tháng 4. Con tàu quay trở lại Sasebo rồi chuyển đến Yokosuka trước khi quay trở về Hawaii ngang qua Midway. Sau khi về đến Trân Châu Cảng vào ngày 30 tháng 4, nó được bảo trì và sửa chữa trước khi tham gia vào việc quay bộ phim The Enemy Below của hãng phim 20th Century Fox trong sáu tuần lễ.

Whitehurst tiếp tục hoạt động tại vùng biển ngoài khơi Oahu cho đến cuối tháng 9, khi nó được lệnh đi đến Seattle, Washington để đảm nhiệm vai trò tàu huấn luyện cho Quân khu 13 Hải quân. Nó tiến hành huấn luyện cho những học viên sĩ quan dự bị trong những chuyến đi vào dịp cuối tuần hàng tháng, và cũng thực hiện một chuyến đi thực tập kéo dài đến Guaymas, Mexico vào tháng 11, 1957. Sau khi trải qua một đợt đại tu tại Seattle từ tháng 2 đến tháng 4, 1958, nó quay trở lại nhiệm vụ huấn luyện dự bị, đồng thời đảm nhiệm vai trò tàu dự bị thuộc Đội Chống tàu ngầm II từ tháng 7.

Hạm đội Thái Bình Dương
Whitehurst được điều động sang thành phần dự bị từ ngày 6 tháng 12, 1958, nhưng tiếp tục phục vụ như một đơn vị thuộc Lực lượng Chống tàu ngầm Dự bị sang tận giữa thập niên 1960. Sau khi xảy ra các vụ Khủng hoảng Berlin và Khủng hoảng tên lửa Cuba vào năm 1961, con tàu được huy động trở lại phục vụ thường trực cùng Hạm đội Thái Bình Dương từ ngày 2 tháng 10 dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân Donald L. MacLane. Nó rời Seattle hai ngày sau đó để chuyển đến cảng nhà mới tại Trân Châu Cảng, và sau một giai đoạn thực hành huấn luyện tại khu vực Hawaii, nó lên đường vào ngày 10 tháng 2, 1962 để hướng sang khu vực Tây Thái Bình Dương.

Trong lượt bố trí này tại Viễn Đông, Whitehurst đã hoạt động cùng Đệ Thất hạm đội từ căn cứ vịnh Subic, Philippines cũng như thực hiện một chuyến viếng thăm thiện chí đến Sapporo, Nhật Bản. Nó cũng hoạt động tại biển Đông và trong vịnh Thái Lan. Quay trở về Hoa Kỳ ngang qua quần đảo Hawaii, nó cùng tàu hộ tống khu trục  về đến Seattle vào ngày 17 tháng 7, 1962. Con tàu sau đó quay trở lại thành phần Hải quân Dự bị vào ngày 1 tháng 8, 1962, đảm trách vai trò huấn luyện dự bị và tiếp nối các hoạt động từ cảng Seattle. Trong năm 1963, các bệ pháo 40-mm cùng các cuộn dây cáp điện, vốn dùng cho việc cung cấp điện lên bờ trong vai trò trạm phát điện nổi, được tháo dỡ.

Trong những năm sau đó, Whitehurst từng viếng thăm San Diego, California; Bellingham, Port Angeles và Everett, Washington; và Esquimalt, British Columbia. Vào ngày 17 tháng 1, 1965, đang khi hoạt động trong eo biển Juan de Fuca và di chuyển trong hoàn cảnh sương mù dày đặc tại các eo biển ngoài khơi Vancouver, nó mắc tai nạn va chạm với tàu chở hàng Na Uy SS Hoyanger; cả hai đều bị mắc cạn tại vùng nước nông. Chiếc tàu khu trục chịu đựng một lổ thủng  bên trên mực nước phía đuôi tàu; trong khi Hoyanger bị boong mất một đoạn  thép ốp phần mũi tàu. Cả hai con tàu phải nhờ đến sự trợ giúp của tàu kéo để thoát ra khỏi nơi mắc cạn vào ngày hôm sau.

Whitehurst tiếp tục hoạt động huấn luyện dự bị từ Seattle, trong phạm vi cho đến San Diego và San Francisco, cho đến năm 1969. Con tàu từng có vinh dự đón tiếp phi hành gia, Trung tá Hải quân Richard F. Gordon, Jr., vào tháng 11, 1966; nó đưa Trung tá Gordon cùng gia đình đi từ Seattle đến thị trấn nhà Bremerton, Washington vào ngày 18 tháng 11, trước khi quay trở lại cảng nhà. Không lâu sau đó, chiếc tàu khu trục được cho chuyển cảng nhà từ Seattle đến Portland, Oregon, nơi nó sẽ thay thế cho chiếc tàu hộ tống khu trục  trong vai trò tàu huấn luyện dự bị. McGinty được cho ngừng hoạt động như một biện pháp cắt giảm chi phí, nhằm để dành ngân sách cần thiết cho cuộc Chiến tranh Việt Nam đang diễn ra ở cường độ cao.

Bị đánh chìm như mục tiêu
Whitehurst tiếp tục chịu đựng cùng một số phận, khi được cho ngừng hoạt động đồng thời rút tên khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 12 tháng 7, 1969. Sau khi tháo dỡ hết vũ khí cùng mọi linh kiện hữu ích, con tàu được kéo ra khơi, và bị đánh chìm như một mục tiêu bởi tàu ngầm  vào ngày 28 tháng 4, 1971.

Phần thưởng
Whitehurst được tặng thưởng sáu Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II, và thêm ba Ngôi sao Chiến trận khác khi hoạt động trong cuộc Chiến tranh Triều Tiên.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

 USS Whitehurst homepage
 http://www.hazegray.org/danfs/escorts/de634.htm

Lớp tàu hộ tống khu trục Buckley
Khinh hạm và tàu hộ tống khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu hộ tống khu trục trong Thế Chiến II
Tàu hộ tống khu trục trong Chiến tranh Lạnh
Tàu hộ tống khu trục trong Chiến tranh Triều Tiên
Tàu thủy năm 1943


title: Meniscomorpha lopezi

text:
Meniscomorpha lopezi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Meniscomorpha


title: Magno Cruz

text:
Magno Damasceno Santos da Cruz hay đơn giản Magno Cruz (sinh ngày 20 tháng 5 năm 1988) là một cầu thủ bóng đá Brasil thi đấu cho Jeju United.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Campeonato Brasileiro Série A
Cầu thủ bóng đá Campeonato Brasileiro Série B
Cầu thủ bóng đá CR Vasco da Gama
Cầu thủ bóng đá Esporte Clube Bahia
Cầu thủ bóng đá Ceará Sporting Club
Cầu thủ bóng đá Clube Atlético Bragantino
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá Cerezo Osaka
Cầu thủ bóng đá K League 1
Cầu thủ bóng đá Jeju United FC
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Qatar


title: Adonisea cumatilis

text:
Adonisea cumatilis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Adonisea


title: Gelis discedens

text:
Gelis discedens là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gelis


title: Siêu mèo

text:
Siêu mèo (tiếng Trung: 喵星人, tiếng Anh: Meow) là một bộ phim điện ảnh thuộc thể loại hài tình cảm - chính kịch xen lẫn với khoa học viễn tưởng của Hồng Kông - Trung Quốc ra mắt năm 2017 do Trần Mộc Thắng làm đạo diễn và sản xuất. Bộ phim có sự tham gia của các diễn viên gồm Cổ Thiên Lạc, Mã Lệ, Lưu Sở Điềm, Hoàng Tinh Nguyên và Thôi Gia Lạc. Đây là lần hợp tác thứ sáu giữa Cổ Thiên Lạc và Trần Mộc Thắng và là một trong những tác phẩm cuối cùng của vị đạo diễn người Hồng Kông. Đây cũng là một trong hai tác phẩm hiếm hoi nhất của Trần Mộc Thắng về đề tài tình cảm gia đình, sau Cô hiệu trưởng của năm đứa bé.

Phim chính thức ra rạp vào ngày 14 tháng 7 năm 2017 tại Trung Quốc và ngày 20 tháng 7 năm 2017 tại Hồng Kông. Tại Việt Nam, phim được BHD mua bản quyền và chính thức khởi chiếu tại các cụm rạp trên toàn quốc từ ngày 21 tháng 7 năm 2017.

Tóm tắt nội dung
Một triệu năm nay, có một sinh vật luôn trú ngụ trên trái đất chính là miêu tinh. Chúng đến từ một hành tinh xa xôi và hóa thân thành loài mèo, di tản khắp ngóc ngách trên Trái đất. Với một vẻ ngoài đáng yêu cùng bộ óc thông minh, chúng dễ dàng chiếm được cảm tình của loài người. Chúng kiêu ngạo, bướng bỉnh, sống như những lão đại từng trải trên giang hồ. Sở dĩ họ làm như vậy là bởi vì vua của loài miêu tinh muốn xâm chiếm và mở rộng bờ cõi. Tuy nhiên, không một sứ giả nào ông ta phái đi mà quay trở lại báo cáo tình hình dù đã nhiều năm trôi qua, khiến cho kế hoạch của vua vẫn chưa thực hiện được.

Tây Lợi là một trong số chúng và là một miêu tinh chính hiệu. Cậu ta mang sứ mệnh lặn lội quãng đường dài tới Trái đất, nhưng lại gặp phải gia đình của Ngô Thủ Long (Cổ Thiên Lạc) và có một cuộc sống nhiều điều kì lạ giữa người và mèo. Lúc đầu, cậu chỉ mong muốn trú ngụ tạm để có kế hoạch mở rộng cuộc xâm lăng toàn diện trên Trái đất, nhưng càng về sau, tình cảm gia đình giữa họ và Tây Lợi trở nên thắm thiết hơn đã giúp cậu miêu tinh oai phong năm nào vứt bỏ mọi hỗn chiến để có cơ hội chơi thân với họ.

Sản xuất

Ý tưởng và phát triển
Từ việc phát hành phân đoạn hậu trường của bộ phim, ta có thể thấy rằng Trần Mộc Thắng đã thuật lại hoàn cảnh phát triển của tác phẩm:

Hiệu ứng hình ảnh
Để tạo ra chú mèo Tây Lợi, ba công ty hiệu ứng hình ảnh (hai công ty từ Hồng Kông và một công ty từ Hàn Quốc) đã được sử dụng để tạo ra khoảng 1000 cú quay bằng hiệu ứng kỹ xảo, nổi bật hơn cả là họ sẽ phải thực hiên mô hình cấu tạo thân cơ thể của chú mèo bằng công nghệ hoạt hình máy tính.

Diễn viên

Phát hành
Để quảng bá cho bộ phim, ngày 16 tháng 7 năm 2017, Cục Hiệp hội bảo vệ động vật Hồng Kông (viết tắt là SPCA) đã cho trình chiếu tác phẩm tại rạp phim The Metroplex (Tinh ảnh hội) nằm ở Trung tâm Triển lãm quốc tế vịnh Cửu Long (Cửu Long, Hồng Kông) nhằm để gây quỹ cho các động vật bị bỏ rơi, bị đối xử tàn tệ hoặc bị thương do tai nạn.

Phim chính thức ra rạp vào ngày 14 tháng 7 năm 2017 tại Trung Quốc và ngày 20 tháng 7 năm 2017 tại Hồng Kông.

Tiếp nhận
Chỉ sau một tuàn công chiếu, phim thu về hơn HK$2.2 triệu ở Hồng Kông và hơn CN¥44.76 triệu ở Trung Quốc. Phim cũng thu về US$7.1 triệu trên thị trường quốc tế.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 MEOW – One Cool Film
 Meow – 英皇電影 Emperor Motion Pictures

Phim năm 2017
Phim Hồng Kông
Phim tiếng Quảng Đông
Phim hài Hồng Kông
Phim khoa học viễn tưởng
Phim kỳ ảo
Phim hài-chính kịch
Phim khoa học kỳ ảo
Phim về gia đình
Phim về mèo
Phim về đời sống ngoài Trái Đất
Phim lấy bối cảnh ở Hồng Kông
Phim quay tại Hồng Kông
Phim về cuộc xâm lược của người ngoài hành tinh
Phim về động vật


title: Protogrammus alboranensis

text:
Protogrammus alboranensis là một loài cá biển thuộc chi Protogrammus trong họ Cá đàn lia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2016.

Danh pháp khoa học
Từ alboranensis trong danh pháp khoa học của P. alboranensis bắt nguồn từ tên gọi của biển Alboran, nơi đầu tiên tìm thấy loài cá này.

Phân bố và môi trường sống
P. alboranensis được phát hiện lần đầu tiên tại biển Alboran (ở khu vực ngoài khơi Tây Ban Nha), cực tây của Địa Trung Hải, được thu thập ở độ sâu 113 m trên đáy cát, nơi có nhiều vỏ của loài sò Neopycnodonte cochlear. Vào tháng 6 năm 2017, một mẫu vật của P. alboranensis đã được thu thập ở độ sâu 159 m, ngoài khơi phía bắc Mallorca (thuộc quần đảo Balearic).

Mô tả
Chiều dài tối đa được ghi nhận ở cá trưởng thành là khoảng 5 cm. P. alboranensis là loài dị hình giới tính. Đầu màu nâu xám nhạt với một vài đốm vàng trên má và xương nắp mang. Vùng chẩm màu hồng. Cơ thể có màu xám nhạt, với bốn mảng đốm dọc lưng màu nâu sẫm. Vây lưng đầu tiên có màu sẫm ở cận rìa, với một đốm đen ở trên màng vây thứ ba. Vây lưng thứ hai có bốn đường sọc ngang màu vàng. Vây hậu môn có màu sẫm đen ở rìa. Một phần ba của vây đuôi dưới có màu đen; phần trên của vây đuôi có các sọc và đốm vàng. Vây ngực trắng nhạt. Vây bụng có màu xám trên tia thứ ba và thứ tư. Cá mái khác cá đực ở chỗ, không có chấm vàng trên má. Vây lưng đầu tiên có đốm màu xám; vây lưng thứ hai có những đốm nâu trên các tia vây. Vây hậu môn trong suốt. Vây ngực có màu trắng trơn. Vây bụng có màu trắng với ba đốm đen nằm gần gốc. Vây đuôi trong suốt với ba hàng đốm dọc trên các tia vây.

Số gai ở vây lưng: 4; Số tia vây mềm ở vây lưng: 8; Số gai ở vây hậu môn: 0; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số tia vây mềm ở vây ngực: 20 - 22; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Tham khảo

Chú thích

A
Động vật được mô tả năm 2016


title: Pseudocoremia prototoxa

text:
Pseudocoremia prototoxa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pseudocoremia


title: Discoglypha inflammata

text:
Discoglypha inflammata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Discoglypha


title: Bí mật

text:
Bí mật là thực hành che giấu thông tin từ một số cá nhân hoặc nhóm không có "nhu cầu cần biết", có thể trong khi lại chia sẻ thông tin đó với các cá nhân khác. Thứ được giữ kín được gọi là bí mật.

Bí mật thường gây tranh cãi, tùy thuộc vào nội dung hoặc bản chất của bí mật, nhóm hoặc người giữ bí mật và động lực để giữ bí mật.

Bí mật của các thực thể chính phủ thường được coi là cái gì đó quá mức hoặc thúc đẩy sự hoạt động kém cỏi của hệ thống; tiết lộ quá mức về thông tin về các cá nhân có thể mâu thuẫn với quyền riêng tư và bảo mật. Nó thường tương phản với sự minh bạch xã hội.

Bảo mật có thể tồn tại theo một số cách khác nhau: mã hóa thường hoặc mã hóa công nghiệp (trong đó các chiến lược toán học và kỹ thuật được sử dụng để che giấu tin nhắn), bí mật thực sự (nơi các hạn chế được đặt ra cho những người tham gia tin nhắn, chẳng hạn như thông qua thiết bị phân loại bảo mật của chính phủ)   và che mờ, ở đó các bí mật được đưa ra công khai ai cũng thấy, nhưng nội dung được ẩn giấu đằng sau ngôn ngữ bình thường một cách phức tạp (dùng biệt ngữ) hoặc kỹ thuật giấu thông tin.

Một phân loại khác được đề xuất bởi Claude Shannon vào năm 1948, có ba hệ thống bí mật trong giao tiếp:

 Hệ thống che giấu, bao gồm các phương thức như mực vô hình, che giấu tin nhắn trong một văn bản vô tội hoặc trong mật mã giả, hoặc các phương pháp khác trong đó sự tồn tại của tin nhắn được che giấu khỏi kẻ thù
 Hệ thống riêng tư, ví dụ, đảo ngược giọng nói, khi đó cần có thiết bị đặc biệt để khôi phục tin nhắn
 Các hệ thống bảo mật bí mật thật sự, trong đó ý nghĩa của thông điệp được che giấu bởi cypher, mã hóa, v.v., mặc dù sự tồn tại của nó không bị che giấu và kẻ thù được cho là có bất kỳ thiết bị đặc biệt nào cần thiết để có thể chặn và ghi lại tín hiệu truyền đi

Xem thêm
Ngoại tình
Bí mật thương mại
Bí mật quân sự

Tham khảo

Thông tin tuyệt mật


title: Tachina nupta

text:
Tachina nupta là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tachina
Côn trùng hai cánh châu Âu


title: Panaxia basinigra

text:
Panaxia basinigra là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Panaxia


title: Xanthorhoe urbana

text:
Xanthorhoe urbana là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Xanthorhoe


title: Hayashi Honoka

text:
Hayashi Honoka (sinh ngày 19 tháng 5 năm 1998) là một cầu thủ bóng đá nữ người Nhật Bản.

Đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Nhật Bản
Hayashi Honoka thi đấu cho đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Nhật Bản.

Thống kê sự nghiệp

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1998
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nữ Nhật Bản
Tiền vệ bóng đá nữ


title: Grammia oithona

text:
Grammia oithona là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Grammia


title: Agrochola rubrescens

text:
Agrochola rubrescens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Agrochola


title: Nhảy cầu tại Thế vận hội Mùa hè 2016

text:
Nhảy cầu tại Thế vận hội Mùa hè 2016 ở Rio de Janeiro diễn ra từ ngày 7 tới 20 tháng Tám tại Trung tâm thể thao dưới nước Maria Lenk ở Barra da Tijuca. Đây là một trong bốn môn thể thao dưới nước tại Thế vận hội bên cạnh bơi, bóng nước và bơi nghệ thuật.

Thế vận hội 2016 có tám nội dung (danh cho cả nam và nữ): 3m cầu mềm, 3m cầu mềm cứng, 10m cầu cứng, và 10m cầu cứng đôi.

Có 136 vận động viên tham dự. Tất cả các vận động viên ít nhất phải 14 tuổi tức sinh trước ngày 1 tháng 1 năm 2003.

Vào thứ ba ngày 9 tháng Tám nước ở khu vực nhảy cầu chuyển sang màu xanh lá cây, ban đầu được cho là do sức nóng và tình trạng thiếu gió. Tuy nhiên vào thời điểm đó một phóng viên ảnh của CNN đã chụp một bức ảnh mà hồ liền kề lại không phải màu xanh lá cây. Các quan chức Olympic sau đó xác nhận rằng sự thay đổi về màu sắc là do 160 lít hydro peroxid đã bị bổ sung nhầm vào hồ bơi trong quá trình làm sạch.

Vòng loại

Mỗi quốc gia không có quá 16 vận động viên tham dự (tối đa là 8 nam 8 nữ) và có thể có hai vận động viên tại nội dung đơn và một đôi ở nội dung nhảy đồng bộ đôi.

Đối với nội dung cá nhân, các suất vượt qua vòng loại:
 12 vận động viên xếp đầu tại mỗi nội dung của Giải vô địch thế giới 2015,
năm nhà vô địch châu lục ở mỗi nội dung, và
 18 vận động viên lọt vào bán kết FINA Diving World Cup 2016.

Đối với nội dung đôi, các suất vượt qua vòng loại:
top 3 mỗi nội dung tại Giải vô địch thế giới 2015,
top 4 mỗi nội dung tại World Cup 2016, và
nước chủ nhà (Brasil).

Ghi chú: Các suất vòng loại dành cho các quốc gia – không gắn với cá nhân vận động viên giành được vị trí tại vòng loại. Tuy nhiên một cá nhân chỉ giành được một suất cho quốc gia.

Quốc gia tham dự
136 vận động viên từ 29 quốc gia tham dự Nhảy cầu tại Thế vận hội Mùa hè 2016:

Lịch thi đấu

Tất cả thời gian tính theo Giờ Brasília (UTC-3)

Huy chương

Bảng xếp hạng huy chương

Nam

Nữ

Tham khảo

Sự kiện Thế vận hội Mùa hè 2016
2016

Nhảy cầu năm 2016


title: Hypena depalpis

text:
Hypena depalpis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hypena


title: Stenalcidia martena

text:
Stenalcidia martena là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Stenalcidia


title: Hẹp thực quản

text:
Hẹp thực quản lành tính, còn gọi là hẹp đường tiêu hóa, là hiện tượng thực quản bị thu hẹp hoặc thắt chặt gây ra khó nuốt.

Dấu hiệu và triệu chứng
Các triệu chứng của hẹp thực quản bao gồm ợ nóng, miệng có vị đắng hoặc chua, nghẹn, ho, hụt hơi, thường xuyên ợ hơi hoặc nấc cục, đau hoặc khó nuốt, nôn ra máu, hoặc sút cân.

Nguyên nhân
Nguyên nhân của hẹp thực quản có thể là do hoặc liên quan đến bệnh trào ngược dạ dày, viêm thực quản, rối loạn chức năng cơ vòng thực quản dưới, rối loạn nhu động thực quản, nuốt phải dung dịch kiềm ăn da, hoặc mắc chứng sa ruột dưới. Tình trạng co hẹp cũng có thể được hình thành sau khi phẫu thuật thực quản và các phương pháp điều trị khác như điều trị bằng laser hoặc điều trị bằng quang động học. Quá trình lành lại tạo ra một vết sẹo khiến mô bị kéo và thắt chặt, dẫn đến khó nuốt.

Chẩn đoán
Chứng hẹp thực quản có thể được chẩn đoán bằng phương pháp chụp X quang thực quản nuốt bari, chụp cắt lớp vi tính, sinh thiết  hoặc bằng nội soi.

Điều trị
Nếu hẹp thực quản do viêm thực quản gây ra, bệnh được điều trị bằng cách chữa nhiễm trùng (thường sử dụng kháng sinh). Để mở rộng chỗ thắt, bác sĩ phẫu thuật có thể chèn một ống nong để làm giãn các vùng bị co thắt trong thực quản. Đôi khi cũng có thể được điều trị bằng các thuốc khác. Ví dụ, thuốc đối kháng thụ thể H2 (như ranitidine) hoặc thuốc ức chế bơm proton (như omeprazole) có thể điều trị bệnh trào ngược axit tiềm ẩn.

Dịch tể học
Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD) ảnh hưởng đến xấp xỉ 40% người trưởng thành. Chứng hẹp thực quản xuất hiện trong khoảng từ 7 đến 23% số bệnh nhân GERD không được điều trị.

Tham khảo


title: Euxoa arsinaria

text:
Euxoa arsinaria là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euxoa


title: Rhinodia allogata

text:
Rhinodia allogata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Rhinodia


title: Xã hội đen 2

text:
Xã hội đen 2 (tiếng Trung: 黑社會:以和爲貴, tiếng Anh: Election 2, Hán-Việt: Hắc xã hội: Dĩ hòa vi quý) là một bộ phim điện ảnh thuộc thể loại tội phạm - chính kịch của Hồng Kông công chiếu năm 2006 do Đỗ Kỳ Phong làm đạo diễn và đồng sản xuất, với sự tham gia của các diễn viên gồm Nhậm Đạt Hoa, Cổ Thiên Lạc, Trương Gia Huy, Lâm Gia Đống, Lâm Tuyết và Trương Triệu Huy. Đây là phần phim thứ hai của bộ phim sau phần phim đầu tiên là Xã hội đen ra mắt năm 2005.

Bộ phim có buổi công chiếu lần đầu tại Hồng Kông từ ngày 29 tháng 4 năm 2006 và được giới phê bình cũng như khán giả đánh giá cao, đồng thời còn được công chiếu dưới hình thức tác phẩm tuyển chọn không tranh giải Cành cọ vàng tại Liên hoan phim Cannes 2006.

Diễn viên

 Nhậm Đạt Hoa trong vai Lâm Hoài Lạc
 Cổ Thiên Lạc trong vai Lý Gia Nguyên
 Trương Gia Huy trong vai Phi Cơ
 Lâm Gia Đống trong vai Đông Hoàn Tử
 Lâm Tuyết trong vai Đại Đầu
 Trương Triệu Huy trong vai Sư gia Tô

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official website (US)
 IONCINEMA.com interviews Johnnie To
 Election 2 at LoveHKFilm.com
 Official MySpace page (US)
 US movie trailer  (QuickTime)
 Hong Kong movie trailer (QuickTime)
 Review at Kaiju Shakedown, which is Variety'''s Asian cinema blog
 Review at HKCuk.co.uk
 Review at Variety Review at The Hollywood Reporter''

Phim năm 2006
Phim Hồng Kông
Phim tiếng Quảng Đông
Phim tiếng Quan thoại
Phim tội phạm
Phim chính kịch
Phim hành động Hồng Kông
Phim hành động
Phim hành động thập niên 2000
Phim do Đỗ Kỳ Phong đạo diễn


title: Sciades marmoreus

text:
Sciades marmoreus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sciades


title: Bộ Cổn (丨)

text:
{{Infobox Kangxi Radical|2
| uni = 4E28
| trước =
| giữa =
| sau = | meaning = nét sổ, trên dưới thông nhau
| pny = gǔn
| bopo = ㄍㄨㄣˇ
| gr = goen
| wade = kun3
| jyutping = gwan2
| yale = kwan2
| poj = khún
| hang = 뚫을 tturheul
| hanja = 곤 gonn
| hi = コン konぼう bō
| kanji = 棒 bō (gậy)
| hanviet = Cổn
}}Bộ Cổn (丨) nghĩa là "nét sổ" (cũng gọi là Côn' mang nghĩa là "cái gậy") là một trong 6 bộ thủ chỉ có 1 nét trong tổng số 214 Bộ thủ Khang Hy.Khang Hy tự điển'' chỉ có 21 chữ (trong tổng số 49,030) sử dụng bộ thủ này.

Chữ dùng bộ Cổn (丨)

Nguồn

Tham khảo

Liên kết ngoài
Unihan Database - U+4E28

002


title: Petilium tibiale

text:
Petilium tibiale là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Petilium


title: Wolfgang Schäuble

text:
Wolfgang Schäuble (sinh ngày 18 tháng 9 năm 1942)  là một nhà chính trị Đức thuộc Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo Đức, đã đảm nhiệm chức vụ bộ trưởng tài chính Đức trong nội các của thủ tướng Angela Merkel thứ hai và thứ ba kể từ năm 2009.
Từ năm 1984 đến 1991, ông là thành viên của nội các của thủ tướng Helmut Kohl, đầu tiên là Bộ trưởng Liên bang về các vấn đề đặc biệt và chủ nhiệm văn phòng phủ thủ tướng và sau đó là bộ trưởng nội vụ liên bang. Từ năm 1991 đến 2000, ông là chủ tịch của nhóm CDU/CSU trong Quốc hội Đức, và 1998-2000 cũng chủ tịch đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo Đức (CDU). Ông đã một lần nữa làm bộ trưởng nội vụ liên bang trong nội các đầu tiên của bà Merkel giai đoạn 2005-2009. Vào tháng 10 năm 2021, Wolfgang Schaüble nhường lại vị trí Chủ tịch Hạ viện cho Bärbel Bas.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Wolfgang Schäuble's homepage
 Biography of Wolfgang Schäuble at the German Historical Museum
 Biography of Wolfgang Schäuble at the Bundestag (German parliament) website
 Wolfgang Schäuble: "Muslims Should Feel at Home in Germany"

|-

Sinh năm 1942
Nhân vật còn sống
Dân biểu Đức


title: Giải vô địch bóng đá Nam Mỹ 1939

text:
Giải vô địch bóng đá Nam Mỹ 1939 là giải vô địch bóng đá Nam Mỹ lần thứ 15, diễn ra ở Lima, Peru từ 15 tháng 1 đến 12 tháng 2 năm 1939. Giải đấu có 5 đội tuyển tham gia, đấu vòng tròn tính điểm để chọn ra nhà vô địch. Chủ nhà Peru giành chức vô địch đầu tiên sau khi vượt qua Uruguay ở lượt trận đấu cuối.

Danh sách cầu thủ tham dự

Địa điểm

Kết quả

Trận đấu

Danh sách cầu thủ ghi bàn
7 bàn
  Teodoro Fernández

5 bàn

  Jorge Alcalde

  Severino Varela

3 bàn

  Tiberio Godoy
  Marcial Barrios

  Pedro Lago
  Roberto Porta

2 bàn

  José Avendaño
  Enrique Sorrel

  Marino Alcívar
  Manuel Arenas

1 bàn

  Alfonso Domínguez
  Roberto Luco
  Raúl Muñoz
  Raúl Toro

  Ricardo Aquino
  Eustaquio Barreiro
  Eduardo Mingo
  Víctor Bielich

  Adelaido Camaití
  Oscar Chirimini

Tham khảo

Liên kết ngoài
 South American Championship 1939 trên RSSSF

1939


title: Catoptria montivagus

text:
Catoptria montivagus là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Catoptria


title: Paramimistena validicornis

text:
Paramimistena validicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Paramimistena


title: Chi ngôn ngữ German phía Tây

text:
Chi ngôn ngữ German phía Tây là nhóm đa dạng và phổ biến nhất trong ngữ tộc German, hai nhóm còn lại là Chi ngôn ngữ German phía Bắc và Chi ngôn ngữ German phía Đông (đã biến mất).

Ba ngôn ngữ nổi tiếng và phổ biến nhất trong nhóm là tiếng Anh, tiếng Đức, và tiếng Hà Lan. Ngoài ra, nó cũng gồm những ngôn ngữ Thượng Đức và Hạ Đức như tiếng lLuxembourg và tiếng Yiddish, cũng như những ngôn ngữ Franconia và Ingaevon như Frisia, tiếng Scots và tiếng Afrikaans. Thêm vào đó, có nhiều creole, patois, và pidgin hình thành dựa trên tiếng Anh và tiếng Hà Lan.

Chú thích

Sách tham khảo và đọc thêm
 Adamus, Marian (1962). On the mutual relations between Nordic and other Germanic dialects. Germanica Wratislavensia 7. 115–158.
 Bammesberger, Alfred (Ed.) (1991), Old English Rune and their Continental Background. Heidelberg: Winter.
 Bammesberger, Alfred (1996). The Preterite of Germanic Strong Verbs in Classes Fore and Five, in „North-Western European Language Evolution" 27, 33–43.
 Bremmer, Rolf H., Jr. (2009). An Introduction to Old Frisian. History, Grammar, Reader, Glossary. Amsterdam / Philadelphia: Benjamins Publishing Company.
 Euler, Wolfram (2002/03). "Vom Westgermanischen zum Althochdeutschen" (From West Germanic to Old High German), Sprachaufgliederung im Dialektkontinuum, in Klagenfurter Beiträge zur Sprachwissenschaft, Vol. 28/29, 69–90.
 Euler, Wolfram (2013) Das Westgermanische – von der Herausbildung im 3. bis zur Aufgliederung im 7. Jahrhundert – Analyse und Rekonstruktion (West Germanic: from its Emergence in the 3rd up until its Dissolution in the 7th Century CE: Analyses and Reconstruction). 244 p., in German with English summary, Verlag Inspiration Un Limited, London/Berlin 2013, ISBN 978-3-9812110-7-8.
 Härke, Heinrich (2011). Anglo-Saxon Immigration and Ethnogenesis, in: „Medieval Archaeology" No. 55, 2011, pp. 1–28.
 Hilsberg, Susan (2009). Place-Names and Settlement History. Aspects of Selected Topographical Elements on the Continent and in England, Magister Theses, Universität Leipzig.
 Klein, Thomas (2004). "Im Vorfeld des Althochdeutschen und Altsächsischen" (Prior to Old High German and Old Saxon), in Entstehung des Deutschen. Heidelberg, 241–270.
 Kortlandt, Frederik (2008). Anglo-Frisian, in „North-Western European Language Evolution" 54/55, 265 – 278.
 Looijenga, Jantina Helena (1997). Runes around the North Sea and on the Continent AD 150–700; Text & Contents. Groningen: SSG Uitgeverij.
 Friedrich Maurer (1942), Nordgermanen und Alemannen:  Studien zur germanischen und frühdeutschen Sprachgeschichte, Stammes- und Volkskunde, Strassburg: Hüneburg.
 Mees, Bernard (2002). The Bergakker inscription and the beginnings of Dutch, in „Amsterdamer Beiträge zur älteren Germanistik" 56, 23–26.
 Mottausch, Karl-Heinz (1998). Die reduplizierenden Verben im Nord- und Westgermanischen: Versuch eines Raum-Zeit-Modells, in „North-Western European Language Evolution" 33, 43–91.
 Nielsen, Hans F. (1981). Old English and the Continental Germanic languages. A Survey of Morphological and Phonological Interrelations. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft. (2nd edition 1985)
 Nielsen, Hans Frede. (2000). Ingwäonisch. In Heinrich Beck et al. (eds.), Reallexikon der Germanischen Altertumskunde (2. Auflage), Band 15, 432–439. Berlin: De Gruyter.
 Page, Raymond I. (1999). An Introduction to English Runes, 2. edition. Woodbridge: Bogdell Press.
 Page, Raymond I. (2001). Frisian Runic Inscriptions, in Horst Munske et al., „Handbuch des Friesischen". Tübingen, 523–530.
 Ringe, Donald R. (2012). Cladistic principles and linguistic reality: the case of West Germanic. In Philomen Probert and Andreas Willi (eds.), Laws and Rules on Indo-European, 33–42. Oxford.
 Ringe, Donald R. and Taylor, Ann (2014). The Development of Old English – A Linguistic History of English, vol. II, 632p. ISBN 978-0199207848. Oxford.
 Robinson, Orrin W. (1992). Old English and Its Closest Relatives. A Survey of the Earliest Germanic Languages. Stanford University Press.
 Seebold, Elmar (1998). "Die Sprache(n) der Germanen in der Zeit der Völkerwanderung" (The Language(s) of the Germanic Peoples during the Migration Period), in E. Koller & H. Laitenberger, Suevos – Schwaben. Das Königreich der Sueben auf der Iberischen Halbinsel (411–585). Tübingen, 11–20.
 Seebold, Elmar (2006). "Westgermanische Sprachen" (West Germanic Languages), in Reallexikon der germanischen Altertumskunde 33, 530–536.
 Stifter, David (2009). "The Proto-Germanic shift *ā > ō and early Germanic linguistic contacts", in Historische Sprachforschung 122, 268–283.
 Stiles, Patrick V. (1995). Remarks on the "Anglo-Frisian" thesis, in „Friesische Studien I". Odense, 177–220.
 Stiles, Patrick V. (2004). Place-adverbs and the development of Proto-Germanic long *ē1 in early West Germanic. In Irma Hyvärinen et al. (Hg.), Etymologie, Entlehnungen und Entwicklungen. Mémoires de la Soc. Néophil. de Helsinki 63. Helsinki. 385–396.
 Stiles, Patrick V. (2013). The Pan-West Germanic Isoglosses and the Subrelationships of West Germanic to Other Branches. In Unity and Diversity in West Germanic, I. Special issue of NOWELE 66:1 (2013), Nielsen, Hans Frede and Patrick V. Stiles (eds.), 5 ff.
 Voyles, Joseph B. (1992). Early Germanic Grammar: pre-, proto-, and post-Germanic Language. San Diego: Academic Press

Tây

Tây Âu


title: Ceryx macgregori

text:
Ceryx macgregori là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ceryx


title: Chính sách thị thực của Quần đảo Marshall

text:
Du khách đến Quần đảo Marshall phải xin thị thực từ trước trừ khi họ đến từ một trong những quốc gia được miễn thị thực hoặc xin thị thực tại cửa khẩu.

Bản đồ chính sách thị thực

Miễn thị thực
Người sở hữu hộ chiếu của 33 quốc gia và vùng lãnh thổ sau không cần thị thực để đến Quần đảo Marshall:

Thị thực tại cửa khẩu
Công dân của 55 quốc gia và vùng lãnh thổ sau có thể xin thị thực tại cửa khẩu để ở lại tối đa 90 ngày:

Công dân của các quốc gia này không được miễn cung cấp giấy từ với Cục Xuất nhập cảnh để hỗ trợ quá trình xin thị thực, họ chỉ phải cung cấp những giấy tờ này khi nhập cảnh.

Tất cả du khách phải có hộ chiếu có hiệu lực 6 tháng.

Du khách muốn đến Kwajalein phải có Cho phép Nhập cảnh cấp bởi Bộ Quân sự Hoa Kỳ.

Xem thêm

Yêu cầu thị thực đối với công dân Quần đảo Marshall

Tham khảo

Liên kết ngoài
Immigration Act 2006

Quần đảo Marshall
Quan hệ ngoại giao của Quần đảo Marshall


title: Cá bàng chài trợt

text:
Hemigymnus melapterus là một loài cá biển thuộc chi Hemigymnus trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1791.

Từ nguyên
Từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "vây đen" (mela: "màu đen" + pterus: "vây, cánh"), có lẽ hàm ý đề cập đến vây lưng và vây hậu môn màu đen ở cá cái.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
H. melapterus có phạm vi phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận từ bờ biển phía nam bán đảo Ả Rập, trải dài dọc theo bờ biển Đông Phi đến Nam Phi, bao gồm Madagascar và các đảo quốc trong Ấn Độ Dương, cũng như bờ biển phía đông-nam Ấn Độ và Tây Úc; từ quần đảo Mergui trải rộng khắp các vùng biển Đông Nam Á và hầu hết các quần đảo, đảo quốc thuộc châu Đại Dương (ngoại trừ quần đảo Hawaii), xa nhất là đến Polynesia thuộc Pháp; ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản (bao gồm quần đảo Ogasawara và quần đảo Ryukyu); về phía nam giới hạn đến Đông Úc, bao gồm đảo Lord Howe và các rạn san hô trên biển Tasman.

H. melapterus sống gần những rạn san hô ở vùng dưới triều (ven bờ) và trong các đầm phá ở độ sâu đến 40 m.

Mô tả

H. melapterus có chiều dài cơ thể tối đa được báo cáo là 90 cm, nhưng tính đến hiện tại thì chiều dài lớn nhất được biết đến ở loài này chỉ là 37 cm. H. melapterus là loài lưỡng tính tiền nữ và dị hình giới tính rõ rệt. Môi của loài này rất dày. Đuôi cụt hoặc hơi bo tròn.

Cá đực trưởng thành có màu xanh lục sẫm ở hầu hết phần thân; màu lục nhạt ở đầu và một phần thân trước. Vảy trên thân có rìa màu đen. Đầu có nhiều vệt màu hồng và xanh lục lam quanh mắt; bao quanh mắt là một vòng tròn màu lục lam. Môi và phần dưới của đầu chủ yếu có màu xanh lam nhạt; ngực và bụng màu trắng hồng.

Cá cái nhỏ và cá con đang phát triển có hai màu rõ rệt trên thân: đầu và thân trước có màu xanh lục xám; thân sau màu đen. Cuống đuôi và vây đuôi màu vàng, thường có 1–2 đốm đen nhỏ ở giữa vây (cá con mới lớn có thêm một dải màu trắng rõ rệt chia tách hai vùng màu trên thân). Vảy của cá cái có thêm các vạch màu lục sẫm, chuyển sang màu vàng với các đốm màu xanh lam ở cuống đuôi và vây đuôi. Cá cái trưởng thành có màu sắc gần giống với cá đực: thân sau dần chuyển sang màu lục sẫm; vảy có viền đen; đầu có màu xanh lục sáng.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10–11; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 11; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Hành vi và tập tính

Thức ăn của H. melapterus là các thủy sinh không xương sống nhỏ, chủ yếu là động vật giáp xác, động vật thân mềm và động vật có vỏ cứng. H. melapterus thường sống đơn độc hoặc bơi thành nhóm nhỏ; cá con ẩn mình trong các rạn san hô nhánh hoặc len giữa gai của nhím biển, thường sống gần bờ.

Tham khảo

Trích dẫn

M
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Cá Oman
Cá Yemen
Cá Somalia
Cá Kenya
Cá Tanzania
Cá Mozambique
Cá Nam Phi
Cá Madagascar
Cá Ấn Độ
Cá Sri Lanka
Cá Maldives
Cá Myanmar
Cá Thái Lan
Cá Việt Nam
Cá Campuchia
Cá Malaysia
Cá Indonesia
Cá Philippines
Cá Papua New Guinea
Cá Đài Loan
Cá Nhật Bản
Cá Úc
Cá châu Đại Dương
Cá Palau
Cá Nouvelle-Calédonie
Cá Fiji
Cá Tonga
Động vật được mô tả năm 1791


title: Nokia Lumia 930

text:
Nokia Lumia 930 là chiếc điện thoại thông minh được thiết kế bởi Nokia chạy hệ điều hành Windows Phone 8.1 của Microsoft. Nó đã được ra mắt vào 2 tháng 4 năm 2014 tại Hội nghị Microsoft Build 2014 và được dự định phát hành vào tháng 6 năm 2014. Thiết bị này được nhằm là người kế nhiệm của dòng Lumia 92x của dòng điện thoại Nokia Lumia. Lumia 930 cơ bản là một phiên bản khác của Nokia Lumia Icon chỉ có ở thị trường Mĩ. Hai phiên bản này đều có cùng kiểu dáng và thông số, điểm khác biệt duy nhất là 930 được cài sẵn Windows Phone 8.1 hơn bản Windows Phone 8 trên Icon.

Vấn đề
Một số điện thoại gặp hiện tượng nóng máy và hao pin nhanh.

Một số thiết bị không thể đặt Google làm trình tìm kiếm mặc định.

Xem thêm
Nokia Lumia Icon

Liên kết ngoài
 Nokia Lumia 930
 Nokia Lumia 930 thông số kỹ thuật

Tham khảo

Lumia 930
Điện thoại di động được giới thiệu năm 2014
Điện thoại thông minh
Các thiết bị Windows Phone
Thiết bị định vị GPS
Phần cứng Microsoft
Thiết bị Windows Phone
Microsoft Lumia


title: Jallas, Idlib

text:
Jallas, Idlib () là một ngôi làng Syria nằm ở Abu al-Duhur Nahiyah ở huyện Idlib, Idlib. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Jallas, Idlib có dân số 404 trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Tham khảo


title: Aplocera numidaria

text:
Aplocera numidaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Aplocera


title: Huân chương Danh dự (Anh)

text:
Huân chương Danh dự () là một huân chương của Vương quốc Thịnh vượng chung, được thành lập bởi vua George đệ Ngũ để tưởng thưởng cho những người đạt thành tích xuất sắc và để ban cho những người xứng đáng nhất với sự công nhận, thành lập danh dự không phụ thuộc vào sự chấp nhận của chức tước hay cấp bậc công lao.

Được thành lập cùng lúc với Huân chương Đế quốc, đôi khi nó cũng được coi như một bậc thấp hơn của Huân chương Chiến công. Hiện nay thì huân chương được miêu tả "để tưởng thưởng cho những cá nhân có đóng góp lớn trong các lĩnh vực khoa học, nghệ thuật, y dược, hay thời kỳ trị vì lâu dài". Những người được ban huân chương đầu tiên vì có sự phục vụ trong chiến tranh và được liệt kê trong Luân Đôn Thời báo vào ngày 14 tháng 7 năm 1917. Thánh đường Hoàng gia tại Cung điện Hampton hiện nay được gọi là Thánh đường Huân chương.

Hợp thành
Huân chương này chỉ dành cho tối đa 65 người. Ngoài ra, những người ngoại quốc hay công dân bên ngoài Vuơng quốc Thịnh vượng chung sẽ được kết nạp như một thành viên danh dự. Những ai đã có các huân chương khác thì sẽ được sử dụng 2 chữ cái đầu CH vào trước tên. Việc phong huân sẽ được đệ trình bởi Thủ tướng các nước trong Vuơng quốc Thịnh vượng chung. Tại Canada, việc này sẽ do các quan chức đệ trình lên Quốc vương.

Ban đầu, huy chương này chỉ dành cho 50 người, nhưng tới năm 1943 thì tăng lên 65, bao gồm 45 người Anh, 7 người Úc, 1 người Tân Tây Lan, 1 người Nam Phi và 9 người từ các nước thuộc địa. Sau đó nó lại bị thay đổi vào năm 1970: 47 người Anh, 7 người Úc, 2 người Tân Tây Lan và 9 người từ các nước thuộc địa. Năm 1975, số người tại các nước thuộc địa khác bị giảm xuống còn 7 để thêm 2 người Tân Tây Lan.

Mặc dù công dân Úc vẫn có thể được ứng tuyển để nhận huân chương, Chính phủ Úc đã ngừng ban huân chương này để ban cho công dân huân chương quốc gia. Nhà sử học Canada Margaret MacMillan đã được nhận huân chương vào năm 2017 và tiếp theo đó là giọng nữ cao Kiri Te Kanawa vào năm 2018.

Huân chương
Huân chương có hình bầu dục, phía trên có một vuơng miện, bên trong là 1 miếng đá hình chữ nhật có phác họa cây sồi, 1 cái khiên ở bên phải, một kỵ sĩ ở bên trái. Trên viền xanh của huân chương có khắc chữ vàng. Đàn ông đeo huân chương vòng quanh cổ, còn phụ nữ thì đeo ở trên vai trái.

Những người được ban huân chương

Quân chủ
 Vua Charles đệ Tam

Thành viên danh dư

Tham khảo

 Danh sách những người nhận Huân chương Danh dự
 Danh sách những hiệp sĩ và nữ hiệp sĩ vinh dự Anh
 Danh sách những người đã từ chối vinh dự

Ghi chú

Liên kết ngoai

Huân chương và huy chương Anh


title: Agrotis lapidosa

text:
Agrotis lapidosa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

L


title: Hypsugo dolichodon

text:
Dơi muỗi Hypsugo dolichodon là loài dơi trong Họ Dơi muỗi được phát hiện ở Lào và Việt Nam.

Đặc điểm
Chúng có chiều dài cẳng tay giữa 35,2 - 38,4 mm, chiều dài của bàn chân giữa 5,9 – 7 mm. Phần bụng màu đen nâu, phần đầu thì nhạt hơn. Đầu ngắn và rộng. Thức ăn chủ yếu của loài này là côn trùng. Đặc điểm nổi bật của giống dơi này là chiếc răng nanh dài, có thể bóc lớp vỏ cứng bao bọc cơ thể các loài côn trùng lớn và hàm răng nhìn đáng sợ. Mặc dù có bộ răng đáng sợ nhưng dơi Hypsugo đang bị đe dọa do hoạt động xây đập và khai thác đá của con người như khai thác đá, xây thủy điện.

Tham khảo

 Canines make the difference: a new species of Hypsugo (Chiroptera: Vespertilionidae) from Laos and Vietnam Zootaxa 3887 (2): 239–250 Accepted by P. Velazco: 28 Oct. 2014; published: 24 Nov. 2014
 Con vật có hàm răng cực kỳ đáng sợ vừa được phát hiện ở Việt Nam

D
Động vật có vú Việt Nam
Động vật được mô tả năm 2014
Động vật có vú Lào
Loài thiếu dữ liệu theo Sách đỏ IUCN


title: Nền tảng Facebook

text:
Nền tảng Facebook là tập hợp các dịch vụ, công cụ và sản phẩm được dịch vụ mạng xã hội Facebook dành cho các nhà phát triển bên thứ ba để tạo các ứng dụng và dịch vụ của riêng họ truy cập dữ liệu trong Facebook.

Nền tảng Facebook hiện tại đã được ra mắt trong  2010 . Nền tảng cung cấp một bộ giao diện và công cụ lập trình cho phép các nhà phát triển tích hợp với " biểu đồ xã hội " mở về quan hệ cá nhân và những thứ khác như bài hát, địa điểm và trang Facebook. Phân bổ trên facebook.com, các trang web bên ngoài và thiết bị đều được phép truy cập vào biểu đồ.

Lịch sử
Facebook ra mắt Nền tảng Facebook vào ngày 24 tháng 5 năm 2007 , cung cấp khung phần mềm cho các nhà phát triển phần mềm tạo các ứng dụng tương tác với các tính năng cốt lõi của Facebook. Một ngôn ngữ đánh dấu được gọi là Ngôn ngữ đánh dấu Facebook (Facebook Markup Language) được giới thiệu đồng thời; nó được sử dụng để tùy chỉnh "giao diện" của các ứng dụng mà các nhà phát triển tạo ra. Sử dụng Nền tảng này, Facebook đã ra mắt một số ứng dụng mới, bao gồm Quà tặng, cho phép người dùng gửi quà tặng ảo cho nhau, Marketplace, cho phép người dùng đăng quảng cáo miễn phí, sự kiện trên Facebook, cung cấp cho người dùng phương thức thông báo cho bạn bè của họ về các sự kiện sắp tới, Video, cho phép người dùng chia sẻ video tự chế với nhau, và trò chơi mạng xã hội, nơi người dùng có thể sử dụng kết nối của mình với bạn bè để giúp họ tiến lên trong các trò chơi họ đang chơi. Nhiều trò chơi mạng xã hội phổ biến ban đầu sẽ kết hợp các khả năng. Chẳng hạn, một trong những trò chơi đầu tiên đạt được vị trí ứng dụng hàng đầu, (Lil) Green Patch, kết hợp Quà tặng ảo với thông báo Sự kiện cho bạn bè và đóng góp cho các tổ chức từ thiện thông qua Causes.

Các công ty bên thứ ba cung cấp các số liệu ứng dụng và một số blog đã phát sinh để đáp lại sự kêu gọi của các ứng dụng Facebook. Trên  Ngày 4 tháng 7 năm 2007 , Altura Ventures đã công bố "Quỹ đầu tư Facebook Altura 1", trở thành công ty đầu tư mạo hiểm đầu tiên duy nhất trên thế giới của Facebook.

Trên  29 tháng 8 năm 2007 , Facebook đã thay đổi cách đo lường mức độ phổ biến của các ứng dụng, để chú ý đến các ứng dụng hấp dẫn hơn, sau những chỉ trích rằng việc xếp hạng các ứng dụng chỉ bằng số người đã cài đặt ứng dụng này mang lại lợi thế cho các ứng dụng tính lan truyền cao nhưng vô dụng. Blog công nghệ Valleywag đã chỉ trích Ứng dụng Facebook, gán cho chúng một "hình ảnh vô dụng". Những người khác đã kêu gọi giới hạn các ứng dụng của bên thứ ba để trải nghiệm người dùng Facebook không bị suy giảm.

Các ứng dụng đã được tạo trên Nền tảng bao gồm cờ vua, cả hai đều cho phép người dùng chơi cờ với bạn bè của họ. Trong các trò chơi như vậy, di chuyển của người dùng được lưu trên trang web, cho phép thực hiện bước tiếp theo bất cứ lúc nào thay vì ngay sau nước đi trước đó.

Bởi  Ngày 3 tháng 11 năm 2007 , bảy nghìn ứng dụng đã được phát triển trên Nền tảng Facebook, với hàng trăm ứng dụng khác được tạo ra mỗi ngày. Bởi hội nghị các nhà phát triển f8 hàng năm lần thứ hai về  Ngày 23 tháng 7 năm 2008 , số lượng ứng dụng đã tăng lên 33.000, và số lượng nhà phát triển đã đăng ký đã vượt quá 400.000.

Trong vài tháng kể từ khi ra mắt Nền tảng Facebook, các vấn đề phát sinh liên quan đến " spam ứng dụng", liên quan đến các ứng dụng Facebook "spam" người dùng để yêu cầu cài đặt nó.

Tham khảo

Facebook


title: Eilema undulata

text:
Eilema undulata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eilema


title: Himertosoma pulchrum

text:
Himertosoma pulchrum là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Himertosoma


title: That's the Way It Is (bài hát của Celine Dion)

text:
"That's the Way It Is" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Canada Celine Dion nằm trong album tuyển tập tiếng Anh đầu tiên của cô, All the Way... A Decade of Song (1999). Nó được phát hành vào ngày 1 tháng 11 năm 1999 như là đĩa đơn đầu tiên trích từ album bởi Columbia Records và Epic Records. Bài hát được đồng viết lời và sản xuất bởi Max Martin và Kristian Lundin, bên cạnh sự tham gia đồng viết lời từ Andreas Carlsson. "That's the Way It Is" là một bản umtempo pop mang nội dung đề cập đến sự kiên trì để đạt đến thành công trong cuộc sống, cũng như truyền tải thông điệp về việc không từ bỏ hy vọng khi bạn gặp khó khăn trong việc tìm kiếm tình yêu đích thực vì điều đó sẽ đến với những người thực sự tin vào nó. Bài hát đánh dấu sự hợp tác đầu tiên giữa Dion và Martin, và cả hai sẽ tiếp tục hợp tác cho album phòng thu tiếng Anh thứ tám của nữ ca sĩ One Heart (2003).

Sau khi phát hành, "That's the Way It Is" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao sự tươi mới trong phong cách âm nhạc của Dion và quá trình sản xuất nó, đồng thời gọi đây là một trong những điểm nhấn nổi bật nhất đối với những bản thu âm mới được thực hiện cho All the Way... A Decade of Song. Ngoài ra, bài hát cũng gặt hái những thành công lớn về mặt thương mại với việc lọt vào top 10 ở nhiều quốc gia nó xuất hiện, bao gồm những thị trường nổi bật như Áo, Canada, Phần Lan, Pháp, Đức, Hy Lạp, Ý, Hà Lan, New Zealand, Tây Ban Nha, Thụy Điển và Thụy Sĩ. Tại Hoa Kỳ, "That's the Way It Is" đạt vị trí thứ sáu trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, trở thành đĩa đơn quán quân thứ mười trong sự nghiệp của Dion cũng như là duy nhất từ album tuyển tập vươn đến top 10 tại đây.

Video ca nhạc cho "That's the Way It Is" được đạo diễn bởi Liz Friedlander, trong đó bao gồm những cảnh Dion hát trong một căn phòng và được phát trên những chiếc tivi ở đường phố, xen kẽ với những câu chuyện về nhiều hoàn cảnh khác nhau đang gặp khó khăn trong cuộc sống nhưng được tiếp thêm sức mạnh sau khi lắng nghe thông điệp truyền tải của nó. Để quảng bá bài hát, nữ ca sĩ đã trình diễn "That's the Way It Is" trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải lớn, bao gồm The Rosie O'Donnell Show, Today, Top of the Pops, giải Bambi năm 1999 và giải thưởng âm nhạc Billboard năm 1999, cũng như trong nhiều chuyến lưu diễn của cô. Kể từ khi phát hành, nó đã xuất hiện trong nhiều album tuyển tập khác của nữ ca sĩ, như The Collector's Series, Volume One (2000), My Love: Essential Collection (2008) và The Best So Far... 2018 Tour Edition (2018).

Danh sách bài hát

 Đĩa CD tại châu Âu
 "That's the Way It Is" – 4:01
 "I Met an Angel (On Christmas Day)" – 3:20

 Đĩa CD maxi tại Hoa Kỳ
 "That's the Way It Is" – 4:01
 "That's the Way It Is" (The Metro Club phối lại) – 5:28
 "I Want You to Need Me" (Thunderpuss radio phối) – 4:32
 "I Want You to Need Me" (Thunderpuss Club phối) – 8:10

 Đĩa CD #1 tại Anh quốc
 "That's the Way It Is" – 4:01
 "I Met an Angel (On Christmas Day)" – 3:20
 "My Heart Will Go On" (trực tiếp) – 5:23

 Đĩa CD #2 tại Anh quốc
 "That's the Way It Is" – 4:01
 "That's the Way It Is" (The Metro Club phối lại) – 5:28
 "Another Year Has Gone By" – 3:24

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Xếp hạng thập niên

Chứng nhận

Lịch sử phát hành

Xem thêm
 Billboard Hot 100 cuối năm 2000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đĩa đơn năm 1999
Bài hát năm 1999
Bài hát của Céline Dion
Đĩa đơn quán quân Billboard Adult Contemporary
Bài hát viết bởi Max Martin
Bài hát sản xuất bởi Max Martin
Video âm nhạc do Liz Friedlander đạo diễn
Đĩa đơn của Columbia Records
Đĩa đơn của hãng Epic Records


title: Polycyrtus melanocephalus

text:
Polycyrtus melanocephalus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Polycyrtus


title: Thranius pallidiventris

text:
Thranius pallidiventris là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Thranius


title: Ga Godeok

text:
Ga Godeok là ga tàu điện ngầm trên Tàu điện ngầm vùng thủ đô Seoul tuyến 5. Nó dẫn đến trường cao trung Baejae, Myungil, Gwangmun, Hanyoung, và Trường ngoại ngữ cao trung Hanyoung.

Bố trí ga

Ga kế cận

Tham khảo

Godeok
Godeok
Godeok


title: SV 2016 (các trận đấu)

text:
SV 2016 là một trò chơi truyền hình do Đài Truyền hình Việt Nam, Trung ương hội sinh viên Việt Nam, Bộ giáo dục và đào tạo và Ban Sản xuất các chương trình Giải trí thực hiện. Chương trình được phát sóng vào lúc 10:00 sáng chủ nhật hàng tuần từ ngày 3/7/2016 cho đến hết ngày 18/9/2016. MC Nguyên Khang tiếp tục là người cầm trịch chương trình này.

Tham khảo


title: Viettesia tristis

text:
Viettesia tristis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Viettesia


title: Phytomyptera riedeli

text:
Phytomyptera riedeli là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phytomyptera


title: Hemimorina atrofasciata

text:
Hemimorina atrofasciata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hemimorina


title: Đào Hồng Lan

text:
Đào Hồng Lan (sinh ngày 23 tháng 7 năm 1971 ở xã Tam Kỳ, huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương) là nữ chính trị gia người Việt Nam. Bà hiện là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, Bí thư Ban Cán sự Đảng Bộ Y tế, Bộ trưởng Bộ Y tế. Bà từng đảm nhận chức vụ Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh; Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội khóa XV tỉnh Bắc Ninh; Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII; Phó vụ trưởng Bảo hiểm xã hội, Phó chánh văn phòng, Chánh văn phòng, Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội; cán bộ tư vấn Trung tâm Xúc tiến việc làm thanh niên Hà Nội của Thành Đoàn Hà Nội; chuyên viên Vụ Bảo hiểm xã hội thuộc Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.

Từ năm 1945 đến nay, bà là nữ Bộ trưởng Bộ Y tế thứ 3 của Việt Nam sau Trần Thị Trung Chiến và Nguyễn Thị Kim Tiến; người đầu tiên đứng đầu Bộ Y tế mà không xuất thân từ ngành y và là nữ Bí thư Tỉnh ủy đầu tiên của tỉnh Bắc Ninh.

Tiểu sử
Đào Hồng Lan sinh ngày 23 tháng 7 năm 1971 tại xã Tam Kỳ, huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương. Bà là cựu sinh viên lớp Công nghiệp 31, khoa Quản trị kinh doanh của trường Đại học Kinh tế Quốc dân.

Đến ngày 15 tháng 3 năm 2001, bà đã gia nhập đảng và trở thành đảng viên của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trình độ lý luận chính trị của bà được cho là cao cấp với trình độ chuyên môn ở mức Thạc sĩ Kinh tế.

Sự nghiệp

Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội
Từ tháng 12 năm 1993 đến tháng 7 năm 1995 bà giữ chức Cán bộ tư vấn, Trung tâm Xúc tiến việc làm thanh niên Hà Nội thuộc Thành Đoàn Hà Nội. Đến tháng 8 năm 1995, bà được luân chuyển sang và trở thành chuyên viên Vụ Bảo hiểm xã hội thuộc Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.

Vào tháng 4 năm 2006 đến tháng 10 cùng năm bà đảm nhận vai trò Phó Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm xã hội, thuộc Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. Tuy nhiên, từ tháng 10 cùng năm, bà lại được bổ nhiệm trở thành Phó Chánh Văn phòng, Phó Chánh văn phòng phụ trách Văn phòng cùng Bộ và Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đến hết tháng 3 năm 2009.

Đến tháng 4 năm 2009, bà được đưa lên Chánh Văn phòng của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. Đồng thời tiếp tục giữ chức vụ Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và có mặt trong Ủy viên Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.

Vào ngày 17 tháng 12 năm 2014, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký Quyết định số 2298/QĐ-TTg bổ nhiệm bà giữ chức Thứ trưởng Bộ Lao động –Thương binh và Xã hội. Trong thời gian đó bà tiếp tục đảm nhận thêm các chức vụ như Ủy viên Ban Cán sự Đảng, Bí thư Đảng ủy Bộ; Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; Ủy viên Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và có mặt trong Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương.

Tháng 1 năm 2016, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng, bà được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Tỉnh ủy Bắc Ninh
Ngày 26 tháng 3 năm 2018, Bộ Chính trị quyết định luân chuyển, chỉ định bà tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh nhiệm kỳ 2015 – 2020. Đến ngày 25 tháng 9 năm 2020, Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh đã thống nhất 100% bầu bà giữ chức Bí thư Tỉnh uỷ khóa XX. Bà cũng là nữ Bí thư Tỉnh ủy đầu tiên của tỉnh Bắc Ninh.

Tháng 1 năm 2021, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, bà lần đầu tiên được bầu làm Ủy viên chính thức Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Đồng thời trong lúc đó, bà kiêm các chức danh như Bí thư Đảng ủy Quân sự tỉnh Bắc Ninh; Đại biểu Quốc hội khóa XV và Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh, Tổ trưởng Tổ Đảng. Trong giai đoan ở Bắc Ninh, bà cũng từng đảm nhận vai trò Trưởng ban Chỉ đạo phòng, chống COVID-19 tỉnh.

Bộ Y Tế
Ngày 15 tháng 7 năm 2022, Bộ Chính trị đã ban hành Quyết định số 568-QĐNS/TW điều động, phân công bà Đào Hồng Lan, Ủy viên Trung ương Đảng, thôi tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và thôi giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh để chỉ định giữ chức Bí thư Ban Cán sự đảng Bộ Y tế. Cùng ngày hôm đó, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Quyết định số 839/QĐ-TTg, về việc giao Quyền Bộ trưởng Bộ Y tế cho bà đảm nhận thay thế cho ông Nguyễn Thanh Long, sau khi phát hiện những bê bối liên quan đến Vụ án sai phạm tại Công ty cổ phần Công nghệ Việt Á.

Ngày 26 tháng 8 năm 2022, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 578/NQ-UBTVQH15 về phê chuẩn việc cho thôi làm nhiệm vụ Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội khóa XV tỉnh Bắc Ninh đối với đồng chí Đào Hồng Lan để thực hiện nhiệm vụ khác.

Trước tình hình dịch bệnh, bà yêu cầu các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình dịch, nhất là sự xuất hiện của các biến thể mới của COVID-19; chủ động xây dựng các kịch bản, phương án ứng phó và triển khai đáp ứng với mọi tình huống có thể xảy ra.

Tại phiên họp lần thứ 16 của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch COVID-19 diễn ra sáng 6 tháng 8, bà báo cáo vào tháng 7 năm 2022 cả nước ghi nhận trên 33.000 ca mắc, 6 ca tử vong; thời gian gần đây ghi nhận khoảng 2.000 ca mắc/ngày. So với tháng trước, số mắc tăng 22,4%, giảm 2 ca tử vong, tỷ lệ chết/mắc 0,02%. Tỷ lệ tiêm mũi 1, mũi 2 cho người từ 12 tuổi trở lên đạt xấp xỉ 100%, tiêm mũi 3 cho người từ 18 tuổi trở lên trên tổng dân số 52%.

Trước tình hình dịch bệnh đậu mùa khỉ xuất hiện Bộ Y tế đã đề xuất khai báo y tế để ngăn đậu mùa khỉ xâm nhập trước tình hình Việt Nam đang phải đối phó với nhiều bệnh truyền nhiễm cùng lúc như sốt xuất huyết, tay chân miệng, cúm, COVID-19, bà nhận định phải có các biện pháp để ngăn chặn ngay từ cửa khẩu với bệnh đậu mùa khỉ.

Đến ngày 21 tháng 10 năm 2022, Quốc hội chính thức thông qua nghị quyết phê chuẩn và bổ nhiệm bà Đào Hồng Lan giữ chức Bộ trưởng Bộ Y Tế. Từ năm 1945 đến nay, bà là người đầu tiên đứng đầu Bộ Y tế nhưng không xuất thân từ ngành Y và là người phụ nữ thứ 3 đứng đầu Bộ này sau Trần Thị Trung Chiến (thán 8 năm 2002 – tháng 8 năm 2007) và Nguyễn Thị Kim Tiến (tháng 8 năm 2011 – tháng 11 năm 2019).

Hôm 13 tháng 12 năm 2022, tại trụ sở của Bộ Y tế, bà Đào Hồng Lan đã có buổi làm việc với Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam để thảo luận về vấn đề đảm bảo sức khỏe toàn dân và hoàn thiện văn kiện hợp tác giữa Việt Nam và Tổ chức Y tế Thế giới.

Trước đó một tháng, bà cũng đã đón tiếp Ayako Inagaki, Giám đốc Vụ nguồn lực và Xã hội Đông Nam Á. Trong kỳ họp Quốc hội vào ngày 6 tháng 1 năm 2023, đại diện Bộ Y tế, bà đã có những phát biểu liên quan đến Luật Khám bệnh, chữa bệnh (sửa đổi) như kiểm soát và thời hạn giấy phép người hành nghề hay các vấn đề tự chủ trong các cơ sở y tế công lập.

Tham khảo

Người họ Đào tại Việt Nam
Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII
Người Hải Dương
Bí thư Tỉnh ủy Việt Nam nhiệm kì 2020–2025
Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh
Bộ trưởng Bộ Y tế Việt Nam
Cựu sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân


title: Dorsifulcrum reductum

text:
Dorsifulcrum reductum là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Dorsifulcrum


title: Lespesia pilatei

text:
Lespesia pilatei là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lespesia


title: Tiếng Moghol

text:
Tiếng Moghol (hay Mogholi; tiếng Dari: ) là một ngôn ngữ Mông Cổ rất nguy cấp hoặc có thể đã tuyệt chủng được nói ở tỉnh Herat, Afghanistan, tại các làng Kundur và Karez-i-Mulla. Nó được sử dụng bởi người Moghol, với khoảng 2.000 nhân khẩu vào những năm 1970. Họ là hậu duệ của những đội quân Mông Cổ dưới trướng Thành Cát Tư Hãn đóng quân ở Afghanistan vào thế kỷ 13.

Vào thập niên 1970, khi học giả người Đức Michael Weiers nghiên cứu thực địa về tiếng Moghol, rất ít người nói ngôn ngữ này, hầu hết biết đến nó một cách thụ động và hầu hết đều trên 40 tuổi. Không biết liệu có còn người nói ngôn ngữ này hay không.

Ngôn ngữ này chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của tiếng Ba Tư về âm vị học, hình thái học và cú pháp, khiến Weiers tuyên bố rằng nó có bề ngoài của một "ngôn ngữ creole Nội Á thực sự".

Chữ viết
Trong lịch sử, tiếng Moghol được viết bằng phiên bản sửa đổi của chữ viết Ba Tư-Ả Rập. Văn học tiếng Moghol còn tồn tại bao gồm các văn bản Hồi giáo, thơ ca, từ vựng Mogholi-Ba Tư và ngữ pháp Mogholi.

Âm vị học
Âm vị học của tiếng Moghol chịu ảnh hưởng từ tiếng Ba Tư. Nó có một hệ thống sáu nguyên âm với độ dài không tương phản: /i e a u o ɔ/.

Đại từ
Các đại từ nhân xưng tiếng Moghol là:

Các đại từ chỉ định là:

 inah ~ enah "cái này"
 inat ~ enad "những cái này"
 mun~ munah "cái kia"
 munat ~ mutah ~ mutat "những cái kia"
Các đại từ nghi vấn là:

 emah ~ imah ~ imas "cái gì"
 ken~ kiyan "ai"
 kenaiki "của ai"
 emadu ~ imadu ~ emaji ~ imaji ~ emagalah "tại sao"
 emaula- "để làm gì"
 ked ~ keddu "bao nhiêu"
 keja "khi nào"
 oshtin "làm thế nào"
Các đại từ phản thân là:

 orin "bản thân"
 orindu-nah "cho bản thân"
 usa-nah "bản thân"

Văn bản mẫu
Weiers đã ghi lại bài thơ sau đây của nhà thơ Moghol Abd Al-Qadir.

Một bài thơ hoặc bài hát tiếng Moghol khác của Abd Al-Qadir được viết bằng chữ Ả Rập (từ Weiers):

Số đếm

Xem thêm

 Nikudari

Tham khảo

Đọc thêm

 G. J. Ramstedt. 1906. "Mogholica. Beiträge zur kenntnis der moghol-sprache in Afghanistan." JSFOu 23-4.
 Louis Ligeti. 1954. "Le lexique moghol de R. Leech," AOH 4.
 Л. Лигети. 1954. "О монгольских и тюркиских языках и диалектах Афганистана," AOH 4.
 Sh. Iwamura and H. F. Schurmann. 1954. "Notes on Mongolian Groups in Afghanistan," Silver Jubilee Volume of the Zinbun-Kagaku-Kenkyusyo, Kyoto University. Kyoto University.
 Shinobu Iwamura. 1961. The Zirni Manuscript: A Persian-Mongolian Glossary and Grammar. Kyoto University.
 H. F. Schurmann. 1962. The Moghols of Afghanistan. Mouton & Co.
 Michael Weiers. 1972. Die Sprache der Moghol der Provinz Herat in Afghanistan (Sprachmaterial, Grammatik, Wortliste). Opladen: Westdeutscher Verlag.

Ngôn ngữ chắp dính
Ngữ hệ Mông Cổ
Ngôn ngữ tại Afghanistan
Ngôn ngữ tuyệt chủng của châu Á
Ngôn ngữ không còn ở châu Á