title: Thế hệ Alpha

text:
Thế hệ Alpha (tiếng Anh: Generation Alpha, viết tắt: Gen Alpha) là nhóm nhân khẩu học nằm sau thế hệ Z. Các nhà nghiên cứu và các phương tiện truyền thông phổ biến xem khoảng thời gian từ đầu thập niên 2010 đến những năm cuối của thập niên 2020, cụ thể là từ năm 2013 đến 2028 , là khoảng thời gian được sinh ra của nhóm này. Đặt theo thứ tự chữ cái đầu trong bảng chữ cái Hy Lạp. Thế hệ Alpha là thế hệ đầu tiên được sinh ra hoàn toàn trong thế kỷ 21 và thiên niên kỷ 3. Hầu hết các thành viên thế hệ Alpha đều là con cái của thế hệ Millennials.

Xuất xứ tên gọi
Tên gọi "Thế hệ Alpha" bắt nguồn từ một cuộc khảo sát được thực hiện bởi đơn vị cố vấn McCrindle Research vào năm 2008 . Trong một cuộc phỏng vấn vào năm 2015 Mark McCrindle (nhà sáng lập McCrindle Research)  đã mô tả lại rằng, khi ông đang nghiên cứu cuốn sách: The ABC of XYZ - Understanding the Global Generations (được xuất bản 2009) thì ông phát hiện có một thế hệ sắp xuất hiện nhưng lại chưa có tên.

Do đó mà ông đã thực hiện một buổi phỏng vấn 2015 để biết được suy nghĩ của mọi người về tên gọi nên đặt cho thế hệ này. Kết quả là thế hệ Alpha được đề cập nhiều nhất với ý nghĩa là sự khởi đầu mới vì đây là thế hệ đầu tiên của thế kỷ 21. Bên cạnh đó thông qua việc đặt tên các Cơn bão Đại Tây Dương 2005 cũng giúp ông lấy cảm hứng phát hiện ra cái tên này (sáu cơn bão cuối cùng được đặt tên bằng chữ cái Hy Lạp khi mà bảng chữ cái La Mã hết chữ cái để đặt)

Nhân khẩu học

Toàn cầu
nhỏ|tỷ lệ sinh trên thế giới năm 2020
Có hơn 2,5 triệu Gen Alpha ra đời trên toàn cầu mỗi tuần (2015), tính đến 2025, thế hệ Alpha sẽ đạt được 2 tỷ. Tuy nhiên, xét về tốc độ tăng trưởng dân số trên toàn cầu thì mức tăng trưởng này không đồng đều giữa các khu vực. Sự gia tăng dân số chủ yếu đến từ Châu Phi và Châu Á vì Châu Âu và Châu Mỹ dần có quá ít trẻ em.

Tỷ lệ sinh sản đang giảm trên toàn thế giới (4,7 năm 1950 giảm còn 2,4 năm 2017). Các nước phát triển, bao gồm phần lớn Châu Âu, Hoa Kỳ, Hàn Quốc và Úc có tỷ lệ sinh thấp hơn các khu vực khác . Tác động đến từ sự phát triển của nền giáo dục , mức sống tăng. Đặc biệt là xu hướng di trú vào thành thị ngày càng tăng (dân số thành thị chiếm 55% tổng dân số năm 2019). Phụ nữ thành thị coi trọng quyền tự chủ cao hơn và kiểm soát khả năng sinh sản nhiều hơn do tác động của đô thị hóa.

Châu Phi
nhỏ|Tỷ lệ sinh ở Châu Phi năm 2020
Theo số liệu của chính phú, mặc dù tỷ lệ sinh sản ở Ai Cập giảm từ 5,2 xuống 3 (1990 đến 2000) nhưng năm 2018, tỷ lệ này đã tăng lên 3,5 và tập trung chủ yếu ở các khu vực nông thôn. Các thành thị và thành phố đông dân bình quân tăng thêm 1 triệu cư dân mỗi năm (2008 - 2018) .  Với tốc độ phát triển này, dân số Ai Cập ước tính hơn 128 triệu người vào năm 2030.

Năm 2020, một nửa dân số của nhiều quốc gia ở Châu Phi được sinh ra trong hai thập kỷ đầu của thế kỷ XXI. Những quốc gia này có độ tuổi trung bình trẻ nhất thế giới . Vì vậy mà, Châu Phi là khu vực có tác động lớn đến sự tăng trưởng dân số thế giới ở thế kỷ XXI (13), đặc biệt là khu vực cận Sahara có xu hướng gia tăng quy mô gia đình trong khi toàn thế giới giảm.

Châu Á
14,65 triệu trẻ ra đời vào năm 2019 ở Trung Quốc, đây là con số thấp nhất kể từ năm 1961. Nhìn chung, dân số Trung Quốc có sự tăng nhẹ từ 1,39 tỷ ở năm 2018 đến 1,4 tỷ năm 2019 . Nhưng chưa đến 6% trong tổng dân số dưới 5 tuổi (2018). Nhà kinh tế học Ren Zeping đã dự đoán rằng, phụ nữ thuộc trong độ tuổi 20 đến 35 sẽ giảm 30% từ năm 2013 đến 2028. Vì vậy, nếu xu hướng này tiếp tục gia tăng Tuổi trung bình của Trung Quốc sẽ là 50 tuổi (Hoa Kỳ 42, Ấn Độ 38) .

Chính phủ Trung Quốc chưa thực sự loại bỏ chính sách hạn chế sinh nở là nguyên nhân chủ yếu tác động đến hiện trạng này. Song hiện nay, phụ nữ Trung Quốc chú trọng vào nghệ nghiệp hơn mà những nơi làm việc tại Trung Quốc thường không tạo điều kiện cho những bà mẹ có con nhỏ. Thậm chí những bà mẹ còn có nguy cơ cao thất nghiệp sau khi nghỉ thai sản.
nhỏ|Tỷ lệ sinh ở châu á năm 2020
Năm 2018 tại Singapore, tỷ lệ sinh đạt thấp nhất kể từ năm 2010 với 1,14, tỷ lệ này cũng thấp nhất thế giới vào thời điểm đó . Có thể thấy, Độ tuổi trung bình của các bà mẹ lần đầu mang thai tăng từ 19,7 tuổi đến 20,6 tuổi năm 2018, phản ánh nên hiện trạng khả năng sinh sản giảm theo tuổi tác. Nhiều người trẻ ở quốc gia này có xu hướng ngại lập gia đình và lên chức cha mẹ dẫn đến tổng tỷ suất sinh ở quốc gia này liên tục giảm kể từ năm 2010 đến nay. Nguyên nhân độc thân cũng là lý do chủ yếu của vấn đề này (số lượng phụ nữ độc thân tăng từ 60,9% đến 68,1% năm 2017, ở nam giới tăng từ 77,5% đến 80,7%).

Sau một cuộc bùng nổ trẻ em xảy ra do ảnh hưởng từ hậu quả từ cuộc Chiến tranh Triều Tiên, chính phủ đã thực hiện chính sách khuyến khích mỗi gia đình không quá hai con. Điều này đã dẫn đến khả năng sinh sản giảm đáng kể, nổi bật là tỷ lệ sinh đạt dưới mức 1,0 vào năm 2018 . Một vài thực trạng ở xã hội Hàn Quốc đã gây ra tình trạng này, cụ thể chi phí nuôi dưỡng con quá tốn kém, tình trạng thất nghiệp ngày càng tăng, nền giáo dục căng thẳng, sự phân biệt đối xử trong lực lượng lao động,..

Dân số ở đất nước Đài Loan sẽ bắt đầu chứng kiến sự thu hẹp vào năm 2022 và số người trong độ tuổi lao động cũng giảm 10% năm 2027, theo Hội Đông Phát triển Quốc gia Đài Loan (NDC). Đồng thời người dân với độ tuổi hơn 50 sẽ chiếm khoảng một nửa dân số thế giới được dụ đoán vào năm 2034 . Trở lại với quá khứ thì năm 2019, Đài Loan có mức tỷ lệ sinh thấp nhất thế giới năm 2019 với mức trên 1 . Nhưng xét theo dữ liệu từ Bộ Nội vụ Quốc gia thì tỷ lệ này luôn dưới 1,5 kể từ năm 2001. Để cải thiện tình trạng này, Chính phủ đã có những chính sách đầu tư kỹ lưỡng vào công tác chăm sóc - giáo dục trẻ, trợ cấp cho các bà mẹ sinh sản cũng như xem xét việc cho phép nhập cư.

Tỷ lệ sinh sản tại Việt Nam đạt 5 tại năm 1980, giảm còn 3,55 năm 1990 và xuống đến mức 1,95 năm 2017. Bên cạnh đó, tỷ lệ người trên 65 tuổi được dự đoán tăng từ 4% đến 7% (2017-2030), theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). WHO cũng nhận xét Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới. Theo Quỹ Tiền Tệ Quốc tế (IMF) thì Việt Nam có nguy cơ già đi trước khi quốc gia thịnh vượng.

Trình độ học vấn và tỷ lệ biết chữ của phụ nữ ở Ấn Độ ngày càng gia tăng, ảnh hưởng đến ý định sinh con của họ giảm đáng kể. Năm 2017, Ấn Độ chỉ có 24% phụ nữ quan tâm đến vấn đề sinh sản (tỷ lệ này ở thập kỷ trước là 68%) . Nhìn chung, nền kinh tế phát triển, mức sống tăng lên ở quốc gia này có tác động lớn đến tỷ lệ sinh sản.

Châu Âu
Năm 2019, tuổi thọ trung bình của cả khối Liên Minh Châu Âu bao gồm 28 nước,  cả Anh Quốc (mới rời khỏi gần đây) là 43 tuổi. Mặc dù tốc độ gia tăng dân số tại Châu Âu tăng vượt bậc vào cuối thế kỷ XX, nhưng tỷ lệ này lại dần chậm lại vào đầu những 2020 do ảnh hưởng bởi dân số già và tỷ lệ sinh giảm.
nhỏ|Tỷ lệ sinh ở Châu Âu năm 2020
Ý chứng kiến tỷ lệ thất nghiệp khá cao với 35% vào năm 2019 ảnh hưởng từ cuộc đại suy thoái năm 2007-2008. Để cải thiện mức sống, người Ý đã dần di trú sang các nước khác, đặc biệt là nhiều người trẻ có xu hướng đến nước khác để tiếp cận với nền giáo dục và văn hóa mới lạ. Điều này đã dẫn đến dân số của Ý sụt giảm mỗi năm . Theo Viện Thống Kê Quốc gia Ý (ISTAT), tỷ lệ sinh sản năm 2018 đạt mức thấp từ khi Ý được thống nhất (1861) . Tương tự Ý, dân số Pháp trên 65 tuổi cũng chiếm 23% tổng dân số (2018), nhưng nhờ áp dụng các biện pháp khuyến khích sinh sản hiệu quả, tỷ lệ sinh tăng đáng kể.

Tại Hy Lạp, các gia đình có xu hướng có sinh ít con hơn và sinh muộn hơn so với những năm 1980 . Nguyên nhân xuất phát từ tình trạng nhiều người trẻ rời khỏi đất nước để tiếp cận với nền giáo dục mới ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng tài chính. Năm 2019, tỷ lệ sinh sản ở quốc gia này giảm chỉ còn 1,3 trên mỗi phụ nữ.

Năm 2039, các quốc gia ở Nam Âu sẽ trở thành quốc gia với dân số già nếu tỷ lệ sinh của ở các quốc gia này vẫn tiếp tục giảm. Cụ thể, theo Viện Thống Kê Quốc gia Tây Ban Nha, số trẻ được sinh ra thấp nhất vào năm 2018 (giảm 40,7% so với năm 2008). Bồ Đào Nha đã chứng kiến tỷ lệ sinh giảm từ cuối năm 2010 với mức 1,3%.

Trong năm 2020, dân số của Hungary dự kiến sẽ giảm -26.187 người và đạt 9.646.284 người vào đầu năm 2021. Gia tăng dân số tự nhiên được dự báo là âm, vì số lượng sinh sẽ ít hơn số người chết đến -31.790 người. Nếu tình trạng di cư vẫn ở mức độ như năm trước, dân số sẽ tăng 5.603 người. Điều đó có nghĩa là số người chuyển đến Hungary để định cư sẽ chiếm ưu thế so với số người rời khỏi đất nước này để định cư ở một nước khác. Theo ước tính của chúng tôi, tỷ lệ thay đổi dân số hàng ngày của Hungary vào năm 2020 sẽ như sau: 249 trẻ em được sinh ra trung bình mỗi ngày 336 người chết trung bình mỗi ngày 15 người di cư trung bình mỗi ngày Dân số Hungary sẽ giảm trung bình -72 người mỗi ngày trong năm 2020.
nhỏ|Biểu đồ dân số Hungary 1951-2020
Đối với chính phủ của Thủ tướng Viktor Orban, người ủng hộ "sinh sản đối với nhập cư", nâng cao tỷ lệ sinh của quốc gia là vấn đề "tầm quan trọng chiến lược".    Giống như các quốc gia Đông Âu khác, Hungary phải đối mặt với dân số giảm không chỉ do tỷ lệ sinh thấp, hiện chỉ bằng một nửa so với năm 1950, mà còn do di cư sang Tây Âu.

Chính vì vậy, để tránh phụ thuộc lực lượng nhập cư trong tương lai, Hungary có chính sách sinh bốn con sẽ được miễn giảm thuế suốt đời.

Các số liệu cho thấy tình trạng đáng lo ngại về sự sụt giảm tỷ lệ sinh và suy giảm dân số tự nhiên của Nga, khi thế hệ ít ỏi sinh ra trong thập niên 1990 bước vào tuổi sinh sản.

Khoảng 10 - 20 năm trước - thời điểm sau Chiến tranh Lạnh - nước Nga hậu Xô Viết phải đối mặt với làn sóng suy thoái nhân khẩu học. Đến hôm nay, thế hệ ít ỏi sinh ra vào những năm đầu thập kỷ 1990 lại bước vào độ tuổi sinh đẻ và kéo theo một cuộc khủng hoảng mới. Một lý do khác cho sự suy giảm nhân khẩu học của Nga là tuổi thọ thấp đối với nam giới, chỉ ở mức 64 tuổi vào năm 2015, hoặc ít hơn 15 năm so với Ý, Đức hoặc Thụy Điển Theo Phó Thủ tướng Nga Tatyana Golikova, trong 8 tháng qua, xu hướng giảm dân số tự nhiên của Nga rất đáng lo ngại. Tính tới đầu năm nay, số người dân Nga đã giảm gần 92.000 người, còn từ tháng 8/2018 - giảm 170.500 người. Nước Nga đã thất bại trong việc cải thiện tình hình nhân khẩu học, trong đó tỷ lệ những bà mẹ tử vong và những người nghiện rượu bia không thuyên giảm, bất chấp mọi biện pháp khuyến khích sinh đẻ đã được tung ra từ hỗ trợ tài chính cho bà mẹ sinh con đầu lòng đến giảm thuế cho các gia đình đông con.    Nga phải chấp nhận thực tại không có nhiều phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ trong số các công dân của họ, trừ khi những phụ nữ di cư ở độ tuổi sinh con đến nước Nga.  Tổng thống Vladimir Putin đã nêu ra một loạt biện pháp nhằm khuyến khích các gia đình Nga như hỗ trợ tài chính cho các gia đình sinh con; giảm thuế cho các gia đình sinh nhiều con; hạ lãi suất các khoản vay thế chấp đối với những gia đình có con nhỏ, đặc biệt để mua nhà hoặc xây nhà trên đất của mình; giảm thuế cho các nhà đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, trường học, nhà trẻ, trường mẫu giáo,…

Trong năm 2020, dân số của Pháp dự kiến sẽ tăng 152.668 người và đạt 65.353.331 người vào đầu năm 2021. Gia tăng dân số tự nhiên được dự báo là dương, vì số lượng sinh sẽ nhiều hơn số người chết đến 113.402 người. Nếu tình trạng di cư vẫn ở mức độ như năm trước, dân số sẽ tăng 39.266 người.
nhỏ|Biểu đồ dân số Pháp 1951-2020
Điều đó có nghĩa là số người chuyển đến Pháp để định cư sẽ chiếm ưu thế so với số người rời khỏi đất nước này để định cư ở một nước khác. Theo ước tính của chúng tôi, tỷ lệ thay đổi dân số hàng ngày của Pháp vào năm 2020 sẽ như sau: 1.983 trẻ em được sinh ra trung bình mỗi ngày 1.673 người chết trung bình mỗi ngày 108 người di cư trung bình mỗi ngày Dân số Pháp sẽ tăng trung bình 418 người mỗi ngày trong năm 2020.  Hiện tại Pháp vẫn là nước có tỷ lệ sinh cao nhất châu Âu.

Tỷ lệ sinh của Đức đã tăng từ 1,33 năm 2006 lên 1,57 vào năm 2017, đưa đất nước này vượt Tây Ban Nha và Ý và gần hơn với mức trung bình E.U Điều này là do một vài lý do. Phụ nữ lớn tuổi đã có con, khiến tỷ lệ tăng nhẹ. Những người nhập cư mới, đến Đức với số lượng lớn trong thập kỷ đó, có xu hướng sinh nhiều con hơn người bản xứ, mặc dù con cái họ có thể sẽ đồng hóa vào xã hội Đức và sẽ có gia đình nhỏ hơn cha mẹ và ông bà của họ. Ở Tây Đức, các bà mẹ đi làm đã từng bị kỳ thị, nhưng đây không còn là trường hợp ở Đức thống nhất. Vào cuối những năm 2000 và đầu những năm 2010, chính phủ liên bang Đức đã cho phép cha mẹ nghỉ phép hào phóng hơn, khuyến khích các ông bố nghỉ (thêm) thời gian và tăng số lượng vườn ươm mà chính phủ tuyên bố trẻ em trên một tuổi được hưởng. Mặc dù nguồn cung của các vườn ươm vẫn không đủ, số lượng trẻ em tham gia vào chúng đã tăng từ 286.000 trong năm 2006 lên 762.000 trong năm 2017.

Theo Văn phòng Thống kê Quốc gia Vương quốc Anh, tỷ lệ sinh của Anh và xứ Wales đã giảm xuống mức thấp kỷ lục vào năm 2018. Hơn nữa, họ rơi vào phụ nữ ở mọi lứa tuổi ngoại trừ những người ở độ tuổi 40. Tổng cộng có 657.076 trẻ em được sinh ra ở Anh và xứ Wales năm 2018, giảm 10% so với năm 2012. Có 11,1 ca sinh trên một nghìn người vào năm 2018, so với mức cao nhất là 20,5 vào năm 1947 và tổng tỷ suất sinh là 1,70, giảm từ 1,76 năm 2017   Trên thực tế, tỷ lệ sinh của họ đã liên tục dưới mức thay thế kể từ cuối những năm 1970. Như đã xảy ra kể từ đầu thiên niên kỷ mới, tỷ lệ sinh của phụ nữ dưới 20 tuổi tiếp tục giảm, xuống còn 11,9 vào năm 2018.

Bắc Mỹ
Ở Canada, khoảng một phần năm số người thuộc thế hệ Millennials đã trì hoãn việc có con vì lo lắng về tài chính.  Theo công ty tư vấn BDO Canada Một phần ba trong số các Millennials cảm thấy "choáng ngợp" bởi các khoản nợ của họ, so với 26% của Thế hệ X và 13% của Baby Boomers. Hơn một phần ba người Canada có con cảm thấy căng thẳng vì nợ nần, so với 1/5 số người không có con. Nhiều cặp vợ chồng Canada ở độ tuổi 20 và 30 cũng đang vật lộn với các khoản nợ vay sinh viên của họ. Nghiên cứu của Ngân hàng Hoàng gia Canada cho thấy Millennials Canada đã đổ xô đến các thành phố lớn mặc dù chi phí sinh hoạt đắt đỏ của họ từ giữa đến cuối năm 2010 để tìm kiếm cơ hội kinh tế và tiện nghi văn hóa. Dữ liệu từ Thống kê Canada tiết lộ rằng từ năm 2000 đến 2017, tỷ lệ sinh ở phụ nữ dưới 30 tuổi giảm ở tất cả các tỉnh và vùng lãnh thổ, ngoại trừ phụ nữ New Brunswick trong độ tuổi từ 25 đến 29 trong khi phụ nữ từ 30 tuổi trở lên tăng ở mọi nơi trừ Nunavut ở phụ nữ trong độ tuổi 35 đến 39. Trong khi đó, tỷ lệ sinh ở tuổi vị thành niên (15 đến 19) giảm một nửa ở hầu hết Canada, kết quả có thể là do giáo dục giới tính được cải thiện. Tỷ lệ sinh tương đối thấp của phụ nữ ở độ tuổi 20 sống ở British Columbia và Ontario có liên quan đến chi phí nhà ở cao ở các tỉnh này

Ở Mỹ, Khi triển vọng kinh tế của họ được cải thiện, hầu hết Millennials Mỹ nói rằng họ mong muốn hôn nhân, con cái và quyền sở hữu nhà. Bên cạnh chi phí sinh hoạt, bao gồm chi phí nhà ở, mọi người đang rời khỏi các thành phố lớn để tìm kiếm khí hậu ấm áp hơn, thuế thấp hơn, cơ hội kinh tế tốt hơn và khu học chánh tốt hơn cho con cái họ.  Vào giữa những năm 2010, Millennials, người chiếm 29% dân số trưởng thành và 35% lực lượng lao động của Hoa Kỳ, chịu trách nhiệm cho phần lớn các ca sinh trong cả nước. Năm 2016, 48% phụ nữ Millenials là mẹ, so với 57% phụ nữ thế hệ X năm 2000 khi họ bằng tuổi nhau. Các yếu tố đằng sau xu hướng này bao gồm sự quan tâm giảm dần trong hôn nhân, sự tăng trưởng về trình độ học vấn, và sự gia tăng sự tham gia của phụ nữ trong lực lượng lao động. Gia đình có con là loại đơn vị gia đình phát triển nhanh nhất ở Hoa Kỳ vào cuối những năm 2010.
Một báo cáo từ Viện Brookings tuyên bố rằng tại Hoa Kỳ, Millennials là cầu nối giữa các thế hệ trước Millennials của người da trắng (Thế hệ X và những người tiền nhiệm của họ) và hậu Millennials đa dạng hơn (Thế hệ Z và những người kế vị của họ). Nhìn chung, số ca sinh của phụ nữ da trắng ở Hoa Kỳ đã giảm 7% trong khoảng thời gian từ 2000 đến 2018. Tuy nhiên, trong số những phụ nữ da trắng sinh ở nước ngoài, số ca sinh tăng 1% trong cùng thời kỳ. Mặc dù số ca sinh của phụ nữ gốc Tây Ban Nha sinh ra ở nước ngoài đã giảm từ 58% năm 2000 xuống còn 50% vào năm 2018, nhưng tỷ lệ sinh do phụ nữ gốc Tây Ban Nha sinh ra ở Mỹ đã tăng từ 20% vào năm 2000 lên 24% vào năm 2018. Số lượng sinh đối với phụ nữ gốc Á sinh ra ở nước ngoài đã tăng từ 19% năm 2000 lên 24% vào năm 2018 trong khi đó, phụ nữ châu Á sinh ra ở Mỹ đã tăng từ 1% năm 2000 lên 2% vào năm 2018. Trong tất cả, từ năm 2000 đến 2017, nhiều ca sinh nở hơn sinh ở nước ngoài hơn phụ nữ sinh ở Mỹ.

Tỷ lệ sinh của Hoa Kỳ tiếp tục giảm là bất thường đối với các nhà nhân khẩu học vì tỷ lệ sinh thường theo dõi sức khỏe kinh tế của quốc gia Nhưng nền kinh tế Hoa Kỳ đã cho thấy những dấu hiệu phục hồi mạnh mẽ trong một thời gian và tỷ lệ sinh tiếp tục giảm. Tuy nhiên, nhìn chung, phụ nữ Mỹ vẫn có xu hướng sinh con sớm hơn so với những phụ nữ từ các nước phát triển khác và tổng tỷ suất sinh của Hoa Kỳ vẫn tương đối cao đối với một nước giàu. Trên thực tế, so với các phụ nữ từ các quốc gia khác trong Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), các bà mẹ Mỹ lần đầu tiên nằm trong số những người trẻ nhất, trung bình so với phụ nữ Latvia (26,5 tuổi) trong những năm 2010. Ở một thái cực khác là phụ nữ từ Ý (30.8) và Hàn Quốc (31.4). Trong cùng thời gian, phụ nữ Mỹ kết thúc những năm sinh nở với trung bình nhiều trẻ em (2.2) hơn hầu hết các nước phát triển khác, ngoại trừ phụ nữ Iceland đáng chú ý. Ở đầu kia là phụ nữ từ Đức, Ý, Tây Ban Nha và Nhật Bản.

Tỷ lệ sinh dưới mức thay thế có thể dẫn đến tình trạng thiếu lao động trong tương lai.

Châu Đại dương
Châu đại dương là châu lục có diện tích nhỏ nhất trong số 5 châu lục, với 14 quốc gia độc lập. Hai trong số những quốc gia này là Australia và New Zealand là những quốc gia có diện tích lớn và có những chỉ số phát triển kinh tế và con người đều cao.

Nhìn chung, tổng tỷ suất sinh của Úc đã giảm  trên ba trong thời kỳ hậu chiến, xuống mức độ dễ thay thế trong những năm 1970,  xuống dưới mức đó vào cuối những năm 2010. Nó đứng ở mức 1,74 trong năm 2017. Tuy nhiên, nhập cư đã bù đắp những ảnh hưởng của tỷ lệ sinh giảm. Trong những năm 2010, trong số các cư dân của Úc, 5% được sinh ra ở Vương quốc Anh, 2,5% từ Trung Quốc, 2,2% từ Ấn Độ và 1,1% từ Philippines.

Ngoài ra, dưới tác động tiêu cực của dịch Covid-19 đã khiến nền kinh tế Australia điêu đứng, cuộc sống người dân bị ảnh hưởng, còn có một tác động khác khiến chính phủ quan tâm đó là bất ổn này nếu kéo dài sẽ làm giảm tỷ lệ sinh và kéo theo đó là kế hoạch phát triển kinh tế dài hạn của Australia. Số liệu gần đây của chính phủ Australia cho thấy, tỷ lệ sinh tại 3 bang lớn nhất gồm New South Wales, Victoria và Queensland đã tiếp tục giảm trong năm 2019, trong đó đáng chú nhất là tại New South Wales bang có dân số lớn nhất Australia thì tỷ lệ sinh giảm ở mức báo động là 2%. Tuy các bang và vùng lãnh thổ còn lại có tỷ lệ sinh tăng nhưng với quy mô dân số nhỏ thì mức tăng này là không đáng kể.
nhỏ|Tỷ lệ sinh của phụ nữ Úc

Giới nghiên cứu cũng cho rằng tỷ lệ sinh sẽ giảm trong vài năm tới vì người dân có xu hướng sinh ít con hơn trong thời điểm kinh tế không ổn định. Theo các chuyên gia, tỷ lệ sinh cần thiết để thay thế dân số là khoảng 2,1 trẻ trên một phụ nữ, nhưng nếu con số này không được đáp ứng thì phải tính đến phương án tăng tỷ lệ người nhập cư.

Thống kê New Zealand báo cáo rằng tỷ lệ sinh của quốc gia năm 2017 là 1,81, thấp nhất trong hồ sơ. Mặc dù tổng số ca sinh tăng lên, tỷ lệ sinh giảm vì dân số lớn hơn của đất nước nhờ mức độ nhập cư cao. Tỷ lệ sinh của New Zealand vẫn ổn định ít nhiều từ cuối những năm 1970 đến cuối những năm 2010. Phụ nữ trẻ hơn đã khiến tỷ lệ sinh giảm xuống, với những người trong độ tuổi từ 15 đến 29 có tỷ lệ sinh thấp nhất trong hồ sơ. Năm 2017, thanh thiếu niên New Zealand có một nửa số trẻ em năm 2008 và dưới một phần tư năm 1972.  Trong khi đó, phụ nữ trên 30 tuổi sinh con nhiều hơn. Từ cuối những năm 2000 đến cuối những năm 2010, trung bình có 60.308 em bé được sinh ra ở New Zealand.

Giáo dục

Châu Á
Lấy ví dụ về đất nước văn minh và có nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới như Nhật Bản, một ảnh hưởng rất lớn đến hệ thống giáo dục chính là số lượng học sinh ngày càng giảm một cách rõ rệt. Tâm lý không muốn lập gia đình và ngại sinh con, khiến số trẻ sơ sinh của Nhật Bản vào năm 2019 chỉ đạt 900 000 trẻ, thấp nhất trong vòng 120 năm. Không những vậy, Nhật Bản đối mặt với sự già hóa dân số nhanh chóng làm ảnh hưởng tới nhiều mặt đến xã hội của nước này. Chính vì thế, để thúc đẩy tỷ lệ sinh quốc gia, chính phủ Nhật, đứng đầu là thủ tướng Shinzo Abe đã đưa ra một số cải cách giáo dục quan trọng (bắt đầu từ tháng 10 năm 2019) như miễn phí cho giáo dục mầm non (trẻ từ 3-5 tuổi), miễn phí chăm sóc trẻ em dưới 2 tuổi, miễn thuế cũng như hỗ trợ tài chính đối với việc mua sách giáo khoa, vận chuyển và chi phí sinh hoạt đối với các gia đình có thu nhập thấp. Những chính sách này nhằm hỗ trợ tối đa cho sự phát triển giáo dục của học sinh Nhật Bản nói chung và những mầm non thế hệ Alpha nói riêng.

Châu Âu
Môi trường Châu Âu là môi trường lý tưởng tạo điều kiện tối đa cho sự phát triển giáo dục nói chung và giáo dục trẻ em nói riêng. Cách giáo dục của người châu Âu  cũng khác với người châu Á, trong đó có Việt Nam. Ngay từ khi trẻ còn rất nhỏ, người lớn đã tập cho chúng khả năng tự lập, học nhiều kỹ năng sống, cho trẻ tự mình trải nghiệm cuộc sống theo cách riêng của chúng. Điều này hình thành thói quen tốt  và cũng như tư duy phát triển cho các thế hệ lớn lên tại đây.

Ở Đức, trẻ con được học cách kết bạn, người Đức có thể chưa thân thiện và nhiệt tình như người Mỹ nhưng họ lại khá sâu sắc. Họ "dị ứng" với kiểu sống giả dối, vì vậy họ áp dụng vào cách dạy dỗ con cái "luôn sống chân thật và tình cảm". Phải sống tự chủ và không dựa dẫm vào người khác do vậy nên tình bạn của họ rất bền chặt và khắng khít. Ngoài ra, chúng còn được học cách chơi đùa hay học cách thân thiện với môi trường, tự nhiên. Trẻ em ở đây đều có xe đạp riêng, đi xe đạp vừa có lợi cho sức khỏe mà còn có lợi cho môi trường. Chúng yêu các động vật, hình ảnh quen thuộc thường thấy ở các quảng trường, trẻ em tự do vui chơi và cho những chú chim bồ câu nhỏ thức ăn, chúng được dạy bảo vệ thiên nhiên cũng chính là bảo vệ bản thân mình vậy.

Phần đông trẻ em các nước châu Âu, đặc biệt là trẻ em thế hệ Alpha thừa hưởng tất cả mọi chế độ giáo dục ưu tú nhất từ tinh hoa những thế hệ trước và sự phát triển nhanh chóng trong thời đại Kỹ thuật số.

Bắc Mỹ
Trẻ em thuộc thế hệ Alpha được các cơ quan như Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ,,… khuyến khích thực hiện các hoạt động vui chơi và phát triển sức khỏe tâm lý thông qua các chương trình giáo dục của họ. Những cơ quan này cho rằng việc “học tập và vui chơi” đối với lứa tuổi này đặc biệt quan trọng và có tầm ảnh hưởng to lớn đến khả năng phát triển sau này của các đứa trẻ đặc biệt là các bạn nhỏ thuộc thế hệ Alpha ngày nay. Theo tiến sĩ Michael Yogman, các hoạt động chơi của trẻ nhỏ không nhất thiết phải liên quan đến các đồ chơi đẹp mắt mà các đồ gia dụng trong nhà cũng hoàn toàn có thể. Ngoài ra, cha mẹ cũng có thể đọc sách cho các bạn nhỏ nghe – hoạt động này được xem là trò chơi bởi nó kích thích trí tưởng tượng của trẻ nhỏ.

Năm 2019, các bác sĩ tâm thần học tại Quebec đã phát động một chiến dịch kêu gọi thành lập các khóa học về sức khỏe tâm thần cho học sinh tiểu học để dạy họ cách xử lý khủng hoảng cá nhân hoặc xã hội và đối phó với tác động tâm lý của thế giới kỹ thuật số. Theo Hiệp hội các bác sĩ tâm thần học Quebec (AMPQ), chiến dịch này tập trung vào những đứa trẻ sinh sau năm 2010, tức là những đứa trẻ thuộc thế hệ Alpha.

Thế hệ Alpha và Thời đại Kỹ thuật số

Đặc điểm thế hệ Alpha
Thế hệ Alpha phần lớn là con của Thế hệ Millennials, dựa đặc điểm nhân khẩu học có thể thấy rằng, Thế hệ Millennials có khuynh hướng ít có con hơn, có khuynh hướng tiếp cận đa dạng nền văn hóa, tiếp cận với giáo dục nhiều hơn. Vì vậy mà Mc Crindle cũng tin tưởng rằng, thế hệ Alpha sẽ ít nhiều thừa hưởng di sản từ ba mẹ họ, sẽ gắn bó với giáo dục lâu hơn, học sâu hơn và sự nghiệp có nhiều triển vọng hơn . Ngoài ra, thế hệ Alpha được dự đoán sẽ thừa hưởng nhiều đặc điểm từ Thế hệ Z và sẽ nổi bật dần khi chúng lớn lên.

Có thể gọi những đứa trẻ trong thế hệ này là những Digital Native vì vào những năm đầu đời, họ đã tiếp xúc với trí tuệ nhân tạo. Với họ, công nghệ là cuộc sống, không chỉ đơn thuần là những công cụ hỗ trợ. Chính vì vậy mà họ dần dần hình thành nên cách xử lý vấn đề công nghệ hóa, lập luận và xử lý vấn đề logic. Phương pháp đầu tiên tìm đến là công nghệ thay vì các phương pháp thủ công.

Chính vì đặc điểm này, thế hệ Alpha còn được gọi là thế hệ kính (Glass Generation) vì những thứ họ tiếp xúc thường xuyên với kính, như những chiếc máy tính bảng, máy tính,.. được nhà trường trang bị nhiều hơn, những chiếc điện thoại thông minh giúp chúng kết nối với mọi thứ xung quanh.

Theo Natelie Franke, nhà đứng đầu cộng đồng nền tảng quản lý cho biết, thời đại công nghệ phát triển trong thế hệ Alpha không phải là một thứ gì đó tách biệt chính họ hay đồng bộ tất cả mà nó kích thích mở rộng nên bản sắc riêng của từng cá nhân. Cùng với xu hướng yêu thích thế giới ảo hơn là thế giới vật lý thì sự sáng tạo được chú trọng ở thế hệ này.

Là công dân kỹ thuật số nên công nghệ được áp dụng nhiều vào đời sống của họ, điều này dẫn đến việc dư dả nhiều thời gian hơn. Sự sáng tạo nhờ đó mà được phát huy hơn so với các thế hệ trước không có nhiều thời gian để thoải mái sáng tạo. Cũng vì thế mà thế hệ Alpha có xu hướng dành nhiều thời gian hơn để khám phá đam mê, chăm sóc sức khỏe tinh thần và đầu tư vào học tập nhiều hơn.

Quan điểm của thế hệ Alpha có sức ảnh hưởng trong gia đình mặc dù tuổi tác họ còn nhỏ, đặc biệt là các quyết định mua hàng. Theo nghiên cứu “ Understanding Generation Alpha” được thực hiện với hơn 8000 cha mẹ có con ở độ tuổi 4-9 trên khắp thế giới. Kết quả thấy rằng, 65% cha mẹ cho rằng lần mua hàng cuối cùng của họ bị ảnh hưởng bởi thói quen con cái, nổi bật là ở Mỹ tỷ lệ này là 81% và 27% cha mẹ hỏi ý kiến con họ trước khi mua các thiết bị công nghệ.

Marketing đến thế hệ Alpha
Thế hệ Alpha được xem như là một Digital Native khi các đứa trẻ thuộc thế hệ này sinh ra và lớn lên hoàn toàn trong một thời đại kỹ thuật số phát triển. Việc tiếp cận sớm với công nghệ khiến cho các đứa trẻ thuộc thế hệ này cũng có thể trở thành các đối tượng mục tiêu mà các hoạt động Marketing của các doanh nghiệp hướng đến.

Tuy nhiên, trước khi các đứa trẻ Alpha đủ trưởng thành để tham gia vào các hoạt động thương mại thì các nhà marketing cần phải nghiên cứu sự ảnh hưởng của các Alpha đến việc chi tiêu của cha mẹ họ. Khoảng 80% cha mẹ nói rằng các hoạt động của những trẻ em Alpha ảnh hưởng đến việc mua hàng mới nhất của mình. Chính vì vậy, các nhà nghiên cứu marketing cần phải tìm hiểu và phát triển các chiến lược nắm bắt sự chú ý của các đứa trẻ thuộc thế hệ Alpha và tác động đến hứng thú của các đối tượng thuộc thế hệ này.

Việc tiếp cận đến các Alpha trong thời đại hiện nay thường thực hiện thông qua các phương tiện kỹ thuật số. Những trẻ em thuộc thế hệ này thường giải trí bằng cách sử dụng các điện thoại thông minh (smartphones), máy tính bảng (tablets) và các thiết bị điện tử thông minh tại gia khác. Công nghệ đã trở thành một phần của thế hệ này. Tuy nhiên, có dự đoán cho rằng các đứa trẻ thuộc thế hệ Alpha tìm kiếm những trải nghiệm hoàn chỉnh hơn so với thế hệ Millennials trước đó. Vì vậy, việc giữ các quảng cáo đơn giản nhưng hiệu quả là cực kỳ quan trọng khi xác định đối tượng mục tiêu là những trẻ em thuộc thế hệ Alpha. Điều này có thể động viên, kích thích họ trở thành những khách hàng trung thành của nhãn hiệu.

Laura Macdonald, trưởng phòng tiêu thụ Bắc Mỹ tại Hotwire, cho biết: “ Các Alpha sẽ mong đợi những trải nghiệm tương tác, đáp lại giống nhau giữa các thương hiệu. Vì vậy, nếu cửa hàng bán quần áo bắt đầu sử dụng công nghệ AR để giúp con người có những trải nghiệm riêng biệt – điều mà các thương hiệu hiện tại như Nike đang sử dụng, thì thế hệ Alpha sẽ mong đợi điều tương tự tại các cửa hàng tạp hóa trong khi họ đang mua sắm”. Điều này khiến cho các thương hiệu cần phải liên tục thay đổi, bắt kịp với những xu hướng hiện tại ảnh hưởng đến thế hệ Alpha để có thể thỏa mãn, làm hài lòng những khách hàng này.

Dự đoán trong tương lai
Làn sóng thế hệ Alpha đầu tiên sẽ đến tuổi trưởng thành vào những năm 2030. Vào thời điểm đó, dân số loài người dự kiến chỉ dưới chín tỷ và thế giới sẽ có tỷ lệ người trên 60 tuổi cao nhất trong lịch sử, có nghĩa là đoàn hệ nhân khẩu học này sẽ chịu gánh nặng của dân số già. Theo Mark McCrindle, một nhà nghiên cứu xã hội từ Úc, Thế hệ Alpha rất có thể sẽ trì hoãn các dấu hiệu cuộc sống tiêu chuẩn như hôn nhân, sinh con và nghỉ hưu, cũng như vài thế hệ trước. McCrindle ước tính rằng Thế hệ Alpha sẽ chiếm 11% lực lượng lao động toàn cầu vào năm 2030.  Ông cũng dự đoán rằng họ sẽ sống lâu hơn và có gia đình nhỏ hơn, và sẽ là "thế hệ được giáo dục chính thức nhất từ trước đến nay, thế hệ được cung cấp nhiều công nghệ nhất từ trước đến nay và là thế hệ giàu có nhất trên toàn cầu."

Sự bùng nổ của các trang mạng xã hội trong thời đại hiện tại khiến cho trẻ em – những người thuộc thế hệ Alpha bận rộn khám phá. Theo Statista, số lượng người dung mạng xã hội hiện tại trên toàn thế giới vào khoảng 3 tỉ người, trong đó 50% là thanh thiếu niên và thế hệ Alpha đang ngày càng tham gia nhiều hơn vào các trang mạng này

Với việc tham gia nhiều hơn vào mạng xã hội, điều này đã làm xuất hiện một xu hướng mới: sự khó khăn trong việc tương tác trực tiếp giữa những đứa trẻ thuộc thế hệ Alpha với nhau. Những đứa trẻ này sẽ sử dụng công nghệ để nói chuyện với nhau hơn là trò chuyện trực tiếp. Nếu có một buổi gặp mặt diễn ra, các Alpha sẽ thích nhắn tin với nhau thông qua các nền tảng mạng xã hội hơn là nói chuyện trực tiếp với nhau.

Hơn thế, thế hệ Alpha có thể trở thành thế hệ toàn cầu nhất trong tất cả các thế hệ hiện tại. Việc thế giới ngày càng phẳng hơn khiến mọi người giao lưu và có sự pha trộn giữa nhiều nền văn hóa với nhau. Việc này khiến cho các Alpha có khả năng thấu hiểu và giao tiếp với nhiều nền văn hóa. Hơn thế nữa, Internet phát triển khiến cho thế hệ này có thể tiếp nhận được nhiều thông tin từ nhiều nền văn hóa khác nhau và lan tỏa chúng rộng ra khắp thế giới.

Một dự đoán nữa về thế hệ này trong tương lai chính là việc thế hệ này là một thế hệ tham gia nhiều vào việc mua sắm trực tuyến (shopping online) trên các web thương mại điện tử. Các Alpha được sinh ra và lớn lên trong thời điểm mua sắm trực tuyến phát triển. Với nhịp sống bận rộn trong hiện tại và tương lai, thế hệ Alpha sẽ ít có thời gian hơn trong việc mua sắm trực tiếp tại các cửa hàng. Thay vào đó, họ sẽ thích việc mở các ứng dụng công nghệ của mình và mua sắm trực tuyến hơn.

Tham khảo

Thế kỷ 20
Thế kỷ 21
Xã hội học
Thông tin nhân khẩu học
Bài sinh viên đóng góp cho Wikipedia


title: Calophasia andina

text:
Calophasia andina là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Calophasia


title: Hyukoh

text:
Hyukoh () là một ban nhạc indie Hàn Quốc đã ký hợp đồng với Công ty Nghệ sĩ DooRooDooRoo. Ban nhạc được thành lập vào tháng 5 năm 2014 và bao gồm trưởng nhóm, ca sĩ, và tay guitar Oh Hyuk, tay bass Im Dong-geon, tay guitar Lim Hyun-jae, và tay trống Lee In-woo.

Ngày 03/11/2019, ban nhạc Hyukoh đã tới Việt Nam trình diễn tại Lễ hội Âm nhạc Quốc tế Gió Mùa với tư cách là khách mời.

Sự nghiệp
Ban nhạc đã phát hành album phòng thu đầu tiên của họ, 23, vào ngày 24 tháng 4 năm 2017. Ca khúc chủ đề, "Tomboy", đứng thứ hai trên bảng xếp hạng kỹ thuật số Melon và đầu tiên trên bảng xếp hạng kỹ thuật số Genie, Bugs và Olleh không lâu sau khi phát hành. Album cũng đã đứng thứ sáu trên Bảng xếp hạng album thế giới của Billboard vào tháng 5 năm 2017. Sau khi phát hành 23, ban nhạc đã có tour diễn thế giới đầu tiên của họ.

Âm nhạc của ban nhạc xuất hiện trong quảng cáo trên TV được phát hành vào tháng 6 năm 2018 bởi Apple Inc. cho điện thoại thông minh IPhone X. Bài hát góp mặt là Citizen Kane.

Danh sách đĩa hát

Album phòng thu

Đĩa đơn

Các bài hát lọt bảng xếp hạng khác

Video âm nhạc

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhóm nhạc K-pop


title: Crocomela colorata

text:
Crocomela colorata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Crocomela


title: Acontia connexa

text:
Acontia connexa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Acontia


title: Asura pyrostrota

text:
Asura pyrostrota là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Asura


title: HMS Cattistock

text:
Ba tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng được đặt cái tên HMS Cattistock, theo tên rừng săn cáo Cattistock:

  là một tàu quét mìn lớp Hunt hạ thủy năm 1917 và phục vụ trong Thế Chiến I
  là một tàu khu trục lớp Hunt chế tạo năm 1940 và phục vụ trong Thế Chiến II
  là một tàu quét mìn lớp Hunt hạ thủy năm 1981

Tham khảo

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh


title: Nassinia petavia

text:
Nassinia petavia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nassinia


title: Lydella ripae

text:
Lydella ripae là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lydella


title: Perizoma oxygramma

text:
Perizoma oxygramma là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Perizoma


title: Enicospilus ternatei

text:
Enicospilus ternatei là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Enicospilus


title: Eriostethus chinensis

text:
Eriostethus chinensis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eriostethus


title: Lithi oxide

text:
Lithi Oxide (công thức hóa học: Li2O) hoặc lithia là một hợp chất vô cơ. Hợp chất này thường tồn tại dưới dạng chất rắn màu trắng, phản ứng mãnh liệt với nước.

Điều chế

Lithi Oxide được hình thành cùng với một phần nhỏ lithi peroxide khi lithi kim loại bị đốt trong không khí và hóa hợp với oxy:
4Li + O2 → 2Li2O.
Li2O nguyên chất có thể được điều chế bằng cách phân hủy nhiệt lithi peroxide, Li2O2, tại 450 ℃:
2Li2O2 → 2Li2O + O2↑

Cấu trúc
Ở trạng thái rắn lithi Oxide có một cấu trúc antiflorit có liên quan đến CaF2, cấu trúc fluorit với các ion dương Li được thay thế cho các ion âm fluoride và các ion âm Oxide thay thế cho ion dương calci. Ở trạng thái khí phân tử Li2O xếp thẳng hàng với một khoảng cách kết nối ổn định với các liên kết ion mạnh. Lý thuyết VSEPR dự đoán một cấu trúc bẻ gập tương tự phân tử H2O.

Ứng dụng
Lithi Oxide được sử dụng làm chất thông lượng trong men sứ; và tạo ra màu xanh da trời với đồng và màu hồng với cobalt. Lithi Oxide phản ứng với nước và hơi nước, tạo thành Lithi hydroxide và do vậy phải cách ly khỏi các chất trên.

Việc sử dụng nó cũng đang được nghiên cứu để đánh giá quang phổ phát xạ không phá huỷ và giám sát sự xuống cấp trong các hệ thống lớp phủ rào cản nhiệt. Nó có thể được thêm vào như là một chất phụ gia trộn với yttria trong lớp phủ gốm sứ zirconi, mà không làm giảm đáng kể tuổi thọ của lớp phủ. Ở nhiệt độ cao, lithi Oxide phát ra một mô hình quang phổ rất dễ phát hiện, và tăng cường độ cùng với sự xuống cấp của lớp phủ. Việc áp dụng nó sẽ cho phép theo dõi tại chỗ các hệ thống như vậy, tạo ra một phương tiện hiệu quả để dự đoán tuổi thọ cho đến khi hỏng hoặc đến thời gian cần phải bảo trì của thiết bị.

Lithium kim loại có thể thu được từ lithi Oxide bằng điện phân, giải phóng oxy như một sản phẩm phụ.

Xem thêm
Lithi
Lithi peroxide

Tham khảo

Hóa chất
Hợp chất lithi
Oxide
Oxide base


title: Đặng Quang

text:
Đặng Quang (sinh năm 1956) là Đại tá Công an nhân dân Việt Nam và thẩm phán người Việt Nam. Ông từng giữ chức vụ Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế (2010-2015).

Tiểu sử
Đặng Quang sinh năm 1956.

Đặng Quang tốt nghiệp Trường Đại học Cảnh sát.

Sau khi tốt nghiệp, ông được điều động công tác ở tỉnh Tuyên Quang.

Năm 1976, Đặng Quang được luân chuyển công tác tại Công an tỉnh Thừa Thiên Huế.

Năm 2006, Đặng Quang là Trưởng Công an thành phố Huế.

Sau đó ông chuyển sang làm ở ngành tòa án, và vào năm 2010, ông giữ chức vụ Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế.

Phong tặng
Chiến sĩ thi đua toàn quốc 2013

Tham khảo

Người họ Đặng tại Việt Nam
Đại tá Công an nhân dân Việt Nam
Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế


title: Rhodophthitus atacta

text:
Rhodophthitus atacta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Rhodophthitus


title: Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến đa dạng sinh học thực vật

text:
Biến đổi khí hậu là sự thay đổi dài hạn trong các kiểu thời tiết trung bình tạo nên khí hậu địa phương, khu vực và toàn Trái Đất. Những thay đổi này gây những tác động rộng lớn.  Việc dự đoán tác động của biến đổi khí hậu với đa dạng sinh học thực vật có thể đạt được bằng nhiều mô hình khác nhau, tuy nhiên các mô hình khí hậu sinh học được sử dụng phổ biến nhất.

Điều kiện môi trường đóng một vai trò quan trọng với chức năng và phân bố địa lý của thực vật do đó các động đến đa dạng sinh học. Biến đổi khí hậu được xác định là có tác động to lớn đến các kiểu đa dạng thực vật hiện tại. Người ta dự đoán rằng biến đổi khí hậu sẽ vẫn là một trong những động lực chính của các mô hình đa dạng sinh học trong tương lai.    Các hành động của con người hiện đang gây ra cuộc đại tuyệt chủng lớn thứ sáu mà Trái đất từng chứng kiến, làm thay đổi vùng phân bố và sự phong phú của nhiều loài thực vật.  Một đánh giá năm 2022 về các loài thực vật có mạch cho thấy rằng các loài không có công dụng đáng kể trong xã hội loài người có nhiều khả năng bị tuyệt chủng hơn so với các loài thực vật được trồng tích cực cho các mục đích của con người như nông nghiệp hoặc trang trí đô thị.

Bối cảnh cổ đại

Trái đất đã trải qua sự thay đổi khí hậu liên tục kể từ khi thực vật xuất hiện lần đầu tiên. So với ngày nay, lịch sử cổ đại đã chứng kiến Trái đất mát hơn, ấm hơn, khô hơn và ẩm ướt hơn, đồng thời nồng độ   (carbon dioxide ) cao hơn hoặc thấp hơn. Những thay đổi này đã được phản ánh bởi sự thay đổi liên tục của thảm thực vật, ví dụ như các cộng đồng rừng thống trị hầu hết các khu vực trong thời kỳ gian băng và các cộng đồng thân thảo chiếm ưu thế trong thời kỳ băng hà .  Các hồ sơ hóa thạch đã chứng minh rằng sự thay đổi khí hậu trong quá khứ là động lực chính của các quá trình hình thành loài và tuyệt chủng. Ví dụ nổi tiếng nhất là Sự sụp đổ của Rừng nhiệt đới Carboniferous xảy ra cách đây 350 triệu năm. Sự kiện này đã tàn phá quần thể lưỡng cư và thúc đẩy sự tiến hóa của các loài bò sát.

Tốc độ biến đổi khí hậu là một biến số quan trọng ảnh hưởng đến sự thích nghi và sinh tồn của các loài sinh vật -- biến đổi càng nhanh càng gây nhiều khó khăn và tăng khả năng tuyệt chủng. So với hiện đại, biến đổi khí hậu trong quá khứ chậm hơn nhiều lần.

Bối cảnh hiện đại
Hiện tượng thay đổi khí hậu do con người gây ra gần đây, hoặc sự nóng lên toàn cầu nhận được sự quan tâm đáng kể. Trọng tâm là xác định các tác động hiện tại của biến đổi khí hậu đối với đa dạng sinh học và dự đoán những tác động này trong tương lai.

Các biến số khí hậu có thay đổi liên quan đến chức năng và sự phân bố của thực vật bao gồm tăng nồng độ CO2, tăng nhiệt độ toàn cầu, thay đổi mô hình mưa và thay đổi mô hình của các sự kiện "thời tiết cực đoan" như lốc xoáy, hỏa hoạn hoặc bão. Các mô hình khác nhau tiên đoán phân bố loài khác nhau rất nhiều dưới tác động của thay đổi khí hậu sinh học.

Bởi vì các loài thực vật chỉ có thể sinh hoạt và hoàn thành vòng đời trong các điều kiện môi trường nhất định (các điều kiện lý tưởng là một tập con nhỏ hơn), những thay đổi về khí hậu có thể có tác động đáng kể đến thực vật từ cấp độ của từng cá thể cho đến cấp độ của hệ sinh thái hoặc quần xã sinh vật.

Ảnh hưởng của

Nồng độ  đã liên tục tăng trong hơn hai thế kỷ qua. Sự tăng nồng độ  khí quyển tác động đến quang hợp, làm tăng hiệu năng sử dụng nước, tăng khả năng quang hợp và tăng trưởng. Sự tăng CO2 được cho là tạo ra sự "dày lên" của hệ thực vật về cấu trúc và chức năng. Tuỳ vào môi trường, có các phản ứng khác nhau giữa các loại cây chính ví dụ như  và  hoặc cây thân gỗ và thân thảo; từ đó có thể thay đổi sự cạnh tranh giữa các nhóm. Nồng độ CO2 cao hơn có thể tăng tỷ trọng Các-bon : Nitơ và các khía cạnh hoá học khác trong lá, từ đó thay đổi dinh dưỡng của các loài ăn cỏ. Nghiên cứu cho thấy gấp đôi nồng độ CO2 dẫn đến tăng quang hợp ở các cây  nhưng không tác động đến . Tuy nhiên, cây  lại chịu hạn tốt hơn cây .

Ảnh hưởng của nhiệt độ

Nhiệt độ tăng làm tăng tốc độ của nhiều quá trình sinh lý như quang hợp, đến một mức độ nhất định, tùy thuộc vào loại thực vật. Sự gia tăng quang hợp và các quá trình sinh lý khác được thúc đẩy bởi tốc độ phản ứng hóa học tăng lên và tỷ lệ chuyển đổi sản phẩm enzym tăng gấp đôi với mỗi mức tăng 10°C.  Nhiệt độ khắc nghiệt có thể gây hại khi vượt quá giới hạn sinh lý của cây, dẫn đến tốc độ mất ẩm cao hơn.

Một giả thuyết phổ biến trong khoa học là khu vực càng ấm thì sự đa dạng thực vật càng cao. Giả thuyết này có thể được quan sát thấy trong tự nhiên, nơi đa dạng sinh học thực vật cao hơn thường nằm ở các vĩ độ nhất định (thường tương quan với khí hậu/nhiệt độ cụ thể).  Các loài thực vật trong hệ sinh thái núi và tuyết có nguy cơ mất môi trường sống cao hơn do biến đổi khí hậu.  Tác động của biến đổi khí hậu được dự đoán là nghiêm trọng hơn ở các vùng núi phía bắc.

Lượng khí thải hiện tiếp tục tăng dẫn đến Trái Đất ấm hơn khoảng 1,1°C so với cuối những năm 1800. Thập kỷ 2011-2020 là thập kỷ nóng nhất từng được ghi nhận. Nhiều người nghĩ biến đổi khí hậu chủ yếu có nghĩa là nhiệt độ ấm hơn nhưng đó chỉ là điểm khởi đầu. Vì Trái đất là một hệ thống mà mọi thứ được kết nối, những thay đổi trong một khu vực có thể ảnh hưởng đến những thay đổi ở tất cả những khu vực khác. Hậu quả của biến đổi khí hậu hiện nay bao gồm hạn hán nghiêm trọng, khan hiếm nước, hỏa hoạn nghiêm trọng, mực nước biển dâng cao, lũ lụt, băng ở hai cực tan chảy, bão thảm khốc và suy giảm đa dạng sinh học.

Ảnh hưởng của nước

Vì nguồn cung cấp nước rất quan trọng cho sự phát triển của thực vật nên nó đóng vai trò chính trong việc xác định sự phân bố của thực vật. Những thay đổi về lượng mưa được dự đoán là ít nhất quán hơn so với nhiệt độ và thay đổi nhiều hơn giữa các khu vực, với dự đoán cho một số khu vực trở nên ẩm ướt hơn nhiều và một số khu vực khô hơn nhiều.  Sự thay đổi về lượng nước sẽ có tương quan trực tiếp với tốc độ tăng trưởng và sự sinh tồn của các loài thực vật trong một khu vực.

Với các trận mưa ít nhất quán hơn, cường độ cao hơn, lượng nước sẽ có tác động trực tiếp đến độ ẩm của đất trong một khu vực. Độ ẩm của đất giảm sẽ có tác động tiêu cực đến sự phát triển của thực vật, làm thay đổi toàn bộ hệ sinh thái. Thực vật không chỉ dựa vào tổng lượng mưa trong mùa sinh trưởng mà còn phụ thuộc vào cường độ và độ lớn của từng đợt mưa. Ngoài ra, các điều kiện giống như hạn hán xảy ra thường xuyên hơn cùng với biến đổi khí hậu khiến nhiều cộng đồng thực vật và cây cối dễ bị hỏa hoạn với cơ hội sống sót thấp hơn, làm giảm đáng kể tính đa dạng.

Tác động chung
Các biến môi trường không hoạt động riêng lẻ mà kết hợp với các áp lực khác như suy thoái môi trường sống, mất môi trường sống và du nhập các loài ngoại lai có khả năng xâm lấn. Có ý kiến cho rằng những nhân tố này sẽ kết hợp với biến đổi khí hậu để tăng áp lực sinh tồn lên các loài.  Khi những thay đổi này cộng lại, các hệ sinh thái được dự đoán sẽ khác nhiều so với hiện nay. Các hệ sinh thái đa dạng sinh học hơn (các điểm nóng đa dạng sinh học) chẳng hạn như các hệ sinh thái kiểu Địa Trung Hải có nguy cơ cao nhất và nhạy cảm nhất với những thay đổi do sự nóng lên toàn cầu gây ra.

Tác động trực tiếp

Thay đổi trong phân phối

Nếu các yếu tố khí hậu như nhiệt độ và lượng mưa thay đổi trong một khu vực vượt quá khả năng chịu đựng của tính dẻo kiểu hình của loài, thì sự thay đổi phân bố của loài có thể là không thể tránh khỏi.  Đã có bằng chứng cho thấy các loài thực vật đang thay đổi phạm vi của chúng theo độ cao và vĩ độ như một phản ứng đối với sự thay đổi khí hậu khu vực.   Tuy nhiên, rất khó để dự đoán phạm vi loài sẽ thay đổi như thế nào để đáp ứng với khí hậu và tách biệt những thay đổi này với tất cả những thay đổi môi trường do con người tạo ra khác như hiện tượng phú dưỡng, mưa axit và phá hủy môi trường sống .

Khi so sánh với tốc độ di cư của các loài thực vật được báo cáo trong quá khứ, tốc độ thay đổi nhanh chóng hiện nay có khả năng không chỉ làm thay đổi sự phân bố của các loài mà còn khiến nhiều loài không thể đuổi theo được kiểu khí hậu cần thiết.  Các điều kiện môi trường cần thiết cho một số loài, chẳng hạn như ở các vùng núi cao có thể biến mất hoàn toàn. Những thay đổi này có thể làm tăng nhanh chóng nguy cơ tuyệt chủng.  Thích nghi với các điều kiện mới cũng có thể có tầm quan trọng lớn trong phản ứng của thực vật.

Tuy nhiên, việc dự đoán nguy cơ tuyệt chủng của các loài thực vật không hề dễ dàng. Chẳng hạn, các ước tính từ các giai đoạn băng hà gần đây cho thấy tương đối ít loài bị tuyệt chủng ở một số vùng. Kiến thức về cách các loài thích nghi hoặc tồn tại khi đối mặt với sự thay đổi nhanh chóng vẫn còn tương đối hạn chế.

Rõ ràng là sự mất mát của một số loài sẽ rất nguy hiểm cho con người vì những công dụng của chúng sẽ mất theo. Một số trong số chúng có những đặc điểm độc đáo không thể thay thế bằng bất kỳ loài nào khác.

Phân bố của các loài và loài thực vật sẽ bị thu hẹp do tác động của biến đổi khí hậu. Biến đổi khí hậu có thể ảnh hưởng đến các khu vực như trú đông và nơi sinh sản của chim. Các loài chim di cư sử dụng nơi trú đông và nơi sinh sản làm nơi kiếm ăn và nạp lại năng lượng sau khi di cư trong nhiều giờ. Nếu những khu vực này bị hư hại do biến đổi khí hậu, thì cuối cùng chúng cũng sẽ bị ảnh hưởng.

Những thay đổi trong vòng đời
Thời gian của các sự kiện vật hậu học như ra hoa thường liên quan đến các biến môi trường như nhiệt độ. Do đó, môi trường thay đổi được cho là sẽ dẫn đến những thay đổi trong các sự kiện vòng đời và những điều này đã được ghi nhận đối với nhiều loài thực vật.  Những thay đổi này có khả năng dẫn đến sự bất đồng bộ giữa các loài hoặc thay đổi sự cạnh tranh giữa các loài thực vật. Cả côn trùng thụ phấn và quần thể thực vật cuối cùng có thể bị tuyệt chủng do mối liên hệ không đồng đều và rối loạn do biến đổi khí hậu gây ra.  Ví dụ, thời gian ra hoa ở các loài thực vật ở Anh đã thay đổi, dẫn đến việc cây hàng năm ra hoa sớm hơn cây lâu năm và cây thụ phấn nhờ côn trùng ra hoa sớm hơn cây thụ phấn nhờ gió; với những hậu quả sinh thái tiềm ẩn.  Một nghiên cứu được công bố gần đây đã sử dụng dữ liệu được ghi lại bởi nhà văn và nhà tự nhiên học Henry David Thoreau để xác nhận tác động của biến đổi khí hậu đối với vật hậu học của một số loài ở khu vực Concord, Massachusetts .

Đa dạng di truyền
Sự phong phú về loài và sự đồng đều về loài đóng một vai trò quan trọng trong việc một hệ sinh thái có thể thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng và hiệu quả như thế nào.  Bằng cách tăng nguy cơ nút thắt quần thể thông qua các sự kiện thời tiết khắc nghiệt hơn, sự đa dạng di truyền trong quần thể sẽ giảm mạnh.

Ngược lại, môi trường thay đổi gây áp lực lên cây để tăng tính dẻo kiểu hình của nó, khiến các loài thay đổi nhanh hơn dự đoán.

Tác động gián tiếp
Tất cả các loài đều bị ảnh hưởng trực tiếp bởi những thay đổi trong điều kiện môi trường đã thảo luận ở trên, cộng thêm ảnh hưởng gián tiếp thông qua sự tương tác của chúng với các loài khác. Mặc dù các tác động trực tiếp có thể dễ dự đoán và hình dung hơn, nhưng có khả năng các tác động gián tiếp cũng quan trọng không kém trong việc xác định phản ứng của thực vật đối với biến đổi khí hậu.   Ví dụ, khi một loài thay đổi phân bố do hậu quả trực tiếp của biến đổi khí hậu, nó có thể xâm chiếm phạm vi của loài khác hoặc bị xâm chiếm, tạo ra mối quan hệ cạnh tranh mới hoặc thay đổi các quá trình khác như hấp thụ carbon .

Một loại cỏ mới có thể lan đến một vùng làm thay đổi chế độ cháy và làm thay đổi lớn thành phần các loài. Một mầm bệnh hoặc ký sinh trùng có thể thay đổi tương tác của nó với cây trồng, chẳng hạn như một loại nấm gây bệnh trở nên phổ biến hơn khi một khu vực có nhiều mưa hơn. Nhiệt độ tăng có thể cho phép động vật ăn cỏ mở rộng hơn nữa vào các vùng núi cao, tác động đáng kể đến thành phần của các cánh đồng thảo mộc núi cao.

Thay đổi ở cấp độ cao hơn
Các loài phản ứng theo những cách rất khác nhau đối với biến đổi khí hậu. Sự thay đổi trong phân bố, vật hậu học và sự phong phú của các loài sẽ dẫn đến những thay đổi không thể tránh khỏi về sự phong phú tương đối của các loài và sự tương tác của chúng. Những thay đổi này sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến cấu trúc và chức năng của các hệ sinh thái.  Các mô hình di cư của loài chim đã cho thấy sự thay đổi trong việc bay về phía nam sớm hơn và quay trở lại sớm hơn, điều này theo thời gian có thể ảnh hưởng đến toàn bộ hệ sinh thái. Nếu chim rời đi sớm hơn, điều này sẽ làm giảm tỷ lệ thụ phấn của một số loài thực vật theo thời gian.

Xem thêm

 Hóa sinh
 Sa mạc hóa
 Nguy cơ tuyệt chủng do biến đổi khí hậu
 Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu
 Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến các hệ sinh thái
 Mycorrhizae và biến đổi khí hậu

Tham khảo

Trang có bản dịch chưa được xem lại
Tác động của biến đổi khí hậu
Đa dạng sinh học


title: Heteroleuca obscurata

text:
Heteroleuca obscurata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Heteroleuca


title: Trigonodes caunindana

text:
Trigonodes caunindana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Trigonodes


title: Otteissa sericea

text:
Otteissa sericea là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Otteissa
Động vật được mô tả năm 1864


title: Aldina Matilde Barros da Lomba

text:
Aldina Matilde Barros daolea là một chính trị gia người Angolan cho MPLA và là thành viên của Quốc hội Angola.

Tham khảo

Nữ chính khách Angola
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1964


title: Ann Kihengu

text:
Ann Kihengu (sinh năm 1983) là một doanh nhân, nhà phân phối người Tanzania, và là người chiến thắng Giải thưởng Sáng kiến Châu Phi năm 2010 cho công việc của bà để thay thế việc sử dụng đèn dầu hỏa bằng cách phân phối đèn năng lượng mặt trời và bộ sạc điện thoại mặt trời ở Tanzania thông qua mạng lưới những nhà đầu tư trẻ tuổi. Kihengu cũng là một thành viên của World Entrepreneurship Forum Think Tank.

Tiểu sử

Kihengu lớn lên ở phía đông bắc Tanzania. bà học Quản trị kinh doanh, và sau khi tốt nghiệp, bà đã dành ba năm làm việc trong ngành năng lượng mặt trời. Trong thời gian này, bà xác định một vấn đề với việc phân phối các sản phẩm. Vì vậy, ở tuổi 26, bà đã từ chức và thành lập công ty riêng của mình, Prian, vào năm 2009 và hợp tác với D.Light để phân phối đèn năng lượng mặt trời và bộ sạc điện thoại giá rẻ.

Do những khó khăn trong giao thông ở Tanzania (điều kiện đường sá tồi tệ và bất động trong mùa mưa), Kihengu đã thiết lập một mô hình phân phối sử dụng một nền tảng truyền thông xã hội Tanzania và một loạt các hội thảo làng cho học sinh trung học trên cả nước, để tuyển dụng và đào tạo những người trẻ tuổi làm nhà phân phối cho doanh nghiệp mới của bà. Bà đào tạo những tân binh của mình về các kỹ năng tiếp thị và kinh doanh, cho phép họ kinh doanh và mang đèn năng lượng mặt trời đến các ngôi làng ở vùng sâu vùng xa.

Bắt đầu chỉ với 3 chiếc đèn, chỉ trong một năm, Kihengu đã trở thành nhà phân phối hàng đầu các sản phẩm D.Light tại Tanzania, bán được hơn 10.000 chiếc mỗi năm.

Năm 2012, Kihengu là một trong chín nhóm phụ nữ được Chương trình Lãnh đạo Khách truy cập Quốc tế của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ tài trợ để gặp gỡ Trung tâm Khởi nghiệp Phụ nữ tại Đại học Chatham để giải quyết các thách thức kinh doanh.

Đèn dầu hỏa được sử dụng để chiếu sáng ở Tanzania (và các khu vực ở Châu Phi và Châu Á) nơi không có điện hoặc đắt tiền. Các phát hiện của Tổ chức Y tế Thế giới kết luận rằng việc sử dụng đèn dầu hỏa trong các hộ gia đình "dẫn đến việc phát thải chất ô nhiễm gây hại cho sức khỏe ở mức độ phù hợp với rủi ro đối với sức khỏe".

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1983


title: Dasypoda comberi

text:
Dasypoda comberi là một loài ong trong họ Melittidae. Loài này được  miêu tả khoa học đầu tiên năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

comberi
Động vật được mô tả năm 1911


title: Boarmia promota

text:
Boarmia promota là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Boarmia


title: John Murphy Farley

text:
John Murphy Farley (20 tháng 4 năm 1842 – 17 tháng 9 năm 1918) là một hồng y người Mỹ gốc Ireland của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông giữ chức Tổng giám mục Tổng giáo phận New York từ năm 1902 cho đến khi qua đời vào năm 1918. Khẩu hiệu giám mục của ông là "Non Nobis Domine" (có nghĩa là "Không phải để cho chúng con Chúa ơi").

Thân thế và tu tập
John Farley sinh ngày 20 tháng 4 năm 1842 ở Newtownhamilton, Quận Armagh, Ireland, cha mẹ là Philip và Catherine (nhũ danh Murphy) Farley. Năm mười hai tuổi, ông mồ côi và đến sống với gia đình nhà ngoại ở thị trấn Moyles. Ông được giáo dục sớm dưới sự hướng dẫn của một gia sư riêng tên Hugh McGuire. Sau đó, ông theo học tại Học viện Thánh Macartan ở Monaghan từ năm 1859 đến năm 1864.

Dưới sự bảo trợ của một người chú, năm 1864 Farley di cư sang Hoa Kỳ vào thời kỳ Nội chiến. Ông ngay lập tức đăng ký vào Trường đại học Thánh Gioan ở Thành phố New York và tốt nghiệp vào năm 1865. Sau đó, ông bắt đầu nghiên cứu về chức linh mục tại Chủng viện Thánh Giuse ở Troy. Năm 1866, ông được tiếp tục gửi đi học tại Giáo hoàng Học viện Bắc Mỹ ở Roma. Ông đã có mặt ở Roma trong toàn bộ thời kỳ Công đồng Vaticanô I.

Linh mục
Farley được Hồng y Costantino Patrizi Naro chủ phong linh mục vào ngày 11 tháng 6 năm 1870 tại Giáo phận Rôma, Ý. Sứ vụ đầu tiên của ông sau khi trở về New York là làm linh mục phó xứ tại Nhà thờ Thánh Phêrô (Đảo Staten) và giữ chức này trong hai năm. Sau khi bổ nhiệm Francis McNeirny đến Giáo phận Albany, năm 1872 Farley trở thành thư ký cho Tổng giám mục John McCloskey, người mà ông đã gặp trước đó khi ở Roma. Trong khoảng thời gian này, ông đã thay đổi cách đánh vần tên của mình từ "Farrelly" sang "Farley". Ông đi cùng McCloskey đến Mật nghị Hồng y 1878, nhưng họ đã đến sau cuộc bầu cử Giáo hoàng Lêô XIII. Farley đã viết bài về Hồng y McCloskey cho Catholic Encyclopedia (tạm dịch: Bách khoa toàn thư Công giáo).

Từ 1884 đến 1902, Farley là linh mục chính xứ của Nhà thờ Thánh Gabriel ở Manhattan. Trong nhiệm kỳ của mình, ông đã giải thoát giáo xứ khỏi nợ nần, giám sát việc thánh hiến nhà thờ và xây dựng một hội trường. Có một khoảng thời gian phục vụ tại đây, linh mục phó xứ là Patrick Joseph Hayes (người sau này sẽ làm thư ký riêng của ông khi tấn phong giám mục, giám mục phụ tá khi ông làm Tổng giám mục Tổng giáo phận New York và kế nhiệm ông khi qua đời). Ông được phong tuyên úy của giáo hoàng vào năm 1884 với danh hiệu "đức ông" và được thăng lên bậc giáo sĩ danh dự của giáo hoàng vào năm 1892. Ngoài các công việc mục vụ tại Nhà thờ Thánh Gabriel, Farley còn là đại diện cho Tổng giáo phận New York từ năm 1891 đến 1902. Ông cũng từng là chủ tịch hội đồng trường Công giáo, trên cương vị này này ông đã tổ chức một cuộc diễu hành trường Công giáo vào năm 1892. Sau đó, ông tổ chức một cuộc triển lãm trường Công giáo vào năm 1894. Ông trở thành đức ông đệ nhất đẳng vào năm 1895.

Giám mục
Ngày 18 tháng 11 năm 1895, Farley được Giáo hoàng Lêô XIII bổ nhiệm làm Giám mục phụ tá New York và Giám mục hiệu tòa Zeugma tại Syria. Ông được tấn phong vào ngày 21 tháng 12 cùng năm tại Nhà thờ chính tòa Thánh Patriciô, do Tổng giám mục Michael Corrigan chủ phong cùng các Giám mục Charles Edward McDonnell (Giám mục Brooklyn) và Henry Gabriels (Giám mục Ogdensburg) phụ phong. Farley trở thành Giám quản Tông Tòa của tổng giáo phận sau khi Tổng giám mục Corrigan qua đời vào ngày 5 tháng 5 năm 1902, và chính ông được bổ nhiệm làm Tổng giám mục thứ tư của New York vào ngày 15 tháng 9 cùng năm.

Hồng y Tổng giám mục
Giáo hoàng Piô X đã vinh thăng ông thành Hồng y đẳng Linh mục Santa Maria sopra Minerva trong công nghị ngày 27 tháng 11 năm 1911. Ông là một trong những hồng y cử tri đã tham gia vào Mật nghị Hồng y 1914 mà người đắc cử là Giáo hoàng Biển Đức XV. Sau khi Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ, Farley tuyên bố: "Là người Công giáo ở Hoa Kỳ, chúng tôi có lòng trung thành với Chính phủ Hoa Kỳ và có nghĩa vụ thiêng liêng phải trả lời một cách trung thực mọi yêu cầu của đất nước đối với sự trung thành và tận tụy của chúng tôi... Tôi nghĩ rằng hòa bình sẽ đến nhờ vào sự hòa giải và ngoại giao. Tuy nhiên, dường như không thể hi vọng vào hòa bình vĩnh viễn nào ngoại trừ thông qua sự thất bại của vũ khí Đức hoặc sự từ chối chế độ chuyên chế của Phổ bởi chính người dân Đức. Sự chỉ trích của chính phủ chọc tức tôi. Tôi coi đó là một chút phản bội." Sự cống hiến của ông cho chiến thắng trong chiến tranh đã chọc giận yếu tố Sinn Féin của hàng giáo sĩ New York – những người tin rằng vị hồng y đang "cúi đầu trước những kẻ khổng lồ bài Ireland".

Ông đã đạt được tiến bộ trong giáo dục Công giáo ở tổng giáo phận là bài phát biểu quan trọng trong nhiệm kỳ của mình với tư cách là tổng giám mục và thành lập gần năm mươi trường học mới sau tám năm nhậm chức; ông cũng thành lập Chủng viện Dự bị Nhà thờ chính tòa.

Farley qua đời ở Mamaroneck, thọ 76 tuổi. Ông được chôn cất trong hầm mộ dưới bàn thờ của Nhà thờ chính tòa Thánh Patriciô.

Tông truyền
Hồng y Tổng giám mục John Murphy Farley được tấn phong giám mục năm 1895, dưới thời Giáo hoàng Lêô XIII, bởi:
 Giám mục chủ phong: Tổng giám mục Tổng giáo phận New York Michael Corrigan
 Hai giám mục phụ phong: Giám mục chính tòa Giáo phận Brooklyn Charles Edward McDonnell và Giám mục chính tòa Giáo phận Ogdensburg Henry Gabriels

Hồng y Tổng giám mục John Murphy Farley là chủ phong nghi thức truyền chức cho các giám mục:
 Năm 1903, Charles H. Colton, Giám mục chính tòa Giáo phận Buffalo
 Năm 1904, Thomas Cusack, Giám mục phụ tá Tổng giáo phận New York
 Năm 1905, Thomas Francis Hickey, Giám mục phó Giáo phận Rochester
 Năm 1907, John J. Collins, Giám mục hiệu tòa Tổng giáo phận Jamaica
 Năm 1909, John Grimes, Giám mục phó Giáo phận Syracuse
 Năm 1912, Joseph Henry Conroy, Giám mục phụ tá Giáo phận Ogdensburg
 Năm 1914, Patrick Joseph Hayes, Giám mục phụ tá Tổng giáo phận New York

Hình ảnh

Tóm tắt chức vụ

Chú thích

Đọc thêm

Liên kết ngoài

Người thành phố New York
Mất năm 1918
Hồng y Mỹ
Tổng giám mục Công giáo Mỹ
Người Mỹ gốc Ireland
Người Mỹ nhập cư
Người Ireland thế kỷ 19
Nhà văn Kitô giáo
Sinh năm 1842


title: Abrochia singularis

text:
Abrochia singularis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Abrochia


title: Palpita lautopennis

text:
Palpita lautopennis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Palpita


title: Jeffrey Bowyer-Chapman

text:
Jeffrey Bowyer-Chapman (sinh ngày 21 tháng 10 năm 1984) là một diễn viên và người mẫu thời trang người Canada. Anh được biết đến với sự xuất hiện trong các bộ phim và truyền hình, đặc biệt là vai Jay trong bộ phim truyền hình-hài hước đen tối Lifetime Unreal (2015–2018) và là một trong những giám khảo chính của Canada's Drag Race.

Đầu đời
Bowyer-Chapman, có họ là gạch nối với họ của bố mẹ nuôi, sinh năm 1984 tại Edmonton, Alberta và được nhận nuôi khi mới 12 ngày tuổi. Em trai ruột của anh là Cleyon Laing, hậu vệ phòng ngự cho Toronto Argonauts. Cha ruột của anh là người Jamaica.

Bowyer-Chapman đã được lớn lên, với một chị gái, ở Rimbey, một thị trấn nhỏ "chủ yếu là người da trắng" với ít hơn 2000 người, theo anh mà người dân trong khu vực gọi là "Texas của phương bắc." Theo Bowyer-Chapman, khu vực này "rất giống dầu khí, nông nghiệp và trang trại" và lớn lên ở đó với tư cách một người đồng tính nam hai chủng tộc giống như "một thí nghiệm xã hội bệnh hoạn." Theo cách nói của mình, anh "tiếp xúc rất nhiều ở độ tuổi rất trẻ và được kỳ vọng sẽ trở nên rất trưởng thành trong những tình huống rất kỳ lạ."

Bowyer-Chapman sống ở Red Deer, Alberta, cho đến tuổi thiếu niên, sau đó anh chuyển đến Vancouver, sau đó bắt đầu đi du lịch như một người mẫu ở tuổi 15 khắp châu Âu, Nam Phi và khắp Bắc Mỹ. Anh lại đến Vancouver ở tuổi 21, đó là khi anh bắt đầu đóng phim truyền hình và điện ảnh. Anh đã thực hiện bộ phim đầu tiên của mình, sau đó chuyển đến New York, sống ở đó bảy năm trước khi chuyển đến Los Angeles vào tháng 9 năm 2016.

Sự nghiệp
Bowyer-Chapman bắt đầu sự nghiệp người mẫu của mình ở tuổi 15 sau khi bạn bè và giáo viên trong trường thúc đẩy anh theo con đường sự nghiệp đó. Buổi chụp thử đầu tiên của anh là ở Calgary. Anh bắt đầu kiếm tiền kha khá từ công việc này vào khoảng 18 hoặc 19 tuổi, chụp quảng cáo, danh mục và chiến dịch cho thương hiệu như Levi's và American Apparel. Anh được đại diện bởi Wilhelmina Models.

Bên cạnh người mẫu, Bowyer-Chapman cũng bắt đầu sự nghiệp diễn xuất, lần đầu tiên xuất hiện trên màn ảnh trong bộ phim chủ đề đồng tính Shock to the System (2006). Anh được vinh danh là một trong "Năm người đẹp nhất..." trên tạp chí Out năm 2007 "Người tuyệt vời nhất Canada" và được liệt kê trong số đặc biệt năm 2009 của tạp chí Mwinda "10 người châu Phi đẹp nhất trong làng giải trí".  Anh ấy đã làm người mẫu ở nhiều địa điểm bao gồm Hoa Kỳ, Canada, Nam Phi và châu Âu và làm người mẫu trong các chiến dịch quốc tế cho American Apparel và Levi's.

Anh xuất hiện trong loạt phim truyền hình Noah's Arc và The L Word, cũng như bộ phim The Break-Up Artist (2009). Từ năm 2009 đến năm 2011, Bowyer-Chapman đã có một vai diễn định kỳ trong loạt phim Syfy, Stargate Universe.

Năm 2012, anh đóng vai chính cùng với Jussie Smollett trong bộ phim hài lãng mạn-chính kịch có chủ đề LGBT của Patrik-Ian Polk, The Skinny. Năm 2015, anh bắt đầu đóng vai chính cùng với Constance Zimmer và Shiri Appleby trong bộ phim truyền hình-hài đen tối Lifetime được giới phê bình đánh giá cao Unreal, đóng vai Jay, một nhà sản xuất truyền hình thực tế đồng tính. Năm 2016, Bowyer-Chapman xuất hiện trong bộ phim hài Dirty Grandpa.

Vào năm 2018, Bowyer-Chapman đã tham gia vào dàn diễn viên của loạt phim tuyển tập FX American Horror Story cho mùa thứ tám, có phụ đề là Apocalypse.

Vào tháng 9 năm 2019, anh được công bố là một trong ba giám khảo thường trực của Canada's Drag Race, phiên bản Canada của ''RuPaul's Drag Race.

Đời tư
Bowyer-Chapman đã công khai là người đồng tính trong một cuộc phỏng vấn năm 2016.

Các phim đã tham gia

Film

Truyền hình

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1984
Người mẫu đồng tính nam
Diễn viên đồng tính nam Canada
Nam diễn viên Canada thế kỷ 21
Nam diễn viên điện ảnh Canada
Nam diễn viên truyền hình Canada
Nam diễn viên lồng tiếng Canada


title: Hãnh diện da trắng

text:
Hãnh diện da trắng (White pride) là niềm kiêu hãnh của người da trắng và quyền lực của người da trắng với những biểu hiện chủ yếu được các tổ chức theo thuyết người da trắng thượng đẳng, chủ nghĩa dân tộc da trắng, chủ nghĩa phát xít, Chủ nghĩa Tân quốc xã và chủ nghĩa thượng đẳng của người da trắng sử dụng nhằm kêu gọi quan điểm phân biệt chủng tộc hoặc nghiên cứu về phân biệt chủng tộc. Nó cũng là khẩu hiệu được nhóm Stormfront nổi tiếng hậu Ku Klux Klan sử dụng và là một thuật ngữ được sử dụng để làm cho quan điểm phân biệt chủng tộc/chủ nghĩa phân biệt chủng tộc trở nên dễ chấp nhận hơn đối với công chúng, những người có thể có tiền sử liên hệ đến các hành vi lạm dụng với các thuật ngữ chủ nghĩa dân tộc da trắng, chủ nghĩa phát xít mới và người theo chủ nghĩa da trắng thượng đẳng. Một số người ủng hộ luận điểm quyền lực thuộc về người da trắng đã cam kết lật đổ chính phủ Hoa Kỳ và thành lập một quốc gia dân tộc da trắng bằng cách sử dụng các chiến thuật bán quân sự.

Phong trào quyền lực của người da trắng (White power movement) nổi lên từ thời kỳ Việt Nam có chung một số đặc điểm chung với các phong trào phân biệt chủng tộc trước đó ở Hoa Kỳ, nhưng nó không chỉ đơn thuần là gây tiếng vang. Không giống như các lần lặp lại trước đây của Ku Klux Klan và chủ nghĩa thượng đẳng của người da trắng, phong trào quyền lực của người da trắng không tuyên bố phục vụ chính quyền nhà nước, thay vào đó, quyền lực của người da trắng coi chính quyền nhà nước là mục tiêu tranh đấu của mình, tuyên chiến chống lại chính phủ liên bang vào năm 1983. Các nhà xã hội học Betty A. Dobratz và Stephanie L. Shanks-Meile đã xác định tuyên ngôn tranh đấu "Quyền lực của người da trắng! Niềm hãnh diện của người da trắng!" (White Power! White Pride!) là "một câu khẩu hiệu được sử dụng nhiều của những người ủng hộ phong trào thượng đẳng da trắng". Các nhà khoa học chính trị và xã hội thường lập luận rằng ý tưởng về "niềm hãnh diện của người da trắng" là một nỗ lực nhằm mang lại một bộ mặt công chúng trong sạch hoặc dễ chấp nhận hơn cho quyền lực tối cao của người da trắng hoặc chủ nghĩa thượng tôn của người da trắng và đó là lời kêu gọi đối tượng rộng rãi hơn với hy vọng kích động bạo lực chủng tộc lan rộng hơn.

Chú thích

Phân biệt chủng tộc
Người da trắng thượng đẳng
Phong trào xã hội


title: Kim Ye-joon

text:
Kim Ye Joon (Hangul: 김예준) sinh ngày 28/04/2007, là nam diễn viên nhí người Hàn Quốc.

Các sản phẩm nghệ thuật

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

Liên kết ngoài

Tham khảo

Sinh năm 2007
Nam diễn viên truyền hình Hàn Quốc
Nhân vật còn sống


title: Aptesis nigritula

text:
Aptesis nigritula là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Aptesis


title: Anomis metaxantha

text:
Anomis metaxantha là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Anomis


title: Platycerus caprea

text:
Platycerus caprea là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được  mô tả khoa học năm 1774.

Tham khảo

Platycerus
Động vật được mô tả năm 1774


title: Chlorissa pretiosaria

text:
Chlorissa pretiosaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Chlorissa


title: Orsa bilineatus

text:
Orsa bilineatus là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Orsa


title: Dương Tư Kỳ

text:
Dương Tư Kỳ có tên tiếng Anh là Shirley Yeung (sinh ngày 07 tháng 08 năm 1978 tại Bán đảo Cửu Long, Hồng Kông thuộc Anh) là một nữ diễn viên truyền hình-diễn viên điện ảnh, ca sĩ, người mẫu kiêm người dẫn chương trình nổi tiếng người Hồng Kông. Cô từng là diễn viên độc quyền của hãng TVB.

Sự nghiệp
Dương Tư Kỳ đoạt danh hiệu Hoa hậu Hồng Kông vào năm 2001 và theo dự kiến ban đầu, cô sẽ trở thành đại diện cho Hồng Kông tại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2002 nhưng Tổ chức Hoa hậu Hồng Kông đã mất giấy phép cuộc thi do đó cô không thể tham gia. Tại cuộc thi này cô còn giành được sáu giải thưởng và hiện tại đang giữ kỷ lục về số giải thưởng giành được của Hoa hậu Hồng Kông. Ngoài ra, cô còn lọt vào top 5 cuộc thi Hoa hậu Hoa Kiều năm 2001.

Phim truyền hình

Phim điện ảnh
Kung Fung Mahjong 3 (2007)
Black Comedy (2014)
The Bat Night (2014)
Adieu (2018)
Top Female Force (2019)

Dẫn chương trình

Âm nhạc
 Only Need You (OST Bí mật bảo tàng) (2006)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Shirley Yeung's page at TVB

 SZEKI.ORG Official Shirley Yeung Website

|-

Nữ diễn viên Hồng Kông
Sinh năm 1978
Nhân vật còn sống
Diễn viên của TVB


title: Melanchra cotangens

text:
Melanchra cotangens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Melanchra


title: David B. McCall

text:
David B. McCall, Jr. (31 tháng 3 năm 1924 – 17 tháng 2 năm 2004) là một chủ ngân hàng và chính trị gia người Mỹ, ông là thị trưởng Plano, Texas từ năm 1956 đến năm 1960. Trong sự nghiệp kinh doanh, McCall đã thành lập và giữ chức vụ CEO của Hiệp hội Tiết kiệm và Khoản vay Plano trong hơn 25 năm trước khi sụp đổ vào năm 1989. Năm 1997, McCall bị kết án gian lận vì đã tạo 25 triệu đô la trong hồ sơ cho vay gian lận và bị tuyên phạt 5 năm tù. Vài ngày trước khi qua đời vào năm 2004, McCall được Tổng thống George W. Bush xá tội.

Đầu đời
McCall sinh năm 1924 tại cộng đồng chưa hợp nhất Snow Hill, ngay phía bắc Farmersville, thuộc Quận Collin, Texas. Ông nhận bằng từ Đại học Công nghệ Louisiana và Đại học Nam Giám lý. Sau đại học, McCall gia nhập Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ. Khi kết thúc thời gian phục vụ trong Thủy quân lục chiến, McCall và vợ Nellie chuyển đến Plano vào năm 1946, khi dân số của thành phố khoảng 1.500 người. Ông là hiệu trưởng trường tiểu học và huấn luyện viên bóng rổ từ năm 1952 đến năm 1955.

Sự nghiệp kinh doanh

Năm 1955, McCall mua một công ty bảo hiểm ở Plano. Sau đó, ông thành lập Hiệp hội Tiết kiệm và Khoản vay Plano vào năm 1963 và giữ chức chủ tịch kiêm CEO trong 26 năm cho đến khi ngân hàng giải thể vào năm 1989 trong cuộc khủng hoảng tín dụng. Ông cũng tham gia vào một nhóm đã mua quyền kiểm soát cổ phần trong Ngân hàng Quốc gia Thứ nhất của Plano, ông giữ chức chủ tịch hội đồng quản trị trong 13 năm.

Sự nghiệp chính trị
McCall là thị trưởng của Plano từ năm 1956 đến năm 1960. Ông giành chiến thắng trong cuộc bầu cử đầu tiên vào năm 1956 với 276 phiếu, trong khi đối thủ ông giành 60 phiếu. Trong nhiệm kỳ của McCall, dân số thành phố tăng gấp đôi và thành phố đã lắp đặt chiếc điện thoại thứ 1000.

Cáo buộc hình sự
Vào tháng 8 năm 1995, McCall và bốn bị cáo khác, bao gồm Jack Harvard (thị trưởng Plano từ năm 1982 đến năm 1990) bị truy tố với cáo buộc dàn dựng một âm mưu chuyển các khoản vay từ ngân hàng này sang ngân hàng khác. Công tố viên buộc tội các bị cáo muốn che giấu những khó khăn của ngân hàng với thanh tra ngân hàng. Vào ngày 10 tháng 10 năm 1996, McCall nhận tội và bị kết án 5 năm tù giam, 90 ngày quản thúc tại gia và 5 năm tạm tha có giám sát. Ông còn buộc phải trả 100.000 đô la tiền bồi thường. McCall ngồi tù 6 tháng trước khi được trả tự do. Harvard nhận tội và bị kết án 2 năm tù giam.

Tổng thống xá tội
Bốn ngày trước khi McCall qua đời, ông được Tổng thống George W. Bush xá tội. Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ Kay Bailey Hutchinson và nghị sĩ Ralph Hall đã bảo lãnh tính cách đạo đức của ông trong đơn xin xá tội của McCall. Đây là lần thứ tám Tổng thống Bush sử dụng quyền hạn xá tội. Mối quan hệ gia đình McCall với các quan chức chính quyền Bush, bao gồm Tổng chưởng lý Alberto Gonzalez, đã dẫn đến nghi ngờ về sự thiên vị. Quá trình xá tội kết thúc chỉ trong hai đến ba ngày. Luật sư Hoa Kỳ cho Khu Đông Texas Matthew Orwig ban đầu phản đối việc xá tội vì không tuân thủ theo thủ tục.

Gia đình
McCall và vợ có hai con trai, cả hai đều tham gia chính trị ở Texas. Brian McCall đại diện cho khu vực Plano tại Hạ viện Texas từ năm 1990 đến năm 2010 trước khi từ chức để trở thành hiệu trưởng của Hệ thống Đại học Texas. David McCall III là chủ tịch đầu tiên của Dallas Area Rapid Transit (DART), cơ quan giao thông công cộng phục vụ vùng đô thị phức hợp Dallas–Fort Worth. Vào tháng 2 năm 2004, Plano khánh thành một quảng trường ở trung tâm thành phố để vinh danh McCall năm ngày trước khi ông được Tổng thống Bush xá tội. Ông có biệt hiệu là "Mr. Plano."

Chú thích

Doanh nhân Mỹ thế kỷ 20
Chính khách Mỹ thế kỷ 20
Doanh nhân Texas


title: Pinnotheroidea

text:
Pinnotheroidea là danh pháp khoa học của một liên họ cua. Trước năm 2009 nó chỉ bao gồm 1 họ là Pinnotheridae, nhưng sau đó được bổ sung thêm họ Aphanodactylidae Ahyong & Ng, 2009, tách ra từ Pinnotheridae nghĩa rộng.

Liên kết ngoài


title: Anisoneura depressa

text:
Anisoneura depressa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Anisoneura


title: HMS Whirlwind

text:
Hai tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng được mang cái tên HMS Whirlwind:

  là một tàu khu trục lớp W hạ thủy năm 1917 và bị đánh chìm năm 1940
  là một tàu khu trục lớp W hạ thủy năm 1943, cải biến thành một tàu frigate Kiểu 15 năm 1953, và bị đánh chìm như một mục tiêu năm 1974

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh


title: Calamidia goliathina

text:
Calamidia goliathina là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Calamidia


title: Enicospilus zaporus

text:
Enicospilus zaporus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Enicospilus


title: Nhà hát Baj Pomorski

text:
Nhà hát Baj Pomorski là một nhà hát múa rối, nằm ở Toruń ở Ba Lan.

Lịch sử
Nhà hát Baj Pomorski được bắt đầu nhờ Irena Pikiel-Samorewiczowa - một người nghệ sĩ, họa sĩ hồi hương từ Vilnius, người đã đến Bydgoszcz vào tháng 4/1945. Bộ Văn hóa Nghệ thuật (ngày 1 tháng 4 năm 1945) ra công văn cho phép bà tổ chức nhà hát múa rối đầu tiên ở Pomerania. Nó được cho là em trai của Nhà hát Baj của Warsaw, do đó nó có tên Baj Pomorski. Nhà hát Bydgoszcz nằm trong lò mổ của thành phố, nơi có vai trò như một nhà hát múa rối của Đức trong thời kỳ phát xít Đức. Vào ngày 28 tháng 10 năm 1945, nhà hát đã thực hiện buổi ra mắt cho trẻ em với vở "Taylor nhỏ bé đi lang thang" của Ewa Szelburg-Zarembina. Tuy nhiên, điều kiện sân khấu của Bydgoszcz không thể đáp ứng được nhu cầu của nhà hát múa rối mới. Do đó, I. Pikiel rất sẵn lòng chấp nhận đề nghị chuyển trụ sở của Baj Pomorski sang Toruń. Ngay từ tháng 4 năm 1946, Nhà hát đã được cấp một tòa nhà tại số 9 đường Piernikarska, trước đây thuộc về Nhà hát Lâu đài Đức trong chiến tranh. Chính tại vị trí tuyệt đẹp gần tàn tích của Lâu đài Hiệp sĩ Teutonic này mà Nhà hát đã biểu diễn cho đến ngày hôm nay - kéo dài đến sáu mươi năm qua.

Giám đốc
Các giám đốc của nhà hát là

 Stanisław Stapf (1950 - 1960),
 Leszek Śmigielski (1960 - 1972),
 Tadeusz Petrykowski (1972 - 1979),
 Konrad Szachnowski (1979 - 1980),
 Antoni Słociński (1980 - 1988),
 Krzysztof Arciszewski (1988 - 1992),
 Wojciech Olejnik (1992 - 1993),
 Czesław Sieńko (1993 - 2003).
 Zbigniew Lisowski là giám đốc của Baj Pomorski kể từ ngày 1 tháng 8 năm 2003.

Giám đốc hiện tại của Baj Pomorski đã biến sân khấu múa rối của Torun thành một nhà hát mở, đáp ứng nhu cầu đa dạng của cư dân thành phố và xu hướng ngày nay. Thông điệp của nó, mặc dù chủ yếu nhắm vào trẻ em và thanh thiếu niên, nhằm mục đích đến với mọi học sinh và người lớn. Hy vọng trong những năm tới của nhà hát là hiện đại hóa và phát triển tòa nhà chính. Được quy hoạch trên quy mô rộng, nhà hát sẽ thay đổi diện mạo, khiến nó trở thành một trong những sân khấu hiện đại và thú vị nhất của Ba Lan, và không chỉ từ khía cạnh kiến trúc. Bằng cách thiết kế tòa nhà như một tủ kính khổng lồ, kỳ diệu, nhà hát này sẽ có thể đóng vai trò là địa điểm để giao lưu đối với cả cư dân và khách du lịch của Torun, trong đó là những bí ẩn của nhà hát, là vẻ đẹp của kiến trúc kết hợp giữa hiện đại và cổ kính.

Tài liệu tham khảo được chọn

 Marzena Wiśniewska, Lịch sử cảnh múa rối của Toruń trong giai đoạn 1945-2005 tại: 60 năm của Nhà hát Baj Pomorski, Toruń, 2005.

Bản dịch tiếng Anh của Agnieszka Klonowska và Wolf V. W mét

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của Nhà hát Baj Pomorski, bằng tiếng Ba Lan và tiếng Anh

Nhà hát ở Ba Lan


title: Coelurus

text:
Coelurus ( ) là một chi khủng long sống vào thời kỳ Jura muộn (giữa tầng Kimmerid, 153–150 triệu năm trước). Tên chi này có nghĩa là "đuôi rỗng", vì nó có các đốt sống đuôi rỗng (tiếng Hy Lạp κοιλος, koilos = rỗng + ουρα, oura = đuôi).

Xem thêm

Danh sách khủng long

Chú thích

Khủng long
Coelurus
Động vật tuyệt chủng
Động vật được mô tả năm 1879
Coelurosauria
Khủng long Bắc Mỹ
Khủng long kỷ Jura
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Akatsuki (vệ tinh)

text:
, cũng có tên gọi là Venus Climate Orbiter (VCO) và Planet-C, là một tàu thăm dò không gian (JAXA) Nhật Bản có nhiệm vụ nghiên cứu khí quyển Sao Kim. Nó được phóng trên một tên lửa H-IIA 202 ngày 20 tháng 5 năm 2010, và đã không thể vào quỹ đạo quanh Sao Kim ngày 6 tháng 12 năm 2010. Sau khi tàu này quay quanh quỹ đạo Mặt Trời trong 5 năm, các kỹ sư đã đặt nó vào một quỹ đạo Sao Kim elip thay thế vào ngày 7 tháng 12 năm 2015 bằng cách khai hỏa tên lửa đẩy kiểm soát vị trí 20 phút. Bằng cách sử dụng năm camera khác nhau, Akatsuki đã nghiên cứu được sự phân tầng của khí quyển, làm sáng tỏ sự năng động của khí quyển, và vật lý đám mây.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Venus Climate Orbiter Akatsuki official website
 JAXA Akatsuki Planet-C page
 JAXA Akatsuki Special Site
 Planet-C page (Solar Terrestrial Physics Group)
  Detailed Space Review article about Akatsuki and its recovery
 Venus Climate Orbiter Akatsuki (PDF, 1.72 Mb)
Akatsuki - List of scientific publications

Tàu thăm dò không gian Nhật Bản
Sao Kim
Khoa học năm 2010
Chương trình không gian của Nhật Bản


title: Ventotene

text:
Ventotene ( hay , từ  hay  chuyển tự ; dân địa phương gọi là ), là một đảo của quần đảo Pontine trong biển Tyrrhenus, cách bờ biển Gaeta . Comune Ventotene, thuộc địa phận tỉnh Latina (vùng Lazio) có 708 người định cư .

Địa lý
Hòn đảo là phần sót lại của một núi lửa cổ. Nó có dáng thuôn, chiều dài  và nơi rộng nhất đạt .

Comune Ventotene gồm cả đảo Santo Stefano lân cận, cách đảo Ventotene  về phía đông, nơi từng có một nhà tù lớn, nay bỏ hoang. Ponza cách Ventotene  về phía tây.

Lịch sử

Thời đế quốc La Mã
Pandataria nổi danh là nơi hoàng đế Augustus đày con ông là Julia lớn vào năm 2 TCN, do tội thông dâm. Sau đó, năm 29 CN, hoàng đế Tiberius đày cháu gái Agrippina lớn của Augustus ra đây. Agrippina lớn chết, có lẽ do thiếu ăn, vào ngày 18 tháng 10, 33 SCN. Sau khi con trai Agrippina lớn là Gaius, (chủ yếu được biết tới với biệt hiệu Caligula), trở thành hoàng đế năm 37, ông đến Pandataria để thu hồi hài cốt mẹ mình rồi mang chúng về Roma. Con gái út của Agrippina lớn, Julia Livilla, bị đày ra Pandateria hai lần: lần đầu bởi anh trai Caligula vì bày mưu lật đổ, và lần thứ hai bởi hoàng đế Claudius, chú của bà, do hiềm khích với vợ ông là Messalina, năm 41.

Julia Livilla chết đói, hài cốt của bà được đưa về Roma khi chị bà Agrippina nhỏ dần được Claudius sủng ái. Một người phụ nữ nữa trong triều Julio-Claudia, Claudia Octavia, vợ đầu của hoàng đế Nero, bị đày ra Pandateria năm 62 rồi bị hành quyết theo lệnh của chồng bà.

Thế kỷ XX
Trên đảo Santo Stefano, một nhà tù được xây vào thời nhà Bourbon rồi được dựng lại dưới thời Benito Mussolini. Ở đây, có đến 700 người đối lập, gồm 400 người Cộng sản, bị bỏ tù từ năm 1939 đến 1943. Một trong số đó là Altiero Spinelli, người viết "Ventotene Manifesto", ủng hộ ý tưởng một châu Âu liên bang sau chiến tranh.

Trong Thế chiến II, Ventotene là đồn trú cho 114 lính Đức, bảo vệ một trạm radar quan trọng. Vào đêm 8 tháng 12 năm 1943 một tàu PT của Mỹ lọt qua cảng của Ventotene mà không bị phát hiện và thả 46 lính nhảy dù xuống, dẫn đầu bởi trung úy hải quân Douglas Fairbanks Jr. Quân nhảy dù gặp tù nhân trên đảo; họ lừa chỉ huy lính Đức rằng có một trung đoàn (hơn 1000 quân) lính nhảy trên đảo, do tàu Đồng Minh gửi đến. Sợ hãi, chỉ huy lính Đức nhanh chóng đầu hàng quân Mỹ trước khi nhận ra sai lầm. Ventotene được giải phóng lúc 3 giờ sáng mà không tốn một viên đạn. Câu chuyện được John Steinbeck thuật lại trong Once There Was A War.

Ảnh

Xem thêm
 Danh sách đảo của Ý
Ventotene Manifesto
Đảo Santo Stefano
Quần đảo Pontine

Chú thích

Liên kết ngoài

 Ventotene official website
 ‘Tiny, charming island offers taste of pure Italy’, cnn.com/travel, ngày 6 tháng 10 năm 2008.
 Ventotene: An Island in The Global Herald, July 2011

Đảo Ý
Đảo Địa Trung Hải
Núi lửa Pleistocen
Biển Tyrrhenus


title: Netanyacra arizonae

text:
Netanyacra arizonae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Netanyacra


title: Dysphania lunulata

text:
Dysphania lunulata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Dysphania (chi bướm)


title: Văn Vĩ

text:
Văn Vĩ (1929-1985), tên thật là Đinh Văn Dậm, là một nhạc công cổ nhạc người Việt Nam.

Tuổi thơ và quá trình học đàn
Đinh Văn Dậm sinh năm 1929 tại xã Bình Đăng (nay là xã Bình Hưng) huyện Cần Đước, tỉnh Long An. Năm lên 3 tuổi, Dậm bị mù mắt do chứng bệnh đậu mùa. Tên Đinh Văn Dậm được đổi lại là Văn Vĩ là do một người thầy thuốc bắc trị bệnh đậu mùa đặt cho theo tên một vì sao.

Mẹ ông và mẹ NSƯT Út Bạch Lan kết nghĩa chị em vì đồng cảnh ngộ, nên ông và Út Bạch Lan trở thành 2 anh em. Văn Vĩ biết đờn nên dạy Út Bạch Lan ca, rồi Út Bạch Lan dẫn Văn Vĩ đi hát rong kiếm tiền để phụ mẹ.Nhờ ca dạo mà nhiều người biết đến và mến mộ, rồi 2 người được một số nghệ sĩ biết đến và quan tâm giúp đỡ. Cô Năm Cần Thơ và nghệ sĩ Thành Công giới thiệu Út Bạch Lan ca ở Đài Phát thanh Pháp Á, nhạc sĩ Bảy Hàm và Hai Biểu giới thiệu Văn Vĩ đờn cho đài phát thanh này.

Theo ông Văn Tài, con trai út của nhạc sĩ Văn Vĩ, kể lại cuộc đời cha mình: "Thời niên thiếu, khi ba tôi vừa biết đàn thì cũng là lúc cô Út Bạch Lan mới biết ca, cả hai người cùng có một hoàn cảnh thiếu đói như nhau, phải đem tiếng đàn lời ca phối hợp đi... ăn xin. Ăn xin bằng ca hát lúc bấy giờ luôn gặp khó khăn, bị lính mã tà rượt đuổi, bắt bớ, hăm he. Ba tôi và cô Út phải bỏ xứ qua tận bên Miên (Campuchia) tìm đất sống. Tại xứ lạ quê người, cha tôi và cô Út Bạch Lan gặp được bác Hai Minh, cũng đồng hội đồng thuyền đi bán tiếng đàn lời ca để đổi lấy chén cơm và kết hợp lại thành bộ 3. Cha tôi và bác Hai Minh (sau này giàu lắm, có hiệu ảnh lớn tại ngã 6 Sài Gòn lấy tên là hiệu ảnh Quang Minh) đánh đàn, cô Út ca. Nào ngờ về sau cả 3 người đều nổi danh, thành đạt, được mọi người yêu mến. Trong cuộc đời làm nhạc sĩ cho các đoàn hát, cũng có lúc cha tôi phải tủi thân với nghề khi gặp phải những tình huống bi đát xảy đến. Trong đó có một vụ gây xúc động mạnh trong lòng khán giả: một anh kép chánh(NS Hùng Cường) trong đêm hát ca rớt nhịp, cha tôi "vớt" không kịp bị anh ta dùng cây kiếm (đang hát) đâm rách nát thùng loa khuếch đại âm thanh và chửi bới cha tôi không tiếc lời...".

Năm lên 7 tuổi, Văn Vĩ định cư ở tỉnh Bạc Liêu. Lúc này ông đã tự đàn được một số bài bản ngắn bằng đàn cò líu (đàn cò loại nhỏ). Vài năm sau, gia đình Văn Vĩ trở về Thuận Đông. Tại nơi ở thứ ba, Văn Vĩ học đàn kìm với thầy Bảy Thừa, và trau chuốt thêm ngón đờn cò, học thêm nhạc với thầy Tư Lai.

Khi tài đàn kìm của Văn Vĩ đủ sức tham gia vào các buổi đờn ca tài tử, Văn Vĩ chuyển sang học đàn guitar với thầy Tư Thìn và thày Tư A ở Thủ Thiêm và học thêm với các bậc đàn anh khác nữa là nhạc sĩ Ba Xây, thày Mười Út, thầy Chín Thành.

Đến năm 14 tuổi, Văn Vĩ được nhận vào đàn cho sân khấu cải lương đầu tiên là gánh Minh Tinh, những bước tiếp theo là lên Sài Gòn đàn cho quán Lạc Cảnh cùng các nhạc sĩ tài danh như Bảy Hàm, Ba Xây, Tám Bằng.

Năm 16 tuổi (1945), Văn Vĩ gia nhập các nhóm đàn ca tài tử ở Sài Gòn. Đến năm 1950, ông được các nhạc sĩ Bảy Hàm, Hai Biểu giới thiệu vào làm ở Đài phát thanh Pháp Á (Ban Việt Nam cổ nhạc kịch đoàn do tài tử Tám Thưa làm trưởng ban), đồng thời cộng tác với các quán ca nhạc Lệ Liễu ở Thị Nghè; ở khu Kim Chung và quán Họa Mi của cô Năm Cần Thơ trong Đại Thế giới.

Sự nghiệp
Danh cầm Văn Vĩ đờn cho Đài Phát thanh Pháp Á từ năm 1956, hãng dĩa Thanh Long năm 1957; sau đó, ông đờn cho gánh cải lương Minh Tinh, Kim Chung, Họa Mi, Việt Nam Cổ nhạc Kịch đoàn…

Khi danh cầm Văn Vĩ nổi tiếng, gánh Kim Chung mời ông làm Trưởng Ban nhạc cổ.

Scandal với Hùng Cường
Văn Vĩ đàn cho gánh hát Minh Tinh, sau đó anh được mời làm nhạc trưởng ban cổ nhạc đoàn hát Kim Chung. Tại rạp hát Aristo, khi đoàn Kim Chung khai trương vở tuồng Bên cầu vọng thê, kép chánh Hùng Cường ca rớt một câu vọng cổ, anh cho là Văn Vĩ trưởng ban cổ nhạc đã cố tình phá anh nên anh xông vô cánh gà, phía dàn nhạc, dùng kiếm đâm lủng thùng loa và đá bể dàn máy amply, lớn tiếng nhục mạ và hăm đánh Văn Vĩ.

Hội nghệ sĩ ái hữu, các ký giả kịch trường và các nghệ sĩ các gánh hát đang hát tại Sài Gòn đều lên tiếng binh vực cho nhạc sĩ Văn Vĩ và phê phán hành động vũ phu của Hùng Cường. Lần trước, Hùng Cường đã đá em vệ sĩ Nguyễn Mỹ té xuống sân khấu ở đoàn hát Song Kiều. Lần đó các nghệ sĩ và báo chí kịch trường đã góp tiền giúp cho em Nguyễn Mỹ kiện Hùng Cường ra tòa. Việc xét xử kéo dài nhiều tháng khiến cho ông bầu gánh Song Kiều đưa nghệ sĩ Thanh Sang thế vai kép chánh của Hùng Cường. Nay Văn Vĩ bị Hùng Cường nhục mạ và hành hung, báo chí kịch trường muốn giúp cho Văn Vĩ đi kiện Hùng Cường ra tòa vì đây là lần tái phạm hành hung đồng nghiệp của Hùng Cường.

Bầu Long phải đứng ra dàn xếp vì ông không muốn mất một kép chánh. Ông buộc Hùng Cường phải xin lỗi Văn Vĩ, ông mua một bộ amplifier khác tốt hơn để bồi thường cho Văn Vĩ và yêu cầu Văn Vĩ đừng thưa Hùng Cường ra tòa. Văn Vĩ nể lời của Bầu Long, không kiện Hùng Cường nhưng ông thề sẽ không đờn cho các gánh hát cải lương nữa cho đến ngày ông mất.

Nghệ sĩ Văn Vĩ có quen biết với Đại Cathay, một tay giang hồ khét tiếng Sài Gòn lúc bấy giờ, hay tin Văn Vĩ bị Hùng Cường dằn mặt, Đại Cathay lập tức dẫn đàn em đến tận gánh hát để hỏi tội Hùng Cường. Hùng Cường không hề sợ hãi mà dám một mình xông ra đương đầu với đám dân anh chị này, Đại Cathay thấy vậy rất cảm phục ông, còn mời Hùng Cường đi nhậu.

Sau năm 1975
Sau năm 1975, ông mở lò dạy học trò tại gia, khá nhiều học trò ca và đờn của ông đã thành danh như: NSƯT Út Bạch Lan, Thanh Hương, Đức Lợi, NSƯT Vũ Linh, Tuấn Thanh, Bình Trang, Minh Trung, Minh Long, Tài Lương, Tấn An, Hoài Thanh, Hữu Tài, Thu Huệ...

Ông còn truyền nghề lại cho Văn Bền, Văn Mách, Văn Hải, Minh Thảo, Huỳnh Khải và 3 người con của ông đều thành nhạc sĩ tài danh Văn An, Văn Hậu và Văn Tài. Bên cạnh đó, ông đàn chánh cho các Đài phát thanh và truyền hình, hãng băng trong nhiều chương trình ca cổ và cải lương.

Đời tư
Cô Ngọc Thạch, vợ của Văn Vĩ, khi còn trẻ là cô giáo dạy Pháp văn tại trường Hốc Môn Bà Điểm, nhân một buổi tham dự đêm văn nghệ gây quỹ giúp trường mù Nguyễn Đình Chiểu, Ngọc Thạch đã say mê tiếng đàn của Văn Vĩ nên cô nhất quyết thành hôn với ông. Hai người có được ba người con trai.

Một số tác phẩm
Văn Vĩ còn đờn thu thanh nhiều dĩa đờn độc tấu guitar phím lõm và hòa tấu đờn ca cổ nhạc với các nhạc sĩ Sáu Tửng, Năm Cơ, Bảy Bá, Hai Thơm,... Văn Vĩ đờn thu thanh với các nghệ sĩ tài danh Út Bạch Lan, Hùng Cường, Thanh Nga, Ngọc Giàu, Lệ Thủy, Thanh Sang... nhiều tuồng cải lương và những bài tân cổ giao duyên, đặc biệt nhất là Văn Vĩ và Năm Cơ là hai cây đàn đã giúp cho nghệ sĩ hài Văn Hường chiếm được ngôi vị cao nhất trong làng ca vọng cổ hài ở các thập niên 60, 70. Nhạc sĩ Văn Vĩ cũng được thính giả các đài phát thanh Saigon, đài quân đội ưa thích trong các chương trình cổ nhạc của đài.

Chú thích

 Danh cầm Văn Vĩ và nỗi khổ nhục tuổi thơ: https://vnexpress.net/danh-cam-van-vi-va-noi-kho-nhuc-tuoi-tho-1880315.html
 Đệ tử chân truyền của Vua đờn Guitar phím lõm Văn Vĩ - Danh Cầm Văn Hải:https://sankhau.com.vn/news/danh-cam-van-hai--de-tu-chan-truyen-cua-vua-don-guitar-phim-lom.aspx

Liên kết ngoài

 Nhạc Sĩ Văn Vĩ - Đàn 6 Câu Vọng Cổ Dây Ngân Giang https://www.youtube.com/watch?v=ke4xHCTVGwU
 Nhạc Sĩ Văn Vĩ - Đàn 6 Câu Vọng Cổ Dây Lai https://www.youtube.com/watch?v=oesiCFxcmW4
 Văn Vĩ Độc tấu 6 Câu Vọng Cổ, Guitar thùng 1963 được mệnh danh Văn Vĩ 1963  https://www.youtube.com/watch?v=hZIK38RbzW8
 Hòa tấu trăng thu dạ khúc https://www.youtube.com/watch?v=ZRldS7u_gIg

Sinh năm 1929
Mất năm 1985
Người Long An
Nhạc sĩ Việt Nam
Nghệ sĩ đa nhạc cụ
Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam
Nhạc sĩ Việt Nam thế kỷ 20
Nghệ sĩ cải lương