title: Trận sông Kalka

text:
Trận sông Kalka (, ) diễn ra vào ngày 31 tháng 5 năm 1223 giữa quân Mông Cổ (Triết Biệt và Tốc Bất Đài chỉ huy) và Kiev, Galich, cùng một số thân vương quốc Rus khác và người Cuman, dưới sự chỉ huy của Mstislav Mstislavich và Mstislav III của Kiev. Trận đánh diễn ra bên bờ sông Kalka nay thuộc tỉnh Donetsk, Ukraina) và kết thúc bằng chiến thắng của người Mông Cổ.

Sau khi xâm lược Trung Á rồi Khwarezmia sụp đổ, một đạo quân Mông Cổ dưới quyền chỉ huy của các tướng quân Triết Biệt và Tốc Bất Đài tiến vào Iraq-i Ajam. Triết Biệt thỉnh cầu Thành Cát Tư Hãn cho phép tiếp tục chinh phục một vài năm nữa. Thành Cát Tư Hãn chấp thuận cho họ tiến hành viễn chinh, họ vượt qua dãy Kavkaz, đánh bại một liên minh của các bộ tộc Kavkaz rồi lại đánh bại người Cuman. Khả hãn của người Cuman đào thoát đến triều đình của con rể là Mstislav Mstislavich của Galich. Mstislav Mstislavich lập một liên minh với các thân vương Rus, trong đó có Mstislav III của Kiev.

Liên quân ban đầu đánh bại được hậu quân của Mông Cổ. Trong vài ngày, liên quân truy kích quân Mông Cổ song bị dàn trải trên một khoảng cách lớn. Quân Mông Cổ dừng lại và dàn trận bên bờ sông Kalka. Mstislav Mstislavich cùng đồng minh Cuman của mình tấn công người Mông Cổ mà không chờ các đạo quân Rus còn lại, kết quả là chiến bại. Trong tình hình hỗn loạn sau đó, một số thân vương Rus khác bị đánh bại, và Mstislav của Kiev buộc phải triệt thoái đến một trại kiên cố. Ba ngày sau, ông đầu hàng trước lời hứa về an toàn cho bản thân và binh sĩ. Tuy nhiên, sau khi họ đầu hàng, người Mông Cổ tàn sát binh sĩ và hành quyết Mstislav của Kiev. Mstislav Mstislavich trốn thoát, còn người Mông Cổ trở về châu Á để hội quân với Thành Cát Tư Hãn.

Bối cảnh
Năm 1219, nhằm trả thù cho việc sát hại các sứ thần, Thành Cát Tư Hãn đem quân xâm chiếm Đế quốc Khwarezmia. Chiến dịch kéo dài trong ba năm, Thành Cát Tư Hãn cùng các tướng lĩnh tiêu diệt quân đội Khwarezmia và khiến đế quốc này tan rã. Sultan của Khwarezmia là Ala ad-Din Muhammad chết bệnh trên một đảo tại biển Caspia, để lại con là Jalal ad-Din Mingburnu không có lãnh thổ.

Khi Triết Biệt hay tin Ala ad-Din Muhammad từ trần, ông thỉnh cầu Thành Cát Tư Hãn cho thời hạn một hoặc hai năm để tiếp tục các cuộc chinh phục của mình trước khi về Mông Cổ qua Kavkaz.

Trong khi chờ hồi đáp từ Đại hãn, Triết Biệt và Tốc Bất Đài dẫn 20.000 binh sĩ, mỗi người thống lĩnh một vạn quân. Họ tiến hành hủy diệt khi đi qua Iraq Ba Tư (Iraq-i Ajam) và Azerbaijan, cướp phá các thành phố Rey, Zanjan và Qazvin. Thành phố Hamadan đầu hàng khi chưa chiến đấu. Trong khi đó, quân chủ của Azerbaija cứu thủ đô Tabriz và ngăn quốc gia của mình khỏi bị tiêu diệt bằng cách cung cấp cho người Mông Cổ một lượng lớn tiền, vải và ngựa.

Từ Tabriz, người Mông Cổ tiến về phương bắc và lập căn cứ mùa đông của mình tại thảo nguyên Mugan. Tại đó, quân đội Mông Cổ được củng cố khi tiếp nhận các đạo tặc người Kurd và Turcoman, họ tự nguyện phục vụ cho người Mông Cổ.

Tấn công Kavkaz
Trong khi đó, sự chú ý của Triết Biệt và Tốc Bất Đài chuyển sang nơi khác. Trong tháng 1 và tháng 2 năm 1221, họ tiến hành trinh sát Vương quốc Gruzia, tiến qua sông Kura. Mục tiêu của người Mông Cổ không phải là chinh phục quốc gia này mà là cướp bóc, và các đạo tặc người Kurd và Turcoman được phái đi tiên phong. Tuy nhiên, Quốc vương Gruzia là Giorgi IV đem theo 10.000 binh sĩ và đẩy lui người Mông Cổ gần Tbilisi. Quân Mông Cổ triệt thoái, song tiếp tục phát động phản công quân Gruzia. Quân Mông Cổ sau đó phát động tổng tiến công và đánh bại quân đội Gruzia mà Richard Gabriel cho là có đến 70.000 binh sĩ.

Trong tháng 3 năm 1221, quân Mông Cổ trở về đến Azerbaijan và bao vây Maragheh, sử dụng các tù nhân làm quân tiên phong. Đến cuối tháng thì họ chiếm được thành và tàn sát hầu hết cư dân. Triết Biệt và Tốc Bất Đài lên kế hoạch tiến về phía nam và chiếm lĩnh Baghdad, thủ đô của Đế quốc Abbas, và giữ thành để đòi tiền chuộc trong lúc Khalip đang ở Iraq-i Ajam với một đạo quân nhỏ. Tuy vậy, quân Mông Cổ lại chuyển hướng sang Hamadan. Tuy nhiên, lần này nhà lãnh đạo của thành phố không đầu hàng, và các binh sĩ bảo vệ thành gây nhiều thương vong cho quân Mông Cổ trước khi họ chiếm lĩnh và cướp bóc thành phố.

Cuối năm 1221, quân Mông Cổ lại tiến về phía bắc vào Gruzia, theo đường sông Kura. Một đạo quân Gruzia chờ gần Tbilisi, Tốc Bất Đài tiến đến thì giả bộ triệt thoái. Các kị binh Gruzia đuổi theo quân của Tốc Bất Đài rơi vào ổ phục kích của Triết Biệt. Quân Gruzia chịu thất bại nặng nề, và Quốc vương Giorgi IV bị thương chí mạng. Quân Mông Cổ tiến hành cướp bóc tại miền nam của Gruzia.

Màn khởi đầu
Thành Cát Tư Hãn cuối cùng cho phép Triết Biệt tiến hành viễn chinh cùng với Tốc Bất Đài với vai trò là phó tư lệnh, quân Mông Cổ tiến đến thành phố Derbent, là thành từ chối đầu hàng. Triết Biệt hứa tha cho thành để đối lấy người dẫn đường đưa họ qua Kavkaz. Để cảnh báo những người dẫn đường chớ dùng thủ đoạn, quân Mông Cổ hành quyết một trong số họ. Người Mông Cổ phải trả giá đắt để vượt dãy Kavkaz, họ phải bỏ lại các vũ khí công thành và mất hàng trăm sinh mạng do giá lạnh.

Sau khi vượt dãy Kavkaz, quân Mông Cổ phải đối diện với một liên minh gồm các bộ tộc Bắc Kavkaz là Lezgin, Alan và Cherkes- tập hợp được một quân đội vào khoảng 50.000 binh sĩ. Hội quân với họ là người Cuman, một dân tộc Đột Quyết sở hữu một hãn quốc rộng lớn trải từ hồ Balkhash đến biển Đen. Người Cuman cũng thuyết phục người Bulgar Volga và người Khazar tham gia. Khả hãn của người Cuman là Koten đặt quân đội của mình dưới quyền em trai Yuri và con trai Daniel. Trận chiến đầu tiên giữa liên minh và quân Mông Cổ không dứt khoát, song quân Mông Cổ thuyết phục được người Cuman từ bỏ liên minh bằng cách nhắc lại về tình hữu nghị Đột Quyết-Mông Cổ và hứa hẹn chia phần chiến lợi phẩm thu được từ các bộ tộc Kavkaz.

Với dàn xếp này, quân Mông Cổ tấn công liên quân và đánh tan đối thủ. Sau đó, quân Mông Cổ tiếp tục tấn công người Cuman, lực lượng này đương thời đã bị phân thành hai nhóm, tuy nhiên người Mông Cổ tiêu diệt cả hai quân đội và hành quyết mọi tù nhân trước khi cướp phá Astrakhan. Quân Mông Cổ bắt đầu truy kích người Cuman khi họ chạy theo hướng tây bắc.

Người Venezia cử một phái đoàn đến chỗ quân Mông Cổ, và họ dàn xếp một liên minh mà theo đó thống nhất rằng quân Mông Cổ sẽ tiêu diệt bất kỳ trạm mậu dịch châu Âu nào khác mà họ đi qua. Khi truy kích người Cuman, Triết Biệt phái một phân đội đến Krym, tại đây có các trạm mậu dịch của Cộng hòa Genova. Quân Mông Cổ chiếm lĩnh và cướp bóc thành phố Soldaia của người Genova. Trong khi đó, Koten đào thoát đến triều đình của con rể là Thân vương Mstislav Mstislavich của Galich. Koten cảnh báo Mstislav Mstislavich: "Hôm nay quân Mông Cổ đã chiếm lãnh thổ của chúng tôi và ngày mai họ sẽ đoạt lấy của các con".<ref name="Wallace38">Wallace, Rise of Russia", p. 38.</ref> Tuy nhiên, người Cuman bị phớt lờ trong gần một năm do Rus bị người Cuman tập kích trong nhiều thập niên. Tuy nhiên, khi tin tức truyền đến Kiev rằng người Mông Cổ đang hành quân dọc sông Dniester, Rus hưởng ứng. Mstislav Mstislavich tập hợp một liên minh gồm các thân vương Rus Kiev, trong đó có Mstislav III của Kiev và Thân vương Yuri II của Vladimir-Suzdal- người hứa hẹn hỗ trợ. Các thân vương Rus sau đó bắt đầu tập hợp quân đội và tiến đến điểm hội quân.

 Giao chiến
 Các động thái ban đầu

Có tranh chấp về số binh sĩ hiện diện trong trận chiến. Một yếu tố quan trọng tại đây là thực tế không có nguồn sơ cấp đưa ra số binh sĩ hiện diện tại trận chiến. Sử gia Leo de Hartog cho rằng quy mô của quân Rus là 30.000, trong khi Richard Gabriel và Hector Hugh Munro thì cho là 80.000. de Hartog cũng ước tính quy mô của quân Mông Cổ là 20.000, trong khi Gabriel ước tính là khoảng 23.000. Tuy nhiên, sử gia John Fennell thì nghi ngờ về các số liệu này, nói rằng số lượng trong các nguồn Nga bị công thức hóa hoặc cường điệu và các biên niên sự mâu thuẫn với nhau.

Quân Mông Cổ phát hiện được động thái của quân Rus, quân Mông Cổ đóng tại bờ đông của sông Dnieper để chờ quân tiếp viện của Truật Xích, người con trai cả này của Thành Cát Tư hãn đang tiến hành chiến dịch quanh biển Aral. Tuy nhiên, Truật Xích bị ốm, đồng nghĩa là không có quân tiếp viện đến.

Trong khi đó, Quân Rus nỗ lực để bẫy quân Mông Cổ. Các thân vương của Galich và Volhynia chuyển quân về phía nam xuôi theo sông, trong khi các thân vương của Kiev và Chernigov tiến về phía bắc ngược theo sông, quân Kursk tiến từ phía đối diện. Đồng thời, người Cuman nỗ lực tấn công hậu phương của quân Mông Cổ. Khi Triết Biệt nhận thức được điều này, ông phái 10 sứ giả đến chỗ Thân vương Kiev. Các sứ giả nói rằng người Mông Cổ không có thù hận với Rus và chỉ tấn công người Cuman; họ nói thêm rằng quân Mông Cổ đã hành quân về phía đông, xa khỏi các thành phố của Rus. Mstislav của Kiev hành quyết các sứ giả, và người Mông Cổ phản ứng bằng cách phái một nhóm các sứ giả khác đến tuyên chiến.

Khi Triết biệt và Tốc Bất Đài hay tin về các động thái của Rus, họ bắt đầu di chuyển về phía đông, xa khỏi Rus, cũng là hướng duy nhất mà họ có thể đi. Tuy nhiên, họ để lại một đạo quân hậu vệ gồm 1.000 binh sĩ dưới quyền Hamabek để báo cáo về các động thái của Rus. Ngay sau đó Mstislav Mstislavich tiến đến sông đối diện với đạo quân hậu vệ, và tình thế trở nên rõ ràng rằng không thân vương nào được phong làm tổng tư lệnh. Do đó, tất cả các thân vương đều có thể hành động theo ý muốn. Cuối cùng, Mstislav Mstislavich vượt sông trong mưa tên. Tuy nhiên, khi quân Rus đổ bộ, số lượng của họ quá đông, và người Mông Cổ bị giết hết.

 Rus tấn công

Sau khi kéo giãn quân Rus trong chín ngày giả bộ triệt thoái, quân Mông Cổ quay sang đối diện với lực lượng truy kích tại dọc sông Kalka (vị trí sông hiện không rõ, song được cho là sông Kalchik chảy vào biển Azov.

Các nguồn sơ cấp của Nga chỉ ghi rất tổng quát về bản thân trận chiến và sự truy kích của các thân vương qua thảo nguyên. Các biên niên sử có ghi tên các thân vương tham chiến và thiệt mạng, song không ghi thêm về quy mô quân đội hay thương vong. Về bản thân trận chiến, các biên niên sử ghi rằng Polovtsy (người Cuman) tan vỡ và chạy khi chưa giao chiến và rằng việc họ rút chạy xuyên qua các đội ngũ quân Nga khiến đám đông rối loạn và kết quả là bị quân Mông Cổ tàn sát.

 Rus chiến bại
Quân đội của Volhynia và Kursk tạo khoảng cách trong hàng ngũ của họ, do đó các binh sĩ Cuman chạy trốn có thể triệt thoái. Tuy nhiên, trọng kị binh Mông Cổ đột kích thông qua lỗ hổng mới tạo thành. Quân Chernigov không nhận thức được rằng trận chiến đã bắt đầu, họ đang tiến quân thì đụng phải người Cuman đang triệt thoái. Kị binh Mông Cổ nhân cơ hội rối loạn trong đội ngũ Chernigov và tấn công, khiến đội ngũ sụp đổ, Thân vương Mstislav của Chernigov tử chiến.

Đồng thời, các cánh quân Mông Cổ vây chặt quân Rus đã tan vỡ, cắt đường triệt thoái. Quân Rus bị bao vây, chịu tấn công bằng các loạt đá, thỉnh thoảng kém với kị binh đột kích. Khi quân Mông Cổ đang tiến hành tiêu diệt ở phía ngoài, một số đạo quân dưới sự lãnh đạo của Mstislav Mstislavich cắt được vòng vây của quân Mông Cổ và chạy thoát.

Mstislav của Kiev đến và trông thấy tàn quân Rus chạy trốn. Với đạo quân 10.000 binh sĩ của mình, ông triệt thoái đến trại có dựng rào, trên một đồi ven Dnieper. Quân Mông Cổ đang truy kích đuổi kịp quân của Mstislav của Kiev và bắt đầu vây trại. Mstislav của Kiev cùng quân đội giữ trại trong ba ngày, song ông quyết định đầu hàng trước một trong các đồng minh của Triết biệt tên là Ploskanea  với điều kiện là ông và quân đội có thể nguyên vẹn mà trở về Kiev. Khi đã kiểm soát được trại, quân Mông Cổ tàn sát quân Kiev và cầm tù Mstislav của Kiev và một số quý tộc khác.

 Hậu quả
Trận chiến là một thất bại rất tai hại cho các thân vương Rus, Richard Gabriel cho rằng họ để mất 50.000 binh sĩ, trong khi quân Mông Cổ thiệt hại tối thiểu. Trong số các nguồn sơ cấp của Rus, Povest Vremyannykh Let đưa ra số lượng 10.000 bị giết trong khi Nikonovskaya Letopis có niên đại sau đó rất lâu cho rằng 60.000 bị giết. Novgorodskaya Pervaya Letopis có niên đại cùng thời với trận chiến thì không đưa ra số liệu. Trong các thân vương Rus, Daniel của Volhynia và Mstislav Mstislavich đào thoát được khỏi trận chiến. Đây là một thất bại quan trọng, khiến nhiều thân vương quốc Rus mất phần lớn quân lực của mình, ngoại lệ đáng chú ý là Vladimir-Suzdal. Sử gia Robert Marshall mô tả cuộc tấn công như sau: "Phần còn lại trong chiến dịch của Tốc Bát Đài đi vào biên niên của lịch sử quân sự như một trong các phiêu lưu vĩ đại nhất của kị binh chiến."

Người Mông Cổ hành quyết Mstislav của Kiev và các quý tộc Kiev theo cách thức truyền thống Mông Cổ cho hoàng thất và quý tộc: không đổ máu. Mstislav và các quý tộc của ông bị chôn và chết ngạt bên dưới đài chiến thắng của tướng lĩnh Mông Cổ trong lễ mừng thắng lợi. Trong khi đó, Mstislav Mstislavich tiến về bờ tây của Dnieper với tàn quân của mình. Nhằm ngăn quân Mông Cổ vượt sông sang bờ tây, Mstislav cho phá hủy toàn bộ thuyền mà ông tìm thấy.

Điều mà Rus lo ngại đã không xảy ra khi người Mông Cổ truy kích Thân vương Galich và cướp bóc một vài đô thị tại phía nam trước khi quay lại. Quân đội Mông Cổ vượt sông Volga gần Volgograd ngày nay và băng qua Volga Bulgaria, tại đó họ bị người Bulgar đánh bại trong một cuộc phục kích. Quân Mông Cổ chạm trán với người Bulgar trong một trận khác và lần này họ đánh tan quân Bulgar. Quân Mông Cổ sau đó tấn công người Cuman Kanglis, nhóm này hỗ trợ cho đồng bào Cuman của mình tại Kavkaz một năm trước đó. Quân Mông Cổ chiến đấu chống quân Cuman gần dãy núi Ural, đánh bại và giết khả hãn trước khi buộc họ phải cống nạp.

Sau thắng lợi này, quân Mông Cổ quay về phía đông và hội quân với Thành Cát Tư Hãn tại thảo nguyên phía đông của sông Syr Darya. Thành Cát Tư Hãn đánh giá cao thành tích của các tướng lĩnh của mình và rất tán dương Triết Biệt và Tốc Bất Đài. Tuy nhiên, Triết biệt không sống được lâu sau chiến dịch. Tầm quan trọng của chiến dịch là rất lớn. Cuộc viễn chinh là tập kích kị binh xa nhất trong lịch sử, khi quân Mông Cổ cưỡi ngựa  trong ba năm. Tốc Bất Đài cũng đặt nhiều gian tế tại Rus, họ cung cấp các báo cáo thường xuyên về diễn biến tại châu Âu và Nga. Năm 1237, Tốc Bất Đài cùng với Bạt Đô lãnh đạo cuộc tấn công khác với 120.000 binh sĩ, chinh phục Rus Kiev.

 Tham khảo

 Nguồn

 Nguồn in
 Cross, Samuel Hazzard, and Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor, trans. (1953). Russian Primary Chronicle. Lavrentian Text Cambridge, MA: Medieval Academy of America.
 Fennell, John (1983). The Crisis of Medieval Russia 1200-1304. London and New York: Longman. ISBN 0-582-48150-3
 Gabriel, Richard (2004). Subotai The Valiant: Genghis Khan's Greatest General. Praeger Publishers. ISBN 0-275-97582-7
 de Hartog, Leo (1989). Genghis Khan: Conqueror of the World. I.B.Tauris. ISBN 1-85043-139-6
 Jackson, Peter (2005). The Mongols and the West, 1221–1410. Pearson Education Limited. ISBN 0-582-36896-0
 Marshall, Robert (1993). Storm from the East: From Genghis Khan to Khubilai Khan. University of California Press. ISBN 0-520-08300-8
 Martin, Janet (1995). Medieval Russia: 980–1584. Cambridge University Press. ISBN 0-521-36276-8
 Michell, Robert, and Neville Forbes, eds. and trans. (1914). The Chronicle of Novgorod (1914). London: Camden Society.
 Hugh Munro, Hector (1900). The Rise of the Russian Empire. G. Richards.
 Wallace, Robert (1967). Rise of Russia. Time-Life Books. ISBN 0-900658-37-1

 Nguồn trực tuyến
 The Chronicle of Novgorod online: http://faculty.washington.edu/dwaugh/rus/texts/MF1914.pdf

 Đọc thêm
 Golitsin, N.S., Lịch sử quân sự Nga, St.Petersburg, 1877, quyển 4, phần I, trang  107–109. ()
 Cố sự về cuộc xâm lược của Thát Đát-Mông Cổ/Cố sự quân sự của Rus cổ đại'', Moscow, 1985, pp. 70–95 ()

Xung đột năm 1223
Trận đánh liên quan đến Đế quốc Mông Cổ
Kyiv Rus'


title: Aegle matutinalis

text:
Aegle matutinalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Aegle (chi bướm đêm)


title: Chiến dịch Ý (Thế chiến thứ hai)

text:
Chiến dịch Ý là chiến dịch tấn công dài và oanh liệt nhất do khối Đồng Minh phương Tây thực hiện trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Chiến dịch kéo dài từ ngày 10 tháng 7 năm 1943 cho đến ngày 2 tháng 5 năm 1945 và là một phần của Mặt trận Địa Trung Hải và Trung Đông.

Sau khi kiểm soát được Bắc Phi vào tháng 5 năm 1943, Đồng minh Anh-Mỹ quyết định đổ quân lên Ý nhằm loại cường quốc phát xít này ra khỏi vòng chiến, giành quyền kiểm soát Địa Trung Hải đồng thời buộc Đức phải chia quân từ Tây Âu và Liên Xô sang đối phó. Quân Đồng Minh thoạt tiên đổ bộ lên đảo Sicilia ngoài khơi miền Nam Ý và đánh bại liên quân Ý-Đức tại đây vào tháng 8 năm 1943, nhưng quân Đức do Thống chế Albert Kesselring chỉ huy đã kịp rút vào lục địa Ý. Tranh thủ thời gian chính phủ Ý đàm phán với Đồng Minh sau khi lật đổ quốc trưởng Benito Mussolini ngày 25 tháng 7, Đức tăng cường lực lượng của mình tại Ý để đề phòng người Ý ngả theo Mỹ-Anh. Quân Đức chiếm đóng toàn bộ Ý và áp đặt kiểm soát lên phần lớn quân đội nước này ngay sau khi Ý ký hiệp định đầu hàng Đồng Minh ngày 3 tháng 9.

Từ Sicilia, quân Đồng Minh tiến hành đổ bộ vào miền nam lục địa Ý vào ngày 8 tháng 9. Thống chế Kesselring nhanh chóng điều quân phản công và không đẩy được lực lượng của Đồng Minh ra khỏi bờ biển. Đòn phản kích này đã câu giờ cho Kesselring thu quân chủ lực lên phòng tuyến Mùa đông phía nam Roma, nơi quân Đức bẻ gãy các đợt tấn công dồn dập của đối phương cho đến tận tháng 5 năm 1944. Quân Đồng Minh mở thêm một cuộc đổ bộ lên Anzio đằng sau tuyến Mùa đông để phá thế bế tắc vào tháng 1, nhưng Kesselring lập tức tung quân chặn đánh mũi tấn công này. Trái ngược với dự tính ban đầu của Đồng Minh, họ chỉ làm chủ được thủ đô nước Ý trong tháng 6, sau khi phòng tuyến Mùa đông thất thủ. Quân Đức vừa đỡ vừa rút lên mạn bắc Ý, nơi họ xây dựng phòng tuyến Goth và chống giữ quyết liệt đến ngày 2 tháng 5 năm 1945 thì đầu hàng.

Trong 2 năm cuối 1944-1945, lực lượng Đồng Minh tại Ý gồm quân của nhiều sắc tộc như Hoa Kỳ với Sư đoàn Bộ binh 92 người Mỹ gốc Phi, Trung đoàn 442 Mỹ gốc Nhật; Lực lượng viễn chinh Brasil, quân Anh, quân Canada, Tiệp Khắc, Lực lượng viễn chinh Pháp, Hy Lạp, quân kháng chiến Ý, Sư đoàn 2 New Zealand, Quân đoàn 2 Ba Lan, Sư đoàn Thiết giáp 6 Nam Phi, Sư đoàn Bộ binh 8 Ấn Độ, và nhiều đơn vị lính thuộc địa Gurkha, Palestine (Anh), Algérie và Maroc (Pháp).

Đồng Minh kiểm soát Sicilia

Sau khi 275.000 quân Ý và Đức đầu hàng trong chiến dịch Tunisia vào tháng 5 năm 1943, nước Ý trở thành mục tiêu tiến công kế tiếp của Đồng Minh phương Tây. Tại hội nghị Casablanca của Anh và Hoa Kỳ vào tháng 1 năm 1943, các lãnh đạo chính trị và quân sự Đồng Minh đã bàn cãi về hai hướng hành động chiến lược khác nhau: hoặc là tránh giao tranh trên bộ với quân đội phe Trục, hoặc là tiến công Sardegna, Ý, Hy Lạp, hay quần đảo Dodekánisa. Mặc dù Đại tướng Tham mưu trưởng Lục quân Hoa Kỳ George Marshall đồng tình với phương án thứ nhất vì nó tạo điều kiện cho việc chuẩn bị Cuộc hành quân ROUNDUP (tên gọi lúc bấy giờ của cuộc tấn công đổ bộ lên Tây Bắc Âu), đề xuất của ông đã bị các nguyên thủ quốc gia Anh-Mỹ bác bỏ. Phía Anh chủ trương tiến công vùng Balkan, nhưng người Mỹ lo ngại rằng một nước đi như vậy sẽ trì hoãn chiến dịch đổ bộ lên Tây Bắc Âu. Do nhận thấy thực lực chưa đủ mạnh để đánh thẳng vào lục địa Ý, giới lãnh đạo Đồng Minh quyết định chỉ tấn công Sicilia nhằm khai thông biển Địa Trung Hải, tiêu hao sinh lực quân Đức và buộc chính phủ Ý đầu hàng.

Những thất bại liên tiếp của quân đội Ý trên các mặt trận Bắc Phi và Liên Xô đã đưa chính quyền phát xít Benito Mussolini đến khủng hoảng trong mùa thu năm 1943. Người Ý càng lúc càng tin rằng Adolf Hitler đang thao túng Mussolini và vận mệnh nước Ý đang bị phó mặc cho Đệ Tam Đế chế Đức. Khi Mussolini yêu cầu đưa quân Ý từ chiến trường Nga về phòng thủ nước họ, Hitler lại dốc thêm nhiều đơn vị quân Đức vào lãnh thổ Ý. Dưới sự thống lĩnh của Thống chế Tư lệnh Chiến trường phía Nam Albert Kesselring, quân đội Đức đã được bố trí rải rác trên khắp Sicilia và bán đảo Ý.

Chiến dịch Husky mở màn ngày 10 tháng 7 năm 1943 khi tổng tư lệnh quân Đồng Minh tại Địa Trung Hải là Đại tướng Hoa Kỳ Dwight D. Eisenhower đem 180.000 quân Anh-Mỹ đổ bộ theo đường bộ và đường không lên đảo Sicilia, nơi được đóng giữ bởi 11 sư đoàn Ý thuộc Tập đoàn quân số 6 do Đại tướng Alfredo Guzzoni chỉ huy cùng một lực lượng trợ chiến Đức do Trung tướng Fridolin von Senger und Etterlin chỉ huy (gồm Sư đoàn Bộ binh Cơ giới 15 và Sư đoàn Thiết giáp Hermann Göring; sau được tăng viện bởi lực lượng không vận Đức và Quân đoàn Thiết giáp XIV của Thượng tướng Thiết giáp Hans-Valentin Hube). Dựa vào địa hình đồi núi hiểm trở, quân phe Trục đã chống trả quyết liệt và gây ra không ít tổn thất cho quân Đồng Minh. Tuy nhiên, sau khi bị Tập đoàn quân số 7 (Hoa Kỳ) dưới quyền Trung tướng George S. Patton đánh bọc hông vào cuối tháng 7, Kesselring tức tốc lên kế hoạch sơ tán hết quân Trục về lục địa Ý đặng tránh lặp lại thảm họa tại Tunisia. Chiến dịch Sicilia kết thúc vào ngày 17 tháng 8 khi Tập đoàn quân số 7 (Mỹ) và Tập đoàn quân số 8 (Anh) dưới quyền Đại tướng Bernard Montgomery kiểm soát được hải cảng chủ chốt Messina ở cực đông bắc. Tuy vậy, thành công của Kesselring trong việc di tản 116.723 quân nhân (54.723 quân Đức; 62.000 quân Ý), 10.016 xe chiến đấu và vận tải cùng hàng tấn tiếp tế đã khiến chiến dịch trở nên gần giống một thắng lợi danh nghĩa của liên quân Anh-Mỹ. Bên cạnh đó, cuộc tiến công Sicilia đã thúc đẩy sự sụp đổ của phát xít Ý đồng thời để lại những bài học kinh nghiệm có giá trị cho Đồng Minh đổ bộ vào Tây Âu năm 1944.

Cuộc chiến trên lục địa Ý
Đối mặt với sự bất mãn lan rộng trong dân chúng, ngày 25 tháng 7 năm 1943, Đại hội đồng Phát xít Ý đã tiến hành đảo chính, bắt giam Mussolini trong khách sạn Campo Imperatore và lập chính phủ mới do Thống chế Pietro Bagdolio đứng đầu. Chính quyền mới tại Ý lập tức tiến hành hòa đàm với Đồng Minh. Các cuộc thương thuyết này đã đưa đến hiệp định đầu hàng của Ý vào ngày 3 tháng 9. Nhân lúc Đồng Minh lo đàm phán với Ý, Đức tung thêm 16 sư đoàn lên đất Ý, trong đó có Sư đoàn Thiết giáp SS số 1 khét tiếng trên mặt trận Liên Xô. Số quân này được chia làm 2 cánh - đó là Cụm Tập đoàn quân B ở miền Bắc do Thống chế Erwin Rommel chỉ huy và Cụm Tập đoàn quân C ở 2 miền Trung - Nam do đích thân Kesselring chỉ huy. Quân Đức quản lý toàn bộ Ý và nhanh chóng giải giáp phần lớn quân đội nước này. Ngày 12 tháng 9, một toán biệt kích Đức do Đại tá SS Otto Skorzeny chỉ huy dùng tàu lượn đổ bộ vào Campo Imperatore và giải thoát Mussolini. Hitler lập Mussolini làm quốc trưởng chính quyền Cộng hòa xã hội Ý ở miền bắc.

Ngay từ đầu năm 1943, Bộ Tổng tham mưu Anh đã dự định duy trì chiến dịch ở Địa Trung Hải sau khi kiểm soát Sicilia, đặng trau dồi, nâng cao kinh nghiệm cho tướng sĩ trong chiến đấu với quân Đức (thay vì để họ "ăn không ngồi rồi" tới năm 1944), đồng thời buộc Đức phải phân tán lực lượng trên 3 mặt trận Địa Trung Hải, Tây và Đông Âu. Tuy nhiên, Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ chủ trương ngưng đánh Ý và tập trung chuẩn bị đổ bộ lên Pháp ngay trong mùa xuân năm 1944. Họ cũng lo ngại rằng việc tiếp tục đánh Địa Trung Hải sẽ giúp đảm bảo quyền lợi thực dân của Anh sau chiến tranh, một điều mà Mỹ cực lực phản đối. Phải đến Hội nghị Trident tại Washington D.C. vào tháng 5, 2 cường quốc mới nhất trí tiến công đất liền Ý sau khi giành được Sicilia.

Cuộc đổ bộ Salerno
Phía Đồng Minh quyết định không tổ chức đổ bộ quy mô lớn lên miền Bắc Ý, một phần là vì hoạt động này nằm ngoài tầm yểm trợ của không quân từ Sicilia. Thay vì đó, họ lên kế hoạch dùng Cụm Tập đoàn quân số 15 (Anh-Mỹ) của Đại tướng Harold Alexander thực hiện 3 cuộc đổ bộ vào miền Nam Ý, gồm:
 Chiến dịch Baytown ngày 3 tháng 9, khi Tập đoàn quân số 8 (Anh) vượt eo biển Messina, đổ bộ vào Calabria rồi tràn lên mạn bắc
Chiến dịch Slapstick ngày 4 tháng 9, khi 3.600 lính Sư đoàn Dù số 1 (Anh) đổ xuống kiểm soát cảng Taranto
 Chiến dịch Avalanche, ngày 9 tháng 9, khi 165.000 quân thuộc Tập đoàn quân số 5 (Anh-Mỹ) của Trung tướng Mark Clark đổ bộ lên Salerno (địa điểm xa nhất nằm trong tầm tác chiến không quân) dự định tiến công cảng Napoli cách đó 48 km theo hướng tây bắc. Đây là chiến dịch lớn nhất trong các chiến dịch đổ bộ từ Sicilia vào lục địa Ý.

Đồng Minh tiên liệu rằng thành công của các chiến dịch này sẽ đưa họ vào Roma ngay tại năm 1943. Trong khi đó, Rommel khuyên Hitler rút Cụm Tập đoàn quân C lên mạn bắc và hợp nhất 2 cánh quân Đức dưới quyền thống lĩnh của ông. Kesselring kiên quyết phản đối, lập luận rằng hành động này biến miền Nam Ý thành bàn đạp cho oanh tạc cơ Đồng Minh đánh phá Nam bộ Đức, đồng thời khai lối cho quân Đồng Minh đột phá vào thung lũng sông Po và tấn công Balkan – nơi có nguồn dầu mỏ, đồng đỏ và bô-xít dồi dào. Kesselring cũng thuyết phục được Hitler rằng miền Trung - Nam Ý có địa hình sông núi hiểm trợ, rất phù hợp cho quân Đức tổ chức kháng cự lâu dài. Việc phòng thủ Nam Ý được giao cho 6 sư đoàn trong 2 quân đoàn thuộc Tập đoàn quân số 10, do Đại tướng Heinrich von Vietinghoff chỉ huy. Họ được sự yểm hộ từ trên không của Tập đoàn Không quân số 2 do Thống chế Wolfram von Richthofen chỉ huy. Phán đoán chính xác rằng Anh-Mỹ sẽ đổ quân vào Salerno, Kesselring cho Sư đoàn Thiết giáp số 16 chốt giữ thành phố, trong khi Sư đoàn "Hermann Göring" của không quân và Sư đoàn Bộ binh Cơ giới số 15 án ngữ khu vực lân cận.

Khi Quân đoàn VI (Mỹ) cùng Quân đoàn X (Anh) tấn công Salerno ngày 9 tháng 9, họ lập được đầu cầu trên bờ biển, nhưng không giành thắng lợi trọn vẹn do gặp phải sự chống cự mạnh của Sư đoàn Thiết giáp số 16 (Đức). Kesselring lập tức phát lệnh cho Quân đoàn Thiết giáp XIV điều Sư "Hermann Göring" và Sư Bộ binh Cơ giới số 15 đến chống giữ Salerno. Đồng thời, ông chuyển ngay Sư đoàn Thiết giáp số 26 từ Calabria vào Salerno. Lợi dụng sự chậm phát triển của đầu cầu địch, Kesselring xua 4 sư đoàn ồ ạt phản kích vào ngày 12 tháng 9. Trong vòng 2 ngày, quân Đức đã đánh bật Sư đoàn Bộ binh số 36 Mỹ và gần như chặt 2 quân đoàn Đồng Minh làm đôi. Sử dụng các loại vũ khí tối tân như bom thông minh Fritz X và tên lửa chống tàu Henschel Hs 293, không quân Đức đã đánh đắm và đánh hỏng nặng nhiều tàu chiến Anh-Mỹ. Trong các hôm 13 - 14 tháng 9, Đồng Minh đổ thêm quân lên đóng giữ đầu cầu Salerno. Được hỗ trợ đắc lực bởi hỏa lực hải pháo, pháo binh và các đợt ném bom rải thảm của không quân, quân Đồng Minh dần dần cản được đà tiến công của địch. Trong khi đó, Montgomery đem Tập đoàn quân số 8 tiến về Salerno đặng bọc hông lực lượng phản công của Đức. Ngày 18 tháng 9, Kesselring ra lệnh cho quân vừa đánh vừa rút lên mạn bắc.

Quân Đồng Minh tiến về Roma
Sau chiến thắng Salerno, Clark dẫn quân về hướng bắc và hội quân với Montgomery. Kế tới, Tập đoàn quân số 5 men dọc theo bờ biển Tyrrhenus và đánh Napoli ngày 1 tháng 10. Trong khi đó, Tập đoàn quân số 8 tiến dọc theo biển Adriatic và kiểm soát các căn cứ quân sự tại Foggia ngày 27 tháng 9, biến nơi này thành bàn đạp cho Không đoàn 15 của Mỹ oanh tạc vào lãnh thổ Đức. Bước sang đầu tháng 10, hai tập đoàn quân Đồng Minh đã thành lập một chiến tuyến liên tục, rộng 193 km, chạy dọc theo hai sông Volturno và Biferno. Nhưng chỉ trong vòng 3 tuần trước, tổn thất của riêng Tập đoàn quân số 5 đã lên đến 12.000 người. Từ đây, mặt trận Ý phát triển thành một cuộc chiến tiêu hao dai dẳng, đẫm máu trên những chiến địa bị lầy lội do mưa và tuyết, không khác xa với chiến trường Tây Âu thời Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Nhân lúc Đồng Minh bị đánh mạnh tại Salerno, Thống chế Kesselring đã cho xây một hệ thống phòng thủ cứng rắn ở Nam trung bộ và Trung bộ Ý, khóa chặt các nẻo đường tới Roma. Xa nhất về phía nam là hai phòng tuyến Volturno và Barbara, được dùng để giam chân quân Đồng Minh đủ lâu cho Đức lập xong các khu phòng ngự then chốt giữa Gaeta và Pescara – gọi chung là phòng tuyến Mùa đông. Cụm tuyến phòng thủ này bao gồm tuyến chủ lực Gustav trên các sông Rapido, Sangro và Garigliano (có trọng tâm là đồi Monte Cassino) cùng hai tuyến phụ ở phía tây dãy núi Apennine: phòng tuyến Bernhardt và phòng tuyến Hitler (đổi tên thành phòng tuyến Senger ngày 23 tháng 5 năm 1944). Ngày 12 tháng 10, quân Đồng Minh mở chiến dịch kiểm soát các con đường tới Roma. Mục tiêu này là không dễ đạt được, do khu vực rộng 193 km giữa sông Volturno với Roma có địa hình đồi núi gồ ghề, rất thuận lợi cho quân Đức cố thủ. Trên địa bàn tác chiến của Tập đoàn quân số 5, Quân đoàn VI đã đè bẹp các ổ đề kháng của Đức ven sông Volturno, trong khi Quân đoàn X sang được sông tại 2 địa điểm. Thừa thắng, Clark phát lệnh cho Tập đoàn quân số 5 tiến công trên toàn tuyến. Các con đường xấu, các cây cầu bị đánh sập, những khó khăn trong công tác tiếp vận cùng với sự chống cự kiên cường của quân Đức đã làm chùn bước tiến của các binh đoàn Mỹ, nhất là Quân đoàn VI. Cùng lúc đó, trong hàng loạt trận đánh dữ dội, Tập đoàn quân số 8 đã vượt sông Trigno và tiến đánh sông Sangro. Tuy nhiên, đến ngày 15 tháng 10, quân Đức đã bẻ gãy các mũi tấn công của địch trước phòng tuyến Mùa đông chạy dài từ sông Garigliano, qua núi Camino, hẽm núi Mignano, dãy núi hướng đông bắc và sông Sangro, tới biển Adriatic.

Tròn một tháng sau thất bại này, khối Đồng Minh phát động Chiến dịch phòng tuyến Mùa đông (15 tháng 11 năm 1943 – 15 tháng 1 năm 1944) hòng phá thế bế tắc vào cuối năm 1943. Theo kế hoạch của họ, Tập đoàn quân số 8 sẽ đột phá trận địa quân Đức ven biển Adriatic rồi vòng ra sau lưng địch. Tiếp theo đó, Tập đoàn quân số 5 sẽ xuất trận tấn công. Khi 2 tập đoàn quân đến đủ gần nhau, Clark sẽ phát động một chiến dịch đổ bộ phía nam Roma. Mặc dù các đợt tiến công của Tập đoàn quân số 8 ban đầu thu được thắng lợi, những trận mưa dài hơi cùng sự đề kháng bền bỉ của quân Đức đã ngăn cản họ khai thác chiến quả. Tới giữa tháng 12, ý định chọc thủng phòng tuyến Mùa đông của Tập đoàn quân 8 coi như bị phá sản. Trong khi đó, sau nhiều trận đánh nảy lửa, Tập đoàn quân số 5 đã quét sạch quân Đức khỏi hẽm núi Mignano, nhưng bị khựng lại trước sông Rapido. Vào thời điểm Chiến dịch Phòng tuyến Mùa Đông bị hủy bỏ ngày 15 tháng 1 năm 1944, quân Đồng Minh đã áp sát phòng tuyến Gustav. Lính Mỹ, Pháp và Anh thuộc Tập đoàn quân số 5 mở nhiều cuộc tấn công liên tiếp vào đây, nhưng đều bị quân Đức đánh lui.

Sau 4 tháng ròng rã chiến đấu, phe Đồng Minh chỉ tiến được 113 km từ Salerno và vẫn còn cách Roma 129 km. Chỉ riêng Tập đoàn quân số 5 đã chịu thiệt hại đến 4 vạn quân, lớn hơn rất nhiều so với số thương vong của Đức. Không những vậy, chừng 5 vạn cán-binh đã được thêm vào danh sách bệnh binh của Đồng Minh. Đồng Minh lại phải rút 6 sư đoàn khỏi Ý đặng chuẩn bị mở Chiến dịch đổ bộ Normandie tại Pháp. Các tướng Eisenhower và Montgomery cũng được điều sang chỉ huy mặt trận Tây Âu. Để khẳng định vai trò chủ đạo của người Anh trong chiến cuộc ở Ý, Đại tướng Anh Henry Maitland Wilson được cử thay Eisenhower làm Tổng tư lệnh quân lực Đồng Minh tại Địa Trung Hải. Trung tướng Oliver Leese trở thành tư lệnh mới của Tập đoàn quân số 8.

Huyết chiến ở Anzio và Cassino
Trong cuộc hội kiến giữa Hitler với 2 chỉ huy cao cấp ở Ý vào tháng 11 năm 1943, Rommel tiếp tục đòi Cụm Tập đoàn quân C bỏ Nam Ý và lui về giữ dãy Anpơ. Trái lại, Kesselring đưa ra đánh giá lạc quan về tình hình Ý, cam đoan ông sẽ trói chân được quân Đồng Minh ở phía nam Roma và kìm hãm đà tiến của họ lên mạn bắc dãy Apennine chí ít 6 tháng nữa. Hitler cuối cùng đã ngả theo ý kiến của Kesselring; ông ta thuyên chuyển Rommel sang Tây Âu và gom hết mọi đơn vị Đức tại Ý vào Cụm Tập đoàn quân C ngày 21 tháng 11 năm 1943. Từ đây, biên chế Tập đoàn quân số 10 trên tuyến Gustav được nâng lên 15 sư đoàn.

Thất bại của các đợt tấn công trực diện vào phòng tuyến Gustav đã thúc đẩy Đồng Minh lập mở chiến dịch đổ bộ lên thị trấn Anzio, nằm trên trung điểm con đường từ biển Tyrrhenus tới Roma, vào ngày 22 tháng 1 năm 1944. Mục đích của chiến dịch này là ép quân Đức buông bỏ phòng tuyến Gustav và Roma. Quân đoàn VI (Mỹ) do Thiếu tướng John P. Lucas chỉ huy đã tạo được thế bất ngờ và đổ bộ an toàn 7 vạn quân trong 1 tuần lễ, nhưng không biết phát huy thành quả. Kesselring nhanh nhảu gộp 8 sư đoàn thành Tập đoàn quân số 14 do Đại tướng Eberhard von Mackensen chỉ huy, với lực lượng nòng cốt là Quân đoàn Thiết giáp LXXVI của Thượng tướng Thiết giáp Traugott Herr và Quân đoàn Dù I của Thượng tướng Phi hành Alfred Schlemm. Mackensen tiến hành phản kích ác liệt vào đầu cầu Anzio, gây cho Anh-Mỹ tổn thất nặng nề. Đây là lần đầu tiên quân Đức triển khai mìn lần tăng điều khiển từ xa "Goliath" trong cuộc chiến. Phải khó khăn lắm quân Đồng Minh, với ưu thế lấn át về pháo thuyền và không quân, mới chặn được quân Đức. Nhưng sau đó, quân Đồng Minh vẫn bị ghìm chặt trên đầu cầu Anzio trong suốt 3 tháng. Họ cử Thiếu tướng Lucian Truscott lên thay Lucas cầm quân, song Truscott cũng không thể vãn hồi tình thế. Cục diện bế tắc kéo dài đến tận mùa xuân năm 1944; hai bên đều hao tổn nhiều sinh lực nhưng quân Đồng Minh vừa không đột phá khỏi Anzio, mà cũng không dứt điểm được phòng tuyến Gustav.

Ngày 17 tháng 1, Clark dùng Quân đoàn X (Anh) đánh mạnh vào phòng tuyến Gustav, mở màn trận Monte Cassino lần thứ nhất. Quân Anh chỉ tiến được 11 km thì bị đẩy lui với tổn thất lên tới 17.000 người. Sau đó, Quân đoàn II (Mỹ) mở nhiều đợt tấn công Quân đoàn Thiết giáp XIV (Đức) của tướng Frido von Senger und Etterlin nhưng bị đánh thảm bại. Các cuộc tấn kích của Quân đoàn Viễn chinh Pháp dưới quyền tướng Alphonse Juin từ hướng bắc cũng không mấy thành công. Đến ngày 12 tháng 1, trận Monte Cassino đã kết thúc với thất bại của quân Đồng Minh thuộc Tập đoàn quân số 5. Không nản chí, Clark đem Quân đoàn New Zealand (Anh) - gồm Sư đoàn 2 New Zealand và Sư đoàn Bộ binh 4 Ấn Độ) - mở Chiến dịch Monte Cassino lần thứ hai (mật danh "Avenger") vào ngày 15 tháng 2, nhưng bị đánh bại chỉ sau 3 ngày quyết đấu. Mặt trận ổn định đến ngày 15 tháng 3 thì Clark huy động 2 sư đoàn bộ binh và 1 trung đoàn thiết giáp phát động Chiến dịch Dickens hòng đánh dứt điểm Monte Cassino. Sau đợt không kích rải thảm đầu tiên của không quân Đồng Minh, Quân đoàn New Zealand tràn lên đánh giáp lá cà với địch ở thị trấn Monte Cassino và các cao điểm chung quanh. Dù chịu thiệt hại rất lớn, quân Anh-Ấn và New Zealand không đẩy được quân Đức khỏi Cassino, nên phải rút lui vào ngày 24 tháng 3.

Giữa tháng 4 năm 1944, Tập đoàn quân số 8 (Anh) đưa Quân đoàn II (Ba Lan) do tướng Władysław Anders chỉ huy vào chiến tuyến đối diện Cassino. Ngày 11 tháng 5, tướng Alexander huy động cà hai Tập đoàn quân số 5, 8 mở Chiến dịch Diadem hầu đục thủng phòng tuyến Gustav và tiêu diệt Tập đoàn quân số 10 (Đức). Dù bị thương vong vô số (riêng Quân đoàn II Ba Lan đã có đến 1.000 người chết và 3.000 bị thương), lực lượng Ba Lan và Pháp Tự do đã dọn sạch quân Đức khỏi Monte Cassino, và Quân đoàn XIII (Anh) đập vỡ phòng tuyến Gustav bằng một trận đánh quy ước. Kesselring lại tiếp viện chậm cho khu vực phía nam do ông bị lừa rằng Đồng Minh sắp mở một cuộc đổ bộ nữa trên hướng bắc Thừa thắng, Alexander ra lệnh đột phá khỏi đầu cầu Anzio vào ngày 23 tháng 5. Ông dự định đem Quân đoàn VI (Mỹ) tiến công thị trấn Valmontone, phía đông dãy Alban, để vây diệt Tập đoàn quân số 10 (Đức) và buộc Đức phải tăng quân từ Pháp sang Ý, qua đó tạo nền tảng thuận lợi cho trận Normandie. Nhưng vì ham vinh dự của "người chinh phục La Mã", Clark chuyển hẳn hướng tiến công của mình sang Roma. Sau khi chủ lực Tập đoàn quân số 5 hội quân với Quân đoàn VI vào ngày 25 tháng 4, Clark ca khúc khải hoàn tiến vào Roma ngày 4 tháng 6 năm 1944. Đây là lần đầu tiên thủ đô một nước phe Trục bị chiếm đóng, nhưng vinh quang này đã bị che khuất khi trận Normandie bùng nổ 2 ngày sau. Nghiêm trọng hơn, sự bất tuân của Clark đã thả cửa cho Kesselring rút Tập đoàn quân số 10 rút về Phòng tuyến Pisa-Rimini, cách Roma 241 km. Đây là khu phòng ngự đầu tiên trong Cụm phòng tuyến Goth, hệ thống phòng thủ lớn thứ hai của Đức trên bán đảo Ý.

Đồng Minh đánh Bắc Ý

Sau khi phòng tuyến Mùa đông thất thủ, Kesselring sa thải tướng Mackensen và cử Thượng tướng Thiết giáp Joachim Lemelsen làm tân Tư lệnh Tập đoàn quân 14. Quân Đức vừa rút lui vừa đánh cầm chân địch trên cả hai hướng bắc và nam Roma. Quân Đồng Minh truy kích rất gắt gao, nhưng không thể bao vây tiêu diệt chủ lực Đức. Các trận kìm chân hiệu quả đã câu giờ giúp Kesselring tăng cường hỏa lực cho Cụm phòng tuyến Goth chạy dọc theo dãy Apennine, từ La Spezia trên mạn tây tới Pesaro trên biển Adriatic. Đến giữa tháng 8 năm 1944, đại quân Đức đã yên vị trong khu phòng ngự vững chắc này.

Sau ngày quân Anh-Mỹ đổ bộ vào Pháp, mặt trận Ý chỉ còn là một mắt xích thứ yếu trong chiến lược tổng thể của Đồng Minh. Họ rút 7 sư đoàn (gồm Quân đoàn VI Mỹ và Quân đoàn Viễn chinh Pháp) từ Ý sang chiến trường Nam Pháp vào tháng 8. Tuy nhiên, Alexander vẫn duy trì thế tấn công ở Ý trong hè-thu năm 1944. Ngày 26 tháng 8, ông phát động Chiến dịch Phòng tuyến Goth hòng đột phá ra thung lũng sông Po và uy hiếp biên giới Áo trước mùa đông.. Tập đoàn quân số 8 (Anh) đục thủng được một đoạn phòng tuyến, nhưng Kesselring mau chóng điều 3 sư đoàn từ các nơi khác vào vá lỗ thủng. Sau nhiều trận đánh hết sức ác liệt, Chiến dịch Phòng tuyến Goth bị phá sản vào tháng 10 với thiệt hại rất lớn cho Đồng Minh. Chỉ riêng quân Anh đã có 14.000 lính thương vong và 200 xe tăng bị bắn cháy. Do mưa lớn làm địa hình Ý trở nên lầy lội trong thu-đông 1944, Đồng Minh buộc phải dậm chân tại chỗ trên hướng nam tuyến sông Po cho tới đầu năm sau.

Trận phòng thủ phòng tuyến Goth có thể được xem là thắng lợi cuối cùng trong sự nghiệp của viên thống chế Đức Kesselring: tháng 10 năm 1944, ông ta bị thương nặng trong một vụ tai nạn giao thông, phải tạm trao chức Tổng tư lệnh Phía Nam kiêm Tư lệnh Cụm Tập đoàn quân C cho tướng Vietinghoff. Tướng Traugott Herr thay Vietinghoff làm Thủ trưởng Tập đoàn quân 10. Sau khi được phẫu thuật não thành công, Kesselring trở lại chỉ huy quân Đức tại Ý ngày 15 tháng 1 năm 1945. Vietinghoff được thuyên chuyển qua Đông Âu làm Tư lệnh Cụm Tập đoàn quân Courland. Đến ngày 24 tháng 3 năm 1945, khi Hitler điều Kesselring sang thay Thống chế Gerd von Rundstedt làm Tổng tư lệnh Mặt trận phía Tây, Vietinghoff một lần nữa nắm toàn quyền chỉ huy mặt trận Ý.. Trong khi đó, Thống chế Anh Alexander đã nhường quyền chỉ huy Cụm Tập đoàn quân 15 cho tướng Mỹ Clark rồi lên chức Tổng tư lệnh Đồng Minh tại Địa Trung Hải vào tháng 12 năm 1944. Nhờ được bồi thêm hàng loạt viện binh (trong đó có 1 lữ đoàn người Do Thái thuộc Anh, một số binh đoàn kháng chiến quân Ý và Lực lượng Viễn chinh Brasil) và vũ khí mới, phe Đồng Minh đã đạt được ưu thế đáng kể về tinh thần và quân số trước hơn nửa triệu quân Đức trên đất Ý.

Đầu năm 1945, thấy đất Ý đã khô ráo trở lại, Alexander quyết định mở Chiến dịch Tổng tiến công Mùa xuân 1945 vào miền bắc nước này. Ông lên kế hoạch cho Tập đoàn quân 8 tràn sang sông Senio tại Lugo, sau đó Tập đoàn quân 5 tiếp tục tiến tới Bologna. Kế đến, Tập đoàn quân 8 sẽ đổi hướng hành quân, tiến hành đổ bộ vượt hồ Comacchio và đánh thốc lên mạn bắc nhằm xuyên thủng khe hở Argentan, bao vây tiêu diệt Tập đoàn quân số 10 (Đức) ở giữa thung lũng sông Po. Trong khi đó, Vietinghoff đã dự đoán sai lầm rằng quân Đồng Minh đang chuẩn bị tổ chức đổ bộ vào hướng Venezia. Cuộc tổng tiến công mùa xuân của phe Đồng Minh mở màn ngày 9 tháng 4 năm 1915. Ban đầu quân Đồng Minh gặp nhiều khó khăn trước sự chống cự bền bỉ của lính Đức, và Quân đoàn II (Mỹ) của Truscott chỉ kiểm soát được 3 km lãnh thổ Ý trong 3 ngày. Nhưng các đợt tấn công của Đồng Minh từ ngày 15 – 20 tháng 4 đã đập nát phòng tuyến địch quân. Tập đoàn quân 8 đã xuyên qua khe hở Argentan và áp sát Ferrara ở cự ly 24 km. Ngày 21 tháng 4, Sư đoàn 3 Karpath (Ba Lan), Đoàn Friuli (kháng chiến quân Ý) thuộc Tập đoàn quân 8 phối hợp với Sư đoàn Bộ binh 34 Mỹ (Tập đoàn quân 5) giải phóng Bologna. Quân Đức chịu tổn thất nặng nề do Vietinghoff kiên quyết làm theo mệnh lệnh "Không lùi một bước" của Hitler, nhưng vào ngày 20 tháng 4 ông ta buộc phải hạ lệnh rút quân về sông Po. Không quân Đồng Minh lúc này đã chiếm được ưu thế tuyệt đối trên bầu trời Ý, nên mặc sức cày phá vào các cầu bắc qua sông Po và các đội hình rút lui của địch.

Sau thắng lợi bước đầu của chiến dịch mùa xuân, quân đội Đồng Minh ráo riết khai thác chiến quả. Trên hướng Tập đoàn quân 8, 3 sư đoàn Anh-Ấn-Mỹ cánh phải đã áp sát sông Po ngày 22 và vượt sang bờ bắc ngày 23 tháng 4. Tiếp theo đó, Tập đoàn quân số 8 đánh lấy Verona vào ngày 25 tháng 4, rồi thọc lên Venezia và Trieste trên hướng đông bắc. Cùng hôm đó, lực lượng du kích kháng chiến Ý tuyên bố tổng khởi nghĩa lật đổ chế độ phát xít.. Trên địa bàn của Tập đoàn quân số 5, các đơn vị Đồng Minh tiến mạnh theo hướng biên giói Áo (phía bắc) và Milano (phía tây bắc Ý). Bên cánh trái tập đoàn quân này, Sư đoàn Bộ binh 92 Mỹ tiến dọc theo bờ biển đánh Genova vào ngày 28 tháng 4; trên cánh phải, quân viễn chinh Brasil tấn công thần tốc về Torino và tiêu diệt các đơn vị phát xít Ý-Đức thuộc Tập đoàn quân Liguria tại Bắc Ý.

Cuối tháng 4 năm 1945, quân Đồng Minh đã mở toan cánh cửa ra biên giới Áo và Cụm Tập đoàn quân C phải tháo chạy trên toàn mặt trận. Các cuộc khởi nghĩa của kháng chiến quân Ý tại Venezia và Milano cũng gây cho quân Đức khốn đốn. Thêm vào đó, những thắng lợi dồn dập của Liên Xô, Mỹ, Pháp, Anh trên bản thổ Đức đã làm Cụm Tập đoàn quân C bị cô lập và Vietinghoff phải bỏ cuộc. Thay mặt quân đội Đức tại Ý, Vietinghoff ký hiệp định đầu hàng vô điều kiện Đồng Minh tại Caserta ngày 29 tháng 4 năm 1945. Hiệp định trở nên có hiệu lực khi toàn bộ Cụm Tập đoàn quân C (khoảng 250.000 quân) chính thức buông vũ khí ngày 2 tháng 5 năm 1945, đưa tới sự chấm dứt hoàn toàn của chiến sự tại Ý trong Chiến tranh thế giới thứ hai.

Ghi chú

Chú thích

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

World War II
Ortona and the Italian Campaign - 65th Anniversary
Canadians in Italy, 1943-1945
Brazilian WWII Veterans website
Brazilian Expeditionary Force Website
New Zealand Official War History Italy volume I: From The Sangro to Cassino, Italy Volume II: From Cassino to Trieste
Memoirs of Lt-Col Donald, NZEF (Italy, Chapters 8-15)
Dal Volturno a Cassino, website (in Italian) covering the autumn /winter of 1943 - 44
World War II propaganda leaflets - use in Italy
BBC's flash video of the Italian Campaign
Canadian Newspapers and the Second World War - The Sicilian and Italian Campaigns, 1943-1945
Liberatori
Royal Engineers Museum
CBC Digital Archives - The Italian Campaign
 La Città Invisibile
 Italian Partisan
Italy Volume I, The Sangro to Cassino the New Zealand Official War History
Italy Volume II, From Cassino to Trieste the New Zealand Official War History

Trận đánh và hoạt động trong Thế chiến thứ hai liên quan tới Brasil
Trận đánh và hoạt động trong Thế chiến thứ hai liên quan tới Canada
Lịch sử quân sự Canada trong Thế chiến thứ hai
Trận đánh và hoạt động trong Thế chiến thứ hai liên quan tới Pháp
Trận đánh và hoạt động trong Thế chiến thứ hai liên quan tới Hy Lạp
Trận đánh và hoạt động trong Thế chiến thứ hai liên quan tới Ấn Độ
Trận đánh và hoạt động trong Thế chiến thứ hai liên quan tới Ý
Trận đánh và hoạt động trong Thế chiến thứ hai liên quan tới Ba Lan
Trận đánh và hoạt động trong Thế chiến thứ hai liên quan tới New Zealand
Trận đánh và hoạt động trong Thế chiến thứ hai liên quan tới Nam Phi
Trận đánh và hoạt động trong Thế chiến thứ hai liên quan tới Hoa Kỳ
Trận đánh và hoạt động trong Thế chiến thứ hai liên quan tới Úc
Lịch sử hiện đại Ý
Chiến dịch Thế chiến II chiến trường Địa Trung Hải
Chiến dịch, hoạt động và trận đánh trong Thế chiến thứ hai liên quan tới Vương quốc Liên hiệp Anh


title: UEFA Nations League 2020–21

text:
UEFA Nations League 2020–21 là mùa giải thứ hai của UEFA Nations League, một giải Bóng đá quốc tế dành cho các đội tuyển nam quốc gia của 55 hiệp hội thành viên của UEFA. Giải đấu được tổ chức từ tháng 9 đến tháng 11 năm 2020 (giai đoạn vòng bảng), tháng 10 năm 2021 (vòng chung kết) và tháng 3 năm 2022 (vòng play-off xuống hạng). Đương kim vô địch là Bồ Đào Nha, tuy nhiên đã trở thành cựu vương khi xếp sau Pháp tại vòng bảng, cả 4 đội dự vòng chung kết mùa trước đều không thể góp mặt tại vòng chung kết năm 2021.

Thể thức
Vào ngày 24 tháng 9 năm 2019, UEFA thông báo rằng một thể thức sửa đổi sẽ được sử dụng cho phiên bản 2020–21, mùa giải thứ hai của giải đấu. 55 đội tuyển quốc gia UEFA sẽ được phân chia thành bốn hạng, với Hạng A, B và C gồm 16 đội tuyển mỗi hạng, được phân chia thành 4 bảng bốn đội. Hạng D sẽ có 7 đội được phân chia thành hai bảng, trong đó một bảng chứa bốn đội và bảng khác chứa ba đội. Các đội tuyển được phân bổ vào các hạng dựa trên bảng xếp hạng tổng thể của UEFA Nations League 2018–19. Mỗi đội bây giờ sẽ thi đấu sáu trận đấu trong bảng của mình, ngoại trừ một bảng trong Hạng D sẽ thi đấu bốn bảng, sử dụng thể thức vòng tròn 2 lượt trên sân nhà và sân khách vào các cặp lượt trận đấu vào tháng 9, tháng 10 và tháng 11 năm 2020. Thể thức này đảm bảo rằng hầu hết tất cả các bảng, các đội tuyển trong cùng một bảng thi đấu các trận đấu cuối cùng của họ cùng một lúc. Nó cũng tăng tổng số lượng trận đấu giai đoạn vòng bảng từ 138 lên 162, và tối thiểu số lượng các trận đấu giao hữu.

Ở Hạng A, các đội tuyển thi đấu để trở thành nhà vô địch UEFA Nations League. Bốn đội đứng đầu bảng của Hạng A sẽ tham gia vòng Chung kết UEFA Nations League vào tháng 6 năm 2021, được thi đấu theo thể thức vòng đấu loại trực tiếp, bao gồm trận bán kết, play-off tranh hạng ba và trận chung kết. Các cặp đấu bán kết, cùng với các đội nhà hành chính cho play-off tranh hạng ba và trận chung kết, được xác định bởi định nghĩa bốc thăm. Nước chủ nhà sẽ được lựa chọn trong số bốn đội tuyển vượt qua vòng loại bởi Ủy ban điều hành UEFA, với đội thắng của trận chung kết đăng quang với tư cách là nhà vô địch của UEFA Nations League. Hệ thống trợ lý trọng tài video (VAR) sẽ được sử dụng trong Chung kết UEFA Nations League.

Các đội tuyển cũng tranh tài để thăng hạng và xuống hạng đến một hạng cao hơn hoặc thấp hơn. Trong Hạng B, C và D, các đội thắng bảng được thăng hạng, trong khi các đội xếp cuối cùng của mỗi bảng trong Hạng A và B bị xuống hạng. Vì Hạng C có bốn bảng trong khi Hạng D chỉ có hai đội, hai đội Hạng C sẽ bị xuống hạng sẽ được xác định bằng trận play-out vào tháng 3 năm 2022. Dựa trên bảng xếp hạng tổng thể của UEFA Nations League của các đội xếp thứ tư, đội xếp hạng đầu tiên sẽ đối đầu với đội xếp thứ tư, và đội xếp thứ hai sẽ đối đầu với đội xếp thứ ba. Hai loạt sẽ được thi đấu trên hai lượt, với mỗi đội tuyển thi đấu một lượt tại sân nhà (đội xếp hạng cao hơn sẽ tổ chức trận lượt về). Đội tuyển ghi được nhiều bàn thắng hơn trên tổng tỷ số trên hai lượt sẽ còn lại ở Hạng C, trong khi đội thua sẽ bị rớt xuống Hạng D. Nếu tổng tỷ số là mức độ, luật bàn thắng sân khách được áp dụng, có hiệp phụ được thi đấu nếu có bàn thắng sân khách cũng bằng nhau. Luật bàn thắng sân khách một lần nữa được áp dụng sau hiệp phụ, với loạt sút luân lưu được sử dụng để quyết định đội thắng nếu không có bàn thắng nào được ghi trong hiệp phụ.

Các tiêu chí xếp hạng vòng bảng
Nếu hai hoặc nhiều đội trong cùng một bảng bằng nhau về điểm số khi hoàn thành giai đoạn vòng bảng, các tiêu chí tiêu chuẩn được áp dụng theo thứ tự sau đây:
 Số điểm đạt được trong các trận đấu giữa các đội tuyển liên quan;
 Hiệu số bàn thắng thua trong các trận đấu giữa các đội tuyển liên quan;
 Số bàn thắng ghi được trong các trận đấu giữa các đội tuyển liên quan;
 Số bàn thắng được ghi của đội khách trên sân nhà trong các trận đấu giữa các đội tuyển liên quan;
 Nếu có nhiều hơn hai đội bằng điểm, và sau khi áp dụng các tiêu chí từ 1 đến 4, một nhóm nhỏ các đội tuyển vẫn có thứ hạng bằng nhau, tiêu chí từ 1 đến 4 được áp dụng riêng cho nhóm nhỏ này. Nếu quy trình này không dẫn đến kết quả, áp dụng tiêu chí từ 6 đến 10;
 Hiệu số bàn thắng vượt trội trong tất cả các trận đấu bảng;
 Số bàn thắng ghi được trong tất cả các trận đấu bảng;
 Số bàn thắng được ghi của đội khách cao nhất trong tất cả các trận đấu bảng;
 Số trận thắng trong tất cả các trận đấu bảng;
 Số trận thắng của đội khách cao nhất trong tất cả các trận đấu bảng;
 Tổng điểm kỷ luật thấp nhất trong tất cả các trận đấu bảng (1 điểm cho một thẻ vàng, 3 điểm cho thẻ đỏ là kết quả của hai thẻ vàng, 3 điểm cho thẻ đỏ trực tiếp, 4 điểm cho thẻ vàng tiếp theo là thẻ đỏ trực tiếp).
 Vị trí trong danh sách tham dự UEFA Nations League 2020–21.
Ghi chú

Các tiêu chuẩn cho bảng xếp hạng giải đấu
Bảng xếp hạng giải đấu cá nhân được thiết lập theo các tiêu chuẩn sau đây:
 Vị trí trong bảng;
 Số điểm cao hơn;
 Hiệu số bàn thắng thua vượt trội;
 Số bàn thắng ghi được cao hơn;
 Số bàn thắng đội khách được ghi cao hơn từ đội nhà;
 Số trận thắng cao hơn;
 Số trận thắng đội khách cao hơn từ đội nhà;
 Tổng số điểm kỷ luật thấp hơn (1 điểm cho một thẻ vàng duy nhất, 3 điểm cho thẻ đỏ do kết quả của hai thẻ vàng, 3 điểm cho thẻ đỏ trực tiếp, 4 điểm cho thẻ vàng tiếp theo là thẻ đỏ trực tiếp).
 Vị trí trong danh sách tham dự UEFA Nations League 2020–21.

Để sắp xếp bảng xếp hạng các đội tuyển trong Hạng D, bao gồm các bảng có số đội khác nhau, kết quả so với đội xếp thứ tư trong Bảng D1 không được tính đến cho mục đích so sánh các đội xếp thứ nhất, thứ hai và thứ ba trong các bảng tương ứng của họ.

Thứ hạng của 4 đội hàng đầu trong Hạng A được xác định bởi thứ hạng của họ trong Chung kết UEFA Nations League:
 Đội xếp thứ nhất được xếp hạng 1;
 Đội xếp thứ nhì được xếp hạng 2;
 Đội xếp thứ ba được xếp hạng 3;
 Đội xếp thứ tư được xếp hạng 4.

Các tiêu chuẩn cho bảng xếp hạng tổng thể
Bảng xếp hạng UEFA Nations League tổng thể được khởi đầu như sau:
 16 đội của Hạng A được xếp hạng từ hạng 1 đến hạng 16 theo bảng xếp hạng giải đấu của họ.
 16 đội của Hạng B được xếp hạng từ hạng 17 đến hạng 32 theo bảng xếp hạng giải đấu của họ.
 16 đội của Hạng C được xếp hạng từ hạng 33 đến hạng 48 theo bảng xếp hạng giải đấu của họ.
 7 đội của Hạng D được xếp hạng từ hạng 49 đến hạng 55 theo bảng xếp hạng giải đấu của họ.

Vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2022

UEFA Nations League sẽ được liên kết với một phần của vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2022, với thể thức được xác nhận bởi Ban chấp hành UEFA trong cuộc họp  ở Nyon, Thụy Sĩ vào ngày 4 tháng 12 năm 2019. Cấu trúc vòng loại sẽ phụ thuộc vào kết quả từ Nations League, mặc dù ở mức độ thấp hơn so với vòng play-off vòng loại giải vô địch bóng đá châu Âu 2020. Mười đội nhất bảng sau vòng 1 (vòng bảng) sẽ vượt qua vòng loại và giành vé trực tiếp tới World Cup. Sau đó, 10 đội nhì bảng, cùng với hai đội nhất bảng tốt nhất dựa trên bảng xếp hạng tổng thể của Nations League mà không thể vượt qua vòng loại trực tiếp hoặc lọt vào vòng play-off, sẽ giành quyền vào vòng 2. Vòng 2 gồm 12 đội (vòng play-off) được chia thành 3 nhánh, mỗi nhánh 4 đội, thi đấu loại trực tiếp, từ đó xác định ba đội tuyển cuối cùng vượt qua vòng loại.

Lịch thi đấu
Dưới đây là lịch thi đấu của UEFA Nations League 2020–21.

Do thay đổi lịch thi đấu vòng chung kết UEFA Euro 2020 sang năm 2021, vòng chung kết sẽ được dời sang thời điểm khác.

Vòng play-off xuống hạng của Hạng C được lên lịch vào cùng ngày với vòng play-off vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2022. Nếu một hoặc nhiều đội tuyển vì lý do tham gia vòng play-off xuống hạng cũng vượt qua vòng loại cho vòng play-off vòng loại Cúp Thế giới, vòng play-off xuống hạng sẽ bị hủy bỏ và các đội tuyển trong Hạng C được xếp hạng 47 và hạng 48 trong bảng xếp hạng tổng thể UEFA Nations League sẽ tự động xuống hạng.

Hạt giống

Tất cả 55 đội tuyển quốc gia UEFA sẽ tham gia giải. Do sự thay đổi thể thức, không có đội tuyển nào xuống hạng từ mùa giải 2018–19. Ngoài những đội nhất bảng, các đội xếp thứ hai trong Hạng C và D, cùng với đội xếp thứ ba tốt nhất của Hạng D, cũng được thăng hạng.

Trong mùa giải 2020–21, các đội tuyển được xếp hạng của UEFA dựa trên bảng xếp hạng tổng thể của UEFA Nations League 2018–19, với một sửa đổi nhỏ: các đội tuyển ban đầu đã xuống hạng trong mùa giải trước được xếp hạng ngay dưới các đội tuyển được thăng hạng trước khi thay đổi thể thức. Các nhóm hạt giống cho giai đoạn vòng bảng sẽ dựa trên bảng xếp hạng danh sách truy cập. Các nhóm hạt giống, quy trình bốc thăm và thủ tục danh sách lịch thi đấu đã được Ủy ban điều hành UEFA xác nhận trong cuộc họp ở Nyon, Thụy Sĩ vào ngày 4 tháng 12 năm 2019.

Lễ bốc thăm cho giai đoạn vòng bảng diễn ra vào ngày 3 tháng 3 năm 2020, lúc 18:00 CET, ở Amsterdam, Hà Lan. Trong khi bốc thăm thường có những hạn chế đối với các cuộc đụng độ bị cấm, địa điểm thi đấu mùa đông và di chuyển quá nhiều, không có điều kiện nào được áp dụng cho bốc thăm được phân bổ các đội tuyển cho cả hai các giải đấu và các nhóm.

Hạng A

Bảng A1

Bảng A2

Bảng A3

Bảng A4

Chung kết UEFA Nations League

Sơ đồ

Bán kết

Play-off tranh hạng ba

Chung kết

Hạng B

Bảng B1

Bảng B2

Bảng B3

Bảng B4

Hạng C

Bảng C1

Bảng C2

Bảng C3

Bảng C4

Play-out xuống hạng

|}

Hạng D

Bảng D1

Bảng D2

Danh sách cầu thủ ghi bàn
6 bàn

 Romelu Lukaku
 Erling Haaland
 Ferran Torres

5 bàn

 Eran Zahavi

4 bàn

 Sokol Cikalleshi
 Christian Eriksen
 Rauno Sappinen
 Kylian Mbappé
 Klæmint Olsen
 Timo Werner
 Stevan Jovetić
 Haris Vučkić

3 bàn

 Dries Mertens
 Fredrik Jensen
 Olivier Giroud
 Domenico Berardi
 Jānis Ikaunieks
 Daniel Senani
 Georginio Wijnaldum
 Alexander Sørloth
 Diogo Jota
 Mikel Oyarzabal

2 bàn

 Rey Manaj
 Adrian Grbić
 Michael Gregoritsch
 Max Ebong
 Vitaly Lisakovich
 Yevgeniy Yablonskiy
 Michy Batshuayi
 Youri Tielemans
 Mateo Kovačić
 Nikola Vlašić
 Grigoris Kastanos
 Phil Foden
 Mason Mount
 Teemu Pukki
 Karim Benzema
 Antoine Griezmann
 Nika Kacharava
 Tornike Okriashvili
 Anastasios Bakasetas
 Nicolò Barella
 Lorenzo Pellegrini
 Abat Aimbetov
 Arvydas Novikovas
 Jurgen Degabriele
 Ion Nicolaescu
 Alexandar Boljević
 Igor Ivanović
 Ezgjan Alioski
 Memphis Depay
 Robert Lewandowski
 Rúben Dias
 João Félix
 Cristiano Ronaldo
 Artem Dzyuba
 Anton Miranchuk
 Ryan Christie
 Lyndon Dykes
 Luka Jović
 Aleksandar Mitrović
 Nemanja Radonjić
 Sergio Ramos
 Remo Freuler
 Mario Gavranović
 Kenan Karaman
 Kieffer Moore

1 bàn

 Keidi Bare
 Ardian Ismajli
 Marc Rebés
 Sargis Adamyan
 Tigran Barseghyan
 Khoren Bayramyan
 Gevorg Ghazaryan
 Hovhannes Hambardzumyan
 Kamo Hovhannisyan
 Aleksandre Karapetian
 Henrikh Mkhitaryan
 Wbeymar
 Christoph Baumgartner
 Karim Onisiwo
 Marcel Sabitzer
 Louis Schaub
 Alessandro Schöpf
 Maksim Medvedev
 Ramil Sheydayev
 Maksim Bardachow
 Alyaksandr Sachywka
 Maksim Skavysh
 Roman Yuzepchuk
 Yannick Carrasco
 Kevin De Bruyne
 Charles De Ketelaere
 Jason Denayer
 Jérémy Doku
 Axel Witsel
 Edin Džeko
 Haris Hajradinović
 Smail Prevljak
 Dimitar Iliev
 Bozhidar Kraev
 Josip Brekalo
 Andrej Kramarić
 Dejan Lovren
 Bruno Petković
 Pieros Sotiriou
 Marinos Tzionis
 Vladimír Coufal
 Vladimír Darida
 Bořek Dočkal
 Michael Krmenčík
 Zdeněk Ondrášek
 Jakub Pešek
 Tomáš Souček
 Matěj Vydra
 Robert Skov
 Jonas Wind
 Marcus Rashford
 Declan Rice
 Raheem Sterling
 Frank Liivak
 Odmar Færø
 Brandur Hendriksson
 Ári Jónsson
 Andreas Olsen
 Gunnar Vatnhamar
 Robin Lod
 Robert Taylor
 Kingsley Coman
 Theo Hernandez
 N'Golo Kanté
 Benjamin Pavard
 Dayot Upamecano
 Khvicha Kvaratskhelia
 Valeri Qazaishvili
 Matthias Ginter
 Serge Gnabry
 Leon Goretzka
 İlkay Gündoğan
 Kai Havertz
 Leroy Sané
 Tjay De Barr
 Graeme Torrilla
 Anastasios Bakasetas
 Dimitris Limnios
 Petros Mantalos
 Dimitris Siovas
 Zsolt Kalmár
 Norbert Könyves
 Nemanja Nikolić
 Roland Sallai
 Dávid Sigér
 Dominik Szoboszlai
 Kevin Varga
 Hólmbert Friðjónsson
 Viðar Örn Kjartansson
 Birkir Már Sævarsson
 Ilay Elmkies
 Manor Solomon
 Andrea Belotti
 Jorginho
 Stefano Sensi
 Aybol Abiken
 Islambek Kuat
 Serhiy Malyi
 Baktiyar Zaynutdinov
 Bernard Berisha
 Lirim Kastrati
 Benjamin Kololli
 Vedat Muriqi
 Antonijs Černomordijs
 Vladislavs Gutkovskis
 Vladimirs Kamešs
 Raimonds Krollis
 Noah Frick
 Yanik Frick
 Nicolas Hasler
 Donatas Kazlauskas
 Karolis Laukžemis
 Modestas Vorobjovas
 Edvin Muratović
 Gerson Rodrigues
 Andrei Agius
 Steve Borg
 Shaun Dimech
 Matthew Guillaumier
 Kyrian Nwoko
 Igor Armaș
 Fatos Bećiraj
 Stefan Mugoša
 Donny van de Beek
 Steven Bergwijn
 Ilija Nestorovski
 Goran Pandev
 Stefan Ristovski
 Vlatko Stojanovski
 Ivan Trichkovski
 Gjoko Zajkov
 Liam Boyce
 Josh Magennis
 Paddy McNair
 Gavin Whyte
 Mohamed Elyounoussi
 Ghayas Zahid
 Kamil Glik
 Kamil Grosicki
 Kamil Jóźwiak
 Karol Linetty
 João Cancelo
 André Silva
 Bernardo Silva
 Shane Duffy
 Denis Alibec
 Eric Bicfalvi
 Dragoș Grigore
 Alexandru Maxim
 George Pușcaș
 Denis Cheryshev
 Mário Fernandes
 Vyacheslav Karavayev
 Daler Kuzyayev
 Magomed Ozdoyev
 Ryan Fraser
 Sergej Milinković-Savić
 Filip Mladenović
 Dušan Vlahović
 Michal Ďuriš
 Ján Greguš
 Marek Hamšík
 Róbert Mak
 Ivan Schranz
 Damjan Bohar
 Josip Iličić
 Jasmin Kurtić
 Sandi Lovrić
 Ansu Fati
 Gerard
 José Luis Gayà
 Alvaro Morata
 Rodri
 Marcus Berg
 Viktor Claesson
 Marcus Danielson
 Dejan Kulusevski
 Robin Quaison
 Haris Seferović
 Silvan Widmer
 Hakan Çalhanoğlu
 Cenk Tosun
 Ozan Tufan
 Cengiz Ünder
 Ruslan Malinovskyi
 Viktor Tsyhankov
 Roman Yaremchuk
 Andriy Yarmolenko
 Oleksandr Zinchenko
 David Brooks
 Daniel James
 Jonny Williams
 Neco Williams
 Harry Wilson

1 bàn phản lưới nhà

 Emili García (trong trận gặp Malta)
 Anton Krivotsyuk (trong trận gặp Luxembourg)
 Nacer Chadli (trong trận gặp Đan Mạch)
 Dominik Livaković (trong trận gặp Pháp)
 Ioannis Kousoulos (trong trận gặp Luxembourg)
 Märten Kuusk (trong trận gặp Bắc Macedonia)
 Rúnar Már Sigurjónsson (trong trận gặp Đan Mạch)
 Joel Abu Hanna (trong trận gặp Cộng hòa Séc)
 Noah Frommelt (trong trận gặp Gibraltar)
 Matthew Guillaumier (trong trận gặp Latvia)
 Veaceslav Posmac (trong trận gặp Kazakhstan)
 Stuart Dallas (trong trận gặp Na Uy)
 Marcus Danielson (trong trận gặp Croatia)

Bảng xếp hạng tổng thể
Kết quả của mỗi đội tuyển sẽ được sử dụng để tính bảng xếp hạng tổng thể của cuộc thi.

Tham khảo

Liên kết ngoài

2020-21


title: Marinus van der Lubbe

text:
Marinus van der Lubbe (13 tháng 1 năm 1909 - 10 tháng 1 năm 1934) là một cố vấn Cộng sản người Hà Lan đã bị xét xử, kết án và hành quyết vì tội danh đốt tòa nhà Reichstag của Đức vào ngày 27 tháng 2 năm 1933, một sự kiện được gọi là vụ hỏa hoạn Reichstag.

Tiểu sử
Marinus van der Lubbe sinh ra ở Leiden thuộc tỉnh Nam Hà Lan. Cậu bé được sinh ra với những khó khăn trong học tập. Cha mẹ cậu đã ly dị, và sau khi mẹ cậu qua đời khi cậu 12 tuổi, cậu đã sống với gia đình của một nửa chị em mình. Lúc trẻ, van der Lubbe làm nghề thợ xây. Anh ta có biệt danh là Dempsey sau khi anh trai Jack Dempsey, vì sức mạnh của anh. Trong công việc của mình, Van der Lubbe tiếp xúc với phong trào lao động; Vào năm 1925, anh gia nhập Đảng Cộng sản Hà Lan (CPN), và thanh thiếu niên của Đoàn Thanh niên Cộng sản (CJB).

Năm 1926, anh bị thương trong khi làm việc, có vôi trong mắt, khiến anh phải nằm viện vài tháng và gần như làm anh mù quáng. Chấn thương buộc anh phải bỏ công việc của mình, vì vậy ông thất nghiệp chỉ với 7,4 đô la mỗi tuần. Không thể sống thiếu điều này, anh ta bị buộc phải làm những công việc không thường xuyên. Sau một vài cuộc mâu thuẫn với em gái của mình, Van der Lubbe chuyển đến Leiden năm 1927. Tại đó, anh học tiếng Đức và thành lập Nhà của Lenin, nơi ông tổ chức các cuộc họp chính trị. Trong khi làm việc cho nhà máy Tielmann, một cuộc đình công nổ ra. Van der Lubbe đã tuyên bố với ban quản lý là một trong những nhà lãnh đạo và đề nghị chấp nhận bất kỳ sự trừng phạt nào nếu không có ai bị nạn, mặc dù rõ ràng ông ta chưa có kinh nghiệm trong việc tham gia một cách nghiêm túc. Trong phiên xử, anh đã cố gắng yêu cầu bồi thường trách nhiệm duy nhất và được cho là thù địch với ý tưởng để được thả tự do.

Sau đó, Van der Lubbe lên kế hoạch di cư sang Liên Xô, nhưng anh thiếu tiền để làm như vậy. Ông đã hoạt động về mặt chính trị trong phong trào công nhân thất nghiệp cho đến năm 1931, khi ông rơi vào bất đồng với CPN và thay vào đó tiếp cận Nhóm Cộng sản Quốc tế năm 1933, Van der Lubbe trốn sang Đức để hành động trong chế độ cộng sản địa phương hoạt động ngầm. Anh đã có một hồ sơ hình sự về hành động phá hoại.

Vụ hỏa hoạn Reichstag

Van der Lubbe nói rằng ông ta đã đốt cháy tòa nhà Reichstag như một tiếng kêu để tập hợp các công nhân Đức chống lại chế độ phát xít. Ông đã bị đưa ra xét xử cùng với người đứng đầu Đảng Cộng sản Đức và ba thành viên Bungari của Tổ chức Comintern. Tại phiên toà của ông, Van der Lubbe đã bị kết án và kết án tử hình vì tội hỏa hoạn Reichstag. Bốn bị cáo khác (Ernst Torgler, Georgi Dimitrov, Blagoi Popov, và Vasil Tanev) tại phiên xử đã được tha bổng. Ông bị chém trong sân tù ở Leipzig vào ngày 10 tháng 1 năm 1934, ba ngày trước sinh nhật thứ 25 của ông. Anh được chôn cất trong một ngôi mộ không có bia trên Südfriedhof (Nghĩa trang Nam) ở Leipzig.

Sau Thế chiến II, em trai của Marinus van der Lubbe, Jan van der Lubbe đã cố gắng nỗ lực nhằm lật ngược bản án chống lại anh trai mình. Năm 1967, án của ông đã được thay đổi bởi một thẩm phán từ cái chết đến tám năm tù. Vào năm 1980, sau một thời gian dài khiếu nại, một tòa án Tây Đức đã lật ngược hoàn toàn phán quyết nhưng điều này đã bị công tố viên bang phản đối phản đối. Vụ án đã được Toà án Tư pháp Liên bang Đức thẩm vấn lại trong ba năm cho đến năm 1983, tòa án đưa ra quyết định cuối cùng về vấn đề này, làm đảo lộn kết quả của cuộc thử nghiệm năm 1980 trước đây vì lý do không có căn cứ, Làm cho nó bất hợp pháp. Tuy nhiên, vào ngày 6 tháng 12 năm 2007, Chưởng lý Đức Monika Harms huỷ bỏ toàn bộ phán quyết và đã tha thứ cho Van der Lubbe dựa trên luật pháp Đức năm 1998, có thể lật ngược một số vụ án bất công của Đức quốc xã. Việc xác định tòa án dựa trên giả thiết rằng chế độ xã hội chủ nghĩa toàn quốc theo định nghĩa là không công bằng; Và, kể từ khi án tử hình trong trường hợp này có động cơ chính trị, nó có thể đã có một phần mở rộng của sự bất công đó. Phát hiện này không phụ thuộc vào những câu hỏi thực tế về việc liệu Van der Lubbe có thực sự là người gây cháy hay không.

Tham khảo


title: Eupithecia medilunata

text:
Eupithecia medilunata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

M


title: Lee Na-gyung

text:
Lee Na-gyung (; ; ; Hán Việt: Lý Nhã Quỳnh) sinh ngày 01 tháng 06 năm 2000. Cô là thành viên của nhóm nhạc nữ fromis 9 thông qua chương trình thực tế sống còn Idol Shool của Mnet. Cô đạt vị trí thứ 5 với 64,001 votes lọt vào top 9 debut cùng các thành viên Roh Ji-sun, Song Ha-young, Lee Sae-rom, Lee Chae-young, Lee Na-gyung, Park Ji-won, Lee Seo-yeon, Baek Ji-heon và Jang Gyu-ri. Cô được quản lí bởi công ty Off The Record Entertainment.

Tiểu sử
Lee Na-gyung sinh ra tại Bundang-gu, Gyeonggi-do, Hàn Quốc. Cô từng du học ở Trung Quốc 2 năm sau đó trở về Hàn Quốc tham gia Idol School. Cô có một người anh trai Lee Sehuyn (sinh 1997). Nagyung có một chú chó Poodle màu nâu tên là " Dalkomie’’. Cô từng đạt Huy chương vàng PUBG tại Game Dolympic, Huy chương bạch chạy 60M nữ tại ISAC. Từng về nhất chạy 60M nữ tại ISAC nhưng không được chấp nhận vì phạm luật của ban tổ chức. Cô ấy là fan của tiền bối Oh My Girl và bias YooA.

fromis_9

Nagyung ra mắt cùng fromis 9 ngày 24 tháng 1 năm 2018 với ca khúc To Heart tuy nhiên không được chú ý và được cho là mờ nhạt. Ngày 5 tháng 6 năm 2018, comeback với ca khúc DKDK, với concept đáng yêu fromis_9 nói chung và Nagyung nói riêng đã được công chúng chú ý hơn nhưng vẫn không nổi bật hơn là bao. Ngày 10 tháng 10 năm 2018, comeback với bài hát LOVE BOMB, nhan sắc của Nagyung bật lên một tầm cao mới với mái tóc nửa xám nửa hồng vừa đáng yêu vừa ngầu và thu hút rất nhiều fan cho bản thân cũng như fromis_9. Ngày 4 tháng 6 năm 2019, phát hành single đầu tiên, với ca khúc FUN!, bài hát đã đạt được nhiều thành tích nổi bật.Ngày 12 tháng 7 năm 2019, Nagyung cùng fromis_9 bắt đầu các hoạt động quảng bá cho LOVE RUMPUMPUM trên Music Bank.

Tham khảo

Sinh năm 2000
Ca sĩ tiếng Triều Tiên
Nữ ca sĩ Hàn Quốc thế kỷ 21
Nữ thần tượng Hàn Quốc
Nhân vật còn sống


title: Leptobatopsis peterseni

text:
Leptobatopsis peterseni là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Leptobatopsis


title: Kính thiên văn Samuel Oschin

text:
Kính thiên văn Samuel Oschin, còn được gọi là Oschin Schmidt, là một kính thiên văn Schmidt kích cỡ   tại Đài thiên văn Palomar ở phía bắc Hạt San Diego, California.  Nó bao gồm một tấm chỉnh sửa Schmidt 49,75 inch và gương 72 inch (f / 2.5).  Thiết bị là một máy ảnh; không có chỗ cho một thị kính để nhìn qua nó.  Ban đầu nó sử dụng các tấm ảnh chụp bằng kính 10 và 14 inch.  Vì mặt phẳng tiêu cự bị cong, các tấm này phải được tạo hình sẵn trong khuôn đặc biệt trước khi được nạp vào máy ảnh.

Việc xây dựng kính thiên văn Schmidt bắt đầu vào năm 1939 và nó được hoàn thành vào năm 1948.  Nó được đặt tên là kính viễn vọng Samuel Oschin vào năm 1986.  Trước đó, nó chỉ được gọi là Schmidt 48 inch.

Vào giữa những năm 1980, tấm chỉnh lưu được thay thế bằng kính có quang sai ít màu hơn, tạo ra hình ảnh chất lượng trên phổ rộng hơn.

Giữa năm 2000 và 2001, nó đã được chuyển đổi để sử dụng một hình ảnh CCD.  Tấm chỉnh sửa gần đây đã được thay thế bằng kính trong suốt với phạm vi bước sóng rộng hơn.  Kính thiên văn ban đầu được dẫn hướng bằng tay thông qua một trong hai    khúc xạ kính thiên văn gắn ở hai bên.  Máy ảnh bây giờ hoàn toàn tự động và điều khiển từ xa.  Dữ liệu thu thập được truyền qua Mạng Giáo dục và Nghiên cứu Không dây Hiệu suất Cao (High Performance Wireless Research and Education Network - HPWREN).  Nó được lập trình và vận hành chủ yếu từ Pasadena, California, không có nhà điều hành tại chỗ (ngoại trừ để mở và đóng vòm).

Camera CCD
Máy ảnh CCD đầu tiên được cài đặt là máy ảnh Theo dõi tiểu hành tinh gần Trái đất (NEAT), có ba cảm biến 4k × 4k riêng biệt được bố trí theo đường bắc-nam với khoảng cách đáng kể (1 °) giữa chúng.  Tổng trường nhìn là 3,75 độ vuông.

Từ năm 20032002007, nó là nơi đặt của máy ảnh Đội khảo sát xích đạo Quasar.  Chúng bao gồm 112 CCD, mỗi 2400 × 600 pixel (161 megapixel), được sắp xếp thành bốn cột 28 (có khoảng trống giữa), là hỗn hợp tấm CCD lớn nhất được sử dụng trong máy ảnh thiên văn vào thời điểm đó.

Máy ảnh tiếp theo được cài đặt (vào năm 2009) là một bức tranh khảm 12.288 x 8.192 pixel (100 megapixel) ban đầu được chế tạo cho Kính viễn vọng Canada France–Hawaii.  Nó có tầm nhìn là 7,8 độ vuông và được sử dụng cho Palomar Transient Factory.

Năm 2017, kính viễn vọng đã trở thành máy chủ của Zwicky Transient Facility.  Không giống như những thiết bị tiền nhiệm của nó, nó được thiết kế tùy chỉnh cho kính viễn vọng Oschin và trường quan sát rộng của nó, sử dụng mảng CCD 16 × 6144 × 6160 (606 megapixel) với góc nhìn 47 độ vuông.

Tham khảo

Eris (hành tinh lùn)
Kính viễn vọng quang học


title: Guadalajara Open Akron 2022 - Đơn

text:
Jessica Pegula là nhà vô địch, đánh bại Maria Sakkari trong trận chung kết, 6–2, 6–3. Đây là danh hiệu WTA 1000 đầu tiên của Pegula.

Đây là giải đấu WTA 1000 đầu tiên diễn ra ở Guadalajara.

Hạt giống
8 hạt giống hàng đầu được miễn vào vòng 2.

Kết quả

Chung kết

Nửa trên

Nhánh 1

Nhánh 2

Nửa dưới

Nhánh 3

Nhánh 4

Vòng loại

Hạt giống

Vượt qua vòng loại

Thua cuộc may mắn

Kết quả vòng loại

Vòng loại thứ 1

Vòng loại thứ 2

Vòng loại thứ 3

Vòng loại thứ 4

Vòng loại thứ 5

Vòng loại thứ 6

Vòng loại thứ 7

Vòng loại thứ 8

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kết quả vòng loại
Kết quả vòng đấu chính

Guadalajara Open Akron


title: Paradrina mediterraneae

text:
Paradrina mediterraneae là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Paradrina


title: Lubiesz, Hạt Szczecinek

text:
Lubiesz  là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Biały Bór, thuộc hạt Szczecinek, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Tham khảo


title: Drepanopodus costatus

text:
Drepanopodus costatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Drepanopodus


title: Thủy triều hồng

text:
Tránh nhầm lẫn với Thủy triều đỏ

Thuật ngữ "thủy triều hồng" (, ) hoặc "chuyển sang cánh Tả" (Sp.: vuelta hacia la izquierda, Pt.: Guinada à Esquerda) là những cụm từ được sử dụng trong phân tích chính trị thế kỷ 21 hiện đại ở các phương tiện truyền thông và những nơi khác để mô tả cảm nhận chống Mỹ, ý thức hệ thiên tả và chính trị cánh Tả  ngày càng gia tăng ảnh hưởng ở Mỹ Latinh
dưới các chính quyền ngày càng chuyên chế hơn chủ yếu giữa năm 1998 và năm 2009.

Các nước Mỹ Latinh được xem như là một phần của xu hướng tư tưởng này đã được gọi là các quốc gia "thủy triều hồng". Thuật ngữ Tiền tân tự do cũng đã được sử dụng như một thuật ngữ để nói tới thủy triều hồng.

Bối cảnh
Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, Mỹ thúc đẩy các chính sách kinh tế được đặt tên là "Đồng thuận Washington", kêu gọi các nước đang phát triển hãy thực hiện nền kinh tế thị trường tự do và hãy trở nên dân chủ hơn. Theo đài BBC, một "yếu tố chung của thủy triều hồng" là một từ bỏ hoàn toàn với những gì được biết đến ngay từ đầu những năm 1990 như là "đồng thuận Washington", hỗn hợp của các thị trường mở và tư nhân hóa được thúc đẩy bởi Hoa Kỳ ". Với những khó khăn phải đối mặt với các thị trường mới nổi trên toàn thế giới vào thời điểm đó, người Mỹ Latin không chấp nhận nền kinh tế tự do và sử dụng các nền dân chủ được phát huy để bầu các lãnh đạo cánh tả, với gần phân nửa của hàng tá chính phủ được bầu chuyển sang chuyên chế. với việc Trung Quốc trở thành một quốc gia công nghiệp hóa khác tại cùng một thời điểm và có nhu cầu nguồn lực cho nền kinh tế của nó đang phát triển, nó đã tận dụng các mối quan hệ căng thẳng với Hoa Kỳ và hợp tác với các chính phủ cánh tả.

Tham khảo

Học thuyết kinh tế
Hệ tư tưởng chính trị
Mỹ Latinh
Chủ nghĩa xã hội


title: Danh sách thành viên BNK48

text:
BNK48 là nhóm nhạc nữ thần tượng Thái Lan và là nhóm nhạc chị em quốc tế thứ ba của AKB48.

Shihainin hiện tại là Cherprang Areekul

Trưởng nhóm hiện tại là .

Tính tới tháng 11 năm 2023, BNK48 có 32 thành viên và 11 thực tập sinh

Sau đây là danh sách các thành viên BNK48.

Thành viên hiện tại

Đội BIII
Đội trưởng hiện tại của đội BIII là Hoop (Tiền nhiệm: Pun)

Đội phó hiện tại của đội BIII là Miori (Tiền nhiệm: Jennis)

Đội NV
Đội trưởng hiện tại của đội NV là Nine (Tiền nhiệm: Tarwaan)

Đội phó hiện tại của đội NV là Popper (Tiền nhiệm: Pupe)

Thực tập sinh

Cựu thành viên
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"

Unit

Mimigumo
Năm 2019, nhóm thành lập unit Mimigumo với 3 thành viên: Jaa, Kaimook và Music. Năm 2022, nhóm tan rã sau khi cả 3 thành viên đều tốt nghiệp

VYRA
Năm 2020,  nhóm thành lập unit LYRA với 6 thành viên: Fond, Jennis, New, Niky, Noey và Pun. Tên fandom của LYRA là PYN(พิณ) tên của chòm sao VYRA trong tiếng Thái. Tiếng "pin" cũng gợi nhắc đến âm thanh nhạc cụ: PYN còn là viết tắt của Play Your Notes. Ngoài ra PYN có chữ N, giống như việc tên của các thành viên đều có chữ N.

Ngày 11 tháng 2 năm 2021, thành viên Noey quyết định rời unit LYRA để tập trung hoạt động cho BNK48.

Ngày 12 tháng 3 năm 2021, LYRA đổi tên thành VYRA

Vào ngày 27 tháng 9 năm 2022, đổi tên thành QRRA.

Thông tin
Vào giữa năm 2017, nhóm đã tổ chức roadshow mỗi cuối tuần tại trung tâm mua sắm The Mall Group.

Để hỗ trợ cho đĩa đơn đầu tay, nhóm đã tổ chức sự kiện bắt tay đầu tiên tại Bangkok vào ngày 27 tháng 8 năm 2017. Sự kiện thu hút gần 4.000 người hâm mộ. Sự kiện bắt tay thứ hai diễn ra vào ngày 18 tháng 11 năm 2017 tại Bangkok và thu hút gần 5.000 người hâm mộ.

Ngoài ra, nhóm đã ra mắt các chương trình truyền hình của riêng mình, chẳng hạn như BNK48 Senpai một bộ phim tài liệu dài 13 tập được phát sóng vào thứ ba, thứ tư và thứ năm, từ ngày 1 tháng 3 năm 2017 và BNK48 Show chương trình tạp kỹ dài 26 tập được phát sóng Chủ nhật hàng tuần từ ngày 9 tháng 7 năm 2017, cả hai được phát bởi Channel 3.

Dòng thời gian
Ngày 21/12/2022, toàn bộ thành viên Thế hệ 1 của BNK48 chính thức tốt nghiệp, trừ Cherprang, Miori và Satchan

Tham khảo


title: Dracaena sanderiana

text:
Dracaena sanderiana là một loài thực vật có hoa trong họ Asparagaceae, có nguồn gốc từ Trung Phi. Nó được đặt theo tên của nhà làm vườn người Đức gốc Anh Henry Frederick Conrad Sander (1847–1920). Loại cây này thường được bán trên thị trường có tên là "cây phát lộc". Loại cây này đã trở thành loại cây trồng trong nhà phổ biến nhất ở một số vùng của Ấn Độ, nơi cây thường được nhập khẩu từ Trung Quốc và Đài Loan.

Tên
Những cái tên phổ biến trên thế giới bao gồm cây tre may mắn, cây tre xoăn, cây tre nước Trung Quốc.  Mặc dù từ tre xuất hiện trong một số tên thông dụng của loài thực vật này, D. sanderiana là một loại cây hoàn toàn khác với tre. Dracaena sanderiana thường bị nhầm lẫn với Dracaena braunii, một loài thực vật từ vùng ven biển Tây Phi có hoa ngắn hơn hoa D. sanderiana.

Miêu tả
Dracaena sanderiana là cây thảo lâu năm có thể cao tới , cây có lá hơi xoắn màu xanh xám, dài tới . Thân cây chia từng lóng (đốt) như lóng trúc, nhưng mềm hơn, giúp phân biệt với tre. Nó cần được trồng nơi sáng sủa, thông gió. Nó chịu được không khí khô và không cần phun nước liên tục. Một loại cây rất dễ trồng, rất khó để tiêu diệt nó.

Chăm sóc
Dracaena sanderiana và các giống liên quan của nó là những giống cây trồng trong nhà phổ biến. Là loại cây thích hợp trồng trong không gian hạn chế, nơi thích hợp nhất là nơi có ánh sáng tán xạ hoặc bóng râm bán phần vì ánh nắng trực tiếp làm vàng lá, cháy lá. Nhiệt độ lý tưởng từ . Nó cần độ ấm trung bình, độ chiếu sáng tốt, tưới nước và phun nước thường xuyên. Nếu trồng dưới đất, nó sẽ mất đi hình dáng giống như cây trúc và nó sẽ có hình dạng giống như những chiếc lá như những cây khác thuộc Chi Huyết giác.

Nó được nhân lên bằng cách cắt một phần của thân cây ngay trên mắt. Có thể giâm cành quanh năm.

Hình ảnh

Tham khảo

Cây trồng trong nhà
Thực vật Cameroon
Chi Huyết giác


title: Eupithecia constantina

text:
Eupithecia constantina là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

C


title: Pagyda citrinella

text:
Pagyda citrinella là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pagyda


title: Shimura Ken

text:
(20 tháng 2 năm 1950 - 29 tháng 3 năm 2020) là một diễn viên hài Nhật Bản. Ông được mệnh danh là "Vua hài kịch" của Nhật Bản.

Xuất thân
Shimura Ken có tên khai sinh là , sinh ngày 20 tháng 2 năm 1950, tại Higashimurayama, Tokyo, Nhật Bản. Ông từng tốt nghiệp Đại học Hosei với chuyên ngành giáo dưỡng trước khi bước chân vào sự nghiệp diễn xuất.

Sự nghiệp
Ông trở nên nổi tiếng khi tham gia cùng với Masashi Tashiro, Nobuyoshi Kuwano đóng trong loạt chương trình truyền hình Shimura Ken no Bakatono-sama mà ở Việt Nam quen gọi thông tục là "Hài Nhật Bản". Vai diễn "Bakatono-sama" của Shimuara khá nổi bật trong hài kịch Nhật Bản, châm biếm những hành vi xã hội hiện đại (một chủ tịch công ty, một chính khách, một gia trưởng, một hiệu trưởng, một thủ lĩnh băng đảng yakuza) đến hình ảnh của một lãnh chúa khờ khạo, sống trong thời xa xưa của Nhật Bản. Một vai diễn phổ biến của Shimura trong show "Henna Oji-san" (Ông già quái đản) với thể hiện một người đàn ông hay đùa cợt với các cô gái. Sau khi bị bắt gặp cho trò đùa của mình, nhân vật thường xuyên kết thúc thêm với một bài hát 'Sou desu. Watashi wa Henna Oji-san desu'.

Shimura cũng nổi tiếng trong show Hachiji Da Yo! Zen'in Shugo! với nhóm hài The Drifters và Fun TV with Kato-chan and Ken-chan với Cha Kato, một cựu thành viên của The Drifters.

Giai thoại
 Tên "Ken" của Shimura có nguồn gốc từ tên của cha ông là .
 Shimura nổi tiếng ở Nhật Bản, cũng như được biết đến ở Đài Loan, Thái Lan, Hàn Quốc, Trung Quốc, Việt Nam và cả Ấn Độ. Siêu sao Kaneshiro Takeshi cũng là một fan hâm mộ của ông.

Đời tư
Cho đến thời điểm hiện tại, Shimura vẫn sống độc thân và chưa một lần kết hôn nào. Mặc dù vậy, ông nổi tiếng đào hoa và nhiều lần bị đồn đãi về chuyện tình cảm. Danh sách người tình của ông có từ người mẫu, ca sỹ, diễn viên, người dẫn chương trình, hay thậm chí cả gái quán bar. Ông từng được cho là muốn kết hôn với Mihiro, một cựu AV joyū nổi tiếng. Một trong những bạn diễn trẻ lâu năm của ông là Yuka (tên thật là Okabe Hiroko, 岡部広子), cũng là một cựu thần tượng áo tắm có tiếng, cũng bị đồn đoán là từng có quan hệ tình cảm với ông.

Qua đời
Theo trang tin NHK, Shimura Ken, người nhập viện vì dương tính với virus SARS-CoV-2 qua đời tại một bệnh viện ở Tokyo trong đêm 29 tháng 3 năm 2020, hưởng thọ 70 tuổi.

Shimura Ken là người nổi tiếng của Nhật Bản đầu tiên qua đời vì mắc Covid-19. Trước đó cũng có thông tin ông đang trong tình trạng nguy kịch. Shimura Ken nhập viên ở Tokyo vào rạng sáng 25 tháng 3 sau khi nhận kết quả xét nghiệm dương tính với virus SAR-CoV-2 vào ngày hôm 23 tháng 3 năm 2020, sau khi xuất hiện các triệu chứng mệt mỏi, sốt, ho.

Cùng với đó, những năm gần đây sức khỏe Ken Shimura không tốt. Ông vừa phẫu thuật Polyp đại trực tràng vào hồi đầu năm 2020. Năm 2018, ông phải cấp cứu vì bệnh gan. Hiện chưa rõ Shimura đã lây bệnh COVID-19 từ đâu.

Xem thêm
 Xuân Hinh - vua hài kịch đất Bắc ở Việt Nam

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang Blog chính thức của Shimura Ken
 'Vua hài kịch' Nhật Bản vung tiền theo đuổi người đẹp
 Những mối tình bị chỉ trích 'trâu già gặm cỏ non'

Diễn viên Nhật Bản
Tử vong vì đại dịch COVID-19


title: Tuyến Dongtan–Indeogwon

text:
Tuyến Dongtan–Indeogwon () là tuyến tàu điện ngầm song ray sẽ mở cửa vào tháng 5 năm 2026.

Ga
Dưới là danh sách nhà ga có thể thay đổi theo kế hoạch xây dựng và nhiều nguồn tin có thể gây nhầm lẫn.

Tham khảo

Tuyến đường sắt ở Hàn Quốc


title: Ophiuche caerulealis

text:
Ophiuche caerulealis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ophiuche


title: Charissa obscurata

text:
Charissa obscurata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Charissa
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1775


title: Lochetica farta

text:
Lochetica farta là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lochetica


title: Sipuleucel-T

text:
Sipuleucel-T (APC8015, tên thương mại Provenge), được phát triển bởi Dendreon Corporation, là một liệu pháp miễn dịch ung thư dựa trên tế bào cho bệnh ung thư tuyến tiền liệt (CaP). Đây là một phương pháp điều trị được cá nhân hóa, hoạt động bằng cách lập trình cho hệ thống miễn dịch của mỗi bệnh nhân để tìm ra bệnh ung thư và tấn công nó như thể nó là nước ngoài.

Trong khi được gọi là một loại vắc-xin điều trị chứ không phải là vắc-xin phòng ngừa ngăn ngừa bệnh truyền nhiễm, sipuleucel-T thay vào đó là một chất kích thích miễn dịch. Vào ngày 20 tháng 2 năm 2015, Valete Pharmaceuticals đã nhận được sự chấp thuận để mua tất cả các tài sản của Dendreon (bao gồm cả Provenge).

Việc điều trị trị giá 93.000 đô la khi được FDA chấp thuận, tăng lên hơn 100.000 đô la vào năm 2014.

Phương pháp điều trị
Một quá trình điều trị bao gồm ba bước cơ bản:

 Các tế bào bạch cầu của bệnh nhân, chủ yếu là các tế bào đuôi gai, một loại tế bào trình diện kháng nguyên (APCs), được chiết xuất trong một quy trình bạch cầu.
 Sản phẩm máu được gửi đến một cơ sở sản xuất và được ủ với protein tổng hợp (PA2024) bao gồm hai phần:
Kháng nguyên phosphatase acid tuyến tiền liệt (PAP), hiện diện trong 95% tế bào ung thư tuyến tiền liệt và
 Một yếu tố tín hiệu miễn dịch yếu tố kích thích bạch cầu hạt-đại thực bào (GM-CSF) giúp các APC trưởng thành.
 Sản phẩm máu kích hoạt (APC8015) được đưa trở lại từ cơ sở sản xuất đến trung tâm truyền dịch và tái sử dụng vào bệnh nhân.

Một điều trị sipuleucel-T hoàn chỉnh bao gồm ba khóa học trong khoảng thời gian hai tuần.

Sử dụng
Sipuleucel-T được sử dụng để điều trị cho những người bị ung thư tuyến tiền liệt di căn, không triệu chứng, không chịu được hormone (HRPC). Các tên khác cho giai đoạn này là kháng thiến di căn (mCRPC) và độc lập androgen (AI) hoặc (AIPC). Giai đoạn này dẫn đến mCRPC với sự tham gia của hạch bạch huyết và các khối u ở xa (xa); đây là giai đoạn gây chết người của CaP. Chỉ định giai đoạn ung thư tuyến tiền liệt là T4, N1, M1c.

Các thử nghiệm lâm sàng

Đã hoàn thành
Sipuleucel-T cho thấy lợi ích sống sót chung (OS) đối với bệnh nhân trong ba thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III ngẫu nhiên mù đôi, D9901, D9902a, và IMPACT.

Thử nghiệm IMPACT  là cơ sở cho việc cấp phép của FDA. Thử nghiệm này ghi nhận 512 bệnh nhân có HRPC di căn không triệu chứng hoặc không có triệu chứng tối thiểu ngẫu nhiên theo tỷ lệ 2: 1. Thời gian sống trung bình cho bệnh nhân sipuleucel-T là 25,8 tháng so với 21,7 tháng đối với bệnh nhân điều trị giả dược, tăng 4,1 tháng. 31,7% bệnh nhân được điều trị sống sót sau 36 tháng so với 23,0% ở nhóm đối chứng. Tỷ lệ sống chung có ý nghĩa thống kê (P = 0,032). Sự tồn tại lâu hơn mà không co rút khối u hoặc thay đổi tiến triển là đáng ngạc nhiên. Điều này có thể gợi ý ảnh hưởng của một biến không đo lường được. Thử nghiệm được thực hiện theo Đánh giá Giao thức Đặc biệt của FDA (SPA), một bộ hướng dẫn các nhà điều tra thử nghiệm ràng buộc các tham số cụ thể theo thỏa thuận liên quan đến thiết kế thử nghiệm, quy trình và điểm cuối; tuân thủ đảm bảo tính toàn vẹn khoa học tổng thể và tăng tốc phê duyệt của FDA.

Thử nghiệm D9901  ghi nhận 127 bệnh nhân mắc HRPC di căn không triệu chứng ngẫu nhiên theo tỷ lệ 2: 1. Thời gian sống trung bình cho bệnh nhân được điều trị bằng sipuleucel-T là 25,9 tháng so với 21,4 tháng đối với bệnh nhân điều trị giả dược. Tỷ lệ sống chung có ý nghĩa thống kê (P = 0,01).

Thử nghiệm D9902a  được thiết kế giống như thử nghiệm D9901 nhưng thu nhận 98 bệnh nhân. Thời gian sống trung bình cho bệnh nhân được điều trị bằng sipuleucel-T là 19,0 tháng so với 15,3 tháng đối với bệnh nhân điều trị giả dược, nhưng không đạt được ý nghĩa thống kê.

Trong tiến trình
Kể từ tháng 8 năm 2014, thử nghiệm điều trị PRO và điều trị ung thư sớm (PROTECT), một thử nghiệm lâm sàng giai đoạn IIIB bắt đầu vào năm 2001, đã theo dõi các đối tượng nhưng không còn đăng ký đối tượng mới. Mục đích của nó là để kiểm tra hiệu quả đối với những bệnh nhân mắc CaP vẫn được kiểm soát bằng cách ức chế testosterone bằng cách điều trị bằng hormone hoặc bằng phương pháp phẫu thuật. Những bệnh nhân này thường thất bại trong điều trị chính là phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt, (EBRT), xạ trị bên trong, BNCT hoặc (HIFU) cho mục đích chữa bệnh. Thất bại như vậy được gọi là thất bại sinh hóa và được định nghĩa là chỉ số PSA là 2.0   ng / mL trên nadir (đọc thấp nhất được thực hiện sau điều trị chính).

Kể từ tháng 8 năm 2014, một thử nghiệm lâm sàng quản lý sipuleucel-T kết hợp với ipilimumab (Yervoy) đã theo dõi các đối tượng nhưng không còn đăng ký môn học mới; thử nghiệm đánh giá sự an toàn lâm sàng và tác dụng chống ung thư (định lượng bằng PSA, phản ứng X quang và tế bào T) của liệu pháp phối hợp ở bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt tiến triển.

Tác dụng phụ
Tác dụng phụ thường gặp bao gồm: đau bàng quang; đầy hơi hoặc sưng mặt, cánh tay, bàn tay, chân dưới hoặc bàn chân; nước tiểu có máu hoặc đục; đau nhức cơ thể hoặc đau đớn; đau ngực; ớn lạnh; sự nhầm lẫn; ho; bệnh tiêu chảy; đi tiểu khó khăn, nóng rát hoặc đau đớn; Khó thở; khó khăn trong việc lên tiếng không có khả năng nói; tầm nhìn đôi; mất ngủ; và không có khả năng di chuyển cánh tay, chân hoặc cơ mặt.

Phê duyệt theo quy định
Sipuleucel-T đã được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt vào ngày 29 tháng 4 năm 2010, để điều trị HRPC di căn không triệu chứng hoặc không có triệu chứng.

Ngay sau đó, sipuleucel-T đã được thêm vào phần tóm tắt các phương pháp điều trị ung thư do Mạng lưới Ung thư Toàn diện Quốc gia (NCCN) công bố dưới dạng điều trị "loại 1" (khuyến nghị cao nhất) cho HRPC. Bản tóm tắt NCCN được Medicare và các nhà cung cấp bảo hiểm chăm sóc sức khỏe lớn sử dụng để quyết định liệu có nên bồi hoàn điều trị hay không.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 "Provenge (sipuleucel-T)". Vắc xin, Máu & Sinh học của FDA.
 "Chèn gói chứng minh và thông tin bệnh nhân". FDA.
 "Provenge". Daily Med.


title: H-index

text:
h-index (Chỉ số h) là một chỉ số cấp tác giả đo lường cả năng suất và tác động trích dẫn củaấn phẩm, ban đầu được sử dụng cho một cá nhân nhà khoa học hoặc học giả. Chỉ số h - chỉ số tương quan với các chỉ số thành công rõ ràng như giành được giải Nobel, được nhận học bổng nghiên cứu và giữ các vị trí tại các trường đại học hàng đầu. Chỉ số này dựa trên tập hợp các bài báo được trích dẫn nhiều nhất của nhà khoa học và số lượng trích dẫn mà họ đã nhận được trong các ấn phẩm khác. Chỉ số này gần đây đã được áp dụng cho năng suất và tác động của một tạp chí học thuật cũng như một nhóm các nhà khoa học, chẳng hạn như một bộ phận hoặc trường đại học hoặc quốc gia. Chỉ số được đề xuất vào năm 2005 bởi Jorge E. Hirsch, một nhà vật lý tại UC San Diego, như một công cụ để xác định chỉ số của các nhà vật lý lý thuyết và đôi khi được goi là Hirsch index (chỉ số Hirsch) hay Hirsch number (số Hirsch).

Tham khảo

Xuất bản học thuật
Chỉ số


title: ESA Brive

text:
L'Etoile Sportive Aiglons Briviste-la-Gaillarde (The Sporting sao Eagles Briviste), thường được gọi là ESA Brive, là một câu lạc bộ bóng đá Pháp có trụ sở tại Brive-la-Gaillarde.

Lịch sử
ESA được thành lập vào năm 1920 và chơi tại Stade André Pestourie, nơi có 3.000 chỗ ngồi.

Tham khảo

Cựu cầu thủ đáng chú ý
Laurent Koscielny (sinh năm 1985) chơi từ 1995-1997 và 1998-2002

liên kết ngoài

 Trang web chính thức

Khởi đầu năm 1920 ở Pháp
Câu lạc bộ bóng đá Pháp


title: Türgen, Uvs

text:
Türgen (tiếng Mông Cổ: Түргэн) là một sum của tỉnh Uvs ở Mông Cổ. Vào năm 2008, dân số của sum là 1.960 người.

Lịch sử
Sum Türgen được thành lập vào năm 1925 với tên gọi Bayankhairkhan, thuộc tỉnh Chandmani Uul theo nghị quyết lần thứ 5 của các nhà lãnh đạo Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ. Ban đầu sum có 9 bag, 603 gia đình, 2600 nhân khẩu và 97800 gia súc. Từ năm 1931, nó được gọi là sum Türgen.

Địa lý
Sum có diện tích khoảng 2.253 km. Trung tâm sum, Khavtsal, nằm cách tỉnh lỵ Ulaangom 34 km và thủ đô Ulaanbaatar 1.988 km.

Khí hậu
Türgen có khí hậu bán khô hạn. Nhiệt độ trung bình hàng năm trong khu vực là 0 °C. Tháng ấm nhất là tháng 7, khi nhiệt độ trung bình là 22 °C và lạnh nhất là tháng 1, với −26 °C.

Hành chính
Sum được chia thành 3 bag (xã):

 Bayankhairkhan
 Rashaant
 Erdenekhairkhan

Kinh tế
Sum có một trường học, bệnh viện và khu du lịch.

Tham khảo

Sum của tỉnh Uvs
Khu dân cư ở Mông Cổ


title: Grzywna, West Pomeranian Voivodeship

text:
Grzywna  () là một khu định cư ở khu hành chính của Gmina Bierzwnik, thuộc quận Choszczno, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng   phía tây Bierzwnik,  phía đông nam Choszczno, và  về phía đông nam của thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Tham khảo


title: Harry Hall (cầu thủ bóng đá, sinh năm 1893)

text:
Harry Hall (1893 – sau 1926) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở Football League cho Sheffield United và Sheffield Wednesday. Ông cũng từng có thời gian ở Lincoln City và nhiều câu lạc bộ khác ở vùng Lincolnshire. Ông sinh ra ở Newark-on-Trent, Nottinghamshire.

Tham khảo

Sinh năm 1893
Năm mất thiếu
Người Newark-on-Trent
Cầu thủ bóng đá Anh
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Gainsborough Trinity F.C.
Cầu thủ bóng đá Newark F.C.
Cầu thủ bóng đá Long Eaton Rangers F.C.
Cầu thủ bóng đá Long Eaton St Helens F.C.
Cầu thủ bóng đá Sheffield United F.C.
Cầu thủ bóng đá Worksop Town F.C.
Cầu thủ bóng đá Ilkeston United F.C.
Cầu thủ bóng đá Sheffield Wednesday F.C.
Cầu thủ bóng đá Lincoln City F.C.
Cầu thủ bóng đá Newark Town F.C.
Cầu thủ bóng đá Grantham Town F.C.
Cầu thủ bóng đá Ransome & Marles F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League


title: Senior Chieftainess Nkomeshya Mukamambo II

text:
Nữ thủ lĩnh cao cấp Nkomeshya Mukamambo II (Elizabeth Mulenje) là thủ lĩnh của người Soli ở huyện Chongwe thuộc tỉnh Lusaka. Bà là một thủ lĩnh trong khu vực kể từ năm 1976. Bà là nữ Nkomeshya thứ hai kể từ thế kỷ 19 Mukamambo I, người được thần thoại hóa là có sức mạnh tâm linh cho phép bà thay đổi hình dạng vật lý và che giấu người của mình để bảo vệ họ khỏi kẻ thù.

Vai trò truyền thống
Với tư cách là Thủ tướng, Nkomeshya đóng vai trò là người tạo mưa chính trong buổi lễ truyền thống Chakwela Makumba hàng năm được tổ chức hàng năm vào tháng Mười. Trong Chakwela Makumbi, dịch theo nghĩa đen là 'kéo mây xuống', nữ thủ lĩnh Makumbi cầu xin các linh hồn tổ tiên ban phước cho người dân của mình bằng mưa. Trong số nhiều nhiệm vụ của bà trong sự kiện này, Chieftainess Nkomeshya khởi đầu mùa nuôi bằng cách là người đầu tiên gieo hạt giống.

Đời sống chính trị
Ngay sau khi Thủ tướng Nkomeshya lên ngôi, bà cũng đảm nhận vai trò lãnh đạo trong chính trị với tư cách là thành viên của Đảng Độc lập Quốc gia Thống nhất (UNIP). Trong thời gian tham gia bữa tiệc, bà là thành viên của Ủy ban Trung ương và Liên đoàn Phụ nữ UNIP. Bà cũng từng là Bộ trưởng Bộ Nội vụ từ năm 1979 đến năm 1986.

Năm 2013, bà được bầu làm chủ tịch của Hạ viện tiếp quản từ tù trưởng Madzimawe của người Ngoni của huyện Chipata ở tỉnh miền Đông. Điều này khiến bà trở thành người phụ nữ đầu tiên được bầu làm chủ tịch kể từ khi vị trí này được tạo ra vào năm 1965.

Khu vực làm việc
Nữ thủ lĩnh Nkomeshya đã được khen ngợi vì công việc của bà trong cuộc chiến chấm dứt hôn nhân trẻ em trong khu vực của bà.

Tham khảo

Nữ chính khách Zambia
Nhân vật còn sống


title: Streptopelia risoria

text:
Bồ câu Barbary hay còn gọi là Bồ câu cổ khoang (Danh pháp khoa học: Streptopelia risoria) là một loài chim trong họ Bồ câu (Columbiaidae). Đây là loài bồ câu đang còn nhiều ý kiến về pháp danh khoa học. Các biến thể lông trắng của loài hay được dùng trong ảo thuật và nghi thức thả bồ câu.

Phân loại
Mặc dù chim bồ câu Barbary thường được gán tên hệ thống riêng của nó, như Streptopelia risoria, tuy vậy, vẫn có sự nghi ngờ đáng kể về phân loại thích hợp của nó. Một số nguồn tin khẳng định rằng đó là một dạng chim bồ câu có nguồn gốc Á-Âu là loài Streptopelia decaocto, nhưng phần lớn các bằng chứng chỉ ra nó là một dạng bồ câu được thuần hóa của châu Phi là loài Streptopelia roseogrisea.

Dường như nó có thể lai tự do với một trong hai loài, và do đó tình trạng của nó là một loài phải được coi là đáng ngờ. Tuy nhiên, do sử dụng rộng rãi cả tên phổ biến và hệ thống, tốt nhất nên xem xét nó tách biệt với một trong hai loài bố mẹ giả định. Thời gian thuần hóa của chúng cũng không chắc chắn. Trong khi Linnaeus mô tả chúng vào năm 1756, chúng có thể đã được nhập khẩu vào Ý từ Bắc Phi vào cuối thế kỷ 16.

Đặc điểm
Chim bồ câu Barbary dễ dàng được nuôi giữ và sống lâu trong điều kiện nuôi nhốt, sống tới 12 năm. Tuy nhiên, đã có trường hợp chim bồ câu sống hơn 20 năm, và, trong một trường hợp, có những con chim bồ câu Barbary sống được 29 năm. Trong những năm gần đây, chúng đã được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu sinh học, đặc biệt là các cơ sở nội tiết tố của hành vi sinh sản, bởi vì trình tự tán tỉnh, giao phối và hành vi của cha mẹ đã được mô tả chính xác và rất nhất quán về mặt hình thức. Những người hâm mộ chơi loài bồ câu kiểng đã nhân giống chúng với nhiều màu sắc tuyệt vời; số lượng màu sắc có sẵn đã tăng lên đáng kể trong nửa sau của thế kỷ XX, và người ta cho rằng điều này đã được thực hiện bằng cách lai với loài Streptopelia roseogrisea.

Một số trong những con chim bồ câu mang đột biến làm cho chúng hoàn toàn trắng. Những con bồ câu Barbary trắng này được sử dụng phổ biến nhất trong các màn ảo thuật (hành vi ma thuật sân khấu). Chim bồ câu trắng theo truyền thống được phóng sinh hay thả tung bay theo truyền thống trong các nghi lễ công cộng lớn, vì nó là biểu tượng hòa bình trong một số nền văn hóa, và "phóng sinh, thả chim bồ câu" đôi khi cũng được tìm thấy trong đám cưới và đám tang. Tuy nhiên, trên thực tế, một con chim bồ câu phóng thích thường là một con chim bồ câu đơn thuần, vì chim bồ câu Barbary thiếu bản năng săn mồi và sẽ chết trong tự nhiên.

Tiếng kêu của chim bồ câu Barbary được tạo ra bởi các cơ rung động không khí được gửi lên từ phổi của loài chim bồ câu. Những cơ bắp này thuộc nhóm cơ xương sống được biết đến nhanh nhất, co bóp nhanh gấp mười lần so với cơ bắp mà động vật có xương sống sử dụng để chạy. Lớp cơ này thường được tìm thấy trong các mô tốc độ cao như đuôi rắn đuôi chuông. Chim bồ câu là Barbary loài chim đầu tiên được phát hiện có lớp cơ này. Các quần thể chim bồ câu hoang tự xác lập dễ dàng là kết quả của việc trốn thoát hoặc phóng thích khỏi nơi chúng bị giam cầm, nhưng chúng có thể sẽ hợp nhất với các quần thể chim bồ câu Á-Âu ở địa phương nếu chúng tồn tại.

Tham khảo

 Michael W. Gos. (1989). "Doves."
 Dorothy Hinshaw Patent. (1997). "Pigeons."
 Doves and Pigeons as Pets Online Hobbyist.com, Inc. 2008
 White Dove Release - Frequently Asked Questions White Dove Releases 2008
 White Dove Releases or is it a Pigeon Release? All Events Party Planning Blog, June 2008
 Fisher, James (1953). British Birds, number 5, Vol. XLVI.
 Elemans CP, Spierts IL, Muller UK, Van Leeuwen JL, Goller F (2004). "Bird song: superfast muscles control dove's trill". Nature. 431 (7005): 146. doi:10.1038/431146a. PMID 15356620.

Liên kết ngoài
 The Dove Page The Place on the Internet for Doves
 Barbary Dove History, by John Pire

Columbiaidae
Chim châu Phi Hạ Sahara
Chim thuần hóa
Streptopelia


title: Vụ gửi thư bom tại Hoa Kỳ tháng 10 năm 2018

text:
Vào cuối tháng 10 năm 2018, mười bốn gói chứa bom ống đã được gửi qua Bưu điện Hoa Kỳ tới một số nhà phê bình nổi tiếng của Tổng thống Mỹ Donald Trump, bao gồm các chính trị gia Đảng Dân chủ (Joe Biden, Cory Booker, Hillary Clinton, Kamala Harris, Eric Holder, Barack Obama), Debbie Wasserman Schultz, và Maxine Waters), diễn viên Robert De Niro, nhà đầu tư tỷ phú George Soros và Tom Steyer, cựu giám đốc CIA John O. Brennan, và cựu giám đốc tình báo quốc gia James Clapper. Không ai bị thương trong các âm mưu cuộc tấn công. Các cuộc tấn công đã thúc đẩy một cuộc điều tra của Cục Điều tra Liên bang (FBI) và các cơ quan thực thi pháp luật liên bang Mỹ, tiểu bang và địa phương khác. Tất cả 14 quả bom được gửi là những thiết bị nổ tự tạo,  nhưng không có thiết bị nào phát nổ bên ngoài một thiết lập được kiểm soát.

Quả bom đầu tiên được đặt trong hộp thư tại nhà của Soros ở Bedford, New York. Sau đó cùng ngày, Cơ quan mật vụ Hoa Kỳ đã chặn bom gửi tới Obama và Clinton. CNN đã nhận được một địa chỉ gửi tới Brennan tại các studio ở New York City trong Time Warner Center, nơi đã được sơ tán.
Một thiết bị tương tự được gửi đến Chủ tịch Tổng chưởng lý Hoa Kỳ, có địa chỉ sai, thay vào đó được chuyển đến văn phòng đại diện của Hoa Kỳ tại Hoa Kỳ Wasserman Schultz, có tên và địa chỉ trên nhãn trả lại của tất cả các gói. Hạ nghị sĩ Waters được nhắm mục tiêu với hai gói bị chặn bởi chính quyền, một ở Washington, DC bởi Cảnh sát Capitol Hoa Kỳ, và một ở Los Angeles bởi Cục Cảnh sát Los Angeles (LAPD) và Cục Rượu, Thuốc lá, Súng và Chất nổ (ATF). Sở cảnh sát thành phố New York đã xóa một gói hàng được tìm thấy ở Tribeca tại một văn phòng được De Niro sử dụng. FBI đã loại bỏ hai gói được tìm thấy tại các cơ sở bưu chính ở Delaware, đã đề cập tới cựu Phó Tổng thống Biden.  Các nhà chức trách ngày hôm sau tìm thấy bom được gửi đến các thượng nghị sĩ Booker và Harris, cùng với Clapper và Steyer.

Một nghi can, Cesar Altieri Sayoc Jr., cũng được một số người trong giới truyền thông gọi là "kẻ đánh bom MAGA", bị bắt tại Plantation, Florida, ngày 26 tháng 10 năm 2018, liên quan đến việc gửi các thiết bị nổ. FBI đang điều tra cuộc điều tra với tư cách là chủ nghĩa khủng bố trong nước. Nếu bị kết tội, Sayoc có thể phải đối mặt với 58 năm tù.

Tham khảo

Hoa Kỳ năm 2018
Chính trị cực hữu ở Hoa Kỳ


title: Mieczysław Kalenik

text:
Mieczysław Kalenik (1 tháng 1 năm 1933 - 16 tháng 6 năm 2017) là diễn viên nam người Ba Lan.

Phim tiêu biểu
Knights of the Teutonic Order (1960)
The First Day of Freedom (1964)
Stawka większa niż życie (TV; 1968)
Tecumseh (1972)
Czterdziestolatek (TV; 1975)
Kazimierz Wielki (1975)
Jarosław Dąbrowski (1976)
Pan Tadeusz (1999)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1933
Mất năm 2017
Diễn viên Ba Lan
Diễn viên thế kỷ 20
Diễn viên thế kỷ 21
Người Ba Lan
Người Ba Lan thế kỷ 20
Người Ba Lan thế kỷ 21
Nam diễn viên điện ảnh Ba Lan
Nam diễn viên truyền hình Ba Lan


title: Sceliages hippias

text:
Sceliages hippias là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Sceliages


title: Proriedelia petiolata

text:
Proriedelia petiolata là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Proriedelia


title: Cosmosoma avilae

text:
Cosmosoma avilae là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cosmosoma


title: Elusa inventa

text:
Elusa inventa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Elusa


title: Herminia helva

text:
Herminia helva là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Herminia


title: Calci sulfit

text:
Calci sunfit, hay còn được gọi với cái tên khác là calci sunphit là một hợp chất hóa học, muối calci của sulfite với công thức hóa học được quy định là CaSO3.x(H2O). Hai dạng tinh thể được biết đến là hemihydrat và tetrahydrat, tương ứng với công thức hóa học của chúng là CaSO3.0,5H2O và CaSO3.4H2O. Tất cả các dạng của hợp chất này đều tồn tại dưới dạng chất rắn màu trắng. Điều đáng chú ý nhất của hợp chất này là nó là sản phẩm của quá trình khử lưu huỳnh bằng khí thải.

Sử dụng

Tường khô
Calci sunfit được tạo ra như là một chất trung gian trong quá trình sản xuất thạch cao, và là thành phần chính của vách thạch cao. Một căn nhà điển hình ở Hoa Kỳ có tới 7 tấn tấm tường khô bằng thạch cao.

Phụ gia thực phẩm
Là một phụ gia thực phẩm, hợp chất này được sử dụng làm chất bảo quản, với số hiệu E226. Cùng với các chất sunfit chống oxy hóa khác, nó thường được sử dụng để bảo quản rượu vang, rượu táo, nước trái cây, trái cây và rau đóng hộp. Các hợp chất sunfit là chất khử mạnh trong dung dịch, chúng hoạt động như các chất chống oxy hóa oxy để bảo quản thực phẩm, tuy nhiên cần ghi nhãn vì một số người có thể bị quá mẫn cảm với hợp chất thành phần này.

Tham khảo

Hợp chất calci
Muối sulfit


title: Vulgichneumon uchidai

text:
Vulgichneumon uchidai là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Vulgichneumon