title: A dog's purpose

text:
A dog's purpose là một cuốn tiểu thuyết năm 2010 được viết bởi nghệ sĩ hài Mỹ, W. Bruce Cameron, tác giả của  8 Simple Rules for Dating my Teenage Daughter và How to Remodel a Man. Cuốn sách ghi chép hành trình của một con chó qua nhiều cuộc sống, qua sự tái sinh và cách nó tìm kiếm mục đích của nó thông qua mỗi cuộc đời của bản thân.

Cuốn tiểu thuyết là một mặt hàng bán chạy nhất New York Times trong bốn mươi chín tuần, thu hút được nhiều lời khen ngợi từ các nguồn như Temple Grandin, nổi tiếng với những nghiên cứu về hành vi của gia súc, Kirkus Reviews, và Marty Becker, bác sĩ thú y trên một chương trình truyền hình sáng sớm, Good Morning America. Phần kế tiếp được phát hành vào tháng 5 năm 2012, mang tên Journey A Dog, tiếp tụcc theo dõi con chó đó sau những sự kiện của quyển sách trước. Quyền làm phim của cuốn sách đã được mua bởi hãng DreamWorks.

Nội dung
Đầu tiên, người kể chuyện bắt đầu với một chú chó hoang nhỏ. Vài tuần sau, sau khi được mẹ của chúng cho bú, một con chó hung dữ, chú chó và anh chị của nó, Fast, Sister, và Hungry rời khỏi ổ để khám phá khu rừng xung quanh chúng. Ngay sau đó, những người đàn ông đến bắt chúng. Những con chó đến một nơi gọi là Yard, nơi hàng chục con chó bị bỏ rơi đang nằm dưới sự chăm sóc của một người phụ nữ già hiền lành mà người kể chuyện gọi Señora. Nhân vật chính, được gọi Toby bởi Señora, đang điều chỉnh lối sống mới của mình. Sau đó, hai người đàn ông xuất hiện trở lại với em gái của Toby.

Một ngày, nhiều con chó mới tại Yard bị đưa đến một tòa nhà (một văn phòng bác sĩ thú y). Toby nghe được một cuộc trò chuyện giữa một trong những người đàn ông làm việc cho Señora và bác sĩ thú y về số lượng chó đang sinh sống tại Yard. Bác sĩ thú y lo ngại rằng cô có thể phải thông báo cơ quan thực thi pháp luật đóng cửa Yard vì lo ngại về điều kiện sống nghèo nàn, nhưng nếu có một giải pháp cho vấn đề này, cô sẽ không phải gọi cơ quan thực thi pháp luật.

Một con chó mới đến, tên là Spike, nó rất hung dữ với những con chó khác. Không lâu sau đó, các đại lý kiểm soát động vật đến, với lệnh đóng cửa nơi này do điều kiện vệ sinh và phúc lợi kém. Nhiều con chó, bao gồm Toby chết sau đó.

Toby được đầu thai thành một Golden Retriever và đang được cho bú bởi một người mẹ mới. Một vài tuần sau khi sinh, khi Toby và các anh chị em mới đã đủ trưởng thành, nó và những người khác được phép chơi bên ngoài lồng. Toby trèo lên trên một cái bàn và cắn vào tay nắm cửa, mở thành công cánh cổng đến thế giới bên ngoài và khám phá thế giới thực.

Một tài xế xe tải nhặt Toby trên đường và gọi nó là "Fella". Người đàn ông lái xe đến một quán bar. Sau khi người đàn ông biến mất trong vài giờ, Toby bắt đầu bị kiệt sức do nhiệt độ trong buồng lái. Tuy nhiên, một người phụ nữ đột nhiên xuất hiện và phá vỡ cửa sổ xe. Cô đã hồi sinh Toby với nước từ một chai nước. Sau đó người phụ nữ nhấc Toby lên và mang nó đến xe của cô, nơi cô trở về nhà với con chó con. Người phụ nữ giới thiệu Toby, đổi tên Bailey, cho con trai mình, Ethan, người vui mừng và phấn khởi khi cuối cùng đã có một con chó con của riêng mình. Trong mùa hè, Bailey tận hưởng mình bằng cách chơi với Ethan hàng ngày. Suốt nhiều năm, Bailey sống một cuộc sống với Ethan đầy đủ hơn so với khi nó là Toby.

Ethan đến sống với ông bà tại trang trại của họ ở Michigan để anh có thể ở gần với bạn gái Hannah của mình và để kết thúc năm cuối ở trường trung học. Ngay sau khi chuyển đi, anh ta học đại học, và sức khỏe của Bailey bắt đầu suy giảm, nó thường có những giấc ngủ ngắn và đang yếu dần. Ngay sau đó, mẹ và ông bà của Ethan đưa nó đến bác sĩ thú y, nơi một lần nữa nó được "put down" (tiêm mũi nhân đạo - giúp động vật được chết nhẹ nhàng).

Bailey tỉnh dậy một lần nữa như một German shepherd. Bailey nhận ra rằng nó bây giờ là một cô gái, được chọn ra và đặt tên là Ellie bởi một sĩ quan cảnh sát, tên Jakob, và được đào tạo để trở thành một con chó tìm kiếm và cứu hộ. Sau khi Jakob bị thương, Ellie được chuyển giao cho một trong những đồng nghiệp của anh ấy, Maya. Ellie học cách làm việc với Maya, và, khi Maya kết hôn với bạn trai của mình, Albert, Ellie được dạy để mang chiếc nhẫn dọc theo lối đi như một phụ rễ. Cuối cùng, Ellie chết một lần nữa, chắc chắn rằng nó cuối cùng cũng đã hoàn thành mục đích của mình.

Điều vô cùng bất ngờ đối với nó, Bailey được sinh ra một lần nữa, lần này là một Labrador retriever nam. Wendi, chủ mới của nó, ngây ngất với con vật cưng mới của mình (con vật mà cô đặt tên Bear), nhưng không thể giữ nó vì một nguyên tắc không-vật nuôi ở tòa nhà chung cư cô đang ở. Thay vào đó, cô đưa nó cho mẹ mình, người đang hẹn hò với một người nghiện rượu. Bạn trai của mẹ, chán ngấy với những con chó sau khi nhận được một thông báo rằng ông cần phải cung cấp điều kiện sống tốt hơn, ông quyết định bỏ rơi nó trên một con đường quê. Bear nhận ra cảnnhh vật xung quanh nós đã từng xuất hiện trước đây, với Ethan. Sử dụng các kỹ năng đã được học khi là Ellie, Bear có thể lần theo mùi hương của một trong những loài động vật của trang trại để đến Farm, nơi Ethan sống. Ethan, bây giờ là một người đàn ông lớn tuổi, ông quyết định giữ Bear, đổi tên là Buddy, và kết hôn với Hannah. Một ngày nọ, trong khi Hannah ra ngoài làm việc vặt, Ethan bị một cơn co giật và bắt đầu tin rằng Buddy là Bailey. Vài giờ sau, ông qua đời, Bailey vẫn ở bên ông, cuối cùng lại được ở một mình cùng người chủ cũ một lần nữa.

Đánh giá
Publishers Weekly gọi đây là "a tail-wagging three hanky boo-hooer" và "thú vị". The Long Beach Post ca ngợi khả năng đọc tâm hồn một con chó của Cameron. Đây cũng là một tác phẩm đề xuất người đọc trong Christian Science Monitor. Tuy nhiên The Washington Post phê bình rằng Cameron cho "exploiting dog's selflessness for his own mawkish ends".

Phần tiếp theo
Cuốn sách đã được tiếp tục bởi một phần tiếp theo, A Dog's Journey. Library Journal gọi đó là một "multi-hanky read". Cuốn sách thứ ba trong loạt bài này, mặc dù không phải là một phần tiếp theo, The Dogs of Christmas, ngày 15 tháng 10 năm 2013.

Những quyển sách cùng tác giả
 8 Simple Rules for Dating My Teenage Daughter, Workman (2001)
 How to Remodel a Man, St. Martin's Press (2004)
 8 Simple Rules for Marrying My Daughter, Touchstone (2008)
 A Dog's Purpose: một tiểu thuyết cho con người, Forge (2010)
 Emory's Gift, Forge (2011)
 A Dog's Journey: một tiểu thuyết khác cho con ngươi, Forge (2012)
 The Dogs of Christmas, Forge (2013)
 The Midnight Plan of the Repo Man, Forge (2014)
 A Dog's Purpose Boxed Set, Forge (2014)
 Ellie's Story: A Dog's Story, Forge (2015)
 The Dog Master, Forge (2015)

Tham khảo

Tiểu thuyết Mỹ
Chó trong văn học
Tiểu thuyết về động vật
Tiểu thuyết được chuyển thể thành phim


title: Thương mại song phương

text:
Thương mại song phương hoặc thương mại thanh toán bù trừ là thương mại độc quyền giữa hai quốc gia, đặc biệt là thương mại trao đổi dựa trên các thỏa thuận song phương giữa các chính phủ và không sử dụng tiền cứng để thanh toán. Các hiệp định thương mại song phương thường nhằm mục đích giữ thâm hụt thương mại ở mức tối thiểu bằng cách giữ một tài khoản thanh toán bù trừ nơi thâm hụt sẽ tích lũy.

Liên Xô đã tiến hành thương mại song phương với hai quốc gia, Ấn Độ và Phần Lan. Về phía Liên Xô, thương mại đã được quốc hữu hóa, nhưng mặt khác, các nhà tư bản tư nhân cũng đàm phán các thỏa thuận. Mối quan hệ với các chính trị gia phụ trách chính sách đối ngoại đặc biệt quan trọng đối với những doanh nhân như vậy. Khung giới hạn hàng hóa giao dịch đối với những sản phẩm được sản xuất trong nước và do đó, tạo thành một khoản trợ cấp cho ngành công nghiệp trong nước.

Thương mại song phương rất phổ biến trong giới kinh doanh Phần Lan, vì nó cho phép thực hiện các đơn đặt hàng rất lớn, ngoài ra với các yêu cầu ít nghiêm ngặt hơn về độ tinh vi hoặc chất lượng, nếu so với các thị trường phương Tây. Phía Liên Xô được thúc đẩy tham gia thanh toán bù trừ vì sự sắp xếp về cơ bản cung cấp tín dụng giá rẻ. Lựa chọn là bán nghĩa vụ cho thị trường quốc tế và trả lãi bằng tiền cứng. Vốn, chẳng hạn như tàu phá băng, toa xe lửa hoặc hàng tiêu dùng, có thể được lấy từ Phần Lan, và chi phí đơn giản sẽ trở thành thâm hụt tài khoản, cuối cùng được trả lại như dầu thô, hoặc như các đơn đặt hàng như nhà máy điện hạt nhân (Loviisa I và II).

Thương mại thanh toán bù trừ phổ biến nhất cho đến những năm 1970, nhưng bắt đầu mất đi tính phổ biến của nó vào những năm 1980. Trong những năm cuối cùng, nợ của Liên Xô bắt đầu tích lũy với tốc độ đáng báo động vào các tài khoản thanh toán bù trừ. Do đó, Liên Xô bắt đầu trả thâm hụt bằng dầu, một loại hàng hóa có ít giá trị gia tăng và dễ dàng trao đổi với tiền tệ cứng, vốn đi ngược lại với nguyên tắc thương mại song phương. Với sự giải thể của Liên Xô, hình thức thương mại này hầu hết đã biến mất. Thương mại song phương là một biểu hiện của song phương; ngược lại, ism đa phương và đặc biệt là các hiệp định thương mại đa phương trở nên quan trọng hơn.

Hàng hóa chiến lược, như công nghệ hạt nhân, vẫn được giao dịch song phương chứ không phải trong một thị trường mở đa phương

Xem thêm

 Hiệp định thương mại song phương
 Trao đổi đa phương

Sách tham khảo

 Juri Piskulov: Näin teimme idänkauppaa. Ajatus-kirjat, Gummerus, 2009.
 Juhani Laurila: Hệ thống thanh toán và thương mại thanh toán bù trừ Phần Lan-Liên Xô: Lịch sử và bài học, Suomen Pankki 1995.

Tham khảo

Quan hệ song phương


title: Emmanuelle Charpentier

text:
Emmanuelle Marie Charpentier (sinh ngày 11 tháng 12 năm 1968) là một giáo sư và nhà nghiên cứu người Pháp về vi sinh vật học, di truyền học và hóa sinh. Từ năm 2015, bà là Giám đốc tại Viện Sinh học Nhiễm trùng Max Planck ở Berlin, Đức. Năm 2018, bà thành lập một viện nghiên cứu độc lập, Đơn vị Max Planck cho Khoa học về Tác nhân gây bệnh. Năm 2020, Charpentier và Jennifer Doudna được trao giải Nobel Hóa học "vì sự phát triển của phương pháp chỉnh sửa bộ gen."

Giáo dục
Sinh năm 1968 tại Juvisy-sur-Orge, Pháp, Charpentier theo học ngành hóa sinh, vi sinh và di truyền học tại Đại học Pierre và Marie Curie (ngày nay là Khoa Khoa học của Đại học Sorbonne) ở Paris. Bà là nghiên cứu sinh tại Viện Pasteur từ năm 1992 đến 1995, và được cấp bằng tiến sĩ nghiên cứu. Dự án tiến sĩ của Charpentier có nội dung nghiên cứu các cơ chế phân tử liên quan đến kháng lại kháng sinh.

Sự nghiệp và nghiên cứu

Charpentier từng là trợ giảng đại học tại Curie từ năm 1993 đến năm 1995 và là nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Viện Pasteur từ năm 1995 đến năm 1996. Bà chuyển đến Mỹ và làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Đại học Rockefeller ở New York từ năm 1996 đến năm 1997. Trong thời gian này, Charpentier làm việc trong phòng thí nghiệm của nhà vi sinh vật học Elaine Tuomanen. Phòng thí nghiệm của Tuomanen đã nghiên cứu cách vi khuẩn gây bệnh Streptococcus pneumoniae sử dụng các yếu tố di truyền di động để thay đổi bộ gen của nó. Charpentier cũng giúp chứng minh cách S. pneumoniae phát triển khả năng kháng vancomycin.

Bà làm trợ lý nghiên cứu khoa học tại Trung tâm y tế NYU Langone từ năm 1997 đến năm 1999. Ở đó, Charpentier làm việc trong phòng thí nghiệm của Pamela Cowin, một nhà sinh học tế bào da quan tâm đến thao tác gen của động vật có vú. Charpentier đã xuất bản một bài báo khám phá quy định của sự phát triển lông ở chuột. Bà đảm nhiệm vị trí Nghiên cứu viên tại Bệnh viện Nghiên cứu Trẻ em St. Jude và tại Viện Skirball về Y học phân tử sinh học ở New York từ năm 1999 đến năm 2002.

Sau 5 năm ở Hoa Kỳ, bà trở lại châu Âu và trở thành trưởng phòng thí nghiệm và là giáo sư khách mời tại Viện Vi sinh vật và Di truyền, Đại học Vienna từ năm 2002 đến năm 2004. Năm 2004, Charpentier đã công bố khám phá của mình về một phân tử RNA liên quan đến việc điều hòa tổng hợp yếu tố độc lực ở Streptococcus pyrogenes. Từ năm 2004 đến năm 2006, bà là trưởng phòng thí nghiệm và là phó giáo sư tại Khoa Vi sinh và Miễn dịch học. Năm 2006, Charpentier trở thành docent tư nhân (vi sinh vật học) và nhận được vị trí HDR tại Trung tâm Sinh học Phân tử. Từ năm 2006 đến năm 2009, bà là trưởng phòng thí nghiệm và Phó giáo sư tại Phòng thí nghiệm Max F. Perutz.

Charpentier chuyển đến Thụy Điển và trở thành trưởng phòng thí nghiệm kiêm phó giáo sư tại Phòng thí nghiệm Y học Nhiễm trùng Phân tử Thụy Điển (MIMS), tại Đại học Umeå. Bà đã giữ các vị trí này từ năm 2009 đến năm 2014 và được thăng chức làm Trưởng phòng thí nghiệm với tư cách là Giáo sư thỉnh giảng vào năm 2014. Bà chuyển đến Đức để làm trưởng khoa và là Giáo sư W3 tại Trung tâm Nghiên cứu Nhiễm trùng Helmholtz  ở Braunschweig và Trường Y Hannover từ năm 2013 đến năm 2015. Năm 2014, bà trở thành Giáo sư Alexander von Humboldt.

Năm 2015, Charpentier chấp nhận lời đề nghị từ Hiệp hội Max Planck của Đức để trở thành một thành viên khoa học của hiệp hội này và là giám đốc tại Viện Sinh học Nhiễm trùng Max Planck ở Berlin. Từ năm 2016, Emmanuelle là Giáo sư Danh dự tại Đại học Humboldt Berlin ở Berlin, và kể từ năm 2018, cô là Giám đốc Sáng lập và Quyền Giám đốc Đơn vị Max Planck về Khoa học Tác nhân gây bệnh. Charpentier vẫn giữ chức vụ Giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Umeå cho đến cuối năm 2017, nơi một khoản tài trợ mới từ Kempe Foundations và Knut and Alice Wallenberg Foundation đã mang lại cho bà cơ hội để đưa nhiều vị trí nghiên cứu viên trẻ hơn vào trong các nhóm nghiên cứu của Phòng thí nghiệm MIMS.

CRISPR/Cas9
Charpentier được biết đến nhiều nhất với vai trò giải mã cơ chế phân tử của hệ thống miễn dịch và tái định vị của vi khuẩn CRISPR/Cas9 thành một công cụ chỉnh sửa bộ gen. Đặc biệt, bà đã khám phá ra một cơ chế mới cho sự sinh trưởng của một RNA không mã hóa, nó đóng vai trò quan trọng trong chức năng của CRISPR/Cas9. Đặc biệt, Charpentier đã chứng minh rằng một RNA nhỏ được gọi là tracrRNA rất cần thiết cho sự trưởng thành của crRNA.

Năm 2011, Charpentier gặp Jennifer Doudna tại một hội nghị nghiên cứu và họ bắt đầu hợp tác. Cùng làm việc với phòng thí nghiệm của Jennifer Doudna, phòng thí nghiệm của Charpentier cho thấy rằng Cas9 có thể được sử dụng để cắt bất kỳ chuỗi DNA nào mong muốn. Phương pháp mà họ phát triển liên quan đến sự kết hợp của Cas9 tạo ra các phân tử tổng hợp "RNA dẫn đường". RNA dẫn đường tổng hợp là một chimera của crRNA và tracrRNA; do đó, khám phá này đã chứng minh rằng công nghệ CRISPR-Cas9 có thể được sử dụng để chỉnh sửa bộ gen một cách tương đối dễ dàng. Các nhà nghiên cứu trên toàn thế giới đã sử dụng thành công phương pháp này để chỉnh sửa trình tự DNA của thực vật, động vật và phòng thí nghiệm nuôi cấy tế bào.

Năm 2013, Charpentier đồng sáng lập CRISPR Therapeutics cùng với Shaun Foy và Rodger Novak.

Giải thưởng
Charpentier đã được trao tặng nhiều danh hiệu và giải thưởng và chứng nhận quốc tế, trong đó có giải thưởng Đột phá (Breakthrough Prize) trong Life Sciences, giải thưởng Louis-Jeantet cho Y học, giải thưởng Gruber Foundation quốc tế về Gen; giải Leibniz, giải thưởng nghiên cứu có uy tín nhất của Đức, Japan Prize và Giải thưởng Kavli về Khoa học nano. Cô đã giành được Giải thưởng Tiên phong Khám phá của Quỹ BBVA cùng với Jennifer Doudna và Francisco Mojica, công trình tiên phong của những người đã khơi dậy "cuộc cách mạng trong sinh học được cho phép bởi các kỹ thuật CRISPR / Cas 9". Những công cụ này tạo điều kiện thuận lợi cho việc chỉnh sửa bộ gen với mức độ chính xác chưa từng có, đồng thời rẻ và đơn giản hơn nhiều so với bất kỳ phương pháp nào trước đây. Không giống như các chương trình xử lý văn bản trực quan đơn giản hiện nay, CRISPR/Cas 9 có thể "chỉnh sửa" bộ gen bằng cách "cắt và dán" các trình tự DNA: một công nghệ hiệu quả và mạnh mẽ đến mức nó đã lan truyền như cháy rừng khắp các phòng thí nghiệm trên thế giới, giải thích rõ ràng "như một công cụ để hiểu chức năng gen và điều trị bệnh". Ngoài ra, vào năm 2015, tạp chí Time đã xếp Charpentier là một trong 100 người có ảnh hưởng nhất trên thế giới (cùng với Jennifer Doudna).

Tham khảo

Người đoạt giải Nobel Hóa học
Phụ nữ đoạt giải Nobel
Người Pháp đoạt giải Nobel
Nhà vi trùng học Pháp
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1968
Người Juvisy-sur-Orge


title: Paradesisa mindanaonis

text:
Paradesisa mindanaonis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Paradesisa


title: Pilocrocis nubilinea

text:
Pilocrocis nubilinea là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pilocrocis


title: Trực giao

text:
Trong toán học, trực giao là tổng quát hóa của khái niệm tính vuông góc trong lĩnh vực đại số tuyến tính về các dạng song tuyến tính. Hai phần tử u và v của một không gian vectơ với dạng song tuyến tính B là trực giao nếu . Tùy vào dạng song tuyến tính, không gian vectơ có thể có vectơ khác không trực giao với chính nó. Trong trường hợp không gian hàm, họ các hàm trực giao được sử dụng để tạo ra cơ sở.

Mở rộng ra, khái niệm trực giao còn được dùng để chỉ sự tách biệt giữa các chức năng nhất định trong một hệ thống. Thuật ngữ cũng có ý nghĩa chuyên biệt trong nhiều ngành khác bao gồm nghệ thuật và hóa học.

Toán học và vật lý

Các định nghĩa

 Trong hình học, hai vectơ Euclid là trực giao nếu chúng vuông góc, tức nếu chúng tạo thành một tam giác vuông.
 Hai vectơ x và y trong không gian tích trong V là trực giao nếu tích trong của chúng  bằng 0. Quan hệ này được ký hiệu là .
 Hai không gian vectơ con, A và B của một không gian tích trong V, được gọi là không gian con trực giao nếu mọi vectơ thuộc A trực giao với mọi vectơ thuộc B. Không gian con lớn nhất trực giao với một không gian con cho trước trong V được gọi là phần bù trực giao của nó.
 Cho một mô đun M và đối ngẫu của nó M*, một phần tử m của M* và một phần tử m của M là trực giao nếu . Hai tập hợp  và  trực giao nếu mỗi phần tử của S′ trực giao với mỗi phần tử của S.

Một tập hợp các vectơ trong một không gian tích trong được gọi là trực giao theo cặp nếu từng cặp vectơ là trực giao. Một tập như vậy gọi là tập trực giao.

Một không gian vectơ với một dạng song tuyến tính khái quát hóa trường hợp không gian tích trong. Khi dạng song tuyến tính áp dụng lên hai vectơ có kết quả bằng 0 thì chúng trực giao. Trường hợp với một mặt phẳng giả Euclid, khái niệm trực giao hypebol. Trong sơ đồ trên, các trục x′ and t′ trực giao hypebol với mọi ϕ cho trước.
 Không gian vectơ Euclid
Trong không gian Euclid, hai vectơ trực giao khi và chỉ khi tích vô hướng của chúng bằng 0, tức là chúng tạo thành một góc 90° (π/2 radian), hay khi một trong hai vectơ không. Vì vậy sự trực giao của các vectơ là sự mở rộng khái niệm tính vuông góc cho không gian với chiều bất kỳ.

Phần bù trực giao của một không gian con là không gian bao gồm các vectơ trực giao với mỗi vectơ trong không gian con đó. Trong một không gian vectơ Euclid ba chiều, phần bù trực giao của một đường thẳng qua gốc tọa độ là một mặt phẳng qua gốc tọa độ vuông góc với nó, và ngược lại.

Lưu ý rằng khái niệm hai mặt phẳng vuông góc trong hình học không tương ứng với phần bù trực giao, vì trong không gian ba chều một cặp vectơ trong đó mỗi vectơ đến từ một mặt phẳng trong hai mặt phẳng vuông góc, có thể tạo với nhau một góc bất kỳ.

Trong không gian Euclid bốn chiều, phần bù trực giao của một đường thẳng là một siêu phẳng và ngược lại, còn phần bù trực giao của một mặt phẳng cũng là một mặt phẳng.

 Ma trận trực giao

Trong đại số tuyến tính, một ma trận trực giao, hay ma trận trực chuẩn, là một ma trận vuông thực với các cột và hàng của nó là các vectơ trực chuẩn.

Còn có thể biểu diễn điều này như sau

với  là chuyển vị của  và  là ma trận đơn vị.

Điều này dẫn đến đặc điểm sau: một ma trận  là trực giao nếu chuyển vị của nó chính là nghịch đảo của nó:

với  là nghịch đảo .

Một ma trận trực giao  thì luôn là ma trận khả nghịch (với nghịch đảo ), unita (), với  là liên hợp Hermite (chuyển vị liên hợp) của , và vì vậy cũng là ma trận chuẩn tắc () với các hệ số thực. Định thức của một ma trận trực giao bất kỳ là  +1 hoặc là −1. Dưới dạng biến đổi tuyến tính, một ma trận trực giao bảo toàn tích trong của các vectơ, và vì vậy là một phép đẳng cự (isometry) trên không gian Euclid, ví dụ như phép quay, phép đối xứng hay đối xứng quay. Nói cách khác nó là một biến đổi unita.
 Ví dụ về ma trận trực giao

 Hàm trực giao
Sử dụng tích phân, ta có thể sử dụng công thức sau để định nghĩa tích trong của hai hàm f và g so với hàm trọng số w trên một đoạn :

Trong trường hợp đơn giản, .

Ta nói rằng hai hàm phân biệt f và g trực giao nếu tích trong của chúng (tức là giá trị của tích phân xác định trên) bằng 0:

Sự trực giao của hai hàm số đối với một tích trong không dẫn đến sự trực giao đối với một tích trong khác.

Ta có thể viết chuẩn đối với tích trong này như sau

Các hàm trong một họ hàm  trực giao đối với w trên đoạn  nếu

Các phần tử của một tập hợp hàm trực chuẩn đối với w trên đoạn  nếu

với

là ký hiệu delta Kronecker. Nói cách khác, mỗi cặp của chúng (trừ các cặp ghép một hàm với chính nó) đều trực giao, và chuẩn của mỗi hàm đều bằng 1. Xem thêm cụ thể về đa thức trực giao.

 Các ví dụ

 Các vectơ (1, 3, 2)T, (3, −1, 0)T, (1, 3, −5)T  trực giao với nhau, bởi vì (1)(3) + (3)(−1) + (2)(0) = 0, (3)(1) + (−1)(3) + (0)(−5) = 0, và (1)(1) + (3)(3) + (2)(−5) = 0.
 Hai vectơ (1, 0, 1, 0,...)T và (0, 1, 0, 1,...)T trực giao. Tích vô hướng của chúng bằng 0. Vì vậy ta có thể tổng quát hóa để xét các vectơ trong Z'''2n:

 với một số nguyên dương bất kỳ a, và với , các vectơ có dạng trên là trực giao, ví dụ: , ,  trực giao.

 Các hàm  và  trực giao theo trọng số bằng đơn vị trên đoạn từ −1 đến 1:

 Các hàm 1, sin(nx), cos(nx) với: n = 1, 2, 3,... trực giao với tích phân Riemann trên các đoạn , , hay trên bất kỳ đoạn đóng nào với độ dài 2π. Đây là một kết quả quan trọng trong phân tích chuỗi Fourier.

 Đa thức trực giao
Nhiều dãy đa thức được đặt tên theo các nhà toán học thời trước là dãy các đa thức trực giao. Ví dụ:

 Các đa thức Hermite trực giao theo trọng số phân phối Gauss với giá trị trung bình 0.
 Các đa thức Legendre trực giao theo phân phối đều trên đoạn .
 Các đa thức Laguerre trực giao theo phân phối mũ. Một cách khá tổng quát hơn, dãy các đa thức Laguerre trực giao theo phân phối gamma.
 Các đa thức Chebyshev loại một trực giao đối với đại lượng
 Các đa thức Chebyshev loại hai trực giao theo phân phối nửa đường tròn Wigner

 Các trạng thái trực giao trong cơ học lượng tử

 Trong cơ học lượng tử, một điều kiện đủ (nhưng chưa phải cần) để hai trạng thái lượng tử riêng của một toán tử hermite  và  trực giao là chúng tương ứng với hai giá trị riêng khác nhau. Điều này nghĩa là, theo ký hiệu Dirac,  nếu  và  tương ứng với hai giá trị riêng khác nhau. Điều này là bởi phương trình Schrödinger là một phương trình Sturm–Liouville hay các observable được cho bởi các toán tử hermite (theo công thức của Heisenberg).

 Xem thêm

 Số ảo
 Phần bù trực giao
 Nhóm trực giao
 Ma trận trực giao
 Đa thức trực giao
 Trực giao hóa
 Trực giao hóa Gram–Schmidt
 Cơ sở trực giao
 Trực chuẩn
 Biến đổi trực giao

 Tham khảo

 Đọc thêm

 Chapter 4 – Compactness and Orthogonality  inThe Art of Unix Programming''

Đại số tuyến tính
Đại số trừu tượng


title: Tuyến Gyeonggang

text:
Tuyến Gyeonggang (경강선) là một tuyến đường sắt ở Hàn Quốc bao gồm hai đoạn riêng biệt. Tuyến đầu tiên, khai trương vào ngày 24 tháng 9 năm 2016 là một phần của hệ thống Tàu điện ngầm Thủ đô Seoul ở Gyeonggi-do, Hàn Quốc chạy từ thành phố Seongnam đến thành phố Yeoju. Phần thứ hai, nằm hoàn toàn ở tỉnh Gangwon, chạy giữa Gangneung và Wonju được mở vào ngày 22 tháng 12 năm 2017 phục vụ Thế vận hội mùa đông 2018. Đoạn tuyến này cung cấp dịch vụ KTX từ Seoul qua Tuyến Jungang. Trong tương lai, cả hai phần của tuyến sẽ được kết nối và tuyến Gyeonggang sẽ được kéo dài về phía tây đến Siheung .

Lịch sử
Ngày 24 tháng 9 năm 2016: Đoạn đầu tiên của tuyến mở từ Pangyo đến Yeoju.

Ngày 22 tháng 12 năm 2017: Đoạn thứ hai của tuyến mở từ Seowonju đến Gangneung .

Kế hoạch trong tương lai
Tuyến Gyeonggang được lên kế hoạch chạy suốt từ Incheon đến Wonju. Tuyến này được lên kế hoạch kéo dài về phía tây Pangyo đến Wolgot trên tuyến Suin-Bundang hiện có, và phía đông Yeoju đến Seowonju .

Bản đồ tuyến

Ga

Seongnam ~ Yeoju
Phần này mở cửa vào tháng 9 năm 2016. Ban đầu, tuyến sử dụng tàu Class 371000.

Wonju ~ Gangneung
Phần này khai trương vào ngày 22 tháng 12 năm 2017, ngay trước Thế vận hội mùa đông 2018. Tuyến cung cấp dịch vụ đường sắt khu vực, ngoài dịch vụ KTX.

●: Tất cả các chuyến tàu đều dừng
▲: Một số chuyến tàu dừng lại
｜: Tất cả các chuyến tàu đều đi qua

Wolgot ~ Pangyo
Phần này dự kiến sẽ sớm được khởi công xây dựng nhưng sẽ mở cửa sau năm 2025.

Yeoju ~ Seowonju
Hiện tại chưa có ga nào được lên kế hoạch cho phần này.

Tham khảo

Tuyến Gyeonggang
Tuyến tàu điện ngầm Seoul


title: Hàm ảo

text:
Trong lập trình hướng đối tượng, trong các ngôn ngữ như C++, hàm ảo (virtual function) hay phương thức ảo (virtual method) là một hàm hay phương thức có thể thừa kế và ghi đè được để tạo điều kiện cho điều phối động. Khái niệm này là một phần quan trọng của phần đa hình (thời gian chạy) của lập trình hướng đối tượng (OOP).

Mục đích
Khái niệm hàm ảo giúp giải quyết các vấn đề sau:

Trong lập trình hướng đối tượng, khi một lớp kế thừa từ lớp cơ sở, một đối tượng của lớp thừa kế đó có thể được tham chiếu đến thông qua một con trỏ hay tham chiếu của kiểu lớp cha thay vì kiểu của lớp thừa kế đó. Nếu có phương thức nào của lớp cơ sở bị ghi đè bởi lớp thừa kế, phương thức thực sự được gọi bằng một tham chiếu hay con trỏ có thể được liên kết 'sớm' (bởi trình biên dịch) theo như kiểu định nghĩa của con trỏ hay tham chiếu, hay 'trễ' (ví dụ như bởi hệ thống thời gian chạy của ngôn ngữ) theo như kiểu thực sự của đối tượng được tham chiếu tới.

Hàm ảo giải quyết trường hợp 'trễ'. Nếu hàm được gọi là 'ảo' trong lớp cơ sở, sự hiện thực của hàm trong lớp thừa kế nhiều nhất được gọi tùy theo kiểu thực sự mà đối tượng đó tham chiếu tới, bất kể kiểu khai báo của con trỏ hay tham chiếu. Nếu đó không phải là 'ảo', phương thức sẽ được giải quyết 'sớm' và hàm gọi được chọn tùy theo kiểu khai báo của con trỏ hay tham chiếu.

Hàm ảo cho phép chương trình gọi tới những phương thức không nhất thiết phải tồn tại vào thời điểm biên dịch mã.

Trong C++, phương thức ảo được khai báo bằng cách thêm từ khóa  vào khai báo của hàm trong lớp cơ sở. Chỉ định này được kế thừa bởi tất cả các hiện thực của phương thức đó trong các lớp thừa kế, nghĩa là chúng có thể tiếp tục ghi đè lên nhau và liên kết trễ (late-bound). Và ngay cả khi phương thức của lớp cơ sở gọi tới phương thức ảo, chúng sẽ gọi các phương thức thừa kế.

Ví dụ

Ví dụ, một lớp nền Animal có một hàm ảo eat. Lớp con Llama sẽ hiện thực eat() khác với lớp con Wolf, nhưng chúng ta có thể gọi eat() trên bất cứ thực thể nào của lớp Animal, và có được hành vi eat() của lớp con cụ thể.

class Animal {
public:
 void /*non-virtual*/ move(void) {
 std::cout << "This animal moves in some way" << std::endl;
 }
 virtual void eat(void) = 0;
};

// The class "Animal" may possess a definition for eat() if desired.
class Llama: public Animal {
public:
 // The non virtual function move() is inherited but not overridden
 void eat(void) override {
 std::cout << "Llamas eat grass!" << std::endl;
 }
};

Xem thêm
 Kế thừa (lập trình hướng đối tượng)
 Siêu lớp

Tham khảo

C++
Phương thức (lập trình máy tính)
Lập trình hướng đối tượng


title: Nhà thờ Các Thánh ở Tvrdošín

text:
Nhà thờ Các Thánh ở Tvrdošín là một nhà thờ giáo hội Công giáo Rôma nằm ở thị trấn Tvrdošín, Žilina, Slovakia.

Lịch sử
Nhà thờ được xây dựng vào thế kỷ 15 mang kiến trúc Gothic, một số nguồn cho rằng niên đại xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ 14. Nó được xây dựng lại theo phong cách Phục Hưng vào thế kỷ 17. Nó là di tích kiến trúc lâu đời nhất được bảo tồn trong thị trấn. Bên trong nhà thờ là một bệ thờ Baroque thế kỷ 17, một bục giảng kinh có niên đại từ năm 1654, cùng với các bức vẽ các nhà truyền giáo, bức tranh về các tông đồ, bức tranh của Thánh George và các bức họa khác.

Năm 1963, nó được xếp hạng là một di tích quốc gia của Tiệp Khắc. Đến năm 1993, nhà thờ được tu bổ và trùng tu. Năm 2008, nhà thờ được UNESCO công nhận là Di sản thế giới như là một phần của "Các nhà thờ gỗ tại Vùng núi Karpat thuộc Slovakia".

Tham khảo

Di sản thế giới tại Slovakia
Nhà thờ bằng gỗ


title: Perizoma contrita

text:
Perizoma contrita là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Perizoma


title: Thú biển

text:
Thú biển hay động vật có vú biển là các loài thú (động vật có vú) sống dựa vào đại dương và các hệ sinh thái biển khác để tồn tại, chúng là các loài thú có sống phụ thuộc vào môi trường biển. Chúng bao gồm các động vật như hải cẩu, cá voi, bò biển, lợn biển, rái cá biển và gấu Bắc Cực. Chúng không đại diện cho một nhóm phân loại hoặc phân nhóm có hệ thống, nhưng có quan hệ đa dạng do sự tiến hóa hội tụ, và chúng không hề có tổ tiên chung. Chúng cũng được thống nhất bởi sự phụ thuộc vào môi trường biển để cung cấp nguồn thức ăn hay chỗ trú ẩn của chúng.

Đặc điểm

Thú biển phù hợp với lối sống dưới nước rất khác nhau giữa các loài. Cả hai loài thuộc bộ cá voi (cetacean) gồm các loài cá voi, cá heo và họ hàng của chúng và bộ bò biển (sireni) đều có nguồn gốc thủy sinh và do đó là những cư dân sống trong môi trường nước (đại dương) bắt buộc, chúng không thể sống được trên cạn, không thở được trên cạn. Các loài hải cẩu và các loài sư tử biển là những loài thú biển lưỡng cư, chúng dành phần lớn thời gian của chúng để bơi lội và kiếm ăn trong môi trường nước, nhưng cần phải quay trở lại đất liền để thực hiện các hoạt động quan trọng như giao phối, sinh sản và thay lông. Ngược lại, cả các loài rái cá biển và gấu Bắc Cực ít thích nghi hơn với sinh vật dưới nước.

Chế độ ăn uống của chúng thì khác nhau đáng kể giữa các loài thú biển. Một số có thể ăn động vật phù du ở biển, những loài khác có thể ăn các loài cá, mực, sò ốc, cỏ biển và một số ít có thể ăn các động vật có vú khác. Mặc dù số lượng động vật có vú biển thấp so với những loài thú trên cạn, nhưng vai trò của chúng trong các hệ sinh thái khác nhau rất lớn, đặc biệt liên quan đến việc duy trì các hệ sinh thái biển khỏe mạnh, thông qua các quy trình bao gồm việc điều chỉnh, kiểm soát các quần thể con mồi. Vai trò này trong việc duy trì các hệ sinh thái làm chúng trở nên đặc biệt quan tâm vì 23% loài động vật có vú biển đang bị đe doạ.

Động vật có vú biển được những người thổ dân bản địa bắt đầu săn tìm cho nguồn thực phẩm và các nguồn sản phẩm khác. Nhiều loài thú biển cũng là mục tiêu cho ngành công nghiệp thương mại, dẫn đến sự suy giảm mạnh mẽ của tất cả các quần thể loài bị khai thác, như cá voi và hải cẩu. Săn bắt thương mại dẫn đến sự tuyệt chủng của con bò biển Steller và hải cẩu thầy tu Caribe, chúng đã hoàn toàn biến mất trên trái đất này. Sau khi săn bắt thương mại kết thúc, một số loài, như cá voi xám và hải tượng phương bắc đã hồi phục về số lượng, ngược lại, các loài khác, chẳng hạn như cá voi trơn Bắc Đại Tây Dương hiện nay đang bị đe dọa nghiêm trọng.

Khác với việc săn bắn, động vật có vú biển có thể bị giết chết như là đánh bắt cá, nơi chúng bị vướng vào lưới cố định và bị chết đuối hoặc chết đói. Tăng lượng giao thông đường biển gây ra va chạm giữa các tàu biển nhanh và động vật có vú biển lớn. Việc suy thoái môi trường sống cũng đe doạ các loài động vật có vú biển và khả năng tìm kiếm và đánh bắt thức ăn. Ví dụ, ô nhiễm tiếng ồn có thể ảnh hưởng xấu tới các động vật có vú giao tiếp bằng âm thanh, định vị đường di chuyển, và các tác động đang diễn ra của môi trường nóng lên toàn cầu đang làm giảm các môi trường Bắc cực.

Phân loại

Phân loại các loài còn tồn tại

 Bộ Cetartiodactyla
 Siêu bộ Whippomorpha
 Họ Balaenidae gồm 02 chi và 04 loài
 Họ Cetotheriidae gồm 01 loài
 Họ Balaenopteridae gồm 02 chi và 08 loài
 Họ Eschrichtiidae (cá voi xám) gồm 01 loài
 Họ Physeteridae gồm 01 loài
 Họ Kogiidae gồm 01 chi và 02 loài
 Họ Monodontidae gồm 02 chi và 02 loài
 Họ Ziphiidae gồm 06 chi và 21 loài
 Họ Delphinidae (cá heo đại dương) gồm 17 chi và 38 loài
 Họ Phocoenidae gồm 02 chi và 07 loài
 Bộ Sirenia (bò biển)
 Phân bộ Cynodontia
 Họ Trichechidae gồm 02 loài
 Họ Dugongidae (dugong), gồm 01 loài
 Bộ Carnivora thú ăn thịt
 Phân bộ Caniformia
 Họ Mustelidae (chồn) gồm 03 loài
 Họ Ursidae gấu), gồm 01 loài
 Phân bộ Pinnipedia (sư tử biển, hải tượng, hải cẩu biển)
 Họ Otariidae (hải cẩu có tai) gồm 07 chi và 15 loài
 Họ Odobenidae gồm 01 loài
 Họ Phocidae (hải cẩu không tai), gồm 14 chi và 18 loài

Thuật ngữ "thú biển" gồm tất cả các loài động vật có vú phụ thuộc hoàn toàn hoặc gần như hoàn toàn vào đại dương để sống sót, chúng cũng tiến hóa một số đặc điểm thủy sinh chuyên biệt. Bên cạnh đó, một số loài thú khác phụ thuộc rất nhiều vào biển nhưng không có đặc điểm giải phẫu chuyên biệt (quasi-marine mammals) nên không tính vào, ví dụ: dơi Noctilio leporinus, dơi Myotis vivesi , cáo tuyết Vulpes lagopus thường kiếm miếng mồi bị gấu Bắc Cực giết, quần thể sói xám ven biển Canis lupus chủ yếu ăn cá hồi và xác động vật biển, cừu Ronaldsay Ovis aries ăn rong biển ngoài mùa sinh sản, rái cá  Lutra lutra thường thấy ở vùng nước ngọt nhưng có thể xuất hiện dọc bờ biển Scotland,... cùng những loài khác.

Tiến hóa

Thú biển là một nhóm đa dạng gồm 129 loài tồn tại dựa vào đại dương. Thú biển là nhóm phân loại không chính thức với đặc trưng các loài phụ thuộc vào môi trường biển để kiếm ăn. Bất chấp hình thái giải phẫu đa đạng giữa các loài trong nhóm, cải thiện hiệu quả kiếm ăn là động lực tiến hóa chính. Mỗi loài phụ thuộc vào môi trường biển khác nhau đáng kể. Ví dụ, cá heo và cá voi hoàn toàn phụ thuộc vào môi trường biển trong cả vòng đời; hải cẩu kiếm ăn trong đại dương nhưng sinh sản trên cạn; còn gấu trắng phải săn mồi trên cạn.

Khoảng 50 triệu năm trước (mya), các loài cá voi trở thành động vật dưới nước. Dựa theo nghiên cứu di truyền và hình thái học, cá voi nằm trong bộ Guốc chẵn Artiodactyla. Thuật ngữ Cetartiodactyla ghép từ Cetacea (cá voi) và Artiodactyla để chỉ nhóm đơn ngành trong đó cá voi tiến hóa trong động vật móng guốc. Theo định nghĩa này, họ hàng gần nhất trên cạn của cá voi và cá heo được cho là hà mã.

Bò biển Sirenia trở thành động vật thủy sinh khoảng 40 triệu năm trước. Hóa thạch Sirenia xuất hiện đầu tiên ở thế Thủy Tân, cho đến cuối thế thì các loài bò biển đã trở nên đa dạng hóa. Sống ở sông, cửa sông và vùng nước biển gần bờ, chúng có khả năng phát triển nhanh chóng. Loài bò biển nguyên thủy nhất †Prorastomus tìm thấy ở Jamaica không giống như các loài thú biển khác có nguồn gốc từ Cựu Thế giới (như cá voi). Sirenia bốn chân đầu tiên được biết đến là †Pezosiren sống vào đầu thời Trung Eocen. Các loài bò biển sớm nhất được ghi nhận là thuộc họ †Prorastomidae và †Protosirenidae, đều nằm trong thế Thủy Tân, đó là những sinh vật lưỡng cư bốn chân, to cỡ con heo ngày nay. Các loài đầu tiên trong họ Dugongidae xuất hiện vào Trung Eocen. Khi ấy, bò biển đã hoàn toàn sống dưới nước.

Thú chân vây tách ra từ các thú ăn thịt khác khoảng 50 triệu năm trước cũng vào thế Eocen. Mối liên hệ tiến hóa của chúng với thú trên cạn chưa được biết đến cho đến khi phát hiện ra †Puijila darwini năm 2007 trong trầm tích Tiền Miocen ở Nunavut, Canada. Hình dạng giống như rái cá hiện nay, †Puijila có đuôi dài, chi ngắn và chân vây thay vì chân chèo. Tổ tiên Otariidae (hải cẩu có tai) và Odobenidae (hải mã) chia ra gần 28 triệu năm trước. Nghiên cứu cho thấy Phocidae (hải cẩu không tai) đã tồn tại với ít nhất từ 15 triệu năm trước, bằng chứng phân tử khác biệt giữa Monachinae (hải cẩu thầy tu) và Phocinae (hải cẩu bắc) khoảng 22 triệu năm trước.

Bằng chứng hóa thạch cho thấy tổ tiên rái cá biển (Enhydra) được phân lập ở Bắc Thái Bình Dương khoảng hai triệu năm trước, dẫn đến loài †Enhydra macrodonta đã tuyệt chủng và loài rái cá biển hiện đại Enhydra lutris. Rái cá biển ban đầu phát triển ở phía bắc Hokkaidō và Nga, sau đó lan rộng về phía đông quần đảo Aleut, lục địa Alaska và bờ biển Bắc Mỹ. So với cá voi, bò biển và thú chân vây xuống môi trường nước lần lượt vào các thời điểm khoảng 50, 40 và 20 triệu năm trước, rái cá biển là sinh vật biển tương đối mới. Tuy vậy về một số mặt, rái cá biển thích nghi với môi trường nước hoàn toàn hơn thú chân vây là những loài phải lên đất liền hoặc mặt băng để sinh sản.

Gấu Bắc Cực được cho là đã tách ra từ gấu nâu Ursus arctos, phân lập trong thời kỳ băng hà Thế Pleistocen hoặc từ đông Siberia (bán đảo Kamchatka và Kolym). Hóa thạch gấu Bắc Cực xưa nhất tìm được là xương hàm 130.000 đến 110.000 năm tuổi trên đảo Prins Karls Forland vào năm 2004. DNA ty thể (mtDNA) của gấu Bắc Cực phân tách khỏi gấu nâu khoảng 150.000 năm trước. Hơn nữa khi dùng mtDNA đánh giá cho thấy một số nhánh gấu nâu có quan hệ họ hàng gần với gấu Bắc Cực hơn các loài gấu khác, có nghĩa gấu Bắc Cực có thể không được tính là một loài chính thức theo khái niệm loài.

Phân bố và sinh cảnh

Thú biển phân bố rộng rãi trên toàn cầu, nhưng phân bố không đều và trùng hợp với năng suất (sinh học) các đại dương. Số loài phong phú nhất ở quanh vĩ độ 40° cả hai bán cầu, tương ứng với sản lượng sơ cấp cao nhất quanh Bắc và Nam Mỹ, châu Phi, châu Á và Úc. Thú biển có dải phân bố tổng loài biến động cao. Hầu hết thú biển có dải phân bố tương đương hoặc nhỏ hơn 1/5 Ấn Độ Dương. Sự khác biệt về độ lớn dải phân bố quan sát được là kết quả của những yêu cầu sinh thái khác nhau dành cho mỗi loài và khả năng thích ứng của chúng với nhiều điều kiện môi trường. Mức độ trùng lặp cao giữa sự phong phú của các loài động vật có vú biển và các khu vực môi trường chịu con người tác động là điều đáng lưu tâm.

Hầu hết các loài thú biển có môi trường sống ở bờ biển, như hải cẩu và rái cá biển. Tuy nhiên, hải cẩu cũng đáp ứng với một số môi trường sống trên cạn, cả trong lục địa lẫn trên hải đảo. Tại vùng ôn đới và nhiệt đới, chúng lên những bãi biển đầy sỏi cát, bờ đá, bãi cạn, bãi bùn, bãi thủy triều và hang động biển. Một số loài còn chọn các cấu trúc nhân tạo để nghỉ ngơi như, như đê, cầu tàu, phao và giàn khoan dầu. Hải cẩu có thể di chuyển sâu hơn vào nội địa, nằm trên cồn cát và bãi cỏ, thậm chí bò lên được cả vách đá. Gần như các loài thuộc bộ cá voi đều sống ở đại dương, những loài như cá nhà táng có thể lặn xuống độ sâu từ  để kiếm mồi. Các loài bò biển sống ở vùng nước nông ven bờ, trong khoảng  dưới mực nước biển. Tuy nhiên, chúng được ghi nhận là có thể lặn xuống  để ăn cỏ biển vùng nước sâu. Rái cá biển sống trong các khu vực được bảo vệ, chẳng hạn như bờ đá, rừng tảo bẹ và rạn san hô, dù chúng có thể sống trên băng trôi hoặc trong các vùng bùn, cát.

Nhiều loài thú biển di cư theo mùa. Hàng năm, băng xuất hiện và biến mất khi thời tiết thay đổi. Hải cẩu di cư để đáp ứng với những thay đổi này. Đến lượt gấu Bắc Cực cũng phải chạy theo con mồi. Tại vịnh Hudson, vịnh James và một số khu vực khác, băng tan hết khi hè đến, buộc gấu Bắc Cực phải lên đất liền và chờ đợi trong nhiều tháng cho đến khi đợt đóng băng tiếp theo. Ở biển Chukotka và Beaufort, mỗi mùa hè gấu Bắc Cực lại rút xa hơn về phía bắc, nơi vẫn đóng băng quanh năm. Hải cẩu cũng có thể di cư dựa theo những thay đổi môi trường khác, ví dụ El Niño, chúng đến đích nhờ các đặc tính môi trường như địa từ trường, dòng chảy và gió, vị trí mặt trời và mặt trăng, thành phần và nhiệt độ nước. Cá voi tấm sừng nổi tiếng di cư khoảng cách rất xa vào vùng biển nhiệt đới để đẻ và nuôi con để tránh bị cá voi sát thủ săn bắt. Trong số các loài thú, cá voi xám được ghi nhận là có quãng đường di cư xa nhất, lên tới  từ biển Okhotsk đến bán đảo Baja California. Trong mùa đông, lợn biển sinh sống tại đầu phía bắc dải di cư đến vùng nước ấm hơn.

Thích nghi

Thú biển có một số đặc điểm sinh lý và giải phẫu thích ứng với đặc điểm riêng phù hợp với đời sống dưới nước. Một số đặc điểm này trở thành điểm đặc trưng cho loài. Chúng có khả năng di chuyển hiệu quả nhờ cơ thể có hình dáng ngư lôi nhằm giảm lực cản; các chi biến đổi để đập nước và khả năng lái; thùy đuôi và vây lưng dùng để đẩy và giữ thăng bằng (ở cá voi). Thú biển rất giỏi trong việc điều hòa thân nhiệt bằng lông hoặc lớp mỡ dày, điều chỉnh tuần hoàn (trao đổi nhiệt đối lưu); giảm thiểu phần phụ, và kích thước lớn để tránh thoát nhiệt.

Thú biển có thể lặn lâu trong nước. Cả thú chân vây và cá voi đều có hệ thống mạch máu lớn và phức tạp, để đẩy một lượng lớn máu giàu myoglobin và hemoglobin, dự trữ được nhiều oxy hơn. Các bộ phận dự trữ quan trọng khác bao gồm cơ và lá lách chứa nồng độ oxy cao. Chúng cũng có khả năng làm chậm nhịp tim và co mạch máu (chuyển phần lớn oxy đến các cơ quan quan trọng như não và tim) để kéo dài thời gian lặn và đối phó với tình trạng thiếu oxy. Khi thiếu dưỡng khí, thú biển có thể dùng đến nguồn dự trữ đáng kể glycogen hỗ trợ phân giải đường trong điều kiện không có oxy.

Âm thanh lan truyền khác nhau trong nước nên thú biển đã phát triển khả năng thích nghi để đảm bảo giao tiếp hiệu quả, bắt mồi và phát hiện động vật săn mồi. Sự thích nghi đáng chú ý nhất ở cá voi và cá heo là phát triển khả năng định vị bằng tiếng vang. Cá voi có răng phát ra chùm âm thanh tiếng click cao tần tập trung dọc theo hướng đầu của nó. Âm thanh được tạo ra bằng cách truyền không khí từ xương mũi qua môi phát âm (phonic lips). Phần sọ lõm đặc cùng túi khí đáy sọ phản xạ những âm thanh này. Chùm hội tụ được cơ quan chất béo lớn (melon) điều chỉnh, bằng các chất béo có mật độ khác nhau tạo nên một dạng giống như thấu kính âm thanh.

Thú biển phát triển nhiều đặc điểm khác nhau để kiếm ăn, dễ thấy nhất là ở hàm răng. Ví dụ, răng hàm của thú chân vây và cá voi có răng được thích ứng để bắt cá và mực. Ngược lại, cá voi tấm sừng hàm lại tiến hóa tấm sừng hàm để lọc thức ăn là sinh vật phù du và cá nhỏ từ nước.

Gấu trắng, rái cá và hải cẩu lông có bộ lông dài, nhiều dầu, không thấm nước để giữ không khí nhằm cách nhiệt. Ngược lại, các thú biển khác như cá voi, cá heo, lợn biển, bò biển và hải mã không còn bộ lông dài để nhường chỗ cho lớp biểu bì dày cùng lớp mỡ dày để ngăn lực cản chất lưu. Động vật chìm trong nước và tầng đáy (chẳng hạn như lợn biển) cần phải nặng hơn nước để chạm đáy hoặc lơ lửng được trong nước. Động vật trên mặt nước (chẳng hạn như rái cá biển) thì cần ngược lại, còn động vật bơi trong vùng nước tự do (chẳng hạn như cá heo) lại cần cân bằng để bơi lên và lặn xuống cột nước. Một số thú biển như gấu trắng và rái cá vẫn còn bốn chi chịu lực và di chuyển trên cạn giống như các động vật trên cạn hoàn toàn.

Sinh thái học

Chế độ ăn

Tất cả các loài thú biển đều là động vật ăn thịt và săn mồi. Cá voi có răng chủ yếu ăn cá và động vật chân đầu, rồi đến giáp xác và thân mềm hai mảnh vỏ. Chúng có thể kiếm ăn với các loại động vật khác như loài cá voi khác hoặc một số loài thú chân vây. Một cách thức kiếm ăn phổ biến là dồn ép, chúng kết hợp thành bầy để ép đàn cá phân nhỏ ra thành bait ball (cầu mồi). Sau đó, chúng thay phiên nhau chăn dắt quả cầu cá này và bắt những con cá bị choáng. Dồn quây (coralling) là cách thức cá heo đuổi cá vào vùng nước nông để bắt được dễ dàng hơn. Cá voi sát thủ và cá heo mũi chai có cách lùa con mồi lên bãi biển để bắt. Cá voi sát thủ còn đánh lộn ngược cá mập trắng lớn, cá mập và cá đuối khác làm chúng tê liệt. Các loài cá voi khác có mõm tù và răng thoái hóa dựa vào việc hút thức ăn (suction feeding). Dù là loài ăn thịt, nhưng chúng có hệ vi sinh đường ruột giống như các loài ăn cỏ trên cạn, có lẽ là vết tích của tổ tiên ăn thực vật.

Cá voi tấm sừng dùng tấm sừng hàm để sàng sinh vật phù du giữa các loài khác khỏi nước, có hai kiểu phương pháp: lunge-feeding và gulf-feeding. Cá voi lunge-feeding phồng miệng để mở rộng thể tích hàm lớn hơn ban đầu. Các rãnh trên cổ họng được mở rộng, gia tăng lượng nước có thể chứa trong miệng. Chúng húc vào bait ball với tốc độ cao để ăn mồi, nhưng bait ball phải lớn thì cách làm này mới hiệu quả về mặt năng lượng. Đối với gulf-feeding, cá voi bơi với miệng rộng mở để nước và con mồi lấp đầy vào. Số lượng con mồi phải đủ lớn thì cá voi mới bắt đầu quan tâm, cũng phải có kích cỡ lớn nhất định thì tấm sừng hàm mới lọc được cũng như đủ chậm để không thoát đi khỏi.

Rái cá là loài động vật biển duy nhất có khả năng nâng và lật đá, chúng hay dùng chi trước làm vậy khi kiếm mồi.  Rái cá biển có thể bắt ốc cùng các sinh vật khác từ tảo bẹ và đào sâu xuống bùn dưới nước để tìm nghêu. Đây cũng là loài thú biển duy nhất bắt cá bằng hai chi trước chứ không dùng răng. Dưới mỗi chi trước của rái cá biển có nếp gấp da kéo dài ngang ngực như một cái tú đựng thức ăn. Trong túi cũng có cục đá để rái cá đập vỡ vỏ trai sò, ví dụ điển hình về động vật sử dụng công cụ. Rái cá biển ăn nằm ngửa nổi trên mặt nước, dùng chi trước xé thức ăn và đưa vào miệng. Rái cá biển chủ yếu ăn động vật giáp xác và cá.

Thú biển chủ yếu ăn cá và động vật chân đầu, rồi đến giáp xác và thân mềm hai mảnh vỏ, tiếp là động vật phù du và động vật máu nóng (như chim biển). Hầu hết thú biển là các loài săn mồi nhất thời, chỉ một số là loài cân bằng chuyên hóa. Chúng thường săn cá lẻ đàn, các loài không xương sống tại chỗ hoặc di chuyển chậm hoặc con mồi biến nhiệt khi tập hợp thành nhóm. Những cá thể săn mồi đơn lẻ thường khai thác vùng nước ven bờ, vịnh và sông. Khi gặp nhiều đàn cá hoặc mực ống lớn, thú biển phối hợp săn mồi theo nhóm lớn, xác định và lùa mồi. Một số loài như sư tử biển California và sư tử biển Nam Mỹ có thể phối hợp với cá voi và chim biển.

Gấu Bắc cực là loài ăn thịt hàng đầu trong các loài gấu, con mồi chủ yếu là hải cẩu đeo vòng (Pusa hispida) và hải cẩu râu (Erignathus barbatus). Gấu Bắc cực hiếm khi bắt hải cẩu trên cạn hoặc trong nước mà chủ yếu săn mồi ở nơi tiếp giáp băng, nước với không khí. Cách thức gấu Bắc cực hay dùng nhất là săn lén con mồi: Gấu dùng khứu giác xác định vị trí lỗ băng mà hải cẩu ngoi lên thở rồi nép xuống đợi đến khi con mồi xuất hiện. Khi hải cẩu lên thở, gấu đánh hơi được, dùng chi trước thò vào kéo con mồi lên mặt băng. Gấu Bắc cực cũng rình hải cẩu nằm trên băng. Khi phát hiện ra hải cẩu, gấu đi tới trong vòng , rồi nép xuống. Nếu con mồi không nhận ra, gấu bò tiếp vào khoảng cách  rồi bất ngờ lao vào tấn công. Cách săn mồi thứ ba là gấu tấn công trực tiếp vào hang tuyết của hải cẩu cái tạo ra khi sinh nở. Gấu cũng có thể bắt cá ăn.

Các loài Sirenia được gọi là "bò biển" vì chúng chủ yếu ăn cỏ biển. Bò biển ăn toàn bộ cỏ cả rễ, nhưng nếu không lấy được thì chỉ ăn lá. Khi giải phẫu, người ta tìm thấy nhiều loại cỏ biển trong dạ dày bò biển, và phát hiện cả tảo khi cỏ biển khan hiếm. Lợn biển Tây Ấn ăn tới 60 loài thực vật khác nhau, cả một ít cá và động vật không xương sống nhỏ.

Loài chủ chốt
Rái cá biển là ví dụ điển hình về loài chủ chốt; sự hiện diện của chúng ảnh hưởng đến hệ sinh thái hơn nhiều nếu so với kích thước và số lượng loài này. Chúng kiểm soát quần thể một số động vật ăn cỏ sống tầng đáy, đặc biệt là nhím biển. Nhím biển gặm thân dưới tảo bẹ khiến tảo bị trôi đi và chết mất. Mất môi trường sống và chất dinh dưỡng do rừng tảo bẹ cung cấp dẫn đến ảnh hưởng sâu sắc theo tầng với hệ sinh thái biển. Các khu vực Bắc Thái Bình Dương không có rái cá biển thường biến thành những bãi vô vàn cầu gai mà không có rừng tảo bẹ. Việc thả rái cá biển trở lại British Columbia giúp cải thiện đáng kể hệ sinh thái ven biển. Thực tế ghi nhận những thay đổi tương tự khi phục hồi các quần thể rái cá biển ở quần đảo Komandorski và bờ biển Big Sur của California. Tuy nhiên, một số hệ sinh thái rừng tảo bẹ ở California vẫn phát triển mạnh mà không hề có rái cá biển, có vẻ quần thể cầu gai bị những yếu tố khác kiểm soát. Hiện mới ghi nhận vai trò của rái cá biển trong việc duy trì rừng tảo bẹ ở vùng bờ quang tháng là quan trọng hơn so với ở các vịnh và cửa sông kín hơn.

Động vặt săn mồi đỉnh chuỗi sẽ ảnh hưởng đến động lực phát triển quần thể con mồi cũng như chiến thuật phòng vệ của chúng (như ngụy trang). Gấu Bắc Cực là thú săn mồi đỉnh chóp trong phạm vi hoạt động của mình. Một số loài như cáo tuyết Bắc Cực (Vulpes lagopus) và mòng biển (Larus hyperboreus) là con mồi thường xuyên của gấu trắng. Mối liên hệ giữa hải cẩu đeo vòng và gấu Bắc cực khăng khít đến mức số lượng hải cẩu dường như tác động đến mật độ số lượng gấu tại một số khu vực, ngược lại việc săn mồi của gấu lại điều chỉnh mật độ và tỷ lệ sinh sôi của hải cẩu. Áp lực tiến hóa do bị săn bắt có lẽ là nguyên nhân dẫn đến một số khác biệt đáng kể giữa hải cẩu Bắc Cực và Nam Cực. Nam Cực là nơi không có động vật săn mồi lớn trên bề mặt băng. Mỗi cá thể hải cẩu Bắc Cực phải tạo nhiều lỗ thở hơn trên mặt băng, vùng vẫy hơn khi bị kéo lên và hiếm khi đại tiện trên băng. Bộ lông con non Bắc Cực có màu trắng, có lẽ là để ngụy trang, trong khi những con non Nam Cực đều có bộ lông sẫm.

Cá hổ kình (cá voi sát thủ) là loài săn mồi đỉnh chuỗi trên khắp các vùng phân bố của chúng trên toàn cầu và có thể ảnh hưởng sâu sắc đến hành vi và quần thể con mồi. Thức ăn của chúng rất đa dạng như các loài động vật có xương sống ở đại dương gồm cá hồi, cá đuối, cá mập (thậm chí cả cá mập trắng), cá voi tấm sừng lớn, khoảng 14 loài thú chân vây. Việc cá hổ kình săn cá voi con có thể dẫn đến việc cá voi di cư hàng năm nhiều hơn đến các bãi đẻ nhiệt đới là nơi có ít quần thể cá hổ kình hơn so với vùng cực. Có thể trước đây cá voi là nguồn thức ăn chính của cá hổ kình nhưng sau khi số lượng suy giảm do săn bắt cá voi, cá hổ kình đã mở rộng chế độ ăn khiến các loài thú biển nhỏ hơn bị suy giảm theo. Một số nhà khoa học tranh cãi về sự suy giảm số lượng rái cá biển ở quần đảo Aleut vào thập niên 1990 là do cá hổ kình săn bắt, dù không có bằng chứng trực tiếp. Rái cá biển giảm lại kéo theo hải cẩu cảng biển và sư tử biển Steller cũng giảm. Đây là hai con mồi ưa thích của cá hổ kình thay cho con mồi ban đầu bị giảm từ trước do ngành công nghiệp săn bắt cá voi.

Whale pump

Nghiên cứu năm 2010 coi cá voi có ảnh hưởng tích cực đến lượng cá trên đại dương, gọi là whale pump (). Cá voi mang chất dinh dưỡng như nitơ từ đáy sâu trở lại mặt nước. Việc này giống như một bơm sinh học đẩy lên, ngược lại với giả định trước đó rằng cá voi đẩy nhanh quá trình đưa dinh dưỡng từ mặt nước xuống đáy. Xét đến lượng nitơ đầu vào ở vịnh Maine lớn hơn tổng lượng nitơ từ tất cả các con sông đổ vào vịnh, khoảng  mỗi năm. Cá voi bài tiết trên mặt nước; phân cá voi giàu sắt và nitơ nên rất quan trọng đối với sản lượng cá. Phân cá voi ở dạng lỏng nên không chìm xuống mà nổi trên bề mặt, làm thức ăn cho thực vật phù du.

Sau khi chết, xác cá voi chìm xuống đáy đại dương, tạo ra môi trường sống đáng kể cho sinh vật biển. Bằng chứng hiện nay và các hồ sơ hóa thạch cho thấy xác cá voi dưới đáy biển sâu nuôi nấng một tập hợp sinh vật phong phú, tính đa dạng toàn cầu đến 407 loài, có thể so sánh với các điểm đa dạng sinh học ven bờ khác như Lỗ phun lạnh và Miệng phun thủy nhiệt. Xác cá voi phân hủy diễn ra qua loạt ba giai đoạn. Trước tiên, các sinh vật di chuyển được như cá mập và cá mút đá myxin rỉa mô mềm rất nhanh trong khoảng từ vài tháng đến hai năm đổ lại. Tiếp đến là đến phần xương và trầm tích xung quanh (chứa chất hữu cơ) do các loài giáp xác và giun nhiều tơ thực hiện, kéo dài nhiều năm. Cuối cùng, vi khuẩn ưa sulfat phân giải xương giải phóng Hydro sulfide tạo điều kiện cho sinh vật hóa dưỡng phát triển, tạo môi trường cho các sinh vật khác như trai, sao sao và ốc biển. Giai đoạn này có thể kéo dài trong nhiều thập kỷ và tạo nên một tập hợp phong phú các loài, trung bình đến 185 loài trên mỗi địa điểm.

Tương tác với con người

Mối đe dọa
Việc khảo sát quần thể còn gặp khó khăn nên 38% thú biển bị thiếu dữ liệu, đặc biệt là quanh vùng Nam Cực. Đến 70% thời gian qua chưa quan tâm được đến sự suy giảm quần thể các loài thú sống hoàn toàn ở biển.

Khai thác

Trong lịch sử, thổ dân ven biển săn bắt thú biển làm thức ăn và những việc khác. Những cuộc đánh bắt vì sinh kế này vẫn diễn ra ở Canada, Greenland, Indonesia, Nga, Hoa Kỳ và một số quốc gia vùng Caribe. Quy mô săn bắt tương đối nhỏ và chỉ có tác động cục bộ. Săn bắn thương mại diễn ra trên quy mô lớn hơn nhiều, khai thác thú biển tới mức nặng nề. Việc này còn dẫn đến sự tuyệt chủng của bò biển Steller (Hydrodamalis gigas), chồn biển (Neogale macrodon), sư tử biển Nhật Bản (Zalophus japonicus) và hải cẩu thầy tu Caribe (Neomonachus tropicalis). Ngày nay, quần thể các loài từng bị săn bắt đều nhỏ hơn nhiều so với trước khi khai thác, ví dụ như cá voi xanh (Balaenoptera musculus) và cá voi trơn Bắc Thái Bình Dương (Eubalaena japonica). Vì tốc độ lớn của cá voi thường chậm, mất nhiều thời gian để thuần thục sinh dục và sinh sản ít nên quá trình phục hồi quần thể diễn ra rất chậm.

Một số loài cá voi vẫn là đối tượng bị săn bắn trực tiếp, bất chấp lệnh cấm đánh bắt cá voi thương mại ra đời năm 1986 theo các điều khoản của Ủy ban Săn cá voi Quốc tế (International Whaling Commission - IWC). Chỉ còn lại hai quốc gia cho phép đánh bắt cá voi thương mại: Na Uy thu hoạch hàng trăm cá voi Minke mỗi năm còn Iceland quy định hạn ngạch 150 cá voi vây và 100 cá voi Minke mỗi năm. Nhật Bản cũng đánh bắt vài trăm cá voi Minke ở Nam Cực và Bắc Thái Bình Dương mỗi năm, lách lệnh cấm bằng hình thức dùng để nghiên cứu khoa học. Ở Nhật Bản và một số quốc gia, thị trường buôn bán bất hợp pháp thịt cá voi và cá heo vẫn có vị trí quan trọng.

Rái cá biển đem lại lợi nhuận nhiều nhất cho ngành bán lông thú biển, đặc biệt là rái cá biển phương bắc sinh sống ở vùng nước ven biển giữa Sông Columbia phía nam và Cook Inlet phía bắc. Lông rái cá biển nam California vốn không được đánh giá cao bằng nên đem lại lợi nhuận ít hơn. Nhưng đến khi rái cá biển phương bắc bị săn bắt đến tuyệt chủng cục bộ, thợ săn quay sang với rái cá biển phương nam khiến chúng cũng gần như tuyệt chủng. Những kẻ buôn bán mặt hàng lông thú biển của Anh và Mỹ nhóm thành bang hội đưa hàng đến cảng Quảng Châu. Lông thú từ Mỹ thuộc Nga chủ yếu được bán sang Trung Quốc thông qua điểm giao thương Kyakhta tại Mông Cổ, đây là điểm mở cửa thương mại với Nga theo Hiệp ước Kyakhta năm 1727.

Trong lịch sử, đánh bắt hải cẩu cũng quan trọng tương đương với đánh bắt cá voi. Các loài bị khai thác có thể kể như hải cẩu Greenland, hải cẩu mào, hải cẩu Caspi, hải tượng, hải mã và tất cả hải cẩu lông mao. Quy mô đánh bắt hải cẩu giảm đáng kể sau thập niên 1960, sau khi chính phủ Canada giảm thời gian mùa đánh bắt và đưa ra biện pháp bảo vệ những cá thể cái trưởng thành. Số lượng một số loài bị đánh bắt thương mại đã tăng trở lại, ví dụ như hải cẩu lông ở Nam Cực có thể còn đông đảo như trước khi đánh bắt. Hải tượng phương Bắc bị săn bắt đến gần như tuyệt chủng vào cuối thế kỷ 19, chỉ còn lại một quần thể nhỏ trên đảo Guadalupe. Sau đó, chúng được thả lại trong các vùng phân bố trước đây, nhưng vẫn bị thắt cổ chai quần thể. Ngược lại, hải cẩu thầy tu Địa Trung Hải đã bị tuyệt chủng khỏi phần lớn vùng phân bố trước đây vốn trải dài từ Địa Trung Hải đến Biển Đen và Tây Bắc châu Phi, giờ chỉ tồn tại ở Đông Bắc Địa Trung Hải và một số vùng Tây Bắc châu Phi.

Tại Canada cho phép dùng gấu bắc cực trong săn bắn chiến phẩm nếu có giấy phép đặc biệt và hướng dẫn viên bản địa đi cùng. Đây có thể là nguồn thu nhập quan trọng đối với các cộng đồng bản địa nhỏ, vì cuộc săn có hướng dẫn mang lại thu nhập nhiều hơn so với bán hàng da gấu bắc cực. Hoa Kỳ, Nga, Na Uy, Greenland và Canada cho phép hình thức săn bắn này. Canada phát giấy phép săn bắn cho các cộng đồng bản địa, họ có thể bán các giấy phép này và đây là nguồn thu nhập chính. Da thú săn được có thể được mang về tiêu dùng, giữ lại làm chiến lợi phẩm hoặc bán ra thị trường.

Giao thông và đánh cá trên biển

Vô tình mắc lưới hay đánh bắt nhầm (bycatch) trong nghề cá chỉ về các loài không phải đối tượng đánh bắt. Lưới rê cố định và lưới rê trôi gây ra tỷ lệ tử vong cao nhất cho cả các loài cá voi lẫn thú chân vây. Tình trạng vướng phải các loại lưới rê cũng rất phổ biến. Lưới vây cá ngừ là vấn đề nghiêm trọng làm cá heo vướng vào. Việc vô tình mắc phải tác động lên tất cả các loài thú biển lớn nhỏ trong các môi trường khác nhau. Tuy nhiên, các loài cá voi và thú chân vây loại nhỏ dễ gặp nguy hơn do kích cỡ khiến chúng khó thoát ra khi bị vướng vào, thường chúng sẽ bị chết ngộp. Dù những con cá voi lớn có thể kéo theo cả lưới, nhưng lưới thường vướng chặt vào cơ thể chúng, ngăn cản chúng kiếm mồi, có khi dẫn đến chết đói. Lưới, dây bị tuột hoặc vứt bỏ khi không dùng có thể gây tử vong do thú biển nuốt hay vướng phải. Thú biển có thể bị vướng vào lưới nuôi trồng thủy sản nhưng cũng chỉ là hi hữu nên không đủ phổ biến đến mức tác động được lên quần thể của chúng.

Va chạm với tàu biển khiến một số thú biển tử vong, đặc biệt là cá voi.
Đặc biệt, các tàu thương mại chạy nhanh như tàu container có thể gây thương tích nghiêm trọng hoặc tử vong khi va chạm với thú biển. Tàu thương mại lớn và thuyền giải trí đều có va chạm và gây thương tích cho cá voi hoặc các loài nhỏ hơn cùng bộ. Các vụ va chạm với tàu thuyền đặc biệt ảnh hưởng đến cá voi trơn Bắc Đại Tây Dương. Thuyền du lịch được thiết kế để ngắm cá heo và cá voi cũng có thể tác động tiêu cực vì can thiệp tới hành vi tự nhiên của chúng.

Đánh bắt cá không chỉ đe dọa thú biển khi vô tình vướng lưới mà còn lấy mất thức ăn của chúng. Đánh bắt quy mô lớn dẫn đến cạn kiệt nguồn cá vốn là con mồi quan trọng của thú biển. Thú chân vây bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi mất đi nguồn cung cấp thức ăn trực tiếp là cá, bao gồm cả việc thiếu đói hay ăn uống thiếu chất, con non bị chết đói và số lượng vào quần thể ít đi. Khi nguồn cá cạn kiệt, đôi lúc sẽ dẫn đến cạnh tranh giữa thú biển cần thức ăn với sản lượng khai thác trong nghề cá. Ngư dân đánh bắt thương mại ở một số nơi có thể tiêu diệt thú biển với quy mô lớn nhằm bảo vệ nguồn cá để khai thác.

Chăn nuôi thủy sản có vỏ cần không gian lớn nên tạo ra sự cạnh tranh với thú biển. Tuy vậy, đây không phải con mồi của thú biển nên không có cạnh tranh trực tiếp đến sản lượng thu hoạch. Nhưng thú biển thường xuyên bắt cá có vây từ trại nuôi, đây là vấn đề lớn đối với người nuôi trồng. Tuy có những cơ chế ngăn chặn như lưới chống thú săn hay thiết bị đuổi nhưng chúng vẫn thường bị bắn bất hợp pháp.

Mất và suy thoái môi trường sống

Các hoạt động của con người làm suy thoái môi trường sống của thú biển. Thú biển ở ven bờ nhiều khả năng bị ảnh hưởng do suy thoái cho đến mất môi trường sống. Trong quá trình phát triển, những việc như xả nước thải ra biển, neo đậu, nạo vét, nổ mìn, thải rác thải, xây dựng cảng, dự án thủy điện và nuôi trồng thủy sản đều làm suy giảm môi trường và lấy mất môi trường sống của chúng. Chẳng hạn như việc mở rộng nuôi thủy sản có vỏ lấy đi không gian ven bờ nơi diễn ra các hoạt động quan trọng của thú biển như như sinh sản, kiếm ăn và nghỉ ngơi.

Các chất gây ô nhiễm được thải ra biển sẽ tích tụ trong cơ thể thú biển. Những chất ô nhiễm được tìm thấy trong mô thú biển như kim loại nặng (thủy ngân và chì), ngoài ra còn có Clorua hữu cơ và các Hydrocarbon thơm đa vòng. Những chất này có thể tác động phá vỡ hệ nội tiết; tác động lên hệ sinh sản và suy giảm hệ miễn dịch, khiến gia tăng số lượng tử vong. Các chất ô nhiễm khác như dầu, nhựa hay nước thải đều đe dọa đến hoạt động kiếm ăn của thú biển.

Hoạt động của con người gây ra ô nhiễm tiếng ồn là vấn đề lớn khác cho thú biển, cản trở chúng giao tiếp với nhau cũng như không xác định được vị trí con mồi hoặc thú săn. Các vụ nổ dưới nước được tiến hành cho nhiều mục đích khác nhau như quân sự, xây dựng và nghiên cứu hải dương học hoặc địa vật lý. Chúng có thể gây ra tổn thương như xuất huyết phổi, nhiễm trùng và loét đường tiêu hóa cho thú biển. Tiếng ồn dưới nước được tạo ra từ vận tải biển, công nghiệp dầu khí, nghiên cứu, sonar cho quân sự và thử nghiệm âm thanh hải dương học. Các cơ sở nuôi trồng thủy sản xua đuổi thú biển bằng những thiết bị quấy rối và ngăn chặn âm thanh phát ra âm thanh lớn và độc hại trong môi trường dưới nước.

Các hoạt động của con người tác động lên bầu khí quyển tạo ra hai thay đổi đe dọa đến thú biển. Thứ nhất là bức xạ tử ngoại gia tăng do suy giảm tầng ozon, ảnh hưởng chủ yếu đến vùng Nam Cực và những khu vực ở Nam Bán cầu. Bức xạ tử ngoại gia tăng có thể làm suy giảm hệ thực vật phù du vốn giữ vai trò nền tảng tạo thành chuỗi thức ăn trong đại dương. Tác động thứ hai của biến đổi khí hậu là sự ấm lên toàn cầu do nồng độ carbon dioxide trong khí quyển tăng lên. Mực nước biển dâng cao, nhiệt độ nước biển tăng và dòng chảy thay đổi dự kiến sẽ ảnh hưởng đến các loài thú biển khi phân bố lại những loài săn mồi quan trọng, nơi sinh sản và tuyến hành trình di cư. Sự tuyệt chủng hoặc di cư của gấu trắng sẽ khiến chuỗi thức ăn ở Bắc Cực bị gián đoạn. Băng Bắc Cực là môi trường sống của gấu trắng. Lượng băng còn lại suy giảm với tốc độ 13% mỗi thập kỷ vì nhiệt độ tăng nhanh gấp đôi so với thế giới. Với tốc độ tan băng hiện tại thì đến năm 2050, 2/3 số gấu Bắc Cực trên toàn thế giới sẽ biến mất.

Nghiên cứu của các nhà sinh vật học tiến hóa tại Đại học Y Pittsburgh đã chỉ ra rằng tổ tiên của nhiều loài thú biển đã ngừng sản xuất một loại enzyme mà ngày nay có thể tác dụng bảo vệ cơ thể khỏi những độc tố thần kinh như hợp chất cơ phospho, gồm cả những chất có trong thuốc trừ sâu chlorpyrifos và diazinon đang được sử dụng rộng rãi.

Bảo vệ

Luật bảo vệ thú biển năm 1972 ( - MMPA) được thông qua ngày 21 tháng 10 năm 1972 dưới thời tổng thống Richard Nixon nhằm ngăn chặn tốc độ cạn kiệt và khả năng tuyệt chủng các loài thú biển. Luật nghiêm cấm việc lấy ("hành động săn, giết, bắt và/hoặc quấy rối bất kỳ loài thú biển nào; hoặc nỗ lực như vậy") bất kỳ thú biển nào mà không có giấy phép do Bộ trưởng cấp. Thẩm quyền quản lý MMPA được phân chia giữa Bộ trưởng Nội vụ thông qua Cục Cá và Động vật hoang dã (United States Fish and Wildlife Service - FWS) và Bộ trưởng Thương mại ủy quyền cho Cục Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (National Oceanic and Atmospheric Administration - NOAA). Ủy ban Thú biển (Marine Mammal Commission - MMC) được thành lập để xem xét các chính sách hiện có và đưa ra các khuyến nghị cho FWS và NOAA để thi hành MMPA tốt hơn. FWS chịu trách nhiệm bảo vệ rái cá biển, hải mã, gấu bắc cực, ba loài lợn biển và bò biển; còn NOAA được giao trách nhiệm bảo tồn và quản lý các loài thú chân vây (không bao gồm hải mã) và cá voi.

Ngày 1 tháng 1 năm 2016, Luật được cập nhật thêm điều khoản cấm "nhập khẩu cá từ nghề cá mà không chứng minh được về sự đáp ứng các tiêu chuẩn bảo vệ thú biển của Hoa Kỳ". Yêu cầu bắt buộc các nước xuất khẩu cá sang Hoa Kỳ phải chứng minh đáp ứng được những tiêu chuẩn bảo vệ, từ đó kiểm soát chặt chẽ nghề cá của mình đảm bảo rằng không có loài thú biển nào nằm trong danh mục bị ảnh hưởng xấu do việc đánh bắt.

Công ước bảo tồn động vật hoang dã di cư năm 1979 (Conservation of Migratory Species of Wild Animals - CMS) là tổ chức toàn cầu duy nhất bảo tồn nhiều loại động vật trong đó có thú biển. Ba trong số các thỏa thuận được thực hiện có liên quan đến việc bảo tồn thú biển là: Hiệp định bảo tồn thú biển ở Biển Đen, Địa Trung Hải và khu vực tiếp giáp Đại Tây Dương (Agreement on the Conservation of Cetaceans of the Black Sea, Mediterranean Sea and Contiguous Atlantic Area - ACCOBAMS), Hiệp định bảo tồn cá voi nhỏ ở biển Baltic và biển Bắc (Agreement on the Conservation of Small Cetaceans of the Baltic and North Seas - ASCOBANS) và Thỏa thuận Biển Wadden. Năm 1982, Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển (UNCLOS) đã thông qua cách tiếp cận ngăn ngừa ô nhiễm để bảo tồn.

ACCOBAMS ra đời năm 1996, chú trọng bảo vệ cá voi ở Địa Trung Hải và "duy trì trạng thái bảo tồn tốt đẹp" là hành động trực tiếp chống săn bắt cá voi, có 24 quốc gia tham gia hiệp định. ASCOBANS được thông qua cùng với ACCOBAMS để thiết lập một khu vực bảo vệ đặc biệt cho những loài cá voi đang ngày càng bị đe dọa ở châu Âu. Các nỗ lực chống săn bắt cá voi khác bao gồm đình chỉ (moratorium) mười năm tất cả hoạt động săn bắt của IWC năm 1986, và Công ước quốc tế về quy định đánh bắt cá voi dùng để kiểm soát việc đánh bắt cho thương mại, nghiên cứu và sinh kế.

Hiệp định Bảo tồn Hải cẩu biển Wadden được thi hành năm 1991, nghiêm cấm việc giết hại hay quấy nhiễu chúng, đặc biệt nhắm vào quần thể hải cẩu cảng biển.

Hiệp định Bảo tồn Gấu Bắc cực năm 1973 giữa Canada, Đan Mạch (Greenland), Na Uy (Svalbard), Hoa Kỳ và Liên Xô đưa ra quy định cấm săn bắt gấu trắng trái phép từ máy bay và tàu phá băng, cũng như bảo vệ nơi di cư, kiếm ăn và ngủ đông của chúng.

Các tổ chức phi chính phủ khác nhau tham gia vào hoạt động bảo tồn biển với những hoạt động như thu hút sự chú ý và hỗ trợ giải quyết vấn đề ô nhiễm, đánh bắt cá voi, đánh bắt không chủ đích,... Tổ chức tiêu biểu như Hòa bình xanh tập trung vào những vấn đề bao gồm đánh bắt quá mức và săn bắt cá voi, và Hiệp hội bảo tồn Sea Shepherd trực tiếp vạch trần các hoạt động bất hợp pháp.

Làm thực phẩm

Trong hàng nghìn năm, thổ dân Bắc Cực đã sống dựa vào nguồn thịt cá voi và thịt hải cẩu. Họ tổ chức săn bắt phi thương mại hợp pháp hai lần một năm vào vụ xuân và thu. Họ coi trọng da, mỡ (muktuk) thu hoạch từ cá voi đầu cong, cá voi trắng hoặc kỳ lân biển, ăn sống hoặc nấu chín. Hoạt động săn bắt cá voi bắt đầu trên quần đảo Faroe khoảng khi người Viking định cư trên đảo. Khoảng 1.000 cá voi đầu tròn vây dài bị giết hàng năm, chủ yếu vào hè. Ngày nay, chỉ một số ít quốc gia như Nhật Bản vẫn tiêu thụ thịt cá heo, hoặc như Peru gọi thịt cá heo là chancho marino (thịt lợn biển). Một số nơi như Taiji, Wakayama, Nhật Bản và quần đảo Faroe, thịt cá heo là món ăn truyền thống và thu được khi tổ chức đi săn bằng phóng lao.

Việc tiêu thụ thịt cá heo ở Nhật dấy lên nhiều lo ngại về sức khỏe sau khi xét nghiệm cho thấy trong đó chứa hàm lượng thủy ngân cao. Tuy chưa ghi nhận trường hợp ngộ độc thủy ngân nào do ăn thịt cá heo nhưng chính chủ vẫn tiếp tục giám sát những nơi tiêu thụ nhiều. Chính phủ Nhật khuyến cáo trẻ em và phụ nữ mang thai tránh thường xuyên ăn thịt cá heo. Trên quần đảo Faroe cũng có những lo ngại tương tự cho việc tiếp xúc với methyl thủy ngân và PCB do ăn thịt cá heo đối với phụ nữ mang thai dẫn đến trẻ sinh ra bị thiếu hụt tâm lý thần kinh.

Hải cẩu đeo vòng từng là nguồn lương thực chính của người Inuit. Hiện nay người Nunavut vẫn coi đây là thực phẩm quan trọng và tiếp tục săn lấy thịt ở Alaska. Thịt hải cẩu là nguồn thực phẩm quan trọng đối với cộng đồng cư dân nhỏ ven biển. Phần mỡ hải cẩu được dùng chế biến dầu hải cẩu được bán ra giống như dầu cá. Năm 2001, 2% dầu hải cẩu thô của Canada được chế biến và bán tại tiệm thuốc ở Canada.

Nuôi nhốt

Thủy cung
Các loại cá voi

Nhiều loài cá heo được nuôi nhốt. Những loài cá voi cỡ nhỏ không được nuôi trong các công viên giải trí và bể nuôi cá heo như SeaWorld. Cá heo mũi chai là loài cá heo phổ biến nhất được nuôi trong bể nuôi vì tương đối dễ huấn luyện và có tuổi thọ cao trong điều kiện nuôi nhốt. Trên khắp thế giới có đến hàng trăm cá thể cá heo mũi chai sống trong điều kiện nuôi nhốt, khó xác định được chính xác là bao nhiêu. "Nụ cười" trên mặt là điểm thu hút của cá heo giống như nét mặt chào đón thân thiện ở người. Nhưng thực ra, đó là do cá heo thiếu cơ mặt cũng như các biểu cảm trên mặt.

Các tổ chức như Hiệp hội Bảo vệ Động vật Thế giới và chiến dịch Bảo tồn cá voi và cá heo chống lại việc nuôi nhốt các loài cá voi, đặc biệt là cá voi sát thủ. Trong điều kiện nuôi nhốt, một số tình trạng bệnh lý gia tăng, như có đến 60–90% cá voi sát thủ đực bị xẹp vây lưng. Tuổi thọ những cá thể nuôi nhốt bị giảm đáng kể, trung bình được hơn 20 năm. Còn trong tự nhiên, những cá thể cái qua được giai đoạn sơ sinh có tuổi thọ trung bình 46 năm, một số hiếm lên tận70–80 năm. Những cá thể đực hoang dã qua được giai đoạn sơ sinh cũng có tuổi thọ trung bình 31 năm, một số đạt được đến 50–60 năm. Môi trường nuôi nhốt thường không giống ngoài, nhóm nuôi nhốt cũng khác xa quần thể trong tự nhiên. Đời sống nuôi nhốt cũng căng thẳng do phải biểu diễn, đây vốn không phải là hành vi của cá voi sát thủ hoang dã. Kích thước bể lại hạn chế. Cá voi sát thủ hoang dã có thể di chuyển lên đến  trong một ngày. Nhiều người chỉ trích rằng những con vật này quá to lớn và thông minh để nuôi nhốt. Những cá thể nuôi nhốt đôi khi hành động hung hăng đối với chính mình, cá thể cùng bể hoặc con người, những người chỉ trích cho rằng đó là kết quả của sự căng thẳng. Cá heo thường được huấn luyện để thực hiện một số hành vi giống người như đập đập vây tay hay hôn, đây là những hành vi mà cá heo hoang dã hiếm khi thực hiện.

Thú chân vây

Thú chân vây có kích thước lớn cùng vẻ ngộ nghĩnh đáng yêu rất thu hút khán giả. Loài nuôi nhốt phổ biến nhất là sư tử biển California vì số lượng nhiều và dễ huấn luyện. Chúng được dùng để mua vui cho du khách. Các loài thú chân vây khác được nuôi nhốt phổ biến gồm hải cẩu xám và hải cẩu cảng biển, những loài lớn hơn như hải hải mã và sư tử biển Steller thì ít phổ biến hơn. Thú chân vây thu hút nhiều khán giả vì đã được Disney hóa khiến chúng hiện lên với hình ảnh hài hước, vui nhộn và tò mò.

Một số tổ chức như Hiệp hội Nhân đạo Hoa Kỳ và Bảo vệ Động vật Thế giới phản đối việc nuôi nhốt thú chân vây và các loài thú biển khác. Họ tuyên bố rằng môi trường trưng bày không thể đủ lớn cho những loài động vật có tập tính di cư và một hồ bơi không bao giờ có thể thay được đại dương về kích thước cũng như đa dạng sinh học. Họ cũng phản đối việc sử dụng sư tử biển để giải trí, cho rằng chúng phải thực hiện các động tác là "sự cường điệu hành vi tự nhiên của chúng" và khiến khán giả quên mất môi trường sống tự nhiên của loài vật này.

Rái cá biển
Rái cá biển có thể sống tốt trong điều kiện nuôi nhốt và được nuôi trong hơn 40 thủy cung và vườn thú công cộng tại Hoa Kỳ. Thủy cung Seattle là nơi đầu tiên nuôi rái cá biển từ lúc thụ thai đến khi trưởng thành với cá thể Tichuk ra đời năm 1979, rồi thêm ba cá thể nữa đầu thập niên 1980. Năm 2007, một video YouTube về hai chú rái cá biển dễ thương nắm "tay" nhau đã thu hút 1,5 triệu lượt xem trong hai tuần và hơn 20 triệu lượt xem tính đến tháng 1 năm 2015. Được quay tại Thủy cung Vancouver, đây là video về động vật phổ biến nhất trên YouTube khi ấy, dù tất nhiên về sau phải nhường lại vị trí ấy cho các video khác. Rái cá thường được xem là loài có "cuộc sống gia đình hạnh phúc" nhưng đây chỉ là một đặc điểm đã bị nhân hóa.

Lợn biển
Cá thể lợn biển già nhất trong điều kiện nuôi nhốt được ghi nhận là Snooty tại Thủy cung Lợn biển Parker của Bảo tàng Nam Florida ở Bradenton, Florida. Sinh tại Miami Aquarium and Tackle Company ngày 21 tháng 7 năm 1948, Snooty là một trong những trường hợp lợn biển ra đời trong điều kiện nuôi nhốt đầu tiên được ghi nhận. Nó cũng sống cả đời trong điều kiện nuôi nhốt và qua đời ở tuổi 69. Lợn biển cũng được nuôi và trưng bày tại một vài vườn thú châu Âu như Tierpark ở Berlin, Nuremberg, ZooParc de Beauval ở Pháp và Thủy cung Genoa ở Ý. River Safari tại Singapore nuôi được bảy cá thể lợn biển.

Quân sự

Cá heo mũi chai và sư tử biển California được dùng trong Chương trình thú biển Hải quân Hoa Kỳ ( - NMMP) để dò thủy lôi, bảo vệ tàu và thu hồi vật thể. Hải quân chưa bao giờ huấn luyện cá heo làm nhiệm vụ tấn công vì chúng không thể phân biệt được lính bên mình hay quân đối phương. Có năm đội thú biển, mỗi đội đảm trách một trong ba nhiệm vụ: MK4 (cá heo), MK5 (sư tử biển), MK6 (cá heo và sư tử biển), MK7 (cá heo) và MK8 (cá heo); MK là viết tắt của mark (dấu hiệu). Các heo có thể dùng sóng âm để phát hiện thủy lôi nên được huấn luyện nhận ra thủy lôi dưới đáy hoặc trong cột nước. Đội sư tử biển dùng để thu hồi thiết bị thử nghiệm như thủy lôi giả hoặc bom thả từ máy bay nằm ngoài khả năng của thợ lặn hoặc phải lặp đi lặp lại. MK6 bảo vệ cảng và tàu thuyền khỏi thợ lặn đối phương, xuất hiện trong Chiến tranh Vùng Vịnh và Chiến tranh Việt Nam. Cá heo sẽ bơi phía sau thợ lặn đối phương, gắn phao vào bình khí của họ để khi nổi lên sẽ báo động tới lính hải quân gần đó. Sư tử biển khóa tay kẻ thù và không cho họ phản công.

Ngay cả khi phù hợp chính sách Hải quân, việc sử dụng thú biển vẫn tiếp tục vấp phải phản đối. Chính sách cho biết chỉ tăng cường tích cực khi huấn luyện quân sự cho cá heo và chúng nhận tiêu chuẩn chăm sóc động vật đã được chấp nhận. Tranh cãi liên quan đến quá trình huấn luyện tạo ra những căng thăng, vì chúng có hoạt động khác với hành vi tự nhiên, đặc biệt là không gian huấn luyện hạn chế. Ngoài ra, cá heo còn bị rọ mõm và các chất ức chế khác ngăn cản chúng kiếm ăn khi đang thực thi nhiệm vụ. Hải quân tuyên bố làm vậy là để ngăn chúng ăn phải những vật có hại nhưng các nhà hoạt động bảo tồn nói rằng lại cho rằng điều này để giúp cho người huấn luyện có thể sử dụng hình thức thưởng phạt bằng thức ăn. Nhưng nhà hoạt động còn đề cập đến phương tiện vận chuyển, vì chúng được chở bằng tàu khô, hay chuyển bể nuôi và tiếp xúc với các cá thể mới là nguy hiểm vì chúng có đặc tính lãnh thổ.

Xem thêm
 Động vật thủy sinh

Chú thích

Tham khảo
Sách

Tập san

Luật

Liên kết ngoài
 The Marine Mammal Center A conservation group that focuses on marine mammals
 The Society for Marine Mammalogy The largest organization of marine mammalogists in the world.
 The MarineBio Conservation Society An online education site on marine life
 National Oceanographic and Atmosphere Administration An agency that focuses on the conditions of the ocean and the climate
 Introduction to the Desmostylia Museum of Paleontology, University of California – extinct group of marine mammals

Động vật
Động vật có vú dưới biển


title: Ga Hwajeong (Goyang)

text:
Ga Hwajeong là một ga trên Tuyến Ilsan ở Goyang, Gyeonggi-do. Nó có lượng hành khách cao nhất trong số tất cả các ga trên đoạn Tuyến Ilsan của Tuyến 3. Văn phòng Deogyang-gu nằm ở phía bắc. Nó nằm ở trung tâm của một khu vực thịnh vượng cho mua sắm và nhà hàng với E-Mart, Lotte Mart và McDonald's nằm gần nhà ga.

Bố trí ga

Vùng lân cận

 Lối ra 1: Hwajeong Express Bus Terminal, Baegyang Elementary & Middle Schools
 Lối ra 2: Hwajeong Elementary & Middle Schools, SaveZone
 Lối ra 3: Deogyang District Office, Hwajeong High School, LotteMart
 Lối ra 4: Buyeong APT, CGV

Ga kế cận

Tham khảo

Hwajeong (Goyang)
Hwajeong (Goyang)
Hwajeong (Goyang)
Hwajeong (Goyang)


title: Nonagria connexa

text:
Nonagria connexa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nonagria


title: Ephesia nubila

text:
Ephesia nubila là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ephesia
Catocala


title: Thần kinh mông trên

text:
Thần kinh mông trên (tiếng Anh: superior cluneal nerves) chi phối cảm giác da vùng mông trên. Đây là các dây tận cùng của nhánh lưng ngoài xuất phát từ thần kinh sống thắt lưng (L1, 2, 3).

Một số hình ảnh

Chú thích

 Hammer, Warren. 1998. "Superior Cluneal Nerve Entrapment -- An Overlooked Cause of Low Back Pain," Dynamic Chiropractic, 16(10). link

Liên kết ngoài

  - "Superficial Anatomy of the Lower Extremity: Cutaneous Nerves of the Posterior Aspect of the Lower Extremity"


title: Aspitates tonghata

text:
Aspitates tonghata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Aspitates


title: Catharsius lycaon

text:
Catharsius lycaon là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Catharsius


title: Hemipterodes rotundata

text:
Hemipterodes rotundata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hemipterodes


title: Interferon loại I

text:
Interferon loại I của con người (IFN) là một nhóm lớn các protein interferon giúp điều chỉnh hoạt động của hệ thống miễn dịch.

Interferon liên kết với các thụ thể interferon. Tất cả các IFN loại I liên kết với một phức hợp thụ thể bề mặt tế bào cụ thể được gọi là thụ thể IFN-α (IFNAR) bao gồm chuỗi IFNAR1 và IFNAR2.

IFN loại I được tìm thấy trong tất cả các động vật có vú và các phân tử tương đồng (tương tự) đã được tìm thấy ở các loài chim, bò sát, lưỡng cư và các loài cá.

Các loại động vật có vú
Các loại động vật có vú được chỉ định IFN-α (alpha), IFN-β (beta), IFN-(kappa), IFN-δ (delta), IFN-ε (epsilon), IFN-τ (tau), IFN- (omega) và IFN-ζ (zeta, còn được gọi là giới hạn).

IFN-α
Các protein IFN-α được sản xuất chủ yếu bởi các tế bào đuôi gai plasmacytoid (pDCs). Chúng chủ yếu liên quan đến khả năng miễn dịch bẩm sinh chống lại nhiễm virus. Các gen chịu trách nhiệm tổng hợp của chúng có đến 13 loại phụ được gọi là IFNA1, IFNA2, IFNA4, IFNA5, IFNA6, IFNA7, IFNA8, IFNA10, IFNA13, IFNA14, IFNA16, IFNA17, IFNA21. Những gen này được tìm thấy cùng nhau trong một cụm trên nhiễm sắc thể 9.

IFN-α cũng được sản xuất tổng hợp dưới dạng thuốc trong bệnh bạch cầu tế bào lông. Tên quốc tế phi thương mại (INN) cho sản phẩm là interferon alfa. Loại tái tổ hợp là interferon alfacon-1. Các loại pegylated là pegylated interferon alfa-2a và pegylated interferon alfa-2b.

IFN-β
Các protein IFN-β được sản xuất với số lượng lớn bằng nguyên bào sợi. Họ có hoạt động chống vi-rút chủ yếu liên quan đến phản ứng miễn dịch bẩm sinh. Hai loại IFN-đã được mô tả, IFN-1 (IFNB1) và IFN-3 (IFNB3)  (một gen được chỉ định IFN-2 thực sự là IL-6). IFN-β1 được sử dụng như một phương pháp điều trị bệnh đa xơ cứng vì nó làm giảm tỷ lệ tái phát.

IFN-β1 không phải là phương pháp điều trị thích hợp cho bệnh nhân mắc các dạng tiến triển, không tái phát của bệnh đa xơ cứng.

IFN-ε, -κ, -τ, -δ và -ζ
Vào thời điểm này, IFN-ε, -κ, -τ và -ζ xuất hiện ở một dạng đồng phân duy nhất ở người, IFNK. Chỉ có động vật nhai lại mã hóa IFN-, một biến thể của IFN-ω. Cho đến nay, IFN-chỉ được tìm thấy ở chuột, trong khi cấu trúc tương đồng, IFN-được tìm thấy trong một loạt các động vật có vú không linh trưởng và không gặm nhấm. Hầu hết nhưng không phải tất cả các động vật có vú đều mã hóa các gen IFN-và IFN-functional chức năng.

IFN-ω
IFN-ω, mặc dù chỉ có một hình thức chức năng được mô tả cho đến nay (IFNW1), có một số pseudogenes: , , , , ,  và  ở người. Nhiều động vật có vú không linh trưởng biểu hiện nhiều phân nhóm IFN-ω..

IFN-ν
Loại phụ IFN loại I này gần đây được mô tả là một giả ngẫu nhiên ở người, nhưng có khả năng hoạt động trong bộ gen của mèo nhà. Trong tất cả các bộ gen khác của động vật có vú không phải là mèo, IFN-ν là một pseudogene; ở một số loài, pseudogene được bảo quản tốt, trong khi ở những loài khác, nó bị cắt xẻo hoặc không thể phát hiện được. Hơn nữa, trong bộ gen của mèo, người quảng bá IFN-ν bị đột biến một cách tinh vi. Có khả năng họ gen IFN-ν đã trở nên vô dụng trước khi đa dạng hóa động vật có vú. Sự hiện diện của nó trên rìa của locus IFN loại I ở động vật có vú có thể đã bảo vệ nó khỏi sự xóa sổ, cho phép phát hiện nó.

Nguồn và chức năng
IFN-α và IFN-được tiết ra bởi nhiều loại tế bào bao gồm tế bào lympho (tế bào NK, tế bào B và tế bào T), đại thực bào, nguyên bào sợi, tế bào nội mô, tế bào xương và các loại khác. Chúng kích thích cả đại thực bào và tế bào NK để tạo ra phản ứng chống virut, liên quan đến con đường chống vi rút IRF3 / IRF7, và cũng hoạt động chống lại các khối u. Các tế bào đuôi gai Plasmacytoid đã được xác định là nhà sản xuất mạnh nhất của IFN loại I để đáp ứng với kháng nguyên, và do đó đã được đặt ra các tế bào sản xuất IFN tự nhiên.

IFN-ω được giải phóng bởi bạch cầu tại vị trí nhiễm virus hoặc khối u.

IFN-α hoạt động như một yếu tố pyrogenic bằng cách thay đổi hoạt động của các tế bào thần kinh nhiệt trong vùng dưới đồi do đó gây sốt. Nó thực hiện điều này bằng cách liên kết với các thụ thể opioid và khơi gợi sự giải phóng của prostaglandin-E 2 (PGE2).

Một cơ chế tương tự được IFN-α sử dụng để giảm đau; IFN-α tương tác với thụ thể-opioid để hoạt động như một thuốc giảm đau.

Ở chuột, IFN-β ức chế sự sản sinh tế bào miễn dịch của các yếu tố tăng trưởng, do đó làm chậm sự phát triển của khối u và ức chế các tế bào khác sản xuất các yếu tố tăng trưởng, từ đó ngăn chặn sự hình thành khối u và cản trở khối u kết nối với hệ thống mạch máu.

Ở cả chuột và người, sự điều hòa âm tính của interferon loại I được biết là rất quan trọng. Rất ít chất điều hòa nội sinh đã được tìm thấy để gợi ra chức năng điều tiết quan trọng này, chẳng hạn như SOCS1 và Aryl Hydrocarbon Receptor Protein (AIP).

Các loại không phải động vật có vú
IFN loại I của Avian đã được đặc trưng và được chỉ định sơ bộ cho các kiểu phụ (IFN I, IFN II và IFN III), nhưng việc phân loại chúng thành các kiểu phụ sẽ chờ một đặc điểm mở rộng hơn về bộ gen của chim.

IFN loại thằn lằn chức năng có thể được tìm thấy trong cơ sở dữ liệu bộ gen của thằn lằn.

IFN loại rùa I đã được tinh chế (cần tham khảo từ những năm 1970). Chúng giống với động vật có vú tương đồng.

Sự tồn tại của IFN loại lưỡng cư đã được suy luận bằng việc phát hiện ra các gen mã hóa chuỗi thụ thể của chúng. Chúng chưa được tinh chế, hoặc gen của chúng được nhân bản.

Piscine (cá xương) loại I IFN đã được nhân bản đầu tiên ở cá ngựa vằn. và sau đó ở nhiều loài teleost khác bao gồm cá hồi và cá quýt. Với một vài ngoại lệ, và trái ngược hoàn toàn với IFN của chim và đặc biệt là động vật có vú, chúng có mặt như một gen đơn lẻ (tuy nhiên nhiều gen được nhìn thấy trong bộ gen của cá đa bội, có thể phát sinh từ sự sao chép toàn bộ bộ gen). Không giống như các gen IFN ối, các gen IFN loại I có chứa intron, ở các vị trí tương tự như các chỉnh hình của chúng, một số interleukin nhất định. Mặc dù có sự khác biệt quan trọng này, dựa trên cấu trúc 3 chiều của chúng, các IFN piscine này đã được chỉ định là IFN loại I. Mặc dù ở các loài động vật có vú, tất cả các IFN loại I liên kết với một phức hợp thụ thể đơn lẻ, các nhóm IFN loại I khác nhau liên kết với các phức hợp thụ thể khác nhau.. Cho đến nay, một số IFN loại I (IFNa, b, c, d, e, f và h) đã được xác định ở cá teleost với chỉ một loại phụ trong cá nóc xanh và có đến sáu loại phụ trong cá hồi với sự bổ sung gần đây xác định tiểu loại tiểu thuyết, IFNh trong cá quýt..

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chất kích thích miễn dịch
Thuốc kháng virus
Cytokine


title: Catharsius somalicus

text:
Catharsius somalicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Catharsius


title: Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2007 (Bảng D)

text:
Bảng D Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2007 là một trong bốn bảng của Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2007. Bảng diễn ra từ ngày 12 tới ngày 20 tháng 9. Brasil là đội nhất bảng, cùng Trung Quốc vào vòng tứ kết.

Giờ địa phương: UTC+8

Brasil v New Zealand

Trung Quốc v Đan Mạch

Đan Mạch v New Zealand

Trung Quốc v Brasil

Trung Quốc v New Zealand

Brasil v Đan Mạch

Tham khảo

Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2007


title: Karpinek

text:
Karpinek  () là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Drawno, thuộc quận Choszczno, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng  phía tây nam Drawno,  ở phía đông Choszczno và  về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Tham khảo


title: Naranga aerata

text:
Naranga aerata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Naranga


title: Sinisa Markovic

text:
Sinisa Markovic (sinh 22 tháng 8 năm 1988) là một cầu thủ bóng đá Áo thi đấu cho FC Blau-Weiß Linz.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Anh ra mắt Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Áo cho FC Blau-Weiß Linz ngày 22 tháng 7 năm 2016 trong trận đấu với WSG Wattens.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Áo
Cầu thủ FC Blau-Weiß Linz
Cầu thủ Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Áo
Cầu thủ bóng đá LASK


title: Văn hóa Hồng Kông

text:
Văn hóa Hồng Kông, tốt nhất có thể được mô tả như là một nền tảng bắt đầu với văn hóa Quảng Đông của vùng Lĩnh Nam (mà có khác biệt ngay từ đầu) và các nhánh văn hóa Hán không thuộc Quảng Đông, ở một mức độ thấp hơn nhiều. Sau này nó bị ảnh hưởng bởi văn hóa Anh do chủ nghĩa thực dân Anh đưa vào, dẫn đến một nền văn hóa đặc trưng bởi cả người Quảng Đông và người Anh (Jyutping: ; chữ Hán phồn thể: 粵英薈萃). Hơn nữa, Hồng Kông cũng có lượng người bản địa, với nền văn hóa đã được tiếp thu vào văn hóa Hồng Kông hiện đại. Kết quả là, sau khi chuyển giao chủ quyền năm 1997 cho Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Hồng Kông đã tiếp tục phát triển một bản sắc văn hóa riêng.

Ngôn ngữ và hệ thống chữ viết

Ngôn ngữ nói

Tiếng Quảng Đông Hồng Kông
Tiếng Quảng Đông Hồng Kông là tiếng Quảng Đông (粵語/廣東話/廣州話/廣府話/白話) được nói ở Hồng Kông. Mặc dù không phải là một trong những ngôn ngữ bản địa Hồng Kông, nhưng nó là ngôn ngữ được sử dụng rộng rãi nhất ở Hồng Kông hiện nay. Phong cách Hồng Kông của tiếng Quảng Đông chứa nhiều từ mượn từ tiếng Anh, và một số từ tiếng Nhật, do Nhật Bản là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Hồng Kông và sự phổ biến của văn hóa pop Nhật Bản trong thành phố trong vài thập kỷ qua. Tuy nhiên, tiếng Quảng Đông Hồng Kông vẫn có thể hiểu được khi so sánh với tiếng Quảng Đông được những người Quảng Đông từ Trung Quốc đại lục hoặc Trung Quốc ở nước ngoài có tổ tiên Quảng Đông sử dụng. Tiếng Quảng Đông cũng là ngôn ngữ chính được sử dụng trong các sản phẩm văn hóa Hồng Kông (nhạc pop, phim, v.v.).

Một đặc điểm khác biệt của tiếng Quảng Đông của Hồng Kông là, do ảnh hưởng văn hóa của Anh, người Hồng Kông được ghi nhận có thói quen bổ sung tiếng Quảng Đông bằng các từ tiếng Anh, dẫn đến một kiểu nói mới gọi là "Kongish".

Ngôn ngữ Sinitic không phải tiếng Quảng Đông
Tiếng Khách Gia (Hakka) (Jyutping: ;chữ Hán phồn thể: 客家話) thường được sử dụng ở nhiều ngôi làng có tường bao quanh (Jyutping: ; chữ Hán phồn thể: 圍村) tại các vùng lãnh thổ mới và cộng đồng người Khách Gia ở Hồng Kông, là một trong những ngôn ngữ bản địa cho người bản địa Hồng Kông. Tiếng Khách Gia, giống như tiếng Quảng Đông và tiếng Quan Thoại, là một thành viên của gia đình ngôn ngữ Trung Quốc, nhưng ba thứ tiếng này gần như không thể hiểu nhau. Người Khách Gia cũng có một nền văn hóa riêng biệt, khác với tiếng Quảng Đông về kiến trúc truyền thống, âm nhạc, ẩm thực và các phong tục khác.

Tiếng Waitau (Jyutping: Wai4 tau4 waa2; chữ Hán phồn thể: 圍 頭), một ngôn ngữ bản địa khác của Hồng Kông, chủ yếu được nói bởi thế hệ cũ sống ở các ngôi làng có tường bao quanh ở Vùng lãnh thổ mới. Cuối cùng, người Tanka (Jyutping: ; chữ Hán phồn thể: 蜑 家人) từ các làng chài là một nhóm người bản địa Hồng Kông khác. Ngôn ngữ của họ,  (Jyutping: ; Tiếng Trung Quốc phồn thể: 蜑家話), với phiên bản tiếng Quảng Đông của riêng họ, là một dạng ngôn ngữ bản địa Hồng Kông khác.

Chính sách ngôn ngữ của chính phủ
Kể từ khi bàn giao Hồng Kông năm 1997, chính phủ đã áp dụng chính sách "song ngữ và tam ngữ" (Jyutping: Loeng3 man4 saam1 jyu5; chữ Hán phồn thể: 兩文三語, nghĩa đen là "hai hệ thống chữ viết và ba ngôn ngữ"). Theo nguyên tắc này, cả "tiếng Trung" (hơi mơ hồ) và tiếng Anh đều phải được công nhận là ngôn ngữ chính thức, với tiếng Quảng Đông được công nhận là tiếng Trung thực tế (ít nhất là ngôn ngữ nói) của tiếng Hoa ở Hồng Kông, đồng thời chấp nhận sử dụng tiếng Quan thoại (Jyutping: ; chữ Hán phồn thể: 普通話)  trong một số dịp nhất định.

Hệ thống chữ viết
Về hệ thống chữ viết, người Hồng Kông viết sử dụng chữ Hán phồn thể, có thể viết tất cả các từ trong tiếng tiếng Trung bạch thoại, ngôn ngữ mà được các tài liệu của chính phủ và hầu hết các tác phẩm văn học sử dụng. Với sự trợ giúp của các ký tự tiếng Quảng Đông do người Hồng Kông phát minh, tiếng Quảng Đông giờ đây có thể được viết nguyên văn và tiếng Quảng Đông đã trở nên phổ biến hơn kể từ đầu thế kỷ 21, đặc biệt là trong các lĩnh vực ít trang trọng hơn như các diễn đàn và quảng cáo trên internet.

Bản sắc văn hóa
Với 156 năm bị cai trị như một thuộc địa riêng biệt của Anh, cũng như sự tách biệt chính trị với phần còn lại của vùng Lĩnh Nam đã dẫn đến một bản sắc địa phương độc đáo. Các yếu tố của văn hóa Quảng Đông truyền thống kết hợp với ảnh hưởng của Anh đã định hình Hồng Kông trong mọi khía cạnh của thành phố, trải dài từ luật pháp, chính trị, giáo dục, ngôn ngữ, ẩm thực và cách suy nghĩ. Chính vì lý do này mà nhiều người Hồng Kông tự hào về văn hóa của họ (như tiếng Quảng Đông, có lịch sử 1000 năm và di sản phong phú các bài hát và bài thơ truyền thống ) và thường tự gọi mình là "Người Hồng Kông" (Jyutping: ; chữ Hán phồn thể:香港人), để phân biệt với người Hán với Trung Quốc đại lục (có văn hóa phát triển độc lập).

Học giả Kam Louie mô tả quá khứ thuộc địa của Hồng Kông đã tạo ra một "không gian dịch thuật, nơi văn hóa Trung Quốc được giải thích cho "Người phương Tây" hiểu và văn hóa phương Tây được dịch sang tiếng Trung Quốc."

Xã hội

Tại Hồng Kông, các giá trị truyền thống Nho giáo như "đoàn kết gia đình", "lịch sự" và "giữ thể diện " chiếm tỷ trọng đáng kể trong tâm trí người dân. Văn hóa chính thống của Hồng Kông bắt nguồn và chịu ảnh hưởng nặng nề của người Quảng Đông từ tỉnh Quảng Đông lân cận ("Gwong2 dung1" trong tiếng Quảng Đông) và văn hóa của tỉnh này, khác biệt đáng kể so với những người Hán khác. Ngoài ra còn có các cộng đồng nhỏ của người Khách Gia, người Phúc Kiến, người Triều Châu và người Thượng Hải ở Hồng Kông.

Về mặt cấu trúc, một trong những luật đầu tiên xác định mối quan hệ của mọi người là Pháp lệnh Hôn nhân Hồng Kông được thông qua năm 1972. Luật đặt ra việc cấm vợ lẽ và hôn nhân đồng giới với một tuyên bố nghiêm ngặt về mối quan hệ dị tính chỉ với một người. Những thay đổi kinh tế khác bao gồm các gia đình cần hỗ trợ do cả cha mẹ làm việc. Đặc biệt, những người nước ngoài giúp việc nhà đã trở thành một phần không thể thiếu trong gia đình người Hồng Kông kể từ cuối những năm 1980.

Xem thêm
 Văn hóa tiểu thương Hồng Kông

Tham khảo

Văn hóa Hồng Kông


title: Cabera arenosaria

text:
Cabera arenosaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Cabera


title: Mehmet-Can Aydın

text:
Mehmet-Can Aydın (sinh ngày 9 tháng 2 năm 2002) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Đức thi đấu ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Schalke 04 tại Bundesliga.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Profile trên FC Schalke 04 website

Sinh năm 2002
Nhân vật còn sống
Người Würselen
Vận động viên người Cologne (vùng)
Cầu thủ bóng đá người North Rhine-Westphalia
Cầu thủ bóng đá nam Đức
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Đức
Cầu thủ bóng đá Người Đức gốc Thổ Nhĩ Kỳ
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá FC Schalke 04 II
Cầu thủ bóng đá FC Schalke 04
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ bóng đá 2. Bundesliga
Cầu thủ bóng đá Regionalliga


title: Aptesis pallidinervis

text:
Aptesis pallidinervis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Aptesis


title: Sự kiện vật thể tầm cao Yukon 2023

text:
Ngày 11 tháng 2 năm 2023, NORAD theo chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Canada và Tham mưu trưởng Bộ Quốc phòng đã bắn hạ một vật thể không xác định trên Yukon.

Sau khi tuyết rơi trong khu vực khiến các mảnh vỡ trở nên khó tìm, cuộc tìm kiếm đã bị đình chỉ vào ngày 17 tháng 2.

Bối cảnh
Vật thể này bị bắn hạ một ngày sau khi một vật thể tầm cao ở Alaska bị bắn hạ và một tuần sau vụ khinh khí cầu do thám của Trung Quốc năm 2023.

Phát hiện và đường bay
Thủ tướng Canada Justin Trudeau said cho biết NORAD đã theo dõi vật thể này và triển khai máy bay của Mỹ và Canada. Hai chiếc F-22 của Không quân Mỹ từ  Căn cứ Liên hợp Elmendorf–Richardson, được máy bay tiếp nhiên liệu yểm trợ đã theo dõi vật thể trên không phận nước Mỹ và tiếp tục theo dõi khi nó đi vào không phận Canada. Các máy bay CF-18 và CP-140 của Không quân Hoàng gia Canada đã tham gia đội hình giám sát vật thể này sau khi nó đi vào không phận Canada.

Mô tả vụ việc
Theo tờ The Wall Street Journal, vật thể này dường như là một "quả bóng kim loại nhỏ có tải trọng được buộc chặt". Ngày 12 tháng 2, sau khi nhận được bản báo cáo tóm lược sự kiện từ Hội đồng An ninh Quốc gia Hoa Kỳ, Lãnh đạo Đa số Thượng viện Chuck Schumer nói rằng nước Mỹ tin rằng cả hai vật thể Yukon và Alaska đều là bóng thám không. Người phát ngôn của Hội đồng An ninh Quốc gia John Kirby tuyên bố rằng họ đang cân nhắc rằng quả bóng thám không, cũng như những quả bóng thám không khác bị bắn rơi trong cùng khoảng thời gian, "có liên quan đến các tổ chức thương mại hoặc nghiên cứu và do đó hoàn toàn lành tính." Một quan chức Canada giấu tên nói chuyện với tờ The Globe and Mail cho biết vật thể này được cho là một quả bóng thám không do thám có nguồn gốc từ Trung Quốc hoặc Nga.

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Canada Anita Anand cho biết vật thể này đang bay ở độ cao khoảng 40.000 feet và gây ra mối đe dọa vừa phải đối với sự an toàn của các chuyến bay dân sự. Bà gọi nó là hình trụ và nhỏ hơn quả bóng thám không của Trung Quốc bị bắn rơi vài ngày trước đó. Anand bác bỏ ý kiến cho rằng không có lý do gì mà tác động của vật thể này lại được công chúng quan tâm. Nhà Trắng cho biết tổng thống Joe Biden và Trudeau đã "thảo luận về tầm quan trọng của việc thu hồi vật thể để xác định thêm chi tiết về mục đích hoặc nguồn gốc của nó".

Những người đam mê phát thanh nghiệp dư suy đoán rằng vật thể này có thể là một khinh khí cầu pico vô tuyến nghiệp dư có tín hiệu gọi K9YO, do lần liên lạc được báo cáo cuối cùng của khinh khí cầu là ngay trước khi nó trôi dạt qua Yukon, tại cùng địa điểm và thời gian nơi vụ bắn hạ được báo cáo. Khinh khí cầu đã bay trên không trong 124 ngày và bay vòng quanh thế giới 7 lần trước khi được thông báo mất tích. Khinh khí cầu pico bay vòng quanh tầm cao, có giá từ 12 đô la đến 180 đô la, nặng dưới 6 lb và chứa đầy khí heli hoặc khí hydro. Những người có sở thích đã sử dụng chúng trong suốt một thập kỷ vừa qua. Khinh khí cầu Pico đủ nhỏ nên chúng không được coi là mối nguy hiểm đối với máy bay và do đó, loại khinh khí cầu này đã được đăng ký với Ủy ban Truyền thông Liên bang chứ không phải là Cục Hàng không Liên bang.

Bắn hạ
NORAD đã ra lệnh cho một chiếc F-22 của Không quân Mỹ bắn hạ vật thể trong không phận Canada, đánh dấu lần tiêu diệt không đối không thứ ba của chiến đấu cơ này. Vật thể bị bắn hạ lúc 3 giờ 41 phút sáng theo giờ địa phương. Vật thể này cũng sẽ bị Cảnh sát Kỵ binh Hoàng gia Canada điều tra với sự hỗ trợ của Cục Điều tra Liên bang. Vụ bắn hạ này đánh dấu lần triển khai NORAD đầu tiên nhằm bắn hạ một vật thể trên không trong lịch sử 64 năm của tổ chức cảnh báo hàng không vũ trụ và chủ quyền trên không Mỹ-Canada.

Hoạt động thu hồi
Quân đội và cảnh sát Canada đã ra sức tìm kiếm tàn dư của vật thể lạ trên một phần lớn của Yukon, khoảng giữa Thành phố Dawson và Mayo. Cảnh sát Kỵ binh Hoàng gia Canada (RCMP) cho biết khu vực tìm kiếm bao gồm 3.000 km vuông (1.870 dặm vuông) "địa hình núi non hiểm trở với lớp băng tuyết rất dày" ở Yukon. Bộ trưởng Quốc phòng Canada Anand cho biết mảnh vỡ nằm ở đâu đó "phía đông bắc Thành phố Dawson" ở một địa điểm xa xôi giữa "địa hình núi cao phức tạp có xu hướng thách thức điều kiện thời tiết phía bắc". Các quan chức cảnh báo rằng do điều kiện rộng lớn và khắc nghiệt của Yukon, có thể vật thể sẽ không được định vị.

RCMP dẫn đầu nỗ lực tìm kiếm, với sự phối hợp của Cơ quan An toàn Công cộng Canada và sự hỗ trợ từ các đơn vị Lực lượng Vũ trang Canada có trụ sở tại Yukon. Quân đội Mỹ, FBI, và Lực lượng Phòng vệ Bờ biển Hoa Kỳ cũng tham gia tìm kiếm chung. Không quân Hoàng gia Canada được triển khai trong nỗ lực thu hồi bao gồm một máy bay tìm kiếm và cứu hộ CC-130H Hercules, hai máy bay đa dụng CC-138 Twin Otter, và nhiều trực thăng CH-148 Cyclone và CH-149 Cormorant.

Sau khi tuyết rơi trong khu vực khiến các mảnh vỡ trở nên khó tìm, cuộc tìm kiếm đã bị đình chỉ vào ngày 17 tháng 2.

Xem thêm
 Danh sách sự kiện vật thể tầm cao năm 2023

Tham khảo

UFO
Justin Trudeau
Nghiên cứu về UFO
Lịch sử quân sự Canada
Nhiệm kỳ tổng thống Joe Biden
Quan hệ quân sự Canada – Hoa Kỳ
Yukon năm 2023
Lịch sử quân sự năm 2023
Quan hệ quốc tế năm 2023
Vụ bắn hạ máy bay thế kỷ 21
Lịch sử Không quân Hoa Kỳ thế kỷ 21
Sự kiện tháng 2 năm 2023 ở Hoa Kỳ
Sự kiện tháng 2 năm 2023 ở Canada
Chiến dịch trên không và trận đánh liên quan tới Hoa Kỳ