title: Cắn

text:
Cắn hay đớp hoặc táp là hành vi dùng lực tác động hoặc tấn công vào một điểm tiếp xúc bằng cách há quai hàm và khép chặt với tốc lực và sức mạnh nhất định thông qua khớp cắn để gây tổn tương dựa vào hàm răng, đặc biệt là răng nanh khi tấn công. Đây là hành vi thông thường được tìm thấy ở nhiều loài động vật. Hành vi này được tìm thấy ở người, bò sát, động vật có vú (các loài thú), cá và các loài động vật lưỡng cư. Để thực sự có một cú táp đầy uy lực, con vật đó cần phải có cái miệng rộng, những chiếc răng chắc và cơ hàm rất khoẻ.

Cắn là một hành động thể chất, một cuộc tấn công nhưng nó là một hoạt động bình thường hoặc phản ứng ở động vật như để ăn (cắn rời, cắn nhỏ, cắn nát thức ăn), làm mềm và để mớm thức ăn cho con non. Cắn cũng là hành vi ở trẻ em khi còn nhỏ, nó là phản xạ thấy ở trẻ con 30 tháng tuổi trở xuống. Vết thương do động vật cắn (vết cắn của động vật) thường dẫn đến nhiễm trùng nghiêm trọng và tử vong. Chó cắn là dạng bị động vật cắn phổ biến đối với con người, với trẻ em với mục tiêu phổ biến nhất thường cắn là khuôn mặt, tay, chân, mông, thậm chí là bộ phận sinh dục.

Động vật chân đốt cũng có thể "cắn" (kiến cắn, nhện cắn, bọ cạp cắn). Không phải mọi loài động vật có răng đều có thể cắn, ví dụ như con ốc sên vườn có hàng ngàn cái răng trên một dải răng nhìn như cái lưỡi nhưng được sử dụng răng để gặm, không nghiền, vì thế không thể nói đó là cắn. Cá voi xanh là loài động vật lớn nhất trên thế giới nhưng nó không có cú cắn dữ dội nhất vì nó không có răng mà chỉ có các tấm tổ ong, một cấu trúc tương tự như lưới, giúp lọc thức ăn. Cá nhà táng là loài động vật ăn thịt có răng to nhất trên Trái Đất nhưng nó lại chỉ có răng hàm dưới và thường nuốt chửng cả con mồi khi ăn.

Lực cắn

Lực cắn là sức mạnh của những cú cắn, lực cắn của động vật được đo bằng hai phương pháp chính là phương pháp trực tiếp, tức là đo trực tiếp bằng những cú cắn của động vật một cách đơn thuần, lực cắn mạnh tới đâu ghi nhận tới đó và cách thứ hai là phương pháp tương đối, tức quy chúng về những đơn vị tương quan so với kích thước, trong lượng cơ thể và cấu trúc hộp sộ quai hàm để xác định và sử dụng phương pháp phân tích hồi quy. Để xác định độ mạnh của cú cắn, có một công thức là lực cắn hay lực sát thương (BFQ) là công thức được tính bằng phương pháp phân tích hồi quy của các vết thương từ của lực cắn của một con vật bằng hệ quy chiếu đơn vị Newton chia theo khối lượng cơ thể của nó và được thông qua kg.

Phương pháp đo gián tiếp được thực hiện nhiều hơn vì việc đo và thực nghiệm trực tiếp lực cắn đối với các loài vật hoang dã nguy hiểm là quá mạo hiểm, ngoài ra, theo giả thiết con vật có thể tạo ra một lực nào đó không có nghĩa là nó thực sự làm vậy. Do đó, rất nhiều thí nghiệm đo đạc lực cắn đã được tiến hành từ bàn làm việc an toàn, người ta còn đã sử dụng mô phỏng máy tính để ước tính lực cắn, các công nghệ mô phỏng lực cắn đã xem xét hàm như một đòn bẩy hai chiều, và còn áp dụng kỹ thuật phân tích phần tử hữu hạn (FEA) ba chiều đã tạo ra cách mạng trong việc phỏng đoán và phân tích lực cắn cho phép dự đoán lực ấn và lực xé qua xương sọ và hàm, cũng như phản lực, và từ đó dự đoán tổng thể hành vi của cơ, nhưng vẫn không có gì có thể đo được cú cắn một con mồi còn tươi sống. Một vài nhà nghiên cứu dũng cảm đã tiến hành các thử nghiệm trên động vật thật.

Lực của những cú ngoạm liên quan mật thiết đến kích thước và trọng lượng cơ thể của các loài động vật, quy tắc chung là cá thể sinh vật càng lớn thì cú cắn càng mạnh. Sẽ không có gì để bàn cãi khi những con vật to lớn tạo ra những cú ngoạm với lực mạnh hơn những sinh vật nhỏ bé. Tuy nhiên, nếu đưa chúng về cùng một trọng lượng, sẽ dễ dàng nhận ra loài vật nào sở hữu cú đớp khủng khiếp hơn. Tuy các loài vốn nổi tiếng với những cú đớp kinh hoàng như cá mập trắng, linh cẩu hay cá sấu tạo ra những vết cắn mạnh hơn nhưng nếu so sánh ngược lại với trọng lượng cơ thể chúng, cú ngoạm đó lại trở nên thiếu ấn tượng. Với hệ quy chiếu này, cá hổ piranha còn dễ dàng vượt mặt cả loài quái vật thời tiền sử, khủng long bạo chúa Tyrannosaurus rex và những con cá mập Megalodon.

Thông thường sức mạnh lực cắn được hỗ trợ bởi cấu trúc của hộp sọ, thông thường ở các loài thú, cấu trúc hộp sọ càng lớn, hoặc hộp sọ tròn cho phép có lực cắn mạnh hơn. Cấu trúc của quai hàm, quai hàm càng khỏe thì lực cắn (nghiền) càng mạnh, độ mở rộng của quai hàm cho phép khả năng há miệng rộng để thực hiện cú táp. Độ rộng của miệng, cấu trúc của hàm răng (số lượng răng, độ chắc của răng, độ sắc của răng, độ dài của răng, đặc biệt là nanh), lực cắn còn được hỗ trợ bởi một cơ cổ khỏe mạnh, cũng như tư thế tấn công, nó cũng khác biệt khi sự hung dữ điên cuồng của con vật sẽ cho ra một cú cắn mạnh hơn khi một con vật đang chơi đùa. Một điều lý thú là loài rồng Komodo tuy to lớn và mồm to nhưng lực cắn rất yếu, chỉ bằng một con mèo nhà, tuy vậy chúng lại có nọc độc, chúng sẽ tạo ra vết xước cho con mồi bằng hàm răng lởm chởm, sau đó kiên nhẫn chờ và đi theo con mồi, chúng chờ con mồi nhiễm trùng và tụt huyết áp rồi kiệt sức chế.

Lực cắn các loài

Các loài thú

Bảng dưới đây phân tích lực cắn của một số loài thú

Hổ

Hổ là loài lớn nhất trong họ mèo và có lực cắn mạnh lên tới 738.000 kg/m2, gần gấp đôi so với lực cắn của sư tử, Loài hổ cũng đã được chứng minh là có lực cắn trung bình mạnh hơn lực cắn của những con sư tử, theo phân tích thì các lực cắn được xác định và điều chỉnh dựa trên khối lượng cơ thể tương quan (BFQ) cho kết quả là con hổ có chỉ số là 127 trong khi đó cho sư tử chỉ là 112. Hổ có một đỉnh răng nhọn hình tam giác phát triển tốt và quy trình hỗ trợ coronoid, cung cấp sự hỗ trợ chắc chắn cho cơ hàm để tạo lực cắn mạnh mẽ cho chúng đó có thể là lý do tại sao sư tử thường đi săn theo đàn, trong khi hổ săn mồi một mình vì có khả năng tự mình hạ gục được những con mồi lớn.

Lực cắn của chúng được hỗ trợ bởi một hộp sọ tròn và cái mặt ngắn tạo nên lực gọng kềm mạnh, chúng còn có cặp nanh dài nhất trong số họ nhà mèo còn tồn tại. Trong những loài thuộc họ mèo, hổ là loài động vật đáng sợ nhất đối với con người. Những vụ hổ tấn công con người thường xảy ra phần lớn tại Ấn Độ và một số nước châu Á, nơi chúng thường sống gần khu dân cư. Đối với những loài thú nhỏ, cân nặng chưa bằng một nửa trọng lượng cơ thể của con hổ, thì chúng giết con mồi bằng cách cắn vào gáy, chúng sẽ dùng răng nanh kẹp chặt đốt xương cổ, dùng sức mạnh của hàm bẻ gãy xương cổ, tách chúng ra khỏi tủy sống. Đối với những con mồi lớn hơn, chúng thường cắn vào cổ họng và ép chặt khí quản của con mồi làm nó ngẹt thở và chết nhanh hơn

Sư tử
Sư tử là loài mãnh thú với lực cắn 457.000 kg/m2 (1000 pounds/1 inch vuông) tương đương với 1.700N, cú đớp của sư tử tương đối yếu so với những loài khác nhất là trong khi so sánh với họ mèo lớn khác như hổ, sư tử được coi là "chúa tể của muôn loài" nhưng lực cắn của loài vật này lại yếu hơn những những con vật khác trong nhóm mèo lớn, lực cắn của sư tử chỉ khoảng 650psi. Mặc dù lực cắn của sư tử tương đối yếu so với những con mèo lớn, nhưng vẫn mạnh hơn 6 lần so với con người. Hơn nữa, sức mạnh của răng hàm chỉ là một phần vũ khí của sư tử.

Trong khi tấn công linh dương đầu bò hay trâu, sư tử dùng bộ hàm của nó ngoạm vào cổ họng của nạn nhân khiến chúng tắc thở, chúng cũng thường dùng chiến thuật kẹp mõm, ngoại vào mõm của con mồi lớn làm chúng ngạt thở, còn được biết đến là nụ hôn tử thần. Sư tử có thể được mệnh danh là chúa tể của thảo nguyên, nhưng nó không phải và chúa tể của danh sách này. Khi con mồi chết vì nghẹt thở, sư tử mới có thể ăn thịt con mồi.

Từ lâu, loài sư tử đã được gọi là chúa tể thảo nguyên. Trong số các động vật họ mèo, sư tử là loài cao nhất và nặng thứ nhì. Với móng vuốt sắc nhọn, chúng có thể xé xác con mồi chỉ trong nháy mắt. Những chiếc răng nanh khổng lồ được cấu tạo để tiêu diệt. Sư tử nhìn được trong bóng tối, sở hữu tốc độ cao và sự dẻo dai bậc nhất, cực kỳ nhạy cảm với âm thanh và mùi vị. Không chỉ vậy, chúng còn đi săn theo đàn từ 6-8 con. Một con sư tử có khả năng tiêu diệt đến ba con chó sói trưởng thành. Chúng là cỗ máy giết chóc không thể không nhắc tới trong bất kỳ danh sách động vật nguy hiểm nào.

Báo đốm

Báo đốm châu Mỹ vượt qua cả sư tử và hổ để xếp ở vị trí thứ 4 trong danh sách những động vật có cú đớp uy lực nhất hành tinh với lực cắn lên đến 950.000 kg/m2, chúng được biết đến là loài có bộ hàm khỏe nhất trong số các loài mèo lớn. Trong khi những động vật họ mèo khác hạ gục con mồi bằng cách cắn khiến nạn nhân ngạt thở, báo đốm châu Mỹ tung ra cú cắn uy lực thẳng vào đầu con mồi làm lủng sọ nạn nhân và khiến chúng chết nhanh chóng. Thỉnh thoảng, báo đốm châu Mỹ cũng săn rùa vì chúng thích cảm giác phá vỡ mai dày của con mồi.

Báo săn
Báo săn được cho là loài mèo lớn có lực cắn yếu ớt bởi cơ thể chúng được thiết kế dành cho những cuộc đua nước rút. Báo săn giết chết con mồi bằng cách cắn nghẹt thở nhưng phải mất một thời gian khá lâu do lực cắn yếu. Khi tấn công linh dương thì chúng chỉ vật ngã con mồi, nhưng nó không đủ lực để xé con mồi, răng và hàm không đủ khỏe để thực hiện được một đòn cắn hoặc mồm đủ to để ngoạm gọn vào những chỗ hiểm, nó chỉ có thể cố gắng cắn vào con mồi. Ngoài ra với lực cắn yếu và cơ thể dễ dính chấn thương, báo săn thường mất con mồi của mình săn được vào tay kẻ khác.

Chó nhà

Nhìn chung xét ở mức trung bình (gồm cả các loài chó lớn, chó nhỏ, chó cảnh...) thì chó là loài động vật có lực cắn tương đối yếu. Dù vậy, trong thế giới động vật, cú cắn của loài chó cỡ lớn có thể được xem như là một trong những cú cắn của động vật có lực cắn mạnh nhất. Lực cắn của loài động vật này trung bình rơi vào khoảng 60 kg/cm2, nhưng với những giống chó chọi như Pit bull, ngao Tạng, ngao Ý lực cắn của chúng sẽ rơi vào khoảng 228 kg/cm2 (khoảng 228.000 kg/m2), đủ sức nghiền nát xương cánh tay của một người đàn ông trưởng thành.

Chó Pit bull sở hữu lực cắn mạnh lên đến 250 pounds/1 inch vuông (lực cắn của chúng có thể lên đến 106.5 kg.) với bộ hàm khỏe và lực cắn mạnh. Giống chó này còn có một cơ hàm khác biệt, có cấu tạo như khớp khóa, vì vậy khi nó đã cắn vật gì, hay đối thủ thì không dễ nhả ra. Vết thương do chó căn để lại sẽ rất sâu và rộng vì hàm răng của chúng rất dài, sắc nhọn, ở mức độ nhẹ có thể mang tật, nặng hơn có thể nguy hiểm đến tính mạng. Chỉ cần một nhát cắn của một con pitbull bình thường cũng sẽ cướp đi sinh mạng của một con chó khác, ngay cả chó chăn cừu Đức cũng không đáng kể.

Một con Pitbull bình thường có thể cắn vào một vật và đu mình 30 phút không biết mệt, điều này xuất phát từ điểm nổi trội của Pitbull là chúng có thể lực tốt và thần kinh tốt và cơ cổ khỏe, thậm chí một số con có thể kéo cả chiếc ô tô 4 bánh giống như một lực sĩ hạng nặng. Hàm răng khỏe với lực cắn "chết người". Giống Pit Bull sở hữu bản năng hiếu chiến, thường được huấn luyện để hạ nốc ao những giống chó khác, ngay cả chó sói trong các trận đấu trực diện. Pit Bull nổi tiếng bởi khả năng chiến đấu "giáp lá cà" tuyệt vời. Chúng kiên cường, không chịu đầu hàng, là dũng sĩ của những loài chó.

Lực cắn của chó chăn cừu Đức là 108 kg (so với chó Rottweiler, 136 kg, chó Pit bull, 106.5 kg, chó Labrador Retriever, khoảng 56.6 kg, hoặc con người khoảng 77 kg), nghĩa là cần ghi nhận tác động của vết cắn và thương tích gây ra, và ghi nhận sự khác biệt giữa một vụ chó tấn công người với đặc tính "hung dữ" của chó Sức mạnh của Rottweiler không nên bỏ qua vì chúng là một trong những giống chó nguy hiểm, lực cắn của chúng có thể lên đến 136 kg.. Chó Labrador có đầu rộng, mũi dày và hàm sắc bén, mõm của chúng khá rộng, lực cắn của chúng có thể lên đến khoảng 56.6 kg., cổ chúng rất mạnh mẽ để hỗ trợ cho lực cắn.

Sơ cấp cứu khi bị chó cắn

Nên làm gì khi bị tấn công?

 Tránh nhìn thẳng vào mắt của chó (duy trì tầm nhìn ngoại vi để quan sát);
 Đưa 2 tay lên bảo vệ vùng mặt, cổ, ngực, ngón tay nắm chặt dạng nắm đấm;
 Nhẹ nhàng di chuyển chậm từng bước rút lui khỏi lãnh địa của chó

Các thao tác sơ cấp cứu

 Nhẹ nhàng rửa sạch vết chó cắn với xà phòng và nước sạch;
 Nhẹ nhàng lau khô vết cắn;
 Thoa kem sát trùng nếu có sẵn;
 Nếu vết cắn còn chảy máu nhiều, quấn băng thun tạo áp lực cầm máu;
 Đưa người bị chó cắn đi tiêm phòng trong ngày. Nếu họ bị cắn ở vùng mặt, cổ, cần đưa họ đi bệnh viện tiêm phòng gấp ngay sau khi sơ cấp cứu;
 Nếu bị cắn bởi chó nhà có tiêm phòng định kỳ an toàn và vết thương nhẹ thì sau khi sơ cấp cứu có thể để họ ở nhà và quan sát theo dõi các dấu hiệu nhiễm trùng;
 Quan sát bất kỳ dấu hiệu lạ nào ở người bị chó cắn và con chó, và đưa người bị cắn đi bệnh viện nếu cần thiết.

Chó sói

Chó sói xám sở hữu lực cắn lên đến 400 pounds/1 inch vuông, gần gấp đôi giống chó nhà và do đó, khi tấn công, một miếng cắn của nó (cú cắt kéo) đủ sức làm vỡ xương đối thủ. Chó sói xám còn có hàm răng lớn hơn loài chó nhà bình thường, khác với nanh của họ mèo là dài, chắc và mập thì cặp nanh sói được đặc trưng bởi mấu dẹt, nhọn và sắc như dao cạo, dùng để xét con mồi, gây mất máu. Một con sói có kích thước nhỏ cũng dễ dàng đánh bại một con chó nhà cỡ lớn nhờ hàm răng sắc nhọn và những cú cắn chết người vào vùng cổ.

Chó sói bẩm sinh là những kẻ săn mồi, để sống sót trong điều kiện khắc nghiệt, chúng phải tranh giành thức ăn với loài gấu. Kinh nghiệm săn mồi của chó sói có lẽ không loài nào địch nổi. Thêm nữa, loài sói luôn đi săn theo đàn. Khi săn các loài thú lớn, như nai sừng tấm, chó sói thường tập trung cắn vào chân sau của con vật. Khi con mồi ngã xuống vừa tầm, chó sói sẽ cắn một cú chí mạng vào cổ họng cắt đứt động mạch chủ và dây thần kinh, khiến cho con vật chết nhanh chóng.

Hàm răng của sói lửa có thể nói là sắc hơn cả dao cạo, xé đứt cả da trâu, da bò Khi đã khép vòng vây, hàm răng của sói lửa lúc này hơn cả dao cạo, xé đứt cả da trâu, da bò cho nên đối với các con vật lớn như trâu, bò thì chúng dùng chiến thuật quây quanh và cứ vờn rồi đớp thịt ở mông, ở đùi khiến những con trâu, bò con nào cũng bị mất một mảng thịt ở mông, máu chảy nhoe nhoét, vung vãi khắp nơi đến khi nào trâu, bò mất máu nhiều, kiệt sức và gục xuống, sói lửa sẽ dùng răng sắc khỏe để phanh bụng con mồi rồi ăn phần lòng. Ngoài ra còn có loài chó hoang châu Phi cũng là loài sở hữu cú cắn đáng sợ nhất trong số các loài động vật có vú ăn thịt

Sói túi
Xét trên trọng lượng cơ thể, danh hiệu lực cắn mạnh nhất được cho là thuộc về hổ Tasmania, một loài thú có túi có cú ngoạm mạnh gấp 3 lần một con chó với cân nặng tương đương khi tính toán kích cỡ cơ hàm của chúng bằng cách đo khoảng cách từ sọ tới xương má. Cú ngoạm của con vật càng khoẻ, thì nó càng có cơ hội vồ được những con mồi lớn và làm nghẹt thở đến chết trong cổ họng. Trong một số trường hợp, có những con vật nhỏ hơn lại có cú cắn mạnh hơn cả những con lớn. Trong số những sinh vật hiện đại, hổ Tasmania giành danh hiệu vô địch cho cú cắn khoẻ nhất tương ứng với kích cỡ cơ thể.

Cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, hổ Tasmania là ác mộng với cư dân ở lục địa Úc, vì nó là sát thủ của các loài vật chăn nuôi như bò, cừu. Tuy có cơ thể chỉ là chó sói, nhưng chỉ một cú đớp của nó, cũng làm đứt họng bò mộng, khiến con bò chết ngay tức khắc. Với bộ hàm khỏe, răng sắc, cái miệng rộng, hổ Tasmania thực sự là kẻ săn mồi hung tợn. Tuy nhiên, một nghiên cứu khác lại có kết luận hoàn toàn trái ngược. Hộp sọ của con vật lõm sâu khi cắn con mồi làm cho hàm của chúng không đủ khỏe. Hàm của loài này được cho là khá yếu ớt, nên chúng chỉ bắt được con vật nhỏ hơn cơ thế.

Linh cẩu

Linh cẩu được đánh giá là một trong những động vật có vú có lực cắn uy lực nhất trên Trái đất với lực cắn lên đến 773.000 kg/m2 (1000 pounds/1 inch vuông), với lực cắn gần gấp đôi loài chó sói, linh cẩu là giống săn mồi thực sự đáng sợ. Loài linh cẩu hay cười của châu Phi thường được cho là có cú cắn nguy hiểm nhất xét trên trọng lượng cơ thể. Nhưng điều này chưa được ai chứng thực. Tuy nó vẫn có bộ hàm đáng sợ, nhưng so với trọng lượng cơ thể thì không phải là những kẻ siêu phàm, lời đồn rằng linh cẩu có cú ngoạm kinh hoàng nhất thế giới là không chính xác.

Hàm răng của loài linh cẩu cực kỳ chắc khỏe, chúng có thể nhai vụn cả xương, chúng thường dùng hàm răng cực khỏe để nhai xương của con mồi, vì răng khỏe, chúng có khả năng xé được thịt rất dai, răng hàm của chúng được cấu tạo như chiếc búa đập thịt làm mềm những mảnh da con mồi dai nhách mà các loài ăn thịt khác chẳng thềm ngó ngàng đến. Hàm lượng axit trong dạ dày rất cao, cho phép chúng tiêu hóa được những vật thể cứng. Chúng là một trong số ít những dã thú sẽ tiêu thụ hầu hết các bộ phận của con mồi. Khi còn nhỏ những con linh cẩu non còn có trò chơi là kiếm một thanh cây và thi nhau gặm cho đến khi thanh cây ngắn nhất, đây là cách chúng luyện bộ răng hàm của mình.

Đi săn theo đàn, chúng thường rượt đuổi con mồi cho đến khi mệt lả mới tiến hành ăn thịt. Không chỉ có lực cắn mạnh, linh cẩu còn thực sự thông minh. Với những lợi thế này, linh cẩu có thể xua đuổi sư tử để tranh giành con mồi nếu chúng có số lượng áp đảo. Với tính tham lam, liều lĩnh, hàm răng sắc nhọn và lối sống bầy đàn, linh cẩu có thể chiến thắng và giết chết sư tử Linh cẩu cũng tấn công con người nếu xâm phạm lãnh thổ của chúng, chúng được coi là một trong những loài động vật ăn thịt tham lam nhất trên cạn, có thể giết chết các loài vật to lớn như ngựa vằn, linh dương đầu bò, trâu rừng, ngoài ra khả năng chạy nhanh cũng cho phép linh cẩu truy đuổi được cả những loài chim ở khoảng cách gần.

Gấu

Gấu có lực cắn lên tới 685.000 kg/m2 của loài gấu có thể dễ dàng làm vỡ một quả bóng bowling. Trong đó, Gấu xám Bắc Mỹ còn nổi tiếng với lực cắn mạnh lên đến 1200 pounds/1 inch vuông, hơn cả linh cẩu đốm ở châu Phi. Không chỉ sở hữu lợi thế về kích cỡ, chúng còn có lực cắn mạnh hơn linh cẩu, cộng với móng vuốt và bản tính hung dữ khi cảm thấy bị đe dọa. Dù có thân hình to lớn, gấu xám có thể chạy tới 56 km/h.

Chồn sói
Chồn gulô Bắc Mỹ có lực cắn lên đến 400 pounds/1 inch vuông. Với hàm răng khỏe cùng bộ móng sắc nhọn, chúng có khả năng tự vệ trước mọi loài ăn thịt, thậm chí đánh bại những con thú to lớn hơn gấp nhiều lần. Sở hữu kích thước cơ thể khiêm tốn, nhưng chồn gulô vẫn được coi như là một trong những loài động vật hung dữ nhất. Chúng có thể đẩy lùi đến cả gấu và sói nếu cảm thấy bị đe dọa. Dù bé nhỏ, chúng hầu như không có thiên địch trong giới tự nhiên.

Khỉ đột
Khỉ đột có một hàm răng cực khỏe với, lực cắn của chúng được ghi nhận lên tới 590 kg/cm2 (thông số khác cho thấy nó có lực cắn lên tới 913.000 kg/m2). Khỉ đột có răng to, ngắn và chắc tương ứng với cơ thể đồ sộ, răng nanh của con đực dài 25 cm, và các răng ở hàm sẽ trở nên quá rộng so với hàm của nó. Nhưng dù có cơ hàm rất ấn tượng, thức ăn của khỉ đột chỉ là thực vật. Ngay cả khi giao chiến, chúng chủ yếu cũng chỉ dùng sức mạnh cơ bắp và rất ít khi phải sử dụng đến cái miệng khủng khiếp này.

Dù vậy, vũ khí của chúng được biết đến chính là sức mạnh thể chất của một cơ thể đồ sộ, sức mạnh của một con khỉ đột lưng bạc có thể lật đổ cả một chiếc ô tô, với cánh tay mạnh và cơ bắp, một cú đấm của loài khỉ đột có thể khiến mọi vật đối diện phải biến dạng. Khỉ đột tỏ ra rất hòa nhã và xấu hổ khi đối mặt với con người. Tuy nhiên, chúng lại rất hung hãn trong khi chiến đấu và thường chiến đấu tới chết, chúng thường đấm ngực liên hồi để tỏ rõ sức mạnh. Khỉ đột có rất ít đối thủ trong tự nhiên ngoài con người và loài báo hoa mai.

Hà mã
Miệng của loài hà mã rất khỏe với lực cắn cắn thật sự kinh hoàng lên tới 1,28 triệu kg/m2 (800 kg/cm2), có thể ngoạm đứt đôi cơ thể con người hoặc một con cá sấu chỉ bằng một cú đớp. Đây là một trong những loài vật có lực cắn mạnh nhất thế giới. Hà mã được cho là loài động vật nguy hiểm nhất tại châu Phi và là ứng cử viên hàng đầu cho danh hiệu động vật nguy hiểm nhất thế giới. Chúng có thể trông bụ bẫm, ngốc nghếch và vụng về, nhưng mọi thứ về hà mã đều rất đáng sợ. Hà mã là động vật không ăn thịt, nhưng chúng thỉnh thoảng vẫn tấn công con người. Với trọng lượng khoảng 2 tấn, hà mã là một trong những động vật có vú lớn nhất thế giới. Mặc dù có thân hình tương đối nặng nề, nhưng hà mã có thể chạy với tốc độ gần 50 km/giờ.

Cá kình
Cá hổ kình: Một trong những điều đã đưa cá voi sát thủ trở thành loài săn mồi đáng sợ nhất đại dương là lực cắn kinh hoàng của chúng với lực cắn được ghi nhận lên đến 1 tấn/cm2, đủ sức nghiền vụn bất kỳ con mồi nào săn được. Cá voi sát thủ vốn nổi tiếng là kẻ săn mồi hung dữ nhất đại dương. Chúng săn mồi theo đàn từ 4-5 con, khiến hầu như không con mồi nào có thể trốn thoát. Chúng rất linh hoạt, nhanh nhẹn, săn mồi điêu luyện cùng khả năng chớp thời cơ. Chúng có khoảng 50 cái răng hình nón, được dùng để xé con mồi từ hải cẩu cho đến cá voi xám con nhưng cá kình thường đi cùng nhau để săn hạ con mồi lớn, có nghĩa nhiều bộ hàm cá nhà táng chỉ phải làm việc nhẹ, và từng cú cắn riêng lẻ của chúng không thực sự quá mạnh.

Thú khác

 Quỷ Tasmania có cái đầu khá giống loài chuột, nhưng hàm răng sắc nhọn lại là của chó sói, Chúng có cơ thể tròn lẳn, cơ bắp và có một cái đầu lớn, khớp cổ linh hoạt cho phép chúng tạo ra những vết cắt chí mạng khi săn mồi, hàm của chúng có thể cắn gãy xương, lực cắn của chúng mạnh tới mức có thể cắn đứt những mảnh sợi kim loại. Ngoài ra, chúng còn được biết đến với tiếng kêu ghê rợn.
 Thông thường các loài thú có túi có cú cắn mạnh hơn rất nhiều so với cân nặng của chúng. loài có bộ hàm mạnh nhất mọi thời đại là sư tử có túi đã tuyệt chủng từ kỷ băng hà của Australia (Thylacoleo carnifex), nó có hàm răng mạnh như của một con sư tử nặng gấp 3 lần chúng
 Chuột lang khổng lồ là loài chuột lớn nhất từng sống, có lực cắn vào khoảng 1.400 Newton, tương đương lực cắn của một con hổ. Chuột Josephoartigasia dùng răng cửa to lớn cho các hoạt động khác ngoài cắn, chẳng hạn như đào hang kiếm thức ăn, hoặc bảo vệ bản thân khỏi kẻ thù.
 Lực cắn của chuột nhà, yếu không đáng kể nhưng khi chúng bị dồn vào đường cùng, chúng có thể cắn trả, vết cắn của chúng lây nhiễm nước bọt chứa vi khuẩn gây ra bệnh sốt chuột cắn
 Hải tượng: Có điểm đặc trưng là bộ ngà dài và thẳng. Chúng có kỹ năng săn mồi điệu nghệ, nhưng đi kèm với đó là một lực cắn 800 kg/cm2. Chính nhờ vậy, hải tượng đã lọt vào số những loài vật có lực cắn mạnh nhất thế giới.
 Loài hổ răng kiếm (Smilodon fatalis) đã bị tuyệt chủng ở châu Mỹ lại không có hàm răng mạnh mẽ so với cơ thể chúng. Cú ngoạm của nó yếu hơn của linh cẩu.
 Có một loại cá nhà táng tiền sử là Livyatan melvillei có răng ở cả hai hàm, mỗi chiếc dài tới 36 cm, với xương sọ và kích cỡ răng  thì có khả năng Livyatan melvillei chính là một trong những loài có cú cắn ghê gớm nhất mọi thời đại. Xem xét hàm, răng và kích cỡ sọ và các thành phần, con vật này rõ ràng có thể tạo ra những cú cắn cực mạnh.

Các loài Bò sát

Cá sấu
Cá sấu sông Nile hay còn gọi là cá sấu châu Phi là một trong những loài có cú cắn mạnh nhất với lực cắn lên tới 2,6 tấn/cm2 (hay 2,6 triệu kg/m2), đồng thời cũng là loài vật có lực cắn mạnh nhất hành tinh. Đây là loài động vật có cú đớp uy lực nhất thế giới tự nhiên, Với lực cắn khủng khiếp lên tới 2,6 triệu kg/m2, cá sấu châu Phi được xếp đầu danh sách những động vật có cú đớp uy lực nhất và là loài vật được ghi nhận có lực cắn mạnh nhất trong vương quốc động vật là cá sấu sông Nile với lực cắn lên tới 2,6 tấn/cm2. Lực cắn của nó gấp 20 lần lực cắn của con người khi ăn bít-tết.

Cá sấu Mỹ có lực cắn 1,5 triệu kg/m2, Loài bò sát này có cú đớt với uy lực đứng thứ hai trên hành tinh. Cá sấu châu Mỹ không có đối thủ nào trong tự nhiên. Món ăn ưu thích của nó là cá, chim, rùa và chó hay hươu. Chúng thường không hung hăng với con người, nhưng một số vụ cá sấu châu Mỹ tấn công người vẫn xảy ra.

Cá sấu cửa sông hay Cá sấu nước mặn: Sở hữu lực cắn: 5000 pounds/1 inch vuông hoặc hơn. Thông thường, chỉ một cú táp của cá sấu cũng có khả năng nghiền nát xương, hạn chế đáng kể chuyển động của mục tiêu. Hàm răng sắc nhọn với lực cắn mạnh hơn hầu hết các loài động vật ăn thịt khác. Một thông số khác cho thấy, cá sấu này có lực cắn tối đa là , đó là lực cắn lớn nhất trong số các động vật hiện nay. Theo một nghiên cứu năm 2012 do Đại học Bang Florida ở Tallahassee tiến hành thì cú cắn mạnh nhất từng được ghi nhận trên sinh vật đang sống thuộc về cá sấu nước mặn khi nghiên cứu so sánh 23 loài cá sấu bằng cách dụ những con vật bò sát này cắn một miếng bánh sandwich bằng kim loại trên cây sào. Thiết bị đầu dò đo lực cắn này đo đạc áp lực giữa hàm trên và hàm dưới của con vật nhờ hai tấm đĩa mỏng gắn vào và đo giữa hàm răng chúng nơi lực cắn có thể là mạnh nhất nhưng chỉ có lực cơ nội chuyển hàm được đo mà không tính đến các lực xoắn khác.

Những con cá sấu nước mặn lớn nhất có thể cắn với lực 16.414N, gấp 3,5 lần so với linh cẩu đốm. Cú cắn của cá sấu yếu hơn một chút so với cá mập trắng khổng lồ nhưng cú cắn của cá mập chỉ mới là kết quả dựa trên mô phỏng. Không phải răng hay hàm dài của cá sấu khiến chúng có cú cắn lớn, mà là lực táp dữ dội mà vì cơ đóng hàm khổng lồ, đặc biệt là cơ chân bướm ngoài (pterygoideus) dễ thấy ở những con cá sấu lớn, có những yếm thịt lủng lẳng gần góc hàm của miệng chúng giải thích vì sao cá sấu lớn có lực cắn mạnh. Cơ đóng hàm của chúng cho thấy sự phát triển nhanh tích cực. Khi con vật lớn lên, các cơ lớn nhanh hơn thông thường. Cá sấu lớn cắn mạnh hơn các con chưa trưởng thành vì chúng hoàn toàn lớn hơn về mặt kích cỡ, nhưng cũng bởi vì các cơ của chúng cũng lớn hơn.

Lực cắn của loài cá sấu cổ đại Deinosuchus được ước tính là hơn  thậm chí các loài theropoda lớn và dài nhất, như Tyrannosaurus, cũng không thể đọ lực cắn với Deinosuchus.

Khủng long
Khủng long bạo chúa là một trong số động vật trên cạn có lực cắn lớn nhất. chúng có lực cắn mạnh nhất so với bất kì loài động vật sinh sống trên trái đất từ cổ chí kim. Một vết cắn của khủng long bạo chúa mạnh gấp mười lần cá sấu châu Mỹ, tạo ra một lực có trọng lượng lên tới 6 tấn, tức bằng trọng lượng của một con voi. Một con khủng long bạo chúa trưởng thành có lực cắn mạnh tới 35.000 tới 57.000 lực Newtons, tức là lớn hơn gấp vạn lần so với con người. Khủng long bạo chúa có lực cắn vào khoảng 3,1 tấn, lớn hơn cá mập trắng đang tồn tại nhưng lại là con số khiêm nhường đối với loài Răng Lớn

Một mô hình máy tính mô phỏng theo cơ hàm của T. rex và những phân tích về họ hàng của chúng như cá sấu và chim cho thấy lực cắn của loài khủng long này là khoảng 3.630 kg tương đương với trọng lượng của 3 chiếc xe hơi nhỏ, và mạnh nhất trong các loài khủng long từng được ước tính. Khi đo sức nhai của T. rex và tính toán cách loài động vật này truyền lực cắn qua hàm răng hình nón dài 18 cm cho thấy chúng tạo ra áp lực răng lớn khoảng 30.300 kg/cm vuông trên vùng tiếp xúc của răng. T. rex sở hữu áp lực răng lớn hơn bất cứ sinh vật nào từng được nghiên cứu nhưng lực cắn của chúng lại không phải lớn nhất từ trước đến nay mà loài cá sấu khổng lồ Deinosuchus

Khi con khủng long bạo chúa cắn xé con mồi, lực hàm của chúng giúp nghiền nát phần xương một cách dễ dàng. Những vết cắn trên xương hóa thạch của các loài khủng long khác sống cùng thời với T. rex như Triceratops (Tam giác long) cho thấy T.rex có thể gặm xương. Với lực hàm của mình, T.rex có thể cắn bất cứ thứ gì nó muốn, miễn là thứ đó được làm từ thịt và xương. Đây chính là lợi thế của T. rex khi so với các động vật săn mồi Giống như loài kền kền, nó có thể di chuyển những quãng đường dài và phần lớn bộ não được dùng vào việc đánh hơi và T-Rex sử dụng thân hình đồ sộ và mùi hôi thối của mình chỉ để cướp bữa ăn của những con khủng long nhỏ hơn

Rùa
Rùa lai cá sấu là mối nguy hại mối nguy hại với con người vì chúng thường tấn công và cắn ngón chân và ngón tay của người bơi dưới nước. Mặc dù là thành viên nhỏ nhất trong danh sách này, cú đớp của rùa lai cá sấu đủ lực để làm đứt xương ngón tay một cách dễ dàng với lực cắn 703.000 kg/m2. Chúng là mối nguy hiểm thường trực cho những người tham gia trò bắt cá bằng tay.

Các loài cá
Các loài cá là những động vật điển hình cho cấu tạo của một cú đớp, nhất là các loài cá dữ

Cá mập

Đại diện của biển cả là cá mập trắng lớn với lực cắn 493.000 kg/m2 (hay có lực cắn 300 kg/cm2). Cá mập trắng lớn chỉ xếp hạng thấp như vậy trong danh trong danh sách những động vật có cú đớt uy lực nhất hành tinh, vì sát thủ đại dương là nỗi kinh hãi đối với nhiều người. Sự nguy hiểm của cá mập trắng lớn nằm ở bộ răng sắc nhọn. Với lực không quá mạnh, chúng có thể xé xác như một con dao thái quả bơ. Cá mập trắng khổng lồ có thể nói là nỗi khiếp sợ dưới đại dương nhưng có vẻ như lực cắn của chúng không tương xứng với kích cỡ cơ thể vì chỉ có 300 kg/cm2. Tuy nhiên, cấu tạo bộ hàm của cá mập trắng có rất nhiều răng nhọn lởm chởm, do đó chúng có thể dễ dàng xé xác bất kỳ con mồi nào nó muốn

Nhìn chung, với bộ hàm có 300 chiếc răng sắc như dao và thường xuyên được thay thế, cá mập trắng dĩ nhiên sở hữu một trong những cú đớp đáng sợ nhất trên Địa Cầu, nhưng vấn đề là cái hàm làm bằng xương sụn linh hoạt chứ không phải là xương cứng (vì cá mập thuộc lớp cá sụn chứ không phải là cá xương) nên cũng có câu hỏi rằng cá mập trắng có thể tạo ra cú cắn mạnh mẽ nhất. Nhóm nghiên cứu của Đại học New England ở Úc và đồng nghiệp đã sử dụng mô phỏng máy tính để ước tính lực cắn của cá mập trắng khổng lồ. Với con cá mập kích cỡ lớn nhất, ước tính lực cắn mạnh nhất khoảng 18.216 Newton. Để so sánh, cú đớp mạnh nhất của con người với những răng hàm ở vị trí số hai chỉ có lực khoảng 1.317N.

Dường như con người đang đáng giá quá thấp sức mạnh của cá mập trắng do chúng chỉ vờn con mồi trước mặt kẻ thù. Những con cá mập trắng lớn nhất có lực cắn lên tới 2 tấn, lớn gấp 3 lần lực cắn của loài sư tử châu Phi và gấp 20 lần lực cắn của con người. Đây là lực cắn lớn nhất được biết đến trong thế giới của các loài thú đang tồn tại ngày nay, mặc dù có thể loài cá voi sát thủ hay cá sấu cũng có lực cắn mạnh hơn. Với tất cả những kẻ săn mồi thuộc động vật có vú, rất nhiều lực cơ dành cho cú đớp đều bị mất. Nhưng cá mập lại sở hữu một hệ thống đòn bẩy hiệu quả hơn. Chúng đã tấn công chỉ bằng một cú đớp gây thương tích nặng nề rồi sau đó quay trở lại đợi con mồi chết dần chết mòn vì mất máu. Cú đớp của cá mập có lẽ đặc biệt đáng sợ cho dù chúng chẳng hề có xương, khung cơ thể của chúng được tạo nên từ sụn loại mô tạo nên tai người.

Mặc dù sụn mềm dẻo hơn xương nhưng sun cũng không làm giảm sức cắn đi nhiều, có lẽ chỉ khoảng 5% hoặc ít hơn. Tính linh hoạt cao của hệ thống khung cơ thể có thể giải thích tại sao cá mập lại có cú đớp hiệu quả đến thế. Nhưng cú đớp của cá mập cũng không đến nỗi quá đặc biệt. Xét theo một đơn vị cân nặng thì hầu hết các loài chó và mèo có cú đớp thậm chí còn mạnh hơn. Nhưng vì cá mập quá lớn nên mới có lực cắn khủng khiếp như thế. Mặc dù cú đớp của cá mập mạnh mẽ như thế, nhưng khả năng gây sát thương lên con mồi phần lớn phụ thuộc vào thiết kế tinh vi của bộ hàm đáng sợ. Răng của chúng cực sắc, có răng cưa như dao thái thịt bò, nên chũng không cần phải dùng quá nhiều lực như thế để đớp hay xé thịt tươi. Chúng có băng tải răng nên răng cứ tiếp tục mọc từng hàng từng hàng. Chiếc răng cá mập rụng và được thay thế trước khi nó kịp mòn đi

Megalodon
Megalodonsở hữu hàng trăm chiếc răng khỏe mạnh và sắc nhọn, có lực cắn mạnh nhất với độ cắn lên tới 8 tấn (dựa vào việc nghiên cứu cấu tạo hàm và răng của chúng) gấp 5 lần khủng long bạo chúa T-rex và cá sấu khổng lồ, những sinh vật cũng nổi tiếng về lực cắn. Cấu tạo bộ hàm to khỏe, khung xương rộng lớn và dành nhiều chỗ cho cơ bắp khiến cú cắn của chúng càng có lực sát thương lớn hơn, dễ dàng nghiền nát cả một chiếc xe hơi. Nếu một con Megalodon đọ sức với cá voi tiền sử, chúng có thể khiến hộp sọ của cá voi này bị nghiền nát như một quả nho trong tích tắc. Nếu so về sức mạnh, lực cắn và độ lớn thì khủng long bạo chúa T-rex không xứng là đối thủ của nó. Loài cá mập khổng lồ nổi tiếng với tên Carcharodon megalodon đã tuyệt chủng 2,6 triệu năm trước, có thể dài đến 20m, gấp 3,5 lần kích cỡ của một con cá mập trắng khổng lồ lớn nhất, lực cắn của cá mập ước lượng lực cắn của con cá mập siêu khổng lồ này là từ 108,514 đến 182,201N, đủ để nghiền nát một chiếc xe hơi nhỏ.

Cá hổ

Loài có cú cắn kinh hoàng nhất lại thuộc về cá Piranha ăn thịt người với cú táp có lực hơn gấp 30 lần trọng lượng cơ thể. Kích cỡ cơ thể nhỏ bé nhưng cấu tạo đặc biệt của bộ hàm và những chiếc răng sắc nhọn giúp cá hổ piranha đen dễ dàng vượt mặt khủng long bạo chúa để sở hữu cú đớp mạnh nhất trong lịch sử các loài động vật. Cơ hàm quá lớn, cho phép nó tạo ra lực cắn tương đương với 30 lần trọng lượng cơ thể, một kỳ tích chưa từng được ghi nhận trong thế giới tự nhiên. Những con cá dài 20–37 cm dễ dàng tạo ra cú cắn tương đương 320 N (newton), gấp 30 lần so với trọng lượng cơ thể chúng.

Cá piranha đen (Serrasalmus rhombeus) tại sông Amazon thuộc Barzil cũng đã được tiến hành tiến hành tính toán lực hàm của chúng. Loài piranha này, chỉ dài từ 20 đến 37 cm, nhưng luôn sẵn sàng tung ra các cú đớp liên tục và chớp nhoáng, cá piranha đen có thể nhai gọn các xương đốt ngón tay ở người. Lực đớp của cá piranha đen được đo vào khoảng 320 N (1 Newton là lực gây ra cho một vật có khối lượng 1 kg gia tốc 1m/s2), gần gấp 3 lần lực cắn của loài cá sấu ở Mỹ. Cá piranha đen có cơ hàm khỏe là lớn chiếm đến 2% tổng khối lượng cơ thể của chúng. Những nghiên cứu cho thấy loài cá Nam Mỹ piranha thì khét tiếng về khả năng cắn xé con mồi thành từng mảnh nhỏ nhưng trong một nghiên cứu năm 2012, các nhà nghiên cứu đo lực cắn của cá piranha đen là khoảng 320N, lực cắn này quá yếu đuối so với cá mập trắng khổng lồ, thậm chí ngay cả khi so với tỷ lệ khác biệt về kích cỡ.

Các nhà khoa học cũng đã xác định lực cắn của loài Megapiranha đã tuyệt chủng khoảng 5 triệu năm trước đây. Theo đó, lực cắn của tổ tiên loài cá hổ piranha ngày nay lên tới 1.240 – 4.749 N. Những con Megapiranha sống ở kỷ Miocene, với chiều dài cơ thể 70 cm và trọng lượng khoảng 10 kg. báo cáo xác nhận cú đớp của con Megapiranha nặng 10 kg tương đương lực trong phát cắn của con cá mập trắng có trọng lượng 400 kg. Dù thức ăn của Megapiranha vẫn là điều bí ẩn nhưng với lực cắn cực mạnh đó, cá da trơn "bọc thép", động vật sống trên cạn hay thậm chí là những con rùa đều có thể trở thành mồi của Megapiranha Do đó, Nam Mỹ là nơi cư trú của loài cá piranha khổng lồ có tên là Megapiranha paranensist, dài đến 1m, ước tính chúng có lực cắn khoảng 1.240N - 4.749N và răng chúng có thể nghiền gãy xương.

Các loài ếch
Một nghiên cứu đo lực cắn của ếch sừng Nam Mỹ, còn được gọi là ếch Pacman cho thấy những con ếch Pacman có đầu rộng 4,5 cm có lực cắn là 30 Newton (N), tương đương 3 kg, với lực cắn này, ếch sừng Nam Mỹ có thể hạ gục những con thú có kích thước tương đương chúng như các loài ếch khác, rắn và loài gặm nhấm. Người ta cũng đã tính toán lực cắn của ếch Beelzebufo, tổ tiên đã tuyệt chủng của ếch Pacman ngày nay và cho rằng lực cắn của loài ếch khổng lồ cổ đại có thể lên tới 2.200 N, tương đương với một số loài ăn thịt đáng sợ nhất trên hành tinh hiện nay như sói và hổ. Với lực cắn này, Beelzebufo có khả năng tiêu diệt những con khủng long nhỏ và chưa trưởng thành.

Các loài chim
Chim không được cho là đặc trưng của những cú cắn để gây thương tích, chúng được biết đến nhiều hơn qua những cú mổ. Đại diện chim săn mồi này có mỏ rất cứng và cơ hàm cực khỏe, mỏ của chúng rất cứng và đi kèm là một cơ hàm cực khỏe, có thể tạo lực cắn lên tới 320 kg/cm2 đủ để nghiền vụn hòn đá nhỏ, Trong tự nhiên hoang dã, lực cắn của đại bàng còn lớn hơn cả cá mập. Với sải cánh rộng 3m, chúng có thể lao xuống với tốc độ 250 km/h và nhanh chóng hạ gục con mồi, chúng có thể hạ gục được sói.

Tham khảo

Động vật
Bạo lực
Tập tính học


title: Threads

text:
Threads là một nền tảng mạng xã hội trực tuyến của công ty công nghệ Mỹ Meta Platforms, hoạt động lần đầu vào ngày 5 tháng 7 năm 2023. Trong vòng 48 giờ kể từ khi ra mắt, mạng xã hội này đã đạt 80 triệu người dùng, phá kỷ lục về số người dùng đăng ký do ChatGPT thiết lập trước đó. Threads hoạt động tương tự như các trang tiểu blog khác như Twitter hay Facebook: người dùng có thể đăng bài viết, hình ảnh và video cũng như thích, trả lời, chia sẻ lại bài của người khác. Ứng dụng hoạt động trên các hệ điều hành iOS, Android. Để sử dụng, người dùng cần có sẵn tài khoản Instagram từ trước để đăng ký liên thông sang Threads, tên tài khoản cũng được giữ nguyên từ Instagram.

Sau khi tỉ phú Elon Musk mua lại Twitter, Meta đã tập trung nghiên cứu một mạng xã hội có tên Instagram Notes, tiền thân của Threads sau này, ứng dụng sẽ hoạt động tương tự như Instagram nhưng có tính năng viết bài. Tháng 1 năm 2023, nền tảng được phát triển với tên gọi "Project 92" (tạm dịch: Dự án 92). Từ tháng 3, một số thông tin về mạng này bắt đầu được hé lộ. Ngày 3 tháng 7, hình ảnh pre-launch của ứng dụng xuất hiện trên App Store (Apple), trong đó cho biết ngày ra mắt là vào 6 tháng 7.

Threads chính thức ra mắt vào ngày 5 tháng 7 tại 100 quốc gia, trong đó có Mỹ, Anh Quốc, Úc, New Zealand, Canada và Nhật Bản.

Tính năng và hoạt động
Threads hoạt động với mục tiêu đem lại trải nghiệm tương tự như Twitter: có thể trao đổi thông tin online, viết bài, chia sẻ công khai (còn gọi là tiểu blog), trên hết gắn liền với Instagram. Một bài viết có thể chứa tối đa 500 ký tự và video dài 5 phút.

Ứng dụng hoạt động chủ yếu trên iOS và Android, phiên bản trình duyệt web được cho là đang trong quá trình xây dựng với đường link tài khoản sẽ có dạng threads.net/@user.

Threads bị chặn ở Iran do kiểm duyệt thông tin của chính phủ, cùng hoàn cảnh như nhiều mạng xã hội khác. Ở khu vực Liên minh châu Âu (EU), app cũng không có sẵn. Tại Trung Quốc, mặc dù bị chặn dưới hệ thống Phòng hỏa trường thành, Threads vẫn lọt top 4 thịnh hành trên App Store địa phương.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mạng xã hội
Khởi đầu năm 2023 ở Hoa Kỳ
Phần mềm năm 2023


title: Buôn bán ngà

text:
Buôn bán ngà hay còn gọi là buôn bán ngà voi là hoạt động thương mại thường xuyên bất hợp pháp trong việc mua bán, vận chuyển, tiêu thụ các sản phẩm từ ngà của các loài động vật như voi, hải tượng, kỳ lân biển, báo biển nhưng phổ biến nhất là ngà voi của voi châu Phi và voi châu Á. Ngà voi là một hàng lậu thường được buôn bán một cách phổ biến, có thể bán ít ở quốc gia nguồn và có thể lấy giá cao ở các quốc gia đích đến. Giá cả phụ thuộc rất nhiều vào quốc gia nguồn và sản phẩm. Giá và nhu cầu ngà voi đã tăng vọt, khiến nó trở thành một thị trường đang phát triển và sinh lợi. Trên toàn cầu, hoạt động buôn bán ngà voi bất hợp pháp trong năm 2014 cao hơn gấp đôi so với năm 2007. Trung Quốc là nước nhập khẩu ngà voi bất hợp pháp lớn nhất, Hoa Kỳ đứng thứ hai.

Tổng quan

Lịch sử

Ngà đã được giao dịch hàng trăm năm bởi những người dân ở các vùng như Greenland, Alaska và Siberia và rộ lên khủng khiếp trong thời khì thực dân châu Âu cai trị châu Phi và mở ra tuyến đường buôn bán ngà voi trên biển. Trong lịch sử, việc săn voi là phổ biến để bắt và sử dụng voi ở châu Á, riêng ở châu Phi việc săn bắt voi lấy ngà được thực hiện bởi những tên thực dân phương Tây và ngà voi là mặt hàng buôn bán nhộn nhịp. Địa danh nổi tiếng ở châu Phi gắn với việc buôn bán ngà voi là đất nước Bờ Biển Ngà.

Năm 1857, nhà buôn người Pháp Alphonse de Malzac lập một trạm ở Rumbek để buôn bán ngà voi và nô lệ. Các nô lệ và ngà voi được chở tới sông Nile rồi chở bằng tàu thuyền tới Khartoum. Việc buôn bán trong thời gian gần đây, đã dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng của các loài, dẫn đến hạn chế và cấm việc buôn ngà voi. Sừng kỳ lân được coi là có sức mạnh ma thuật, chẳng hạn như khả năng để chữa bệnh ngộ độc và bệnh trầm uất, những người Viking và các lái buôn phương bắc chớp lấy cơ hội này đã có thể bán chúng với giá trị qui ra vàng gấp nhiều lần trọng lượng chính chiếc ngà. Ngà còn được sử dụng để làm ly mà người ta tin rằng có thể hóa giải bất kì chất độc nào.

Buôn bán

Với giá rất đắt, những chiếc ngà voi đang trở thành một trong những vật phẩm quý giá nhất trên thế giới. Vào thời điểm năm 2010 giá của 1 kg ngà voi cắt miếng lên tới 1.863 USD. Chính vì vậy, số lượng voi bị giết ngày càng nhiều tại khắp các quốc gia trên thế giới. Voi châu Phi đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng do tình trạng săn bắn trái phép lấy ngà voi, vốn được sử dụng như một những vật dụng trang trí sang trọng trong các gia đình châu Á và đồ trang sức. Sau khi giết voi, các tay thợ săn sẽ lấy ngà cưa cắt ra làm các đồ mỹ nghệ hoặc để ngà voi nguyên chiếc. Ngành công nghiệp săn bắn và buôn lậu ngà voi bất hợp pháp hiện có giá trị lên tới hơn 10 tỉ USD mỗi năm.

Ngà voi thu được từ những chuyến đi săn như vậy được buôn lậu về châu Á. Tại đây, chúng được gia công, điêu khắc và bán dưới dạng các tác phẩm nghệ thuật với giá rất cao. Một chiếc ngà voi lớn có thể mang lại lợi nhuận cho người bán khoản tiền lên tới 6.000 USD. Các tuyến đường vận chuyển ngà voi đã được hình thành từ các hải cảng ở Tây và Trung Phi tới Đông Phi với Tanzania và Kenya là đầu ra cho các hoạt động buôn bán bất hợp pháp ra khỏi châu Phi. Hoa Kỳ là quốc gia đứng thứ hai sau Trung Quốc trong các thị trường tiêu thụ ngà voi bất hợp pháp. Nhưng việc buôn bán trái phép ngà voi không được chú trọng bởi các công tố viên, và các đạo luật mới nhằm thúc đẩy thương mại toàn cầu khiến việc săn trộm ngà voi trở thành công việc lợi nhuận cao, nguy cơ thấp.

Malaysia, Việt Nam và Hồng Kông là những tuyến trung chuyển với điểm tiêu thụ cuối cùng là Trung Quốc và Thái Lan. Hải quan Hong Kong đã từng phát hiện 7,2 tấn ngà voi trong một chuyến hàng từ Malaysia. Tuy nhiên, trong hai năm, những kẻ buôn lậu đã bắt đầu sử dụng các tuyến đường mới hình thành ở một số quốc gia như Togo và Bờ Biển Ngà như các địa điểm xuất khẩu của châu Phi cùng với Indonesia, Tây Ban Nha, Sri Lanka và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất là các điểm trung chuyển mới. Đứng hàng đầu trong số những nước trung chuyển loại hàng này là Nigeria, Kenya, Tanzania và đặc biệt là Malaysia, nơi có tới 6 vụ buôn lậu bị phát giác trong năm 2011.

Năm 2012, chính quyền Malaysia đã phát hiện và thu giữ 1,4 tấn ngà voi tại cảng Klang, ở phía tây thủ đô Kuala Lumpur. Ngà voi và sản phẩm bằng ngà voi bị hải quan Malaysia tịch thu. Số ngà này được gửi từ Mombasa, Kenya và nơi đến là Cam Bốt. Trong vụ bắt giữ năm 2011, cơ quan chức năng đã tịch thu 727 chiếc ngà, được dấu trong các thùng hàng ở cảng Mombasa, Kenya, và địa chỉ nơi nhận chúng là châu Á. Giới chức Hong Kong cũng từng tịch thu hơn một tấn ngà voi từ Kenya. Trị giá của số ngà voi này lên tới 1,4 triệu USD. Theo thông lệ, các thùng chứa ngà voi bất hợp pháp thường được gửi đến Thái Lan hoặc Trung Quốc. Việc xuất hiện một tầng lớp trung lưu tại các nước này, luôn thèm khát những sản phẩm xa xỉ, đã góp phần thúc đẩy các hoạt động buôn bán ngà voi trái phép.

Những kẻ săn trộm thường tấn công voi tại một nước rồi vận chuyển ngà voi lậu từ nước láng giềng để trốn tránh luật pháp. Chẳng hạn như 6,5 tấn ngà voi bị thu giữ tại Singapore năm 2002 được vận chuyển từ Malawi, nhưng xét nghiệm DNA cho thấy số ngà voi này có nguồn gốc từ vùng trung tâm Zambia. Tương tự, một vụ vận chuyển 3,9 tấn năm 2006 bị bắt tại Hongkong đến từ Cameroon, nhưng kết quả DNA cho thấy nguồn gốc số hàng này từ trung tâm Gabon. Tiếp nối thêm danh sách các quốc gia đích đến của ngà voi, trong vài năm trở năm trở lại đây nhu cầu đã tăng mạnh tại Hoa Kỳ, nơi ngà voi được dùng để làm chuôi dao hoặc báng súng.

Đợt bán ngà voi có kiểm soát đầu tiên được thực hiện vào năm 1999. Tệ nạn buôn lậu đã giảm liên tục trong 5 năm sau đó nhưng tăng trở lại kể từ 2004. Giao dịch có kiểm soát gần đây nhất là vào năm 2008. Namibia, Botswana và Zimbabwe đã bán 200 tấn ngà voi cho Trung Quốc và Nhật Bản. Đó là số ngà thu lượm được từ những con voi chết già hoặc được phép bắn hạ để điều hòa số lượng. Tuy nhiên, tệ nạn buôn lậu lại tăng mạnh kể từ 2009 cho đến nay cho thấy khó có thể kết luận được mối quan hệ nhân quả giữa việc cho phép bán ngà voi có kiểm soát và tệ nạn buôn lậu. Các tổ chức bảo vệ động vật hoang dã đang gây áp lực đòi các chính phủ ở châu Phi phải gia tăng phương tiện trong cuộc đấu tranh chống tệ nạn săn bắn voi trái phép lấy ngà.

Các nước

Ở châu Phi

Hoạt động buôn lậu ngà voi, hầu như không có ngoại lệ, đã bị cấm từ năm 1989 sau khi số lượng voi châu Phi giảm mạnh từ hàng triệu vào giữa thế kỷ XX xuống còn chỉ khoảng 600.000 con vào cuối những năm 1980. Buôn bán bất hợp pháp ngà voi tại châu Phi đã tăng sau khi lệnh cấm buôn bán quốc tế của CITES được nới lỏng vào năm 2007 và cho phép các quốc gia châu Phi bán kho ngà voi có nguồn gốc từ các cá thể voi đã chết trong tự nhiên hoặc do bệnh tật. Ở đất nước Kenya giá 1 kg ngà voi ở các khu chợ đen khoảng 1.800 USD. Mỗi chiếc ngà voi lớn có thể mang lại cho người bán một khoản tiền hấp dẫn 6.000 USD (khoảng 120 triệu VNĐ), đủ để cho một người dân Kenya ăn chơi thỏa thích hàng năm trời. Ngà của voi tại Gabon là thứ hấp dẫn đối với bọn săn trộm vì chúng rất cứng và có sắc hồng.

Hiện tượng săn bắt voi lấy ngà đáp ứng nhu cầu ngà voi của Trung Quốc đang là một vấn nạn nghiêm trọng ở châu Phi. Theo thống kê, tổng đàn voi châu Phi có 600.000 con mỗi năm chết khoảng 38.000 con. Con số này dựa trên số vụ buôn bán ngà voi trái phép và nó vượt quá tỷ lệ sinh hằng năm của loài voi. Nhưng vào tháng 1 năm 1990, nhiều nước trên thế giới đã ký một lệnh cấm quốc tế về việc buôn bán ngà voi. Năm 1989, Hội nghị thương mại quốc tế về các loài bị nguy hiểm trong quần thể động thực vật đã cấm hầu hết các trao đổi buôn bán ngà voi quốc tế. Lệnh cấm này có hiệu lực với tất cả các hoạt động trao đổi buôn bán ngà voi ngoại trừ ngà voi được các quốc gia khai thác một cách hợp pháp từ các đàn voi của họ hoặc từ những con voi đã chết.

Số liệu thống kê các vụ bắt giữ có quy mô lớn trong năm 2013 (từ mức độ 500 kg ngà voi/vụ tại một địa điểm) cho thấy lượng ngà voi bị tịch thu đã đạt mức cao nhất trong 25 năm qua. Một số vụ lớn cho thấy có sự tham gia của các tổ chức tội phạm và qua 18 vụ bắt giữ đã tịch thu 41,6 tấn ngà voi trong năm 2013, tăng 20% so với số liệu năm 2011. Trong năm 2011, số lượng ngà voi bị tịch thu ước tính hơn 23 tấn, cao gấp đôi so với mức 10 tấn của năm 2010 - tương đương 2.500 con voi, hoặc nhiều hơn thế, đã bị giết. Giá ngà voi có thể lên đến 1.000 USD/pound (1pound=0,45 kg) khiến năm 2011 cũng trở thành năm cao độ nhất của nạn buôn bán bất hợp pháp ngà voi trong 16 năm qua. Kể từ năm 1989, thời điểm cấm buôn bán ngà voi trên thế giới, chưa bao giờ nạn giết voi buôn lậu ngà lại phát triển mạnh như trong năm 2011. Nếu chỉ tính những vụ buôn lậu có quy mô lớn, với hơn 800 kg ngà voi, thì riêng trong năm 2011 đã có tới 13 vụ được phát hiện so với 6 vụ trong năm 2010.

Trung Quốc

Thị trường Trung Quốc được cho là một trong những yếu tố chính dẫn tới việc săn trộm voi ở châu Phi. Việc buôn bán ngà voi giữa các nước đã bị cấm từ năm 1990, nhưng nhiều quốc gia, trong đó có Mỹ và Trung Quốc, vẫn cho phép mua bán ngà voi trong nước. Những năm gần đây, chính phủ Trung Quốc đã thúc đẩy hoạt động giao dịch ngà voi bằng việc cấp phép cho các xưởng sản xuất và các nhà bán lẻ. Nước này hiện dự trữ hàng chục tấn ngà voi kể từ khi hoạt động buôn bán sản phẩm này được Công ước Thương mại quốc tế về Các loài quý hiếm và Động thực vật hoang dã cho phép vào năm 2008.

Trung Quốc là thị trường tiêu thụ ngà voi lớn nhất thế giới. Ước tính 70% sản phẩm ngà voi trên toàn cầu được bán tại Trung Quốc. Nhu cầu ngày càng cao tại châu Á đối với các loại sản phẩm trên khiến tê giác và voi châu Phi bị săn trộm, giết hại ngày một tăng trong những năm gần đây. Trung Quốc là thị trường tiêu thụ ngà voi và sừng tê giác lớn nhất thế giới. Tại Trung Quốc, nhu cầu tiêu thụ ngà voi chủ yếu đến từ tầng lớp trung lưu và thượng lưu ngày càng tăng, đồ chạm khắc, đũa, trang sức bằng ngà voi được xem như một cách thể hiện sự giàu có.

Trung Quốc là nước có thị trường tiêu thụ ngà voi lớn trên thế giới. Ước tính tới năm 2010, tới 90% ngà voi buôn bán ở Trung Quốc là từ săn bắn trái phép. Quân đội kháng chiến của thượng đế (LRA) ở Uganda và Nam Sudan kiếm được 4-12 triệu USD mỗi năm từ buôn lậu ngà voi. Các nhóm phiến quân như al-Shabab buôn lậu ngà voi để tiếp vốn cho hoạt động khủng bố. Phần lớn lượng ngà voi nhập vào Trung Quốc đi qua ngả Hong Kong. Ước tính tổng lượng ngà voi đến thị trường Trung Quốc chiếm 60-90% nguồn cung từ châu Phi. Giá ngà voi ở Trung Quốc tăng gấp ba lần trong vòng bốn năm qua, hiện lên đến 2.100 USD/kg. Năm 2013, nhà chức trách Hong Kong thu giữ tới 8.041 kg ngà voi, một con số kỷ lục, cao hơn 40% so với năm 2012 và 300% so với năm 2003.

Các nước đang bàn thảo khả năng thực hiện cơ chế ra quyết định (DMM), cung cấp cho một số nước ủng hộ buôn ngà voi như Trung Quốc và các quốc gia châu Âu cơ chế mua bán ngà voi hợp pháp. Thực tế thị trường thương mại ngà voi hợp pháp luôn trở thành vỏ bọc che đậy hoạt động buôn lậu ngà voi bất hợp pháp. Trung Quốc đóng hoàn toàn thị trường ngà voi hợp pháp trong đó, công xưởng thuộc sở hữu nhà nước này là một trong những xưởng chế tác ngà voi lớn nhất Trung Quốc. Cục Quản lý Lâm nghiệp Quốc gia thông báo 67 cơ sở cung cấp ngà voi được cấp phép đã bị đóng cửa, trong đó có 12 nhà máy sản xuất và hàng chục cửa hàng bán lẻ. Số còn lại sẽ bị đóng cửa tới cuối năm. Năm 2015, lãnh đạo Trung Quốc và Mỹ đã tuyên bố sẽ cấm "gần như hoàn toàn" thị trường ngà voi trong nước.

Viêt Nam

Việt Nam vừa là điểm trung chuyển buôn bán ngà voi cho người tiêu dùng ở Trung Quốc và Mỹ để làm đồ trang sức và trang trí nội thất. Ở Việt Nam, có nghi án ngà voi, sừng tê giác hàng chục tỷ đồng tuồn về Việt Nam, gồm hơn 65 kg sản phẩm động vật hoang dã nghi là sừng tê giác và ngà voi. Trong đó có 18 khúc ngà động vật trọng lượng trên 60 kg và 3 sừng động vật, một kg ngà voi là 2.100 USD, gần 46 triệu đồng. Như vậy, nếu lô hàng trót lọt thì sẽ có giá trị đến hàng chục tỷ đồng, vụ Vụ gần 3 tấn ngà voi, vẩy tê tê giấu trong hơn 500 thùng đầu cá được gói kỹ, giấu trong lõi các thùng hàng đông lạnh tạm nhập tái xuất.

Vụ 700 kg ngà voi có giá gần 30 tỷ đồng bị phát hiện trong các khúc gỗ theo tàu về cảng Cát Lái. Đây là lô ngà voi thứ tư bị bắt giữ trong vòng một tháng, hàng trăm ngà voi được giấu trong các khúc gỗ rỗng ruột rộng 30–40 cm, dài hơn 2 m và được chèn chặt bằng mùn cưa. Nhìn bên ngoài, các khúc gỗ không có bất kỳ dấu hiệu bất thường. Số ngà voi được tìm thấy nặng khoảng 700 kg, ước tính giá thị trường gần 30 tỷ đồng. Vụ hơn 500 khúc ngà voi trong những thùng hoa quả, đang được vận chuyển về Hà Nội tiêu thụ. Vụ nhân viên kho tang vật Cục Hải quan Hà Nội cùng đồng phạm đánh tráo đồ giả, rút ruột ngà voi thật bán thu gần 3 tỷ đồng với gần 240 kg ngà voi và hơn 6 kg sừng tê giác, bán thu lời bất chính tổng cộng gần 3 tỷ đồng.

Thái Lan
Ở Thái Lan, những kẻ săn trộm đã săn các con voi lấy ngà voi, thịt và da. Luật pháp quốc gia (2015) hiện nay của Thái Lan cho phép ngà voi quốc nội Thái Lan được bán một cách hợp pháp. Là một hệ quả không chủ ý, số lượng lớn ngà voi Châu Phi có thể được bán lậu thông qua các cửa hàng của Thái Lan. Chỉ bằng cách đóng cửa thương mại ngà nội địa, Thái Lan có thể giúp loại bỏ mối đe dọa đối với các con voi châu Phi. Phần lớn lượng ngà voi này do du khách nước ngoài mua. Nhu cầu về ngà voi tăng cao khiến nạn săn trộm ngày càng trở nên phổ biến. Thị trường ngà voi của Thái Lan là thị trường lớn nhất trên thế giới và thương mại chủ yếu được cung cấp từ ngà voi châu Phi được buôn lậu vào trong nước. Trên chợ đen Thái Lan một cặp ngà voi được bán với giá vài nghìn USD.

Tháng 7 năm 2014, tại một cuộc họp can thiệp của CITES, Thái Lan đã đồng ý với một thời biểu biểu nghiêm ngặt để giải quyết tình trạng buôn bán ngà voi bất hợp pháp hoặc đối mặt với nguy cơ trừng phạt thương mại. Một tuần trước cuộc họp, TRAFFIC đã phát hành một cuộc khảo sát về Bangkok, nơi có thêm nhiều cửa hàng bán lẻ và số lượng bày bán ngà voi gấp ba lần so với năm 2013. Thái Lan được cho thời hạn đến ngày 30 tháng 9 năm 2014 để đệ trình kế hoạch sửa đổi hành động về ngà voi quốc gia. Buôn bán, vận chuyển hoặc sở hữu các bộ phận của voi bị săn trộm cũng là hành vi phạm pháp. Tuy nhiên, người ta vẫn bí mật buôn bán ngà voi. Một trong những mối lo ngại lớn nhất đối với nhà chức trách ở đây là việc Thái Lan hiện đang được sử dụng làm điểm trung chuyển, đặc biệt là ngà voi. Một chiếc ngà bán ở chợ đen có thể có trị giá lên tới 30.000 đô la.

Nhật Bản
Việc buôn bán ngà voi trái phép hầu hết do các tổ chức tội phạm lớn thực hiện và xuất phát từ nhu cầu của các thị trường lớn mạnh như Trung Quốc và Nhật Bản, nơi ngà voi được sử dụng để chạm khắc những con dấu gọi là hanko cùng nhiều đồ mỹ nghệ khác. Những quảng cáo liên quan tới sản phẩm từ ngà voi là một trong những nguyên nhân khiến nạn săn ngà voi tăng vọt. Khoảng 10 nghìn quảng cáo về ngà voi bằng tiếng Nhật xuất hiện trên Google. Khoảng 80% số đó quảng cáo cho hanko (ấn chương, ấn triện), những con dấu nhỏ được sử dụng rộng rãi ở Nhật Bản để đóng dấu các tài liệu chính thức. Các quảng cáo còn lại quảng bá đồ chạm trổ và các vật dụng nhỏ khác. Những con dấu này là hàng hóa hợp pháp và người ta thường gắn cụm từ "bằng ngà voi" vào chúng. Doanh số hanko của Nhật Bản là một yếu tố ảnh hưởng tới nhu cầu lớn đối với ngà voi và khiến nạn săn trộm voi khắp châu Phi tái diễn trên phạm vi rộng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 EIA 25 yrs investigating the ivory trade, reports etc
 EIA (in the USA) reports etc
 Convention on International Trade in Endangered Species
 Species survival network – over 80 NGOs working on wildlife trade
 World Wide Fund for Nature
 Another Elephant
 Traffic – wildlife trade monitoring
 International Fund for Animal welfare

Họ Voi
Chợ đen
Nghề nghiệp trái phép
Hoạt động tội phạm có tổ chức
Thương mại theo hàng hóa


title: Lee Rowley

text:
Lee Benjamin Rowley (sinh ngày 11 tháng 9 năm 1980) là một chính khách của đảng Bảo thủ và cựu cố vấn quản lý đã được bầu làm Nghị sĩ cho North East Derbyshire tại cuộc tổng tuyển cử năm 2017. Đó là một lợi ích Bảo thủ đáng chú ý khi Rowley đánh bại Nghị sĩ Lao động Natascha Engel đang ngồi trong một ghế được đại diện bởi Đảng Lao động kể từ năm 1935.

Đầu đời và sự nghiệp
Rowley được sinh ra trong Bệnh viện Scarsdale ở Chesterfield. Là con trai của một người bán sữa, anh lớn lên ở Chesterfield và học tại Trường Trung học St Mary's. Rowley trở thành thành viên đầu tiên trong gia đình theo học đại học năm 1999, khi ông giành được một Triển lãm để học Lịch sử Hiện đại tại Lincoln College, Oxford. Sau đó, ông đọc để lấy bằng thạc sĩ, cũng trong Lịch sử, tại Đại học Manchester.

Trước khi trở thành MP, Rowley làm việc trong các dịch vụ tài chính và tư vấn quản lý. Ông đã từng giữ các vị trí tại Barclays, KPMG, Santander và Co-op Insurance, nơi ông là Trưởng phòng Thay đổi tại thời điểm ông đắc cử vào Quốc hội. Rowley cũng đã đóng góp nghiên cứu về phúc lợi và nhà ở cho nhóm tư duy trung tâm, Trung tâm Công bằng Xã hội.

Đời tư
Rowley là người đồng tính công khai. Trước khi đắc cử, ông làm Quản lý cấp cao cho một công ty bảo hiểm.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1980
Nhân vật còn sống
Chính khách đồng tính nam


title: Bette Davis Eyes

text:
"Bette Davis Eyes" là một bài hát được thể hiện lần đầu tiên bởi nghệ sĩ thu âm người Mỹ Jackie DeShannon nằm trong album phòng thu thứ 17 của bà, New Arrangement (1975). Bài hát trở nên nổi tiếng với phiên bản hát lại từ nghệ sĩ thu âm người Mỹ Kim Carnes cho album phòng thu thứ sáu của bà, Mistaken Identity (1981). Nó được phát hành vào ngày 10 tháng 3 năm 1981 như là đĩa đơn đầu tiên trích từ album bởi EMI America Records. "Bette Davis Eyes" được viết lời bởi DeShannon và Donna Weiss, trong khi phần sản xuất cho phiên bản của Karnes được thực hiện bởi Val Garay. Được lấy cảm hứng sau khi DeShannon xem bộ phim năm 1942 Now Voyager do nữ diễn viên Bette Davis thủ vai chính, bản gốc của bài hát được thu âm theo phong cách jazz vào thập niên 1920, trước khi được thay đổi theo âm hưởng của new wave kết hợp với những yếu tố từ soft rock trong bản hát lại mang nội dung đề cập đến một cô gái mang nhiều nét ngoại hình như Davis, nhưng lại là một người không có tính cách tốt.

Sau khi phát hành, phiên bản hát lại "Bette Davis Eyes" của Karnes nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao chất giọng của nữ ca sĩ cũng như quá trình sản xuất nó. Ngoài ra, bài hát còn gặt hái nhiều giải thưởng và đề cử tại những lễ trao giải lớn, bao gồm ba đề cử giải Grammy cho Thu âm của năm, Bài hát của năm và Trình diễn giọng pop nữ xuất sắc nhất tại lễ trao giải thường niên lần thứ 24, và chiến thắng hai giải đầu. "Bette Davis Eyes" cũng tiếp nhận những thành công ngoài sức tưởng tượng về mặt thương mại với việc đứng đầu các bảng xếp hạng ở hơn 21 quốc gia, bao gồm những thị trường lớn như Úc, Pháp, Đức, Ý, Na Uy, Tây Ban Nha và Thụy Sĩ, đồng thời lọt vào top 10 ở hầu hết những quốc gia nó xuất hiện. Tại Hoa Kỳ, nó đạt vị trí số một trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 trong chín tuần liên tiếp, trở thành đĩa đơn quán quân đầu tiên và duy nhất của Karnes và là đĩa đơn thành công nhất năm 1981 tại đây.

Video ca nhạc cho "Bette Davis Eyes" được đạo diễn bởi Russell Mulcahy, trong đó bao gồm những cảnh Karnes trình diễn bài hát trong một câu lạc bộ với ban nhạc và những vũ công. Để quảng bá bài hát, nữ ca sĩ đã trình diễn nó trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải lớn, bao gồm American Bandstand, Fridays, Solid Gold và Top of the Pops, cũng như trong nhiều chuyến lưu diễn của bà. Được ghi nhận là bài hát trứ danh trong sự nghiệp của Karnes, "Bette Davis Eyes" đã được hát lại và sử dụng làm nhạc mẫu bởi nhiều nghệ sĩ, như Kylie Minogue, Gwyneth Paltrow, Taylor Swift và Brandon Flowers, cũng như xuất hiện trong nhiều tác phẩm điện ảnh và truyền hình, bao gồm American Horror Story, Cold Case, That's My Boy và Raising Hope. Ngoài ra, bài hát còn nằm trong nhiều album tuyển tập và trực tiếp của bà, bao gồm Gypsy Honeymoon: The Best of Kim Carnes (1993), Live at Savoy, 1981 (1999) và The Best of Kim Carnes (2005).

Danh sách bài hát
Đĩa 7"
 "Bette Davis Eyes" – 3:47
 "Miss You Tonite" – 5:13

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Xếp hạng thập niên

Xếp hạng mọi thời đại

Chứng nhận

Xem thêm
 Danh sách đĩa đơn quán quân Hot 100 năm 1981 (Mỹ)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đĩa đơn năm 1981
Bài hát năm 1975
Bài hát của Jackie DeShannon
Bài hát của Kim Carnes
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100
Đĩa đơn quán quân tại Úc
Đĩa đơn quán quân European Hot 100 Singles
Đĩa đơn quán quân tại Pháp
Đĩa đơn quán quân tại Đức
Đĩa đơn quán quân tại Ý
Đĩa đơn quán quân tại Na Uy
Đĩa đơn quán quân ở Nam Phi
Đĩa đơn quán quân tại Tây Ban Nha
Đĩa đơn quán quân tại Thụy Sĩ
Giải Grammy cho Thu âm của năm
Giải Grammy cho Bài hát của năm
Bette Davis
Đĩa đơn của EMI America Records


title: Ectropis biundularia

text:
Ectropis biundularia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Ectropis


title: Rutilia regalis

text:
Rutilia regalis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Rutilia


title: Argyria xanthoguma

text:
Argyria xanthoguma là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Argyria


title: 1999 LE31

text:
1999 LE31 là một centaur và damocloid trên quỹ đạo ngược và lệch tâm từ khu vực ngoài của Hệ Mặt Trời. Nó được quan sát lần đầu tiên vào ngày 12 tháng 6 năm 1999, bởi các nhà thiên văn học với chương trình LINEAR tại ETS của Lincoln Lab gần Socorro, New Mexico, Hoa Kỳ. Đối tượng bất thường này có đường kính khoảng 16,8 km (10 dặm).

Miêu tả
1999 LE31 quay quanh Mặt trời ở khoảng cách từ 4,3 đến 11,9 AU cứ sau 23 năm và 2 tháng (8,462 ngày;bán trục lớn là 8,13 AU). Quỹ đạo của nó có độ lệch tâm 0,47 và độ nghiêng 152 ° so với đường hoàng đạo. Nó dành phần lớn quỹ đạo của nó nằm trong Hệ Mặt trời bên ngoài giữa Sao Mộc và Sao Thiên Vương, và giống như tất cả các centaur, có quỹ đạo không ổn định do ảnh hưởng của lực hấp dẫn của các hành tinh khổng lồ. Do đó, nó phải có nguồn gốc từ nơi khác, rất có thể nằm ngoài Sao Hải Vương. Nó là cả một hành tinh nhỏ bay qua Sao Mộc và Sao Thổ. Trong số hơn nửa triệu hành tinh nhỏ được biết đến, 1999 LE31 là một trong số khoảng 60 hành tinh có quỹ đạo ngược. 1999 LE31 có đường kính khoảng 16,8 km. Nó đã đến perihelion (điểm tiếp cận gần nhất với Mặt trời) vào tháng 12 năm 1998. Nó đã được quan sát lần cuối vào năm 2000, và tiếp theo sẽ đến với perihelion vào tháng 2 năm 2022.

Tham khảo

Damocloid
Centaur (tiểu hành tinh)

Được phát hiện bởi LINEAR
19990612


title: Conisania arida

text:
Conisania arida là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Conisania


title: Phygopoides pradosiae

text:
Phygopoides pradosiae là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Phygopoides


title: Erastria intensa

text:
Erastria intensa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Erastria


title: Ha Chang-rae

text:
Ha Chang-rae (; sinh ngày 16 tháng 10 năm 1994) là một cầu thủ bóng đá Hàn Quốc thi đấu ở vị trí hậu vệ cho Pohang Steelers.

Sự nghiệp
Ha ký hợp đồng với Incheon United vào tháng 1 năm 2017.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1994
Nhân vật còn sống
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Hàn Quốc
Cầu thủ bóng đá Incheon United FC
Cầu thủ bóng đá Pohang Steelers
Cầu thủ bóng đá K League 1


title: Heterochroma bellona

text:
Heterochroma bellona là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Heterochroma


title: Metarranthis amethystaria

text:
Metarranthis amethystaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Metarranthis


title: Phù Mỹ (thị trấn)

text:
Phù Mỹ là thị trấn huyện lỵ của huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Phù Mỹ có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Mỹ Quang
Phía tây giáp xã Mỹ Hòa
Phía nam giáp xã Mỹ Hiệp
Phía bắc giáp xã Mỹ Trinh.

Thị trấn Phù Mỹ có diện tích 10,55 km², dân số năm 2009 là 12.132 người, mật độ dân số đạt 1.150 người/km².

Lịch sử
Thị trấn Phù Mỹ được thành lập vào ngày 14 tháng 12 năm 1991 trên cơ sở 303 ha diện tích tự nhiên và 4.286 nhân khẩu của xã Mỹ Quang; 317 ha diện tích tự nhiên và 2.176 nhân khẩu của xã Mỹ Trinh; 407 ha diện tích tự nhiên và 2.515 nhân khẩu của xã Mỹ Hòa.

Hành chính
Thị trấn Phù Mỹ được chia thành 7 khu phố: An Lạc Đông 1, An Lạc Đông 2, Diêm Tiêu, Phú Thiện, Trà Quang, Trà Quang Bắc, Trà Quang Nam.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Huyện lỵ Việt Nam


title: Curtis Jones (cầu thủ bóng đá)

text:
Curtis Julian Jones (sinh ngày 30 tháng 1 năm 2001) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Anh hiện đang chơi ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Liverpool tại Premier League.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Liverpool
Trưởng thành ở lò đào tạo của Liverpool, Curtis Jones gia nhập Liverpool khi mới 9 tuổi. Sau khi ra mắt đội U23 vào tháng 1 năm 2018, Jones đã ký hợp đồng chuyên nghiệp đầu tiên vào ngày 1 tháng 2 năm 2018.

Anh có tên trong đội hình của Liverpool trong trận đấu với Everton tại giải Premier League vào ngày 7 tháng 4 năm 2018 và được đưa vào băng ghế dự bị mà không ra sân.

Jones đã thi đấu nổi bật cho Liverpool trong giai đoạn đầu mùa giải 2018–19. Huấn luyện viên Jürgen Klopp đã khen ngợi khả năng di chuyển và kỹ năng rê dắt của anh.

Vào ngày 5 tháng 1 năm 2020, Jones có tên trong đội hình ra sân của Liverpool bao gồm chủ yếu các cầu thủ trẻ và dự bị đã đánh bại đối thủ cùng thành phố Everton với tỉ số 1–0 tại FA Cup trên sân vận động Anfield, khi chính anh là người ghi bàn thắng quyết định. Ở độ tuổi 18 tuổi 340 ngày, Curtis Jones là cầu thủ ghi bàn trẻ nhất trong trận derby Merseyside kể từ khi Robbie Fowler ghi bàn cho Liverpool vào năm 1994.

Ngày 5 tháng 7 năm 2020, Jones ghi bàn thắng đầu tiên tại Premier League vào lưới của Aston Villa vào phút 89 tại sân Anfield.

Vào ngày 22 tháng 7 năm 2020, Curtis Jones vào sân từ băng ghế dự bị trong trận đấu với Chelsea. Với việc ra sân trong trận đấu năng cao chiếc cúp vô địch sau hơn 30 năm chờ đợi của CLB, Curtis Jones đã đủ điều kiện nhận huy chương vô địch Premier League sau khi anh đã có đủ 5 lần ra sân tại giải đấu đấu hàng đầu nước Anh trong mùa giải 2019–20 với Liverpool. Vào ngày 30 tháng 7 năm 2020, anh đã được vinh danh là Cầu thủ xuất sắc nhất Premier League 2 mùa giải 2019–20 trước năm người được đề cử khác: Liam Cullen, Billy Gilmour, Jahmal Hector-Ingram, Nathan Holland và Rayhaan Tulloch.

Danh hiệu

Liverpool
 Premier League: 2019–20
 FA Cup: 2021–22
 EFL Cup: 2021–22
 FA Community Shield: 2022
 UEFA Super Cup: 2019
 FIFA Club World Cup: 2019

Tham khảo

Liên kết ngoài

Profile at the Liverpool F.C. website

Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Anh
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Liverpool F.C.
Cầu thủ bóng đá Premier League


title: Bộ Điểu (鳥)

text:
Bộ Điểu, bộ thứ 196 có nghĩa là "chim" là 1 trong 6 bộ có 11 nét trong số 214 bộ thủ Khang Hy.

Trong Từ điển Khang Hy có 750 chữ (trong số hơn 40.000) được tìm thấy chứa bộ này.

Tự hình Bộ Điểu (鳥)

Chữ thuộc Bộ Điểu (鳥)

Liên kết ngoài
 Cơ sở dữ liệu Unihan - U + 9CE5

196


title: Metopius transcaspicus

text:
Metopius transcaspicus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Metopius


title: Streptokinase

text:
Streptokinase (SK) là một loại thuốc giúp làm tan huyết khối và có bản chất là một enzyme. Nếu sử dụng để làm tan các huyết khối thì chúng sẽ được sử dụng để phá vỡ các cục máu đông trong một số trường hợp nhồi máu cơ tim (đau tim), thuyên tắc phổi, và huyết khối động mạch. Loại nhồi máu cơ tim có thể sử dụng enzyme này là nhồi máu cơ tim cấp ST chênh lên (STEMI). Thuốc này được sử dụng bằng cách tiêm vào tĩnh mạch.

Các tác dụng phụ thường gặp có thể kể đến như buồn nôn, chảy máu, huyết áp thấp và phản ứng dị ứng. Không nên sử dụng thuốc này hai lần trong cùng cuộc đời của một người. Mặc dù không có nguy hại gì được phát hiện khi sử dụng trong thai kỳ, nhưng đối tượng sử dụng này vẫn chưa được nghiên cứu kỹ. Streptokinase thuộc nhóm thuốc chống huyết khối và hoạt động bằng cách kích hoạt hệ thống tiêu sợi huyết.

Streptokinase được phát hiện vào năm 1933 từ chủng liên cầu khuẩn Streptococci tan huyết beta. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn là từ 30,00 đến 138,00 USD cho mỗi liều tính đến năm 2014. Chúng không còn được bán ở Hoa Kỳ.

Chú thích

Thuốc thiết yếu của WHO
Thuốc làm tan huyết khối
RTT


title: Calodesma eucyanoides

text:
Calodesma eucyanoides là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Calodesma


title: Hydata metaloba

text:
Hydata metaloba là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hydata


title: Giải quần vợt Wimbledon 1978 - Đôi nam

text:
Ross Case và Geoff Masters là đương kim vô địch, tuy nhiên thất bại ở vòng hai trước Mark Edmondson và John Marks.

Bob Hewitt và Frew McMillan đánh bại Peter Fleming và John McEnroe trong trận chung kết, 6–1, 6–4, 6–2 để giành chức vô địch Đôi nam tại Giải quần vợt Wimbledon 1978.

Hạt giống

  Bob Hewitt /  Frew McMillan (Vô địch)
  Wojciech Fibak /  Tom Okker (Bán kết)
  Bob Lutz /  Stan Smith  (Vòng hai)
  John Alexander /  Phil Dent (Bán kết)
  Vitas Gerulaitis /  Sandy Mayer (Tứ kết)
  Ross Case /  Geoff Masters (Vòng hai)
  Fred McNair /  Raúl Ramírez (Tứ kết)
  Ray Ruffels /  Allan Stone (Vòng một)
  Marty Riessen /  Dick Stockton (Vòng ba)
 n/a
  Syd Ball /  Kim Warwick (Vòng ba)
  Colin Dowdeswell /  Chris Kachel (Tứ kết)
  Ray Moore /  Roscoe Tanner (Vòng một)
  Gene Mayer /  Hank Pfister (Vòng ba)
  Álvaro Fillol /  Jaime Fillol (Vòng một)
  John Newcombe /  Tony Roche (Vòng ba)

Kết quả

Chung kết

Nửa trên

Nhánh 1

Nhánh 2

Nửa dưới

Nhánh 3

Nhánh 4

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đôi nam
Giải quần vợt Wimbledon theo năm - Đôi nam


title: Trương Nhược Quân

text:
Trương Nhược Quân (giản thể: 张若昀; phồn thể: 張若昀; bính âm: Zhāng Ruòyún, sinh ngày 24 tháng 8 năm 1988) là một nam diễn viên người Trung Quốc. Anh tốt nghiệp Học viện Điện ảnh Bắc Kinh năm 2007.

Sự nghiệp

2004–2014: Khởi đầu
Trương Nhược Quân bắt đầu sự nghiệp diễn xuất của mình vào năm 2004, đóng vai phiên bản trẻ hơn của nam nhân vật chính trong The Sea's Promise.  Anh lần đầu tiên được chú ý với vai diễn trong Snow Leopard (2010) và loạt phim đồng hành của nó, Black Fox (2011).   Anh đã giành được giải thưởng Nam diễn viên mới được yêu thích nhất năm 2010 cho màn trình diễn trong Snow Leopard.  Trương Nhược Quân đảm nhận vai chính đầu tiên trong bộ phim chiến tranh Sharp Sword.

Năm 2014, anh đóng vai chính trong Tân tuyết báo, và đoạt giải Nam diễn viên chính xuất sắc tại Giải thưởng Phim truyền hình Trung Quốc.

2015 – nay: Độ nổi tiếng ngày càng tăng
Năm 2015, Trương Nhược Quân đóng vai chính trong web drama Pháp sư Vô Tâm.  Bộ phim nổi tiếng ở cả Trung Quốc và Đài Loan, đồng thời giúp anh được công nhận nhiều hơn trong khu vực.  Sau đó, Trương Nhược Quân đóng vai chính trong bộ phim tình cảm Mười lăm năm chờ đợi chim di trú và các bộ phim truyền hình giả tưởng Cửu châu: Thiên Không thành và Truyền thuyết Thanh Khâu Hồ.

Năm 2016, anh đóng vai phụ trong bộ phim truyền hình gián điệp ăn khách Ma Tước. Sự nổi tiếng của bộ phim đã đưa anh trở nên phổ biến rộng rãi, và anh đã giành được giải thưởng Nam diễn viên được yêu thích nhất tại Giải thưởng Phim truyền hình Trung Quốc.  Sau đó, anh đóng chính cho Web drama Pháp y Tần Minh. Bộ phim đã thu được hơn 1,5 tỷ lượt xem trên Sohu TV và nhận được nhiều lời khen ngợi về cốt truyện cũng như diễn xuất của anh ấy.  Cùng năm, Trương Nhược Quân đóng vai chính trong phim điện ảnh đầu tiên của mình, Bầu Trời Máu Lửa cùng Ngô Ngạn Tổ, Trương Tịnh Sơ.

Vào năm 2017, anh được chọn vào vai chính là Hoắc Khứ Bệnh trong bộ phim cổ trang cùng tên.  Cùng năm, anh đóng vai chính trong bộ phim truyền hình Trung Quốc Dear Them làm lại từ bộ phim truyền hình Hàn Quốc Dear My Friends (Tình Bạn Tuổi Xế Chiều).  Năm này, Trương Nhược Quân xếp thứ 94 trong danh sách Danh sách 100 ngôi sao nổi tiếng Trung Quốc theo Forbes.

Năm 2018, anh đóng vai chính trong bộ phim hài lãng mạn Thuyết tiến hóa tình yêu.

Năm 2019, anh đóng vai chính trong bộ phim gián điệp Kinh Trập, phần tiếp theo của bộ phim ăn khách năm 2016 Ma Tước.  Sau đó anh đóng vai nam chính trong bộ phim lịch sử Khánh Dư Niên dựa trên tiểu thuyết cùng tên của Miêu Nị.  Bộ phim nhận được đánh giá rất tích cực và trở thành "bom tấn truyền hình" năm đó.

Năm 2020, Trương Nhược Quân được chọn tham gia bộ phim phá án Bằng chứng hoàn hảo. Cùng năm, anh tái hợp với biên kịch Vương Quyện của Khánh Dư Niên trong bộ phim truyền hình võ hiệp Tuyết Trung Hãn Đao Hành.  Anh đứng thứ 37 trong danh sách Danh sách 100 ngôi sao nổi tiếng Trung Quốc theo Forbes 2020.

Đời tư
Trương Nhược Quân và nữ diễn viên Đường Nghệ Hân tiết lộ mối quan hệ của họ thông qua Weibo vào ngày 2 tháng 8 năm 2017.

Họ kết hôn tại Ireland vào ngày 27 tháng 6 năm 2019 sau khi hẹn hò gần 9 năm.

Ngày 3 tháng 5 năm 2020,  Đường Nghệ Hân đã lâm bồn, hạ sinh con gái đầu lòng

Phim

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

Chương trình truyền hình

Âm nhạc

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Nam diễn viên Trung Quốc
Sinh năm 1988
Nam diễn viên Trung Quốc thế kỷ 21
Cựu sinh viên Học viện Điện ảnh Bắc Kinh
Nam diễn viên điện ảnh Trung Quốc
Nam diễn viên truyền hình Trung Quốc
Nhân vật còn sống


title: Stenia stigmosalis

text:
Stenia stigmosalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Stenia


title: Bowling for Soup

text:
Bowling for Soup (thường được đánh máy là ¡Bowling for Soup! và viết tắt là BFS) là một ban nhạc rock của Mĩ được thành lập tại Thác Wichita, bang Texas năm 1994. Ban nhạc bao gồm Jaret Reddick (hát chính, ghi-ta), Chris Burney (ghi-ta, hát bè), Gary Wiseman (trống) và Rob Felicetti (bass, hát bè và ghi-ta mộc). Ban nhạc được biết đến với các bài hát như "Girls All The Bad Guys Want", "1985", "Almost", và "High School Never Ends."

Lịch sử ban nhạc

Thành lập và những năm đầu (1986-2001)
Bowling For Soup có nguồn gốc từ Tháp Witchita, bang Texas, nơi Jaret Reddick và các thành viên khác lớn lên. Reddick và tay trống Lance Morrill gặp nhau ở nhà trẻ vào mùa thu năm 1977. Reddick và tay ghi-ta Chris Burney quen biết nhau khi còn học trung học (họ gặp nhau vào năm 1986). Như bao học sinh khác thời bấy giờ, họ nghe những ban nhạc heavy metal như Quiet Riot, Ratt và Mötley Crüe, nhưng đồng thời biết đến thể loại fast punk rock của Ramones và sau này là Green Day. Gia đình Burney sở hữu quán cà phê "The Refuge" tại quê nhà với sân khấu ca nhạc, và khi anh ấy chơi với ban nhạc đầu tiên của mình The Persecuted, anh và Reddick đã gặp tay bass Erik Chandler và tay trống Gary Wiseman và đầu những năm 90 (mặc dù Wiseman không tham gia ban nhạc cho tới năm 1998).

Burney và Chandler sớm thành lập ban nhạc The Folkadots, trong khi Wiseman chơi trong Gary & the Wiseman. Burney, Chandler cùng với Morrill, cũng lập nên ban nhạc Slaw. Trong khoảng thời gian này, Reddick lập ra ban nhạc Terminal Seasons. Không lâu sau đó, Reddick và Morrill lập nhóm coolfork! mà sau này Burney gia nhập cùng. Năm 1993, ban nhạc tích cực hoạt động, biểu diễn ở nhiều nơi như The Refuge. Vài tháng sau khi lập ra ban nhạc tên Rubberneck, ban nhạc quyết định đổi tên thành Bowling For Soup, dựa trên vở hài kịch của Steve Martin, và ban nhạc chính thức được thành lập vào ngày 4 tháng 6 năm 1994 tại Thác Witchita, bởi Reddick (hát chính, ghi-ta), Burney (ghi-ta, hát bè), Chander (bass, hát bè, ghi-ta mộc) và Morrill (trống). Morrill sau đó rời ban nhạc và được thay thế bởi Wiseman và tháng 7 năm 1988.

Năm 1996, Bowling For Soup chuyển về Denton, Texas và 2 năm sau đó họ thu âm album phòng thu thứ 2, và là album thứ 3 nhóm Rock onHonoroorabe Ones!! cho hãng thu âm FFROE. Ban nhạc ra mắt EP đầu tiên của mình Tell Me When to Whoa thông qua FFORE trong cùng năm đó. Album bán ra được hơn 10,000 bản, hứa hẹn Jive Records kí kết với ban nhạc.

Hãy làm điều đó cho Johnny! !, Ra mắt nhãn chính của Bowling for Soup, được phát hành trên Jive năm 2000. Album chủ yếu chứa các bản thu âm lại các tài liệu trước đây của nhóm cùng với một vài bản nhạc mới và bản cover bài hát " Summer of '69 " của Bryan Adams.

Tham khảo

Nghệ sĩ của RCA Records
Nghệ sĩ của Jive Records
Nghệ sĩ của Sony BMG


title: Marie-Thérèse Humbert

text:
Marie-Thérèse Humbert (sinh ngày 17 tháng 7 năm 1940) là một nhà văn người Mauritius. Cô là một người nhận giải Grand Prix des speechrices de Elle.

Tiểu sử
Cô sinh ra ở Quatre Bornes và được giáo dục tại Đại học Cambridge và Sorbonne. Cô chuyển đến Pháp vào năm 1968. Cô chạy đua với tư cách là ứng cử viên xã hội ở bộ phận Indre của Pháp và cũng là ứng cử viên cho chính quyền thành phố ở Saint-Julien-de-Vouaugees.

Tác phẩm được chọn

Tiểu thuyết

 À l'Autre bout de moi (1979), nhận được Grand Prix des lectrices de Elle
 Le Volkaméria (1984)
 Une robe d'écume et de vent (1989)
 Un fils d'Orage (1992), đã nhận được giải thưởng Prix Terre de France
 La montagne des Signaux (1994)
 Le chant du seringat la nuit (1997)
 Amy (1998)
 Comme un voile d'ombres (2000)

Truyện ngắn

 "En guise de préface" trong Maurice, le tour de l'île en quatre-vingts lieux (1994)
 "Parole de sen" trong Au tour des femmes (1995)
 "De la Lumière, de l'amour et du im lặng", "Le tout ainsi, en vrac" và "Clopin-clopant" trong Raymonde Vincent, 1908-1985, hommages (1995)
 "Adeline" trong Tombeau du cœur de François II (1997)
 "La véritable histoire de notre mère Eve au Jardin d'Eden" trong Elles, Histoires de femmes (1999)
 "Les galants de Lydie" trong Une enfance outremer (2001)
 "Fr Parentité; hommage au poète Édouard Maunick" ở lục địa Riveneuve, Mùa đông 2009-2010

Tham khảo

Nữ nhà văn thế kỷ 21
Nữ nhà văn thế kỷ 20
Sinh viên Đại học Paris
Cựu sinh viên Đại học Cambridge
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1940


title: Aegus pusillus

text:
Aegus pusillus là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được  mô tả khoa học năm 1881.

Tham khảo

Aegus
Động vật được mô tả năm 1881


title: Ptichodis glans

text:
Ptichodis glans là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ptichodis


title: Dancing with the Stars (Costa Rica - mùa 5)

text:
Dancing with the Stars (năm 2018) là mùa thứ 5 của chương trình Bước nhảy hoàn vũ Costa Rica được phát sóng trên kênh Teletica. Đây là phiên bản Costa Rica từ bản gốc của Anh Quốc là Strictly Come Dancing. Randall Vargas, Shirley Álvarez và Bismarck Méndez là các MC của chương trình. Johanna Solano – cựu hoa hậu Costa Rica 2011 là quán quân, đây là lần đầu tiên một khách mời nữ giành được chiến thắng, bạn nhảy của cô khi đó là vũ công Kevin Vera.

Các cặp đôi

Tham khảo

Dancing with the Stars


title: Gốc methylidyne

text:
Methylidyne, còn gọi là carbyne hay monocarbyne, là một hợp chất hữu cơ đơn giản nhất. Phân tử của nó chỉ gồm 1 nguyên tử hydro liên kết với 1 nguyên tử carbon. Nó là hợp chất mẹ của các carbyne, có thể được xem như thu được từ nó bằng cách thay thế các nhóm chức khác cho hydro.

Methylidyne là một chất khí không màu có phản ứng hóa học mạnh, nhanh chóng bị phá hủy trong điều kiện bình thường nhưng có nhiều trong môi trường liên sao (và là một trong những phân tử đầu tiên được phát hiện ở đó).

Một số phản ứng hóa học

Phản ứng 1

Phản ứng 2

Xem thêm

 Methan
 Ethylen
 Acetylen
 Benzen

Tham khảo


title: Tamba kebea

text:
Tamba kebea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tamba


title: Prorasea praeia

text:
Prorasea praeia là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Prorasea


title: Dichagyris capnista

text:
Dichagyris capnista là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dichagyris


title: Burn Out (bài hát của Martin Garrix và Justin Mylo)

text:
"Burn Out" là một bài hát bởi DJ người Hà Lan Martin Garrix và Justin Mylo. Bài hát có sự hợp tác với Dewain Whitmore và được phát hành vào ngày 14 tháng 9 năm 2018, trên hãng đĩa của Garrix là STMPD RCRDS, và đã được cấp phép độc quyền cho Epic Amsterdam, một bộ phận của Sony Music.

Bảng xếp hạng

Tham khảo

Bài hát năm 2018
Bài hát của Martin Garrix
Bài hát của Justin Mylo


title: Aladin Šišić

text:
Aladin Šišić (sinh 28 tháng 9 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá Bosnia và Herzegovina thi đấu cho Mladost Doboj ở Giải bóng đá ngoại hạng Bosnia và Herzegovina.

Tham khảo

Liên kết ngoài
PrvaLiga profile
Aladin Šišić at Calciozz

Sinh năm 1991
Nhân vật còn sống
Người Cazin
Cầu thủ bóng đá Bosna và Hercegovina
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Meistriliiga
Cầu thủ bóng đá JK Tallinna Kalev
Cầu thủ bóng đá NK Domžale
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thụy Sĩ


title: Tetracalci phosphat

text:
Tetracalci phosphat là hợp chất . Nó là chất cơ bản nhất của calci phosphat, và có tỉ lệ Ca / P là 2, làm cho nó là phosphat nghèo phosphor nhất. Nó được tìm thấy ở khoáng chất hilgenstockit, được hình thành trong xỉ giàu phosphat công nghiệp (gọi là "xỉ Thomas"). Xỉ này được sử dụng làm phân bón do độ tan cao của tetracalci phosphat so với khoáng chất apatit. Tetracalci phosphat là một thành phần trong một số xi măng calci phosphat có ứng dụng y tế.

Điều chế và phản ứng
Tetracalci phosphat không thể được điều chế trong dung dịch nước, bất kỳ chất kết tủa nào có tỷ lệ Ca / P chính xác đều chứa các ion hydroxide trong các pha apatit. Các phản ứng trạng thái rắn được sử dụng, một ví dụ là:
2CaHPO4 + 2CaCO3 → Ca4(PO4)2O + CO2 +H2O (1450-1500 °C trong 12 giờ)

Khi tetracalci phosphat là hỗn hợp metastable phản ứng nóng chảy phải được ngưng nhanh, giảm nhiệt độ và ngăn ngừa sự hình thành của các hợp chất khác như Ca3(PO4)2, CaO, CaCO3 và  Ca5(PO4)3(OH).

Tetracalci phosphat ổn định trong nước ở nhiệt độ phòng trong thời gian lên đến bốn tuần, nhưng ở nhiệt độ cao hơn nó thủy phân thành hydroxyapatit và calci hydroxide:
3Ca4(PO4)2O + 3H2O → 2Ca5(PO4)3(OH) +2Ca(OH)2

Tetracalci phosphat là thành phần được sử dụng trong việc hình thành một số loại xi măng hydroxyapatit calci phosphat dùng cho việc sửa chữa khuyết tật xương. Một ví dụ về phản ứng hình thành xi măng hydroxyapatit là phản ứng của tetracalci phosphat và dicalci diphosphat dihydrat:

Ca4(PO4)2O + CaHPO4.2H2O → Ca5(PO4)3(OH) + 2H2O

Cấu trúc
Tinh thể tetracalci phosphat là một loại monoclinic và có những điểm tương đồng gần với hydroxyapatit.

Tham khảo

Hợp chất calci
Phosphat


Nhà thờ Đức Mẹ Đồng trinh Maria ở Pezinok (tiếng Slovakia: Kostol Nanebovzatia Panny Márie v Pezinok) là một nhà thờ tọa lạc ở thành phố Pezinok, vùng Bratislava, Slovakia. Vào ngày 17 tháng 7 năm 1963, nhà thờ này được ghi danh vào Danh sách Di tích Trung ương theo quyết định của Bộ Văn hóa Cộng hòa Slovakia.

Lịch sử
Nhà thờ Đức Mẹ Đồng trinh Maria ở Pezinok là một tòa nhà ba gian được xây dựng vào nửa sau thế kỷ 14. Trên địa điểm của nhà thờ này, trước đây từng tồn tại một nhà thờ cũ hơn có niên đại vào năm 1280, dưới thời trị vì của Thomas II.

Nhà thờ được xây dựng theo phong cách kiến trúc Gothic trên một mặt bằng hình chữ nhật với một đầu đa giác. Ngoài ra, thiết kế của nhà thờ cũng có vài chi tiết của kiến trúc Phục hưng và kiến trúc Baroque. Trong khuôn viên của nhà thờ có một nghĩa trang.

Trong khoảng nửa đầu thế kỷ 17, nhà nguyện Thánh Anne được xây dựng ở phía bắc của gian giữa nhà thờ. Mãi đến thế kỷ 18 nhà thờ này mới có tháp chuông. Vào năm 2000, nhà thờ tiến hành trùng tu phần mái và sau đó phục hồi lớp thạch cao và kính màu.

Tham khảo

Công trình xây dựng Slovakia
Nhà thờ tại Slovakia
Di tích và đài tưởng niệm ở Slovakia


title: Mesochorus convexus

text:
Mesochorus convexus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesochorus


title: Người Canada gốc Bosnia

text:
Người Canada gốc Bosnia là công dân Canada có tổ tiên có thể được truy tìm từ Bosna và Hercegovina. Tại cuộc điều tra Điều tra dân số Canada, 22.920 người nói rằng họ là người gốc Bosnia.

Phần lớn người Canada gốc Bosnia di cư đến Canada với tư cách người tị nạn trong và sau Chiến tranh Bosnia, kéo dài từ năm 1992-1995. Tuy nhiên, lịch sử của những người Bosnia đến Canada bắt đầu từ thế kỷ 19.

Xem thêm
 Người Bosnia
 Người Mỹ gốc Bosnia
 Người Canada gốc Âu

Tham khảo

Người Bosniak hải ngoại
Canada gốc Âu
Người Canada gốc Bosna và Hercegovina
Nhóm sắc tộc ở Canada


title: Siêu cúp Bóng đá Quốc gia 2022

text:
Siêu cúp Bóng đá Quốc gia 2022 (Siêu Cúp Quốc Gia - Cúp THACO 2022) là trận đấu bóng đá diễn ra lần thứ 23 của Siêu cúp bóng đá Quốc gia. Trận đấu diễn ra vào ngày 29 tháng 1 năm 2023 và là cuộc đối đầu giữa CLB Hà Nội (đội vô địch V.League 1 2022 và vô địch Cúp Quốc gia 2022) với CLB Hải Phòng (đội á quân V.League 1 2022) trên sân vận động Hàng Đẫy. Trận đấu do Công ty Cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) và Báo Tiền Phong đồng tổ chức.

Câu lạc bộ Hà Nội đã đánh bại Hải Phòng với tỷ số 2–0 để đoạt Siêu Cúp Quốc gia 2022, hoàn tất "cú ăn 3" và đồng thời cũng trở thành đội bóng giàu thành tích nhất với 5 lần đăng quang.

Thông tin trận đấu

Phát sóng truyền hình
Trận đấu được tường thuật trực tiếp trên Truyền hình FPT và FPT Play, hệ thống mạng xã hội của FPT Telecom và các kênh truyền hình khác.

Giải thưởng
Đội Vô địch: Cúp, bảng danh vị, huy chương và giải thưởng 300.000.000 đồng.
Đội còn lại: Bảng danh vị, huy chương và giải thưởng 200.000.000 đồng.
Cầu thủ ghi bàn thắng đầu tiên: 10.000.000 đồng.
Cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu: 10.000.000 đồng.

Chi tiết trận đấu

Thông số trận đấu

Tổng kết
Đội vô địch:  – 300 triệu đồng
Đội á quân:  – 200 triệu đồng
Cầu thủ ghi bàn thắng đầu tiên của trận đấu: Lucão do Break (Hà Nội) – 10 triệu đồng
Cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu: Nguyễn Văn Quyết (Hà Nội) – 10 triệu đồng

Tham khảo

Xem thêm
Giải bóng đá Vô địch Quốc gia 2022
Giải bóng đá Cúp Quốc gia 2022

Liên kết ngoài
Trang chủ VPF
Chuyên mục Siêu Cúp Quốc gia báo Tiền Phong

2022
Bóng đá, cúp


title: Giải quần vợt Pháp Mở rộng 2005 - Đơn nam

text:
Rafael Nadal đánh bại Mariano Puerta trong trận chung kết 6–7(6–8), 6–3, 6–1, 7–5 trong lần đầu tiên xuất hiện tại Giải quần vợt Pháp Mở rộng (và lần đầu tiên được xếp hạt giống trong một giải lớn), cũng như là chung kết đầu tiênl, để giành chức vô địch Đơn nam tại Giải quần vợt Pháp Mở rộng 2005. Đây cũng là khởi đầu thành công vang dội tại Roland Garros của Nadal, người sau đó giành chức vô địch với kỉ lục 12 lần. Gastón Gaudio là đương kim vô địch, tuy nhiên thất bại ở vòng bốn trước David Ferrer.

Đáng chú ý đây là Giải quần vợt Pháp Mở rộng đầu tiên Novak Djokovic tham gia và lần đầu tiên anh vượt qua vòng một của một giải grand slam. Nhà vô địch Grand Slam 3 lần trong tương lai Stanislas Wawrinka cũng có lần đầu tiên xuất hiện ở một giải Grand Slam. Nhà vô địch năm 1999 Andre Agassi có lần cuối cùng thi đấu tại Giải quần vợt Pháp Mở rộng, thua một trận đấu 5 set trước Jarkko Nieminen ở vòng một.

Hạt giống

Vòng loại

Kết quả

Chung kết

Nhánh trên

Nhánh 1

Nhánh 2

Nhánh 3

Nhánh 4

Nhánh dưới

Nhánh 5

Nhánh 6

Nhánh 7

Nhánh 8

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official Roland Garros 2005 Đơn nam Draw
Main Draw
Kết quả vòng loại

Đơn nam
Giải quần vợt Pháp Mở rộng theo năm - Đơn nam
ATP Tour 2005


title: Athetis stellata

text:
Athetis stellata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Athetis


title: Allonotus inexpectatus

text:
Allonotus inexpectatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Allonotus


title: Buko

text:
Buko là một loại bánh truyền thống của Philippines, được làm từ nguyên liệu chính là quả dừa. Món này được coi là đặc sản của thành phố Los Baños, Laguna, đảo Luzon. Khuôn bánh tròn, đường kính khoảng 20 – 25 cm. Bên ngoài bánh có một lớp bột mỏng, phần nhân bên trong dày hơn chứa cơm dừa non.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Món tráng miệng Philippines


title: Onthophagus peninsularis

text:
Onthophagus peninsularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

P


title: Calodesma uraneides

text:
Calodesma uraneides là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Calodesma


title: Paulos Tzadua

text:
Paulos Tzadua (1921–2003) là một Hồng y người Ethiopia của Giáo hội Công giáo Ethiopia, trực thuộc Giáo hội Công giáo Rôma. Ông từng đảm trách vai trò Hồng y Đẳng Linh mục Nhà thờ SS. Nome di Maria in Via Latina, Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Addis Abeba (Ethiopia), Tổng giáo phận "trung ương" của nhánh Giáo hội Công giáo Ethiopia trong suốt 21 năm, từ năm 1977 đến năm 1988.

Vốn là một giáo sĩ trong vai trò lãnh đạo giáo hội địa phương, ông từng đảm trách vai trò giám mục phụ tá Tổng giáo phận Addis Abeba (Ethiopia), từ năm 1973 trước khi tiến đến trở thành Tổng giám mục đô thành Addis Abeba (Ethiopia). Ngoài lãnh đạo giáo phận được bổ nhiệm, ông còn đảm nhận nhiều vị trí quan trong tại Hội đồng giám mục quốc gia cũng như khu vực như: Chủ tịch Liên Hội đồng Giám mục Ethiopia và Eritrean (1976–1999) và Chủ tịch Giáo hội Công giáo Ethiopia (1994–1998). Ông được vinh thăng Hồng y ngày 25 tháng 5 năm 1985, bởi Giáo hoàng Gioan Phaolô II.

Tiểu sử
Hồng y Paulos Tzadua sinh ngày 25 tháng 8 năm 1921 tại Addifini, Ethiopia. Sau quá trình tu học dài hạn tại các cơ sở chủng viện theo quy định của Giáo luật, ngày 12 tháng 3 năm 1944, Phó tế Tzadua, 23 tuổi, tiến đến việc được truyền chức linh mục. Tân linh mục là thành viên linh mục đoàn Tổng giáo phận Addis Abeba (Ethiopia).

Sau 29 năm thi hành các công việc mục vụ với thẩm quyền và cương vị của một linh mục, ngày 1 tháng 3 năm 1973, Tòa Thánh loan tin Giáo hoàng đã quyết định tuyển chọn linh mục Paulos Tzadua, 52 tuổi, gia nhập Giám mục đoàn Công giáo Hoàn vũ, với vị trí được bổ nhiệm là giám mục phụ tá Tổng giáo phận Addis Abeba (Ethiopia), danh nghĩa Giám mục Hiệu tòa Abila in Palaestina. Lễ tấn phong cho vị giám mục tân cử được tổ chức sau đó vào ngày 20 tháng 5 cùng năm, với phần nghi thức chính yếu được cử hành cách trọng thể bởi 3 giáo sĩ cấp cao, gồm chủ phong là Tổng giám mục Asrate Mariam Yemmeru, Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Addis Abeba (Ethiopia); hai vị giáo sĩ còn lại, với vai trò phụ phong, gồm có giám mục François Abraha, giám mục chính tòa Giáo phận Asmara (Ethiopia) và Giám mục Sebhat-Leab Worku, S.D.B., giám mục chính tòa Adigrat (Ethiopia).

Chỉ sau khoảng thời gian 4 năm được chọn làm giám mục, Giám mục Tzadua được Tòa Thánh thăng Tổng giám mục, qua việc bổ nhiệm giám mục này làm Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phậnAddis Abeba (Ethiopia). Thông báo về việc bổ nhiệm này được công bố cách rộng rãi vào ngày 24 tháng 2 năm 1977.

Bằng việc tổ chức công nghị Hồng y năm 1985 được cử hành chính thức vào ngày 25 tháng 5, Giáo hoàng Gioan Phaolô II đưa ra quyết định vinh thăng Tổng giám mục Paulos Tzadua tước vị danh dự của Giáo hội Công giáo, Hồng y. Tân Hồng y thuộc Đẳng Hồng y Linh mục và Nhà thờ Hiệu tòa được chỉ định là Nhà thờ SS. Nome di Maria in Via Latina.

Ngoài lãnh đạo giáo phận được bổ nhiệm, ông còn đảm nhận nhiều vị trí quan trong tại Hội đồng giám mục quốc gia cũng như khu vực như: Chủ tịch Liên Hội đồng Giám mục Ethiopia và Eritrean trong hai mươi ba năm, từ năm 1976 đến năm 1999 và Chủ tịch Giáo hội Công giáo Ethiopia, từ năm 1994 đến năm 1998.

Ngày 11 tháng 9 năm 1998, Tòa Thánh chấp thuận đơn hồi hưu của ông, vì lý do tuổi tác, theo Giáo luật. Ông qua đời ngày 11 tháng 12 năm 2003, thọ 82 tuổi.

Tham khảo

Sinh năm 1921
Mất năm 2003
Giám mục Công giáo Ethiopia
Hồng y Ethiopia
Giám mục Công giáo thế kỉ 20
Giám mục Công giáo thế kỉ 21
Hồng y do Giáo hoàng Gioan Phaolô II bổ nhiệm


title: Joseph Hungbo

text:
Joseph Oluwagbemiga Mayowa W. Hungbo (sinh ngày 15 tháng 1 năm 2000) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí tiền vệ cánh cho Watford.

Sự nghiệp
Hungbo khởi đầu sự nghiệp ở hệ thống trẻ tại Crystal Palace, đạt danh hiệu cầu thủ U-16 xuất sắc nhất năm và làm đội trưởng cả đội U-18. Năm 2018, Hungbo kí hợp đồng chuyên nghiệp đầu tiên với câu lạc bộ, trước khi được cho mượn đến Margate vào tháng 1 năm 2019. Vào tháng 7 năm 2019, Hungbo kí hợp đồng với Watford. Ngày 4 tháng 12 năm 2019, sau thành tích ấn tượng tại U-23 Watford, Hungbo cùng với đội một đến làm khách tại vòng đấu Premier League trước Leicester City. Ngày 23 tháng 1 năm 2020, Hungbo có màn ra mắt cho Watford với thất bại 2-1 tại trận đá lại vòng Ba Cúp FA trước Tranmere Rovers.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Notes

Tham khảo

Sinh năm 2000
Nhân vật còn sống
Tiền vệ cánh bóng đá
Cầu thủ bóng đá Anh
Người Anh gốc Nigeria
Vận động viên da đen người Anh
Cầu thủ bóng đá Isthmian League
Cầu thủ bóng đá Crystal Palace F.C.
Cầu thủ bóng đá Margate F.C.
Cầu thủ bóng đá Watford F.C.
Cầu thủ bóng đá từ Lambeth


title: Parastrangalis ascita

text:
Parastrangalis ascita là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Parastrangalis


title: Bộ trưởng Bộ Nội vụ (Việt Nam)

text:
Hoàn toàn không có nguồn tham khảo

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Việt Nam là người đứng đầu Bộ Nội vụ Việt Nam. Đồng thời là thành viên của Chính phủ Việt Nam chịu trách nhiệm quản lý ngành tổ chức, cán bộ.

Lịch sử
Bộ Nội vụ được thành lập ngay sau khi Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời. Ngày 28/8/1945, Võ Nguyên Giáp được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Nội vụ, lãnh đạo Bộ và công việc tổ chức chính quyền, an ninh, nội trị trong thời kỳ Việt Nam mới giành lại được độc lập.

Trong thời gian đầu Bộ trưởng Bộ Nội vụ là người có quyền lực thứ 2 trong Chính phủ, được phép ký một loạt sắc lệnh quan trọng quy định những việc như thiết quân luật, quy định về Quốc kỳ, mở cuộc Tổng tuyển cử,... dưới danh nghĩa "Thay mặt Chủ tịch Chính phủ lâm thời, Bộ trưởng Bộ Nội vụ".

Ngày 21/02/1946, Chính phủ đã ban hành Sắc lệnh thành lập Việt Nam Công an vụ trực thuộc Bộ Nội vụ. Ban đầu có nhiệm vụ: Tìm kiếm và tập trung các tin tức và tài liệu liên quan đến sự an toàn của quốc gia ở cả trong và ngoài nước; đề nghị và thi hành các phương pháp đề phòng những hành động của người Việt Nam hay người nước ngoài gây rối trật tự an ninh của đất nước; điều tra những hành động trái phép và truy tìm can phạm gửi lên toà án xét xử.

Ngày 29/05/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh cử Bộ trưởng Bộ Nội vụ Huỳnh Thúc Kháng sẽ thay người ký những công văn thường ngày của Chính phủ và Chủ tọa Hội đồng Chính phủ. Trong Chính phủ Liên hiệp kháng chiến thì người đứng đầu hai bộ quan trọng: Bộ Nội vụ và Bộ Quốc phòng, phải là các nhân sĩ trung lập. Bộ trưởng Bộ Nội vụ Huỳnh Thúc Kháng thuộc vai trò nhân sĩ trung lập.

Ngày 16/02/1953, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh thành lập Thứ Bộ công an thuộc Bộ Nội vụ. Theo Sắc lệnh này, Việt Nam Công an vụ thuộc Bộ Nội vụ được đổi lại thành Thứ Bộ công an. Lãnh đạo Thứ Bộ công an là một Thứ trưởng. Tháng 8/1953, Hội đồng Chính phủ quyết định đổi Thứ Bộ công an thành Bộ Công an. Từ đây Bộ Công an tách ra khỏi Bộ Nội vụ, trở thành một Bộ của Chính phủ. Từ đây về sau Bộ Nội vụ hoạt động đi vào ổn định với nhiệm vụ chính về tổ chức xây dựng bộ máy chính quyền và công tác cán bộ, công chức.

Tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa V (tháng 6/1975), Quốc hội đã quyết định hợp nhất hai Bộ Công an và Bộ Nội vụ thành Bộ Nội vụ. Bộ mới tuy vẫn được gọi là Bộ Nội vụ nhưng lại chỉ làm nhiệm vụ cảnh sát, an ninh quốc gia và phòng cháy, chữa cháy. Ban Tổ chức của Chính phủ được thành lập với vai trò của Bộ Nội vụ cũ. Đứng đầu Ban Tổ chức của Chính phủ là Trưởng ban là thành viên trực thuộc Chính phủ.

Ngày 7/05/1990, Ban Tổ chức của Chính phủ được đổi tên thành Ban Tổ chức Cán bộ của Chính phủ. Chức vụ lãnh đạo Ban ngang với Bộ trưởng, còn được gọi Bộ trưởng, Trưởng ban Tổ chức Cán bộ của Chính phủ. Đến ngày 5/08/2002, Quốc hội khóa XI (kỳ họp thứ nhất) quyết định đổi tên Ban Tổ chức Cán bộ Chính phủ thành Bộ Nội vụ. Đứng đầu Bộ Nội vụ là Bộ trưởng, Bộ trưởng đầu tiên sau tái lập là Đỗ Quang Trung.

Chức năng và nhiệm vụ
Bộ trưởng Bộ Nội vụ có chức năng và nhiệm vụ  sau đây:
 Chỉ đạo, điều hành Bộ thực hiện chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn theo đúng quy định của Hiến pháp và pháp luật;
 Chịu trách nhiệm cá nhân trước Quốc hội, trước Chính phủ, trước Thủ tướng Chính phủ về toàn bộ công việc thuộc trách nhiệm và thẩm quyền, kể cả khi đã phân công hoặc ủy nhiệm cho các Thứ trưởng;
 Phân công Thứ trưởng phụ trách các lĩnh vực công tác;
 Phân cấp cho Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương giải quyết một số công việc thuộc ngành, lĩnh vực quản lý của Bộ theo quy định của pháp luật;
 Ủy quyền hoặc phân cấp cho người đứng đầu các cơ quan, đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ thực hiện một số công việc cụ thể trong khuôn khổ pháp luật;
 Chủ động phối hợp với các Bộ, cơ quan khác giải quyết các vấn đề có liên quan đến chức năng, nhiệm vụ của Bộ hoặc các nhiệm vụ khác do Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao;
 Chỉ đạo việc hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra hoạt động của các Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các cơ quan, đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ trong việc thực hiện pháp luật, nhiệm vụ đã phân công, phân cấp thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ;
 Ký các văn bản thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng.

Quyền hạn
Theo khoản 5 điều 28, Luật Tổ chức Chính phủ 2015, trong thời gian Quốc hội không họp, theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Thủ tướng Chính phủ sẽ quyết định giao quyền Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ trong trường hợp khuyết Bộ trưởng hoặc Thủ trưởng cơ quan ngang bộ. Trong thời gian giữa hai kỳ họp Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Thủ tướng Chính phủ sẽ quyết định giao quyền Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong trường hợp khuyết Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Danh sách Bộ trưởng

Tham khảo

Bộ Nội vụ Việt Nam
Bộ trưởng Việt Nam
Danh sách nhân vật Việt Nam