title: Cộng hòa Zamboanga

text:
Cộng hoà Zamboanga là một quốc gia cộng hòa có chủ quyền tồn tại trong thời gian ngắn, do Đại tướng Vicente Alvarez với Lực lượng Cách mạng Zamboangueño thành lập sau khi chính phủ Tây Ban Nha ở Zamboanga chính thức đầu hàng và biến thành kết thúc Real Fuerza de Nuestra Señora La Virgen del Pilar de Zaragoza to Gen. Vicente Álvarez vào 28 tháng 5 năm 1899, Gen. Vicente Álvarez tuyên bố độc lập và trở thành tổng thống đầu tiên và cuối cùng được bầu của nước cộng hòa.

Lịch sử

Thành lập

Di sản

Cộng hòa Zamboanga trong nhiệm kỳ của Tổng thống Álvarez đã tuyên bố quyền lãnh thổ đối với các đảo Mindanao, Basilan và Sulu, bao gồm tất cả miền nam Philippines trong cuộc chiến chống lại người Tây Ban Nha, người Mỹ và người bản địa của các đảo đó. Tuy nhiên, chủ quyền thực tế của Cộng hòa chỉ mở rộng đến các ranh giới hiện tại của Thành phố Zamboanga.

Xem thêm

• Thành phố Zamboanga

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Watawat.net: Cộng hoà Zamboanga

Lịch sử Philippines
Republic of Zamboanga
Thành lập năm 1899
Giải tán năm 1903
Cộng hoà cũ
Chính thể cũ
Cựu quốc gia châu Á
Quốc gia cổ trong lịch sử Philippines
Cựu cộng hòa


title: Children of Men

text:
Children of Men là một bộ phim điện ảnh hành động giật gân khoa học viễn tưởng dystopia năm 2006 do Alfonso Cuarón đạo diễn kiêm đồng biên kịch. Kịch bản phim dựa trên tiểu thuyết The Children of Men năm 1992 của P. D. James, do năm nhà văn chắp bút, trong đó Clive Owen có những đóng góp không được ghi nhận. Phim lấy bối cảnh vào năm 2027, khi sự vô sinh của loài người trong hai thập kỉ đã để lại xã hội nằm bên bờ vực sụp đổ. Những người nhập cư bất hợp pháp tìm kiếm nơi trú ẩn tại Anh Quốc, nơi chính phủ cuối cùng còn hoạt động áp đặt các luật nhập cư để đàn áp người tị nạn. Owen thủ vai viên công chức Theo Faron, người phải giúp đỡ một người tị nạn (Clare-Hope Ashitey) trốn thoát khỏi sự hỗn loạn. Phim còn có sự tham gia của Julianne Moore, Michael Caine, Chiwetel Ejiofor và Charlie Hunnam.

Bộ phim được phát hành vào ngày 22 tháng 9 năm 2006 tại Anh và vào ngày 25 tháng 12 tại Mỹ. Các nhà phê bình ngày lễ Giáng sinh ở Hoa Kỳ và chủ đề về niềm hy vọng, sự chuộc lỗi và đức tin của bộ phim. Mặc dù phát hành hạn chế và có doanh thu thấp, Children of Men vẫn nhận được sự tán dương và khen ngợi về mặt kịch bản, quay phim, chỉ đạo nghệ thuật và những cảnh hành động sáng tạo. Phim đã được đề cử ba giải Oscar: Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất, Quay phim xuất sắt nhất và Dựng phim xuất sắc nhất. Nó cũng được đề cử ba giải BAFTA, và đã chiến thắng hạng mục Quay phim xuất sắc nhất và Thiết kế sản xuất xuất sắc nhất, ba giải Sao Thổ và giành giải Phim khoa học viễn tưởng hay nhất. Năm 2016, bộ phim đứng ở vị trí thứ 13 trong danh sách 100 tác phẩm điện ảnh hay nhất thế kỷ 21 bởi 117 nhà phê bình phim từ khắp nơi trên thế giới.

Nội dung
Năm 2027, 18 năm sau khi con người mắc hội chứng vô sinh, thế giới đang trên bờ vực sụp đổ và loài người phải đối mặt với nguy cơ diệt vong. Vương Quốc Anh, một trong số ít quốc gia có chính phủ còn hoạt động (chính phủ hoạt động khác được biết đến là Angola), đang tràn ngập những người tị nạn. Để đáp trả lại, Vương quốc Anh đã trở thành một nhà nước cảnh sát, biểu hiện bằng việc Quân đội Anh bắt giữ và tử hình những người nhập cư. Theo Faron, một viên công chức, bị bắt cóc bởi Đảng Cá, một tổ chức đòi quyền lợi cho người nhập cư. Họ được lãnh đạo bởi vợ của Theo, Julian Taylor, người mà anh đã ly thân sau cái chết của con trai họ trong trận đại dịch cúm năm 2008.

Julian hối lộ Theo để có được giấy tờ quá cảnh cho một người tị nạn trẻ tuổi tên là Kee. Theo lấy được giấy tờ từ người anh em họ của mình, một bộ trưởng chính phủ, lúc đó đang điều hành một tổ chức sưu tập những món đồ nghệ thuật. Thế là Theo đồng ý hộ tống Kee để đổi lấy một khoản tiền lớn. Luke, một thành viên của Đảng Cá, chở Theo, Kee cùng cựu nữ hộ sinh Miriam đi về phía Canterbury. Họ bị phục kích bởi một băng đảng vũ trang, và Julian bị giết. Khi nhóm bị cảnh sát chặn lại, Luke giết chết các sĩ quan và cả nhóm giấu xác của Julian trước khi đến một khu nhà an toàn của Đảng Cá.

Kee tiết lộ với Theo rằng cô đang mang thai. Julian đã có ý định đưa cô đến Dự án Nhân loại, một nhóm các nhà khoa học chữa vô sinh ở Azores. Tuy nhiên, Luke thuyết phục Kee ở lại và được bầu chọn là thủ lĩnh mới của Đảng Cá. Đêm đó, Theo nghe lén một cuộc bàn luận và biết rằng cái chết của Julian được những thành viên sắp đặt để Luke có thể trở thành thủ lĩnh; họ có ý định giết Theo và sử dụng đứa bé như một công cụ chính trị để hỗ trợ cho cuộc cách mạng sắp tới. Theo đánh thức Kee và Miriam dậy, rồi họ đánh cắp một chiếc ô tô để chạy đến nơi ở của người bạn già của Theo là Jasper Palmer.

Nhóm lập ra kế hoạch sẽ lên con tàu Ngày mai của Dự án Nhân loại, sẽ đến ngoài khơi từ một trại tị nạn ở Bexhill-on-Sea. Jasper yêu cầu Syd, một nhân viên bảo vệ biên giới mà ông thường xuyên bán ma túy và buôn lậu chúng vào Bexhill, giúp họ cải trang thành người tị nạn. Khi Đảng Cá phát hiện ra nhà của Jasper, cả nhóm chạy trốn còn Jasper ở lại để làm chậm chân bọn chúng. Luke bắn và giết chết Jasper trước sự chứng kiến của Theo từ trong rừng. Cả nhóm gặp Syd tại một ngôi trường bỏ hoang, và ông giúp họ lên xe buýt đến Bexhill. Khi Kee chuyển dạ tại một trạm kiểm soát, Miriam đánh lạc hướng một người bảo vệ và bị bắt đi.

Trong trại, Theo và Kee gặp một người phụ nữ Rumani tên là Marichka. Bà ấy cung cấp chỗ ở cho hai người và tại đó Kee sinh ra một bé gái. Ngày hôm sau, Syd thông báo cho Theo và Kee rằng chiến tranh đã nổ ra giữa quân đội Anh và những người tị nạn do Đảng Cá lãnh đạo. Biết được rằng họ được treo thưởng, Syd cố gắng bắt họ, nhưng bị Theo giết chết. Trong lúc chiến đấu, Đảng Cá bắt Kee và em bé. Theo đi theo họ đến một tòa nhà chung cư rồi chạm mặt với Luke, người bị giết trong một vụ nổ, và đưa Kee cùng đứa bé ra ngoài. Khi nhìn thấy đứa bé, lính Anh và Đảng Cá tạm thời đình chiến và cho phép ba người rời đi. Marichka dẫn họ đến một chiếc thuyền, nhưng quyết định ở lại phía sau, mặc dù Theo cầu khẩn để cô đi cùng.

Khi máy bay chiến đấu của Anh đánh bom Bexhill từ xa, Theo tiết lộ rằng anh đã bị Luke bắn trúng. Anh chỉ cho Kee cách xoa dịu đứa bé, và Kee nói với Theo rằng cô sẽ đặt tên con là Dylan, theo tên người con trai đã mất của Theo và Julian. Theo chết khi tàu Ngày mai đến gần. Trong cảnh hậu danh đề, những tiếng cười đùa của trẻ em có thể được nghe thấy, ẩn ý rằng nền văn minh nhân loại đã được khôi phục.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim năm 2006
Phim tiếng Anh
Phim tiếng Đức
Phim tiếng Ý
Phim tiếng Tây Ban Nha
Phim khoa học viễn tưởng thập niên 2000
Phim giật gân của thập niên 2000
Phim khoa học viễn tưởng chính kịch
Phim phiêu lưu khoa học viễn tưởng
Phim phản địa đàng
Phim Mỹ
Phim giật gân khoa học viễn tưởng Mỹ
Phim Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim khoa học viễn tưởng Anh
Phim ly kì Anh
Phim về nhập cư
Phim dựa trên tiểu thuyết Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim dựa trên tiểu thuyết khoa học viễn tưởng
Kịch bản phim của Mark Fergus và Hawk Ostby
Phim lấy bối cảnh ở Luân Đôn
Phim quay tại Luân Đôn
Phim của Universal Pictures
Phim hậu tận thế
Phim lấy bối cảnh năm 2027


title: Lead single

text:
Đĩa đơn mở đường hay đĩa đơn dẫn đường (tiếng Anh: lead single) là đĩa đơn đầu tiên được phát hành từ một album phòng thu, bởi một nghệ sĩ âm nhạc hoặc một ban nhạc, đĩa đơn mở đường thường được ra mắt trước một khoảng thời gian album được phát hành.

Album có nhiều đĩa đơn phát hành trước
Vào những năm 2000, một xu hướng phổ biến mới là phát hành đĩa đơn mở đường trước ngày phát hành album vài tháng. Việc đĩa đơn chính thứ hai được phát hành cùng thời điểm hoặc trước khi album được ra mắt cũng trở nên phổ biến. Ví dụ, Katy Perry phát hành đĩa đơn "California Gurls" vào ngày 7 tháng 5 năm 2010 và "Teenage Dream" vào ngày 23 tháng 7 năm 2010, sau đó mới phát hành album Teenage Dream vào ngày 24 tháng 8 năm 2010.

Tham khảo

Công nghiệp âm nhạc
Loại đĩa đơn


title: Alcis diodontota

text:
Alcis diodontota là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Alcis


title: Facundo Pellistri

text:
Facundo Pellistri Rebollo (sinh ngày 20 tháng 12 năm 2001) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Uruguay hiện đang chơi ở vị trí tiền vệ cánh cho Manchester United .

Sự nghiệp
Pellistri là một học viên tốt nghiệp học viện trẻ của Peñarol và đã chơi cho đội trẻ với River Plate Montevideo và La Picada. Anh có trận ra mắt đội một vào ngày 11 tháng 8 năm 2019 trong trận hòa 2–2 của Peñarol trước Defensor Sporting. Anh ghi bàn thắng đầu tiên vào ngày 6 tháng 11 năm 2019 trong chiến thắng 3–1 trước Cerro.

Manchester United
Ngày 5 tháng 10 năm 2020, Pellistri gia nhập Manchester United, mức phí chuyển nhượng được cho là khoảng 10 triệu €.

Cho mượn tại Alavés
Ngày 31 tháng 1 năm 2021, Pellistri gia nhập Deportivo Alavés theo dạng cho mượn trong phần còn lại của mùa giải.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhân vật còn sống
Sinh năm 2001
Người Montevideo
Người Uruguay gốc Tây Ban Nha
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Uruguay
Cầu thủ bóng đá Manchester United F.C.
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2022


title: Catocala romana

text:
Catocala romana là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Catocala


title: Enytus arabicus

text:
Enytus arabicus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Enytus


title: Coenotephria metoporina

text:
Coenotephria metoporina là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Coenotephria


title: Mạng đối nghịch tạo sinh

text:
Mạng đối nghịch tạo sinh (hay còn gọi là  mạng đối nghịch phát sinh, tiếng Anh: generative adversarial network hay viết tắt GAN) là một lớp của khung (framework) học máy do Ian Goodfellow và cộng sự thiết kế vào năm 2014. GAN chứa hai mạng thần kinh (mạng phân biệt và mạng tạo sinh) cạnh tranh lẫn nhau trong một trò chơi (ở dạng một trò chơi có tổng bằng không, trong đó bên thắng sẽ chiếm phần của bên thua, hay nói cách khác là bên thua sẽ bị mất phần cho bên thắng).

Cho một tập huấn luyện, kỹ thuật này học cách tạo ra dữ liệu mới với cùng chỉ số thống kê như tập huấn luyện. Ví dụ, một mạng đối nghịch tạo sinh (GAN) huấn luyện các bức ảnh để có thể tạo ra các ảnh mới mà ít nhất nhìn từ bề ngoài là chân thực đối với những người quan sát, chứa nhiều đặc tính thực tế. Mặc dù ban đầu được đề xuất dưới dạng một hình thức mô hình tạo sinh (mô hình phát sinh) cho phương pháp học không có giám sát, GAN cũng được chứng minh là hữu ích cho học nửa giám sát, học có giám sát đầy đủ, và học tăng cường.

Ý tưởng cơ bản của GAN dựa trên sự huấn luyện "gián tiếp" thông qua bộ phân biệt (discriminator), mà bản thân nó cũng đang được cập nhật động. Về cơ bản, điều này có nghĩa là bộ tạo sinh (generator) không được đào tạo để giảm thiểu khoảng cách đến một hình ảnh cụ thể, hơn là để đánh lừa bộ phân biệt. Do đó, điều này cho phép mô hình học theo cách không bị giám sát.

Các mạng GAN tương tự bắt chước trong sinh học tiến hóa, với một sự chạy đua tiến hóa ở cả hai bộ, bộ phân biệt và bộ tạo sinh.

Phương pháp

Mô hình tạo sinh (mô hình sinh mẫu) tạo các ứng viên (dữ liệu ứng viên) trong khi mô hình phân biệt (discriminative model) sẽ đánh giá chúng. Sự cạnh tranh giữa 2 mô hình này sẽ vận hành theo cách phân phối dữ liệu. Thông thường, mạng tạo sinh sẽ học cách ánh xạ từ biến tiềm ẩn đến một phân phối dữ liệu cần quan tâm, trong khi mạng phân biệt sẽ phân biệt các ứng viên do bộ tạo tạo ra so với phân phối dữ liệu thực. Mục đích huấn luyện của mạng tạo sinh là tăng tỷ lệ lỗi của mạng phân biệt (tức là "đánh lừa" mạng phân biệt bằng cách tạo ra các ứng viên mới mà bộ phân biệt nghĩ rằng chưa được tổng hợp (là một phần của phân phối dữ liệu thực)).

Một tập dữ liệu biết trước đóng vai trò là dữ liệu huấn luyện ban đầu cho bộ phân biệt. Việc huấn luyện này bao gồm việc trình bày nó với các mẫu từ tập dữ liệu huấn luyện, cho đến khi đạt được độ chính xác chấp nhận được. Bộ tạo sinh huấn luyện dựa trên việc nó có thành công trong việc đánh lừa bộ phân biệt hay không. Thông thường, bộ tạo sinh được cung cấp dữ liệu với đầu vào ngẫu nhiên được lấy mẫu từ biến tiềm ẩn được xác định trước (ví dụ: một Phân phối chuẩn nhiều chiều). Sau đó, các ứng viên được tổng hợp bởi bộ tạo sinh được thẩm định (đánh giá) bởi bộ phân biệt. Các thủ tục truyền ngược độc lập được áp dụng cho cả hai mạng để bộ tạo tạo ra hình ảnh tốt hơn, trong khi bộ phân biệt trở nên thành thạo hơn trong việc gắn cờ các hình ảnh tổng hợp. Bộ tạo là một điển hình của một mạng thần kinh giải mã (deconvolution), và bộ phân biệt là một mạng thần kinh tích chập.

Các mạng GAN thường phải chịu đựng một "sụp đổ chế độ" (mode collapse) trong đó chúng không thể tổng quát hóa đúng cách, và thiếu toàn bộ các chế độ từ dữ liệu đầu vào. Ví dụ, một mạng GAN huấn luyện tập dữ liệu MNIST chứa nhiều mẫu dữ liệu chữ số, tuy nhiên lại có thể thiếu quyết đoán khi bỏ sót một tập con các chữ số từ đầu ra của nó. Một số nhà nghiên cứu cho rằng gốc rễ vấn đề là do một mạng phân biệt yếu, thất bại trong việc nhận diện sự thiếu sót mẫu, trong khi những người khác lại đổ lỗi cho việc lựa chọn hàm mất mát chưa hợp lý. Và cũng có nhiều giải pháp được đề xuất.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 A Style-Based Generator Architecture for Generative Adversarial Networks
 This Person Does Not Exist photorealistic images of people who do not exist, generated by StyleGAN
 "Generative Adversarial Networks: A Survey and Taxonomy", recent review by Zhengwei Wang, Qi She, Tomas E. Ward

Mạng thần kinh nhân tạo
Khoa học nhận thức
Học không có giám sát


title: Cầu Kênh Tẻ

text:
Cầu Kênh Tẻ là một cây cầu bắc qua kênh Tẻ, nối Quận 4 với Quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh. Cầu kết nối đường Khánh Hội và đường Nguyễn Hữu Thọ, thuộc tuyến đường trục Bắc Nam của thành phố.

Cầu có chiều dài 763 m, được hoàn thành và thông xe vào năm 2004. Tháng 5 năm 2018, Sở Giao thông vận tải TP HCM thông qua dự án nâng cấp, mở rộng cầu từ 15,1 m lên 16,5 m, trong đó chủ yếu mở rộng mặt cầu lên 14 m cho 4 làn xe lưu thông. Công trình có tổng vốn đầu tư là 89,9 tỷ đồng, hoàn thành năm 2019.

Chú thích

Kênh Tẻ


title: Argidia alonia

text:
Argidia alonia là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Argidia


title: Xanthorhoe stupida

text:
Xanthorhoe stupida là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Xanthorhoe


title: Semiothisa denticulata

text:
Semiothisa denticulata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

D


title: Adebayo Akinfenwa

text:
Saheed Adebayo Akinfenwa là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Anh, chơi ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Faversham Town. Anh được biết đến là cầu thủ bóng đá có sức mạnh khỏe nhất thế giới với cân nặng hơn 100 kg.

Trưởng thành từ lò đào tạo bóng đá trẻ của câu lạc bộ Watford và thi đấu những trận đấu chuyên nghiệp đầu tiên trong sự nghiệp tại Litva,Wales. Sau một thời gian ngắn tại Doncaster Rovers anh chuyển tới câu lạc bộ Torquay United và đã chứng tỏ mình là một cầu thủ xuất sắc, nhưng anh đã rời đội bóng để chuyển đến Swansea City. Sau khi trải qua hai mùa giải với câu lạc bộ xứ Wales, anh gia nhập League One với Millwall và sau đó chuyển đến Northampton Town. Akinfenwa đã mất sáu năm để chơi bóng cho hai câu lạc bộ Northampton và Gillingham, nơi mà khả năng ghi bàn của anh được phát huy. Tháng 6 năm 2014, anh đã ký hợp đồng với AFC Wimbledon ở League Two và hai năm sau là Wycombe Wanderers F.C..

Đời thường
Akinfenwa là một người bạn thân của Clarke Carlisle, đồng đội cũ của anh tại Northampton Town. Khi còn nhỏ, anh hâm mộ Liverpool và cầu thủ yêu thích của anh là John Barnes. Cha anh là người Hồi giáo và mẹ anh là người theo đạo Thiên chúa và anh cũng theo đạo thiên chúa giống mẹ anh.

Akinfenwa được biết đến là cầu thủ bóng đá mạnh nhất thế giới trong các tựa game FIFA. Vào tháng 9 năm 2014, anh được mời tham dự bữa tiệc ra mắt FIFA 15 cùng với nhiều người nổi tiếng và các cầu thủ Premier League khác như Rio Ferdinand, George Groves và Lethal Bizzle Akinfenwa được cho là nặng khoảng 101 kg và có lực nâng 200 kg, gần gấp đôi trọng lượng cơ thể của chính mình. Anh điều hành một nhãn hiệu quần áo có tên Beast Mode On.

Thống kê sự nghiệp

Giải thưởng
FK Atlantas
Lithuanian Football Cup: 2000–01

Barry Town
Welsh Premier League: 2002–03
Welsh Cup: 2002–03

Swansea City
Football League Trophy: 2005–06

AFC Wimbledon
Football League Two play-offs: 2016

Individual
PFA Team of the Year: 2017–18 League Two
Torquay United Cầu thủ của năm: 2005
Northampton Town Cầu thủ của năm: 2010
AFC Wimbledon Cầu thủ của năm: 2015
Wycombe Wanderers Cầu thủ của năm: 2017

Liên kết ngoài

Sinh năm 1982
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Anh
Nhân vật còn sống
Người Islington
Cầu thủ bóng đá Swansea City A.F.C.
Cầu thủ bóng đá Watford F.C.
Cầu thủ bóng đá Anh ở nước ngoài


title: Stictopisthus floridanus

text:
Stictopisthus floridanus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Stictopisthus


title: Keo Fa II

text:
Keo Fa II (Ang Chea, tiếng Việt: Nặc Ông Đài) (1652-1677) là vua Chân Lạp giai đoạn ngắn ngủi từ 1673 đến 1674.

Tiểu sử
Ang Chea (Nặc Ông Đài 匿螉苔) là người con trai cả của vua Barom Reachea VIII (Ang Sur). Kế vị sau cái chết của người anh họ đồng thời là vua tiền nhiệm Chey Chettha III.

Trước đó, vua cha của Ang Chea bị con rể là Chey Chettha III ám sát. Chey Chettha III còn cướp cả công chúa Dav Ksatri, người vợ của chú Ang Tan.

Ang Tan và cháu là Ang Nan chạy sang cầu viện chúa Nguyễn. Chey Chettha III thì bị thuộc hạ người Hồi giáo của vua trước là Nặc Ông Chân (Ramathipadi I) ám sát.

Ang Chea (Nặc Ông Đài) lên ngôi ở quê nhà Chân Lạp. Khi quyền lực nắm trong tay, Ang Chea đã cho xử tử tất cả những người tham gia vào cuộc ám sát cha ông. Ang Chea cũng giết luôn Dav Ksatri, vợ của người chú ruột Ang Tan.

Ang Tan và cháu là Ang Nan (con Ang Em) cầu viện chúa Nguyễn để đánh lại Ang Chea.

Năm 1674, Nặc Ông Đài đã đi cầu viện Ayutthaya (Thái Lan) để đánh Ang Nan (Nặc ông Nộn), và chiếm được thành Sài Gòn. Ang Nan (Nặc Ông Nộn) bỏ chạy sang cầu cứu ở dinh Thái Khang (nay là Khánh Hòa). Đồng thời, Ông Đài cho đắp thành lũy ở địa đầu Mỗi Xuy; làm cầu phao và xích sắt, đắp thành Nam Vang; nhờ Xiêm cứu viện để chống lại chúa Nguyễn.

Chúa Hiền bèn sai Cai cơ đạo Nha Trang là Nguyễn Dương Lâm cùng với Nguyễn Đình Phái làm tham mưu đem binh chia ra hai đạo sang đánh Nặc ông Đài.

Tháng 3 năm 1674, quân tiên phong của Nguyễn Diên đến trước đánh úp lũy Mỗi Xuy, rồi chiếm được lũy, mấy ngày sau quân Cao Miên các nơi họp lại vây đánh rất dữ, nhưng Nguyễn Diên đóng giữ cửa Lũy mà không ra đánh.

Khi đại binh của Nguyễn Dương Lâm ập đến, Diên bèn cùng hợp sức ra đánh, quân Cao Miên tan vỡ, bị chết và thương rất nhiều. Sau đó, đại binh tiến đến Sài Gòn.

Tháng 4 năm 1674, phá được 3 lũy: Sài Côn (đất trấn Phiên An), Gò Vách và rồi tiến quân lên vây thành Nam Vang. Nặc Ông Đài phải bỏ thành chạy vào rừng, bị thuộc hạ giết chết.

Sau cái chết của Ang Chea, Nặc Ông Thu (Ang Sor là anh em trai của Ang Chea, sau lên làm vua Chey Chettha IV) ra hàng. Nặc ông Thu là chính dòng con trưởng cho nên lại lập làm chính quốc vương đóng ở Long Úc (thành Vũng Luông), để Nặc Ông Nộn (Ang Nan) làm đệ nhị quốc vương (dưới sự bảo trợ của Chúa Nguyễn), đóng ở thành Sài Gòn, bắt hằng năm phải triều cống.

Hậu duệ

Ang Chea có một người con trai tên Ang Yong, sau này làm vua, xưng là Outey I.

Xem thêm
 Lịch sử Campuchia

Tham khảo

Vua Campuchia
Mất năm 1677


title: Euphyia fasciata

text:
Euphyia fasciata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

F


title: Centalun

text:
Centalun được phát triển bởi Boehringer Ingelheim vào năm 1962  và là một thuốc psycholeptic đặc tính thôi miên và thuốc an thần, thông qua allosteric agonism của thụ thể GABAA. Trước đây nó được sử dụng để an thần trong các thủ tục y tế như phẫu thuật, chỉnh hình  và phụ khoa, mặc dù nó không còn được sử dụng lâm sàng. Mặc dù có lịch sử sử dụng lâm sàng, centalun không bao giờ được đưa vào CSA và do đó vẫn không được kiểm soát như một loại thuốc lạm dụng.

Tham khảo


title: Syndipnus rubiginosus

text:
Syndipnus rubiginosus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Syndipnus


title: Amelia Herrera

text:
Maria Amelia Herrera Silva (sinh ngày 25 tháng 8 năm 1950) là một chính trị gia người Chile. Bà từng là phó cho quận 12 và trước đây là thị trưởng của Quilpué.

Gia đình
Năm 2015, chồng bà Arturo Longton qua đời. Họ có con trai Arturo và Andrés Longton; và một cô con gái Amelia Longton.

Lịch sử bầu cử

Bầu cử thành phố 1992
Thị trưởng của Quilpué

Bầu cử thành phố 1996
Thị trưởng của Quilpué

Bầu cử thành phố 2000
Thị trưởng của Quilpué

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1950


title: Palaeomolis ladakensis

text:
Palaeomolis ladakensis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Palaeomolis


title: Sophronica paupercula

text:
Sophronica paupercula là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Sophronica


title: Ủy ban Olympic Malta

text:
Ủy ban Olympic Malta () là Ủy ban Olympic quốc gia của Malta. Đây là cơ quan quản lý các hoạt động của Malta tại Thế vận hội , Đại hội Thể thao Khối Thịnh vượng chung, Đại hội Thể thao châu Âu, Đại hội Thể thao các quốc gia nhỏ châu Âu, Lễ hội Olmpic trẻ châu Âu, và Đại hội thể thao Địa Trung Hải.

Lịch sử
Ủy ban Olympic Malta được thành lập vào ngày 5 tháng 6 năm 1928 tại Valletta và được công nhận bởi Ủy ban Olympic Quốc tế vào năm 1936.

Danh sách các chủ tịch
Dưới đây là danh sách các chủ tịch của Uỷ ban Olympic Malta kể từ khi thành lập.

Tham khảo

Tổ chức thể thao thành lập năm 1928
Ủy ban Olympic quốc gia


title: Hachikubo Hayate

text:
là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản thi đấu cho Roasso Kumamoto.

Thống kê câu lạc bộ
Cập nhật đến ngày 23 tháng 2 năm 2018.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Profile at Roasso Kumamoto

Sinh năm 1993
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá Roasso Kumamoto
Tiền vệ bóng đá


title: Xung Chiêu Vương

text:
Xung Chiêu Vương (chữ Hán:沖昭王) là thụy hiệu được truy tặng của một số vị hoàng tử chết trẻ thời Lưỡng Tống trong lịch sử các triều đại phong kiến Trung Quốc.

Danh sách
 Bắc Tống Hán Xung Chiêu Vương Triệu Thung (truy tặng)
 Nam Tống Kỳ Xung Chiêu Vương Triệu Duy (truy tặng)

Xem thêm
Xung Vương
Xung Huệ Vương
Chiêu Vương
Hiếu Chiêu vương
Văn Chiêu Vương
Cảnh Chiêu vương
Sở Chiêu Vương
Tần Chiêu vương
Chu Chiêu Vương
Yên Chiêu Vương
 Vũ Chiêu vương

Thụy hiệu


title: Danh sách phát minh và khám phá của người Bắc Âu

text:
Từ thời đại Viking (tổ tiên trực hệ của những người Bắc Âu hiện đại), người Bắc Âu (hay cũng thường được gọi là người Scandinavia) đã là những nhà thám hiểm và hàng hải thành thạo sớm trước thời đại Khám phá chính thức bắt đầu tới nửa thiên niên kỷ. Các nước Bắc Âu như Iceland, Đan Mạch, Na I, Thụy Điển và Phần Lan chia sẻ nhiều điểm chung về lịch sử, chính trị, văn hóa, xã hội. Một điểm chung đáng lưu ý là mật độ phân bố dân cư của họ thấp hơn đáng kể so với phần còn lại của châu Âu và nhiều nơi khác trên thế giới. Dù là những quốc gia sở hữu lãnh thổ (bao gồm cả phần lãnh thổ hải ngoại như trường hợp đảo Greenland thuộc Đan Mạch) rộng hơn nhiều quốc gia thuộc châu Âu đại lục, nhưng trong tất cả các nước Bắc Âu (tên gọi thông dụng trong tiếng England: Nordic Countries) đều không có quốc gia nào với dân số trên 10 triệu người (tính đến cuối năm 2015).

Bất chấp khiêm tốn về số lượng nhưng những người Bắc Âu trong khoảng một thế kỷ qua đã xây dựng nên một hình mẫu xã hội được ca ngợi rộng khắp thế giới về trình độ phát triển kinh tế cao cấp đi liền với phúc lợi xã hội dư dả. Và thực tế trong lịch sử, người Bắc Âu đã có những cống hiến đáng kể cho nền văn minh chung của thế giới hiện đại ngày nay.

Dưới đây là danh sách những thành tựu (phát minh, sáng kiến, khám phá) mang tính đột phá của các nước Bắc Âu và người Bắc Âu nói chung trong nhiều lĩnh vực như nghệ thuật, khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế... Danh sách cũng bao gồm cả thành tựu của những người không có gốc Bắc Âu (như sinh ra và lớn lên ở những khu vực khác) nhưng dành phần lớn cuộc đời và sự nghiệp của họ tại các quốc gia Bắc Âu. Danh sách được sắp xếp theo thứ tự các chữ cái trong bảng chữ cái tiếng Việt mở rộng.

B
 Bản đồ Google (Google Maps)

C
 C++, ngôn ngữ máy tính do nhà khoa học máy tính người Đan Mạch Bjarne Stroustrup phát triển đầu những năm 1980.
 Cerium (nguyên tố hóa học), được khám phá tại Thụy Điển bởi nhà hóa học người Thụy Điển Jöns Jacob Berzelius và Wilhelm Hisinger
 Cực Nam (địa lý) của Trái Đất, được khám phá (chinh phục) chính thức lần đầu tiên bởi đoàn thám hiểm do nhà thám hiểm người Na Uy Roald Amundsen dẫn đầu vào năm 1911.

D
 Dynamite, thuốc nổ an toàn, phát minh bởi nhà sáng chế người Thụy Điển A. Nobel.

Đ
 Đại lục Bắc Mỹ, do những nhà hàng hải người Viking thám hiểm lần đầu một cách không bị tranh chấp (không tính người châu Mỹ bản địa) vào khoảng thế kỷ 10, đi trước thời đại Khám phá tới nửa thiên niên kỷ.
 Đại số Abel, đề xuất bởi nhà toán học người Na Uy Niels Henrik Abel.
 Đại số Lie, đề xuất bởi nhà toán học người Na Uy Sophus Lie.
 Độ Celsius, thang chia nhiệt độ do nhà khoa học người Thụy Điển Anders Celsius đề xuất và đang được sử dụng rộng rãi trên thế giới ngày nay.

H
 Hành lang Tây Bắc (tiếng Anh: Northwest Passage), được khám phá chính thức lần đầu tiên trong chuyến thám hiểm của nhà thám hiểm người Na Uy Roald Amundsen trong các năm 1903-1906.
 Hệ thống phân loại thế giới sinh vật của Carl Linnaeus, nhà tự nhiên học người Thụy Điển, được ông công bố trong tác phẩm Systema Naturae (1735).

K
 Kon-Tiki, chuyến thám hiểm thực hiện bởi nhà thám hiểm người Na Uy Thor Heyerdahl vào năm 1947, chỉ sử dụng bè mảng vượt ngang Thái Bình Dương từ Nam Mỹ tới Quần đảo Polynesia thuộc châu Đại Dương.

L
 Lập trình hướng đối tượng với nhiều đặc tính cơ bản của nó đã được tiên phong bởi các nhà khoa học máy tính người Na Uy Ole-Johan Dahl và Kristen Nygaard làm việc ở Trung tâm Tính toán Quốc gia Na Uy tại Oslo trong những năm 1960.
 Lego, phát triển lần đầu trên thế giới bởi nhà thiết kế đồ chơi người Đan Mạch Ole Kirk Christiansen.
 Linux (hệ điều hành), do nhà khoa học máy tính người Phần Lan Linus Torvalds phát triển đầu tiên.
 Lithi

M
 Mô hình kinh tế - xã hội kiểu Bắc Âu
 Mô hình Bohr, do nhà vật lý học người Đan Mạch Niels Bohr đề xuất.

N
 Ngôn ngữ lập trình hướng đối tượng đầu tiên theo nhiều nhà nghiên cứu khoa học máy tính là Simula (Simula 67), ngôn ngữ lập trình máy tính được phát triển tại Trung tâm Tính toán Quốc gia Na Uy (tên trong tiếng Na Uy: Norsk Regnesentral) ở Oslo, bởi các nhà khoa học máy tính Ole-Johan Dahl và Kristen Nygaard trong những năm 1960.
 Nhóm Abel, đề xuất bởi nhà toán học người Na Uy Niels Henrik Abel.
 Nhuộm Gram, do nhà khoa học người Đan Mạch Hans Christian Gram đề xuất vào năm 1884.
Nghị viện, với mô hình ở cấp độ quốc gia lâu đời nhất thế giới còn tồn tại là Alþingi/Althing của người Iceland, được thành lập vào năm 930.
 Nobel (giải thưởng), là hệ thống các giải thưởng trong nhiều lĩnh vực do nhà sáng chế người Thụy Điển A. Nobel đề xướng.

P
 PHP, ngôn ngữ máy tính

S
 Selenium
 Silicon (nguyên tố hóa học), được khám phá bởi nhà hóa học người Thụy Điển Jöns Jacob Berzelius vào năm 1823

T
 Thần thoại Bắc Âu
 Thí nghiệm đo vận tốc ánh sáng do nhà thiên văn học người Đan Mạch Ole Rømer đề xuất.
 Thorium

Xem thêm
 Danh sách phát minh và khám phá của người Hà Lan
 Danh sách phát minh và khám phá của người Nhật Bản
 Danh sách phát minh và khám phá của người Iran
 Biên niên sử các phát minh

Chú thích

Bắc Âu
Phát minh của Thụy Điển
Phát minh của Đan Mạch
Phát minh của Phần Lan
Phát minh của Na Uy
Phát minh của Iceland


title: Người lạ ơi

text:
Người lạ ơi là một bài hát do nhạc sĩ Châu Đăng Khoa sáng tác, với sự kết hợp giữa nam ca sĩ Việt Nam Karik và nữ ca sĩ Orange, được phát hành bởi công ty Superbrothers. Bài hát ra mắt ngày 6 tháng 1 năm 2018 trên nền tảng video trực tuyến YouTube và nhanh chóng trở thành một hiện tượng âm nhạc Việt Nam, phá vỡ hàng loạt kỷ lục nhạc Việt và giữ vị trí đứng đầu bảng xếp hạng âm nhạc #zingchart trong 7 tuần liên tiếp. Mặc dù vấp phải những tranh cãi về sao chép ý tưởng, tuy nhiên "Người lạ ơi" vẫn giành hai giải "Bài hát của năm" và "Ca khúc hiện tượng" tại giải Zing Music Awards 2018 và Làn Sóng Xanh, đồng thời đưa tên tuổi của nữ ca sĩ Orange đến gần hơn với công chúng.

Tính đến ngày 8 tháng 10 năm 2021, "Người lạ ơi" có 210 triệu lượt xem trên YouTube, xếp thứ 17 trên tổng số 50 video ca nhạc có nhiều lượt xem nhất mọi thời đại ở Việt Nam.

Hoàn cảnh ra đời và sáng tác
Bài hát "Người lạ ơi" do nhạc sĩ Châu Đăng Khoa sáng tác dành tặng riêng cho Orange sau khi cô tham gia cuộc thi hát do anh tổ chức. Sau đó, nhạc sĩ Châu Đăng Khoa mời nam ca sĩ Karik tham gia viết lời bài hát. Ca khúc là sự kết hợp giữa giai điệu R&B và một chút hiphop.

Phát hành và quảng bá
Ngày 31 tháng 12 năm 2017, nam ca sĩ Karik đăng tải dòng status tri ân fan hâm mộ nhân dịp bước qua năm mới, kèm bức ảnh anh đang đứng trong một rừng thông cạnh túp lều. Đây là một phân cảnh trong MV "Người lạ ơi". Ngày 5 tháng 1 năm 2018, ca sĩ Orange đăng tải một hình ảnh trên trang cá nhân. Trong ảnh, cô nhuộm tóc màu vàng, khoác áo màu đỏ và đứng trên đồng cỏ xanh, kèm theo đó là dòng trạng thái "Để lần yếu đuối này là lần cuối thôi...", úp mở về sự ra mắt của bài hát. Cùng ngày, Orange tiếp tục đăng status với nội dung "Mai 7 giờ tối đón xem MV nha mọi người", kèm theo một bức ảnh đề tên MV là "Người lạ ơi". Karik sau đó cũng đăng status hẹn khán giả 7 giờ, kèm theo poster chính thức của ca khúc. Ngày 6 tháng 1 năm 2018, MV "Người lạ ơi" được đăng tải trên nền tảng YouTube.

Diễn biến thương mại
Sau 24h ra mắt, "Người lạ ơi" lọt top trending YouTube và cán mốc 1 triệu lượt xem trên nền tảng này, đồng thời vươn lên vị trí thứ nhất bảng xếp hạng âm nhạc #zingchart. Sau 48h, ca khúc cán mốc 6 triệu lượt xem và vươn lên vị trí #1 tab thịnh hành YouTube. Sau 10 ngày phát hành, ca khúc có 84 triệu lượt nghe, đồng thời chạm đỉnh #zingchart 157 lần, xô đổ kỷ lục của "Em gái mưa", trở thành ca khúc đạt 50 triệu lượt nghe nhanh nhất lịch sử bảng xếp hạng âm nhạc này, cũng như giữ vững vị trí này trong 7 tuần liên tiếp. Sau 2 tuần phát hành, ca khúc vượt qua "Em gái mưa" khi chạm mốc 100 triệu lượt nghe nhanh nhất, chạm đỉnh #zingchart 184 lần. Sau 55 ngày ra mắt, ca khúc cán mốc 200 triệu lượt nghe, chạm đỉnh #zingchat 220 lần, trở thành ca khúc có lượng người nghe vượt mốc 200 triệu nhanh nhất lịch sử âm nhạc Việt Nam. Trên nền tảng YouTube, "Người lạ ơi" đạt 100 lượt xem sau 38 ngày, phá vỡ kỷ lục 59 ngày mà "Nơi này có anh" của Sơn Tùng M-TP tạo ra trước đó. Ngày 2 tháng 6, MV "Người lạ ơi" trở thành video ca nhạc thứ tư tại Việt Nam đạt mốc 150 triệu lượt xem, và cũng là video ca nhạc đạt mốc này nhanh nhất lịch sử Vpop. Sau khoảng 2 năm 10 tháng phát hành, MV chính thức cán mốc 200 triệu lượt xem trên YouTube.

Lý giải về thành công của bài hát, chuyên trang Thời Trang Trẻ của báo Thanh Niên cho rằng: "Thành công của "Người lạ ơi" đến từ giai điệu bắt tai, phối hợp phần rap mạnh mẽ của Karik cùng giọng hát ma mị, cuốn hút của Orange, và quan trọng không kém đó là công thổi hồn vào ca khúc của bộ đôi Superbrothers gồm Nemo và Châu Đăng Khoa. Sau thành công của MV, nhạc sĩ Châu Đăng Khoa tiếp tục ra mắt phiên bản solo của "Người lạ ơi" do Orange thể hiện.

Tiếp nhận và ảnh hưởng
Sau khi ra mắt, "Người lạ ơi" đã trở thành cơn sốt trên mạng xã hội và thành trend với giới trẻ, đồng thời được nhiều ca sĩ nhạc Việt cover lại. Ca khúc cũng giúp Superbrothers đạt nút bạc sau 6 ngày phát hành. Nam ca sĩ Karik tiết lộ cát sê của anh đã tăng hơn ba lần sau thành công của bài hát. Chưa dừng lại ở đó, "Người lạ ơi" còn giúp Orange trở thành Nghệ sĩ châu Á mới xuất sắc nhất tại Giải thưởng Âm nhạc Châu Á Mnet, đồng thời giúp tên tuổi cô trở nên nổi tiếng trong nền âm nhạc Việt Nam.

"Người lạ ơi" cũng được lấy cảm hứng để thực hiện một bộ phim điện ảnh cùng tên ra mắt năm 2017. Tuy nhiên phim này không được đánh giá cao.

Tranh cãi
Năm 2019, "Người lạ ơi" vướng phải bê bối sao chép ý tưởng từ tập thơ Những nỗi buồn không tên xuất bản năm 2016 của tác giả Linh Linh. Bên cạnh đó, ca khúc còn được cho là sao chép nhạc hai ca khúc "What If" của Robin Wesley và "Anh vẫn nhớ" của Nah. Mặc dù bị nghi ngờ đạo nhạc và loại khỏi bảng đề cử chính thức của Giải Cống hiến, nhưng "Người lạ ơi" vẫn đoạt giải Bài hát của năm tại giải thưởng trực tuyến Zing Music Awards 2018, đồng thời giành giải "Ca khúc hiện tượng" tại giải Làn Sóng Xanh.

Tham khảo

Bài hát năm 2018
Đĩa đơn năm 2018


title: Heraclia tessmani

text:
Heraclia tessmani là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Heraclia


title: Phù Tang

text:
Phù Tang có thể là:
 Phù Tang (thần thoại): Một địa danh trong thần thoại Trung Quốc
 Một tên gọi khác của Nhật Bản


title: Scirpophaga marginepunctellus

text:
Scirpophaga marginepunctellus là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Scirpophaga


title: Geoid

text:
Geoid là hình dạng bề mặt của đại dương giả định khi chỉ có ảnh hưởng của tương tác hấp dẫn của Trái Đất và sự tự quay, mà không có những ảnh hưởng khác như thủy triều và gió.

Bề mặt này được mở rộng qua các lục địa (chẳng hạn với các kênh giả thuyết rất hẹp). Theo Gauss, người đầu tiên mô tả nó, nó là "hình dạng Trái Đất toán học", một bề mặt nhẵn nhưng bất thường, với hình dạng của nó sinh ra từ sự phân bố không đều của khối lượng trong và trên bề mặt Trái Đất. Nó chỉ có thể được biết đến thông qua các đo đạc và tính toán hấp dẫn rộng khắp. Mặc dù là một khái niệm quan trọng trong gần 200 năm lịch sử của trắc địa và địa vật lý, nhưng nó chỉ được định nghĩa với độ chính xác cao kể từ khi có các thành tựu trong trắc địa vệ tinh từ cuối thế kỷ 20.

Tất cả các điểm trên geoid có cùng thế năng hữu hiệu (tổng của thế năng hấp dẫn và thế năng li tâm), tức là geoid là một trong các mặt đẳng thế của trọng trường Trái Đất, mà ở đại dương nó trùng với mực nước biển trung bình. Lực hấp dẫn tác dụng ở khắp mọi nơi vuông góc với geoid, nghĩa là dây dọi thì vuông góc còn mực nước thì song song với mặt geoid nếu như chỉ có lực hấp dẫn và gia tốc tự quay tác động. Bề mặt của geoid là cao hơn ellipsoid quy chiếu ở những nơi có dị thường hấp dẫn dương (dư thừa khối lượng) và thấp hơn ellipsoid quy chiếu ở những nơi có dị thường hấp dẫn âm (thiếu hụt khối lượng).

Khác với thế năng hấp dẫn, trên geoid gia tốc trọng trường g thay đổi do gia tốc ly tâm thay đổi, dẫn đến g ở địa cực là 9,83 giảm tới ở xích đạo là 9,78 m/s2.

Geoid là một mô hình vật lý của hình dạng Trái Đất, được Carl Friedrich Gauß phát triển vào năm 1828. Thuật ngữ "geoid" do Johann Benedict Listing đưa ra để mô tả nó như là một bề mặt đẳng thế năng hấp dẫn vào năm 1871.

Hình dạng Trái Đất
Geoid là một trong các định nghĩa về hình dạng Trái Đất dựa trên trọng trường, liên quan đến cấp độ chính xác khi nêu về hình dạng nhằm phục vụ các nghiên cứu khoa học Trái Đất.
 Ở dạng khái quát cao nhất, thì coi Trái Đất có dạng hình cầu.
 Sự tự quay quanh trục dẫn đến lực ly tâm, làm Trái Đất phình ra ở xích đạo. Vì vậy nó được khái quát là một ellipsoid. Các bán trục ellipsoid được chọn để trên đại dương bề mặt ellipsoid là xấp xỉ của geoid. Nó được gọi là ellipsoid quy chiếu và là nền tảng trong trắc địa để lập ra hệ tọa độ địa lý gồm vĩ độ, kinh độ, cao độ.
 Sự phân bố không đồng đều của mật độ vật chất trong các lớp phủ và lớp vỏ, dẫn đến trọng trường tại các vị trí địa lý khác nhau là khác nhau. Geoid được định nghĩa ở đây, theo khái niệm vật lý mặt đẳng thế của trọng trường.
 Hình dạng đầy đủ nhất của Trái Đất, chính là bề mặt vật lý, gồm có địa hình trên đất liền và bề mặt các vùng nước (sông, hồ, biển và đại dương) xác định theo mực nước trung bình, tức là bề mặt thạch - thủy quyển và bỏ qua khí quyển.

Như vậy các biểu diễn hình dạng đều đòi hỏi xác định chính xác về geoid. Điểm kỳ dị nằm ở chỗ, phải làm trơn mặt đẳng thế để bỏ qua các tiểu tiết cục bộ do thạch quyển gây ra. Phương pháp làm trơn khác nhau cho ra kết quả khác nhau, nên việc hiệu đính geoid và cả ellipsoid quy chiếu diễn ra liên tục từ xưa đến mai sau.

Mô tả
Bề mặt của geoid không đều, cao hơn so với mặt Ellipsoid quy chiếu ở nơi có dị thường trọng lực dương (mật độ dư) và thấp hơn ở nơi có dị thường trọng lực âm (mật độ hụt).

Geoid mượt mà hơn hơn nhiều so với bề mặt vật lý (tức địa hình) của Trái Đất. Ví dụ trên đất liền bề mặt vật lý Trái Đất thay đổi từ +8.848 m ở đỉnh Everest đến −11.034 m ở rãnh Mariana, còn biến thiên của geoid khoảng từ -106 m ở miền nam Ấn Độ đến +85 m ở Iceland, với độ biến thiên tổng thể dưới 200 m khi so sánh với mô hình ellipsoid toán học hoàn hảo.

Lưu ý rằng nhiều máy định vị GPS thực hiện tính toán với ellipsoid quy chiếu địa tâm, nên trong một hành trình dài trên tàu biển, với giả định không có thủy triều và sóng, thì GPS cho ra độ cao khác nhau dù tàu vẫn trên mặt geoid. Đó gọi là số liệu GPS thô. Để thu được độ cao geoid, số liệu được hiệu chỉnh bằng quan sát thủy triều để xác định mực nước biển trung bình. Ngược lại, độ cao xác định bằng ni vô từ trạm đo đạc thủy triều, như trong trắc đạc đất đai truyền thống, luôn luôn là độ cao geoid. Một số máy thu GPS hiện đại có lưới tọa độ giá trị độ cao geoid cài sẵn (ví dụ từ EGM96), có thể tính ra độ cao geoid.

Nguyên nhân của sự bất thường geoid
Những biến đổi độ cao bề mặt geoid có liên quan đến phân bố mật độ bất thường trong lòng đất. Đo đạc geoid cho phép hiểu được cấu trúc bên trong của hành tinh. Tính toán lý thuyết cho thấy rằng dấu hiệu ở geoid của một lớp vỏ dày (ví dụ trong vành đai tạo núi do va chạm lục địa) là dương, còn nơi chờ đợi thạch quyển dày lên thì là âm.

Biến thiên theo thời gian
Trái Đất luôn luôn vận động, kể cả trong lòng đất như đối lưu manti và ở thạch - thủy quyển. Nó dẫn đến phân bố lại mật độ đất đá trong các lớp và tương ứng là sự thay đổi của Trọng trường Trái Đất.

Các chương trình khảo sát vệ tinh gần đây, như GOCE và GRACE, cho phép nghiên cứu các tín hiệu geoid biến thiên theo thời gian. Các sản phẩm đầu tiên dựa trên dữ liệu vệ tinh GOCE trở thành có sẵn trong tháng 6 năm 2010, và do Cơ quan Vũ trụ châu Âu (European Space Agency, ESA) cung cấp dịch vụ trực tuyến quan sát Trái Đất. Ngày 31 tháng 3 năm 2011, mô hình geoid mới đã được công bố tại Hội thảo quốc tế lần thứ tư do GOCE tổ chức tại Đại học Kỹ thuật München ở Munich, Đức.

Nghiên cứu sử dụng các biến thiên thời gian geoid từ dữ liệu GRACE đã cung cấp thông tin về lưu thông thủy văn toàn cầu, về sự cân bằng khối lượng của dải băng, và sự phục hồi sau thời kỳ băng hà. Từ việc đo phục hồi sau thời kỳ băng hà, dữ liệu GRACE có thể được sử dụng để suy ra độ nhớt của Lớp vỏ Manti của Trái Đất.

Các thiên thể
Các khái niệm về geoid được mở rộng tới các hành tinh khác, cũng như mặt trăng và các tiểu hành tinh.

Đối tượng nghiên cứu
 Trái Đất

Tham khảo

Xem thêm
 EGM96 (Earth Gravitational Model 1996)
 Ellipsoid quy chiếu
 International Terrestrial Reference System
 World Geodetic System, (WGS).
 Trắc địa
 Thăm dò trọng lực
 Gravity Field and Steady-State Ocean Circulation Explorer
 Gravity Recovery And Climate Experiment (GRACE)

Liên kết ngoài
Main NGA (was NIMA) page on Earth gravity models
International Geoid Service (IGeS)
EGM96 NASA GSFC Earth gravity model
Earth Gravitational Model 2008 (EGM2008, Released in July 2008)
NOAA Geoid webpage
GeographicLib cung cấp ứng dụng GeoidEval (có source code) để đánh giá độ cao geoid so với các mô hình trọng trường EGM84, EGM96, và EGM2008.
Kiamehr's Geoid Home Page
A free windows calculator which yields, among other calculation, the height difference between EGM96 geoid and mean sea level at every point on earth
Geoid tutorial at GRACE website
View EGM2008, EGM96 and EGM84 on Google Maps

Trọng lực học
Trắc địa
Địa vật lý
Vật lý học
Khoa học Trái Đất
Khoa học hành tinh
Thăm dò trọng lực


title: Autographa camptosema

text:
Autographa camptosema là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Autographa


title: Gortyna flavidior

text:
Gortyna flavidior là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gortyna


Giải vô địch bóng đá thế giới các câu lạc bộ 2020 (; được biết đến chính thức là FIFA Club World Cup Qatar 2020 presented by Alibaba Cloud vì lí do tài trợ), là phiên bản thứ 17 của FIFA Club World Cup, một giải đấu bóng đá quốc tế cấp câu lạc bộ do FIFA tổ chức giữa những câu lạc bộ vô địch châu lục, cũng như nhà vô địch của giải vô địch quốc gia nước chủ nhà. Giải đấu được được tổ chức tại Qatar vào tháng 1 năm 2021.

Thời gian tổ chức đã bị lùi sang năm 2021 do đại dịch Covid-19, vì đội vô địch AFC Champions League, Copa Libertadores và CONCACAF Champions League không được xác định kịp thời cho giải đấu. Vào ngày 17 tháng 11 năm 2020 Liên đoàn bóng đá thế giới thông báo giải đấu sẽ được tổ chức từ ngày 4 đến ngày 11 tháng 2 năm 2021.

Liverpool là nhà đương kim vô địch, nhưng họ trở thành cựu vương sau khi bị loại ở vòng 16 đội UEFA Champions League 2019-20.

Chủ nhà
Với các đề xuất cho giải đấu mở rộng, FIFA đã trì hoãn việc công bố đăng cai, vào ngày 28 tháng 5 năm 2019, FIFA thông báo rằng chủ nhà của mùa giải 2019 và 2020 sẽ được quyết định vào cuộc họp của Hội đồng FIFA ở Paris, Pháp vào ngày 3 tháng 6 năm 2019.

Qatar đã được FIFA quyết định làm chủ nhà của mùa giải 2019 và 2020 vào ngày 3 tháng 6 năm 2019. Giải đấu sẽ giữ nguyên thể thức thi đấu trước khi sửa đổi vào năm 2021.

Các đội giành quyền thăm dự

Địa điểm
Các trận đấu được diễn ra tại hai địa điểm ở thành phố Al Rayyan, cả hai đều là nơi tổ chức các trận đấu tại Giải vô địch bóng đá thế giới 2022. Do đại dịch COVID-19 tại Qatar, Qatar chỉ cho phép lượng khán giả bằng 30% sức chứa của các sân vận động này tới sân.

Các trận đấu

Vòng một

Vòng hai

Tranh hạng năm

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết
</onlyinclude>

Cầu thủ ghi bàn

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sơ khai bóng đá


title: Scopula enzela

text:
Scopula enzela là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

E


title: Sagridola armiventris

text:
Sagridola armiventris là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Sagridola


title: Tiếng Ả Rập Hassaniya

text:
Tiếng Ả Rập Hassānīya ( ; còn được gọi là Hassaniyya, Klem El Bithan, Hasanya, Hassani, HassLocation) là một phương ngữ tiếng Ả Rập Maghreb được nói bởi Arab-Berber và người Sahrawi Mauritania. Nó được nói bởi các bộ lạc Beni Ḥassān Bedouin, những người đã mở rộng quyền lực của họ đối với hầu hết Mauritania, đông nam Maroc và Tây Sahara giữa thế kỷ 15 và 17. Tiếng Ả Rập Hassaniya là ngôn ngữ được nói ở khu vực tiền hiện đại Chinguetti.

Thứ tiếng này hiện đã gần như thay thế hoàn toàn các ngôn ngữ Berber ban đầu được nói ở khu vực này. Mặc dù rõ ràng là một phương ngữ miền Tây, tiếng Hassānīya tương đối xa so với các phương ngữ Ả Rập Maghreb khác. Vị trí địa lý của nó cho thấy nó có ảnh hưởng từ tiếng Zenaga-Berber và tiếng Wolof. Có một số phương ngữ Hassānīya khác nhau chủ yếu về mặt ngữ âm. Ngày nay, tiếng Hassānīya được nói chủ yếu ở Maroc, Mauritania và Tây Sahara và một số ít ờ Mali, Niger, Senegal, Libya, và Algeria.

Hoán đổi ngữ mã
Nhiều người nói tiếng Ả Rập Hassaniya có học thức cũng thực hiện hoán chuyển ngữ mã. Ở Tây Sahara, thông thường việc hoán chuyển ngữ mã xảy ra giữa tiếng Ả Rập Hassaniya, tiếng Ả Rập chuẩn hiện đại và tiếng Tây Ban Nha, vì Tây Ban Nha trước đây kiểm soát khu vực này; ở phần còn lại của vùng đất nói tiếng Hassaniya, tiếng Pháp là ngôn ngữ được sử dụng bổ sung.

Hệ thống chữ viết
Tiếng Ả Rập Hassaniya thường được viết bằng một chữ viết tiếng Ả Rập. Tuy nhiên, ở Sénégal, nó được viết bằng chữ Latinh, được thiết lập bởi Nghị định 2005-980, ngày 21 tháng 10 năm 2005.

Phân bố
Theo Ethnologue, có khoảng ba triệu người nói tiếng HassLocation, phân bố như sau:

 Mauritania: 2.770.000 (2006)
 Maroc: 200.000+ (1995)
 Mali: 175.800-210.000 (2000)
 Sénégal: 162.000 (2015)
 Algeria: 150.000 (1985)
 Libya: 40.000 (1985)
 Niger: 10.000 (1998)

Xem thêm

 Các phương ngữ tiếng Ả Rập
 Phương ngữ Nemad
 Người Imraguen

Tham khảo

 "Hassaniya, the Arabic of Mauritania", Al-Any, Riyadh S. / In: Linguistics; vol. 52 (1969), pag. 15 / 1969
 "Hassaniya, the Arabic of Mauritania", Al-Any, Riyadh S. / In: Studies in linguistics; vol. 19 (1968), afl. 1 (mrt), pag. 19 / 1968
 "Hassaniya Arabic (Mali): Poetic and Ethnographic Texts", Heath, Jeffrey; Kaye, Alan S. / In: Journal of Near Eastern studies; vol. 65 (2006), afl. 3, pag. 218 (1) / 2006
 Hassaniya Arabic (Mali): poetic and ethnographic texts, Heath, Jeffrey / Harrassowitz / 2003
 Hassaniya Arabic (Mali) – English – French dictionary, Heath, Jeffrey / Harrassowitz / 2004

Liên kết ngoài

Ngôn ngữ viết bằng chữ Latinh
Tiếng Ả Rập Maghreb
Văn hóa Tây Sahara
Ngôn ngữ tại Sénégal
Ngôn ngữ tại Niger
Ngôn ngữ tại Mauritanie
Ngôn ngữ tại Mali
Ngôn ngữ tại Algérie
Ngôn ngữ Ả Rập


title: Gương mặt thân quen (mùa 6)

text:
Gương mặt thân quen mùa 6 được phát sóng trên kênh VTV3 từ ngày 9 tháng 6 năm 2018 đến 1 tháng 9 năm 2018. Các thí sinh gồm Kim Thành, Hà Thu, Duy Khánh, Đỗ Phú Quí, Hùng Thuận và Anh Tú. Bộ ba giám khảo mùa thứ 6 là ca sĩ Quang Linh, NSƯT Kim Oanh và ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng. Người dẫn chương trình mùa này là Quang Bảo. Sau 13 tuần thi, kết quả chung cuộc giải nhất thuộc về thí sinh Duy Khánh.

Thí sinh
Mùa thứ sáu gồm các thí sinh:

Giải phụ

 2 thí sinh có màn trình diễn xuất sắc nhất trong chung kết do giám khảo Đàm Vĩnh Hưng bình chọn: Kim Thành và Hùng Thuận.

Bảng điểm các tuần

 Thí sinh thắng trong tuần.
 Thí sinh xếp cuối trong tuần.
 Thí sinh thắng trong mùa giải.

Nhân vật hóa thân

 Thí sinh thắng trong tuần.
 Thí sinh thắng trong mùa giải.

Kết quả biểu diễn

Tuần 1
Ngày phát sóng: 09/06/2018

Tuần 2
Ngày phát sóng: 16/06/2018

Tuần 3
Ngày phát sóng: 23/06/2018

Tuần 4
Ngày phát sóng: 30/06/2018

Tuần 5
Ngày phát sóng: 07/07/2018

Tuần 6
Ngày phát sóng: 14/07/2018

Tuần 7
Ngày phát sóng: 21/07/2018

Tuần 8
Ngày phát sóng: 28/07/2018

Tuần 9
Ngày phát sóng: 04/08/2018

Tuần 10
Ngày phát sóng: 11/08/2018

Tuần 11
Ngày phát sóng: 18/08/2018

Tuần 12
Ngày phát sóng: 25/08/2018

Chung kết
Ngày phát sóng: 01/09/2018

Tham khảo

Liên kết ngoài
Danh sách chương trình phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam
Trang web chính thức
Official Facebook Fanpage

Gương mặt thân quen
Truyền hình Việt Nam năm 2018


title: Ptericoptomimus truncatus

text:
Ptericoptomimus truncatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Ptericoptomimus


title: Ostedes ochreomarmorata

text:
Ostedes ochreomarmorata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Ostedes


title: Apleria esuriata

text:
Apleria esuriata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Apleria


title: Meprednisone

text:
Meprednisone là một glucocorticoid. Nó là một dẫn xuất methyl hóa của prednison.

Xem thêm

 Glucocorticoid
 Corticosteroid

Tham khảo

Diol


title: Deinypena apicata

text:
Deinypena apicata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Deinypena


title: Euippe phalarota

text:
Euippe phalarota là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Euippe


title: David Hockney

text:
David Hockney, OM, CH, RA (sinh ngày 9 tháng 7 năm 1937) là một họa sĩ, người phác thảo, nhà in, nhà thiết kế sân khấu và nhiếp ảnh gia người Anh. Là một người có đóng góp quan trọng cho phong trào nghệ thuật pop của những năm 1960, ông được coi là một trong những nghệ sĩ Anh có ảnh hưởng nhất của thế kỷ XX.
Hockney đã sở hữu một ngôi nhà và studio ở Bridlington và Luân Đôn, và hai nhà ở California, nơi ông đã sống và nghỉ từ năm 1964: một ở Hollywood Hills, một ở Malibu, và một văn phòng và lưu trữ trên Đại lộ Santa Monica ở West Hollywood, California.

Tác phẩm của Hockney năm 1972 Portrait of an Artist (Pool with Two Figures) được bán đấu giá và phá kỷ lục thế giới dành cho một nghệ sĩ đang còn sống vào ngày 15 tháng 11 năm 2018 khi nó được bán với giá 90 triệu đô la (70 triệu bảng) tại nhà đấu giá Christie's Thành phố New York.

Đời tư
Hockney sinh ra ở Bradford, Anh, trong gia đình Laura và Kenneth Hockney (một Người từ chối nhập ngũ vì lương tâm thấy không đúng trong chiến tranh thế giới thứ hai), là người con thứ tư trong năm người con của họ. Cậu học tại trường tiểu học Wellington, Bradford Grammar School, Bradford College of Art (nơi giáo viên của ông bao gồm Frank Lisle và các sinh viên khác bao gồm Norman Stevens, David Oxtoby và John Loker) và Royal College of Art ở Luân Đôn, anh gặp RB Kitaj.
Cậu đã học tại Trường tiểu học Wellington, Trường trung học Bradford, Cao đẳng Nghệ thuật Bradford (nơi giáo viên của cậu có Frank Lisle và bạn học của cậu bao gồm Norman Stevens, David Oxtoby và John Loker) và Cao đẳng Nghệ thuật Hoàng gia ở Luân Đôn, nơi anh gặp R. B. Kitaj. Trong khi ở đó, Hockney nói anh cảm thấy như ở nhà và tự hào về công việc của mình. Tại trường Cao đẳng Nghệ thuật Hoàng gia, Hockney có mặt tại triển lãm Young Contemporaries – cùng với Peter Blake – và họ đã thông báo pop art Anh đã đến. Ông có liên kết với phong trào, nhưng tác phẩm đầu của ông hiển thị các yếu tố chủ nghĩa biểu hiện, tương tự như một số tác phẩm của Francis Bacon. Khi RCA nói nó sẽ không cho phép anh ta tốt nghiệp nếu anh ta không hoàn thành một nhiệm vụ của một bản vẽ cuộc sống của một người mẫu nữ vào năm 1962, Hockney đã vẽ 'Life Painting for a Diploma' 'để phản đối. Anh đã từ chối viết một bài luận cần thiết cho kỳ thi cuối khóa, nói rằng anh chỉ nên được đánh giá trên các tác phẩm của mình. Nhận ra tài năng và danh tiếng ngày càng tăng của mình, RCA đã thay đổi các quy định của mình và trao bằng tốt nghiệp. Sau khi rời RCA, ông đã dạy tại trường nghệ thuật Maidstone trong một thời gian ngắn.

Ông đã chuyển đến Los Angeles năm 1964, nơi ông được truyền cảm hứng để thực hiện một loạt các bức tranh của hồ bơi trong môi trường acrylic tương đối mới sử dụng màu sắc rực rỡ. Nghệ sĩ sống qua lại giữa Los Angeles, Luân Đôn và Paris vào cuối những năm 1960 đến 1970. Năm 1974, ông bắt đầu một mối quan hệ cá nhân kéo dài một thập kỷ với Gregory Evans, người đã chuyển ông sang Hoa Kỳ vào năm 1976 và đến năm 2018 vẫn là một đối tác kinh doanh. Năm 1978, ông thuê một căn nhà ở Hollywood Hills, và sau đó mua và mở rộng nó để bao gồm studio của mình. Ông cũng sở hữu một ngôi nhà bãi biển rộng 1.643 foot vuông tại 21039 đường cao tốc Pacific Coast ở Malibu, nơi ông đã bán vào năm 1999 với giá khoảng 1,5 triệu đô la Mỹ.

Hockney là người đồng tính công khai, và đã công khai khám phá bản chất của tình yêu đồng tính trong bức chân dung của mình. Đôi khi, như trong We Two Boys Together Clinging (1961), được đặt tên theo một bài thơ của Walt Whitman, các tác phẩm đề cập đến tình yêu của anh dành cho nam giới. Năm 1963, ông vẽ hai người đàn ông cùng nhau trong bức tranh Cảnh trong nước, Los Angeles, một người tắm trong khi người kia rửa lưng. Vào mùa hè năm 1966, trong khi giảng dạy tại UCLA, ông gặp Peter Schlesinger, một sinh viên nghệ thuật đã đặt ra cho bức tranh và bản vẽ, và với người mà ông đã có quan hệ tình cảm.

Tham khảo

Họa sĩ Anh
Người LGBT Anh


title: Thế vận hội Giới trẻ

text:
Thế vận hội Trẻ (Olympic Trẻ hay Thế vận hội Thanh niên, , viết tắt tên là YOG) là một sự kiện thể thao quốc tế có quy mô tổng hợp do Ủy ban Olympic Quốc tế tổ chức. Thế vận hội Trẻ được tổ chức bốn năm một lần, với các kỳ Thế vận hội Trẻ Mùa hè và Mùa đông tổ chức so le nhau tương tự như cách thức của Thế vận hội hiện nay. Thế vận hội Trẻ Mùa hè lần đầu tiên được tổ chức tại Singapore vào tháng 8 năm 2010, còn Thế vận hội Trẻ Mùa đông lần đầu tiên được tổ chức tại Innsbruck trong tháng 1 năm 2012. Giớí hạn độ tuổi của các vận động viên là từ 14 đến 18. Ngày 6 tháng 7 năm 2007, trong phiên họp lần thứ 119 của mình tại thành phố Guatemala, các thành viên của Ủy ban Olympic Quốc tế phê chuẩn việc hình thành một kỳ Thế vận hội.

Thế vận hội Trẻ Mùa hè sẽ kéo dài trong 13 ngày, còn Mùa đông sẽ kéo dài trong 10 ngày. Ủy ban Olympic Quốc tế cho phép tối đa 3.530 vận động viên và 481 quan chức được ủy ban công nhận tham gia Thế vận hội Trẻ Mùa hè, và cho phép 970 vận động viên và 580 quan chức tham gia Thế vận hội Trẻ Mùa đông. Trong khuôn khổ Thế vận hội Trẻ, có các chương trình giao lưu văn hóa và cơ hội để những người tham dự gặp các vận động viên Thế vận hội.

Lịch sử
Khái niệm về Thế vận hội Trẻ đến từ nhà quản lý công nghiệp người Áo Johann Rosenzopf vào năm 1998. Điều này là nhằm đáp ứng mối quan tâm toàn cầu ngày càng lớn về chứng béo phì ở trẻ em cùng hiện tượng thanh niên suy giảm tham gia các hoạt động thế thao, đặc biệt là trong thanh niên tại các quốc gia phát triển. Bên cạnh đó, nhằm cải thiện thành tích học thuật của học sinh, các trường học đang giảm bớt thể thao và giáo dục thân thể khỏi chương trình giảng dạy của họ. Ngoài ra, một phiên bản Trẻ của Thế vận hội sẽ giúp bồi dưỡng nhân tài tham dự Thế vận hội. Tuy nhiên, Ủy ban Olympic Quốc tế cho rằng tổ chức một sự kiện hoàn toàn mang tính thể thao là tiêu cực. Các đại biểu của Ủy ban Olympic Quốc tế muốn sự kiện có tính giáo dục và trao đổi văn hóa cao giống như đối với thể thao, đây là lý do Chương trình Văn hóa và Giáo dục (CEP) được phát triển thành một bộ phận của mỗi dịp Thế vận hội Trẻ. Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc tế Jacques Rogge chính thức công bố các kế hoạch về Thế vận hội Trẻ vào phiên họp thứ 119 của ủy ban tại thành phố Guatemala vào ngày 6 tháng 7 năm 2007. Thế vận hội Trẻ có một số mục tiêu, trong đó có tập hợp các vận động viên trẻ tốt nhất thế giới, cách tân trong giáo dục và biện luận những giá trị Olympic.

Yêu cầu với thành phố chủ nhà
Thế vận hội Trẻ có quy mô nhỏ hơn Thế vận hội, điều này là có chủ tâm và cho phép các thành phố nhỏ có thể tổ chức một sự kiện thể thao Olympic. Các thành phố có tiềm năng tổ chức được yêu cầu phải tổ chức toàn bộ các sự kiện tại một thành phố và không có địa điểm thể thao mới nào cần phải xây dựng, ngoại trừ xây thêm một trung tâm truyền thông, hạ tầng cho các lớp học và hội thảo, và một làng cho các huấn luyện viên và vận động viên. Làng này là trung tâm của Thế vận hội Trẻ đối với các vận động viên, và là trung tâm của các hoạt động. Không yêu cầu hệ thống giao thông mới hoặc độc nhất do toàn bộ vận động viên và huấn luyện viên sẽ được di chuyển bằng xe chuyên dụng. Theo những thủ tục đăng cai, sân vận động đa chức năng tổ chức lễ khai mạc và bế mạc phải có sức chứa [ít nhất] 10.000 người, và thành phố phải có hạ tầng thể thao dưới nước [ít nhất] 2.500 chỗ (đối với Thế vận hội Trẻ Mùa hè).

Tài chính
Chi phí ước tính ban đầu để tổ chức Thế vận hội Trẻ Mùa hè là 30 triệu USD và 15–20 triệu USD đối với Thế vận hội Trẻ Mùa đông, chi phí này không bao gồm cải thiện cơ sở hạ tầng để kiến thiết nơi tổ chức. Ủy ban Olympic Quốc tế quy định rằng chi phí cho cơ sở hạ tầng và địa điểm tổ chức do thành phố đăng cai chi trả. Ủy ban Olympic Quốc tế chi trả phí di chuyển đến thành phố đăng cai cùng chi phí ăn ở cho các vận động viên và trọng tài, tài trợ lấy từ quỹ của ủy ban. Ngân sách của hai thành phố ứng cử đăng cai Thế vận hội Trẻ đầu tiên đệ trình là 90 triệu USD, cao hơn nhiều chi phí ước tính. Chi phí cho kỳ đại hội đầu tiên tại Singapore tăng lên đến khoảng 387 triệu SGD (284 triệu USD). Những nhà tài trợ chậm chạp trong việc cam kết cho Thế vận hội Trẻ, do đây là một sáng kiến mới và các công ty không chắc chắn về mức độ tuyên truyền mà họ đạt được. Ngân sách để tổ chức Thế vận hội Trẻ tại Innsbruck được ước tính là 22,5 triệu USD, chưa kể những cải thiện cơ sở hạ tầng và kiến thiết địa điểm tổ chức.

Tham gia
Trên 200 quốc gia và 3.600 vận động viên tham gia Thế vận hội Trẻ năm 2010. Các vận động viên tham gia được chia thành các nhóm tuổi: 14–15 tuổi, 16–17 tuổi, và 17–18 tuổi. Tuổi của các vận động viên được xác định tại thời điểm ngày 31 tháng 12 của năm họ tham gia Thế vận hội Trẻ. Ủy ban Olympic Quốc tế kết hợp cùng Liên đoàn Thể thao Quốc tế (ISF) nhằm xác định điều kiện tham gia Thế vận hội Trẻ đối với các môn thể thao khác nhau. Nhằm đảm bảo rằng mọi quốc gia đều được đại diện tại Thế vận hội Trẻ, Ủy ban Olympic Quốc tế đề ra khái niệm địa phương phổ quát. Một lượng nhất định tư cách tham gia trong mỗi sự kiện được để dành cho các vận viên đến từ những quốc gia chưa đủ đại diện bất kể thành tích tuyển lựa. Điều này nhằm đảm bảo rằng mọi quốc gia sẽ có thể cử ít nhất bốn vận động viên đến mỗi kỳ Thế vận hội Trẻ. Đối với thi đấu đội tuyển, một đội tuyển từ một châu lục sẽ được phép tham gia cùng với một đội thứ sáu đại diện cho quốc gia tổ chức hoặc theo đề nghị được phê chuẩn. Mỗi quốc gia có thể có hai đội tuyển (một nam và một nữ). Cuối cùng, không quốc gia nào có thể đưa trên 70 vận động viên đến tham gia một kỳ Thế vận hội Trẻ.

Thể thao
Những môn thể thao được thi đấu trong Thế vận hội Trẻ tương tự như những môn trong kế hoạch của Thế vận hội truyền thống, song có một số thích nghi, và một số lượng giới hạn về các nội dung và thi đấu. Thí dụ, môn thể thao dưới nước được Ủy ban Olympic Quốc tế quyết định bao gồm thi đấu nhảy cầu và bơi song loại trừ bơi đồng đội nghệ thuật và bóng nước. Một số môn thể thao được sửa đổi trong Thế vận hội Trẻ, như thi đấu bóng rổ sử dụng thể thức FIBA 33. Môn xe đạp gồm có xe đạp leo núi, BMX, và đường bộ, còn xe đạp lòng chảo bị loại khỏi chương trình.

Thế vận hội Trẻ Mùa đông có bảy môn thể thao. Khúc côn cầu không chỉ là một cuộc đấu của các đội nam và nữ mà còn là một thách thức những kỹ năng cá nhân. Trong môn luge, trượt băng nghệ thuật và trượt băng tốc độ cự li ngắn sẽ trộn lẫn thi đấu để cho phép các vận động viên từ những quốc gia khác nhau tham gia cùng nhau trong các đội tuyển. Trượt tuyết đổ đèo và băng đồng có những cuộc thi cho phép nam và nữ tham gia trong các đội giới tính hỗn hợp.

Văn hóa và giáo dục

Giáo dục và văn hóa cũng là những thành phần trọng yếu trong Thế vận hội Trẻ. Không chỉ quan tâm về phương diện giáo dục/văn hóa với các vận động viên và những người tham dự, Thế vận hội Trẻ còn quan tâm đến thanh niên toàn thế giới và các dân cư của thành phố tổ chức cùng khu vực xung quanh. Nhằm đạt được mục đích này một Chương trình Văn hóa và Giáo dục (CEP) sẽ được tổ chức tại mỗi kỳ đại hội. CEP đầu tiên vào kỳ đại hội năm 2010 tại Singapore có những sự kiện thúc đẩy hợp tác trong những vận động viên từ những quốc gia khác nhau. Chương trình có những lớp học và các chủ đề khác nhau, từ sức khỏe và rèn luyện thân thể đến môi trường và lập kế hoạch sự nghiệp. Các học sinh địa phương tại Singapore dựng các phòng tại làng văn hóa thế giới để đại diện cho mỗi một trong số 205 Ủy ban Olympic Quốc tế tham dự. Những buổi trò chuyện cùng các nhà vô địch là phần mang tính đại chúng nhất của chương trình. Những người tham dự được mời đến nghe những buổi hội đàm truyền cảm hứng từ những vận động viên Olympic trong quá khứ và hiện tại.

Bộ phận khác của CEP là Chương trình đại sứ thanh niên, chương trình ký giả thanh niên, và vận động viên đóng vai người mẫu. Trong chương trình đại sứ thanh niên, một nhóm thanh niên từ 18 đến 25 tuổi được chỉ định nhằm giúp thúc đẩy Thế vận hội Trẻ tại những khu vực và cộng đồng của họ, và khuyến khích các vận động viên tham gia vào những chương trình CEP. Chương trình ký giả thanh niên cung cấp các sinh viên báo chí hoặc những người mới bắt đầu sự nghiệp báo chí một chương trình đào tạo báo chí đa nền tảng và kinh nghiệm làm việc trong Thế vận hội Trẻ. Những ký giả trẻ trong độ tuổi từ 18 đến 24 được lựa chọn và sẽ đại diện cho mỗi một trong năm lục địa.

Những nhà tổ chức Thế vận hội Trẻ cũng sử dụng truyền thông xã hội như Facebook, Flikr, và Twitter làm những nơi diễn thuyết trọng yếu để thu hút các vận động viên trẻ trước, trong, và sau mỗi lễ khai mạc đại hội. Yêu cầu đa ngôn ngữ, đa văn hóa, và nhiều độ tuổi là những mục tiêu của chương trình, trong đó nhấn mạnh đến chủ đề "Học tập tri thức, học để làm người, học để xử sự, và học để cùng chung sống".

Danh sách Thế vận hội Trẻ
Đầu tháng 11 năm 2007, Ủy ban Olympic Quốc tế lựa chọn Athena, Băng Cốc, Singapore, Moskva, và Torino làm năm thành phố đăng cai Thế vận hội Trẻ đầu tiên. Đến ngày 21 tháng 2 năm 2008, Singapore được tuyên bố là nơi tổ chức Thế vận hội Trẻ lần đầu tiên vào năm 2010.

Ngày 2 tháng 9 năm 2008, Ủy ban Olympic Quốc tế tuyên bố rằng chọn ra bốn ứng cử viên tổ chức Thế vận hội Trẻ Mùa đông đầu tiên vào năm 2012, đó là Cáp Nhĩ Tân, Innsbruck, Kuopio, và Lillehammer.. Ngày 12 tháng 12 năm 2008, Innsbruck được tuyên bố giành quyền đăng cai Thế vận hội này. Nam Kinh được Ủy ban Olympic Quốc tế lựa chọn làm thành phố đăng cai Thế vận hội Trẻ Mùa hè năm 2014, việc lựa chọn diễn ra vào ngày 10 tháng 2 năm 2010. Lillehammer đã tổ chức Thế vận hội Trẻ Mùa đông năm 2016. Hiện tại, các thành phố Hobart (Úc), New York (Hoa Kỳ) và Monterrey (México) tham gia cuộc đua giành quyền đăng cai Thế vận hội Trẻ Mùa hè 2022.

Thế vận hội Trẻ Mùa hè

Thế vận hội Trẻ Mùa đông

Số lượng huy chương

Xem thêm

Đại hội Thể thao Trẻ thế giới
Đại hội Thể thao Trẻ em Quốc tế (độ tuổi 12–15)
Điền kinh Trẻ

Tham khảo

Liên kết ngoài
  – Trang chính thức
  – Trang chính thức
  – Trang chính thức
  – Trang chính thức
  – Trang chính thức
  – Trang chính thức

Thế vận hội


title: Sân vận động Sheikh Mohamed Laghdaf

text:
Sân vận động Sheikh Mohamed Laghdaf (; ) là một sân vận động đa năng nằm ở Laayoune, Tây Sahara. Sân được sử dụng chủ yếu cho các trận đấu bóng đá. Sân vận động có sức chứa tối đa là 15.000 người. Đây là sân nhà của câu lạc bộ bóng đá JS Massira của Laayoune.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Soccerway

Địa điểm bóng đá Tây Sahara
Công trình xây dựng Laayoune
Địa điểm thể thao hoàn thành năm 1984
Khởi đầu năm 1984 ở Tây Sahara


title: Biff à la Lindström

text:
Biff à la Lindström là một món ăn Thụy Điển được làm từ hành tây, khoai tây, củ dền, bạch hoa, và bò băm, chúng được viên thành miếng chả và chiên.

Nguồn gốc

Mặc dù tên Biff à la Lindström nghe giống tiếng Thuỵ Điển, việc đưa của củ dền và bạch hoa vào làm cho nó có khả năng bắt nguồn từ Nga. Một câu chuyện phổ biến là món này được phát minh bởi Henrik Lindström (1831-1910), người sinh ra và lớn lên ở Sankt-Peterburg. Ông được cho là đã đến thăm khách sạn Witt ở Kalmar vào ngày 4 Tháng 5 năm 1862, nơi mà ông muốn đãi các bạn ông một bữa ăn ông từng ăn ở Nga. Ông gọi các nguyên liệu mà ông cần từ nhà bếp, và quan khách được Lindström chỉ cách làm viên chả. Những viên chả sau đó được mang xuống bếp để rán rồi phục vụ. Sau đó món này được cho vào thực đơn của khách sạn. Nó vẫn còn ở thực đơn đến bây giờ.

Tham khảo

Món bò
Ẩm thực Thụy Điển


title: Wąsosz, Tỉnh West Pomeranian

text:
Wąsosz  () là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Złocieniec, thuộc quận Drawsko, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng    về phía đông nam của Złocieniec,  về phía đông của Drawsko Pomorskie và  về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Làng có dân số 10 người.

Tham khảo


title: Noctua lineata

text:
Noctua lineata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Noctua


title: Cà phê uống nhanh

text:
Cà phê uống nhanh là một phương pháp pha cà phê chuẩn bị cho chỉ đủ cà phê cho một phần duy nhất.

Cà phê uống nhanh giảm thời gian cần thiết để pha cà phê và đơn giản hóa quá trình pha bằng cách loại bỏ sự cần thiết để tính lượng cà phê, hương liệu và chất phụ gia vừa đủ. Việc đóng gói rời cũng giữ tươi sản phẩm không sử dụng với từng bao bì riêng lẻ một cách riêng biệt không tiếp xúc với không khí và ánh sáng.

Lịch sử
Năm 2005 là thời điểm máy pha cà phê nhanh của Keurig được sử dụng ở các cửa hàng cà phê, máy Nespresso và Flavia đã được bán ở Hoa Kỳ kể từ những năm 1990. Cho đến năm 2010 khi cạnh tranh lên cao và doanh số tăng, máy này được phổ biến phục vụ cho cà phê tăng nhanh hơn ở châu Âu so với Hoa Kỳ. Năm 2012, Hiệp hội Cà phê Quốc gia đã báo cáo 10% số hộ gia đình ở Mỹ sở hữu ít nhất một máy pha cà phê, tăng so với 3% của năm 2007.

Phân loại
 Cà phê hạt được kèm với một filter riêng.
 Cà phê viên được đóng gói trong một tấm kim loại nhôm và không có filter (Nespresso).
 Cà phê túi lọc: sử dụng giấy để giữ cà phê. Bắt chước các túi trà, các túi cà phê này có hương liệu, cà phê xay sẵn, một tỷ lệ cà phê uống nhanh, và cho phép người dùng thưởng thức sau vài phút..

Ưu điểm
Giá thành rẻ, sử dụng một lần, có thể thưởng thức ly cà phê nguyên chất mọi nơi.

Nhược điểm
Lượng cà phê ít, không phù hợp với quán cà phê ở Việt Nam vì tâm lý dùng phin inox, phin nhôm tại quán đã hình thành lâu và trở thành thói quen.

Cà phê không tạo độ đậm đặc như pha phin được do phong cách cà phê nguyên chất không sao tẩm phụ gia của hầu hết các nhà sản xuất cà phê uống nhanh.

Tham khảo

Cà phê


title: Stizocera bisignata

text:
Stizocera bisignata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Stizocera


title: Cây sự sống

text:
Cây sự sống (tiếng Hebrew: עֵץ הַחַיִּים - Ec ha-Chajim) là cây trong vườn địa đàng theo Kinh Thánh, sinh trái ăn vào sẽ được bất tử. Mặc dù mô típ thần thoại về hình ảnh cây dùng để trang trí đã xuất hiện trong tín ngưỡng của nhiều dân tộc như Lưỡng Hà tiền sử hay Ai Cập, Hy Lạp, Babylonia, Ba Tư và Ấn Độ cổ đại, Cây sự sống là biểu tượng chỉ xuất hiện trong các thánh thư Do Thái giáo (tiếng Yiddish: Ejc Hachajim) cũng như Kitô giáo (tiếng Latinh: Arbor Vitae hay Arbor Crucis, Crux Florida) coi như báo trước về hình ảnh Đấng Messiah bị đóng đinh. Cây sự sống với tư cách hình mẫu văn hóa tượng trưng cho sự tái sinh vĩnh cửu của tự nhiên đồng thời là sự trải qua của số phận con người. Đối với Kitô hữu, cây gỗ làm nên thập tự giá đánh dấu cái chết lại khởi đầu cho sự sống.

Cây trong tín ngưỡng
Mô típ cái cây kết nối các thế giới khác nhau có mặt trong nhiều tôn giáo. Trong thần thoại Hindu đó là cây bồ đề linh thiêng (Ficus religiosa), còn trong thần thoại Bắc Âu là cây tần bì Yggdrasil thể hiện trục thế giới và liên quan đến khái niệm cây vũ trụ. Người Sami thì sáng tạo ra mô típ cây không gian đảo ngược. Mô típ cây thần kỳ ban ra sự bất tử có thể tìm thấy trong thần thoại Hy Lạp về Mười hai kỳ công của Heracles đi tìm trái táo vàng Hesperides. Theo truyền thống Yakut, cây thiêng "cổ thụ không biết bao nhiêu thế kỷ. Rễ cắm sâu đến hạ giới còn ngọn xuyên đến tận cửu thiên. Lá dài bảy sải còn trái đến chín sải". Các dân tộc còn phổ biến mô típ cây cối là nơi linh hồn và thần thánh trú ngụ như vào thời Ai Cập cổ đại, họ quan niệm các thần ngự tại cây vả (Ficus sycomorus) linh thiêng. Thổ dân Úc và một số dân tộc Trung Hoa còn chung chủ đề về một cái cây tạo thành cầu nối với thế giới bên kia. Các dân tộc Slav coi những lùm cây sồi là nơi thần linh hiện thân.

Thần thoại Lưỡng Hà
Quan niệm cây thiêng kết nối các thế giới khác nhau có liên hệ mật thiết đến mô típ của một loài thực vật tượng trưng kiếp người đã qua và bản thể tự nhiên được tái sinh liên tục.

Sử thi Gilgamesh bằng tiếng Akkad mô tả vị anh hùng sau khi chứng kiến cái chết của người bằng hữu đã bắt đầu hành trình tìm kiếm sự sống vĩnh cửu. Gilgamesh phát hiện một loài cây ăn vào sẽ giúp cải lão hoàn đồng và trở nên bất tử. Tuy nhiên, con rắn lợi dụng lúc Gilgamesh bất cẩn mà nuốt mất cái cây đó. Cây thiêng cách điệu hóa, trang trí và thờ phụng là chủ đề thường thấy trong nghệ thuật tiền sử Lưỡng Hà. Hình ảnh này được phát hiện trên các đồ tạo tác tại Lưỡng Hà cổ đại thiên niên kỷ 4 TCN cũng như muộn hơn vào thiên niên 2 TCN của các bộ tộc Cận Đông gồm Ai Cập, Hy Lạp và Văn minh sông Ấn. Các nhà khoa học chưa làm sáng tỏ được ý nghĩa mô típ này và chưa thể khẳng định khái niệm Cây sự sống đã tồn tại Lưỡng Hà cổ đại hay không, nhưng có sự tương đồng rõ nét với mô típ Cây sự sống về sau trong văn hóa Do Thái giáo, Thiên Chúa giáo, Hồi giáo và Phật giáo. Như vậy, họ vẫn thường sử dụng thuật ngữ "cây thiêng" một cách phân biệt khi đề cập đến thần thoại Lưỡng Hà. Có lẽ thần thoại Ba Tư tiền sử kết hợp giữa Ấn-Iran và Semitic đã đặt nền tảng cho quan niệm về cái cây khổng lồ cao tới bầu trời hoặc chính vòm cây là vòm trời với mặt trời treo trên đó và sinh trái ăn vào bất tử. Người Chaldea thì có câu chuyện cây khổng lồ mọc ở Eridu được chim mặt trời canh giữ và mô típ cây cọ sinh trái xuất hiện vào thiên niên kỷ 2 TCN.

Do Thái giáo

Cây sự sống mọc giữa vườn địa đàng xuất hiện ba lần trong sách Sáng Thế Ký. Sau khi ăn trái Cây biết điều thiện và điều ác, Adam và Eva bị trục xuất khỏi vườn để không chạm được vào trái Cây sự sống là thứ sẽ cho phép bất tử. Trong Sách Châm Ngôn, Cây sự sống là một ẩn dụ cho khôn ngoan và công chính, còn trong sách Midrash, ngụy kinh và giả kinh, cây này có liên quan đến nhân vật thực sự. Mỗi tác giả đưa ra một chi tiết riêng nhưng đều có điểm chung là mô tả mang tính ngụ ngôn. Kinh Torah được tượng trưng như Cây sự sống là "sự sống vĩnh cửu gieo vào tâm trí chúng ta". Do đó các thanh cuộn kinh Torah được gọi là acej chajim (số nhiều của ec chajim), trên đó trang trí hình trái lựu gọi là rimmonim. Trong số các đồ tạo tác bằng đất nung thuộc về di vật bàn thờ dâng hương ở Taanak gần Megiddo, một bức phù điêu có niên đại từ thế kỷ 8 TCN mô tả Cây sự sống cùng hai con sơn dương. Mô típ Cây sự sống cũng được nhận diện trên các trang trí nhiều màu còn lại trong phòng pháp điển của nhà hội Do Thái xây dựng khoảng năm 244–245 ở Dura Europos, nay là miền tây Syria.

Thuyết mạt thế đặt Cây sự sống làm một thành tố thiết yếu trong Cõi Lai thế (Olam ha-Ba), trong đó người công chính có thể ăn trái cây sự sống. Thi Thiên 1 (1:3) đề cập đến Cây sự sống trồng gần dòng nước, lá chẳng tàn héo bao giờ, còn Sách Ê-xê-chi-ên (47:12) nói về "cây có trái ăn được, lá nó không hề héo rụng, và trái nó không hề dứt" và "Trái nó dùng để ăn, lá nó dùng để làm thuốc." Cây sự sống còn là tiêu đề một số trước tác tôn giáo ("Ec Chajim", "Ec ha-Chajim"). Trong Kabbalah, nó được xếp vào danh sách thần bí và phúng dụ. Khoảng thế kỷ 16-17 có tác phẩm thuộc dòng này là "Ec Chajim" (Cây sự sống) do rabbi và nhà thần bí Hayyim ben Joseph Vital viết ra. Nhà thần bí Kabbalah thế kỷ 16 Moses ben Jacob Cordovero tuyên bố Cây sự sống tăng cường nhân đôi ánh sáng, mô tả bằng ánh sáng thường (jashar) đồng thời kết hợp với ánh sáng phản xạ (chozer) tạo ra bản chất sự hiện diện của Thượng Đế. Luồng sáng này cũng ảnh hưởng đến năng lực hoạt động của mỗi Sephirah.

Cây sự sống cũng được hình tượng hóa cách điệu trên đèn menora (מְנוֹרָה), một mô típ đôi khi bắt gặp trong nhà hội Do Thái trang trí trên bema và phòng pháp điển. Còn trong nghệ thuật Do Thái khi được bố trí cùng với sư tử và kỳ lân, đây là biểu tượng sức mạnh Vương quốc Israel thống nhất được khôi phục.

Hồi giáo
"Cây vĩnh cửu" được nhắc đến trong Kinh Qur'an kết hợp hình ảnh Cây sự sống với Cây biết điều thiện và điều ác và là phép ẩn dụ về sự bất tuân của loài người với Thượng Đế. Shaytan không cám dỗ Adam và Eve bằng tri thức mà đánh vào ham muốn bất tử. Như trong Kinh Thánh, hình phạt là trục xuất khỏi vườn Địa đàng.

Truyền thống Thiên Chúa giáo

Từ thế kỷ 1, Kitô hữu đã nhìn thấy trong Cựu Ước những hình bóng về Đấng Mesiah chịu khổ hình thập tự giá. Vào thế kỷ 2, Justinô Tử đạo trong "Đối thoại với Tryfo" đã nêu Cây sự sống là hình bóng loan báo về Chúa Giê-su. Justinô chỉ ra một loạt dẫn chứng cho điều này như Isaiah tiên báo "Có một chồi sẽ nứt lên từ gốc Y-sai", Thi Thiên của David thì nói "người công bình... như cây trồng gần dòng nước, sanh bông trái theo thì tiết, lá nó cũng chẳng tàn héo", tiên tri Jeremiah công bố "Còn tôi, như chiên con dễ biểu bị dắt đến chỗ giết, tôi chẳng biết họ mưu toan nghịch cùng tôi, mà rằng: Hãy diệt cả cây và trái, dứt khỏi đất người sống, hầu cho danh nó chẳng được nhớ đến nữa." Justinô cũng đề cập đến cây gậy Moses dùng rẽ nước Biển Đỏ (Xuất 14:16, 21) hay đập cho nước chảy ra từ tảng đá (Xuất 17:5–6). Trong Kinh Thánh Bản Bảy Mươi tiếng Hy Lạp, cũng có nhiều chỗ "cây" (ξύλον) ám chỉ đến "Cây sự sống".

Giáo phụ Irênê thành Lugdunum sống ở thế kỷ 2 cũng nói nhắc đến cây trong vườn Địa đàng mang nghĩa thập tự của Chúa Giê-su và ý tưởng về cây vũ trụ: "Sự vi phạm này vốn được cái cây trợ giúp đã bị sự vâng phục loại bỏ mà Con Người chịu đinh đóng vào cây, khước từ sự biết điều ác mà mang đến sự biết điều thiện."

Thời giáo hội sơ khai, Kélsos thành Alexandria đã có kiến giải gián tiếp về chủ đề này. Trong Chân Ngôn (Λόγος Ἀληθής), ông liên kết cây thập tự với cây sự sống: "...[nhắc đến] cây sự sống, có thân thể nhờ "cây" mà sống lại; vì tôi tưởng rằng thầy của họ đã bị đóng đinh trên cây thập tự, và nghề mưu sinh của ông là thợ mộc...". Phúc Âm Philip của phái Trí Huệ thì nói trực tiếp hơn: "Joseph, làm nghề thợ mộc, trồng một mảnh vườn để có cây gỗ làm nguyên liệu. Người đã đẽo thánh giá từ cái cây mình trồng. Con của người bị treo trên  những gì người trồng. Con đó là Chúa Giê-su, còn cây trồng đó là thập tự giá." Mối quan hệ giữa hai cây cũng được mô tả trong truyền thuyết dựa trên ngụy kinh (Cuộc đời Adam và Eva, Sách Jubilees, Phúc Âm Nicodemus), thập giá Chúa Giê-su làm từ ba cây gỗ mọc lên từ hạt giống  mà Seth lấy được ngay trước khi cha mình là Adam qua đời. Mối quan hệ giữa cây thiên đường với cây thập tự của Chúa Giê-su cũng được nêu ra trong các bản văn Ngụy Hippôlytô vào thế kỷ 3.

Thế kỷ 4, Ephrem xứ Syria so sánh Cây sự sống với chính Con Đức Chúa Trời "Và, nếu Hê-nóc, người có sự sống, không thể nào nhận được sự sống nếu không có Cây sự sống, (về sau) nếu không có Con hằng sống, trái Ngài ban sự sống cho muôn vật." Ông gọi Cây sự sống là "Mặt trời thiên đường" khiến tất cả các cây khác đều phải cúi đầu. Giáo phụ Ignatius thành Antioch so sánh thánh giá với cái cây có nhánh là các Kitô hữu đang đơm hoa kết trái. Thánh giá Arbor Vitae hay còn gọi là Arbor Crucis và Crux Florida cũng tiêu biểu trong nghệ thuật Thiên Chúa giáo sơ khai.

Thế kỷ 13, Thánh Bonaventura thuộc Dòng Anh Em Hèn Mọn đã viết một bài suy ngẫm mô tả câu chuyện về Chúa Giê-su dưới hình thức Cây sự sống. Câu chuyện có tính giáo huấn và phép ẩn dụ giúp cho tín hữu hiểu được ý nghĩa và ghi nhớ. Trong ngụ ngôn Bonaventura, cây mọc ra 12 cành với 48 lá và sinh 12 trái trên 3 tán (tương ứng với 3 khổ thơ). Mỗi lá là một câu ứng với một đặc tính hoặc sự kiện trong cuộc đời Đấng Christ. Bốn câu hợp thành một khổ. Phần mở đầu gồm ba khổ, tiếp nối bằng các cành riêng biệt. Khởi đầu là cành thấp nhất mô tả nguồn gốc và cuộc đời Đấng Christ, cành ở giữa nói về Sự Khổ Nạn, còn cành cao nhất nói về huyền nhiệm thờ phượng. "Cây sự sống" của Bonaventura được công nhận rộng rãi, được sử dụng để trích dẫn và phát triển nhiều lần. Nó trở nên một khuôn mẫu cho một loạt tác phẩm cũng như là nguồn cảm hứng trong hội họa về Cây sự sống thần bí, thậm chí được đưa vào âm nhạc và ca khúc. Hình thức Bonaventura được nhắc đến trong 175 tên gọi, thường gặp là "Lignum vitae", nhưng cũng có thể gọi là "Arbor crossis", "Tractatus de arbore crossis", "Arbor vitae", "Fasciculus myrrhae" hoặc "Contemplatio de passione Domini". Bản thảo lưu trữ tại Darmstadt có chứa hình ảnh đại diện Cây sự sống và chép một trong hai giai điệu còn sót lại. Giai điệu còn lại được chép trong Berlin codex. Nhưng không có bằng chứng nào cho thấy hai bản thảo này do một vị thánh sáng tác. Có một manh mối giống như gợi ý được nhắc đến trong biên niên sử Bartholomew xứ Acqui dòng Đa Minh.

Tác phẩm của Bonaventura là cảm hứng cho một loạt các trang trí nghệ thuật vào thời trung cổ. Hình ảnh thánh giá được trang trí rộng rãi như Cây sự sống có cành lá và trái, còn được gọi là "thánh giá cành lá". Cây cọ hoặc dây nho thường được dùng làm mẫu. Một số ví dụ còn lại đến ngày nay như thánh giá Nhà thờ Thánh Giacôbê ở Toruń (cuối thế kỷ 14), Sách Phúc Âm Reims (1285-1297), tranh ván gỗ của Pacino di Bonaguida thế kỷ 14 và bích họa của Taddeo Gaddi tại Vương cung thánh đường Santa Croce ở Firenze (khoảng năm 1360), bích họa tu viện Phan Sinh ở Pistoia (khoảng năm 1386) và tranh tường tu viện Augustinô ở Roudnice nad Labem (khoảng năm 1360). Cây sự sống mọc lên từ thánh giá cũng được minh họa trong tranh khảm mái vòm Vương cung thánh đường Thánh Clemente ở Roma. Chủ đề Cây sự sống cũng hiện diện trong các di tích Ba Lan trường phái Roman và Gothic. Trên nền Phiến Wiślica (khoảng năm 1175–1177) nằm ở bậc thềm của bàn thờ cũ trong hầm mộ của nhà thờ bị phá hủy từ thế kỷ 12 có hình ảnh cây thiên đường được hai con sư tử đứng gác. Cây sự sống cũng được khắc họa dưới dạng cây cọ thành cột trụ trung tâm vòm gian giữa Nhà thờ Gothic Thánh giá ở Kraków.

Nhà huyền bí Công giáo Đức thế kỷ 19 Anna Katharina Emmerick có khải tượng về hình ảnh cây sự sống của thiên đường trong khu vườn rực rỡ. Theo lời bà, cây mọc giữa hòn đảo trên sông thiên đường: "Cây bao phủ toàn bộ đảo, rất rộng nhưng ngọn lại chĩa nhọn. Cành cây vươn thẳng ra, trên đó lại có những cành mới mọc ra giống như những cây nhỏ đang vươn lên. Lá mềm mại, trái màu vàng ẩn trong lá như nụ hồng. Cây giống như loài tuyết tùng. Ta không nhớ có nhìn thấy Adam hay Eva hay loài vật nào khác ở cây đó nhưng chắc chắn có những con chim trắng thánh khiết cao quý đang hót trên cành cây. Đó là cây sự sống."

Trong suốt nhiều thế kỷ, chủ đề Cây sự sống được các tác giả Thiên Chúa giáo thường xuyên nói đến. Ví dụ, Gioan Kim Khẩu (thế kỷ 4), Augustinô thành Hippo (thế kỷ 4-5), Theodoret xứ Cyrus (thế kỷ thứ 5), Anselmô thành Canterbury (thế kỷ 11-12), Rupert xứ Deutz (thế kỷ 11-12), Pierre Lombard (thế kỷ 12), Tôma Aquinô (thế kỷ 13), Bonaventura (thế kỷ 13), Martin Luther (thế kỷ 15-16), Jean Calvin (thế kỷ 16), Anna Emmerick (thế kỷ 19). Giáo hoàng Lêô XIII trong thông điệp Mirae caritatis (1902) đã liên hệ "lòng nhân từ và tình yêu của Đấng Cứu Thế, Chúa chúng ta, dành cho con người" với Cây sự sống. Giáo hoàng Gioan Phaolô II nhận xét rằng Cây sự sống trong Sách Sáng Thế là biểu tượng cho sự sống vĩnh hằng cùng Thiên Chúa.

Sử gia và học giả tôn giáo România Mircea Eliade coi việc gán ý nghĩa Cây sự sống vào thập tự là sự tiếp nối huyền thoại về Cây vũ trụ kết nối trời đất với nhau. Cây sự sống với tư cách hình mẫu văn hóa tượng trưng cho sự tái sinh mãi mãi của tự nhiên và sự vượt qua số phận con người. Đối với Kitô hữu, cây gỗ làm nên thánh giá trở nên đồng nhất với nơi mà cái chết là điểm khởi đầu cho sự sống.

Nghệ thuật
Chủ đề Cây sự sống được sử dụng trong kiến trúc tôn giáo, ví dụ như hoa văn trong một số nhà thờ Gothic (Nhà thờ Chartres, Nhà thờ Milan). Hình tượng Cây sự sống được điêu khắc dưới dạng cây bách trên mặt tiền Vương cung thánh đường Sagrada Família ở Barcelona, trên cành cây khắc hình chim bồ câu trắng lớn. Bức tranh "Cây sự sống" năm 1909 là một họa phẩm tiêu biểu của Gustav Klimt và được vẽ lại nhiều nhất.

Trong nghệ thuật dân gian Ba Lan cũng khá phổ biến mô típ Cây sự sống với hai con chim. Theo Tiến sĩ Halina Galera từ Khoa Thực vật Môi trường Đại học Warszawa, chủ đề này có lẽ liên hệ tới hình ảnh hoa huệ truyền thống - hình cắt Kurpie trên trục thẳng đứng lấy hình dạng một cái cây cách điệu.

Năm 2005, Đài tưởng niệm được khánh thành ở Birmingham để tưởng nhớ 2.241 người dân thành phố thiệt mạng trong 77 vụ đánh bom từ ngày 8 tháng 8 năm 1940 đến năm 1943. Tác phẩm điêu khắc của Lorenzo Quinn thể hiện Cây sự sống trong hình ảnh bàn tay cách điệu dang rộng.

Năm 2011, bộ phim "The Tree of Life" (Cây sự sống) của Hoa Kỳ đặt ra câu hỏi về ý nghĩa cuộc sống. Tại Giải Oscar lần thứ 84, phim được đề cử ở các hạng mục: Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất và Hình ảnh xuất sắc nhất, còn tại Liên hoan phim Cannes năm 2011 phim được trao giải Cành cọ Vàng cho Hình ảnh đẹp nhất.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Cây sự sống Ai Cập cổ đại
 Ghi chú của Colin Low về Kabbalah - Cây sự sống
 Công Giáo - Thập Giá là cây sự sống
 Tin Lành - Trái Cây Sự Sống

Biểu tượng tôn giáo
Cựu Ước
Adam và Eva
Bereshit (parsha)
Cụm từ trong Kinh Thánh
Sách Khải Huyền
Truyền thuyết Kitô giáo
Vườn Eden
Huyền bí học Do Thái
Truyền thuyết Do Thái giáo
Vũ trụ học theo tôn giáo


title: Scoliopteryx unilinea

text:
Scoliopteryx unilinea là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Scoliopteryx


title: Mantala tineoides

text:
Mantala tineoides là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mantala


title: Eucelatoria auriceps

text:
Eucelatoria auriceps là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eucelatoria


title: Tên trung tính

text:
Tên trung tính (Tiếng Anh: Unisex name) là tên chính (given name, first name) có thể được đặt cho cả nam hoặc nữ. Ở một số nước người ta tránh việc đặt tên trung tính vì một số lý do về mặt xã hội, ở một số nước khác thì tên trung tính lại rất phổ biến.

Tiếng Anh

Tên trung tính trong Tiếng Anh tương đối phổ biến trong vài thập kỷ vừa qua. Người có giới tính nữ được đặt tên nam có xu hướng gia tăng trong một thế kỷ qua ở các nước nói Tiếng Anh, trong khi chiều ngược lại hiếm. Một số ví dụ tên nam được đặt cho nữ và sau đó dần trở thành tên trung tính là: Ashley, Beverly, Evelyn, Hilary, Jocelyn, Joyce, Kelly, Lynn, Meredith, Shannon, Shirley, Sidney, Vivian, và Whitney. Tên trung tính hiện đại có thể được lấy từ tự nhiên (Lake, Rain, Willow), màu sắc (Blue, Grey, Indigo), địa điểm (Dakota, India, Montana), tên họ (Jackson, Mackenzie, Murphy), hay là các chính trị gia (Kennedy, Madison, Reagan).

Các tên trung tính phổ biến trong Tiếng Anh hiện nay bao gồm: Addison, Adrian, Ainsley, Alex, Alexis, Angel, Arden, Ashley, Aubrey, Avery, Bailey, Beverly, Blair, Brett, Cameron, Casey, Cassidy, Chance, Chase, Cherokee, Cody (Codi), Cory (Corey, Cori), Courtney, Dakota, Dale, Dana, Darby, Darcy, Devon (Devin), Dominique, Drew, Dylan, Elliott (Eliot), Ellis, Emerson (Emmerson), Emery, Evelyn, Finley, Fran, Gale (Gail), Grayson (Greyson), Hadley, Harlow, Harper, Hayden, Hayley, Hillary, Hollis, Hunter, Iman, Jamie, Jayden (Jaden, Jaiden), Jocelyn, Jordan, Joyce, Kai, Keegan, Kelly, Kelsey, Kendall, Kennedy, Kim, Kimberly (Kimberley), Lee (Leigh), Leslie (Lesley), Lindsay (Lindsey), Logan, London, Luca, Lynn (Lin), Mackenzie, Madison, Marlowe, Meredith, Micah, Morgan, Murphy, Noel (Noelle), Noor, Noah, Parker, Paris, Peyton (Payton), Phoenix, Quinn, Randy, Reese, Reilly (Riley), Remy, River, Robin, Rory, Rowan, Ryan, Sage, Sawyer, Shannon, Shelby, Shirley, Sheridan, Shiloh, Sidney (Sydney), Sky, Skyler (Skylar), Stacy (Stacey), Teagan (Taegan), Terry, Taylor, Tracy (Tracey), Vivian, và Whitney.

Một số ví dụ về tên trung tính của những người nổi tiếng ở các nước nói tiếng Anh như là: cựu tuyển thủ Anh môn bóng đá nam Ashley Cole và nữ diễn viên người Mỹ Ashley Greene, nam diễn viên người Anh Jamie Bell và nữ diễn viên người Mỹ Jamie Lee Curtis, nam diễn viên người Mỹ Morgan Freeman và nữ diễn diên người Mỹ Morgan Fairchild, nam diễn viên người Mỹ Taylor Lautner và nữ ca sĩ người Mỹ Taylor Swift.

Nicknames

Nicknames là cách gọi tên thân mật, tình cảm trong Tiếng Anh và trong nhiều tiếng khác. Nicknames Tiếng Anh thường là giản lược của tên chính, có thể có thêm hậu tố "y", "i", hoặc "ie" (ví dụ Alexandra thành Alex, Andrew thành Andy). Một số tên nam và nữ sau khi biến đổi về nickname lại có dạng giống nhau (ví dụ Alexander là tên nam, Alexandra là tên nữ, nhưng khi gọi thân mật đều là Alex), biến chúng trở thành một tên trung tính. Một số nicknames trở thành rất phổ biến như Alex hay Pat mà người ta hoàn toàn có thể dùng chúng như một tên chính đứng riêng, tức là không phải dạng giản lược từ một tên khác. Sau đây là một số nicknames trung tính phổ biến ở các nước nói Tiếng Anh:

Alex - Alexander, Alexandra, Alexis, Alexandria, Alexa, Alex
Andi, Andie, Andy - Andrea, Andre, Andrew
Ash - Asher, Ashley, Ashlyn, Ashton
Berni, Bernie, Berny - Berenice, Bernard, Bernadette
Berti, Bertie, Berty - Albert, Alberta, Alberto, Robert, Roberta, Roberto
Bobbi, Bobbie, Bobby - Robert, Roberta, Roberto
Cass - Casper, Cassandra, Cassian, Cassidy, Castiel
Cassi, Cassie, Cassy - Casper, Cassandra, Cassian, Cassidy
Charli, Charlie, Charly - Charlene, Charles, Charlotte
Chris - Christian, Christine, Christina, Christoph, Christopher
Christi, Christie, Christy - Christine, Christina, Christopher
Dale - Dale
Danni, Dannie, Danny - Daniel, Danielle
Ed, Eddi, Eddie, Eddy - Edith, Edmund, Edward, Edwin, Edwina
Fran - Frances, Francis, Francesca, Francesco, Francine
Franki, Frankie, Franky - Frances, Francis, Francesca, Francesco, Francine, Frank, Franklin
Franni, Frannie, Franny - Frances, Francis, Francesca, Francesco, Francine
Freddi, Freddie, Freddy - Fred, Frederick, Frederica
Gabbi, Gabbie, Gabby - Gabriel, Gabriella, Gabrielle
Georgie - George, Georgeanna, Georgette, Georgia, Georgina
Izzi, Izzie, Izzy - Isaac, Isabel, Isabella, Isabelle, Isidore, Isolde, Elizabeth
Jacki, Jackie, Jacky - Jack, Jackson, Jacqueline, John
Jay - Jacob, James, Jamie, Jane, Jayden, Jaeden
Jess - Jesse, Jessica
Jerri, Jerrie, Jerry - Gerald, Geraldine, Gerard, Jeremiah, Jeremy, Jerome
Joey - Joanna, Joanne, Joseph, Josephine
Joss - Jocelyn, Joseph, Josiah
Kel - Kelly, Kelsey
Kris - Kristin, Kristina, Kristine, Kristopher
Leslie - Lester
Liv - Olive, Oliver, Olivia
Lou - Lewis, Louis, Louise, Lucas
Louie - Louis, Louise
Maddi, Maddie, Maddy - Madeline, Madison
Mandi, Mandie, Mandy - Amanda, Amandus, Mandel
Manni, Mannie, Manny - Emanuel, Emmanuel, Emmanuelle, Manfred
Matti, Mattie, Matty - Mathilda, Matilda, Matthew
Max - Maximilian, Maximus, Maxine, Maxwell
Mel - Melanie, Melinda, Melissa, Melody, Melvin, Melina
Micki, Mickie, Mickey, Micky- Michael, Michaela, Michelle, Mikayla
Nat - Nathanael, Natalia, Nathalie, Natasha, Nathan, Nathaniel, Natalie
Nicki, Nickie, Nicky - Nicholas, Nicola, Nicole, Nicolette, Nikita
Oli, Olli, Ollie, Olly - Olive, Oliver, Olivia
Pat - Patricia, Patrick
Patti, Pattie, Patty - Patricia, Patrick
Robbi, Robbie, Robby - Robert, Roberta, Roberto, Robin
Ronni, Ronnie, Ronny - Ronald, Veronica
Sacha, Sascha, Sasha - Alexander, Alexandra
Sal - Sally, Salvador
Sam - Samson, Samuel, Samantha
Sammi, Sammie, Sammy - Samson, Samuel, Samantha
Sandi, Sandie, Sandy - Alexander, Alexandra
Shelli, Shellie, Shelly - Michelle, Sheldon, Shelton
Stevie - Stephanie, Stephen, Steven
Terri, Terrie, Terry - Terence, Teresa, Theresa
Theo - Theobald, Theodora, Theodore, Theodoros
Toni, Tonie, Tony - Anthony, Antonio, Antonia
Val - Valentina, Valentine, Valentino, Valerie
Vic - Vicky, Victor, Victoria
Viv - Vivian, Viviana, Vivien, Vivienne.

Tiếng Đức

Trong quá khứ, luật pháp Đức từng bắt buộc tên phải phân biệt được giới tính của đứa trẻ. Hiện tại chuyện này không còn đúng, khi luật pháp đã nước này đã cho phép việc đặt tên tự do hơn. Truyền thống bổ sung một tên thứ hai phù hợp với giới đứa trẻ cũng không còn được yêu cầu. Tuy vậy, tên trung tính trong Tiếng Đức khá hiếm, phần lớn là nicknames giản lược từ tên chính giống như trong Tiếng Anh. Ví dụ của tên trung tính trong Tiếng Đức là những tên bắt nguồn từ Tiếng Pháp như Pascal (hoặc Pascale) và Simone. Một số ví dụ khác là: Eike, Gustl, Toni, và Kai.

Tiếng Hebrew (Tiếng Do Thái)

Trong Tiếng Hebrew hiện đại có khá nhiều tên trung tính, các ví dụ điển hình có thể kể đến như Gal, Tal, Noam hay Daniel (tên này chỉ trung tính trong thời hiện nay).

Tiếng Nhật

Tuy rằng số lượng tên trung tính trong Tiếng Nhật không nhiều so với số lượng tên chính, nhưng lại được người Nhật sử dụng một cách rộng rãi. Các tên trung tính phổ biến trong Tiếng Nhật có thể kể đến:

Akira
Ataru
Chiaki
Haruka
Harumi
Hikaru
Hiromi
Hitomi
Izumi
Jun
Juri
Kaoru
Katsumi
Kazumi
Kei
Makoto
Masami
Mikoto
Mitsuki
Nagisa
Nao
Naomi
Natsuki
Rei
Ryou (Ryoo, Ryō, Ryota)
Satsuki
Shinobu
Shizuka
Shou (Shoo, Shō)
Tomomi
Tsubasa
Tsukasa
Yutaka
Yuu (Yu, Yū, Yuuya, Yuna,Yuzuru )
Yuuki (Yuki, Yūki)
Yoshi (Yoshie, Yoshio)

Một số người Nhật nổi tiếng như Hikaru Utada hay Ryo Nishikido đều mang tên trung tính. Giống như trong Tiếng Anh, nicknames trong Tiếng Nhật cũng là dạng giản lược của tên chính. Từ đó xuất hiện các nicknames trung tính, ví dụ như Ryounosuke là tên nam, Ryouko là tên nữ, nhưng rút gọn đều là Ryou.

Tiếng Nga

Những tên nam phổ biến ở Nga như Nikita hay Misha (dạng ngắn của Mikhail) lại bị coi là tên nữ trong Tiếng Anh bởi có hậu tố "a" trong đó. Tuy nhiên, gần như tất cả các tên chính nữ ở Nga đều có hậu tố "a" hoặc "ya" kể cả họ. Ví dụ mẹ, vợ, hoặc con gái của một người đàn ông mang họ Ivanov thì đều sẽ mang họ Ivanova, còn con trai thì vẫn mang họ Ivanov (trường hợp điển hình là hai anh em vận động viên Nga nổi tiếng trong làng quần vợt, người anh trai là Marat Safin, người em gái là Dinara Safina). Giống như trong Tiếng Anh, một số tên nam và nữ khi giản lược về dạng nickname thì lại giống nhau, mặc dù đều có hậu tố "a" nhưng vẫn là các nicknames trung tính, ví dụ như: Sasha/Shura (Aleksandr và Aleksandra), Zhenya (Yevgeniy và Yevgeniya), Valya (Valentin và Valentina).

Tiếng Pháp

Các tên trung tính trong Tiếng Pháp gốc là Camille, Claude, và Dominique. Ngoài ra có rất nhiều cặp tên nam nữ đánh vần khác nhau nhưng phát âm lại giống nhau như là André / Andrée, Frédéric / Frédérique hay Gabriel / Gabrielle. Trong một số trường hợp người dân ở các nước nói Tiếng Pháp kết hợp một tên nam và một tên nữ trong tên của họ (chủ yếu có tên Marie) như Jean-Marie, Marie-Jean, hay Marie-Pierre. Marie tưng là một cái tên kết hợp phổ biến thời trung cổ, tuy nhiên ngày nay chỉ có phụ nữ dùng nó trong tên kết hợp. Những người nổi tiếng mang tên kết hợp có thể kể đến như Jean-Marie Le Pen (nam), Marie-Jean Hérault de Séchelles (nam), Marie-Pierre Kœnig (nam), và Marie-Pierre Leray (nữ).

Tiếng Tây Ban Nha

Tên trung tính trong Tiếng Tây Ban Nha cực kỳ hiếm gặp. Ở xứ Valencia và Catalonia, tên Pau (hay là Paul trong Tiếng Catalan) được sử dụng cho cả nam và nữ từ giữa thập niên 70. Maria, tên gốc là của nữ, có thể được sử dụng cho tên đệm của nam, phổ biến nhất là sau José (ví dụ José María). Ngược lại, José lại được sử dụng cho tên đệm của nữ trước Maria (Maria José).

Tiếng Ý

Giống như trong Tiếng Nga, một số tên nam phổ biến trong Tiếng Ý như Andrea (tuyển thủ môn bóng đá nam Andrea Pirlo), Nicola, hay Luca (vua đầu bếp Mỹ mùa thứ tư Luca Manfè) bị coi là các tên trung tính hoặc tên nữ trong Tiếng Anh và một số tiếng châu Âu khác (như Tiếng Pháp hay Tiếng Tây Ban Nha) bởi có hậu tố "a" trong đó. Tương tự với các tên có hậu tố "e" như Simone, Gabriele, Michele, Davide, hay Daniele (tuyển thủ môn bóng đá nam Daniele De Rossi).

Tiếng Việt

Luật pháp Việt Nam gần như không có ràng buộc nào trong việc đặt tên nên cách đặt tên người Việt rất đa dạng. Nhiều trường hợp nam mang tên nữ (ví dụ con trai tên Nga) và ngược lại, nữ mang tên nam (ví dụ con gái tên Sơn). Tên trung tính cũng không nằm ngoài sự đa dạng đó khi chúng xuất hiện rất phổ biến trong Tiếng Việt. Một số tên trung tính thường được người Việt sử dụng như là Anh, An, Hà, Hòa, Khánh, Linh, Thảo, Thanh, Phương, Hiếu, Minh, Châu, Bình, Giang, Hảo, Kim, Quỳnh, Tâm, Nguyên, Dương, Khuê, Tú,... Người Việt thường có xu hướng phân biệt giới tính của tên thông qua tên đệm, ví dụ như Quốc Khánh là tên nam (NSƯT Quốc Khánh) còn Ngân Khánh là tên nữ (diễn viên Ngân Khánh).

Tham khảo

Ngôn ngữ học xã hội


title: Michaël Jeremiasz

text:
Michaël Jeremiasz (sinh ngày 15 tháng 10 năm 1981) là một vận động viên quần vợt xe lăn chuyên nghiệp đến từ Pháp. Anh giành được huy chương vàng ở nội dung đôi nam tại Thế vận hội dành cho người khuyết tật ở Bắc Kinh 2008. Jeremiasz đã lên ngôi số 1 thế giới ở cả đơn và đôi trong wheelchair circuit. Jeremiasz, vào ngày 19 tháng 5 năm 2007, đứng vị trí thứ 4 ở đơn và thứ 1 ở đôi. Jeremiasz thuận tay phải và sở trường sân cứng. Anh được huấn luyện bởi Jerome Delbert.

Danh hiệu Grand Slam

Đôi
 Giải quần vợt Úc Mở rộng 2003 (v/ Hall)
 Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 2005 (v/ Ammerlaan
 Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 2006 (v/ Ammerlaan)
 Giải quần vợt Pháp Mở rộng 2009 (v/ Houdet)
 Giải quần vợt Wimbledon 2009 (v/ Houdet)
 Giải quần vợt Wimbledon 2012 (v/ Egberink)

Thống kê sự nghiệp đơn

Thống kê sự nghiệp đôi

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1981
Nhân vật còn sống
Vận động viên quần vợt xe lăn
Vận động viên quần vợt Pháp
Vô địch Úc Mở rộng
Vô địch Mỹ Mở rộng
Vô địch Pháp Mở rộng


title: Rosie Perez

text:
Rosa María Perez (sinh ngày 6/9/1964) là nữ diễn viên, ca sĩ, nhà văn, vũ công, MC, nhà hoạt động xã hội người Mỹ.  Vai diễn điện ảnh nổi bật của bà là vai Tina trong Do the Right Thing (1989) và White Men Can't Jump (1992). Bà từng được một đề cử giải Oscar cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất trong phim Fearless (1993).

Đời tư
Perez sinh năm 1964 tại khu Bushwick Brooklyn, New York. Cha mẹ bà là Ismael Serrano và  Lydia Perez. Cha mẹ bà đều là người gốc Aguadilla, Puerto Rico.

Đời tư
Khi còn bé, Perez từng bị mẹ (mắc chứng tâm thần phân liệt) và các sơ ở gần nhà ngược đãi, khiến bà bị mắc chứng căng thẳng tinh thần, PTSD, nhưng sau này, nhờ điều trị, bệnh của bà đã giảm nhiều.

Perez kết hôn với họa sĩ Eric Haze ngày 15/9/ 2013 tại thành phố Las Vegas. Bà không sinh con.

Tác phẩm

Điện ảnh

Truyền hình

Đề cử và giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nữ diễn viên sân khấu Mỹ
Người dẫn talkshow truyền hình Mỹ
Nữ hoạt động xã hội người Mỹ
Nữ diễn viên lồng tiếng Mỹ
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Biên đạo múa Mỹ
Nhà hoạt động xã hội HIV/AIDS
Nữ diễn viên đến từ thành phố New York
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1964


title: Tố Uyên

text:
Tố Uyên có thể là:
Tố Uyên (sinh 1948), nữ diễn viên, nghệ sĩ ưu tú và diễn viên sân khấu người Việt Nam
Tố Uyên (sinh 1963), nữ ca sĩ dòng nhạc truyền thống và dân gian nổi tiếng thập niên 80 tại miền bắc Việt Nam


title: Scarus chinensis

text:
Scarus chinensis là một loài cá biển thuộc chi Scarus trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1867.

Phân loại học
S. chinensis chỉ được tìm thấy ở vùng biển ôn đới của Trung Quốc. Parenti và Randall (2000) cho rằng S. chinensis là một loài hợp lệ vì các ghi chép về kiểu màu của loài này không trùng khớp với bất kỳ loài cá mó nào được biết đến.

S. gracilis (không được công nhận là hợp lệ) nhiều khả năng là danh pháp được mô tả dựa trên cá cái của S. chinensis. Mẫu định danh của S. chinensis và "loài trên danh nghĩa" S. gracilis đều được thu thập tại Ninh Ba.

Từ nguyên
Từ định danh của loài được đặt theo tên của nơi đầu tiên tìm thấy, bờ biển Trung Quốc (–ensis: hậu tố biểu thị nơi chốn).

Tham khảo

C
Cá Thái Bình Dương
Cá Trung Quốc
Động vật được mô tả năm 1867


title: 813 TCN

text:
813 TCN là một năm trong lịch La Mã.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 813 TCN