title: António de Oliveira Salazar

text:
António de Oliveira Salazar GCTE GCSE GColIH GCIC (; (sinh ngày 28 tháng 4 năm 1889 - mất ngày 27 tháng 7 năm 1970) là một chính khách người Bồ Đào Nha, phục vụ dưới cương vị Thủ tướng Bồ Đào Nha từ năm 1932 đến năm 1968. Ông là người lãnh đạo chính thể Estado Novo (Nhà nước mới), một chính phủ toàn trị và theo chủ nghĩa nghiệp đoàn kiểm soát Bồ Đào Nha từ năm 1933 đến năm 1974.

Là một nhà kinh tế xuất sắc, Salazar nhanh chóng gia nhập tầng lớp cai trị nhờ sự giúp đỡ của Tổng thống Óscar Carmona sau cuộc đảo chính ngày 28 tháng 5 năm 1926 ở Bồ Đào Nha, ban đầu, ông được bổ nhiệm ở vị trí Bộ trưởng Tài chính, rồi sau thành này trở thành Thủ tướng. Là một người bài dân chủ, chủ nghĩa cộng sản, hủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa vô chính phủ và chủ nghĩa tự do, Bồ Đào Nha dưới thời ông mang nặng màu sắc của chủ nghĩa bảo thủ và chủ nghĩa dân tộc. Salazar nhận xét tư tưởng bản thân có sự khác biệt với chủ nghĩa phát xít và chủ nghĩa quốc xã, những tư tưởng mà ông chỉ trích như là "một tà giáo của chủ nghĩa độc tài quân sự", đi ngược lại với pháp luật và các tiêu chuẩn đạo đức thông thường. Ông là một người rất sùng đạo Công giáo, nhưng cũng chỉ rõ rằng vai trò của giáo hội là trong đời sống tinh thần hàng ngày, chứ không nên can thiệp vào chính trị. Một trong những khẩu hiệu nổi tiếng nhất dưới thời Salazar là "Deus, Pátria e Família" ("Thiên chúa, Tổ quốc và Gia đình").

Sự ra đời của Estado Novo đã mang lại cho Salazar nhiều quyền lực chính trị rộng lớn. Ông áp đặt những sự kiểm duyệt nghiêm ngặt và điều hành lực lượng cảnh sát ngầm để thủ tiêu những đối thủ chính trị, đặc biệt là những tổ chức cộng sản. Ông ủng hộ nhà độc tài Francisco Franco trong cuộc nội chiến Tây Ban Nha và đóng vai trò quan trọng giúp Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha có được vị thế trung lập trong Thế chiến thứ hai, trong khi vẫn viện trợ và giúp đỡ các lực lượng Đồng minh. Mặc dù là một đất nước thiếu tự do, dân chủ, Bồ Đào Nha dưới thời Salazar vẫn là một trong những thành viên sáng lập của những tổ chức dân chủ quốc tế quan trọng. Bồ Đào Nha là một trong 12 nước thành viên sáng lập Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) năm 1949, tham gia Liên minh Tiền tệ Châu Âu (EPU) năm 1950 và là một trong những thành viên sáng lập của Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) ra đời năm 1960 và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) ra đời năm 1961. Dưới thời kì ông lãnh đạo, Bồ Đào Nha cũng gia nhập Hiệp ước chung về thuế quan và mậu dịch (GATT) năm 1962 và tiến hành cuộc chiến tranh thuộc địa Bồ Đào Nha. Học thuyết chủ nghĩa toàn cầu Bồ Đào Nha của ông là nền tảng cho những chính sách về thuộc địa, được ông định nghĩa như một Đế quốc Bồ Đào Nha với tính thống nhất của các nhà nước thuộc địa (các thuộc địa không có quyền tự trị) dưới sự toàn trị của mẫu quốc.

Chính thể Estado Novo sụp đổ sau cuộc cách mạng hoa cẩm chướng năm 1974, bốn năm sau khi ông mất. Có rất nhiều những đánh giá khác nhau về thời đại của Salazar, hầu hết họ đều tán dương nền thịnh vượng Bồ Đào Nha có được thông qua những chính sách ông nhưng cũng đồng thời chỉ trích cách mà ông đưa Bồ Đào Nha đạt được sự thịnh vượng đó. Dù vậy ai cũng đồng ý rằng ông là một trong những nhân vật có sực ảnh hưởng nhất nền lịch sử của Bồ Đào Nha. Trong vài thập niên gần đây, "Nhờ vào các nguồn tài liệu và thông qua cách thức cai trị của Salazar, các nhà sử học Bồ Đào Nha đã dùng những thông tin này với mục đích so sánh trên nhiều phương diện để làm sao có thể hiểu rõ hơn về chế độ độc tài đã cai trị Bồ Đào Nha qua 48 năm này" Bên cạnh đó cũng có nhiều người chỉ trích hệ tư tưởng cực hữu và phát xít của Đảng Liên minh Dân tộc, đảng do ông sáng lập.

Tiểu sử và xuất thân

Gia đình

António de Oliveira Salazar sinh ngày 28 tháng 4 năm 1889 ở Vimieiro, gần Santa Comba Dão, Viseu trong một gia đình thuộc tầng lớp trung lưu. Cha của ông, một chủ đất nhỏ, bắt đầu sự nghiệp của mình từ một nông dân rồi sau đó trở thành quản điền trang cho gia tộc Perestrelos, một dòng họ địa chủ giàu có nhất vùng Santa Comba Dão, sở hữu nhiều đất đai trải dài từ Viseu cho đến Coimbra. Ông là người con trai duy nhất của cặp vợ chồng là anh em họ năm đời với nhau, cha ông là António de Oliveira (1839–1932), và mẹ ông là Maria de Resgate Salazar (1845–1926). Ông có bốn người chị gái, Maria de Resgate Salazar de Oliveira - một giáo viên tiểu học, Elisa Salazar de Oliveira; Maria Leopoldina Salazar de Oliveira; và Laura Salazar de Oliveira - người sau này kết hôn với Abel Pais de Sousa vào năm 1887, em trai của Mário Pais de Sousa, người giữ chức Bộ trưởng Nội vụ dưới thời Salazar.

Giáo dục
Dù gia đình Salazar không giàu có, nhưng đủ khả năng để cung cấp cho ông một sự giáo dục toàn diện. Ông theo học tiểu học ở một ngôi trường nhỏ trong làng rồi sau đó học cấp 2 ở Viseu. Ở tuổi 11, ông nhận được một khoảng học bổng tại một trường dòng ở Viseu, nơi ông theo học 8 năm, từ năm 1900 đến 1908. Salazar từng có ý định trở thành một linh mục, nhưng cũng như bao học sinh trẻ tuổi khác theo học trường dòng từ khi rất sớm, ông quyết định không theo đuổi sự nghiệp làm một linh mục sau khi nhận Bí tích Truyền Chức Thánh. Năm 1910, ông đến Coimbra để học luật ở Đại học Coimbra trong buổi đầu của nền chính phủ Đệ Nhất Cộng hòa Bồ Đào Nha. Trong những năm tháng theo học ở Coimbra, Salazar bắt đầu nghiên cứu sâu hơn về lĩnh vực kinh tế học và tốt nghiệp ngành luật rất xuất sắc, đặc biệt trong chuyên ngành chính sách tài chính và kinh tế. Ông tốt nghiệp năm 1914 với số điểm 19/20, một thành tích đặc biệt xuất chúng, khiến danh tiếng của ông ở trường được nhiều người biết đến  và giúp ông có được vị trí trợ giảng ở khoa Luật. Năm 1917, ông được đứng lớp ngành luật kinh tế và tài chính, được bổ nhiệm bởi giáo sư José Alberto dos Reis. Và trong năm tiếp theo, ông đạt được học vị tiến sĩ.

Sự nghiệp chính trị và Estado Novo

Hoàn cảnh
Salazar mới 21 tuổi vào thời điểm cuộc cách mạng mùng 5 tháng 10 năm 1910, cuộc cách mạng đã lật đổ chế độ quân chủ Bồ Đào Nha và thành lập nền Đệ Nhất Cộng hòa Bồ Đào Nha. Chính thể này tồn tại tới năm 1926, sau đó bị lật đổ bởi chính phủ độc tài quân sự Ditadura Militar, tới năm 1928 đổi tên thành Ditadura Nacional (Chế độ Độc tài Bồ Đào Nha).

Thời kì Đệ Nhất Cộng hòa Bồ Đào Nha được xem là "tiếp diễn những cuộc hỗn loạn, tham nhũng đầy rẫy trong chính phủ, các cuộc bạo loạn và cướp bóc, ám sát và thanh trừng, bắt bớ tùy ý và các cuộc khủng bố tôn giáo" Chính quyền này đã qua tám đời tổng thống, 44 lần tái tổ chức nội các và 21 cuộc cách mạng. Chính phủ đầu tiên của nền cộng hòa này chỉ trụ được 10 tuần, và chính phủ lãnh đạo lâu nhất cũng chỉ chưa đến 1 năm. Cuộc cách mạng này ở Bồ Đào Nhà được xem như trò cười trên khắp lục địa già. Chí phí để người Bồ Đào Nha sinh sống đã tăng gấp 25 lần, trong khi giá trị đồng tiền rớt xuống còn 1⁄33 so với giá vàng. Nền kinh tế Bồ Đào Nha vốn đã bị tàn phá nghiêm trọng từ cuộc vỡ nợ ở thập niên 90 của thế kỉ XIX, nay càng trầm trọng hơn. Khoảng cách giữa người giàu và người nghèo càng tăng lên. Việc Bồ Đào Nha tham chiến ở Thế chiến thứ nhất vào năm 1916 khiến tình hình trong nước càng xấu thêm. Đồng thời, việc các nhà thờ công giáo bị truy lùng bởi các thành viên chống lại giáo hội của Hội Tam Điểm bên trong chính phủ, những cuộc ám sát chính trị và khủng bố triền miên khiến người dân Bồ Đào Nha coi những việc này trở nên quá đỗi bình thường. Vào giai đoạn giữa năm 1920 và 1925, theo số liệu của cảnh sát, chỉ tính riêng Lisboa đã có 325 vụ đánh bom. Nhà ngoại giao Anh Quốc, Sir George Rendel miêu tả Bồ Đào Nha giai đoạn này "không còn gì để nói về tình hình chính trị ngoài sự tồi tệ đáng thương... rất khác với một Bồ Đào Nha kỷ luật, thịnh vượng và được lãnh đạo tốt bởi chính phủ của ông Salazar". Salazar đã lấy thời điểm hỗn loạn này như một bài học để ông có thể lãnh đạo đất nước tốt hơn về sau này.

Sự bất bình của nhân dân dẫn tới cuộc đảo chính ngày 26 tháng 5 năm 1926. Tại thời điểm lúc bấy giờ, xu hướng chính trị ở Bồ Đào Nha là các đảng phái thường hoạt động chia rẽ, khiến thể chế đại nghị bị khủng hoảng nghiêm trọng, và kì lạ thay xu hướng này lại rất được xem trọng. Những người Bồ Đào Nha sau khi đã trải qua những bất ổn chính trị từ trước đã khiến họ không còn tin tưởng vào thể chế đại nghị. Họ cho rằng chủ nghĩa tự do và thể chế đại nghị có thể hoạt động tốt ở Hoa Kỳ hay Anh, nhưng ở Bồ Đào Nha thì không phù hợp, cả về hệ tư tưởng lẫn lợi ích quốc gia.

Sự nghiệp chính trị ban đầu
Là một thanh niên, Salazar bắt đầu tham gia chính trường với quan điểm tôn giáo của mình, điều vốn đã bị đàn áp bởi những kẻ bài giáo hội trong chính phủ Đệ nhất Cộng hòa. Ông là thành viên của một phong trào công giáo tên Centro Académico de Democracia Cristã (Viện Dân chủ Công giáo) Ông không ủng hộ chế độ quân chủ vì cho rằng nó sẽ mâu thuẫn với giáo lý được đề ra bởi Đức Giáo hoàng Lêô XIII, người mà ông rất ngưỡng mộ. Ông thường xuyên viết bài cộng tác cho các tờ báo xã hội, đặc biệt là tuần báo O Imparcial - tờ báo được chủ biên bởi người bạn thân của ông, Manuel Gonçalves Cerejeira (sau này là Hồng y Giáo trưởng của Lisbon). Tờ báo địa phương lúc bấy giờ miêu tả ông là "một trong những bộ óc xuất chúng nhất của thế hệ trẻ Bồ Đào Nha".

Năm 1921, Salazar được tiến cử làm ứng cử viên chạy đua vào một ghế trong nghị viện, dù ông không thích điều này nhưng vẫn miễn cưỡng làm theo. Ông chỉ xuất hiện trong nghị viện một lần duy nhất và không bao giờ quay lại, nơi ông cho rằng là cực kỳ hỗn loạn và bắt ông phải chứng kiến sự bất tài của các nghị sĩ. Ông cho rằng sự tự do và chủ nghĩa cá nhân đã đưa xã hội Bồ Đào Nha chia rẽ và làm quá trình dân chủ ở đây đi chệch hướng.

Sau cuộc cách mạng ngày 26/8/1926, Salazar nhanh chóng gia nhập chính phủ của José Mendes Cabeçadas với vị trị Bộ trưởng Tài chính. Vào ngày 11 tháng 6, một nhóm vài người từ chính phủ mới đã từ Lisbon đến Santa Comba Dão để thuyết phục ông giữ chức Bộ trưởng Tài chính. Salazar đã dành ra năm ngày ở Lisbon. Dù vậy những ý tưởng ông đề xuất để ổn định lại nền kinh tế đều bị từ chối, khiến ông cực kỳ tức giận và ngay lập tức quyết định từ chức, đi xe lửa quay về Trường Đại học Coimbra, ông cho rằng chính phủ mới thật hỗn loạn và liên tục bỏ ngơ những ý kiến của ông, làm ông không thể làm việc hiệu quả.

Vấn đề quan trọng nhất của Bồ Đào Nha lúc bấy giờ là khoảng nợ công khổng lồ. Liên tục từ năm 1926 đến 1928, Salazar từ chối vị trí Bộ trưởng Tài chính, ông lấy lí do sức khỏe yếu, cha mẹ ông đã có tuổi và ông đã quen với việc dạy học hơn là hoạt động chính trị. Năm 1927, dưới thời của chính phủ Sinel de Cordes, nợ công của Bồ Đào Nha tiếp tục tăng. Chính phủ cố gắng để vay một khoản tiền từ ngân hàng Barings ở Anh dưới danh nghĩa Hội Quốc Liên, nhưng những điều khoản mà phía Anh đưa ra được cho là quá sức với Bồ Đào Nha. Với việc nền tài chính của đất nước mình chuẩn bị đến bờ vực phá sản, Salazar cuối cùng cũng chấp nhận vị trí Bộ trưởng Tài chính, ngay sau khi Óscar Carmona được bầu làm tổng thống. Tuy nhiên, trước khi đồng ý nhậm chức, ông đã gặp Carmona dưới danh nghĩa cá nhân và yêu cầu mình phải có toàn quyền kiểm soát các khoản chi tiêu của chính phủ, chứ không chỉ riêng Bộ Tài chính. Điều đó khiến ông gần như kiểm soát toàn bộ nền kinh tế của Bồ Đào Nha ngay sau khi lên nắm quyền.

Chỉ trong vòng một năm, Salazar đã cân bằng lại ngân sách của Bồ Đào Nha và ổn định lại giá trị đồng tiền. Ông khôi phục lại vị thế của ngân hàng quốc gia, thúc đẩy lệnh trừng phạt nghiêm khắc đối với những quan chức tham ô và lãng phí. Cuối cùng các chính sách đúng đắn của Salazar đã tạo nên thặng dư kinh tế, một kỳ tích chưa từng có đối với Bồ Đào Nha lúc bấy giờ.

Tháng Bảy năm 1929, Salazar lại trình lên quyết định từ chức một lần nữa vì lí do công giáo ở Bồ Đào Nha vẫn tiếp tục bị đàn áp. Bạn ông trong chính phủ, ngài Mário de Figueiredo - Bộ trưởng Tư pháp, vì muốn giữ ông ở lại trong nội các, cuối cùng đã phải nhượng bộ, ban hành các điều luật nới lỏng các chính sách về tôn giáo. Chính sách mới đã làm những kẻ phe cộng hòa trong chính phủ nổi giận và gây nên một cuộc khủng hoảng trong nội các, yêu cầu Figueiredo kí đơn từ chức. Salazar khuyên bạn mình nên phản đối yêu sách từ chức, nhưng đồng thời cũng nói rằng nếu Figueiredo ra đi thì ông cũng đi theo. Cuối cùng Figueiredo cũng kí đơn từ chức, và Salazar - lúc đấy đang điều trị trong bệnh viện vì bị gãy chân, từ chức theo vào ngày mùng 3 tháng 7. Ngay hôm sau, Carmona đã đến bệnh viện gặp riêng Salazar và khuyên ông nên thay đổi suy nghĩ, cùng lúc đó, ngài thủ tướng José Vicente de Freitas - người tích cực phản đối các chính sách của Carmona đã rời khỏi nội các. Salazar đồng ý trở lại vị trí cũ nhưng với quyền lực lớn hơn rất nhiều.

Salazar vẫn tiếp tục công việc trong khi rất nhiều tướng lĩnh quân đội đảm nhân vị trí thủ tướng đến và đi. Vì thành công ông đạt được trong những năm đầu nhiệm kỳ, Salazar được coi là biểu tượng của nền kinh tế và là một giải pháp chính trị cho những sự hỗn loạn của chế độ độc tài quân sự ở Bồ Đào Nha, khi mà không một thủ tướng nào có thể đảm nhiệm được nội các. Cuối cùng, ngày mùng 5/7/1932, tổng thống Carmona bổ nhiệm ông làm Thủ tướng thứ 100 của Bồ Đào Nha, ngay sau khi Salazar bắt đầu các động thái can thiệp sâu hơn vào những quyết định chính trị ở Bồ Đào Nha . Với một chính phủ đầy rẫy nhưng liên minh cánh hữu, ông bắt đầu thực thi những sự kiểm duyệt bóa chí và triển khai đàn áp chính trị để ổn định lại chính phủ. Những kẻ được xem là mang tư tưởng phát xít đều bị bỏ tù hoặc bị bắt sống lưu vong . Nhóm Bảo thủ Công giáo là những người ủng hộ nhiệt thành nhất đối với Salazar, trong khi những người Bảo thủ Cộng hòa được xem là đối thủ đáng gờm nhất của ông giai đoạn đầu. Họ đã cố gắng đảo chính nhiều lần, nhưng hầu hết đều thất bại vì đều hoạt động riêng lẻ và thiếu đoàn kết. Cho dù ông chưa bao giờ là một người bảo hoàng, Salazar lại nhận được sự ủng hộ của những người theo chủ nghĩa bảo hoàng ở Bồ Đào Nha và cựu vương Manuel II, vị vua cuối cùng của Bồ Đào Nha đang sống lưu vong ở Anh sau khi bị những người cộng hòa phế truất năm 1910. Để đáp lại tình cảm ấy, sau khi cựu vương băng hà vào ngày 2/7/1932, Salazar đã cho tổ chức quốc tang trang trọng và đồng ý đưa di hài của ngài về hỏa táng ở Điện Pantheon, nơi an nghỉ của các vị quân chủ Bồ Đào Nha. Những người theo phong trào Movimento Nacional-Sindicalista - phong trào của những người cánh hữu, theo phong trào phát xít đã rất tức giận trước sự ủng hộ rộng rãi của dân chúng với Salazar, họ cho rằng họ đã nhượng bộ các chính sách ông rất nhiều nhưng vẫn bị chính phủ của ông đàn áp. Phong trào dần tan rã vào cuối năm 1933 sau khi Salazar thành công trong việc ngăn chặn chủ nghĩa phát xít và quốc xã lan rộng trong chính phủ Bồ Đào Nha.

Salazar nhanh chóng đạt được quyền lực dễ dàng nhờ vào hình ảnh của một nhà lãnh đạo có học thức và những thành công lớn khi ông còn là bộ trưởng tài chính, bên cạnh đó là sự ủng hộ rất lớn của tổng thống Carmona. Tháng Bảy năm 1940, tạp chí Life của Mĩ đã phát hành một ấn phẩm đặc biệt về Bồ Đào Nha, trong đó có phần nói về những sự hỗn loạn trước kia "bất kì ai thấy hình ảnh Bồ Đào Nha 15 năm trước đều sẵn sàng nói đất nước ấy xứng đáng được biến mất trên bản đồ thế giới mãi mãi, một đất nước với một chính phủ tàn bạo và yếu kém, nợ nần chồng chất, xã hội thì bẩn thỉu, bị bệnh tật và sự nghèo khổ dẫm đạp lên". Bài báo cũng đề cao Salazar, cho thấy ông khó khăn như thế nào khi "tiếp quản một mớ hỗn loạn rồi trung hưng lại Bồ Đào Nha".

Sự hình thành của Estado Novo

Salazar định hình tư tưởng chính trị và quan điểm triết học của mình theo những giáo lý công giáo, tương đối giống với thể chế của người Áo lúc bấy giờ được lãnh đạo bởi Engelbert Dollfuss. Hệ thống kinh tế, được biết đền với tên gọi chủ nghĩa nghiệp đoàn, được dựa theo thông tri Rerum novarum (1891) của giáo hoàng Leo XIII và thông tri Quandeagesimo anno (1931) của giáo hoàng Pius XI , ý nghĩa chủ yếu của các thông tri này là ngăn chặn sự xung đột của các tầng lớp xã hội và chuyển đổi cơ cấu ngành kinh tế sản xuất, từ phục vụ quyền lợi cho giới tư bản sang phục vụ lợi ích chung của quốc gia. Thông tri Rerum novarum nêu rõ rằng các nghiệp đoàn lao động là một phần tử tự nhiên của xã hội kinh tế, giống như mối quan hệ giữa gia đình và xã hội. Còn thông tri Quandeagesimo anno chẳng khác gì một bản thiết kế xây dựng hệ thống kinh tế nghiệp đoàn.

Estado Novo được thành lập thông qua bản hiến pháp mới được viết bởi Salazar, Marcelo Caetano và một nhóm các luật sư, nhà kinh tế học, giáo sĩ công giáo và các giáo sư đại học . Hiến pháp quy định Estado Novo là một thể chế nhà nước lấy chủ nghĩa nghiệp đoàn làm ý thức hệ quốc gia, đề cao vai trò tập thể hơn là cá nhân. Salazar muốn thể chế của ông hoạt động dưới một tổ chức đại diện cho toàn bộ nhân dân, thay vì các đảng phái chính trị riêng rẽ, và tổ chức chính trị ấy phải đặt lợi ích quốc gia phải lên trên việc bảo vệ giai cấp. Ông cũng cho rằng chế độ đa đảng sẽ thất bại và làm suy yếu Bồ Đào Nha.

Khác với Mussolini và Hitler, Salazar chưa bao giờ muốn tạo ra một đất nước độc đảng, thậm chí ông là người phản đối chế độ đảng trị. Dẫu vậy đảng National Union của ông lại thường được coi là đảng độc nhất cai trị, cho dù mục đích của Salazar là tạo ra một tổ chức đại diện và định hình ý thức hệ cho nhân dân, không phải đảng chính trị. National Union (tiếng Việt: "Liên minh Dân tộc') được lập ra để kiểm soát và hướng dân chúng đi theo ý thức hệ quốc gia hơn là để toàn trị, mục đích là giữ gìn và bảo tồn các giá trị văn hóa mà Salazar cho là phù hợp, trong đó có rất nhiều tư tưởng và cách sống từ giáo lý công giáo, thay vì áp đặt một trật tự xã hội mới như Đảng Phát xít quốc gia ở Ý hay Đảng Quốc Xã ở Đức làm. Các bộ trưởng nội các, các nhà ngoại giao và những người làm việc hành chính trong chính phủ chưa bao giờ bị ép buộc phải tham gia chính đảng National Union.

Cơ quan lập pháp là Quốc hội, đa số ghế thuộc về các thành viên của National Union, với rất ít quyền lập pháp thật sự. Cơ quan lập pháp thực tế là Hội Nghiệp đoàn với các thành viên là đại biểu từ các đơn vị chính quyền vùng, các giám mục công giáo, những giáo sư và người có học vấn, cùng với một tổ chức công đoàn theo chủ nghĩa nghiệp đoàn.

Theo lời Howard Wiarda "những chính khách đạt được quyền lực qua Estado Novo thực chất rất quan ngại với tình hình nghèo đói và lạc hậu ở quốc gia họ lúc bấy giờ, tách mình ra khỏi những ảnh hưởng chính trị từ người Anh và Mỹ, tự phát triển một hình mẫu chính trị riêng biệt để thay đổi sự nghèo khổ và điều kiện sống tệ hại ở vùng nông thôn và thành thị."

Salazar thông qua hiến pháp mới, được viết bởi những người bài thể chế đại nghị và những người theo chủ nghĩa toàn trị, bản hiến pháp này được thông qua ở Bồ Đào Nha cho đến năm 1974. Tổng thống được bầu bởi số phiếu phổ thông với nhiệm kỳ 7 năm. Về mặt lý thuyết, mọi quyền lực đều nằm trong tay tổng thống, bao gồm quyền bổ nhiệm và bãi nhiệm thủ tướng. Tổng thống là người có quyền hành cao nhất, là "bánh xe cân bằng" cho thể chế chính trị của quốc gia, là người bảo vệ và ra phán quyết để bảo vệ chính thể. Tuy nhiên, tổng thống Carmona lúc bấy giờ phải chịu sự ảnh hưởng từ các quyết định của Salazar. Cả ông và những người kế nhiệm ông sau này đều chỉ có quyền lực trên danh nghĩa và không nắm trong tay thực quyền nào. Wiarda cho rằng việc Salazar nắm trong tay nhiều quyền lực đến vậy đến từ tính cách của ông: một con người độc đoán, toàn trị, tham vọng nhưng cũng chăm chỉ, xuất sắc và cực kỳ thông minh.

Bản hiến pháp của Salazar được thông qua sau cuộc trưng cầu ý dân năm 1933. Bản phác thảo đã được xuất bản cho công chúng trước đó một năm và nhận được nhiều ý kiến tiêu cực trên các mặt báo, hơn 6000 người đã biểu tình chống lại bản hiến pháp mới. Hiến pháp được thông qua sau khi trưng cầu được kết quả 99,5% tán thành, dù vậy có đến 488,840 người không tham gia bỏ phiếu (tài liệu chính thức của cảnh sát Bồ Đào Nha ghi nhận tới hơn 1 triệu người không tham gia trưng cầu), phiếu của những người này được chính phủ xem là phiếu tán thành. Sử gia Hugh Kay cho rằng việc nhiều người không tham gia bỏ phiếu vì họ bị chính quyền ép từ trước rằng phải chọn phiếu "có" hoặc "không", không có quyền tự chọn. Trong cuộc chưng cầu thông qua hiến pháp, lần đầu tiên mọi nữ giới có quyền bỏ phiếu. Trước kia, trong thời kỳ cộng hòa, phụ nữ không có quyền bầu cử, quyền bỏ phiếu của họ trong các cuộc chưng cầu cũng rất hạn chế, để có thể bỏ phiếu họ ít nhất phải hoàn thành giáo dục phổ thông, trong khi đó nam giới chỉ cần biết đọc và viết.

Năm 1933 được xem là năm quan trọng trong lịch sử Bồ Đào Nha. Dưới sự lãnh đạo của Salazar, Teotónio Pereira, thứ trưởng Bộ Nghiệp đoàn và Phúc lợi đã ban hành nhiều đạo luật cải cách, đặc biệt là cải tổ lại hệ thống chủ nghĩa nghiệp đoàn và khởi xướng đạo luật chăm sóc phúc lợi toàn diện cho nhân dân. Hệ thống mới này đều có tư tưởng bài chủ nghĩa tư bản lẫn cộng sản. Sự nghiệp đoàn hóa này đã tạo ra những chính sách kiểm soát kinh tế gay gắt.

Tham khảo

Nguồn tham khảo

Nogueira, Franco (1977–1985), Salazar: estudo biográfico, 6 vol.

Đọc thêm
 Baklanoff, Eric N. "The Political Economy of Portugal's Later 'Estado Novo': A Critique of the Stagnation Thesis." Luso-Brazilian Review (1992): 1-17. in JSTOR
 Graham, Lawrence S., and Harry M. Makler. Contemporary Portugal: the revolution and its antecedents (U of Texas Press, 1979)
 Hamann, Kerstin, and Paul Christopher Manuel. "Regime changes and civil society in twentieth-century Portugal." South European Society and Politics 4.1 (1999): 71-96.
 Kay, Hugh. Salazar and modern Portugal (1970)
 de Meneses, Filipe. Salazar: A Political Biography (2009)
 Payne, Stanley G. A History of Spain and Portugal (2 vol 1973) full text online vol 2 after 1700; standard scholarly history; chapter 27 pp 663–83
 Pimentel, Irene. "Women's Organizations and Imperial Ideology under the Estado Novo." Portuguese Studies (2002): 121-131. in JSTOR
 Pitcher, M. Anne. Politics in the Portuguese Empire: the State, industry, and cotton, 1926-1974 (Oxford University Press, 1993)
 Stoer, Stephen R., and Roger Dale. "Education, state, and society in Portugal, 1926-1981." Comparative Education Review (1987): 400-418. in JSTOR
 Weber, Ronald. The Lisbon Route: Entry and Escape in Nazi Europe (2011).
 West, S. George. 'The Present Situation in Portugal', International Affairs (1938) 17#2 pp. 211–232 in JSTOR.

Các nguồn tham khảo chính

 Tiếng Bồ Đào Nha

  - Salazar seen by "Micas", one of his two adopted children.

Sinh năm 1889
Mất năm 1970
Tử vong do đột quỵ
Nhà kinh tế học Bồ Đào Nha
Tổng thống Bồ Đào Nha
Thủ tướng Bồ Đào Nha
Người chống cộng Bồ Đào Nha
Tín hữu Công giáo Bồ Đào Nha


title: Oospila includaria

text:
Oospila includaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Oospila


title: Charroux

text:
Charroux có thể là:

Địa điểm
 Charroux, Allier, một xã thuộc tỉnh Allier, Pháp
 Charroux, Vienne, một xã thuộc tỉnh Allier, Pháp
 Charroux Abbey, thuộc Charroux, Vienne, Pháp

Người mang họ Charroux
Gaby Charroux (sinh 1942), chính trị gia người Pháp
Robert Charroux, nhà văn người Pháp


title: Spinner (Blade Runner)

text:
Spinner là thuật ngữ chung để chỉ những chiếc ô tô bay giả tưởng được sử dụng trong phim điện ảnh Blade Runner. Spinner có thể được sử dụng như một phương tiện đi trên mặt đất, có thể bay lên theo chiều thẳng đứng, hoặc di chuyển bằng cách sử dụng động cơ phản lực không khí giống như loại máy bay cất cánh và hạ cánh thẳng đứng (VTOL) đang được sử dụng ngày nay. Trong Blade Runner, spinner được các cảnh sát sử dụng thường xuyên vào mục đích tuần tra và khảo sát dân cư, và bất chấp lệnh cấm, những người thuộc tầng lớp giàu có vẫn có thể sở hữu bằng lái spinner.

Phương tiện di chuyển này do Syd Mead lên ý tưởng và thiết kế, và đã được "nhân bản" trong nhiều phim điện ảnh sau này như The Fifth Element và bộ ba tiền truyện của Chiến tranh giữa các vì sao. Những bộ phim này đều sáng tạo ra các thế giới giả tưởng nơi con người sử dụng phương tiện này như những chiếc ô tô truyền thống. Trong Blade Runner, những chiếc ô tô bay thay thế cho máy bay trực thăng và máy bay phản lực siêu nhẹ. Nhà thiết kế Mead đã miêu tả spinner như một chiếc máy bay khí động học – tức là một phương tiện đưa không khí xuống để tạo lực nâng, mặc dù các ấn phẩm báo chí của của bộ phim cho biết spinner được đẩy bởi ba động cơ: "động cơ đốt trong thông thường, phản lực và phản trọng lực". Một mô hình spinner hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Khoa học Viễn tưởng và Đại sảnh Danh vọng ở Seattle, Mỹ.

Xuất hiện

Trong vũ trụ

 Blade Runner (1982) – Những chiếc spinner được nhìn thấy trong Blade Runner. Deckard và Gaff lái những chiếc spinner cảnh sát, và những chiếc spinner khác do người dân điều khiển.
 Trancers (1985) – Chiếc spinner Deckard sử dụng có thể được nhìn thấy trong một xưởng sửa xe.
 Solar Crisis (1990) – Một chiếc spinner cảnh sát với màu sơn khác được sử dụng.
 Soldier (1998) – Một chiếc spinner xuất hiện trong đống phương tiện bị phá hủy ở một cảnh quay.
 Tội phạm nhân bản 2049 (2017) – Sĩ quan K và các thành viên khác của LAPD lái những chiếc spinner cảnh sát, và những chiếc spinner khác do người dân điều khiển. Một vài spinner cũng được các thành viên của Tập đoàn Wallace điều khiển. Chiếc spinner do Sĩ quan K điều khiển mang nhãn hiệu Peugeot.

Ngoài vũ trụ

 Bộ phim Back to the Future Part II tri ân chiếc spinner từ Blade Runner bằng việc đưa một chiếc spinner được sơn lại với màu sắc trang nhã đậu trên đường phố vào một cảnh quay.
 Loạt phim Chiến tranh giữa các vì sao cũng tri ân dòng xe spinner khi chúng có thể được nhìn thấy trong hai phần phim Hiểm họa bóng ma và Sự xâm lăng của người Vô tính. Sở dĩ có sự tri ân này một phần vì những điểm tương đồng giữa bối cảnh Los Angeles năm 2019 trong Blade Runner và cảnh quan của hành tinh Coruscant xuất hiện trong loạt phim Chiến tranh giữa các vì sao.
 Trò chơi điện tử Snatcher có chiếc Turbo Cycle khá giống với mô hình một chiếc spinner.
 Trò chơi điện tử được phát hành trên THQ Stuntman: Ignition do Paradigm Entertainment phát triển có một chiếc xe lấy cảm hứng từ thiết kế của spinner.
 Một chiếc spinner xuất hiện ở đoạn đầu của video âm nhạc "Magnetic" (1983) của Earth, Wind & Fire.
 Loạt manga và anime Silent Mobius có các phương tiện bay trên không dựa trên thiết kế của spinner.
 Video âm nhạc cho bài hát "Yankee and the Brave (Ep. 4)" của Run The Jewels có những chiếc xe cảnh sát được mô phỏng theo thiết kế của spinner.

Tham khảo

Ô tô bay trong các tác phẩm giả tưởng
Blade Runner


title: Nemorilla angustipennis

text:
Nemorilla angustipennis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nemorilla


title: Tiki

text:
Tiki là viết tắt của “Tìm kiếm & Tiết kiệm”, là tên của website thương mại điện tử Việt Nam. Thành lập từ tháng 3 năm 2010, Tiki hiện đang là trang thương mại điện tử lọt top 2 tại Việt Nam và top 6 tại khu vực Đông Nam Á.

Lịch sử
Khởi đầu của Tiki chỉ là một website bán sách trực tuyến. Tháng 3 năm 2012, Quỹ đầu tư CyberAgent Ventures Inc đã quyết định đầu tư vào Tiki. Với việc đầu tư này, Tiki dần mở rộng thành một sàn thương mại điện tử.

Giai đoạn năm 2011 – 2012, Tiki trở thành đơn vị kinh doanh sách hàng đầu tại Việt Nam.

Giai đoạn năm 2013 – 2014, Tiki mở rộng lĩnh vực kinh doanh với rất nhiều ngành hàng khác. Lúc này, ngoài hơn 51.000 đầu sách thì người mua hàng có thể tìm thấy các mặt hàng từ văn phòng phẩm, nhu yếu phẩm đến điện tử, điện gia dụng,… ở Tiki. Ở giai đoạn này, Tiki bắt đầu đưa vào hoạt động hết công sức nhà kho diện tích rộng lên đến 3.000m2, bắt đầu chiếm lĩnh thị trường thương mại điện tử đang phát triển thần tốc ở Việt Nam.

Năm 2015, Tiki lọt top 5 website thương mại điện tử nổi bật nhất tại Việt Nam, đánh dấu tên tuổi và minh chứng cho sức ảnh hưởng của Tiki trên thị trường thương mại điện tử cũng như đối với người tiêu dùng Việt Nam.

Năm 2016, Tiki vươn lên trở thành công ty thương mại điện tử lớn thứ 2 Việt Nam, có mặt ở 63 tỉnh thành trên khắp cả nước.

Tháng 4 năm 2017 sau 7 năm thành lập, Tiki đánh dấu bước chuyển mình khi chuyển sang hình thức Marketplace, thu hút thêm nhà bán hàng gia nhập hệ thống website của Tiki.vn, mở rộng lên hàng chục ngành hàng với hơn 300.000 sản phẩm được bày bán.

Vào tháng 6 năm 2020, Tiki đã huy động được khoảng 130 triệu USD từ một vòng tài trợ do công ty cổ phần tư nhân Northstar Group có trụ sở tại Singapore dẫn đầu. Ban đầu dự kiến chỉ huy động được 75 triệu USD nhưng sau đó vòng gọi vốn được tăng quy mô nhờ sự hỗ trợ từ các nhà đầu tư Thương mại điện tử khởi nghiệp Hàn Quốc.

Với tốc độ tăng trưởng bình quân 30%, thị trường thương mại điện tử Việt Nam dự báo đạt 15 tỷ đô trong năm 2020 và nếu duy trì tốc độ tăng trưởng như hiện nay, con số doanh thu sẽ lên tới 33 tỷ USD vào năm 2025, xếp thứ ba trong khu vực ASEAN, sau Indonesia (100 tỷ USD) và Thái Lan (43 tỷ USD).

Mô hình kinh doanh
Mô hình ban đầu của Tiki trang web bán sách online. Tháng 4 năm 2017, Tiki đánh dấu bước chuyển mình khi chuyển sang hình thức Marketplace cung cấp hơn 10 triệu sản phẩm từ 16 ngành hàng lớn, phục vụ hàng triệu khách hàng trên toàn quốc, đồng thời ra mắt dịch vụ TikiNow, giao hàng nhanh trong 2h.

Công ty thành viên
Tiki là một hệ sinh thái thương mại tất cả trong một, gồm các công ty thành viên như:

- Công ty cổ phần Ti Ki ("TiKi") là đơn vị thiết lập, tổ chức sàn thương mại điện tử www.tiki.vn để các Nhà bán hàng thể tiến hành một phần hoặc toàn bộ quy trình mua bán hàng hóa, dịch vụ trên sàn thương mại điện tử.

- Công ty TNHH Tikinow Smart Logistics ("TNSL") là đơn vị cung cấp các dịch vụ logistics đầu-cuối, dịch vụ vận chuyển, dịch vụ bưu chính cho Sàn thương mại điện tử www.tiki.vn

- Công ty TNHH MTV Thương mại Ti Ki ("Tiki Trading") là đơn vị bán hàng hóa, dịch vụ trên sàn thương mại điện tử

- Đơn vị bán lẻ Tiki Trading và Sàn Giao dịch cung cấp 10 triệu sản phẩm từ 26 ngành hàng phục vụ hàng triệu khách hàng trên toàn quốc.

Thành tựu
Thành lập từ tháng 3 năm 2010, Tiki.vn hiện đang là trang thương mại điện tử lọt top 2 tại Việt Nam và top 6 tại khu vực Đông Nam Á.

Tiki lọt Top 20 nơi làm việc tốt nhất Việt Nam trong ngành Internet/E-commerce 2018 (Anphabe bình chọn), Top 50 nơi làm việc tốt nhất châu Á 2019 (HR Asia bình chọn).

Top 5 doanh nghiệp thương mại điện tử Việt Nam.

Cung cấp dịch vụ Tikinow tại 6 tỉnh thành và mô hình xuyên biên giới.

Tin tức và hoạt động
Ngày 19 tháng 10 năm 2021 Tiki đã huy động được 258.000.000 USD, series E từ AIA Group và 5 nhà đầu tư khác.

Ngày 9 tháng 6 năm 2020 Tiki huy động được 130.000.000 USD, vốn cổ phần tư nhân từ Northstar Group.

Ngày 13 tháng 9 năm 2019 Tiki đã huy động được số tiền không được tiết lộ, series Không xác định từ InnoVen Capital và 2 nhà đầu tư khác.

Ngày 21 tháng 8 năm 2019 Tiki mua lại TicketBox với số tiền không được tiết lộ.

Ngày 16 tháng 1 năm 2018 Tiki đã huy động được số tiền không được tiết lộ, series C từ JD.com và 4 nhà đầu tư khác.

Ngày 21 tháng 11 năm 2017 Tiki đã huy động được 44.000.000 USD, series C từ JD.com.

Ngày 17 tháng 5 năm 2016 Tiki huy động được 17.000.000 USD, series C từ VNG.

Ngày 27 tháng 8 năm 2013 Tiki đã huy động được 1.000.000 USD, series B từ Sumitomo Corporation.

Ngày 3 tháng 3 năm 2012 Tiki đã huy động được 500.000 USD, series A từ CyberAgent Capital.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức

Tiki
Website thương mại


title: Trượt băng nằm ngửa tại Thế vận hội Mùa đông 2018 - Vòng loại

text:
Dưới đây là quy tắc xét tư cách tham dự và cách thức phân bổ số suất của môn trượt băng nằm ngửa tại Thế vận hội Mùa đông 2018.

Quy tắc xét loại
Việc xét tư cách tham dự dựa trên tổng điểm từ 5 giải đấu cúp thế giới tại Luge World Cup mùa giải 2017-18. Có 110 suất để các vận động viên thi đấu ở đại hội. Ban đầu có tối đa 37 nam, 27 nữ, và 17 đội thi đấu đôi vượt qua vòng loại. Mỗi quốc gia có tối đa 3 nam, 3 nữ, và 2 đội đôi. Chủ nhà có quyền có ít nhất một người trong mỗi nội dung nam, nữ, và đôi nếu họ đạt đủ điều kiện tối thiểu. Sau đó sẽ có tám vận động viên được bổ sung, đầu tiên là để lấp đầy các đội tiếp sức có thứ hạng cao nhất mà chưa có các cá nhân ở cả ba phân môn, sau đó các suất còn lại sẽ được phân phối đều giữa ba phân môn.

Nội dung tiếp sức đồng đội sẽ gồm các quốc gia có đủ người để thành lập một đội tiếp sức từ các vận động viên có sẵn. Những người này cũng phải tham gia vào các cuộc thi tiếp sức trong thời gian xét loại. Sẽ có ba cuộc đua trong thời gian vòng loại.

Phân bổ số suất
Các suất phân bổ dựa trên bảng xếp hạng sau World Cup 5 kết thúc vào ngày 16 tháng 12 năm 2017.

Nam

 Slovenia chỉ sử dụng 1 suất. Suất đó được Kazakhstan sử dụng.

Đôi
Các đội in nghiêng nhận suất nhờ các suất bổ sung để tạo thành một đội tiếp sức

 Hàn Quốc có suất nhờ là chủ nhà.

Nữ
Các đội in nghiêng nhận suất nhờ các suất bổ sung để tạo thành một đội tiếp sức

 Thụy Sĩ chỉ sử dụng một suất. Suất còn lại được chuyển cho Croatia.
 FIL ra một thông cáo về việc Nga sẽ chỉ dùng một suất nữ, các suất còn lại chuyển cho Argentina và Ukraina.

Tiếp sức đồng đội
Xếp hạng thế giới tính tới 9 tháng 12 năm 2017. Các đội in nghiêng không thể thành lập đội tiếp sức. Số bên cạnh các quốc gia chỉ ra thứ hạng của đội tuyển nhằm xác định đội nào sẽ được suất bổ sung trước

Tham khảo

Vòng loại Thế vận hội Mùa đông 2018
Trượt băng nằm ngửa tại Thế vận hội Mùa đông 2018


title: Tachina rectinervis

text:
Tachina rectinervis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tachina


title: Eois planetaria

text:
Eois planetaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Eois


title: Ronaldo

text:
Ronaldo là một tên riêng tiếng Bồ Đào Nha tương đương với tên riêng Ronald trong tiếng Anh.

Người

Cầu thủ bóng đá
 Ronaldo, tên đầy đủ là Ronaldo Luís Nazário de Lima (sinh 1976), cầu thủ bóng đá Brasil, từng mang tên "Ronaldinho" trong quãng đầu sự nghiệp.
 Cristiano Ronaldo (sinh 1985), cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha.
 Ronaldinho, tên đầy đủ là Ronaldo de Assis Moreira (sinh 1980), cầu thủ bóng đá Brasil, còn có tên khác là "Ronaldinho Gaúcho".
 Ronaldo Henrique Silva (sinh 1991), cầu thủ bóng đá Brasil.
 Ronaldo Rodrigues de Jesus (sinh 1965), cầu thủ bóng đá Brasil còn có tên khác là Ronaldão.

Nhân vật giả tưởng
 Ronaldo Fryman, nhân vật phụ trong chương trình Steven Universe.

Tham khảo

Tên riêng nam giới châu Âu


title: Mutawaseta

text:
Mutawaseta () là một ngôi làng Syria nằm ở Sinjar Nahiyah ở huyện Maarrat al-Nu'man, Idlib. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Mutawaseta có dân số 616 người trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Tham khảo


Raiffeisen Superliga 2013–14 là mùa giải thứ 15 của hạng đấu cao nhất bóng đá Kosovo. Mùa giải bắt đầu từ 23 tháng 8 năm 2013. KF Prishtina là đương kim vô địch.

Có 12 đội tham gia giải: 10 đội từ mùa giải 2012–13 và hai đội thăng hạng từ Liga e Parë. Fushë Kosova,  và Ferizaj là các câu lạc bộ bị xuống hạng.

Đội bóng
Có 12 đội tham gia Giải bóng đá vô địch quốc gia Kosovo 2013–14. Mùa trước, KF Liria và KF Vëllaznimi xuống chơi ở Liga e Parë. KF Ferizaj và KF Fushë Kosova lên hạng.

Bảng xếp hạng

|51

 FC Prishtina bị trừ 6 điểm, vì không đá với Kosova Vushtrri ở vòng 33 theo borozani.com

Play-off Xuống hạng
Các trận play-off xuống hạng diễn ra vào 3–4 tháng 6 năm 2015. Cả hai đội ở hạng cao nhất, Feronikeli và Trepça, đều giành chiến thắng trước các đội hạng dưới Gjilani và Llapi để giữ suất trong Giải bóng đá vô địch quốc gia Kosovo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.futbol24.com
 www.mediavision-ks.com

Mùa giải Giải bóng đá vô địch quốc gia Kosovo
1
Kosovo


title: Acanthurus grammoptilus

text:
Acanthurus grammoptilus là một loài cá biển thuộc chi Acanthurus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1843.

Từ nguyên
Tính từ định danh của loài cá này, grammoptilus, trong tiếng Hy Lạp cổ đại có nghĩa là "có lằn, sọc", không rõ ám chỉ những sọc nào trên cơ thể của chúng (có lẽ là các sọc dọc trên vây lưng và vây hậu môn).

Phạm vi phân bố và môi trường sống
A. grammoptilus có phạm vi phân bố giới hạn ở Tây Thái Bình Dương. Loài cá này được ghi nhận ở vùng biển phía bắc Úc, từ Houtman Abrolhos (Tây Úc) vòng qua phía bắc đến vùng biển ngoài khơi bang Queensland (đông bắc Úc), cũng như ở ngoài khơi New Caledonia và Fiji.

A. grammoptilus thường sống gần các rạn san hô viền bờ ở khu vực có đáy cát ở độ sâu khoảng từ 5 đến 91 m. Ở bờ tây Úc, chúng được quan sát ở các sườn dốc ở môi trường nước trong.

Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. grammoptilus là 35 cm. Loài cá này có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc.

Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, có màu nâu sẫm, lốm đốm các chấm nâu cam trên đầu và một dải màu nâu vàng băng qua mắt. Cuống đuôi có một dải màu trắng bao quanh. Vây đuôi lõm, hình lưỡi liềm, có rìa trắng rất hẹp ở phía sau (rìa trắng rộng hơn ở cá con). Vây lưng và vây hậu môn có viền màu xanh ánh kim. Nửa ngoài của vây ngực có màu vàng. Môi có màu trắng xám.

Số gai ở vây lưng: 8 - 9; Số tia vây ở vây lưng: 25 - 26; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 23 - 24; Số tia vây ở vây ngực: 16 - 17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Đánh bắt
A. grammoptilus được xem là một loài hải sản, và được người dân bản địa ở Tây Úc đánh bắt. Chúng cũng được xem là một thành phần nhỏ trong buôn bán cá cảnh.

Chú thích

G
Cá Thái Bình Dương
Cá Úc
Cá Fiji
Cá Nouvelle-Calédonie
Động vật được mô tả năm 1843


title: Meniscomorpha besheba

text:
Meniscomorpha besheba là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Meniscomorpha


title: Scopula pseudoafghana

text:
Scopula pseudoafghana là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

P


title: Plagithmysus vicinus

text:
Plagithmysus vicinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Plagithmysus


title: Hài độc thoại

text:
Hài độc thoại () là thể loại hài kịch trong đó một nghệ sĩ biểu diễn trực tiếp trước các khán giả, thường là nói trực tiếp với họ, nguồn gốc của hài độc thoại đến từ Nhật Bản. Trong một buổi hài độc thoại người nghệ sĩ thường pha trò, kể những câu chuyện cười, độc thoại hài hước, thậm chí hát và làm ảo thuật. Họ thường biểu diễn trong các câu lạc bộ hài, quán bar, hộp đêm, rạp hát... Hài độc thoại còn được phổ biến rộng rãi qua truyền hình, đĩa DVD, các trang mạng chia sẻ video như YouTube....

Tổng quát
Trong trình diễn hài độc thoại, các thông tin phản hồi của khán giả xảy ra ngay lập tức và rất quan trọng đối với hành động của diễn viên hài. Khán giả mong đợi trình diễn hài độc thoại cung cấp một dòng cười liên tục, và diễn viên luôn luôn bị áp lực phải thỏa mãn nó. Will Ferrell cho hài độc thoại là "khó khăn, cô đơn, và nguy hiểm".

Một chương trình hài độc thoại có thể chỉ có một diễn viên hài độc thoại, hay theo hình thức "tiêu đề" (headline) hoặc "trình diễn" (showcase). Một định dạng tiêu đề thường có một màn mở đầu được một MC thực hiện, để làm nóng đám đông, đối thoại với khán giả, thông báo cá đề tài và giới thiệu các nghệ sĩ khác. Màn này được theo sau bởi một hoặc hai màn "giữa", hoặc "đặc biệt", được thực hiện từ 15 đến 20 phút, theo sau là một nghệ sĩ thực hiện tiêu đề trong thời gian dài hơn. Định dạng "trình diễn" bao gồm một số màn các diễn viên thực hiện với khoảng thời gian bằng nhau, điển hình trong các câu lạc bộ nhỏ hơn như tại Comedy Cellar, hay Jongleurs, hoặc tại các chương trình lớn, nơi cần nhiều diễn viên để có thể lôi cuốn các giới khán giả khác nhau. Một định dạng showcase vẫn có thể có một MC.

Nhiều địa điểm nhỏ hơn tổ chức chương trình "open mic", nơi mà bất cứ ai có thể lên sân khấu và biểu diễn cho khán giả, tạo điều kiện để các người biểu diễn nghiệp dư có thể trau dồi tài nghệ của họ và nhờ đó trở nên chuyên nghiệp, hoặc cho các chuyên gia tập dợt với những màn mới của họ.

Như tên của nó bằng tiếng Anh, diễn viên hài độc thoại thường trình bày màn của mình trong khi đứng, mặc dù điều này là không bắt buộc.

Tham khảo

Thể loại hài
Nghệ thuật biểu diễn


title: Kohl

text:
Kohl (Tiếng Ả Rập, الكحل, al-kuḥl) hay là Kajal (Hindi, काजल, kājal) là phấn trang điểm mắt thời cổ đại, theo truyền thống được chế tạo bằng cách nghiền khoáng chất stibnite (Sb2S3) cho mục đích tương tự như than củi được sử dụng trong mascara. Kohl được sử dụng rộng rãi ở Nam Á, Trung Đông, Địa Trung Hải, Đông Âu, Bắc Phi, Sừng châu Phi và nhiều nơi tại Tây Phi như bút kẻ mắt để kẻ đường viền và/hoặc làm sẫm màu mí mắt và như chuốt mascara cho lông mi. Không chỉ phụ nữ dùng để kẻ mắt chủ yếu, mà còn có một số nam giới và trẻ em cũng sử dụng.

Kohl cũng đã được dùng ở Ấn Độ như một loại mỹ phẩm trong thời gian dài. Ngoài ra, các bà mẹ sẽ vẽ kohl vào mắt trẻ sơ sinh ngay sau khi sinh. Một số người làm điều này để "đôi mắt đứa trẻ chắc khỏe" và số khác tin rằng nó có thể ngăn ngừa đứa trẻ tránh khỏi bị mắt quỷ nguyền rủa.

Tên gọi

Tên gọi Ả Rập   và Biblical Hebrew  (tiếng Hebrew hiện đại כחול có nghĩa "xanh lam") là từ cùng gốc, khởi nguồn gốc từ ngữ hệ Semitic k-ḥ-l. Các phiên bản chuyển ngữ của phát âm thổ ngữ tiếng Ả Rập bao gồm kohl hay kuhl. Kohl trong tiếng Ba Tư là sormeh. Tại Nam Phi, kohl được gọi là surmah hay kājal. Tại Tây Phi, loại mỹ phẩm được gọi là tozali hay kwalli. Từ tiếng Anh alcohol là một từ vay mượn từ tiếng Ả Rập (thông qua tiếng Trung Mỹ Latinh và tiếng Pháp; ban đầu theo nghĩa "bột antimon", nghĩa hiện đại là từ thế kỷ 18). Từ ngữ tiếng Nga cho antimon, сурьма, là một từ vay mượn từ thuật ngữ Ba Tư. Thuật ngữ Hy Lạp và La tinh cho antimon, stibium, στίβι, στίμμι, được mượn từ tên gọi tiếng Ai Cập .

Trung Đông và Bắc Phi

Kohl đã được nữ hoàng Ai Cập và những phụ nữ cao quý sử dụng theo cách truyền thống từ thời kỳ Nguyên thủy của Ai Cập (khoảng năm 3100 TCN), người ta sử dụng stibnite (hợp chất sunphua của antimon chứ không phải chì). Bảng phân màu mỹ phẩm được dùng dành cho chế phẩm này thừa nhận vai trò nổi bật trong nền văn hoá tiền triều đại Ai Cập.

Kohl ban đầu được sử dụng để bảo vệ chống lại bệnh mắt. Cũng có một niềm tin rằng bóng tối xung quanh mắt sẽ bảo vệ chủ nhân tránh tia chớp của mặt trời.

Vẽ mắt galena (về sau thuật ngữ Kohl trong tiếng Ả Rập khởi nguồn từ thuật ngữ tiếng Akkad cho mỹ phẩm) được áp dụng rộng rãi ở Ai Cập cổ đại. Mí mắt trên được vẽ màu đen và thấp hơn có màu xanh lá, mô tả trong văn thư cổ đại diễn tả cách dùng cả galena đen và malachit xanh. Lăng mộ cổ từ nền văn hoá tiền sử Tasia chỉ ra rằng ứng dụng galena sớm ở Ai Cập, một phong tục trải dài từ giai đoạn Badari đến thời kỳ Coptic. Mặc dù được tìm thấy tại địa phương, cả galena đen và malachit xanh cũng được nhập khẩu từ vùng miền lân cận ở Tây Á, Coptos và xứ Punt.

Hatshepsut, nữ hoàng vương triều thứ Mười tám của Ai Cập cổ đại, đã cho mài nhũ hương thành tro hòa lẫn vào phấn kohl để kẻ mắt. Đây là ghi chép sử dụng nhựa thơm đầu tiên. Chính bản thân nhũ hương ban đầu đã thu được trong chuyến thám hiểm đến xứ Punt cổ đại vào triều đại tân Vương quốc Ai Cập ( 1500 TCN).

Ngoài ra, học giả người Hồi giáo tiên phong Ibn Abi Shayba mô tả trong tài liệu hợp pháp cách vẽ kohl lên mắt, như đã được học giả uy tín trước đó kể lại.

Phụ nữ người Berber ở Bắc Phi và người Ả Rập ở Trung Đông, cũng vẽ kohl lên mặt của họ. Một đường thẳng đứng được vẽ từ môi dưới tới cằm và dọc theo đường sống mũi. Ban đầu đường kẻ từ môi dưới đến cằm cho biết người phụ nữ đó đã lập gia đình hay chưa. Hình thức vẽ kohl này trên mặt bắt nguồn từ bán đảo Ả Rập và đã du nhập vào Bắc Phi từ thế kỷ VII.

Sừng châu Phi

Cách sử dụng vẽ mắt kohl ở vùng sừng châu Phi có niên đại vương quốc Punt cổ đại. Phụ nữ Somalis, Djibouti, Ethiopia và Eritrea từ lâu đã vẽ kohl (kuul) cho mục đích làm đẹp, cũng như làm sạch đôi mắt, kéo dài lông mi và để bảo vệ mắt khỏi ánh nắng mặt trời.

Tây Phi
Kohl cũng được người Fulani và nhánh người Hausa vẽ mắt ở nhiều nơi tại Tây Phi. Ngoài ra, các tộc người Tuareg, Wolof, Mandinka, Soninke, Dagomba, Kanuri và cư dân Hồi giáo chủ yếu sống tại vùng Sahel và Sahara, dùng vẽ lên mắt. Kohl được cả hai giới và người ở mọi lứa tuổi sử dụng, chủ yếu trong đám cưới, lễ hội Hồi giáo (như Eid al-Fitr và Eid al-Adha) và các chuyến đi đến nhà thờ Hồi giáo để cầu nguyện Jumuah hàng tuần.

Đối với phụ nữ, kohl hoặc henna đen được tô vẽ lên mặt cũng như cách thức cộng đồng thực hiện ở Bắc Phi.

Nam Á

Kohl được biết đến qua nhiều tên gọi trong ngôn ngữ Nam Á, như surma trong tiếng Punjab và tiếng Urdu, kajal trong tiếng Hindi, tiếng Bengal và tiếng Gujarat, kajal trong tiếng Sanskrit, kajalh trong tiếng Marathi, kanmashi trong tiếng Malayalam, kaadige trong tiếng Kannada, kaatuka trong tiếng Telugu và kan mai trong tiếng Tamil. Ở Ấn Độ, phụ nữ sử dụng như một loại bút kẻ mắt, kẻ xung quanh cạnh mắt. Ở nhiều nơi của Ấn Độ, đặc biệt ở miền Nam Ấn Độ, Karnataka nói riêng, phụ nữ bào chế kajal tại nhà. Kajal tự chế này được sử dụng ngay cả đối với trẻ sơ sinh. Truyền thống địa phương cho rằng nó là một chất làm mát rất tốt cho mắt, tin rằng nó bảo vệ thị lực và tầm nhìn khỏi ánh mặt trời.

Một số công ty sản xuất thuốc Ayurveda của Ấn Độ hoặc thảo mộc Ấn Độ cổ đại thêm long não và các loại dược liệu khác có lợi cho mắt vào trong kajal. Nó có thể phục vụ không chỉ như mỹ phẩm mà còn là thuốc dưỡng mắt.

Trong nền văn hoá Punjab, surma là chất nhuộm theo nghi thức truyền thống, mà chủ yếu nam giới Punjab vẽ quanh mắt họ vào các dịp xã hội hoặc tôn giáo đặc biệt. Nó thường được vợ hoặc người mẹ người đó vẽ lên.

Một số phụ nữ cũng thêm một chấm kajal ở phía bên trái của trán hoặc trên đường ngấn nước trên mắt phụ nữ và trẻ em để tránh khỏi buri nazar. Buri nazar có nghĩa đen là "cái nhìn tồi tệ" và có thể so sánh với 'ánh mắt ác quỷ', mặc dù nó có thể được diễn giải như những điều xấu ác của con người hay thậm chí là mắt người dâm dãng, theo quan niệm của đàn ông lôi kéo phụ nữ. Nó cho thấy người đó không hoàn hảo, với họ có 'dấu hiệu đen', do đó, người ta sẽ không ghen tị với vẻ đẹp của họ.

Trong các điệu múa Bharatnatayam của Ấn Độ hàng thế kỷ, vũ công kẻ phấn kohl đậm cho đôi mắt của mình để thu hút sự chú ý đến cử chỉ và cử động của mắt họ. Kohl sau đó được kẻ lên lông mày và mí mắt để nổi bật hơn nữa cho các vũ công.

Kohl và Hồi giáo
Nhà tiên tri Mohammed đã sử dụng kohl và khuyên những người khác nên sử dụng nó vì ông tin rằng nó mang lại lợi ích cho đôi mắt và được người Hồi giáo ngày nay sử dụng trong tháng chay Ramadan như dấu hiệu của lòng sùng kính. Nhà tiên tri "đã từng vẽ kohl lên mắt phải ông ba lần và mắt trái ông hai lần. Người Hồi giáo Salafi hiện đại sử dụng kohl như thói quen của Muhammed.

Pha chế
Bào chế kajal tại nhà bắt đầu bằng cách nhúng một khăn vải sạch, trắng, mỏng, khoảng 4x4 inch vuông, vào hỗn hợp nhão gỗ đàn hương hoặc nước ép hoa sữa (Manjal karisilanganni), sau đó phơi khô trong bóng râm. Quá trình nhúng và phơi khô này được thực hiện cả ngày. Sau khi hoàng hôn, một sợi bấc được làm từ vải đã nhúng, sau đó dùng để thắp sáng một ngọn đèn bùn đổ đầy dầu thầu dầu. Một lọ đồng thau được giữ trên đèn, để lại một kẽ hở nhỏ, chỉ cần đủ cho khí oxy giữ lửa cháy đèn. Đèn đốt cháy suốt đêm. Vào buổi sáng, một hoặc hai giọt bơ loãng tinh khiết (bơ sữa bò lọc) hoặc dầu thầu dầu được thêm vào muội đen hiện trên vạch lọ đồng thau. Nó được lưu trữ trong một hộp sạch.

Tất cả thành phần được sử dụng trong chế phẩm này (gỗ đàn hương/Manjal karsilanganni, dầu thầu dầu, bơ loãng) được cho có tính chất dược liệu. Chúng vẫn được sử dụng trong các liệu pháp Ấn Độ như thuốc ayurveda và Siddha.

Ở vùng nông thôn Bengal, kajal được làm từ cây "Monosha", một loại rau mọng (Euphorbia neriifolia). Lá của Monosha được bao phủ bằng dầu và được giữ trên một đèn dầu cháy (đèn bùn). Trong vòng vài phút, lá được phủ bằng muội đen mịn kem, rất an toàn và vô trùng mà thậm chí còn được áp dụng cho trẻ sơ sinh.

Mối lo ngại sức khỏe
Hàm lượng kohl và công thức bào chế khác nhau rất nhiều. Tại Bắc Phi và Trung Đông, kohl tự làm thường được làm bằng galena nghiền (chì sulfide). Ở phía tây, người sản xuất sử dụng cacbon vô định hình hoặc than gỗ hữu cơ thay vì chì. Dầu thực vật và muội than từ các loại quả hạch, hạt và nhựa cây cao su khác nhau thường được thêm vào bột carbon. Thật không may, sản phẩm không chì được cho có chất lượng kém hơn so với loại truyền thống, cũ và do đó đã gia tăng sử dụng kohl làm bằng tay, chứa chì.

Trong nhiều thập kỷ, nhiều báo cáo mâu thuẫn trong tài liệu đã được công bố liên quan đến chuyện vẽ phấn kohl lên mắt chịu trách nhiệm khiến cho nồng độ chì trong máu cao hơn, có thể gây ngộ độc chì. Trong khi cùng một lúc, một số nghiên cứu và báo cáo nghiên cứu cũng đã được công bố bác bỏ bất kỳ liên kết như vậy với mức độ chì trong máu tăng lên khi vẽ phấn kohl (surma).

Một nhóm nghiên cứu ở Trung Quốc đã cố gắng tìm ra một số cơ sở khoa học về đặc tính của chì sulfide (galena) liên quan đến hấp thụ tia mặt trời khi đưa vào mắt dưới dạng kohl. Tác giả báo cáo quang phổ hấp thụ tia cực tím (UV) của một màng mỏng chì sulfide được chuẩn bị trên chất nền "Oxit thiếc indi" (ITO). Quang phổ cho biết màng mỏng chì sulfide có độ hấp thụ cao hơn và hệ số truyền thấp hơn trong dải sáng tia cực tím tăng thêm với điện áp lắng đọng tăng lên.

Nỗ lực loại bỏ chì khỏi phấn kohl đã được khấy động bởi các nghiên cứu vào đầu những năm 1990, bào chế phấn kohl tìm ra chất ô nhiễm nồng độ cao, bao gồm cả chì. Nồng độ chì trong chế phẩm Kohl thương mại cao tới 84%. Mẫu kohl từ Oman và Cairo, phân tích bằng cách sử dụng nhiễu xạ bột tia X và kính hiển vi điện tử quét, tìm ra galena. Một thập kỉ sau, nghiên cứu về kohl tiến hành tại Ai Cập và Ấn Độ cho biết một phần ba số mẫu nghiên cứu có chứa chì, trong khi hai phần ba còn lại chứa cacbon vô định hình, zincite, cuprite, goethite, silicon nguyên tố hay talc, hematit, minium, và các hợp chất hữu cơ.

Sử dụng kohl có chứa chì khiến lượng chì trong máu gia tăng, khiến cho người sử dụng có nguy cơ bị nhiễm độc chì. Các biến chứng của nhiễm độc chì bao gồm thiếu máu, chậm phát triển, IQ thấp, co giật và trong trường hợp nặng dẫn dến tử vong. Thiếu máu do ngộ độc chì là mối quan tâm đặc biệt ở các nước Trung Đông và Nam Á, nơi có các dạng thiếu máu phổ biến, bao gồm thiếu máu do thiếu sắt (do suy dinh dưỡng) và bệnh huyết sắc tố (hemoglobinopathy, bệnh hồng cầu hình liềm, bệnh tan máu bẩm sinh).

Những sản phẩm bị cấm này khác với mỹ phẩm không có chì sử dụng từ "kohl" chỉ để mô tả sắc thái/màu sắc của nó, chứ không phải thành phần thực tế. Một số mỹ phẩm trang điểm mắt hiện đại được quảng cáo là "kohl", nhưng được bào chế khác nhau và phù hợp với các tiêu chuẩn sức khoẻ có liên quan.

Vào tháng 1 năm 2010, giới nghiên cứu Pháp đã báo cáo rằng trang điểm mắt đậm cá nhân mà người Ai Cập cổ đại vẽ có thể có lợi ích y tế. Ở mức thấp, hợp chất chì riêng biệt hỗ trợ hệ miễn dịch bằng cách kích thích sản xuất oxit nitric.

Kohl "xanh lam" là sắc tố đen pha xanh lam sẫm bao gồm cả hai hợp chất chì cùng hợp chất antimon. Hợp chất chì trong kohl là galena (PbS) - màu xám tối và laurionit bóng (PbCl(OH)) - phosgenit trắng ((PbCl)2CO3); cerussit (PbCO3) – xanh lam. Hợp chất antimon trong kohl là stibnite (Sb2S3) - xanh lam. Stibnite có antimon (stibium) trong đó. Có bằng chứng cho thấy phân tử gam hạ hiển vi cô đặc của chì (Pb2+) có thể tạo ra dư thừa dinitơ monoxit (N2O), do đó có thể kích hoạt tăng cường phản ứng miễn dịch.

Người Ai Cập cổ đại, được ghi chép trong giấy cói Ebers ( 1550 BCE), thảo luận về những hợp chất này có trong kohl để bảo vệ mắt. Thật vậy, kohl được dùng như bút kẻ mắt và mỹ phẩm. Có một số bệnh mắt đặc hữu ở vùng sông Nile bao gồm mắt hột, vi khuẩn chlamydia có thể gây ra sẹo giác mạc và bệnh hoại tử kết mạc, mất thị giác. Kohl được dùng không chỉ như mỹ phẩm mà còn là thuốc nhỏ mắt dược liệu (từ Gr. Kollurion). Hai trong số hợp chất chì của Kohl - laurionit và phosgenit chloride chì - không tự nhiên tại thung lũng sông Nile. Người ta tin rằng họ đã cố tình tổng hợp bởi người Ai Cập cổ đại cho mục đích này. Sử dụng rộng rãi kohl trên khắp Địa Trung Hải và Trung Đông chứng tỏ khả năng bảo vệ mắt khỏi bệnh truyền nhiễm và được sử dụng như mỹ phẩm.

Tình trạng pháp lý
Kohl là hàng nhập khẩu hoặc bán bất hợp pháp tại Hoa Kỳ, bởi vì nó không có trong danh sách chất phụ gia màu được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm phê duyệt, xem kohl không an toàn để sử dụng.

Trong văn hóa đại chúng

Mở đầu bộ phim Anh năm 1999 East is East, nhân vật George Khan, diễn viên Om Puri thủ vai, vẽ phấn kohl vào mắt con trai trước đám cưới anh ta.
Nữ diễn viên điện ảnh Theda Bara dùng phấn kohl viền mắt trong suốt sự nghiệp của mình.
Trong chương trình BBC Four Lost Weekend, Keith Richards, người chơi guitar Rolling Stones, cho rằng ông sử dụng kohl cho các bộ lạc bán du mục của Bắc Phi, nơi ông thường đi nghỉ hè vào cuối những năm 1960.
MarK Antony trong loạt phim truyền hình HBO Rome dùng phấn Kohl vẽ mắt cùng nhiều nhân vật Ai Cập.
Jack Sparrow, nhận vật trung tâm trong loạt phim Cướp biển vùng Caribbean, vẽ phấn kohl quanh mắt.
Nhạc sĩ Prince vẽ phấn kohl quanh mắt trong suốt sự nghiệp của mình.
Edward Gorey viết: "The Wanton, mặc dù cô ấy biết được những nguy hiểm của nó/cần phải mỉm cười với Kohl về đôi mắt của cô/và đánh thức sự quan tâm của người lạ/với những tiếng thở dài kéo dài, khàn khàn, phóng dãng."
Trong bài hát "Miss Sarajevo" của U2, một dòng hỏi: "Có thời gian cho kohl và son môi? / thời gian cho tóc quăn / có thời gian để mua sắm ở High Street? / tìm trang phục phù hợp để mặc".
Mariska Veres, ca sĩ chính của nhóm nhạc rock người Hà Lan Shocking Blue, vẽ phấn kohl quanh mắt.
Trong trang web truyện tranh Gunnerkrigg Court, kohl được nhắc đến bằng tên surma, tên mẹ của nhân vật chính và tên của nhân vật chính là antimony, một thành phần của kohl.
Charley, một nhân vật trong phim 2009 A Single Man, vẽ phấn kohl lên mắt vào bữa tối.
Rabia, một nhân vật trong bộ phim truyền hình Pakistan Dastaan, dùng phấn kohl kẻ đường kẻ lên mắt nhân vật Bano để nổi bật vẻ đẹp của cô nàng.

Chú thích

Sách tham khảo

 Al-Ashban RM, Aslam M, Shah AH., Public Health. 2004 Jun;118(4):292–8. "Kohl (surma): a toxic traditional eye cosmetic study in Saudi Arabia."
 Abdullah MA., J Trop Med Hyg. 1984 Apr;87(2):67–70. "Lead poisoning among children in Saudi Arabia."
 Hardy AD, Walton RI, Myers KA, Vaishnav R., J Cosmet Sci. 2006 Mar–Apr;57(2):107–25. "Availability and chemical composition of traditional eye cosmetics ('kohls') used in the United Arab Emirates of Dubai, Sharjah, Ajman, Umm Al-Quwain, Ras Al-Khaimah, and Fujairah."
 Shaltout A, Yaish SA, Fernando N., Ann Trop Paediatr. 1981 Dec;1(4):209–15. "Lead encephalopathy in infants in Kuwait. A study of 20 infants with particular reference to clinical presentation and source of lead poisoning."

Liên kết ngoài

 Kohl – The Dark World,
 Egyptian: Kohl pot, Black steatite, click on picture.
 Egyptian: Bone kohl pot. Figurine design, click on picture.
 Kohl (CopperWiki)

Từ ngữ Ả Rập
Mỹ phẩm
Lịch sử mỹ phẩm
Văn hóa Ả Rập


title: Dưa Santa Claus

text:
Dưa Santa Claus, đôi khi được gọi là dưa Giáng sinh hoặc Piel de Sapo (Da cóc), là một loại dưa (họ Bầu bí, Cucumis melo, nhóm Inodorus) có nguồn gốc Tây Ban Nha, quả dài đến khoảng một foot và có hình trứng. Nó có vỏ ngoài dày, sọc xanh và thịt bên trong từ xanh nhạt đến trắng với hương vị dưa nhẹ và ngọt gần giống dưa lê.

Mô tả
Nó có một lớp vỏ màu xanh lá nên nó được đặt tên bằng tiếng Tây Ban Nha là Piel de Sapo (dịch là "Da cóc"). Một loại dưa có họ hàng với nó với hình dạng giống nhau, nhưng có vỏ màu vàng được gọi là 'Amarillo' hoặc dưa hoàng yến. Quả dưa ông già Noel có sọc từ xanh, vàng đến vàng tươi hấp dẫn có phần giống quả dưa hấu nhỏ. Bên trong là một lớp thịt mềm và có hương vị nhẹ, màu xanh nhạt, rất giống với dưa lê. Dưa Santa Claus chín mọng nhất sẽ có những bông hoa mềm mại kết thúc với áp lực nhẹ nhàng và màu vàng rực rỡ.

Tên gọi dưa này trong tiếng Anh là Santa Claus để công nhận khả năng giữ được lâu của nó, tức là "cho đến Giáng sinh".

Canh tác
Loại dưa này phổ biến rộng rãi ở Bắc bán cầu. Được trồng ở California và Arizona, chúng được thu hoạch từ tháng 6 đến tháng 10. Trong mùa đông, dưa Santa Claus được nhập khẩu từ Nam Mỹ. Chúng được trồng ở Brazil và Trung Mỹ để cung cấp cho châu Âu trong suốt mùa thu, đông và xuân. Trưởng thành khoảng 110 ngày sau khi trồng, loại dưa này có thể phát triển đến  chiều dài và một nửa con số đó cho đường kính.

Tây Ban Nha
Piel de Sapo có nguồn gốc ở Tây Ban Nha, nơi nó được trồng rộng rãi - khoảng  được canh tác hàng năm. La Mancha là vùng chính ở Tây Ban Nha sản xuất loại này, với 12.000 ha. Một khu vực trồng trọt quan trọng khác là Murcia chuyên trồng các loại cây trồng sớm. Ở đó, họ trồng chủ yếu vào giữa tháng Ba và thu hoạch từ giữa tháng Sáu đến giữa tháng Bảy.

Sử dụng
Thịt của dưa chưa cắt sẽ ngon hơn và mềm hơn nếu được giữ ở nhiệt độ phòng một hoặc hai ngày trước khi dùng. Sau khi chín hoặc cắt, nó nên được bảo quản lạnh trong hộp nhựa. Loại dưa này có thể giữ được lâu hơn các giống khác đến sáu tuần.

Tham khảo

Dưa


title: Myiapharus hemiargyroides

text:
Myiapharus hemiargyroides là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Myiapharus


title: Carinodes vargasi

text:
Carinodes vargasi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Carinodes


title: Boarmia adustaria

text:
Boarmia adustaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Boarmia


title: Atractodes citator

text:
Atractodes citator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Atractodes


title: Danh sách diễn viên Nepal

text:
Dưới đây là danh sách diễn viên Nepal, tên được sắp xếp theo bảng chữ cái trong tiếng Latinh.

A
 Anmol K.C.
 Anup Baral
 Arjun Karki
 Aryan Sigdel
 Arpan Thapa

B
 Bhuwan K.C.
 Biraj Bhatta

D
 Dayahang Rai
 Deepak Raj Giri
 Dilip Rayamajhi

H
 Hari Bansha Acharya

J
Jiwan Luitel

M
 Madan Krishna Shrestha
 Manoj RC

N

 Nischal Basnet
 Nikhil Upreti
 Nima Rumba
 Neer Shah
 Najir Hussain

P

Paul Shah

R
Raj Ballav Koirala
 Rajesh Hamal
Rohan Dhakal

S

 Shiva Shankar
 Shiv Shrestha
 ShriKrishna Shrestha
 Shrawan Ghimire
 Sitaram Kattel
 Suraj Singh Thakuri
 Sunil Thapa
 Saugat Malla
Sunil Rawal
Sushil Chhetri

T
 Tulsi Ghimire

U
 Udit Narayan

W
 Wilson Bikram Rai

Diễn viên

Nepal
Nepal


title: Oswaldia spectabilis

text:
Oswaldia spectabilis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Oswaldia


title: Acanthodelta semiflava

text:
Acanthodelta semiflava là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Acanthodelta


title: Zefiryn Ćwikliński

text:
Zefiryn (Zefir) Alojzy Ćwikliński Ceferino (sinh ngày 6 tháng 2 năm 1871 tại Lviv – mất ngày 24 tháng 7 năm 1930 tại Zakopane) là một họa sĩ người Ba Lan, chủ yếu được biết đến với những bức tranh phong cảnh của dãy núi Tatra.

Tiểu sử

Ćwikliński tốt nghiệp trung học ở Lviv. Ông theo học ngành Triết học tại Đại học Lviv. Sau khi Ćwikliński đến Kraków, trong những năm 1887-1889, ông học hội họa tại Học viện Mỹ thuật Jan Matejko dưới sự chỉ dẫn của các họa sĩ Florian Cynk, Władysław Łuszczkiewicz, Feliks Szynalewski và Izydor Jabłoński. Năm 1893, ông nhận được học bổng và tiếp tục đi du học tại Vienna. Ông chuyên vẽ các bức tranh chủ đề lịch sử, chân dung và nhiều thể loại khác nhau. Vì không đủ nguồn tài chính, ông buộc phải trở về Ba Lan. Sau khi về nước, ông làm giáo viên dạy nghệ thuật ở Brody và Jarosław. Năm 1898, ông đến Ý và Dalmatia, nơi ông dành nửa năm để học vẽ tranh phong cảnh.

Sáng tác

Ćwikliński còn là một họa sĩ vẽ tranh minh họa (ông xuất bản các bức tranh minh họa, mỗi hai tuần một lần, trên tạp chí "Faun"). Vào khoảng năm 1897, ông vẽ các bức tranh phong cảnh của khu vực xung quanh Lviv. Năm 1908, ông định cư ở Zakopane và kể từ đó, ông chủ yếu vẽ tranh phong cảnh của dãy núi Tatra. Những bức tranh này được trưng bày tại nhiều cuộc triển lãm. Ông cũng tạo ra nhiều tấm bưu thiếp với hình ảnh dãy núi Tatra.

Tác phẩm tiêu biểu

Tham khảo

Sinh năm 1871
Mất năm 1930
Họa sĩ Ba Lan


title: Lacanobia postaliena

text:
Lacanobia postaliena là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lacanobia


title: Phương pháp biến phân (cơ học lượng tử)

text:
Trong cơ học lượng tử, phương pháp biến phân là một cách để tìm gần đúng trạng thái riêng năng lượng thấp nhất  hay trạng thái cơ bản, và một số trạng thái kích thích. Điều này cho phép tính toán gần đúng các hàm sóng chẳng hạn như các quỹ đạo phân tử. Cơ sở cho phương pháp này là nguyên lý biến phân.

Phương pháp này bao gồm chọn " hàm sóng thử" phụ thuộc vào một hoặc nhiều tham số và tìm các giá trị của tham số này sao cho giá trị kỳ vọng của năng lượng là thấp nhất có thể. Khi đó hàm sóng thu được bằng cách khớp các tham số được gần đúng với hàm sóng trạng thái cơ bản và giá trị kỳ vọng của năng lượng ở trạng thái đó là biên trên của năng lượng trạng thái cơ bản. Phương pháp Hartree–Fock, nhóm tái chuẩn hóa ma trận mật độ và phương pháp Ritz đều áp dụng phương pháp biến phân.

Mô tả
Giả sử ta có một không gian Hilbert và một toán tử Hermite trên nó được gọi là Hamiltonian H. Bỏ qua các khả năng về phổ liên tục, ta xét phổ rời rạc của H và các không gian riêng tương ứng của mỗi trị riêng (xem định lý phổ cho các toán tử Hermite trong cơ sở toán học):

trong đó  là kí hiệu Kronecker

và Hamiltonian liên hệ với trị riêng λ thông qua hệ thức trị riêng

Các trạng thái vật lý được chuẩn hóa, nghĩa là độ chuẩn bằng  1. Bỏ qua phổ liên tục của H, giả định rằng nó được bao từ dưới và biên thấp hơn lớn nhất là E0. Giả sử rằng ta cũng biết trạng thái tương ứng |ψ⟩. Giá trị kì vọng của H khi đó là

Tất nhiên, nếu ta biến thiên tất cả các trạng thái khả dĩ với độ chuẩn 1 để cực tiểu hóa giá trị kì vọng của H, giá trị thấp nhất sẽ là E0 và trạng thái tương ứng sẽ là một trạng thái riêng của E0. Biến thiên toàn không gian Hilbert  thường rất phức tạp trong các tính toán vật lý, và một không gian con của không gian Hilbert được chọn, được tham số hóa bởi một số tham số vi phân (thực) αi (i = 1, 2, ..., N). Việc chọn không gian con được gọi là ansatz. Một số việc chọn ansatz dẫn đến các gần đúng tốt hơn, do đó việc chọn ansatz khá quan trọng.

Hãy giả sử rằng có một số sự xen phủ giữa ansatz và trạng thái cơ bản (ngược lại, nó là một ansatz tệ). Ta vẫn mong muốn chuẩn hóa ansatz, do đó ta có một số ràng buộc

và ta mong muốn cực tiểu hóa

Tổng quát, đây là công việc không dễ, do ta mong đợi một cực tiểu toàn cục và tìm các đạo hàm riêng bằng không của ε trên tất cả αi là không đủ. Nếu ψ (α) được biểu diễn như một tổ hợp tuyến tính của các hàm khác (αi là các hệ số), như trong phương pháp Ritz, chỉ có một cực tiểu và bài toán rất đơn giản. Tuy nhiên, còn có các phương pháp phi tuyến khác như là phương pháp Hartree–Fock, mà nó cũng không được đặc trưng bởi độ lớn các cực tiểu và do đó rất thuận tiện trong các tính toán.

Có sự phức tạp khác trong tính toán đã mô tả. Nếu ε tiến về E0 trong các tính toán cực tiểu hóa, không chắc chắn rằng các hàm sóng thử tương ứng có xu hướng tiến về hàm sóng thực sự. Điều này được làm rõ bằng các tính toán sử dụng dao động tử được hiệu chỉnh như một hệ mẫu, trong đó nghiệm giải ra gần chính xác sử dụng phương pháp biến phân. Một hàm sóng khác với hàm sóng chính xác thu được bằng việc sử dụng phương pháp đã mô tả ở trên.

Mặc dù các tính toán thường giới hạn ở năng lượng trạng thái cơ bản nhưng phương pháp này cũng có thể áp dụng trong các trường hợp nhất định khi tính các trạng thái kích thích. Nếu hàm sóng trạng thái cơ bản biết được bằng phương pháp biến phân hay bằng tính toán trực tiếp thì tập con của không gian Hilbert cũng có thể được chọn trực giao với hàm sóng trạng thái cơ bản.

Cực tiểu thường không chính xác cho trạng thái cơ bản, sự khác nhau giữa trạng thái cơ bản và   là kết quả trong năng lượng kích thích thấp hơn. Sự hụt này liên quan đến mỗi trạng thái kích thích cao hơn.

Trong công thức khác:

Bằng định nghĩa, công thức này thỏa với bất kì φ thử nào, hàm sóng trạng thái cơ bản có năng lượng thấp nhất, và hàm sóng thử bất kì sẽ có năng lượng lớn hơn hoặc bằng với nó.

Chứng minh:
φ có thể được khai triển như một tổ hợp tuyến tính các hàm riêng thực của Hamiltonian (ta giả sử nó được chuẩn hóa và trực giao):

Khi đó, để tìm giá trị kì vọng của Hamiltonian:

Lúc này, năng lượng trạng thái cơ bản là năng lượng khả dĩ thấp nhất, tức là . Do đó, nếu hàm sóng được dự đoán φ được chuẩn hóa:

Tổng quát

Với một hamiltonian H mô tả hệ và bất kì hàm sóng chuẩn hóa Ψ với các argument thích hợp cho hàm sóng chưa biết của hệ, ta xác định phiếm hàm

Nguyên lý biến phân phát biểu rằng
 , trong đó  là trạng thái riêng có năng lượng thấp nhất (trạng thái cơ bản) của hamiltonian
  khi và chỉ khi  bằng chính xác với hàm sóng của trạng thái cơ bản của hệ được nghiên cứu.

Nguyên lý biến phân được công thức hóa ở trên là cơ sở của phương pháp biến phân được sử dụng trong cơ học lượng tử và hóa lượng tử để tìm gần đúng trạng thái cơ bản.

Một khía cạnh khác trong các nguyên lý biến phân của cơ học lượng tử là  và  cũng có thể được biến đổi tách biệt (gây ra bởi bản chất số phức của hàm sóng), các đại lượng có thể biến đổi theo nguyên lý tại một thời điểm.

Trạng thái cơ bản của nguyên tử Heli
Nguyên tử heli bao gồm hai electron với khối lượng m và điện tích  −e, xung quan một hạt nhân được xem như cố định với khối lượng M ≫ m và điện tích +2e. Hamiltonian cho nó, bỏ qua cấu trúc tinh tế, là:

trong đó ħ là hằng số Planck rút gọn, ε0 là hằng số điện môi chân không, ri (for i = 1, 2) là khoảng cách của electrong thứ i đến hạt nhân, và |r1 − r2| là khoảng cách giữa hai electron.

Nếu số hạng Vee = e2/(4πε0|r1 − r2|), biểu diễn lực đẩy giữa hai electron, được bao gồm, Hamiltonian sẽ trở thành tổng của hai Hamiltonian nguyên tử giống hydro với điện tích hạt nhân +2e. Năng lượng trạng thái cơ bản khi đó sẽ là 8E1 = −109 eV, trong đó E1 là hằng số Rydberg, và hàm sóng trạng thái cơ bản sẽ là tích của hai hàm sóng cho trạng thái cơ bản của nguyên tử giống hydro:

trong đó a0 là bán kính Bohr và Z = 2, là điện tích hạt nhân của heli. Giá trị kì vọng của Hamiltonian toàn phần H (bao gồm số hạng Vee) trong trạng thái được mô tả bởi ψ0 sẽ là biên trên cho năng lượng trạng thái cơ bản của nó.<Vee> là −5E1/2 = 34 eV, do đó <H> là 8E1 − 5E1/2 = −75 eV.

Biên trên liên kết chặt có thể tìm thấy bằng cách sử dụng hàm sóng thử tốt hơn với các tham số. Mỗi electron có thể được xem như điện tích hạt nhân từng phần được "chắn" bởi các electron khác, do đó ta có thể sử dụng một hàm sóng thử bằng với điện tích "hiệu dụng" Z < 2: Giá trị kì vọng của H trong trạng thái này là:

Cực tiểu hóa cho Z = 27/16 dẫn đến việc chắn rút gọn điện tích hiệu dụng cỡ ~1.69. Thay giá trị Z này vào biểu thức cho H ta có 729E1/128 = −77.5 eV,
với 2% sai số giá trị thực nghiệm, −78.975 eV.

Ngay cả những ước lượng gần hơn năng lượng này đã được tìm thấy bằng cách sử dụng các hàm sóng thử phức tạp hơn với nhiều tham số hơn.  Điều này được thực hiện trong hóa lý thông qua biến phân Monte Carlo.

Tham khảo

Hóa học tính toán
Hóa học lượng tử


title: Pachythrix hampsoni

text:
Pachythrix hampsoni là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pachythrix
Động vật được mô tả năm 1975


title: Junot Díaz

text:
Junot Díaz (sinh ngày 31 tháng 12 năm 1968) là một nhà văn, giáo sư viết lách sáng tạo người Mỹ gốc Donimica tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) và tổng biên tập mảng tác phẩm hư cấu tại tạp chí Boston Review. Ông còn giữ một vị trí trong ban cố vấn của Đại học Tự do – một tổ chức tình nguyện tại Georgia cung cấp những chỉ dẫn hậu trung học dành cho những người nhập cư không có thẻ căn cước. Trọng tâm trong các tác phẩm của Díaz là trải nghiệm của những người nhập cư, mà đặc biệt là người nhập cư gốc Latin.

Sinh ra tại Santo Domingo, Cộng hòa Dominica, Díaz cùng gia đình nhập cư của mình chuyển đến New Jersey sinh sống lúc ông mới lên 6 tuổi. Ông nhận được bằng Cử nhân Nghệ thuật từ Đại học Rutgers và ngay sau đó sáng tạo ra nhân vật "Yunior" (nhân vật này từng là người kể chuyện trong nhiều cuốn sách sau này của ông). Sau khi lấy bằng Cử nhân Mỹ thuật từ Đại học Cornell, Díaz đã xuất bản tác phẩm đầu tiên của mình – tuyển tập truyện ngắn Drown vào năm 1995.

Năm 2008, Díaz giành giải Pulitzer cho tác phẩm hư cấu nhờ cuốn tiểu thuyết The Brief Wondrous Life of Oscar Wao và nhận Học bổng MacArthur mang tên "Genius Grant" vào năm 2012.

Danh sách tác phẩm

Tiểu thuyết
 The Brief Wondrous Life of Oscar Wao. New York: Riverhead, 2007.

Tuyển tập truyện ngắn
 Drown. New York: Riverhead, 1996.
 This Is How You Lose Her. New York: Riverhead, 2012.

Sách thiếu nhi
 Islandborn (với tranh minh họa của Leo Espinosa). New York: Dial Press, 2018. .

Tiểu luận
 "Homecoming, with Turtle" (The New Yorker, 14 tháng 6 năm  2004)
 "Summer Love, Overheated" (GQ, tháng 4 năm 2008)
 "One Year: Storyteller-in-Chief" (The New Yorker, 20 tháng 1 năm 2010)
 "Apocalypse: What Disasters Reveal" (Boston Review, tháng 5/tháng 6 năm 2011)
 "MFA vs. POC" (The New Yorker, 30 tháng 4 năm 2014)
 "The Silence: The Legacy of Childhood Trauma"  (The New Yorker, 16 tháng 4 năm 2018)

Giả tưởng suy đoán
 "Monstro". Latinx Rising. Đại học báo chí bang Ohio. 2020.

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 "Retro Report: Junot Díaz and the D&D Revolution"—Junot Díaz on playing Dungeons and Dragons (video)

Sinh năm 1968
Nhân vật còn sống
Nam tiểu thuyết gia Mỹ
Nhà văn truyện ngắn người Mỹ
Cựu sinh viên Đại học Cornell
Giải thưởng MacArthur Fellows
Tiểu thuyết gia từ New Jersey
Cựu sinh viên Đại học Rutgers
Nhà văn khoa học viễn tưởng Mỹ


title: Tạ Quỳnh Tư

text:
Tạ Quỳnh Tư (sinh ngày 1 tháng 1 năm 1980) tại Nam Định, là một đạo diễn phim tài liệu người Việt Nam. Với vai trò quay phim ban đầu cho một số chương trình của Đài Truyền hình Việt Nam, anh chuyển hướng sang làm đạo diễn và gặt hái được nhiều thành công. Tạ Quỳnh Tư vinh dự giành cú đúp giải thưởng "Phim tài liệu xuất sắc nhất" và "Đạo diễn xuất sắc nhất" tại lễ trao giải Cánh diều 2016 cho phim Hai đứa trẻ, đồng thời giành về giải Bông sen vàng cho phim Chông chênh tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 21.

Tiểu sử
Tạ Quỳnh Tư sinh ngày 1 tháng 1 năm 1980 ở vùng quê thuộc huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Sau khi tốt nghiệp khóa quay phim của Trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội, Tư chuyển về Đài Truyền hình Việt Nam tham gia quay phim cho các chương trình Vì người nghèo, Hộp thư truyền hình và Nối vòng tay lớn.

Sự nghiệp
Tháng 7 năm 2011, Tạ Quỳnh Tư đến làm việc ở Ban Truyền hình đối ngoại, Đài Truyền hình Việt Nam và bắt đầu tham gia vai trò đạo diễn. Tại Liên hoan Truyền hình Toàn quốc năm 2011, anh nhận hai giải bạc cho phim tài liệu Cây đời và Kè chắn sóng. Hai năm sau, Tạ Quỳnh Tư nhận giải vàng cho phim Lời nhắn. Cũng trong năm này, anh được trao giải B báo chí quốc gia cho phim Nếu đi hết biển. Năm 2017, anh ra mắt phim tài liệu Hai đứa trẻ và nhận nhiều sự ủng hộ của công chúng. Phim tài liệu này cũng giúp anh giành về hai giải "Phim tài liệu xuất sắc nhất" và "Đạo diễn xuất sắc nhất" tại lễ trao giải Cánh diều 2016, giải A báo chí quốc gia 2017 và giải của ban giám khảo dành cho phim ngắn tại Liên hoan phim quốc tế Hà Nội năm 2018. Năm 2018, Tư sản xuất phim tài liệu Miền đất hứa, bàn về cuộc sống của những người xuất khẩu lao động sang Đài Loan. Tác phẩm này sau đó đã nhận giải Cánh diều bạc cho phim tài liệu xuất sắc nhất và giải bạc cho hạng mục "Phim tài liệu nhân văn" của Giải thưởng Truyền hình thế giới. Năm 2019, Tạ Quỳnh Tư thực hiện phim tài liệu Chông chênh, kể về số phận của những cô dâu Việt Nam trên đất Đài Loan. Bộ phim này sau đó đã đoạt giải Bông sen vàng cho hạng mục "Phim tài liệu" tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 21. Cũng trong năm này, anh cho ra đời phim Đường về, lựa chọn đề tài tìm kiếm hài cốt liệt sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam. Bộ phim giành giải "Phim tài liệu ấn tượng" tại Lễ trao giải Ấn tượng VTV 2019.

Năm 2021, trong giai đoạn đại dịch COVID-19 bùng phát ở Thành phố Hồ Chí Minh, Tạ Quỳnh Tư đã trực tiếp đến Bệnh viện Hùng Vương ghi hình phim tài liệu Ranh giới. Bộ phim đã gây sốt cộng đồng mạng khi công chiếu. Ngày 22 tháng 9 cùng năm, Tư ra mắt phim tài liệu Ngày con chào đời, cũng bàn về chủ đề đại dịch COVID-19. Tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 22, phim Ranh giới đã được trao giải Bông sen vàng cho hạng mục "Phim tài liệu". Bộ phim cũng giúp đạo diễn Tạ Quỳnh Tư giành giải Đạo diễn xuất sắc tại liên hoan phim này.

Giải thưởng

Tham khảo

Đạo diễn Việt Nam
Người Nam Định


title: Polygrammodes ostrealis

text:
Polygrammodes ostrealis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Polygrammodes


title: Chetone separata

text:
Chetone separata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chetone


title: Trichagrotis spinosa

text:
Trichagrotis spinosa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Trichagrotis


title: Holcichneumon testaceus

text:
Holcichneumon testaceus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Holcichneumon


title: Ngựa Tarpan

text:
Ngựa Tarpan (Danh pháp khoa học: Equus ferus ferus) hay còn được gọi là Ngựa hoang Á-Âu hay ngựa rừng là một phân loài đã tuyệt chủng của loài ngựa hoang. Các cá thể cuối cùng được cho là của phân loài này đã chết trong chuồng ở Nga vào năm 1909, mặc dù một số nguồn tin cho rằng đó là không phải là một con ngựa hoang dã chính hiệu do nó gần giống với ngựa thuần hóa.

Bắt đầu từ những năm 1930, nhiều nỗ lực đã được thực hiện để phát triển con ngựa mà nhìn như tarpans thông qua nhân giống chọn lọc, được gọi là "nuôi lại" bởi những người ủng hộ. Những giống mà kết quả bao gồm con ngựa Heck, con ngựa Hegardt hoặc Stroebel, và một nguồn gốc của giống ngựa Konik, tất cả đều có một ngoại hình nguyên thủy, đặc biệt là trong có màu lông.

Một số trong những con ngựa đang thương mại hóa quảng cáo là "tarpans." Tuy nhiên, những người nghiên cứu lịch sử của con ngựa hoang dã cổ xưa khẳng định rằng từ "Tarpan" chỉ mô tả con ngựa hoang dã thật.

Tên gọi
Cái tên "Tarpan" hoặc "tarpani" là từ một ngôn ngữ Turkic (Kyrgyzstan hoặc Kazakh) tên có nghĩa là "ngựa hoang". Người Tatar và Cossacks phân biệt con ngựa hoang dã từ con ngựa hoang. sau này được gọi là Takja hoặc Muzin. Trong sử dụng hiện đại, thuật ngữ này đã được sử dụng để tham khảo các tổ tiên predomesticated của ngựa hiện đại, Equus ferus, với phân loài predomestic cho là đã sống vào thời kỳ lịch sử, Equus ferus ferus,

Mô tả
Các Tarpan được mô tả đầu tiên bởi Johann Friedrich Gmelin năm 1774; ông đã nhìn thấy động vật vào năm 1769 ở huyện Bobrov, gần Voronezh. Năm 1784, Pieter Boddaert đặt tên cho loài Equus ferus, đề cập đến mô tả của Gmelin. Không hay biết về tên của Boddaert, Otto Antonius công bố tên Equus gmelini vào năm 1912, một lần nữa đề cập đến mô tả của Gmelin. Nó được tranh luận nếu, ngựa hoang nhỏ nhìn thấy trong các khu rừng của châu Âu trong thế kỷ 18 và 19 và được gọi là "Tarpan" đã thực sự hoang dã, ngựa không bao giờ thuần hóa, con lai của con ngựa và địa phương, vật nuôi của Przewalski, hoặc ngựa đơn giản là hoang.

Theo truyền thống, hai phân nhóm Tarpan đã được đề xuất, các Tarpan và ngựa rừng Tarpan thảo nguyên rừng, mặc dù có vẻ như là chỉ có sự khác biệt nhỏ trong loại. Quan điểm chung là chỉ có một phân loài, các Tarpan, Equus ferus ferus. Các cá thể cuối cùng, trong đó đã chết trong chuồng vào năm 1909, là có bờm dày rơi xuống, một màu lông grullo, chân đen, và những mảng tối, trong đó có sọc vằn trên lưng và vai sọc. Một số kiểu gen đã được xác định trong con ngựa hoang dã châu Âu từ kỷ Pleistocene và Holocene; gen màu sắc và da báo đốm được biết là hiện nay trong dân số con ngựa hoang dã ở châu Âu và được mô tả trong các bức tranh hang động của con ngựa hoang dã trong Pleistocene.

Một số giả thuyết rằng các Tarpan có bờm đứng vì tất cả equines hoang dã còn tồn tại khác hiển thị tính năng này, và bờm rũ được coi là một dấu hiệu của việc thuần hóa. Tuy nhiên, tài liệu lịch sử không rõ ràng mô tả một bờm ngựa hoang dựng đứng ở châu Âu, và nó khả năng là đã có một bờm ngắn rũ. Tính năng này là thuận lợi trong khu vực có lượng mưa nhiều vì nó chuyển hướng mưa và tuyết từ cổ và khuôn mặt và ngăn ngừa sự mất nhiệt, nhiều như một cái đuôi rậm.

Sự xuất hiện của những con ngựa hoang dã châu Âu được xây dựng lại với di truyền, osteologic và dữ liệu lịch sử. Một nghiên cứu di truyền cho thấy màu chủ đạo trong những con ngựa hoang dã châu Âu. Trong thời kỳ Mesolithic, một gen mã hóa màu sắc lông đen xuất hiện trên bán đảo Iberia. Nó cũng có khả năng là con ngựa hoang dã châu Âu đã có dấu hiệu nguyên thủy, bao gồm các sọc trên vai, chân và cột sống.

Ngựa hoang đã có mặt tại châu Âu kể từ kỷ Pleistocene và dao động từ miền Nam nước Pháp và Tây Ban Nha về phía đông tới miền trung nước Nga. Có bản vẽ hang động nguyên thủy ngựa trước thuần ở Pháp và Tây Ban Nha, cũng như các đồ tạo tác tin để thấy các loài ở miền nam nước Nga, nơi một con ngựa của loại hình này đã được thuần hóa khoảng 3000 trước Công nguyên. Equus ferus đã có một phạm vi liên tục từ Tây Âu đến Alaska; tài liệu lịch sử cho thấy những con ngựa hoang dã sống trong hầu hết các bộ phận của châu Âu vào thế Holocen và thảo nguyên Âu Á, ngoại trừ cho các bộ phận của Scandinavia, Iceland và Ireland.

Các "con ngựa rừng" hoặc "ngựa Tarpan rừng" là một giả thuyết của các nhà khoa chúngc tự nhiên thế kỷ 19, bao gồm Tadeusz Vetulani, người đã gợi ý rằng rừng châu Âu sau thời kỳ băng hà cuối cùng tạo ra kiểu phụ rừng thích nghi của con ngựa hoang dã tên sylvestris Equus. Tuy nhiên, tài liệu tham khảo lịch sử không mô tả bất kỳ sự khác biệt lớn giữa các quần thể, do đó hầu hết các tác giả cho rằng chỉ có một phân loài của tây ngựa hoang Á-Âu, Equus ferus ferus. Tuy nhiên, một loại ngựa sống trong rừng và cao nguyên đã được mô tả trong thế kỷ 19 tại Tây Ban Nha, ở Pyrenees, Camargue, Ardennes, Great Britain, và các vùng cao của Thụy Điển phía Nam.

Chúng có một cái đầu mạnh mẽ và cơ thể mạnh mẽ, và bờm quăn dài. Các màu sắc đã được mô tả như là mờ nhạt nâu nâu hoặc màu vàng và chân, hoặc cẳng chân hoàn toàn đen. Sườn và vai đã được phát hiện, một số trong số có xu hướng một màu tro. Chung đang trú ngụ trong các sinh cảnh đá. Trong đầm lầy Hà Lan, ngựa hoang màu đen được tìm thấy với một hộp sọ lớn, đôi mắt nhỏ, mõm có nhiều lông. Bờm đã đầy đủ, với móng rộng và tóc xoăn. Tuy nhiên, có thể chúng là những con hoang dã và không phải là một con ngựa hoang dã.

Herodotus mô tả ngựa hoang màu nhẹ trong một khu vực nay là một phần của Ukraine trong thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên. Vào thế kỷ 12, Albertus Magnus nói rằng con ngựa hoang dã với lươn sọc đen sống trên lãnh thổ Đức, và ở Đan Mạch, đàn gia súc lớn bị săn đuổi. Con ngựa hoang dã vẫn còn phổ biến ở phía đông của nước Phổ trong các ngày 15 và đầu thế kỷ 16. Trong suốt thế kỷ 16, những con ngựa hoang dã biến mất từ hầu hết các lục địa của Tây Âu và trở nên ít phổ biến ở Đông Âu. Belsazar Hacquet thấy con ngựa hoang dã trong vườn thú ở Ba Lan Zamość trong cuộc Chiến tranh Bảy năm. Theo ông, những con ngựa hoang dã đều có cỡ cơ thể nhỏ, có màu đen nâu, đầu to và dày, bờm đen ngắn và đuôi tóc và "râu". Chúng hoàn toàn không bị thuần hóa và tự bảo vệ mình gay gắt chống lại kẻ thù.

Kajetan Kozmian mô tả chúng nhỏ và mạnh mẽ, có tứ chi mạnh mẽ. Samuel Gottlieb Gmelin chứng kiến đàn ở Voronezh trong 1768. Những con ngựa hoang dã đã được mô tả là rất nhanh chóng và nhút nhát và luôn chạy trốn bởi bất kỳ tiếng ồn, nhỏ với đôi tai ghim nhỏ, và một bờm dợn sóng ngắn. Đuôi ngắn hơn ở ngựa nhà. Chúng được mô tả như chuột màu với một cái bụng ánh sáng và chân trở thành màu đen, mặc dù con ngựa màu xám và màu trắng đã được đề cập. Bộ lông dài và dày đặc.

Peter Pallas chứng kiến tarpan hoang dã có thể trong cùng một năm ở miền Nam nước Nga. Ông nghĩ rằng chúng là loài động vật hoang dã đã thoát ra trong quá trình của cuộc chiến tranh. Những đàn là trận đấu quan trọng của người Tatars và đánh số từ 5 đến 20 con. Những con ngựa ông mô tả đã có một cơ thể nhỏ, đầu to và dày, bờm dợn sóng ngắn và đuôi tóc ngắn, cũng như tai ghim chặt. Các màu sắc được miêu tả là màu nâu nhạt, đôi khi màu nâu hoặc đen. Ông cũng báo cáo của các giống lai rõ ràng với chân hoặc xám màu nhẹ.

Lịch sử tự nhiên của Ngựa của tác giả thế kỷ 19 của Charles Hamilton Smith cũng mô tả tarpan. Theo Smith, các bầy ngựa hoang đánh số từ một vài đến hàng trăm cá nhân. Chúng thường được lai tạp với ngựa nhà, và cùng với những đàn thuần chủng có những đàn ngựa hoang hoặc lai. Các màu sắc của tarpans thuần chủng được mô tả như là liên tục màu nâu, màu kem. Bờm xoăn ngắn đã được báo cáo là có màu đen, như là đuôi và chân. Đôi tai là một trong hai kích thước khác nhau, nhưng thiết lập ở mức cao trong hộp sọ. Đôi mắt nhỏ. Theo Smith, tarpan hí mạnh mẽ hơn so với những con ngựa nhà và sự xuất hiện tổng thể của những con ngựa hoang dã.

Tuyệt chủng
Một đàn Tarpan sống sót trong vườn thú của Zamość cho đến năm 1806, khi dự trữ đã phải bán cho chúng vì những vấn đề kinh tế. Chúng đã bị phân tán vào các nông trại địa phương ở khu vực Bilgoraj, được thuần hóa và nuôi ngựa nhà. Theo Kozmian, ngựa hoang dã đã bị tiêu diệt trong đồng vắng Ba Lan trong thời gian ngắn trước đây, Sự tuyệt chủng của ngựa Tarpan do con người gây ra bắt đầu ở miền Nam châu Âu, có thể trong thời cổ đại. Trong khi con người đã săn ngựa hoang kể từ khi đồ đá cũ, trong thời gian lịch sử, thịt ngựa là một nguồn protein quan trọng đối với nhiều nền văn hóa.

Là động vật ăn cỏ lớn, phạm vi của các Tarpan đã liên tục giảm bởi các nền văn minh ngày càng tăng của lục địa Á-Âu. Con ngựa hoang dã được tiếp tục đàn áp chỉ vì chúng đã gây ra thiệt hại. Hơn nữa, giao phối với những con ngựa hoang dã là một tổn thất kinh tế cho nông dân kể từ khi ngựa con của giao phối là khó chữa. Tarpan sống sót lâu nhất ở phần phía nam của vùng thảo nguyên Nga. Đến năm 1880, khi hầu hết "tarpans" có thể đã trở thành lai, con ngựa hoang dã đã trở nên rất hiếm. Năm 1879, nhiều người khẳng định cuối cùng đã bị giết chết. Con ngựa Tarpan chết ra trong tự nhiên giữa năm 1875 và năm 1890, con ngựa cái hoang dã cuối cùng đã vô tình bị thiệt mạng trong một nỗ lực nhằm bắt nó. Các Tarpan trong lồng cuối cùng đã chết vào năm 1909 trong một vườn thú Nga.

Khôi phục
Một nỗ lực đầu thế kỷ 19 đã được thực hiện bởi chính phủ Ba Lan để bảo vệ các loại ngựa Tarpan bằng cách thiết lập một vùng bảo tồn cho loài động vật có nguồn gốc từ Tarpan trong một khu rừng ở Bialowieza. Vào năm 1780, một công viên động vật hoang dã đã được thành lập để bảo vệ một quần thể ngựa Tarpan cho đến đầu thế kỷ 19. Khi khu bảo tồn đã phải đóng cửa vào năm 1806, các cá thể ngựa Tarpan còn lại cuối cùng đã được tặng cho nông dân địa phương và đó là tuyên bố chúng đã sống sót qua lai tạo giống với ngựa nhà. Các con ngựa Konik được lai dòng xuống từ những con ngựa lai. Tuy nhiên, không có bằng chứng cho thấy các con ngựa Konik là khác nhau về mặt di truyền ở mức độ đáng kể từ các giống khác và do đó tuyên bố rằng nó là một hậu duệ của ngựa Tarpan mà không thể chứng minh được.

Các cá thể chỉ được biết đến để được bằng việc chụp ảnh là Cherson-Tarpan là cá thể đã bị bắt như gần vùng Novovorontsovka vào năm 1866. Nó đã chết vào năm 1887 tại vườn thú Moscow. Bản chất dòng máu hoang dã của con ngựa này là không rõ ràng trong vòng đời của nó, bởi vì nó cho thấy hầu như không ai trong số con ngựa hoang được mô tả trong các nguồn lịch sử. Ngày nay nó được giả định cá thể này hoặc là một con lai hay một con ngựa hoang thuần chủng. Ba nỗ lực đã được thực hiện để tái hiện diện chúng, giống để tạo ra một loại ngựa tương tự như kiểu hình ngựa Tarpan, mặc dù tái tạo một phân loài đã tuyệt chủng không phải là di truyền có thể với công nghệ hiện nay. Năm 1936, giáo sư Ba Lan Tadeusz Vetulani ở trại ngựa Ba Lan rằng ông tin rằng giống như các con ngựa Tarpan trong lịch sử và bắt đầu một chương trình nhân giống. Loài ngựa này hiện được gọi là ngựa Konik, trong đó cụm di truyền với các giống ngựa nhà khác, bao gồm cả những đa dạng như con ngựa Mông Cổ và các giống ngựa thuần chủng.

Trong đầu những năm 1930, Giám đốc Sở thú Berlin Lutz Heck và Heinz Heck của vườn thú Munich đã bắt đầu một chương trình lai tạo giống ngựa Konik với ngựa hoang Mông Cổ (Przewalski), ngựa Gotland, và ngựa Iceland. Vào những năm 1960, việc lai tạo giữa chúng đã tạo ra giống ngựa Heck. Vào giữa những năm 1960, Harry Hegard bắt đầu một chương trình tương tự ở Hoa Kỳ sử dụng ngựa Mustang và ngựa trang trại địa phương làm việc đó đã dẫn đến việc cho ra giống Hegardt ngay ngựa Stroebel. Trong khi cả ba giống có một bề ngoài nguyên thủy tương tự như các loại ngựa Tarpan hoang dã ở một số khía cạnh, nhưng chúng không phải là di truyền của ngựa Tarpans và hoang dã, ngựa châu Âu trước nay vẫn tuyệt chủng. Tuy nhiên, điều này không ngăn cản một số nhà chăn nuôi hiện đại từ tiếp thị ngựa với những tính năng như một "kiểu hình Tarpan." Mặc dù chia sẻ các đặc tính nguyên thủy bên ngoài, những con ngựa Konik và Hucul có cấu tạo khác nhau rõ rệt với số đo cơ thể khác nhau, cân đối, trong một phần có liên quan đến việc sinh sống trong môi trường sống khác nhau. Mặt khác, có vẫn chưa có một nghiên cứu so sánh các giống trong nước trực tiếp với con ngựa hoang dã châu Âu.

Chú thích

Tham khảo

 Grubb, P. (2005). "Order Perissodactyla". In Wilson, D.E.; Reeder, D.M. Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. p. 630-631. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
 Bunzel-Drüke, Finck, Kämmer, Luick, Reisinger, Riecken, Riedl, Scharf & Zimball: "Wilde Weiden: Praxisleitfaden für Ganzjahresbeweidung in Naturschutz und Landschaftsentwicklung
 Boyd, Lee; Houpt, Katherine A. (1994). Przewalski's Horse: The History and Biology of an Endangered Species. SUNY Series in Endangered Species. Albany State University of New York Press. ISBN 0-7914-1890-1.
 Smith, Charles Hamilton (1841–1866). The Natural History of Horses, with Memoir of Gesner.
 Castelli, Andrea (ngày 12 tháng 11 năm 2010). "Don't Call Me Tarpan".
 International Commission on Zoological Nomenclature (2003). Opinion 2027 (Case 3010). "Usage of 17 specific names based on wild species which are pre-dated by or contemporary with those based on domestic animals (Lepidoptera, Osteichthyes, Mammalia): conserved." Bulletin of Zoologic Nomenclature, 60:81-84.
 Pruvost et al. (2011): Genotypes of predomestic horses match genotypes painted in Paleolithic works of cave art. (PDF)
 Baker, Sue, 2008: Exmoor Ponies: Survival of the Fittest – A natural history.
 Ludwig et al. 2009: Coat color variation at the beginning of horse domestication
 Tadeusz Jezierski, Zbigniew Jaworski: Das Polnische Konik. Die Neue Brehm-Bücherei Bd. 658, Westarp Wissenschaften, Hohenwarsleben 2008
 "Tarpan". Breeds of Livestock. Oklahoma State University. Truy cập 2008-10-07.
 Smith, Charles Hamilton (1814/1866). The Natural history of Horses, with Memoir of Gesner.
 Dohner, Janet Vorwald (2001). "Equines: Natural History". In Dohner, Janet Vorwald. Historic and Endangered Livestock and Poultry Breeds. Topeka, KS: Yale University Press. p. 300. ISBN 978-0-300-08880-9.
 Thomas Jansen: Untersuchungen zur Phylogenie und Domestikation des Hauspferdes (Equus ferus f. caballus) Stammesentwicklung und geografische Verteilung. 2002 (PDF)
 Outram, A.K., Stear, N.A., Bendrey, R., Olsen, S., Kasparov, A., Zaibert, V., Thorpe, N. and Evershed, R.P. 2009 The Earliest Horse Harnessing and Milking Science. 323(5919): 1332–1335
 Lindgren et al. 2004: Limited number of patrilines in horse domestication
 Heck, H. (1952). "The Breeding-Back of the Tarpan". Oryx 1 (7): 338. doi:10.1017/S0030605300037662. edit
 The Extinction Website. "Equus ferus ferus". Recently Extinct Animals. The Extinction Website. Truy cập 2008-07-09.
 Komosa, M.; Purzyc, H. (2009). "Konik and Hucul horses: A comparative study of exterior measurements". Journal of Animal Science 87 (7): 2245–2254. doi:10.2527/jas.2008-1501. PMID 19329479. edit
 Cieslak et al. 2010: Origin and History of Mitochondrial DNA lineages in domestic horses
 Jordana & Sanchez, 1995: Analysis of genetic relationships in horse breeds

Ngựa
F


title: Tencent QQ

text:
Tencent QQ (), còn được gọi là QQ, là một dịch vụ phần mềm nhắn tin tức thời và cổng thông tin web được phát triển bởi công ty công nghệ Trung Quốc Tencent. QQ cung cấp các dịch vụ cung cấp các trò chơi xã hội trực tuyến, âm nhạc, mua sắm, tiểu blog, phim ảnh và phần mềm trò chuyện nhóm và giọng nói. Logo của phần mềm là một chú chim cánh cụt nháy mắt đeo khăn quàng đỏ. Đây là trang web được truy cập nhiều thứ 7 trên thế giới, theo Alexa.

Tính đến tháng 4 năm 2014, hơn 200 triệu người dùng QQ trực tuyến đồng thời đã được ghi lại. Vào cuối tháng 6 năm 2016, có 899 triệu tài khoản QQ đang hoạt động.

Lịch sử
Tencent QQ được phát hành lần đầu tiên tại Trung Quốc vào tháng 2 năm 1999 dưới tên OICQ ("Open ICQ", một tham chiếu đến dịch vụ ban đầu về IM ICQ).

Sau mối đe dọa về vụ kiện vi phạm thương hiệu của ICQ do AOL sở hữu, tên sản phẩm đã được đổi thành QQ  (với "Q" và "QQ" được dùng để ám chỉ "dễ thương"). Phần mềm được thừa hưởng các chức năng hiện có từ ICQ và các tính năng bổ sung như giao diện phần mềm, hình ảnh của mọi người và biểu tượng cảm xúc. QQ lần đầu tiên được phát hành dưới dạng dịch vụ liên lạc thời gian thực "phân trang mạng". Các tính năng khác sau đó đã được thêm vào, chẳng hạn như phòng chat, trò chơi, hình đại diện cá nhân (tương tự như "Meego" trong MSN), lưu trữ trực tuyến và dịch vụ hẹn hò trên Internet.

Ứng dụng máy khách chính thức chạy trên Microsoft Windows và phiên bản beta công khai đã được tung ra cho Mac OS X phiên bản 10.4.9 trở lên. Trước đây, hai phiên bản web, WebQQ (phiên bản đầy đủ) và WebQQ Mini (phiên bản Lite), sử dụng Ajax, đã có sẵn. Tuy nhiên, việc phát triển, hỗ trợ và tính khả dụng của WebQQ Mini đã bị ngừng lại. Vào ngày 31 tháng 7 năm 2008, Tencent đã phát hành một ứng dụng khách chính thức cho Linux, nhưng ứng dụng này chưa được tương thích với phiên bản Windows và nó không có khả năng trò chuyện bằng giọng nói.

Để đối phó với sự cạnh tranh với các phần mềm trò chuyện tức thời khác, như Windows Live Messenger, Tencent đã phát hành Tencent Messenger, nhằm vào các doanh nghiệp.

Tencent QQ giữ kỷ lục Guinness về số lượng người dùng trực tuyến đồng thời cao nhất trong một chương trình nhắn tin tức thời với 210.212.085 người dùng trực tuyến vào ngày 3 tháng 7 năm 2014.

Thành viên
Năm 2002, Tencent đã ngừng đăng ký thành viên miễn phí, yêu cầu tất cả thành viên mới phải trả phí. Tuy nhiên, vào năm 2003, quyết định này đã bị đảo ngược do áp lực từ các dịch vụ nhắn tin tức thời khác như Windows Live Messenger và Sina UC. Tencent hiện cung cấp chương trình thành viên cao cấp, nơi các thành viên cao cấp được hưởng các tính năng như QQ mobile, tải nhạc chuông và gửi / nhận SMS. Ngoài ra, Tencent cung cấp quyền thành viên cấp "Kim cương". Hiện tại, có bảy chương trình kim cương có sẵn:
 Màu đỏ cho dịch vụ QQ Show có một số khả năng hời hợt như có tên tài khoản được tô màu.
 Màu vàng để có thêm dung lượng và trang trí trong dịch vụ blog của Qzone.
 Màu xanh để có được khả năng đặc biệt trong các trò chơi của trò chơi QQ.
 Màu tím để có được các khả năng đặc biệt trong các trò chơi bao gồm QQ Speed, QQ Nana và QQ Tang
 Màu hồng vì có sự gia tăng khác nhau trong trò chơi nuôi thú cưng có tên QQ Pet.
 Màu xanh lá cây để sử dụng nhạc QQ, một dịch vụ cho người dùng truyền phát nhạc trực tuyến.
 VIP để có các tính năng bổ sung trong ứng dụng trò chuyện, chẳng hạn như xóa quảng cáo
 Màu đen để đạt được lợi ích liên quan đến DNF (Dungeon Fighter Online), một trò chơi video PC beat 'em up nhiều người chơi.

QQ Coin
QQ Coin là một loại tiền ảo được người dùng QQ sử dụng để "mua" các mặt hàng liên quan đến QQ cho hình đại diện và blog của họ. Q Coin có được bằng cách mua (một xu giá một nhân dân tệ) hoặc bằng cách sử dụng dịch vụ điện thoại di động. Do sự phổ biến của QQ trong giới trẻ ở Trung Quốc, QQ Coin đang dần được các nhà cung cấp trực tuyến chấp nhận để đổi lấy hàng hóa "thực sự" như những món quà nhỏ. Điều này đã làm dấy lên mối lo ngại về việc thay thế (và do đó "gây lạm phát") tiền thật trong các giao dịch này. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc, ngân hàng trung ương của Trung Quốc, cho biết họ đang điều tra khả năng phá vỡ Q Coin do mọi người sử dụng Q Coin để đổi lấy hàng hóa trong thế giới thực. Tencent tuyên bố QQ Coin chỉ là một loại hàng hóa thông thường, và do đó, không phải là một loại tiền tệ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Cổng thông tin QQ
  QQ bản quốc tế (đa ngôn ngữ)

Tiền điện tử
Phần mềm đa nền tảng
Website Trung Quốc
Phần mềm cho iOS
Phần mềm cho Android (hệ điều hành)


title: Xestia harpegnoma

text:
Xestia harpegnoma là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Xestia


title: Segisaurus

text:
Segisaurus là một chi khủng long, được Camp mô tả khoa học năm 1936.

Xem thêm

Danh sách khủng long

Chú thích

Khủng long
Segisaurus
Động vật tuyệt chủng
Động vật được mô tả năm 1936
Khủng long Bắc Mỹ
Khủng long kỷ Jura
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Hypsicera major

text:
Hypsicera major là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hypsicera


title: Nhà khung gỗ

text:
Nhà khung gỗ là phương pháp xây dựng truyền thống với gỗ nặng, tạo ra các cấu trúc bằng cách sử dụng các tấm gỗ vuông, được trang bị cẩn thận và gia cố với các khớp được bảo vệ bởi những cái chốt bằng gỗ lớn. Nó thường xảy ra trong các tòa nhà bằng gỗ từ thế kỷ 19 trở về trước. Nếu khung cấu trúc của gỗ chịu lực được để lộ ra bên ngoài tòa nhà, nó có thể thấy được rõ ràng và được gọi half-timbered (tiếng Anh) hay Fachwerkhaus (tiếng Đức), và trong nhiều trường hợp, vết trám giữa các lớp gỗ được sử dụng cho mục đích trang trí.

Phương pháp này bắt nguồn từ việc làm việc trực tiếp từ gỗ tròn và cây chứ không phải là gỗ đã được cắt ra trước. Với các dụng cụ chế biến gỗ, các thợ thủ công hoặc các nhà chế tạo gỗ có thể dần dần lắp ráp thành một tòa nhà.

Vì phương pháp xây dựng này đã được áp dụng hàng nghìn năm ở nhiều nơi trên thế giới nên nhiều phong cách khung lịch sử đã phát triển. Những phong cách này thường được phân loại theo loại nền móng, tường, cách và nơi mà các khúc gỗ nối cắt nhau, cách sử dụng gỗ cong, và các chi tiết làm khung mái nhà.

Ghi chú

Tham khảo
 Richard Harris, Discovering Timber-framed Buildings (3rd rev. ed.), Shire Publications, 1993, .

Đọc thêm
English tradition

 A good introductory book on carpentry and joinery from 1898 in London, England is titled Carpentry & Joinery by Frederick G. Webber and is a free ebook in the public domain:  or reprint  or .
 Timber Buildings. Low-energy constructions. Cristina Benedetti, Bolzano 2010, Bozen-Bolzano University Press,
 For an English summary of important points presented in the Dutch language book Houten kappen in Nederland 1000-1940 (Wooden Roofs in the Netherlands: 1000-1940) use this link .

Liên kết ngoài

Timber framing
Tòa nhà
Kiến trúc Trung cổ
Hệ thống kết cấu
Chế biến gỗ


title: Raymond Aubrac

text:
Raymond Aubrac (31 tháng 7 năm 1914 – 10 tháng 4 năm 2012) là một nhà lãnh đạo của Kháng chiến Pháp trong Thế chiến thứ hai và là một kỹ sư dân sự sau Thế chiến thứ hai.

Gia đình
Aubrac có ba đứa con. Hồ Chí Minh, một người bạn của Raymond Aubrac, trở thành cha đỡ đầu của đứa con thứ ba của Aubracs, con gái Elizabeth.

Giải thưởng

 Grand-croix de la Légion d'honneur
 Croix de guerre 1939–1945
 Médaille de la Résistance avec rosette
 Chevalier du Mérite social
 Officier de l'Ordre Ouissam alaouite
 Ordre de l'Amitié de la République socialiste du Viêt Nam (Huân chương Hữu nghị Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam)
 Huân chương Hồ Chí Minh

Tham khảo

Bắc Đẩu Bội tinh hạng nhất
Sinh năm 1914
Mất năm 2012


title: Kumagai Masahiko

text:
Masahiko Kumagai (sinh ngày 23 tháng 11 năm 1975) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Masahiko Kumagai đã từng chơi cho Kashiwa Reysol, Sagawa Express Tokyo và Roasso Kumamoto.

Tham khảo

Sinh năm 1975
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản


title: Carine Ngarlemdana

text:
Carine Ngarlemdana (sinh ngày 13 tháng 11 năm 1994) là một vận động Judoka Chad. Cô đã tham dự Thế vận hội Mùa hè 2012 nội dung 70 kg nữ. Cô là người mang cờ cho Chad tại lễ khai mạc.

Thơ ấu
Carine Ngarlemdana sinh ra ở N'Djamena, Chad, vào ngày 13 tháng 11 năm 1994. Cô là con út trong gia đình bốn người con, và tiếp tục theo học tại trường trung học Heredity trong thành phố. Cha cô là một giáo viên giáo dục thể chất, và bắt đầu huấn luyện cho Ngarlemdana khi cô học Judo từ năm tuổi.

Sự nghiệp Judo
Năm 12 tuổi, cô đã giành được huy chương đồng tại một cuộc thi quốc gia được tổ chức tại N'Djamena.

Cô bắt đầu chuẩn bị cho Thế vận hội Mùa hè 2012 tại London, Vương quốc Anh, bằng cách đến Trung tâm quốc tế Judo châu Phi ở Algiers, Algeria, để đào tạo từ tháng 3 năm 2011 trở đi trong 20 tháng tiếp theo với học bổng. Cô là một trong ba thành viên được gọi tên thi đấu cho đội Chad, cùng với Hinikissia Albertine Ndikert và Haroun Abderrahim. Tuy nhiên, Abderrahim cuối cùng đã không tham gia đội, có nghĩa là Ngarlemdana đã đại diện một nửa đội của Chad, là một trong hai nữ vận động viên duy nhất tham gia tại Thế vận hội 2012. Ngarlemdana được chọn là người cầm cờ trong cuộc diễu hành của các quốc gia tại lễ khai mạc.

Cô thi đấu tại Giải đấu nữ 70 kg tại Thế vận hội, đối đầu võ sĩ judo người Anh Sally Conway ngay vòng đầu. Ngarlemdana đã thua trận đấu với số điểm ippon sau khi bị Conway đánh wazaari.

Ngarlemna là người chiến thắng trong một giải đấu quốc tế cấp câu lạc bộ được tổ chức tại Cergy, Paris, Pháp vào năm 2016. Điều này diễn ra sau khi cô chuyển đến Paris được sáu tháng.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1994


title: ES Uzès Pont du Gard

text:
Entente Sportive Uzès Pont du Gard là một câu lạc bộ bóng đá Pháp thành lập năm 2005. Câu lạc bộ được thành lập do kết quả của sự hợp nhất giữa hai đội; ES Pont du Gard và Câu lạc bộ Gallia d'Uzès. Đội có trụ sở tại thị trấn Uzès và sân vận động của họ là Stade Pautex. Kể từ mùa giải 2013 – 14, đội chơi ở Championnat National.

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của ES Uzès Pont du Gard

Câu lạc bộ bóng đá Pháp


title: Panaxia subitalica

text:
Panaxia subitalica là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Panaxia


title: Orthoruza niveipuncta

text:
Orthoruza niveipuncta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Orthoruza


title: Osiedle Mickiewicza, Białystok

text:
Osiedle Mickiewicza là một trong những quận của thành phố Białystok ở Ba Lan. Quận được đặt theo tên Adam Mickiewicz.

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Euchromia rubricollis

text:
Euchromia rubricollis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euchromia


title: Ctenochira pallipes

text:
Ctenochira pallipes là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ctenochira


title: Scopula benetotata

text:
Scopula benetotata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

B