title: Joker (phim)

text:
Joker là một bộ phim điện ảnh giật gân tâm lý của Mỹ năm 2019 do Todd Phillips chịu trách nhiệm đạo diễn kiêm sản xuất, với phần kịch bản do anh chấp bút cùng nhà biên kịch Scott Silver. Bộ phim dựa trên nguyên tác truyện tranh gốc của DC Comics, với bối cảnh được đặt vào năm 1981 ở Thành phố Gotham. Nam diễn viên Joaquin Phoenix thủ vai nhân vật chính Arthur Fleck/Joker, một gã hề kiêm nghệ sĩ hài độc thoại thất bại, vì bị xã hội bỏ rơi nên tâm lý ngày càng trở nên bất ổn, sau cùng đã trở thành kẻ dẫn đầu một cuộc bạo loạn phản văn hóa chống lại tầng lớp thượng lưu của Thành phố Gotham. Robert De Niro, Zazie Beetz, Frances Conroy, Brett Cullen, Glenn Fleshler, Bill Camp, Shea Whigham, Marc Maron, Douglas Hodge, Josh Pais và Leigh Gill đảm nhiệm các vai diễn phụ trong phim. Joker do hãng Warner Bros. Pictures, DC Films và Joint Effort liên kết với Bron Creative và Village Roadshow Pictures chịu trách nhiệm sản xuất, trong đó hãng Warner Bros. cũng kiêm luôn vai trò phân phối tác phẩm. Đội ngũ làm phim đã sáng tạo ra một cốt truyện mới về nguồn gốc của nhân vật Joker – một câu chuyện vốn khác biệt với các chất liệu truyện tranh nguyên tác sẵn có.

Phillips đã thai nghén những ý tưởng cho Joker từ năm 2016 và bắt tay vào thực hiện phần kịch bản với Silver trong suốt cả năm 2017. Cả hai lấy cảm hứng từ các nhân vật điện ảnh của thập niên 1970 cũng như các tác phẩm của Martin Scorsese (chủ yếu là Taxi Driver và The King of Comedy); Scorsese ban đầu cũng tham gia dự án với vai trò sản xuất. Joker cũng có sử dụng một số yếu tố từ nội dung của hai bộ truyện tranh Batman: The Killing Joke (1988) và The Dark Knight Returns (1986), tuy nhiên Phillips và Silver không thực sự lấy bất cứ bộ truyện tranh cụ thể nào làm nguồn cảm hứng chính. Phoenix bắt đầu tham gia dự án từ tháng 2 năm 2018 và chính thức đảm nhiệm vai diễn từ tháng 7 cùng năm, trong khi hầu hết dàn diễn viên phụ tham gia ký hợp đồng vào tháng 8. Quá trình quay phim chính diễn ra tại Thành phố New York, Thành phố Jersey và Newark từ tháng 9 đến tháng 12 năm 2018. Joker là phim điện ảnh người đóng đầu tiên về Batman được Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ gắn nhãn R.

Joker có buổi công chiếu ra mắt tại Liên hoan phim quốc tế Venezia lần thứ 76 vào ngày 31 tháng 8 năm 2019; cũng tại liên hoan phim này, tác phẩm đã vinh dự được trao giải Sư tử vàng. Phim chính thức được khởi chiếu tại Hoa Kỳ từ ngày 4 tháng 10 năm 2019, đón nhận nhiều luồng ý kiến trái chiều từ giới chuyên môn. Trong khi diễn xuất của Joaquin Phoenix, phần nhạc nền và kỹ thuật quay phim được đánh giá cao, thì việc khắc họa hình ảnh những bệnh nhân tâm thần cùng tông nền u ám và tính chất bạo lực của phim đã làm dấy lên nhiều lo ngại về cách bộ phim sẽ gián tiếp tạo nên những cuộc bạo loạn trong thực tế. Rạp Century 16 ở Aurora, Colorado – nơi từng xảy ra vụ nổ súng vào năm 2012 trong một suất chiếu đêm của Kỵ sĩ bóng đêm trỗi dậy đã từ chối công chiếu Joker. Dù vậy, tác phẩm vẫn trở thành hiện tượng phòng vé, với nhiều kỷ lục xác lập cho một phim điện ảnh phát hành trong tháng 10. Phim thu về tổng cộng 1,074 tỷ USD, trở thành phim điện ảnh nhãn R đầu tiên và duy nhất đạt được thành tích này, đồng thời cũng là phim điện ảnh có doanh thu cao thứ sáu của năm 2019. Joker cũng được công chiếu vào ngày 4 tháng 10 năm 2019 tại nhiều thị trường quốc tế, trong đó có Việt Nam. Joker thu về nhiều giải thưởng và đề cử tại các lễ trao giải lớn. Tại Giải Oscar lần thứ 92, tác phẩm dẫn đầu với 11 đề cử, bao gồm Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất và Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất. Joaquin Phoenix giành chiến thắng ở hạng mục Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, trở thành diễn viên thứ hai thủ vai Joker nhận được chiến thắng Oscar ở hạng mục này sau Heath Ledger từ Kỵ sĩ bóng đêm vào năm 2009. Nữ nhạc sĩ Hildur Guðnadóttir cũng nhận chiến thắng ở hạng mục Nhạc phim hay nhất với album nhạc phim của Joker. Cả Phoenix và Guðnadóttir cũng đều giành chiến thắng tại Giải Quả cầu vàng lần thứ 77 và Giải BAFTA lần thứ 73.

Nội dung
Năm 1981, Arthur Fleck sống cùng người mẹ Penny tại Thành phố Gotham. Gotham đầy rẫy tội ác và nạn thất nghiệp khiến cho các bộ phận dân cư bị tước quyền và bị bần cùng hóa. Arthur mắc chứng rối loạn thần kinh khiến anh cười vào những thời điểm không thích hợp và phụ thuộc vào một nhân viên dịch vụ xã hội để có thuốc dùng. Sau khi bị một nhóm thanh niên tấn công trong một con hẻm, đồng nghiệp của Arthur, Randall, cho anh mượn khẩu súng. Arthur gặp người hàng xóm của mình, người mẹ đơn thân Sophie Dumond và mời cô đến xem chương trình hài độc thoại của anh và họ bắt đầu hẹn hò. Khi đang biểu diễn tại một bệnh viện nhi đồng, khẩu súng của Arthur rơi ra khỏi túi. Arthur bị sa thải và Randall nói dối rằng Arthur đã tự mua khẩu súng.

Trên tàu điện ngầm, vẫn còn để khuôn mặt trang điểm kiểu chú hề, Arthur thấy ba người doanh nhân say rượu Wayne Enterprises trêu chọc một phụ nữ. Dường như căn bệnh tiếng cười lại tái phát do quá căng thẳng hay Arthur cố tình thu hút sự chú ý về mình để người phụ nữ được yên ổn. Ba người doanh nhân đánh đập Arthur, anh phải bắn hai người để tự vệ và hành quyết người thứ ba. Vụ giết người bị lên án bởi ứng cử viên thị trưởng tỷ phú Thomas Wayne, người ám chỉ một bộ phận cư dân của Gotham là "những tên hề". Cuộc biểu tình chống lại sự giàu có của Gotham bắt đầu, với những người biểu tình đeo mặt nạ chú hề trong hình ảnh của Arthur. Và rồi chính quyền cũng cắt giảm kinh phí, đóng cửa chương trình dịch vụ xã hội, khiến Arthur không có thuốc dùng. Trong một sự kiện công khai, Arthur đối mặt với Thomas, ông ta nói với anh rằng Penny bị ảo tưởng. Arthur đến Bệnh viện Arkham và ăn cắp hồ sơ của Penny, hồ sơ cho biết Penny đã nhận nuôi Arthur khi còn bé và mặc cho người bạn trai vũ phu của bà làm hại cả hai. Penny cáo buộc rằng Thomas đã sử dụng ảnh hưởng của mình để giả mạo hồ sơ việc nhận con nuôi và đưa bà vào trại tâm thần để che giấu chuyện vụng trộm của họ. Anh bước vào căn hộ của Sophie mà không báo trước. Hoảng sợ, Sophie bảo anh rời đi như chưa từng quen biết. Arthur nhận ra cuộc gặp gỡ trước đây của họ chỉ là ảo tưởng. Quẫn trí, Arthur đến bệnh viện và giết chết Penny.

Arthur được mời xuất hiện trong chương trình của Murray Franklin do sự lan truyền bất ngờ của đoạn phim kể chuyện hài của anh – thực chất chỉ làm trò cười và làm bẽ mặt Arthur. Khi anh chuẩn bị, anh được hai đồng nghiệp cũ Gary và Randall đến thăm. Arthur giết Randall nhưng không làm hại Gary vì anh này đã đối xử tốt với Arthur trong quá khứ. Trên đường đến trường quay, Arthur bị hai viên cảnh sát truy đuổi lên một chuyến tàu chứa đầy người biểu tình chú hề. Một viên cảnh sát vô tình bắn một người biểu tình và kích động một cuộc bạo loạn, nhờ vậy Arthur trốn thoát thành công trong đám đông. Trước khi chương trình được phát trực tiếp, Arthur yêu cầu Murray giới thiệu anh là Joker, ám chỉ sự nhạo báng trước đây của Murray. Arthur bước ra trước máy quay nhưng bắt đầu kể những câu chuyện cười bệnh hoạn, thừa nhận rằng anh đã giết ba người đàn ông trên tàu điện ngầm, và nói về cách xã hội từ bỏ việc bị tước quyền và cách chế giễu anh. Khi Murray chỉ trích anh và đe dọa rằng ông sẽ gọi cảnh sát, Arthur bắn chết Murray ngay trên truyền hình, và bị bắt giữ khi bạo loạn diễn ra khắp thành phố Gotham. Một kẻ bạo loạn đi theo gia đình Wayne vào một con hẻm và giết chết Thomas và người vợ Martha, tha mạng cho Bruce. Những kẻ bạo loạn trên một chiếc xe cứu thương đâm vào xe cảnh sát chở Arthur và giải cứu anh. Arthur nhảy theo sự cổ vũ của đám đông và nhận ra rằng mình đang chảy máu từ miệng, mà anh dùng để vẽ một nụ cười trên mặt.

Trong bệnh viện tâm thần, Arthur cười với chính mình và nói với bác sĩ tâm lý rằng cô sẽ không thể hiểu điều hài hước. Ra khỏi phòng, Arthur để lại dấu chân đầy máu, trước khi đến cuối hành lang và bị bảo vệ đuổi theo.

Diễn viên

 Joaquin Phoenix vai Arthur Fleck / JokerMột nghệ sĩ hài độc thoại và diễn hề bần cùng bị bệnh tâm thần, bị cả xã hội coi thường, cộng với quá khứ bị ngược đãi đã khiến anh trở thành một tên tội phạm theo chủ nghĩa hư vô. Phoenix cảm thấy có hứng thú với tác phẩm kinh phí thấp với nội dung đi sâu vào một nhân vật truyện tranh. Anh cảm thấy bộ phim "độc đáo, nó là toàn bộ thế giới chỉ của riêng nó thôi, và có thể [...] Nó cũng có thể là điều khiến bạn sợ hãi nhất." Phoenix đã giảm 24 kg để chuẩn bị cho vai diễn, và diễn tiếng cười của nhân vật dựa trên "video về những người mắc chứng rối loạn cảm xúc." Phoenix cũng tìm cách khắc họa một nhân vật mà khán giả không thể hiểu rõ, anh cũng không lấy các diễn viên từng đóng vai Joker trước đây làm hình mẫu. Thay vào đó, anh đọc một cuốn sách về các vụ ám sát chính trị để có thể hiểu được tâm lý cũng như động cơ của những kẻ giết người. Đạo diễn Todd Phillips cho biết anh cố tình không miêu tả rõ về việc liệu Arthur có trở thành Joker trong những câu chuyện truyền thống về Batman hay sẽ là một nhân vật riêng biệt, dù Phoenix tin rằng nhân vật này sẽ đi theo vế đầu tiên hơn.
 Robert De Niro vai Murray FranklinMột người dẫn chương trình đàm thoại có vai trò trong sự sụp đổ của Arthur. De Niro cho biết vai diễn của ông trong Joker là nhằm tri ân tới Rupert Pupkin – nhân vật của chính ông trong The King of Comedy (1983), vốn là một diễn viên hài bị ám ảnh bởi một người dẫn chương trình đàm thoại.
 Zazie Beetz vai Sophie DumondMột bà mẹ đơn thân và là người Arthur "cảm nắng". Beetz, một "fan bự" của Phoenix, cho biết cô rất "vinh dự" khi được đóng chung với anh, và cô ấy đã học được rất nhiều điều trong quá trình làm việc với anh trên phim trường.
 Frances Conroy vai Penny FleckNgười mẹ ốm yếu về tinh thần và thể chất của Arthur, trước đây từng làm việc cho Thomas Wayne. Nữ diễn viên người Canada Hannah Gross vào vai Penny thời trẻ.

Ngoài ra, Brett Cullen tham gia dự án với vai diễn Thomas Wayne, một tỷ phú đang tranh cử chức thị trưởng của Gotham. Không giống như trong truyện tranh, Thomas đóng vai trò quan trọng trong nguồn gốc của nhân vật Joker và tạo ít thiện cảm hơn so với các phiên bản truyền thống của nhân vật. Alec Baldwin ban đầu được chọn vào vai diễn này, tuy nhiên ông đã bỏ vai do xung đột lịch làm việc. Carrie Louise Putrello đóng vai Martha, vợ của Thomas, mặc dù nhân vật không có lời thoại cũng như không được gọi bằng tên. Douglas Hodge vào vai Alfred Pennyworth, quản gia kiêm người chăm sóc của gia đình Wayne, và Dante Pereira-Olson đảm nhiệm vai diễn nhí Bruce Wayne, con trai của Thomas, người sau này khi trưởng thành sẽ trở thành Batman, kẻ thù không đội trời chung của Joker.

Các vai diễn khác bao gồm: Glenn Fleshler và Leigh Gill vào vai Randall và Gary, hai đồng nghiệp hề của Arthur; Bill Camp và Shea Whigham trong vai thám tử Garrity và Burke của Sở Cảnh sát Thành phố Gotham; Marc Maron vào vai Gene Ufland, nhà sản xuất cho chương trình của Franklin; Josh Pais vào vai Hoyt Vaughn, quản lý của Arthur; Brian Tyree Henry trong vai Clark, một thư ký tại Bệnh viện Tiểu bang Arkham; Ben Warheit, Michael Benz và Carl Lundstedt vao vai ba nhân vân ngân hàng đã quấy rối Arthur trên tàu điện; Gary Gulman vào vai một nghệ sĩ hài; và Bryan Callen đảm nhiệm vai Javier, một đồng nghiệp của Arthur. Justin Theroux cũng đảm nhiệm một vai diễn khách mời không được ghi danh là Ethan Chase, một khách mời nổi tiếng trong chương trình của Franklin.

Chủ đề

Joker có chủ đề chính là bệnh tâm thần và các triệu chứng liên quan. Nhân vật Joker gợi nhớ lại những tên tội phạm đã thực hiện các vụ nổ súng hàng loạt tại Mỹ cũng như các thành viên của cộng đồng incel. Jim Vejvoda từ IGN, Pete Hammond từ Deadline Hollywood và Christina Newland từ The Guardian coi tác phẩm như một lời cảnh tỉnh: Sự xem thường của xã hội đối với những số phận kém may mắn có thể sẽ là nguyên nhân tạo nên những kẻ như Joker. Stephen Kent viết cho tạp chí The Washington Examiner rằng Arthur Fleck tổng hòa các tính cách của một kẻ nổ súng hàng loạt, đồng thời gọi thông điệp mà tác phẩm đã đưa ra là một lời nhắc nhở rằng xã hội đang bỏ quên những người như Joker. Viết cho trang People's World, Chauncey K. Robinson ghi nhận rằng "một hệ thống [chính quyền] mục nát sẽ tạo ra những con quỷ bên trong chính nó."

Một số cây viết bày tỏ lo ngại rằng hình tượng đầy cảm xúc trong Joker về một kẻ cuồng sát có thể dẫn tới các vụ bạo lực trong thế giới thực. Richard Lawson từ Vanity Fair nhận thấy tác phẩm quá đồng cảm với "những gã da trắng gây tội ác ghê tởm," đồng thời các hệ tư tưởng chính trị xã hội đại diện trong phim là "những tệ nạn dễ được nhận diện" đối với những kẻ "bắn súng tại trường học, buổi hòa nhạc và nhà thờ, những kẻ đã bắn những người phụ nữ và đàn ông mà họ ganh ghét và đố kỵ, những kẻ đã thả lòng căm thù đầy hỗn mang vào thế giới – thậm chí còn có một giai thoại đầy phiền não về họ để tìm cho ra câu trả lời." Jim Geraghty của National Review thì bình luận rằng ông "quan ngại một bộ phận thanh thiếu niên giận dữ, hoang tưởng và bất ổn cảm xúc của nước Mỹ sẽ chứng kiến Joaquin Phoenix rơi vào trạng thái điên loạn và mong muốn trở lại xã hội bằng cách làm tổn thương càng nhiều người càng tốt, và [họ sẽ] thốt lên, 'cuối cùng cũng có ai đó hiểu mình!'" Ngược lại thì cây viết Michael Shindler, khi bình luận về Joker trong Mere Orthodoxy, lại đồng ý rằng Joker đã miêu tả một thế giới kỳ ảo với những ước nguyện đầy thiện cảm, [...] chính vì lý do đó mà bộ phim sẽ, nếu có, dập tắt hoàn toàn những bạo lực trong thế giới thực bằng cách biến "những tên giống Fleck trên thế giới trở thành những kẻ miên hành."

Nhà tội phạm học người Anh Adrian Raine đã bị ấn tượng bởi cách Joker miêu tả tâm lý của một kẻ sát nhân chân thực đến mức nào. Trong một cuộc phỏng vấn với Vanity Fair, ông miêu tả bộ phim là "một công cụ giáo dục tuyệt vời" và cho biết ông có dự định trình chiếu các đoạn phim trong những buổi dạy học của mình. Nhà tâm thần học Kamran Ahmed thì nhấn mạnh các yếu tố trong thời thơ ấu của Arthur như những mất mát, việc bị mẹ mình ngược đãi cũng như tiền sử mắc bệnh tâm thần của gia đình chính là nguồn cơn cho tình trạng hiện tại của hắn. Nhà tâm thần người Mỹ Imani Walker, được biết đến với phim truyền hình Married to Medicine Los Angeles trên kênh Bravo cũng như từng làm việc với những tên tội phạm bạo lực mắc bệnh tâm thần, đã phân tích rõ hoàn cảnh cũng như chứng rối loạn thần kinh của Joker, đồng thời lưu ý rằng Arthur đã cố gắng tìm kiếm sự giúp đỡ trước khi hắn sa ngã vì bị bỏ rơi. Bà phát biểu về Arthur nói riêng cũng như những người nghèo bị mắc bệnh tâm thần nói chung: "Chúng ta, một xã hội, thậm chí còn không thể giả vờ như họ là người thật. Và đó là những gì bộ phim này muốn nói. Cậu ta thậm chí còn chẳng có nổi một cơ hội."

Micah Uetricht, giám đốc điều hành của Jacobin, đã viết trong một bài bình luận xuất bản trên nhật báo The Guardian rằng ông đã bị sốc khi giới truyền thông không hiểu được thông điệp của bộ phim: "Chúng tôi đã lên án khá thẳng thắn về chính sách thắt lưng buộc bụng của Mỹ: cách mà nó khiến những người dễ bị thương tổn phải tìm cách tồn tại khi những nguồn lợi tức mà họ cần đều không có, và những hậu quả khủng khiếp mà phần còn lại của xã hội có thể sẽ phải nếm trải." Ahmed cũng nhấn mạnh việc thiếu kinh phí cho các dịch vụ sức khỏe tâm thần vốn đã kéo dài trên toàn thế giới cũng được ám chỉ bóng gió trong bộ phim.

Sản xuất

Phát triển

Từ năm 2014 đến năm 2015, Joaquin Phoenix bày tỏ với bên đại diện của anh mối quan tâm đến các vai diễn trong các phim điện ảnh kinh phí thấp xoay quanh một nhân vật phản diện trong truyện tranh, như nhân vật Joker của DC Comics. Phoenix trước đó đã từ chối tham gia Vũ trụ Điện ảnh Marvel vì anh sẽ bị yêu cầu phải đóng đi đóng lại một nhân vật, chẳng hạn như Hulk hoặc Doctor Strange, trong nhiều bộ phim khác nhau. Phoenix loại bỏ ý tưởng về nhân vật Joker ngay từ đầu và cố gắng nghĩ ra một ý tưởng khác. "Tôi nghĩ là, 'Bạn không thể làm Joker, bởi vì bạn biết mà, chỉ là bạn không thể làm nhân vật đó được, [phim về Joker] đã được thực hiện rồi.'" Đại diện của Phoenix đề nghị tổ chức một cuộc họp với Warner Bros., nhưng Phoenix đã từ chối và từ bỏ ý tưởng về nhân vật phản diện này. Tương tự, Todd Phillips đã nhiều lần được mời ngồi vào ghế đạo diễn cho các phim điện ảnh chuyển thể từ truyện tranh, nhưng anh đều từ chối vì cho rằng chúng quá "ồn ào" và không đem lại cho anh hứng thú. Theo Phillips, Joker được tạo ra từ mong muốn thực hiện một bộ phim truyện tranh khác biệt và có nền tảng hơn. Phillips đã bị nhân vật Joker thu hút vì anh không nghĩ rằng nhân vật này lại có một chân dung cụ thể đến vậy, mà anh biết chính chân dung ấy sẽ là tiền đề cho những tự do sáng tạo trong tác phẩm sau này.

Phillips đã trình bày ý tưởng về Joker với Warner Bros. sau khi bộ phim Cộng sự hổ báo của anh được công chiếu vào tháng 8 năm 2016. Trong buổi ra mắt Cộng sự hổ báo, Phillips tự hỏi "Cộng sự hổ báo sẽ không làm thể giới đảo điên đâu, và tôi lại nghĩ tiếp là, 'Khán giả đang thực sự muốn thấy điều gì?'" Anh đề xuất DC Films tách rời dự án điện ảnh của mình với các tác phẩm cạnh tranh với Marvel Studios bằng cách thực hiện sản xuất các phim điện ảnh lẻ với kinh phí thấp. Sau thành công của Wonder Woman: Nữ thần chiến binh (2017), DC Films quyết định sẽ tập trung đào sâu hơn vào nội dung của thương hiệu vũ trụ điện ảnh phim DC với tên gọi Vũ trụ Mở rộng DC (DCEU). Tháng 8 năm 2017, Warner Bros. và DC Films đã tiết lộ kế hoạch thực hiện dự án Joker, với Phillips ngồi ghế đạo diễn và kiêm đảm nhiệm phần kịch bản với Scott Silver, còn Martin Scorsese được giao vai trò đồng sản xuất với Phillips.

Theo Kim Masters và Borys Kit từ The Hollywood Reporter, Jared Leto – diễn viên thể hiện vai Joker trong DCEU – đã không hài lòng với sự tồn tại của một dự án tách biệt với vai diễn của anh. Vào tháng 10 năm 2019, Masters cho biết Leto cảm thấy "bị xa lánh và khó chịu" khi biết rằng Warner Bros. – vốn đã hứa hẹn sẽ thực hiện một bộ phim DCEU độc lập về nhân vật Joker – lại đồng ý để Phillips tiếp tục thực hiện dự án Joker, và anh thậm chí còn tới yêu cầu quản lý âm nhạc Irving Azoff tác động để hủy bỏ dự án. Masters cũng cho biết sự khó chịu của Leto là nguyên nhân khiến anh chấm dứt hợp tác với Creative Artists Agency (CAA) vì tin rằng "các đại diện của anh nên tiết lộ cho anh sớm hơn về dự án của Phillips và chiến đấu mạnh mẽ hơn cho phiên bản Joker của anh." Tuy nhiên, các nguồn tin của Leto phủ nhận việc anh cố gắng khiến Joker bị hủy bỏ và rời CAA vì lý do này.

Warner Bros. đã hối thúc Phillips tuyển Leonardo DiCaprio vào vai Joker với hy vọng rằng mối quan hệ cộng tác lâu năm với Scorsese sẽ thu hút anh. Tuy nhiên, Phillips cho biết anh chỉ cân nhắc mỗi Phoenix cho vai diễn này và phần kịch bản do anh và Silver chắp bút chỉ dành riêng cho Phoenix. Anh cho biết: "Mục đích ở đây chưa bao giờ là vì muốn đem Joaquin Phoenix vào vũ trụ điện ảnh truyện tranh. Mà mục đích ở đây là đưa các phim điện ảnh truyện tranh vào vũ trụ của Joaquin Phoenix." Phoenix tiết lộ thời điểm anh mới nghe về dự án, anh đã rất hào hứng vì đây là thể loại độc đáo mà anh mong muốn tham gia diễn xuất. Phoenix đã mất một khoảng thời gian để đàm phán cho vai diễn này, vì vai diễn khiến anh cảm thấy lo sợ: "thông thường, trong những bộ phim như thế này, chúng tôi sử dụng những nguyên mẫu đơn giản và tinh giản hóa, điều đó cho phép khán giả cảm thấy mình khác xa nhân vật, cũng giống như chúng ta trong đời sống hàng ngày khi thật dễ dàng để có thể coi một ai đó là người xấu và từ đó đưa ra nhận định rằng 'Tôi chẳng hề giống họ.'"

Biên kịch

Phillips và Silver bắt tay vào thực hiện phần kịch bản cho Joker từ năm 2017 và quá trình biên kịch kéo dài khoảng một năm. Theo nhà sản xuất Emma Tillinger Koskoff, phải mất một thời gian thì hãng Warner Bros mới phê duyệt kịch bản này, một phần cũng vì lo ngại về nội dung của tác phẩm. Phillips cũng cho biết đã có "hàng triệu rào cản" xuất hiện trong suốt cả năm trời viết kịch bản do khả năng hiển thị của nhân vật. Phillips cho biết chủ đề của kịch bản có thể phản ánh xã hội hiện đại, nhưng bộ phim không được mang mục đích chính trị. Mặc dù Joker đã từng xuất hiện trong nhiều phim điện ảnh trước đây, Phillips vẫn nghĩ rằng có thể sản xuất một câu chuyện mới cho nhân vật này. "Đó chỉ là một cách diễn giải khác, giống như cách mọi người đưa ra nhiều lời diễn giải khác nhau về Macbeth vậy", anh trả lời The New York Times.

Kịch bản của Joker lấy cảm hứng từ các phim điện ảnh của Scorsese như Taxi Driver (1976), Raging Bull (1980), và The King of Comedy (1983), cũng như bộ ba phim điện ảnh The Hangover của Phillips. Một số phim điện ảnh khác mà Phillips đã trích dẫn làm nguồn cảm hứng bao gồm các tác phẩm phát hành vào những năm 1970 có nội dung mang tính nghiên cứu về một nhân vật xác định – như Serpico (1973) và One Flew Over the Cuckoo's Nest (1975) – cùng bộ phim câm The Man Who Laughs (1928) và một số phim ca nhạc khác. Phillips cho biết ngoài tông nền của phim thì anh không coi Joker như một phim điện ảnh khác biệt so với các tác phẩm trước đây của mình như loạt phim Hangover. Trong khi cơ sở của phim được lấy cảm hứng từ tiểu thuyết bằng tranh Batman: The Killing Joke (1988) của Alan Moore và Brian Bolland, trong đó miêu tả nhân vật Joker là một diễn viên hài độc thoại thất bại, Phillips nói rằng tác phẩm không "đi theo bất cứ yếu tố gì có trong truyện tranh... Đó là một điều vô cùng thú vị đối với tôi. Chúng tôi thậm chí còn không làm phim về Joker, mà là kể câu chuyện về cách Joker ra đời." Phillips sau đó giải thích kỹ hơn là họ không tìm đến một bộ truyện tranh cụ thể để lấy cảm hứng, mà là "lựa và chọn những gì chúng tôi thích" từ những câu chuyện về quá khứ của nhân vật. Lớn lên tại New York, Phillips cũng lấy cảm hứng từ cuộc sống thường nhật ở Thành phố New York vào đầu những năm 1980. Cảnh bắn súng trên tàu điện ngầm được lấy cảm hứng từ vụ nổ súng tại tàu điện ngầm Thành phố New York 1984, với hình ảnh nhân vật Arthur Fleck một phần được dựa trên Bernhard Goetz, thủ phạm của vụ nổ súng.

Phillips và Silver cho rằng cốt truyện phổ biến nhất về nguồn gốc của Joker – trong đó nhân vật bị biến dạng sau khi rơi vào một thùng axit – là quá phi thực tế. Thay vào đó, họ sử dụng một số yếu tố trong giai thoại về Joker để sáng tạo ra một cốt truyện gốc mà Phillips muốn phải chân thực nhất có thể. Do nhân vật Joker không có một câu chuyện về nguồn gốc rõ ràng trong các bản truyện tranh, Phillips và Silver được tự do sáng tạo và "hối thúc nhau mỗi ngày để có thể nghĩ ra một thứ gì đó hoàn toàn điên rồ." Tuy nhiên, bộ đôi đã cố gắng giữ lại bản chất "đa lựa chọn" đầy mơ hồ về quá khứ của Joker bằng cách định hướng nhân vật trở thành một người kể chuyện thiếu tin cậy – với toàn bộ cốt truyện chỉ đơn giản là ảo tưởng của anh ta – và biến căn bệnh tâm thần mà anh mắc phải trở nên không rõ ràng. Do đó, Phillips cho biết toàn bộ nội dung phim được để mở nhằm muốn người xem phải tự tìm cách diễn giải.

Tiền kỳ
Sau khi Liên minh Công lý (2017) không đạt nhiều thành công về cả mặt chuyên môn lẫn doanh thu, vào tháng 1 năm 2018, Walter Hamada đã thay thế Jon Berg trong vai trò trưởng bộ phận sản xuất phim điện ảnh dựa trên DC tại Warner Bros. Hamada đã lên kế hoạch lại đối với các phim điện ảnh DC đang trong quá trình phát triển, hủy bỏ một số tác phẩm, đồng thời tập trung phát triển một số dự án khác. Bộ phim về Joker được khởi quay vào cuối năm 2018 với kinh phí nhỏ là 55 triệu USD. Nhà báo Masters cho biết Warner Bros. đã miễn cưỡng để dự án Joker tiếp tục hoạt động, việc chỉ cung cấp khoản ngân sách nhỏ là để cản trở Phillips thực hiện dự án. Tới tháng 6, nam diễn viên Robert De Niro được cân nhắc cho một vai diễn phụ trong phim. Thỏa thuận với Phoenix được chốt vào tháng 7 năm 2018, sau khi Phillips thuyết phục anh suốt bốn tháng liên tiếp. Ngay sau đó, Warner Bros. chính thức bật đèn xanh cho tác phẩm, với tên gọi Joker, đồng thời lên lịch công chiếu vào ngày 4 tháng 10 năm 2019. Warner Bros. miêu tả bộ phim là "cuộc khám phá về một gã đàn ông bị xã hội xem thường, [đó] không chỉ là một nghiên cứu về tính cách nhân vật, mà rộng hơn còn là một câu chuyện mang tính răn đe."

Koskoff, cộng sự lâu năm của Scorsese đã tham gia dự án dưới vai trò sản xuất, dù sau đó Scorsese đã rời vị trí sản xuất của mình để thực hiện các công việc riêng. Scorsese cũng cân nhắc tới việc đảm nhiệm vai trò giám đốc sản xuất cho Joker, nhưng ông lại quá bận rộn với dự án Người đàn ông Ireland mà ông làm đạo diễn. Joker cũng được xác nhận là sẽ không ảnh hưởng đến nhân vật Joker của Leto và sẽ là phần phim đầu tiên trong loạt phim điện ảnh DC mới không liên quan đến DCEU. Tháng 7 năm 2018, Zazie Beetz được tuyển vào một vai diễn phụ trong phim, và De Niro cũng bước vào các buổi đàm phán hợp đồng vào tháng 8. Sau khi Frances McDormand từ chối lời mời vào vai mẹ của Joker, Frances Conroy đã được tuyển vào vai diễn này. Tới cuối tháng 7, Marc Maron và Bryan Callen được xác nhận tham gia dàn diễn viên. Alec Baldwin được chọn vào vai Thomas Wayne vào ngày 27 tháng 8, nhưng lại bỏ vai diễn chỉ hai ngày sau đó do xung đột lịch làm việc.

Quay phim

Quá trình quay phim chính bắt đầu vào tháng 9 năm 2018 tại Thành phố New York, dưới tiêu đề sản xuất là Romeo. Ngay sau khi bộ phim bắt đầu, De Niro, Brett Cullen, Shea Whigham, Glenn Fleshler, Bill Camp, Josh Pais và Douglas Hodge được xác nhận sẽ tham gia dự án, với Cullen thay thế Baldwin. Bradley Cooper tham gia bộ phim với tư cách nhà sản xuất, còn vai trò đạo diễn hình ảnh sẽ do Lawrence Sher đảm nhiệm; cả Cooper lẫn Sher đều đã từng làm việc với Phillips trong các dự án trước đó. Ngày 22 tháng 9, phân cảnh mô tả một cuộc biểu tình bạo lực đã được ghi hình tại ga tàu điện ngầm Church Avenue ở Kensington, Brooklyn, mặc dù sau đó nhà ga đã được chỉnh sửa để trông giống ga Đại lộ Bedford Park ở The Bronx. Các cảnh quay bạo lực cũng được thực hiện tại sân ga bỏ hoang của ga Ninth Avenue ở Sunset Park, Brooklyn.

Theo Beetz, Phillips đã viết lại toàn bộ kịch bản trong quá trình sản xuất do Phoenix đã giảm cân quá nhiều để nhập vai nhân vật, nên sẽ không có cơ hội để thực hiện các cảnh quay bổ sung sau này. Cô nhớ lại, "chúng tôi xem đoạn trailer của Todd và viết kịch bản cho phân cảnh cho buổi tối và sau đó thực hiện nó luôn. Trong lúc làm tóc và trang điểm, chúng tôi sẽ ghi nhớ lời thoại đó rồi thực hiện chúng, và ba tuần sau chúng tôi sẽ thực hiện quay lại các cảnh quay ấy." Phillips nhớ lại Phoenix đôi khi sẽ đi chệch hướng trong quá trình quay phim vì anh hay bị mất tự chủ và cần phải tự bình tĩnh lại – trước sự bối rối của các diễn viên khác khi họ tưởng rằng mình đã diễn sai ở chỗ nào đó. De Niro là một trong số ít những diễn viên mà Phoenix không bao giờ diễn chệch hướng. De Niro nói rằng Phoenix "rất quyết liệt với những gì cậu ấy đang thể hiện, vì nó phải như thế, vì cậu ấy phải như thế."

Công tác ghi hình tại Thành phố Jersey bắt đầu vào ngày 30 tháng 9 – trong đó Đại lộ Newark bị phong tỏa – và ngày 9 tháng 11 – trong đó Đại lộ Kennedy bị phong tỏa. Phim khởi quay tại Newark từ ngày 13 tháng 10 và đến ngày 16 tháng 10. Không lâu trước khi công tác ghi hình ở Newark bắt đầu, hiệp hội SAG-AFTRA đã nhận được đơn khiếu nại cho biết nhiều diễn viên quần chúng đã bị nhốt trong khoang tàu điện ngầm suốt hơn ba giờ khi phim đang được bấm máy ở Brooklyn, điều này đã vi phạm các quy định ở đây. Tuy nhiên vấn đề đã nhanh chóng được giải quyết sau khi một đại diện của hiệp hội đến thăm phim trường. Cùng tháng đó, diễn viên nhí Dante Pereira-Olson tham gia dàn diễn viên với vai Bruce Wayne. Whigham phát biểu rằng cho đến cuối tháng 10, bộ phim đã ở "giai đoạn giữa" của quá trình sản xuất, đồng thời cũng nói thêm rằng đây là một trải nghiệm "dữ dội" và "đáng kinh ngạc". Đến giữa tháng 11, công tác quay phim chuyển trở lại về New York. Phim đóng máy vào ngày 3 tháng 12 năm 2018; Phillips cũng đăng một bức ảnh lên Instagram cá nhân vào cuối tháng đó để kỷ niệm sự kiện này.

Hậu kỳ
Phillips xác nhận anh đang trong quá trình biên tập Joker vào tháng 3 năm 2019. Tại sự kiện CinemaCon vào tháng 4, anh cho biết bộ phim "vẫn đang thành hình" và rất khó để đưa ra thảo luận vì anh muốn giữ bí mật về thông tin dự án. Phillips cũng phủ nhận hầu hết các báo cáo xung quanh bộ phim khi mà đây là "một câu chuyện về nguồn gốc một nhân vật vốn không có nguồn gốc rõ ràng." Brian Tyree Henry cũng được xác nhận sẽ có đất diễn trong phim. Phần hiệu ứng hình ảnh do Scanline VFX và Shade VFX đảm nhiệm, dưới sự giám sát của Matthew Giampa và Bryan Godwin, với Erwin Rivera đảm nhiệm vai trò giám sát tổng quát. Một cảnh đã bị cắt khỏi phim mô tả nhân vật Sophie đang xem màn xuất hiện của Arthur trong chương trình của Franklin. Cảnh này nhằm mục đích cho khán giả thấy rằng cô vẫn còn sống vì trước đó nội dung phim ngụ ý rằng Arthur đã giết cô, nhưng Phillips cho rằng phân cảnh đó sẽ làm gián đoạn mạch chuyện, vốn luôn đi theo góc nhìn của Arthur.

Kinh phí cuối cùng để thực hiện Joker là 55–70 triệu USD. Con số này được The Hollywood Reporter coi là "một phần nhỏ" so với kinh phí của một phim điện ảnh dựa trên truyện tranh điển hình. Làm một phép so sánh thì phim điện ảnh DC lấy nhân vật phản diện làm trung tâm gần nhất là Biệt đội cảm tử (2016) có kinh phí ở mức 175 triệu USD. 25 triệu USD trong ngân sách của Joker được tài trợ bởi Creative Wealth Media, một công ty tài chính có trụ sở tại Toronto, trong khi đó Village Roadshow Pictures và Bron Studios mỗi hãng phim chia nhau tài trợ 25% tổng kinh phí. Joker cũng là phim chiếu rạp người đóng đầu tiên thuộc thương hiệu phim Batman được Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ gắn nhãn R do "bạo lực đẫm máu mạnh, hành vi gây rối, ngôn ngữ và hình ảnh tình dục nhẹ." Tại Anh Quốc, Ủy ban phân loại điện ảnh Vương quốc Anh gắn nhãn 15 cho phim vì "bạo lực đẫm máu mạnh [và] ngôn ngữ".

Âm nhạc
Tháng 8 năm 2018, Hildur Guðnadóttir được mời về dự án dưới vai trò nhà soạn nhạc cho phần nhạc nền của tác phẩm. Hildur bắt đầu công việc viết nhạc sau khi đọc bản thảo của bộ phim và một số cuộc gặp mặt trực tiếp với Phillips; Phillips cũng đưa ra "rất nhiều ý tưởng lớn" của mình cho phần âm nhạc. Guðnadóttir thực hiện phần nhạc nền của Joker song song với phần nhạc của loạt phim chính kịch Chernobyl. Cô cho biết mình gặp nhiều thách thức khi phải luân chuyển qua lại giữa hai tác phẩm do sự khác biệt lớn giữa hai phần nhạc nền. Ngoài ra, trong Joker cũng xuất hiện một số bài hát như "That's Life", "Send In the Clowns", "White Room" và "Rock and Roll Part 2". Việc sử dụng "Rock and Roll Part 2" đã dấy lên nhiều lo ngại cho rằng nam ca sĩ Gary Glitter, một người bị kết án phạm tội tình dục, sẽ nhận được nhiều tiền bản quyền, nhưng sau đó các nguồn tin xác nhận ông sẽ không nhận được số tiền này. Album nhạc phim được hãng WaterTower Music phát hành vào ngày 2 tháng 10 năm 2019, thu về nhiều giải thưởng tại các lễ trao giải lớn nhỏ, bao gồm một Giải Oscar, một Giải Satellite, một Giải Sao Thổ và một Giải Quả cầu vàng.

Phát hành

Quảng bá
Phillips đã quảng cáo cho bộ phim bằng cách đăng những bức ảnh trên phim trường lên tài khoản Instagram của mình. Ngày 21 tháng 9 năm 2018, anh đã đăng tải một cảnh quay thử nghiệm với Phoenix trong trang phục hóa trang của Joker, lồng ghép đoạn nhạc từ bài hát "Laughing" do The Guess Who trình bày. Tại sự kiện CinemaCon ngày 2 tháng 4 năm 2019, Phillips cho ra mắt trailer của phim, trailer cũng được đăng tải trực tuyến cùng ngày hôm đó. Trailer này có sử dụng bài hát "Smile" do Jimmy Durante trình bày, đã nhận về nhiều phản hồi tích cực; một số nhà phê bình còn so sánh nó với Taxi Driver và Requiem for a Dream, đồng thời cũng dành nhiều lời khen ngợi cho phần diễn xuất của Phoenix. Các cây viết đã mô tả đoạn trailer này là tối tăm và gai góc, trong đó Jenna Anderson từ ComicBook.com cảm thấy tác phẩm giống một phim điện ảnh kinh dị tâm lý hơn là một bộ phim dựa trên truyện tranh. Nam diẽn viên Mark Hamill, người đảm nhiệm vai trò lồng tiếng cho nhân vật Joker kể từ bộ phim hoạt hình Batman: The Animated Series năm 1992, cũng bày tỏ sự hào hứng trên Twitter cá nhân. Ngược lại, Germain Lussier của io9 lại cho rằng đoạn trailer này tiết lộ quá ít thông tin và nó chẳng khác gì những bức ảnh mà Phillips đã đăng trên Instagram. Dù vẫn tin rằng Joker là một tác phẩm tiềm năng, Lussier vẫn cho rằng trailer này không phải là một thành công. Đoạn trailer đã nhận được hơn tám triệu lượt xem trong vài giờ đầu tiên ra mắt.

Ngày 25 tháng 8 năm 2019, Phillips đã đăng tải sáu đoạn teaser ngắn giới thiệu về quá trình biên kịch, đồng thời anh cũng cho biết đoạn trailer thứ hai sẽ được ra mắt vào ngày 28 tháng 8. Nhà làm phim Kevin Smith khen ngợi tính độc đáo của đoạn trailer mới và cho rằng Joker "sẽ vẫn có ý nghĩa ngay cả khi [DC Comics] không hề tồn tại". Tổng quát, Deadline Hollywood ước tính hãng Warner Bros. đã chi khoảng 120 triệu USD cho công tác quảng cáo và tiếp thị.

Chiếu rạp

Joker có buổi công chiếu ra mắt tại Liên hoan phim quốc tế Venezia lần thứ 76 vào ngày 31 tháng 8 năm 2019. Tác phẩm đã nhận được tràng pháo tay nhiệt liệt kéo dài tám phút và giành được giải Sư tử vàng. Phim cũng có buổi công chiếu tại Liên hoan phim quốc tế Toronto vào ngày 9 tháng 9 năm 2019. Phim được hãng Warner Bros. Pictures phát hành tại các rạp chiếu của Hoa Kỳ vào ngày 4 tháng 10 năm 2019, và một ngày trước đó tại Úc và một số thị trường quốc tế khác. Ngày 16 tháng 11 năm 2019, Joker đã có buổi chiếu tại Nhà Trắng cho Tổng thống Donald Trump; các nguồn tin cho biết vị Tổng thống rất thích bộ phim này. Sau khi nhận được đề cử tại nhiều lễ trao giải khác nhau, phim được công chiếu lại tại các rạp trên khắp Bắc Mỹ từ ngày 17 tháng 1 năm 2020.

Lo ngại về an ninh
Ngày 18 tháng 9 năm 2019, Quân đội Hoa Kỳ đã gửi một email cảnh báo các thành viên về khả năng bạo lực tại các rạp chiếu có công chiếu bộ phim, đồng thời ghi chú độ nổi tiếng của nhân vật Joker trong cộng đồng incel. Một bản ghi âm riêng tiết lộ Quân đội đã nhận được thông tin "đáng tin cậy" từ cơ quan thực thi pháp luật Texas "liên quan đến việc nhắm mục tiêu vào một rạp chiếu phim không rõ danh tính trong thời gian phát hành." Tuy nhiên theo Deadline Hollywood, FBI và Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ không tìm thấy mối đe dọa đáng chú ý nào xung quanh việc phát hành bộ phim.

Trong một cuộc phỏng vấn với TheWrap, Phillips bày tỏ sự ngạc nhiên trước những chỉ trích về tông màu đen tối của bộ phim, anh cho rằng các nhà phê bình điện ảnh đã quá "cực tả". Trong buổi nói chuyện với The Telegraph, sau khi được hỏi liệu tác phẩm có thể tạo ảnh hưởng tới những vụ bắn súng hàng loạt, Phoenix đã ngay lập tức bước ra khỏi cuộc phỏng vấn. Anh sau đó đã quay lại để hoàn thành nốt buổi phỏng vấn, nhưng không đưa ra câu trả lời cho câu hỏi trên. Cánh báo giới cũng không được mời tới buổi công chiếu ra mắt tại rạp TCL Chinese Theatre, chỉ có các nhiếp ảnh gia được phép tương tác với đoàn làm phim và dàn diễn viên trên thảm đỏ. Trong một tuyên bố với Variety, đại diện hãng Warner Bros. cho biết "Rất nhiều người đã bàn tán Joker, và chúng tôi cảm thấy rằng đã đến lúc mọi người nên đi xem bộ phim."

Joker không được công chiếu tại rạp chiếu phim tại Aurora, Colorado, nơi xảy ra vụ xả súng hàng loạt năm 2012 trong buổi chiếu Kỵ sĩ bóng đêm trỗi dậy. Gia đình của ba nạn nhân cùng với mẹ ruột của một nhân chứng đã ký một lá thư với yêu cầu này và gửi tới Warner Bros. Ngoài ra, chuỗi rạp chiếu phim Landmark Theaters cũng cấm các khán giả xem phim mặc trang phục của Joker trong thời gian phim công chiếu, trong khi đó Sở Cảnh sát thành phố Los Angeles và Sở Cảnh sát Thành phố New York tăng cường mức độ hiện diện của cảnh sát tại các rạp chiếu phim trong khu vực, dù họ không nhận được "bất kỳ mối đe dọa cụ thể nào."

Phương tiện tại gia
Joker được phát hành dưới định dạng phim số Digital HD vào ngày 17 tháng 12 năm 2019 và dưới các định dạng đĩa vật lý DVD, Blu-ray và Ultra HD Blu-ray vào ngày 7 tháng 1 năm 2020. Phim ra mắt trên kênh truyền hình HBO vào ngày 16 tháng 5 năm 2020, và trên nền tảng trực tuyến HBO Max vào ngày 27 tháng 5 năm 2020.

Đón nhận

Doanh thu phòng vé
Joker thu về 335,5 triệu USD chỉ tính riêng tại thị trường Mỹ và Canada và 738,5 triệu USD tại các quốc gia và vùng lãnh thổ khác, đưa tổng mức doanh thu toàn cầu lên tới 1,074 tỷ USD. Tác phẩm trở thành phim điện ảnh có doanh thu cao thứ sáu của năm 2019 và phim điện ảnh nhãn R có doanh thu cao nhất mọi thời đại, đồng thời trở thành phim điện ảnh nhãn R đầu tiên có doanh thu đạt mốc 1 tỷ USD. Xét về tỷ lệ ngân sách trên tổng doanh thu, Joker cũng là phim điện ảnh dựa trên truyện tranh đem về lợi nhuận cao nhất, một phần do kinh phí làm phim thấp và một phần cũng nhờ doanh thu hàng tuần trong thời gian chiếu rạp có tỉ lệ giảm không nhiều. Deadline Hollywood ước tính phim đã thu về mức lợi nhuận ròng vào khoảng 437 triệu USD, sau khi tổng hợp số liệu về doanh thu cùng các khoản chi.

Tháng 8 năm 2019, nhà phân tích Shawn Robbins từ tạp chí BoxOffice dự đoán Joker sẽ thu về 60–90 triệu USD trong dịp cuối tuần ra mắt ở Bắc Mỹ. Sau khi bộ phim ra mắt, BoxOffice nâng mức dự đoán về doanh thu ra mắt của Joker lên mức 70–95 triệu USD ở thị trường nội địa. Sau đó khi cập nhật mức doanh thu dự đoán lên 85–105 triệu USD, Robbins cho rằng tác phẩm có thể trở thành phim điện ảnh công chiếu trong tháng 10 đầu tiên đạt doanh thu hơn 100 triệu USD, vượt qua kỷ lục trước đó do Venom thiết lập vào năm 2018. Tuy nhiên, Paul Dergarabedian, nhà phân tích truyền thông cấp cao của Comscore, lại cho rằng bộ phim sẽ mở màn với chỉ gần 50 triệu USD vì tác phẩm vốn không phải là một "bộ phim truyện tranh điển hình." Ba tuần trước khi phim công chiếu, các kênh theo dõi chính thức trong ngành dự đoán bộ phim sẽ ra mắt với doanh thu 65–80 triệu USD sau ba ngày công chiếu, với một số khác thì đưa ra con số ước tính lên tới 90 triệu USD. Đầu tuần phim công chiếu, Atom Tickets cho biết tổng doanh thu đặt vé trước của phim đã vượt Venom và Gã hề ma quái 2 (91,1 triệu USD ra mắt), và Joker là phim điện ảnh nhãn R bán chạy thứ hai của năm 2019 sau Sát thủ John Wick: Phần 3 – Chuẩn bị chiến tranh.

Tại thị trường Mỹ và Canada, Joker được công chiếu tại 4.374 rạp chiếu phim trong dịp cuối tuần ra mắt. Phim thu về 39.9 triệu USD trong ngày đầu tiên công chiếu, bao gồm 13,3 triệu USD thu về từ suất chiếu sớm đêm thứ Năm, vượt kỷ lục trước đó của Venom đối với một phim điện ảnh công chiếu tháng 10. Phim tiếp tục phá vỡ kỷ lục của Venom cho phim điện ảnh công chiếu tháng 10 có doanh thu dịp cuối tuần ra mắt cao nhất khi kết thúc ba ngày công chiếu với 96,2  triệu USD thu về. Joker trở thành tác phẩm lập kỷ lục cho sự nghiệp điện ảnh của Phoenix, Phillips và De Niro, đồng thời là doanh thu dịp cuối tuần ra mắt cao thứ tư mọi thời đại đối với một phim điện ảnh nhãn R. Đây cũng là số liệu ra mắt nội địa lớn nhất trong hai năm của hãng Warner Bros. Phim thu về 55,9 triệu USD trong dịp cuối tuần thứ hai công chiếu, giảm 41,8% so với dịp cuối tuần ra mắt, tiếp tục giữ vững vị trí quán quân trên bảng xếp hạng doanh thu phòng vé, đồng thời trở thành phim điện ảnh công chiếu tháng 10 có doanh thu dịp cuối tuần thứ hai cao nhất, đánh bại kỷ lục trước đó được thiết lập bởi Cuộc chiến không trọng lực với 43,1 triệu USD thu về vào năm 2013. Tới dịp cuối tuần thứ ba, tác phẩm thu về 29,2 triệu USD và tiếp tục thu về 19,2 triệu USD trong dịp cuối tuần thứ tư, cả hai lần đều xếp á quân về doanh thu phòng vé, sau Tiên hắc ám 2.

Tại thị trường quốc tế, Joker dự kiến thu về khoảng 155 triệu USD, bao gồm 75 triệu USD từ 73 quốc gia và vùng lãnh thổ khác nhau. Phim thu về 5,4 triệu USD từ bốn quốc gia trong ngày đầu tiên công chiếu và 18,7 triệu USD từ 47 quốc gia trong ngày thứ hai, với tổng doanh thu đạt được trong cả hai ngày là 24,6 triệu USD. Tác phẩm tiếp tục đạt mức doanh thu vượt kỳ vọng với 140,5 triệu USD từ thị trường quốc tế, nâng tổng doanh thu ra mắt toàn cầu lên tới 234 triệu USD. Các thị trường lớn nhất của Joker là Hàn Quốc (kỷ lục của Warner Bros. với 16,3 triệu USD thu về), Anh Quốc (14,8 triệu USD), México (13,1 triệu USD) và Nhật Bản (7 triệu USD). Với các số liệu này, Joker trở thành phim điện ảnh ra mắt trong tháng 10 thành công nhất thế giới. Trong dịp cuối tuần thứ hai công chiếu, tác phẩm kiếm thêm 125,7 triệu USD toàn cầu, và 77,9 triệu USD trong dịp cuối tuần thứ ba. Đến thời điểm này, các nhà phân tích trong ngành dự đoán Joker sẽ trở thành phim điện ảnh nhãn R có doanh thu cao nhất mọi thời đại, trong đó một số ý kiến cho rằng tác phẩm có thể đạt mức doanh thu cuối cùng tới hơn 1 tỷ USD. Tác phẩm chính thức trở thành phim điện ảnh nhãn R có doanh thu cao nhất mọi thời đại trong dịp cuối tuần thứ tư công chiếu, với 47,8 triệu USD thu về tại các thị trường quốc tế. Phim cán mốc doanh thu 1 tỷ USD sau khoảng một tháng công chiếu ngoài rạp.

Đánh giá chuyên môn

Trên hệ thống tổng hợp kết quả đánh giá Rotten Tomatoes, phim nhận được 68% lượng đồng thuận dựa theo 584 bài đánh giá, với điểm trung bình là 7,3/10. Các chuyên gia của trang web nhất trí rằng, "Joker đã mang đến cho nhân vật chính khét tiếng này một nguồn gốc hợp lý đến rùng mình, đóng vai trò như một màn giới thiệu xuất sắc cho ngôi sao của nó – và một cuộc cách mạng đen tối cho dòng phim điện ảnh lấy cảm hứng từ truyện tranh." Trên trang Metacritic, phần phim đạt số điểm 59 trên 100, dựa trên 60 nhận xét, chủ yếu là những ý kiến trái chiều. Lượt bình chọn của khán giả trên trang thống kê CinemaScore cho phần phim điểm "B+" trên thang từ A+ đến F, trong khi đó trang PostTrak chấm bộ phim với số điểm 84% cùng với đánh giá 4 trên 5 sao, trong đó 60% số khán giả khuyên nên xem bộ phim này.

Mark Kermode của The Observer đánh giá bộ phim 4 trên 5 sao, nói rằng, "Joker có một quân át chủ bài dưới hình thức miêu tả ngoại hình đầy mê hoặc của Joaquin Phoenix về một người đàn ông sẽ là vua". Viết cho IGN, Jim Vejvoda đã cho Joker điểm tuyệt đối, viết rằng bộ phim "sẽ hoạt động tốt như một cuộc nghiên cứu nhân vật hấp dẫn mà không có bất kỳ cạm bẫy nào của DC Comics; rằng nó giống như một bộ phim tuyệt vời về vũ trụ Batman đang đóng băng trên bánh Batfan". Ông cho rằng đây là một câu chuyện ngụ ngôn mạnh mẽ và đáng lo ngại về sự bỏ bê và bạo lực đương thời, đồng thời mô tả màn trình diễn của Phoenix trong vai Joker là hấp dẫn và "xứng đáng với giải Oscar". Tương tự, Xan Brooks của The Observer – người cũng cho bộ phim điểm tuyệt đối – đã gọi nó là "sự táo bạo và bùng nổ một cách đáng kinh ngạc" và đánh giá cao cách Phillips sử dụng các yếu tố từ phim Scorsese để tạo ra một câu chuyện gốc. Owen Gleiberman của Variety đã viết, "Phoenix thật đáng kinh ngạc khi đóng vai một gã lập dị bị bệnh tâm thần trở thành tên hề giết người Joker trong phim loại trực tiếp Tân Taxi Driver của Todd Phillips: Bộ phim truyện tranh hiếm hoi diễn tả những gì đang xảy ra trong thế giới thực".

Brandon Davis của ComicBook.com ca ngợi Joker là tác phẩm chuyển thể từ truyện tranh đột phá mà ông thấy đáng sợ hơn hầu hết các bộ phim kinh dị trong năm 2019. Davis đã so sánh nó một cách thuận lợi với bộ phim Kỵ sĩ bóng đêm năm 2008, khen ngợi kỹ thuật quay phim và các màn trình diễn, và gọi nó là một bộ phim cần phải xem để được tin tưởng. Deadline Pete Hammond của Hollywood tin rằng bộ phim định nghĩa lại Joker và "không thể bỏ qua". Hammond cũng ca ngợi câu chuyện và các màn trình diễn, và tóm tắt bộ phim là "một tác phẩm làm phim hoành tráng nói lên thế giới chúng ta đang thực sự sống ngày nay theo những cách mà ít bộ phim làm được". Peter Travers của Rolling Stone nói rằng ông đã bị lạc lối để mô tả về màn trình diễn của Phoenix, gọi bộ phim là "đau lòng" và "đơn giản là tuyệt vời".

David Ehrlich của IndieWire đã hỗn hợp hơn và cho bộ phim là "C+". Anh ấy cảm thấy rằng trong khi "Joker là bộ phim siêu anh hùng táo bạo nhất và thú vị nhất kể từ The Dark Knight", nó "cũng gây cháy nổ, bối rối và có khả năng độc hại". Ehrlich nghĩ rằng bộ phim sẽ khiến người hâm mộ DC hài lòng và khen ngợi diễn xuất của Phoenix, nhưng lại chỉ trích sự chỉ đạo của Phillips và sự thiếu độc đáo. Một đánh giá phê bình đến từ Glenn Kenny của RogerEbert.com, người đã cho bộ phim hai trong số bốn sao. Mặc dù khen ngợi các màn trình diễn và cho rằng câu chuyện có hiệu quả, Kenny chỉ trích bình luận xã hội và hướng của Phillips, cho rằng bộ phim quá phái sinh và tin rằng trọng tâm của nó là "ít giải trí hơn là tạo ra tầm quan trọng của bản thân". Trong một phân tích về nhân vật Joker, Sajesh Mohan của Onmanorama đã viết rằng bộ phim được dựng lên một cách sáo rỗng – phần gốc duy nhất là diễn xuất của Joaquin Phoenix. "Bộ phim, với sự đau đớn và chi tiết, giải thích cách Arthur Fleck biến thành Joker chán nản bởi cách thế giới đối xử với anh ta. Nhờ Phillips và Silver, Phoenix đã có thể đưa ra vị vua trong số các Joker".

Stephanie Zacharek của tạp chí Time, trong một bài đánh giá tiêu cực, đã cho rằng màn trình diễn của Phoenix vượt trội và cảm thấy rằng trong khi Phillips cố gắng "cho chúng tôi một bộ phim nói về sự trống rỗng của nền văn hóa của chúng tôi... Anh ấy chỉ đưa ra một ví dụ điển hình về nó". Cô cho rằng cốt truyện là không tồn tại, "chỉ đen tối theo một cách ngu ngốc ở tuổi vị thành niên" và "nhồi nhét những triết lý rởm".

Phản hồi từ người trong giới
Joker đã nhận được nhiều lời tán dương từ các nhân vật trong ngành điện ảnh. Jim Lee, giám đốc sáng tạo của DC Comics, ca ngợi tác phẩm là "mãnh liệt, trần trụi và có hồn", và nhận định rằng tác phẩm vẫn rất chân thật với nhân vật mặc dù có sai lệch so với các chất liệu gốc. Nam diễn viên Mark Hamill, người đảm nhiệm vai trò lồng tiếng cho nhân vật Joker trong các sản phẩm hoạt hình và trò chơi điện tử, cho rằng Joker đã tái tạo lại hình ảnh nhân vật này một cách vô cùng "xuất sắc". Richard Donner, đạo diễn của Superman (1978), đã gọi bộ phim bằng các từ "tuyệt vời", "hấp dẫn", "biên kịch rất hay" và nhận định màn trình diễn của Phoenix là "thiên tài". Nhà làm phim tài liệu Michael Moore đã gọi Joker là "kiệt tác điện ảnh" và tuyên bố tác phẩm sẽ là "mối nguy hiểm cho xã hội" nếu mọi người không xem nó. Nam diễn viên Josh Brolin, nổi tiếng với vai diễn Thanos từ Vũ trụ Điện ảnh Marvel, cảm thấy bộ phim vô cùng quyền lực: "Nếu đã đánh giá cao Joker, tôi tin rằng bạn đã trải qua một điều gì đó đau thương trong cuộc đời (mà tôi tin rằng hầu hết chúng ta đều như thế) hoặc đã khắc sâu trong tâm khảm ý nghĩa thực sự của lòng trắc ẩn." Nam diễn viên Vincent D'Onofrio, diễn viên thủ vai Wilson Fisk trong Vũ trụ Điện ảnh Marvel, đã khen ngợi diễn xuất của Phoenix trên Twitter khi cho rằng Phoenix "xứng đáng được công nhận cho màn thể hiện này". Nữ diễn viên Jessica Chastain cũng đồng ý với nhận định trên khi trả lời: "Đó là một trong những màn diễn xuất xuất sắc nhất mà tôi từng xem." Nữ diễn viên kiêm nhà biên kịch Phoebe Waller-Bridge cũng khen ngợi Joker: "Tôi nghĩ lý do khiến mọi người cảm thấy khó chịu [với bộ phim] là vì nó quá chân thật, quá trần trụi. Tôi đã xem nó và tự nghĩ, Chúa ơi, nếu [bộ phim] ra mắt thời điểm một năm sau khi Obama giữ nhiệm kỳ, tôi không nghĩ rằng chúng ta sẽ phải lo lắng về nó". Trong một nhận xét tiêu cực hơn, nhà làm phim David Fincher nói về thành công ngoài mong đợi của tác phẩm, "Không ai có thể nghĩ rằng họ đã đem tới một cú đánh khổng lồ với Joker trong khi Kỵ sĩ bóng đêm lại không được hoành tráng như vậy. Tôi không nghĩ có ai sẽ xem tác phẩm này và nghĩ, 'Ồ, hãy bắt Travis Bickle [của Taxi Driver] và Rupert Pupkin [của The King of Comedy] rồi kết hợp họ, sau đó gài bẫy anh ta phản bội một người mắc bệnh tâm thần, rồi đưa nó ra với giá một tỷ USD'."

Giải thưởng

Diễn xuất của Joaquin Phoenix trong bộ phim đã đem về cho anh nhiều giải thưởng lớn nhỏ, bao gồm một Giải Oscar cho Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, một Giải BAFTA cho Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, một Giải BFCA cho Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, một Giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất và một Giải SAG cho Nam diễn viên chính xuất sắc nhất.

Với tổng cộng 11 đề cử tại Giải Oscar lần thứ 92 (trong đó có đề cử ở hạng mục Phim hay nhất), Joker đã phá kỷ lục 8 đề cử mà Kỵ sĩ bóng đêm đã đạt được cho tác phẩm chuyển thể từ truyện tranh, truyện tranh liên hoàn hoặc tiểu thuyết hình ảnh đạt nhiều đề cử nhất. Cũng tại giải thưởng này, phim đã giành chiến thắng tại hai hạng mục Nam diễn viên chính xuất sắc nhất và Nhạc phim hay nhất. Tại Giải BAFTA lần thứ 73, tác phẩm giành chiến thắng tại các hạng mục Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, Tuyển diễn viên xuất sắc nhất và Nhạc phim hay nhất trong tổng số 11 đề cử mà tác phẩm nhận được. Joker cũng nhận được bốn đề cử Giải Quả cầu vàng tại lễ trao giải lần thứ 77, với chiến thắng tại hai hạng mục Nam diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất và Nhạc phim hay nhất. Tác phẩm cũng nhận được bảy đề cử tại Giải Critics' Choice lần thứ 25, cũng với hai chiến thắng ở hạng mục Nam diễn viên chính xuất sắc nhất và Nhạc phim hay nhất, đồng thời cũng lọt vào danh sách 10 phim hay nhất năm 2019 do Viện phim Mỹ bình chọn.

Ngoài việc nhận được Giải SAG từ Nghiệp đoàn diễn viên màn ảnh cho phần diễn xuất của Phoenix, Joker cũng nhận về nhiều đề cử từ các nghiệp đoàn khác, bao gồm Nghiệp đoàn nhà biên kịch Mỹ và Nghiệp đoàn nhà sản xuất Mỹ. Phim cũng nhận được giải thưởng cho hạng mục Trang điểm nhân vật xuất sắc nhất trong phim điện ảnh từ Nghiệp đoàn nghệ sĩ trang điểm và làm tóc. Phim cũng thắng Giải Sư tử vàng tại Liên hoan phim quốc tế Venezia lần thứ 76.

Ảnh hưởng
Trong sự kiện Five Star Movement vào tháng 10 năm 2019, cây hài kiêm nhà chính trị người Ý Beppe Grillo đã trang điểm giống Joker và trong lúc đưa ra một bài phát biểu. Hình ảnh của nhân vật Joker cũng xuất hiện trong nhiều cuộc biểu tính chống chính phủ diễn ra trên toàn cầu. Trong cuộc biểu tình Liban 2019–2020, một nhóm các họa sĩ graffiti tên Ashekm đã vẽ một bức tranh tường với hình ảnh Joker đang cầm một ly cocktail Molotov. Tại Beirut cũng xuất hiện một trạm chuyên sơn hình Joker cho người biểu tình. Tại Los Ángeles, Chile, trong cuộc biểu tình Chile 2019–2020, cụm từ "Chúng ta đều là những gã hề", vốn lấy từ những người biểu tình tại Gotham City trong bộ phim, được viết trên chân của một bức tượng. Ở Hồng Kông, người biểu tình phản đối lệnh tình trạng khẩn cấp trong việc cấm đeo mặt nạ bằng cách đeo mặt nạ của những nhân vật giả tưởng như Joker. Tại Pháp, trong phong trào áo gi lê vàng, các lính cứu hỏa trang điểm mặt của Joker và tự thiêu bản thân khi đang phản kháng cảnh sát trên đường phố Paris.

Một trong những địa điểm xuất hiện trong bộ phim, một cầu thang ở Bronx, Thành phố New York, đã được đặt tên là Joker Stairs. Cầu thang này sau đó đã trở thành điểm thu hút khách du lịch và trở thành meme trên Internet sau khi các du khách liên tục đóng giả các cảnh quay nhân vật Arthur Fleck nhảy múa trên bậc thang trong trang phục Joker.

Phần tiếp theo
Joker ban đầu dự định chỉ là một bộ phim đơn không có phần tiếp theo, mặc dù Warner Bros. dự định cho ra mắt DC Black, một dòng phim dựa trên DC Comics nhưng không liên quan đến DCEU với chất liệu mang tính thử nghiệm, đen tối hơn. Trong khi Phillips nói vào tháng 8 năm 2019 rằng anh ấy sẽ quan tâm đến việc làm phần tiếp theo, tùy thuộc vào hiệu suất của bộ phim và nếu Phoenix quan tâm, nhưng sau đó anh ấy giải thích rằng "bộ phim không được thiết lập để có phần tiếp theo. Vào tháng 10 năm 2019, Phoenix nói chuyện với Peter Travers về việc có thể sẽ đóng lại vai Arthur, xoay quanh việc Travers hỏi Phoenix liệu anh có coi Joker là "vai diễn trong mơ" của mình hay không. Phoenix nói, "Tôi không thể ngừng suy nghĩ về nó... Nếu có điều gì khác mà chúng tôi có thể làm với Joker có thể thú vị" và kết luận, "Đó là điều mà tôi thực sự muốn làm trước khi bắt tay vào việc này phim. Tôi không biết rằng còn nhiều việc phải làm... Bởi vì nó dường như là vô tận, khả năng chúng ta có thể đi đến đâu với nhân vật".

Vào ngày 20 tháng 11 năm 2019, The Hollywood Reporter thông báo rằng phần tiếp theo đang được phát triển, với Phillips, Silver và Phoenix dự kiến sẽ hoàn thành nhiệm vụ của họ; tuy nhiên, Deadline Hollywood cùng ngày báo cáo rằng câu chuyện của The Hollywood Reporter là sai sự thật và các cuộc đàm phán thậm chí còn chưa bắt đầu. Phillips đã trả lời các báo cáo bằng cách nói rằng anh ấy đã thảo luận về phần tiếp theo với Warner Bros. và nó vẫn là một khả năng, nhưng nó không được phát triển. Phillips cũng xác nhận rằng bộ phim sắp tới The Batman sẽ không lấy bối cảnh tương tự như Joker. Trong một cuộc phỏng vấn với Variety tại Liên hoan phim quốc tế Palm Springs, Phillips bày tỏ sự quan tâm đến phần ngoại truyện tập trung vào Người dơi, nói rằng, "Đó là một Gotham tuyệt đẹp. Điều tôi muốn thấy ai đó xử lý là Người dơi trông như thế nào từ Gotham đó. Tôi không nói rằng tôi sẽ làm điều đó. Điều thú vị đối với tôi khi đưa Batman vào bộ phim của chúng tôi là, 'Gotham đó tạo ra loại Batman gì?' Đó là tất cả những gì tôi muốn nói".

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim năm 2019
Phim Mỹ
Phim tiếng Anh
Phim chính kịch Mỹ
Phim giật gân Mỹ
Phim tâm lý Mỹ
Phim của Warner Bros.
Phim tội phạm
Phim về tội phạm
Phim về giết người
Phim về người bị loạn thần kinh nhân cách
Phim có doanh thu trên một tỷ đô-la Mỹ
Phim có diễn xuất giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất
Phim và người giành giải Sư tử vàng
Phim quay tại New York
Phim quay tại thành phố New York
Phim chính kịch thập niên 2010
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1980
Phim lấy bối cảnh năm 1981
Phim người đóng dựa trên DC Comics


title: 535 TCN

text:
535 TCN là một năm trong lịch La Mã.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 535 TCN


title: Chặng đua MotoGP Catalunya 2020

text:
Chặng đua MotoGP Catalunya 2020 (tên chính thức 2020 Gran Premi Monster Energy de Catalunya) là chặng đua thứ 8 của mùa giải MotoGP 2020. Chặng đua được tổ chức ở trường đua Circuit de Barcelona-Catalunya, Tây Ban Nha từ ngày 25 đến 27 tháng 09 năm 2020. Người chiến thắng là Fabio Quartararo của đội đua Petronas Yamaha.

Diễn biến chính
Franco Morbidelli lần đầu tiên trong sự nghiệp giành pole thể thức MotoGP, anh đã dẫn đầu cuộc đua cho đến vòng 8 thì bị đồng đội Fabio Quartararo vượt. Sau đó Quartararo giữ vững vị trí của mình và đã giành chiến thắng thứ 3 trong mùa giải.

Đến cuối cuộc đua, Morbidelli lại bị hai tay đua Suzuki là Joan Mir và Alex Rins đẩy khỏi bục podium.

Tay đua dẫn đầu BXH trước khi cuộc đua bắt đầu là Andrea Dovizioso phải bỏ cuộc ngay ở vòng 1 do va chạm với Johann Zarco. Việc không có được điếm số nào đã khiến Dovizioso bị mất vị trí dẫn đầu vào tay Quartararo. Tay đua người Pháp có 108 điểm.

Kết quả

Nguồn: Trang chủ MotoGP

BXH sau chặng đua

BXH Tay đua

BXH Xưởng đua

BXH Đội đua

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Thông tin chặng đua GP Catalunya trên trang chủ MotoGP

Catalunya


title: A.S.D. Castel di Sangro Calcio

text:
Castel di Sangro Calcio là một câu lạc bộ bóng đá Ý đến từ Castel di Sangro ở tỉnh lỵququila, Abruzzo. Họ chơi ở Promozione. Khoảnh khắc tuyệt vời của họ đến vào năm 1996, khi họ được thăng hạng lên Serie B, một thành tích đáng chú ý của một đội bóng đến từ một thị trấn chỉ có 5.500 cư dân. Thậm chí lớn hơn, họ đã có thể trụ hạng trong giải đấu đó một năm nữa. Câu chuyện về mùa giải đầu tiên của họ ở Serie B được ghi lại trong cuốn sách The Miracle of Castel di Sangro của Joe McGinniss. Đội bóng đã chơi ở sân vận động 7.220 ghế Stadio Teofilo Patini ở Castel di Sangro. Màu của đội là đỏ và vàng.

Lịch sử

Bắt đầu
Ngôi làng Castel di Sangro đã bị thiệt hại lớn trong Thế chiến thứ hai. Vào cuối cuộc chiến, một linh mục tên là Don Arbete đã tổ chức một đội bóng đá để giúp xây dựng lại cộng đồng. Vật liệu khan hiếm, vì vậy các cầu thủ đã sử dụng một quả bóng được buộc bằng dây bện. Họ đã giành chiến thắng trong trận đấu đầu tiên trước đội bóng thị trấn lân cận, do đó đặt mức cao nhất theo mong đợi. Một đội chính thức được tổ chức vào năm 1953, tham gia giải đấu thấp nhất trong tất cả các giải đấu ở Ý, Terza Cargetoria (hạng ba).

Phải mất ba mươi năm để đội được thăng chức lên Seconda Cargetoria, vào năm 1983. Tuy nhiên, việc tăng một giải đấu có nghĩa là họ cần tiền cho phí giải đấu, tiền lương của người chơi và thiết bị tốt hơn và họ không có. Vị cứu tinh của họ xuất hiện có tên Pietro Rezza, một người miền nam đến từ vùng Apulia, người đã kết hôn với một trong những gia đình giàu có nhất của thị trấn và người đã rời bỏ hoạt động của đội bóng với chồng của cháu gái mình, Gabriele Gravina.

Sự thăng hạng của câu lạc bộ lên Prima Cargetoria chỉ đến hai năm sau đó. Tại thời điểm này, không còn khả năng cạnh tranh bằng cách bảo vệ một đội chỉ gồm tài năng địa phương, và mặc dù họ vẫn không phải là một đội chuyên nghiệp, Gravina đã "thuê" những người chơi từ ngoài thị trấn để làm việc tại địa phương và do đó có sẵn để thi đấu cho đội. Bằng cách này, đội đã nhanh chóng tăng thứ hạng và đến năm 1989, đội đã đạt đến cấp bậc chuyên nghiệp của Serie C2.

1993-1996
Tại thời điểm này, con đường dẫn đến thành công trở nên hơi gập ghềnh và họ phải vật lộn để ở lại C2. Một phần ba chặng đường ở 1993-94, mọi thứ đang trở nên tồi tệ và họ đang đối mặt với sự xuống hạng. Gravina mang về huấn luyện viên Osvaldo Jaconi, người đã làm một phép lạ nhỏ bằng cách dẫn dắt đội bóng về đích ở vị trí thứ bảy. Mùa giải tiếp theo, ông lại ngạc nhiên khi đưa họ đến Serie C1.

Sự khác biệt giữa C1 và C2 là rất lớn. C2 có thể chuyên nghiệp, nhưng hầu như không phải vậy, và các đội nói chung đến từ các thị trấn nhỏ. Tuy nhiên, thật khó hiểu khi một đội nhỏ bé di chuyển sâu vào vùng nội địa của Abruzzo không chỉ xuất hiện ở đó mà còn tồn tại bảy năm. Đối với họ để đến C1 là không thể tưởng tượng được, vì C1 có các đội thực sự chuyên nghiệp, một số người thậm chí đã từng ở Serie A tại một thời điểm nào đó (Ascoli đã ở đó vào năm 1990, và Lecce vào năm 1993; cả hai sau đó đã trở lại Serie A).

Đương nhiên, kỳ vọng là thấp. Chỉ đơn giản là ở lại C1 sẽ là một thành tựu, nhưng Jaconi vượt xa nó; mùa giải đó họ kết thúc vị trí thứ hai, có nghĩa là họ đủ điều kiện cho vòng playoffs để xác định thăng hạng lên Serie B. Trận đấu đầu tiên của họ là trận đấu hai chân với Gualdo gần đó. Họ thua trận đầu tiên 1-0 trên sân khách. Ở sân khách nhà, có vẻ như trận đấu sẽ kết thúc bằng một trận hòa không bàn thắng (có nghĩa là Castel di Sangro sẽ thua trên tổng số điểm), khi Jaconi thực hiện một sự thay thế có vẻ kỳ quái. Chỉ còn lại mười lăm giây, anh ấy đã gửi một hậu vệ chỉ chơi bảy trận trong cả mùa giải. Sự cơ động của anh ấy đã làm việc đến mức hoàn hảo: Anh ấy đã ghi bàn bảy giây sau đó. Do đó, Castel di Sangro đã hoàn thành ở vị trí cao hơn trong bảng xếp hạng so với vị trí thứ năm của Gualdo.

Trận đấu thứ hai là trận đấu duy nhất với Ascoli, đội mà họ đã thua hai lần trong mùa giải. Chín mươi phút trôi qua mà không có bàn thắng, sau đó thêm ba mươi phút nữa, vẫn không có điểm, và phải đến loạt sút luân lưu để quyết định người chiến thắng. Một phút trước khi hết giờ, Jaconi đã thực hiện một sự thay thế không thể giải thích khác: Anh ấy đã gửi Pietro Spinosa, một thủ môn đã không chơi một phút nào trong mùa giải đó. Khi loạt đá luân lưu diễn ra, không bên nào bỏ lỡ, cho đến lượt thứ tám, khi Spinosa thực hiện một pha cứu thua dường như không thể, đảm bảo chiến thắng   - và thăng hạng   - cho đội của mình. Đây là "Điều kỳ diệu của Castel di Sangro".

Ra mắt Serie B: mùa 1996-97
Đã ở giải đấu thấp hơn, đội buộc phải nâng cấp sân vận động của họ theo quy định của Serie B, và khi việc xây dựng chưa kết thúc vào đầu mùa giải, họ đã chơi vài trận đầu tiên trên sân nhà ở Chieti gần đó. Sau nhiều tháng trì hoãn, cuối cùng khi nó mở cửa vào tháng 12, thời tiết mùa đông khắc nghiệt và phân bón kém khiến sân không thể chơi được, khiến trận đấu đầu tiên của họ bị hủy bỏ. Cuối tháng đó, hai cầu thủ của họ, Danilo Di Vincenzo và Pippo Biondi, đã chết trong một vụ tai nạn xe hơi.

Vào đầu năm 1997, một cầu thủ khác, Gigi Prete, đã bị bắt vì liên quan đến một hoạt động buôn lậu ma túy. Prete cuối cùng đã được tha bổng sau khi bị giam giữ 22 tuần.

Có vẻ như họ sẽ nhận được một số trợ giúp từ Joe Addo của FSV Frankfurt thi đấu tại Oberliga Hessen của Đức. Ông cũng là đội trưởng của đội tuyển bóng đá quốc gia Ghana, người đã lọt vào bán kết trong Thế vận hội Mùa hè 1996. Tuy nhiên, Jaconi từ chối ký hợp đồng và Addo tiếp tục đến Sparta Rotterdam của Eredivisie.

Sau đó, Gravina tuyên bố đội bóng sẽ ký hợp đồng với một cầu thủ Nigeria từ Leicester City FC của FA Premier League có tên Robert Ponnick. Là cầu thủ Ngoại hạng Anh đầu tiên chơi ở Serie B, báo chí đã chen chúc ghi hình trong trận đấu. Trận đấu là một thảm họa, với Ponnick cho thấy hầu như không có cảm giác hiểu bóng đá và tham gia vào một cuộc chiến với một trong những đồng đội của mình. Cuối cùng, nó đã được tiết lộ rằng đối thủ là một đoàn kịch và anh ấy là một trong những thành viên của nó. Toàn bộ vở diễn đã được Gravina sắp xếp để tạo ra sự công khai. Như có thể dự đoán, nó đã hoạt động, nhưng tất cả là tiêu cực.

Trong suốt thời kỳ hỗn loạn, đội bóng đã ở gần cuối bảng xếp hạng và chỉ có màn trình diễn hoành tráng của thủ môn Massimo Lotti cũng như các bàn thắng quan trọng của Claudio Bonomi và Gionatha Spinesi (được cho mượn từ Inter Milan) khiến họ không rơi xuống đáy. Trong trận đấu áp chót, họ đã giành chiến thắng 2-1 trước Pescara để không bị xuống hạng, và điều kỳ diệu vẫn tiếp tục.

Theo McGinniss, trận đấu cuối cùng của mùa giải đã được ấn định; Anh ta đã nghe lỏm các cầu thủ trước trận đấu thảo luận về việc Bari, người cần một chiến thắng để đảm bảo thăng hạng lên Serie A, sẽ được phép ghi ba bàn và giành chiến thắng, với Castel di Sangro cho phép một bàn thắng an ủi từ một cú đá phạt. Một cầu thủ đã giải thích với anh ta rằng Bari đã yêu cầu một đặc ân, và thậm chí họ đã không làm như vậy, dù sao đi nữa, Castel di Sangro vẫn không thể chiến thắng vì số tiền và thể chất đã tiêu tốn trong trận chiến trụ hạng. Tuy nhiên, bởi vì "nó được yêu cầu bởi il sistema " (McGinniss tuyên bố rằng một số thành viên của đội bóng diễu hành nói với anh rằng việc sắp xếp trước kết quả trong các trận đấu cuối mùa có ý nghĩa đối với một trong các đội là phổ biến trong Bóng đá Ý), đội không thể từ chối. Bari thắng trận 3-1, bàn thắng của Castel di Sangro đến từ một quả phạt đền.

Rơi xuống: mùa 1997-98
Năm thứ hai của họ ở Serie B cũng không suôn sẻ. Nhiều cầu thủ đã bị bán hoặc bỏ qua các phương tiện khác, và Jaconi bị sa thải giữa mùa giải. Sự xuống hạng của họ năm đó là lần đầu tiên của họ trong bất kỳ giải đấu nào kể từ năm 1983.

Tuy nhiên, năm đầu tiên trở lại Serie C1, đã chứng kiến một số thành công ở Coppa Italia 1999, nơi họ có thể đánh bại các đội Serie A Perugia và Salernitana trước khi thua Inter Milan ở tứ kết.

Vào năm 2005, câu lạc bộ đã bị giải thể do vấn đề tài chính. Từ đống tro tàn, một câu lạc bộ mới được thành lập, được gọi là Pro Castel Di Sangro.

Nhiệm vụ thăng hạng
Trong mùa Promozione năm 2005-06, Pro Castel di Sangro đã chiến đấu để thăng hạng từ đầu đến cuối. Sau một mùa giải dài, chiến đấu vất vả, câu lạc bộ đã không được thăng hạng, kém ba điểm (73) so với Canistro (76). Vào năm 2006-07, Pro Castel di Sangro rõ ràng đã giành chiến thắng trong giải đấu với lợi thế 11 điểm trước đội đứng thứ hai, chuyển lên Eccellenza cho mùa giải tiếp theo, với một đội hình có cựu cầu thủ Serie B Bonomi và Martino. Pro Castel di Sangro sau đó kết thúc mùa giải Eccellenza đầu tiên của những năm 2000 với một vị trí giữa bảng xếp hạng, trong một giải đấu mà cũng có đội cựu chuyên nghiệp Chieti (đội cuối cùng đã lên ngôi vô địch) và L'Aquila.

Vào mùa hè 2008, câu lạc bộ đã đổi tên thành ASD Castel di Sangro Calcio.

Đọc thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

   Pro Castel di Sangro 2007 quản lý và đội hình

Câu lạc bộ bóng đá Ý
Khởi đầu năm 1953 ở Ý
Khởi đầu năm 2005 ở Ý
Khởi đầu năm 2012 ở Ý
Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1953


title: C2H2O2

text:
Công thức phân tử C 2 H 2 O 2 có thể dùng để chỉ:

 Acetolactone
 Acetylenediol
 Glyoxal


title: Bệnh tim mạch

text:
Bệnh tim mạch là một nhóm bệnh liên quan đến tim hoặc mạch máu. Bệnh tim mạch bao gồm các bệnh động mạch vành như đau thắt ngực và nhồi máu cơ tim (thường được gọi là đau tim). Các bệnh tim mạch khác bao gồm đột quỵ, suy tim, bệnh tim tăng huyết áp, bệnh thấp tim, bệnh cơ tim, rối loạn nhịp tim, dị tật tim bẩm sinh, bệnh van tim, viêm tim, phình động mạch chủ, bệnh động mạch ngoại biên, bệnh huyết khối và huyết khối tĩnh mạch.

Các cơ chế cơ bản khác nhau tùy thuộc vào bệnh. Bệnh động mạch vành, đột quỵ và bệnh động mạch ngoại biên liên quan đến xơ vữa động mạch. Điều này có thể được gây ra bởi huyết áp cao, hút thuốc, đái tháo đường, thiếu tập thể dục, béo phì, cholesterol trong máu cao, chế độ ăn uống kém và uống quá nhiều rượu, v.v... Huyết áp cao được ước tính chiếm khoảng 13% tử vong do bệnh tim mạch, trong khi thuốc lá chiếm 9%, tiểu đường 6%, thiếu tập thể dục 6% và béo phì 5%. Bệnh thấp tim có thể là kết quả của việc viêm họng liên cầu khuẩn không được điều trị.

Người ta ước tính rằng có thể ngăn chặn tới 90% bệnh tim mạch. Phòng ngừa bệnh tim mạch liên quan đến việc cải thiện các yếu tố rủi ro thông qua: ăn uống lành mạnh, tập thể dục, tránh khói thuốc lá và hạn chế uống rượu. Điều trị các yếu tố nguy cơ, chẳng hạn như huyết áp cao, lipid máu và tiểu đường cũng có lợi. Điều trị cho những người bị viêm họng liên cầu khuẩn bằng kháng sinh có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh thấp khớp. Việc sử dụng aspirin ở những người khỏe mạnh không có lợi ích rõ ràng.

Bệnh tim mạch là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn cầu. Điều này đúng ở tất cả các khu vực trên thế giới ngoại trừ Châu Phi. Các bệnh tim mạch dẫn đến 17,9 triệu người chết (32,1%) trong năm 2015, tăng từ 12,3 triệu (25,8%) vào năm 1990. Tử vong, ở một độ tuổi nhất định, do bệnh tim mạch là phổ biến hơn và đang gia tăng ở hầu hết các nước đang phát triển, trong khi tỷ lệ đã giảm ở hầu hết các nước phát triển kể từ những năm 1970. Bệnh động mạch vành và đột quỵ chiếm 80% tử vong do bệnh tim mạch ở nam và 75% tử vong bệnh tim mạch ở nữ. Hầu hết các bệnh tim mạch ảnh hưởng đến người lớn tuổi. Ở Hoa Kỳ, 11% người từ 20 đến 40 tuổi có bệnh tim mạch, trong khi 37% từ 40 đến 60, 71% người từ 60 đến 80 và 85% người trên 80 tuổi có bệnh tim mạch. Độ tuổi trung bình của tử vong do bệnh động mạch vành ở các nước phát triển là khoảng 80 trong khi đó là khoảng 68 ở các nước đang phát triển. Chẩn đoán bệnh thường xảy ra sớm hơn 7-10 năm ở nam giới so với phụ nữ.

Các yếu tố rủi ro
Có rất nhiều yếu tố nguy cơ bệnh tim: tuổi, giới tính, sử dụng thuốc lá, ít vận động, quá mức rượu tiêu thụ, chế độ ăn uống không lành mạnh, béo phì, yếu tố di truyền và tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp (huyết áp), tăng lượng đường trong máu (bệnh đái tháo đường), tăng cholesterol trong máu (tăng lipid máu), bệnh celiac không được chẩn đoán, các yếu tố tâm lý xã hội, nghèo đói và tình trạng giáo dục thấp và ô nhiễm không khí. Mặc dù đóng góp cá nhân của từng yếu tố rủi ro khác nhau giữa các cộng đồng hoặc nhóm dân tộc khác nhau, đóng góp chung của các yếu tố rủi ro này rất nhất quán. Một số trong các yếu tố nguy cơ này, chẳng hạn như tuổi tác, giới tính hoặc tiền sử gia đình/khuynh hướng di truyền, là bất biến; tuy nhiên, nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch quan trọng có thể thay đổi bằng cách thay đổi lối sống, thay đổi xã hội, điều trị bằng thuốc (ví dụ như phòng ngừa tăng huyết áp, tăng lipid máu và tiểu đường). Những người mắc bệnh béo phì có nguy cơ bị xơ vữa động mạch của các động mạch vành.

Di truyền học
Yếu tố di truyền ảnh hưởng đến sự phát triển của bệnh tim mạch ở nam giới dưới 55 tuổi và ở phụ nữ dưới 65 tuổi. Bệnh tim mạch ở cha mẹ của một người làm tăng nguy cơ của họ lên gấp 3 lần. Nhiều đa hình nucleotide đơn (SNP) đã được tìm thấy có liên quan đến bệnh tim mạch trong các nghiên cứu về gen, nhưng thường thì ảnh hưởng cá nhân của chúng là nhỏ và đóng góp di truyền cho bệnh tim mạch chưa được hiểu rõ.

Tuổi tác

Tuổi tác là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất trong việc phát triển các bệnh tim mạch hoặc tim, với rủi ro tăng gấp ba lần với mỗi thập kỷ của cuộc đời. Các vệt mỡ mạch vành có thể bắt đầu hình thành ở tuổi thiếu niên. Người ta ước tính rằng 82 phần trăm những người chết vì bệnh tim mạch vành là từ 65 tuổi trở lên. Đồng thời, nguy cơ đột quỵ tăng gấp đôi sau mỗi thập kỷ sau 55 tuổi.

Nhiều giải thích được đề xuất để giải thích tại sao tuổi làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch / tim. Một trong số đó liên quan đến mức cholesterol huyết thanh. Trong hầu hết các quần thể, nồng độ cholesterol toàn phần trong huyết thanh tăng khi tuổi tăng. Ở nam giới, mức tăng này giảm khoảng 45 đến 50 tuổi. Ở phụ nữ, sự gia tăng tiếp tục mạnh mẽ cho đến 60 tuổi đến 65 tuổi.

Lão hóa cũng liên quan đến những thay đổi về tính chất cơ học và cấu trúc của thành mạch, dẫn đến mất tính đàn hồi của động mạch và giảm sự tuân thủ của động mạch và sau đó có thể dẫn đến bệnh động mạch vành.

Giới tính
Đàn ông có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn phụ nữ tiền mãn kinh. Một khi đã mãn kinh, người ta đã tranh luận rằng nguy cơ của phụ nữ tương tự như đàn ông  mặc dù dữ liệu gần đây hơn từ WHO và Liên Hợp Quốc có tranh chấp về vấn đề này. Nếu một phụ nữ mắc bệnh tiểu đường, cô ấy có nhiều khả năng mắc bệnh tim hơn một người đàn ông mắc bệnh tiểu đường.

Bệnh tim mạch vành phổ biến gấp 2 đến 5 lần ở nam giới trung niên so với nữ giới. Trong một nghiên cứu được thực hiện bởi Tổ chức Y tế Thế giới, tình dục đóng góp khoảng 40% sự thay đổi về tỷ số giới tính của tử vong do bệnh tim mạch vành. Một nghiên cứu khác báo cáo kết quả tương tự cho thấy sự khác biệt giới tính giải thích gần một nửa nguy cơ liên quan đến các bệnh tim mạch Một trong những giải thích được đề xuất cho sự khác biệt giới tính trong các bệnh tim mạch là sự khác biệt nội tiết tố. Trong số phụ nữ, estrogen là hormone giới tính chiếm ưu thế. Estrogen có thể có tác dụng bảo vệ chuyển hóa glucose và hệ thống cầm máu và có thể có tác dụng trực tiếp trong việc cải thiện chức năng tế bào nội mô. Việc sản xuất estrogen giảm sau khi mãn kinh và điều này có thể thay đổi quá trình chuyển hóa lipid ở nữ sang dạng dễ gây dị ứng hơn bằng cách giảm mức cholesterol HDL trong khi tăng cholesterol LDL và tổng mức cholesterol.

Ở nam và nữ, có sự khác biệt đáng chú ý về trọng lượng cơ thể, chiều cao, phân bổ mỡ cơ thể, nhịp tim, thể tích đột quỵ và tuân thủ động mạch. Ở người rất cao tuổi, độ rung và độ cứng động mạch lớn liên quan đến tuổi tác rõ rệt hơn ở phụ nữ so với nam giới. Điều này có thể được gây ra bởi kích thước cơ thể nhỏ hơn và kích thước động mạch của phụ nữ không phụ thuộc vào thời kỳ mãn kinh.

Thuốc lá
Thuốc lá điếu là hình thức chính của sản phẩm thuốc lá được sử dụng. Rủi ro đối với sức khỏe từ việc sử dụng thuốc lá không chỉ do tiêu thụ thuốc lá trực tiếp mà còn do tiếp xúc với khói thuốc gián tiếp. Khoảng 10% bệnh tim mạch được cho là do hút thuốc; tuy nhiên, những người bỏ hút thuốc ở tuổi 30 có nguy cơ tử vong thấp như chưa bao giờ hút thuốc.

Không hoạt động thể chất
Hoạt động thể chất không đủ (được định nghĩa là ít hơn 5 x 30 phút hoạt động vừa phải mỗi tuần hoặc dưới 3 x 20 phút hoạt động mạnh mẽ mỗi tuần) hiện là yếu tố rủi ro hàng đầu thứ tư đối với tỷ lệ tử vong trên toàn thế giới. Năm 2008, 31,3% người trưởng thành từ 15 tuổi trở lên (28,2% nam và 34,4% nữ) không hoạt động thể chất không đủ. Nguy cơ mắc bệnh thiếu máu cơ tim và đái tháo đường giảm gần một phần ba ở những người trưởng thành tham gia 150 phút hoạt động thể chất vừa phải mỗi tuần (hoặc tương đương). Ngoài ra, hoạt động thể chất giúp giảm cân và cải thiện kiểm soát đường huyết, huyết áp, hồ sơ lipid và độ nhạy insulin. Những tác dụng này có thể, ít nhất là một phần, giải thích lợi ích tim mạch của nó.

Chế độ ăn
Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và muối, ít trái cây, rau và cá có liên quan đến nguy cơ tim mạch, mặc dù tất cả các hiệp hội này có phải là nguyên nhân gây tranh cãi hay không. Tổ chức Y tế Thế giới quy khoảng 1,7 triệu ca tử vong trên toàn thế giới do tiêu thụ rau quả thấp. Lượng muối ăn kiêng cũng là một yếu tố quan trọng quyết định mức huyết áp và nguy cơ tim mạch nói chung. Tiêu thụ thường xuyên thực phẩm năng lượng cao, chẳng hạn như thực phẩm chế biến có nhiều chất béo và đường, thúc đẩy béo phì và có thể làm tăng nguy cơ tim mạch. Một đánh giá của Cochrane cho thấy thay thế chất béo bão hòa bằng chất béo không bão hòa đa (dầu thực vật) làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Cắt giảm chất béo bão hòa làm giảm 17% nguy cơ mắc bệnh tim mạch bao gồm bệnh tim và đột quỵ.

Lượng chất béo chuyển hóa cao có tác dụng phụ đối với lipid máu và các dấu hiệu viêm lưu hành, và loại bỏ chất béo chuyển hóa từ chế độ ăn uống đã được ủng hộ rộng rãi. Năm 2018, Tổ chức Y tế Thế giới ước tính rằng chất béo chuyển hóa là nguyên nhân gây ra hơn nửa triệu ca tử vong mỗi năm.

Có bằng chứng cho thấy tiêu thụ đường cao hơn có liên quan đến huyết áp cao hơn và lipid máu không thuận lợi, và lượng đường cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường. Tiêu thụ nhiều thịt chế biến có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, có thể một phần do tăng lượng muối trong chế độ ăn uống.

Mối quan hệ giữa tiêu thụ rượu và bệnh tim mạch rất phức tạp và có thể phụ thuộc vào lượng rượu tiêu thụ. Có mối quan hệ trực tiếp giữa mức độ tiêu thụ rượu cao và nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Uống ở mức độ thấp mà không có tình trạng uống nhiều rượu có thể liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Tiêu thụ rượu nói chung ở cấp độ dân số có liên quan đến nhiều rủi ro sức khỏe vượt quá bất kỳ lợi ích tiềm năng nào.

Ngủ
Các rối loạn giấc ngủ như giấc ngủ bị rối loạn nhịp thở và mất ngủ, cũng như thời gian ngủ đặc biệt ngắn hoặc thời gian ngủ đặc biệt dài, đã được phát hiện có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn.

Bệnh celiac
Bệnh celiac không được điều trị có thể gây ra sự phát triển của nhiều loại bệnh tim mạch, hầu hết đều cải thiện hoặc giải quyết bằng chế độ ăn không có gluten và chữa bệnh đường ruột. Tuy nhiên, sự chậm trễ trong việc nhận biết và chẩn đoán bệnh celiac có thể gây tổn thương tim không hồi phục.

Bất lợi kinh tế xã hội
Bệnh tim mạch ảnh hưởng đến các nước thu nhập thấp và trung bình thậm chí nhiều hơn các nước thu nhập cao. Có khá ít thông tin liên quan đến các mô hình xã hội về bệnh tim mạch ở các nước thu nhập thấp và trung bình, nhưng ở các nước thu nhập cao, thu nhập thấp và tình trạng giáo dục thấp luôn có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn. Các chính sách dẫn đến sự bất bình đẳng kinh tế xã hội gia tăng có liên quan đến sự khác biệt kinh tế xã hội lớn hơn về bệnh tim mạch  ngụ ý mối quan hệ nhân quả. Các yếu tố tâm lý xã hội, phơi nhiễm môi trường, hành vi sức khỏe và tiếp cận và chất lượng chăm sóc sức khỏe góp phần tạo ra sự khác biệt về kinh tế xã hội trong bệnh tim mạch. Ủy ban về các yếu tố quyết định xã hội về sức khỏe khuyến nghị rằng cần phải phân phối công bằng hơn về quyền lực, sự giàu có, giáo dục, nhà ở, các yếu tố môi trường, dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe để giải quyết sự bất bình đẳng trong bệnh tim mạch và các bệnh không lây nhiễm.

Ô nhiễm không khí
Vật chất hạt đã được nghiên cứu về tác dụng phơi nhiễm ngắn và dài hạn đối với bệnh tim mạch. Hiện tại, PM 2.5 là trọng tâm chính, trong đó gradient được sử dụng để xác định rủi ro bệnh tim mạch. Cứ sau 10 g/m³ PM 2.5 phơi nhiễm lâu dài, ước tính có 8-18% rủi ro tử vong do bệnh tim mạch. Phụ nữ có nguy cơ tương đối cao hơn (RR) (1,42) đối với bệnh động mạch vành do PM 2.5 gây ra so với nam giới (0,90). Nhìn chung, phơi nhiễm PM trong thời gian dài làm tăng tỷ lệ xơ vữa động mạch và viêm. Liên quan đến phơi nhiễm ngắn hạn (2 giờ), cứ sau 25 g/m³ PM 2.5 dẫn đến nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch tăng 48%. Ngoài ra, chỉ sau 5 ngày tiếp xúc, huyết áp tâm thu (2,8 mmHg) và huyết áp tâm trương (2,7 mmHg) tăng lên cứ sau 10,5 μg/m³ PM 2,5. Một nghiên cứu khác đã cho thấy PM 2.5 trong nhịp tim không đều, giảm sự thay đổi nhịp tim (giảm trương lực phế vị) và đáng chú ý nhất là suy tim. PM 2.5 cũng liên quan đến dày động mạch cảnh và tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim cấp.

Đánh giá rủi ro tim mạch
Bệnh tim mạch hiện tại hoặc một sự kiện tim mạch trước đó, chẳng hạn như đau tim hoặc đột quỵ, là yếu tố dự báo mạnh nhất của một sự kiện tim mạch trong tương lai. Tuổi tác, giới tính, hút thuốc, huyết áp, lipid máu và tiểu đường là những yếu tố dự báo quan trọng của bệnh tim mạch trong tương lai ở những người không được biết là mắc bệnh tim mạch. Các biện pháp này, và đôi khi các biện pháp khác, có thể được kết hợp thành các điểm rủi ro tổng hợp để ước tính nguy cơ mắc bệnh tim mạch trong tương lai của một cá nhân. Nhiều điểm rủi ro tồn tại mặc dù giá trị tương ứng của chúng được tranh luận. Các xét nghiệm chẩn đoán và dấu ấn sinh học khác vẫn đang được đánh giá nhưng hiện tại những điều này thiếu bằng chứng rõ ràng để hỗ trợ việc sử dụng thường xuyên của họ. Chúng bao gồm tiền sử gia đình, điểm vôi hóa động mạch vành, protein phản ứng C nhạy cảm cao (hs-CRP), chỉ số huyết áp mắt cá chân, phân lớp lipoprotein và nồng độ hạt, lipoprotein (a), apolipoprotein AI và B, fibrinogen, homocysteine, peptide natriuretic loại B-terminal pro (NT-proBNP) và các dấu hiệu của chức năng thận. Phosphor máu cao cũng có liên quan đến tăng nguy cơ.

Tiếp xúc nghề nghiệp
Người ta biết rất ít về mối quan hệ giữa công việc và bệnh tim mạch, nhưng mối liên kết đã được thiết lập giữa một số độc tố, cực nóng và lạnh, tiếp xúc với khói thuốc lá và các vấn đề sức khỏe tâm thần như căng thẳng và trầm cảm.

Đột biến soma
Kể từ năm 2017, bằng chứng cho thấy rằng một số đột biến liên quan đến bệnh bạch cầu trong các tế bào máu cũng có thể dẫn đến tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Một số dự án nghiên cứu quy mô lớn xem xét dữ liệu di truyền của con người đã tìm thấy mối liên hệ mạnh mẽ giữa sự hiện diện của các đột biến này, một tình trạng được gọi là tạo máu vô tính và các sự cố và tử vong liên quan đến bệnh tim mạch.

Sinh lý bệnh

Các nghiên cứu dựa trên dân số cho thấy xơ vữa động mạch, tiền thân chính của bệnh tim mạch, bắt đầu từ thời thơ ấu. Các nghiên cứu xác định bệnh lý của xơ vữa động mạch ở thanh niên (PDAY) đã chứng minh rằng các tổn thương sâu sắc xuất hiện ở tất cả các động mạch chủ và hơn một nửa các động mạch vành phải của trẻ 7-9 tuổi.

Điều này là vô cùng quan trọng khi xem xét rằng 1 trong 3 người chết vì các biến chứng do xơ vữa động mạch. Để ngăn chặn xu hướng này, giáo dục và nhận thức rằng bệnh tim mạch là mối đe dọa lớn nhất, và các biện pháp để ngăn chặn hoặc đẩy lùi căn bệnh này phải được thực hiện.

Béo phì và đái tháo đường thường liên quan đến bệnh tim mạch, cũng như tiền sử bệnh thận mãn tính và tăng cholesterol máu. Trên thực tế, bệnh tim mạch là mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với các biến chứng tiểu đường và bệnh nhân tiểu đường có nguy cơ tử vong cao gấp hai đến bốn lần so với các nguyên nhân liên quan đến tim mạch so với bệnh nhân tiểu đường.

Tầm soát
Tầm soát ECG (khi nghỉ ngơi hoặc tập thể dục) không được khuyến cáo ở những người không có triệu chứng có nguy cơ thấp. Điều này bao gồm những người trẻ tuổi mà không có yếu tố rủi ro. Ở những người có nguy cơ cao hơn, bằng chứng tầm soát bằng ECG là không thuyết phục. Ngoài ra siêu âm tim, hình ảnh tưới máu cơ tim và xét nghiệm căng thẳng tim không được khuyến cáo ở những người có nguy cơ thấp không có triệu chứng. Một số dấu ấn sinh học có thể thêm vào các yếu tố nguy cơ tim mạch thông thường trong việc dự đoán nguy cơ mắc bệnh tim mạch trong tương lai; tuy nhiên, giá trị của một số dấu ấn sinh học là nghi vấn. Chỉ số mắt cá chân (ABI), protein phản ứng C nhạy cảm cao (hsCRP) và calci động mạch vành cũng có lợi ích không rõ ràng ở những người không có triệu chứng vào năm 2018.

NIH khuyến nghị xét nghiệm lipid ở trẻ em bắt đầu từ 2 tuổi nếu có tiền sử gia đình mắc bệnh tim hoặc các vấn đề về lipid. Hy vọng rằng xét nghiệm sớm sẽ cải thiện các yếu tố lối sống ở những người có nguy cơ như chế độ ăn uống và tập thể dục.

Tầm soát và lựa chọn các biện pháp can thiệp phòng ngừa ban đầu thường được thực hiện thông qua rủi ro tuyệt đối bằng cách sử dụng nhiều điểm số khác nhau (ví dụ. Điểm số rủi ro Framingham hoặc Reynold). Sự phân tầng này đã tách những người nhận được các can thiệp lối sống (thường là rủi ro thấp hơn và trung bình) khỏi thuốc (nguy cơ cao hơn). Số lượng và nhiều loại điểm rủi ro có sẵn để sử dụng đã tăng lên gấp bội, nhưng hiệu quả của chúng theo đánh giá năm 2016 không rõ ràng do thiếu xác nhận bên ngoài hoặc phân tích tác động. Các mô hình phân tầng rủi ro thường thiếu độ nhạy cảm đối với các nhóm dân số và không chiếm số lượng lớn các sự kiện tiêu cực giữa các nhóm rủi ro trung gian và thấp. Do đó, tầm soát phòng ngừa trong tương lai dường như chuyển sang áp dụng phòng ngừa theo kết quả thử nghiệm ngẫu nhiên của từng can thiệp thay vì đánh giá rủi ro quy mô lớn.

Phòng ngừa
Lên đến 90% bệnh tim mạch có thể phòng ngừa được nếu tránh được các yếu tố nguy cơ. Hiện nay các biện pháp thực hành để ngăn ngừa bệnh tim mạch bao gồm:

 Ngừng thuốc lá và tránh khói thuốc gián tiếp. Ngừng hút thuốc làm giảm nguy cơ khoảng 35%.
 Một chế độ ăn ít chất béo, ít đường, nhiều chất xơ bao gồm ngũ cốc nguyên hạt và trái cây và rau quả. Can thiệp chế độ ăn uống có hiệu quả trong việc giảm các yếu tố nguy cơ tim mạch trong một năm, nhưng tác dụng lâu dài của các can thiệp đó và tác động của chúng đối với các sự kiện bệnh tim mạch là không chắc chắn.
 Ít nhất 150 phút (2 giờ và 30 phút) tập thể dục vừa phải mỗi tuần. Phục hồi chức năng tim dựa trên tập thể dục giảm 26% nguy cơ mắc các biến cố tim mạch tiếp theo,  nhưng đã có một vài nghiên cứu chất lượng cao về lợi ích của việc tập luyện thể dục ở những người có nguy cơ tim mạch tăng nhưng không có tiền sử bệnh tim mạch.
 Hạn chế tiêu thụ rượu đến giới hạn hàng ngày được đề nghị; Những người tiêu thụ vừa phải đồ uống có cồn có nguy cơ mắc bệnh tim mạch thấp hơn 25% 30%. Tuy nhiên, những người có khuynh hướng di truyền tiêu thụ ít rượu hơn có tỷ lệ mắc bệnh tim mạch thấp hơn  cho thấy rằng rượu có thể không có tác dụng bảo vệ. Uống rượu quá mức làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tiêu thụ rượu có liên quan đến tăng nguy cơ biến cố tim mạch trong ngày sau khi tiêu thụ.
 Hạ huyết áp, nếu tăng cao. 10   mmHg giảm huyết áp làm giảm nguy cơ khoảng 20%.
 Giảm cholesterol không HDL. Điều trị bằng statin làm giảm tỷ lệ tử vong do tim mạch khoảng 31%.
 Giảm mỡ cơ thể nếu thừa cân hoặc béo phì. Hiệu quả của việc giảm cân thường khó phân biệt với thay đổi chế độ ăn uống, và bằng chứng về chế độ ăn giảm cân bị hạn chế. Trong các nghiên cứu quan sát về những người bị béo phì nghiêm trọng, giảm cân sau phẫu thuật barective có liên quan đến việc giảm 46% nguy cơ tim mạch.
 Giảm căng thẳng tâm lý xã hội. Biện pháp này có thể phức tạp bởi các định nghĩa không chính xác về những gì cấu thành các can thiệp tâm lý xã hội. Căng thẳng tâm thần, thiếu máu cục bộ cơ tim có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc các vấn đề về tim ở những người mắc bệnh tim trước đó. Căng thẳng cảm xúc và thể chất nghiêm trọng dẫn đến một dạng rối loạn chức năng tim được gọi là hội chứng Takotsubo ở một số người. Tuy nhiên, căng thẳng đóng một vai trò tương đối nhỏ trong tăng huyết áp. Liệu pháp thư giãn cụ thể là lợi ích không rõ ràng.

Hầu hết các hướng dẫn đề nghị kết hợp các chiến lược phòng ngừa. Một tổng quan năm 2015 của Burrane đã tìm thấy một số bằng chứng cho thấy các biện pháp can thiệp nhằm giảm nhiều hơn một yếu tố nguy cơ tim mạch có thể có tác dụng có lợi đối với huyết áp, chỉ số khối cơ thể và chu vi vòng eo; tuy nhiên, bằng chứng còn hạn chế và các tác giả không thể đưa ra kết luận chắc chắn về ảnh hưởng đối với các sự kiện và tử vong do tim mạch. Đối với người lớn không có chẩn đoán tăng huyết áp, tiểu đường, mỡ máu hoặc bệnh tim mạch, việc tư vấn thường xuyên để khuyên họ cải thiện chế độ ăn uống và tăng hoạt động thể chất không được tìm thấy để thay đổi đáng kể hành vi và do đó không được khuyến khích. Một đánh giá khác của Cochrane cho rằng chỉ cần cung cấp cho những người có điểm rủi ro bệnh tim mạch có thể làm giảm một lượng nhỏ các yếu tố nguy cơ mắc bệnh tim mạch so với chăm sóc thông thường. Tuy nhiên, có một số điều không chắc chắn là liệu việc cung cấp các điểm số này có ảnh hưởng gì đến các sự kiện bệnh tim mạch hay không. Không rõ liệu chăm sóc nha khoa ở những người bị viêm nha chu có ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch hay không.

Chế độ ăn
Một chế độ ăn nhiều trái cây và rau quả làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong. Bằng chứng cho thấy chế độ ăn Địa Trung Hải có thể cải thiện kết quả tim mạch. Cũng có bằng chứng cho thấy chế độ ăn Địa Trung Hải có thể hiệu quả hơn chế độ ăn ít chất béo trong việc mang lại những thay đổi lâu dài cho các yếu tố nguy cơ tim mạch (ví dụ, giảm mức cholesterol và huyết áp). Chế độ ăn DASH (nhiều các loại hạt, cá, trái cây và rau quả, ít đồ ngọt, thịt đỏ và chất béo) đã được chứng minh là làm giảm huyết áp, cholesterol cholesterol tổng số thấp và mật độ thấp  và cải thiện hội chứng chuyển hóa; nhưng lợi ích lâu dài bên ngoài bối cảnh của một thử nghiệm lâm sàng đã được đặt câu hỏi. Một chế độ ăn nhiều chất xơ có vẻ làm giảm nguy cơ.

Tổng lượng chất béo dường như không phải là một yếu tố nguy cơ quan trọng. Tuy nhiên, chế độ ăn nhiều axit béo trans làm tăng tỷ lệ mắc bệnh tim mạch. Trên toàn thế giới, hướng dẫn chế độ ăn uống khuyến nghị giảm chất béo bão hòa. Tuy nhiên, có một số câu hỏi xung quanh ảnh hưởng của chất béo bão hòa đối với bệnh tim mạch trong tài liệu y khoa. Đánh giá từ năm 2014 và 2015 không tìm thấy bằng chứng về tác hại từ chất béo bão hòa. Một đánh giá của Cochrane năm 2012 cho thấy bằng chứng gợi ý về một lợi ích nhỏ từ việc thay thế chất béo bão hòa trong chế độ ăn uống bằng chất béo không bão hòa. Một phân tích tổng hợp năm 2013 kết luận rằng việc thay thế bằng axit linoleic omega 6 (một loại chất béo không bão hòa) có thể làm tăng nguy cơ tim mạch. Thay thế chất béo bão hòa bằng carbohydrate không thay đổi hoặc có thể làm tăng nguy cơ. Lợi ích từ việc thay thế bằng chất béo không bão hòa đa xuất hiện lớn nhất; tuy nhiên, việc bổ sung axit béo omega-3 (một loại chất béo không bão hòa) dường như không có tác dụng.

Một đánh giá của Cochrane năm 2014 cho thấy lợi ích không rõ ràng khi khuyến nghị chế độ ăn ít muối ở những người bị huyết áp cao hoặc bình thường. Ở những người bị suy tim, sau khi một nghiên cứu bị bỏ rơi, các thử nghiệm còn lại cho thấy xu hướng có lợi. Một đánh giá khác về muối ăn kiêng đã kết luận rằng có bằng chứng mạnh mẽ rằng lượng muối ăn kiêng cao làm tăng huyết áp và làm tăng huyết áp, và nó làm tăng số lượng các sự kiện bệnh tim mạch; cả hai là kết quả của việc tăng huyết áp và, rất có thể, thông qua các cơ chế khác. Bằng chứng vừa phải đã được tìm thấy rằng lượng muối cao làm tăng tỷ lệ tử vong do tim mạch; và một số bằng chứng đã được tìm thấy cho sự gia tăng tỷ lệ tử vong, đột quỵ và phì đại thất trái.

Thuốc
Thuốc huyết áp làm giảm bệnh tim mạch ở những người có nguy cơ, không phân biệt tuổi tác, mức cơ bản của nguy cơ tim mạch, hoặc huyết áp cơ sở. Các chế độ thuốc thường được sử dụng có hiệu quả tương tự trong việc giảm nguy cơ của tất cả các sự kiện tim mạch lớn, mặc dù có thể có sự khác biệt giữa các loại thuốc trong khả năng ngăn ngừa kết quả cụ thể. Giảm huyết áp lớn hơn sẽ giảm nguy cơ lớn hơn, và hầu hết những người bị huyết áp cao cần nhiều hơn một loại thuốc để đạt được mức giảm huyết áp thích hợp.

Statin có hiệu quả trong việc ngăn ngừa bệnh tim mạch hơn nữa ở những người có tiền sử bệnh tim mạch. Vì tỷ lệ sự kiện bệnh cao hơn ở nam giới so với nữ giới, sự giảm các sự kiện dễ thấy ở nam giới hơn nữ giới. Ở những người có nguy cơ, nhưng không có tiền sử bệnh tim mạch (phòng ngừa tiên phát), statin làm giảm nguy cơ tử vong và kết hợp bệnh tim mạch gây tử vong và không gây tử vong. Tuy nhiên, lợi ích là nhỏ. Một hướng dẫn của Hoa Kỳ khuyến cáo statin ở những người có nguy cơ mắc bệnh tim mạch từ 12% trở lên trong mười năm tới. Niacin, fibrate và chất ức chế CETP, trong khi chúng có thể làm tăng cholesterol HDL không ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch ở những người đã dùng statin.

Thuốc chống tiểu đường có thể làm giảm nguy cơ tim mạch ở những người mắc bệnh tiểu đường Loại 2, mặc dù bằng chứng không được kết luận. Một phân tích tổng hợp trong năm 2009 bao gồm 27.049 người tham gia và 2.370 sự kiện mạch máu lớn cho thấy giảm 15% nguy cơ mắc bệnh tim mạch với việc giảm glucose mạnh hơn trong thời gian theo dõi trung bình 4,4 năm, nhưng tăng nguy cơ hạ đường huyết chính.

Aspirin chỉ được coi là lợi ích khiêm tốn ở những người có nguy cơ mắc bệnh tim thấp vì nguy cơ chảy máu nghiêm trọng gần như tương đương với lợi ích liên quan đến các vấn đề tim mạch. Ở những người có nguy cơ rất thấp thì không nên. Lực lượng đặc nhiệm của Dịch vụ phòng ngừa Hoa Kỳ khuyến cáo không nên sử dụng aspirin để phòng ngừa ở phụ nữ dưới 55 tuổi và nam giới dưới 45 tuổi; tuy nhiên, ở những người lớn tuổi, nó được khuyến nghị ở một số người.

Việc sử dụng các tác nhân vận mạch cho những người bị tăng huyết áp phổi với bệnh tim trái hoặc bệnh phổi thiếu oxy có thể gây hại và chi phí không cần thiết.

Hoạt động thể chất
Một đánh giá có hệ thống ước tính rằng không hoạt động chịu trách nhiệm cho 6% gánh nặng bệnh tật từ bệnh tim mạch vành trên toàn thế giới. Các tác giả ước tính rằng 121.000 ca tử vong do bệnh tim mạch vành có thể đã được ngăn chặn ở châu Âu vào năm 2008, nếu không hoạt động thể chất đã được loại bỏ. Một đánh giá của Cochrane đã tìm thấy một số bằng chứng cho thấy yoga có tác dụng có lợi đối với huyết áp và cholesterol, nhưng các nghiên cứu trong tổng quan này có chất lượng thấp.

Bổ sung chế độ ăn uống
Mặc dù chế độ ăn uống lành mạnh là có lợi, nhưng tác dụng của việc bổ sung chất chống oxy hóa (vitamin E, vitamin C, v.v.) hoặc vitamin chưa được chứng minh là bảo vệ chống lại bệnh tim mạch và trong một số trường hợp có thể gây hại. Bổ sung khoáng chất cũng không được tìm thấy là hữu ích. Niacin, một loại vitamin B3, có thể là một ngoại lệ với việc giảm nhẹ nguy cơ biến cố tim mạch ở những người có nguy cơ cao. Bổ sung magiê làm giảm huyết áp cao theo cách phụ thuộc vào liều. Điều trị bằng magnesi được khuyến cáo cho những người bị rối loạn nhịp thất liên quan đến xoắn đỉnh có biểu hiện mắc hội chứng QT dài cũng như điều trị cho những người bị rối loạn nhịp tim do nhiễm độc digoxin. Không có bằng chứng để hỗ trợ bổ sung axit béo omega-3.

Điều trị
Bệnh tim mạch có thể điều trị bằng điều trị ban đầu chủ yếu tập trung vào chế độ ăn uống và can thiệp lối sống. Cúm có thể làm cho các cơn đau tim và đột quỵ nhiều hơn và do đó tiêm phòng cúm có thể làm giảm nguy cơ biến cố tim mạch và tử vong ở những người mắc bệnh tim.

Điều trị bệnh tim mạch đúng cách đòi hỏi phải tập trung vào các trường hợp MI và đột quỵ do tỷ lệ tử vong cao kết hợp của họ, lưu ý đến hiệu quả chi phí của bất kỳ can thiệp nào, đặc biệt là ở các nước đang phát triển có mức thu nhập thấp hoặc trung bình. Về MI, các chiến lược sử dụng aspirin, atenolol, streptokinase hoặc chất kích hoạt plasminogen mô đã được so sánh với tuổi thọ được điều chỉnh chất lượng (QALY) ở khu vực có thu nhập thấp và trung bình. Chi phí cho một QALY duy nhất cho aspirin, atenolol, streptokinase và t-PA lần lượt là 25 đô la, 630-730 đô la và 16.000 đô la. Aspirin, thuốc ức chế men chuyển, thuốc chẹn beta và statin được sử dụng cùng nhau để phòng ngừa CVD thứ phát ở cùng khu vực cho thấy chi phí QALY duy nhất là 300-400 đô la.

Dịch tễ học

Bệnh tim mạch là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn thế giới và ở tất cả các khu vực ngoại trừ Châu Phi. Năm 2008, 30% tổng số ca tử vong toàn cầu là do các bệnh tim mạch. Tử vong do bệnh tim mạch cũng cao hơn ở các nước thu nhập thấp và trung bình vì hơn 80% các ca tử vong toàn cầu do bệnh tim mạch xảy ra ở các quốc gia đó. Ước tính đến năm 2030, hơn 23 triệu người sẽ chết vì các bệnh tim mạch mỗi năm.

Người ta ước tính rằng 60% gánh nặng của bệnh tim mạch của thế giới sẽ xảy ra ở tiểu lục địa Nam Á mặc dù chỉ chiếm 20% dân số thế giới. Điều này có thể là thứ yếu cho sự kết hợp của yếu tố di truyền và các yếu tố môi trường. Các tổ chức như Hiệp hội Tim mạch Ấn Độ đang hợp tác với Liên đoàn Tim mạch Thế giới để nâng cao nhận thức về vấn đề này.

Nghiên cứu
Có bằng chứng cho thấy bệnh tim mạch tồn tại trong tiền sử, và nghiên cứu về bệnh tim mạch có từ ít nhất thế kỷ 18. Nguyên nhân, cách phòng ngừa và/hoặc điều trị tất cả các dạng bệnh tim mạch vẫn là các lĩnh vực nghiên cứu y sinh học tích cực, với hàng trăm nghiên cứu khoa học được công bố hàng tuần.

Các lĩnh vực nghiên cứu gần đây bao gồm mối liên hệ giữa viêm và xơ vữa động mạch  khả năng can thiệp điều trị mới, và di truyền của bệnh tim mạch vành.

Tham khảo

RTT
Bệnh tim


title: Diatenes accrocausta

text:
Diatenes accrocausta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Diatenes


title: Trung tâm Thiên văn học Toruń

text:
Trung tâm Thiên văn học Toruń là một đài phát thanh và là một đài quan sát nằm ở () ở Piwnice, khoảng 15 km về phía bắc Toruń, Ba Lan. Nó bao gồm hai kính thiên văn ăng ten một đĩa, đường kính 32 mét và 15 mét, cũng như kính viễn vọng quang học lớn nhất Ba Lan - Máy ảnh Schmidt-Cassegrain 90 cm. Cơ sở được điều hành bởi Đại học Nicolaus Copernicus. Ngoài ra, trắc quang sử dụng kính thiên văn Cassegrain 60 cm được thực hiện và các phép đo vô tuyến của Mặt trời ở Tần số 127 MHz đã được ghi lại hàng ngày kể từ năm 1958 bằng cách sử dụng 23 m giao thoa kế.

Thiên văn vô tuyến
Từ năm 1981, đài thiên văn là một phần của mạng lưới kính viễn vọng vô tuyến trên toàn thế giới tham gia vào VLBI (Giao thoa kế đường cơ sở rất dài). Kính thiên văn 32m là một công trình nặng 620 tấn được thiết kế bởi Zygmunt  Bujakowski dựa trên các thông số hình học ban đầu được tạo ra bởi Tiến sĩ Jerzy Usowicz. Nó được sử dụng trong các thí nghiệm VLBI, cũng như các phép đo phổ, thông lượng, phân cực và quan sát xung. Hiện tại máy thu cho tần số 1.4-1.8 GHz, 5 GHz, 6,5 GHz, 10,8 GHz và 30 GHz đang được sử dụng.

Kính viễn vọng 15m được sử dụng để đào tạo sinh viên của Đại học Nicolaus Copernicus.

Vai trò của đài quan sát như một trạm VLBI là duy nhất ở trung tâm / đông Âu. Hợp tác quốc tế và tham gia vào các dự án nghiên cứu khác nhau của châu Âu là hoạt động chính của bộ phận này. Nghiên cứu tập trung vào các quan sát và giải thích lý thuyết về các quá trình vật lý trong các khu vực hoạt động nhỏ gọn của các thiên hà vô tuyến và chuẩn tinh, vũ trụ học quan sát, thời gian của các xung, tìm kiếm các hệ hành tinh mới và nghiên cứu Hệ mặt trời. Ngoài ra, việc phát triển thiết bị đo cho thiên văn vô tuyến (máy thu nhiễu cực thấp, máy quang phổ, bộ biến tần, điện tử kỹ thuật số, hệ thống điều khiển) cũng là một phần quan trọng của các hoạt động trong đài quan sát. Từ năm 1997, Khoa Thiên văn vô tuyến đã là một phần của Trung tâm Thiên văn học Toruń thuộc Khoa Vật lý, Thiên văn học và Tin học Ứng dụng của Đại học Nicolaus Copernicus ở Toruń. Từ năm 1998, cơ quan này đảm nhận chức năng bổ sung của một Cơ sở Quốc gia với mục đích chính là phục vụ các nhà thiên văn học Ba Lan và nhấn mạnh hợp tác quốc tế.

WASP-3c & TTV
Biến thể thời gian chuyển tiếp (TTV), một biến thể của phương thức vận chuyển, đã được sử dụng để khám phá một ngoại hành tinh WASP-3c của Đài thiên văn Rozhen, Đài thiên văn Jena và Trung tâm thiên văn học Toruń.

Xem thêm

 Danh sách kính thiên văn vô tuyến

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web đài quan sát vô tuyến


title: Randolph Stewart, Bá tước thứ 13 xứ Galloway

text:
Randolph Keith Reginald Stewart, Bá tước thứ 13 xứ Galloway (14 tháng 10 năm 1928 - 27 tháng 3 năm 2020) là con trai duy nhất của Randolph Stewart, Bá tước 12 xứ Galloway.

Ông được chẩn đoán là bị tâm thần phân liệt (sau này được xác nhận là chứng tự kỷ), được điều trị vào năm 1952 bằng phương pháp phẫu thuật não với hy vọng kiểm soát được hành vi của mình. Sau khi phẫu thuật ông đã tiếp tục chữa bệnh bằng các liệu pháp tâm lý trong 15 năm tại bệnh viện Hoàng gia. Năm 1970, bố mẹ ông đã đưa ông vào Tu viện Transfiguration ở Roslin.

Ngày 17 tháng 10 năm 1975, ông kết hôn với Lily May Budge, con gái út của Andrew Miller. Lily đã chết vào năm 1999 mà không có người con nào với ông. Do không có con thừa kế tước vị và tài sản nên người anh em họ dòng thứ II là Andrew Clyde Stewart đã thừa kế tước vị và điền trang Bá tước xứ Galloway sau khi ông qua đời vào năm 2020 ở tuổi 91.

Tham khảo

Liên kết

Bá tước xứ Galloway
Gia đình Fendall


title: Lithostege scoliogramma

text:
Lithostege scoliogramma là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lithostege


title: Khí tổng hợp

text:
Khí tổng hợp là một loại hỗn hợp khí nhiên liệu chứa chủ yếu là hydro, cacbon monoxit, và nhiều khi cả một chút Cacbon dioxide. Cái tên này tới từ công dụng của nó như là một chất trung gian trong việc tạo ra khí tự nhiên tổng hợp và để sản xuất amonia hoặc methanol. Khí tổng hợp thường là một sản phẩm của quá trình khí hóa và ứng dụng chính là sản xuất điện. Khí tổng hợp thì dễ cháy và thường được sử dung làm nhiên liệu của động cơ đốt trong. Nó có ít hơn một nửa mật độ năng lượng so với khí tự nhiên.

Khí tổng hợp có thể được sản xuất từ nhiều nguồn bao gồm khí tự nhiên, than đá, sinh khối hoặc hầu như bất cứ nguyên liệu hydrocarbon nào, bởi phản ứng với hơi nước, cacbon dioxide hoặc oxi. Khí tổng hợp là một nguồn trung gian tối quan trọng để sản xuất hydro, amonia, methanol, và nhiên liệu hydrocarbon tổng hợp. Khí tổng hợp cũng được sử dụng là chất trung gian trong sản xuất xăng tổng hợp để sử dụng làm nhiên liệu hoặc dầu bôi trơn thông qua quy trình Fischer–Tropsch và trước đó là quy trình methanol sang xăng của Mobil.

Các phương pháp sản xuất bao gồm phương pháp steam reforming khí tự nhiên hoặc hydrocarbon lỏng để sản xuất hydro, khí hóa than đá, sinh khối, và ở trong một số dạng dụng cụ khí hóa khí thải chuyển hóa thành năng lượng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Fischer Tropsch archive
 https://www.technologyreview.com/s/508051/a-cheap-trick-enables-energy-efficient-carbon-capture/

Nhiên liệu thể khí
Nhiên liệu tổng hợp
Công nghệ xử lý chất thải