title: Tenoch Huerta

text:
José Tenoch Huerta Mejía (; sinh ngày 29 tháng 1 năm 1981) là một nam diễn viên người México. Anh đã xuất hiện trong một số bộ phim Mỹ Latinh và Tây Ban Nha, đóng vai chính trong cả phim truyện và phim ngắn và Narcos: Mexico, được ghi là Tenoch Huerta. Anh ấy là một trong những diễn viên xuất hiện trong cuốn sách 30 Actors Made in Mexico của Mónica Maristain. Anh đóng vai K'uk'ulkan / Namor trong phim Black Panther: Wakanda Forever năm 2022, lấy bối cảnh trong Vũ trụ Điện ảnh Marvel (MCU), hiện được ghi là Tenoch Huerta Mejía.

Thời thơ ấu
Huerta sinh ra ở Ecatepec de Morelos, Bang Mexico, vào ngày 29 tháng 1 năm 1981. Cha anh rất yêu thích điện ảnh và đã đăng ký cho anh tham gia khóa học diễn xuất với nữ diễn viên María Elena Saldaña. Sau đó anh cũng theo học thêm các diễn viên Carlos Torres Torrija và Luis Felipe Tovar. Huerta là người gốc bản địa, với bà cố ngoại là người Nahua và bà cố nội Purépecha. Huerta không tự nhận mình là người bản địa. Tuy nhiên, anh khuyến khích mọi người tìm hiểu thêm về di sản Bản địa của họ trong và ngoài cộng đồng.

Sự nghiệp
Năm 2006, anh xuất hiện lần đầu trong sự nghiệp diễn xuất của mình trong bộ phim Asi del prosicio với tư cách là một nhân vật phụ. Năm 2009, anh xuất hiện trong bộ phim Sin nombre của Cary Joji Fukunaga với vai Li'l Mago, thủ lĩnh phe Tapachula của băng đảng Mara Salvatrucha khét tiếng .

Năm 2015, anh xuất hiện với vai Carlos Mamami trong bộ phim tiểu sử sống sót sau thảm họa The 33 , Alejo in Camino. Năm 2018, anh bắt đầu đóng vai Rafael Caro Quintero trong Narcos: Mexico của Netflix.

Năm 2021, anh xuất hiện với vai Juan trong The Forever Purge, bộ phim thứ năm của loạt phim The Purge, cùng với đồng nghiệp của anh là Narcos: Mexico, Alejandro Edda.

Vào năm 2022, trong buổi thuyết trình tại San Diego Comic-Con cho bộ phim Black Panther: Wakanda Forever của Marvel Studios, Huerta được tiết lộ là đã tham gia vào dàn diễn viên và được tiết lộ sẽ đóng vai Namor the Sub-Mariner.

Giải thưởng
Nam diễn viên chính xuất sắc nhất tại Liên hoan phim ngắn ở Thành phố Mexico, cho màn trình diễn của anh ấy trong Café paraíso của Alonso Ruizpalacios. Huerta cũng đã nhận được năm đề cử cho Giải Ariel, chiến thắng cho Nam diễn viên chính xuất sắc nhất cho vai diễn trong Días de Gracia năm 2012.

Danh sách phim

Điện ảnh

Truyền hình

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người chiến thắng Giải thưởng Ariel
Người thắng giải Ariel cho Nam diễn viên chính xuất sắc nhất
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên đến từ Thành phố Mexico
Nam diễn viên điện ảnh người Mexico
Sinh năm 1981


title: Exochus punctatus

text:
Exochus punctatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Exochus


title: Phryxe guerinella

text:
Phryxe guerinella là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phryxe


title: Lois Smith

text:
Lois Arlene Smith (nhũ danh: Humbert; sinh ngày 3 tháng 11 năm 1930) là một nữ diễn viên người Mỹ. Bà từng tham gia trong một số phim truyền hình như True Blood và Desperate Housewives''.

Thời thơ ấu

Sự nghiệp

Đời tư

Danh sách phim

Điện ảnh

Truyền hình

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1930
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên sân khấu Mỹ
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Người giành giải Drama Desk
Nhân vật còn sống


title: Aritranis robiniae

text:
Aritranis robiniae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Aritranis


title: Phostria leucophasma

text:
Phostria leucophasma là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phostria


title: Flaccitheus

text:
Flaccitheus (? - 475) là người sáng lập ra Vương quốc Rugii.

Tiểu sử
Flaccitheus ít được biết đến trong sử sách ngoại trừ tác phẩm Vita Sancti Severini của Eugippius là có nhắc đến ông. Sau trận Nedao vào năm 454, người Rugii đã định cư trên bờ phía bắc sông Danube. Theo sau sự sụp đổ trật tự của Đế quốc La Mã ở Noricum, người Rugii đã lợi dụng tình hình này để củng cố quyền lực của họ. Đến năm 467, Flaccitheus đã thành lập Vương quốc Rugii. Ông có mối xung đột thường xuyên với người Ostrogoth, dù là một tín hữu của giáo phái Arianus và còn là tâm phúc của Severinus xứ Noricum. Flaccitheus có lẽ đã qua đời vào khoảng năm 475, ngôi vua được truyền lại cho con trai ông là Feletheus.

Tham khảo

Chính yếu
 Eugippius: Vita Sancti Severini

Thứ yếu
 Friedrich Lotter: Severinus von Noricum, Legende und historische Wirklichkeit: Untersuchungen zur Phase des Übergangs von spätantiken zu mittelalterlichen Denk- und Lebensformen. Stuttgart 1976.
 John Martindale, John Morris: Prosopography of the Later Roman Empire. Bd. 2. Cambridge 1980, S. 473.
 Walter Pohl: Die Gepiden und die gentes an der mittleren Donau nach dem Zerfall des Attilareiches. In: Herwig Wolfram, Falko Daim (Hrsg.): Die Völker an der mittleren und unteren Donau im fünften und sechsten Jahrhundert. Wien 1980, S. 239–305.
 Edward Arthur Thompson: Romans and Barbarians. Madison 1982, S. 113ff.

Vua Rugii
Vua châu Âu thế kỷ 5


title: Serraca bicolor

text:
Serraca bicolor là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Serraca


title: Square One (album đĩa đơn)

text:
Square One (thường được viết cách điệu thành SQUARE ONE), là album đĩa đơn ra mắt của nhóm nhạc nữ Hàn Quốc Blackpink thuộc YG Entertainment. Ban đầu đĩa đơn được tung ra dưới dạng đĩa đơn kỹ thuật số vào ngày 8 tháng 8 năm 2016 bởi YG Entertainment và được phân phối bởi KT Music. Đĩa đơn có hai bài hát chính, "Boombayah" và "Whistle". Phần lời do Teddy, Bekuh Boom và thành viên của nhóm nhạc iKON là B.I viết, phần nhạc thì do Teddy, Future Bounce và Bekuh Boom phối. Để quảng bá cho đĩa đơn, Blackpink bắt đầu biểu diễn cả hai bài hát trên chương trình Inkigayo của đài SBS bắt đầu từ ngày 14 tháng 8 năm 2016.

Hai bài hát rất thành công về mặt thương mại. "Whistle đứng đầu bảng xếp hạng bảng xếp hạng Gaon Digital Chart ở Hàn Quốc và "Boombayah" đứng đầu bảng xếp hạng US World Digital Songs của Billboard, ngay trong tuần đầu ra mắt.

Bối cảnh và phát hành
Square One được tung ra vào đúng 8:00 PM (KST) ngày 8 tháng 8 năm 2016 trên một số cổng thông tin kỹ thuật số tại Hàn Quốc và trên iTunes Store tại thị trường quốc tế.

Bài hát
Bài hát "Whistle" được thực hiện bằng 808 drum and bass, phần mở đầu của "Whistle" đã mang đến âm thanh như tiếng nước chảy vô cùng bắt tai cùng với giai điệu nhẹ nhàng trên nền của tiếng huýt sáo. Bài hip-hop dễ gây nghiện này còn thể hiện được giọng rap bắt tai và giọng ca đầy tình cảm.Chỉ trong vòng bốn giờ sau khi phát hành, ca khúc đã đứng đầu 7 BXH trực tuyến ở tại Hàn Quốc gồm có như Melon, Mnet, Bugs, olleh, Soribada, Genie, Naver và Monkey3. Như vậy, Blackpink là girlgroup thứ 3 sau 2NE1 và miss A có ca khúc đầu tay đạt thành tích "all-kill" trên các BXH và là nhóm nữ đầu tiên đạt PAK(perfect all kill) với bài debut.

Ca khúc "BOOMBAYAH" cũng là một ca khúc cũng đáng chú ý không kém. Phần intro được xây dựng bằng những âm thanh synth độc đáo và phần rap nhịp nhàng đi cùng. Bài hát theo thể loại EDM kết hợp với giữa 2 dòng electro house và dance hall, xu hướng đang càn quét bảng xếp hạng Billboard của Mỹ. Tại phần drop đầy năng lượng và mạnh mẽ ở điệp khúc, đoạn chính đã được tiết chế để tạo cho một sự thay đổi tươi mới. Đoạn trống dồn dập cũng thật sự rất ấn tượng. Công chúng cũng thể hiện sự quan tâm đến BLACKPINK minh chứng bằng việc "BOOMBAYAH" nằm trong top 5 của tất cả các bảng xếp hạng âm nhạc Hàn Quốc.

Video âm nhạc
Video âm nhạc của "Boombayah" và "Whistle" được tung ra trên kênh YouTube chính thức của Blackpink vào ngày 8 tháng 8 năm 2016, và trong vòng ít hơn một tuần, cả hai video đều đạt được hơn 10 triệu lượt xem.

Vào ngày 18 tháng 8, video dance practice của "Whistle" được tung ra.

Vào ngày 20 tháng 8, video dance practice của "Boombayah" được tung ra.

Quảng bá
Để quảng bá cho Square One, Blackpink biểu diễn sân khấu ra mắt tại SBS Inkigayo với hai bài hát "Whistle" và "Boombayah" vào ngày 14 tháng 8 năm 2016. Một tuần sau, vào ngày 21 tháng 8, nhóm giành được chiếc cúp đầu tiên trong sự nghiệp cho bài hát "Whistle" tại Inkigayo, và trở thành nhóm nhạc nữ đạt cúp nhanh nhất kể từ khi ra mắt.

Hiệu suất thương mại
Tại Hàn Quốc, "Whistle" đứng đầu bảng xếp hạng Gaon Digital Chart từ ngày 7 đến ngày 12 tháng 8 năm 2016 với 150,747 lượt tải về - đứng đầu bảng xếp hạng lượt tải, và 4,302,547 lượt xem trực tuyến. Trong khi đó, "Boombayah" có mặt trong bảng xếp hạng tại vị trí thứ 7 với 88,215 lượt tải về và 1,866,737 lượt xem trực tuyến.

Tại Hoa Kỳ, "Boombayah" đứng đầu bảng xếp hạng World Digital Songs của Billboard trong tuần từ 27 tháng 8 năm 2016. Trong khi đó, "Whistle" đứng hạng 2 trong bảng xếp hạng. Cả hai bài hát đều đạt được khoảng 6,000 lượt tải về mỗi bài, với doanh số của "Boombayah" có chút nhỉnh hơn. Trong tuần thứ hai trong bảng xếp hạng, "Whistle" đứng thứ 3 tuần từ mùng 3 tháng 8 năm 2016.

Danh sách bài hát

Chú thích

Đĩa đơn năm 2016
EP năm 2016
EP của YG Entertainment
EP K-pop
EP đầu tay
EP tiếng Triều Tiên
Album của Blackpink


title: Tòng Văn Hân

text:
Tòng Văn Hân (sinh 1972) là nhà thơ và là nhà sưu tầm, nghiên cứu văn hóa về người Thái đen, một dân tộc thiểu số của Việt Nam. Ông là hội viên Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam. Tháng 4 năm 2021, ông Hân đoạt giải cao nhất tại cuộc thi thơ 2019-2020 của báo Văn Nghệ. Ngay lập tức, ông đã trở nên nổi tiếng với nhiều bài báo viết về mình cùng với tác phẩm thơ vừa đoạt giải. Chùm tác phẩm thơ đoạt giải của ông nhất là bài thơ "Mẹ tôi chửi kẻ trộm" đã gây nên nhiều tranh cãi trong dư luận, nhất là giới văn học thơ nghệ thuật với nhiều ý kiến trái chiều khác nhau.

Cuộc đời
Tòng Văn Hân là người dân tộc Thái. Ông sinh và lớn lên ở xã Noong Luống, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên

Các nghiên cứu
Ông Hân hiện có 12 công trình sưu tầm, nghiên cứu về văn hóa cộng đồng dân tộc Thái đen. Ông còn nghiên cứu về văn hóa một số các dân tộc khác như người Cống tỉnh Điện Biên, người Thái ở Mường Thanh... Một số sách đã xuất bản:

 Lời cúng tổ tiên của người Thái đen.
 Quả còn của người Thái đen ở Mường Thanh, xuất bản năm 2012.
 Văn hóa ẩm thực của người Thái đen ở Điện Biên, xuất bản năm 2012.
 Văn hóa Chéo của người Thái đen ở Mường Thanh, xuất bản năm 2014.
 Văn hóa dân gian người Cống tỉnh Điện Biên.
 Các bài hát dân gian của người Thái ở Mường Thanh.
 Giải mã tính ẩn dụ trong truyện thơ “Xống chụ xon xao”

Sáng tác thơ
Tòng Văn Hân cho rằng ông không phải người làm thơ giỏi cũng như không có ý muốn so tài cao thấp với nhưng nhà thơ chuyên nghiệp khác. Mỗi năm ông Hân làm một vài bài ngẫu hứng. Hầu hết các bài thơ của ông đều làm bằng tiếng Thái trước để có thể phổ nhạc thành bài hát sau đó mới dịch ra tiếng Việt. Do vậy, ông Hân thấy thơ của mình mang không nặng về thủ pháp, tu từ hay vần điệu và luật lệ.

Tác phẩm
Một số bài thơ của Tòng Văn Hân được nhiều người biết đến:

 Mẹ tôi chửi kẻ trộm.
 Làm rể.
 Nhà dưới nhà trên.

Mẹ tôi chửi kẻ trộm
Ngày 9 tháng 4 năm 2021, Báo Văn Nghệ tổ chức trao giải "Cuộc thi thơ trên Báo Văn Nghệ 2019 - 2020" với 2 giải B (giải nhì) được trao cho 2 tác giả, trong đó có ông Tòng Văn Hân. Cuộc thi này có trên 3.500 người tham gia với hơn chục ngàn tác phẩm. Thời gian diễn ra cuộc thi kéo dài hơn dự kiến ban đầu tới 6 tháng nhưng vẫn không tìm được người đoạt giải A (giải nhất).

{{Quote box|width=300px|align=left|quote= khi một số tài khoản Facebook nói bài thơ "Mẹ tôi chửi kẻ trộm" cũng "trộm" từ bài thơ "Mẹ tôi chửi kẻ cướp biển đảo" của tác giả Lò Văn Tứng (Sơn La), ông Tòng Văn Hân cho biết đang tham vấn ý kiến luật sư để khởi kiện các chủ tài khoản Facebook trên về "tội vu khống và làm nhục người khác".}}

Tác phẩm thơ đoạt giải thưởng của ông Hân mang một tên khá lạ là "Mẹ tôi chửi kẻ trộm". Bài thơ viết về việc một người mẹ bị mất trộm gà nuôi, nhưng thay vì chửi kẻ trộm bằng những lời miệt thị, bà mẹ lại chửi người ăn trộm gà của bà bằng nhưng lời mong sao cho kẻ trộm có nhiều gà hơn nữa. Con gái của người mẹ tuy tự đánh giá là không xinh đẹp và giỏi giang là mấy nhưng được nhiều gia đình muốn được có con dâu như vậy.

Tuy đạt giải cao nhất trong một cuộc thi nổi tiếng của giới văn thơ nhưng sau khi được công bố cũng như nhận giải, tác giả và bài thơ liên tục nhận được những lời đánh giá gây tranh cãi. Bài thơ của ông gây xôn xao dư luận nhất là trong giới nghệ thuật với nhiều ý kiến trái chiều.  Nhiều diễn đàn và tờ báo đưa những lời nhận xét khác nhau về bài thơ qua lời của một số nhà thơ hoặc đọc giả. Một số báo đưa ngay tựa đề khi trích lại lời của nhà thơ Trần Mạnh Hảo cho rẳng bài thơ đoạt giải này là dở nhất nước hoặc nhà thơ Lê Thiếu Nhơn thì cho rằng viết quá vụng về nên phơi bày sự ngây ngô. Có nhiều ý kiến cho rằng, đây không phải thơ vì không có vần điệu mà là văn xuôi.

Nhà thơ Inrasara, chủ tịch hội đồng thơ Hội Nhà văn Việt Nam, trong một bài phỏng vấn với Báo Tuổi Trẻ cho rằng "Thơ Việt đang khủng hoảng." trước "làn sóng phản đối giải thưởng thơ báo Văn Nghệ cho bài thơ Mẹ tôi chửi kẻ trộm vừa qua". Tuy nhiên đại diện ban giám khảo, nhà văn Khuất Quang Thụy – Tổng biên tập báo Văn nghệ, trưởng Ban tổ chức cuộc thi, lại cho rằng: "tác phẩm đã phản ánh được nhiều góc độ đa chiều trong cuộc sống. Về nghệ thuật, với phương châm khuyến khích mọi sự tìm tòi và cách tân trong hình thức biểu đạt...".

Một số cư dân mạng lại phấn khích khi đọc bài thơ vì cho rằng bài thơ hay, thú vị, gần gũi. Hội đồng giám khảo cuộc thi của báo Văn Nghệ cho rằng đoạt giải cao nhất là chính nhờ sự ngô nghê, thật thà của tác giả người miền núi. Bài thơ tạo được thiện cảm cho người đọc. Nhà thơ Hữu Thỉnh đánh giá rằng đây là bài hay nhất trong cuộc thi thơ, một bài thơ rất độc đáo.''

Khi nói về bài thơ đoạt giải của mình, ông Tòng Văn Hân cho biết:

Nhận xét

Giải thưởng
 Giải B Cuộc thi sáng tác, quảng bá tác phẩm văn học, nghệ thuật, báo chí về “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” giai đoạn 2016-2020 do Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức. Tác phẩm “Các bài hát dân gian của người Thái ở Mường Thanh”.
 Giải B, không có giải A, cuộc thi thơ 2019 – 2020 của Báo Văn Nghệ. Bài thơ Mẹ tôi chửi kẻ trộm.

Xem thêm
 Người Thái (Việt Nam)

Chú thích

Liên kết ngoài
 1 bài thơ mà chia rẽ cộng đồng mạng thành 2 … chiến tuyến
 Bài thơ đoạt giải B gây tranh cãi dữ dội vì thơ mà không ra thơ?

Sinh năm 1972
Người Thái
Nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam
Nhà thơ
Người Điện Biên


title: Adejeania magalhaesi

text:
Adejeania magalhaesi là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Adejeania


title: Euplexia complicata

text:
Euplexia complicata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euplexia


title: Semiothisa subcaudaria

text:
Semiothisa subcaudaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

S


title: Jacek Yerka

text:
Jacek Yerka (Jacek Kowalski sinh năm 1952) là một họa sĩ theo trường phái siêu thực người Ba Lan đến từ Toruń. Tác phẩm của Yerka đã được trưng bày trong triển lãm ở Ba Lan, Đức, Monaco, Pháp và Hoa Kỳ, và có thể được tìm thấy trong các bảo tàng của Ba Lan.

Những năm tháng đầu đời
Jacek Yerka sinh ra ở Toruń, Ba Lan, năm 1952. Ông sinh ra trong một gia đình nghệ thuật với cả cha mẹ đều tốt nghiệp Học viện Mỹ thuật địa phương. Những ký ức đầu tiên của ông đều liên quan đến sơn, mực, giấy, cao su và cọ. Khi còn nhỏ, Yerka thích vẽ và làm các tác phẩm điêu khắc. Ông ghét ra ngoài chơi với các bạn. Thay vào đó, ông thường ngồi xuống với một cây bút chì, tự sáng tạo và khám phá thế giới của riêng mình. Sự khác biệt này của ông với những đứa trẻ khác ở trường tiểu học đã dẫn đến các vấn đề về tâm lý xã hội với các bạn cùng lứa. Ông đã mô tả quãng thời gian ở trường tiểu học của mình là "một quá khứ ảm đạm, tẻ nhạt, và đôi khi là kinh hoàng". Tuy nhiên, sau đó, ông trở nên 'không thể dây vào' ở trường trung học của mình nhờ những bản vẽ phác họa thông minh về những kẻ bắt nạt tồi tệ nhất ở trường.

Cuộc sống trong học viện
Yerka chưa bao giờ có ý định trở thành một nghệ sĩ như cha mẹ mình và từng xem xét làm việc thiên về thiên văn học hay y học. Tuy nhiên, một năm trước kỳ thi cuối cùng, lần đầu tiên ông thử vẽ với sơn, từ đó dẫn đến quyết định học mỹ thuật và thiết kế đồ họa. Theo Jacek, trong thời gian học tập tại học viện, ông đã bị các giáo viên của mình gây áp lực phải tránh các chi tiết về chủ nghĩa hiện thực để thuận theo xu hướng của thời đại, nhưng ông không hề nản lòng. Ông tuân thủ tuyệt đối theo kỹ thuật Flemish cổ điển tỉ mỉ mà vẫn thể hiện được đặc trưng trong các tác phẩm của mình. Bẵng qua một thời gian, các giáo viên dần công nhận ông là một thiên tài lỗi lạc - mặc dù hay gây rắc rối.

Trong thời gian học tại Học viện, mỗi ngày của ông được chia thành hai phần. Vào buổi sáng và buổi chiều, ông phải làm các bài kiểm tra, dự án và tham dự các bài giảng, vào buổi tối, ông được dành một vài giờ để làm việc tại một bức tranh chỉ dành cho gia đình và bạn bè của mình. Ông tốt nghiệp Khoa Mỹ thuật tại Đại học Nicolaus Copernicus ở Toruń, chuyên ngành in ấn.

Cuộc sống của một họa sĩ
Yerka bắt đầu làm việc toàn thời gian như một nghệ sĩ vào năm 1980. Ông đã có một số hợp đồng với các phòng trưng bày ở Warsaw và cũng làm việc cho ủy ban. Ông trích dẫn Hieronymousus Bosch, Pieter Bruegel, Cagliostro, Jan van Eyck và Hugo van der Goes là những người có ảnh hưởng chính đến các tác phẩm của mình. Chủ đề trong các tác phẩm của ông bao gồm từ những con quái vật kỳ lạ đến những phong cảnh kỳ dị kết hợp kiến trúc phi thường, và bao gồm những hình ảnh lượm lặt được từ thời thơ ấu của ông, chẳng hạn như nhà bếp của bà ngoại. Yerka nói,"Đối với tôi, những năm 1950 là một thời đại hoàng kim... Nếu tôi, ví dụ, để vẽ một cái máy tính, nó chắc chắn sẽ có một góc nhìn thẩm mỹ liên quan đén thời điểm trước chiến tranh."

Năm 1990, Yerka nhận được hợp đồng với nhà sản xuất Hollywood Renee Daalder để thiết kế các nhân vật, cỗ máy lớn và cảnh quan siêu thực cho bộ phim khoa học viễn tưởng Cánh đồng dâu tây. Bộ phim đã lên kế hoạch kết hợp cả tác phẩm của Yerka với các bài hát của Beatles và Yerka đã tham gia vào giai đoạn đầu tiên của quá trình sản xuất. Công việc tiến triển từ một bản phác thảo than chì, đến vẽ bằng bút màu, sau đó là một bức họa dùng phấn tiên, và cuối cùng là một bức tranh acrylic hoàn chỉnh.

Ngoài ra, Yerka xin nguồn đầu tư từ vợ và bốn cô con gái để tạo nên các tác phẩm.

Giải thưởng

 Giải thưởng Thế giới Ảo dành cho Nghệ sĩ xuất sắc nhất, 1995
 Được trao tặng một tấm bảng thông báo danh dự của thành phố Toruń, ngày 24 tháng 6 năm 2008

Đọc thêm

 Nghệ thuật tuyệt vời của Jacek Yerka, Morpheus International (1994)
 L FINH VỰC MIND, Nghệ thuật của JACEK YERKA, Tiểu thuyết HARNET ELLISON, Morpheus International (1994)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chủ của nghệ sĩ
 Jacek Yerka - Tập thể nghệ thuật tuyệt vời

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1952
Họa sĩ Ba Lan
Nghệ thuật Ba Lan


title: Menophra humeraria

text:
Menophra humeraria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Menophra


title: Jeyawati

text:
Jeyawati là một chi khủng long, được McDonald Wolfe & Kirkland mô tả khoa học năm 2010.

Xem thêm

Danh sách khủng long

Chú thích

Khủng long
Jeyawati
Động vật tuyệt chủng
Động vật được mô tả năm 2010
Khủng long kỷ Phấn Trắng
Khủng long Bắc Mỹ
Cận bộ Khủng long chân chim
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Coronation Street

text:
Coronation Street (còn được gọi là Corrie) là một truyền hình dài tập Anh được thực hiện bởi Granada Television và đã trình chiếu trên ITV kể từ ngày 9 tháng 12 năm 1960. Chương trình này tập trung trên đường Coronation Street ở Weatherfield, một thị trấn hư cấu dựa trên Salford nội thành, quay chủ yếu bối cảnh các khu nhà liền kề, quán cà phê,salon, nhà hàng, nhà máy dệt và quán Rovers Return. Trong câu chuyện lịch sử hư cấu của bộ phim, Phố Coronation được xây dựng vào năm 1902 và được đặt tên như vậy nhằm tôn vinh lễ đăng quang của vua Edward VII.

Chương trình thường phát 5 lần một tuần: Thứ Hai và Thứ Sáu trong các khung giờ 19:30 đến 20:00 - 20:30 đến 21:00, và Thứ Tư 19:30 đến 20: 00, tuy nhiên đôi khi giờ chiếu bị thay đổi do một số sự kiện thể thao phải lên sóng hoặc đến dịp Giáng sinh và Năm mới. Từ cuối năm 2017, chương trình sẽ phát sóng sáu lần một tuần. Chương trình được hình thành từ năm 1960 bởi nhà biên kịch Tony Warren tại Granada Television ở Manchester. Ban đầu, Tony Warren đề xuất việc quay và thực hiện bộ phim này theo kịch bản nhưng đã bị nhà sáng lập đài phát thanh Sidney Bernstein bác bỏ. Cuối cùng, ông được nhà sản xuất Harry Elton đồng ý sản xuất 13 tập phim thí điểm đầu tiên cho bộ Coronation Street. Trong vòng sáu tháng kể từ buổi phát sóng đầu tiên, nó đã mau chóng chiếm vị chương trình được xem nhiều nhất trên truyền hình Anh và hiện nay là một phần quan trọng trong nền văn hoá Anh. Coronation Street đã là một trong những chương trình mang lại nhiều sinh lợi nhất trên lĩnh vực truyền hình thương mại Anh, củng cố thành công cho hãng Granada Television và ITV.

Coronation Street được thực hiện bởi Granada Television tại MediaCity Manchester và phát sóng trên tất cả các tuyến kênh ITV, đồng thời cũng phát sóng tại các khu vực ngoại quốc. Vào ngày 17 tháng 9 năm 2010, Coronation Street được Sách Guinness ghi danh là bộ phim truyền hình nhiều tập nhất thế giới. Vào ngày 23 tháng 9 năm 2015, Coronation Street đã được phát sóng trực tiếp nhân kỷ niệm 60 năm thành lập của ITV.

Coronation Street nổi bật vì nó chủ yếu khắc họa về cộng đồng tầng lớp lao động chân tay, kết hợp với sự hài hước nhẹ nhàng cùng tuyến nhân vật đặc sắc. Chương trình hiện đạt trung bình bảy triệu người xem mỗi tập.

Ngày 7 tháng 2 năm 2020, bộ phim có tập phát sóng thứ 10,000. Ngày 9 tháng 12 năm 2020, bộ phim kỷ niệm 60 năm ngày phát sóng tập đầu tiên.

Lịch sử

Thập niên 1960

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Coronation Street tại ITV.com
 Coronation Street tại stv.tv
 Coronation Street trên truyền hình CBC

Phim truyền hình Vương quốc Liên hiệp Anh
Chương trình truyền hình tiếng Anh
Chương trình truyền hình giành giải BAFTA
Lịch sử Manchester
Chương trình ITV


title: Dichocrocis philippinensis

text:
Dichocrocis philippinensis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dichocrocis


title: Exenterus similis

text:
Exenterus similis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Exenterus


title: Onthophagus temporalis

text:
Onthophagus temporalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

T


title: Agrotis kurodakeana

text:
Agrotis kurodakeana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

K


title: More Than a Feeling

text:
"More Than a Feeling" là ca khúc được sáng tác bởi Tom Scholz, được ban nhạc Boston trình bày làm đĩa đơn đầu tay của nhóm trong album đầu tay của họ được hãng Epic Records phát hành vào tháng 9 năm 1976. Ca khúc đạt vị trí số 5 tại Billboard Hot 100. Ngày nay, "More Than a Feeling" thường được coi là ca khúc tiêu biểu của mọi chương trình Classic rock, và vào năm 1999 được xếp hạng số 39 trong danh sách các ca khúc hard rock vĩ đại nhất mọi thời đại bởi đài VH1.

Thành phần tham gia sản xuất
 Tom Scholz – guitar acoustic, hát chính, bass.
 Brad Delp – hát bè
 Sib Hashian – trống.

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Bảng xếp hạng cuối năm

Tham khảo

Bài hát của Boston
Bài hát năm 1976
Đĩa đơn năm 1976
Bài hát về âm nhạc
Đĩa đơn đầu tay
Đĩa đơn của hãng Epic Records
Ballad thập niên 1970


title: Pavel Pavlyuchenko

text:
Pavel Pavlyuchenko (; ; sinh 1 tháng 1 năm 1998) là một cầu thủ bóng đá Belarus. Tính đến năm 2017, anh thi đấu cho Rukh Brest.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1998
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Belarus
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Belarus
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ bóng đá FC Dnepr Mogilev
Cầu thủ bóng đá FC Dinamo Brest


title: Phân rã theo cấp số mũ

text:
Một đại lượng có thể bị phân rã theo cấp số mũ nếu nó giảm với tốc độ tỷ lệ thuận với giá trị hiện tại của nó. Quá trình này có thể được biểu diễn bằng phương trình vi phân sau, trong đó N là số lượng và λ (lambda) là một tỷ lệ dương tính được gọi là sự phân rã liên tục theo cấp số mũ:

Nghiệm cho phương trình này (xem đạo hàm dưới đây) là:

trong đó N (t) là số lượng tại thời điểm t, N 0 = N (0) là số lượng ban đầu, có nghĩa là, số lượng tại thời điểm t = 0, và hằng số λ được gọi là hằng số phân rã, hằng số tốc độ, hoặc hằng số biến đổi.

Đo lường tỷ lệ phân rã
Nếu số lượng phân rã, N (t), là số phần tử rời rạc trong một tập hợp nhất định, có thể tính thời lượng trung bình của thời gian mà một phần tử vẫn còn trong tập hợp. Đây được gọi là thời gian sống trung bình (hoặc đơn giản là thời gian sống), trong đó hằng số thời gian theo cấp số nhân, , liên quan đến tốc độ phân rã, λ, theo cách sau:

Tuổi thọ trung bình có thể được xem là "thời gian chia tỷ lệ", bởi vì phương trình phân rã theo hàm mũ có thể được viết theo thời gian trung bình, , thay vì hằng số phân rã, λ:

và đó  là thời gian mà dân số của tổ hợp giảm xuống 1/e ~ 0,677879441 lần giá trị ban đầu của nó.

Ví dụ: nếu dân số ban đầu của tổ hợp, N (0), là 1000, thì dân số tại thời điểm , , là 368.

Một phương trình rất giống nhau sẽ được nhìn thấy dưới đây, phát sinh khi cơ sở của số mũ được chọn là 2, thay vì e. Trong trường hợp đó, thời gian mở rộng là "thời gian bán hủy" hoặc "bán rã".

Tham khảo

Hàm mũ


title: Allan Lichtman

text:
Allan Jay Lichtman (sinh ngày 04 tháng 4 năm 1947) là một nhà nghiên cứu về lịch sử chính trị người Hoa Kỳ. Ông là giáo sư giảng dạy tại đại học American University ở Washington, DC. Năm 2006, ông đã ra tranh cử Thượng viện Hoa Kỳ ở Maryland. Ông là tác giả của nhiều cuốn sách và đã xuất bản hơn 100 bài viết. Một mô hình nghiên cứu về xác suất thống kê do ông tạo ra đã dự đoán được người chiến thắng trong các cuộc bầu cử tổng thống ở Hoa Kỳ. Ông thường được gọi là "Giáo sư tiên tri bầu cử" do đã dự đoán chính xác kết quả các cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ từ năm 1984 đến 2020, bao gồm cả chiến thắng của Donald Trump vào Nhà Trắng. và chiến thắng gần đây nhất là của Joe Biden trước Donald Trump

Xem thêm
 Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ

Sách
 Historians And The Living Past: The Theory And Practice Of Historical Study (Arlington Heights, Ill.: Harlan Davidson, Inc., 1978; With Valerie French)
 Ecological Inference (With Laura Irwin Langbein, Sage Series In Quantitative Applications In The Social Sciences, 1978)
 Your Family History: How To Use Oral History, Personal Family Archives, And Public Documents To Discover Your Heritage (New York: Random House, 1978)
 Prejudice And The Old Politics: The Presidential Election Of 1928 (Chapel Hill: University Of North Carolina Press, 1979; Lexington Books, 2000)
 Kin And Communities: Families In America (Edited, With Joan Challinor, Washington, D. C.: Smithsonian Press, 1979)
 The Thirteen Keys To The Presidency (Lanham: Madison Books, 1990, With Ken Decell) ISBN 978-0-8191-7008-8
 The Keys To The White House, 1996 Edition (Lanham: Madison Books, 1996; reprint, Lexington Books Edition, 2000) ISBN 978-0-7391-0179-7
 White Protestant Nation: The Rise of The American Conservative Movement, (Finalist for National Book Critics Circle Award in non-fiction, 2008) Grove/Atlantic Press. ISBN 978-0-87113-984-9
 FDR & the Jews," (Co-authored with Richard Breitman. Harvard University Press, 2013)

Ghi chú

Liên kết ngoài
Allan Lichtman's biography from American University
Allan Lichtman Announces Candidacy (WTOP)
Despite Keys, Obama Is No Lock
'Keys to the White House' Historian Responds

Sinh năm 1947
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Nhân vật còn sống
Người Brooklyn
Nhà khoa học chính trị Mỹ


title: Ectropis intrataria

text:
Ectropis intrataria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Ectropis


title: Tibiocillaria lunifera

text:
Tibiocillaria lunifera là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tibiocillaria


title: Vận động hành lang ở Hoa Kỳ

text:
Vận động hành lang ở Hoa Kỳ là các hoạt động mà các nhóm lợi ích trả tiền thuê những nhà vận động chuyên nghiệp có quan hệ rộng, thường là luật sư, để các nhà vận động này tranh luận về luật pháp cụ thể trong các cơ quan ra quyết định như Quốc hội Hoa Kỳ. Nói cách khác, vận động hành lang là việc dùng lợi ích vật chất nhằm tác động lên quá trình ra quyết sách về một vấn đề nào đó của chính phủ. Mặc dù vận động hành lang phải tuân theo các quy tắc và phức tạp, nếu không tuân theo, có thể dẫn đến các hình phạt bao gồm phạt tù. Đó là một hiện tượng gây tranh cãi, thường được các nhà báo và công chúng Mỹ nhìn nhận tiêu cực, khi một số nhà phê bình mô tả nó như một hình thức hối lộ hoặc tống tiền hợp pháp.

Tòa án Hoa Kỳ giải thích vận động hành lang là hoạt động tự do ngôn luận được hiến pháp bảo vệ và là một cách để kiến nghị chính phủ giải quyết khiếu nại, hai trong số các quyền tự do được bảo vệ bởi Bản sửa đổi đầu tiên của Hiến pháp Hoa Kỳ. Hoạt động này tại Hoa Kỳ được bảo hộ và điều chỉnh bởi Đạo luật Công khai lobby (Lobbying Disclosure Act 1995 - LDA), Bộ luật về ngân sách liên bang (Internal Revenue Code - IRC) và Đạo luật Đăng ký đại diện cho nước ngoài (Foreign Agents Registration Act - FARA). Kể từ những năm 1970, hoạt động vận động hành lang đã phát triển mạnh mẽ ở Mỹ về số lượng người tham gia vận động và quy mô ngân sách vận động hành lang, và trở thành tâm điểm của nhiều chỉ trích về chính phủ Hoa Kỳ.

Vì các quy tắc vận động hành lang đòi hỏi phải được công khai, nên có một lượng lớn thông tin trong không gian công cộng về cuộc vận động hành lang, làm thế nào, bởi ai và bao nhiêu tiền. Mô hình hiện tại cho thấy nhiều hoạt động vận động hành lang chủ yếu được thực hiện bởi các tập đoàn, mặc dù cũng tồn tại một loạt các liên minh đại diện cho các nhóm khác nhau. Vận động hành lang diễn ra ở mọi cấp chính quyền, bao gồm chính quyền liên bang, tiểu bang, quận, thành phố và thậm chí là chính quyền địa phương. Tại Washington, DC, vận động hành lang thường nhắm vào các thành viên của Quốc hội Hoa Kỳ, mặc dù cũng có những nỗ lực nhằm đến các quan chức cơ quan hành pháp cũng như Tòa án Tối cao. Vận động hành lang có thể có một ảnh hưởng quan trọng đến hệ thống chính trị; ví dụ, một nghiên cứu vào năm 2014 cho thấy rằng các cuộc vận động hành lang của các nhóm lợi ích đặc biệt đã tăng cường sức mạnh của các nhóm ưu tú và là nhân tố thay đổi cấu trúc chính trị của Mỹ theo hướng chế độ quyền lực tập trung trong đó công dân trung bình có "ít hoặc không có ảnh hưởng độc lập".

Số lượng các nhà vận động hành lang ở Washington được ước tính là hơn 12.000 người, nhưng hầu hết các hoạt động vận động hành lang (về mặt chi tiêu), được quản lý bởi ít hơn 300 công ty có doanh thu thấp. Một báo cáo của The Nation năm 2014 cho thấy rằng trong khi số lượng người vận động hành lang đã đăng ký năm 2013 (12.281) giảm so với năm 2002, thì hoạt động vận động hành lang đang gia tăng và "đi sâu" khi các nhà vận động hành lang sử dụng "chiến lược ngày càng tinh vi" để che giấu hoạt động của họ. Nhà phân tích James A. Thurber ước tính rằng số lượng người vận động hành lang làm việc thực tế là gần 100.000 và ngành công nghiệp này mang lại 9 tỷ đô la hàng năm.  Phố Wall đã chi kỷ lục 2 tỷ USD khi cố gắng gây ảnh hưởng đến cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016.

Vận động hành lang đã là một môn học tại các trường đại học trong nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm luật pháp, chính sách công, kinh tế và thậm chí là chiến lược marketing.

Tổng quan
Nhà khoa học chính trị Thomas R. Dye từng nói rằng chính trị là cuộc chiến đấu với các nguồn lực khan hiếm của chính phủ: ai có được chúng, ở đâu, khi nào, tại sao và bằng cách nào. Vì chính phủ đưa ra các quy tắc trong một nền kinh tế phức tạp như Hoa Kỳ, hệ quả sẽ là các doanh nghiệp, cá nhân, tổ chức phi lợi nhuận, nhóm thương mại, tôn giáo và các tổ chức khác (các tổ chức bị ảnh hưởng bởi các quy tắc này) sẽ cố gắng tác động lên chính phủ để tạo ra những phán quyết có lợi cho tổ chức họ. Cuộc chiến giành ảnh hưởng đã xảy ra trong mọi xã hội có tổ chức kể từ khi bắt đầu nền văn minh, cho dù đó là Athens cổ đại, Florence trong thời kỳ của Vương quốc Hồi giáo, Hoàng gia quá cố hay Hoa Kỳ ngày nay. Những người vận động hành lang thời hiện đại theo một nghĩa nào đó giống như các cận thần của Ancien Régime. Nếu bỏ phiếu là một cách chung để công chúng kiểm soát chính phủ, thì vận động hành lang là một nỗ lực có mục tiêu, cụ thể hơn, tập trung vào một loạt các vấn đề hẹp hơn.

Khái niệm hành lang có nguồn gốc từ kiến trúc của tòa nhà Quốc hội Anh, trong đó có một phòng hành lang bao bên ngoài sảnh chính. Những người vận động một chương trình nghị sự sẽ cố gắng gặp gỡ các thành viên của Nghị viện trong căn phòng này và họ được biết đến, bằng cách ẩn dụ, như những nhà vận động hành lang, mặc dù một ý kiến vào năm 1890 cho rằng từ "lobby" là từ Mỹ và thuật ngữ này không được sử dụng nhiều ở Anh. Khách sạn Willard, cách Nhà Trắng tại 1401 Pennsylvania Avenue 2 khối nhà, tuyên bố thuật ngữ này bắt nguồn từ đó: "Chính từ hành lang Willard, Ulysses S. Grant, thuật ngữ vận động hành lang đã trở nên phổ biến. Thường bị làm phiền bởi những người tự quảng cáo khi ngồi trong sảnh và thưởng thức xì gà và rượu mạnh của mình, ông gọi những cá nhân này là "vận động hành lang".

Thuật ngữ vận động hành lang theo cách nói hàng ngày có thể mô tả một loạt các hoạt động như gợi ý vận động, quảng cáo hoặc thúc đẩy một hành động. Theo nghĩa này, bất kỳ ai cố gắng gây ảnh hưởng đến bất kỳ vị trí chính trị nào cũng có thể được coi là "vận động hành lang", và đôi khi thuật ngữ này được sử dụng theo nghĩa lỏng lẻo này. Một người viết thư cho một đại biểu quốc hội, hoặc thậm chí đặt câu hỏi cho một ứng cử viên tại một cuộc họp chính trị, có thể được hiểu là một người vận động hành lang.

Tuy nhiên, thuật ngữ "vận động hành lang" ở Mỹ nói chung có nghĩa là một hoạt động được trả tiền với mục đích cố gắng "gây ảnh hưởng hoặc gây ảnh hưởng" cho một quan chức chính phủ Hoa Kỳ - bao gồm các quan chức và các quan chức được bầu - hướng tới một hành động cụ thể mong muốn thường liên quan đến pháp luật cụ thể. Nếu vận động được phổ biến thông tin, bao gồm cả nỗ lực để thuyết phục các công chức cũng như công chúng và giới truyền thông để thúc đẩy lý do tạo ra của một cái gì đó và hỗ trợ nó, khi hoạt động này trở nên tập trung vào điều luật cụ thể luật, ủng hộ hoặc phản đối, nó sẽ vượt qua ranh giới từ vận động và trở thành vận động hành lang. Đây là ý nghĩa thông thường của thuật ngữ "vận động hành lang." Một đánh giá cho rằng phần lớn hoạt động của các tổ chức phi lợi nhuận không phải là vận động hành lang, vì nó thường không có nghĩa là thay đổi luật pháp.

Các loại vận động hành lang khác nhau

Trọng tâm của nỗ lực vận động hành lang

Nói chung, những người vận động hành lang tập trung vào việc cố gắng thuyết phục những người ra quyết định: Quốc hội Hoa Kỳ, các cơ quan hành pháp như Bộ Ngân khố Hoa Kỳ và Ủy ban Giao dịch Chứng khoán Hoa Kỳ, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ, và chính phủ tiểu bang (bao gồm cả các thống đốc). Các cơ quan liên bang đã được các nhà vận động hành lang nhắm mục tiêu kể từ khi họ viết các quy tắc cụ thể của ngành; theo đó, các nhóm lợi ích bỏ ra "một khoản tiền lớn" cố gắng thuyết phục họ thực hiện cái gọi là "carve-outs" (tạm dịch: cắt bớt) hoặc cố gắng ngăn chặn các điều khoản cụ thể được ban hành. Phần lớn các cuộc vận động hành lang tổng thể chỉ tập trung vào một vài vấn đề, theo một báo cáo. Một số cuộc vận động hành lang có thể là từ một cấp chính quyền tác động tới một cấp khác; ví dụ, Quận Columbia đã vận động Quốc hội và Tổng thống Hoa Kỳ để có quyền lực lớn hơn, bao gồm cả khả năng đại diện hoặc bầu cử trong Quốc hội; một đánh giá vào năm 2011 cho thấy khu học chánh cần xem xét lại chiến lược vận động hành lang, vì những nỗ lực trong quá khứ của nó chỉ có "kết quả hỗn hợp". Nhiều cơ quan hành pháp có quyền viết các quy tắc cụ thể và là mục tiêu của vận động hành lang. Các cơ quan liên bang như Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đưa ra các quy tắc như đưa tiền viện trợ cho các quốc gia như Ai Cập, và trong một ví dụ, một doanh nhân người Mỹ gốc Ai Cập tên Kais Menoufy đã tổ chức một cuộc vận động hành lang để cố gắng ngăn chặn viện trợ của Mỹ cho Ai Cập. Vì Tòa án Tối cao Hoa Kỳ có quyền xem xét tư pháp và có thể đưa ra một đạo luật quốc hội là vi hiến, nên nó có sức mạnh rất lớn để tác động đến cuộc sống ở Mỹ. Ví dụ, trong quyết định Roe v. Wade, nó phán quyết về tính hợp pháp của phá thai. Một loạt các lực lượng sử dụng chiến thuật vận động hành lang để gây áp lực lên tòa án để lật ngược quyết định này.

Vận động hành lang trả tiền so với miễn phí
Trong khi phần lớn các cuộc vận động hành lang được doanh nghiệp và các nhóm lợi ích mở ra và thuê chuyên gia về trả tiền, một số hhà vận động hành lang làm vì mục đích phi lợi nhuận chuyên gia tình nguyện (pro bono) cho các vấn đề mà họ quan tâm đến cá nhân. Các Pro bono này thân thiết với công chúng và thực hiện các hoạt động để gặp gỡ và giao lưu với các nhà lập pháp địa phương tại các sự kiện như gây quỹ và lễ trao giải.

Vận động hành lang một vấn đề duy nhất so với nhiều vấn đề
Theo một nguồn tin, những người ủng hộ cho một vấn đề duy nhất đã tăng tầm quan trọng trong suốt hai mươi năm qua. Các công ty nói chung sẽ được coi là hành lang duy nhất. Nếu một công ty muốn thay đổi chính sách công hoặc ảnh hưởng đến pháp luật ảnh hưởng đến thành công của doanh nghiệp, công ty có thể sử dụng tiền sảnh như một "con đường chính" cho mục đích này. Một nghiên cứu cho thấy rằng các hành lang đơn lẻ thường hoạt động ở các địa điểm tổ chức khác nhau, đôi khi mang cùng một thông điệp đến các nhóm khác nhau. Các hành lang đại diện cho các nhóm như công đoàn lao động, tổ chức kinh doanh, hiệp hội thương mại và đôi khi được coi là nhiều hành lang, và để thành công, họ phải linh hoạt hơn về mặt chính trị và sẵn sàng chấp nhận thỏa hiệp.

Hành lang bên trong so với bên ngoài

 Vận động hành lang bên trong, hoặc đôi khi được gọi là vận động hành lang trực tiếp, là loại vận động hành lang nhằm tác động đến luật pháp hoặc đưa ra quy tắc trực tiếp bằng cách liên hệ với các nhà lập pháp và trợ lý của họ, đôi khi được gọi là nhân viên hoặc trợ lý.
 Vận động hành lang bên ngoài, hoặc đôi khi là vận động hành lang gián tiếp, bao gồm các nỗ lực của các nhà lãnh đạo nhóm lợi ích để huy động công dân bên ngoài cộng đồng hoạch định chính sách, có thể bằng phương pháp quan hệ công chúng hoặc quảng cáo, để thúc đẩy họ gây áp lực cho các quan chức trong cộng đồng hoạch định chính sách. Một ví dụ về nỗ lực vận động hành lang bên ngoài là một bộ phim có tên InJustice, được thực hiện bởi một nhóm thúc đẩy cải cách vụ kiện. Một số nhà vận động hành lang hiện đang sử dụng phương tiện truyền thông xã hội để giảm chi phí cho các chiến dịch truyền thống, và để nhắm mục tiêu chính xác hơn các quan chức công cộng với các thông điệp chính trị.

Lịch sử vận động hành lang

Hiến pháp Hoa Kỳ được xây dựng một phần để giải quyết vấn đề lợi ích đặc biệt, ngày nay thường được đại diện bởi các hành lang, bằng cách các phe phái này cạnh tranh. James Madison xác định một phe là "một số công dân, cho dù chiếm thiểu số hay đa số trong toàn bộ, những người hợp nhất và bị kích thích bởi một sự thúc đẩy chung của đam mê, hoặc quan tâm, trái với quyền của các công dân khác, hoặc đối với Lợi ích lâu dài và tổng hợp của cộng đồng ", và Madison lập luận trong Liên bang số 10 rằng ít có nguy cơ bị thương bởi một phe tập trung hẹp trong một nước cộng hòa lớn nếu có bất kỳ ảnh hưởng tiêu cực nào bị chống lại bởi các phe khác. Ngoài ra, Hiến pháp bảo vệ tự do ngôn luận, bao gồm quyền kiến nghị chính phủ, và những quyền này đã được sử dụng bởi các lợi ích vận động hành lang trong suốt lịch sử Mỹ. Đã có sự vận động hành lang ở mọi cấp chính quyền, đặc biệt là trong các chính phủ tiểu bang trong thế kỷ XIX, nhưng ngày càng hướng tới chính phủ liên bang trong thế kỷ XX. Vài thập kỷ qua đã được đánh dấu bằng sự gia tăng theo cấp số nhân trong hoạt động và chi tiêu vận động hành lang.

Tranh cãi về vận động hành lang tại Hoa Kỳ
Vận động hành lang đã là chủ đề của nhiều cuộc tranh luận và thảo luận. Có sự đồng thuận chung rằng vận động hành lang đã ảnh hưởng đáng kể đến chính trị Mỹ.

Hình ảnh không được chào đón tại Hoa Kỳ
Nói chung hình ảnh của những người vận động hành lang và vận động hành lang trong không gian công cộng không phải là một hình ảnh tích cực. Nhà vận động hành lang đã được mô tả là một "tay súng thuê" vô nguyên tắc và không có vị trí. Những vụ bê bối liên quan đến vận động hành lang đã giúp làm mờ hình ảnh của nghề nghiệp, chẳng hạn như những người liên quan đến vận động hành lang Jack Abramoff, và các nghị sĩ Randy "Duke" Cickyham, và Bob Ney và những người khác, và trong đó có các từ như "hối lộ", "vận động hành lang", "thành viên của Quốc hội "và" nhà tù "có xu hướng xuất hiện cùng nhau trong cùng một bài viết. Công khai tiêu cực khiến hình ảnh vận động hành lang trở nên dơ bẩn: các trường hợp cao cấp về gian lận vận động hành lang như Abramoff; mối quan hệ trao đổi cha-con đáng ngờ; các quan chức công cộng như Newt Gingrich bị buộc tội và sau đó phủ nhận các cáo buộc đã thực hiện vận động hành lang và kiếm được 1,6 triệu đô la từ "lời khuyên chiến lược". Có nhiều lý do khiến vận động hành lang có một hình ảnh tiêu cực trong ý thức cộng đồng. Mặc dù có nhiều tiết lộ, phần lớn xảy ra trong các cuộc họp cá nhân khó tiết lộ, và kết quả là bí mật và bí mật có thể phục vụ để hạ thấp tình trạng vận động hành lang.

Cửa quay

Kể từ những năm 1980, các đại biểu quốc hội đã "bỏ vào trung tâm thành phố" và trở thành những người vận động hành lang, bởi sức hút lớn của tiền.  "Thế giới béo bở của Phố K" có nghĩa là thậm chí các cựu nghị sĩ với "thâm niên khiêm tốn" cũng có thể chuyển sang các công việc lương hơn triệu đô mỗi năm, chưa bao gồm tiền thưởng khi tìm được khách hàng mới. Mối quan tâm chung của hoạt động xoay vòng này là các quan chức được bầu chọn, những người được cho là đại diện cho lợi ích của công dân Thay vào đó, vướng vào những vướng mắc lợi ích lớn của các tập đoàn vì lợi nhuận và các nhóm lợi ích với những lo ngại hẹp hòi, và rằng các quan chức công cộng đã bị chiếm giữ bởi lợi ích tư nhân.

Vào tháng 7 năm 2005, Public Citizen đã xuất bản một báo cáo có tên "Hành trình từ Quốc hội đến Phố K": báo cáo đã phân tích hàng trăm tài liệu đăng ký vận động hành lang tuân thủ Đạo luật Công bố Hành lang (Lobbying Disclosure Act) và Đạo luật Đăng ký Đại lý Nước ngoài (Foreign Agents Registration Act) trong số các nguồn khác. Nó phát hiện ra rằng kể từ năm 1998, 43% trong số 198 thành viên của Quốc hội Hoa Kỳ rời khỏi chính phủ để tham gia vận động hành lang. Một báo cáo tương tự từ Trung tâm chính trị đáp ứng (Center for Responsive Politics) đã tìm thấy 370 thành viên cũ trong "doanh nghiệp bán hàng ảnh hưởng", với 285 người đăng ký chính thức là nhà vận động hành lang liên bang và 85 người khác được mô tả là "tư vấn chiến lược" hoặc "quan hệ công chúng" cho công ty khách hàng Washington Post mô tả những kết quả này như phản ánh "sự thay đổi biển đã xảy ra trong thái độ của các nhà lập pháp đối với việc vận động hành lang trong những năm gần đây." Báo cáo bao gồm một nghiên cứu trường hợp của một người vận động hành lang đặc biệt thành công, Bob Livingston, người đã từ chức Chủ tịch và từ chức năm 1999. Trong sáu năm kể từ khi từ chức, Tập đoàn Livingston đã phát triển thành công ty vận động hành lang phi pháp lớn thứ 12, kiếm được gần 40 triệu đô la vào cuối năm 2004. Trong cùng khoảng thời gian đó, Livingston, vợ và hai ủy ban hành động chính trị (PAC) đã đóng góp hơn 500.000 đô la vào quỹ chiến dịch của nhiều ứng cử viên khác nhau.

Vô số báo cáo ghi lại hiện tượng cửa quay.  Một ước tính năm 2011 cho thấy gần 5.400 cựu nhân viên quốc hội đã trở thành những người vận động hành lang liên bang trong thời gian mười năm và 400 nhà lập pháp đã thực hiện một bước nhảy tương tự. Đó là một "mối quan hệ cộng sinh" theo nghĩa các công ty vận động hành lang có thể khai thác "kinh nghiệm và kết nối lượm lặt được khi làm việc trong quy trình lập pháp", và các nhà lập pháp tìm thấy một "tài năng có kinh nghiệm sẵn sàng".  Cũng có sự chuyển động theo hướng khác: một báo cáo cho thấy 605 người vận động hành lang trước đây đã nhận công việc làm việc cho các nhà lập pháp trong thời gian mười năm.  Một nghiên cứu của Trường Kinh tế Luân Đôn đã tìm thấy 1.113 người vận động hành lang trước đây làm việc trong các văn phòng của các nhà lập pháp.  Tùy chọn vận động hành lang là một cách để nhân viên và các nhà lập pháp "rút tiền từ kinh nghiệm của họ", theo một quan điểm. Trước thập niên 1980, nhân viên và trợ lý đã làm việc nhiều năm cho các đại biểu quốc hội, đôi khi hàng thập kỷ và có xu hướng ở lại làm việc; bây giờ, với sự hấp dẫn của các công việc vận động hành lang được trả lương cao hơn, nhiều người sẽ từ bỏ chức vụ của họ sau vài năm nhiều nhất để "đi vào trung tâm thành phố".

Không chỉ là nhân viên, mà còn là các nhà lập pháp, bao gồm cả những người có trình độ cao như đại biểu quốc hội Richard Gephardt. Ông này đại diện cho một quận "tầng lớp lao động" ở Missouri trong nhiều năm nhưng sau khi rời Quốc hội, ông trở thành người vận động hành lang. Năm 2007, ông bắt đầu công ty vận động hành lang của riêng mình có tên là "Tập đoàn chính phủ Gephardt" và năm 2010, công ty đã kiếm được gần 7 triệu đô la doanh thu với các khách hàng bao gồm Goldman Sachs, Boeing, Visa Inc., Ameren Corporation và Waste Management Inc..  Thượng nghị sĩ Robert Bennett và Byron Dorgan cũng trở thành những người vận động hành lang. Thống đốc Mississippi Haley Barbour trở thành người vận động hành lang. Năm 2010, cựu đại diện Billy Tauzin kiếm được 11 triệu đô la điều hành tổ chức vận động hành lang của ngành công nghiệp dược phẩm, được gọi là Nhà nghiên cứu dược phẩm và nhà sản xuất của Mỹ (PhRMA).  Dự luật của ông về việc cung cấp quyền truy cập thuốc theo toa cho người nhận Medicare đã nhượng bộ lớn cho ngành dược phẩm: (1) Medicare đã không được phép đàm phán chi phí thấp hơn cho thuốc theo toa (2) việc tái nhập thuốc từ các nước thế giới đầu tiên không được phép (3) Medicare D đã bị hủy hoại bởi chính sách của Medigap D. Sau khi dự luật được thông qua vài tháng sau đó, Tauzin đã nghỉ hưu khỏi Quốc hội và nhận vị trí điều hành tại PhRMA để kiếm mức lương hàng năm là 2 triệu đô la. Nhiều đại diện cũ đã kiếm được hơn 1 triệu đô la trong một năm, bao gồm James Greenwood và Daniel Glickman.

Trò chơi nội bộ

Một mối quan tâm tương tự được lên tiếng bởi các nhà phê bình vận động hành lang là chính trị Washington đã trở nên bị chi phối bởi giới tinh hoa, và đó là một "trò chơi nội bộ", ngoại trừ công dân thường xuyên  và ủng hộ các công ty cố thủ. Các cá nhân nói chung không đủ khả năng vận động hành lang, và các nhà phê bình đặt câu hỏi liệu các tập đoàn có "túi sâu hơn" có nên có quyền lực lớn hơn người thường hay không. Theo quan điểm này, hệ thống ủng hộ người giàu, sao cho "người giàu trở nên giàu hơn, yếu hơn", thừa nhận vận động hành lang Gerald Cassidy. Có mối quan tâm rằng những người có nhiều tiền hơn và kết nối chính trị tốt hơn có thể gây ảnh hưởng nhiều hơn những người khác.  Tuy nhiên, nhà phân tích Barry Hessenius đã đưa ra một trường hợp rằng việc vận động hành lang vì lợi nhuận quá mức có thể bị phản tác dụng nếu có nhiều nỗ lực hơn để tăng vận động phi lợi nhuận và tăng hiệu quả của chúng.   Có rất nhiều tiền mà nó đã được mô tả là một "trận lụt" có "ảnh hưởng xấu", để Hoa Kỳ dường như "bừng tỉnh" trong các nhóm lợi ích. Nếu liên minh của các lực lượng khác nhau chiến đấu trong lĩnh vực chính trị để được đối xử thuận lợi và các quy tắc và giảm thuế tốt hơn, có thể coi là công bằng nếu cả hai bên có nguồn lực ngang nhau và cố gắng đấu tranh vì lợi ích của họ tốt nhất có thể. Gerald Cassidy nói:

Một chỉ trích có liên quan nhưng hơi khác nhau là vấn đề với việc vận động hành lang như nó tồn tại ngày nay là nó tạo ra một "sự không công bằng trong việc tiếp cận quá trình ra quyết định".  Kết quả là, các nhu cầu quan trọng bị loại bỏ khỏi đánh giá chính trị, như vậy không có hành lang chống đói hay hành lang tìm kiếm giải pháp nghiêm trọng cho vấn đề nghèo đói. Một quan điểm phi lợi nhuận đã "vắng mặt một cách rõ rệt" trong các nỗ lực vận động hành lang, theo một quan điểm.  Các nhà phê bình cho rằng khi một liên minh hùng mạnh chiến đấu với một liên minh kém mạnh hơn, hoặc một tổ chức kém kết nối hoặc bị thiếu hụt, kết quả có thể được coi là không công bằng và có thể gây hại cho toàn xã hội. Số lượng các nhà lập pháp trước đây trở thành những người vận động hành lang ngày càng tăng đã khiến Thượng nghị sĩ Russ Feingold (D-WI) đề xuất     giảm bớt nhiều đặc quyền của Đồi Capitol mà các cựu thượng nghị sĩ và đại diện được hưởng. Kế hoạch của anh ấy     sẽ tước đi các nhà vận động hành lang chuyển sang các đặc quyền như quyền truy cập không giới hạn vào các khu vực "chỉ dành cho thành viên" như Nhà sàn và Thượng viện và phòng tập thể dục của Nhà.

Vấn đề lựa chọn

Một mối quan tâm của nhiều nhà phê bình là ảnh hưởng đến việc bán hàng rong làm tổn hại đến việc ra quyết định chung, theo lời chỉ trích này. Các đề xuất có công được bỏ qua ủng hộ các đề xuất được hỗ trợ bởi chính trị.  Một ví dụ được trích dẫn trên các phương tiện truyền thông là cuộc chiến gần đây giữa các nhà vận động hành lang ngành công nghiệp thực phẩm và vận động hành lang chăm sóc sức khỏe liên quan đến bữa ăn trưa ở trường. Một nhóm được Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ hỗ trợ đã đề xuất những bữa ăn trưa lành mạnh hơn như một cách để chống lại bệnh béo phì ở trẻ em bằng cách hạn chế số lượng khoai tây được phục vụ, hạn chế thức ăn mặn và thêm nhiều rau tươi, nhưng nhóm này đã chống lại một sảnh thực phẩm mạnh mẽ được hỗ trợ bởi Coca-Cola, Del Monte và các nhà sản xuất pizza đông lạnh.  Các vận động hành lang thực phẩm đã thành công trong việc ngăn chặn các cuộc cải cách được đề nghị, thậm chí bằng văn bản quy định cho thấy cà chua dán trên một bánh pizza đủ điều kiện như một loại rau, nhưng tổng thể, theo các nhà phê bình, trường hợp này dường như là một ví dụ nơi lợi ích kinh doanh đã chiến thắng sức khỏe mối quan tâm.  Các nhà phê bình sử dụng các ví dụ như những điều này để gợi ý rằng vận động hành lang làm sai lệch quản trị âm thanh.  Một nghiên cứu của các nhà kinh tế của IMF đã phát hiện ra rằng "vận động hành lang nặng nhất đến từ những người cho vay tạo ra các khoản vay rủi ro và mở rộng kinh doanh thế chấp của họ nhanh nhất trong thời kỳ bùng nổ nhà ở", và có nhiều dấu hiệu cho thấy những người cho vay tiền sảnh có nhiều khả năng nhận được tiền cứu trợ. Nghiên cứu cho thấy mối tương quan giữa vận động hành lang của các tổ chức tài chính và chấp nhận rủi ro quá mức trong năm 20002002007 và các tác giả kết luận rằng "những người cho vay hoạt động chính trị đóng vai trò tích lũy rủi ro và do đó góp phần vào cuộc khủng hoảng tài chính".  Một nghiên cứu khác cho thấy các chính phủ có xu hướng bảo vệ các ngành công nghiệp trong nước, và có thói quen chuyển các khoản tiền sang các lĩnh vực ốm yếu; nghiên cứu cho rằng "không phải chính sách của chính phủ chọn người thua cuộc, mà là người thua chọn chính sách của chính phủ."  Một nhà phê bình cho rằng ngành tài chính đã chặn thành công các nỗ lực theo quy định sau hậu quả của sự sụp đổ tài chính năm 2008.

Tập trung chính phủ

Các nhà phê bình cho rằng khi các nhà lập pháp bị lôi kéo vào các cuộc chiến để xác định các vấn đề như thành phần trong bữa ăn trưa ở trường hoặc mức phí ATM phải là bao nhiêu, các vấn đề nghiêm trọng hơn như giảm thâm hụt hoặc nóng lên toàn cầu hoặc an sinh xã hội bị bỏ qua. Nó dẫn đến quán tính lập pháp. Mối quan tâm là mối bận tâm với những gì được coi là vấn đề hời hợt ngăn cản sự chú ý đến các vấn đề dài hạn. Các nhà phê bình cho rằng Quốc hội 2011 đã dành nhiều thời gian hơn để thảo luận về phí thẻ ghi nợ trên mỗi giao dịch trong khi bỏ qua các vấn đề được coi là cấp bách hơn.

Vấn đề phương pháp luận
Trong dòng lý luận này, các nhà phê bình cho rằng vận động hành lang, tự bản thân nó, không phải là vấn đề duy nhất, mà chỉ là một khía cạnh của một vấn đề lớn hơn với quản trị Mỹ. Các nhà phê bình chỉ ra sự tác động lẫn nhau của các yếu tố: công dân không được giải quyết về mặt chính trị;  đại biểu quốc hội cần một khoản tiền lớn cho các chiến dịch quảng cáo truyền hình đắt tiền; tăng độ phức tạp về mặt công nghệ; đại hội dành ba ngày mỗi tuần để quyên tiền; và cứ thế. Trước những cám dỗ này, vận động hành lang đã xuất hiện như một phản ứng hợp lý để đáp ứng nhu cầu của các nghị sĩ tìm kiếm quỹ chiến dịch và nhân viên tìm kiếm sự làm giàu cá nhân. Theo một nghĩa nào đó, trong chính trị cạnh tranh, lợi ích chung bị mất:

Một người vận động hành lang có thể xác định nhu cầu của khách hàng. Nhưng thật khó để một cá nhân có thể nói điều gì là tốt nhất cho cả nhóm. Mục đích của Framers của Hiến pháp là có các biện pháp bảo vệ hiến pháp tích hợp để bảo vệ lợi ích chung, nhưng theo các nhà phê bình này, các biện pháp bảo vệ này dường như không hoạt động tốt:

Lawrence Lessig, giáo sư tại Trường Luật Harvard và là tác giả của Cộng hòa, Lost, cho rằng sức mạnh thuyết phục có tiền của những lợi ích đặc biệt đã ám chỉ chính mình giữa người dân và các nhà lập pháp.  Ông dẫn lời nghị sĩ Jim Cooper, người nhận xét rằng Quốc hội đã trở thành một "Liên minh trang trại cho phố K" theo nghĩa các nghị sĩ tập trung vào sự nghiệp vận động hành lang béo bở sau Quốc hội thay vì phục vụ lợi ích công cộng khi còn đương chức. Trong một bài phát biểu, Lessig đề xuất cơ cấu khuyến khích là các nhà lập pháp bị cám dỗ đề xuất các quy định không cần thiết như một cách để tiếp tục vận động ngành công nghiệp. Theo một quan điểm, luật pháp lớn như đề xuất cải cách Phố Wall đã thúc đẩy nhu cầu "tham gia vào quá trình điều chỉnh". Lessig đề xuất khả năng rằng đó không phải là các tập đoàn quyết định tiến hành vận động hành lang, nhưng Quốc hội chọn tranh luận về những vấn đề ít quan trọng hơn để đưa các tập đoàn có thế lực vào cuộc cạnh tranh chính trị với tư cách vận động hành lang. Do lo ngại của mình, Lessig đã kêu gọi các chính phủ tiểu bang triệu tập Công ước Hiến pháp thứ hai để đề xuất cải cách thực chất.  Lessig tin rằng một bản sửa đổi hiến pháp nên được viết để hạn chế đóng góp chính trị từ những người không phải là công dân, bao gồm các tập đoàn, tổ chức ẩn danh và công dân nước ngoài.

Các học giả như Richard Labunski, Sanford Levinson, Glenn Reynold, Larry Sabato, cũng như nhà báo chuyên mục William Safire, và các nhà hoạt động như John Booth of RestoringFreedom.org đã kêu gọi thay đổi hiến pháp sẽ kiềm chế vai trò mạnh mẽ của tiền trong chính trị.

Mở rộng vận động hành lang
Luật pháp tại Hoa Kỳ thường do Quốc hội đưa ra, nhưng khi chính phủ liên bang mở rộng trong suốt thế kỷ XX, có một số lượng lớn các cơ quan liên bang, thường nằm dưới sự kiểm soát của tổng thống. Các cơ quan này thường viết các quy tắc và quy định cụ thể trong ngành liên quan đến những thứ như an toàn ô tô và chất lượng không khí. Không giống như các đại biểu dân cử thường xuyên tìm kiếm các quỹ chiến dịch, các quan chức được bổ nhiệm này thường khó gây ảnh hưởng hơn. Tuy nhiên, có những dấu hiệu cho thấy những người vận động hành lang tìm cách mở rộng ảnh hưởng của họ từ hội trường của Quốc hội sâu hơn vào bộ máy quan liêu liên bang.

Tổng thống Obama cam kết trong chiến dịch bầu cử để kiềm chế vận động hành lang. Là tổng thống vào tháng 1 năm 2009, ông đã ký hai lệnh điều hành và ba bản ghi nhớ tổng thống  để giúp đảm bảo chính quyền của ông sẽ cởi mở hơn, minh bạch hơn và có trách nhiệm. Những tài liệu này đã cố gắng mang lại trách nhiệm gia tăng cho chi tiêu liên bang và hạn chế ảnh hưởng của các lợi ích đặc biệt, và bao gồm lệnh cấm quà tặng vận động hành lang và lệnh cấm cửa quay vòng. Vào tháng 5 năm 2009, Quy tắc vận động hành lang phục hồi. Đạo luật cải cách chi nhánh điều hành, HR 985, là một dự luật đòi hỏi hơn 8.000 quan chức của Cơ quan hành pháp phải báo cáo vào cơ sở dữ liệu công khai gần như bất kỳ "liên hệ quan trọng" nào từ bất kỳ "bên tư nhân" nào. Mục đích là để xác định hoạt động vận động hành lang. Dự luật được những người đề xướng ủng hộ như một sự mở rộng của "chính phủ dưới ánh nắng mặt trời" bao gồm các nhóm như Công dân.

Nhưng các đề xuất vấp phải sự phản đối nghiêm trọng từ các nhóm khác nhau bao gồm cả ngành vận động hành lang. Những người phản đối lập luận rằng các quy tắc báo cáo được đề xuất sẽ vi phạm quyền kiến nghị, gây khó khăn không chỉ cho những người vận động hành lang, mà cả những công dân thường xuyên truyền đạt quan điểm của họ về các vấn đề gây tranh cãi mà không đưa tên và quan điểm của họ vào cơ sở dữ liệu của chính phủ.  Các nhóm đối lập cho rằng mặc dù các quy tắc được đề xuất được quảng bá như một cách để điều chỉnh "những người vận động hành lang", nhưng những người được mô tả là "đảng tư nhân" thực tế có thể là bất kỳ ai, và bất kỳ ai liên hệ với một quan chức liên bang đều có thể được coi là "vận động hành lang". Bộ Tư pháp Hoa Kỳ nêu lên hiến pháp và các phản đối khác đối với dự luật.  Những người phản đối đã huy động hơn 450 nhóm bao gồm Phòng Thương mại Hoa Kỳ và Hiệp hội Môi giới Quốc gia với các chiến dịch viết thư chống lại các hạn chế được đề xuất. Người vận động hành lang Howard Marlowe lập luận trong một "lá thư nghiêm khắc"  rằng việc hạn chế tặng quà cho nhân viên liên bang sẽ tạo ra "nỗi sợ bị trả thù vì quyên góp chính trị".

Năm 2011, đã có những nỗ lực "chuyển quyền điều chỉnh từ nhánh hành pháp sang Quốc hội" bằng cách yêu cầu bất kỳ "quy tắc chính" nào có thể gây thiệt hại cho nền kinh tế hơn 100 triệu đô la phải được Quốc hội quyết định bằng một cuộc bỏ phiếu lên hoặc xuống. Nhưng những người hoài nghi nghĩ rằng một động thái như vậy được đề xuất bởi các nhà lập pháp Cộng hòa có thể "mở ra một vận động hành lang từ ngành công nghiệp và các nhóm lợi ích đặc biệt khác" để sử dụng các khoản đóng góp của chiến dịch để định hình lại môi trường pháp lý.

 Phòng thương mại Hoa Kỳ
 Lịch sử vận động hành lang ở Hoa Kỳ
 Ủy ban hành động chính trị
 Hiệp hội súng trường quốc gia
 Hội nghị lập hiến lần thứ hai của Hoa Kỳ
 Apeg (trước đây là Hiệp hội Người nghỉ hưu Hoa Kỳ)
 Đạo luật lãnh đạo trung thực và chính phủ mở năm 2007
 Hành lang Israel ở Hoa Kỳ
 Ủy ban công vụ Mỹ Israel
 Chính trị diaspora ở Hoa Kỳ
 Sảnh trung quốc
 Hành lang Thổ Nhĩ Kỳ ở Hoa Kỳ
 Hành lang Libya tại Hoa Kỳ
 Hành lang Ả Rập Saudi tại Hoa Kỳ
 Sảnh nhiên liệu hóa thạch
 Học viện CPAs Florida
 Liên minh dân sự Albania
 Hiệp hội ô tô Mỹ
 Trung tâm chính trị đáp ứng
 Sảnh Ả Rập ở Hoa Kỳ
 Jack Abramoff vụ bê bối vận động hành lang Ấn Độ
 Jerry Lewis - tranh cãi về công ty vận động hành lang Lowery
 Đạo luật công bố hành lang năm 1995
 Vòng lặp tiền
 Các bà mẹ chống say rượu
 Hoa Kỳ v. Cướp bóc
 NARFE (Nhân viên Liên bang Hoạt động và Nghỉ hưu Quốc gia)

Tham khảo


title: Panzeria redambulo

text:
Panzeria redambulo là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Panzeria


title: Valerietta boursini

text:
Valerietta boursini là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Valerietta


title: 911 Nightmare

text:
Dispatch (còn được gọi là 911 Nightmare) là một bộ phim kinh dị trên truyền hình năm 2016 do Craig Moss đạo diễn và có sự tham gia của Fiona Gubelmann, Drew Fuller và Scott Bailey.

Nội dung
Christine McCullers là nhân viên tổng đài 911, người bị mất việc khi nhầm cuộc gọi khẩn cấp thực sự thành cuộc gọi chơi khăm. Cảm thấy tội lỗi và có trách nhiệm, cô quay sang tìm kiếm danh tính của kẻ giết người và trong cuộc hành trình của mình, cô khám phá thêm về bản thân.

Diễn viên

 Fiona Gubelmann trong vai Christine McCullers
 Drew Fuller trong vai Tim
 Scott Bailey trong vai Monty Fealon
 John Lee Ames trong vai Kyle
 Scott Broderick làm Chủ tịch
 Chase Cortese trong vai Dustin
 Barbara Kerford trong vai mẹ của Dustin
 Joseph C. Phillips trong vai Thám tử Arnold

Đón nhận
Radio Times cho phim 2/5 sao.

Tham khảo

Phim kinh dị Mỹ
Phim năm 2016


title: Aissa Edon

text:
Aissa Edon là một nữ hộ sinh người Malian sống ở London và là một nhà hoạt động chống lại việc cắt âm vật. Nền tảng của cô, Phòng khám Hy vọng, nâng cao nhận thức về FGM và giúp đỡ những phụ nữ đã trải nghiệm nó. Năm 2016, cô được BBC vinh danh là một trong 100 Women. Edon là nạn nhân của việc cắt xén bộ phận sinh dục nữ khi 6 tuổi và nói về trải nghiệm bạo lực của cô một cách công khai. Được một gia đình người Pháp nhận nuôi, cô đã có thể được chăm sóc cho các biến chứng mà cô gặp phải, bao gồm các vấn đề về tâm lý, nhiễm trùng đường tiết niệu và đau mạn tính.

Tham khảo

Nữ giới Mali


title: Miura Tengo

text:
Tengo Miura (sinh ngày 17 tháng 4 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Tengo Miura đã từng chơi cho Roasso Kumamoto.

Tham khảo

Sinh năm 1991
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá Roasso Kumamoto


title: Krak II

text:
Krakus II (; ) là một người cai trị trong thần thoại Ba Lan. Ông là người kế vị và là con trai của người được cho là sáng lập Thành phố Kraków,  Krakus I, và ông là em trai của Lech II theo Wincenty Kadłubek. Gia đình của ông gắn bó mật thiết với mận mệnh quốc gia Ba Lan qua câu chuyện Rồng Wawel. Trong cuộc chiến này, cha của ông là Krak đã cử ông đi đánh bại một con rồng ngỗ nghịch. Lúc đầu ông này diệt rồng không thành công, nhưng bằng mưu kế nhét rơm vào cống phẩm rồi đốt ông đã khiến con rồng chết ngạt. Sau đó, Krak xông vào giết Lech, nhưng cha ông nói dối rằng con rồng ám hại Lech. Cuối cùng sự tình được vạch trần, Krak II bị lật đổ và con gái của ông ta là Wanda lên ngôi báu.

Tuy nhiên, theo Jan Długosz, Krakus là con trai cả và đã bị Lech sát hại sau khi Krak giết chết con rồng (chuyện xảy ra sau cái chết của cha họ).

Ghi chú

Thư mục
 Mistrz Wincenty Kadłubek: Kronika Polska. Wrocław: Rebis, 2003, s. 13–15. .
 Jerzy Strzelczyk: Mity, podania i wierzenia dawnych Słowian. Poznań: Rebis, 2007. .

Quân chủ huyền thoại Ba Lan
Quân vương Ba Lan
Quý tộc có nguồn gốc từ Kraków


title: Lymeon lepidus

text:
Lymeon lepidus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lymeon


title: Synchlora concinnaria

text:
Synchlora concinnaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Synchlora


title: Mithridates II của Commagene

text:
Mithridates II Antiochus Epiphanes Philorhomaios Philhellenos Monocritis, còn được gọi là Mithridates II của Commagene (tiếng Hy Lạp: Μιθριδάτης Ἀντίοχος ὀ Ἐπιφανής Φιλορωμαίος Φιλέλλην Μονοκρίτης, mất năm 20 TCN) là một vị vua mang huyết thống Armenia   và Hy Lạp sống vào thế kỷ thứ 1 TCN. Ông là một hoàng tử của xứ Commagene và còn là một trong những người con trai của vua Antiochos I Theos của Commagene với nữ hoàng Isias Philostorgos của Commagene. Khi cha ông qua đời vào năm 38 TCN, ông đã lên kế vị cha mình và cai trị cho đến khi qua đời.

Theo Plutarch, ông là một đồng minh của vị tam hùng La Mã Marcus Antonius, và trong năm 31 TCN, đích thân Mithridates đã  chỉ huy quân đội của mình chiến đấu trong trận Actium ở Hy Lạp nhằm hỗ trợ cho Antonius trong cuộc chiến chống lại Octavianus, tương lai là hoàng đế La Mã Augustus. Tuy nhiên, sau thất bại của Antonius, Mithridates đã trở thành một đồng minh trung thành với Augustus. Dẫu vậy, Augustus đã buộc Mithridates phải trao lại cho tỉnh Syria của La Mã, một ngôi làng ở Commagene gọi là Zeugma, đó vốn là một điểm giao nhau quan trọng của sông Euphrates. Để thể hiện sự ủng hộ của mình với Augustus, Mithridates đã bỏ tước hiệu Philhellen ("người bạn của những người Hy Lạp") của mình và lấy tước hiệu Philorhomaios ("người bạn của những người La Mã") thay thế. Cả hai tước hiệu này đều bắt nguồn từ sự sùng bái Hoàng gia Commagene do người cha quá cố của Mithridates thiết lập nên, và trong đó Mithridates đóng một vai trò quan trọng. Một tên hiệu khác của ông là Monocritis là một tước hiệu không chính thức khác và đó có thể là một chức năng tư pháp trong phạm vi quản lý của Hoàng gia và là dấu hiệu về địa vị xã hội cao quý của ông.

Mithridates còn có một người em trai khác, Antiochos II của Commagene, ông ta cũng là một hoàng tử của vương quốc. Năm 29 trước Công nguyên, người em của ông, Antiochus II đã được triệu tập đến Rome và bị hoàng đế La Mã Augustus xử tử, bởi vì Antiochos đã gây ra vụ ám sát vị sứ thần mà Mithridates phái đến Rome.

Theo một dòng chữ trên một bệ thờ tang lễ được tìm thấy trong ngôi làng Thổ Nhĩ Kỳ Sofraz vốn thuộc một gia đình giàu có hàng đầu ở địa phương này, có niên đại khoảng giữa thế kỷ 1, vợ của Mithridates là một phụ nữ Hy Lạp có tên là Laodice. Bệ thờ khắc tên các thành viên gia đình này và trải dài qua 7 thế hệ và bao gồm tên của Mithridates, của cha ông và người vợ của ông. Khi ông qua đời vào năm 20 TCN, người con trai của ông với Laodice, Mithridates III của Commagene, đã lên kế vị.

Tổ tiên

</center>

Chú thích

Nguồn
Plutarch - Antony
http://www.mavors.org/PDFs/Commagene.pdf
http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/0203.html
http://www.catholicity.com/encyclopedia/s/samosata.html

Vua Commagene
Vua chư hầu La Mã
Mất năm 20 TCN
Năm 20 TCN
Mất thập niên 20 TCN


title: Charitopes albilabris

text:
Charitopes albilabris là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Charitopes


title: Núi Phú Lương

text:
Phú Lương hay còn gọi là Pú Luông, Phu Song Sung, Chung Chua Nhà, Tà Chì Nhù, là đỉnh núi cao nhất của khối núi Pú Luông thuộc dãy núi Hoàng Liên Sơn và là đỉnh núi cao thứ 7 tại Việt Nam.

Địa lý
Núi có chiều cao 2985m , nằm tại địa bàn xã Xà Hồ, huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái .

Đây là một địa điểm du lịch có phong cảnh đẹp, đặc biệt vào những tháng cuối hoặc đầu năm, khi thời tiết mát mẻ và nhiều mây. Thông thường phải mất từ 5-7 giờ đi bộ để đến đỉnh núi nên chỉ thích hợp với những khách du lịch có thể lực tốt.

Nhầm lẫn về tên gọi
Từ năm 2011 đến đầu năm 2012, một số bài viết hướng dẫn về du lịch trên mạng đã nhầm lẫn gọi núi Phú Lương là Tà Chì Nhù. Sự nhầm lẫn này khiến Tà Chì Nhù được phổ biến rộng rãi và trở thành tên gọi không chính thức của núi Phú Lương. Một đoàn du lịch đã đặt bia đỉnh núi với tên Tà Chì Nhù trên đỉnh Phú Lương vào năm 2016 .

Tham khảo

Núi tại Yên Bái


title: Jeb Elqasab

text:
Jeb Elqasab () là một ngôi làng Syria nằm ở Sinjar Nahiyah ở huyện Maarrat al-Nu'man, Idlib. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Jeb Elqasab có dân số 293 trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Tham khảo


title: Macaca sylvana

text:
Macaca sylvana là một loài thú trong họ Cercopithecidae. Loài này được Linnaeus miêu tả khoa học đầu tiên năm 1758.

Đây là loài gây hại của cây Cedrus atlantica, phát triển phổ biến ở Maroc.

Chú thích

Tham khảo

Macaca
Động vật được mô tả năm 1758
Loài gây hại ở Morocco

en:Macaca sylvana


title: Nyctemera basinigra

text:
Nyctemera basinigra là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nyctemera


title: Listrognathus keralensis

text:
Listrognathus keralensis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Listrognathus


title: Barylypa imitata

text:
Barylypa imitata là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Barylypa


title: Trùng thiềm điệp ốc

text:
Trùng thiềm điệp ốc (chữ Hán: 重簷叠屋; mái chồng nhà nối), còn gọi là trùng lương trùng thiềm (chữ Hán: 重梁重簷; xà chồng mái chồng), là một kiểu kiến trúc truyền thống của Việt Nam. Đây là một kiểu kiến trúc nhà kép hai mái trên một nền. Nhà trước và nhà sau của điện được nối với nhau bằng một hệ thống trần vòm mai cua dưới máng nước nối của hai mái nhà (thuật ngữ kiến trúc gọi là máng thừa lưu). Chính trần mai cua này nối với nửa trong tạo ra một không gian nội thất liên tục, thống nhất, rộng rãi, không còn cảm giác ghép nối hai tòa nhà. Việc ứng dụng máng thừa lưu là một sáng tạo của người xây dựng điện, nó chẳng những che kín được sự lõm xuỗng của nơi nối hai mái mà còn tạo nên nhịp điệu kiến trúc.[1] Đây cũng là một dụng ý của kiến trúc sư. Mục đích là tạo cảm giác "cao" cho gian ngoài - nơi bá quan hành lễ, bên trong thấp vừa làm nổi bật gian ngoài vừa là nơi vua ngồi nên kín đáo, uy nghiêm.

Chú thích

Tham khảo

Kiến trúc Việt Nam


title: Cyanopepla pretiosa

text:
Cyanopepla pretiosa là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cyanopepla


title: Văn Hoa điện

text:
phải|nhỏ|219x219px|Bên trong hành lang giữa Văn Hoa điện và Chủ Kính điện
Văn Hoa điện (tiếng Trung: 文华殿; bính âm: Wén Huá Diàn) được xây dựng từ thời Minh sơ, ở phía Đông của Hiệp Hoà môn (协和门), đối xứng với Võ Anh điện (武英殿). Ngũ hành nói, phương Đông thuộc Mộc, sắc là lục, tỏ vẻ sinh trưởng, cho nên mái nhà sẽ là ngói lưu ly màu xanh. Là chỗ nhiếp sự cho Thái tử triều đại nhà Minh, biệt điện của Hoàng đế.

Lịch sử

Thời Minh - Thanh
trái|nhỏ|261x261px|Năm 2010, bên trong Văn Hoa điện, chụp từ Tây sang Đông
nhỏ|268x268px|Đồ sứ trong Văn Hoa điện
Văn Hoa điện (文华殿) được xây dựng từ thời Minh sơ, ở phía Đông của Hiệp Hoà môn (协和门), đối xứng với Võ Anh điện (武英殿). Ngũ hành nói, phương Đông thuộc Mộc, sắc là lục, tỏ vẻ sinh trưởng, cho nên mái nhà sẽ là ngói lưu ly màu xanh.

Ban đầu Văn Hoa điện là biệt điện thường ngự của Hoàng đế triều Minh, vào hai triều Thiên Thuận và Thành Hoá, trước khi Thái tử lên ngôi thì thường nhiếp sự vụ ở Văn Hoa điện.

Về sau thì phần đông các Thái tử đều nhỏ tuổi không thể tham gia chính sự, năm Gia Tĩnh thứ 15 (1536) sửa thành biệt điện của Hoàng đế, sau đó cũng sửa thành ngói lưu ly màu vàng. Năm Gia Tĩnh thứ 17 (1538) xây thêm Thánh Tể điện ở phía sau hậu điện. Vào thời Minh mạt, Lý Tự Thành đánh vào Tử Cấm Thành, đại bộ phận kiến trúc của Văn Hoa điện đều bị huỷ.

Năm Khang Hi thứ 22 (1683) trùng kiến, lúc ấy Võ Anh điện vẫn còn tồn tại, bởi vậy hết thảy quy mô đều dựa theo y quy chế triều Minh mà làm. Trong những năm Càn Long, xây dựng Văn Uyên các (文渊阁) tại phía Bắc của Thánh Tể điện.

Hai triều Minh và Thanh, vào giữa tháng Hai của mỗi năm đều phải cử hành Kinh Diên lễ tại đây. Đại Thanh lấy Học sĩ, Thượng Thư, Tả đô Ngự sử, Thị lang làm Kinh Diên giảng quan, Mãn Hán 8 người. Hàng năm, dùng hai người Mãn Hán phân giảng "Kinh (经)" và "Thư (书)", bản thân Hoàng đế cũng phải sáng tác ngự luận, phát huy tinh thần dạy và học "Tứ Thư Ngũ Kinh". Sau khi lễ thành thì sẽ ban ngồi, ban trà. Hai triều Minh và Thanh cũng chấm bài thi ở Văn Hoa điện.

Đại Minh có chức "Văn Hoa điện Đại học sĩ (文华殿大学士)" giúp Thái tử đọc sách. Đại Thanh hình thành chế độ nội các "Tam điện Tam các (三殿三阁)", Văn Hoa điện Đại học sĩ trở thành người phụ trợ Hoàng đế quản lý chính vụ, quản hạt các loại quan viên, quyền hạn tương đối mở rộng so với triều Minh.

Hiện nay
Ngày 15 tháng 7 năm 2008, Viện bảo tàng Cố cung mở cửa Văn Hoa điện, đem nơi này trở thành nhà trưng bày Đồ gốm của Viện bảo tàng. Nhà trưng bày Đồ gốm vốn được đặt ở Nguyệt Hoa môn (月华门), đến tháng 6 năm 2004 thì đóng cửa. Sau khi dời vào Văn Hoa điện, diện tích trưng bày lên đến 1770 mét vuông. Tính đến năm 2008, Viện bảo tàng Bắc Kinh tổng cộng thu thập bảo tồn được 350 ngàn văn vật gốm sứ, trong đó có mấy ngàn kiện đồ dùng sinh hoạt gốm sứ cổ đều cơ bản hoàn chỉnh. Hiện nay, nhà trưng bày Đồ gốm trong Văn Hoa điện trưng bày 429 kiện đồ dùng gốm sứ trong Cố cung.

Kiến trúc
trái|nhỏ|250x250px|Văn Hoa môn
 Văn Hoa môn (文华门): Nằm xa nhất về phía Nam trong quần thể kiến trúc của Văn Hoa điện.
 Văn Hoa điện (文华殿): Chủ điện của Văn Hoa điện bằng phẳng, xây dựng theo hình 工, chia trước sau làm hai điện, ở giữa có hành lang nối thông với nhau. Tiền điện là Văn Hoa điện, mặt nhìn hướng Bắc - Nam, rộng 5 gian, dài 3 gian, ngói lưu ly màu vàng. Trước Văn Hoa điện còn có đài ngắm trăng, phía trước đài ngắm trăng có một lối đi nối liền với Văn Hoa môn.
 Chủ Kính điện (主敬殿): Hậu điện của Văn Hoa điện, kiến trúc cũng giống như chủ điện nhưng không dài bằng. Phía Bắc có một ao vuông trước Văn Uyên các.
 Bản Nhân điện (本仁殿): Đông phối điện của Văn Hoa điện.
 Tập Nghĩa điện (集义殿): Tây phối điện của Văn Hoa điện.
 Tỉnh Khiên cư (省愆居): Kiến trúc của Đại Minh, phàm là khi gặp biến cố tai vạ thì Thánh giá sẽ đến cư trú nơi này, lấy ý tu tỉnh. Thời Thanh thì không còn.

Liên quan

 Tử Cấm Thành Bắc Kinh
 Thượng thư
 Thị lang
 Lý Tự Thành
 Gia Tĩnh
 Đại học sĩ

Tham khảo

Cố Cung Bắc Kinh
Cung điện


title: Grzegorz Halama

text:
phải|nhỏ|250x250px|Grzegorz Halama
Grzegorz Halama (sinh ngày 2 tháng 1 năm 1970 tại Świdwin) là một nghệ sĩ giễu nhại và diễn viên cabaret người Ba Lan. Năm 1995, ông thành lập cabaret Grzegorz Halama Oklasky.

Đời tư

Grzegorz Halama từng kết hôn với Dorota Halama, nhưng họ đã ly thân. Hai người có hai con: con gái Anna và con trai Piotr.

Thành tích nghệ thuật

Phim điện ảnh

 1997: Robin Hood - czwarta strzała
 1999: Sprawa honoru
 1999: Dr Jekyll i mr Hyde według wytwórni A'Yoy
 2000: Umiesz tak?
 2000: W obronie kobiety
 2002: Nakręceni – Bogdan
 2002: Taki los
 2005: Kolska
 2008: Nie kłam kochanie - Chồng của Iza
 2009: Gwiazdy w czerni
 2010: Polskie gówno - Czesław Skandal

Sân khấu truyền hình

 2003: Pielgrzymi – Tài xế

Lồng tiếng

 2004: RRRrrrr!!! – Zapowiadacz Nocy
 2005: Emilia
 2007: 7 krasnoludków: Las to za mało - historia jeszcze prawdziwsza – Knedel
 2007: Było sobie porno

Sê-ri phim truyền hình

 2005–2009: Niania
 2008–2009: 39 i pół
 2010: Na dobre i na złe
 Spadkobiercy
 Từ 13 tháng 3 năm 2010: Tylko nas dwoje (Phiên bản Ba Lan của Just The Two of Us)

Đạo diễn phim điện ảnh

 1999: Archetypowy ojciec
 1999: Sprawa honoru
 2000: Umiesz tak?
 2002: Hepi Lord
 2002: Taki los
 2002: Igry nocne
 2002: Choroba

Nhà biên kịch

 1999: Sprawa honoru
 1999: Archetypowy ojciec
 2000: Umiesz tak?

Nhiếp ảnh

 2000: Umiesz tak?

Biên tập phim

 2000: Umiesz tak?

Chương trình truyền hình

 2007–2008 Clever - widzisz i wiesz
 Tylko nas dwoje

Bài hát chế

 Śpiworki

Chương trình phát thanh

 Żule i bandziory - cùng Jarosław Jaros ở đài phát thanh Trójka

Tham khảo

Liên kết ngoài

 http://www.filmweb.pl/person/Grzegorz+Halama-132242

Sinh năm 1970
Nhân vật còn sống
Diễn viên Ba Lan
Nam diễn viên Ba Lan


title: Nổi dậy cộng sản Malaysia (1968–1989)

text:
Chiến tranh nổi dậy cộng sản, cũng gọi là Tình trạng khẩn cấp Malaya lần thứ hai, diễn ra tại Malaysia từ năm 1968 đến năm 1989, liên quan đến Đảng Cộng sản Malaya (MCP) và lực lượng an ninh của chính phủ Malaysia. Sau khi Tình trạng khẩn cấp Malaya kết thúc vào năm 1960, Quân Giải phóng Dân tộc Malaya do người Hoa chi phối của Đảng Cộng sản triệt thoái đến biên giới Malaysia – Thái Lan, tại đây họ tái tập hợp và tái huấn luyện nhằm tiến hành những cuộc tấn công chống chính phủ Malaysia. Nổi dậy cộng sản chính thức bắt đầu khi Đảng Cộng sản Malaya phục kích lực lượng an ninh tại Kroh–Betong vào ngày 17 tháng 6 năm 1968. Xung đột cũng trùng hợp với những căng thẳng hồi sinh giữa người Mã Lai và người Hoa tại Malaysia bán đảo và Chiến tranh Việt Nam.

Mặc dù Đảng Cộng sản Malaya nhận được một số hỗ trợ hạn chế từ Trung Quốc, song hỗ trợ này kết thúc khi chính phủ Malaysia và Trung Quốc thiết lập quan hệ ngoại giao vào tháng 6 năm 1974. Năm 1970, Đảng Cộng sản Malaya bị chia rẽ dẫn đến hai phe ly khai: Đảng Cộng sản Malaya – Marxist – Leninist (CPM–ML) và Phái Cách mạng (CPM–RF). Bất chấp những nỗ lực nhằm thu hút người Mã Lai gia nhập Đảng Cộng sản Malaya, tổ chức này vẫn chủ yếu do người Hoa chi phối trong suốt thời gian nổi dậy. Thay vì tuyên bố một "tình trạng khẩn cấp" như người Anh từng tiến hành trước đó, chính phủ Malaysia phản ứng với cuộc nổi dậy bằng cách thi hành một số chính sách chủ động.

Nổi dậy cộng sản kết thúc vào ngày 2 tháng 12 năm 1989 khi Đảng Cộng sản Malaya ký một hòa ước với chính phủ Malaysia tại Hat Yai, Thái Lan. Sự kiện này trùng hợp về thời gian với sự sụp đổ của các chế độ cộng sản tại khối Phía Đông.

Bối cảnh
Trong Tình trạng khẩn cấp Malaya lần thứ nhất (1948–1960), Đảng Cộng sản Malaya phát động một cuộc nổi dậy thất bại nhằm chống lại Liên hiệp bang Malaya. Sự kiện Liên hiệp bang Malaya độc lập vào ngày 31 tháng 8 năm 1957 loại bỏ động cơ chính của những người cộng sản. Tình trạng khẩn cấp Malaya lần thứ nhất bị bãi bỏ vào ngày 31 tháng 7 năm 1960. Trong thời gian yên tĩnh từ 1960 đến 1968, Đảng Cộng sản Malaya trải qua một giai đoạn hợp lý hóa, tái huấn luyện, và tái truyền bá tư tưởng cộng sản. Quân Giải phóng Dân tộc Malaya (MRLA) thiết lập một loạt căn cứ dọc theo biên giới Malaysia – Thái Lan. Mặc dù bị lực lượng Thịnh vượng chung làm cho suy yếu trong Tình trạng khẩn cấp Malaya lần thứ nhất, song Đảng Cộng sản Malaya sở hữu một lực lượng hạt nhân gồm từ 500–600 quân du kích được huấn luyện tốt và một lực lượng dự bị với 1.000 người, sẵn sàng phục vụ toàn thời gian khi cần thiết. Đảng Cộng sản Malaya cũng tái tổ chức những đơn vị của mình và cũng tái kiến thiết thông qua việc đào tạo những tân binh du kích. Họ cũng phát triển các kỹ năng mới trong chiến tranh du kích sau khi quan sát Chiến tranh Việt Nam.

Đảng Cộng sản Malaya cũng nỗ lực tuyển mộ thêm nhiều người Mã Lai vào tổ chức của họ. Mặc dù có một số lượng nhỏ cán bộ người Mã Lai, trong đó có Abdullah CD và Rashid Maidin, song người Hoa vẫn chiếm ưu thế trong tổ chức. Một đơn vị Mã Lai đặc biệt mang tên Trung đoàn số 10 được thiết lập dưới quyền chỉ huy của một thành viên Ủy ban trung ương. Abdullah C.D. cũng thiết lập một số "trường cách mạng nhân dân" (Sekolah Revolusi Rakyat) nhằm phổ biến các tư tưởng Mao Trạch Đông trong cộng đồng người Mã Lai tại Thái Lan. Do Đảng Cộng sản Malaya đặt căn cứ tại miền nam Thái Lan, hầu hết các tân binh là người Mã Lai tại Thái Lan và người từ bang Kelantan.

Nhằm tăng cường tính thu hút của Đảng Cộng sản Malaya trong cộng đồng người Mã Lai, Đảng Huynh đệ Hồi giáo (Parti Persaudaraan Islam, PAPERI) được thiết lập với vai trò là tổ chức ngoại vi của Đảng Cộng sản Malaya. PAPERI chịu trách nhiệm phân phối những tờ rơi tuyên truyền rằng không có xung khắc giữa Hồi giáo và Chủ nghĩa cộng sản. Tháng 7 năm 1961, Trần Bình họp với Đặng Tiểu Bình tại Trung Quốc, Đặng Tiểu Bình đề xuất với Đảng Cộng sản Malaya rằng họ nên tiến hành một cuộc đấu tranh vũ trang lần thứ hai, nhấn mạnh rằng Malaysia đã chín muồi để tiến hành một cuộc cách mạng. Thành công của cộng sản trong Chiến tranh Việt Nam thúc đẩy Đảng Cộng sản Malaya phát động một cuộc nổi dậy khác tại Malaysia. Đặng Tiểu Bình sau đó hứa với Trần Bình rằng Trung Quốc sẽ trợ giúp Đảng Cộng sản Malaya và đóng góp 100.000 USD cho nổi dậy cộng sản lần thứ nhì tại Malaysia.

Tấn công ban đầu
Ngày 1 tháng 6 năm 1968, Bộ tư lệnh trung ương của Đảng Cộng sản Malaya ban hành một chỉ thị mang tên "Giương cao hồng kỳ vĩ đại đấu tranh vũ trang, dũng cảm tiến lên." Đảng Cộng sản Malaya sẵn sàng bắt đầu một cuộc nổi dậy mới tại Malaysia. Ngày 17 tháng 6 năm 1968, nhằm đánh dấu kỷ niệm 20 năm đấu tranh vũ trang chống chính phủ của họ, Đảng Cộng sản Malaya phát động một cuộc phục kích chống lại lực lượng an ninh tại khu vực Kroh–Betong tại miền bắc của Malaysia bán đảo. Họ giành được đại thắng, tiêu diệt 17 thành viên lực lượng an ninh, và sự kiện này đánh dấu khởi đầu cuộc nổi dậy vũ trang lần thứ nhì của Đảng Cộng sản Malaysia. Trong giai đoạn đầu, Đảng Cộng sản Malaya giành được một số lượng đáng kể thắng lợi. Những hành động của họ trong giai đoạn này táo bạo hơn và quyết liệt hơn, gây thiệt hại đáng kể cho lực lượng an ninh. Những thành công này là do sự chuẩn bị và huấn luyện mà Đảng này có được trong giai đoạn yên tĩnh sau khi kết thúc tình trạng khẩn cấp lần thứ nhất.

Theo Trần Bình, hàng ngũ của Đảng Cộng sản Malaya tăng lên đến khoảng 1.000 trong giai đoạn 1967–1968. Sau những bạo loạn sắc tộc trong Sự kiện 13 tháng 5, các hoạt động cộng sản ngầm tại các thị trấn và khu vực nông thôn phát động một chiến dịch truyền miệng với mục tiêu là những thanh niên người Hoa bất mãn với những chính sách thiên vị người Mã Lai của chính phủ Liên Minh, đặc biệt là chính sách Kinh tế Mới. Đến giai đoạn này, số lượng thành viên của Quân Giải phóng Dân tộc Malaysia tăng lên đến 1.600 với khoảng một nửa trong số đó có nguồn gốc từ bán đảo Malaysia và phần còn lại đến từ miền nam Thái Lan. Trong khi thừa nhận sự hiện diện của căng thẳng sắc tộc mãnh liệt trong xã hội Malaysia, Giáo sư lịch sử Tạ Văn Khánh (Cheah Boon Kheng) cho rằng nổi dậy cộng sản không phát triển thành một xung đột chủng tộc do chính phủ và công chúng lo lắng trước cuộc nổi dậy. Họ học được từ quá khứ rằng họ không thể dựa thêm nữa vào tình cảm từ người nghèo hoặc dân làng để đáp ứng nhu cầu thực phẩm và hậu cần cho mình.

Nhằm hỗ trợ cho cuộc nổi dậy hồi sinh của Đảng Cộng sản Malaya, một đài phát thanh bí mật mang tên Suara Revolusi Rakyat (Tiếng nói cách mạng nhân dân) được thiết lập vào năm 1969 nhằm phục vụ cho lực lượng cộng sản nòng cốt trên khắp bán đảo Mã Lai thuộc Malaysia và Singapore. Suara Revolusi được đặt tại tỉnh Hồ Nam Do Trung Quốc thời Mao Trạch Đông vẫn ngầm hỗ trợ những phong trào du kích theo chủ nghĩa Tư tưởng Mao Trạch Đông tại Đông Nam Á, trong đó có Đảng Cộng sản Malaya, đài phát thanh truyền đi những tin tuyên truyền chủ nghĩa Tư tưởng Mao Trạch Đông, ủng hộ Đảng Cộng sản Trung Quốc và Đảng Cộng sản Malaya. Chương trình của Suara được phát qua khu vực bằng một máy phát 20-KW và nó phát bằng ba ngôn ngữ: Tiếng Trung Quốc, tiếng Mã Lai, và Tamil. Đài có thêm chương trình phát sóng bằng tiếng Anh sau khi Đảng Cộng sản Malaya thành công trong việc tuyển mộ một số sinh viên từ Singapore và Malaysia. Trong khi Chi nhánh Đặc biệt Malaysia và Cục An ninh nội bộ Singapore nhìn nhận những sinh viên này là cộng sản, thì Trần Bình và những lãnh đạo khác của Đảng Cộng sản Malaya cho rằng hầu hết những sinh viên tuyển mộ được này chỉ là những cảm tình viên tả khuynh.

Năm 1969, chính phủ Malaysia phản ứng bằng cách thiết lập lực lượng đặc biệt: VAT 69 theo mô hình của Cục không trung đặc chủng (SAS) của Anh Quốc. Hầu hết những tân binh đến từ Lực lượng cảnh sát dã chiến Malaysia (PFF), được SAS huấn luyện tại Ipoh vào năm 1969. Sau khi đội SAS Anh Quốc rời đi, một đơn vị Cục không trung đặc chủng New Zealand (NZSAS) đảm nhiệm chương trình huấn luyện. Theo một báo cáo của Cục Tình báo Trung ương được công bố vào tháng 4 năm 1976, Trung Quốc hạn chế sự tham dự của họ trong Chiến tranh nổi dậy cộng sản trong việc phát thanh Suara Revolusi. Chính phủ Trung Quốc không trở thành bên tham dự cụ thể trong xung đột này, và sau đó thiết lập quan hệ ngoại giao với Malaysia vào tháng 6 năm 1974. Liên Xô và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cũng không tham dự Nổi dậy cộng sản Malaysia.

Xung đột nội bộ
Trong đầu năm 1970, Đảng Cộng sản Malaya trải qua một đại khủng hoảng trong Đảng Cộng sản. Tranh chấp nội bộ bắt nguồn từ những vấn đề phản gián do Chi nhánh Đặc biệt sắp đặt, gây ra xung đột nghiêm trọng giữa những thành viên Đảng Cộng sản Malaya. Trong giai đoạn này, có tường thuật rằng những tay sai và điệp viên của chính phủ đã xâm nhập thành công tổ chức Đảng Cộng sản Malaya. Theo tường thuật thì những "điệp viên" có âm mưu tiến hành một đảo chính trong đại bản doanh của Đảng Cộng sản Malaya. Theo Trần Bình, những nhà điều tra phản gián do Ủy ban Trung ương Đảng bổ nhiệm báo cáo rằng họ tin là 90% tân binh người Thái gốc Hoa gia nhập Đảng Cộng sản từ năm 1960 trở đi là những điệp viên chính phủ.

Những thành viên trong cánh quân sự bắt đầu cáo buộc lẫn nhau là điệp viên chính phủ, sự phản bội trong hàng ngũ du kích được nhìn nhận là tội nghiêm trọng nhất chống đảng và thường được trừng phạt bằng cách hành quyết. Tại những phiên tòa trong rừng do tập thể lãnh đạo Đảng Cộng sản Malaya tổ chức, một lượng lớn du kích từ Đại bản doanh và doanh trại Betong Đông bị kết tội là tay sai của đối thủ. Tuy nhiên, nhóm Sadao và Betong Tây từ chối tiến hành những phiên tòa như vậy, từ chối tuân lệnh Ủy ban Trung ương Đảng. Họ còn cáo buộc rằng Ủy ban Trung ương Đảng nằm dưới quyền kiẻm soát của những tay sai chính phủ.

Năm 1970, một cuộc đấu tranh lãnh đạo trong Đảng Cộng sản Malaya dẫn đến sự xuất hiện của hai phe ly khai: Đảng Cộng sản Malaya–Marxist – Leninist (CPM–ML) và Phái Cách mạng (CPM–RF). Điều này khiến cho phong trào Chủ nghĩa cộng sản tại Malaysia bán đảo trên khắp Bán đảo Mã Lai bị tách thành ba nhóm khác biệt, có lực lượng vũ trang và tổ chức ngoại vi riêng. Quân đội Giải phóng Dân tộc Malaya tại phần phía bắc của Malaysia gần biên giới Thái Lan nằm tại ba địa điểm. Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Malaya tồn tại cùng nhóm Betong Đông, và hai nhóm khác nằm tại Betong Tây và Sadao. Khi khủng hoảng trở nên tệ hơn, nhóm tại Sadao ly khai khỏi các nhóm chính của Đảng Cộng sản Malaysia và tự tuyên bố họ là Phái Cách mạng của Đảng Cộng sản Malaya (RF). Sau đó, nhóm Betong Tây tự xác định là Đảng Cộng sản Malaya "Marxist-Leninist" (M-L) và sau đó đổi tên cánh du kích của họ thành Quân Giải phóng Nhân dân Malaya (MPLA).

Năm 1973, Đảng Cộng sản Malaya thi hành một chiến lược mới, kêu gọi phối hợp hành động quân sự với các tổ chức ngoại vi. Đến tháng 1 năm 1975, Đảng Cộng sản Malaya cũng ban một chỉ thị thứ nhì, kêu gọi năm 1975 là "một năm mới chiến đấu". Sau những chỉ thị này, các hoạt động của Đảng Cộng sản Malaya tăng cường tại Malaysia trong năm 1974 và 1975, mặc dù chưa đến mức độ như thời kỳ Tình trạng khẩn cấp. Theo một ước tính của CIA vào tháng 4 năm 1976, các hoạt động tăng cường của Đảng Cộng sản Malaya nhằm mục đích biểu thị cho chính phủ Malaysia và công chúng rằng họ vẫn quyết tâm duy trì đấu tranh cách mạng bất chấp việc Malaysia và Trung Quốc thiết lập quan hệ ngoại giao vào tháng 6 năm 1974.

Người ta phát hiện ra rằng các nhóm Betong Tây và Sadao ngừng tồn tại không lâu sau khi họ ly khai khỏi nhóm chính. Những nhóm này nhận ra rằng cuộc đấu tranh vũ trang của họ không thể giành được bất kỳ thành công nào. Các nhóm Betong Tây và Sadao sau đó quyết định đầu hàng Chính phủ Thái Lan vào đầu năm 1987. Sau đó, cuộc đấu tranh vũ trang và các hoạt động quân sự trở nên suy yếu và tan rã do không có mục đích chính trị hoặc quân sự rõ ràng.

Đến tháng 4 năm 1976, các nguồn chính phủ Malaysia và CIA ước tính rằng có ít nhất 2.400 phiến quân cộng sản tại Malaysia bán đảo trên khắp Bán đảo Mã Lai: 1.700 thành viên trong Đảng Cộng sản Malaysia nguyên bản, 300 trong CPM-RF, và 400 trong CPM-ML. Bất chấp những nỗ lực của MCP nhằm tuyển mộ các thành viên Mã Lai mới, theo ước tính vào năm 1976 có chưa đầy 5% thành viên của tổ chức là người Mã Lai có nguồn gốc từ Malaysia. Trong khi đó, ước tính có 69% thành viên của Đảng Cộng sản Malaya là người Hoa và 57% thành viên của Đảng này là công dân Thái Lan – bao gồm cả người gốc Hoa và Mã Lai.

Chương trình An ninh và Phát triển (KESBAN)
Từ kế hoạch Briggs, chính phủ Malaysia hiểu được tầm quan trọng của an ninh và phát triển và cách sử dụng chúng để chống nổi dậy cộng sản. Đương thời, chính phủ Malaysia thi hành một chiến lược mới nhằm đấu tranh với Đảng Cộng sản Malaya, mang tên Chương trình An ninh và Phát triển, hay KESBAN, và tập trung vào những vấn đề quân sự nội bộ. KESBAN gồm toàn bộ những phương pháp do Lực lượng vũ trang Malaysia và các cơ quan khác tiến hành nhằm củng cố và bảo vệ xã hội khỏi sự lật đổ, vô pháp luật, và nổi dậy, đạt hiệu quả trong phá vỡ sự kháng cự. Chắc chắn nhà đương cục Malaysia nhận thấy rằng an ninh và phát triển là những cách tiếp cận khôn ngoan nhất nhằm chiến đấu với nổi dậy cộng sản và chủ nghĩa khủng bố.

Chương trình KESBAN thành công trong việc phát triển Kinh tế Malaysia thành một xã hội ổn định và an ninh hơn. Malaysia về cơ bản đã thể chế hóa những khái niệm về KESBAN, với việc thiết lập những cơ cấu phối hợp từ cấp làng, huyện, và từ bang đến liên bang. Toàn bộ các cơ quan liên quan đều có đại diện và điều này cho phép các vấn đề được thảo luận và giải quyết thông qua hội chẩn. Chính phủ tiến hành những nỗ lực lớn nhằm phát triển những khu vực nông thôn thông qua các chương trình phát triển lớn như xây đường, trường học, bệnh viện, trạm y tế, và các tiện ích công cộng như cung cấp điện và nước.

Chính phủ cũng thi hành những biện pháp an ninh khác nhằm ứng phó với mối đe dọa từ Đảng Cộng sản Malaya, bao gồm kiểm duyệt báo chí chặt chẽ, tăng cường quy mô của lực lượng an ninh, tái định cư cho người lấn chiếm đất và tái di chuyển các làng trong những khu vực nông thôn "không an toàn". Đến giữa năm 1975, khi các hoạt động quán sự của Đảng Cộng sản Malaya đạt đến một đỉnh cao, chính phủ ban hành một bộ những quy định thiết yếu và không tuyên bố một tình trạng khẩn cấp. Các quy định thiết yếu cho phép thiết lập một kế hoạch mang tên "Rukun Tetangga", nhằm khiến cho các cộng đồng Mã Lai, Hoa, và Ấn trở nên thân thiết hơn và khoan dung hơn với nhau.

Lý do khiến chính phủ không tuyên bố tình trạng khẩn cấp là nhằm tránh làm trầm trọng thêm lo sợ trong dân chúng (dẫn đến gia tăng ác cảm dân tộc) và nhằm tránh ảnh hưởng đến đầu tư ngoại quốc. Sự thịnh vượng kinh tế đạt được trong thập niên 1970 cho phép chính phủ của Tun Abdul Razak và sau là Tun Hussein Onn thu được những tiến bộ đáng kể về kinh tế. Khi Mahathir Mohammad nhậm chức Thủ tướng Malaysia vào năm 1980, ông thành công trong việc biến đổi Malaysia thành một trong các quốc gia phát triển nhanh nhất tại Châu Á, tăng trưởng bình quân hàng năm tăng lên đến 8%.

Quân Giải phóng Dân tộc Malaya cùng nỗ lực nhằm giành được sự ủng hộ của người Orang Asli, là một dân tộc nguyên trú tại Malaysia bán đảo và gồm ba nhóm: Jahai, Temiar, và Senoi sống trong vùng nội lục rừng rậm xa xôi của bán đảo. Trong Tình trạng khẩn cấp Malaysia, chính phủ Malaysia và Quân Giải phóng Dân tộc Malaysa cạnh tranh nhằm giành ủng hộ và trung thành của các cộng đồng Orang Asli. Người Orang Asli được cả hai bên sửa dụng để dẫn đường, phục vụ y tế, người đưa tin và phát triển nông nghiệp. Sau khi Tình trạng khẩn cấp Malaya kết thúc vào năm 1960, người Orang Asli bị lãng quên và điều này khiến họ không sẵn lòng ủng hộ chính phủ Malaysia trong thập niên 1970. Trong tháng 9 năm 1974, Trung đoàn Senoi Praaq được hợp nhất vào Cảnh sát Vương thất Malaysia và được đặt tại Kroh, Perak. Do có những thành công trong chiến đấu với phiến quân cộng sản, Tiểu đoàn Senoi Praaq khác được thành lập tại Bidor, Perak.

Tiến đến hòa ước
Từ khi Malaysia và Trung Quốc kiến lập quan hệ ngoại giao năm 1974, chính phủ Malaysia kêu gọi các nhà lãnh đạo Trung Quốc sử dụng ảnh hưởng đối với tập thể lãnh đạo Đảng Cộng sản Malaya nhằm thuyết phục họ hạ vũ khí. Trong nhiệm kỳ Thủ tướng của Mahathir Mohammad, ông đề xướng một nỗ lực nhằm đưa Đảng Cộng sản Malaya vào bàn đàm phán và kết thúc nổi dậy. Mahathir cho rằng Đảng Cộng sản Malaya đang chiến đấu trong một cuộc chiến mà họ nhất định sẽ bại và thuyết phục họ hạ vũ khí và cùng với những người Malaysia khác phát triển quốc gia.

Năm 1988, tập thể lãnh đạo của Đảng Cộng sản Malaya tại phần phía bắc của Malaysia bán đảo trên Bán đảo Mã Lai chấp thuận với đề xuất của chính phủ Malaysia về việc tham dự một cuộc đàm phán về sáng kiến hòa bình. Đảng Cộng sản Malaya đương thời đang ở trong tình thế tuyệt vọng nếu tiếp tục đấu tranh vũ trang. Hơn nữa, từ đầu năm 1981, Đặng Tiểu Bình đã khuyến khích họ tìm kiếm một hòa ước với chính phủ Malaysia.

Khi khối Cộng sản tại châu Ấu sụp đổ vào cuối thập niên 1980, Đảng Cộng sản Malaya chấp thuận thực tế rằng không có bất kỳ cơ hội nào để thành lập một chính phủ cộng sản tại Malaysia. Malaysia đương thời là một trong các quốc gia phát triển mới tại châu Á, kinh tế quốc gia mạnh mẽ và phần lớn công dân Malaysia từ chối chấp thuận tư tưởng Chủ nghĩa cộng sản. Sau một loạt đàm phán giữa chính phủ Malaysia và Đảng Cộng sản Malaya, với trung gian là Thái Lan, Đảng Cộng sản Malaya cuối cùng chấp thuận ký một hòa ước tại Hat Yai, Thái Lan vào ngày 2 tháng 12 năm 1989.

Hòa ước không yêu cầu Đảng Cộng sản Malaya đầu hàng song yêu cầu Đảng Cộng sản Malaya kết thúc các hoạt động quân sự của họ. Với việc ký kết Hòa ước Hat Yai, Đảng Cộng sản Malaya chấp thuận giải thể các đơn vị vũ trang của họ và phá hủy toàn bộ số vũ khí của họ. Họ cũng "cam kết trung thành" với Quốc vương điện hạ của Malaysia. Ngày này đánh dấu kết thúc nổi dậy của Đảng Cộng sản Malaya tại Malaysia.

Đến cuối hòa ước, ước tính có khoảng 1.800 thành viên Đảng Cộng sản Malaya vẫn trong danh sách hoạt động. Một số người trong đó chọn cách quay trở lại các bang của họ tại Malaysia và phần còn lại lựa chọn ở trong một "làng hòa bình" tại biên giới Thái Lan. Chính phủ Malaysia trả tiền bồi thường cho họ, đầu tiên là trả 3.000 Ringgit để họ lập tức trở về, và trả thêm 5.000 Ringgit ba năm sau khi họ trở về. Theo các điều khoản trong hòa ước, Trần Bình nằm trong số những cán bộ Đảng Cộng sản Malaya được phép hồi hương. Tuy nhiên, chính phủ Malaysia liên tiếp ngăn chặn việc ông trở về dựa trên một số luận cứ.

Đọc thêm

Nguồn chính
Tư liệu lưu trữ
Central Intelligence Agency, OPI 122 (National Intelligence Council), Job 91R00884R, Box 5, NIE 54–1–76, Folder 17. Secret. Reproduced at
Hồi ký

Nguồn thứ cấp

Tham khảo

Xung đột thế kỷ 20
Chủ nghĩa cộng sản tại Malaysia
Chiến tranh liên quan đến Malaysia
Nổi dậy tại châu Á
Thập niên 1960 tại Malaysia
Thập niên 1970 tại Malaysia
Thập niên 1980 tại Malaysia
Chủ nghĩa chống cộng
Xung đột năm 1968
Xung đột năm 1969
Xung đột năm 1970
Xung đột năm 1971
Xung đột năm 1972
Xung đột năm 1973
Xung đột năm 1974
Xung đột năm 1975
Xung đột năm 1976
Xung đột năm 1977
Xung đột năm 1978
Xung đột năm 1979
Xung đột năm 1980
Xung đột năm 1981
Xung đột năm 1982
Xung đột năm 1983
Xung đột năm 1984
Xung đột năm 1985
Xung đột năm 1986
Xung đột năm 1987
Xung đột năm 1988
Xung đột năm 1989
Chiến tranh liên quan tới Thái Lan


title: Exochus izbus

text:
Exochus izbus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Exochus


title: Chloroclystis rufofasciata

text:
Chloroclystis rufofasciata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Chloroclystis


title: Chimboy

text:
Chimboy hay Chimbay (; ; ) là một thị trấn và trung tâm hành chính của huyện Chimboy ở Karakalpakstan, Uzbekistan.

Khí hậu
Chimboy có khí hậu sa mạc lạnh (phân loại khí hậu Köppen BWk), với mùa đông lạnh và mùa hè nóng. Mưa ít và thất thường, chủ yếu xuất hiện vào các tháng mùa đông và mùa thu.

Giao thông
Chimboy được nối với Halkobod và Nukus bằng một con đường đi về phía nam. Một con đường khác dẫn đến Qarao‘zak và Taxtako‘pir ở phía đông bắc.

Tham khảo

Khu dân cư ở Karakalpakstan


title: Acrodactyla indica

text:
Acrodactyla indica là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Acrodactyla


title: Cyclommatus montanellus

text:
Cyclommatus montanellus là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được  mô tả khoa học năm 1926.

Tham khảo

Cyclommatus
Động vật được mô tả năm 1926


title: Sarah Kyolaba

text:
Sarah Kyolaba, còn được biết đến với nghệ danh "Suicide Sarah" (1955 – 11 tháng 6 năm 2015), là người vợ thứ năm và là người vợ cuối cùng của lãnh tụ độc tài Idi Amin. Cô gặp Amin khi cô là một vũ công go-go 19 tuổi và họ kết hôn năm 1975. Hai người có ba đứa con nhưng Kyolaba rời bỏ Amin sau khi Amin lưu vong và cô tìm đường đến Anh, tại đó cô điều hành một nhà hàng và sau đó là một tiệm làm tóc. Cô đã bị phế truất vào năm 1979 và chết vì ung thư vào năm 2015.

Đầu đời
Sarah Kyolaba được sinh ra ở Uganda vào năm 1955.

Idi Amin
Kyolaba đã gặp Idi Amin khi cô là một vũ công go-go 19 tuổi trong Ban nhạc Trung đoàn Cơ giới Tự tử Cách mạng (Revolutionary Suicide Mechanised Regiment Band) của Quân đội Uganda. Điều đó dẫn đến biệt danh của cô, "Suicide Sarah". Cặp đôi kết hôn ở Kampala năm 1975 trong một buổi lễ mà Yasser Arafat là người phù rể. Tiệc cưới được báo cáo có chi phí tương đương 2 triệu bảng. Kyolaba được cho là người vợ "yêu thích" của Amin.

Kyolaba đã có mối quan hệ với một người đàn ông ở Masaka  khi cô gặp Amin, và vào ngày 25 tháng 12 năm 1974 đã sinh con riêng. Amin đã truyền hình việc sinh con trên truyền hình như con của chính mình, và người cha thực sự của đứa bé đã sớm biến mất.

Khi Amin bị buộc rời khỏi Uganda vào năm 1979, Kyolaba đã cùng ông lưu vong ở nước ngoài, đầu tiên ở Libya và sau đó tới Ả Rập Saudi, nơi cuối cùng họ định cư ở Jeddah. Kyolaba ly thân với Amin năm 1982. Cô đi du lịch đến Đức cùng Faisal Wangita, một trong bốn đứa con của cô (ba con với Amin), nơi cô xin tị nạn và làm người mẫu nội y. Cô sau đó chuyển đến London.

Cuộc sống ở London
Từ năm 1997 cho đến ít nhất là năm 1998, Kyolaba điều hành nhà hàng của Krishna ở Upton Road, West Ham, London, phục vụ các món ăn như dê hầm, muchomo (thịt nướng với salad) và ekigere (thịt bò hầm  Tuy nhiên, nhà hàng này đã bị đóng cửa một thời gian vào tháng 11 năm 1997 sau khi các thanh tra sức khỏe môi trường tìm thấy gián và chuột trong bếp. Kyolaba tránh phải đi tù bằng cách nhận tội. Tại Snaresbrook Crown Court, cô đã nhận được một khoản không bị tù giam có điều kiện trong hai năm và phải trả 1.000 bảng cho chi phí truy tố.

Sau cái chết của Amin ở Jeddah năm 2003, Kyolaba gọi ông là "anh hùng châu Phi đích thực" và là "người cha tuyệt vời", nói thêm, "Amin chỉ là một người bình thường, không phải quái vật. Ông ấy là một người vui vẻ, rất thú vị và tốt bụng ".

Vào ngày 3 tháng 8 năm 2007, con trai bà, Faisal Wangita, bị kết tội âm mưu gây thương tích và bị tù năm năm vì liên quan đến vụ giết người trong băng đảng của một người đàn ông Somalia 18 tuổi. Anh bị trục xuất đến Uganda sau khi kết thúc bản án.

Qua đời
Kyolaba chết vì ung thư vào ngày 11 tháng 6 năm 2015 tại Bệnh viện Hoàng gia miễn phí ở London.

Vào lúc chết, cô đang điều hành một tiệm làm tóc ở Tottenham, phía bắc London và sống gần đó tại Palmers Green.

Tham khảo

Người Uganda lưu vong
Mất năm 2015
Sinh năm 1955


title: Cyanopepla lystra

text:
Cyanopepla lystra là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cyanopepla


title: Aporophyla corticosa

text:
Aporophyla corticosa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Aporophyla