title: Félicette

text:
Félicette () là con mèo đầu tiên đã được phóng vào không gian. Nó được người Pháp phóng vào không gian ngày 18 tháng 10 năm 1963 và là con mèo duy nhất sống sót sau chuyến phi hành vũ trụ. Một con mèo thứ hai đã được phóng vào không gian vào ngày 24 tháng 10, nhưng chuyến bay thất bại và con mèo đã chết.

Félicette đã được kỷ niệm trên tem bưu chính trên toàn thế giới, và vào năm 2017, một chiến dịch tài trợ cho một đài tưởng niệm con mèo đầu tiên bay vào không gian đã được phát động.

Những con vật bay vào không gian trước con người
Ngày 3 tháng 11 năm 1957, Liên Xô đã phóng con chó Laika lên vũ trụ trên tàu Sputnik 2. Laika là một con chó hoang ở Moskva. Tuy nó chết trong nhiệm vụ không gian, nhưng vẫn được ghi nhận là động vật đầu tiên được phóng lên vũ trụ và bay quanh Trái đất. Ngày 31 tháng 1 năm 1961, là một phần của Chương trình Mercury, chú tinh tinh Ham trở thành loài linh trưởng đầu tiên được phóng lên vũ trụ với nhiệm vụ một chuyến bay quỹ đạo thấp. Vào ngày 29 tháng 11 năm 1961, Enos trở thành con tinh tinh thứ hai và động vật linh trưởng thứ ba sau các phi hành gia Yuri Gagarin và Gherman Titov, đạt được quỹ đạo Trái đất. Nó đã bay quanh Trái đất trong 1 giờ 28 phút, sống sót sau chuyến bay và trở về.

Félicette được thử nghiệm với vai trò là con mèo đầu tiên được đưa lên vũ trụ. Các nhà khoa học Pháp đã chọn một con mèo vì họ đã có một lượng dữ liệu đáng kể về chúng.

Chương trình tên lửa của Pháp bắt đầu vào năm 1961. Căn cứ của Pháp ở Sahara trước đây đã từng phóng thử nghiệm với hành khách là ba con chuột.

Nhiệm vụ

Félicette là một con mèo hoang với màu lông trắng-đen, được tìm thấy trên đường phố Paris bởi một người bán thú cưng, và sau đó được chính phủ Pháp mua lại. Năm 1963, người Pháp đã huấn luyện 14 con mèo bằng cách sử dụng một số cách huấn luyện tương tự mà con người đã trải qua, như máy ly tâm tải trọng (G) cao và buồng nén áp suất. Các con vật được huấn luyện bởi Trung tâm Huấn luyện và Nghiên cứu Y học Hàng không ( - CERMA). Tất cả những con mèo có điện cực vĩnh cửu được phẫu thuật cấy vào não để đánh giá hoạt động thần kinh. Félicette được chọn sau khi các con mèo khác trong nhóm đều bị thừa cân vào ngày thử nghiệm. Những con mèo đã được đặt tên trước khi giới thiệu, có khả năng vì vậy các nhà khoa học sẽ không gắn bó với chúng.

Vào lúc 8:09 sáng ngày 18 tháng 10 năm 1963, Félicette được phóng lên vũ trụ từ Trung tâm Thử nghiệm thiết bị đặc biệt (Centre interarmées d'essais d'engins spéciaux) ở Algérie trên một tên lửa thừ nghiệm Véronique AGI 47 (sản xuất tại Vernon, Haute-Normandie). Véronique được chế tạo dựa trên nền tảng của dòng tên lửa Aggergate của Đức trong Thế chiến thứ hai, và được đưa đến bệ phóng vệ tinh Diamant của Pháp. AGI Veronique được phát triển cho Năm Vật lý Địa cầu Quốc tế () vào năm 1957 cho nghiên cứu sinh học. Trong số 15 tên lửa AGI 47 được lắp ráp, 7 tên lửa sẽ mang theo động vật sống.

Nhiệm vụ là một chuyến bay quỹ đạo thấp, kéo dài 13 phút, đạt độ cao 152 km và bao gồm 5 phút không trọng lượng. Félicette đã hạ cánh an toàn sau khi khoang chứa được đẩy ra khỏi tên lửa và bung dù xuống Trái đất. Sau khi thử nghiệm thành công, biệt danh "astrocat" (tạm dịch là "Mèo vũ trụ") đã được đặt tên cho Félicette.

Tuy nhiên, Félicette đã bị giết hai tháng sau đó để các nhà khoa học có thể kiểm tra não của nó bằng cách mổ lấy ra các điện cực. Một con mèo thứ hai đã được phóng lên vũ trụ vào ngày 24 tháng 10, nhưng con mèo đó đã chết khi tên lửa phóng bị phát nổ.

Di sản
Một bài viết trên Space.com vào ngày 8 tháng 11 năm 2017, viết về đóng góp của Félicette trong cuộc đua vũ trụ:

Bài viết cũng đề cập rằng vào những năm 1960, các nhà khoa học muốn tìm hiểu việc thiếu trọng lực sẽ ảnh hưởng đến động vật như thế nào, để hiểu điều gì sẽ xảy ra với con người và "những con mèo này đã được đào tạo chuyên sâu giống như các phi hành gia của con người". Cuối cùng, Félicette đã được chọn cho nhiệm vụ so với 13 con mèo khác trong huấn luyện một phần do tính cách bình tĩnh của nó.

Năm 1997, tem bưu chính kỷ niệm Félicette và các động vật khác trong không gian đã được phát hành ở Tchad. Di sản của Félicette bị che khuất phần nào khi một số tem kỷ niệm từ các quốc gia khác nhau xác định nhầm nó là một con mèo đực tên là Félix.

Tượng
Trong khi một số động vật không phải người khác bay vào vũ trụ được tôn vinh như những anh hùng - Tinh tinh Ham được chôn cất tại Hội trường Danh vọng Không gian Quốc tế, và chú chó Laika có một tượng đồng tại cơ sở đào tạo phi hành gia của Thành phố Ngôi Sao (, Zvyozdny gorodok) - Félicette lại không có công trình tưởng niệm nào. Để khắc phục điều này, vào năm 2017, một chiến dịch gây quỹ cộng đồng đã được khởi đầu bởi Matthew Serge Guy để dựng lên một bức tượng Félicette bằng đồng để kỷ niệm sự đóng góp của con mèo cho khoa học. Guy cũng cho biết rằng nếu gây quỹ cộng đồng thành công, bức tượng được lên kế hoạch thiết kế bởi nhà điêu khắc Gill Parker, và sẽ được lắp đặt tại quê hương của Félicette, Paris. Một bản phác thảo sơ bộ của tượng đài mô tả một con mèo trên đầu tên lửa, và sẽ bao gồm một tấm biển có tên của các nhà tài trợ chính. Tính đến tháng 4 năm 2018, hơn 1.140 người ủng hộ đã cam kết tổng cộng 43.323 bảng cho dự án, vượt quá mục tiêu tài trợ 40.000 bảng.

Xem thêm
 Laika, con chó đầu tiên không gian
 Ham, con vượn đầu tiên vào không gian
 Yuri Gagarin, con người đầu tiên vào không gian
 Neil Armstrong và Buzz Aldrin, những người đầu tiên đặt chân trên Mặt trăng

Chú thích

Liên kết ngoài
 Purr-n-Fur UK | Felicette the space cat, and the mythical Felix
 First Cat in Space to Receive a Proper Memorial By Hanneke Weitering Space.com ngày 8 tháng 11 năm 2017
 A statue to Félicette, the first cat in space. Matthew Serge Guy

Động vật trong không gian
Mèo


title: Psara orphnopeza

text:
Psara orphnopeza là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Psara


title: Cruria tropica

text:
Cruria tropica là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cruria


title: Plecoptera laniata

text:
Plecoptera laniata là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Plecoptera


title: Puck (vệ tinh)

text:
Puck ( PUK) là một vệ tinh vòng trong của sao Thiên Vương. Nó được phát hiện vào tháng 12 năm 1985 bởi tàu vũ trụ Voyager 2. Cái tên Puck xuất phát từ quy ước đặt tên các vệ tinh của sao Thiên Vương theo các nhân vật trong các tác phẩm của đại thi hào Shakespeare. Quỹ đạo của vệ tinh Puck nằm giữa vành đai Sao Thiên Vương và vệ tinh lớn đầu tiên của sao Thiên Vương, vệ tinh Miranda. Vệ tinh Puck có hình dạng gần như là hình cầu và có đường kính khoảng 162 km. Nó có bề mặt tối và có rất nhiều hố va chạm, cho thấy những dấu hiệu quang phổ của băng.

Phát hiện và đặt tên
Puck—vệ tinh bên trong lớn nhất của sao Thiên Vương—được phát hiện từ những bức ảnh được tàu vũ trụ Voyager 2 chụp vào ngày 30 tháng 12 năm 1985. Lúc đó nó tạm thời được đặt ký hiệu là S/1985 U 1.

Vệ tinh này sau đó được đặt tên theo nhân vật Puck, nhân vật xuất hiện trong vở kịch Giấc mộng Đêm hè của Shakespeare, một chàng tiên nhỏ du hành khắp nơi trên thế giới vào buổi đêm cùng với các nàng tiên. Trong thần thoại Celtic và văn hóa dân gian của Anh, một Puck là một chàng tiên tinh nghịch, được các tín đồ Cơ đốc giáo coi là một con quỷ độc ác.

Nó cũng được đặt tên là Uranus XV (sao Thiên Vương XV).

Đặc điểm vật lý

Puck là vệ tinh vòng trong nhỏ lớn nhất của sao Thiên Vương, nó có quỹ đạo quay bên trong quỹ đạo của vệ tinh Miranda. Kích thước của nó nằm giữa vệ tinh Portia (vệ tinh vòng trong lớn thứ hai) và Miranda (vệ tinh nhỏ nhất trong năm vệ tinh lớn của sao Thiên Vương). Quỹ đạo của vệ tinh Puck nằm giữa vành đai Sao Thiên Vương và vệ tinh Miranda. Các nhà khoa học không có nhiều thông tin về vệ tinh Puck ngoài quỹ đạo của nó, bán kính khoảng 81 km, và suất phản chiếu hình học trong ánh sáng xấp xỉ 0,11.

Trong số các vệ tinh được phát hiện bởi những bức ảnh do tàu thăm dò Voyager 2 chụp, chỉ có mỗi vệ tinh Puck được phát hiện đủ sớm để tàu thăm dò có thể được lập trình để chụp ảnh nó một cách chi tiết hơn. Các bức ảnh cho thấy vệ tinh Puck hơi có hình dạng của một hình phỏng cầu dài (tỉ lệ giữa các trục là 0,97 ± 0,04). Bề mặt của nó có rất nhiều hố va chạm và có màu xám. Có ba hố va chạm trên bề mặt vệ tinh Puck được đặt tên, hố lớn nhất có đường kính khoảng 45 km. Các quan sát bằng Kính viễn vọng không gian Hubble và các kính viễn vọng lớn trên mặt đất khác đã tìm thấy các đặc điểm hấp thụ băng trong quang phổ của vệ tinh Puck.

Không có thông tin gì về cấu trúc bên trong của vệ tinh Puck. Nó hẳn là được tạo nên bởi một hỗn hợp của băng với vật chất tối giống như những gì được tìm thấy ở các vành đai. Vật chất tối này hẳn là được tạo nên từ đá hoặc các hợp chất hữu cơ được xử lý bức xạ. Sự thiếu vắng các hố va chạm với các tia sáng ám chỉ rằng Puck không có gì khác biệt, tức là các thành phần băng và thành phần không có băng không bị tách biệt ra khỏi nhau thành nhân và lớp phủ.

Xem thêm
 Vệ tinh tự nhiên của Sao Thiên Vương
 Vành đai Sao Thiên Vương

Tham khảo
Ghi chú giải thích

Trích dẫn

Nguồn

Liên kết ngoài

 Page that includes a reprocessed version of the Voyager Puck image

Thiên thể phát hiện năm 1985
Vệ tinh của Sao Thiên Vương


title: Phi Stalin hóa

text:
Phi Stalin hóa là một từ mà ban đầu chỉ được dùng ở phương Tây để nói tới một loạt cải tổ về chính trị, kinh tế và xã hội của Đảng và nhà nước Liên Xô, chấm dứt chủ nghĩa Stalin. Những cải tổ này gồm có việc bãi bỏ sự sùng bái cá nhân đối với lãnh tụ Josef Stalin, mất năm 1953, giới hạn quyền lực nhà nước, hỗ trợ nền kinh tế tiêu dùng, tạo điều kiện phát triển những tranh cãi trong nội bộ Đảng Cộng sản Liên Xô và văn hóa. Sau những do dự ban đầu, chính sách phi Stalin hóa với bài nói chuyện Về sùng bái cá nhân và những hậu quả của nó của Khrushchyov tại Đại hội đảng cộng sản Liên Xô thứ 20 vào năm 1956 chính thức trở thành đường lối của Đảng. Các nước khác thuộc khối phía đông cũng làm theo với những mức độ khác nhau.

Các sử gia hiện đại xem sự bắt đầu của quá trình phi Stalin hóa là một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử Liên Xô. Nó bắt đầu trong thời kỳ tan băng Khrushchyov. Tuy nhiên, nó lắng xuống trong thời kỳ Brezhnev và duy trì như vậy cho đến giữa thập niên 1980, khi nó lại bùng lên lần nữa do chính sách perestroika và glasnost dưới thời Mikhail Gorbachev.

Lần thứ nhất

Từ cái chết của Stalin cho tới diễn văn của Khrushchyov
Biện pháp đầu tiên để phi Stalin hóa đã được bộ trưởng bộ nội vụ Lavrenty Beria ra lệnh thực hiện 3 tuần sau cái chết của Stalin. Ông cấm không cho hành hạ tù nhân trong thời gian tạm giam và phục hồi danh dự các bác sĩ Kremlin, những người mà ngay trước cái chết của Stalin bị buộc tội âm mưu chính trị, cũng như củng cố hàng ngũ lãnh đạo tại các nước cộng hòa và chấm dứt việc làm của "ủy ban chống tội ác phản cách mạng", một trong những cơ quan đàn áp. Quan trọng nhất là việc phóng thích 1,2 triệu tù nhân lao động tại các trại trừng phạt. Tuy nhiên ân xá này chỉ dành cho những tù nhân, mà bị án dưới 5 năm. Như vậy những tù nhân chính trị không được hưởng biện pháp này. Khi các biện pháp trừng phạt trong tù được nới lỏng, từ 1953 càng có nhiều vụ nổi dậy của tù nhân, phản đối tình trạng lao tù mà vẫn còn rất tệ.

Những năm từ cái chết của Stalin cho tới diễn văn Về sùng bái cá nhân và những hậu quả của nó của Khrushchyov được gọi là Phi Stalin hóa "thầm lặng", bởi vì một phần chính sách từ trước tới nay đã bị hủy bỏ, tuy không công bố công khai.

Trong thời gian này người lên thay thế Stalin vẫn chưa được thỏa thuận. Ban đầu một nhóm lãnh tụ đã lãnh đạo chung chính quyền. Trong số này Lavrentiy Beriya (phó thủ tướng, nguyên soái Liên Xô và là người phụ trách an ninh quốc gia, lãnh đạo bộ máy an ninh và cảnh sát mật Liên Xô) vào ngày 26 tháng 6 năm 1953 đã bị bắt giữ (vì lo sợ là người giám đốc mật thám có quá nhiều quyền lực); vào tháng 12 năm 1953 ông bị hành quyết.

Trong các cuộc tranh giành quyền lực sau đó, cuối cùng Khrushchyov đã thắng những đối thủ của mình – nhờ sách lược khôn khéo và với sự giúp đỡ của nguồn máy đảng mà ông ta phần lớn kiểm soát. Để có được chính danh, ông ta đã cố ý lên án những chính sách của Stalin, mặc dù chính ông ta, cũng như toàn nhóm lãnh đạo của đất nước, đã là những người thân tín của Stalin khi ông ta còn sống và cũng đã tham dự vào những tội ác của chế độ đó. Georgy Maksimilianovich Malenkov – trước khi Stalin chết là người có thế lục thứ hai trong chính quyền – cho tới ngày 8 tháng 3 năm 1955 chủ tịch hội đồng bộ trưởng.

Diễn văn của Khrushchyov tại Đại hội 20 Đảng Cộng sản Liên Xô năm 1956
Tại Đại hội Đảng Cộng sản Liên Xô thứ 20 Khrushchyov đã đọc một bài diễn văn vào ngày 25 tháng 2 năm 1956, trong đó ông chỉ trích sự sùng bái cá nhân Stalin, việc lạm dụng quyền hành của ông này và những đàn áp của chính quyền đối với các cán bộ đảng. Quyền lực của Đảng không phải dựa vào một người, Khrushchyov đã nói, mà là của "liên minh tập thể không thể bẻ gẫy được". Ngoài ra ông đòi hỏi phải quay trở về với học thuyết Lenin và như vậy trở lại với nguyên tắc lãnh đạo tập thể: Tập thể là „ nguyên tắc điều hành của giới lãnh đạo Đảng". Không được nhắc tới trong bài nói chuyện này là sự khủng bố đối với số đông dân chúng và những cuộc thanh trừng chính trị trước 1934.

Như vậy tuy chính Khrushchyov đích thân chỉ trích Stalin, nhưng không đếm xỉa đến cấu trúc căn bản của hệ thống Stalin. Mặc dù đòi hỏi giữ bí mật, bài nói chuyện này đã được gởi tới các cán bộ địa phương và các đảng cộng sản ở nước ngoài và đã được công bố vào ngày 4 tháng 6 năm 1956 bởi báo The New York Times tại Hoa Kỳ.

Thời kỳ "Mùa tuyết tan" trong văn học nghệ thuật
Việc sáng tạo văn chương của các nhà văn Liên Xô dưới thời Stalin đã bị chỉ đạo hoàn toàn bởi đảng Cộng sản. Khuynh hướng nghệ thuật "Xã hội chủ nghĩa hiện thực" được dùng làm tiêu chuẩn, để mà đánh giá các nghệ sĩ. Năm 1954 tác phẩm "Mùa tuyết tan" của Ilja Ehrenburg được phát hành. Thay vì như trước giờ phải mô tả một hình ảnh tốt về chế độ, Ehrenburg kể một câu truyện về những người Xô Viết trung bình và phâm tích tâm lý của họ  Tác phẩm này trở thành một biểu hiệu cho những khuynh hướng nghệ thuật mới, và tựa đề của cuốn sách cũng vượt qua khỏi lãnh vực văn chương, trở thành từ của một thời kỳ: „Mùa tuyết tan" thành một từ ẩn dụ cho quá trình tan băng dần dần của một xã hội đông cứng vì những chỉ thị nghiêm khắc và vì sự khủng bố của chính quyền.

"Văn chương Mùa tuyết tan" chỉ trích đặc biệt cái gọi là "Văn chương sản xuất và nông trường tập thể" với những anh hùng tiêu biểu của nó, với những hành động rập khuôn mẫu và không khí không xung đột. Nó nêu thắc mắc về niềm tin về những tiến bộ mới ở Liên Xô cũng như kỹ xảo ứng xử của đảng Cộng sản Liên Xô và đòi hỏi sự chân thực và thành thật trong văn chương.

Tuy nhiên trong thời "Mùa tuyết tan" cũng có những ranh giới, mà văn chương không được phép vượt qua. Nó vẫn tiếp tục có, mặc dù giới hạn hơn trước, việc cấm xuất bản và việc đàn áp các nhà văn. Thí dụ nổi tiếng nhất là cuốn tiểu thuyết Bác sĩ Zhivago của Boris Leonidovich Pasternak, mà nhờ tác phẩm này ông được giải Nobel văn chương 1958. Vì những chỉ trích chủ nghĩa Marx-Lenin và Bolshevik trong cuốn tiểu thuyết, mà cũng vì tác phẩm này được phương Tây làm công cụ chính trị nên nó cấm được in ở Liên Xô và tác giả đã phải chịu một chiến dịch chỉ trích trên báo chí Liên Xô.

Những cơ hội để phát triển khả năng và ý tưởng đồng thời đưa tới việc nghiên cứu phán xét chủ nghĩa Stalin. Khrushchyov 1962 đã đích thân đồng ý cho xuất bản truyện kể "Một ngày trong đời Iwan Denissowitsch" của Aleksandr Isayevich Solzhenitsyn, trong đó Solzhenitsyn, mà cũng đã từng là một tù nhân, kể lại một cách đầy ấn tưởng những sự tàn ác trong đời sống trong tù lao động Liên Xô.

Trong âm nhạc việc phi Stalin hóa đã nới lỏng đòi hỏi của ủy ban trung ương Đảng từ 1948 là nghệ thuật phải gần gũi với nhân dân. Nhà soạn nhạc Dmitry Dmitrievich Shostakovich mà dưới thời Stalin một mặt vì sự hiện đại của âm nhạc ông bị đặt ra ngoài vòng pháp luật, mặt khác vì những thành công quốc tế đã được bán chính thức phục hồi danh dự và 1957 được bầu làm tổng thư ký liên minh các hội nhà soạn nhạc.

Sự hạ bệ Khrushchyov 1964 cũng chấm dứt chính sách tạo phần nào các khoảng trống cho các nghệ sĩ phát triển ở Liên Xô và "Văn chương Mùa tuyết tan" cũng biến mất dưới thời Leonid Ilyich Brezhnev.

Phi Stalin hóa trong kinh tế Liên Xô
Sau cái chết của Stalin nền kinh tế chịu những thử thách lớn, bởi vì hàng chục năm kỹ nghệ nặng đã được đặt trọng tâm gây thiệt thòi cho nền kinh tế tiêu dùng và nông nghiệp. Càng ngày càng khó đòi hỏi nhân dân hạn chế hay từ bỏ những nhu cầu của họ, cho nên ngay từ 1952 những bước đầu tiên để quy định lại sự ưu tiên đã được thực hiện. Tuy nhiên vì kỹ nghệ quân sự và kỹ nghệ không gian, mà có lúc chiếm tới 30 % chi phí của nhà nước, vì sự quân bình lực lượng với Hoa Kỳ không thể từ bỏ được, nên không thể giảm bớt những đầu tư. Việc tiếp tục phát triển kỹ nghệ nặng vì vậy là một phần chủ yếu của chính sách kinh tế Liên Xô.

Những cố gắng để gia tăng năng xuất, để giảm ngân sách, dùng số tiền này cho những ngành kinh tế khác, bằng cách phân quyền và địa phương hóa cũng như giảm những cơ quan hoạch định hành chánh, đã thất bại phần lớn là vì không mấy ai quan tâm cải tổ những yếu kém của nền kinh tế tập trung. Những đổi mới vì vậy một phần đã bị chính Khrushchyov, và sau khi ông bị hạ bệ, hoàn toàn bị xem xét trở lại.

Tuy nhiên trong kỹ nghệ hàng hóa tiêu dùng dần dần số lượng sản xuất đã gia tăng, dù vậy nó vẫn không thể đáp ứng nhu cầu của nhân dân Liên Xô mà đã gia tăng nhanh chóng từ giữa thập niên 1950. Một ngoại lệ quan trọng là việc xây nhà làm thành các căn hộ nhà nước, mà được coi trọng dưới thời Khrushchyov. Nó dẫn tới một cải tiến rõ ràng tình trạng căng thẳng nhà cửa ở Liên Xô đặc biệt từ sau thế chiến thứ hai. Số lượng căn hộ và sản xuất hàng hóa tiêu dùng dù có gia tăng nhưng phẩm chất vẫn thiếu sót như trước. Những biện pháp vì vậy chỉ được đánh giá thành công trong các kế hoạch, nhưng chúng không thể vượt qua được những thiếu sót vì những yếu kém có hệ thống của nền kinh tế kế hoạch.

Trong ngành nông nghiệp Khrushchyov cố gắng gia tăng sản xuất nông sản bằng cách mở mang đất đai trồng trọt. Những khu vực đồng cỏ vùng Volga Hạ, miền Bắc Kazakhstan và ở Tây Sibiria được hoạch định làm thành những khu vực trồng trọt. Những chiến dịch của nhà nước để tạo thành những vùng đất mới tuy nhiên về bản chất không khác gì mấy với việc huy động quần chúng dưới thời Stalin. Trong khi chiến dịch Đất mới ít nhất tạm thời đạt được những thành công, việc trồng bắp đã thất bại vì lý do khí hậu.

Phóng thích các tù nhân lao động
Chỉ ít tháng sau "diễn văn bí mật" của Khrushchyov tại Đại hội Đảng Cộng sản Liên Xô thứ 20, gulag, như là trung tâm hành chính của hệ thống trại lao động Stalin, bị giải thể. Những trại còn lại được giao cho các cơ quan khác. Theo các công bố chính thức của Liên Xô cho tới tháng 5 năm 1957, 70 % tù nhân của năm 1953 được trả tự do., Con số trại giảm thấy rõ và tình trạng trong trại giam đã tốt hơn. Tù nhân được quyền gởi thư về nhà cho gia đình, thân nhân được phép gởi quần áo cho các tù nhân, những việc mà trước đây bị cấm dưới thời Stalin . Mặc dù vậy cơ cấu hệ thống trại lao động như là hệ thống tù giam vẫn tồn tại cho tới khi Liên Xô tan rã.

Tuy nhiên, những người có thể hoặc được cho là đối thủ của quyền lực nhà nước tiếp tục bị đưa vào các trại lao động, mặc dù con số đã ít hơn rất nhiều so với thời Stalin. Mục đích là để, mặc dù không tàn bạo như trước, đàn áp và kỷ luật dân chúng. Một nhiệm vụ chủ yếu khác của hệ thống tù lao động hầu như không còn được thực hiện nữa: Từ 1929 tới 1953, sức lao động của tù nhân được dùng để mang lợi cho nền kinh tế nhà nước. Như là công nhân lao động cưỡng bức, các tù nhân trong Gulag hàng chục năm đã góp phần vào việc kỹ nghệ hóa Liên Xô. Sau khi quá trình này đã đạt được một mức độ nào đó, trong thập niên 1950, người ta nhận thấy Liên Xô không còn cần số đông sức lao động của công nhân lao động cưỡng bức mà thiếu huấn luyện và chỉ sau một thời gian ngắn thì không còn sức lực nữa, và chỉ còn cần những công nhân chuyên môn có khả năng và có hứng thú.

Vì lý do hiển nhiên là lao động tù nhân không còn có hiệu quả kinh tế nữa trong khuôn khổ phân quyền của chính sách kinh tế mới dưới thời Khrushchyov, chức năng của Gulag mà được lập ra dưới thời Stalin như là một yếu tố kinh tế quan trọng ở Liên Xô đã chấm dứt. Nó có lẽ là lý do chủ yếu đưa đến việc phóng thích hàng triệu công nhân lao động cưỡng bức sau 1953.

Lần thứ hai
Tại Đại hội đảng XXII trong tháng 10 năm 1961, mục đích chính là để ban hành một chương trình đảng mới. Đồng thời, Khrushchyov (trước sự ngạc nhiên nhiều đại biểu) lại đặt ra vấn đề phi Stalin hóa vào chương trình thảo luận; cách ứng xử và những mưu đồ của "nhóm thù địch đảng" Vyacheslav Mikhailovich Molotov (mà đã bị tước quyền lực 1957) bị bêu riếu trước công chúng.

Podgorny, J.W. Spiridonow (Bí thư thành ủy Leningrad) và Masurow (Bí thư đảng cộng sản nước Belarus) đã đọc những bài diễn văn chính.

Trong nhiều bài diễn văn, "nhóm thù địch đảng" bị buộc tội đã tham dự vào những tội ác của Stalin và bị đòi loại ra khỏi đảng cũng như bị truy tố ra tòa án. Theo quyết định của đại hội đảng, tên của Stalin bị xóa bỏ trong đời sống công cộng Liên Xô: nhiều thành phố và con đường được đặt tên theo Stalin bị đổi tên; xác của ông bị mang ra khỏi lăng Lenin.

Qua cuộc phi Stalin hóa lần nữa, Khrushchyov cố gắng củng cố vị trí quyền lực của mình, mà đã bị yếu đi, đối với những đối thủ trong Đảng.

Trước đó sau đại hội đảng XXI, tại Bulgaria, Hungary, Romania và Đông Đức hàng ngàn đường, công trường và các hãng xưởng mang tên Stalin đã bị đổi tên, các đài tưởng niệm Stalin bị hạ xuống, những hình Stalin bị sơn chồng lên, và các tác phẩm Stalin bị lấy ra khỏi các thư viện.
Thành phố Stalingrad (cho tới 1925 Zarizyn) được đổi thành Volgograd. Trận Stalingrad ở Liên Xô được gọi là Trận Volgograd.

Ở Đông Đức, thí dụ tại Đông Berlin tượng Stalin bị hạ bệ; đại lộ Stalin bị đổi tên (một phần thành Karl-Marx-Allee, phần khác Frankfurter Allee). Từ tên hãng „VEB Elektroapparatewerke J. W. Stalin" chữ Stalin bị gạch bỏ. Hai thành phố lân cận Fürstenberg và Stalinstadt được nhập lại thành thành phố Eisenhüttenstadt.

Khrushchyov vào ngày 14 tháng 10 năm 1964, vì không còn được ủng hộ bởi ủy ban trung ương đảng, bị hạ bệ. Những thất vọng trong chính sách kinh tế, sự tập trung quyền hành vào tay những cá nhân và một loạt những quyết định đối ngoại gây nhiều tranh cãi đã đưa đến việc này. Lên thế ông là Leonid Ilyich Brezhnev giữ chức vụ tổng bí thư của ủy ban trung ương đảng Đảng Cộng sản Liên Xô.

Dưới sự lãnh đạo mới, không còn những chính sách phi Stalin hóa nào được thực hiện nữa, người ta lại dựa theo những nguyên tắc và truyền thống chủ nghĩa Stalin; bởi thế liên quan đến thời đại này người ta cũng dùng chữ Neostalinismus.

Triệu chứng cho thấy thời gian thay đổi từ việc phi Stalin hóa sang hướng đi mới là trường hợp nhà sử gia Alexander Nekritsch. Ông chỉ trích năm 1965 trong cuốn sách 22 tháng 6 năm 1941 những thiếu sót của Stalin trước khi Đức xâm lăng Liên Xô, một trong những chỉ trích mà chính Khrushchyov cũng nói tới trong bài nói chuyện kín của mình. Mặc dù diễn tả của Nekritsch được nhiều sự đồng ý, cuốn sách này 1967 được liệt vào danh sách sách cấm. Ngoài ra Nekritsch bị mất chỗ dạy học và nghiên cứu, cho nên năm 1971 ông đã di dân sang Hoa Kỳ.

Lần thứ ba
Dưới thời Vladimir Putin trong 2 nhiệm kỳ đầu, lập trường của điện Kremlin về Stalin dẫn đến việc từ từ khôi phục lại tiếng tăm của Stalin vào đầu những năm 2000. Khi Medvedev lên làm Tổng thống Nga, sự xích lại gần với Phương Tây, thôi thúc Nga thừa nhận một số tội ác của chế độ toàn trị Xô viết. Vào ngày 30 tháng 10 năm 2009- ngày truyền thống của Nga kỷ niệm những nạn nhân của sự đàn áp Xô viết - Medvedev đưa lên một videoblog lên án "những tội ác của Stalin" mà ông nhắc đến như "một trong những thảm kịch lớn nhất trong lịch sử nước Nga." ,

Kỷ niệm lần thứ 70 thảm sát Katyn vào ngày 7 tháng 4 năm 2010, Putin nói trong bài diễn văn: "những cuộc đàn áp nghiền nát nhân dân bất kể quốc tịch nào, tôn giáo nào, hay tín ngưỡng nào...Chúng ta không thể thay đổi quá khứ, nhưng những gì chúng ta có thể làm là giữ gìn hay khôi phục lại sự thật và điều này có nghĩa là khôi phục lại sự công bằng lịch sử."

Vào tháng Năm, Kremlin hủy bỏ một kế hoạch của chính quyền thành phố Moskva định trang hoàng Moskva bằng những hình ảnh của Stalin nhân dịp kỷ niệm lần thứ 65 chiến thắng phát xít Đức. Medvedev giải thích trong cuộc trả lời phỏng vấn của Izvestia: "đánh giá của nhà nước" về Stalin là ông ta đã "phạm nhiều tội ác chống nhân dân mình. Và mặc dầu đất nước giành được thắng lợi dưới sự lãnh đạo của ông, những gì ông ta đã làm chống lại nhân dân là không thể tha thứ."

Ngày 26 tháng 11, Nghị viện Nga (Duma) lần đầu tiên công bố chính thức, "Tội ác Katyn phạm theo lệnh trực tiếp của Stalin và những nhà lãnh đạo khác của Liên xô". Tổng thống Nga Medvedev nói với truyền thông Ba Lan trước một cuộc viếng thăm Warsaw trong tháng 12 "Stalin và tay sai của ông ta phải chịu trách nhiệm về tội ác này."

Tham khảo

Liên Xô năm 1953
Chính trị năm 1953
Phi Stalin hóa
Stalin


title: Svend Robinson

text:
Svend Robinson (sinh ngày 4 tháng 3 năm 1952) là một chính khách người Canada. Ông là một Nghị sĩ Quốc hội từ năm 1979 đến năm 2004, người đại diện cho các khu vực bầu cử ngoại ô ở khu vực-Vancouver của Burnaby cho Đảng Dân chủ Mới (NDP). Ông được ghi nhận là thành viên đầu tiên của Quốc hội trong lịch sử Canada trở thành người đồng tính công khai khi còn đương chức. Năm 2004, ông đã phạm tội đánh cắp một chiếc nhẫn đắt tiền và quyết định không tham gia cuộc bầu cử tháng 6 năm 2004. Vào thời điểm đó, ông là một trong những thành viên phục vụ lâu nhất trong Hạ viện, đã được bầu và bầu lại trong bảy nhiệm kỳ liên tiếp. Trong cuộc bầu cử liên bang Canada 2019, Robinson là ứng cử viên NDP cho tranh đua Burnaby North-Seymour, nhưng đã thua Terry Beech đương nhiệm Tự do với 1.560 phiếu bầu.

Đầu đời
Robinson được sinh ra ở Minneapolis, Minnesota, Hoa Kỳ, người gốc Đan Mạch, của Edith Jensen và Wayne Robinson. Cha ông phản đối Chiến tranh Việt Nam và đưa gia đình đến sống ở Canada. Robinson học trung học tại Trường Trung học Burnaby North. Sau đó, ông lấy được bằng luật từ Đại học British Columbia và hoàn thành công việc sau đại học về luật quốc tế tại Trường Kinh tế Luân Đôn.

Ông được gọi đến Luật sư British Columbia với tư cách là luật sư và luật sư vào năm 1978, và thực hành luật với Robert Gardner và Cộng sự cho đến khi được bầu vào Hạ viện vào tháng 5 năm 1979.

Trước khi trở thành người đồng tính, Robinson đã kết hôn với Patricia Fraser, bạn gái thời trung học của anh, từ năm 1972 đến năm 1975.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Svend Robinson's website

Sinh năm 1952
Nhân vật còn sống
Chính khách đồng tính nam
Cựu sinh viên Trường Kinh tế Luân Đôn
Nhà hoạt động quyền LGBT Canada
Luật sư ở British Columbia
Người bị rối loạn lưỡng cực


title: Life Like (phim)

text:
Life Like là một bộ phim khoa học viễn tưởng năm 2019.

Nội dung
James đang làm việc trên quỹ ủy thác do cha anh điều hành. Sau cái chết của cha mình, anh trở thành CEO của công ty. James và vợ của anh ta di chuyển từ thành phố vào một biệt thự ở ngoại ô. Sophie không làm việc và dành phần lớn thời gian ở nhà. Cảm thấy không thoải mái khi James có một quản gia, người giúp việc và một đầu bếp, cô đuổi việc họ.

Cuộc sống không có người hầu trở nên không thể chịu đựng được và James thuyết phục Sophie đến với anh ta để gặp Julian, một người đàn ông bán robot thông minh nhân tạo. Sophie thấy hầu hết các nữ android khiến cô không thoải mái. Kết thúc cuộc gặp gỡ, cặp đôi chọn một android nam có tên là "Henry".

Ban đầu, điều này là hoàn hảo cho cả James và Sophie khi Henry làm việc nhà và làm bạn đồng hành tốt với Sophie. Nhưng khi bộ não trẻ con Henry Henry thích nghi bằng cách phát triển cảm xúc, các biến chứng bắt đầu nảy sinh.

Sophie tiếp tục khuyến khích Henry phát triển cảm xúc và ham muốn. Henry bắt đầu có những giấc mơ, mặc dù anh được cho biết rằng anh không được lập trình để có những giấc mơ. Ghen tuông sau đó gây ra một cuộc chiến giữa James và Henry. James tát Henry và ngắt kết nối máy sạc khỏi Henry.

Trong khi đó, Julian bị phát hiện là một kẻ lừa đảo, và tất cả các máy móc của anh ta thực sự là con người thực sự được anh ta nuôi dưỡng. FBI đến nơi ở của James và Sophie để bắt giữ Julian và một cuộc đối đầu xảy ra khi Julian và các đặc vụ FBI bị giết. Cảm thấy bị phản bội bởi nhà sản xuất của mình và rằng anh ta đã phản bội những người giữ mình, Henry chọn cách tự sát và cuối cùng tự đâm mình ra khỏi sự thất vọng và tuyệt vọng. James và Sophie khóc và đứng đó trong khi nhìn Henry chết. Năm năm sau, James và Sophie quyết định đặt tên cho đứa con mới sinh của họ là Henry.

Diễn viên
 Steven Strait vai Henry
 Addison Timlin vai Sophie
 James D'Arcy vai Julian
 Drew Van Acker vai James

Sản xuất
Josh Janowicz đã chỉ đạo nhiều quảng cáo và một vài bộ phim ngắn, Life Like là bộ phim dài đầu tiên của anh ấy.

Phương tiện truyền thông gia đình
Bộ phim được phát hành trên Blu-ray, DVD, Digital và Video on Demand, vào ngày 14 tháng 5 năm 2019.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim năm 2019
Phim Mỹ
Phim tiếng Anh


title: Athyrma javanica

text:
Athyrma javanica là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Athyrma


title: Walter Cronkite

text:
Walter Leland Cronkite Jr. (ngày 4 tháng 11 năm 1916   - 17 tháng 7 năm 2009) là một nhà báo phát thanh người Mỹ, từng là người dẫn chương trình cho CBS Evening News trong 19 năm (1962-1981). Trong những năm 1960 và 1970, ông thường được gọi là "người đàn ông đáng tin cậy nhất ở Mỹ" sau khi được nêu tên trong một cuộc thăm dò ý kiến.

Ông đã báo cáo nhiều sự kiện từ năm 1937 đến 1981, bao gồm các vụ đánh bom trong Thế chiến II; Tòa án Nürnberg; chiến đấu trong chiến tranh Việt Nam; Vụ không tặc trên cánh đồng Dawson; Vụ bê bối Watergate; Khủng hoảng con tin Iran; và các vụ ám sát của John F. Kennedy, nhà tiên phong dân quyền Martin Luther King Jr., và nhạc sĩ của Beatles John Lennon.

Ông cũng được biết đến với sự bao quát rộng rãi của ông về chương trình không gian của Hoa Kỳ, từ Chương trình Mercury đến cuộc đổ bộ Mặt trăng đến tàu con thoi. Ông là người duy nhất không thuộc NASA nhận giải thưởng Đại sứ Khám phá.

Cronkite được biết đến với câu khẩu hiệu khi bắt đầu dẫn, "And that's the way it is" ("Và đó là như vậy"), tiếp theo là chương trình phát sóng.

Tham khảo

Người đoạt Huy chương Tự do Tổng thống
Chương trình và người giành giải Peabody
Thành viên Học viện Mỹ thuật và Khoa học Mỹ
Chủ trì trò chơi truyền hình Mỹ
Tín hữu Giám nhiệm Mỹ
Người làm phát thanh nghiệp dư
Mất năm 2009
Sinh năm 1916


title: Eupithecia caeca

text:
Eupithecia caeca là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

C


title: Anderson Luis da Silva

text:
Anderson Luis da Silva (sinh ngày 22 tháng 12 năm 1972) là một cầu thủ bóng đá người Brasil.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Anderson Luis da Silva đã từng chơi cho Albirex Niigata.

Thống kê câu lạc bộ

J.League

Tham khảo

Sinh năm 1972
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Cầu thủ bóng đá Albirex Niigata
Hậu vệ bóng đá
Huấn luyện viên bóng đá Brasil
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá nam Brasil ở nước ngoài
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nhật Bản


title: Cucullia aksuana

text:
Cucullia aksuana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cucullia


title: Microarray ung thư

text:
Microarray ung thư là một phương pháp nhằm phát hiện, chẩn đoán, phân loại cũng như tiên lượng ung thư và định hướng điều trị.

Quá trình ung thư là một nhóm phức tạp của hội chứng rối loạn phát triển, là kết quả của sự tích tụ các biến đổi gen bao gồm đột biến gen, tái sắp xếp nhiễm sắc thể, tăng hoặc mất vật liệu di truyền, thay đổi epigenetic, mất tính dị hợp tử (LOH) và một loạt các thay đổi gen khác. Xác định và hiểu rõ những thay đổi gen của từng loại ung thư cụ thể có sự ảnh hưởng lớn đến việc chẩn đoán, tiên lượng và định hướng điều trị cho cả khối u lành tính cũng như ác tính.

Trong vài thập kỷ qua, dựa trên các phương pháp phân tích tiêu chuẩn như lập nhiễm sắc thể đồ (Karyotype), lai huỳnh quang tại chỗ (FISH) đã tích lũy các thông tin bất thường gen đặc trưng cho nhiều loại ung thư. Các thông tin này hiện nay được sử dụng để chẩn đoán và phân loại ung thư nhằm tăng hiệu quả điều trị.

Microarray ra đời đáp ứng nhu cầu không chỉ quan sát được các bất thường như trong phương pháp chuẩn hiện tại, mà còn có độ phân giải cao, cho phép nâng cao kiến thức về gen của các hội chứng/bệnh chuyên biệt, dẫn đến chiến lược điều trị hiệu quả hơn.

Định nghĩa
Microarray ung thư là một tấm thủy tinh được gắn các probe trải đều trên toàn bộ các nhiễm sắc thế (NST) với khoảng 500 vùng gen (hàng ngàn gen) ung thư khác nhau, cho phép phân tích số lượng lớn các vùng gen trên cùng 1 array trong thời gian ngắn.

Microarray ung thư (CGH/SNP) chứa khoảng 120,000 CGH probe và 60,000 SNP probe. Oligo probe phát hiện sự tăng giảm số lượng gen/NST và SNP probe phát hiện tính mất dị hợp tử (LOH) trên bộ gen ung thư.

Lợi ích
 Tầm soát/phát hiện sớm ung thư trước khi xảy ra.
 Phân loại hiệu quả các giai đoạn ung thư.
 Kết quả chính xác
 Phát hiện đồng thời nhiều đột biến trên toàn bộ bộ gen.
 Thời gian nhanh.

Đối tượng sử dụng
Một, Người có các dấu hiệu liên quan đến sức khỏe nhưng không giải thích được hoặc không biết nguyên nhân. Ví dụ: Ho không rõ nguyên nhân, sụt cân bất thường, đau bụng lâu ngày...

Hai, Lịch sử gia đình/người thân có ung thư di truyền: ung thư buồng trứng, cổ tử cung, tuyến giáp...

Ba, tâm lý lo âu và muốn tầm soát ung thư.

Bốn, Xét nghiệm theo chương trình của quốc gia, thế giới.

Ung thư có thể phát hiện
 Tất cả các loại u đặc (ung thư vú, ung thư phổi, ung thư gan, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư buồng trứng…)
 Và các bệnh ác tính về máu: CML, ALL, AML...
 Không phát hiện thể khảm ở mức thấp, chuyển vị tương hỗ, đảo đoạn, hoặc đột biến điểm gây ra kiểu hình lâm sàng.

Tham khảo


title: Dự án Lịch sử Vĩ đại

text:
Dự án Lịch sử Vĩ Đại là dự án được Bill Gates và David Christian sáng lập nhằm giúp việc giảng dạy môn lịch sử sáng tạo hơn trên thế giới. Đây là "một nỗ lực nhằm tìm hiểu theo một cách thống nhất lịch sử của vũ trụ, Trái Đất, sự sống và loài người".

Chương trình Nhịp sống số của báo Tuổi Trẻ cho biết: "Một buổi sáng năm 2008, như thường lệ, tỉ phú Bill Gates thức giấc với các bài tập thể dục ở ngôi nhà rộng hơn 6.000m2 bên bờ đông hồ Washington. Giờ giải lao, ông giải trí bằng cách xem các DVD trong loạt Great Courses của Hãng Teaching Company. Như mọi sáng, Bill thường xem về địa lý, khí quyển, nghiên cứu đại dương hay lịch sử nước Mỹ."

Đột nhiên lúc đó, Bill khám phá ra bộ DVD có tên "Big History", một khóa giảng cho sinh viên đại học không theo lối truyền thống của giáo sư người Úc David Christian. "Big History" không tự hạn chế chủ đề và không dạy theo một môn học riêng biệt mà là sự tổng hợp liên ngành của nhiều ngành như lịch sử, sinh học, hóa học, thiên văn học...

Giáo sư Christian tổng hợp tất cả kiến thức vào cách kể chuyện về sự sống trên Trái Đất. Khi ghi hình, ông cho biết phương pháp giảng dạy của mình chịu ảnh hưởng trường phái Annales, một nhóm gồm các sử gia người Pháp đầu thế kỷ 20. Trường phái này cho rằng có thể khám phá lịch sử từ các góc độ không gian và thời gian. Mục đích của ông không phải đưa ra sự miêu tả chi tiết về từng giai đoạn lịch sử mà là tích hợp chúng lại dưới hình thức kể chuyện, lướt qua hàng tỉ năm trong thời gian chỉ một học kỳ.

Bill Gates tỏ ra ấn tượng khi xem cách dẫn dắt lịch sử theo kiểu thuật chuyện này. Ông nói: "Tôi thích nó ngay - ông nói - Nó rất rõ ràng với tôi. Tôi nghĩ mọi người đều nên xem cái này".

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Big History Project official website
 International Big History Association official website
 David Christian's TED Talk
 Timelines from David Christian's TED Talk
 So Bill Gates Has This Idea for a History Class...

Lĩnh vực lịch sử
Bill Gates


title: Afrectopius usambaricus

text:
Afrectopius usambaricus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Afrectopius


title: Paravelleda kenyensis

text:
Paravelleda kenyensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Paravelleda


title: Farglory Financial Center

text:
Farglory Financial Center () là tòa nhà chọc trời tại Tín Nghĩa, Đài Bắc, Đài Loan. Nó là tòa nhà cao thứ 8 tại Đài Loan và cao thứ 54 tại khu Tân Nghĩa đặc biệt (đứng sau Taipei 101, Taipei Nan Shan Plaza và Cathay Landmark). Tòa nhà cao 208 m, tổng diện tích sàn là 61,147.58m² bao gồm 32 tầng trên mặt đất và 4 tầng hầm.

Xem thêm
 Danh sách tòa nhà cao nhất Đài Loan
 Taipei 101

Tham khảo

Công trình xây dựng Đài Bắc
Nhà chọc trời tại Đài Bắc


title: Siêu cúp bóng đá Việt Nam 2013

text:
Trận chung kết Siêu Cúp bóng đá Quốc gia- Cup VPP Hồng Hà 2013 là trận chung kết lần thứ 15 của Siêu cúp bóng đá Việt Nam. Trận đấu diễn ra lúc 16h15 ngày 4 tháng 1 năm 2014 giữa hai đội bóng Hà Nội T&T (Là nhà vô địch Giải bóng đá vô địch quốc gia 2013) và Xi măng The Vissai Ninh Bình (Là nhà vô địch Giải bóng đá Cúp Quốc gia 2013 trên Sân vận động Ninh Bình Thành phố Ninh Bình thuộc Tỉnh Ninh Bình. Kết quả chung cuộc sau khi hai đội hòa 2-2 trong hai hiệp chính, Xi măng The Vissai Ninh Bình đánh bại Hà Nội T&T với tỷ số 5-4 sau loạt sút luân lưu 11m đầy hấp dẫn và lên ngôi vô địch lần đầu tiên. Thủ thành Mạnh Dũng của đội chủ nhà đã trở thành người hùng khi xuất sắc cản phá được 3 cú sút của Samson, Văn Quyết, Thành Lương để giúp đội nhà ngược dòng thắng chung cuộc 5-4. Đội trưởng Trần Mạnh Dũng của Xi măng The Vissai Ninh Bình nhận danh hiệu cầu thủ ghi bàn đầu tiên và cầu thủ xuất sắc nhất trận tranh Siêu Cúp này.

Trước trận đấu
Trước trận tranh Siêu Cúp Quốc gia
Trận Siêu Cúp quốc gia sẽ được VTV6 truyền hình trực tiếp. Sân Ninh Bình cũng sẽ mở cửa tự do đón khán giả vào sân cổ vũ cho hai đội thi đấu. Đội giành chiến thắng trong trận tranh Siêu Cúp năm nay sẽ được nhận phần thưởng 200 triệu đồng, trong lúc đội thua cũng sẽ có 100 triệu đồng tiền thưởng. Còn cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu được thưởng 5 triệu đồng.

Điều lệ trận đấu
Theo điều lệ, hai đội sẽ bước vào loạt sút luân lưu 11m ngay để phân định thắng thua nếu hòa nhau sau 2 hiệp đấu chính thức. Mỗi đội chỉ mang 9 cầu thủ dự bị và 3 cầu thủ tối đa vào sân thay người.

Phát biểu trước trận đấu
Huấn luyện viên Nguyễn Văn Sỹ (V.Ninh Bình): “Chúng tôi cố gắng tận dụng tình huống cố định”
Tôi cho rằng trận đấu đầu mùa giải nên các cầu thủ sẽ khó có thể nhập cuộc nhanh. Chúng tôi gồm nhiều cầu thủ mới nên sẽ khó khăn hơn Hà Nội T&T khi triển khai lối chơi, vì thế tôi yêu cầu các cầu thủ phải tận dụng tốt những tình huống cố định và cả khả năng trận đấu phải phân định bằng loạt sút luân lưu. Siêu Cúp chỉ thi đấu có 1 trận thôi, V.Ninh Bình sẽ cố gắng chơi với phong độ tốt nhất để giành Siêu Cúp đầu tiên trong lịch sử đội bóng.

Huấn luyện viên Phan Thanh Hùng (Hà Nội T&T): “Hy vọng V.Ninh Bình chưa ổn định”
Chuẩn bị cho trận đấu này chúng tôi đã tập huấn ở sân Thiên Trường (Nam Định) để tiện di chuyển đến Ninh Bình. Mỗi lần đến Ninh Bình, chúng tôi đều gặp nhiều khó khăn và chưa thể giành chiến thắng. V.Ninh Bình đang có lực lượng bổ sung chất lượng, nhưng điểm yếu của họ là sự ổn định, có lúc đá rất hay, có lúc lại xìu. Hy vọng trận đấu với chúng tôi họ chưa có phong độ mạnh nhất.

Chi tiết trận đấu

Tham khảo

Xem thêm
Giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam 2013
Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam 2013
Giải bóng đá Cúp Quốc gia 2013

Liên kết ngoài
Công ty Cổ phần Bóng đá Chuyên nghiệp Việt Nam
Liên đoàn bóng đá Việt Nam

2013
Bóng đá, cúp


title: Calluga psaphara

text:
Calluga psaphara là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Calluga
Eupitheciini
Bướm đêm Châu Á


title: Người Hoa tại Triều Tiên

text:
Người Triều Tiên gốc Hoa () hay còn gọi là Hoa kiều (). Từ này đề cập đến người Trung Quốc sinh ra và sống ở Bán đảo Triều Tiên gồm có 2 nhà nước độc lập là Đại Hàn Dân quốc và Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên.

Lịch sử
Hầu hết trong số họ là nông dân và quý tộc từ thời nhà Thanh, những người bị buộc phải phục vụ trong nhà Thanh để giúp những người lính làm công việc của họ. Tất cả những người lính trở về bằng thuyền, nhưng họ sống ở Incheon vì đường bị đóng. Mặc dù họ đã tham gia vào thương mại để kiếm sống, họ được chỉ huy bởi sự cướp bóc của nhà Triều Tiên. Có một thời, có 10.000 người Trung Quốc sống ở Incheon. Trong giai đoạn đầu di cư, họ làm thợ cắt tóc, đầu bếp và thợ may, chủ yếu được sử dụng bởi tầng lớp thấp hơn, nhưng ngày nay, họ có nhiều hướng dẫn viên du lịch nhất, và đang làm thuốc thảo dược, thương mại, tạp hóa và thực phẩm. Năm 1950, sau khi chiến tranh Triều Tiên bùng nổ các giáo viên và sinh viên Trung Quốc, các tác nhân chiến tranh tâm lý, hầu hết đang sống ở Hàn Quốc, chịu trách nhiệm đề nghị đầu hàng Trung Quốc.

Phân bố

Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
Sau khi Nhật Bản đầu hàng và giải phóng Hàn Quốc khỏi ách thống trị của Nhật Bản, người Trung Quốc sống ở nửa phía bắc của Hàn Quốc đã nhanh chóng thành lập các trường học mới và xây dựng lại nền giáo dục tiếng Trung Quốc, với sự trợ giúp của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Vào tháng 4 năm 1949, Ủy ban Hành chính Đông Bắc của Đảng Cộng sản Trung Quốc đã chính thức trao quyền kiểm soát các trường này cho chính phủ Bắc Triều Tiên, bắt đầu một số nỗ lực để tích hợp chúng vào hệ thống giáo dục quốc gia Hỗ trợ tài chính sớm từ chính phủ Bắc Triều Tiên thực sự đã giúp duy trì và mở rộng giáo dục Trung Quốc; các trường vẫn tiếp tục hoạt động ngay cả trong Chiến tranh Triều Tiên, và kỷ nguyên sau khi chấm dứt chiến sự cho đến khoảng năm 1966 được mô tả là "kỷ nguyên vàng" đối với các trường học. Sau thời gian đó, chính phủ Bắc Triều Tiên bắt đầu theo đuổi chính sách cải cách và bản địa hóa đối với các trường học. Tuy nhiên, vào cuối những năm 1990, vẫn còn bốn trường trung học cơ sở theo chương trình CHND Trung Hoa. Một số sinh viên tốt nghiệp của họ vào các trường đại học CHND Trung Hoa; ví dụ, Đại học Tế Nam tại Quảng Châu có hơn 100 sinh viên Hoa kiều từ Bắc Triều Tiên tính đến năm 2002. Đại học Diên Biên ở Châu tự trị dân tộc Triều Tiên Diên Biên của Trung Quốc cũng bắt đầu cung cấp các chương trình đào tạo cho giáo viên ở các trường Trung Quốc ở nước ngoài ở Bắc Triều Tiên bắt đầu từ năm 2002; 38 sinh viên từ lớp đầu tiên của họ tốt nghiệp vào năm 2005.

Là công dân nước ngoài, người dân Trung Quốc của Bắc Triều Tiên không đủ điều kiện tham gia Đảng Công nhân Triều Tiên cầm quyền hoặc thăng tiến trong quân đội hoặc bộ máy quan liêu dân sự. Mặt khác, họ được phép có một số quyền tự do lớn hơn, chẳng hạn như quyền sở hữu một đài phát thanh không được niêm phong để chỉ cho phép điều chỉnh các đài Bắc Triều Tiên (miễn là họ không nghe các đài nước ngoài trước sự hiện diện của Bắc Triều Tiên). Quan trọng hơn, kể từ khoảng năm 1980, họ được phép ra nước ngoài và tham gia vào hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu quan trọng và có lợi nhuận. Sau khi chính phủ Trung Quốc ra mắt ủng hộ Nghị quyết 1874 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc vào tháng 6 năm 2009, trong đó áp đặt các lệnh trừng phạt ở Bắc Triều Tiên, đã có báo cáo rằng sự giám sát và đàn áp cư dân Trung Quốc của Nhà nước miền Bắc Triều Tiên đã tăng lên. Một cư dân gốc Trung Quốc bị Bình Nhưỡng cáo buộc là gián điệp.

Dân số của công dân CHND Trung Hoa ở Miền Bắc Triều Tiên được chính quyền sở tại ước tính là 14.351 người (trong 3.778 hộ gia đình) vào năm 1958, thu hẹp lại chỉ còn 6.000 vào năm 1980, khi họ được chính phủ Bắc Triều Tiên khuyến khích rời khỏi Trung Quốc trong những năm 1960 và 70. Ước tính gần đây về dân số của họ khác nhau. Chính thức của Trung Quốc Tân Hoa Xã công bố một con số 4.000 người Trung Quốc ở nước ngoài và 100 sinh viên quốc tế vào năm 2008. Chosun Ilbo một tờ báo của Hàn Quốc, đã ước tính cao hơn 10.000 người vào năm 2009. Họ sống chủ yếu ở Bình Nhưỡng và ở các khu vực gần biên giới Trung Quốc.

Hàn Quốc
Trước và trong Chiến tranh Triều Tiên, nhiều người Trung Quốc cư trú ở nửa phía bắc của bán đảo Triều Tiên đã di cư đến nửa phía nam. Sau khi chia cắt Triều Tiên, dân số Trung Quốc tại Hàn Quốc sẽ ổn định trong một thời gian; tuy nhiên, khi Park Chung Hee lên nắm quyền trong cuộc đảo chính vào ngày 16 tháng 5 năm 1961, ông bắt đầu thực hiện cải cách tiền tệ và hạn chế tài sản gây tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích của cộng đồng Trung Quốc, thúc đẩy một cuộc di cư. Incheon từng có dân số Trung Quốc lớn nhất tại Hàn Quốc, nhưng khi tốc độ di cư tăng lên, số lượng giảm dần. Ước tính chỉ còn 26.700 cộng đồng người Hoa cũ ở Hàn Quốc; họ phần lớn giữ quốc tịch Trung Hoa Dân Quốc.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, nhập cư từ Trung Quốc đại lục đã tăng lên; 696.861 người có quốc tịch Trung Quốc đã di cư đến Hàn Quốc, khiến họ trở thành 55,1% trong tổng số 1.139.283 công dân nước ngoài sống ở Hàn Quốc. Trong số đó có 488.100 người gốc Hàn Quốc (70% công dân CHND Trung Hoa ở Hàn Quốc và 40% tổng số công dân nước ngoài) và 208.761 người dân tộc khác. Hầu hết những cư dân mới này sống ở Seoul và môi trường xung quanh.

Có một trường tiểu học nói tiếng Trung Quốc ở Myeong dong, cũng như một trường trung học ở Seodaemun-gu.

Tôn giáo

Nó đã được ghi nhận rằng hầu hết người Hoa tại Hàn Quốc là tín ngưỡng dân gian Trung Hoa, Phật giáo và Đạo giáo. Người Trung Quốc đã thành lập một số ngôi đền dân gian dành riêng cho các vị thần khác nhau, nơi cung cấp các mạng lưới liên kết trở lại Trung Quốc đại lục hoặc Đài Loan. Mặt khác, không có chùa Phật giáo và Đạo giáo chính thức của Trung Quốc tại Hàn Quốc. Phật giáo Trung Quốc tham dự các ngôi chùa của Phật giáo Hàn Quốc. Nhiều người Hoa đều theo đạo Yiguandao, một phong trào tôn giáo bắt nguồn từ tín ngưỡng dân gian Trung Hoa. Từ những năm 1990, Kitô giáo đã có một số sự xâm nhập giữa người Trung Quốc của Hàn Quốc, với ít nhất một nhà thờ nói tiếng Trung Quốc được thành lập bởi một mục sư từ Đài Loan. Công giáo Trung Quốc tham dự các nhà thờ Công giáo Hàn Quốc.

Nhân vật nổi tiếng

Xem thêm
 Người Hoa
 Người Hoa tại Nhật Bản
 Người Hoa tại Việt Nam

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Diễn đàn nhân quyền Trung Quốc ở nước ngoài - Hàn Quốc Phần chính Trung Quốc
 Mạng Trung Quốc Hàn Quốc
 Hình ảnh đường phố người Hoa
 phố người Hoa ở Incheon

Triều Tiên thuộc Nhật


title: Cleptocaccobius uniseries

text:
Cleptocaccobius uniseries là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Cleptocaccobius


title: Masicera nigrita

text:
Masicera nigrita là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Masicera


title: Nigidius bega

text:
Nigidius bega là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được  mô tả khoa học năm 1922.

Tham khảo

Nigidius
Động vật được mô tả năm 1922


title: Pelochyta spitzi

text:
Pelochyta spitzi là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pelochyta


title: Thành phố Brisbane

text:
Thành phố Brisbane khu vực chính quyền địa phương (LGA) có quyền quản lý đối với phần nội thị của vùng đô thị Brisbane, thủ phủ của Queensland, Australia. Thành phố Brisbane nằm ở quận Stanley và là thành phố lớn nhất tiếp theo là Ipswich với các giới hạn ở một phần của hạt. Không giống như LGAs ở các thủ đô khác của đại lục (Sydney, Melbourne, Perth và Adelaide), Thành phố thường chỉ chịu trách nhiệm cho các khu thương mại trung tâm và các khu vực nội thành của các thành phố đó, Thành phố Brisbane quản lý một phần đáng kể của vùng đô thị Brisbane, phục vụ gần một nửa dân số của Khu vực Thống kê Thành phố Thủ phủ Brisbane (GCCSA, trước đây là bộ phận thống kê). Như vậy, thành phố có dân số đông hơn bất kỳ khu vực chính quyền địa phương nào khác ở Australia.
Thành phố Brisbane là LGA Úc đầu tiên đạt dân số hơn một triệu người. Dân số của nó gần tương đương với dân số Tasmania, Lãnh thổ thủ đô Úc và Lãnh thổ phía Bắc cộng lại. Trong năm 2016 2015, hội đồng quản trị ngân sách hơn 3 tỷ đô la, cho đến nay là ngân sách lớn nhất của bất kỳ LGA nào tại Úc.

Thành phố này bắt nguồn từ các thành phố, thị trấn và các vụ hỏa hoạn sáp nhập vào năm 1925. Các văn phòng chính và Thư viện Trung tâm của Hội đồng tại số 266 Phố George, còn được gọi là Quảng trường Brisbane. Tòa thị chính thành phố có Phòng Hội đồng, văn phòng của Thị trưởng Lord và Phó Thị trưởng, phòng họp và tiếp tân và bảo tàng Brisbane.

Vùng ngoại ô
Thành phố Brisbane bao gồm các khu định cư sau:

Vùng ngoại ô

 Bardon
 Bowen Hills
 Brisbane
 East Brisbane
 Fortitude Valley
 Herston
 Highgate Hill
 Kangaroo Point
 Kelvin Grove
 New Farm
 Newstead
 Paddington
 Petrie Terrace
 Red Hill
 South Brisbane
 Spring Hill
 Teneriffe
 West End
 Woolloongabba

Tổng cộng: 19

Vùng ngoại ô phía Bắc

 Albion
 Alderley
 Ascot
 Aspley
 Bald Hills
 Banyo
 Boondall
 Bracken Ridge
 Bridgeman Downs
 Brighton
 Brisbane Airport
 Carseldine
 Chermside
 Chermside West
 Clayfield
 Deagon
 Eagle Farm
 Everton Park
 Fitzgibbon
 Gaythorne
 Geebung
 Gordon Park
 Grange
 Hamilton
 Hendra
 Kedron
 Keperra
 Lutwyche
 McDowall
 Mitchelton
 Myrtletown
 Newmarket
 Northgate
 Nudgee
 Nudgee Beach
 Nundah
 Pinkenba
 Sandgate
 Shorncliffe
 Stafford
 Stafford Heights
 Taigum
 Virginia
 Wavell Heights
 Wilston
 Windsor
 Wooloowin
 Zillmere

Tổng cộng: 48

Vùng ngoại ô phía Nam

 Acacia Ridge
 Algester
 Annerley
 Archerfield
 Burbank
 Calamvale
 Coopers Plains
 Darra
 Doolandella
 Drewvale
 Durack
 Dutton Park
 Eight Mile Plains
 Ellen Grove
 Fairfield
 Forest Lake
 Greenslopes
 Heathwood
 Holland Park
 Holland Park West
 Inala
 Karawatha
 Kuraby
 Larapinta
 MacGregor
 Mackenzie
 Mansfield
 Moorooka
 Mount Gravatt
 Mount Gravatt East
 Nathan
 Pallara
 Parkinson
 Richlands
 Robertson
 Rochedale
 Rocklea
 Runcorn
 Salisbury
 Seventeen Mile Rocks
 Sinnamon Park
 Stretton
 Sumner
 Sunnybank
 Sunnybank Hills
 Tarragindi
 Tennyson
 Upper Mount Gravatt
 Wacol
 Willawong
 Wishart
 Yeerongpilly
 Yeronga

Tổng cộng: 54

Vùng ngoại ô phía Đông

 Balmoral
 Belmont
 Bulimba
 Camp Hill
 Cannon Hill
 Carina
 Carina Heights
 Carindale
 Chandler
 Coorparoo
 Gumdale
 Hawthorne
 Hemmant
 Lota
 Lytton
 Manly
 Manly West
 Moreton Island
 Morningside
 Murarrie
 Norman Park
 Port of Brisbane
 Ransome
 Seven Hills
 Tingalpa
 Wakerley
 Wynnum
 Wynnum West

Tổng cộng: 28

Vùng ngoại ô phía Tây

 Anstead
 Ashgrove
 Auchenflower
 Banks Creek
 Bellbowrie
 Brookfield
 Chapel Hill
 Chelmer
 Chuwar
 Corinda
 England Creek
 Enoggera
 Enoggera Reservoir
 Ferny Grove
 Fig Tree Pocket
 Graceville
 Indooroopilly
 Jamboree Heights
 Jindalee
 Karana Downs
 Kenmore
 Kenmore Hills
 Kholo
 Lake Manchester
 Middle Park
 Milton
 Moggill
 Mount Coot-tha
 Mount Crosby
 Mount Ommaney
 Oxley
 Pinjarra Hills
 Pullenvale
 Riverhills
 Sherwood
 Sinnamon Park
 St Lucia
 Taringa
 The Gap
 Toowong
 Upper Brookfield
 Upper Kedron
 Westlake

Tổng cộng: 43

Vịnh Moreton

 Bulwer
 Cowan Cowan
 Kooringal
 Moreton Island

Tổng cộng: 4

Xem thêm

 Chính quyền địa phương ở Úc

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cơ cấu tổ chức của Hội đồng thành phố Brisbane

 Bản đồ Google về sáp nhập trước năm 1925 Hội đồng thành phố Brisbane

Khởi đầu năm 1924 ở Úc


title: Mégalithes du Haut-Laos

text:
Mégalithes du Haut-Laos (tạm dịch: Cự thạch cổ vùng Thượng Lào) là cuốn sách khảo cổ học xuất bản năm 1935 của Madeleine Colani nhằm kiểm tra và lập danh mục khoảng mười ngàn cự thạch vùng Thượng Lào.  Trước sách của Colani, quần thể cự thạch này từng được coi là một trong những cự thạch bí ẩn hơn.  Colani, sau khi xem xét Cánh đồng Chum trong suốt nhiều thập kỷ, đã lập danh mục số cự thạch này và đưa ra lập luận "mang tính thuyết phục" trong cuốn sách của mình rằng đây chỉ là những chiếc bình đựng tro cốt, được người dân xưa kia sử dụng trong tang lễ thời kỳ đồ đồng.

Mégalithes du Haut-Laos, một tác phẩm gồm hai tập, 600 trang, vừa lập danh mục và mô tả các hiện vật, vừa trình bày luận thuyết của Colani về nguồn gốc và cách sử dụng của chúng, được mô tả là "đóng góp to lớn của Colani cho tài liệu khảo cổ học".  Cuốn sách này đã thu hút sự chú ý rộng rãi hơn của công chúng và cộng đồng học giả phương Tây.

Tham khảo

Sách phi hư cấu năm 1930
Sách khảo cổ học
Sách về Lào
Khảo cổ Lào
Di tích cự thạch
Di tích và công trình chôn cất


title: Javra thuringiaca

text:
Javra thuringiaca là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Javra


title: Tiêm dưới da

text:
Tiêm dưới da là dùng bơm kim tiêm đưa một lượng dung dịch thuốc vào tổ chức mô liên kết dưới da. Tiêm dưới da có hiệu quả cao trong việc tiêm văcxin và thuốc như insulin, morphine, diacetylmorphine và goserelin.

Bơm tiêm: thường dùng loại 2ml, 5ml. Kim tiêm: dài 25 - 30mm, đầu vát dài hơn tiêm trong da.

Xem thêm
Tiêm bắp thịt
Tiêm ven

Tham khảo

Dạng bào chế
Tiêm (y học)


title: Eriopyga tersa

text:
Eriopyga tersa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eriopyga


title: Glypta mattagamiana

text:
Glypta mattagamiana là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Glypta


title: Danh sách giải thưởng và đề cử của Twenty One Pilots

text:
Twenty One Pilots là một bộ đôi âm nhạc Mỹ. Ban nhạc đã nhận được 13 giải thưởng từ 35 đề cử.

Giải thưởng âm nhạc Alternative Press

|-
| rowspan="4" | 2014
| Twenty One Pilots
| Ban nhạc biểu diễn trực tiếp xuất sắc nhất
|
|-
| Vessel
| Album của năm
|
|-
| Twenty One Pilots
| Ban nhạc đột phá
|
|-
| Josh Dun
| Tay trống xuất sắc nhất
|
|-
| rowspan="3" | 2015
| rowspan="4" | Twenty One Pilots
| Ban nhạc biểu diễn trực tiếp xuất sắc nhất
|
|-
| Most Dedicated Fans
|
|-
| Fandom Tumblr của năm
|
|-
| rowspan="3" | 2016
| Nghệ sĩ của năm
|
|-
| Blurryface
| Album của năm
|
|-
| "Stressed Out"
| Video âm nhạc xuất sắc nhất
|
|}

Giải thưởng âm nhạc Mỹ

|-
| rowspan="3" |2016
| rowspan="3" |Twenty One Pilots
|Nghệ sĩ của năm
|
|-
| Ban nhạc/Cặp đôi/Nhóm nhạc Pop/Rock được yêu thích nhất
|
|-
| Nghệ sĩ Alternative được yêu thích nhất
|
|-
|}

Giải thưởng âm nhạc Billboard

|-
| rowspan="4" | 2016
| rowspan="2" | Twenty One Pilots
| Top Cặp đôi/Nhóm nhạc
|
|-
| Top nghệ sĩ rock
|
|-
| "Stressed Out"
| Top bài hát rock
|
|-
| Blurryface
| Top album rock
|
|-
|}

Giải thưởng lưu diễn Billboard

|-
|2016
| Twenty One Pilots
| Đột phá
|
|}

Giải Grammy

|-
|-
| rowspan="3" | 2017
|rowspan="2" | "Stressed Out"
| Thu âm của năm
|
|-
| Trình diễn Song ca/Nhóm nhạc pop xuất sắc nhất
|
|-
| "Heathens"
| Trình diễn rock xuất sắc nhất
|

|-
|}

Giải thưởng âm nhạc iHeartRadio

|-
|-
| rowspan="2" | 2016
| Twenty One Pilots
| Nghệ sĩ alternative rock của năm
|
|-
| "Stressed Out"
| Bài hát alternative rock của năm
|
|-
|}

Giải Kerrang!

|-
| rowspan="2"|2016
| rowspan="2" |Twenty One Pilots
| Ban nhạc biểu diễn trực tiếp xuất sắc nhất
|
|-
| Best Fanbase
|
|}

Giải âm nhạc châu Âu của MTV

|-
| 2013
| rowspan="4" |Twenty One Pilots
| Nghệ sĩ Push xuất sắc nhất
|
|-
| rowspan="3" | 2016
| Nghệ sĩ alternative xuất sắc nhất
|
|-
| Nghệ sĩ biểu diễn trực tiếp xuất sắc nhất
|
|-
| Nghệ sĩ Bắc Mỹ xuất sắc nhất
|
|}

Giải Video âm nhạc của MTV

|-
| 2013
| "Holding On to You"
| Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất
|
|-
| 2015
| "Heathens"
| Video rock xuất sắc nhất
|
|}

Giải thưởng âm nhạc NRJ

|-
|2016
|Twenty One Pilots
|International Revelation of the Year
|
|}

Giải Sự lựa chọn của Công chúng

|-
|2017
|Twenty One Pilots
|Nhóm nhạc yêu thích nhất
|
|}

Giải Sự lựa chọn của Giới trẻ

|-
| 2015
| "Tear in My Heart"
| Choice Rock Song
|
|-
| 2016
| "Stressed Out"
| Choice Rock Song
|
|}

Tham khảo

Danh sách giải thưởng theo ca sĩ
Twenty One Pilots


title: Stenia afrella

text:
Stenia afrella là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Stenia


title: USS Richard E. Kraus (DD-849)

text:
USS Richard E. Kraus (DD-849/AG-151) là một tàu khu trục lớp Gearing được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo vào giai đoạn cuối Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Mỹ được đặt theo tên Binh nhất Thủy quân Lục chiến Richard E. Kraus (1925–1944), người đã tử trận trong trận Peleliu và được truy tặng Huân chương Danh dự. Hoàn tất khi chiến tranh đã kết thúc, nó tiếp tục phục vụ trong giai đoạn Chiến tranh Lạnh và Chiến tranh Việt Nam cho đến năm 1976. Con tàu được chuyển cho Hàn Quốc và tiếp tục phục vụ cùng Hải quân Cộng hòa Hàn Quốc như là chiếc ROKS Kwang Ju (DD-921) cho đến năm 2000. Số phận của nó hiện không rõ. Richard E. Kraus được tặng thưởng hai Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Chiến tranh Việt Nam.

Thiết kế và chế tạo
Richard E. Kraus được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Bath Iron Works ở Bath, Maine vào ngày 31 tháng 7 năm 1945. Nó được hạ thủy vào ngày 2 tháng 3 năm 1946; được đỡ đầu bởi bà Edwin Olsen, và nhập biên chế tại Xưởng hải quân Boston vào ngày 23 tháng 5 năm 1946 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân R. J. Oliver.

Lịch sử hoạt động

1946 - 1965
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy tại vùng biển ngoài khơi Boston, Massachusetts, Richard E. Kraus trình diện để phục vụ cùng Tư lệnh Lực lượng Thử nghiệm và Đánh giá Tác chiến tại căn cứ Norfolk, Virginia. Trong sáu năm tiếp theo, nó tham gia các hoạt động thử nghiệm phát triển vũ khí đạn dược. Vào năm 1947, bệ pháo 40 mm phía sau của nó được tháo dỡ để lấy chỗ trang bị pháo 3 inch/50 caliber nhằm mục đích thử nghiệm đánh giá.

Vào năm 1948, Richard E. Kraus trợ giúp cho chiếc , nguyên là một thiết giáp hạm được cải biến thành một tàu huấn luyện tác xạ, trong việc thử nghiệm phát triển tên lửa đất đối không RIM-2 Terrier. Sau đó nó tham gia vào việc đánh giá các thiết bị điện tử, bao gồm radar và hệ thống thông tin liên lạc; ngoài ra nó còn tiến hành thử nghiệm những thiết kế mới của mỏ neo, cáp kéo và chất nổ dưới nước. Nó được xếp lại lớp với ký hiệu lườn AG-151 vào ngày 25 tháng 8, 1949, nhưng quay trở lại ký hiệu lườn cũ DD-849 vào ngày 11 tháng 1, 1954.

Richard E. Kraus tham gia một cuộc tập trận chống tàu ngầm quy mô lớn vào tháng 5, 1954. Trong các năm 1955, 1958 và 1960, nó hoạt động huấn luyện tại khu vực vịnh Guantánamo, Cuba; và trong năm 1961, nó đã hoạt động cùng Lực lượng Đặc nhiệm Bravo, một trong những đội đặc nhiệm chống tàu ngầm hàng đầu của hải quân. Vào tháng 10 và tháng 11, 1962, khi xảy ra vụ Khủng hoảng tên lửa Cuba do phát hiện việc Liên Xô bố trí tên lửa đạn đạo tầm trung mang đầu đạn hạt nhân tại Cuba, con tàu đã tham gia chiến dịch cô lập hàng hải hòn đảo Trung Mỹ này. Nó tách khỏi Hải đội Khu trục 2 vào ngày 1 tháng 1, 1963, và trong tháng 3 và tháng 4 đã hoạt động cùng Đệ Lục hạm đội tại Địa Trung Hải.

Từ tháng 6, 1963 đến tháng 5, 1964, Richard E. Kraus đi vào Xưởng hải quân Boston để được sửa chữa và nâng cấp trong khuôn khổ Chương trình Hồi sinh và Hiện đại hóa Hạm đội I (FRAM: Fleet Rehabilitation and Modernization), nhằm kéo dài vòng đời hoạt động thêm 10 đến 20 năm, đồng thời nâng cao năng lực tác chiến chống ngầm. Nó được cải tiến với những thiết bị điện tử, radar và sonar hiện đại, được bổ sung hai bệ ống phóng ngư lôi Mark 32 ba nòng, bệ phóng tên lửa chống ngầm RUR-5 ASROC giữa các ống khói, cùng hầm chứa và sàn đáp để vận hành máy bay trực thăng không người lái chống tàu ngầm Gyrodyne QH-50 DASH.

Hoàn tất việc nâng cấp vào ngày 18 tháng 5, 1964, Richard E. Kraus rời xưởng tàu để đi đến cảng nhà mới Newport, Rhode Island. Sau những lượt huấn luyện dọc theo vùng bờ Đông và vùng biển Caribe, nó khởi hành vào ngày 27 tháng 11, 1964 cho một lượt phục vụ khác cùng Đệ Lục hạm đội rồi cùng Lực lượng Trung Đông. Trong đợt này nó hoạt động chủ yếu tại biển Hồng Hải và Ấn Độ Dương, viếng thăm thiện chí các cảng vùng Đông Phi và trợ giúp các tàu buôn trước khi quay trở về Newport vào ngày 13 tháng 3, 1965. Nó tiếp tục tiến hành các cuộc thực tập chống tàu ngầm, và đến đầu tháng 12 đã tham gia vào Chương trình Gemini khi phục vụ cho việc thu hồi tàu không gian Gemini 6 tại vùng biển Đại Tây Dương, cho đến khi cuộc phóng bị tạm hoãn.

1966 - 1976
Được bố trí sang khu vực Tây Thái Bình Dương vào đầu năm 1966, Richard E. Kraus đã hoạt động cùng Đội đặc nhiệm 77.7 ngoài khơi Việt Nam trong vịnh Bắc Bộ, và cùng Đội đặc nhiệm 77.6 tại các Trạm Yankee và Dixie. Nó cũng hoạt động hỗ trợ hải pháo dọc theo bờ biển Nam Việt Nam cho đến khi lên đường quay trở về Hoa Kỳ qua ngã kênh đào Suez, về đến Newport vào ngày 17 tháng 8. Con tàu tiếp tục hoạt động ngoài khơi bờ biển Đại Tây Dương và vùng biển Caribe cho đến tháng 5, 1967, khi được phái sang phục vụ tại vùng biển Địa Trung Hải. Khi xảy ra cuộc Chiến tranh Sáu ngày giữa Ai Cập và Israel, nó đã hoạt động ngoài khơi vịnh Souda, Crete. Khi quay trở về Newport vào cuối tháng 9, nó đã trợ giúp vào việc dập tắt đám cháy tại phòng động cơ phía sau của tàu khu trục  vào tháng 11.

Richard E. Kraus tiếp tục hoạt động thường lệ dọc theo bờ biển Đại Tây Dương cho đến ngày 16 tháng 2, 1968, khi nó đi đến Xưởng hải quân Boston để được đại tu đồng thời nâng cấp thiết bị sonar. Hoàn tất công việc trong xưởng tàu vào ngày 23 tháng 6, nó chuyển cảng nhà đến Charleston, South Carolina vào tháng 7, và tiến hành chạy thử máy sau đaị tu và huấn luyện tại khu vực vịnh Guantánamo, Cuba cho đến tháng 9. Nó lên đường vào tháng 11, 1969 cho lượt biệt phái sang hoạt động tại Ấn Độ Dương. Con tàu ghé qua Recife, Brazil trước khi vòng qua mũi Hảo Vọng, và đã viếng thăm các cảng tại Hồng Hải và vịnh Ba Tư cho đến khi quay trở về Charleston vào tháng 4.

Những hoạt động thường lệ dọc theo vùng bờ Đông được Richard E. Kraus tiếp tục cho đến tháng 7, 1970, bao gồm chuyến viếng thăm mũi Kennedy và tham gia vào cuộc Tập trận STANAVFORLANT của Khối NATO, trước khi viếng thăm các thành phố New York và Montreal tại Canada. Con tàu đi qua tuyến đường thủy St. Lawrence vào ngày 28 tháng 7 để đi sang Châu Âu ngang qua Nova Scotia, Newfoundland và Iceland. Nó có mặt tại khu vực Bắc Hải cho đến ngày 10 tháng 12, và đã viếng thăm Scotland, Đan Mạch, Na Uy, Hà Lan và Bỉ trước khi quay trở về; con tàu còn ghé qua Ponta Delgada thuộc Azores và Bermuda trước khi về đến Charleston vào ngày 19 tháng 12. Chiếc tàu khu trục ở lại cảng nhà cho đến tháng 9, 1971, được đại tu thường lệ và huấn luyện ôn tập.

Richard E. Kraus khởi hành từ Charleston vào ngày 23 tháng 9 để đi sang khu vực Ấn Độ Dương; và sau khi ghé qua Puerto Rico; Recife, Brazil; Luanda, Angola; và Lourenço Marques, Mozambique, nó đi đến Majunga, Madagascar vào ngày 30 tháng 10, dưới quyền điều động của Tư lệnh Lực lượng Trung Đông. Hoàn thành lượt hoạt động vào ngày 12 tháng 2, 1972, con tàu lên đường quay trở về nhà, ghé qua nhiều cảng Châu Phi trước khi về đến Charleston vào ngày 11 tháng 3.

Sau sáu tháng hoạt động thường lệ từ cảng nhà, Richard E. Kraus lại khởi hành từ Charleston vào ngày 1 tháng 11 cho lượt biệt phái tiếp theo, lần này là cùng Đệ Thất hạm đội tại khu vực Thái Bình Dương. Sau hành trình đi ngang qua vịnh Guantánamo, Cuba; kênh đào Panama; Trân Châu Cảng, Hawaii và đảo Midway, nó đi đến Yokosuka, Nhật Bản vào ngày 29 tháng 11, rồi cùng Đệ Thất hạm đội hoạt động ngoài khơi Việt Nam cho đến tháng 3, 1973. Sau khi Hiệp định Paris được ký kết giúp chấm dứt cuộc xung đột, chiếc tàu khu trục được lệnh quay trở về nhà, tiếp tục hoạt động tại vùng bờ biển Đại Tây Dương và vùng biển Caribe.

ROKS Kwang Ju (DD-921)
Richard E. Kraus được cho xuất biên chế vào ngày 1 tháng 7, 1976, đồng thời rút tên khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân cùng ngày hôm đó. Nó chính thức  được chuyển cho Hàn Quốc trong Chương trình Hỗ trợ An ninh vào ngày 23 tháng 2, 1977, và tiếp tục phục vụ cùng Hải quân Cộng hòa Hàn Quốc như là chiếc ROKS Kwang Ju (DD-921), cho đến khi ngừng hoạt động vào ngày 29 tháng 12, 2000.

Phần thưởng
Richard E. Kraus được tặng thưởng hai Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Chiến tranh Việt Nam.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

 hazegray.org

Lớp tàu khu trục Gearing
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Chiến tranh Lạnh
Tàu khu trục trong Chiến tranh Việt Nam
Tàu được Hải quân Hoa Kỳ chuyển cho Hải quân Cộng hòa Hàn Quốc
Tàu khu trục của Hải quân Cộng hòa Hàn Quốc


title: Bù hoãn mua

text:
Bù hoãn mua (tiếng Anh: Contango) là tình huống trong đó giá tương lai (hay giá kỳ hạn) của một hàng hóa cao hơn giá giao ngay được dự kiến trong tương lai cho hàng hóa đó. Trong thị trường ở tình trạng bù hoãn mua, các nhà phòng hộ (các nhà sản xuất/các nhà sử dụng hàng hóa) hay các nhà cơ lợi/nhà đầu cơ (các nhà đầu tư phi thương mại) "tự nguyện trả nhiều hơn cho hàng hóa ở thời điểm nhất định nào đó trong tương lai so với giá dự kiến thực tế của hàng hóa. Điều này là có thể vì mong muốn của người ta trong việc trả một khoản phụ phí để có được hàng hóa đó trong tương lai thay vì trả các chi phí lưu giữ và tích trữ của việc mua ngay hàng hóa đó".

Điều kiện thị trường trái ngược với bù hoãn mua được biết đến như là bù hoãn bán (tiếng Anh: normal backwardation). Một thị trường hàng hóa nào đó ở trạng thái bù hoãn bán khi giá tương lai hay giá kỳ hạn thấp hơn giá giao ngay được dự kiến trong tương lai cho hàng hóa đó. Điều này tạo thuận lợi cho các nhà đầu tư nắm trường vị (long position) do họ mong muốn và dự đoán là giá tương lai sẽ tăng lên".

Ủy ban châu Âu (CEC & 2008 6) mô tả bù hoãn bán và bù hoãn mua trong mối tương quan với giá tương lai như sau: "Giá tương lai có thể hoặc là cao hơn hoặc là thấp hơn so với giá giao ngay. Khi giá giao ngay cao hơn giá tương lai, thị trường được gọi là ở tình trạng bù hoãn bán. Nó thường được gọi là "bù hoãn bán thông thường" do người mua [hợp đồng] tương lai được tưởng thưởng vì rủi ro mà ông/bà ta gánh lấy thay cho người sản xuất. Nếu giá giao ngay thấp hơn giá tương lai, thị trường ở tình trạng bù hoãn mua".

Đường cong tương lai hay đường cong kỳ hạn sẽ là nghiêng dốc lên phía trên điển hình (nghĩa là "thông thường"), do các hợp đồng cho những khoảng thời gian xa hơn thông thường sẽ giao dịch ở các mức giá cao hơn (Các đường cong được đề cập tới vẽ giá thị trường cho các hợp đồng khác nhau với các thời gian đáo hạn khác nhau—xem cấu trúc thời hạn của lãi suất). "Nói khái quát hơn thì bù hoãn bán phản ánh quan điểm của đa số thị trường cho rằng giá giao ngay sẽ giảm, và bù hoãn mua là cho rằng giá giao ngay sẽ tăng. Cả hai tình huống đều cho phép các nhà đầu cơ (các thương nhân phi thương mại) kiếm lợi nhuận".

Bù hoãn mua là thông thường đối với một hàng hóa không mau hỏng có chi phí tích trữ. Các chi phí như vậy bao gồm phí thuê kho tàng và tiền lãi mất đi từ lượng tiền bị giữ lại, trừ đi thu nhập từ cho thuê hàng hóa nếu như có thể (chẳng hạn như vàng). Đối với các hàng hóa mau hỏng, các chênh lệch về giá giữa giao hàng thời gian gần và xa không phải là bù hoãn mua. Trong trường hợp này các ngày giao hàng khác nhau trên thực tế là những mặt hàng khác nhau, chẳng hạn những quả trứng tươi ngày hôm nay thì chắc chắn không còn là tươi trong khoảng thời gian 6 tháng sau đó, hay trái phiếu kho bạc kỳ hạn 90 ngày sẽ đáo hạn v.v.

Mô tả
Đường cong kỳ hạn thông thường vẽ giá của nhiều loại hợp đồng cho cùng một loại hàng hóa nhưng có kỳ đáo hạn khác nhau, nghiêng hướng lên trên. Chẳng hạn, một hợp đồng kỳ hạn dầu mỏ 12 tháng trong tương lai được bán với giá $100 ngày hôm nay, trong khi giá giao ngay hôm nay là $75. Giá giao ngay được dự kiến cho 12 tháng tới trên thực tế có thể vẫn chỉ là $75. Mua một hợp đồng với mức giá cao hơn $75 coi như là thua lỗ ("khoản lỗ" này sẽ là $25 nếu hợp đồng được mua với giá $100) cho người "mua trước" thay vì chờ đợi thêm 12 tháng để mua với giá giao ngay khi đó khi thực sự cần tới lượng dầu mỏ này. Nhưng ngay cả khi như vậy thì vẫn có sự hữu dụng cho người mua kỳ hạn trong giao dịch này. Kinh nghiệm cho thấy các hộ tiêu dùng cuối lớn của hàng hóa (như các nhà máy lọc dầu, các công ty xay xát sử dụng một lượng lớn ngũ cốc) hiểu rõ rằng giá giao ngay [trong tương lai] là không thể dự đoán được. Chốt giá tương lai ngay từ bây giờ đặt người mua "lên hàng đầu" trong việc nhận hàng mặc dù hợp đồng sẽ hội tụ về giá giao ngay khi đáo hạn như chỉ ra trong biểu đồ. Trong các thị trường không chắc chắn, nơi các hộ tiêu dùng cuối phải luôn luôn có một lượng hàng đầu vào tồn kho nhất định, thì sự kết hợp giữa mua hàng kỳ hạn/tương lai và mua hàng giao ngay làm giảm độ không chắc chắn. Một nhà máy lọc dầu có thể mua 50% hàng giao ngay và 50% hàng giao kỳ hạn, với trung bình giá phải thanh toán là $87,50 trên một thùng (bao gồm một thùng với giá giao ngay là $75 và một thùng với giá kỳ hạn là $100). Chiến lược này cũng có hiệu quả về mặt lợi nhuận không dự kiến trước hay lợi nhuận "trời cho": Nếu hợp đồng kỳ hạn 12 tháng được mua với giá $100 nhưng giá giao ngay vào thời điểm đáo hạn là $150 thì nhà máy lọc dầu sẽ nhận một thùng dầu chỉ với giá $100 và mua một thùng khác với giá giao ngay là $150, hay trung bình là $125 mỗi thùng thay vì phải mua cả hai thùng với giá giao ngay khi đó là $150, và tiền lãi thu được là $25/thùng so với giá giao ngay tại thời điểm đó.

Người bán cũng có thể thích "bán trước" (dân dã gọi là bán lúa non) do điều này giúp họ chốt được luồng thu nhập. Những người nông dân là một ví dụ điển hình: bằng việc bán trước sản phẩm khi nó vẫn còn ở ngoài đồng hay chưa đủ quy chuẩn để xuất chuồng thì họ có thể chốt được giá và có thu nhập, giúp họ trở thành đủ tư cách tại thời điểm hiện tại để có thể có các khoản vay mượn tín dụng.

Biểu đồ "vòng đời một hợp đồng tương lai đơn lẻ" (như chỉ ra trong hình) cho thấy nó hội tụ về phía giá giao ngay. Hợp đồng bù hoãn mua để giao hàng trong tương lai, được bán ra ngày hôm nay, là có một khoản phụ phí cộng thêm vào giá cho việc mua hàng hóa đó ngày hôm nay và thực hiện giao hàng ngay. Hợp đồng bù hoãn bán được bán ra ngày hôm nay và đường biểu diễn giá của nó sẽ hướng lên trên tới mức giá giao ngay vào thời điểm đóng hợp đồng. Các tài sản là giấy tờ cũng không khác biệt: Chẳng hạn, một công ty bảo hiểm có một luồng thu nhập ổn định từ các khoản phí thu được và một luồng chi trả ổn định từ các yêu cầu thanh toán. Thu nhập phải được đầu tư vào các tài sản mới và các tài sản hiện có phải bán đi để chi trả các yêu cầu thanh toán. Bằng việc đầu tư vào mua và bán một số trái phiếu "kỳ hạn" bổ sung cho việc mua và bán giao ngay, công ty bảo hiểm đó có thể làm phẳng các thay đổi trong danh mục đầu tư của mình cũng như trong thu nhập được dự kiến trước.

Bù hoãn mua lưu giữ dầu mỏ được công ty lưu giữ dầu mỏ Thụy Điển Scandinavian Tank Storage AB và người sáng lập ra nó là Lars Jacobsson giới thiệu với thị trường vào đầu thập niên 1990 bằng cách sử dụng các kho tàng khổng lồ của quân đội để hạ các chi phí "tính toán" của việc lưu giữ nhằm tạo ra tình huống bù hoãn mua từ một thị trường "phẳng lặng".

Bù hoãn mua là một cái bẫy tiềm ẩn đối với các thương nhân không cẩn thận. Các quỹ giao dịch trên sàn chứng khoán (ETF) cung cấp một cơ hội cho các nhà đầu tư nhỏ tham gia vào thị trường hàng hóa tương lai, là thị trường quyến rũ trong các thời kỳ lãi suất thấp. Giai đoạn từ năm 2005 tới năm 2010 số lượng các quỹ ETF dựa theo hàng hóa tương lai đã tăng từ 2 lên 95, với tổng tài sản quản lý tăng từ 3,9 tỷ lên gần 98 tỷ USD trong cùng kỳ. Do hành trình thông thường của hợp đồng tương lai trong thị trường bù hoãn mua là suy giảm về giá, một quỹ bao gồm các hợp đồng như vậy mua các hợp đồng ở mức giá cao (mua trước) và sau đó đóng chúng lại theo mức giá giao ngay thường là thấp hơn. Lượng tiền thu được từ việc chốt được giá thấp để đóng lại các hợp đồng sẽ không mua được cùng một lượng các hợp đồng mới ở mức giá cao của mua trước. Các quỹ có thể và đã mất tiền ngay cả trong trường hợp thị trường tương đối ổn định. Có các chiến lược để giảm nhẹ vấn đề này, bao gồm cho phép ETF tạo ra một kho dự trữ kim loại quý phục vụ cho mục đích cho phép các nhà đầu tư đầu cơ trên các dao động về giá trị của nó. Nhưng các chi phí lưu giữ sẽ rất biến động, và các thỏi đồng lại cần nhiều không gian lưu trữ hơn đáng kể, và vì thế là chi phí tích trữ, so với vàng, và sẽ làm cho giá xuống thấp hơn trên thị trường thế giới: người ta vẫn không rõ là mô hình làm việc tốt với vàng liệu có làm được như vậy với các hàng hóa khác hay không. Những người mua ở quy mô công nghiệp các mặt hàng chủ lực, khi so sánh với các nhà đầu tư bán lẻ nhỏ, nắm được ưu thế trong các thị trường tương lai. Chi phí nguyên liệu của hàng hóa chỉ là một trong nhiều yếu tố ảnh hưởng tới chi phí tài chính và giá cả của họ. Chiến lược giá bù hoãn mua làm cho các nhà đầu tư nhỏ lẻ ngạc nhiên lại là hiển nhiên về mặt trực giác đối với các nhà quản lý của các hãng lớn, những người phải quyết định có nhận hàng ngày hôm nay theo giá giao ngay ngày hôm nay và lưu trữ nó cho bản thân họ hay trả nhiều hơn cho hợp đồng kỳ hạn để một ai đó thay họ thực hiện việc lưu giữ hàng.

Bù hoãn mua không được vượt quá chi phí tích trữ, do các nhà sản xuất và các nhà tiêu dùng có thể so sánh giá của hợp đồng tương lai với giá giao ngay cộng chi phí lưu giữ và chọn phương án tốt hơn. Các nhà cơ lợi có thể đồng thời bán ra một hợp đồng và mua lại một hợp đồng khác để thu lợi nhuận không rủi ro về mặt lý thuyết (xem Định giá hợp lý—tương lai). EU mô tả hai nhóm người chơi trên thị trường hàng hóa tương lai, bao gồm các nhà phòng hộ (các nhà sản xuất và các nhà tiêu dùng hàng hóa) và nhóm các nhà cơ lợi/nhà đầu cơ (các nhà đầu tư phi thương mại).

Nếu có sự thiếu hụt kỳ hạn gần thì việc so sánh giá được phân tích chi tiết và bù hoãn mua có thể giảm xuống hay thậm chí đảo ngược hoàn toàn sang trạng thái gọi là bù hoãn bán. Trong trạng thái này, giá kỳ hạn gần lại cao hơn giá kỳ hạn xa do người tiêu dùng ưu ái cho lựa chọn nhận hàng ngay thay vì chờ đợi (xem lợi tức thuận tiện), và do chỉ có ít người nắm giữ hàng có thể kiếm lợi từ thực hiện nghiệp vụ cơ lợi (acbit) bằng cách bán giao ngay và mua lại trong tương lai. Một thị trường nằm sâu trong trạng thái bù hoãn bán—nghĩa là có phụ phí cao cho hàng hóa sẵn có để giao ngay—thường là chỉ ra cảm nhận về thiếu hụt hiện tại đối với hàng hóa cơ sở. Cùng một biểu hiện như vậy, một thị trường nằm sâu trong trạng thái bù hoãn mua có thể chỉ ra cảm nhận về dư thừa cung hiện tại đối với hàng hóa đó.

Năm 2005 và 2006 cảm nhận về thiếu hụt cung sắp xảy ra đã cho một số các thương nhân nắm lấy ưu thế của bù hoãn mua trong thị trường dầu mỏ. Các thương nhân này đồng thời mua dầu mỏ và bán ra các hợp đồng tương lai. Điều này dẫn đến tình trạng một lượng lớn tàu chở dầu chở đầy dầu mỏ nằm bất động tại các cảng biển như là các kho dầu nổi (xem Thương mại lưu giữ dầu mỏ). Người ta ước tính rằng kết quả của điều này là phụ phí lên tới $10–20 một thùng đã được thêm vào giá giao ngay.

Nếu điều này là đúng thì phụ phí có lẽ đã kết thúc khi dung tích lưu giữ dầu mỏ toàn cầu bị cạn kiệt; bù hoãn mua lẽ ra phải bị trầm trọng hơn do thiếu nguồn cung kho lưu giữ để hấp thụ hết lượng cung dầu dư thừa và gia tăng thêm áp lực lên giá giao ngay. Tuy nhiên, do giá dầu mỏ và xăng vẫn tiếp tục tăng cao trong giai đoạn từ năm 2007 tới năm 2008, thực tiễn này đã gây tranh cãi nhiều tới mức vào tháng 6 năm 2008 Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) Hoa Kỳ, Cục Dự trữ Liên bang (FED) và Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch Hoa Kỳ (SEC) đã quyết định thành lập đội đặc nhiệm để điều tra xem liệu điều này có diễn ra trên thực tế hay không

Bù hoãn mua dầu mỏ lại xảy ra một lần nữa vào tháng 1 năm 2009, với các nhà cơ lợi lưu giữ hàng triệu thùng dầu trong các tàu chở dầu để kiếm lợi từ bù hoãn mua (xem Thương mại lưu giữ dầu mỏ). Nhưng vào mùa hè năm đó thì đường cong giá đã phẳng đi đáng kể. Bù hoãn mua thể hiện trong dầu mỏ năm 2009 giải thích sự khác biệt giữa sự gia tăng giá giao ngay phổ quát (xuống đáy ở mức $35 và lên đỉnh ở mức $80 trong năm) và các công cụ có thể giao dịch khác đối với dầu mỏ (chẳng hạn như các hợp đồng quay vòng hay các hợp đồng tương lai kỳ hạn dài hơn) chỉ ra sự tăng giá thấp hơn nhiều. Quỹ ETF USO cũng thất bại trong việc tái tạo đặc tính của giá giao ngay dầu mỏ.

Lãi suất
Nếu như lãi suất ngắn hạn được dự kiến là sẽ giảm trong thị trường bù hoãn mua thì điều này sẽ thu hẹp chênh lệch giữa hợp đồng tương lai và tài sản cơ sở trong trạng thái cung cấp tốt. Có điều này là do chi phí tích trữ sẽ giảm vì lãi suất thấp hơn, tới lượt nó tạo ra khác biệt nhỏ hơn giữa giá của hợp đồng tương lai và giá giao ngay của tài sản cơ sở (nghĩa là thu hẹp). Một nhà đầu tư có thể được tư vấn mua chênh lệch trong những hoàn cảnh này: đó là một giao dịch chênh lệch theo lịch trong đó thương nhân mua một công cụ kỳ hạn gần, đồng thời bán ra một công cụ kỳ hạn xa.

Ngược lại, nếu chênh lệch giữa giá tương lai giao dịch theo một tài sản cơ sở và giá giao ngay của tài sản đó giãn rộng ra, có thể là do việc tăng lãi suất ngắn hạn, thì nhà đầu tư có thể được tư vấn bán ra chênh lệch này, trong đó thương nhân bán một công cụ kỳ hạn gần và đồng thời mua một hợp đồng tương lai của tài sản cơ sở đó.

Khủng hoảng giá lương thực thế giới năm 2007–2008
Trong bài báo đăng năm 2010 tại Harper's Magazine, Frederick Kaufman cho rằng Chỉ số hàng hóa Goldman Sachs gây ra sốc cầu về lúa mì và thị trường bù hoãn mua trên Sở giao dịch thương mại Chicago (CME), góp phần vào Khủng hoảng giá lương thực thế giới năm 2007–2008.

Trong một bài báo đăng trên The Economist năm 2010, một luận cứ cho rằng các quỹ theo dõi chỉ số (mà chỉ số hàng hóa Goldman Sachs có liên kết tới) đã không gây ra bong bóng giá. Nó mô tả một báo cáo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) có sử dụng các dữ liệu từ Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai để viết ra việc này.

Nguồn gốc của thuật ngữ
Thuật ngữ contango trong tiếng Anh bắt nguồn từ nước Anh vào khoảng giữa thế kỷ 19 và được người ta cho là sự viết/đọc sai lệch của từ "continuation" (nghĩa là "tiếp tục") hay "contingent" (nghĩa là "tiếp liên"). Trong quá khứ, tại Sở giao dịch chứng khoán London bù hoãn mua là khoản phí do người mua trả cho người bán khi người mua mong muốn chậm thanh toán cho giao dịch mà họ đã đạt được thỏa thuận. Khoản phí này dựa theo số tiền lãi mà người bán đã không nhận được do bị chậm thanh toán.

Mục đích của việc này thuần túy là đầu cơ. Những ngày thanh toán là theo lịch trình cố định (chẳng hạn hai tuần một lần) và người mua đầu cơ đã không thực hiện việc nhận hàng và thanh toán cho lô hàng đó cho tới ngày thanh toán tiếp theo, vào ngày đó đã có thể "chuyển đổi" vị thế của họ sang kỳ kế tiếp bằng cách trả một khoản phí bù hoãn mua. Thực tiễn này là phổ biến trước năm 1930, nhưng ngày càng ít được sử dụng, cụ thể là sau khi quyền chọn được đưa trở lại vào năm 1958. Nó từng khá thịnh hành tại một số sàn giao dịch như Sở giao dịch chứng khoán Bombay (BSE), nơi nó được gọi là Badla. Giao dịch tương lai dựa trên kích thước lô hàng định sẵn và ngày thanh toán chốt trước đã chiếm lĩnh BSE để thay thế cho giao dịch kỳ hạn, trong đó bao gồm các hợp đồng linh hoạt.

Khoản phí này là tương tự về đặc trưng như ý nghĩa hiện tại của bù hoãn mua, nghĩa là nhận hàng trong tương lai thì tốn kém hơn so với nhận hàng ngay, và khoản phí này thể hiện và đại diện cho chi phí tích trữ của người nắm giữ hàng.

Lý thuyết kinh tế
Lý thuyết kinh tế liên quan tới bù hoãn bán và bù hoãn mua gắn liền với John Maynard Keynes và John Hicks.

Keynes trong Chuyên khảo về tiền (A Treatise on Money) giả định rằng có 2 "kiểu người tham gia thị trường tương lai: các nhà đầu cơ và các nhà phòng hộ. Keynes cho rằng nếu các nhà phòng hộ là đoản vị ròng thì các nhà đầu cơ phải là trường vị ròng. Các nhà đầu cơ sẽ không chuyển sang trường vị trừ khi giá cả tương lai được dự kiến là sẽ tăng. Keynes gọi tình huống khi giá tương lai thấp hơn giá giao ngay được dự kiến vào thời điểm giao hàng (và vì thế giá tương lai được dự kiến là sẽ tăng lên) là bù hoãn bán (normal backwardation)". Sự ưa thích nắm trường vị hơn là đoản vị của các nhà phòng hộ công nghiệp tạo ra tình huống gọi là bù hoãn bán. Các nhà đầu cơ làm đầy lỗ hổng này bằng cách nắm lấy đoản vị có khả năng sinh lời, với sự bù trừ rủi ro bằng giá giao ngay cao trong thời gian hiện tại.

Hicks đảo ngược học thuyết của Keynes bằng cách chỉ ra rằng có những tình huống mà các nhà phòng hộ là trường vị ròng. Trong tình huống này, gọi là bù hoãn mua, các nhà đầu cơ phải là đoản vị ròng. Các nhà đầu cơ sẽ không chuyển sang đoản vị ròng trừ khi giá tương lai được dự kiến là sẽ giảm. Khi thị trường ở trạng thái bù hoãn mua, giá tương lai được dự kiến là sẽ giảm". Năm 1972 Hicks đã đoạt giải Nobel về kinh tế trên cơ sở của cuốn sách Giá trị và Vốn cũng như lý thuyết cân bằng kinh tế, cụ thể là vấn đề độ ổn định của sự cân bằng trong một hệ thống kinh tế chịu ảnh hưởng từ những cú sốc bên ngoài.

Bouchoueva cho rằng theo truyền thống luôn luôn có nhiều nhà sản xuất phòng hộ hơn là những người tiêu dùng trong thị trường dầu mỏ. Thị trường dầu mỏ hiện nay thu hút tiền của giới đầu tư hiện tại vượt xa lỗ hổng giữa nhà sản xuất và nhà tiêu dùng. Bù hoãn mua từng là 'bình thường' đối với thị trường dầu mỏ. Kể từ năm 2008-2009, các nhà đầu tư đã phòng hộ rủi ro "lạm phát, sự suy yếu của đồng dollar Mỹ và các sự kiện địa chính trị có thể xảy ra", thay vì đầu tư vào tiền sảnh của thị trường dầu mỏ. Bouchoueva đã áp dụng các thay đổi trong hành vi của nhà đầu tư vào "thuyết về bù hoãn bán kinh điển của Keynes-Hicks, và thuyết lưu giữ của Kaldor-Working-Brennan, và xem xét về việc các quyền chọn chênh lệch theo lịch (CSO) đã ngày càng trở thành công cụ quản lý rủi ro phổ biến như thế nào".

Xem thêm
 Bù hoãn bán
 Thương mại lưu giữ dầu mỏ
 Lý thuyết về lưu giữ
 Quỹ chỉ số hàng hóa

Ghi chú

Đọc thêm
  Review of the difference uses of the words contango, backwardation, contango theory and theory of normal backwardation.

Tham khảo

Tham khảo chung:

 NPR All Things Considered story: Contango in Oil Markets Explained, ngày 17 tháng 12 năm 2008
 Encyclopædia Britannica, eleventh edition (1911) and fifteenth edition (1974), articles Contango and Backwardation and Stock Market.
  Investopedia Definitions offers a "plain English interpretation of hard to understand terms and concepts."

Phái sinh (tài chính)


title: Sarojini Jugnauth

text:
Sarojini Ballah, Người phụ nữ đáng kính Jugnauth (thường được gọi là Lady Sarojini Jugnauth), cựu vợ của Thủ tướng Mauritius là vợ của Ngài Anerood Jugnauth. Trước đây bà giữ vị trí từ 1982 đến 1995 và từ 2000 đến 2003, gần đây nhất là từ 2014 đến 2017. Bà là Đệ nhất phu nhân của Mauritius từ năm 2003 đến 2012 khi chồng bà làm Chủ tịch nước. bà là một giáo viên tiểu học chuyên nghiệp và là mẹ của Shalini Malhotra và Pravind Jugnauth.

Bà đóng một vai trò tích cực trong các hoạt động xã hội là người bảo trợ của các tổ chức từ thiện khác nhau và cũng tham gia vào các hoạt động chính trị khác nhau để hỗ trợ gia đình và đảng của bà. Trong những năm qua, bà thường giữ tỷ lệ tán thành cao với tư cách là vợ của thủ tướng. bà đã trở thành một chủ đề gây tranh cãi vào năm 1992 khi ngân hàng của Mauritius phát hành một rupee. 20 lưu ý với hình nộm của bà ấy trên đó. Lễ khánh thành ghi chú được thực hiện bởi chồng và các thành viên khác của chính phủ. Trong khi các thành viên của phe đối lập đã quyết liệt tấn công thủ tướng và chính phủ của ông ta để tiến hành chính trị độc tài. Sau đó nó được phát hiện là một món quà sinh nhật của Ngài Anerood cho bà. Do áp lực khác nhau từ các đảng chính trị khác và sự phổ biến của chính phủ khi đó, bức thư sau đó đã bị xóa khỏi lưu thông trong khi thủ tướng Jugnauth xin lỗi trước quốc hội rằng đó là một sai lầm mà ông vô cùng xin lỗi. Chính phủ sụp đổ vào năm 1995 sau khi mất cuộc tổng tuyển cử.

Cuộc sống cá nhân
Sarojini Ballah kết hôn với Ngài Anerood Jugnauth vào ngày 18 tháng 12 năm 1957, bà có hai con, Shalini (hiện là Bà. Malhotra) và Pravind là cựu Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính và Phát triển Kinh tế. Bà là bà của năm đứa cháu đó là Anusha, Divya, Sonika, Sonali và Sara.

Tham khảo

Sinh năm 1939
Nhân vật còn sống


title: Gọi em bằng tên anh

text:
Gọi em bằng tên anh (tựa gốc tiếng Anh: Call Me by Your Name) là tiểu thuyết xuất bản năm 2007 của nhà văn người Mỹ André Aciman. Cuốn sách kể về chuyện tình lãng mạn giữa cậu thiếu niên Do Thái 17 tuổi gốc Ý, Elio Perlman, với chàng học giả Do Thái 24 tuổi người Mỹ Oliver. Câu chuyện diễn ra vào những năm 1980 ở Ý, bắt đầu từ mùa hè đầu tiên khi hai người gặp nhau cho tới 20 năm sau đó.

Cuốn sách được phát hành tại Việt Nam từ năm 2017 qua bản dịch của dịch giả Nhật Khoa, do Nhà xuất bản Trẻ ấn hành. Tháng 10 năm 2019, Aciman đã cho ra mắt tiểu thuyết nối tiếp của Gọi em bằng tên anh, mang tên Find Me.

Tóm lược cốt truyện

Câu chuyện được thuật lại qua hồi tưởng của Elio Perlman. Dù mốc thời gian cụ thể không được đề cập, câu chuyện có thể bắt đầu vào năm 1987 khi Elio 17 tuổi và đang sống với bố mẹ trong căn biệt thự của họ ở nước Ý. Mỗi mùa hè, gia đình cậu đều mời một sinh viên đã tốt nghiệp đến ở cùng trong vòng sáu tuần để viết sách và phụ giúp bố Elio trong các công việc giấy tờ. Elio ghét truyền thống này, vì cậu phải chia sẻ phòng ngủ của mình với khách.

Khách trọ mùa hè năm đó là Oliver, một sinh viên người Mỹ vô tư và cởi mở—trái ngược với cá tính hướng nội của Elio. Chính Elio đã chọn Oliver, với hy vọng có thể nhanh chóng làm quen với người khách mới bằng cách trở thành hướng dẫn viên cho anh, nhưng đáp lại nỗ lực của Elio là một sự hờ hững. Trong một trận tennis, Oliver nắm lấy vai Elio nhưng cậu sợ hãi rụt người lại. Dù Elio tự mình nhận ra bản thân là người song tính cũng như cậu đã hoàn toàn bị Oliver thu hút—thể hiện ở sự phấn khích của cậu khi biết Oliver cũng là người Do Thái vì thấy đó như là một mối liên kết giữa họ, nhưng Elio e ngại rằng tình cảm của cậu sẽ không được anh đáp lại.

Một ngày nọ, Elio lẻn vào phòng của Oliver, tự thỏa mãn bằng cách mặc quần bơi của Oliver. Sau đó, Elio thổ lộ tình cảm với Oliver, họ hôn nhau trên một gò đất nơi Claude Monet từng ký họa một số bức tranh. Khi Elio đặt tay mình vào đũng quần của Oliver, anh đã đẩy tay cậu ra.

Vài ngày sau đó, hai người trở nên xa cách. Elio qua lại với Marzia, một cô nàng địa phương cùng tuổi, nhưng đồng thời cũng cố gắng hàn gắn với Oliver. Để đáp lại mẩu thư nhỏ cho thấy mong muốn gặp mặt của Elio, Oliver viết rằng sẽ gặp cậu vào lúc nửa đêm. Đêm hôm đó, Elio đến phòng Oliver và hai người có lần làm tình đầu tiên. Elio sau đó cảm thấy tội lỗi và cho rằng cả hai không nên tiếp tục nữa.

Hôm sau, Oliver mặc quần bơi của Elio xuống ăn sáng và sau đó khẩu giao với cậu. Elio nhận ra tình cảm của mình không hề thay đổi và mong muốn tiếp tục mối quan hệ này. Cậu đến thăm Marzia rồi quan hệ tình dục với cô. Chiều hôm đó, Elio nằm một mình tự thỏa mãn rồi xuất tinh vào một quả đào. Lát sau, Oliver vào phòng cậu, ăn trái đào và tiếp tục làm tình với cậu.

Mùa hè dần trôi qua, đã sắp đến lúc Oliver phải quay trở về Mỹ. Oliver và Elio cùng du ngoạn ở Roma trong vòng ba ngày trước khi cả hai chia tay. Khi về nhà, Elio hết sức hụt hẫng khi nhận ra đồ đạc trong phòng ngủ của mình đã được trả về như cũ và mọi dấu vết của Oliver đã không còn. Elio trò chuyện với bố và ông tỏ ra ủng hộ "tình bạn" của con trai và Oliver.

Giáng sinh năm ấy, Oliver quay lại thăm gia đình Elio và thông báo rằng anh sẽ kết hôn vào mùa hè năm tới. Oliver và Elio mất liên lạc với nhau trong nhiều năm sau đó.

15 năm sau, Elio đến Mỹ để gặp Oliver, lúc này đã là một giáo sư. Elio thú nhận rằng tình cảm của cậu dành cho Oliver chưa bao giờ dứt, đồng thời cậu cũng thấy ghen tị với gia đình mới của Oliver nên không sẵn sàng gặp vợ và các con anh. Oliver nói rằng anh đã luôn để mắt đến sự nghiệp của Elio. Anh cho cậu xem tấm bưu thiếp mà hè năm ấy anh lấy từ phòng cậu để làm kỉ niệm và đã gìn giữ nó cho đến tận bây giờ. Khi gặp nhau lần cuối ở một quán rượu, Elio và Oliver suy ngẫm rằng con người ta có thể sống trong một thế giới song song—một là cuộc đời thực và một là ảo mộng mà họ không thể cùng sống vì những tác động từ bên ngoài.

20 năm kể từ mùa hè đầu tiên, Oliver đến thăm Elio ở Ý. Hai người cùng hồi tưởng lại khoảng thời gian ở bên nhau; Elio kể với Oliver rằng sau khi cha cậu mất, cậu đã đem tro của ông rải khắp thế giới. Cuốn tiểu thuyết kết thúc với lời của Elio, rằng nếu Oliver thực sự vẫn còn nhớ tất cả như anh nói, thì hãy "nhìn thẳng vào mắt em, để em ngắm anh, rồi gọi em bằng tên anh."

Nhân vật

Nhân vật chính

 Elio Perlman: tại thời điểm năm 1987, cậu 17 tuổi. Ở phần đầu của tiểu thuyết, cậu được miêu tả là một thiếu niên tính tình khép kín và có phần hướng nội; dù vậy điều này không ngăn cậu dễ dàng làm quen và trò chuyện với người chủ tiệm sách, các vị khách lạ và nhà văn—những người mà sau đó cậu gặp trong chuyến đi đến Roma. Ở tuổi 17, cậu cực kì hiểu biết về nhiều vấn đề như âm nhạc và lịch sử, nhưng đồng thời cũng rất ít trải và ngây ngô trong tình yêu.
 Oliver: tại thời điểm năm 1987, anh 24 tuổi, là một sinh viên đã tốt nghiệp bằng Tiến sĩ, có tầm hiểu biết sâu rộng (về văn học hiện đại và cổ đại, cũng như triết học, lịch sử ngôn ngữ học và pha chế cà phê). Anh được mọi người xung quanh nhìn nhận là một chàng trai quyến rũ, cởi mở và thu hút, chẳng hạn như mẹ của Elio đã đặt cho anh biệt danh muvi star và cauboi. Cuốn sách của anh về Heraclitus nhanh chóng đạt được thành công và được xuất bản ở Anh, Pháp và Ý. Mùa hè một năm sau đó, anh lập gia đình và có hai con.

Nhân vật phụ

 Vimini: tại thời điểm năm 1987, cô 10 tuổi, là một người bạn hàng xóm mắc bệnh bạch cầu của Elio. Sự có mặt của cô bé như thể là một biểu tượng cho lòng tin, là trung gian kết nối Elio với Oliver. Vimini rất thân thiết với Oliver và sau khi anh rời Ý, cô bé vẫn thường xuyên viết thư cho anh cho đến khi cô qua đời vì bệnh tật—một năm sau khi Oliver kết hôn. Nhờ có Vimini mà Elio đã nhìn thấu tình cảm chân thành của Oliver ẩn giấu sau vẻ ngoài lạnh nhạt.
 Marzia: một cô gái địa phương bằng tuổi Elio mà cậu có mối quan hệ "trên tình bạn nhưng dưới tình yêu". Khi được Elio tặng một tập thơ, cô nói rằng cô cũng thích đọc sách nhưng không muốn người khác biết vì cô cho rằng những người hay đọc thường giấu giếm bản chất của họ.
 Samuel Perlman: cha của Elio. Ông được miêu tả là một người cởi mở và thoải mái. Ông thấu hiểu mối quan hệ của con trai với Oliver và kể rằng thời trẻ gần như ông cũng đã có một mối quan hệ như vậy. Nguyên nhân cái chết của ông nhiều năm sau đó không được đề cập cụ thể, được cho là có liên quan đến cuộc diệt chủng người Do Thái ở châu Âu bởi kể từ khi ông mất, mẹ của Elio thường tỏ thái độ ngờ vực với các bưu phẩm mà những vị khách người nước ngoài mang đến.
 Annella Perlman: mẹ của Elio. Đôi khi bà hay chế giễu tính cách đậm chất Mỹ của Oliver.
 Mafalda: người giúp việc của gia đình Perlman, là một phụ nữ trung niên có gốc gác Napoli. Bà phụ trách công viêc giặt giũ và nấu cơm. Mafalda đã biết Elio từ khi cậu còn rất nhỏ và cậu thường cảm thấy bà đang "đi guốc trong bụng" mình.
 Anchise: người làm vườn của gia đình Perlman. Trong một thời gian dài Elio đã ngờ rằng ông có tình cảm với Oliver. Ông mất vì bệnh ung thư trong căn phòng của ông Elio khi chưa quá 50 tuổi.
 Manfredi: người lái xe của gia đình Perlman, chồng của Mafalda.
 Chiara: một cô gái địa phương có tình cảm với Oliver, tình nguyện giúp đỡ anh trong việc phiên dịch giấy tờ.

Chủ đề

Tình bạn và tình yêu

Mặc dù thường được xếp loại là tiểu thuyết đồng tính, nhưng khuynh hướng tính dục của các nhân vật trong Gọi em bằng tên anh chưa bao giờ được đề cập trực tiếp trong truyện. Tình cảm của mỗi nhân vật được thể hiện qua hành động của họ, như cách họ ghen tuông, ham muốn, thoả mãn, dằn vặt, nhung nhớ lẫn nhau.

Xuyên suốt cuốn sách, Elio đã liên tục bày tỏ cảm xúc của mình với cả Marzia lẫn Oliver. Như một nhà khảo cổ, Elio lần tìm nền tảng cho những ham muốn của mình. Một mặt, cậu thừa nhận mình bị thu hút bởi Marzia. Mặt khác, cậu cũng muốn hiểu vì sao mặc dù có những điểm tương đồng như thú vui xác thịt, mùi hương cơ thể... nhưng mối quan hệ giữa cậu và Oliver lại rất khác so với Marzia. Đặc biệt, có những cảm xúc, như sự nhung nhớ rạo rực đến ám ảnh, Elio chỉ có thể nhận thấy khi ở bên Oliver.

Nỗi khát khao của Elio muốn trở thành một với Oliver được thể hiện qua nhiều ẩn dụ. Khi mới bắt đầu, Oliver đến ở trong phòng ngủ của Elio. Elio phải chia sẻ nơi chốn riêng tư nhất của mình với anh. Mỗi lần muốn vào phòng, Elio phải đi qua một lan can nhỏ hẹp. Trái tim tò mò của chàng trai trẻ khao khát muốn chạm vào quần áo, cảm nhận hơi ấm da thịt của người khách lạ. Khi tình yêu của cả hai tiến triển, Elio và Oliver có thể trực tiếp trao đổi quần áo với nhau, thậm chí ở chung phòng khách sạn lúc ở Roma. Cuối cùng, khi Oliver ra đi và Elio trở về căn phòng của mình đã được sắp xếp lại như trước ngày anh tới.

Không chỉ ẩn dụ, quá trình tiến triển tình cảm giữa Elio và Oliver đôi khi cũng được miêu tả rất thực tế. Lúc ban đầu, Elio bị chảy máu mũi ngay khi Oliver vừa chạm bàn chân của anh vào của cậu. Khi sự thân mật đã sâu sắc hơn, hai người có thể cùng ăn, cùng tắm, hoặc thậm chí Oliver giúp Elio khi cậu bị nôn mửa.

Tình yêu không rào cản

Là một chuyện tình với kết thúc không trọn vẹn khi hai nhân vật chính không thể đến bên nhau, nhưng không có một ngoại lực hay thế lực phản diện chủ đạo nào xuất hiện trong Gọi em bằng tên anh. Ngược lại, hành trình tìm ra bản ngã của Elio cũng như mối tình giữa cậu và Oliver được tự do phát triển. Xuyên suốt tiểu thuyết, Elio có thể tự đối thoại với bản thân rồi rút ra hướng đi cho mình mà không vấp phải sự kháng cự nào. Thậm chí, gia đình mà cụ thể là bố Elio còn ủng hộ tình cảm của cậu và Oliver. Lý do mà Elio và Oliver không thể ở bên nhau hoàn toàn là quyết định cá nhân của một trong hai.

Nếu có một sự sợ hãi tồn tại trong Gọi em bằng tên anh, thì đó là sợ hãi thời gian. Những chuyện tình mùa hạ luôn ngắn ngủi và chông chênh. Oliver chỉ ở Ý trong 6 tuần, một khoảng thời gian ít ỏi đã được định sẵn từ đầu. Mỗi ngày trôi qua, bên cạnh sự hứng khởi tìm hiểu về người bạn mới, Elio cũng lo lắng về một lúc nào đó đôi bên phải rời xa. Nỗi khắc khoải này thể hiện rõ ràng ở nửa sau truyện. Tình yêu được xác lập cũng là lúc quỹ thời gian đã cạn dần. Tuy nhiên, ngay cả sự hữu hạn đó cũng không làm cho nhân vật khổ sở, trái lại còn khiến cho họ càng trân trọng, hối hả, khao khát ở bên nhau nhiều hơn.

Văn hoá và lịch sử
Câu chuyện trong Gọi em bằng tên anh diễn ra trong một bầu không khí hết sức học thuật. Hầu như các nhân vật chính đều là học giả, thông minh và uyên bác trong nhiều lĩnh vực. Tiểu thuyết nhắc tới rất đa dạng chủ đề văn hoá, từ thi ca (tiếng Anh, Pháp, Ý, Đức), triết học (Heraclitus, Plato, Nietzsche), hội hoạ (Elio và Oliver hôn nhau trên một gò đất nơi Monet từng vẽ tranh; tấm bưu thiếp của Oliver cũng là một bức tranh của Monet; hay phong cảnh mùa thu được miêu tả như trong bức tranh Đêm Đầy Sao của Vincent van Gogh) và đặc biệt là âm nhạc. Elio được miêu tả là một thiên tài âm nhạc, chơi dương cầm rất giỏi và luôn bận rộn chuyển biên các tác phẩm của Bach, Handel hay Haydn.

Nhiều tác phẩm và tác gia nổi tiếng liên tục được các nhân vật nhắc tới. Đầu truyện, Elio muốn chuyển ngữ bài thơ Alla Luna của Giacomo Leopardi. Trong bài thơ, tác giả thổ lộ với ánh trăng rằng thật khó khăn để một nhà thơ có thể truyền tải tất cả đam mê và khổ đau thời trai trẻ của mình bằng ngôn ngữ. Elio cũng cho rằng có những khát khao không thể diễn tả bằng lời. Cuối truyện, Elio và Oliver lại trao đổi về cuốn tiểu thuyết The Well-Beloved của Thomas Hardy, nói về một người đàn ông goá vợ nỗ lực tìm kiếm tình yêu đã mất ở những người phụ nữ từng có liên quan đến vợ mình.

Nhà văn Mary Shelley được đề cập tới khá nhiều lần. Câu chuyện về cái chết của chồng bà cũng như việc bà giữ trái tim của ông bên mình cho đến cuối đời xuất hiện ở nửa đầu truyện. Câu nói "cor cordium" (tiếng Latin nghĩa là "trái tim của những trái tim") lấy từ cuốn tiểu thuyết Frankenstein của bà, là câu Oliver viết ở mặt sau tấm bưu thiếp khi rời nước Ý.

Đón nhận

Đánh giá

Trong bài viết mang tên Bỗng một mùa hè, nhà phê bình Stacey D'Erasmo của tờ The New York Times nhận xét Gọi em bằng tên anh là một cuốn sách tuyệt đẹp. Cynthia Zarin của tờ The New Yorker thì đánh giá "tiểu thuyết đầu tay của Aciman đã cho thấy ông là một bậc thầy ngữ pháp khi truyền tải về khát vọng." Charles Kaiser của tờ The Washington Post viết: "nếu bạn cũng là một nạn nhân của thứ tình yêu mù quáng, từng bất chấp tất cả chỉ để đến được với thứ bạn yêu, thì chắc chắn bạn sẽ thấy quen thuộc với cái đẹp chua chát mà André Aciman miêu tả trong cuốn tiểu thuyết tuyệt vời này."

Doanh số

Theo Nielsen BookScan vào thời điểm ngày 19 tháng 2 năm 2018 tại Anh, Gọi em bằng tên anh đã bán được 33.376 bản và thu về 252.675 Bảng Anh.

Đầu tháng 11 năm 2017, lượng ấn hành của cuốn sách nhảy vọt 88%, tăng từ 618 bản lên đến 1,164 bản chỉ trong một tuần. Vào tuần đầu tháng 2 năm sau, cuốn sách đã bán được tổng cộng 2,012 bản.

Giải thưởng

Tại giải thưởng văn học Lambda lần thứ 20, Gọi em bằng tên anh đã thắng giải tiểu thuyết chủ đề đồng tính luyến ái.

Phần tiếp theo
Vào tháng 3 năm 2019, tác giả André Aciman tiết lộ phần hậu truyện của Gọi em bằng tên anh có tên Find Me sẽ được phát hành vào tháng 10 cùng năm. Ở phần này, ông Samuel - cha của Elio - đã ly dị vợ. Khi đang trên tàu từ Florence tới Rome để thăm con trai, một cuộc gặp gỡ định mệnh đã thay đổi cuộc đời của ông mãi mãi. Elio lúc này đã là một nhạc công dương cầm, chuyển đến sống tại Paris nơi cậu cũng tìm thấy cho mình một tình yêu mới. Trong khi đó, ở New England, Oliver là một giáo sư thành đạt với những cậu con trai gần tới tuổi trưởng thành, bỗng cảm thấy khát khao quay lại châu Âu.

Chuyển thể

Gọi em bằng tên anh đã được chuyển thể thành bộ phim cùng tên qua bàn tay của đạo diễn Luca Guadagnino với sự tham gia của Timothée Chalamet vai Elio, Armie Hammer vai Oliver, và Michael Stuhlbarg vai bố của Elio. Phim được phát hành tháng 11 năm 2017 tại Hoa Kỳ và được giới phê bình đánh giá cao.

Tại Giải thưởng quả Cầu Vàng lần thứ 75, phim đã được đề cử cho các hạng mục Phim chính kịch hay nhất, Nam Diễn viên phim chính kịch xuất sắc Nhất cho Chalamet, và Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất cho Hammer. Tại Lễ trao Giải Oscar lần thứ 90, phim đã được để cử ở các hạng mục Phim hay nhất, Diễn viên chính xuất sắc nhất (Chalamet), Bài hát chủ đề xuất sắc nhất ("Mystery of Love" do Sufjan Stevens trình bày), và thắng giải Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất (James Ivory).

Điểm khác biệt giữa phim và tiểu thuyết
Cả bộ phim và tiểu thuyết đều là câu chuyện về khao khát được tự do khám phá bản thân mà không bị ràng buộc bởi lề thói xã hội. Tuy nhiên, để phù hợp với ngôn ngữ điện ảnh cũng độ dài 132 phút của phim, biên kịch James Ivory và đạo diễn Luca Guadagnino đã sửa đổi khiến bản phim có nhiều khác biệt so với nguyên tác. Căn bản nhất, bộ phim đã lược bỏ giọng tường thuật của nhân vật Elio. Thay vào đó, câu chuyện được kể qua góc nhìn thứ ba.

Nhân vật Marzia có vai trò tương đối quan trọng trong truyện, vì cô là thước đo căn bản để Elio khám phá đam mê của mình với Oliver. Mặc dù không còn xuất hiện sau khi Elio và Oliver đã khẳng định tình cảm dành cho nhau, nhưng cô vẫn thường xuyên được nhắc tới trong suy nghĩ của Elio. Quan hệ giữa Elio với Marzia và với Oliver không ảnh hưởng lẫn nhau trong tiểu thuyết, trong khi ở bản phim Marzia đã rút lui khi biết tình cảm thực sự của Elio. Cô xuất hiện trở lại vào cuối phim để an ủi Elio và muốn tiếp tục làm bạn với cậu.

Kết thúc của bộ phim có nhiều điểm không giống nguyên tác. Theo tiểu thuyết, Elio và Oliver đến Roma trước khi chia tay, còn trong phim, hai người du lịch đến Bergamo. Sau khi Oliver lên tàu, Elio không thể tự đi nổi về nhà mà phải gọi cho mẹ đến đón. Bộ phim kết thúc khi Oliver gọi điện thông báo mình sắp kết hôn, để lại Elio khóc một mình bên lò sưởi. Câu chuyện trong tiểu thuyết thì kéo dài tới 20 năm sau, khi cả Oliver lẫn Elio đều đã bước vào tuổi trung niên.

Chú thích

Call Me by Your Name
Tiểu thuyết năm 2007
Tiểu thuyết Mỹ
Tiểu thuyết LGBT
Sách của Farrar, Straus and Giroux
Văn học LGBT
Người Do Thái và Do Thái giáo trong các tác phẩm giả tưởng