title: Máy bay ném bom bổ nhào

text:
Một máy bay ném bom bổ nhào là một máy bay ném bom có khả năng bổ nhào theo hướng về mục tiêu nhằm tăng độ chính xác của pha ném bom. Việc bổ nhào về phía mục tiêu giúp đơn giản hóa quỹ đạo rơi của bom và giúp phi công quan sát được quá trình rơi của quả bom. Kỹ thuật ném bom bổ nhào phù hợp để tấn công các mục tiêu điểm hoặc các tàu chiến, mà rất khó để có thể thực hiện ném bom thành công nếu như dùng phương pháp ném bom bay bằng thông thường, dù cho ném bom với một lượng lớn.

Ném bom dạng tàu lượn (Glide bombing) là một kỹ thuật tương tự, sử dụng một góc bổ nhào thấp hơn, nên phi công không cần phải thực hiện cú kéo gấp để lấy lại độ cao cho máy bay sau khi thả bom. Các máy bay có kích thước lớn hơn và máy bay tiêm kích bom đều có thể ném bom kiểu bổ nhào, nhưng không thể đạt độ chính xác cao như máy bay ném bom bổ nhào chuyên dụng.

Định nghĩa

Một máy bay ném bom bổ nhào thông thường sẽ thực hiện cú bổ nhào ở một góc từ 45 đến 60 độ hoặc thậm chí lên đến gần 80 độ theo phương thẳng đứng với Junkers Ju 87, và phi công phải thực hiện kéo cao máy bay ngay sau khi tiến hành cắt bom. Điều ngày khiến máy bay và phi công chịu một quá tải lớn. Kỹ thuật ném bom bổ nhào đòi hỏi máy bay phải có kết cấu vững chắc, có khả năng hãm tốc độ bổ nhào của máy bay. Điều này làm cho thiết kế máy bay bổ nhào thường là máy bay hạng nhẹ với khả năng mang bom vào khoảng  dù cho có một số loại máy bay ném bom bổ nhào có tải trọng bom lớn hơn. Máy bay bổ nhào nổi tiếng nhất là chiếc Junkers Ju 87 Stuka, được Không quân Đức Quốc xã sử dụng rộng rãi trong chiến tranh thế giới II cùng với chiếc Aichi D3A "Val", mà đã từng đánh chìm nhiều tàu chiến của phe Đồng minh nhất trong số các máy bay của phe Trục. Máy bay ném bom nổi tiếng nhất của không quân Đồng minh là Douglas SBD Dauntless, nó đã đánh chìm nhiều tàu chiến của Nhật nhất trong số các máy bay ném bom bổ nhào của Đồng minh. Chiếc SBD Dauntless là nhân tố quan trọng giúp không quân Đồng minh chiến thắng trong Trận Midway, Trận chiến biển San Hô, và tham chiến trong tất cả các trận hải chiến của Hải quân Mỹ, cất cánh từ tàu sân bay.

Một kỹ thuật tương tự là ném bom kiểu tàu lượn (glide-bombing), thường được áp dụng trên các loại máy bay tải trọng lớn hơn. Các máy bay này không thể kéo cao sau khi ném bom ở một góc bổ nhào lớn. Các máy bay loại này sử dụng nhiều hơn các kỹ thuật ngắm và ném bom phức tạp. Phi hành đoàn sẽ có một thành viên có chuyên môn sử dụng máy ngắm/ném bom. Các phi hành đoàn của máy bay ném bom bổ nhào nhiều động cơ, chẳng hạn như các biến thể của Junkers Ju 88 và Petlyakov Pe-2, thường xuyên sử dụng kỹ thuật ném bom này. Máy bay nặng nhất có khả năng ném bom bổ nhào được đưa vào thiết kế và phát triển là máy bay ném bom 4 động cơ Heinkel He 177, cũng sử dụng phương pháp ném bom kiểu tàu lượn. Việc thiết kế với khả năng ném bom kiểu bổ nhào/hoặc kiểu tàu lượn đã khiến việc phát triển Heinkel He 177 bị trì hoãn và làm giảm khả năng tổng thể của nó.

Ném bom bổ nhào được áp dụng rộng rãi nhất trước và trong Thế chiến thứ hai; việc sử dụng kỹ thuật ném bom này đã giảm dần trong chiến tranh, do nguy cơ máy bay ném bom dễ bị tổn thương trước máy bay địch xuất hiện ngày một nhiều. Trong thời kỳ hậu chiến, vai trò của máy bay ném bom bổ nhào đã được thay thế bằng sự kết hợp của các loại máy bay ném bom tự động và cải tiến, với vũ khí trang bị có đương lượng nổ lớn hơn, thậm chí cả đầu đạn hạt nhân giúp chúng tăng đáng kể khả năng tiêu diệt mục tiêu mà không cần độ chính xác ném bom quá cao, và cuối cùng là sự ra đời của vũ khí dẫn đường chính xác vào những năm 1960. Phần lớn các máy bay ném bom chiến thuật ngày nay vẫn được thiết kế để cho phép máy bay bổ nhào với góc nhỏ để tăng khả năng quan sát mục tiêu của phi công, nhưng máy bay ném bom bổ nhào đã không còn được sử dụng kể từ khi kỷ nguyên máy bay phản lực bắt đầu.

Độ chính xác ném bom

Ném bom tầm cao

Khi máy bay thả bom, quả bom sẽ mang moment của máy bay. Trong trường hợp ném bom theo phương ngang, quả bom ban đầu sẽ chỉ có vận tốc theo phương ngang hướng về phía trước. Chuyển động của quả bom khi đó sẽ bị cản lại do lực cản của không khí, do đó, vận tốc ngang của quả bom sẽ dần giảm theo thời gian. Ngoài ra, trọng lực sẽ làm gia tốc quả bom ngay sau khi nó được thả. Với sự kết hợp của hai lực là lực cản và trọng lực, quả bom sẽ rơi theo quỹ đạo gần giống với quỹ đạo parabol.

Khoảng cách theo phương ngang từ máy bay ở thời điểm thả bom đến vị trí bom tiếp đất gọi là tầm ném bom. Nếu như xác định được khoảng cách ném bom này trong một điều kiện cụ thể nào đó, thì với công thức lượng giác đơn giản sẽ tính được góc giữa máy bay và mục tiêu ném bom. Bằng việc điều chỉnh máy ngắm theo "góc cự ly" này, máy bay sẽ có thể chọn thời điểm thả bom, là lúc mà mục tiêu nằm trong tầm ngắm. Đây là cách ném bom chỉ sử dụng cho nhiệm vụ ném bom trên diện rộng, do điểm rơi của quả bom và quỹ đạo rơi của nó chỉ được ước tính gần đúng. Các đội hình máy bay ném bom lớn thường sử dụng cách ném bom này để tiêu diệt các mục tiêu mặt đất cụ thể, tuy nhiên kết quả thường không đảm bảo mục tiêu sẽ bị tiêu diệt, trong khi một vùng xung quanh cũng bị hủy diệt. Ưu điểm chính của phương pháp này là người ta có thể dễ dàng chế tạo các máy bay ném bom tầm cao, và chúng khi ném bom ở độ cao lớn sẽ phần nào đó tránh được hỏa lực từ pháo phòng không.

Ném bom từ độ cao lớn theo phương ngang không được sử dụng cho nhiệm vụ ném bom chiến thuật, nhất là trong nhiệm vụ yểm trợ hỏa lực đường không cho lực lượng mặt đất. Nếu cố sử dụng phương pháp ném bom theo phương ngang vào nhiệm vụ yểm trợ lực lượng mặt đất thì thông thường sẽ kết thúc trong thảm họa, khi bom rơi trúng cả quân địch lẫn quân nhà. Phương pháp này cũng không được sử dụng để tấn công tàu chiến do tàu chiến là mục tiêu điểm, kích thước nhỏ, hơn nữa lại di chuyển liên tục càng làm giảm tính chính xác của việc thả bom. Các vụ tấn công tàu chiến thành công bằng máy bay ném bom tầm cao đặc biệt hiếm. Ví dụ các máy bay ném bom B-17 của Mỹ cố gắng thả bom vào các tàu sâu bay của Nhật trong Trận Midway, nhưng không có quả bom nào trúng mục tiêu. Thiết giáp hạm Tirpitz là mục tiêu của vô số các trận ném bom của không quân Đồng minh, phần lớn là lúc nó còn nằm trên ụ tàu và không di chuyển, nhưng phải đến khi Không quân Hoàng gia Anh phải sử dụng bom Tallboy có đương lượng nổ lên tới , đảm bảo sẽ đánh chìm được mục tiêu dù cho thả bom trượt ở cự ly gần, mới đánh chìm được nó.

Ném bom bổ nhào

Kỹ thuật ném bom bổ nhào sẽ làm giảm tối đa thành phần vận tốc theo phương ngang của quả bom. Khi bom được thả, chủ yếu quả bom chịu tác động của trọng lực, và quả bom rơi theo quỹ đạo gần như là thẳng đứng. Do đó máy bay không cần trang bị các máy ngắm phức tạp. Máy bay ném bom đơn thuần chỉ bay hướng về mục tiêu và thả bom. Một yếu tố chính ảnh hưởng đến độ chính xác là lực gió cạnh tác động đến quỹ đạo rơi của quả bom sau khi thả từ máy bay. Nếu quả bom được thiết kế thuôn dài và có khối lượng lớn thì ảnh hưởng từ gió sẽ được giảm thiểu đến mức tối đa, và độ chính xác của việc ném bom sẽ lớn hơn rất nhiều.

Việc ngắm và thả bom trở nên dễ dàng hơn rất nhiều, chỉ cần đưa máy bay hướng thẳng vào mục tiêu, nhờ đó mà việc quan sát mục tiêu qua mũi máy bay dễ dàng hơn nhiều. Các quả bom khác nhau sẽ thường có quỹ đạo rơi khác nhau, điều này có thể được khắc phục bằng cách ném bom từ một độ cao tiêu chuẩn và sau đó bổ nhào theo các góc khác nhau tùy theo từng loại bom. Khi bo nhào, máy bay ném bom cũng đảm bảo sẽ liên tục ngắm vào mục tiêu và quan sát kết quả của cuộc đánh bom.

Vào những năm 1930 và đầu những năm 1940, ném bom bổ nhào là phương pháp ném bom tốt nhất để tiến hành ném bom các mục tiêu như cầu hay tàu chiến, với độ chính xác cao. Lực tác động lên thân máy bay tại điểm thấp nhất trong quỹ đạo bổ nhào là đáng kể, do đó, thân máy bay phải được gia cố và thiết kế khác đôi chút với máy bay thông thường. Máy bay thường được thiết kế để duy trì độ ổn định, nên khi máy bay bổ nhào, sự thay đổi về lực tác động lên máy bay có xu hướng làm đầu mũi máy bay ngẩng lên, vượt quá mục tiêu, phi công do đó phải tác động một lực vào cần lái để chúc mũi máy bay xuống, làm giảm độ chính xác trong khi ném bom. Do đó, ngài được gia cố khung thân, máy bay ném bom bổ nhào còn được bổ sung thêm một cánh tà đặc biệt (cánh tà Fairey-Youngman) hoặc thay đổi cánh đuôi đứng để máy bay có khả năng quay về trạng thái ổn định sau khi kết thúc ném bom.

Chiếc Vultee Vengeance, được sử dụng rộng rãi trong biên chế của Không quân Hoàng gia Anh tại Myanmar được thiết kế để chịu ít lực nâng khi máy bay ném bom bổ nhào, tuy nhiên khi bay bình thường, mũi máy bay có xu hướng ngẩng lên, làm tăng lực cản khí động. Việc thiết kế lại cũng không thành công, khi khiến cho chiếc máy bay gặp khó khăn khi kéo cao sau khi cắt bom.

Máy bay ném bom bổ nhào rất dễ bị tác động bởi hỏa lực mặt đất tầm thấp vì nó thường bay theo đường thẳng về phía mục tiêu. Khi bay ở độ cao lớn hơn, nguy cơ bị bắn hạ bởi pháo phòng không thấp hơn, do đạn pháo phòng không cỡ lớn được lắp ngòi nổ kích hoạt ở độ cao cố định nào đó, khiến nó không thể ngăn chặn các máy bay ném bom bổ nhào. Ngoài ra, hầu hết các xạ thủ và hệ thống pháo cao xạ được thiết kế và huấn luyện để tính toán chuyển động theo phương ngang của máy bay địch; nhưng trong khi ném bom bổ nhào, máy bay ném bom sẽ gần như không di chuyển theo phương nằm ngang. Do đó, hầu như các máy bay ném bom bổ nhào không chịu hỏa lực trực tiếp từ phía trước.

Cánh tà hãm thường được sử dụng để tạo lực cản trong thiết kế máy bay, đối với máy bay ném bom bổ nhào, nó có tác dụng làm giảm tốc độ của máy bay khi bổ nhào, và tăng tính chính xác của việc ném bom. Phanh khí động trên các máy bay hiện nay cũng có tác dụng làm giảm tốc độ tương tự.

Lịch sử

Nguồn gốc
Rất khó để xác định nguồn gốc của kỹ thuật ném bom bổ nhào. Trong chiến tranh thế giới I, Royal Flying Corps (RFC) nhận ra rằng các máy bay hai tầng cánh hai chỗ ngồi có khả năng thả bom với độ chính xác cao ở Mặt trận phía Tây. Chỉ huy phi đội bay khuyến khích các phi công bổ nhào từ độ cao dưới  để tấn công chính xác hơn vào các mục tiêu nhỏ như ụ súng máy và chiến hào. Độ cao bổ nhào này sẽ khiến máy bay và phi công gặp nhiều nguy hiểm khi phơi mình trước hỏa lực mặt đất, nhất là khi phi công ngồi trong buồng lái hở. Một số phi công ghi lại độ cao ở đầu và cuối nhiệm vụ ném bom bổ nhào trong sổ nhật ký và hồ sơ của phi đội, nhưng không ghi lại góc bổ nhào của các lần ném bom. Góc bổ nhào chắc chắn không phải là gần thẳng đứng, vì những chiếc máy bay ném bom hai tầng cánh này không thể chịu được áp lực ở góc bổ nhào thẳng đứng.

Sau đó, Không quân Hoàng gia Anh còn tiếp tục tổ chức các đợt ném bom bổ nhào vào các nhà chứa khinh khí cầu Zeppelin tại Đức và trên lãnh thổ Bỉ bị chiếm đóng, bất chấp những thiệt hại do hỏa lực từ mặt đất. Góc độ bổ nhào trong những vụ ném bom này cũng không được ghi chép lại.

Bắt đầu từ ngày 18 tháng 6 năm 1918, Không quân Hoàng gia Anh (RAF) (kế thừa từ RFC), đã đặt hàng số lượng lớn máy bay hai tầng cánh một chỗ ngồi Sopwith TF.2 Salamander. "TF" là viết tắt của "Trench Fighter", và máy bay được thiết kế để tấn công các chiến hào của kẻ địch bằng súng máy Vickers cỡ 7,7mm cùng với  bom. Trong số 37 chiếc Salamanders được sản xuất trước cuối tháng 10 năm 1918, chỉ có hai chiếc được chuyển giao cho Pháp, và chiến tranh kết thúc trước khi những chiếc này tham chiến. Salamander có thể coi là một thiết kế máy bay ném bom bổ nhào đầu tiên với buồng lái và hệ thống nhiên liệu được bọc giáp nhẹ, có khả năng ném bom bổ nhào nhưng không có cánh tà hãm.

Những thiệt hại đáng kể của máy bay ném bom chiến hào do hỏa lực từ mặt đất đã khiến các sĩ quan cấp cao trong Không quân Hoàng gia Anh RAF mới thành lập phải suy nghĩ về việc hủy bỏ các cuộc ném bom bổ nhào. Vào năm 1934, Air Ministry ban hành thông số kỹ thuật cho cả máy bay ném bom bổ nhào trên đất liền và trên tàu sân bay. RAF đã hủy bỏ những yêu cầu kỹ thuật này và chuyển các máy bay ném bom bổ nhào Hawker Henley sang thực hiện các nhiệm vụ khác, trong khi máy bay ném bom bổ nhào của Hạm đội hải quân Anh khi đó là Blackburn Skua sẽ đảm nhiệm hai nhiệm vụ: như một máy bay chiến đấu khi không có sự hỗ trợ của máy bay chiến đấu trên đất liền và như một máy bay ném bom bổ nhào. Nó được thiết kế cánh tà hãm để hạ cánh trên tàu sân bay. Chiếc Hawker Henley (được thiết kế dựa trên Hawker Hurricane) có tốc độ tốc đa chỉ chậm hơn  so với tiêm kích Hawker Hurricane. Tốc độ thấp hơn của các máy bay ném bom bổ nhào trong trang bị của Không quân Mỹ, Nhật Bản và Không quân Đức khiến chúng không thể đối đầu với các máy bay chiến đấu hiện đại.

Chiến tranh thế giới thứ I
Royal Naval Air Service phát triển kỹ thuật ném bom bổ nhào để tấn công các nhà chứa khinh khí cầu Zeppelin đồng thời thành lập và huấn luyện các phi đội ném bom bổ nhào tại Manchester. Ngày 8/10/1914, một chiếc Sopwith Tabloid mang 2 quả bom  mỗi đã tấn công các nhà chứa tại Düsseldorf từ độ cao bổ nhào . Vào ngày 14 tháng 11 năm 1914, bốn chiếc Avro 504 tấn công nhà máy Zeppelin tại Friedrichshafen trên Hồ Constance, bổ nhào từ độ cao  xuống . Vì Zeppelin được đặt gần với các kho chứa hydro, nên kết quả của vụ ném bom thường rất ngoạn mục.

Những thành công đầu tiên trong vận dụng kỹ thuật ném bom bổ nhào, đã cổ vũ tinh thần cho các phi công hạ thấp độ cao ném bom bổ nhào xuống dưới  nhằm đảo bảo quả bom rơi trong vòng bán kính  xung quanh mục tiêu. Ngày 27 tháng 11 năm 1915, Trung úy Duncan Grinnell-Milne điều khiển máy bay ném bom Royal Aircraft Factory B.E.2c bay qua khu vực tập kết trên đoạn đường sắt gần Lys, phía Bắc nước Pháp, ông đã tiến hành bổ nhào từ độ cao  xuống  trước khi thả các quả bom nặng . Vài tuần sau, Trung úy Arthur Gould đã ném bom từ độ cao chỉ  để tấn công các tòa nhà gần Arras.

Royal Flying Corps phát triển kỹ thuật tấn công mục tiêu mặt đất bằng các máy bay ném bom bổ nhào sử dụng cả súng máy và bom cỡ nhỏ. Trong Trận Cambrai (1917), ngày 20/11/1917, 320 xe tăng Mark IV tank cùng với 300 máy bay, phần lớn là các máy bay ném bom Sopwith Camel và Airco DH 5 mang theo  bom mỗi chiếc, đã được sử dụng để chế áp lên pháo binh và các ụ súng máy đối phương. Cái giá phải trả là rất lớn, với 30% phi công thiệt mạng chỉ trong vài ngày. Tuy nhiên chiến thuật này tỏ ra rất thành công tại trận Cambrai. Theo đó, sĩ quan tham mưu tập đoàn xe tăng Hoàng gia Anh, Trung tá J. F. C. Fuller đã công bố những phát hiện của mình, mà sau này được Heinz Guderian vận dụng để hình thành học thuyết chiến tranh chớp nhoáng blitzkrieg sử dụng các máy bay ném bom bổ nhào cùng với xe tăng vào năm 1939–40.

Thiếu úy William Henry Brown, một phi công người Canada đến từ British Columbia đang phục vụ trong RFC và là phi công điều khiển máy bay ném bom Royal Aircraft Factory S.E.5a. Ông là người đầu tiên thực hiện một vụ ném bom bổ nhào tấn công tàu chiến thành công vào ngày 14 tháng 3 năm 1918, khi phá hủy một sà lan chở đạn trên một con kênh ở Bernot gần St Quentin, bổ nhào xuống độ cao  trước khi cắt bom. Ông được tặng thưởng huân chương chữ thập cho chiến công này cùng các chiến công khác. Kỹ thuật ném bom bổ nhào của Brown đã được thực hiện lại bởi nhiều phi công khác trong phi đội. Tuy nhiên vẫn có tổn thất quá lớn do phi công không được ngồi trong buồng lái được bảo vệ.

Giữa hai cuộc chiến tranh thế giới
Ban đầu Royal Flying Corps rất ấn tượng với chiến thuật ném bom bổ nhào, nhưng cũng sớm nhận ra đây cũng đồng thời là một hành động tự sát. Do đó, họ đã tiến hành các thử nghiệm tại cơ sở thử nghiệm quân đội ở Orfordness, Suffolk. Theo đó, Sopwith Camel và chiếc Royal Aircraft Factory S.E.5a được thử nghiệm ném bom bổ nhào từ nhiều độ cao khác nhau, với nhiều loại bom khác nhau sử dụng máy ngắm ném bom Aldis gunsight mới được phát minh vào năm 1916 để hỗ trợ phi công. Về nguyên tắc, nó không cần thiết máy bay ném bom bổ nhào ở góc thẳng đứng. Tuy nhiên Royal Air Force, cơ quan đã nắm quyền kiểm soát cả Không quân Lục quân và Không quân Hải quân Hoàng gia Anh từ tháng 4 năm 1918, đã tiến hành loại biên máy bay ném bom bổ nhào Sopwith Salamander vào cuối cuộc chiến.

Đại tá, về sau là Đại tướng Không quân Lục quân Mỹ (USAS), Billy Mitchell đến Pháp vào tháng 4 năm 1917, ban đầu tổ chức các phi đội máy bay Không quân Lục quân Mỹ sử dụng máy bay trinh sát Salmson 2 của Pháp, sau đó là máy bay ném bom bổ nhào Salmson 4. Ông đặc biệt ấn tượng trước kỹ thuật ném bom bổ nhào và tính hiệu quả của nó trong Không quân Hoàng gia Anh và Không quân Pháp. Mitchell thời điểm đó đang là trợ lý của Air Service thuộc Lục quân Mỹ, đã tiến hành thử nghiệm ném bom bổ nhào lên các mục tiêu là các tàu chiến thu được của Đức và tàu chiến của Mỹ đã loại biên. Các cuộc thử nghiệm sử dụng máy bay ném bom bổ nhào Royal Aircraft Factory S.E.5a và máy bay ném bom tầm cao Handley Page O/400 và Martin NBS-1, mang theo các quả bom có trọng lượng khác nhau lên đến . Tàu SMS Ostfriesland, USS Alabama, USS Virginia và USS New Jersey đã bị đánh chìm trong các cuộc thử nghiệm ném bom.

RAF và USAS có quan điểm trái ngược nhau về việc sử dụng máy bay ném bom bổ nhào, trong khi RAF cho rằng kết quả của các vụ ném bom bổ nhào không bù đắp được so với các mất mát về phi công thì Không quân Lục quân Mỹ USAS lại cho rằng đây là một chiến thuật hiệu quả để tấn công tàu chiến của đối phương. Trong khi các quan chức của Hải quân Anh và Mỹ lại có ý kiến ngược lại.

Do máy bay càng ngày càng được thiết kế mạnh mẽ hơn, nên kỹ thuật ném bom bổ nhào trở thành kỹ thuật ném bom được sử dụng phổ biến trong các nhiệm vụ ném bom tàu chiến. Dần dần Hải quân Mỹ đã xóa bỏ thành kiến với chiến thuật sử dụng máy bay ném bom bổ nhào của Mitchell, và bắt đầu triển khai các máy bay ném bom hai tầng cánh Curtiss F8C Falcon trên tàu sân bay từ năm 1925, trong khi Marine Corps sử dụng máy bay ném bom bổ nhào Helldiver cất cánh từ các sân bay mặt đất.

Hải quân Đế quốc Nhật đặt hàng máy bay Heinkel He 50 từ năm 1931 để làm thủy phi cơ và máy bay ném bom trên tàu sân bay, và chế tạo thêm một số tàu sân bay mới từ năm 1935 để mang được máy bay Heinkel He 66, đây cũng là thiết kế cơ sở mà từ đó Nhật phát triển máy bay ném bom Aichi D1A.

Việc lực lượng Hải quân các nước Mỹ, Nhật Bản trang bị ngày càng nhiều tàu sân bay, vốn có số lượng máy bay tấn công hạn chế, mỗi chiếc máy bay chỉ mang được một tải trọng bom nhỏ, cộng thêm các mục tiêu là tàu chiến là mục tiêu nhỏ và di chuyển nhanh, nên việc sử dụng máy bay ném bom bổ nhào trở nên cần thiết.

Ernst Udet, phi công ACE của Đức trong chiến tranh thế giới thứ I, thuyết phục Hermann Göring mua hai chiếc máy bay ném bom Curtiss Hawk II để gây dựng lại lực lượng Luftwaffe. Chính Udet đã bay trên một chiếc Curtiss Hawk II trong buổi bay trình diễn tại Olympic Berlin năm 1936. Do có liên quan đến Đảng Công nhân Đức Quốc gia Xã hội chủ nghĩa, ông trở thành giám đốc phát triển của Bộ hàng không Đức quốc xã, tại đây ông đã đẩy nhanh tiến độ phát triển máy bay ném bom bổ nhào.

Chiến thuật ném bom nổ nhào cho phép Luftwaffe thực hiện các nhiệm vụ chiến thuật với hiệu quả cao mà ít tốn kém nhất. Đối với các mục tiêu cỡ nhỏ, một máy bay ném bom bổ nhào có độ chính xác ném bom cao hơn gấp 4 lần trong khi giá thành máy bay chỉ bằng một phần mười giá thành chế tạo một máy bay ném bom bốn động cơ hạng nặng như Ural bomber, và nó có thể bay tới khu vực chiến trường nhanh chóng hơn so với triển khai pháo binh. Không lâu sau đó Luftwaffe đã đặt hàng thiết kế một loại máy bay ném bom bổ nhào mới, kết quả là chiếc Junkers K 47, sau khi được thử nghiệm rộng rãi, đã tiếp tục cho ra đời chiếc Junkers Ju 87 Stuka (viết tắt của Sturzkampfflugzeug, hay "máy bay bổ nhào chiến đấu").

Các máy bay ném bom Junkers Ju 87 đời đầu, (bay thử vào ngày 13/9/1935), đã được vận chuyển bí mật từ Đức đến Tây Ban Nha để hỗ trợ cho lực lượng của Tướng Francisco Franco trong cuộc Nội chiến Tây Ban Nha. Máy bay bộc lộ một số vấn đề, trong đó có máy bay dễ bị lún trong đất mềm và không thể cất cánh với tải trọng bom tối đa. Những kinh nghiệm của lực lượng Condor Legion tại Tây Ban Nha đã chứng minh giá trị của máy bay ném bom bổ nhào, đặc biệt là lên tinh thần của quân đội hoặc dân thường không được không quân bảo vệ. Các máy bay ném bom không phải đối đầu với các máy bay chiến đấu, nên tỏ ra hiệu quả và chưa bộc lộ điểm yếu của Luftwaffe. Udet rất ấn tượng với màn trình diễn của Stuka tại Tây Ban Nha, vì thế ông đã chuyển đổi các máy bay ném bom hạng trung Junkers Ju 88 thành máy bay ném bom bổ nhào. Ông cũng nhấn mạnh, mặc cho lời khuyên của Ernst Heinkel, rằng máy bay ném bom Heinkel He 177, cũng có thể trở thành máy bay ném bom bổ nhào. Việc thiếu một động cơ đủ mạnh, đáng tin cậy đã khiến chiến He 177 không thể đảm nhận vai trò ném bom bổ nhào, và việc đặt hàng máy bay cũng bị hủy bỏ.

Ngoài Ju 87, còn có 23 chiếc Breda Ba 65 của Không quân Ý tham gia hỗ trợ phe Quốc gia. Breda Ba 65 bay thử lần đầu vào năm 1935, là máy bay ném bom bổ nhào một chỗ ngồi, có khả năng mang tải trọng bom tương đương với Stuka, nhưng có vận tốc bay bằng cao hơn, đạt .

Sau khi Hải quân Hoàng gia Anh nắm quyền kiểm soát trở lại đối với lực lượng Không quân hạm đội (Fleet Air Arm), lực lượng này tiếp nhận máy bay ném bom Fairey Swordfish từ năm 1936 và Blackburn Skua từ tháng 10 năm 1938. Skua là máy bay ngoài nhiệm vụ ném bom bổ nhào còn có thể tấn công đánh chặn các máy bay ném bom không được hộ tống bảo vệ. Với trang bị bốn súng máy cỡ nòng 0,3 inch (7,62x63mm) Browning M1919 và các súng máy đuôi, nó được cho là có thể chống lại các máy bay chiến đấu có tốc độ tối đa  khi bay ở độ cao gần mực nước biển, tương ứng với tốc độ của phần lớn các máy bay chiến đấu biên chế trong lực lượng Hải quân của các nước trong thời kỳ 1938–39. Máy bay chiến đấu của Hải quân Anh khi đó là Gloster Sea Gladiator, hay máy bay Mitsubishi A5M của Hải quân Đế quốc Nhật và Grumman F3F của Hải quân Mỹ có tối độ lớn hơn Skua nhưng vận tốc này chỉ đạt được khi chúng bay ở độ cao lớn. Khi bay thấp, Skua có tốc độ hoàn toàn có thể so sánh với các máy bay chiến đấu này, trong khi Skua được trang bị vũ khí tốt hơn. Swordfish cũng có khả năng ném bom bổ nhào. Năm 1939, tàu sân bay HMS Glorious đã thực hiện cuộc diễn tập cho các máy bay Swordfish thực hiện ném bom bổ nhào, ở các góc bổ nhào 50, 67 và 70 độ, mục tiêu diễn tập là tàu HMS Centurion. Các thử nghiệm nhằm vào mục tiêu tĩnh, cho thấy bom thường rơi trong bán kính  khi được thả từ độ cao  với góc bổ nhào là 70 độ. Thử nghiệm với mục tiêu di động cho thấy bom thường rơi trong bán kính  khi được thả từ độ cao  với góc bổ nhào là 60 độ. Máy bay ném bom Fairey Albacore cũng được thiết kế để có khả năng ném bom bổ nhào, và chúng chủ yếu được sử dụng trong vai trò này trong suốt Chiến tranh Thế giới thứ II.

Bộ Không quân Anh (Air Ministry) vào năm 1934 ban hành chỉ thị 4/34 cho yêu cầu thiết kế đối với máy bay tấn công bổ nhào. Chiếc Hawker Henley, phiên bản hai phi công của chiếc Hawker Hurricane nổi tiếng được chỉ định thử nghiệm ném bom bổ nhào, với tốc độ khoảng  khi bay sát mực nước biển và  khi bay bổ nhào, tuy nhiên việc phát triển Hawker Henley bị trì hoãn do phải tập trung cho việc phát triển Hawker Hurricane. Chỉ có 200 chiếc được chế tạo. RAF cũng đặt hàng chiếc máy bay ném bom bổ nhào Vultee A-31 Vengeance của Mỹ vào năm 1943, nhưng nó cũng không đóng góp gì nhiều.

Hải quân Mỹ từ năm 1934 đã trang bị máy bay hai tầng cánh Curtiss SBC Helldiver trên tàu sân bay , nhưng tốc độ của nó chỉ đạt . Để giúp đỡ người Pháp, Mỹ đã cung cấp cho Pháp năm mươi chiếc, bay từ Halifax, Nova Scotia, hạ cánh lên tàu sân bay Béarn của Pháp, nhưng con tàu này sau đó đã đầu hàng ngay giữa Đại Tây Dương. Năm khung máy bay còn lại tại Halifax đã được chuyển cho RAF, ngay sau đó được sử dụng cho mục đích huấn luyện.

Hải quân Nhật sử dụng chiếc máy bay một tầng cánh Aichi D3A Val để thay thế cho chiếc máy bay ném bom hai tầng cánh Aichi D1A vào năm 1940. Theo đó chúng được đưa lên tàu sân bay Kaga và Akagi.

Trong khi đó Wehrmacht đã học được kinh nghiệm sử dụng máy bay ném bom bổ nhào kết hợp với xe tăng từ Trận Cambrai (1917). Ghi chép của sĩ quan tham mưu quân đội Anh J. F. C. Fuller và Basil Liddell-Hart (nhà báo quân sự) đã dẫn tới khái niệm lực lượng xe tăng cơ động được hỗ trợ bởi máy bay cường kích để tạo ra một mũi đột phá trên chiến trường. Những điều này đã được sĩ quan quân đội Đức Heinz Guderian vận dụng đưa ra học thuyết kết hợp xe tăng Panzer và máy bay bổ nhào mà sau đó quân đội Đức đã sử dụng rất thành công tại Ba Lan và Pháp. Máy bay bổ nhào Ju 87 Stuka sẽ bay trước lực lượng xe tăng Panzer chủ lực, nghiền nát các ổ đề kháng mạnh của quân địch, mà không cần đợi triển khai pháo binh (vốn có tốc độ hành quân rất chậm chạp do pháo kéo bằng ngựa) bắt kịp đội hình chiến đấu. Đây là trọng tâm của học thuyết Blitzkrieg, vốn yêu cầu sự yểm trợ cự ly gần giữa xe tăng và máy bay thông qua liên lạc bằng radio.

Không quân Hoàng gia Anh chọn máy bay một động cơ Fairey Battle và máy bay hai động cơ Bristol Blenheim làm máy bay ném bom chiến thuật. Cả hai đều là máy bay ném bom theo phương ngang, với tải trọng bom giống nhau và đi vào trang bị từ năm 1937. US Army Air Corps (USAAC) sử dụng Douglas A-20 Havoc, bay lần đầu vào tháng 1/1939, trong vai trò tương tự. Nhiều chiếc được Mỹ chuyển cho Liên Xô thông qua chương trình viện trợ. Bản thân Liên Xô khi đó đang sử dụng máy bay cường kích Ilyushin Il-2 Sturmovik. Không loại máy bay nào là máy bay ném bom bổ nhào đúng nghĩa. Lực lượng không quân Đồng minh không có loại máy bay ném bom bổ nhào hiện đại nào khi Chiến tranh thế giới II nổ ra, dù cho Hải quân Hoàng gia Anh và Hải quân Mỹ có trang bị máy bay ném bom bổ nhào trên tàu sân bay.

Chiến tranh thế giới II

Mặt trận châu Âu

Ngày 10/4/1940, 16 máy bay ném bom bổ nhào Blackburn Skua của Hải quân Hoàng gia Anh cất cánh từ căn cứ không quân hải quân RNAS Hatston tại Orkney, phi đội trưởng là Trung úy William Lucy đã đánh chìm tàu tuần dương Königsberg tại cảng Bergen, trong một nỗ lực ngăn quân Đức xâm chiếm Na Uy. Về phía Đức, các máy bay bổ nhào Suta đảm đương nhiệm vụ yểm trợ cho lính dù Đức thay thế cho pháo binh.

cuộc xâm lược Ba Lan (tháng 9 đến tháng 10/1939) và Trận chiến nước Pháp (tháng 5 đến tháng 6 năm 1940) đã cho thấy sức mạnh tàn phá của máy bay ném bom Stuka. Chiến thuật blitzkrieg của Đức sử dụng máy bay ném bom bổ nhào để yểm trợ cho các sư đoàn cơ giới mặt đất, thay cho pháo binh. Lực lượng quân viễn chinh Anh trước đó đã xây dựng các bị trí phòng thủ mạnh ở bờ tây của sông Oise (Pháp) để ngăn bước tiến của thiết giáp quân Đức. Các máy bay Stuka nhanh chóng phá vỡ các tuyến phòng thủ, và quân Đức vượt qua tuyến phòng thủ trước cả khi pháo binh Đức tới nơi.

Ngày 12/13 tháng 5 năm 1940, các máy bay Stuka đã thực hiện 300 phi vụ nhằm vào các vị trí phòng thủ của Pháp trong Trận Sedan (1940). Nhờ đó, quân Đức có thể vược qua tuyến phòng thủ của Pháp nhanh chóng một cách không ngờ, thậm chí quân Đức đã tiến tới Channel và chia cắt phần lớn quân Đồng minh.

Tuy nhiên, các cuộc không chiến trên bầu trời Sedan cũng đã cho thấy điểm yếu của Stuka, khi đối đầu với máy bay chiến đấu đối phương. Sáu chiếc Curtiss H-75 đã tấn công vào đội hình Ju 87 không được hộ tống và bắn rơi 11 trong tổng số 12 chiếc mà không gặp tổn thất nào. Stuka thậm chí còn dễ bị tổn thương hơn trước Hawker Hurricane do những chiếc máy bay này có tốc độ  và được vũ trang bằng 8 súng máy. Hai loại máy bay đã chạm trán với nhau trên bầu trời nước Pháp, và sau đó là trong các cuộc không chiến trên bầu trời nước Anh (tháng 7 đến tháng 10 năm 1940). Các tổn thất lớn đã khiến Luftwaffe phải rút các phi đội Stuka khỏi các chiến dịch ở nước Anh. Stuka cũng gặp thất bại khi phải đối đầu với các máy bay ném bom Fairey Battle của Không quân Hoàng gia Anh trên bầu trời nước Pháp.

Máy bay bổ nhào Stuka được trang bị súng máy MG 17 cỡ nòng 7,92 mm hoặc pháo MG 151 cỡ nòng 20 mm được gắn dưới cánh. Một số chiếc được sửa đổi để thực hiện nhiệm vụ diệt xe tăng bằng pháo BK37 cỡ 37 mm được gắn trong pod treo dưới cánh. Chúng tỏ ra rất thành công trong những ngày đầu của chiến dịch Barbarossa (1941) trước khi Liên Xô đưa vào trang bị các máy bay tiêm kích hiện đại như Yakovlev Yak-1 và sau đó là Yakovlev Yak-3.

Hans-Ulrich Rudel, phi công ném bom bổ nhào nổi tiếng nhất của phát xít Đức, với 2.530 phi vụ. Trong đó ông đã đánh chìm tàu chiến Petropavlovsk (1911) tại Kronstadt vào ngày 23/9/1941 bằng  bom. Về sau, khi bay trên chiếc Stuka được trang bị pháo 20 mm, ông đã tiêu diệt 100 xe tăng của Liên Xô, phần lớn là trong Trận Vòng cung Kursk tháng 7 năm 1943. Chiếc Ju 87G Kanonenvogel, trang bị hai pháo tự động chống tăng 37mm BK 37, theo đề xuất của chính Rudel, đã chứng tỏ rằng nó là thứ vũ khí tối thượng trong tay những phi công giỏi. Trong Chiến dịch phản công Kutuzov của Liên Xô (tháng 7 đến tháng 8 năm 1943), diễn ra ngay sau trận Kursk, Không quân phát xít Đức tuyên bố đã phá hủy 35 xe tăng chỉ trong một ngày. Sau khi kết thúc chiến tranh, Rudel là đồng tác giả của một cuốn sách viết về kinh nghiệm chiến đấu của ông.

Khi Italy bắt đầu tham chiến (10/6/1940) trong hàng ngũ Phát xít, Không quân Hoàng gia Ý sử dụng các máy bay Breda Ba 65 tại mặt trận Bắc Phi để chống lại quân Anh nhưng thất bại. Đến tháng 2 năm 1941 các máy bay chiến đấu của Anh đã bắn hạ hầu hết các máy bay của Ý. Tại Maroc vào ngày 11 tháng 11 năm 1942, các máy bay Curtiss P-40 Warhawk của Không quân Mỹ đã bắn hạ 15 chiếc Ju 87D trong một trận không chiến.

United States Army Air Forces tiến hành sửa đổi các máy bay North American P-51 Mustang thành máy bay ném bom bổ nhào bằng cách thay cánh mới và bổ sung phanh bổ nhào khí động. Phiên bản này của P-51 được gọi là North American A-36 Apache, bay thử lần đầu tháng 10 năm 1942. Chúng tham chiến tại Morocco từ tháng 4 năm 1943 để hỗ trợ đẩy lùi Quân đoàn Phi Châu của Đức. North American A-36 Apache bay rất nhanh tại độ cao thấp. Tuy nhiên đây cũng là nguyên nhân khiến máy bay dễ gặp tai nạn, với tỷ lệ tai nạn trong huấn luyện gây thương vong cao nhất trong số các máy bay của Không quân Hoa Kỳ và các phi công được khuyến cáo không được bổ nhào quá 70 độ. Chiếc Apache không được sử dụng trong Không quân Hoàng gia Anh nhưng được biên chế trong phi đoàn Không quân Mỹ tại Sicily, Italy và, đến cuối hè năm 1943, nó được biên chế tại các không quân đặt tại Ấn Độ để tiến hành các phi vụ tại Myanmar và Trung Quốc. Nó tỏ ra là một chiếc máy bay ném bom bổ nhào tuyệt vời và là một máy bay tiêm kích tốt: một phi công ACE của Mỹ đã có thành tích bắn hạ 5 máy bay tiêm kích của Đức.

Hải quân Hoàng gia Anh sử dụng máy bay ném ngư lôi bổ nhào của Fairey Swordfish và Fairey Albacore. Máy bay ném bom bổ nhào Blackburn Skua được thay thế bằng máy bay ném ngư lôi bổ nhào Fairey Barracuda, vốn đã được sử dụng trong các phi vụ tấn công bổ nhào chiến hạm Tirpitz của Đức, khi nó đang được bảo vệ bằng một hàng rào ngư lôi tại Na Uy năm 1944. Ngày 3/4/1944, trong chiến dịch Tungsten, 42 máy bay cất cánh từ tàu sân bay HMS Victorious và HMS Furious đã ghi nhận 14 lần ném bom trúng mục tiêu bằng bom  và  và khiến tàu Tirpitz không thể đảm nhận vai trò chiến đấu trong hai tháng sau đó.

Hồng quân Liên Xô trang bị máy bay ném bom Arkhangelsky Ar-2 trong giai đoạn từ năm 1940 đến năm 1944 và máy bay ném bom Petlyakov Pe-2 từ năm 1941 đến năm 1954.

Mặt trận Thái Bình Dương

Mỹ phát triển chiếc Vultee Vengeance làm máy bay ném bom bổ nhào phục vụ cho xuất khẩu. Nó thực hiện chuyến bay đầu tiên vào tháng 3 năm 1941. Máy bay được thiết kế với góc nghiêng của cánh bằng 0, nên rất phù hợp cho vai trò máy bay ném bom bổ nhào, do không chịu lực kéo từ cánh hoặc đuôi trong quá trình bổ nhào. Nhưng khi bay bình thường mũi của nó luôn hướng lên, làm cho việc hạ cánh trở nên khó khăn. Ban đầu Pháp đặt hàng mua 300 chiếc, nhưng Pháp đã đầu hàng trước khi đơn hàng tới nơi. Không quân Hoàng gia Anh cũng đặt hàng loại máy bay này, thay vì tiếp tục sản xuất Hawker Henley. Máy bay bị coi là không phù hợp khi sử dụng ở mặt trận châu Âu hay Bắc Phi, nơi nó sẽ phải đối đầu với  máy bay chiến đấu của Đức, do đó nó được triển khai tại Miến Điện từ tháng 3 năm 1943. Vultee Vengance đảm nhiệm nhiệm vụ yểm trợ tầm gần trong chiến dịch tại Miến Điện, ném bom các tuyến hậu cần, cầu và các vị trí pháo binh của quân Nhật. Nó cũng được Không quân Hoàng gia Úc và Không quân Ấn Độ sử dụng. Một vài chiếc được giữ lại trong Không quân Mỹ sau khi xảy ra cuộc tấn công Trân Châu Cảng, nhưng không tham gia chiến đấu.

Cả Hải quân Đế quốc Nhật Bản và Hải quân Mỹ đều đầu tư nỗ lực đáng kể vào máy bay ném bom bổ nhào. Nhật Bản bắt đầu cuộc chiến với một thiết kế rất tốt, chiếc máy bay ném bom bổ nhào cất cánh từ tàu sân bay Aichi D3A ("Val"). Khi cuộc chiến bước vào giai đoạn tiếp theo, thiết kế này dần chở nên lỗi thời do tốc độ của máy bay bị giới hạn bởi công suất động cơ của nó cùng với lực cản khí động học tác động lên càng hạ cánh cố định của nó (một thiết kế lấy từ Stuka).

Máy bay ném bom bổ nhào chính của Mỹ, chiếc Douglas SBD Dauntless, cũng có đặc tính tương tự như D3A Val. Từ tháng 12 năm 1942, chiếc Dauntless được thay thế bởi Curtiss SB2C Helldiver, một chiếc máy bay nhanh hơn, nhưng cũng phức tạp và dễ gặp sự cố hơn. Cả hai máy bay của Mỹ đều có mặt khắp các mặt trận, với 6.000 chiếc Dauntless và hơn 7.000 chiếc Helldiver được chế tạo. Cả SBD và D3A đều có mặt trong trận Trân Châu cảng vào ngày 7/12/1941. Nhật sử dụng một phi đội 54 chiếc D3A Val mang theo  bom để tấn công các máy bay đang đỗ tại sân bay Wheeler và đảo Ford. 18 chiếc Dauntless từ tàu sân bay  vừa tới Trân Châu cảng ngay trước khi quân Nhật tấn công. Bảy chiếc bị bắn hạ và nhiều chiếc khác đang đỗ trên mặt đất bị phá hủy tại căn cứ không quân Ewa Trong trận chiến Biển san hô, các máy bay ném bom bổ nhào Dauntless cùng với máy bay ném ngư lôi Douglas TBD Devastator đã đánh chìm tàu sâu bay hạng nhẹ Shoho và gây thiệt hại nặng cho tàu sân bay Shokaku.

Ngày 5/4/1942, tàu tuần dương hạng nặng  và  rời khỏi Colombo, Ceylon để gia nhập British Eastern Fleet, nhưng đã bị máy bay trinh sát của Nhật phát hiện. Chúng đã bị một số lượng lớn máy bay Aichi D3A tấn công và cả hai đều bị đắm. Ngày 9/4/1942, tàu sân bay  của Hải quân Hoàng gia Anh được hộ tống bởi  bị hơn 32 chiếc Aichi D3A tấn công và cả hai tàu đều chìm ngay trước khi 8 chiếc Fairey Fulmar thuộc phi đội số 806 tới nơi. Phi đội máy bay Fulmar đã bắn rơi 4 chiếc D3A và làm bị thương 2 chiếc khác, trong khi cũng mất 2 chiếc Fulmar trước các máy bay D3A đông hơn gấp nhiều lần.

Trong Trận Midway diễn ra ngày 4/6/1942, sau khi phần lớn các máy bay ném ngư lôi của đối phương bị tiêu diệt trước khi có thể thả bom trúng mục tiêu, các máy bay Dauntless cất cánh từ tàu sân bay  và  đã phát hiện bốn tàu sân bay của Nhật, đang tiến hành tiếp nhiên liệu và chuẩn bị cho đợt xuất kích tiếp theo. Các máy bay Mitsubishi A6M Zero khi đó không tham gia nhiệm vụ cảnh giới mà đang mải đuổi theo các máy bay ném ngư lôi và phi đội máy bay hộ tống, nên bầu trời khi đó hoàn toàn vắng bóng tiêm kích hạm Nhật. Vụ tấn công diễn ra dễ dàng và nhanh chóng, chỉ trong 6 phút, các tàu sân bay Soryu và Kaga của Nhật bốc cháy, trong khi tàu sân bay Akagi chịu thiệt hại chí mạng do một quả bom ném xuống đã gây cháy nhiên liệu và bom trong nhà chứa máy bay. Tàu sân bay Hiryu cũng bị đánh thiệt hại nặng. Như vây, chỉ trong vòng vài giờ, Hải quân Đế quốc Nhật Bản đã chịu tổn thất 4 tàu sân bay cùng với các thủy thủ giàu kinh nghiệm. Đây đều là những tổn thất khó có thể bù đắp. Các cuộc tấn công tiếp theo của máy bay bổ nhào SBD và SB2U từ tàu sân bay Midway và máy bay SBD từ tàu sân bay Yorktown và Enterprise và  vào ngày mùng 5-6 tháng 6 đã đánh chìm tàu tuần dương hạng nặng Mikuma và gây thiệt hại nặng cho tàu chị em với nó: Mogami cùng với hai tàu khu trục hộ tống.

United States Army Air Forces sử dụng máy bay Douglas A-24 Banshee, một phiên bản khác của chiếc Dauntless, với sự khác biệt về bánh lốp, và không có móc hãm. Chúng có căn cứ đặt tại Charters Towers, Queensland. Chiếc Banshee không có khả năng cạnh tranh với Mitsubishi A6M Zero của Nhật. Ngày 26/7/1942, chỉ có bảy chiếc Banshee cất cánh để tấn công các tàu vận tải của Nhật đang tiếp tế cho New Guinea. Sáu chiếc đã bị bắn hạ.

Chiếc Yokosuka D4Y Suisei, tên hiệu Judy, bắt đầu thay thế cho các máy bay bổ nhào Val trên các tàu sân bay Nhật kể từ tháng 3 năm 1943. Với thân máy bay kiểu dáng đẹp, thiết bị hạ cánh thu gọn và động cơ Daimler-Benz 601 được cấp phép mạnh mẽ, nó có thể đuổi kịp Grumman F4F Wildcat. Để tối đa hóa tốc độ và tầm hoạt động, người Nhật đã trang bị giáp bảo vệ và thùng nhiên liệu tự niêm phong, điều này tỏ ra rất tốn kém khi Hải quân Mỹ triển khai các tàu sân bay lớp Essex mới, mỗi tàu mang được 36 máy bay Grumman F6F Hellcat tiên tiến hơn. Trận chiến biển Philippines diễn ra vào ngày 19-20/6/1944, Hải quân Mỹ đã thất bại trong việc gây thiệt hại cho tàu sân bay Nhật, nhưng những tổn thất về Yokosuka D4Y và Aichi D3A cùng với các phi công giỏi, đã khiến cho Nhật không còn khả năng tấn công thêm lần nào nữa.

Từ đây, các cuộc tấn công của Không quân Hải quân Nhật chỉ đến từ kamikaze. Người Nhật lúc này đã ở thế phòng thủ. Sản lượng công nghiệp của Nhật Bản giảm từ mức đỉnh điểm vào năm 1942, trong khi của Mỹ tăng 1/4 trong hai năm từ 1942 đến 1944. Sản lượng máy bay ném bom các loại của Nhật Bản trong thời chiến chỉ bằng 16% sản lượng của Mỹ.

Loại biên

Sau Chiến tranh thế giới thứ 2, sự phát triển của bom đạn dẫn đường chính xác cao cùng với các hệ thống phòng không hiện đại ra đời đã dẫn đến thay đổi cơ bản trong chiến thuật sử dụng máy bay ném bom bổ nhào. Các hệ thống vũ khí mới, như rocket đã cho phép tăng độ chính xác của vụ tấn công cường kích dù máy bay có góc bổ nhào bé hơn và tấn công từ khoảng cách xa hơn. Những bom đạn có điều khiển này có khả năng trang bị trên các máy bay, kể cả máy bay tiêm kích, cải thiện hiệu suất ném bom của chúng trong khi tránh được các lỗ hổng trong chiến thuật sử dụng máy bay ném bom bổ nhào, khi quân nhà phải chiếm ưu thế trên không trước khi có thể triển khai máy bay ném bom bổ nhào.

Khi Không quân Hoàng gia Anh cố gắng ngăn chặn binh đoàn xe tăng Panzer của Erwin Rommel tại Bắc Phi vào đầu năm 1942, họ không có máy bay ném bom bổ nhào, và đây là một thiếu sót lớn. Tuy nhiên, cố vấn khoa học chính phủ Anh khi đó là Henry Tizard đã thành lập một hội đồng chuyên gia, khuyến nghị sử dụng rocket trên các máy bay cường kích. Rocket có quỹ đạo bay thẳng hơn nhiều so với bom, cho phép máy bay tấn công mục tiêu với độ chính xác cao từ một góc bổ nhào nhỏ, ở một khoảng cách đủ xa, và có thể trang bị trên tất cả máy bay ném bom hiện có của Anh. RAF bắt đầu sử dụng rocket trên các máy bay Hurricane từ tháng 6 năm 1942 để tấn công các xe tăng của Rommel. Lục quân Anh cũng sử dụng rocket để bắn các máy bay ném bom bay tầm thấp trong trận chiến nước Anh, sử dụng các rocket có cỡ , cùng với đầu đạn chất nổ mạnh. Nó trở thành một vũ khí chống tăng hiệu quả. Chiếc máy bay Hawker Typhoon, vốn ban đầu được phát triển để trở thành một mẫu máy bay tiêm kích, cũng được trang bị 8 quả tên lửa RP-3 nặng .

Vào ngày 23 tháng 5 năm 1943, một chiếc Fairey Swordfish đã tiêu diệt tàu ngầm U-752 trên biển Đại Tây Dương, năm ngày sau đó, một chiếc Lockheed Hudson thuộc lực lượng phòng thủ bờ biển RAF đã đánh chìm tàu ngầm U-755 tại Địa Trung Hải. Những quả rocket được gắn mũi nhọn và được bắn từ máy bay ở góc bổ nhào nhỏ xuống mặt biển. Những quả rocket sau khi ở dưới mặt nước sẽ di chuyển theo quỹ đạo cong lên phía trên, và tấn công vào vỏ áp lực của tàu ngầm ngay dưới mép nước, vô hiệu hóa hoặc đánh chìm chúng.

Caltech phát triển đạn rocket tốc độ cao (High Velocity Aircraft Rocket-HVAR) cỡ  với đầu đạn  cho Hải quân Mỹ. Loại rocket này được sử dụng trong cuộc đổ bộ Normanie và trên các máy bay của Hải quân Mỹ chiến đấu tại mặt trận Thái Bình Dương. Tháng 1 năm 1943, USAAF 4th Air Fighter Group được thành lập với nòng cốt là các phi công tình nguyện người Mỹ từng tham gia Eagle Squadron thuộc Không quân Hoàng gia Anh từ trước khi Mỹ tham chiến. Phi đội này được trang bị máy bay Republic P-47 Thunderbolt. Với trọng lượng không tải , P-47 là một trong những máy bay ném bom một động cơ lớn nhất trong Thế chiến 2, nó có khả năng mang được 10 rocket HVAR cỡ 130mm.

Cuối năm 1944, Không quân Hoàng gia Anh đã có khả năng ném bom bổ nhào chính xác từ độ cao lớn. Ngày 12/11/1944, bằng 2 quả bom Tallboy  thả từ máy bay Avro Lancaster từ độ cao , đã đánh chìm thiết giáp hạm Tirpitz. Bom Tallboy được phát triển bời kỹ sư thiết kế của Vickers Barnes Wallis. Sau đó là quả Bom động đất Grand Slam còn lớn hơn với trọng lượng  dùng để phá cầu và cầu cạn đường sắt. Wallis cũng là người thiết kế quả bom có khả năng lướt trên mặt nước để phá hủy các đập Eder và Moehne, vốn có lưới bảo vệ trước các cuộc tấn công bằng ngư lôi.

Các phi công tại Mặt trận Thái Bình Dương về sau đã phát triển kỹ thuật ném bom kiểu thia lia, theo đó máy bay bay ở độ cao thấp và thả bom rơi xuống mặt nước, quả bom sau khi chạm mặt nước sẽ nảy lên nhiều lần trước khi chạm mục tiêu.

Các máy bay hiện nay không còn được thiết kế tối ưu cho việc ném bom bổ nhào ở góc thẳng đứng. Vào thời chiến tranh thế giới 2, Đức đã nỗ lực phát triển bom có điều khiển đầu tiên trên thế giới, với tên gọi Fritz X, trong khi Mỹ phát triển bom Azon. Đây là tiền thân của những loại bom có điều khiển/bom thông minh hiện đại. Các quả bom có điều khiển có thể được thả từ cách xa tầm bắn của pháo phòng không nhờ sử dụng hệ thống điều khiển để điều khiển bom đánh trúng mục tiêu, giảm thiểu rủi ro khi máy bay phải tiếp cận gần khu vực phòng thủ.

Kỷ nguyên động cơ phản lực cho phép tăng tốc độ của máy bay ném bom, khiến cho kỹ thuật ném bom kiểu hướng lên trên (Ném bom qua vai) trở thành hiện thực. Đây là phương pháp ném bom ngược với ném bom bổ nhào trong đó máy bay lao lên từ độ cao thấp, sau đó tiến hành cắt bom, khi đó, quả bom được ném theo hướng xiên lên trên, giúp nó có tầm ném bom xa hơn ném bom bổ nhào thông thường.

Tham khảo
Notes

Citations

Bibliography

Angelucci, Enzo and Paolo Matricardi. World Aircraft: World War II. Volume II (Sampson Low Guides). Maidenhead, UK: Sampson Low, 1978. .
Brown, David. Warship Losses of World War II. Arms and Armour, London, Great Britain, 1990. .
Brown, David. Carrier Fighters. MacDonald and Janes, London, Great Britain, 1975. .
Casey, Louis. Naval Aircraft. Secaucus, New Jersey: Chartwell Books Inc. 1977. .
  Uses recently translated Japanese sources.
 Smith, Peter C. Dive Bomber!. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, 1982. .
Worth, Richard. Fleets of the World War II. New York: Da Capo Press, 2001. .

Link ngoài

 "Dive Bombing at Target Assures Accuracy" April 1933, Popular Mechanics – early article on dive bombing
  "Diving Artillery" , April 1942, Popular Science illustrated article on the basics of dive bombing
 Tail Brake on Do-217E Controls Its Diving Speed, November 1942, Popular Science
battle Dive bombers compared Flight'' article of 1940


title: Game of Thrones (mùa 3)

text:
Mùa thứ ba của loạt phim truyền hình chính kịch xen kỳ ảo Game of Thrones phát sóng lần đầu tại Hoa Kỳ trên kênh HBO từ ngày 31 tháng 3 năm 2013 đến ngày 9 tháng 6 năm 2013. Mùa phim này gồm có 10 tập, thời lượng mỗi tập vào khoảng 50–60 phút.

Chú thích

Liên kết ngoài
  – official US site
  – official UK site
 Game of Thrones – The Viewers Guide on HBO.com
 Making Game of Thrones on HBO.com

Game of Thrones


title: Tản

text:
Tản (tiếng Anhː thallus, số nhiều: thalli), từ tiếng Hy Lạp Latinh hóa θαλλός (thallos), có nghĩa là "chồi xanh" hoặc "nhánh cây", là mô sinh dưỡng của một số sinh vật trong các nhóm đa dạng như tảo, nấm, rêu tản, địa y và nấm nhầy Myxogastria. Nhiều sinh vật trong số này trước đây được gọi là thực vật tản, một nhóm đa ngành gồm các sinh vật có quan hệ họ hàng xa.

Từ "tản" thường dùng để gọi toàn bộ cơ thể đa bào không có cấu trúc mô và cơ quan của một sinh vật không di chuyển. Mặc dù tản không có cấu trúc cơ quan và các bộ phận chuyên hóa (lá, rễ và thân) như thực vật có mạch, chúng có thể có cấu trúc tương tự như mạch dẫn ở thực vật cấp cao. Các cấu trúc tương tự này có chức năng gần giống như mạch dẫn nhưng cấu trúc vi mô khác nhau; ví dụ tản không có mô mạch. Trong những trường hợp đặc biệt, chẳng hạn như phân họ Bèo tấm (Lemnoideae), cấu trúc của thực vật cấp cao này trên thực tế giống như tản và nó được gọi là cấu trúc tản (thalloid).

Mặc dù các tản phần lớn không khác biệt về mặt giải phẫu, nhưng có thể thấy được những khác biệt về hình thái và chức năng. Ví dụ, tản của tảo bẹ có thể được chia thành 3 vùngː chân tản (holdfast) để neo giữ, cuống (stipe) kết nối các phiến và phiến (blade) để quang hợp.

Tản một nấm thường được gọi là thể sợi. Thuật ngữ "tản" cũng thường được sử dụng để chỉ cơ thể sinh dưỡng của địa y. Đối với rong biển, tản đôi khi còn được gọi là lá lược hay tản tảo (frond).

Thể giao tử của một số thực vật không phải là thực vật tản, ví dụ như thạch tùng, dương xỉ đuôi ngựa và dương xỉ được gọi là nguyên tản (prothallus).

Tham khảo

Hình thái học nấm
Hình thái học thực vật


title: Bẫy ngọt ngào

text:
Bẫy ngọt ngào (tên tiếng Anh: Naked Truth 2022) là một bộ phim tâm lý drama kịch tính của Việt Nam năm 2022 do Đinh Hà Uyên Thư làm đạo diễn. Bộ phim còn có sự tham gia của nhiều diễn viên nổi tiếng như Bảo Anh, Minh Hằng, Diệu Nhi, Thuận Nguyễn, Quốc Trường... Đây là một bộ phim dành cho người trên 18 tuổi bởi có xuất hiện cảnh nóng trong phim. Ban đầu bộ phim được đặt tên là Thoát ế. Bộ phim có kinh phí khoảng 20 tỷ đồng.

Bộ phim đã được khởi chiếu tại Việt Nam từ ngày 11 tháng 2 năm 2022.

Sơ lược

Sau một thời gian dài không gặp, cuộc sống của mỗi thành viên trong hội ế đều có nhiều thay đổi. Camy là người duy nhất "thoát ế" với cuộc sống đáng mơ ước bên người chồng tài hoa Đăng Minh. Quỳnh Lam đã là một nhà thiết kế nổi tiếng, Linh Đan là một luật sư thành đạt, còn Ken trở thành ông chủ phòng gym. Cả nhóm quyết định hội ngộ nhân dịp kỷ niệm 3 năm ngày cưới của Camy. Từ đây, những góc khuất trong cuộc sống riêng của từng người dần được hé lộ và hội ế sẽ cùng nhau giải quyết những rắc rối diễn ra.

Diễn viên

Âm nhạc
Theo cảnh hậu danh đề, bộ phim bao gồm 6 ca khúc với 5 ca khúc được cover lại (trong đó 2 ca khúc được cover lại bởi diễn viên trong phim) và 1 ca khúc được remix bởi DJ Trix.

Phát hành
Bộ phim là một bộ phim được sản xuất vào năm 2021 và được dự kiến lên sóng khởi chiếu vào tháng 5 nhưng sau đó, do ảnh hưởng từ đại dịch COVID-19 mà bộ phim đã bị hoãn chiếu về ngày 31 tháng 12 năm 2021. Sau đó, bộ phim đã tiếp tục bị trì hoãn do ảnh hưởng từ dịch bệnh và được khởi chiếu chính thức vào ngày 11 tháng 2 năm 2022, để đón đầu dịp lễ Valentine.

Đến 16 tháng 4 năm 2022, VieON đã mua lại bộ phim và phát sóng độc quyền trên nền tảng này.

Đánh giá

 Trang báo điện tử Tuổi Trẻ cho rằng, "Cảnh nóng không quá nóng nhưng cần thiết". Tuy nhiên, trang này cũng nhận định thêm, "Xây dựng nhân vật nam phản diện hời hợt", "Chân dung của một tên biến thái, nghiện tình dục vẫn chưa đủ".
 VOH gọi bộ phim là "vừa vặn nhưng chưa đã".
 Báo Thanh Niên đã có những từ ngữ mĩ miều dành cho bộ phim như, "Với kịch bản chỉn chu và có chiều sâu, cộng thêm chút liều lĩnh trong cách thể hiện, Bẫy ngọt ngào là một điểm sáng của phim Việt giai đoạn đầu năm 2022".
 IMDB đánh giá bộ phim 4,9/10.

Giải thưởng

Xem thêm

 Danh sách phim điện ảnh có doanh thu cao nhất tại Việt Nam

Tham khảo

Phim Việt Nam
Điện ảnh Việt Nam
Phim năm 2022
Phim tâm lý Việt Nam
Phim Việt Nam năm 2022


title: Khoai tây nướng

text:
Khoai tây nướng, hoặc khoai tây áo khoác (Jacket potato) (Tiếng Anh: Baked potato), là một loại khoai tây đã được nướng để ăn. Khi được nấu chín kỹ, một củ khoai tây nướng có phần bên trong mềm mịn và lớp da giòn. Nó có thể được phục vụ với nhân và gia vị như bơ, pho mát, kem chua, nước thịt, đậu nướng hoặc thậm chí thịt xay.

Một số giống khoai tây như khoai tây Russet và khoai tây Vua Edward thích hợp để nướng hơn những loại khác, do kích thước và độ đặc của chúng. Mặc dù có quan niệm sai lầm phổ biến rằng khoai tây là chất béo, khoai tây nướng có thể được sử dụng như một phần của chế độ ăn uống lành mạnh.

Sự chuẩn bị
Khoai tây có thể được nướng trong lò nướng bằng gas hoặc điện thông thường, lò nướng đối lưu, lò vi sóng, trên vỉ nướng hoặc trên (hoặc trong) ngọn lửa trần. Một số nhà hàng sử dụng lò nướng đặc biệt được thiết kế riêng để nấu số lượng lớn khoai tây, sau đó giữ ấm và sẵn sàng phục vụ.

Trước khi nấu, khoai tây phải được chà sạch, rửa và lau khô, loại bỏ mắt và các vết bẩn trên bề mặt, rồi nướng với dầu (thường là dầu ô liu) hoặc bơ và/hoặc muối. Dùng nĩa hoặc dao chọc vào khoai tây để hơi nước thoát ra trong quá trình nấu. Khoai tây nấu chín trong lò vi sóng mà không châm vỏ có thể bị tách ra do áp suất bên trong tích tụ từ hơi nước không được thông thoáng. Mất từ một đến hai giờ để nướng một củ khoai tây lớn trong lò nướng thông thường ở . Quá trình nướng bằng lò vi sóng mất từ sáu đến mười hai phút tùy thuộc vào công suất lò và kích thước khoai tây, nhưng nhìn chung không tạo ra vỏ giòn. Một số công thức nấu ăn yêu cầu sử dụng cả lò vi sóng và lò nướng thông thường, với lò vi sóng được sử dụng để thoát phần lớn hơi nước trước khi nấu.

Bọc khoai tây trong giấy nhôm trước khi nấu trong lò nướng tiêu chuẩn sẽ giúp giữ ẩm, trong khi không bọc khoai tây sẽ làm cho vỏ giòn. Khi nấu trên ngọn lửa trực tiếp hoặc trong than của lò nướng barbecue, có thể yêu cầu bọc trong giấy bạc để tránh cháy vỏ. Một củ khoai tây được chôn trực tiếp trong than của ngọn lửa nấu rất ngon, với phần vỏ gần như bị cháy và không thể ăn được. Một củ khoai tây nướng được nấu chín hoàn toàn khi nhiệt độ bên trong của nó đạt đến .

Sau khi một củ khoai tây đã được nướng, một số người bỏ vỏ và chỉ ăn phần bên trong mềm và ẩm hơn, trong khi những người khác lại thích hương vị và kết cấu của lớp vỏ giòn, rất giàu chất xơ. Khoai tây nướng cả vỏ có thể mất từ 20 đến 40% hàm lượng vitamin C do làm nóng trong không khí chậm và quá trình mất hoạt tính của vitamin có thể tiếp tục trong một thời gian dài. Khoai tây nhỏ nướng nhanh hơn khoai tây lớn và do đó giữ được nhiều vitamin C.

Các biến thể
Một số người nướng khoai tây của họ và sau đó cạo bỏ bên trong, để lại vỏ để làm dụng cụ đựng. Phần thịt bên trong màu trắng sau đó có thể được trộn với nhiều loại thực phẩm khác như pho mát, bơ hoặc thịt xông khói. Hỗn hợp này sau đó được đổ lại vào vỏ và chúng được để lại vào trong lò để làm ấm kĩ. Ở Mỹ, chúng được biết đến với nhiều tên gọi khác nhau là vỏ khoai tây nhồi, khoai tây nhồi và khoai tây nướng hai lần. Ở Anh, các loại nhân hoặc lớp phủ trên bề mặt có xu hướng đa dạng hơn ở Mỹ: đậu nướng, gà sốt cà ri, gà đăng quang, ớt sừng, cá ngừ và nhân tôm được ưa chuộng, và ở Scotland thậm chí haggis còn được dùng làm nhân cho khoai tây áo khoác.

Một biến thể là khoai tây Hasselback, trong đó khoai tây được cắt thành những lát rất mỏng gần như nằm xuống dưới đáy, để khoai tây vẫn giữ được với nhau, và sau đó được nướng trong lò, thỉnh thoảng được phủ một lớp phô mai. Danh từ riêng "Hasselback" dùng để chỉ khách sạn và nhà hàng Hasselbacken sang trọng ở Stockholm, nơi khởi nguồn của món ăn này.

Biến thể khu vực

Bắc Mỹ
Nhiều nhà hàng phục vụ khoai tây nướng với các mặt như bơ, kem chua, hẹ, pho mát bào sợi và thịt xông khói. Những củ khoai tây này có thể là một món phụ cho bữa tối bít tết hoặc một số món ăn tương tự. Các mặt hàng thường là tùy chọn và khách hàng có thể đặt hàng nhiều hoặc ít tùy ý.

Khoai tây nướng lớn, nhồi bông có thể được phục vụ như một món chính, thường chứa đầy thịt cùng với bất kỳ thành phần nào được đề cập ở trên. Thịt nướng hoặc hun khói hoặc ớt được thay thế. Các loại rau như bông cải xanh cũng có thể được thêm vào.

Bang Idaho
Idaho là bang sản xuất khoai tây chính. Món khoai tây nướng Idaho được Đường sắt Bắc Thái Bình Dương quảng bá rầm rộ vào đầu thế kỷ 20, thường được các ngôi sao điện ảnh Hollywood sử dụng.

Hazen Titus được bổ nhiệm làm giám đốc toa ăn của Đường sắt Bắc Thái Bình Dương vào năm 1908. Ông nói chuyện với những người nông dân ở Thung lũng Yakima, những người phàn nàn rằng họ không thể bán cây khoai tây của mình vì đơn giản là khoai tây của họ quá lớn. Họ cho lợn ăn. Titus biết được rằng một củ khoai tây có thể nặng từ 2 đến 5 pound, nhưng những củ khoai tây nhỏ hơn được người mua rau củ ưa thích hơn và nhiều người cho rằng chúng không ăn được vì vỏ dày và thô khiến chúng khó nấu.

Titus và nhân viên của mình phát hiện ra những củ khoai tây "không thể ăn được" rất ngon sau khi nướng trong lò nướng chậm. Ông ký hợp đồng mua bao nhiêu củ khoai tây mà nông dân có thể sản xuất nặng hơn 2 pound. Ngay sau lần giao hàng đầu tiên của " Netted Gem Bakers ", chúng đã được cung cấp cho thực khách tại North Coast Limited bắt đầu từ năm 1909. Lời chào hàng đặc sản của tuyến đã lan truyền nhanh chóng, và chẳng bao lâu sau hãng đã sử dụng "Great Big Baked Potato" làm khẩu hiệu để quảng bá dịch vụ hành khách của đường sắt. Khi một công trình bổ sung được xây dựng cho chính ủy Seattle ở Bắc Thái Bình Dương vào năm 1914, phóng viên đã viết, "Một thương hiệu lớn, có hình dạng của một củ khoai tây nướng, dài 40 ft và đường kính 18 ft, cao ngang mái nhà. Khoai tây được thắp sáng bằng điện và mắt của nó, thông qua cơ chế điện, được tạo ra để nháy mắt liên tục. Một khối bơ đâm vào phần trên của nó phát sáng liên tục. " Các khoản phí bảo hiểm như bưu thiếp, dụng cụ mở thư, và thìa cũng được sản xuất để quảng bá "Lộ trình của món khoai tây nướng vĩ đại"; khẩu hiệu phục vụ Bắc Thái Bình Dương trong khoảng 50 năm. Bài hát "Great Big Baked Potato"  (lời của NR Streeter và H. Caldwell; Nhạc của Oliver George) được viết về củ khoai tây này.

Vương quốc Anh

Khoai tây nướng đôi khi được gọi là khoai tây áo khoác ở Vương quốc Anh. Món khoai tây nướng đã phổ biến ở Anh trong nhiều năm. Vào giữa thế kỷ 19, khoai tây áo khoác được bán trên đường phố bởi những người bán hàng rong trong những tháng mùa thu và mùa đông. Ở London, ước tính có khoảng 10 tấn khoai tây nướng được bán mỗi ngày bằng phương pháp này. Trám thông thường áo khoác khoai tây (hoặc "toppings") ở Vương quốc Anh bao gồm grated pho mát cheddar, đậu nướng, mayonnaise cá ngừ, tiêu ớt và thịt bằm và thịt gà và thịt xông khói.

Khoai tây nướng thường được ăn vào Đêm Guy Fawkes; theo truyền thống chúng thường được nướng trong than hồng rực của đống lửa.

Là một phần của sự thúc đẩy thức ăn nhanh có lợi cho sức khỏe hơn, khoai tây nướng đã một lần nữa xuất hiện trên đường phố Vương quốc Anh cả trong các đơn vị di động và nhà hàng.   Chuỗi cửa hàng ăn nhanh Spudulike chuyên về khoai tây nướng.

Pháp
Một củ khoai tây nướng được gọi là "pomme de terre au four" trong tiếng Pháp. Nó có thể được phục vụ như một món ăn kèm với món thịt, hoặc trong một nhà hàng thức ăn nhanh được gọi là "pataterie", là trung tâm của bữa ăn.
[ cần dẫn nguồn ]

Armenia
Một biến thể khu vực của khoai tây nướng được biết đến ở các ngôi làng nông thôn Armenia xung quanh Hồ Sevan là "p'ur" (tiếng ). Phân bò khô được chất thành đống và dùng làm nhiên liệu để nướng từ từ những củ khoai tây chưa cắt hạt được đặt ở giữa.
[ cần dẫn nguồn ]

Thổ Nhĩ Kỳ

Kumpir, một loại khoai tây nướng với nhiều nhân khác nhau, là một món ăn nhanh phổ biến ở Thổ Nhĩ Kỳ. Ở dạng cơ bản, nó được làm bằng khoai tây được bọc bằng giấy bạc và nướng trong lò đặc biệt. Khoai tây được cắt thẳng ở giữa   và bên trong được trộn với bơ không ướp muối và xay nhuyễn với pho mát kaşar. Tuy nhiên, tất cả các loại thực phẩm có thể được thêm vào khoai tây: sốt mayonnaise, tương cà, dưa chua, bắp rang, lát xúc xích, cà rốt, nấm và salad Nga. Các quán cà phê ở Ortaköy, Istanbul chế biến món kumpir đặc biệt nổi tiếng với khách du lịch và cung cấp nhiều nguyên liệu hơn nữa.

Nga
Mặc dù khoai tây nướng với các loại nhân khác nhau không được coi là món ăn truyền thống của Nga, nhưng gần đây nó đã trở nên phổ biến như một món ăn nhanh.
[ cần dẫn nguồn ]

Brazil
Khoai tây nướng khá phổ biến ở Brazil, nơi nó đôi khi được gọi là batata inglesa (được dịch theo nghĩa đen là "khoai tây Anh", có thể do việc sử dụng một loại khoai tây trong tiếng Anh, 'Vua Edward').
[ cần dẫn nguồn ]

Tham khảo

Đồ nướng
Món ăn khoai tây
Ẩm thực Vương quốc Liên hiệp Anh
Ẩm thực Hoa Kỳ


title: OneDrive

text:
OneDrive (trước đây là SkyDrive, Windows Live SkyDrive và Windows Live Folders) là một dịch vụ lưu trữ tập tin cho phép người dùng đồng bộ dữ liệu hoặc truy cập chúng từ trình duyệt web hoặc điện thoại. Người dùng có thể chia sẻ tập tin công cộng hoặc với danh bạ của họ, chia sẻ tập tin công cộng không yêu cầu truy cập tài khoản Microsoft. Nó là một phần của dịch vụ trực tuyến trước đây là Windows Live. OneDrive được tích hợp mặc định trên hệ điều hành Windows 10 và có sẵn trên các nền tảng khác như iOS và Android.

Ngoài lưu trữ đám mây cá nhân, Microsoft cung cấp quản lý dữ liệu cho doanh nghiệp như OneDrive for Business.

Tham khảo

Liên kết

Windows Live
Phần mềm cho Windows Phone
Microsoft Office
Thành phần Windows
Phần mềm cho iOS
Ứng dụng Web
Đồng bộ hóa dữ liệu
Ứng dụng Universal Windows Platform
Ứng dụng đám mây


title: Siêu cúp châu Âu 2012

text:
Siêu cúp châu Âu 2012 là trận Siêu cúp bóng đá châu Âu thứ 37, trận đấu bóng đá thường niên được tổ chức bởi UEFA giữa đương kim vô địch của hai giải đấu bóng đá cấp câu lạc bộ lớn nhất châu Âu, UEFA Champions League và UEFA Europa League. Trận đấu được diễn ra giữa Stade Louis II tại Monaco ngày 31 tháng 8 năm 2012, giữa đội vô địch UEFA Champions League 2011–12 Chelsea của Anh và đội vô địch UEFA Europa League 2011–12 Atlético de Madrid của Tây Ban Nha.

Đây là trận Siêu cúp cuối cùng diễn ra trên sân Louis II, nơi tổ chức từ năm 1998, các trận đấu trong tương lai sẽ được diễn ra trên các sân khác nhau, bắt đầu từ năm 2013, được diễn ra trên sân Eden Arena ở Prague.

Atlético de Madrid đánh bại Chelsea 4–1, để giành Siêu cúp châu Âu thứ hai.

Địa điểm thi đấu
Stade Louis II ở Monaco là nơi diễn ra UEFA Super Cup hàng năm kể từ 1998. Xây dựng năm 1985, sân là sân nhà của AS Monaco, đội thi đấu trong hệ thống giải bóng đá Pháp.

Sức chứa của Stade Louis II là 18,000. Hơn 70 phần trăm số vé dành cho cổ động viên hai đội và trung lập. Chelsea và Atlético phân phối thẳng số vé tới người hâm mộ của họ. Các hạng vé dành cho cổ động viên trung lập Hạng 1 (Première) đối diện với khán đài chính có giá €70. Vé trung lập quốc tế được bán độc quyền qua UEFA.com, từ 15 tháng Sáu tới 2 tháng Bảy.

Các đội

Trước đó đã có bốn trận đấu Anh-Tây Ban Nha tại UEFA Super Cup (1979, 1980, 1982, 1998), các đội của Anh giành chiến thắng ba trong bốn trận.

Trận đấu

Chi tiết

Thống kê

</div>

Tham khảo

Liên kết ngoài
2012 UEFA Super Cup, UEFA.com
UEFA Super Cup History: 2012, UEFA.com

2012
Trận đấu của Chelsea F.C.
Trận đấu của Atlético Madrid


title: Ichneumon lacunae

text:
Ichneumon lacunae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneumon


title: Victrix frigidalis

text:
Victrix frigidalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Victrix


title: Thuốc giảm đau nhóm opioid

text:
Thuốc giảm đau nhóm opioid là nhóm các chất tự nhiên và tổng hợp, có các tính chất như morphine tác động lên các thụ thể opioid.
Opioid bao gồm các loại thuốc phiện (opiat), các loại thuốc có nguồn gốc từ thuốc phiện, bao gồm cả morphin . Các opioid khác là các loại thuốc bán tổng hợp và tổng hợp như hydrocodone, oxycodone và fentanyl; thuốc đối kháng như naloxone và peptide nội sinh như endorphins.

Các loại thuốc nhóm opioid chủ yếu được sử dụng để giảm đau, bao gồm cả gây mê, chúng cũng được sử dụng để giảm ho, chống tiêu chảy

Các tác dụng phụ của thuốc phiện có thể bao gồm ngứa, buồn ngủ, buồn nôn, suy hô hấp, táo bón, và hưng phấn. Khi sử dụng liên tục sẽ bị phụ thuộc, đòi hỏi phải tăng liều và dẫn đến một hội chứng cai nghiện khi ngưng đột ngột. Cảm giác hưng phấn thu hút sử dụng thuốc để giải trí, và việc sử dụng thường xuyên opioid trong giải trí dẫn đến nghiện ngập. Tai nạn vì dùng quá liều hoặc sử dụng đồng thời với các thuốc giảm đau khác thường gây tử vong do suy hô hấp.

Các loại thuốc thông dụng
Morphin và pethidin là những thuốc giảm đau nhóm opioid có tác dụng đối với đau từ vừa đến nặng, đặc biệt đau do nội tạng. Đáp ứng với thuốc thay đổi nhiều giữa các người bệnh. Codein, một thuốc giảm đau nhẹ hơn, phù hợp với đau từ nhẹ đến vừa.

Morphin

Morphin có giá trị nhất đối với đau nặng.

Ngoài giảm đau, morphin còn làm người bệnh khoái cảm và lạc quan, mất cảm giác đói, hết buồn rầu sợ hãi; nếu dùng lặp lại nhiều lần có thể gây nghiện và nhờn thuốc.

Với liều thông thường, tác dụng không mong muốn phổ biến gồm có buồn nôn, nôn, táo bón và gây buồn ngủ; liều cao gây ức chế hô hấp và hạ huyết áp.

Pethidin
Pethidin (Tên quốc tế: Pethidine hydrochloride) làm giảm đau nhanh nhưng ngắn, tác dụng kém hơn morphin, nhưng ít gây táo bón hơn morphin. Pethidin được dùng để làm giảm đau trong các trường hợp đau vừa và đau nặng.

Thuốc còn được dùng theo đường tiêm để gây tiền mê và để hỗ trợ cho gây mê.

Một chất chuyển hoá của pethidin có tác dụng độc cho thần kinh, chất norpethidin, tích luỹ trong quá trình dùng nhiều lần pethidin và có thể gây kích thích hệ thần kinh trung ương gồm có giật cơ và co giật. Các tác dụng phụ đó cùng với tác dụng giảm đau ngắn làm cho pethidin không phù hợp để điều trị đau nặng, kéo dài.

Codein
Codein tác dụng yếu hơn nhiều so với morphin và với liều thông thường cũng ít có khả năng gây nhiều tác dụng phụ, bao gồm cả nghiện thuốc. Thuốc có hiệu quả đối với đau từ nhẹ đến vừa nhưng dùng lâu rất hay gây táo bón.

Codein có tác dụng giảm ho do tác dụng trực tiếp lên trung tâm gây ho ở hành não; codein làm khô dịch tiết đường hô hấp và làm tăng độ quánh của dịch tiết phế quản. Codein là thuốc trấn ho trong trường hợp ho khan làm mất ngủ.

Codein gây giảm nhu động ruột, vì vậy là một thuốc rất tốt trong điều trị tiêu chảy do bệnh thần kinh đái tháo đường. Không được chỉ định khi bị tiêu chảy cấp và tiêu chảy do nhiễm khuẩn.

Chú thích

Thuốc giảm đau


title: Kiểm tra tâm lý

text:
Kiểm tra tâm lý hoặc xét nghiệm tâm lý là quản lý các bài kiểm tra tâm lý, được thiết kế để trở thành "thước đo khách quan và tiêu chuẩn của một mẫu hành vi". Thuật ngữ mẫu hành vi đề cập đến hiệu suất của một cá nhân đối với các nhiệm vụ thường được quy định trước. Các mẫu hành vi tạo nên một bài kiểm tra giấy và bút chì, loại kiểm tra phổ biến nhất, là một loạt các mục. Hiệu suất trên các mặt hàng này tạo ra một điểm kiểm tra. Một điểm trong bài kiểm tra được xây dựng tốt được cho là phản ánh một cấu trúc tâm lý như thành tích trong một môn học, khả năng nhận thức, năng khiếu, hoạt động cảm xúc, tính cách, v.v. Sự khác biệt về điểm kiểm tra được cho là phản ánh sự khác biệt của từng cá nhân trong việc xây dựng bài kiểm tra được cho là cần đo. Khoa học đằng sau kiểm tra tâm lý là tâm lý học đo lường.

Trắc nghiệm tâm lý
Một bài kiểm tra tâm lý là một công cụ được thiết kế để đo lường các cấu trúc không quan sát được, còn được gọi là các biến tiềm ẩn. Các bài kiểm tra tâm lý là điển hình, nhưng không nhất thiết là một loạt các nhiệm vụ hoặc vấn đề mà người trả lời phải giải quyết. Các bài kiểm tra tâm lý có thể rất giống với bảng câu hỏi, cũng được thiết kế để đo lường các cấu trúc không quan sát được, nhưng khác nhau trong các bài kiểm tra tâm lý yêu cầu hiệu suất tối đa của người trả lời trong khi bảng câu hỏi yêu cầu hiệu suất điển hình của người trả lời. Một bài kiểm tra tâm lý hữu ích phải vừa hợp lệ (nghĩa là có bằng chứng để hỗ trợ cho việc giải thích cụ thể về kết quả kiểm tra ) và đáng tin cậy (nghĩa là nhất quán nội bộ hoặc cho kết quả nhất quán theo thời gian, qua các người xếp loại, v.v.).

Điều quan trọng là những người bằng nhau trên cấu trúc đo cũng có xác suất trả lời chính xác các mục kiểm tra bằng nhau. Ví dụ, một mục trong bài kiểm tra toán học có thể là "Trong một trận bóng đá, hai cầu thủ nhận được một thẻ đỏ; cuối cùng có bao nhiêu cầu thủ?"; tuy nhiên, mục này cũng đòi hỏi kiến thức về bóng đá phải được trả lời chính xác, không chỉ là khả năng toán học. Thành viên nhóm cũng có thể ảnh hưởng đến cơ hội trả lời chính xác các mục (chức năng mục khác biệt). Thông thường các bài kiểm tra được xây dựng cho một nhóm dân số cụ thể, và điều này nên được tính đến khi quản lý các bài kiểm tra. Nếu một bài kiểm tra là bất biến đối với một số khác biệt nhóm (ví dụ như giới tính) trong một nhóm dân số (ví dụ: Anh) nó không tự động có nghĩa là nó cũng bất biến trong một nhóm dân số khác (ví dụ Nhật Bản).

Đánh giá tâm lý tương tự như kiểm tra tâm lý nhưng thường liên quan đến đánh giá toàn diện hơn về cá nhân. Đánh giá tâm lý là một quá trình bao gồm kiểm tra sự tích hợp thông tin từ nhiều nguồn, chẳng hạn như kiểm tra tính cách bình thường và bất thường, kiểm tra khả năng hoặc trí thông minh, kiểm tra sở thích hoặc thái độ, cũng như thông tin từ các cuộc phỏng vấn cá nhân. Thông tin tài sản thế chấp cũng được thu thập về lịch sử cá nhân, nghề nghiệp hoặc y tế, chẳng hạn như từ hồ sơ hoặc từ các cuộc phỏng vấn với cha mẹ, vợ hoặc chồng, giáo viên, hoặc các nhà trị liệu hoặc bác sĩ trước đó. Một bài kiểm tra tâm lý là một trong những nguồn dữ liệu được sử dụng trong quá trình đánh giá; thường có nhiều hơn một bài kiểm tra được sử dụng. Nhiều nhà tâm lý học thực hiện một số mức độ đánh giá khi cung cấp dịch vụ cho khách hàng hoặc bệnh nhân, và có thể sử dụng ví dụ, danh sách kiểm tra đơn giản cho osis cho các thiết lập điều trị; để đánh giá một khu vực cụ thể của chức năng hoặc khuyết tật thường cho các cơ sở trường học; để giúp chọn loại điều trị hoặc để đánh giá kết quả điều trị; để giúp các tòa án quyết định các vấn đề như quyền nuôi con hoặc năng lực để ra tòa; hoặc để giúp đánh giá người xin việc hoặc nhân viên và cung cấp tư vấn hoặc đào tạo phát triển nghề nghiệp.

Tham khảo

Tâm lý học lâm sàng
Kiểm tra tâm lý học


title: Lamprosema rhoeoalis

text:
Lamprosema rhoeoalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lamprosema


title: Stenele aletis

text:
Stenele aletis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Stenele


title: Diyorjon Turapov

text:
Diyorjon Turapov  (sinh ngày 9 tháng 7 năm 1994) là một tiền vệ bóng đá người Uzbekistan hiện tại thi đấu cho Olmaliq FK ở Uzbekistan Professional Football League.

Sự nghiệp
Anh thi đấu cho Olmaliq FK kể từ năm 2013.  Anh là thành viên của đội tuyển U-20 Uzbekistan tại Giải vô địch bóng đá U-20 thế giới 2013. Tại Giải vô địch bóng đá U-20 thế giới 2013 anh ghi bàn thắng thứ ba trong chiến thắng trước New Zealand.

Ngày 29 tháng 5 năm 2014 anh có màn ra mắt cho Uzbekistan trong trận giao hữu trước Oman kết thúc với phần thắng 0-1 cho Oman.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1994
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Uzbekistan
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Uzbekistan
Cầu thủ bóng đá Olmaliq FK
Cầu thủ bóng đá Lokomotiv Tashkent


title: Nguyễn Phúc Hồng Cai

text:
Nguyễn Phúc Hồng Cai (chữ Hán: 阮福洪侅; 13 tháng 12 năm 1845 – 15 tháng 5 năm 1876), tôn hiệu Kiên Thái vương (堅太王), là một hoàng tử con vua Thiệu Trị nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Ông được biết đến là phụ thân của ba vị hoàng đế liên tiếp của triều Nguyễn, là Kiến Phúc, Hàm Nghi và Đồng Khánh, đồng thời là tổ phụ của vua Khải Định và là tằng tổ phụ của vua Bảo Đại.

Tiểu sử
Hoàng tử Hồng Cai sinh ngày 5 tháng 11 (âm lịch) năm Ất Tỵ (1845), là con trai thứ 26 của vua Thiệu Trị, mẹ là Tài nhân Trương Thị Vĩnh (sau được tấn tặng làm Kỷ tần). Hồng Cai bẩm tính nhân hậu, cần kiệm, biết tuân theo phép tắc. Ông vốn chăm học từ nhỏ, khi ra ở phủ riêng cùng học với các vương công, xem rộng kinh sử.

Năm Tự Đức thứ 18 (1865), Hồng Cai được phong làm Kiên Quốc công (堅國公). Trước đó, vua ra bài cho cả ba hoàng đệ là Hồng Cai, Hồng Diêu và Hồng Dật cùng làm. Theo lệ, các hoàng thân mới đầu đều được phong làm Quận công, nhưng vì thấy Hồng Cai học hạnh tốt hơn cả nên được đặc cách gia phong như vậy. Cũng trong năm đó, con trai trưởng của quốc công Hồng Cai được chọn vào nuôi ở trong cung (là vua Đồng Khánh sau này).

Năm Tự Đức thứ 29 (1876), ngày 22 tháng 4 (âm lịch), quốc công Hồng Cai mất, Tự Đức vô cùng thương tiếc, nghỉ chầu 3 ngày, ban thụy là Thuần Nghị (純毅), lại cho thêm quan tài của Đông Viên để tỏ lòng yêu quý khác thường.

Lăng tẩm của quốc công Hồng Cai được táng tại huyện Hương Thủy, phủ Thừa Thiên. Điểm đặc biệt của ngôi lăng này là có hai bi đình (nhà đặt bia) nằm đối xứng ở hai bên trái và phải của lăng, trong khi tất cả các lăng mộ khác của hoàng đế và hoàng thân công chúa chỉ có một bi đình. Ông được thờ tại phường Dưỡng Sinh ở trong kinh thành.

Tháng 9 (âm lịch) năm Ất Dậu (1885), Đồng Khánh lên ngôi kế vị vua em Hàm Nghi, vâng theo chỉ dụ của Thái hậu Từ Dụ truy tôn cho cha ruột là Hồng Cai làm Kiên vương (堅王), thụy Ôn Nghị (溫毅). Bài sách văn viết rằng:

"Được nghe thánh thần tỏ lòng luyến ái, nghĩa thân thân là việc lớn hơn; vương giả nối nghiệp trung hưng, lễ quý quý là trọng trước hết; có đức tất có báo, dẫu chết cũng như còn. Nghĩ đến Kiên quốc công là người em yêu quý của hoàng khảo Dực tông Anh hoàng đế ta, bản tính đoan trang; vốn lòng hiếu hữu, tự biết rèn luyện, thực tinh hoa lá ngọc cành vàng; không cần múa gươm, có khí khái cánh chim vó ngựa, hạnh nghĩa ấy, tam hoàng rõ rệt; bản chi này bách thế còn lưu. Nên nay phải ngọc bích được truyền; cầm tỷ phù nối nghiệp, nghĩ đến rung rinh đai ấn, còn tưởng đến Đông Bình; hiềm vì văng vẳng sinh ca, không theo được Tử Tấn, dòng dõi vốn lòng nhân hậu; cáo sắc phải được hiển dương. Nay tuân theo đặc Chỉ của Từ Dụ Bác Huệ Thái hoàng thái hậu, tấn tặng là Kiên vương, tên thụy là Ôn Nghị, để yên ủi linh hồn, mà tỏ rõ ơn nước. Than ôi! Hàm sắc thêm phần rực rỡ, hầu nêu vang vẻ ở tuyền đài; lá đồng há phải việc riêng, che chở giúp ngầm cho căn bản, mong xin linh sảng có thấu; xin phải kính theo."

Năm Đồng Khánh thứ 3 (1888), theo lời bàn của bộ Lễ, vua muốn tôn huy hiệu cho Kiên vương Hồng Cai và phủ thiếp Bùi Thị Thanh (mẹ vua), đồng thời cải thụy của Kiên vương thành Thuần Nghị (純毅) như trước. Đình thần và phủ Tôn Nhân cho là hợp tình hợp lễ, xin tấn tôn Kiên vương làm Kiên Thái vương (堅太王), xưng là Hoàng thúc phụ, Bùi thị làm Kiên Thái vương phi, xưng là Hoàng thúc mẫu. Cũng vì từ trước đến nay chưa có lệ phong Vương phi cho phủ thiếp nên hai hoàng thân là quốc công Miên Trữ và quốc công Miên Tuấn đều bác bỏ việc đó. Điều này làm phật ý Đồng Khánh nên hai ông bị phế bỏ tước vị.

Cũng trong năm đó, vua cho dựng đền Hân Vinh, dự định để bà Tài nhân Trương Thị Vĩnh đến ở. Nhưng cuối năm đó, Đồng Khánh băng hà, triều thần cho đặt quan tài của vua ở đền Hân Vinh, sau khi an táng vua thì lấy đền đó làm nơi thờ mới cho Kiên Thái vương Hồng Cai (là cha vua). Đền Hân Vinh sau này còn có tên gọi là Đình Phương từ đường, hiện tọa lạc tại số 179, đường Phan Đình Phùng, thành phố Huế.

Gia quyến
Kiên Thái vương Hồng Cai có 5 con trai và 7 con gái. Ông được ban cho bộ chữ Đậu (豆) để đặt tên cho các con cháu trong phòng.

Dân gian Huế có câu ca dao:

Một nhà sinh đặng ba vua.
Vua còn, vua mất, vua thua chạy dài.

Hai câu này là để nói về hoàn cảnh đặc biệt của gia đình ông, khi mà cả 3 người con trai đều được nối ngôi làm vua. "Vua còn" tức Đồng Khánh, "vua mất" tức Kiến Phúc và "vua thua chạy dài" tức Xuất đế Hàm Nghi.

Phủ thiếp
 Nguyễn Thị Thảo, chánh thất, được nhắc đến qua việc vua Khải Định ban cho bà một chiếc Kim bội có dây tua nhân tiết Thánh Thọ ngũ tuần (mừng thọ 50 tuổi của bà Thánh Cung Nguyễn Hữu Thị Nhàn, đích mẫu của Khải Định).
 Bùi Thị Thanh (1845 – 1900), được tôn làm Kiên Thái vương phi (堅太王妃), sau khi mất được ban thụy là Đoan Nhu (端柔).
 Phan Thị Nhàn (? – 21 tháng 1 năm 1889).

Kiên Thái vương Hồng Cai còn nhiều thứ thiếp chưa rõ tên.

Hậu duệ

Con với bà Bùi Thị Thanh
 Nguyễn Phúc Ưng Thị, làm hoàng tử đổi tên thành Ưng Đường rồi Ưng Kỷ, tức Đồng Khánh. Ông được vua Tự Đức nhận làm con nuôi thứ 2, được Thiện phi Nguyễn Thị Cẩm nuôi dưỡng. Công tử trưởng.
 Nguyễn Phúc Ưng Đăng, làm hoàng tử đổi tên thành Ưng Hỗ, tức vua Kiến Phúc, được Tự Đức nhận làm con nuôi thứ 3, do Học phi Nguyễn Văn Thị Hương nuôi dưỡng. Công tử thứ ba.
 Nguyễn Phúc Ưng Quyến (1871 – 1901), công tử thứ tư, tập phong Kiên Quận công (堅郡公). Công tử Ưng Quyến có hai con trai tên là Bửu Phong và Bửu Thùy. Công tôn Bửu Phong có một người con trai là Vĩnh Cẩn, là người bạn tâm giao của vua Bảo Đại và là người được Bảo Đại tin tưởng nhất. Ông Cẩn lấy bà Nguyễn Hữu Bích Tiên, con của Tân Phong Công chúa Châu Hoàn và ông Nguyễn Hữu Khâm (con trai của Vĩnh Quốc công Nguyễn Hữu Độ), tức cháu ngoại vua Dục Đức.
 Công nữ Như Khuê.
 Công nữ Như Đạm.

Con với bà Phan Thị Nhàn
 Công nữ Tú Lộc, mới 5 tuổi thì chết yểu, tặng làm An Nghĩa Huyện chúa (安義縣主). Theo đình thần bàn nghị, vua phỏng theo lễ chế nhà Đường truy tặng người chị lớn chết yểu làm Huyện chúa. Công nữ trưởng.
 Nguyễn Phúc Ưng Phong, 8 tuổi thì mất, truy tặng Kiến huyện hầu (堅縣侯). Công tử thứ hai.
 Nguyễn Phúc Ưng Lịch, tức Hàm Nghi, kế vị vua anh Kiến Phúc. Công tử thứ năm.

Công nữ thứ sáu mất sớm, không rõ tên, mẹ là một người thiếp họ Nguyễn. Mộ của công nữ này hiện tọa lạc tại phường Thủy Xuân, thành phố Huế.

Công nữ thứ năm là Như Phiên (hoặc Phan), có chỗ ghi là Như Sắc, không rõ mẹ, lấy danh thần Thân Trọng Huề. Một người con gái của hai ông bà là Thân Thị Nam Trân, lấy ông Trần Văn Chương, sinh Trần Lệ Xuân, hay còn được biết với tên là Madame Nhu.

Các công nữ Như Quế (công nữ thứ ba), Như Phiên và Như Cư (công nữ thứ bảy) được vua Khải Định ban cho mỗi người một chiếc Kim bội, mặt sau khắc 4 chữ Khải Định sắc tứ.

Tham khảo
 Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), Nguyễn Phúc Tộc thế phả , Nhà xuất bản Thuận Hóa
 Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam liệt truyện chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
 Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam thực lục chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục
 Đồng Khánh Khải Định chính yếu (2010), Nguyễn Văn Nguyên dịch, Nhà xuất bản Thời Đại

Chú thích

Hoàng tử Thiệu Trị
Công tước nhà Nguyễn
Vương tước truy phong Việt Nam


title: Parahephaestion brasiliensis

text:
Parahephaestion brasiliensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Parahephaestion


title: Eucelatoria heliothis

text:
Eucelatoria heliothis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eucelatoria


title: ASC Biesheim

text:
Association Sportive et Culturelle de Biesheim là một câu lạc bộ bóng đá Pháp từ Biesheim, Haut-Rhin. Được thành lập vào năm 1968.

Lịch sử
Đội lọt vào vòng 1/32 Coupe de France trong năm 2017-18 Coupe de France. Ở đó, đội đã gặp đội bóng đang thi đấu tại Championnat National Grenoble Foot 38 và thua 3-0 trong loạt sút luân lưu sau trận hòa 2-2 vào ngày 24 tháng 1 năm 2018.

N hà tài trợ giải đấu PMU đã gọi Biesheim là "Petit Poucet" (Tom Thumb) của giải đấu và thưởng cho họ trang phục thi đấu cho đội tại vòng 1/32.

Tham khảo

Haut-Rhin
Câu lạc bộ bóng đá Pháp


title: Adriana Paniagua

text:
Adriana Paniagua, tên đầy đủ là Adriana Maria Paniagua Cabrera (sinh năm 1995 tại Chinandega, Nicaragua) là người mẫu Nicaragua và là một hoa hậu. Cô đã đăng quang ngôi vị cao nhất và được trao vương miện tại cuộc thi Hoa hậu Nicaragua 2018 và sẽ đại diện cho quốc gia của cô tranh tài tại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2018.

Cuộc sống cá nhân
Paniagua sống ở Chinandega, Nicaragua. Cô đang hoạt động trong lĩnh vực người mẫu. Ngoài ra cô còn có giấy phép về quản lý và tài chính toàn cầu.

Cuộc thi
Trong khoảng thời gian từ 2011 đến 2018, Paniagua đã giành được một số cuộc thi sắc đẹp bao gồm Miss Teen Nicaragua, Miss Teen International, Miss Mundo Nicaragua và cuối cùng là Miss Nicaragua 2018. Năm 2013, cô đã rút lui tại cuộc thi Hoa hậu Thế giới 2013 tại Indonesia, vì một số lý do cá nhân. Năm 2018, cô đại diện cho Chinandega tại Miss Nicaragua 2018 và giành được danh hiệu cao nhất. Paniagua cũng giành được một số giải thưởng đặc biệt bao gồm Tóc đẹp nhất, Cá tính bí mật nhất, Hoa hậu kính mắt, Gương mặt đẹp nhất, Hoa hậu kỹ thuật số Moviestar, Ứng cử viên vàng và Nụ cười đẹp nhất. Cô sẽ đại diện cho đất nước của mình tại Hoa hậu Hoàn vũ 2018 vào cuối năm nay.

Chính trị
Paniagua đã lên tiếng ủng hộ các cuộc biểu tình năm 2018 chống lại Tổng thống Daniel Ortega; viết "Vì một Nicaragua tự do, nơi tồn tại công lý, tự do và dân chủ" ("  ") trong một bài đăng trên Instagram vào tháng 6 năm 2018. Cô cũng đã lên tiếng ủng hộ quyền tự do ngôn luận và quyền của phụ nữ trong quốc gia.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 missnicaragua.com
 missuniverse.com
 Adriana Paniagua

Sinh năm 1995
Nhân vật còn sống


title: Andicola huallatani

text:
Andicola huallatani là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Andicola


title: Danh sách đối tượng thiên văn

text:
Đây là danh sách các danh sách, được nhóm theo loại thiên thể.

Hệ mặt trời

 Danh sách các vật thể trong Hệ mặt trời
 Danh sách các hành tinh Hệ Mặt trời
 Danh sách các vật thể trong Hệ Mặt trời xa Mặt trời nhất vào năm 2015
 Danh sách các vật thể trong Hệ mặt trời theo kích thước
 Danh sách các đặc điểm địa chất của Hệ mặt trời
 Danh sách các vệ tinh tự nhiên (mặt trăng)
 Danh sách các thiên thể nhỏ trong Hệ mặt trời
 Danh sách sao chổi
 Danh sách các trận mưa sao băng
Tiểu Hành tinh
 Danh sách các tiểu hành tinh
 Danh sách các tiểu hành tinh đặc biệt
 Danh sách các vệ tinh vi hình
 Danh sách các vật thể ngoài sao Hải Vương
 Danh sách các tiểu hành tinh không được đánh số
 Danh sách các hành tinh lùn
 Danh sách các hành tinh lùn có thể có

Ngoại hành tinh và sao lùn nâu

 Danh sách hành tinh
 Danh sách ngoại hành tinh
 Danh sách ngoại hành tinh lớn nhất
 Danh sách sao lùn nâu

Các ngôi sao

 Danh sách các ngôi sao
 Danh sách các ngôi sao gần nhất
 Danh sách những ngôi sao sáng nhất
 Danh sách các ngôi sao nóng nhất
 Danh sách các ngôi sao sáng gần nhất
 Danh sách các ngôi sao sáng nhất
 Danh sách các ngôi sao lớn nhất
 Danh sách các ngôi sao lớn nhất
 Danh sách các ngôi sao nhỏ nhất
 Danh sách các ngôi sao lâu đời nhất
 Danh sách các ngôi sao có proplyds
 Danh sách các ngôi sao biến đổi
 Danh sách các sao biến đổi bán định kỳ
 Danh sách các ngôi sao mờ một cách kỳ lạ
 Danh sách các pulsar tia X
 Danh sách sao lùn nâu
 Danh sách các siêu tân tinh
 Danh sách tàn tích siêu tân tinh
 Danh sách các vụ nổ tia gamma
 Danh sách sao lùn trắng

Các chòm sao

 Danh sách các chòm sao
 Danh sách các ngôi sao theo chòm sao
 Danh sách các chòm sao theo diện tích
 Danh sách các chòm sao được chỉ định của IAU

Quần tinh

 Danh sách các cụm sao phân tán
 Danh sách các luồng xuất sắc
 Danh sách các hiệp hội xuất sắc gần đó và các nhóm di chuyển

Tinh vân

 Danh sách các tinh vân
 Danh sách các tinh vân tối
 Danh sách các tinh vân khuếch tán
 Danh sách các tinh vân hành tinh
 Danh sách các tinh vân tiền hành tinh
 Danh sách các tinh vân lớn nhất

Thiên hà

 Danh sách các thiên hà
 Danh sách các thiên hà
 Danh sách các thiên hà có hệ thống cụm sao cầu phong phú nhất
 Danh sách các thiên hà gần nhất
 Danh sách các thiên hà được đặt tên theo con người
 Danh sách các thiên hà xoắn ốc
 Danh sách các thiên hà vòng cực
 Danh sách các thiên hà vòng
 Danh sách chuẩn tinh
Các thiên hà vệ tinh
 Danh sách các thiên hà vệ tinh của Dải Ngân hà
 Danh sách các thiên hà vệ tinh của Thiên hà Tiên Nữ
 Danh sách các thiên hà vệ tinh bị nghi ngờ của Triangulum

Các nhóm và cụm thiên hà

 Danh sách các nhóm thiên hà
 Danh sách các cụm thiên hà
 Danh sách các cụm Abell
 Danh sách siêu đám thiên hà

Lỗ đen

 Danh sách các lỗ đen
 Danh sách các lỗ đen
 Danh sách các lỗ đen lớn nhất
 Danh sách các lỗ đen gần nhất

Danh sách khác

 Danh sách các cấu trúc vũ trụ lớn nhất
 Danh sách những thiên thể nắm giữ kỷ lục vật thể thiên văn ở xa nhất
 Danh sách các sao neutron lớn nhất
 Danh sách các hệ thống đa hành tinh

Danh mục thiên văn

 Danh sách danh mục thiên văn
 Danh sách thiên thể Messier
 Danh sách thiên thể NGC
 Danh sách thiên thể NGC (1-1000)
 Danh sách thiên thể NGC (1001-2000)
 Danh sách thiên thể NGC (2001-3000)
 Danh sách thiên thể NGC (3001-4000)
 Danh sách thiên thể NGC (4001-5000)
 Danh sách thiên thể NGC (5001-6000)
 Danh sách thiên thể NGC (6001-7000)
 Danh sách thiên thể NGC (7001-7840)

Bản đồ các đối tượng thiên văn

Xem thêm

 Danh sách kính thiên văn
 Danh sách tàu vũ trụ
 Danh sách các cơ quan vũ trụ của chính phủ
 Danh sách các phi hành gia
 Danh sách các nhà khoa học vũ trụ

Tham khảo

Thiên thể


title: Callionymus aagilis

text:
Callionymus aagilis là một loài cá biển thuộc chi Callionymus trong họ Cá đàn lia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1999.

Phân bố và môi trường sống
C. aagilis có phạm vi phân bố ở Tây Ấn Độ Dương. Loài này được biết đến tại Reunion và Mauritius. C. aagilis sống trên đáy cát, xung quanh các rạn san hô, được tìm thấy ở độ sâu hơn 30 m.

Mô tả
Chiều dài tối đa được ghi nhận ở C. aagilis là khoảng 12,5 cm. C. aagilis là loài dị hình giới tính: vây lưng thứ nhất và thứ hai của cá đực vươn cao hơn so với cá mái, và đuôi cá đực cũng dài hơn của cá mái. Màu sắc của các mẫu tiêu bản (cá đực và cá mái) được bảo quản trong rượu: Đầu và thân có màu nâu nhạt; bụng trắng; lưng sẫm màu hơn. Đầu cá đực có các đốm nhỏ màu xám đen. Mõm cá đực có một dải cong màu trắng. Cổ họng có một đốm đen lớn hình tam giác ở cá đực; cá mái chỉ có những chấm nhỏ. Mắt có màu xám sẫm. Hai bên thân, phía dưới đường bên, có một hàng các đốm nhỏ màu nâu sẫm. Lưng có các đốm màu nâu sẫm. Vây lưng thứ nhất màu xám đen ở cá đực với các đường sọc trắng; ở cá mái có màu đen trơn. Vây lưng thứ hai có 3 – 4 đốm nâu trên mỗi tia vây. Vây hậu môn màu trắng đục.

Số gai ở vây lưng: 4; Số tia vây mềm ở vây lưng: 9; Số gai ở vây hậu môn: 0; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 21; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Tham khảo
 Ronald Fricke (1999), Callionymus aagilis Fricke, redescription and new record from Mauritius (Teleostei: Callionymidae) , Stuttg. Beitr. Naturk. Ser. A (Biol.) 30: 169 – 175.

Chú thích

A
Động vật được mô tả năm 1999


title: Heraclia minchini

text:
Heraclia minchini là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Heraclia


title: Neotalara metamelaena

text:
Neotalara metamelaena là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Neotalara


title: Heterorachis dichorda

text:
Heterorachis dichorda là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Heterorachis


title: Trận Nhu Cát

text:
Trận Nhu Cát (繻葛之戰), Nhu Cát chi chiến; 707 TCN) là trận đánh mang tính quyết định giữa thiên tử nhà Chu và Trịnh Trang công. Nhà Chu thua trận khiến uy tín và sức mạnh của Chu vương hoàn toàn sụp đổ, nước Sở cũng nhân dịp này xưng vương đứng ngang hàng với Chu vương. Chỉ sau vài đời thiên tử nhà Chu chỉ còn trên danh nghĩa.

Bối cảnh nguyên nhân
Năm 770 TCN, Chu Bình vương thiên đô từ đất Cảo sang Lạc Ấp (nay là thành phố Lạc Dương, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc) để tránh quân Nhung Địch. Toàn vùng đất phía tây dãy Tần Lĩnh và sông Vị thuộc nhà Chu được nhường lại cho nước Tần đánh dẹp. Nhà chu mất đi lượng lớn diện tích và dân số khiến quốc lực suy yếu.

Ở kinh đô mới, nhà Chu tiếp tục dùng Trịnh Vũ công và Vệ Vũ công phụ chính. Tình hình tạm ổn.

Sau khi Trịnh Vũ công qua đời, Trịnh Trang công nối chức cha được làm khanh sĩ trong triều đình nhà Chu, thường tỏ ra chuyên quyền lấn át Chu Bình vương mà Bình vương không làm gì được. Sau đó Trịnh Trang công lại mang quân cướp phá bờ cõi nhà Chu, cướp thóc lúa nhưng Chu Bình vương cũng không dám đánh trả.

Về sau Trịnh Trang công ngại uy tín của Bình vương là thiên tử toàn thiên hạ nên sai người đến xin giảng hòa và đổi con tin. Việc thiên tử đổi con tin với chư hầu rất trái ngược với phép tắc, nhưng vì khi đó Bình vương thế yếu nên phải chấp thuận. Bình vương sai con là Duệ Phụ sang làm con tin ở nước Trịnh còn Trịnh Trang công cũng sai con cả là Cơ Hốt sang Lạc Dương ở nhà Chu.

Năm 720 TCN, Chu Bình vương mất. Trang công cho người đón Cơ Hốt về, rồi hộ tống thái tử về triều nối ngôi. Nhưng giữa đường Duệ Phụ bệnh chết, con là Lâm kế vị, tức Chu Hoàn vương.

Chu Hoàn vương trọng dụng Quắc công, muốn bãi chức khanh sĩ của Trịnh Trang công. Trịnh Trang công tức giận, sai Sái Trọng đánh nhà Chu, cắt lúa đất Ôn và đất Thành đem về. Từ đó Chu và Trịnh bất hòa.

Năm 717 TCN, Trịnh Trang công vào triều kiến nhà Chu, Chu Hoàn vương không tiếp đãi theo đúng lễ tiếp đãi chư hầu và cho Quắc công Kỵ Phủ làm khanh sĩ giúp việc. Trịnh Trang công nổi giận, sang năm 711 TCN tự ý cùng nước Lỗ trao đổi Hứa Điền. Lỗ trao Hứa Điền cho Trịnh, còn Trịnh trao Banh cho Lỗ.

Năm 707 TCN, Trịnh Trang công bỏ không đến triều kiến Chu Hoàn vương. Chu Hoàn vương tức giận, hội quân cùng các nước chư hầu gồm Sái, Vệ và Trần bèn mang quân đánh nước Trịnh để trả thù.

Diễn biến
Hai bên chạm trán ở Nhu Cát. Chu Hoàn vương tự đi giữa, sai Quắc công Lâm Phủ đi bên phải cùng quân Sái, Vệ; còn Chu công Hắc Kiên đi bên trái cùng quân Trần. Trịnh Trang công cùng Sái Trọng và Cao Cừ Di mang quân ra địch. Trịnh Tử Nguyên hiến kế cho Trịnh Trang công nên tập trung đánh vào cánh quân Trần vì nước Trần đang có loạn. Trịnh Trang công làm theo, bày trận ngư lệ gồm xe đánh trước, đội ngũ đi sau. Quân Trịnh bắn đạn đá tấn công. Quân 3 nước Trần, Vệ Sái thua chạy, quân nhà Chu đại loạn. Tướng Trịnh là Chúc Đam bắn trúng vai Chu Hoàn vương. Hoàn vương bỏ chạy. Trịnh Trang công ngăn Chúc Đam đuổi theo vua Hoàn vương, ông chủ trương chỉ nên giữ cõi, không nên truy bức thiên tử.

Ý nghĩa
Trận đánh làm cho thấy sự suy yếu về uy tín và sức mạnh của thiên tử. Nhà Chu không thể điều khiển được chư hầu. Các chư hầu mạnh dần dần gây chiến với nhau, thôn tính các nước nhỏ. Nước nhỏ cầu cứu, nhà Chu cũng không cứu nổi. Thế lực thiên tử chỉ còn như nước nhỏ, các nước lớn như Tần, Tề, Tấn lợi dụng uy của thiên tử nhà Chu để sai khiến chư hầu, bắt đầu thời kỳ Xuân Thu đầy chiến loạn.

Chú thích

Tham khảo

Xuân Thu
Lịch sử quân sự Trung Quốc


title: Angélique

text:
Angélique là vở opera của nhà soạn nhạc người Pháp Jacques Ibert. Người viết lời cho tác phẩm này là Michel Veber. Đây là một vở opèra-bouffe (tiếng Pháp có nghĩa là opera hài). Tác phẩm này được Ibert viết vào năm 1926, được trình diễn lần đầu tiên tại Nhà hát opera hài Paris. Tác phẩm đã khiến tác giả của nó nổi tiếng.

Cốt truyện
Cốt truyện của tác phẩm diễn ra một bến cảng của Pháp vào một thời điểm không xác định. Trên đó có căn nhà của Bonifase và một cửa hàng Trung Quốc nơi có khắc một dòng chữ: "Vận may mỏng manh". Nhà của Charlot, hàng xóm của Bonifase, nằm trên một con đường. Hằng ngày, Bonifase luôn nhờ Charlot xem làm thế nào để trị người vợ của Bonifase là Angélique, một người con gái xinh đẹp, quyến rũ, những lại làm cho cuộc sống của chồng mình không thể nào yên ổn. Charlot đã đề nghị người hàng xóm của mình làm theo cách như sau: để cho Angélique ngồi bên cửa sổ, với vẻ đẹp của mình, cô gái này sẽ làm nhiều anh chàng ngất ngây và vấn đề sẽ được giải quyết. Và cả hai anh chàng quyết định làm như thế. Khi Angélique ngồi bên cửa sổ, một người Ý, một người Anh và một người da đen, do đi ngang qua cửa sổ, đã nhìn thầy nàng và nhanh chóng cảm nhận mối tình sét đánh trong mình. Thế là mỗi anh chàng này lại biểu hiện cách cầu hôn rất riêng biệt. Nếu anh chàng Ý biểu hiện bằng một đoạn trong một vở opera buffa của Gioachino Rossini thì anh chàng da đen lại biểu hiện bằng thứ nhạc jazz đảo phách và anh chàng Anh cũng có cách biểu hiện riêng. Nhưng cả ba đều không thể nào chịu đưng nổi sự khó tính của Angélique nên đều bỏ đi. Kế hoạch không thành công, Bonifase phải đến với Devil để thoát khỏi vợ mình, nhưng cũng bất thành. Cuối cùng, Angélique nhận ra Bonifase là một người chồng tốt và xin lỗi chồng mình, nhưng Bonifase vẫn bảo: "Rồi cô sẽ phải đi theo người khác". Câu chuyện kết thúc ở đó.

Nội dung
Vở opera trên đã khuyên chúng ta nên quý trọng hạnh phúc gia đình, đừng để mất nó một lần và mãi mãi.

Các nhân vật

Chú thích

Opera


title: Micralarctia auricinctum

text:
Micralarctia auricinctum là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Micralarctia


title: Cancellalata fletcheri

text:
Cancellalata fletcheri là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Cancellalata


title: Uchida Hiroyuki

text:
(sinh ngày 25 tháng 3 năm 1972) là chính khách người Nhật Bản. Hiện tại, ông đang giữ chức vụ làm thị trưởng thành phố Iwaki kể từ ngày 28 tháng 9 năm 2021.

Tham khảo

Sinh năm 1972
Người còn sống
Người Fukushima
Cựu sinh viên Đại học Tokyo
Cựu sinh viên Đại học Tohoku
Chính khách từ Fukushima


title: Họ Cá chuồn đất

text:
Họ Cá chuồn đất (Danh pháp khoa học: Dactylopteridae) là một họ cá biển trong bộ Syngnathiformes. Họ cá này đã từng được coi là họ duy nhất trong phân bộ Dactylopteroidei nằm trong bộ Scorpaeniformes.

Tuy nhiên, các đặc điểm hình thái hợp nhất cá chuồn đất (Dactylopteridae) với Syngnathiformes đã được lưu ý từ lâu. Các dữ liệu trình tự ADN hỗ trợ một cách rất chắc chắn về việc Syngnathiformes nghĩa hẹp (sensu stricto) là cận ngành với Gasterosteiformes nghĩa rộng (sensu lato). Cá chuồn đất có quan hệ họ hàng khá gần với Aulostomidae và Fistulariidae và từ năm 2008 một số tác giả đã gợi ý về việc nó nên gộp chung với 2 họ này.

Các phân loại phân tử gần đây đã xếp họ này vào bộ Syngnathiformes, nhưng vị trí trong bộ thì chưa có sự thống nhất giữa các tác giả khác nhau. Cụ thể, trong ấn bản lần 5 của Fishes of the World năm 2016, họ này được xếp trong liên họ Centriscoidea của phân bộ Aulostomoidei. Nghiên cứu của Betancur và ctv (2013), phiên bản sửa đổi ngày 30-7-2014, cũng như phiên bản 2017 và của Longo et al. (2017) xếp họ này trong phân bộ Dactylopteroidei.

Hầu hết các loài thuộc chi Dactyloptena sinh sống trong vùng biển Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nhưng thành viên duy nhất của chi Dactylopterus là từ các vùng ấm của Đại Tây Dương.

Đặc điểm
Chúng đã được quan sát cho thấy có thói quen "đi bộ" dọc theo đáy biển đầy cát trong khi tìm kiếm các loài giáp xác, động vật không xương sống nhỏ và cá nhỏ bằng cách sử dụng các vây chậu của chúng. Giống như những con cá chào mào thuộc họ Triglidae, chúng sở hữu một bong bóng với hai thùy và một "cơ trống" có thể đập vào bong bóng để tạo ra âm thanh. Chúng có vảy dày, bảo vệ và mặt dưới của vây ngực lớn có màu sắc rực rỡ, có lẽ để khiến những kẻ săn mồi giật mình. Chúng có ngoại hình giống cá chuồn (các vây ức trông giống như đôi cánh) nhưng chúng không thể bay hoặc lướt trên không trung như cá chuồn.

Phân loại
Hiện tại họ cá này có 02 chi:
 Dactyloptena D. S. Jordan & R. E. Richardson, 1908: 6 loài. Ở Việt Nam có 1 loài là cá chuồn đất phương đông hay cá kè/cá ca kè (Dactyloptena orientalis).
 Dactylopterus Lacépède, 1801: 1 loài (Dactylopterus volitans).

Hình ảnh

Liên kết ngoài
 Photos of the Oriental Flying Gurnard (Oriental Searobin, Helmet Gurnard)
 Video of a Flying Gurnard from Wakatobi, Indonesia

Tham khảo


title: Hội Khoa học Đất Việt Nam

text:
Hội Khoa học Đất Việt Nam là tổ chức xã hội - nghề nghiệp của những người hoạt động nghiên cứu giảng dạy trong lĩnh vực khoa học đất và vấn đề liên quan tại Việt Nam . Hội có tên giao dịch tiếng Anh là Vietnam Soil Science Association, viết tắt là VSSA.

Hội Khoa học Đất được thành lập ngày 30/8/1991. Văn phòng Hội đặt tại số 61 phố Hàng Chuối, phường Phạm Đình Hổ, quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 VSSA Facebook
 VNU Citation Gate: Hội Khoa học Đất Việt Nam
 International Union of Soil Sciences: Liên đoàn Quốc tế về Khoa học đất

Đất
Khoa học đất


title: Cúp bóng đá Nam Mỹ 2004

text:
Cúp bóng đá Nam Mỹ 2004 là Cúp bóng đá Nam Mỹ lần thứ 41, diễn ra ở Peru từ 6 đến 25 tháng 7 năm 2004. Giải đấu có 12 đội tuyển tham gia, trong đó México và Costa Rica là những đội khách mời từ CONCACAF, chia làm 3 bảng 4 đội để chọn ra 2 đội đứng đầu bảng và đội đứng thứ ba xuất sắc nhất lọt vào vòng trong. Brasil giành chức vô địch lần thứ bảy sau khi vượt qua Argentina ở trận chung kết.

Danh sách cầu thủ tham dự

Địa điểm

Trọng tài

  Héctor Baldassi
  René Ortube
  Márcio Rezende de Freitas
  Rubén Selman
  Óscar Ruiz
  William Mattus

  Pedro Ramos
  Marco Antonio Rodríguez
  Carlos Amarilla
  Eduardo Lecca
  Gilberto Hidalgo
  Gustavo Brand

Vòng bảng

Bảng A

Bảng B

Bảng C

Thứ tự các đội xếp thứ ba

Vòng đấu loại trực tiếp

Tứ kết

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Danh sách cầu thủ ghi bàn
7 bàn
  Adriano

3 bàn
  Kily González
  Javier Saviola
  Carlos Bueno

2 bàn
  Luciano Figueroa
  Lucho González
  Carlos Tevez
  Abel Aguilar
  Tressor Moreno
  Luís Fabiano
  Agustín Delgado
  Nolberto Solano
  Fabian Estoyanoff
  Vicente Sánchez
  Darío Silva

1 bàn
  Roberto Ayala
  Andrés D'Alessandro
  César Delgado
  Juan Pablo Sorín
  Lorgio Álvarez
  Joaquín Botero
  Gonzalo Galindo
  Alex
  Juan
  Luisão
  Ricardo Oliveira
  Sebastián González
  Rafael Olarra
  Edwin Congo
  Sergio Herrera
  Edixon Perea
  Andy Herrón
  Luis Marín
  Mauricio Wright
  Franklin Salas

  Héctor Altamirano
  Adolfo Bautista
  Ramón Morales
  Ricardo Osorio
  Pável Pardo
  Fredy Barreiro
  Ernesto Cristaldo
  Julio dos Santos
  Carlos Gamarra
  Julio González
  Santiago Acasiete
  Jefferson Farfán
  Flavio Maestri
  Roberto Palacios
  Claudio Pizarro
  Diego Forlán
  Paolo Montero
  Marcelo Sosa
  Massimo Margiotta
  Ruberth Morán

Bảng xếp hạng giải đấu

Bài hát chính thức
Bài hát chính thức của giải là Stuck thể hiện bởi ca sĩ người Mỹ Stacie Orrico.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Copa América 2004 trên RSSSF

2004


title: Động đất Constitución 2012

text:
Động đất Constitución 2012 là trận động đất xảy ra vào lúc 19:37 (UTC-4), ngày 25 tháng 3 năm 2012. Trận động đất có cường độ 7.1 richter, tâm chấn độ sâu khoảng 40,7 km. Hậu quả trận động đất đã làm 1 người chết.

Cường độ địa chấn

Tham khảo

Động đất năm 2012


title: Lisht

text:
Lisht hay el-Lisht là một ngôi làng nằm cách thủ đô Cairo, Ai Cập khoảng 65 km về phía nam, ngày nay là một phần của tỉnh Giza. Nơi này xưa kia là một khu nghĩa trang hoàng gia của thời kỳ Trung vương quốc, trong đó nổi tiếng nhất là Kim tự tháp Amenemhat I và Kim tự tháp Senusret I. Phức hợp của hai kim tự tháp này được bao quanh bởi những kim tự tháp nhỏ hơn của các hậu phi và công chúa, và nhiều ngôi mộ mastaba của các quan đại thần trong triều cùng thành viên trong gia đình của họ.

Những lăng tẩm được xây trong suốt thời kỳ Vương triều thứ 12 đến Vương triều thứ 13. Mộ của phu nhân Senebtisi là ngôi mộ duy nhất không bị đột nhập bởi những tên trộm mộ thời đó. Người ta tìm được nhiều trang sức còn nguyên vẹn được chôn theo cùng vị phu nhân này. Trong khi đó, những lớp quan tài trong mộ của Đại tư tế Sesenebnef lại được khắc đầy những văn tự tang lễ, là tiền thân của các bản văn khắc trong Sách của người chết.

Lịch sử
Kinh đô của Vương triều thứ 11 được đặt tại thành phố Thebes. Vua đầu tiên của Vương triều thứ 12, Amenemhat I sau đó đã dời kinh đô về một thành phố gần Lisht có tên là Itj-Tawy, bởi vì nó gần Faiyum, một địa điểm rất thích hợp để có thể cai trị "Hai vùng đất Thượng và Hạ Ai Cập". Tàn tích của Itj-Tawy chưa thể xác định được, và bằng chứng khảo cổ duy nhất được phát hiện là những mảnh gốm trong khu vực.

Eh-Lisht đã trở thành nơi an nghỉ của 2 vị vua đầu tiên của Vương triều thứ 12, Amenemhat I và con trai là Senusret I. Hoành tráng hơn nhưng nhanh chóng trở nên điêu tàn, là Kim tự tháp Amenemhat I so với Kim tự tháp Senusret I.

Khai quật

El-Lisht lần đầu tiên được khai quật vào năm 1882 bởi nhà Ai Cập học người Pháp Gaston Maspero. Maspero đến từ Paris nhưng lại có hứng thú với lịch sử Ai Cập cổ đại nên đã theo học Auguste Mariette, cũng là một nhà Ai Cập học người Pháp. Sau khi Mariette qua đời, Maspero tiếp tục nhiệm vụ khảo cổ của thầy. Ông làm việc cho Viện Khảo cổ học phương Đông của Pháp. Nhóm của ông tiếp tục khai quật khu vực này từ năm 1884 cho đến năm 1885. Từ năm 1906 đến năm 1934, đoàn khảo cổ đến từ Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan, New York, đã tiếp tục làm việc trên mảnh đất el-Lisht. Nhóm khảo cổ của Bảo tàng Metropolitan sau đó đã quay lại đây vào năm 1984 đến năm 1991.

Bắc el-Lisht - Kim tự tháp Amenemhat I

Kim tự tháp Amenemhet I ban đầu có độ cao hơn 55 mét, nhưng ngày nay nó chỉ còn cao khoảng 20 mét. Nhìn từ xa, nó không khác gì một cồn cát lớn ngay giữa lòng sa mạc. Ngoài việc tay nghề kém của các thợ xây, vật liệu được sử dụng để xây dựng kim tự tháp cũng không bền, chúng chủ yếu là gạch bùn và cát đá. Cát đá là những thứ có sẵn, trong khi gạch bùn lại rất rẻ. Một điều đặc biệt ở phần lõi kim tự tháp, nhiều khối đá vôi của nó đều có khắc tên của các pharaon Khufu, Khafre, Unas và Pepi I (hoặc Pepi II).

Có nhiều ý kiến về sự xây dựng cẩu thả này. Một giả thuyết cho rằng địa hình của khu vực này không phù hợp với cấu trúc của kim tự tháp. Giả thuyết thứ hai, có thể sức khỏe Amenemhet I khi đó đã ngày một sa sút, nhưng lại không muốn được chôn cất trong một ngôi mộ chưa hoàn thành nên đã gấp rút xây dựng nó. Giả thuyết thứ ba, Amenemhet I đã chết trước khi kim tự tháp được xây xong, và con trai của ông đã vội vã xây cho xong lăng mộ của cha mình để tiếp tục xây công trình cho chính mình.

Phòng mộ bên dưới kim tự tháp đã chìm hoàn toàn trong nước ngầm, mọi nỗ lực bơm nước ra ngoài đều thất bại. Vì thế, cấu trúc ngầm bên dưới vẫn không thể nào khám phá được.

Nam el-Lisht - Kim tự tháp Senusret I

Kim tự tháp Senusret I nằm cách lăng mộ của cha mình khoảng 1 dặm về phía nam, được Maspero phát hiện năm 1882. Kim tự tháp không còn giữ được hình dạng của nó như lúc ban đầu, chiều cao của nó là 61,25 mét. Cũng không khác gì kim tự tháp của Amenemhet, kim tự tháp của ông giờ đây cũng trông như một ngọn đồi phủ đầy cát.

Phòng mộ của kim tự tháp cũng đã ngập nước, và hiện các nhà khảo cổ cũng không thể đặt chân vào được bên đó. Xung quanh phức hợp của ông là 9 kim tự tháp con khác thuộc về các thành viên trong hoàng gia.

Xem thêm

 Kim tự tháp Amenemhat I
 Kim tự tháp Senusret I

Tham khảo

 Dieter Arnold và James P. Allen, Middle Kingdom Tomb Architecture at Lisht,
 William C. Hayes (1953): The Scepter of Egypt - A Background for the Study of the Egyptian Antiquities in the Metropolitan Museum of Art, quyển 1,

Chú thích

Khu dân cư ở tỉnh Giza
Địa điểm khảo cổ ở Ai Cập


title: Cừu Afrikaner

text:
Cừu Afrikaner là một giống cừu đuôi béo bản địa của Nam Phi.

Lịch sử
Cừu Afrikaner là một trong những giống cừu bản địa lâu đời nhất ở Nam Phi, cùng với các giống cừu khác như cừu Damara, Blackhead Persian, Pedi và Zulu (Nguni). Tổ tiên của giống cừu này đã bị người dân Khoikhoin mang xuống từ vùng Trung Đông. Cừu Afrikaner Ronderib được cho là giống cừu đầu tiên được nhập khẩu vào Úc, với Hạm đội Đầu tiên vào năm 1788, nhưng ngày nay là rất hiếm trong nước.

Phân loại giống
Có hai giống cừu Afrikaner; Namaqua Afrikaner và Ronderib Afrikaner. Đuôi dài béo của chúng là một kho năng lượng giúp chúng tồn tại trong mùa khô dài, khi chất béo hoặc lipid phân hủy, nó cung cấp năng lượng và nước cùng một lúc; hydro có mặt trong tất cả các lipid, mặc dù hydro không phải là nước khi không kết hợp với một phân tử khác, nó tự động lấy hai phân tử oxy và trở thành nước, phần còn lại của phân tử kết hợp với lipid trở thành năng lượng và kết hợp để tạo thành các chất dinh dưỡng khác.

Cừu Namaqua Afrikaner được biết đến với độ cứng rắn của nó khi sống trong điều kiện môi trường khắc nghiệt. Nó là một con cừu mảnh mai, gầy với một cái đuôi mập, và không được đặc biệt ưu ái cho việc sản xuất thịt cừu hiện đại. Cừu Namaqua Afrikaner thường có màu trắng với đầu màu đỏ hoặc đen, và đuôi béo lớn. Tuy nó không có đặc tính mà thị trường thịt mong muốn, giống này bù lại với khả năng tìm thức ăn của mình và sức chịu đựng khó khăn trong điều kiện sa mạc.

Ghi chú

Giống cừu