title: USS Albacore (SS-218)

text:
USS Albacore (SS-218) là một tàu ngầm lớp Gato từng phục vụ cùng Hải quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên albacore, một loài trong họ Cá thu ngừ. Nó đã phục vụ trong suốt Thế chiến II, thực hiện tổng cộng mười một chuyến tuần tra, đánh chìm mười tàu Nhật Bản bao gồm một tàu sân bay, một tàu tuần dương hạng nhẹ và hai tàu khu trục với tổng tải trọng 49.861 tấn. Con tàu cuối cùng bị đắm do trúng thủy lôi ngoài khơi Hokkaidō vào cuối năm 1944. Albacore được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống cùng chín Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Thiết kế và chế tạo

Lớp tàu ngầm Gato được thiết kế cho mục đích một tàu ngầm hạm đội nhằm có tốc độ trên mặt nước cao, tầm hoạt động xa và vũ khí mạnh để tháp tùng hạm đội chiến trận. Con tàu dài  và có trọng lượng choán nước  khi nổi và  khi lặn. Chúng trang bị động cơ diesel dẫn động máy phát điện để cung cấp điện năng cho bốn động cơ điện, đạt được công suất  khi nổi và  khi lặn, cho phép đạt tốc độ tối đa  và  tương ứng. Tầm xa hoạt động là  khi đi trên mặt nước ở tốc độ  và có thể hoạt động kéo dài đến 75 ngày và lặn được sâu tối đa .

Lớp tàu ngầm Gato được trang bị mười ống phóng ngư lôi , gồm sáu ống trước mũi và bốn ống phía phía đuôi tàu, chúng mang theo tối đa 24 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu gồm một hải pháo 3 inch/50 caliber, và thường được tăng cường một khẩu pháo phòng không Bofors 40 mm nòng đơn và một khẩu đội Oerlikon 20 mm nòng đôi, kèm theo súng máy .50 caliber và .30 caliber. Tiện nghi cho thủy thủ đoàn bao gồm điều hòa không khí, thực phẩm trữ lạnh, máy lọc nước, máy giặt và giường ngủ cho hầu hết mọi người, giúp họ chịu đựng cái nóng nhiệt đới tại Thái Bình Dương cùng những chuyến tuần tra kéo dài đến hai tháng rưỡi.

Albacore được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Electric Boat Company ở Groton, Connecticut vào ngày 21 tháng 4, 1941. Nó được hạ thủy vào ngày 17 tháng 2, 1942, được đỡ đầu bởi bà Elwin F. Cutts, phu nhân Đại tá Hải quân Elwin F. Cutts, và được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 1 tháng 6, 1942 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân Richard Cross Lake.

Lịch sử hoạt động

1942

Chuyến tuần tra thứ nhất
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy huấn luyện tại vùng biển ngoài khơi New London, Connecticut, Albacore chuẩn bị để được điều động sang khu vực Mặt trận Thái Bình Dương. Nó lên đường để đi sang Trân Châu Cảng ngang qua kênh đào Panama, và xuất phát từ cảng này cho chuyến tuần tra đầu tiên vào ngày 28 tháng 8, 1942, đi đến vùng biển phía Bắc và Đông Bắc Truk. Vào ngày 13 tháng 9, nó phát hiện hai tàu buôn đang di chuyển theo hàng dọc và đã phóng ngư lôi tấn công, gây hư hại cho chiếc thứ nhất nhưng trượt mất chiếc thứ hai.

Đến ngày 1 tháng 10, Albacore tấn công ban đêm vào một tàu chở dầu, phóng 7 quả ngư lôi và trúng đích hai quả nhưng không đủ để đánh chìm đối phương. Sang ngày 9 tháng 10, nó bắt gặp một tàu sân bay lớp Shōkaku được một tàu tuần dương hạng nặng và một tàu khu trục hộ tống để bảo vệ, nhưng bị đối phương tấn công bằng mìn sâu nên phải bỏ dỡ. Một ngày sau đó nó tiếp tục tấn công một tàu chở hàng, ghi được một ngư lôi trúng đích và nghe được hai vụ nổ lớn 12 phút sau đó, nên tin rằng đã đánh chìm đối thủ. Vào sáng ngày 11 tháng 10, nó bị một máy bay và hai tàu săn ngầm truy đuổi, và sau đó thêm một tàu trang bị máy dò âm. Bị truy lùng trong hơn bảy giờ và chịu đựng nhiều lượt tấn công bằng mìn sâu, cuối cùng nó cũng thoát được, trồi lên mặt nước rồi lên đường vào ngày hôm sau để quay trở về Midway, đến nơi vào ngày 20 tháng 10, nơi con tàu được tái trang bị. Nó không được công nhận chiến công nào trong chuyến tuần tra này.

Chuyến tuần tra thứ hai

Được bổ sung một pháo phòng không Oerlikon 20 mm, Albacore lên đường vào ngày 11 tháng 11 cho chuyến tuần tra thứ hai tại khu vực eo biển St. George giữa các đảo New Ireland và New Britain, dọc bờ biển New Guinea cho đến eo biển Vitiaz, và tại eo biển Dallman ngoài khơi Madang. Nó phát hiện một đoàn hai tàu buôn vào ngày 24 tháng 11, phóng ngư lôi tấn công nhưng bị trượt. Hai ngày sau nó bị hai tàu khu trục Nhật Bản tấn công trong suốt hai giờ, gây những hư hại nhẹ trên lườn tàu chịu áp lực. Nó lại bắt gặp ba tàu khu trục đối phương vào ngày 13 tháng 12, nhưng tiếp tục tấn công không trúng đích. Năm ngày sau đó ngoài khơi Madang, nó phát hiện những mục tiêu được cho là một tàu vận tải lớn và một tàu khu trục, phóng ngư lôi trúng đích mục tiêu lớn hơn khiến nó bốc cháy và đắm. Thực ra chiếc tàu ngầm đã đánh chìm tàu tuần dương hạng nhẹ Tenryū, là chiếc tàu tuần dương Nhật Bản thứ hai bị tàu ngầm Hoa Kỳ đánh chìm trong Thế Chiến II. Albacore quay trở về căn cứ Brisbane, Australia vào ngày 30 tháng 12.

1943

Chuyến tuần tra thứ ba

Sau khi được sửa chữa và đại tu động cơ, Albacore bắt đầu chuyến tuần tra thứ ba từ ngày 20 tháng 1, 1943. Nó bắt gặp một tàu khu trục và một tàu frigate đang hộ tống một tàu rải mìn vào ngày 20 tháng 2 dọc bờ biển phía Bắc New Guinea, phóng mười quả ngư lôi và cho là đã đánh chìm tàu khu trục Oshio và gây hư hại cho chiếc tàu frigate. Cùng khu vực trên trong những ngày tiếp theo, nó tấn công một tàu chở dầu, nhiều tàu buôn và một một tàu khu trục khác, tiêu phí tám quả ngư lôi nhưng không trúng mục tiêu nào. Khi kết thúc chuyến tuần tra tại Brisbane vào ngày 11 tháng 3, nó được công nhận đã đánh chìm một tàu khu trục và một tàu frigate với tổng tải trọng 2.250 tấn.

Chuyến tuần tra thứ tư, thứ năm và thứ sáu
Sau khi vào ụ tàu để sửa chữa và trải qua một đợt huấn luyện ôn tập ngắn, Albacore thực hiện chuyến tuần tra thứ tư từ ngày 6 tháng 4 đến ngày 26 tháng 5, hoạt động tại khu vực ngoại vi các quần đảo Solomon và Bismarck. Cho dù đã phát hiện nhiều đoàn tàu, nó không đánh trúng đích mục tiêu nào trước khi quay trở về Brisbane để tái trang bị.

Trong chuyến tuần tra thứ năm từ ngày 16 tháng 6, Albacore tiếp tục tuần tra tại vùng biển Solomon và Bismarck, phát hiện ba đoàn tàu vận tải và tấn công hai trong số chúng, gây hư hại cho một tàu vận tải nhưng không thể đánh chìm đối thủ vào ngày 19 tháng 7. Nó quay trở về Brisbane để được bảo trì cặp bên mạn tàu tiếp liệu tàu ngầm .

Quay trở lại khu vực trên vào ngày 23 tháng 8 cho chuyến tuần tra thứ sáu, nó phát hiện một tàu ngầm Nhật Bản vào ngày 31 tháng 8, nhưng không thể tiếp cận để tấn công. Đến ngày 4 tháng 9, nó bắt gặp hai tàu buôn được hai tàu hộ tống bảo vệ và đã đánh chìm được chiếc pháo hạm phụ trợ Heijo Maru. Chiếc tàu ngầm tiếp tục truy đuổi các tàu còn lại của đoàn tàu trong hai ngày tiếp theo nhưng chỉ có thể gây hư hại cho đối phương. Nó từ bỏ cuộc săn đuổi và quay trở về Brisbane vào ngày 26 tháng 9.

Chuyến tuần tra thứ bảy
Bắt đầu chuyến tuần tra thứ bảy từ ngày 12 tháng 10, Albacore phóng sáu quả ngư lôi nhắm vào một tàu buôn lớn vào ngày 25 tháng 10 nhưng không trúng quả nào. Đến ngày 6 tháng 11, nó bắt đầu truy tìm một đoàn tàu vận tải lớn bị tàu ngầm chị em  trông thấy, phát hiện mục tiêu hai ngày sau đó và bắt đầu tấn công. Tuy nhiên một máy bay thuộc Không lực 5 Không lực Hoa Kỳ lại tấn công nhầm vào nó, khiến nó mất dấu mục tiêu nhưng may mắn không bị hư hại. Nó tiếp tục bị một máy bay Không lực ném bom nhầm vào ngày 10 tháng 11, bị hư hại đáng kể và chìm xuống đến độ sâu , rồi trong suốt hai giờ rưỡi tiếp theo đã trồi sụt trong khoảng độ sâu , cho đến khi kiểm soát lại được con tàu và đưa nó trở lên mặt nước.

Chiếc tàu ngầm tiếp tục chuyến tuần tra đồng thời tiến hành những sửa chữa cần thiết trên đường đi. Nó được lệnh tìm để kết liễu tàu tuần dương hạng nhẹ Agano, vốn đã hư hại sau khi bị tàu ngầm chị em  phóng ngư lôi đánh trúng. Nó tìm thấy Agano vào ngày 12 tháng 11 và tìm các tiếp cận để tấn công, nhưng bị các tàu khu trục Nhật tháp tùng thả mìn sâu ngăn chặn trong suốt bốn giờ. Đến ngày 25 tháng 11, nó đánh chìm chiếc tàu vận tải Lục quân Kenzan Maru, rồi quay trở về Brisbane vào ngày 5 tháng 12.

1944

Chuyến tuần tra thứ tám

Rời vùng biển Australia vào ngày 26 tháng 12 cho chuyến tuần tra thứ tám, Albacore tuần tra tại khu vực phía Bắc quần đảo Bismarck, và vào ngày 12 tháng 1, 1944 đã đánh chìm chiếc Choko Maru với hai lượt phóng ngư lôi. Hai ngày sau đó, nó phối hợp với các tàu ngầm chị em  và  trong việc tiêu diệt tàu khu trục Sazanami khi phóng bốn quả ngư lôi từ bốn ống phóng phía đuôi tàu. Một tàu khu trục đối phương đã phát hiện Albacore và thả 59 quả mìn sâu nhắm vào nó, nhưng lại khiến cho Scamp và Guardfish không bị theo dõi, và được rảnh tay để đuổi theo ba tàu chở dầu, mỗi chiếc đánh chìm được một mục tiêu. Sau khi tiếp tục tuần tra mà không phát hiện thêm mục tiêu nào, Albacore lên đường quay trở về, được tiếp nhiên liệu tại Tulagi và Midway trước khi về đến Trân Châu Cảng vào ngày 22 tháng 2. Chiếc tàu ngầm được sửa chữa trong ba ngày trước khi lên đường đi về vùng bờ Tây, đi đến Xưởng hải quân Mare Island tại Vallejo, California để được đại tu.

Chuyến tuần tra thứ chín

Rời Xưởng hải quân Mare Island vào ngày 5 tháng 5, Albacore thực hành huấn luyện phối hợp cùng tàu ngầm  trên đường đi hướng sang quần đảo Hawaii, và đi đến Trân Châu Cảng vào ngày 13 tháng 5. Trong hai tuần lễ tiếp theo con tàu tiếp tục được huấn luyện và sửa chữa trước khi bắt đầu chuyến tuần tra thứ chín từ ngày 29 tháng 5 tại vùng biển phía Tây quần đảo Mariana và chung quanh quần đảo Palau. Trong những ngày tiếp theo nó chỉ bắt gặp một đoàn tàu vận tải Nhật Bản vào ngày 11 tháng 6, nhưng không thể đi vào vị trí tấn công vì bị máy bay tuần tra đôi phương ngăn chặn.

Đánh chìm Taihō
Vào sáng ngày 18 tháng 6, hai ngày trước khi lực lượng Hoa Kỳ đổ bộ lên Saipan, Phó đô đốc Charles Andrews Lockwood, Tư lệnh Lực lượng Tàu ngầm Thái Bình Dương, ra lệnh cho Albacore chuyển đến một vị trí xa hơn  về phía Nam, với hy vọng đánh chặn được một lực lượng đặc nhiệm Nhật Bản dưới quyền Phó đô đốc Jisaburo Ozawa, được cho là đang từ Tawi-Tawi hướng sang Saipan. Lúc khoảng 08 giờ 00 sáng ngày hôm sau, Albacore trồi lên độ sâu kính tiềm vọng để quan sát, và nhận ra đang ở giữa đội hình lực lượng tàu sân bay đối phương. Nó để cho một tàu sân bay băng ngang qua và lựa chọn mục tiêu thứ hai, phóng một loạt sáu quả ngư lôi phía mũi từ khoảng cách . Vào lúc này chiếc tàu sân bay đang tung ra một đợt không kích, và một trong các phi công vừa được phóng lên, Sakio Komatsu, phát hiện các quả ngư lôi nên cố ý đâm máy bay của mình xuống một quả ngư lôi để cứu con tàu. Ba tàu khu trục đối phương lập tức chuyển hướng để tấn công Albacore, và trong lúc lặn sâu để né tránh nó ghi nhận một tiếng nổ của ngư lôi, rồi ngay sau đó phải chịu đựng 25 quả mìn sâu được thả xuống. Nó tiếp tục nghe được một vụ nổ lớn từ hướng mục tiêu.

Một trong các quả ngư lôi của Albacore đã đánh trúng soái hạm của đô đốc Ozawa, tàu sân bay Taihō tải trọng 31.000 tấn, là tàu sân bay mới nhất và lớn nhất của hạm đội Nhật Bản. Vụ nổ đã gây kẹt thang nâng máy bay phía trước; tuy nhiên hỏa hoạn đã không xảy ra. Quả ngư lôi đánh trúng không gây nhiều hư hại, nên thoạt tiên không gây bận tâm nhiều cho mọi người trên Taihō, và đô đốc Ozawa vẫn tự tin tiếp tục tung ra các đợt không kích thứ ba và thứ tư lúc 11 giờ 30 phút. Tuy nhiên một sĩ quan ít kinh nghiệm phụ trách kiểm soát hư hỏng trên Taihō đã ra lệnh mở các quạt thông gió để phân tán hơi xăng dầu, nhưng lại vô tình làm lan tràn hơi xăng khắp con tàu, khiến Taihō trở thành một quả bom nổ chậm.

Đến 15 giờ 30 phút, Taihō bị chấn động mạnh bởi một vụ nổ lớn. Một sĩ quan tham mưu cao cấp trên cầu tàu chứng kiến sàn đáp bị uốn cong lên, và các mảng lườn tàu bị thổi tung ra; Taihō bị tách ra khỏi đội hình và bắt đầu chìm. Đô đốc Ozawa muốn ở lại cùng con tàu đắm, nhưng các sĩ quan tham mưu đã thuyết phục ông nên chuyển sang tàu khác để tiếp tục chỉ huy. Mang theo bức ảnh của Nhật hoàng Hirohito, Ozawa được một tàu khu trục đưa sang tàu tuần dương hạng nặng Haguro. Sau khi ông rời tàu, Taihō vỡ ra sau một vụ nổ thứ hai dữ dội hơn và đắm với phần đuôi chìm trước,mang theo sĩ quan và thủy thủ.

Không ai trên Albacore tin rằng Taihō đã bị đánh chìm, và hạm trưởng của nó nổi giận vì một cơ hội vàng đã bị lỡ mất. Sau hoạt động này, chiếc tàu ngầm làm nhiệm vụ tìm kiếm và giải cứu phục vụ các chiến dịch không kích xuống Yap và Ulithi. Đến ngày 2 tháng 7, nó chuyển sang tuần tra trên tuyến hàng hải giữa Yap và quần đảo Palau, nơi nó đánh chìm chiếc tàu hơi nước nhỏ Taimei Maru bằng hải pháo và cứu vớt năm người sống sót.

Albacore đi đến Majuro vào ngày 15 tháng 7. Nó được biểu dương vì thực hiện chuyến tuần tra tích cực, và được ghi nhận đã gây hư hại cho một . Tình báo Hoa Kỳ bị mất dấu vết của Taihō sau Trận chiến biển Philippine, và cho dù có nhiều phân vân, họ vẫn không nghĩ là nó đã bị mất. Mãi nhiều tháng sau đó, lời khai nhận của một tù binh Nhật Bản mới tiết lộ việc chiếc tàu sân bay hạm đội mới tinh của Nhật Bản đã bị đánh chìm.

Chuyến tuần tra thứ mười
Sau khi được tái trang bị cặp bên mạn tàu tiếp liệu khu trục , Albacore lên đường vào ngày 8 tháng 8 cho chuyến tuần tra thứ mười tại khu vực các eo biển Bungo và Kii. Nó được ghi nhận đã đánh chìm tàu chở hàng Shingetau Maru (880 tấn) vào ngày 5 tháng 9 và Tàu săn ngầm số 165 (170 tấn) vào ngày 11 tháng 9, rồi kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Trân Châu Cảng vào ngày 25 tháng 9.

Chuyến tuần tra cuối cùng và bị mất
Albacore rời Trân Châu Cảng vào ngày 24 tháng 10, được tiếp thêm nhiên liệu tại Midway vào ngày 28 tháng 10, rồi bị mất tích từ lúc đó. Căn cứ theo tài liệu thu được từ Hải quân Đế quốc Nhật Bản sau chiến tranh, một tàu ngầm đang di chuyển ngầm, có thể là Albacore, đã trúng một quả thủy lôi gần sát bờ biển Đông Bắc đảo Hokkaidō vào ngày 7 tháng 11, 1944, tại tọa độ . Một tàu tuần tra Nhật Bản đã chứng kiến vụ nổ, và sau đó tìm thấy một lượng lớn dầu mazut và mảnh vụn các loại trồi lên mặt biển. Đến ngày 21 tháng 12, Albacore được cho là đã bị mất với tổn thất nhân mạng toàn bộ, và tên nó được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 30 tháng 3, 1945.

Phần thưởng
Albacore được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống cùng chín Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II. Nó được ghi công đã đánh chìm mười tàu Nhật Bản với tổng tải trọng 49.861 tấn.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Đọc thêm

Liên kết ngoài
  NavSource Online: Submarine Photo Archive - SS-218 Albacore
 On Eternal Patrol: USS Albacore
 Kill Record: USS Albacore

Lớp tàu ngầm Gato
Tàu ngầm của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu ngầm trong Thế chiến II
Tàu bị đánh chìm do trúng thủy lôi
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương
Sự cố hàng hải năm 1944
Tàu thủy năm 1942


title: Áp suất thoái hóa của điện tử

text:
Áp suất thoái hóa của điện tử là áp suất mà khi một ngôi sao khổng lồ sử dụng hết nhiên liệu hạt nhân và suy sụp dưới trọng trường của chính nó, nếu ngôi sao có khối lượng dưới giới hạn Chandrasekhar, sự suy sập bị ngăn lại bởi áp suất thoái hóa của điện tử, và ngôi sao trở thành một sao lùn trắng ổn định. Áp suất này được tạo ra bởi lực Coulomb giữa các electron (lực đẩy electron).

Nếu ngôi sao có khối lượng lớn hơn giới hạn Chandrasekhar, trọng trường của nó sẽ đủ lớn để thắng áp suất thoái hóa của điện tử, và sao tiếp tục quá trình suy sập vượt qua giai đoạn sao lùn trắng, trở thành một sao neutron, sao quark hoặc lỗ đen.

Tham khảo


title: Harry Winks

text:
Harry Billy Winks (sinh ngày 2 tháng 2 năm 1996) là cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Anh thi đấu ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Leicester City tại EFL Championship. Winks gia nhập Spurs từ lò đào tạo trẻ năm 2014.

Tuổi thơ
Harry Winks là con của Anita và Gary Winks. Anh có dòng máu Tây Ban Nha từ mẹ và ông bà ngoại của mình. Anh sinh ra và lớn lên ở Hemel Hempstead và được giáo dục tại trường Cavendish. Winks là một fan của Tottenham Hotspur; anh ấy có trận đấu đầu tiên của mình tại White Hart Lane khi anh ấy sáu tuổi. Anh được mời đào tạo tại trung tâm phát triển của Tottenham ở St Albans sau khi tham dự trại hè bóng đá do một huấn luyện viên của học viện điều hành khi anh lên năm, và gia nhập Học viện Tottenham khi mới 5 tuổi.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Tottenham Hotspur

Đội trẻ
Winks là một sản phẩm của lò đào tạo trẻ Tottenham Hotspur. Trong mùa giải 2013/14, anh thường xuyên tập luyện với đội một và được điền tên trên băng ghế dự bị lần đầu tiên trong trận đấu thuộc Premier League với Liverpool vào ngày 30 tháng 3 năm 2014, vẫn là cầu thủ dự bị và không được sử dụng trong trận thua 4-0 tại Anfield. Vào ngày 27 tháng 7 năm 2014, Winks đã ký hợp đồng chuyên nghiệp đầu tiên với Tottenham. Theo Winks, Mauricio Pochettino nói rằng ông muốn ký Winks ngay sau khi xem video về màn trình diễn của mình. Anh ra mắt đội một vào ngày 27 tháng 11 năm 2014 trong trận đấu ở UEFA Europa League với FK Partizantrong chiến thắng 1-0 trên sân nhà tại White Hart Lane, anh vào sân thay Paulinho ở phút 87.

Vào ngày 6 tháng 7 năm 2015, Winks đã ký hợp đồng mới với Tottenham cho đến năm 2018, với điều khoản gia hạn thêm một năm. Anh được trao áo số 29, được đưa vào danh sách các đội số một của câu lạc bộ. Winks ra sân lần đầu tiên trong mùa giải khi được vào sân ở những phút cuối trong chiến thắng 3-1 trước Qarabağ FK.

Mùa giải 2016–17
Vào ngày 27 tháng 8 năm 2016, anh ra mắt Premier League, thay thế Christian Eriksen trong phút cuối cùng của trận đấu trong trận hòa 1-1 trên sân nhà trước Liverpool.

Vào ngày 19 tháng 11 năm 2016, Winks đã có trận ra mắt trong đội hình chính trước West Ham United, thi đấu tốt và ghi bàn thắng đầu tiên của anh ấy cho Spurs để san bằng tỉ số 1-1. Tottenham tiếp tục thắng trận 3-2 trong một kết thúc đầy kịch tính tại White Hart Lane sau khi ghi hai bàn thắng muộn. Winks xuất hiện lần đầu tại FA Cup vào ngày 8 tháng 1 năm 2017, khi anh được chọn vào đội trong trận đấu với Aston Villa của vòng ba. Tottenham tiếp tục thắng trận 2-0. Vào ngày 14 tháng 2 năm 2017, Winks đã ký hợp đồng mới với Tottenham, giữ anh ở lại câu lạc bộ cho đến năm 2022. Trong trận đấu với Burnley vào ngày 1 tháng 4 năm 2017 tại Premier League, Winks bị chấn thương khi anh ngã xuống hàng dào Burnley, và sau đó được đưa đến bệnh viện để quét mắt cá chân. Spurs tuyên bố vào ngày 4 tháng 4 rằng Winks sẽ phải ngồi ngoài do chấn thương dây chằng mắt cá chân trong phần còn lại của mùa giải.

Mùa giải 2017–18
Winks bắt đầu mùa giải 2017/2018 như là sự thay thế trong ba trận đấu sớm sau khi bình phục chấn thương. Anh ấy đã bắt đầu mùa giải đầu tiên trong trận đấu với EFL Cup với Barnsley, kết thúc 1-0. Anh tiếp theo ra sân trong trận đấu trên sân khách của UEFA Champions League với APOEL FC, và màn trình diễn của anh đã nhận được lời khen ngợi từ Mauricio Pochettino là "tiền vệ hoàn hảo". Chỉ sau một lần khởi đầu trước đó tại Premier League cho câu lạc bộ mùa này (trong chiến thắng 4-0 trước Huddersfield Town) và bốn lần bắt đầu Premier League bao gồm cả mùa giải trước, anh đã được gọi vào đội tuyển quốc gia lần đầu tiên. Anh nhận được sự khen ngợi vì màn trình diễn của mình trong trận đấu tại UEFA Champions League với Real Madrid, nơi anh được đánh giá là đã tự mình chống lại Luka Modrić và Toni Kroos.Tuy nhiên, anh đã gặp phải chấn thương mắt cá chân trong trận đấu với Crystal Palace vào ngày 5 tháng 11 năm 2017, dẫn đến việc anh nghỉ thi đấu ba tháng cuối mùa này sau khi cố gắng nén đau thi đấu một số trận. Anh ký hợp đồng mới vào ngày 17 tháng 5 năm 2018, giữ anh ở Tottenham đến năm 2023.

Mùa giải 2018–19
Sau một thời gian dài trải qua chấn thương cần phẫu thuật, Winks trở lại đội hình trong mùa giải 2018/2019 trong trận đấu với Fulham, vào sân muộn từ băng ghế dự bị. Anh được ra sân trong đội hình chính thức đầu tiên từ khi mùa giải bắt đầu trong trận đấu với Liverpool mà Spurs thua 2-1.Trong trận đấu trên sân khách với Fulham vào tháng 1 năm 2019, anh đã ghi một bàn thắng quý như vàng vào phút cuối để giành chiến thắng 2-1, bàn thắng đầu tiên của anh cho câu lạc bộ kể từ tháng 11 năm 2016.

Winks đã kí hợp đồng dài hạn có thời hạn 5 năm với Tottenham vào tháng 7 năm 2019.

Mùa giải 2020-21
Winks đã ghi bàn đầu tiên trong mùa giải 2020-21, bàn đầu tiên trong gần 2 năm ở khuôn khổ UEFA Europa League với câu lạc bộ Ludogorets Razgrad ở Bungaria qua đó giúp Tottenham thắng 4–0. Winks đã ghi bàn từ khoảng cách 54 yard, một trong những bàn thắng ghi được từ khoảng cách xa nhất ở Europa League, bàn thắng  mà anh nói ghi được ngẫu hứng.

Sự nghiệp quốc tế
Winks đã có kinh nghiệm đại diện cho nước Anh ở các cấp độ đội tuyển từ U17 đến U21 Anh. Trước đó, anh đã đủ điều kiện để thi đấu cho Tây Ban Nha cũng như Anh. Anh là một phần của đội hình U–20 cho Cúp Elite của Mercedes-Benz ở Đức năm 2015. Winks ra mắt U21 Anh vào ngày 14 tháng 11 năm 2016, nơi anh bắt đầu trong trận giao hữu thua 3-2 của đội tuyển Anh trước Pháp.

Vào ngày 2 tháng 10 năm 2017, Winks lần đầu tiên được gọi lên đội tuyển Anh, cho vòng loại FIFA World Cup 2018 cho 2 trận đấu với Slovenia và Lithuania. Anh ra mắt từ đầu trong chiến thắng 1-0 trên sân khách của Anh trước Lithuania, đó là trận đấu cuối cùng của đội trong chiến dịch vòng loại FIFA World Cup 2018 thành công của họ. Phil McNulty của BBC Sport tuyên bố rằng, vào tối hôm đó, Winks là "người thi đấu tốt nhất bên phía đổi tuyển Anh. Xử lý bóng gọn gàng và suýt nữa ghi bàn. Thi đấu rất nổi bật trên sân ". Rất đáng tiếc anh đã bỏ lỡ World Cup vì chấn thương, nhưng đã trở lại đội tuyển Anh trong Giải bóng đá UEFA Nations League 2018 trận đấu với Tây Ban Nha. Anh ấy đã giúp Anh giành chiến thắng 3–2, trận thua trên sân nhà đầu tiên của Tây Ban Nha kể từ năm 2003 và chiến thắng đầu tiên của Anh ở Tây Ban Nha sau 31 năm, trong đó được đánh giá là màn trình diễn "tự tin".

Winks ghi bàn thắng đầu tiên cho đội tuyển Anh trong trận thắng Kosovo 4–0 ở vòng loại Euro 2020.

Phong cách thi đấu
Huấn luyện viên của Tottenham Hotspur, Mauricio Pochettino đã nói "Khi chúng tôi nói về các tiền vệ - bởi vì bạn thích sử dụng các tiền vệ người Tây Ban Nha như Xavi và (Andres) Iniesta - anh ấy thích kiểu cầu thủ này", phong cách của Winks là "hoàn toàn khác với các tiền vệ khác của chúng tôi như Victor Wanyama, Eric Dier, Mousa Dembélé và Moussa Sissoko. Anh ấy có những phẩm chất hoàn toàn khác biệt để bổ sung cho đội bóng ". Talksport nhận xét rằng sau bước đột phá của mình cho câu lạc bộ và quốc gia, Winks "được coi là người tạo ra sự khác biệt tiềm năng cho Tam Sư do kỹ năng rất riêng của anh ấy", Winks thường được so sánh với các tiền vệ nước ngoài thay vì người Anh.

Tiền vệ cũ của Anh và Spurs, Daniel Murphy, nói vào tháng 9 năm 2018 rằng đội tuyển Anh nên được xây dựng xung quanh Winks, trích dẫn màn trình diễn của anh ấy cho Tottenham trong trận đấu với Real Madrid ở vòng bảng 2017 UEFA Champions League 2017/18 là bằng chứng: "Người mà tôi nghĩ có khả năng, hơn bất kỳ ai khác tôi từng thấy, là [Harry] Winks. Những gì anh ấy thể hiện trong trận đấu đó ở Madrid, trong cả hai trận đấu khi anh ấy sung sức và ở đó là sự tự tin và khả năng chuyền bóng. Qua người khi bóng trong chân anh ấy vừa có kỷ luật vừa có sự pha trộn với tài năng của một tiền vệ mà bạn cần [...] đối với tôi, Winks là một trong những tiền vệ hay nhất tôi từng thấy khi anh ấy ở đó - anh ấy khá toàn diện." Ben Pearce của ESPN FC phát biểu vào năm 2018: " Nước Anh vẫn đang rất nhớ một cầu thủ kiến thiết [...] Những người tự hỏi ai có thể lấp đầy khoảng trống đó rõ ràng đã quên mất Winks, người rất giỏi trong việc giữ bóng chắc với những đường chuyền nhanh, ngắn ".

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Quốc tế

Bàn thắng quốc tế
Tính đến ngày 17 tháng 11 năm 2019.

Danh hiệu
Tottenham Hotspur

 Á quân UEFA Champions League: 2018–19
 Á quân EFL Cup : 2020–21

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hồ sơ Harry Winks tại trang web Tottenham Hotspur FC
 Hồ sơ Harry Winks  tại trang web của Hiệp hội bóng đá

Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ bóng đá Tottenham Hotspur F.C.
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Anh
Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Anh
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Anh


title: Westwoodia ruficeps

text:
Westwoodia ruficeps là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Westwoodia


title: USS Clamagore (SS-343)

text:
USS Clamagore (SS-343) là một  được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên một loài trong chi Scarus thuộc họ Cá mó. Hoàn tất quá trễ để có thể tham gia Thế Chiến II, nó lần lượt được nâng cấp trong khuôn khổ các Dự án GUPPY II và GUPPY III để tiếp tục phục vụ trong giai đoạn Chiến tranh Lạnh cho đến năm 1975. Con tàu được giữ lại như một tàu bảo tàng tại Patriot's Point thuộc ngoại vi Charleston, South Carolina, là kiểu mẫu tàu ngầm GUPPY III duy nhất còn tồn tại, và được công nhận là một Danh lam Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ từ năm 1988. Tuy nhiên tình trạng vật chất kém của con tàu cộng với việc thiếu kinh phí bảo trì đã đưa đến quyết định sẽ đánh chìm hoặc tháo dỡ con tàu vào năm 2022.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế của lớp Balao được cải tiến dựa trên  dẫn trước, là một kiểu tàu ngầm hạm đội có tốc độ trên mặt nước cao, tầm hoạt động xa và vũ khí mạnh để tháp tùng hạm đội chiến trận. Khác biệt chính so với lớp Gato là ở cấu trúc lườn chịu áp lực bên trong dày hơn, và sử dụng thép có độ đàn hồi cao (HTS: High-Tensile Steel), cho phép lặn sâu hơn đến . Con tàu dài  và có trọng lượng choán nước  khi nổi và  khi lặn. Chúng trang bị động cơ diesel dẫn động máy phát điện để cung cấp điện năng cho bốn động cơ điện, đạt được công suất  khi nổi và  khi lặn, cho phép đạt tốc độ tối đa  và  tương ứng. Tầm xa hoạt động là  khi đi trên mặt nước ở tốc độ  và có thể hoạt động kéo dài đến 75 ngày.

Tương tự như lớp Gato dẫn trước, lớp Balao được trang bị mười ống phóng ngư lôi , gồm sáu ống trước mũi và bốn ống phía phía đuôi tàu, chúng mang theo tối đa 24 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu gồm một hải pháo 4 inch/50 caliber, một khẩu pháo phòng không Bofors 40 mm nòng đơn và một khẩu đội Oerlikon 20 mm nòng đôi, kèm theo hai súng máy .50 caliber. Trên tháp chỉ huy, ngoài hai kính tiềm vọng, nó còn trang bị ăn-ten radar SD phòng không và SJ dò tìm mặt biển. Tiện nghi cho thủy thủ đoàn bao gồm điều hòa không khí, thực phẩm trữ lạnh, máy lọc nước, máy giặt và giường ngủ cho hầu hết mọi người, giúp họ chịu đựng cái nóng nhiệt đới tại Thái Bình Dương cùng những chuyến tuần tra kéo dài đến hai tháng rưỡi.

Clamagore được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Electric Boat Company ở Groton, Connecticut vào ngày 16 tháng 3, 1944. Nó được hạ thủy vào ngày 25 tháng 2, 1945, được đỡ đầu bởi cô Mary Jane Jacobs, và được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 28 tháng 6, 1945 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân S.C. Loomis, Jr.

Lịch sử hoạt động

Phần thưởng
Nguồn: Navsource Naval History.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

  NavSource Online: Submarine Photo Archive - SS-343 Clamagore
 Patriot's Point Maritime Museum
 Clamagore Veterans Association
 History of Clamagore

Lớp tàu ngầm Balao
Tàu ngầm của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu ngầm trong Thế chiến II
Tàu ngầm trong Chiến tranh Lạnh
Tàu Bảo tàng
Danh lam lịch sử quốc gia tại South Carolina
Bảo tàng quân sự và chiến tranh tại South Carolina
Tàu thủy năm 1945


title: Efemia Chela

text:
Efemia Chela (sinh năm 1991)  là một nhà văn Zambia - Ghana, nhà phê bình văn học, và biên tập viên. Chicken,  câu chuyện được xuất bản đầu tiên của cô, đã lọt vào danh sách  cho Giải thưởng Caine 2014 dành cho văn bản châu Phi. Chela đã có những truyện ngắn và thơ được xuất bản trên New Internationalist,  Wasafiri,  TOKEN  và PEN Passages: Châu Phi. Năm 2016, cô đồng biên tập bộ sưu tập Truyện ngắn Châu Phi, Migrations. Cô cũng từng là Nhà văn cư trú của Andrew W. Mellon tại Đại học Rhodes năm 2018. Efemia hiện là biên tập viên Pháp ngữ và Đóng góp cho Tạp chí Sách của Johannesburg.

Sinh ra ở Zambia, Chela lớn lên ở Anh, Ghana, Botswana và Nam Phi. Cô tốt nghiệp cử nhân tại Pháp, Chính trị và các nền văn minh cổ điển tại Đại học Rhodes ở Nam Phi, và tại Học viện Chính trị D'Etudes ở Aix-en-Provence, Pháp.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1991


title: Lithacodia concinnimacula

text:
Lithacodia concinnimacula là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lithacodia


title: Các tính năng mới trên Windows 10

text:
Windows 10 mang đến một lượng lớn thành phần mới, bao gồm cả các tùy chọn cho giao diện tối ưu cho thao tác chạm (gọi là tablet mode) hoặc giao diện cho máy tính desktop truyền thống tương tự như Windows 7 kết hợp với các live tiles từ Windows 8. Tuy nhiên, không giống như các phiên bản Windows trước, khi mà hầu hết các chức năng chính được hoàn thiện trong bản RTM, Windows 10 liên tục nhận những thay đổi cũng như các tính năng mới sau khi được phát hành chính thức ra thị trường. Microsoft mô tả Windows 10 là một 'hệ điều hành dưới dạng một dịch vụ' (operating system as a service), và sẽ liên tục nhận cập nhật liên tục về cả tính năng và chức năng. Bổ sung này cho phép các môi trường doanh nghiệp nhận các bản cập nhật (update) không quan trọng với tốc độ chậm hơn, cũng như khả năng sử dụng các bản long-term support và sẽ chỉ nhận những cập nhật quan trọng trong vòng hỗ trợ mười năm. Terry Myerson, phó chủ tịch Windows and Devices Group của Microsoft, đã lập luận rằng mục tiêu của mô hình này là để giảm bớt sự phân mảnh trên nền tảng Windows.

Version 1507
Windows 10, tên mã là "Threshold 1", là phiên bản ra mắt của Windows 10. Nó mang số bản build là 10.0.10240. Trong khi bản thân bản build không chứa số phiên bản, Microsoft lại đặt tên cho version này là 1507, nghĩa là ra mắt trong tháng 7 năm 2015 để phù hợp với kế hoạch đặt tên cho các cập nhật sau. "Threshold 1" được công bố trong một sự kiện vào ngày 30 tháng 9 năm 2014 với một bản preview đầu tiên ngay ngày hôm sau. Bản hoàn thiện cuối cùng được phát hành cho cộng đồng Windows Insiders vào ngày 15 tháng 7 năm 2015, tiếp theo là phát hành chính thức ra công chúng vào ngày 29 tháng 7 năm 2015, và có thể được nâng cấp miễn phí từ Windows 7 và Windows 8.1.

Việc phát hành Threshold 1 của Windows 10 chỉ hỗ trợ cho nhóm người dùng Long Term Servicing Branch (LTSB).

Tính năng mới chỉ định cho lần phát hành này chỉ là những tính năng đã được bổ sung từ Windows 8.1 Update 1 (phát hành vào tháng 4 năm 2014).

Các ứng dụng (apps) đi kèm
App Mail bổ sung cách điều khiển bằng cử chỉ và hỗ trợ các email POP3. Việc hỗ trợ cho Google Calendar cũng được bổ sung vào app này. App Settings được mở rộng để có chức năng tương tự như Control Panel, nhưng đi kèm với giao diện dạng Metro. Ngoài ra, ứng dụng Map có thể tải về bản đồ để sử dụng offline.

Microsoft Edge
Microsoft Edge là trình duyệt mới của Windows 10 và là bản kế nhiệm của Internet Explorer, mặc dù Internet Explorer vẫn được giữ lại cho mục đích tương thích khi người dùng muốn truy cập các trang hệ thống web cũ. Cortana đã được tích hợp vào Edge, truy cập bằng tùy chọn "Ask Cortana" ở menu chuột phải (right click menu) hoặc Reading View, cũng như khả năng viết ghi chú trực tiếp trên trang web và lưu vào OneNone. Tính năng Reading List cũng đã được thêm vào, nơi mà người dùng có thể lưu các bài viết hoặc các nội dung mà họ cần lưu lại để đọc sau. Microsoft Edge cũng có một nút Share trên thanh công cụ, khi người dùng click vào nút này Edge sẽ mở hộp thoại Share, nơi họ có thể chia sẻ các trang web cho các ứng dụng đã cài đặt như là Reading List hoặc các app bên thứ ba như Facebook và Twitter. Kể từ khi được phát hành, Microsoft Edge đã ghi được 402 trên tổng số 555 điểm ở HTML5test.

Nền tảng phát triển
Windows 10 giới thiệu Universal Windows Platform (UWP), một phần mở rộng của nền tảng Windows Runtime đi kèm với Windows 8. UWP nhấn mạnh một tập APIs cốt lõi cho tất cả các biến thể dùng chung của hệ điều hành, cho phép khả năng code một ứng dụng duy nhất với tính tương thích cao (như các khác biệt về giao diện người dùng) với các họ thiết bị và trạng thái, bao gồm các máy tính desktop, laptop, cũng như tablet và smartphone. (thông qua Windows 10 Mobile), Xbox One, và các lớp thiết bị mới như Surface Hub và HoloLens. Một ứng dụng cũng có thể đáp ứng với các màn hình và thiết bị nhập liệu khác nhau có sẵn trên thiết bị; khi được kết nối với một màn hình hoặc một docking station phù hợp, một app UWP trên một smartphone có thể hiển thị giống với app đó khi nó chạy trên PC. Thông tin cũng có thể được đồng bộ giữa các phiên bản (version) của một app cho các thiết bị khác nhau, như thông báo (notifications) và giấy phép.

Gaming

DirectX 12
Windows 10 đi kèm DirectX 12 cùng với WDDM 2.0. Công bố tháng 3 năm 2014 tại GDC, DirectX 12 nhắm tới việc cung cấp "console-level efficiency" (hiệu quả mức độ console) với khả năng truy cập các tài nguyên ở mức độ "closer to the metal", và giúp CPU cũng như các driver đồ họa hạn chế việc overhead. Cải tiến lớn nhất có thể đạt được thông qua việc lập trình cấp thấp, giúp cho các CPU đơn luồng tránh khỏi hiện tượng nghẽn cổ chai. Hiệu quả có được là các nhà phát triển giờ đã có quyền truy cập trực tiếp tới các tài nguyên GPU, tương tự với các ý tưởng rendering cấp thấp khác như là Mantle của AMD, Metal API của Apple, hoặc Vulcan. WDDM 2.0 giới thiệu một hệ thống quản lý bộ nhớ ảo mới và hệ thống phân bổ để giúp giảm lượng công việc trên driver ở chế độ kernel-mode.

Tích hợp Xbox One
Windows 10 mang lại nhiều cập nhật cho ứng dụng Xbox (đã được giới thiệu trong Windows 8). Các game trên Xbox có thể được stream tới bất cứ thiết bị Windows 10 nào, ngoại trừ các điện thoại thông minh.

Game bar và game DVR
Windows 10 giới thiệu game bar, cung cấp chức năng chụp ảnh và quay phim màn hình cho các game trên Windows. Người dùng có thể gọi game bar, quay phim trò chơi, hoặc chụp ảnh màn hình bằng các tổ hợp phím thích hợp. Windows 10 cũng có thể tiếp quay liên tục gameplay ở dạng background. Tính năng này cho phép người dùng định nghĩa một vài khoảnh khắc bất kỳ trong gameplay để lưu vào đĩa cứng. Điều này rất hữu ích nếu một người dùng muốn lưu và/hoặc chia sẻ một thời điểm của gameplay nhưng lại không biết trước là khi nào nó sẽ xảy ra.

Shell và giao diện người dùng
Windows 10 cũng cho phép web apps và các phần mềm desktop (sử dụng một Win32 hay .NET Framework) được đóng gói để phân phối trên Windows Store. Các phần mềm desktop phân phối qua Windows Store được đóng gói thông qua hệ thống App-V, cho phép ứng dụng kỹ thuật sandboxing. Web app được khởi động qua cả máy chủ từ xa và có thể truy cập vào các chức năng của Windows, chẳng hạn như tính năng thông báo, hoặc truy cập camera của thiết bị. Như ở Windows 8, các web app trên máy địa phương có thể được viết bằng cách sử dụng HTML và WinJS.

Action Center
Trên Windows 7 và Windows Server 2008 R2, có một khu vực gọi là "Action Center", và người kế nhiệm của nó bây giờ là Security and Maintenance. Cái tên "Action Center" trong Windows 10 bây giờ ám chỉ một sidebar chứa một danh sách của các thông báo nhận được (notifications) và một nhóm các nút "Quick actions"  cho các vùng cài đặt khác nhau. Nó được truy cập bằng cách nhấn vào biểu tượng Notifications trên khay hệ thống, hoặc trượt từ bên phải của màn hình trên các màn hình cảm ứng.

Command line
Windows 10 mang lại các cải thiện cho hệ thống giao diện dòng lệnh (command-line interface). Không giống các version trước của Windows NT, người dùng có thể thoải mái thay đổi kích cỡ của cửa sổ Win32 console, hoặc mở rộng ra toàn màn hình bằng cách nhấn tổ hợp  trên bàn phím. Microsoft cũng bổ sung khả năng sử dụng các tổ hợp phím chuẩn như cắt, sao chép, và dán, bật tính năng word wrapping cũng như các phím nóng để di chuyển dấu nháy, chọn và xử lý văn bản. Các tính năng khác như word wrap và cửa sổ trong suốt cũng được thêm vào. Người dùng cũng có thể vô hiệu hóa các tính năng mới và quay về phiên bản legacy của console nếu họ muốn.

Continuum
Continuum là tên của một nhóm tính năng có trên Windows 10 được thiết kế để mang đến khả năng chuyển đổi mượt mà giữa giao diện mặc định (sử dụng với bàn phím và chuột) với giao diện được thiết kế cho môi trường màn hình cảm ứng, đặc biệt là trên các thiết bị lai như là các laplet. Khi chế độ "Tablet mode" được kích hoạt, Start menu sẽ chuyển sang giao diện toàn màn hình, ngoài ra, các app cũng khởi động ở chế độ toàn màn hình theo mặc định. Khi đó, taskbar cũng có những thay đổi, như là có thêm một nút Back vào một bên nút Start, và mặc định ẩn các nút cho các app đã được mở và ghim. Task View được sử dụng với mục đích chính là chuyển đổi giữa các chương trình. Windows có thể nhắc người dùng chuyển đổi giữa hai chế độ này hoặc tự động chuyển luôn nếu một số sự kiện nhất định xảy ra, ví dụ như sau khi người dùng cắm bàn phím hoặc chuột vào một tablet, chuyển đổi một laplet qua chế độ máy tính xách tay, hoặc ngược lại.

Cortana
Windows 10 mang trợ lí Cortana từ Windows Phone 8.1 lên PC. Theo mặc định, Cortana xuất hiện dưới dạng một khung tìm kiếm trên taskbar, nhưng có thể thay đổi thành một nút như trong tablet mode. Người dùng có thể kích hoạt Cortana bằng cách nói "Hey Cortana", hoặc tìm kiếm tại Start menu, hoặc tìm kiếm trong khung tìm kiếm của Cortana. Với Cortana, người dùng hỏi các câu hỏi về thời tiết, sự kiện trên app Calendar, hoặc các kiểu thông báo khác, bao gồm cả các thông tin online. Hiện tại, Cortana yêu cầu một tài khoản Microsoft để sử dụng.

Start Menu
Windows 10 giới thiệu lại menu Start giống như ở các phiên bản trước Windows 8, và có bổ sung tính năng live tile từ Winndows 8. Người dùng cũng có thể thay đổi kích cỡ của Start menu, xem các ứng dụng được sử dụng nhiều nhất, ngoài ra, Start menu cũng có thể được chuyển thành dạng toàn màn hình nếu người dùng sử dụng tablet hoặc đơn giản nếu họ thích trải nghiệm giống như trên Windows 8. Các tile có thể được ghim vào phía bên phải của Start menu. Menu có thể chứa một lượng giới hạn các cột, phụ thuộc vào độ phân giải màn hình. Các cột này có thể được chia thành các nhóm với tên nhóm riêng biệt. Mỗi nhóm được chia thành 6 hoặc 8 cột, phụ thuộc vào cài đặt của người dùng, cho phép 6 hoặc 8 tile được đặt cạnh nhau.

Task View
Task View là một hệ thống chuyển đổi và desktop ảo, truy cập qua nút bấm trên taskbar, tổ hợp phím , hoặc vuốt từ bên trái của màn hình cảm ứng. Kích hoạt Task View hiển thị hình ảnh thu nhỏ của tất cả các cửa sổ đang mở trên màn hình cụ thể, bấm vào một cửa sổ chuyển đến nó. Task View cũng có thể hiển thị các gợi ý khi người dùng snap một cửa sổ về một nửa hoặc ba phần tư màn hình, và để một cửa sổ khác chiếm phần còn lại của màn hình. Task View cũng cho phép tạo ra các workspace ảo, và các cửa sổ có thể được kéo vào hoặc kéo ra khỏi các workspace này.

Ứng dụng Settings
Ứng dụng Settings từ Windows 8 tiếp tục được phát triển ở Windows 10, kết hợp nhiều hơn các cấu hình thiết lập hệ thống, và các chức năng trên Control Panel. Mục tiêu cuối cùng là giúp cho ứng dụng Settings trở nên hoàn thiện, đáp ứng được các nhu cầu thay thế cho Control Panel.

Tính năng reset bằng cách nhấn nút (Push-button reset) đã được thay đổi để sử dụng các tập tin từ bản cài đặt Windows hiện tại để để xây dựng lại hệ thống thay vì sử dụng các bản khôi phục tách biệt. Các bản cập nhật hệ thống được chuyển tới bản cài đặt mới và người dùng không cần phải tải lại chúng. Tùy chọn "Refresh" đã được loại bỏ, thay vào đó, hệ thống đưa cho người dùng các tùy chọn ngầm định về quá trình Reset là loại bỏ toàn bộ các ứng dụng và file cá nhân, giữ các file cá nhân và loại bỏ ứng dụng, hoặc thực hiện đầy đủ quá trình factory reset.

Bảo mật
MAC Address Randomization trong WiFi đã được giới thiệu để giúp ngăn chặn các bên thứ ba khỏi việc sử dụng địa chỉ MAC để theo dõi thiết bị

Version 1511 (November Update)
Windows 10 November Update, hoặc Windows 10 Version 1511, tên mã là "Threshold 2", là bản cập nhật lớn đầu tiên cho Windows 10. Nó mang số build 10.0.10586 và  số phiên bản là 1511, nghĩa là phát hành vào tháng 11 năm 2015. Phiên bản preview đầu tiên được phát hành vào ngày 18 tháng 8 năm 2015. Bản final release được đưa đến người dùng Windows Insiders vào tháng 3 năm 2015, tiếp đó là phát hành ra công chúng vào tháng 12 năm 2015 tới những người dùng Windows 10, và là một bản nâng cấp miễn phí cho những người dùng Windows 7 và Windows 8.1. Không giống đợt phát hành lần đầu của Windows, nhánh này cũng đã được phát hành cho các thiết bị chạy Windows Phone 8.1 và Xbox One. Ngoài ra, bản này cũng đóng vai trò là một bản preview của Windows Server 2016, và được cài sẵn trên các thiết bị Windows 10 Mobile mới như là Microsoft Lumia 950.

Đợt phát hành Threshold 2 của Windows 10 được hỗ trợ cho người dùng của Current Branch for Businesses (CBB)

Các thay đổi bên dưới làm nổi bật các tính năng mới kể từ lần phát hàhh "Threshold 1" của Windows 10.

Các ứng dụng đi kèm
 Windows Feedback bây giờ cho phép chia sẻ thông tin phản hồi.
 Mail and Calendar bây giờ hỗ trợ các chủ đề sáng và tối, với nhiều lựa chọn màu sắc. Hình ảnh bên ngoài có thể được cài đặt để tự động download, ngoài ra Digital Signature, S/MIME Encryption cũng bắt đầu được hỗ trợ
 Giới thiệu các ứng dụng UWP mới như Skype Messaging, Skype Video, và Skype Phone.
 Cập nhật cho ứng dụng Xbox:
 Tìm bạn bè sử dụng Facebook
 Ghi âm giọng nói trong khi đang quay phim gameplay sử dụng tính năng Game DVR của Windows 10
 Duyệt Xbox One và cửa hàng game của Windows 10 trực tiếp từ trong ứng dụng Xbox
 So sánh thành tích trong game với các người dùng Xbox khác
 Sử dụng app Xbox để nhập văn bản trên Xbox Console
 Cập nhật các feed hoạt động và danh sách bạn bè online theo thời gian thực
 Các ứng dụng built-in khác được làm mới lại, sửa các bug và tính năng lỗi.

Microsoft Edge
 Các tính năng mới (ví dụ như khóa con trỏ, các chế độ pha trộn Canvas, <meter> các thành phần,...) ở Microsoft Edge
 Đối tượng RTC API bây giờ có sẵn trong Microsoft Edge
 Xem trước tab khi hover
 Bổ sung tính năng media casting cho Microsoft Edge, ngoại trừ các nội dung được bảo vệ
 Yêu cầu Cortana hoạt động với các file PDF trong Microsoft Edge

Các thay đổi nhỏ khác
 Nén các trang nhớ không sử dụng.
 Chương trình biên tập biến môi trường mới.
 Kích hoạt tính năng Nested Virtualization.
 Windows Spotlight được bổ sung cho phiên bản Pro. Trước đó nó chỉ có sẵn trên phiên bản Home.
 Bổ sung tính năng Find my Device.

Shell và giao diện người dùng

Cortana
 Cortana bây giờ có sẵn cho thị trường Canada, Ấn Độ, và Nhật Bản.
 Người dùng có thể sử dụng tài khoản dạng local để đăng nhập vào PC thay vì sử dụng một tài khoản Microsoft. Trong trường hợp đó, họ có có thể đăng nhập vào Cortana một cách riêng biệt với hệ thống.
 Người dùng có thể tạo các nhắc nhở trong notebook của Cortana bằng cách viết tay.
 Cortana có thể gửi SMS từ desktop, hoặc thông báo cho người dùng về các cuộc gọi nhỡ của họ.

Desktop
 Windows snapping đã được cải thiện cho phép tự động thay đổi kích thước của các cửa sổ khác khi một cửa sổ được snap. Việc này chỉ được áp dụng khi hai app được snap kiểu side-by-side.
 Nhiều biểu tượng mới được cập nhật.

Start menu
 Start menu bây giờ có thể được cài đặt để chứa bốn cột với kích cỡ tile trung bình mỗi nhóm. Theo mặc định, số lượng cột vẫn là ba cột (như version đầu tiên của Windows 10).
 Context menu cho mỗi biểu tượng hoặc tile của ứng dụng bây giờ hỗ trợ Jumplist. Các mục trên context menu tự sắp xếp với các biểu tượng tương ứng.
 Các ứng dụng Windows Store được đề nghị bây giờ xuất hiện phía trên cùng của danh sách All Apps.

Tablet mode
 Tính năng "snap assist" của Windows 10 đã được cập nhật cho tablet mode. Bây giờ, khi hai ứng dụng đã được snap và một ứng dụng thứ ba được khởi động, người dùng sẽ được hỏi để cho ứng dụng mới thay thế vị trí của ứng dụng đang đã snap nào.
 Các cải thiện cũng đã được thực hiện trong "task view" trên máy tablet mode cho phép dùng để kéo một ứng dụng vào lề màn hình để snap chúng, hoặc kéo về phía dưới màn hình để tắt trực tiếp từ task view.

Ứng dụng Settings
 Bổ sung tùy chọn để vô hiệu hóa ảnh nền Windows trong màn hình đăng nhập.
 Thanh tiêu đề có thể bây giờ hiển thị màu chính (accent color) của người dùng. Mặc định là màu trắng, nhưng với bản cập nhật này, màu có thể hiển thị trên taskbar, Start menu, Action Center cũng như thanh tiêu đề.
 Windows 10 bây giờ có thể được kích hoạt với khóa sản phẩm của Windows 7, Windows 8, và Windows 8.1.
 Máy in cuối cùng được sử dụng sẽ được đặt là máy in mặc định, và người dùng có thể tắt hành vi này. Khả năng đặt máy in mặc định bởi network location bị loại bỏ.
 Ứng dụng Settings tổ chức vị trí trung tâm để quản lý các tài khoản đã kết nối.
 Work Access cho phép các thiết bị kết nối đến Azure ID hoặc ghi danh vào một hệ thống quản lý thiết bị di động.
 Múi giờ có thể được thiết lập tự động.
 Lịch sử cuộc gọi (Call History) và Email cho thêm vào nhóm cài đặt riêng tư.
 Người dùng có thể sử dụng ứng dụng Settings để di chuyển các ứng dụng đã cài đặt vào các thiết bị nhớ khác nhau. Ngoài ra, họ còn có thể chỉ định cho Windows cài đặt các ứng dụng mới vào một thiết bị cụ thể.

Version 1607 (Anniversary Update)
Windows 10 Anniversary Update, hoặc Windows 10 Version 1607, tên mã là "Redstone 1", là bản cập nhật lớn thứ hai cho Windows 10 và là bản đầu tiên trong 2 cập nhật lớn trong kế hoạch dưới tên mã Redstone. Bản preview đầu tiên được phát hành vào ngày 16 tháng 12 năm 2015.

Đợt phát hành Redstone 1 của Windows 10 hiện đang hỗ trợ cho người sử dụng trong Current Branch (CB)

Các thay đổi bên dưới điểm lại những tính năng nổi bật kể từ đợt phát hành "Threshold 2" của Windows 10

Các ứng dụng (apps) đi kèm
 Messaging Everywhere cho phép người dùng gửi SMS từ PC của họ, sau khi đã kết nối PC đó với một điện thoại Windows 10 Mobile hoặc Android.
 Ứng dụng Skype Preview UWP mới
 Ứng dụng Connect mới, mở rộng các khả năng liên quan của Continuum
 Ứng dụng "Feedback Hub" hai ứng dụng "Insider Hub" và "Windows Feedback". Người dùng bây giờ có thể để lại bình luận về các feedback ở Feedback Hub
 Cập nhật ứng dụng Maps với giao diện người dùng nhẹ hơn, dễ dàng mở rộng, và nhất quán, cũng như cải thiện kiến trúc cơ bản, cùng nhiều tính năng mới

Microsoft Edge
 Hỗ trợ các extension, các extension này có thể được cài đặt từ Windows Store hoặc được sideload từ các nguồn bên ngoài
 Menu lịch sử khi click phải chuột vào các nút forward và backward
 Cải thiện favorites, downloads và lịch sử.
 Ghim các tab để chúng tự mở lại sau khi đóng
 Thử nghiệm hỗ trợ cho VP9
 Bổ sung các tùy chọn "Paste and go" và "Paste and search" vào context menu
 Tính năng xem tree view, định hình DOM API, và tính năng extension debugging cho F12 Developer Tools
 Các tham số mặc định, Async/await, Object.values, và Object.entries cho JavaScript
 Bổ sung tính năng kéo và thả cho tính năng upload
 Nhập các bookmark từ Mozilla Firefox
 Thông báo về các tiến trình download ở Action Center
 Hỗ trợ thay đổi vị trí (location) mặc định

Nền tảng phát triển
Các ứng dụng Universal Windows Platform bây giờ có thể hỗ trợ các phần mở rộng, cho phép bổ sung các add-on và DLCs cho các app và game tương ứng. Ngoài ra, những add-on này có thể được quản lý trong ứng dụng Settings.

Windows Subsystem cho Linux
Bản cập nhật kỷ niệm (anniversary update) cho Windows 10 bổ sung Windows Subsystem for Linux (Hệ thống phụ Windows cho Linux). Điều này cho phép không gian người dùng Ubuntu chạy tự nhiên trên Windows. Hệ thống phụ dịch các hàm Linux system call mà Ubuntu sử dụng thành những system call trên hạt nhân của Windows NT. Điều này cho phép Bash và các lệnh Ubuntu chạy trong cửa sổ Windows console. Tuy nhiên, khả năng tương tác của hệ thống này vẫn còn nhiều giới hạn: Bash không thể chạy các ứng dụng Windows và Windos không thể chạy các phần mềm Linux.

Project Centennial
Project Centennial cho phép các ứng dụng Win32 và .NET được kết hợp lại với APPX và cho phép chúng sử dụng toàn bộ các API của Windows Runtime. Dự án cũng cho phép những ứng dụng này có thể được phân phối qua Windows Store.

Shell và giao diện người dùng

Action Center
 Biểu tượng bây giờ được chuyển qua phía bên góc phải, một bên biểu tượng đồng hồ, và cũng có hoạt ảnh mỗi khi có một thông báo mới xuất hiện.
 Các thông báo sẽ được nhóm lại với nhau thay vì hiển thị một cách riêng lẻ.
 Người dùng có thể thêm, bỏ hoặc thay đổi vị trí của các nút ở Quick Actions
 Nếu người dùng bấm vào nút Wi-Fi Quick Action, họ sẽ được dẫn đến "Network" thay vì bật/tắt Wi-Fi
 Action Center bây giờ thông báo cho người dùng về các cài đặt hoặc cập nhật của app từ Windows Store
 Người dùng có thể phân mức độ ưu tiên cho các thông báo trong Action Center

Desktop
 Các nút điều khiển trong phần app preview ở taskbar được thiết kế lại
 Đồng hồ taskbar được tích hợp với ứng dụng Calendar để hiển thị các sự kiện
 Đồng hồ bây giờ hiển thị trên tất cả các màn hình nếu người dùng sử dụng nhiều màn hình một lúc
 Các badge với số lượng thông báo bây giờ có sẵn với các ứng dụng UWP nếu chúng được ghim vào taskbar
 Các thiết đặt của taskbar được chuyển vào ứng dụng Settings
 Khung điều khiển âm lượng cho phép người dùng chuyển đổi giữa các thiết bị phát âm thanh khác nhau
 Người dùng có thể chuyển qua lại giữa các desktop ảo bằng thao tác sử dụng đồng thời bốn ngón tay trượt trên touchpad
 Các cửa sổ có thể được ghim cho phép chúng hiển thị trên tất cả các desktop ảo

Command line
 Hỗ trợ cho các lệnh Bash
 Cải thiện khả năng scaling trên các màn hình DPI cao
 Khả năng chọn font tốt hơn
 Cải thiện khả năng render các ký tự quốc tế
 Cải thiện khả năng render và ẩn con trỏ
 Cải thiện khả năng thay đổi màu nền
 Cải thiện khả năng cuộn cho việc biên tập nano & EMACS

Cortana
 Cortana có thể trả lời các câu hỏi đơn giản mà không cần đăng nhập với tài khoản Microsoft
 Cortana hỗ trợ thêm các ngôn ngữ Tây Ban Nha (Mexico), Bồ Đào Nha (Brazil), và tiếng Pháp (Canada)
 Nút tìm kiếm âm nhạc bây giờ có thể được kích hoạt từ màn hình chính của Cortana
 Cortana bây giờ hiển thị nhắc nhở của các cam kết tạo ra bởi Email và của các cuộc họp khẩn hoặc bên ngoài lịch trình thông thường
 Cortana sẽ thông báo cho người dùng trên PC nếu thiết bị đã kích hoạt Cortana của họ sắp hết pin
 Cortana cho PC bây giờ hỗ trợ Find My Phone, bao gồm khả năng đổ chuông điện thoại mà không cần quan tâm đến các cài đặt âm lượng của thiết bị
 Cortana có thể chia sẻ điều hướng bản đồ từ PC tới một thiết bị đã kích hoạt Cortana, và ngược lại
 Cài đặt Cortana trở nên đơn giản hơn và được tự động thực hiện
 Cortana hiển thị công việc trên màn hình khóa với một vài tính năng nhất định như là cài đặt nhắc nhở và tìm kiếm
 Các nhắc nhở bây giờ có thể được đặt sử dụng hình ảnh hoặc nội dung gửi từ các liên lạc
 Tính năng tìm kiếm bây giờ có thể tìm các file trên OneDrive
 Nhắc nhở của Cortana bây giờ là một mục tiêu chia sẻ của tất cả các ứng dụng sử dụng tính năng Windows share

Màn hình khóa
 Các địa chỉ email bây giờ được ẩn đi trong khi thiết bị bị khóa
 Các trình điều khiển media bây giờ hiển thị phía trên của màn hình khóa

Start menu
 Danh sách các ứng dụng được sử dụng nhiều nhất và danh sách All Apps được hợp nhất thành một và chuyển lên phía trên giao diện người dùng của Start
 Di chuyển Power, Settings và File Explorer vào một cột hẹp bên trái để người dùng luôn luôn nhìn thấy chúng
 Mục Recently added bây giờ hiển thị 3 mục thay vì mặc định là 1
 Bất kỳ thư mục bổ sung nào người dùng chọn để xuất hiện trên Start menu bây giờ sẽ có xuất hiện ngay lập tức mà không cần đến menu hamburger

Tablet mode
 Danh sách All Apps toàn màn hình được mang trở lại
 Bổ sung một tùy chọn để chỉ tự động ẩn taskbar trong Tablet Mode

Windows Ink Workspace
Một môi trường làm việc mới cho những người dùng sử dụng bút stylus người sử dụng. Nó bao gồm các sticky notes ảo mà ở đó người dùng có thể sử dụng bút để ghi note. Stickey notes kết hợp với optical character recognition (OCR) làm nổi các văn bản thích hợp có thể sử dụng bởi Cortana. Workspace cũng có một sketchpad và một thước ảo.

Các thay đổi nhỏ khác
 Các cải thiện về cấu trúc cho Windows OneCore
 Số phiên bản hạt nhân bây giờ sẽ nhất quán với Windows 10 Mobile
 Windows Defender bây giờ có thể quét offline
 Thiết kế lại tất cả emoji để nhất quán hơn với mới kế hoạch thiết kế mới
 Chứng chỉ và các thành phần UI của User Account Control được cập nhật để trở nên thẩm mỹ hơn, cũng như bổ sung khả năng đăng nhập với Windows Hello, PIN, hoặc các chứng chỉ
 Các trải nghiệm về quá trình cập nhật cho các bản update và bản upgrade ở những build mới bây giờ giống nhau
 Màn hình xanh chết chóc bây giờ có thêm một mã QR để người dùng dễ xử lý sự cố
 Bổ sung bàn phím ảo kana một tay cho việc gõ băn bản tiếng Nhật
 Cải thiện khả năng đoán từ, quản lý lịch sử nhập liệu, các gợi ý dựa vào đám mây, và hiệu suất cho Japanese IME
 Cải thiện khả năng đọc của Chinese IME

Ứng dụng Settings
 Người dùng bây giờ có thể đổi màu thanh tiêu đề (cho các ứng dụng không sử dụng màu custom) mà không thay đổi màu sắc mặc định của taskbar, Start menu, và Action Center.
 Chế độ tối Universal được bổ sung, kể từ bây giờ người dùng có thể quyết định một cách tổng thể là ứng dụng UWP sẽ được render ở chế độ sáng hoặc tối.
 Các thiết đặt của taskbar bây giờ được chuyển hẳn qua ứng dụng Settings.
 Mọi trang trong ứng dụng Settings bây giờ có một biểu tượng tương ứng đi kèm.
 Trang cài đặt Pen bây giờ có khả năng điều chỉnh lối tắt của bút, với tùy chọn bỏ qua các nhập liệu cảm ứng khi sử dụng bút, cùng các cài đặt của Windows Ink Workspace.
 Các app bây giờ có thể được reset nếu chúng bị hỏng.
 Các cài đặt của Windows Insider Program được chuyển về trang riêng của nó.
 Việc sử dụng pin và tiết kiệm pin bây giờ ở trên trang "Battery" trong Settings, với các tính năng mở rộng để quản lý từng app riêng lẻ.
 Windows Update có thêm tùy chọn "Active hours" giúp ngăn không cho Windows tự động khởi động lại trong khoảng thời gian đã định (tối đa là 12 tiếng).
 Người dùng có thể kiểm tra tốc độ mạng trực tiếp trong ứng dụng Settings.
 Các nhóm file tạm có thể được chọn để xóa trong mục Storage.

Version 1703 (Creators Update)
Windows 10 Creators Update, hoặc Windows 10 Version 1703, tên mã là "Redstone 2" là một bản cập nhật tính năng cho Windows 10 đã được dự kiến phát hành vào ngày 11 tháng 4 năm 2017. Bản preview đầu tiên được gửi tới người dùng Windows Insider vào ngày 11 tháng 8 năm 2016

Đợt phát hành Redstone 2 của Windows 10 hiện hướng đến nhánh phát triển và có sẵn cho những Windows Insiders.

Các thay đổi bên dưới điểm lại những tính năng mới nổi bật kể từ đợt phát hành Redstone 1.

Các ứng dụng (apps) đi kèm

Microsoft Edge
 Khả năng để thiết lập một trang web cụ thể làm một lời nhắc nhở trong Cortana bằng cách sử dụng tính năng "Snooze" của trình duyệt".
 Các cải thiện trong việc xử lý các trang có hệ thống nhập liệu nặng, kết quả là hiệu năng trang tăng lên.
 Khả năng xuất Favorites dưới dạng file HTML và khả năng nhập favorites từ file HTML.

Các thay đổi nhỏ khác
 Cải thiện cấu trúc cho OneCore
 Windows Delivery Optimizations bây giờ có thể seed các bản cập nhật OS và app bằng peer-to-peer để giảm băng thông máy chủ.
 Ở màn hình khóa, người dùng có nhập số PIN bằng bàn phím số mà không cần quan tâm là Num Lock đang tắt hay bật.

Shell và giao diện người dùng
 Các banner hướng dẫn được thêm vào File Explorer
 Introductory Message trong Action Center

Ứng dụng Settings
 Cập nhật trang Wi-Fi thống nhất trên các phiên bản Mobile và PC của Windows 10.
 "Windows Anywhere", một tính năng cho phép người dùng đồng bộ hóa các cài đặt Windows trên khắp các thiết bị của họ.

Version 1803 (April Update)
Windows 10 April Update, hoặc Windows 10 Version 1803, tên mã "Redstone 4" là một bản cập nhật tính năng được phát hành vào ngày 1 tháng 5 năm 2018

Các phím tắt

Đọc thêm
 Các tính năng mới trên Windows XP
 Các tính năng mới trên Windows Vista
 Các tính năng mới trên Windows 7
 Các tính năng mới trên Windows 8
 Danh sách các tính năng bị loại bỏ trên Windows XP
 Danh sách các tính năng bị loại bỏ trên Windows Vista
 Danh sách các tính năng bị loại bỏ trên Windows 7
 Danh sách các tính năng bị loại bỏ trên Windows 8

Tham khảo

Windows 10


title: Semiothisa multistrigata

text:
Semiothisa multistrigata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

M


title: Sĩ

text:
Sĩ có thể có nghĩa là:

 Sĩ số
 Sĩ tử
 Sĩ quan
 Sĩ diện
 Sĩ phu
 Sĩ (cờ tướng)


title: VBA mùa giải 2017 (kết quả chi tiết)

text:
Dưới đây là kết quả các trận đấu tại VBA mùa giải 2017

Tuần 1

Tuần 2

Tuần 3

Tuần 4

Tuần 6

Tuần 7

Tuần 8

Tuần 9

Tham khảo

VBA mùa giải 2017


title: Epipagis citronalis

text:
Epipagis citronalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Epipagis


title: Xen canh

text:
Xen canh là hệ thống trồng xen hai hay nhiều loài cây trồng trên một đơn vị diện tích đồng ruộng. Mục đích là để đạt sản lượng cao thông qua việc sử dụng hợp lý các nguồn lợi tự nhiên mà hệ thống cây trồng độc canh không đạt được.

Xen canh trong làm vườn và nông nghiệp là việc trồng trọt các loại cây trồng khác nhau ở gần nhau vì nhiều lý do trong đó bao gồm các lý do nhằm kiểm soát sâu bệnh, thụ phấn, cung cấp môi trường sống cho côn trùng có ích, sử dụng tối đa không gian và để làm tăng năng suất cây trồng. Xen canh là một hình thức đa canh.

Xen canh được áp dụng bởi nông dân và người làm vườn ở cả các nước công nghiệp phát triển và các nước đang phát triển vì nhiều lý do. Nhiều nguyên tắc hiện nay của việc trồng cây xen canh đã áp dụng từ nhiều thế kỷ trước trong các vườn rừng ở châu Á, và hàng nghìn năm trước ở vùng Mesoamerica.

Lịch sử
Ở Trung Quốc, bèo hoa dâu (Azolla spp.) đã được trồng nông nghiệp ít nhất một nghìn năm qua dưới vai trò là cây xen canh với cây lúa. Chúng là loài cây sinh sống của một loại vi khuẩn lam có chức năng cố định nitơ trong bầu khí quyển, đồng thời giúp chặn ánh sáng chiếu đến các cây trồng cạnh tranh với lúa.

Việc canh tác xen canh đã được các dân tộc bản địa ở châu Mỹ thực hành trong nông nghiệp dưới nhiều hình thức khác nhau trước khi người châu Âu đặt chân đến châu lục này. Các dân tộc này đã thuần hóa bí ngòi cách đây từ 8.000 đến 10.000 năm, sau đó là ngô, rồi đến các loại đậu que, hình thành nên kỹ thuật nông nghiệp bộ ba cây trồng. Cây ngô được dùng như một giàn leo cho cây đậu có thể leo, trong khi đó đậu cố định đạm, có lợi cho cây ngô và lá rộng của cây bí mang lại nhiều bóng mát giúp đất giữ ẩm và màu mỡ.

Áp dụng nông nghiệp
Bắt đầu từ khoảng những năm 1920, nông nghiệp hữu cơ và làm vườn hữu cơ đã thường xuyên áp dụng canh tác xen canh do nhiều phương pháp bón phân, triệt cỏ dại và kiểm soát sâu bệnh khác bị cấm thực hiện.

Số lượng cây trồng xen canh được sử dụng trong các hệ thống xen canh rất lớn, bao gồm các loại rau, cây ăn quả, cây trồng nhà bếp, hoa vườn và cây trồng thức ăn gia súc. Số lượng các loài bao gồm cả những loài có tương tác tích cực (các cặp loài hỗ trợ lẫn nhau) và tiêu cực (các loài cây tốt nhất không được trồng với nhau) cũng rất lớn. Kết luận cho các cặp tương tác này đến từ các thí nghiệm được kiểm soát và cả những phương pháp dân gian được lưu truyền. Ví dụ, các cây trồng thuộc họ bắp cải (Brassicaceae) phát triển tốt khi xen canh với cần tây, các cây thuộc chi hành (Allium) và các loại rau thơm, nhưng tốt nhất chúng không nên được trồng xen canh với dâu tây hoặc cà chua.

Cơ chế
Hoạt động trồng xen canh có thể thực hiện thông qua nhiều cơ chế, đôi khi có thể kết hợp nhiều cơ chế với nhau. Chúng bao gồm kiểm soát dịch hại, thụ phấn, cung cấp môi trường sống cho côn trùng có ích và sử dụng tối đa không gian; tất cả những cơ chế này đều có thể giúp tăng năng suất cây trồng.

Cung cấp chất dinh dưỡng

Các cây họ đậu như cỏ ba lá cung cấp các hợp chất nitơ cho những cây trồng xung quanh bằng cách cố định nitơ từ không khí cùng với vi khuẩn cộng sinh trong nốt sần ở rễ của chúng. Điều này cho phép cỏ hoặc các cây trồng lân cận khác sản sinh ra nhiều protein hơn và nhờ đó phát triển mạnh hơn.

Cây trồng để bẫy
Cây trồng để bẫy (trap crop) là các loại cây thay thế được sử dụng để thu hút sâu bệnh ra khỏi cây trồng chính. Ví dụ như cây sen cạn (Tropaeolum majus) là cây thức ăn của một số loài sâu bướm, chúng ăn chủ yếu các loài trong họ bắp cải; một số nhà vườn nông nghiệp tuyên bố rằng trồng loại cây này xung quanh cây cải sẽ giúp bảo vệ cây lương thực chính khỏi bị hư hại, vì trứng của sâu bệnh được ưu tiên đẻ trên cây sen cạn. Tuy nhiên, trong khi nhiều loại cây trồng để bẫy giúp chuyển sâu hại khỏi cây trồng tiêu điểm trong các thí nghiệm nhà kính, vườn và ruộng quy mô nhỏ, thì chỉ có một phần nhỏ của những loại cây này làm giảm thiệt hại do sâu bệnh ở quy mô sản xuất thương mại lớn hơn.

Gây gián đoạn việc tìm kiếm cây trồng chủ
Sâu bọ bay sẽ ít gây hại hơn nếu cây trồng chủ mà chúng gây hại bị bao quanh bởi các cây trồng khác hoặc thậm chí "cây mồi" có màu xanh lục. Sâu bọ tìm vật chủ theo từng giai đoạn, đầu tiên phát hiện mùi thực vật khiến nó cố gắng đậu lên cây chủ, tránh đất trống. Nếu cây bị cô lập, thì sâu bọ chỉ cần đáp xuống bất kỳ mảng xanh nào ở gần nơi có mùi, thực hiện một "cuộc hạ cánh thích hợp". Nếu nó phát hiện thấy mình đang đậu lầm trên một cây trồng khác, nhận ra một cuộc "hạ cánh không thích hợp", nó sẽ cất cánh và bay đến một cây khác; cuối cùng nó sẽ rời khỏi khu vực nếu có quá nhiều cuộc đổ bộ "không phù hợp". Việc trồng xen canh cỏ ba lá thường được áp dụng do lớp phủ của cỏ ba lá trên mặt đất làm giảm tác động của 8 loài sâu bệnh từ 4 bộ côn trùng khác nhau. Trong một thử nghiệm, 36% ruồi rễ bắp cải đẻ trứng trên đất trống bên cạnh bắp cải (phá hoại mùa màng), so với chỉ 7% đẻ trứng bên cạnh bắp cải mọc trong cỏ ba lá (cho phép một vụ mùa tốt). Những mồi nhử đơn giản bằng bìa cứng màu xanh lá cây cũng có tác dụng tốt tương tự như lớp phủ mặt đất.

Ngăn chặn dịch hại
Một số cây xen canh giúp ngăn chặn côn trùng gây hại hoặc nấm bệnh gây hại cho cây trồng thông qua các biện pháp hóa học. Ví dụ, mùi của tán lá cúc vạn thọ được cho là có thể ngăn rệp ăn các cây lân cận. Một nghiên cứu vào năm 2005 cho thấy rằng chất dầu bay hơi chiết xuất từ cúc vạn thọ Mexico thông qua phương pháp chưng cất chân không giúp làm giảm khả năng sinh sản của ba loài rệp (rệp đậu, rệp muội và rệp vảy cáo) tới 100% sau 5 ngày kể từ khi tiếp xúc. Một ví dụ khác vốn quen thuộc với những người làm vườn là sự tương tác lẫn nhau của hành tây và cà rốt với các loài gây hại: mùi hành tây xua đuổi ruồi củ cà rốt, trong khi mùi cà rốt xua đuổi ruồi hành tây.

Thu hút động vật săn mồi
Các cây xen canh tạo ra lượng dồi dào mật hoa hoặc phấn hoa trong vườn rau (Thực vật ăn côn trùng) có thể giúp khuyến khích số lượng côn trùng có ích cao hơn để kiểm soát dịch hại.

Nơi trú ẩn bảo vệ

Một số loại cây trồng được trồng dưới sự che chở bảo vệ của các loại cây khác nhau, dù để chắn gió hay lấy bóng râm. Ví dụ, các loại cà phê được canh tác trong bóng râm, đặc biệt là Coffea arabica theo truyền thống, được trồng dưới bóng râm mát do các cây phân tán có tán mỏng tạo ra, cho phép ánh sáng xuyên qua bụi lá cà phê nhưng bảo vệ chúng khỏi nhiệt quá nóng. Các loài cây châu Á trồng phù hợp bao gồm Erythrina subumbrans (tton tong hoặc dadap), Gliricidia sepium (khae falang), Cassia siamea (muồng đen), Melia azedarach (xoan), và Paulownia tomentosa (hông lông) một loại cây gỗ hữu ích.

Phương pháp tiếp cận
Các phương pháp trồng xen canh đang được sử dụng hoặc đang trong quá trình thử nghiệm bao gồm:

Làm vườn bằng ô vuông cố gắng bảo vệ cây trồng khỏi các vấn đề như sự gây hại của cỏ dại bằng cách đóng thùng chúng trong các ô đất trồng càng gần nhau càng tốt. Điều này được tạo điều kiện thuận lợi bằng cách sử dụng các cây xen canh, chúng có thể đặt ở gần nhau hơn bình thường.
Làm vườn trong rừng, nơi các cây xen canh được trồng xen kẽ để mô phỏng một hệ sinh thái, tranh đua tương tác của các loài cây trên các độ cao lên đến bảy độ cao khác nhau trong một vùng rừng.

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Liên kết ngoài

Cây trồng
Làm vườn bền vững
Công nghệ bền vững
Thiên địch
Sinh thái hóa học


title: Lễ hội Bon

text:
Bon (盆) hoặc Obon (お盆) là một lễ hội Phật giáo ở Nhật Bản với mục đích tưởng nhớ cha mẹ và tổ tiên.

Lễ hội Obon kéo dài trong ba ngày; tuy nhiên, ngày bắt đầu của lễ khác nhau trong các khu vực khác nhau của Nhật Bản. Khi việc dùng lịch âm được đổi thành lịch Gregorian vào đầu thời đại Minh Trị, các địa phương ở Nhật Bản đã phản ứng khác nhau, dẫn đến ba thời điểm khác nhau của Obon. Shichigatsu Bon (Bon vào tháng 7) dựa trên dương lịch và được tổ chức vào khoảng ngày 15 tháng 7 ở miền đông Nhật Bản (vùng Kantō như Tokyo, Yokohama và vùng Tōhoku), trùng với Chūgen (Chūgen (中元), cũng là Ochūgen (お 元 元), là một sự kiện thường niên ở Nhật Bản vào ngày 15 tháng 7 âm lịch, khi mọi người tặng quà cho cấp trên và người quen của họ). Hachigatsu Bon (Bon vào tháng 8), dựa trên lịch âm, được tổ chức vào khoảng ngày 15 tháng 8 và là thời gian được tổ chức phổ biến nhất. Kyū Bon (Bon cũ) được tổ chức vào ngày 15 tháng 7 âm lịch, và do đó mỗi năm đều khác nhau. Kyū Bon được tổ chức tại các khu vực như phần phía bắc của vùng Kantō, vùng Chūgoku, Shikoku và tỉnh Okinawa.

Lịch sử
Trong văn hóa Nhật Bản, Obon là lễ hội Phật giáo nhằm thể hiện sự biết ơn đối với tổ tiên cội nguồn. Lễ hội Obon xuất hiện tại Nhật từ hơn 500 năm trước. Ngày nay, lễ hội này trở thành dịp để đoàn tụ gia đình và tham gia các tục lệ truyền thống như nhảy múa hay thả đèn lồng trôi sông.

Nguồn gốc lễ hội bắt nguồn từ câu chuyện về một đệ tử nhà Phật có tên Mokuren (Mục Kiền Liên). Theo truyền thuyết, ông là người đã tu luyện nhiều năm và có nhiều pháp thuật. Để báo hiếu với người mẹ mất sớm, ông sử dụng pháp lực để tìm lại mẹ khắp nơi. Khi thấy mẹ mình đã biến thành quỷ đói, bị đày xuống địa ngục và chịu nhiều đau khổ, Mokuren tìm đến Đức Phật để hỏi cách giải thoát cho bà. Đức Phật nói rằng Mokuren phải mang đồ lễ cúng các nhà tu vào ngày 15 tháng 7. Ông thực hiện theo giúp đỡ của Đức Phật, đem đồ cúng cho những người tu hành ở dương gian vào đúng ngày đó. Sau khi hoàn thành lễ cúng, linh hồn mẹ ông được siêu thoát. Mokuren nhảy múa vui mừng. Từ đó, sự tích này trở thành một tục lệ. Người dân hàng năm tổ chức Obon để thể hiện lòng biết ơn tới cha mẹ và linh hồn tổ tiên, còn điệu múa trong lễ hội được gọi là Bon Odori.

Tham khảo

Tài liệu
 Marinus Willem de Visser: Ancient Buddhism in Japan – Sutras and Ceremonies in Use in the 7th and 8th Centuries A.D. and their History in Later Times. 2 volumes, Paul Geuthner, Paris 1928-1931; Brill, Leiden 1935, pp 58–115
 Robert J. Smith: Ancestor Worship in Contemporary Japan, Stanford University Press, Stanford, California 1974.
 Ensho Ashikaga (1950), The Festival for the Spirits of the Dead in Japan, Western Folklore 9 (3), 217-228

Liên kết ngoài

 Japanese Bon Odori Dance Video
 Japanese Bon Odori Dance Video #2
 Japanese-City.com - Annual Japanese Obon Festival & Bon Odori Practice Schedule
 Bon Dance: Description of various Bon Dance styles and resources.
 Obon Festival in  Japan
  Photo Gallery of Bon Odori 2007 in Penang, Malaysia
 El Bon Odori de La Plata en Argentina

Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Tám
Phật giáo Nhật Bản
Lễ hội Phật giáo
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Bảy


title: Xanthorhoe eugraphata

text:
Xanthorhoe eugraphata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Xanthorhoe


title: Xestia cyanostica

text:
Xestia cyanostica là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Xestia


title: Fajar Handika

text:
Fajar Handika (sinh ngày 4 tháng 2 năm 1990) là một cầu thủ bóng đá người Indonesia hiện tại thi đấu cho PS Barito Putera ở Liga 1.

Thống kê câu lạc bộ

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1989
Tiền vệ bóng đá
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Indonesia
Cầu thủ bóng đá Liga 1 (Indonesia)
Cầu thủ PSPS Pekanbaru
Cầu thủ PSDS Deli Serdang


title: Tiếng Ưu Miền

text:
Tiếng Ưu Miền (tiếng Trung: 勉語 hoặc 勉方言; tiếng Thái:  ภาษาอิวเมี่ยน) còn gọi là tiếng Dìu Miền là ngôn ngữ của người Ưu Miền ở Trung Quốc (nơi họ được coi là một nhóm cấu thành dân tộc Dao), Lào, Việt Nam, Thái Lan (và trong thời gian gần đây hơn là Hoa Kỳ và Pháp, trong cộng đồng người di cư). Giống như các ngôn ngữ thuộc ngữ hệ H'mong-Miền khác, đây là ngôn ngữ thanh điệu, đơn âm tiết.

Các nhà ngôn ngữ học ở Trung Quốc coi phương ngữ nói ở Trường Đông, huyện tự trị dân tộc Dao Kim Tú, Quảng Tây là tiếng Ưu Miền chuẩn. Tiếng chuẩn này cũng được nói bởi người Ưu Miền ở phương Tây; tuy nhiên, do hầu hết họ là người tị nạn từ Lào, phương ngữ của họ chịu ảnh hưởng từ tiếng Lào và tiếng Thái.

Tiếng Ưu Miền có 78% từ tương đồng với tiếng Kim Môn (Lanten), 70% với tiếng Tiêu Mẫn và 61% với tiếng Tảo Mẫn.

Phân bố
Có 130.000 người nói ở tỉnh Hồ Nam (được gọi là phương ngữ Tương Nam 湘南), 400.000 người nói ở Quảng Tây, Vân Nam, Quảng Đông, Quý Châu và Giang Tây (được gọi là phương ngữ Quảng Điền 广滇).

Ở Việt Nam, người Dao thuộc các nhóm Đại Bản, Tiểu Bản, Quần Chẹt, Ô Gang, Cóc Ngáng và Cóc Mùn nói các phương ngữ Ưu Miền.

Âm vị học

Phụ âm
Có 31 âm vị phụ âm trong tiếng Ưu Miền. Một nét đặc trưng của hệ thống phụ tiếng âm Ưu Miền là sự hiện diện của âm mũi vô thanh và âm cạnh lưỡi vô thanh.

 Hệ thống chữ viết chuẩn tiếng Ưu Miền không thể hiện âm tắc giống với cách thức dùng trong IPA: ví dụ, , ,   lần lượt biểu thị /tʰ/, /t/, /d/. Điều này có thể xuất phát từ nỗ lực mô hình hóa hệ thống chữ viết tiếng Ưu Miền sao cho giống Bính âm (dùng thể ký âm cho Quan thoại; trong Bính âm, ,  cũng hiện lần lượt . Cũng có thể nhận thấy sự ảnh hưởng của bính âm trong việc dùng , ,  để biểu thị ba âm tắc xát chân răng  và , ,  để biểu vị ba âm tắc xát chân răng-vòm . Lưu ý rằng do ⟨ng⟩ được dùng đại diện cho âm mũi ngạc mềm  tức là nó cũng không thể được dùng để biểu diễn /ɡ/ như dự đoán; thay vào đó,  được sử dụng.
 Theo Aumann và Chengqian, trong một phương ngữ nhất định ở Trung Quốc, âm tắc xát chân răng-vòm được thay bằng âm tắc vòm ().
 Theo Daniel Bruhn, âm mũi vô thanh thực sự là các chuỗi [h̃m], [h̃n], [h̃ŋ] và [h̃ɲ] (tức là một âm /h/ mũi hoá ngắn với một âm mũi hữu thanh theo sau), trong khi âm cạnh lưỡi vô thanh là âm xát cạnh lưỡi vô thanh .
 Bruhn cũng quan sát thấy rằng giới trẻ người Mỹ gốc Ưu Miền thường thay âm mũi vô thanh và âm cạnh lưỡi vô thanh bằng /h/, còn các âm tắc xát chân răng-vòm thường được thay bằng những âm tắc xát chân răng tương ứng.

Khởi âm
Dường như tất cả các âm vị phụ âm đơn trừ /ʔ/ đều có thể làm khởi âm.

Phụ âm cuối
Không giống như tiếng H'mông (thường thiếu vắng phụ âm cuối), tiếng Ưu Miền có bảy âm vị phụ âm đơn có thể đảm nhận vị trí cuối. Những phụ âm này là /m/, /n/, /ŋ/, [p̚], [t̚], [k̚], và /ʔ/. Một số âm tắc chỉ đi chung với một số thanh nhất định; ví dụ: /ʔ/ chỉ xuất hiện trong từ có thanh  hay .

Thanh điệu
Tiếng Ưu Miền là một ngôn ngữ thanh điệu với sáu thanh.

Trong Iu Mien United Script (hệ thống chữ viết thường dùng nhất cho tiếng Ưu Miền), thanh không được thể hiện bằng dấu thanh (như dấu "sắc" hay "nặng" trong tiếng Việt); thay vào đó, thanh điệu được thể hiện bằng một chữ cái nằm cuối từ. Từ nào không có chữ cái chỉ thanh thì từ đó có thanh "vừa/ngang".

Ngữ pháp
Tiếng Ưu Miền là một ngôn ngữ phân tích, không có biến tố. Đây còn là một ngôn ngữ đơn âm tiết: hầu hết từ chỉ có một âm tiết.

Ngôn ngữ này có trật tự từ SVO (chủ-động-tân). Tiếng Ưu Miền còn có một số đặc điểm cứ pháp sau:
 Tính từ thường đứng sau danh từ.
 Từ để hỏi (chẳng hạn "đâu", "ai") thường nằm ở cuối câu.
 Từ phủ định maiv (khi viết thường rút gọn thành mv) đứng trước động từ nó phủ định.
 Hiện tượng rút ngắn thường gặp. Nhiều từ được tạo nên từ một âm tiết rút ngắn đi liền với một âm tiết không rút (trong IMUS, từ ghép kiểu này có dấu apostrophe (') chen giữa hai âm tiết). Ví dụ như từ ga'nyorc ("nhện"), rút ngắn từ gaeng-nyorc ("bọ-nhện").

Hệ thống chữ viết
Trước đây, tỷ lệ mù chữ ở người nói tiếng Ưu Miền cao do thiếu chữ viết. Ở Trung Quốc, tiếng Ưu Miền từng được viết bằng chữ Hán; song, điều này thực sự khó khăn đối với người nói tiếng Ưu Miền từ các quốc gia khác như Lào hay ở phương Tây.

Trong nỗ lực giải quyết vấn đề này, Iu Mien Unified Script được tạo nên vào 1984 bằng cách sử dụng chữ Latinh, dựa trên một bảng chữ cái trước đó được phát triển ở Trung Quốc. Không giống bảng chữ cái tiếng Việt, bảng chữ cái này không sử dụng bất kỳ dấu phụ nào để phân biệt thanh điệu hoặc các nguyên âm khác nhau và chỉ sử dụng 26 chữ cái của bảng chữ cái Latin ISO cơ bản. Bảng chữ cái này phân biệt 30 khởi âm, 128 vần và tám thanh điệu. Dấu gạch nối được dùng để nối tính từ với danh từ mà nó bổ nghĩa. Bảng chữ cái này tương tự như Romanized Popular Alphabet dùng để viết tiếng H'Mông hay Bính âm Hán ngữ được sử dụng cho tiếng Trung Quốc.

Sự đối ứng âm vị-chữ cái trong IMUS

Phim
Những bộ phim sau đây có tiếng Ưu Miền:

 2003 - Death of a Shaman. Đạo diễn Richard Hall; được sản xuất bởi Fahm Fong Saeyang.
 2010 - "Siang-Caaux Mienh". Một câu chuyện về một người đàn ông rất vô trách nhiệm với gia đình, nghiện rượu và ma túy. Anh ấy thích những người bạn xấu nhưng anh ấy không yêu gia đình mình. Nhưng khi anh ta bắt đầu trả giá những sai lầm của mình, đã trở thành một bước ngoặt trong cuộc đời anh.
 2011 - "Mborqv Jaax Ciangv". Một bộ phim gia đình thân thiện.

Ghi chú

Tham khảo

 Panh Smith (Bienh Gueix-Foux 盘贵富): "Modern English-Mienh and Mienh-English Dictionary" (Trafford 2002), . "English - Yao Mien Dictionary" (2016),
 available on Amazon . "Yao Mienh plus English Dictionary" (2016), sẵn có trên Amazon .
 Tony Waters. "Adaptation and Migration among the Mien People of Southeast Asia." Ethnic Groups vol. 8, pages 127-141 (1990).
 Máo Zōngwǔ 毛宗武，Méng Cháojí 蒙朝吉，Zhèng Zōngzé 郑宗泽 etc. (eds.): Yáoyǔ jiǎnzhì 瑶语简志 (Overview of the Yao language; Běijīng 北京, Mínzú chūbǎnshè 民族出版社 1982)
 Máo Zōngwǔ 毛宗武: Yáozú Miǎnyǔ fāngyán yánjiū 瑶族勉语方言研究 (Studies in Mien dialects of the Yao nationality; Běijīng 北京, Mínzú chūbǎnshè 民族出版社 2004).
 Minglang Zhou: Multilingualism in China. The Politics of Writing Reforms for Minority Languages, 1949-2002 (Berlin, Walter de Gruyter 2003); .
 http://www.omf.org/omf/us/peoples_and_places/people_groups/mien_of_thailand

Đọc thêm

 Kim, Katherine Cowy. Quietly Torn: A Literary Journal by Young Iu Mien American Women Living in Richmond, California. San Francisco, CA: Pacific News Service, 1999.
 Jue Zongze [劂宗泽]. 2011. The Mien language of Jianghua County [江华勉语研究]. Beijing: Ethnic Publishing House [民族出版社].
 Luo, Meifang 罗梅芳. 2016. Pingle Yaoyu ji qi Hanyu jieci yuyin yanjiu 平乐瑶语及其汉语借词语音研究. M.A. dissertation. Shanghai: Shanghai Normal University 上海师范大学.

• David Saechao. 2018-2019. From Mountains to Skyscrapers: The Journey of the Iu Mien. 2nd ed.

Liên kết ngoài
 An Online Blog By Iu Mien Americans
 Mienh.net Language
 The Iu-Mien Community Online
 Mien Kingdom - Community Forum

 OLAC resources in and about the Iu Mien language
 World Atlas of Language Structures entry
 LearnMien.com

Ngữ hệ H'Mông-Miền
Ngôn ngữ tại Việt Nam


title: Vasil Shopov

text:
Vasil Shopov (; sinh 9 tháng 11 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá Bulgaria hiện tại thi đấu cho Dunav Ruse ở vị trí tiền vệ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1991
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Bulgaria
Cầu thủ bóng đá PFC Spartak Pleven
Cầu thủ bóng đá FK Bregalnica Štip
Cầu thủ bóng đá PFC Litex Lovech
Cầu thủ bóng đá FC Dunav Ruse
Tiền vệ bóng đá


title: Gnadochaeta madera

text:
Gnadochaeta madera là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gnadochaeta


title: Ines Abassi

text:
Ines Abassi (sinh năm 1982) là một nhà thơ và nhà báo người Tunisia. Cô đã xuất bản hai tập thơ cho đến nay, cả hai đều đã nhận được giải thưởng văn học khu vực. Cô cũng dành sáu tháng cư trú tại Seoul và viết Tales of the Scheherezade từ kinh nghiệm đó. Tác phẩm của cô đã được xuất bản ở nhiều cửa hàng, bao gồm tạp chí văn học Banipal, nơi tác phẩm của cô được đưa vào một vấn đề dành cho Văn học Tunisia hiện đại.

Abassi hiện đang làm việc như một nhà báo ở UAE.

Công trình

 Bí mật của gió (2004), tập thơ, người đoạt giải thưởng thơ Tunisia
 Lưu trữ của Blind (2007), tập thơ, người chiến thắng giải thưởng CREDIF, Tunis
 Câu chuyện về Scheherezade Hàn Quốc (2010)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hồ sơ trên trang web của Liên hoan văn học Emirates Airline 2011
 Hồ sơ trên trang web Nhà văn Phụ nữ Ả Rập

Sinh năm 1982
Nhân vật còn sống


title: Peter Abbott (cầu thủ bóng đá)

text:
Peter Ashley Abbott (sinh 1 tháng 10 năm 1953 ở Rotherham, Nam Yorkshire) là một cựu cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở Football League. Trước kia ông chơi ở vị trí tiền đạo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Profile at ENFA
Profile at NASL

Vận động viên Rotherham
Cầu thủ bóng đá nam Anh
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Swansea City A.F.C.
Cầu thủ bóng đá Connecticut Bicentennials
Cầu thủ bóng đá Crewe Alexandra F.C.
Cầu thủ bóng đá Southend United F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League
Cầu thủ bóng đá North American Soccer League (1968–84)
Cầu thủ bóng đá nước ngoài tại Hoa Kỳ
Cầu thủ bóng đá Manchester United F.C.
Cầu thủ bóng đá Anh ở nước ngoài


title: Rondibilis shibatai

text:
Rondibilis shibatai là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Rondibilis


title: Lotharingia

text:
Vương quốc Lotharingia (Latin: Lotharii regnum) là một quốc gia trung cổ kế tục của vương quốc Trung Frank, lãnh thổ bao gồm các quốc gia ngày nay như Hà Lan, Bỉ, Luxembourg, một số vùng của Tây Đức, và vùng Lorraine của Pháp. Vương quốc được đặt theo tên của vua Lothair II người đã nhận được lãnh thổ Trung Frank của vua cha là Lothair I sau khi vương quốc bị chia cắt cho các hoàng tử nối dõi.

Vương quốc Lotharingia được khai sinh sau sự chia cắt của Vương quốc Trung Frank năm 855, đó cũng là vương quốc bị chia cắt từ đế quốc Francia bởi Hiệp ước Verdun năm 843. Nhiều cuộc xung đột giữa Tây Frank và Đông Frank vẫn hay diễn ra tại vương quốc Lotharingia chủ yếu là bởi vì đây là quê hương của người Frank. Vì địa thế của vương quốc có giá trị rất lớn đối với triều đại Karling.

Tên gọi
Vì vương quốc Lotharingia thiếu giá trị nhận biết của một quốc gia, nên nó được đặt theo tên của vua Lothar II regnum quondam Lotharii hoặc Lotharii regnum dân chúng được gọi là Lotharii (từ Lotharius), Lotharienses (từ Lothariensis), hoặc Lotharingi.

Vương quốc Trung Frank, 843-855

Năm 817, Hoàng đế Louis Mộ đạo lập kế hoạch chia cắt đế quốc Francia cho 3 người con của mình sau khi băng hà. Sự việc không lường trứoc được khi vào năm 817, người con thứ tư là Charles Hói, được sinh bởi người vợ thứ của vua Louis là Judith xứ Bavaria vao năm 823. Khi vua Louis lập lại kế hoạch chia cắt đế quốc lại mà vẫn giữ được công bằng cho Charles, ông vấp phải sự phản đối từ 3 người con khác của mình là Lothaire, Pepin, và Louis. Một thế kỉ nội chiến bắt đầu giữa những người kế nhiệm khiến thời kì hòa bình bị xóa sổ.

Pepin mất năm 838, và Louis mộ đạo mất năm 840. Những người anh em còn lại thiết lập hòa bình vào năm 843 bởi Hiệp ước Verdun. Lothair, người con cả, làm người thế kế chính nhận vùng lãnh thổ có chiều dọc từ Biển Bắc đến miền nam Italy.

Vương quốc Lotharingia, 855-900

Năm 855, khi Lothair I mất tại Nhà thờ Prüm, ông chia cắt vương quốc của mình cho ba người con bằng Hiệp ước Prüm. Người con cả, Louis II xứ Ý, được trao vùng Italy, cùng với danh hiệu hoàng gia. Người con út, Charles xứ Provence, vẫn còn nhỏ, đến Provence. Người con thứ, Lothair II, nhận phần lãnh thổ Bắc Provence.

Lothair II cai trị tại thủ đô của mình tại Aachen, Khi ông mất vào năm 869 Lothair II không có con nối dõi, nhưng lại có một người con riêng là Hugh, Công tước xứ Alsace. Hai người chú của mình, vua xứ Đông Frank là Louis Người Đức và vua xứ Tây Frank là Charles Hói (người muốn cai trị toàn bộ vương quốc Lotharingia) vào năm 870 kí Hiệp ước Meerssen đồng ý chia cắt vương quốc Lotharingia giữa họ- phần phía tây xát nhập vào Tây Frank và phần phía đông sáp nhập vào Đông Frank. Điều nãy dẫn tới việc vương quốc Lotharingia chính thức cáo chung. Năm 876 Charles hói xâm chiếm phía đông Lotharingia với mục đích kiểm soát toàn bộ lãnh thổ nhưng bị đánh bại gần Andernach bởi vua Louis Người Đức.

Năm 879 con trai của Louis, vua Louis Trẻ, được các chư hầu mời tham gia trong việc chiếm ngối từ Louis Nói lắp đang ngồi trên ngai vàng Tây Frank. Sau một vài cuộc chiến, hai con trai của Louis Nói lắp là Carloman II và Louis III, chia tây Lotharingia cho Louis. Đường biên giới của hai vương quốc được thiết lập tại Saint-Quentin vào năm 880 bởi Hiệp ước Ribemont.

Vào tháng 11 năm 887 Arnulf xứ Carinthia kêu gọi một hội đồng tại Đông Frank nhằm lật đổ hoàng đế Charles mập, người kế nhiệm toàn bộ vương quố trong đế chế. Gới quý tộc Lotharingia tiến hành xác lập luật lệ mới nhằm bầu ra một vị vua tham gia giới quý tộc của Đông Frank hòng lật đổ Charles mập năm 887 và bầu Arnulf làm vua. Quyền cai trị của Arnulf ở Đông Frank bị phản đối bởi Guy III xứ Spoleto, người đã làm vua của Ý, và Rudolph I xứ Burgundy.

Năm 891 Arnulf đánh bại người Vikings và đuổi họ ra khỏi Louvain. Năm 895 ông đề cử người con ngoài giá thú của mình là Zwentibold vua xứ Lotharingia, nhưng sau đó bị lật đổ và giết hại bởi Reginar Công tước xứ Lorraine tháng 8 năm 900. Vương quốc hoàn toàn bị xóa xổ và trở thành một công quốc.

Công quốc Lotharingia, 900-959
Năm 903, vị vua còn nhỏ của Đông Frank là Louis nhỏ bổ nhiệm Gebhard, Công tước xứ Lorraine trở thành công tước xứ Lotharingia.

Khi Conrad I của Đức được bầu làm vua xứ Đông Frank năm 911, giới quý tộc Lotharingian dưới trướng của Reginar, Công tước xứ Lorraine tiến hành tái gia nhập vào Tây Frank, nơi vẫn nằm dưới sự cai trị của Vương triều Caroling.

Tham khảo

Sách

Nguồn sơ cấp
Annales vedastini at The Latin Library.
Annales xantenses qui dicuntur at The Latin Library.

Nguồn thứ cấp
 Bartholomew, John, and Wakelyn Nightingale.  Monasteries and Patrons in the Gorze Reform: Lotharingia C.850-1000 (2001)
 Clark, Samuel. State and Status: The Rise of the State and Aristocratic Power in Western Europe (1995) pp 53–79 excerpt
MacLean, Simon. (2013). "Shadow Kingdom: Lotharingia and the Frankish World, c.850–c.1050". History Compass, 11: 443–457.
 Timothy Reuter, ed. The New Cambridge Medieval History, III: c. 900–c. 1024, Cambridge: Cambridge University Press, 2005. excerpts

Khởi đầu năm 855
Quốc gia và vùng lãnh thổ khởi đầu thập niên 850
Quốc gia và vùng lãnh thổ chấm dứt thập niên 940


title: Hydrelia vexata

text:
Hydrelia vexata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hydrelia


title: Konnect Entertainment

text:
Konnect Entertainment (; cách điệu là KONNECT Entertainment) là một công ty giải trí của Hàn Quốc được thành lập vào ngày 5 tháng 6 năm 2019 bởi Kang Daniel. Công ty có trụ sở tại quận Gangnam của Seoul, Hàn Quốc. Kể từ tháng 8 năm 2021, Konnect quản lý các nghệ sĩ solo Kang Daniel, Chancellor và Yuju trong khi quản lý các hoạt động trong nước của nghệ sĩ solo CL.

Lịch sử
Konnect Entertainment được thành lập vào ngày 5 tháng 6 năm 2019 với tư cách là công ty một thành viên cho và bởi Kang Daniel. Cái tên "Konnect" là sự kết hợp của từ "Korea" và "connect", điều này cho thấy mục tiêu của anh là kết nối Hàn Quốc với phần còn lại của thế giới thông qua các hoạt động trong tương lai của anh.

Ngay sau khi nhóm nhạc nam dự án Wanna One tan rã, nó được tiết lộ rằng Daniel đang trong một cuộc tranh chấp pháp lý với công ty cũ của mình do chuyển giao các quyền hợp đồng độc quyền của anh cho bên thứ ba mà không có sự đồng ý trước của anh. Tranh chấp này dẫn đến việc anh phải gián đoạn 6 tháng trong ngành giải trí cho đến khi Tòa án quận trung tâm Seoul đưa ra phán quyết có lợi cho anh, cho phép đình chỉ hợp đồng của anh. Phán quyết này có nghĩa là anh có thể theo đuổi các hoạt động giải trí cá nhân mà không có bất kỳ sự can thiệp nào từ công ty quản lý cũ của mình. Sau khi nhận được sự giúp đỡ từ nhiều chuyên gia cũng như luật sư của mình, Daniel đã thành lập cả KD Corporation Ltd. và Konnect Entertainment. Một đại diện từ công ty tiết lộ rằng:

"Daniel quyết định đi theo hướng thành lập cơ quan một người sau khi cân nhắc mọi góc độ có thể về cơ cấu công ty nào phù hợp nhất với các hoạt động lâu dài của anh. Quyết định của anh cũng bị ảnh hưởng nặng nề bởi việc anh muốn quay trở lại với người hâm mộ của mình, những người đã chờ đợi từ lâu, càng nhanh càng tốt."

Về phía KD Corporation Ltd., kế hoạch phân nhánh sang nhiều hướng kinh doanh khác nhau trong tương lai đã được công bố. Vào tháng 2 năm 2020, một quán cà phê trên tầng một của tòa nhà Konnect Entertainment ở quận Gangnam, Seoul có tên là Cafe de Konnect chính thức mở cửa hoạt động. Nó đã tổ chức một sự kiện chỉ dành cho người hâm mộ vào ngày 19 và 20 tháng 2 trước khi mở cửa cho công chúng vào ngày hôm sau. Sự kiện dành cho người hâm mộ cho phép 100 người hâm mộ yêu cầu một thức uống miễn phí sau khi xuất trình thẻ thành viên của họ từ fancafe chính thức của Daniel trên cơ sở ai đến trước được phục vụ trước. Trong cùng tháng, Kakao Friends đã phát hành thực đơn đồ uống và tráng miệng phiên bản giới hạn như một phần của dây chuyền hợp tác với Daniel cho 3 quán cà phê bao gồm Cafe de Konnect.

Vào tháng 2 năm 2021, Konnect Entertainment thông báo rằng họ sẽ phát hành một ứng dụng di động cho fancafe chính thức của Daniel, trước đó đã được đặt trên trang web chính thức của công ty. Ứng dụng đã được phát hành miễn phí cho hệ điều hành iOS trên Apple App Store và cho Android trên Google Play Store vào ngày 30 tháng 3 năm 2021. Đây là lần đầu tiên một nghệ sĩ ở Hàn Quốc phát hành ứng dụng của riêng họ. Được phát triển bởi Konnect và có tên "KANGDANIEL", dịch vụ mạng xã hội này có chức năng dịch tự động với 10 ngôn ngữ có thể dịch được bao gồm: tiếng Hàn, tiếng Anh, tiếng Trung giản thể, tiếng Trung phồn thể, tiếng Nhật, tiếng Indonesia, tiếng Mã Lai, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Bồ Đào Nha và tiếng Thái.

Vào tháng 8 năm 2021, có thông báo rằng ca sĩ kiêm nhạc sĩ và nhà sản xuất Chancellor đã ký hợp đồng độc quyền với Konnect Entertainment. Công ty đã xác nhận điều này và cho biết "chúng tôi sẽ không tiếc công sức để hỗ trợ anh để anh có thể thể hiện hết tiềm năng của mình với tư cách là một nhà sản xuất và nghệ sĩ". Vào ngày 1 tháng 9 năm 2021, Yuju đã ký hợp đồng độc quyền với Konnect Entertainment.

Quan hệ đối tác
Vào tháng 7 năm 2019, Sony Music Korea xác nhận rằng họ sẽ chịu trách nhiệm vừa là nhà đầu tư vừa là nhà phân phối của mini album solo đầu tay của Daniel, Color on Me. Kể từ đó, công ty đã tiếp tục phân phối các tác phẩm tiếp theo của Daniel bao gồm cả bộ ba mini album của anh: Cyan, Magenta và Yellow.

Vào tháng 4 năm 2021, công ty phát triển trò chơi Hàn Quốc Dalcomsoft đã tiết lộ ứng dụng trò chơi nhịp điệu tiếp theo của họ có âm nhạc của Kang Daniel. Được phát triển bởi Dalcomsoft Inc. và hợp tác với Konnect Entertainment, ứng dụng được phát hành vào ngày 29 tháng 4 năm 2021 cho iOS trên Apple App Store và cho Android trên Google Play Store. "SuperStar KANGDANIEL" là phiên bản đầu tiên của loạt ứng dụng dành riêng cho nghệ sĩ solo. Hai tháng sau, có thông báo rằng CL đã ký hợp đồng quản lý trong nước với Konnect Entertainment. Công ty xác nhận rằng họ sẽ chịu trách nhiệm về các hoạt động trong nước của CL và cho biết "chúng tôi sẽ tích cực hỗ trợ CL để cô có thể thực hiện các hoạt động âm nhạc của mình với tư cách là một nhạc sĩ hàng đầu". Đây sẽ là một thỏa thuận hợp tác giữa Konnect Entertainment và công ty riêng của CL, Very Cherry.

Từ thiện
Vào tháng 12 năm 2019, có thông tin tiết lộ rằng Konnect Entertainment đã tặng 31,000 gói bánh mì cho 31 ngân hàng bánh mì trên toàn quốc để cảm ơn người hâm mộ đã giúp đỡ những người gặp khó khăn trong ngày sinh nhật của Daniel. Vào tháng 12 năm 2020, Daniel và tất cả nhân viên trong công ty của anh đã tham gia vào chiến dịch "Please Protect Me" của Holt Children's Services (HCS) bằng cách làm thủ công và giao 100 bìa sách cho tổ chức nhân đạo. Tiền thu được từ bộ bìa sách do Konnect mua sẽ được sử dụng để cung cấp dịch vụ chăm sóc tinh thần và y tế, hỗ trợ nhà ở, sinh hoạt và giáo dục cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.

Nghệ sĩ

Nghệ sĩ solo
 Kang Daniel
 CL (đồng quản lý với Very Cherry)
 Chancellor
 Yuju

Nhà sản xuất
 Chancellor

Danh sách đĩa nhạc
 Kang Daniel – Color on Me (2019)
 Kang Daniel – Cyan (2020)
 Kang Daniel – Magenta (2020)
 Kang Daniel – Yellow (2021)

Danh sách phim

Video âm nhạc

 "What Are You Up To (뭐해)" (2019)
 "Touchin'" (2019)
 "Adulthood" (2020)
 "2U" (2020)
 "Waves" (2020)

 "Who U Are (깨워)" (2020)
 "Movie" (2020)
 "Paranoia" (2021)
 "Paranoia (Performance ver.)" (2021)
 "Antidote" (2021)

Chương trình thực tế
 Colorful Daniel (2019)
 DaniTV (2020–21)

Ghi chú

Tham khảo

Hãng đĩa thu âm Hàn Quốc
Công ty quản lý tài năng Hàn Quốc
Khởi đầu năm 2019 ở Hàn Quốc
Hãng đĩa thu âm nhạc Pop


title: Long Cảng, Ôn Châu

text:
Long Cảng (chữ Hán giản thể: 龙港市, bính âm: Lónggǎng shì, âm Hán Việt: Long Cảng thị) là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố Long Cảng có diện tích 183,99 km². Mã số bưu chính của thành phố này là 330383, mã vùng điện thoại 0577. Thành phố Long Cảng được chia ra các đơn vị hành chính trực thuộc gồm 30 xã khu và 58 thôn.

Tham khảo

Thành phố tỉnh Chiết Giang