title: Hiến pháp Thái Lan

text:
Hiến pháp Vương quốc Thái Lan (; ) là văn bản pháp luật có giá trị cao nhất tại Thái Lan. Bản hiến pháp đầu tiên của Thái Lan là bản hiến pháp năm 1932, hay còn được gọi là Hiến pháp Vương quốc Siêm 1932.

Cuộc đảo chính thay đổi chế độ từ quân chủ chuyên chế sang quân chủ lập hiến năm 1932 hay còn gọi cách mạng 1932, đã thông qua bản Hiến pháp dân chủ, làm lên cuộc đảo chính không đổ máu. Vua Rama VII đã tuyên bố "quyền lực cao nhất của đất nước thuộc về mọi người dân"."

Kể từ năm 1932 Thái Lan đã nhiều lần sửa đổi hoặc thay mới hoàn toàn Hiến pháp sau mỗi cuộc đảo chính quân sự, tính tới năm 2007 có 16 lần (chưa kể hiến pháp lâm thời) thay đổi Hiến pháp.
Sau mỗi cuộc đảo chính thành công chính quyền quân sự lại bác bỏ Hiến pháp hiện hành và ban hành mới.

Tất cá các bản Hiến pháp đều là chế độ quân chủ lập hiến, nhưng thực tế là sự phân chia quyền lực của các cơ quan chính phủ. Hầu hết quy định hệ thống nghị viện, nhưng một số trường hợp là chế độ độc tài. Quyền hạn trực tiếp của Quốc vương cũng được thay đổi đáng kể.

Bản Hiến pháp hiện hành là bản hiến pháp lâm thời 2014 của chính quyền quân sự Prayuth Chan-ocha đã lật đổ chế độ dân sự Yingluck Shinawatra, thay thế bản Hiến pháp 2007 thông qua cuộc trưng cầu dân ý.

Hiến pháp năm 1997 được xem là bản Hiến pháp dân chủ và được gọi là "Hiến pháp của Nhân dân", được coi là bước ngoặt trong sự tham gia của công chúng việc soạn thảo cũng như bản chất dân chủ trong báo chí. Các thành viên của Hạ viện phục vụ nhiệm kỳ bốn năm, trong khi thượng nghị sĩ phục vụ nhiệm kỳ sáu năm. Hiến pháp Nhân dân 1997 cũng thúc đẩy quyền con người nhiều hơn bất kỳ hiến pháp khác.

Tổng quan
Thái Lan có 20 bản Hiến pháp và Hiến chương (hiến pháp lâm thời) kể từ cuộc đảo chính năm 1932.
 Hiến chương lâm thời chính quyền Siêm năm 1932
 Hiến pháp Vương quốc Siêm năm 1932
 Hiến pháp Vương quốc Thái Lan 1946
 Hiến pháp Vương quốc Thái Lan (tạm thời) 1947
 Hiến pháp Vương quốc Thái Lan 1949
 Hiến pháp Vương quốc Thái Lan 1932 (sửa đổi năm 1952)
 Hiến chương chính quyền Vương quốc Thái Lan 1959
 Hiến pháp Vương quốc Thái Lan 1968
 Hiến chương lâm thời chính quyền Vương quốc Thái Lan 1972
 Hiến pháp chính quyền Vương quốc Thái Lan 1974
 Hiến pháp chính quyền Vương quốc Thái Lan 1976
 Hiến chương chính quyền Vương quốc Thái Lan 1977
 Hiến pháp của Vương quốc Thái Lan 1978
 Hiến chương chính quyền Vương quốc Thái Lan 1991
 Hiến pháp Vương quốc Thái Lan 1991
 Hiến pháp Vương quốc Thái Lan 1997
 Hiến pháp Vương quốc Thái Lan (tạm thời) 2006
 Hiến pháp Vương quốc Thái Lan 2007
 Hiến pháp Vương quốc Thái Lan (tạm thời) 2014
 Hiến pháp Vương quốc Thái Lan 2017

Sự thay đổi Hiến pháp thường diễn ra sau các cuộc đảo chính. Tuy có một số trường hợp đặc biệt Hiến pháp năm 1959 của nhà độc tài quân sự Sarit Thanarat được sử dụng liên tục dưới nhiều chính quyền. Cuộc đảo chính năm 2006 ra bản Hiến pháp tạm thời chứ không phải hiến chương.

Số lượng các bản Hiến pháp và Hiến chương cho thấy sự bất ổn trong chính trị Thái Lan. Đa số các Hiến chương và Hiến pháp là kết quả trực tiếp hoặc gián tiếp của các cuộc đảo chính quân sự. Hiến chương và Hiến pháp trong lịch sử Thái Lan không được coi là công cụ cho người dân kiểm soát chính quyền nhưng lại là sự kiểm soát của chính quyền lên người dân.

Tất cả Hiến chương và Hiến pháp đều cho phép chế độ quân chủ lập hiến. Sự thay đổi thường là sức mạnh của cơ quan lập pháp tỷ lệ với các nhà lập pháp được bầu bổ nhiệm, quyền lực Hoàng gia, và quyền lực của cơ quan hành pháp. Tỷ lệ thường bị ảnh hưởng bởi sức mạnh chính trị và quân sự của chính quyền, và sự hỗ trợ của Hoàng gia.

Dựa vào mức độ cơ quan lập pháp có thể chia 17 bản Hiến pháp và Hiến chương ra làm 3 nhóm:
 Cơ quan lập pháp bầu cử: cơ quan lập pháp được bầu hoàn toàn, Hiến pháp 1946 bao gồm bầu cả hai viện và Hiến pháp năm 1997 cả hai viện được bầu.
 Bổ nhiệm cơ quan lập pháp: cơ quan lập pháp được bầu một phần và được chỉ định bởi chính quyền một phần. Các thành viên được bổ nhiệm vào cơ quan lập pháp đủ để hạn chế quyền hạn của đại biểu dân cử. Thủ tướng là lãnh đạo hoặc thành viên quân sự, hoặc là người của Hoàng gia. Bao gồm các bản Hiến pháp 1947, 1949, 1952, 1968, 1974, 1978, 1991.
 Cơ quan hành pháp nắm quyền tuyệt đối: Người đứng đầu hành pháp gần như nằm quyền tuyệt đối hoặc nằm quyền hoàn toàn tuyệt đối, có hoặc không có cơ quan lập pháp, cơ quan lập pháp được bổ nhiệm hoàn toàn. Thủ tướng là lãnh đạo hoặc thành viên quân sự, hoặc là người của Hoàng gia. Bao gồm bản Hiến pháp 1932, 1959, 1972, 1976, Hiến chương 1991, và Hiến pháp tạm thời 2006.

Hiến chương lâm thời 1932
Ngày 24/6/1932 Đảng Nhân dân, đảng liên minh của công chức, hoàng thân, và sĩ quan quân đội đã làm nên cuộc đảo chính không đổ máu. Một bản Hiến pháp tạm thời được gủi đến vua Prajadhipok và 1 tối hậu thư của lãnh đạo Đảng. Ngày 26/6 Quốc vương gặp các lãnh đạo Đảng và từ chối kỳ vào bản Hiến chương tạm thời. Ngày hôm sau, Quốc vương gặp lãnh đạo Đảng lần nữa và đồng ý ký công nhận bản Hiến chương.

Lãnh đạo Đảng Nhân dân xây dựng hiến chương theo cấu trúc của Nghị viện Anh. Sự khác biệt đặc biệt quan trọng liên quan tới quyền hạn của Quốc vương.

Hiến chương bắt đầu bằng câu nói "quyền lực tối cao thuộc về nhân dân". Trao quyền để thực thi quyền lực trên danh nghĩa bới Hội đồng Nhân dân (cơ quan lập pháp) gồm 70 người do Đảng Nhân dân bổ nhiệm, Ủy ban Nhân dân (cơ quan hành pháp) gồm 15 người, Tòa án pháp luật (cơ quan tư pháp) và Quốc vương. Thành viên của Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân ban đầu được bổ nhiệm, sau 10 năm hoặc sau khi phổ cập giáo dục tiểu học hoàn thành 1 nửa sẽ bầu cử hoàn toàn.

Quốc vương không có ảnh hưởng được sai lầm. Có quyền hạn chế miễn trừ tối cao: mặc dù không bị truy tố bởi các tòa án thông thường nhưng có thể bị Quốc hội có thể buộc tội và xét xử. Quốc vương không có quyền cấp giấy ân xá.

Thực tế Đảng Nhân dân nhượng bộ Hoàng gia trong khi thành lập Chính phủ. Thủ tướng và Ngoại trưởng được trao cho 2 người theo chủ nghĩa bảo hoàng cứng rắn là: Phraya Manopakorn Nitithada và Phraya Srivisan Vacha. Và 4 thành viên trong Ủy ban Nhân dân được trao cho người bảo hoàng không thuộc Đảng Nhân dân. Trong số 70 thành viên trong Hội đồng Nhân dân, ít hơn 35 người là thành viên của Đảng Nhân dân, số còn lại là thành viên của chế độ cũ.

Mặc dù Hiến chương bị chống đối kịch liệt từ Hoàng gia. Chính phủ mới giảm ngân sách cho Hoàng gia và thuế cho chủ đất lớn nhất Vương quốc, những người chủ yếu là quý tộc. Tháng 9/1932 một hoàng tử cấp cao đã đe dọa Quốc vương sẽ thoái vị nếu Hiến pháp không cho Hoàng gia có quyền lực lớn hơn.

Hiến pháp 1932
Đảng Nhân dân vấp phải sự đấu đá trong nội bộ, và phe đối lập của Quốc vương đã ban hành đã ban hành Hiến pháp thường trực ngày 10/12/1932 gia tăng quyền lực của Hoàng gia lên so với Hiến chương tạm thời. Ngày này được gọi là ngày Hiến pháp.

Hiến pháp tiếp tục khẳng định rằng quyền lực tối cao thuộc về nhân dân. Tuy nhiên không giống Hiến chương tạm thời, Hoàng gia sẽ trực tiếp điều hành quyền lực, chứ không thuộc về các nhánh của chính phủ. Hoàng gia sẽ thực thi quyền lực với tham mưu và sự đồng ý của Hội đồng Nhân dân, Hội đồng Nhà nước (Nội các) và tòa án. Tuy nhiên nếu thiếu đi sự đồng ý của bất cứ nhành nào thì quyền phủ quyết sẽ được công nhận. Hoàng gia được "quyền thiêng liêng và bất khả xâm phạm" khác so với Hiến chương tạm thời.

Sau khi Hiến pháp mới được ban hành, Nội các mới được thành lập gồm 20 người, trong đó 10 người đến từ Đảng Nhân dân. Ngày 7/1/1933 Đảng Dân tộc chủ nghĩa đăng ký chính thức với các lãnh đạo là Luang Vichitvadakan, Phraya Thonawanikmontri, và Phraya Senasongkhram. Đảng Nhân dân được đăng ký chính thức tháng 8/1932. Quốc hội mở rộng tới 156 thành viên, 76 bổ nhiệm và 76 bầu cử.

Nhu cầu cải cách Hiến pháp
Ngày 31/3/1933 Quốc vương gủi thư tới Thủ tướng yêu cầu giải tán tất cả các đảng chính trị. Ngày 14/4 Thủ tướng giải tán Đảng Nhân dân. Sau đó hoãn cơ quan lập pháp và cải tổ lại lãnh đạo quân đội cho lãnh đạo Phraya Phichaisongkhram và Phraya Sri Sithi Songkhram là 2 lãnh đạo quân đội trong quân chủ chuyên chế. Ngày 20/6 những thành viên còn lại của Đảng Nhân dân trong quân đội nằm quyền và phục hồi cơ quan lập pháp. Chuẩn tướng Phraya Phahon Phonphayuhasena thành viên Đảng Nhân dân nằm quyền Thủ tướng

Tháng 8/1933 Nội các bắt đầu đăng ký các ứng cử viên của các làng, người sẽ bầu một nửa số thành viên cơ quan lập pháp. Đồng thời cũng đăng ký các ứng cử viên cho cơ quan lập pháp. Cuộc bầu cử diễn ra vào tháng 10, diễn ra toàn bộ vào tháng 11.

Trong thời gian diễn ra bầu cử, tháng 10/1933 thành viên của phe bảo hoàng Hoàng thân Boworadej và Phraya Sri Sitthi Songkhram dẫn đầu cuộc nổi dậy chống Chính phủ. Sau 2 tuần giao tranh, Bangkok bị đánh bom và Sitthi Songkhram bị giết chết, Đảng Nhân dân đánh bại cuộc nổi dậy. Hoàng thân Boworadej chạy trốn sang Đông Dương. Quốc vương Prajadhipok người tuyên bố trung lập trong cuộc nổi dậy cũng đã sang Anh vài tuần sau khi nổi dậy thất bại.

Tại Anh Quốc vương gửi tối hậu thư: để đòi lại quyền lực của mình, tính hợp pháp của Đảng Nhân dân và yêu cầu tu chính Hiến pháp. Nhưng Đảng Nhân dân bác bỏ tối hậu thư, tháng 3/1935 Quốc vương thoái vị.

Các cuộc bầu cử dân chủ diễn ra bầu một nửa cơ quan lập pháp vào ngày 7/11/1937. Phụ nữ lần đầu tiên có quyền bầu cử và ứng cử.

Hiến pháp 1946
Sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, các lãnh đạo đã hợp tác với Nhật bị xét xử tội ác chiến tranh, các cuộc bầu cử diễn ra dân chủ được tổ chức, Quốc vương Ananda Mahidol trở về Thái Lan sau 7 năm. Quốc vương vừa tròn 20 tuổi tháng 9/1945 quay về Thái Lan với mẹ và Hoàng thân Bhumibol tháng 12/1945.

Hiến pháp mới được công bố, được xem là dân chủ nhất được soạn thảo để tôn vinh Quốc vương. Thủ tướng Pridi Banomyong gọi nó là bản hiến pháp có nhân quyền nhất cho người dân Thái Lan. 2 viện Quốc hội được thành lập, Hạ viện gồm 176 người được bầu lại hoàn toàn, và Thượng viện gồm 80 người được bầu với nhiệm kỳ 6 năm. Trong đó thành viên trong quân đội bị cấm hoạt động trong Chính phủ và Quốc hội, làm suy yếu quyền lực của quân đội. Đồng thời bãi bỏ lệnh cấm cho thành viên Hoàng gia ứng cử và tranh cử.

Hiến pháp được ban hành ngày 9/5/1946. Một tháng sau, ngày 9/6/1946 Quốc vương bị phát hiện đã tự tử, và sau đó cuộc đảo chính quân đội ngày 8/11/1947 đã bãi bỏ Hiến pháp 1946.

Hiến pháp 1947
Quân đội tiến hành đảo chính lật đổ Thủ tướng Chuẩn Đô đốc Thawan Thamrongnawasawat vào ngày 8/11/1947, trong bối cảnh bất ổn chính trị tiếp diễn sau cái chết của Quốc vương Ananda Mahidol. Cuộc đảo chính khôi phục quyền lực của Thống tướng Plaek Phibunsongkhram và được hỗ trợ bởi Phin Choonhavan, Seni Pramoj và Hoàng gia. Các lãnh đạo cuộc đảo chính cáo buộc sự tham nhũng của Chính phủ, hạ thấp sự thiêng liêng của bản Hiến pháp 1946 vua Ananda, để chứng minh các bằng chứng kền kền đã xuất hiện tại Sanam Luang. Kền kền cũng đã xuất hiện ở Ayutthaya trước khi bị Miến Điện chiếm đóng, điều này được sử dụng để biện minh cho cuộc đảo chính.

Nhiếp chính Hoàng thân Rangsit chấp thuận cuộc đảo chính, và ngay lập tức công bố Hiến chương mà lãnh đạo đảo chính đã soạn thảo. Quốc vương Bhumibol đang học tại nước ngoài đã ủng hộ cuộc đảo chính và Hiến chương ngày 25/11.

Hiến chương mới cung cấp Hoàng gia sự yêu cầu bắt buộc: Hội đồng Tối cao Nhà nước (sau đổi thành Hội đồng Cơ mật) là cơ quan tham mưu và tư vấn cho Hoàng gia Quốc vương. Hội đồng gồm 5 thành viên do Quốc vương bổ nhiệm có vai trò nhiếp chính khi Quốc vương vắng mặt. Hoàng gia có thêm quyền kiểm soát của mình, gia đình Hoàng gia, chi tiêu Hoàng gia, và quân đội Hoàng gia. Quốc vương được có một số quyền khẩn cấp như tuyên bố chiến tranh hoặc ban bố tình trạng khẩn cấp.

Hoàng gia bổ nhiệm Thượng viện, với 100 thành viên tương đương với Hạ viện. Giống như bản Hiến pháp trước đó Quốc vương không có quyền phủ quyết tuyệt đối. Tuy nhiên việc Quốc vương bổ nhiệm Thượng viện khi kết hợp với Hạ viện thông qua đa số Quốc hội thì quyền phủ quyết vẫn có thể thông qua. Chủ tịch Hội đồng Tối cao Nhà nước phải phê chuẩn nội quy của Hoàng gia thì mới có hiệu lực (khi Hiến pháp được công bố, Quốc vương Bhumibol không nắm quyền và Hội đồng Cơ mật nhiếp chính vì vậy có quyền bổ nhiệm Thượng viện và phủ quyết tuyệt đối). Việc cấm binh sĩ tham gia Quốc hội và Nội các bị gỡ bỏ. Một sự thay đổi quan trọng khẳng định rằng chính sách của chính quyền không thể thành công nếu không được Hoàng gia chấp thuận. Một hệ thống bầu cử mới được sửa đổi.

Điều đáng ngạc nhiên khi Hội đồng Tối cao Nhà nước không phê chuẩn danh sách tạm thời Thượng viện do quân đội đề xuất. Thượng viện đáp ứng Hoàng thân, quý tộc và doanh nhân chỉ có tám người được bổ nhiệm từ danh sách quân đội. Kiểm soát toàn bộ Hoàng cung, thanh lọc gần 60 người, và thay thế nhân viên được bổ nhiệm từ Chính phủ trước.

Khuang Aphaiwong được bổ nhiệm làm Thủ tướng và đồng ý Hiến pháp mới sẽ được soạn thảo sau cuộc bầu cử Hạ viện ngày 29/1/1948. Đảng Dân chủ do Seni Pramoj và Khuang Aphaiwong lãnh đạo chiếm đa số và chính thức thành lập liên minh nội các với Hoàng cung. Căng thẳng quân đội và Hoàng cung gia tăng, tới tháng 4 một nhóm sĩ quan quân đội gặp Thủ tướng Khuang và Hoàng thân Rangsit, yêu cầu Thủ tướng từ chức thành công và Thống tướng Plaek được bổ nhiệm làm Thủ tướng.

Hiến pháp 1949
Hiến pháp 1949 ban hành để thay thế Hiến chương tạm thời 1948. Ban soạn thảo do Seni Pramoj lãnh đạo và chịu sự chi phối của phe bảo hoàng dưới sự chỉ đạo của Hoàng thân Rangsit và Hoàng thân Dhani.

Hiến pháp gia tăng quyền lực của ngai vàng, Hội đồng Tối cao Nhà nước gồm 9 người do Quốc vương lựa chọn, Thượng viện gồm 100 thành viên cũng do Quốc vương chọn lựa một mình. Chủ tịch Hội đồng Cơ mật sẽ phê chuẩn các luật chứ không phải là Thủ tướng. Quyền phủ quyết của Quốc vương gia tăng, chỉ cần 2/3 Quốc hội có thể phủ quyết.

Quốc vương có thể ban hành nghị định riêng tương đương với Chính phủ. Quốc vương cũng có quyền kêu gọi toàn dân đầu phiếu thông qua việc trưng cầu dân ý, Quốc hội và Chính phủ về việc sửa đổi Hiến pháp. Hội đồng Cơ mật sẽ đặt tên người thừa kế chứ không phải Quốc hội.

Hiến pháp 1952
Khi Quốc vương từ Thụy Sĩ trở về, quân đội nằm quyền lực từ Chủ tịch Hội đồng Cơ mật Dhani, bãi bỏ Hiến pháp 1949 và bổ nhiệm Thống tướng Plaek làm nhiếp chính. 123 thành viên Quốc hội được bổ nhiệm trong đó 103 từ quân đội và cảnh sát.

Quốc hội tái sử dụng Hiến pháp 1932 có sửa đổi và bổ sung. Sau cuộc đối đầu giữa quân đội và Hoàng cung trong năm 1952, Quốc vương ban hành Hiến pháp ngày 8/3/1952. Cuộc bầu cử diễn ra tháng 3/1952 với việc bầu cử nửa số thành viên của cơ quan lập pháp, gần như tất cả thành viên được bổ nhiệm là sĩ quan quân đội. Cuộc bầu cử kế tiếp được tổ chức tháng 3/1957.

Hiến chương 1959
Tối 16/9/1957 Tướng Sarit Thanarat tiến hành đảo chính lật đổ Thủ tướng Plaek. Sarit bãi bỏ Hiến pháp 1952, Quốc hội và thiết quân luật kiểm soát qua Hội đồng cách mạng. Sarit và người kế nhiệm là những người tôn sùng vua Bhumibol, và dựa vào tài trợ Hoàng gia để có thể hợp pháp chế độ độc tài.

Một Hiến chương được ban hành tháng 2/1959. Hiến chương ban hành quyền lực của Thủ tướng gần như tuyệt đối, bao gồm phán xét và ban hành lệnh hành quyết. Cấm đảng chính trị và Quốc hội trở thành đơn viện, bổ nhiệm 240 thành viên chủ yếu đều là quân nhân. Hiến chương bao gồm 20 điều nhưng được xem là Hiến pháp kinh khủng, khét tiếng và ngắn nhất lịch sử Thái Lan.

Hiến pháp 1968
Tướng Thanom Kittikachorn thay thế Sarit nắm quyền trong bối cảnh lực lượng cộng sản gia tăng tại Thái Lan và Mỹ leo thang chiến tranh tại Đông Dương. Hoa Kỳ viện trợ cho chính quyền Thái Lan 1 tỷ US, nhưng tham nhũng tràn lan. Trong chuyến thăm của vua Bhumibol thăm Mỹ, phong trào phản chiến gây áp lực chính quyền Hoa Kỳ để giảm hỗ trợ chế độ.

Một hiến pháp mới được ban hành 20/6/1968, với sự dân chủ chỉ trên danh nghĩa. Hiến pháp hợp thức hóa chế độ độc tài quân sự của Thanom, Quốc hội có 2 viện với 219 thành viên Hạ viện và 164 thành viên Thượng viện do vua bổ nhiệm. Trái với nguyên tắc dân chủ, thành viên của Hạ viện không được nắm quyền trong Nội các, ngoài ra Thượng viện có thể trì hoãn bất cứ luật nào tới 1 năm, Chủ tịch Thượng viện là Chủ tịch Quốc hội. Vua Bhumibol phê chuẩn danh sách thành viên Thượng viện chủ yếu là thành viên quân đội của Thanom. Hiến pháp cũng xác nhận các luật pháp trước đây của chế độ, bao gồm cho phép chống cộng sâu rộng chủ yếu là đàn áp bất đống chính kiến.

Vào tháng 2/1969 cuộc bầu cử dân chủ diễn ra với kết quả Thanom chiến thắng đa số trong Hạ viện.

Hiến chương lâm thời 1972
Giữa lúc xung đột xã hội và chính trị tăng cao, ngày 17/11/1971 Tướng Thanom và Phó Thủ tướng Praphas Charusathien tiến hành đảo chính lật đổ Nội các, Quốc hội và thiết quân luật bãi bỏ Hiến pháp, thành lập Hội đồng điều hành Quốc gia. Thanom làm Thủ tướng, Tư lệnh Tối cao, Bộ trưởng Quốc phòng và Ngoại giao. Praphas Charusathien làm Phó Thư tướng, Tư lệnh Lục quân, Bộ trưởng Nội vụ, Công An và đứng đầu hoạt động chống cộng. Tuyên bố đảo chính trên truyền hình, Thanom mở tráp thư của Quốc vương trên khay vàng. Cùng với Narong Kittikachorn chế độ này được gọi là "3 bạo chúa".

Cuộc biểu tình đình công diễn ra đồng thời với việc suy thoái kinh tế và lạm phát tăng cao. Một cuộc tấn công thảm khốc chống lại Đảng Cộng sản Thái Lan (CPT) đã được đưa ra. Khi căng thẳng đạt tới đỉnh điểm vào tháng 12/1972 Thanom soạn thảo Hiến pháp mới. Tương tự Hiến pháp của Sarit, nó tăng cường sức mạnh quân đội của chế độ độc tài. Các đảng chính trị bị cấm, và hoàn toàn chỉ định đơn viện 299 thành viên quốc hội lập pháp quốc gia, trong số đó 200 là quân đội và cảnh sát được thành lập. Hành pháp giữ quyền kiểm soát mạnh mẽ hơn cơ quan lập pháp.

Hiến pháp 1974
Hiến chương tạm thời thất bại trong việc ngăn chặn phe đối lập chống lại "3 bạo chúa". Ngày 13/10/1973, cuộc biểu tình với 400000 diễn ra tại tượng đài Dân chủ. Xế chiều vua Bhumibol triệu tập Thanom và Praphas tới Hoàng cung, tại đó họ đồng ý sẽ soạn thảo Hiến pháp mới trong vòng 12 tháng. Cuộc biểu tình tan rã cuối tối đó, vào sáng hôm sau lực lượng quân đội cảnh sát bắt đầu bắt những người biểu tình còn ở lại, và đã bắn chết khoản 70 người. Tại Narong Kittikachorn đám đông bị bắt bởi trực thăng. Giữa lúc căng thẳng đang diễn ra Thanom và Praphas tuyên bố từ chức nhưng vẫn lãnh đạo quân đội. Họ ra lệnh điều thêm quân đàn áp biểu tình nhưng bị ngăn cản bởi Krit Srivara Phó Tư lệnh Lục quân. Sau đó Thanom và Praphas cũng từ chức lãnh đạo quân đội. Quốc vương Bhumibol bổ nhiệm Sanya Dharmasakti vào chức vụ Thủ tướng.

Thủ tướng Sanya thành lập ban soạn thảo Hiến pháp với Bộ trưởng Tư pháp Prakob Hutasing, Kukrit Pramoj và một số viện nghiên cứu. Họ ban hành dự thảo Hiến pháp ngày 8/1/1974.

Có sự quan ngại cho rằng Quốc hội do Thanom bổ nhiệm sẽ không thích hợp cho việc phê duyệt dự thảo. Quốc vương đưa ra 1 nhóm gồm 2347 người do Quốc vương lựa chọn, người sẽ bổ nhiệm 299 người vào Ủy ban và 100 người để rà soát dự thảo.

Dự thảo Hiến pháp cho phép các đảng phái chính trị hợp pháp hóa. Và việc dựa theo dân số để bầu thành viên trong cơ quan lập pháp. Hạ viện có thể bầu Thượng viện, và thành viên của Chính phủ có thể là nghị sĩ Quốc hội. Trong động thái chưa từng có các nhà soạn thảo yêu cầu một cuộc trưng cầu dân ý về dự thảo Hiến pháp trước khi Quốc vương phê duyệt.

Sự phản đối dự thảo Hiến pháp từ một số thành viên trong Hoàng gia, do Kasem Chatikavanich đứng đầu. Một bản dự thảo Hiến pháp mới được yêu cầu việc gia tăng quyền lực của Quốc vương như bổ nhiệm Thượng viện, Hội đồng Cơ mật, và quyền phủ quyết chỉ cần 2/3 Quốc hội. Hơn nữa Thượng viện có thể không thông qua luật trong vòng 6 tháng sau khi được Hạ viện gửi. Công chức và binh lính không được tham gia Quốc hội nhưng có thể tham gia Chính phủ. Hiến pháp mới không cần phải thông qua cuộc trưng cầu dân ý.

Hoàng cung bổ sung thêm 2 điều, việc kế vị sẽ chuyển cho công chúa nếu không có hoàng tử. Luật Hoàng cung năm 1924 cấm Nữ vương. Thứ 2 Luật Hoàng cung có thể được sửa đổi, trước đó luật Hoàng cung là bất biến.

Dự thảo mới rất khác so với dự thảo ban đầu, và Thủ tướng Sanya đã từ chức vì bị áp lực từ việc soạn thảo. Dự thảo mới được phê duyệt thông qua ngày 7/10/1974. Cuộc bầu cử lập pháp tiếp diễn vào tháng 1/1975 không đảng nào chiến thắng đa số. Liên minh Dân chủ của Seni Pramoj được thành lập ngày 15/2/1975, nhưng liên minh này bất ổn và chỉ sau gần 1 tháng đã bị thay thế bởi liên minh Xã hội hành động của Kukrit Pramoj.

Hiến pháp 1976
Chính phủ Liên minh Kukrit gây nhiều tranh cãi, chi phối trong bối cảnh bạo lực chống cánh tả tiếp diễn. Nhà riêng của Kukrit bị lục soát và khám xét bởi lực lượng cảnh sát tháng 8/1975. Hoàng cung tham gia gián tiếp vào công việc chính trị, vào tháng 1/1976 quân đội yêu cầu Thủ tướng tuyên bố giải tán Quốc hội. Cuộc bầu cử dự kiến tổ chức ngày 14/4, và gần tới ngày bầu cử bạo lực tiếp tục leo thang. Đảng Dân chủ của Seni Pramoj chi phối gần hết Quốc hội, và việc thành lập liên minh không vững chãi.

Chính phủ Seni được thành lập vào tháng 4/1976, nhưng chịu nhiều áp lực lớn. Một dự luật bầu cử mở rộng địa phương được thông qua bởi Quốc hội, nhưng Quốc vương từ chối ký và sử dựng quyền phủ quyết để không thông qua. Việc chống cánh tả gia tăng, Praphas Charusathien lưu vong trở về nước gặp Quốc vương. Sinh viên biểu tình bị lực lượng bán quân sự Krathing Daeng tấn công. Ngày 19/9/1976 Thanom trở về nước ngay lập tức được phong tu sĩ tại chùa Wat Bovornives. Các cuộc biểu tình lớn nổ ra. Quốc vương và Hoàng hậu có chuyến đi đến miền nam và gặp Thanom, Seni từ chức để phản đối chuyến thăm, nhưng bị Quốc hội phủ quyết. Những hành động cải tổ nội các của Seni bị Quốc vương ngăn cản. Sự căng thẳng chính trị cuối cùng diễn ra ngày 6/10/1976 khi lực lượng Luksuea Chaoban và Krathing Daeng tham gia với quân đội và cảnh sát đã hãm hiếp và giết chết 46 sinh viên biểu tình trường Đại học Thammasat. Buổi tối hôm đó quân đội nằm quyền và bổ nhiệm Tanin Kraivixien người thuộc phe bảo hoàng vào chức vụ Thủ tướng.

Cuộc đảo chính được ủng hộ bởi Quốc vương. Hiến pháp mới được ban hành vào năm 1976, quyền hạn Thủ tướng gần như tuyệt đối, bao gồm cả quyền miễn trừ tư pháp. Đảng phái chính trị bị cấm, Quốc hội do Quốc vương bổ nhiệm với 360 người với quan chức và sĩ quan. Ngoài ra Quốc vương còn có đặc quyền mới, quyền lực để đưa ra luật riêng để Quốc hội thông qua.

Tanin đưa các vụ án Hình sự ra Tòa án Quân sự xét xử và cảnh sát có thể giam giữ người nghi án trong vòng 6 tháng. Hình phạt khi quân trở nên cứng rắn và phạm vi được mở rộng. Nhiều người bị buộc tội. Tất cả các cuộc biểu tình bị cầm (trừ các cuộc biểu tình của Hoàng gia) phương tiện truyền thông bị kiểm duyệt chặt chẽ, lực lượng cảnh sát lùng xục các trường học để tịch thu theo danh sách đen. Cuộc nổi dậy của lực lượng cộng sản leo thang tới sát cuộc chiến tranh toàn diện.

Hiến chương 1977
Chế độ độc tài Tanin gây phẫn nộ từ phe đối lập và cả quân đội. Ngày 20/10/1977 quân đội do Kriangsak Chomanan lãnh đạo lật đổ Tanin. Quốc vương phản đối thông qua Hội đồng cơ mật của mình, nhưng cuối cùng cũng công nhận Hiến chương của quân đội đưa ra.

Hiến chương năm 1977 gần giống với Hiến pháp 1976. Sự khác biệt quan trọng là sự thay đổi tên của chính quyền thành Hội đồng Chính sách Quốc gia.

Chính quyền mới cam kết soạn thảo một bản Hiến pháp mới lâu dài, và cuộc bầu cử sẽ diễn ra năm 1979. Hội đồng Chính sách Quốc gia với 3 thành viên bổ nhiệm nội các. Quan hệ với Trung Cộng, Việt Nam và Lào được cải thiện. Với nhiều chính sách quan trọng khiền cho tình hình chính trị căng thẳng với Đảng Cộng sản Thái Lan giảm xuống.

Chính quyền Kriangsak tiếp tục vượt mặt Quốc vương, lật đổ Tanin vào Hội đồng Cơ mật, ân xá cho những người biểu tình và sinh viên đã bị chính quyền Tanin bắt giữ trong nhiều năm.

Hiến pháp 1978
Kriangsak soạn thảo Hiến pháp dân chủ hơn trong năm 1978. Hiến pháp thành lập Quốc hội lưỡng viện gồm 301 đại biểu được bầu tại Hạ viện và 255 đại biểu được bổ nhiệm tại Thượng viện. Thủ tướng, không phải Quốc vương bổ nhiệm Thượng viện. Hạ viện có thể yêu cầu tại Quốc hội về việc bỏ phiếu bất tín nhiệm. Tuy nhiên Thượng viện có thể ngăn cản các dự thảo luật của Hạ viện liên quan tới an ninh quốc gia, kinh tế, ngân sách và việc bỏ phiếu bất tín nhiệm. Đáng kể nhất, bản Hiến pháp tạo giai đoạn chuyển giao tới ngày 21/4/1983 công chức và quân đội không được nắm quyền Thủ tướng và Nội các.

Cuộc bầu cử Hạ viện, các đảng phái tiếp tục bị cấm được diễn ra vào tháng 4/1979. Kết quả liên minh chính trị tiếp tục cử Kriangsak làm Thủ tướng. Cuộc khủng hoảng dầu lửa đã gây lạm phát tràn lan, dẫn tới việc Kriangsak từ chức Thủ tướng (mà không giải tán Quốc hội) vào tháng 2/1980. Một chính phủ liên minh mới được thành lập bổ nhiệm bộ trưởng Quốc phòng Prem Tinsulanonda làm Thủ tướng.

Prem nằm quyền 8 năm, chưa bao giờ phải tranh cử. Ông giữ quyền lực mặc dù các cuộc đảo chính quân sự với sự hỗ trợ từ Hoàng cung. Prem hợp pháp hóa các đảng chính trị.

Trong năm 1983, thời gian chuẩn bị kết thúc thời gian quá độ của Hiến pháp ngày 21/4, và sau đó ông sẽ phải từ chức. Prem có kế hoạch sửa đổi Hiến pháp để nằm quyền vĩnh viễn. Hỗ trợ cho Prem, Pichit Kullavanich tuyên bố sửa đổi không được thông qua có thể tiến hành đảo chính. Sự sửa đổi vấp phải sự phản đối ngay trong chính quân đội, dẫn tới sự thất bại trong việc sửa đổi ngày 16/3/1983.

Ngày 19/3/1983 Prem giải tán cuộc bầu cử Hạ viện dự kiến ngày 18/4. Chính phủ mới do đó sẽ thành lập theo các điều khoản chuyển tiếp, cho phép Prem tiếp tục là Thủ tướng trong 4 năm tiếp. Kế hoạch của Prem thành công và ông tiếp tục củng cố quyền lực của mình. Prem lưu ý rằng "Các lực lượng vũ trang sẽ đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo vệ đất nước, độc lập dân tộc, dân chủ và các hệ thống dưới chế độ quân chủ."

Quốc hội đã nổi dậy chống lại Chính phủ vào năm 1986, khiến Prem buộc phải giải tán Quốc hội và tổ chức bầu cử ngày 27/7. Đảng Dân chủ tranh cử chống lại việc nắm quyền của Prem và giành quyền kiểm soát hầu hết các ghế trong Quốc hội. Nhưng liên minh chính phủ của họ vẫn tiếp tục bổ nhiệm Prem làm Thủ tướng. Sau đó Prem bị cáo buộc sử dụng Quốc vương và quân đội để nằm quyền lực.

Quốc hội bị giải tán và bầu cử Hạ viện ngày 24/7/1988. Cuộc bầu cử không có bất cứ đảng nào chiếm đa số buộc phải thành lập liên minh. Hàng nghìn người phản đối trước viễn cảnh Prem sẽ tiếp tục trở thành Thủ tướng, cho đến khi Prem tuyên bố không nằm quyền Thủ tướng nữa. Đảng Chart Thái giành được đa số ghế trong bầu cử và lãnh đạo Chatichai Choonhavan được chọn làm Thủ tướng.

Hiến pháp 1991
Ngày 23/2/1991 Tư lệnh Suchinda Kraprayoon tiến hành đảo chính lật đổ chính phủ của Chatichai, bãi bỏ Hiến pháp 1978 và thay thế bằng Hiến chương tạm thời. Thành lập Hội đồng gìn giữ Hòa bình Quốc gia (NPKC), các thành viên đảo chính bổ nhiệm Quốc hội đơn viện với 292 thành viên chủ yếu là sĩ quan quân đội và những người ủng hộ, do Ukrit Mongkolnavin đứng đầu. Ukrit bổ nhiệm Thủ tướng Anand Panyarachun và yêu cầu soạn thảo Hiến pháp mới vĩnh viễn.

Việc soạn thảo trở thành chiến trường của phe đối lập và quân đội. Quân đội ủng hộ gia tăng quyền lực của NPKC bổ nhiệm Thượng viện, với sức mạnh hơn Hạ viện, lớn hơn cả Hội đồng Cơ mật, và các quan chức không được bầu có thể tham gia Chính phủ. Điều khoản cuối cùng cho phép thành viên quân sự là Thủ tướng. Người dân được huy động để tham gia biểu tình, 50000 người biểu tình tại Sanam Luang ngày 19/11/1991. Quốc vương đã can thiệp vào ngày sinh nhật của mình 4/12 kêu gọi công chúng công nhận dự thảo Hiến pháp. Hiến pháp cho phép Suchinda Kraprayoon trở thành Thủ tướng, dẫn tới cuộc bạo động lật đổ chính phủ tháng 5/1992.

Hiến pháp 1997
Hiến pháp 1997 được ca ngợi là bước ngoặt cải cách chính trị dân chủ tại Thái Lan. Ban hành 11/10/1997, nó là bản Hiến pháp đầu tiên được soạn thảo bởi 1 Hội đồng do dân bầu ra, và do đó Hiến pháp còn được gọi "Hiến pháp của Nhân dân".

"Tháng Nam đen" cuộc nổi dậy chống Hội đồng gìn giữ Hòa bình Quốc gia (NPKC)-đang kiểm soát chính phủ, kêu gọi sửa đổi Hiến pháp và yêu cầu pháp lý với chính phủ. Tháng 6/1994 Prawes Wasi lãnh đạo Ủy ban Phát triển Dân chủ Hạ viện đã sửa đổi Hiến pháp năm 1991, nhưng việc sửa đổi không được thông qua. Sau sự sụp đổ của chính quyền Chuan Leekpai, và chính quyền Banharn Silpa-archa đã sửa đổi Hiến pháp năm 1991 vào ngày 22/10/1996.

Năm 1996 kêu gọi thành lập Hội đồng soạn thảo Hiến pháp với 99 thành viên. 76 thành viên sẽ được bầu trực tiếp từ mỗi tỉnh, 23 thành viên được lựa chọn bởi Quốc hội. Cựu Thủ tướng Anand Panyarachun được bầu làm Chủ tịch Hội đồng, các nhà khoa học chính trị và luật sư Chai-Anan Samudavanija, Amorn Chantarasomboon, Uthai Pimchaichon, và Borwornsak Uwanno đóng vai trò quan trọng trong Hội đồng. Tham vấn cộng đồng diễn ra trên khắp đất nước một cách toàn diện. Một số điều khoản, đặc biệt là yêu cầu tất cả các nghị sĩ có trình độ cử nhân, Tòa án Hiến pháp, và phân cấp gây chỉ trích mạnh mẽ. Cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1997 là động lực chính thành công của Hiến pháp.

Tổng quát Hiến pháp
Hiến pháp năm 1997 có nhiều sự thay đổi so với các bản Hiến pháp trước, bao gồm
 Cải cách bầu cử. Bầu cử đã được thực hiện bắt buộc để đảm bảo tình trạng mua phiếu bầu. Một hệ thống bầu cử hỗn hợp của nước  Đức đã được áp dụng cho Hạ viện. 100 thành viên của Hạ viện được bầu từ danh sách Đảng, còn lại 400 được bầu từ các đơn vị bầu cử. Các nghị sĩ đã được yêu cầu phải có một bằng cử nhân.Ủy ban Bầu cử độc lập được thành lập.
 Tăng cường ngành hành pháp. 2/5 số phiếu của Hạ viện đã được yêu cầu cho một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm chống lại cuộc thảo luận của Thủ tướng. Một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm thành công cần đa số 1/2 số phiếu của Hạ viện. Chỉ có 1/5 số phiều của Hạ viện được yêu cầu không tín nhiệm đối với một Bộ trưởng. Những biện pháp này là nhằm tăng cường sự ổn định của chính phủ.
 Tách tầm quan trọng của hành pháp và lập pháp. Các nghị sĩ bị buộc phải từ chức từ Hạ viện để trở thành Bộ trưởng.
 Quyền con người. Một loạt các quyền con người được ghi nhận một cách rõ ràng, trong đó có quyền tự do giáo dục, quyền của cộng đồng truyền thông, có quyền và nghĩa vụ phản đối một cách hòa bình các cuộc đảo chính, và biện pháp giành quyền lực ngoài hiến pháp khác. Quyền kháng nghị là cuộc đảo chính cấm sau cuộc đảo chính năm 2006.
 Phân cấp của Chính phủ, bao gồm cả việc thành lập bầu Tổ chức hành chính Tambol (Taos) và Tổ chức hành chính tỉnh (PAOs). Hiệu trưởng nhà trường cũng đã được phân cấp.
 Tăng kiểm tra và cân bằng, bao gồm cả các cơ quan độc lập chính phủ mới như Tòa án Hiến pháp, Tòa án Hành chính, Văn phòng Tổng Kiểm toán, Ủy ban Quốc gia phòng chống tham nhũng, Ủy ban Nhân quyền quốc gia,các Tổ chức bảo vệ quyền của người tiêu dùng, các Tổ chức bảo vệ môi trường, và nhân viên kiểm tra.

Hiến chương lâm thời 2006
Tối 19/9/2006, gần 1 thành tới cuộc bầu cử Hạ viện (tháng 10/2006), quân đội tiến hành đảo chính lật đổ chính quyền của Thaksin Shinawatra. Chính quyền quân sự bãi bỏ Hiến pháp 1997, giải tán Quốc hội, các cuộc biểu tình và đảng phái chính trị bị cấm hoạt động, kiểm duyệt phương tiện truyền thông, giải tán Tòa án Hiến pháp, Ủy ban Nhân quyền Quốc gia và các cơ quan khác được tạo ra bởi Hiến pháp năm 1997. Đối với những tuần đầu tiên, chính quyền cai trị bằng sắc lệnh.

Quốc tế lên án và một số địa phương phản đối chống lại các cuộc đảo chính đã được tiến hành, bất chấp lệnh cấm của chính quyền. Trong những tuần tiếp theo, lên án cuộc đảo chính chuyển thành những lời chỉ trích của chính phủ quân phiệt bổ nhiệm của Tướng Surayud Chulanont và quá trình soạn thảo hiến pháp.

Chính quyền quân sự bổ nhiệm một ủy ban pháp luật để soạn thảo Hiến chương tạm thời (sau này chính thức được gọi là "hiến pháp"). Ủy ban được cựu Chủ tịch Thượng viện Meechai Ruchuphan lãnh đạo, và ban đầu bao gồm các luật gia Borwornsak Uwanno và Wissanu Krea-ngam. Cả hai đã từng đóng vai trò quan trọng trong việc soạn thảo Hiến pháp năm 1997 và đã từng phục vụ dưới chính quyền bị lật đổ, mặc dù họ đã từ chức vài tháng trước cuộc đảo chính. Phó Hiệu trưởng Đại học Thammasat Prinya Thewanaruemitkul gay gắt chỉ trích cả hai, nói rằng họ đã "không đủ danh dự để xem xét các hệ thống dân chủ." Cả hai từ chối đóng bất kỳ vai trò hơn nữa với chính quyền quân sự.

Dự thảo Hiến chương tạm thời được ban hành vào ngày 27/9/2006, với nhiều lời chỉ trích. Người soạn thảo Hiến chương tạm thời cho phép chính quyền, được chuyển đổi thành Hội đồng An ninh Quốc gia (CNS), bổ nhiệm một nhánh hành pháp cực kỳ mạnh mẽ. Quân đội cũng sẽ bổ nhiệm thành viên cơ quan lập pháp đơn viện 250 thành viên.
 Việc thiếu sự kiểm soát đối với việc soạn thảo Hiến pháp. CNS sẽ bổ nhiệm một Hội đồng với 2000 thành viên sau đó sẽ chọn 200 thành viên của mình là ứng cử viên cho Hội đồng soạn thảo Hiến pháp. CNS sẽ chọn 100 thành viên cho cuộc bổ nhiệm của hoàng gia vào Hội đồng; và cũng sẽ chọn người đứng Hội đồng. Hội đồng sau đó sẽ bổ nhiệm 25 thành viên soạn thảo Hiến pháp, với CNS trực tiếp bổ nhiệm 10 thành viên. Quá trình hiệu quả cho sự kiểm soát chính quyền hoàn toàn việc soạn thảo hiến pháp.
 Việc sử dụng Hiến chương cũ nếu hiến pháp không được hoàn thành bởi thời hạn CNS đưa ra. Hiến chương cụ thể để trở lại không quy định rõ ràng - CNS và Nội các sẽ chọn 16 Hiến chương trước đây của Thái Lan để sử dụng.
 Việc thiếu một khung thời gian rõ ràng cho bản hiến pháp.
 Việc đưa lý thuyết Vua Bhumibol một nền kinh tế tự cung tự cấp trong lời mở đầu.
 Việc cấp thẩm quyền pháp lý cho các thông báo sau cuộc đảo chính của chính quyền và các dự thảo, trong đó có lệnh cấm chống lại các cuộc biểu tình và các hoạt động chính trị (Điều 36).
 Việc cấp giấy ân xá cho chính quyền để thực hiện các cuộc đảo chính (Điều 37).
 Sự bất lực của công chúng để nộp ý kiến về dự án luật của quốc hội.

Hiến chương được ban hành ngày 1/10/2006.

Hiến pháp 2007

Hiến pháp lâm thời 2014

Ngày 20/5/2014 Tướng Prayuth Chan-ocha tiến hành bãi bỏ Hiến pháp 2007, tuyên bố thiết quân luật và lệnh giới nghiêm toàn quốc, giải tán Chính phủ và Thượng viện. Trao quyền cho Hội đồng gìn giữ trật tự và hòa bình quốc gia quyền hành pháp và lập pháp, và ra lệnh cho ngành hành pháp phải tuân theo chị thỉ.

Ngày 29/5 Tướng Prayuth tuyên bố vì hòa bình và cải cách đầu tiên phải đạt được, các cuộc bầu cử quốc gia có thể không diễn ra trong hơn một năm, không có thời gian biểu cho việc khôi phục một hiến pháp.

Hiến pháp năm 2016

Tham khảo

Thái Lan
Chính trị Thái Lan


title: Lycomorphodes funesta

text:
Lycomorphodes funesta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lycomorphodes


title: FC Horses Šúrovce

text:
FC Horses hay FC Horses Veľké Úľany là một câu lạc bộ bóng đá Slovakia, đến từ thị trấn Veľké Úľany. Câu lạc bộ được thành lập năm 1928. FC Horses là đội thứ ba của FC Spartak Trnava cho đến năm 2016.

Lịch sử câu lạc bộ
1928 - FC Horses Šúrovce
2014 - FC Spartak Trnava C
2016 - FC Horses

Tham khảo

Liên kết ngoài
FC Horses at Futbalnet portal
at surovce-sport.sk
at TRNAVSKÝ HLAS

Câu lạc bộ bóng đá Slovakia
Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1928
Khởi đầu năm 1928 ở Slovakia


title: Paralophata ansorgei

text:
Paralophata ansorgei là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Paralophata


title: Opsidota albipilosa

text:
Opsidota albipilosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Opsidota


title: Rothia holli

text:
Rothia holli là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Rothia (Noctuidae)


title: Dubai Tennis Championships 2022 - Đơn nữ

text:
Garbiñe Muguruza là đương kim vô địch, nhưng thua ở vòng 2 trước Kudermetova.

Jeļena Ostapenko là nhà vô địch, đánh bại Veronika Kudermetova trong trận chung kết, 6–0, 6–4.

Hạt giống

Kết quả

Chung kết

Nửa trên

Nửa dưới

Vòng loại

Hạt giống

Vượt qua vòng loại

Thua cuộc may mắn

Kết quả vòng loại

Vòng loại thứ 1

Vòng loại thứ 2

Vòng loại thứ 3

Vòng loại thứ 4

Vòng loại thứ 5

Vòng loại thứ 6

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kết quả vòng đấu chính
Kết quả vòng loại

WTA Tour 2022
Dubai Tennis Championships 2022


title: Đại dịch COVID-19 tại Thành Vatican

text:
Đại dịch COVID-19 tại Thành Vatican là một phần của đại dịch toàn cầu do virus corona 2019 (COVID-19). The Holy See reported the first case of infection in Vatican City on ngày 7 tháng 3 năm 2020. Không giống như các nơi khác báo cáo các ca mắc của cư dân hoặc công dân trong lãnh thổ, Tòa thánh báo cáo về các trường hợp "tại Thành phố Vatican và giữa các nhân viên của Tòa thánh" bất kể địa điểm xét nghiệm, điều trị hoặc cư trú. Có 29 ca xác nhận mắc COVID-19 các cư dân và nhân viên của Vatican, tất cả đều được xuất viện và không có ca tử vong nào. 12 trường hợp bao gồm 10 nhân viên, 1 người mới thuê và 1 cư dân của Thành Vatican. Tất cả những người bị nhiễm bệnh đều cho kết quả âm tính trước ngày 6 tháng 6 năm 2020. Một đợt bùng phát giữa các thành viên của Vệ binh Thụy Sĩ ở Tòa thánh đã được báo cáo vào giữa tháng 10, tổng cộng là 11 ca đến ngày 15 tháng 10.

Vào cuối tháng 2 năm 2020, Giáo hoàng Francis bị ốm với các triệu chứng của cảm lạnh nhưng cho xét nghiệm âm tính với COVID-19. Thông báo vào ngày 14 tháng 1 năm 2021 nói rằng cả ông và cựu Giáo hoàng Benedict đã nhận được liều vắc-xin đầu tiên.

Bối cảnh
Vào ngày 12 tháng 1 năm 2020, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xác nhận rằng coronavirus mới là nguyên nhân gây ra bệnh đường hô hấp ở một nhóm người ở thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc và đã được báo cáo cho WHO vào ngày 31 tháng 12 năm 2019.

Tỷ lệ ca tử vong đối với COVID-19 thấp hơn nhiều so với đại dịch SARS năm 2003, nhưng tốc độ truyền bệnh cao hơn đáng kể cùng với tổng số người chết cũng đáng kể.

Dòng thời gian

Tháng 3 năm 2020
Vào ngày 5 tháng 3 năm 2020, đại dịch COVID-19 đã đến Thành Vatican với chẩn đoán "1 người ngoại Thành đã đến các phòng khám ngoại trú" để khám bệnh trước khi đi làm. Bệnh nhân sau đó được xác định là một linh mục đã đến từ một trong những "vùng đỏ" của Ý, tức là các thành phố có chế độ cách ly nghiêm ngặt nhất. Năm người tiếp xúc với bệnh nhân đã được cách ly để đề phòng.

Vào ngày 8 tháng 3, Kinh Truyền Tin sẽ được phát trực tuyến từ thư viện riêng của Giáo hoàng. Bảo tàng Vatican đóng cửa từ ngày 8 tháng 3 đến ngày 3 tháng 4.

Vào ngày 10 tháng 3, một ngày sau khi Ý ra lệnh hạn chế việc đi lại, Tòa thánhh "phối hợp với các biện pháp do chính quyền Ý đưa ra" đã đóng cửa Quảng trường Thánh Peter và Vương cung thánh đường Thánh Peter cho khách du lịch từ ngày 10 tháng 3 đến ngày 3 tháng 4.

Vào ngày 11 tháng 3, lần đầu tiên Đức Giáo hoàng đã cung cấp một buổi tiếp kiến ảo.

Vào ngày 16 tháng 3, Đức Francis rời Thành Vatican để đến thăm hai nhà thờ ở Rome. Tại Vương cung thánh đường Thánh Mary Major, Giáo hoàng cầu nguyện trước biểu tượng Byzantine hay còn được gọi là Salus Populi Romani (Cứu rỗi cho dân tộc Rôma), mà Giáo hoàng Gregory I rước vào năm 593 để cầu nguyện kết thúc Dịch hạch Justinian. Sau đó, Giáo hoàng đi bộ khoảng 800 mét đến nhà thờ San Marcello al Corso để cầu nguyện trước cây thánh giá được người Công giáo coi là điều kỳ diệu. Nó được rước trong đợt bệnh dịch hạch năm 1522.

Vào ngày 23 tháng 3, chuyến thăm Malta của Giáo hoàng dự kiến vào ngày 31 tháng 5 đã bị hủy bỏ.

Vào ngày 24 tháng 3, Tòa thánh xác nhận có 4 trường hợp mắc mới, cộng thêm 3 nhân viên đã thông báo trước đó: 2 người làm việc cho Bảo tàng Vatican và 1 người vận chuyển.

Vào ngày 25 tháng 3, tờ báo L’Osservatore Romano của Tòa Thánh đã đình chỉ việc sản xuất ấn bản in vì những hạn chế của Ý khiến việc in ấn và phân phối không thể thực hiện được. Tờ báo vẫn được xuất bản trực tuyến.

Vào ngày 27 tháng 3, Đức Giáo hoàng Francis đã ban phép lành đặc biệt Urbi et Orbi tại Quảng trường Thánh Peter không một ai vì lệnh cấm tụ tập để cầu nguyện cho sự kết thúc của đại dịch COVID-19 trước khi cây thánh giá kỳ diệu của San Marcello al Corso được đưa đến đó từ vị trí hai ngày trước đó.

Ngày 28 tháng 3, Tòa Thánh xác nhận thêm 2 trường hợp, nâng tổng số lên con số 6. Một người là quan chức của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao sống tại Domus Sanctae Marthae, nơi ở của Giáo hoàng. Ông là bệnh nhân đầu tiên được xác định là cư dân Vatican. Trường hợp mới thứ hai là một nhân viên Vatican làm việc với cư dân được đề cập. Khoảng 170 cư dân khác và những người từng tiếp xúc đã được xét nghiệm và kết quả của họ là âm tính.

Tháng 4 năm 2020

Vào ngày 2 tháng 4, Tòa Thánh xác nhận trường hợp thứ bảy, một nhân viên đã tự cách ly kể từ giữa tháng Ba.

Vào ngày 5 tháng 4, Thánh lễ Lễ Lá Chúa nhật được cử hành bên trong nhà thờ Thánh Peter's với một giáo đoàn nhỏ thay vì hàng nghìn người thường lấp đầy quảng trường bên ngoài. Thánh lễ Chrism vào sáng Thứ Năm Tuần Thánh mà các giáo sĩ của Roma thường tham dự đã bị hoãn lại. Các nghi lễ khác của Tuần Thánh đã được dời và tổ chức như đã thông báo vào ngày 27 tháng 3, "mà không có sự tham gia của dân chúng". Thánh lễ Thứ Năm Tuần Thánh mà Giáo hoàng đã cử hành trong vài năm bên ngoài Vatican với những người tị nạn hoặc tù nhân đã được tổ chức tại Quảng trường Thánh Peter; Lễ rửa chân đã bị bỏ qua. About two dozen people attended the main Good Friday service; only the Pope kissed the crucifix. Thứ Sáu Tuần Thánh Đàng Thánh Giá, được tổ chức từ năm 1964 tại Đấu trường La Mã, được tổ chức tại Quảng trường Thánh Peter; đại diện của các dịch vụ y tế của Tòa Thánh nằm trong số ít người tham gia.

Vào ngày 8 tháng 4, Tòa Thánh thông báo rằng một nhân viên khác của họ đã được chẩn đoán nhiễm virus sau khi rời Rome để trợ giúp những người thân bị bệnh. Họ báo cáo tình trạng của 8 trường hợp như sau: 2 người phục hồi; 1 người xuất viện và phục hồi tại nhà; 2 người đang chữa trị trong bệnh viện; 3 người không có triệu chứng và tự cách ly.

Vào ngày 20 tháng 4, Tòa Thánh báo cáo người thứ 9 có kết quả dương tính và phải nhập viện để theo dõi. Anh chỉ đi làm một lần trong hai tuần trước đó và không có trường hợp nào được xác định dương tính trong số các tiếp xúc gần với anh vào ngày hôm đó.

Vào ngày 28 tháng 4, Tòa thánh báo cáo người thứ 10 có kết quả xét nghiệm dương tính, một nhân viên đã xuất hiện các triệu chứng vào tháng Ba và đang phải làm việc tại nhà. Các đồng nghiệp của anh đã được xét nghiệm và cho kết quả âm tính.

Vào ngày 30 tháng 4, Tòa Thánh báo cáo một người thứ 11 có kết quả xét nghiệm dương tính, một nhân viên có các triệu chứng trong nửa đầu tháng Ba và đã cách ly.

Tháng 5 năm 2020
Vào ngày 2 tháng 5, Ủy ban cấp cao của Tình huynh đệ nhân loại đã công bố một ngày ăn chay, cầu nguyện và khẩn cầu cho lợi ích của toàn thể nhân loại vào thứ Năm ngày 14 tháng 5, và mời tất cả các nhà lãnh đạo tôn giáo và các dân tộc trên thế giới tham gia.

Vào ngày 6 tháng Năm, Tòa Thánh báo cáo rằng người thứ 12 có kết quả xét nghiệm dương tính là một nhân viên đã làm việc tại nhà từ đầu tháng Ba.

Tháng 9 năm 2020
Vào tháng 9, Hồng y người Philippines Luis Antonio Tagle có kết quả xét nghiệm dương tính với COVID-19 sau khi đến Philippines, Hồng y trở về từ Vatican. Ông trở thành người đứng đầu đầu tiên của một tòa thánh Vatican được xác nhận đã mắc căn bệnh này. His case is not counted in the Vatican's COVID-19 tally.

Tháng 10 năm 2020
Vào tháng 10, 4 người trong Đội Vệ binh Thụy Sĩ có kết quả xét nghiệm dương tính với COVID-19, cùng 3 trường hợp khác ở Thành Vatican. Cuối tháng, thêm 7 người trong đội vệ binh Thụy Sĩ có kết quả xét nghiệm dương tính với COVID-19.

Tháng 1 năm 2021
Vào ngày 9 tháng 1, tờ báo của Vatican L’Osservatore Romano thông báo rằng bác sĩ riêng của Giáo hoàng Francis, Fabrizio Soccorsi, đã qua đời vì bệnh viêm phổi và là do COVID-19.

Vào ngày 14 tháng 1, có thông tin xác nhận rằng cả Giáo hoàng Danh dự Benedict XVI và Giáo hoàng Francis đều đã nhận được những liều vắc-xin vắc-xin COVID-19 đầu tiên và liều tiếp theo của 2 Giáo hoàng dự kiến sau ba tuần.

Biện pháp phòng ngừa
Các biện pháp ngăn chặn của Ý cũng được thực hiện ở Thành Vatican; các điểm du lịch đã bị đóng cửa. Để tránh các cuộc tụ tập và lây truyền virus, Giáo hoàng Francis đã hủy các lần xuất hiện thường xuyên trước công chúng và thay vào đó sẽ giao lưu trực tiếp trên Internet.

Vào tháng 4 năm 2020, Đức Giáo hoàng Francis nói với phóng viên rằng các cư dân của Domus Sanctae Marthae đang làm việc trong phòng của họ và các bữa ăn hiện được phục vụ theo hai ca để giãn cách xã hội.

Thống kê
Thời gian số lượng các trường hợp dương tính đang chữa trị

Thời gian số lượng các trường hợp hồi phục

Xem thêm
 Đại dịch COVID-19
 Đại dịch COVID-19 tại châu Âu
 Đại dịch COVID-19 theo quốc gia và vùng lãnh thổ

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Văn phòng Báo chí Tòa thánh

Thành Vatican
Thành Vatican


Nguyên soái Quân đội Nhân dân Triều Tiên (Hangul: 조선인민군원수; Chosŏn inmin'gun Wonsu) là cấp bậc quân sự cao nhất của Quân đội Nhân dân Triều Tiên. Tuy nhiên, đây không phải là cấp bậc quân sự cao nhất của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Nó thường được gọi tắt là Nguyên soái quân đội để phân biệt với cấp bậc Nguyên soái Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, vốn là cấp bậc tổng thống lĩnh, chỉ do lãnh đạo tối cao nắm giữ.

Cấp bậc Nguyên soái Quân đội Nhân dân Triều Tiên xếp trên cấp bậc Thứ soái. Hai cấp bậc này được xem là tương đương với phân hạng OF-10 của NATO.

Lịch sử
Hệ thống cấp bậc sĩ quan quân sự tạm thời của Quân đội Nhân dân Triều Tiên được thành lập ngày 8 tháng 2 năm 1948, với hệ thống cấp hiệu tham chiếu hầu như hoàn toàn hệ thống quân hàm của Hồng quân Liên Xô bấy giờ, với danh xưng riêng, gồm 3 nhóm cấp bậc sĩ quan với 11 cấp bậc chi tiết. Đến tháng 2 năm 1953, hệ thống quân hàm mới chính thức được thành lập, đặc biệt bổ sung 2 cấp quân hàm tối cao là Nguyên soái và Thứ soái (còn gọi là Phó nguyên soái). Cấp bậc Nguyên soái Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên (Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk Wonsu) phong cho Kim Nhật Thành với vị thế thống soái các lực lượng vũ trang giống như Đại Nguyên soái Stalin của Liên Xô. Cấp bậc Thứ soái (Chasu) phong cho Bộ trưởng Quốc phòng Choi Yong-kun, tương đương với cấp bậc Nguyên soái Liên Xô.

Năm 1992, nhân dịp sinh nhật 80 tuổi của Kim Nhật Thành, cấp bậc Đại nguyên soái được đặt ra để tôn phong cho ông. Đồng thời con trai ông, Kim Chính Nhật, cũng được tôn phong lên bậc Nguyên soái nhà nước. Bộ trưởng Quốc phòng bấy giờ là Thứ soái O Jin-u cũng được phong lên cấp bậc Nguyên soái, nhưng phân biệt với danh xưng Nguyên soái Quân đội Nhân dân Triều Tiên. Ông cũng là người đầu tiên giữ cấp bậc này. Vị Thứ soái đầu tiên và là tiền nhiệm của ông Choi Yong-kun đã qua đời trước đó.

Danh sách
Từ khi thành lập chính thức vào năm 1992, Nguyên soái quân đội được phong cho 7 quân nhân, trong đó 2 người vẫn còn sống.

Chú thích

Tham khảo


title: Placentia, California

text:
Placentia (/ pləˈsɛnʃə /) là một thành phố ở phía bắc Quận Cam, California. Dân số ở đây là 50.533 trong cuộc điều tra dân số năm 2010, tăng từ 46.488 trong cuộc điều tra dân số năm 2000.

Dân số

2010
Cuộc Điều tra Dân số Hoa Kỳ năm 2010 báo cáo rằng Placentia có dân số 50.533 người. Mật độ dân số là 7.677,0 người trên một dặm vuông (2.964,1 / km²). Thành phần chủng tộc của Placentia là 31.373 (62.1%) người da trắng (44.7% không phải gốc Tây Ban Nha trắng), 914 (1.8%) người Mỹ gốc Phi, 386 (0.8%) người Mỹ bản địa, 7.531 (14.9%) người Châu Á, 74 (0.1%) ngườiThái Bình Dương, 8,247 (16,3%) từ các chủng tộc khác, và 2,008 (4,0%) từ hai hoặc nhiều chủng tộc. Người gốc Tây Ban Nha hoặc La tinh của bất kỳ chủng tộc nào là 18.416 người (36,4%). Cuộc tổng điều tra báo cáo rằng 50.196 người (99,3% dân số) sống trong các hộ gia đình, 253 (0,5%) sống trong các khu nhóm không được thể chế hóa, và 84 (0,2%) được thể chế hoá.
Có 16.365 hộ gia đình, trong đó có 6.310 hộ (38,6%) có con dưới 18 tuổi sống với bố mẹ, 9,399 (57,4%) là cặp vợ chồng kết hôn với nhau, 2.070 (12,6%) là phụ nữ độc thân, 897 (5,5%) là đàn ông độc thân. 2.880 hộ gia đình (17,6%) được tạo thành từ các cá nhân và 1,274 (7,8%) có người sống một mình từ 65 tuổi trở lên. Quy mô hộ trung bình là 3,07. Có 12.366 gia đình (chiếm 75,6% tổng số hộ); kích thước trung bình của gia đình là 3,44.

Mật độ dân số trải rộng với 12.445 người (24,6%) dưới 18 tuổi, 5,202 người (10,3%) tuổi từ 18 đến 24, 13.945 người (27,6%) tuổi từ 25 đến 44, 12,598 người (24,9%) tuổi từ 45 đến 64 và 6.343 người (12,6%) từ 65 tuổi trở lên. Độ tuổi trung bình là 36,0 tuổi. Cứ 100 nữ giới thì có 97,0 nam giới. Cứ 100 nữ giới từ 18 tuổi trở lên thì có 93,7 nam giới.
Có 16.872 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình 2,563,2 mỗi dặm vuông (989,7 / km²).
Theo Điều tra Dân số Hoa Kỳ năm 2010, Placentia có thu nhập trung bình của hộ gia đình là 75.693 đô la, với 12,2% dân số sống dưới mức nghèo.

2000
Theo điều tra dân số năm 2000, nơi đây có 46.488 người, 15.037 hộ gia đình và 11.683 gia đình sống trong thành phố. Mật độ dân số là 7.051,3 người / dặm vuông (2.723,7 / km²). Có 15.326 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình 2.324,6 mỗi dặm vuông (897,9 / km²). Thành phần chủng tộc của thành phố là 67,76% người da trắng, 1,77% người Mỹ gốc Phi, 0,83% người Mỹ bản xứ, 11,16% người châu Á, 0,18% người dân Thái Bình Dương 13,58% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. Tây Ban Nha hoặc La tinh của bất kỳ chủng tộc nào là 31,10% dân số.
Có 15.037 hộ gia đình, trong đó 37,9% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với gia đình, 61,5% đã kết hôn với các cặp vợ chồng sống chung với nhau, 50,2%là phụ nữ độc thân, và 22,3% không phải là gia đình. 16,0% hộ gia đình được tạo thành từ các cá nhân và 4,9% có người sống một mình 65 tuổi trở lên. Quy mô hộ trung bình là 3,07 và quy mô trung bình của gia đình là 3,42.
Trong thành phố, dân số được lan ra với 27,0% dưới 18 tuổi, 9,5% từ 18 đến 24, 32,0% từ 25 đến 44, 22,4% từ 45 đến 64, và 9,1% người từ 65 tuổi trở lên. Độ tuổi trung bình là 33 tuổi. Cứ 100 nữ giới thì có 98,2 nam giới. Cứ 100 nữ từ 18 tuổi trở lên, có 96,0 nam giới.
Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong thành phố là $ 62803, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 68,976. Những con số này đã tăng lên thành $ 77,496 và $ 83,674 tương ứng với ước tính năm 2007. Nam giới có thu nhập trung bình là $ 46,956 so với $ 34,184 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người cho thành phố là $ 23,843. Khoảng 5,7% gia đình và 8,7% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 12,2% những người dưới 18 tuổi và 5,7% những người từ 65 tuổi trở lên.

Tham khảo

Thành phố của California


title: Rasbora

text:
Cá lòng tong hay Cá lòng tong đá (Danh pháp khoa học: Rasbora) là một chi cá trong họ Cá chép, gồm các loại cá cỡ nhỏ sống ở môi trường nước ngọt. Lòng tong là nhóm cá khá phổ biến, có thể sống tại những khu vực có nước chảy mùa mưa và nước tù hãm mùa khô.

Đặc điểm
Cá lòng tong thuộc nhóm cá thịt trắng, giàu chất đạm và các vitamin A, B, D, chất khoáng như phôtpho và calci. Cá chứa ít chất béo hơn thịt nên dễ tiêu hóa. Cá lòng tong xưa nay được người người ta dùng để kho, kho khô hoặc kho nước với tiêu bột ăn cơm nóng, mình cá bóng nhẫy những mỡ một cách hấp dẫn. Những người bị bệnh tăng huyết áp hoặc bị phù thũng do xơ gan, suy tim, suy thận nên tránh xa món cá kho vì rất mặn.

Các loài
Hiện hành có 83 loài được ghi nhận trong chi này
 Rasbora amplistriga Kottelat, 2000
 Rasbora api Lumbantobing, 2010
 Rasbora aprotaenia C. L. Hubbs & Brittan, 1954
 Rasbora argyrotaenia Bleeker, 1850 (Silver rasbora)
 Rasbora armitagei Anjana Silva, Maduwage & Pethiyagoda, 2010
 Rasbora arundinata Lumbantobing, 2014
 Rasbora atranus Kottelat & H. H. Tan, 2011
 Rasbora atridorsalis Kottelat & X. L. Chu, 1987
 Rasbora aurotaenia Tirant, 1885 (Pale rasbora)
 Rasbora baliensis C. L. Hubbs & Brittan, 1954
 Rasbora bankanensis Bleeker, 1853
 Rasbora beauforti Hardenberg, 1937 (Spotlight rasbora)
 Rasbora bindumatoga Lumbantobing, 2014
 Rasbora borapetensis H. M. Smith, 1934 (Blackline rasbora)
 Rasbora borneensis Bleeker, 1860
 Rasbora bunguranensis Brittan, 1951
 Rasbora caudimaculata Volz, 1903 (Greater scissortail)
 Rasbora caverii Jerdon, 1849 (Cauvery rasbora)
 Rasbora cephalotaenia Bleeker, 1852
 Rasbora chrysotaenia C. G. E. Ahl, 1937 (Goldstripe rasbora)
 Rasbora cryptica Kottelat & H. H. Tan, 2012
 Rasbora daniconius F. Hamilton, 1822 (Slender rasbora)
 Rasbora dies Kottelat, 2008

 Rasbora dorsinotata Kottelat & X. L. Chu, 1987
 Rasbora dusonensis Bleeker, 1851 (Rosefin rasbora)
 Rasbora einthovenii Bleeker, 1851 (Brilliant rasbora)
 Rasbora elegans Volz, 1903 (Twospot rasbora)
 Rasbora ennealepis T. R. Roberts, 1989
 Rasbora everetti Boulenger, 1895
 Rasbora gerlachi C. G. E. Ahl, 1928
 Rasbora haru Lumbantobing, 2014
 Rasbora hobelmani Kottelat, 1984 (Kottelat rasbora)
 Rasbora hosii Boulenger, 1895
 Rasbora hubbsi Brittan, 1954
 Rasbora jacobsoni M. C. W. Weber & de Beaufort, 1916
 Rasbora johannae Siebert & Guiry, 1996
 Rasbora kalbarensis Kottelat, 1991 (Kalbar rasbora)
 Rasbora kalochroma Bleeker, 1851 (Clown rasbora)
 Rasbora kluetensis Lumbantobing, 2010
 Rasbora kobonensis B. L. Chaudhuri, 1913
 Rasbora kottelati K. K. P. Lim, 1995
 Rasbora labiosa Mukerji, 1935
 Rasbora lacrimula Hadiaty & Kottelat, 2009
 Rasbora lateristriata Bleeker, 1854 (Yellow rasbora)
 Rasbora laticlavia Siebert & P. J. Richardson, 1997
 Rasbora leptosoma Bleeker, 1855 (Copperstripe rasbora)
 Rasbora maninjau Lumbantobing, 2014
 Rasbora meinkeni de Beaufort, 1931
 Rasbora naggsi Anjana Silva, Maduwage & Pethiyagoda, 2010
 Rasbora nematotaenia C. L. Hubbs & Brittan, 1954
 Rasbora nodulosa Lumbantobing, 2010
 Rasbora notura Kottelat, 2005
 Rasbora ornata Vishwanath & Laisram, 2005
 Rasbora patrickyapi H. H. Tan, 2009
 Rasbora paucisqualis C. G. E. Ahl, 1935 (Largescaled rasbora)
 Rasbora paviana Tirant, 1885 (Sidestripe rasbora)
 Rasbora philippina Günther, 1880 (Mindanao rasbora)
 Rasbora rasbora F. Hamilton, 1822 (Gangetic scissortail rasbora)
 Rasbora reticulata M. C. W. Weber & de Beaufort, 1915
 Rasbora rheophila Kottelat, 2012
 Rasbora rubrodorsalis Donoso-Büchner & J. Schmidt, 1997
 Rasbora rutteni M. C. W. Weber & de Beaufort, 1916
 Rasbora sarawakensis Brittan, 1951
 Rasbora semilineata M. C. W. Weber & de Beaufort, 1916
 Rasbora septentrionalis Kottelat, 2000
 Rasbora spilotaenia C. L. Hubbs & Brittan, 1954
 Rasbora steineri Nichols & C. H. Pope, 1927 (Chinese rasbora)
 Rasbora subtilis T. R. Roberts, 1989
 Rasbora sumatrana Bleeker, 1852
 Rasbora tawarensis M. C. W. Weber & de Beaufort, 1916
 Rasbora taytayensis Herre, 1924
 Rasbora tobana C. G. E. Ahl, 1934
 Rasbora tornieri C. G. E. Ahl, 1922 (Yellowtail rasbora)
 Rasbora trifasciata Popta, 1905
 Rasbora trilineata Steindachner, 1870 (Three-lined rasbora)
 Rasbora truncata Lumbantobing, 2010
 Rasbora tubbi Brittan, 1954
 Rasbora tuberculata Kottelat, 1995
 Rasbora vietnamensis Vasil'eva & Vasil'ev, 2013
 Rasbora volzii Popta, 1905
 Rasbora vulcanus H. H. Tan, 1999
 Rasbora vulgaris Duncker, 1904
 Rasbora wilpita Kottelat & Pethiyagoda, 1991

Trong ẩm thực
Ở đồng bằng sông Cửu Long khi ùa gió chướng về báo hiệu sắp hết năm cũ sang năm mới, xuất hiện rất nhiều cá lòng tong. Có hai loại cá lòng tong phổ biến là lòng tong đá và lòng tong bay. Khi mùa nước nổi bắt đầu dâng ở các tỉnh đầu nguồn sông Tiền, sông Hậu, thì miệt hạ lưu sông Cửu Long dòng sông dâng nước. Đó cũng là thời điểm bắt đầu mùa cá lòng tong. Đối với cư dân sống ở miền Tây hình ảnh con cá lòng tong thân quen. Khi những đợt gió lạnh từ phương Bắc thổi về, nước các ao hồ, sông rạch chuyển sang trong hơn, người ta có thể nhìn thấy hàng đàn cá lòng tong bơi ở mặt nước nông, ăn móng.

Ở một số vùng sâu thuộc nông thôn miền Tây, khi có gió chướng, nước ròng sát, người ta kéo lưới bắt rất nhiều cá lòng tong. Ăn không hết để làm khô tết đãi khách. Ngoài ra, cá lòng tong kho mắm ăn chẳng thua gì cá linh non. Cá lòng tong kho tương ăn rất ngon. Cá lòng tong có thể chế biến nhiều món, nhưng ngon nhất và nổi tiếng nhất là cá lòng tong kho tiêu trong ơ đất với tóp mỡ. “Thiếp như con cá lòng tong/Đói đem kho quẹt đỡ lòng trống không”.

Tham khảo

Cá châu Phi
Cá Đông Nam Á
Rasbora
Họ Cá chép


title: Paida ansorgei

text:
Paida ansorgei là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Paida


title: Đại dịch COVID-19 tại Samoa thuộc Mỹ

text:
Đại dịch COVID-19 được xác nhận là đã đến lãnh thổ chưa hợp nhất của Hoa Kỳ Samoa thuộc Mỹ vào ngày 9 tháng 11 năm 2020.

Bối cảnh
Vào ngày 12 tháng 1 năm 2020, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xác nhận rằng coronavirus mới là nguyên nhân gây ra bệnh đường hô hấp ở một nhóm người ở thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc và đã được báo cáo cho WHO vào ngày 31 tháng 12 năm 2019.

Tỷ lệ ca tử vong đối với COVID-19 thấp hơn nhiều so với đại dịch SARS năm 2003, nhưng tốc độ truyền bệnh cao hơn đáng kể cùng với tổng số người chết cũng đáng kể.

Dòng thời gian

Tháng 3 năm 2020
Vào ngày 6 tháng 3, chính phủ Samoa thuộc Mỹ đã đưa ra các hạn chế nhập cảnh mới bao gồm hạn chế số chuyến bay và yêu cầu du khách từ Hawaii phải ở Hawaii 14 ngày và phải được cơ quan y tế kiểm tra sức khỏe. On 11 March, a government task-force was set up to deal with the virus and quarantining measures have been put in place for incoming visitors. Vào ngày 14 tháng 3, một nửa trong số 210 hành khách trên chuyến bay trở về của hãng Hawaiian Airlines được yêu cầu tự cách ly tại nhà. Sau một chuyến đi đến đất liền Hoa Kỳ, Thống đốc Lolo Matalasi Moliga đã tự cách ly như một biện pháp phòng ngừa vào ngày 16 tháng 3.

Vào ngày 26 tháng 3, Iulogologo Joseph Pereira, trợ lý điều hành của Thống đốc Samoa thuộc Mỹ và là người đứng đầu lực lượng đặc nhiệm COVID-19 của vùng lãnh thổ, thừa nhận rằng vùng lãnh thổ này không có cơ sở để kiểm tra các mẫu COVID-19, phải dựa vào các cơ sở xét nghiệm ở Atlanta, Georgia.

Tháng 4 năm 2020
Vào ngày 19 tháng 4, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tuyên bố rằng một thảm họa lớn đang tồn tại ở Samoa thuộc Mỹ, đáp lại yêu cầu trợ giúp từ Thống đốc Lolo Matalasi Moliga vào ngày 13 tháng 4. Tuyên bố này làm cho lãnh thổ đủ điều kiện nhận được sự hỗ trợ của liên bang để chống lại sự lây lan của virus corona. Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang Hoa Kỳ đã bổ nhiệm quản trị viên Khu vực 9 Robert Fenton Junior làm cán bộ điều phối cho bất kỳ hoạt động phục hồi liên bang nào ở Samoa thuộc Mỹ.

Tháng 5 năm 2020
Tính đến ngày 6 tháng 5, vùng lãnh thổ không có trường hợp nào.

Tháng 11 năm 2020
Vào ngày 9 tháng 11, Samoa thuộc Mỹ đã báo cáo 3 trường hợp đầu tiên, đó là các thuyền viên trên tàu container Fesco Askold. Điều này đánh dấu sự lan rộng của COVID-19 đến mọi lãnh thổ Hoa Kỳ có người sinh sống; căn bệnh này trước đó đã được xác nhận là đã lây lan sang tất cả 50 tiểu bang và quận đặc biệt Columbia.

Vào ngày 18 tháng 11, Bộ Y tế, Cục Quản lý cảng và chủ sở hữu Fesco Askold đã đạt được thỏa thuận cho phép các công nhân bốc xếp tại địa phương hạ tải và xếp các container từ tàu container. Theo Đài phát thanh New Zealand, Fesco Askold dự kiến rời Samoa thuộc Mỹ vào ngày 19 tháng 11.

Tháng 12 năm 2020
Vào ngày 21 tháng 12, Samoa thuôcj bắt đầu tiêm chủng COVID-19 cho các nhân viên y tế và những người tuyến đầu bằng vắc-xin Pfizer. Cùng ngày, một trường hợp khác được thông báo là một thuyền viên trên tàu container Coral Islander có kết quả xét nghiệm dương tính.

Tháng 3 năm 2021
Đến ngày 6 tháng 3 năm 2021, gần 24.000 vắc xin COVID-19 đã được sử dụng trong lãnh thổ. Theo Tiến sĩ Aifili John Tufa của Bộ Y tế, con số này chiếm khoảng 42% dân số của Samoa thuộc Mỹ.

Tháng 4 năm 2021
Vào ngày 18 tháng 4 năm 2021, Thống đốc Lemanu Peleti Mauga đã thông báo về một trường hợp dương tính trong khi cách ly đối với một người đàn ông hồi hương từ Hawaii.

Xem thêm
 Đại dịch COVID-19 tại Samoa

Tham khảo

Samoa thuộc Mỹ
Đại dịch COVID-19 tại Samoa thuộc Mỹ
Samoa thuộc Mỹ


title: Cyclolabus dubiosus

text:
Cyclolabus dubiosus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cyclolabus


title: Sonoda Takuma

text:
là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản thi đấu cho Tokushima Vortis.

Thống kê câu lạc bộ
Cập nhật đến ngày 23 tháng 2 năm 2018.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Profile at Tokushima Vortis
Profile at Azul Claro Numazu

Sinh năm 1993
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá J3 League
Cầu thủ bóng đá Japan Football League
Cầu thủ bóng đá Azul Claro Numazu
Cầu thủ bóng đá Tokushima Vortis
Tiền đạo bóng đá


title: Pseudalus pseudidalus

text:
Pseudalus pseudidalus là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pseudalus


title: Melcha annulitarsis

text:
Melcha annulitarsis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Melcha


title: Chuyến bay 200 của Garuda Indonesia

text:
Chuyến bay 200 của Garuda Indonesia (GA200/GIA200) là chuyến bay chở khách nội địa do Garuda Indonesia khai thác bằng máy bay Boeing 737-400 theo lịch trình giữa Jakarta và Yogyakarta, Indonesia. Chiếc 737 chạy quá đường băng, rơi xuống ruộng lúa và bốc cháy khi hạ cánh xuống Sân bay quốc tế Adisutjipto vào ngày 7 tháng 3 năm 2007. 20 hành khách và 1 tiếp viên đã thiệt mạng. Cơ trưởng, cơ phó, 4 tiếp viên và 113 hành khách sống sót, nhưng cơ trưởng và cơ phó đã bị sa thải ngay sau khi tai nạn xảy ra.

Máy bay
Boeing 737-497, đăng ký PK-GZC được vận hành bởi 3 hãng hàng không trước khi được Garuda Indonesia mua lại. Chiếc 737 đã tích lũy được hơn 35.200 giờ khung máy bay và 37.300 chu kỳ kể từ chuyến bay đầu tiên vào ngày 5 tháng 11 năm 1992.

Phi hành đoàn
Cơ trưởng Muhammad Marwoto Komar, 44 tuổi, người đã làm việc với Garuda hơn 21 năm. Ông có 13.421 giờ bay, bao gồm 3.703 giờ trên chiếc 737. Cơ phó Gagam Saman Rohmana, 30 tuổi, đã làm việc với hãng hàng không trong 3 năm, anh có 1.528 giờ bay, trong đó có 1.353 giờ trên chiếc 737.

Garuda Indonesia
Hãng hàng không quốc gia của Indonesia (thành lập năm 1949), hãng đã nhận được một số lời chỉ trích trong những tháng xung quanh vụ tai nạn. Theo các chuyên gia hàng không Úc, Garuda có một trong những kỷ lục an toàn tồi tệ nhất trong số các hãng hàng không quốc gia trên thế giới. Kể từ năm 1950, Garuda đã có 13 vụ tai nạn lớn. Lần gần đây nhất vào ngày 16 tháng 1 năm 2002, khi chuyến bay 421 của hãng hạ cánh khẩn cấp xuống sông Bengawan Solo do ngọn lửa bốc cháy từ động cơ gây ra do trúng phải mưa đá quá nhiều, cuộc hạ cánh khẩn chỉ giết chết một tiếp viên hàng không. Tai nạn thảm khốc nhất (cũng là vụ tai nạn thảm khốc nhất trong lịch sử Indonesia) vào ngày 26 tháng 9 năm 1997, khi chuyến bay 152 của hãng đã rơi xuống một khu rừng, gần Medan, giết chết 234 người. Giám đốc điều hành của Trung tâm Hàng không Châu Á Thái Bình Dương, Peter Harbison, tuyên bố rằng các vụ tai nạn lớn trong lịch sử hàng không Indonesia đều do sự kết hợp của các tiêu chuẩn an toàn thấp của sân bay và đội máy bay, điều kiện thời tiết xấu trong khu vực, bao gồm cả giông bão và các hình thức khác của thời tiết khắc nghiệt.

Sau vụ tai nạn của chuyến bay 200, EU đã cấm Garuda và tất cả các hãng hàng không Indonesia bay vào EU. Lệnh cấm là một bước ngoặt đối với Garuda, dẫn đến những cải cách rộng rãi trong hãng hàng không nhằm cải thiện cả tiêu chuẩn an toàn và dịch vụ, và dẫn đến việc thực hiện chương trình Quantum Leap trong 5 năm, gần gấp đôi đội bay của hãng, giới thiệu máy bay mới chẳng hạn như Boeing 737-800 và Boeing 777-300ER, cũng kết nối nhiều điểm đến hơn, với hãng hàng không bắt đầu hoặc nối lại dịch vụ đến các điểm đến như Amsterdam và London. Lệnh cấm Garuda bay sang EU đã được dỡ bỏ 2 năm sau vụ tai nạn vào tháng 6 năm 2009 và hãng hàng không đã nối lại dịch vụ tới châu Âu ngay sau đó với việc khánh thành dịch vụ một tuyến từ Jakarta đến Amsterdam qua Dubai.

Chuyến bay

Chuyến bay 200 từ Jakarta và chở 133 hành khách, phần lớn các hành khách và tất cả bảy phi hành đoàn là người Indonesia, trong đó 19 người là người nước ngoài (10 người Úc, 2 người Mỹ, 5 người Đức và 2 người Hàn Quốc). Một số nhà báo Úc đang trên chuyến bay, kể về chuyến thăm của Bộ trưởng Ngoại giao Alexander Downer và Bộ trưởng Tư pháp Hoa Kỳ Philip Ruddock tới Java. Họ đang trên chuyến bay khi chiếc máy bay chở các chức Úc đang hoạt động.

Vào lúc 6:58 sáng giờ địa phương (UTC+7),  cơ trưởng đã cố gắng hạ cánh xuống sân bay quốc tế Adisutjipto ở Yogyakarta, mặc dù cách tiếp cận bị lỗi với tốc độ vượt quá và xuống dốc, và kết quả là cảnh báo về hệ thống lái và hệ thống bay. Máy bay chạm xuống 860m vượt ngưỡng đường băng với tốc độ 221 hải lý/giờ (409 km/h; 254 dặm/giờ), 87 hải lý / giờ (161 km/h; 100 dặm/h) nhanh hơn tốc độ hạ cánh thông thường. Theo các hành khách sống sót, chiếc máy bay rung lắc dữ dội trước khi nó bị rơi. Chiếc máy bay chạy quá đường băng, cắt đứt hàng rào vành đai, bị hỏng nặng khi băng qua một con đường và dừng lại ở một cánh đồng lúa gần đó. Một ngọn lửa bùng lên, không thể tiếp cận được bằng các phương tiện chữa cháy sân bay. Trong khi hầu hết hành khách đã có thể thoát nạn, 20 hành khách và 1 tiếp viên đã thiệt mạng bên trong thân máy bay đang cháy.

Cơ trưởng Komar ban đầu tuyên bố rằng đã có một bất ngờ trước khi máy bay hạ cánh, nói rằng các nắp trên máy bay có thể đã trục trặc.

Hậu quả
Một trong những hành khách là một người quay phim cho Mạng lưới Bảy người Úc. Anh thoát khỏi đống đổ nát đang cháy bằng máy ảnh của mình và bắt đầu ghi lại hậu quả. Anh gọi điện thoại để thông báo cho phòng tin tức Sydney của mạng và đoạn phim được chiếu lại để xuất hiện trên bản tin 6 giờ tối hôm đó. Hai nhân viên Cảnh sát Liên bang Úc, nữ nhân viên Đại sứ quán Úc Liz O'Neill và Allison Sudradjat (Tham tán Bộ trưởng và Đại diện cấp cao của AusAID), và nhà báo Tạp chí Tài chính Úc Morgan Mellish nằm trong số 21 người thiệt mạng.

Mô phỏng
Chuyến bay 200 của Garuda Indonesia - Mô phỏng tai nạn (https://www.youtube.com/watch?v=XteYYmx8q8Y)

Kênh truyền hình
Vụ tai nạn truyền cảm hứng trong phần 9, tập 4 của Mayday (Air Crash Investigation). Tập phim có tiêu đề "Fatal Focus" (tạm dịch: Sự tập trung chết chóc), phát sóng ngày 22 tháng 10 năm 2017.

Tham khảo

Tai nạn và sự cố liên quan đến Boeing 737


title: Sarmydus subcoriaceus

text:
Sarmydus subcoriaceus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Sarmydus


title: Lília Cabral

text:
Lília Cabral Bertolli Figueiredo (sinh ngày 13 tháng 7 năm 1957) là một nữ diễn viên người Brazil. Cô đã hai lần được đề cử giải thưởng Emmy quốc tế cho Nữ diễn viên xuất sắc nhất.

Tiểu sử
Lília Cabral là con gái của một người cha người Ý, Gino Bertolli, và một người mẹ Bồ Đào Nha, Almedina Cabral, người sinh ra ở São Miguel, Azores. Lilia mất mẹ khi cô còn rất nhỏ, trước khi cô bắt đầu làm việc trong truyền hình, điều mà cô vô cùng phẫn nộ, vì mẹ cô không bao giờ có cơ hội xem công việc của mình là một nữ diễn viên. Cô đến từ khu phố São Paulo của Lapa, nơi cô trải qua thời thơ ấu, nhưng đã sống ở Rio de Janeiro trong hơn hai mươi năm.

Sự nghiệp

Lília Cabral bắt đầu sự nghiệp của mình trong nhà hát biểu diễn trong vở kịch Feliz Ano Velho, dựa trên một cuốn sách của Marcelo Rubens Paiva.

Lília Cabral ra mắt trên truyền hình vào năm 1981 trong telenovela, Os Adolescentes, được viết bởi Ivani Ribeiro và được sản xuất bởi Rede Bandeirantes.

Năm 1984, Lília Cabral chuyển đến Rede Globo để diễn xuất trong Corpo a Corpo, bởi Gilberto Braga, và cô vẫn ở đó cho đến ngày hôm nay.

Năm 2003, Lília Cabral tham gia Chocolate com Pimenta với tư cách là nhân vật phản diện truyện tranh Bárbara. Sau đó, cô tham gia đoàn phim của Começar de Novo trong vai Aída, chủ sở hữu của một spa nổi tiếng.

Năm 2006, Lília Cabral đóng vai chính là nhân vật phản diện chính của Páginas da Vida trong vai Marta vô cảm. Với màn trình diễn xuất sắc của mình, cô đã nhận được giải thưởng Trophy Press cho Nữ diễn viên xuất sắc nhất. Cô cũng đã được đề cử giải Emmy quốc tế cho Nữ diễn viên xuất sắc nhất năm 2007, nhưng cô đã mất giải thưởng cho nữ diễn viên người Pháp Muriel Robin cho vai diễn trong Marie Besnard - The Poisoner.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nữ diễn viên sân khấu Brasil
Nữ diễn viên điện ảnh Brasil
Người Brasil gốc Ý
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1957


title: Maria Anna của Áo (định hướng)

text:
Maria Anna của Áo (Maria Anna von Österreich) có thể chỉ đến những người sau:

 Maria Anna của Áo (1606–1646), con gái của Felipe III của Tây Ban Nha và Margarete của Áo, Hoàng hậu Thánh chế La Mã với tư cách là vợ của Ferdinand III của Thánh chế La Mã.
 Maria Anna của Áo (1610–1665), con gái của Ferdinand II của Thánh chế La Mã và Maria Anna xứ Bayern, Tuyển hầu tước phu nhân với tư cách là vợ của Maximilian I xứ Bayern.
 Maria Anna của Áo (1634–1696), con gái của Ferdinand III của Thánh chế La Mã và María Ana của Tây Ban Nha, Vương hậu Tây Ban Nha với tư cách là vợ của Felipe IV của Tây Ban Nha.
 Maria Anna của Áo (1654–1689), con gái của Ferdinand III của Thánh chế La Mã và Eleonora Gonzaga-Nevers.
 Maria Anna của Áo (1683–1754), con gái của Leopold I của Thánh chế La Mã và Eleonore Magdalene xứ Pfalz-Neuburg.
 Maria Anna của Áo (1718–1744), Thống chế của Hà Lan thuộcc Áo, con gái của Karl VI của Thánh chế La Mã và Elisabeth Christine xứ Braunschweig-Wolfenbüttel.
 Maria Anna của Áo (1738–1789), Viện trưởng của Tu viện Hoàng gia và Vương thất cho các Nữ Quý tộc ở Praga, con gái của Franz I của Thánh chế La Mã và Maria Theresia I của Áo.
 Maria Anna của Áo (1738–1789), Viện trưởng của Tu viện Theresia, con gái của Leopold II của Thánh chế La Mã và María Luisa của Tây Ban Nha.
 Maria Anna của Áo (1804–1858), con gái của Franz II của Thánh chế La Mã và Maria Teresa của Napoli và Sicilia.
 Maria Anna của Áo (1835–1840), con gái của Franz Karl của Áo và Sophie Friederike của Bayern.
 Maria Anna của Áo (1882–1940), con gái của Friedrich của Áo-Teschen và Isabella của Croÿ.
 Maria-Anna của Áo (sinh 1954), con gái của Rudolf của Áo và Nữ Bá tước Kseniya Chernyshova-Bezobrazova.

Trang định hướng nhân danh


title: Anisozyga sexmaculata

text:
Anisozyga sexmaculata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Eucyclodes


title: Eupithecia livida

text:
Eupithecia livida là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

L


title: Trò chơi năm 2010

text:
Trang này liệt kê các board game, trò chơi thẻ bài, wargame, trò chơi mô hình thu nhỏ, và trò chơi nhập vai tabletop xuất bản năm 2010.  Đối với trò chơi điện tử, xem Trò chơi điện tử năm 2010.

Trò chơi phát hành hoặc phát minh năm 2010

Giải thưởng trò chơi được trao năm 2010
Mensa Select:     Anomia, Dizios, Forbidden Island, Word on the Street, Yikerz!
Spiel des Jahres: Dixit
Games: Jump Gate

Sự kiện lớn liên quan đến trò chơi năm 2010

Chết

Xem thêm

Danh sách nhà sản xuất trò chơi
Trò chơi điện tử năm 2010

Tham khảo

2010
Năm 2010


title: Gelis monozonius

text:
Gelis monozonius là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gelis


title: Melitulias discophora

text:
Melitulias discophora là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Melitulias


title: Danh sách diễn viên Venezuela

text:
Dưới đây là danh sách diễn viên quốc tịch Venezuela, tên được sắp xếp theo bảng chữ cái trong tiếng Latinh.

A
Alex Adames
 Maria Conchita Alonso
 Fabiola Angulo

B
 Norkys Batista
 Daniela Bascopé
 Chantal Baudaux

C
Rosa Castro

D
 Guillermo Davila
 Miguel de León
 Majandra Delfino
 Chiquinquirá Delgado

F
 Lupita Ferrer
 Catherine Fulop

G
 Barbara Garofalo
 Viviana Gibelli

H
 Tomás Henríquez

M
Lucas Manzano
 Jonathan Montenegro

O

Laureano Olivares
Estefany Oliveira

R
Edgar Ramírez
 Maricarmen Regueiro
Humberto Rossenfeld

S

Marger Sealey
 Sonya Smith
Daniela Spanic
 Gabriela Spanic
 Natalia Streignard

V
 Patricia Velásquez

Z
 Gigi Zancheta

Tham khảo

Danh sách nhân vật Venezuela
Diễn viên Venezuela


title: Gortyna basalipunctata

text:
Gortyna basalipunctata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gortyna


title: Chloroclystis nigropunctata

text:
Chloroclystis nigropunctata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Chloroclystis


title: Nemoria planuscula

text:
Nemoria planuscula là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nemoria


title: Haplolabida coaequata

text:
Haplolabida coaequata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Haplolabida


title: NATO ném bom Nam Tư

text:
NATO ném bom Nam Tư là hoạt động quân sự của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương nhằm chống lại Nhà nước Cộng hòa Liên bang Nam Tư (FRY) trong cuộc Chiến tranh Kosovo. Các cuộc không kích kéo dài từ ngày 24 tháng 03 năm 1999 đến ngày 10 tháng 06 năm 1999. Tên mã hoạt động chính thức của NATO là Chiến dịch Đồng minh Lực lượng; Hoa Kỳ gọi nó là "Chiến dịch Noble Anvil", trong khi ở Nam Tư, hoạt động không chính xác được gọi là "Thiên thần thương xót" (tiếng Serbia: Милосрдни анђео / Milosrdni anđeo), là kết quả của một sự hiểu lầm hay sai lầm. Các vụ đánh bom tiếp tục cho đến khi một thỏa thuận đạt được dẫn đến việc rút quân đội Nam Tư khỏi Kosovo, và thành lập Sứ mệnh Hành chính lâm thời Liên Hợp Quốc tại Kosovo (UNMIK), một nhiệm vụ gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc tại Kosovo.

Cuộc tẩy chay dân tộc, đổ máu của hàng ngàn người Albania đã đưa họ đến các nước láng giềng, và nguy cơ của nó làm mất ổn định khu vực gây ra sự can thiệp của các tổ chức và cơ quan quốc tế như Liên hợp quốc, NATO và INGO. Các nước NATO đã cố gắng để có được sự cho phép của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc về hành động quân sự, nhưng bị phản đối bởi Trung Quốc và Nga cho thấy họ sẽ phủ quyết một đề xuất như vậy. NATO đã đưa ra một chiến dịch mà không có sự cho phép của LHQ, mà nó được mô tả như một can thiệp nhân đạo. CHLB Nam Tư mô tả chiến dịch của NATO là một cuộc chiến tranh xâm lược bất hợp pháp chống lại một quốc gia có chủ quyền vi phạm luật pháp quốc tế bởi vì nó không có sự hỗ trợ của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

Vụ đánh bom đã giết chết khoảng 489-528 thường dân, và các cây cầu bị phá hủy, các nhà máy công nghiệp, các tòa nhà công cộng, các doanh nghiệp tư nhân, cũng như các doanh trại và các cơ sở quân sự.

Vụ đánh bom của NATO đánh dấu chiến dịch lớn thứ hai trong lịch sử của nó, sau chiến dịch ném bom NATO năm 1995 ở Bosnia và Herzegovina. Đây là lần đầu tiên NATO sử dụng lực lượng quân sự mà không có sự chấp thuận của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

Bối cảnh
Sau tháng 9 năm 1990 khi Hiến pháp Nam Tư năm 1974 bị Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Serbiabãi bỏ, quyền tự chủ của Kosovo bị ảnh hưởng và do đó khu vực phải đối mặt với sự đàn áp của nhà nước: từ đầu những năm 1990, đài phát thanh và truyền hình tiếng Albania bị hạn chế và báo chí bị đóng cửa. Người Albania ở Kosovo đã bị sa thải với số lượng lớn từ các doanh nghiệp và tổ chức công, bao gồm ngân hàng, bệnh viện, bưu điện và trường học. Vào tháng 6 năm 1991, Đại hội Priština và một số hội đồng giảng viên đã được giải thể và thay thế bởi người Serbia. Các giáo viên Kosovo người Albania đã bị ngăn không cho vào trường trong năm học mới bắt đầu vào tháng 9 năm 1991, buộc học sinh phải học ở nhà.

Sau đó, những người Albania của Kosovo bắt đầu nổi dậy chống lại Belgrade khi Quân đội Giải phóng Kosovo(KLA)được thành lập vào năm 1996. Cuộc xung đột vũ trang giữa hai bên nổ ra vào đầu năm 1998. Một thỏa thuận ngừng bắn do NATO tạo ra đã được ký vào ngày 15 tháng 10, nhưng cả hai bên đã phá vỡ nó hai tháng sau và chiến đấu tiếp tục. Khi giết chết 45 người Albania của Kosovo trong vụ thảm sát Račak được báo cáo vào tháng 1 năm 1999, NATO quyết định rằng cuộc xung đột chỉ có thể được giải quyết bằng cách giới thiệu một lực lượng gìn giữ hòa bình quân sự để buộc phải kiềm chế hai bên. Sau khi Hiệp định Rambouillet tan rã vào ngày 23 tháng 3 với việc Nam Tư từ chối một lực lượng gìn giữ hòa bình bên ngoài, NATO đã chuẩn bị để cài đặt lực lượng gìn giữ hòa bình bằng vũ lực.

Những mục tiêu
Mục tiêu của NATO trong cuộc xung đột Kosovo đã được nêu tại cuộc họp Hội đồng Bắc Đại Tây Dương được tổ chức tại trụ sở NATO tại Brussels ngày 12 tháng 4 năm 1999:
 Một kết thúc cho tất cả các hành động quân sự và chấm dứt ngay lập tức bạo lực và các hoạt động đàn áp của chính phủ Milosevic;
 Rút tất cả lực lượng quân sự, cảnh sát và bán quân sự khỏi Kosovo;
 Tổ chức sự hiện diện của hòa bình Liên Hợp Quốc tại Kosovo;
 Sự trở lại vô điều kiện và an toàn của tất cả những người [di tản] và những người bị di tản;
 Thiết lập một thỏa thuận khung chính trị cho Kosovo dựa trên Hiệp định Rambouillet, phù hợp với luật pháp quốc tế và Hiến chương của Liên hợp quốc.

Tham khảo

Xung đột năm 1999
Sự can thiệp của NATO ở Nam Tư cũ
 Nam Tư
 Nam Tư
 Nam Tư
 Nam Tư
 Nam Tư
 Nam Tư
 Nam Tư
 Nam Tư
 Nam Tư
 Nam Tư
 Nam Tư
 Nam Tư
 Nam Tư
Triển khai Không quân Hoàng gia thế kỷ 20
Chiến dịch ném bom và chiến đấu
Quan hệ Serbia-Hoa Kỳ
Chiến dịch quân sự liên quan đến Đức
Những năm 1990 ở Belgrade
Các sự kiện tháng 3 năm 1999 ở Châu Âu
Các sự kiện tháng 4 năm 1999 ở Châu Âu
Sự kiện tháng 5 năm 1999 ở Châu Âu
Sự kiện tháng 6 năm 1999 ở Châu Âu
Hoạt động ném bom chiến lược


title: Chanson de Matin

text:
Chanson de Matin (Bài ca bình minh), Op. 15, Số. 2, là một tiểu phẩm nhạc do Edward Elgar sáng tác cho vĩ cầm và dương cầm, và sau đó được hòa âm lại bởi chính nhà soạn nhạc. Lần xuất bản đầu tiên của tác phẩm là vào năm 1899,  mặc dù người ta cho rằng tác phẩm gần như chắc chắn được viết vào năm 1889 hoặc 1890.

Elgar cũng đã sáng tác một bản nhạc "đi kèm", Chanson de Nuit, Op. 15, số 1. Đối với một số nhà phê bình, Chanson de Matin là tác phẩm kém sâu sắc hơn trong hai tác phẩm, tuy nhiên, sức hấp dẫn du dương mới mẻ đã khiến Chanson de Matin trở nên phổ biến hơn.

Phiên bản dành cho dàn nhạc của tác phẩm được xuất bản hai năm sau đó, và lần đầu tiên được trình diễn cùng với Chanson de Nuit, tại buổi hòa nhạc đi dạo ở Queen's Hall do Henry Wood thực hiện vào ngày 14 tháng 9 năm 1901.

Elgar cũng đã trích một đoạn nhạc ngắn gọn giai điệu của tác phẩm này vào chương hai của Bộ tứ tấu đàn dây cung Mi thứ do ông sáng tác năm 1918.

Cấu trúc
Nhạc phẩm được viết ở điệu Allegretto, nhịp , cung Sol trưởng.Một buổi biểu diễn điển hình sẽ mất khoảng 3 phút.

Nhạc cụ hòa tấu
Elgar cũng đã biên soạn tổng phổ Chanson de Matin (và Chanson de Nuit) cho dàn nhạc nhỏ gồm một sáo, một oboe, hai kèn clarinet, một kèn bassoon, hai kèn, dàn nhạc dây và đàn hạc.

Biên soạn
Tác phẩm được biết đến nhiều nhất trong tác phẩm nguyên gốc và phiên bản dành cho dàn nhạc của nhà soạn nhạc.

Phần biên soạn quan trọng nhất là bản biên soạn của ông cho cello và piano, viola và piano; và bởi người bạn A. Herbert Brewer cho đàn organ.

Tuy vậy, bản nhạc cũng có bản biên soạn cho các nhạc cụ khác, bao gồm oboe và piano, hòa tấu recorder (Dom Gregory Murray),  ngũ tấu kèn đồng (Roger Harvey),  và cho ban nhạc kèn đồng và ban nhạc kèn hơi.

Có một bản chuyển thể cho thanh nhạc và piano được xuất bản vào năm 1960, "Haste ye lông chim songsters", với lời được sáng tác bởi Laurence Swinyard.

Ghi chú

Nguồn

 Score, Elgar: Chanson de Matin, Novello & Co., London, 1897, 1899.

Liên kết ngoài

 Chanson de Matin: Scores at the International Music Score Library Project
 Chanson de Matin at AllMusic
 Elgar Society website: Chansons de Matin et de Nuit

Biểu diễn trên video

 Gerald Elias và Marjorie Janove - Violin và Piano
 Cuarteto Assai - Bộ tứ chuỗi
 Robert Finlay - Piano
 Denis Bouriakov và John Reid - Sáo và Piano
Tác phẩm của Edward Elgar
Nhạc khúc Sol trưởng


title: Ngô Hoàng Quân

text:
Ngô Hoàng Quân (sinh ngày 6 tháng 5 năm 2001) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam đang chơi ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Huế.

Thống kê sự nghiệp

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người Huế
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Huế
Cầu thủ giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam


title: Culicula pachycera

text:
Culicula pachycera là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Culicula


title: Autocharis atripalpalis

text:
Autocharis atripalpalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Autocharis


title: Synaptola pubiventris

text:
Synaptola pubiventris là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Synaptola


title: Honduras tại Thế vận hội

text:
Honduras đã tham dự 11 kỳ Thế vận hội Mùa hè. Quốc gia này cũng từng tham gia một kỳ Thế vận hội Mùa đông năm 1992. Honduras chưa có huy chương Thế vận hội.

Ủy ban Olympic quốc gia của Honduras được thành lập năm 1956 và được Ủy ban Olympic Quốc tế công nhận vào cùng năm.

Bảng huy chương

Huy chương tại các kỳ Thế vận hội Mùa hè

Huy chương tại các kỳ Thế vận hội Mùa đông

Xem thêm
 Danh sách vận động viên cầm cờ cho đoàn Honduras tại các kỳ Thế vận hội
 Các quốc gia vùng nhiệt đới tại Thế vận hội Mùa đông
 Honduras tại Thế vận hội Người khuyết tật

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thế vận hội


title: Thiên văn học nghiệp dư

text:
Thiên văn nghiệp dư là một sở thích của những người đam mê quan sát bầu trời, họ có thể quan sát các thiên thể bằng mắt thường, ống nhòm hoặc kính thiên văn. Dù việc nghiên cứu khoa học không phải mục đích chính của họ, nhiều nhà thiên văn đã có những đóng góp cho thiên văn bằng việc quan sát các sao biến quang, theo dõi các thiên thạch và khám phá các vật thế thoáng xuất hiện như sao chổi hoặc tân tinh.

Nhà thiên văn nghiệp dư điển hình không phụ thuộc vào lĩnh vực thiên văn như là nguồn thu nhập chính hoặc hỗ trợ cho họ. Họ không có trình độ chuyên nghiệp hay không được đào tạo toàn diện về lĩnh vực thiên văn học. Nhiều nhà thiên văn nghiệp dư chỉ là những người mới bắt đầu hay người có sở thích, trong khi số khác có nhiều kinh nghiệm về thiên văn và thường hỗ trợ, cộng tác với các nhà thiên văn chuyên nghiệp.

Thiên văn học nghiệp dư thường là công việc ngắm trên bầu trời đêm khi hầu hết các thiên thể và các sự kiện có thể nhìn thấy, nhưng đôi khi các nhà thiên văn nghiệp dư cũng hoạt động ban ngày với các sự kiện như vết đen mặt trời và nhật thực. Nhiều nhà thiên văn học nghiệp dư thường quan sát bầu trời mà không sử dụng thêm gì ngoài đôi mắt của họ, nhưng các công cụ phổ biến cho thiên văn học nghiệp dư bao gồm các kính thiên văn và ống nhòm cầm tay.

Con người đã nghiên cứu bầu trời trong suốt lịch sử bắt đầu từ khuôn khổ nghiệp dư mà không có bất kỳ quỹ tài trợ chính thức nào cả. Tuy nhiên, chỉ trong vòng khoảng một thế kỷ qua, thiên văn học nghiệp dư đã trở thành một hoạt động phân biệt rõ ràng với thiên văn học chuyên nghiệp, và các hoạt động liên quan khác.

Các đối tượng quan sát
Nói chung, các nhà thiên văn nghiệp dư quan sát nhiều loại thiên thể và hiện tượng trong vũ trụ. Đối tượng quan sát chung của các nhà thiên văn nghiệp dư gồm có Mặt trăng, các hành tinh, ngôi sao, sao chổi, mưa sao băng, và một loạt các thiên thể nằm sâu trong vũ trụ như cụm sao, các thiên hà và tinh vân. Nhiều người nghiệp dư muốn chuyên quan sát các đối tượng cụ thể, các nhóm đối tượng, hoặc các loại sự kiện mà họ quan tâm. Một nhánh của thiên văn học nghiệp dư, nhiếp ảnh thiên văn nghiệp dư (astrophotography amateur), liên quan đến việc chụp ảnh bầu trời đêm. Nhiếp ảnh thiên văn đã trở nên phổ biến hơn với sự ra đời của các thiết bị dễ dàng sử dụng hơn với chất lượng tốt nhưng không quá đắt đỏ như máy ảnh kỹ thuật số, máy ảnh DSLR và máy ảnh CCD chất lượng cao được sử dụng với mục đích tương đối phức tạp.

Hầu hết các nhà thiên văn học nghiệp dư làm việc ở bước sóng nhìn thấy được, nhưng vẫn có một số ít thí nghiệm với các bước sóng bên ngoài quang phổ nhìn thấy được. Một người tiên phong trong lĩnh vực thiên văn vô tuyến là Grote Reber, một nhà thiên văn học nghiệp dư người đã xây dựng các kính thiên văn vô tuyến đầu tiên vào cuối thập niên 1930 và mở đường cho nhà vật lý Karl Jansky phát hiện ra sóng vô tuyến phát từ không gian vũ trụ. Thiên văn học nghiệp dư quan sát các vật thể nằm ngoài miền nhìn thấy được bao gồm việc sử dụng các bộ lọc hồng ngoại trên kính thiên văn thông thường, và cả việc sử dụng kính thiên văn vô tuyến. Một số nhà thiên văn học nghiệp dư sử dụng kính thiên văn vô tuyến tự làm, trong khi những người khác sử dụng kính thiên văn vô tuyến mà ban đầu được xây dựng để nghiên cứu thiên văn học nhưng sau đó công chúng đã được phép sử dụng chúng. Kính thiên văn One-Mile là một ví dụ như thế.

Công cụ phổ biến

Kỹ thuật phổ biến

Nghiên cứu khoa học

Cộng đồng và tổ chức
Có một số lượng lớn các cộng đồng thiên văn nghiệp dư trên khắp thế giới phục vụ cho sự giao lưu, gặp gỡ giữa những người quan tâm đến thiên văn nghiệp dư hay là thích quan sát bầu trời.

Tại Việt Nam trong những năm gần đây giới trẻ cũng rất quan tâm đến thiên văn học, do đó đã có nhiều tổ chức, cộng đồng, câu lạc bộ thiên văn ra đời. Trong đó có một số cái tên nổi bật như:
 Hội thiên văn học trẻ Việt Nam (VACA).
 Hội Thiên Văn Nghiệp Dư Hà Nội (HAS).
 CLB Thiên văn nghiệp dư TP Hồ Chí Minh (HAAC).
 CLB Thiên văn học Đà Nẵng (DAC).

Một số nhà thiên văn nghiệp dư nổi tiếng
 George Alcock, khám phá ra một số sao chổi và tân tinh
 Thomas Bopp, đồng khám phá ra sao chổi Hale-Bopp năm 1995 với Alan Hale.
 Robert Burnham, Jr. (1931–1993), tác giả cuốn Celestial Handbook.
 Andrew Ainslie Common (1841–1903), tự xây dựng các kính thiên văn cá nhân lớn vàc chứng minh nhiếp ảnh thiên văn có thể ghi lại những điều không thể thấy được bằng mắt thường.
 Robert E. Cox (1917–1989), người quản lý mục "Gleanings for ATMs" trong tạp chí Sky and Telescope 21 năm.
 John Dobson (1915–2014), sáng tạo ra kính thiên văn  Dobsonian- một thiết kế đơn giả hóa kính thiên văn phản xạ Newton.
 Robert Owen Evans là chủ tịch của Uniting Church in Australia và là một nhà thiên văn nghiệp dư người giữ nhiều kỉ lục trong khám phá siêu tân tinh.
 Clinton B. Ford (1913–1992), đóng góp trong quan sát sao biến quang.
 John Ellard Gore (1845–1910), đóng góp trong quan sát sao biến quang.
 Edward Halbach (1909-2011), đóng góp trong quan sát sao biến quang.
 Will Hay, diễn viên nổi tiếng, người khám phá vết đốm trắng trên Sao Thổ
 Walter Scott Houston (1912–1993)tác giả của "Deep-Sky Wonders", một mục trong tạp chí Sky & Telescope gần 50 năm.
 Albert G. Ingalls (1888–1958), tác giả của Amateur Telescope Making, tập 1-3 và cuốn "The Amateur Scientist".
 David H. Levy khám phá hoặc đồng khám phá 22 sao chổi trong đó có sao chổi Shoemaker-Levy 9, một thành tích đáng nể cho một cá nhân.
 Terry Lovejoy khám phá 5 sao chổi trong thế kỉ 21 và phát triển những sự cải tiến cho cameras DSLR trong nhiếp ảnh thiên văn.
 Sir Patrick Moore (1923–2012),người giới thiệu lâu năm trong chương trình The Sky at Night của đài BBC và là tác giả của nhiều sách thiên văn học.
 Leslie Peltier (1900–1980), một nhà tìm kiếm sao chổi thành công và cũng là một nhà quan sát sao biến quang nổi tiếng.
 John M. Pierce (1886–1958) là một trong những nhà thành lập của Springfield Telescope Makers.
 Tim Puckett, nhà khảo sát chính của Puckett Observatory World Supernova Search team, nơi đã khám phá trên 200 siêu tân tinh từ năm 1998.
 Russell W. Porter (1871–1949) thành lập Stellafane, một trong những nhà sáng lập của việc chế tạo kính thiên văn nghiệp dư.
 Isaac Roberts (1829–1904), có những kinh nghiệm sớm trong ngành thiên văn nhiếp ảnh.
 Grote Reber (1911–2002), người tiên phong của thiên văn vô tuyến, xây dựng những kính thiên văn vô tuyến đầu tiên và điều hành chương trình nghiên cứu bầu trời bằng tân số sóng radio đầu tiên.

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Amateur Astronomy Magazine
 Instrumental Methods for Professional and Amateur Collaborations in Planetary Astronomy (arXiv:1305.3647: ngày 15 tháng 5 năm 2013)

Thiên văn học nghiệp dư


title: Eois macrozeta

text:
Eois macrozeta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Eois
Bướm đêm Châu Phi


title: Spinimegopis fujitai

text:
Spinimegopis fujitai là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Spinimegopis


title: Salzkammergut

text:
Salzkammergut (; Trung Bayern: Soizkaumaguad) là một khu vực nghỉ dưỡng nằm ở Áo trải dài từ thành phố Salzburg về phía đông dọc theo cao nguyên Bayern và Dãy núi đá vôi Bắc Anpơ đến các đỉnh núi phủ đầy tuyết của dãy núi Dachstein. Con sông chính của khu vực này là Traun, một nhánh hữu ngạn của sông Danube.

Tên Salzkammergut dịch là "ruộng muối", Kammergut là một từ tiếng Đức cho các lãnh thổ được chiếm giữ bởi các hoàng tử đế quốc La Mã Thần thánh ở Áo ngày nay, đặc biệt là lãnh thổ của Vương quốc Habsburg. Các mỏ muối của Salzkammergut được quản lý bởi đế quốc Salzoberamt ở Gmunden từ 1745 đến 1850. Các phần của khu vực này đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1997.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Salzkammergut Tourism
 Tourism site about the region

Di sản thế giới tại Áo
Địa lý Salzburg (bang)
Địa lý Steiermark
Vùng lịch sử Áo


title: Ekkathat

text:
Borommaracha Kasat Bowon Sucharit (), Somdet Phra Chao Yu Hua Phra Thi Nang Suriyat Amarin (), Chaofa Ekathat (), hoặc Krom Khun Anurak Montri (), là vị vua thứ 33 và cuối cùng của vương quốc Ayutthaya, trị vì từ 1758 đến ngày 7 tháng Tư 1767 trước khi vương quốc sụp đổ. Đương thời, vị vua này có biệt danh là "Khun Luang Khi Ruean" (, tiếng Việt gọi là Phong vương 瘋王), nghĩa là"vua hủi, vua cùi"; do ông mắc một căn bệnh về da.

Triều đại
Hoàng tử Ekkathat, hoặc Kromma Khun Anurak Montri, là con trai của vua Borommakot. Anh trai của ông ta, hoàng tử Tham Thibet đã được phong làm Đệ nhất Phó vương (Tiền Điện) năm 1732. Tuy nhiên, Thammathibet đã có một cuộc tình vụng trộm với một người thiếp của vua cha. Ekkathat, khi biết được điều này, đã tâu với Boromakot. Thammathibet do đó đã bị đánh đến chết vào năm 1746. Ekkathat, người sẽ nối dõi tiếp theo, tưởng rằng sẽ được phong chức Tiền Điện. Tuy nhiên, Borommakot dừng bổ nhiệm lại bởi vị vua này cho rằng Ekkathat là không đủ năng lực.

Một năm trước khi chết, vua Borommakot quyết định bỏ qua Ekkathat, buộc ông phải đi tu, và cho em trai của Ekkathat là Uthumphon lãnh chức Tiền Điện. Năm 1758, vua Borommakot mất. Uthumphon sau đó đã lên ngôi. Tuy nhiên, hai tháng sau đó, Ekkathat trở lại và đòi ngai vàng. Ekkathat đóng quân ở cung điện Suriyat Amarin — xưng là Somdet Phra Thi Nang Suriyat Amarin (nghĩa là: Vua của Cung điện Suriyat Amarin). Uthumphon bắt và giết các anh em của mình là Krom Mun Chit Sunthon, Krom Mun Sunthon Thep và Krom Mun Sep Phakdi. Uthumphon sau đó lại thoái vị, bỏ đi tu, và Ekkathat đã lên ngôi.

Theo một sử liệu của Xiêm xót lại sau ngày Ayutthaya sụp đổ, những năm đầu triều Ekathat chứng kiến sự cố gắng hồi sinh đất nước. Nhà vua theo truyền thống đã quyên tiền cho xây nhiều chùa. Việc buôn bán với người nước ngoài được hỗ trợ. Các cảng biển phía tây như Mergui và Tenasserim hoạt động nhộn nhịp. Tuy nhiên, theo sử liệu của Miến điện và Anh quốc, khi người Môn tị nạn đến vương quốc, sau khi bị Miến Điện chinh phục, Ayutthaya đã trở thành mục tiêu tiếp theo của Miến Điện.

Tuy nhiên, nhà vua"không đủ năng lực nhận ra điều đó và chỉ quan tâm đến những việc như các thú vui xác thịt."

Miến Điện xâm lược và Ayutthaya sụp đổ
Từ năm 1759, Alaungpaya ra lệnh cho con trai thứ hai của mình, Hsinbyushin, tấn công Tanintharyi và Mergui, để nói với Xiêm rằng tình hữu nghị của họ với Miến đã kết thúc kể từ khi Xiêm từ chối trao trả một quý tộc người Môn nổi loạn, chạy trốn trong một tàu Pháp để sang Mergui. Ít gặp phải kháng cự, quân Miến tiếp tục tấn công các tỉnh lỵ khác của Xiêm. Sau khi chiếm Phetchaburi, Alaungpaya quyết định tiến sâu vào Ayutthaya trong năm 1760.

Kinh đô của Xiêm hỗn loạn sau khi quân Miến chiếm Ratchaburi. Ekkathat buộc phải mời người em đã thoái vị, Uthumphon, trở lại nắm quyền. Ekkathat trở thành Somdet Phrachao Luang,"vị vua, người từ bỏ ngai vàng của mình". Umthumphon sau đó, chuẩn bị thủ đô cho một cuộc bao vây.

Tuy nhiên, Alaungpaya đã bị thương trong cuộc bao vây, và đã chết khi quân Miến rút lui.

Việc này hoãn lại sự sụp đổ của Ayutthaya thêm 7 năm.

Xiêm dưới thời Ekkathat đã ở tình trạng hỗn loạn. Ayutthaya bị mất kiểm soát mạng lưới các thành phố và Ekkathat bị cho là bị mê hoặc bởi của cải và thê thiếp. Nông dân nổi loạn. Trong năm 1766, quân Miến Điện một lần nữa xâm chiếm Xiêm — qua ngả Mergui dưới Mahanoratha và Mang theo Neimyo Thihapate sau khi chinh phục Lào. Miến điện chiếm các thành phố khác để cắt giảm hỗ trợ cho Ayutthaya. Một nguồn tin tiếng Hà Lan cho biết, triều đình Xiêm đối mặt với phá sản. Kinh đô hoàn toàn mất liên lạc với các vệ tinh của nó. Ayutthaya không còn sức chống đỡ.

Sử liệu địa phương nói rằng Ekkathat đã hết sức cố gắng để chống lại Miến điện. Ông ra lệnh số quân còn lại chống quân Miến điện ở Ratchaburi và Thon Buri, nhưng Miến nghiền nát tất cả họ. Hai cánh quân Miến hội quân ở Aytthaya và bao vây thành phố. Một tài liệu nước ngoài tuyên bố rằng Ekathat và gia đình của mình đã bí mật bỏ trốn khỏi thủ đô. Những quý tộc Xiêm đồng ý đầu hàng quân Miến. Vào ngày 7 tháng Tư 1767, Ayutthaya sụp đổ. Miến Điện cướp phá và thiêu rụi thành phố thành tro bụi.

Cái chết
Xiêm thực lục nói Ekkathat chết đói sau hơn mười ngày giấu mình trong rừng Ban Chik (), gần chùa Wat Sangkhawat (). Thi thể của ông tađược phát hiện bởi một nhà sư. Xác ông đã được chôn cất tại một gò tên là"Khok Phra Men"() trước mặt một chùa tên là"Mongkhonlabophit"().

Sự chiếm đóng của Miến Điện không kéo dài. Hết năm 1767, số quân Miến còn lại ở Xiêm đã được gọi về để bảo vệ quê hương của họ, chống lại quân Trung Quốc xâm lược (1765-1769), để lại Xiêm trong với khoảng trống quyền lực. Taksin (tỉnh trưởng tỉnh Tak) thành lập Vương quốc Thonburi năm 1768, và nổi lên như một  ứng cử viên mạnh vào năm 1769.

Hậu duệ

Tham khảo

Mất năm 1767
Vua Thái Lan
Người Ayutthaya


title: Tajiri Ken

text:
là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản. Hiện tại anh thi đấu cho Zweigen Kanazawa ở J1 League theo dạng cho mượn từ câu lạc bộ chủ quản, Gamba Osaka.

Thống kê sự nghiệp

Cập nhật gần đây nhất: 9 tháng 12 năm 2017

Thành tích đội dự bị

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1993
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá J3 League
Cầu thủ bóng đá Gamba Osaka
Cầu thủ bóng đá U-23 Gamba Osaka
Cầu thủ bóng đá Zweigen Kanazawa
Cầu thủ bóng đá Gainare Tottori


title: Araeopteron rubicunditincta

text:
Araeopteron rubicunditincta là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Araeopteron


title: Onthophagus ahenicollis

text:
Onthophagus ahenicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

A


title: Despina (vệ tinh)

text:
Despina ( di-SPEE-nə or  di-SPY-nə; Latin: Despœna; Tiếng Hy Lạp: Δέσποινα), cũng được biết đến với cái tên Neptune V, là vệ tinh bên trong gần nhất thứ ba của Sao Hải Vương. Nó được đặt tên theo Despoina, một nữ thần là con của Poseidon và Demeter.

Despina được phát hiện vào cuối tháng 7 năm 1989 từ những hình ảnh được chụp bởi tàu thăm dò Voyager 2. Nó được đặt cho ký hiệu tạm thời là S/1989 N 3. Phát hiện đã được công bố (IAUC 4824) vào ngày 2 tháng 8 năm 1989, nhưng trong các văn bản chỉ nói rằng "10 khung hình được chụp trong vòng 5 ngày", như vậy ngày khám phá ra Despina là vào đâu đó trước ngày 28 tháng 7. Cái tên được đặt chính thức vào ngày 16 tháng 9 năm 1991.

Despina có hình thù dị thường và không có dấu hiệu nào cho thấy có sự biến đổi địa chất. Nó trông như một đống mảnh vụn được tập hợp quanh một hạt nhân từ những mảnh vỡ của các vệ tinh ban đầu của Sao Hải Vương, những vệ tinh mà đã bị đập vỡ bởi những sự nhiễu loạn từ vệ tinh Triton ngay sau khi vệ tinh này bị bắt giữ vào một quỹ đạo ban đầu có độ lệch tâm rất cao.

Quỹ đạo của Despina nằm gần nhưng ở ngoài quỹ đạo của vệ tinh Thalassa và ở bên trong vành đai Le Verrier. Vì nó cũng nằm bên dưới bán kính quỹ đạo đồng bộ của Sao Hải Vương, nó di chuyển xoắn ốc dần vào trong do tác động của lực thủy chiều và sau cùng có thể va chạm vào khí quyển của Sao Hải Vương, hoặc vỡ vụn thành một vành đai hành tinh khi vượt qua giới hạn Roche do lực dãn thủy chiều.

Despina có đường kính khoảng 150 km (90 mi).

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Despina Profile  by NASA's Solar System Exploration
 Neptune's Known Satellites (by Scott S. Sheppard)

Thiên thể phát hiện năm 1989
Vệ tinh của Sao Hải Vương


title: Luka Đorđević

text:
Luka Đorđević (Cyrillic: Лукa Ђорђевић, sinh ngày 9 tháng 7 năm 1994) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Montenegro, chơi ở vị trí tiền đạo cho FC Zenit Saint Petersburg. Anh đã ra mắt Đội tuyển bóng đá quốc gia Montenegro vào năm 2012 ở tuổi 18.

Sự nghiệp của CLB

Zenit
Vào ngày 11 tháng 8 năm 2012, Đorđević đã có lần ra sân đầu tiên cho Zenit khi anh vào sân ở phút 83 từ băng ghế dự bị trong chiến thắng 5-0 của câu lạc bộ trước Spartak Moskva.

Twente
Đorđević đã có hợp đồng cho mượn một mùa từ Zenit đến Twente vào tháng 8 năm 2013. Vào ngày 11 tháng 1 năm 2014, anh ghi bàn thắng đầu tiên của mình cho Twente trong một trận giao hữu với VfL Osnabrück.

Sự nghiệp quốc tế
Đorđević nhận được cú điện thoại đầu tiên gia nhập đội tuyển bóng đá quốc gia Montenegro vào ngày 27 tháng 8 năm 2012 cho trận đấu với Ba Lan và San Marino vào ngày 7 và 11 tháng 9. Anh ghi bàn trong trận ra mắt đối đầu với San Marino vào ngày 11 tháng 9 năm 2012

Thống kê

Câu lạc bộ

Quốc tế

Bàn thắng quốc tế

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá F.K. Zenit Sankt Peterburg
Tiền đạo bóng đá
F.K. Zenit Sankt Peterburg
Cầu thủ bóng đá FC Twente
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ bóng đá U.C. Sampdoria
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Hà Lan
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nga


title: Indonesia tại Giải vô địch bóng đá thế giới

text:
Đội tuyển bóng đá quốc gia Indonesia đã tham dự Giải vô địch bóng đá thế giới, với kết quả tốt nhất của họ là vòng 16 đội tại Giải vô địch bóng đá thế giới 1938 ngay trong lần đầu tiên họ tham dự.

Thành tích

<small>*Kết quả hòa được tính cả ở vòng đấu loại trực tiếp được quyết định trên loạt sút luân lưu

Giải vô địch bóng đá thế giới 1938

Hungary v Đông Ấn Hà Lan

Tham khảo

Indonesia
Đội tuyển bóng đá quốc gia Indonesia


title: Marcipa pammicta

text:
Marcipa pammicta là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Marcipa