title: Macrochelys

text:
Macrochelys (còn gọi là chi rùa ngoạm) là một chi rùa nước ngọt cở lớn trong họ rùa Chelydridae có nguồn gốc từ Đông Nam Hoa Kỳ. Ban đầu, chi rùa này chỉ được công nhận gồm một loài duy nhất (là Macrochelys temminckii), được xem là chi đơn loài, cho đến khi một nghiên cứu được công bố vào năm 2014 đã công nhận chi rùa này gồm hai loài hoặc có thể là ba loài thay vì một loài như trước đây. Những nghiên cứu khác cũng cho thấy chi Macrochelys có ba loài riêng biệt là Macrochelys temminckii, Macrochelys suwanniensis, và Macrochelys apalachicolae.. Theo cách tiếp cận rộng rãi nhất thì chi rùa này có thể bao gồm các loài còn tồn tại và hóa thạch, sau đây:
 Macrochelys temminckii (Troost, 1835) - Rùa cá sấu
 Macrochelys suwanniensis (Thomas et al., 2014) - Rùa ngoạm Suwannee
 Macrochelys apalachicolae (Thomas et al., 2014) - Rùa ngoạm Apalachicola
 †Macrochelys auffenbergi (Dobie, 1968)
 †Macrochelys schmidti
 Chelydrops precisiona theo cách tổ hợp của Hutchison (2008)

Phân loại
Theo phân loại truyền thống, chi rùa này chỉ gồm một loài duy nhất được công nhận, nhưng sau các đánh giá, hai loài trong chi hiện đã được công nhận. Trước đây người ta vẫn xem chúng chỉ là một loài, tuy vậy, sự khác biệt về mặt giải phẫu giữa hai loài trong chi Macrochelys bao gồm hình dạng của khía đuôi ở phía sau của mai rùa và hình thái góc xương vảy ở phía sau hộp sọ. Hai loài này được ước tính đã tách ra thành các loài khác nhau cách đây chưa đầy 3,5 triệu năm. Như vậy, hiện tại, các loài trong chi rùa này bao gồm:
 Macrochelys temminckii (Troost, 1835) - Rùa cá sấu, là loài nổi bật nhất trong chi này. Loài rùa này có đầu to, bộ hàm cực khỏe, có gờ nhọn sắc, lực cắn 480 kg/inch2 có thể cắn vỡ mai nhiều loài rùa khác để làm thức ăn, mai nhiều gai (có 3 hàng gai), cùng vẻ hung dữ, nên chúng thường được gọi là "quái thú rùa" và hình ảnh chúng gợi đến loài khủng long thời xưa. Chúng được ưa chuộng nuôi trong các bể cá cảnh. Chúng còn được xem là loài xâm lấn ở một số nước châu Âu như Cộng hòa Czech, Hungary, Đức, ở Bavaria có một con rùa cá sấu từng làm gây thương tích cho một đứa trẻ, còn tại Bohemia, ghi nhận bốn con rùa thuộc loài này đã bị bắt giữ, tại Hungary, có một con rùa cá sấu đã bị bắt khi đang bò giữa đường phố gần một hồ nước.
 Macrochelys suwanniensis (Thomas et al., 2014) - Rùa ngoạm Suwannee. Đây là loài mới được tách ra và được công nhận từ năm 2014.
 Macrochelys apalachicolae (Thomas et al., 2014) - Rùa ngoạm Apalachicola. Đây là một loài thứ ba đã được đề xuất như là một loài nhưng tính hợp lệ của đề xuất này còn gây nhiều tranh cãi. Cả Cơ sở dữ liệu về loài bò sát (Reptile Database) và theo Nhóm chuyên gia về rùa biển và rùa nước ngọt của IUCN đều không công nhận nó như là một loài tách biệt với loài Macrochelys temminckii.

Hóa thạch
Xét về lịch sử hóa thạch và các loài đã tuyệt chủng của chi này thì không giống như các loài rùa nước ngọt trong họ Chelydridae nói chung phân bố rộng rãi thì chi rùa Macrochelys được ghi nhận chỉ phân bố ở Bắc Mỹ. Tác giả Hutchison (2008) coi chi Chelydrops là một từ đồng nghĩa với Macrochelys và tổ hợp lại loài cùng loại của của chúng gồm Chelydrops precisiona xuất hiện từ niên đại Thế Miocen ở Nebraska, nếu phân loại như vậy thì đây là loài thứ tư trong chi Macrochelys (tiếp sau 03 loài còn tồn tại). Có hai loài khác trong chi rùa này chỉ được biết đến từ các di tích hóa thạch được tìm thấy:
 †Macrochelys auffenbergi (Dobie, 1968) (có niên đại từ thế Thượng Tân-Pliocene, phát hiện ở Florida)
 †Macrochelys schmidti (có niên đại ở Thế Trung Tân-Miocene, phát hiện ở Nebraska)

Tham khảo

Chelydridae
Động vật bò sát Mỹ


title: Semiothisa aestimata

text:
Semiothisa aestimata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

A


title: Trần Vĩ (Nam Tống)

text:
Trần Vĩ (chữ Hán: 陈韡, 1179 – 1261), tên tự là Tử Hoa, người Hầu Quan, Phúc Châu , quan viên nhà Nam Tống trong lịch sử Trung Quốc. Ông xuất thân tiến sĩ, từng chỉ huy trấn áp khởi nghĩa nông dân ở Phúc Kiến.

Sự nghiệp

Hiến kế kháng Kim
Cha là Trần Khổng Thạc, từng theo học Chu Hi và Lữ Tổ Khiêm. Vĩ nhường ân huệ tế giao của cha cho em trai Trần Sướng .

Vĩ đỗ tiến sĩ năm Khai Hi đầu tiên (1205) thời Tống Ninh Tông, sau đó theo Diệp Thích học tập. Năm Gia Định thứ 14 (1221), Giả Thiệp (cha của Giả Tự Đạo) khai khẩn lưu vực sông Hoài, vời quan viên giỏi ở Kinh Đông, Hà Bắc. Vĩ đề nghị:
 Khuyến khích di dân Sơn Đông, Hà Bắc quay về quê nhà, cấp cho bò và nông cụ.
 Phát phối tử tội ở các quận trong nước.
 Chiêu dụ các thủ lãnh nổi dậy ở nước Kim: xếp bọn Trương Lâm, Lý Toàn vào nhóm đầu – dành cho những người có công; thủ lãnh đem đôi ba châu về hàng thì cho làm Tiết độ sứ, đem 1 châu thì cho giữ ngay đất ấy.
 Thu vén ruộng đất nhàn rỗi ở lưu vực sông Hoài, mô phỏng phép tổ chức nghĩa dũng của Hàn Kỳ, đem ruộng ấy cấp cho họ. Đối với nghĩa dũng thì chọn thổ hào làm chủ soái, riêng diêm đinh thì tập hợp riêng làm 1 cánh quân. Xem nghĩa dũng là lớp phên dậu bên ngoài của khu vực này.

Năm thứ 15 (1222), Hoài Tây báo tiệp , Vĩ tính rằng người Kim ắt nhắm vào An Phong, đề nghị chia binh giữ các quận, sai Biện Chỉnh, Trương Huệ, Lý Nhữ Chu, Phạm Thành Tiến đều đem binh đồn trú Lư Châu để đợi địch; tướng Kim là Lô Cổ Chúy mới thắng ở Đồng Quan, thừa thế đánh gấp, nên giằng co lâu ngày để khiến hắn khốn đốn, không quá 10 ngày ắt bỏ trốn, đặt mai phục chặn đánh, ắt có thể thắng; lại sai Thì Thanh, Hạ Toàn chờ người Kim thâm nhập, đem binh đánh úp sào huyệt của địch. Vĩ tự nhận đó là kế sách hay nhất, quả nhiên người Kim xâm phạm An Phong, ông được đi Hu Dị khao quân. Vĩ được đổi làm Hoài Đông chế trí tư Cán bạn công sự, trở lại Hu Dị gặp Hoài Đông chế trí sứ Lưu Trác, khiến ông ta điều các cánh quân của Hạ Chỉnh, Trương Huệ, Phạm Thành Tiến, Hạ Toàn tiếp ứng cho hành động đánh úp người Kim. Nhờ kế sách của Vĩ, quân Tống giành được chiến thắng Đường Môn, bắt sống 4 phò mã của người Kim.

Vĩ được thăng quan Tương Tác giám thừa, rồi thăng quan Thái Phủ tự thừa, sai khiển Tri Chân Châu, Hoài Đông đề điểm hình ngục. Sau đó Vĩ được gia quan Trực Bảo Chương các, sai khiển Đề điểm hình ngục như cũ, kiêm Tri Bảo Ứng châu. Vĩ được thăng quan Tông Chánh tự thừa, sai khiển Quyền Công bộ lang trung, đổi làm Thương bộ Viên ngoại lang. Nhờ vậy, Vĩ được gặp hoàng đế.

Trấn áp khởi nghĩa
Mùa đông năm Thiệu Định thứ 2 (1229) thời Tống Lý Tông, nghĩa quân nổi lên ở Mân Trung, Tri Phúc Châu Vương Cư An gởi gắm Vĩ làm Đề cử Tứ ngung bảo giáp, nhưng ông đang có tang, nên từ chối. Chuyển vận sử Trần Vấn, Đề cử Thường Bình Sử Di Trung cáo cấp lên triều đình, cho rằng không phải Vĩ thì không ai có thể bình định. Năm sau (1230), Vĩ được lấy quan Bảo Chương các Trực học sĩ để khởi phục sai khiển Tri Nam Kiếm châu, Đề cử Đinh Châu, Thiệu Vũ quân Binh giáp công sự, Phúc Kiến lộ Binh mã kiềm hạt, tham gia sắp đặt việc chiêu hàng – bắt bớ nghĩa quân, kiêm sai khiển Phúc Kiến lộ Chiêu bộ sứ. Chưa lâu sau, Vĩ được gia quan Đề điểm hình ngục. Vĩ biên chế trai tráng của thổ dân làm 1 cánh quân, trong khi ấy nghĩa quân theo lối tắt lẻn vào thành huyện Sa, bị Trung Dũng quân đẩy lui, bèn chạy đi Thiệu Vũ, thế lực ngày càng đáng kể. Có người bàn nên chiêu hàng, không nên bắt bớ, Vĩ nói: "Ban đầu giặc chỉ có trăm tên, chiêu mà không bắt, nuôi chúng đến ngàn, lại nuôi chúng đến vạn, nay còn nuôi nữa, sẽ đến không đếm xuể. Mong 5000 binh Hoài Tây có thể dẹp hết sao?" Sau đó triều đình giáng chiếu cho Vĩ được kiêm sai khiển Phúc Kiến lộ Chiêu bộ sứ (ý nói lần này ông được chuyên quyết, không phải hội nghị với mọi người nữa).

Tháng 6 ÂL, quan quân hội binh, Vĩ được gia quan Phúc Kiến đề điểm hình ngục. Tháng 7 ÂL, Vĩ đích thân kéo binh đi huyện Sa, Thuận Xương, Tương Nhạc, Thanh Lưu, Ninh Hóa, đốc thúc việc bắt bớ, đến đâu thắng đấy. Tháng 9 ÂL, Vĩ chia binh đánh dẹp. Tháng 10 ÂL, quan quân tấn công 5 doanh trại nghĩa quân, đều bình được. Tháng 11 ÂL, quan quân phá căn cứ của nghĩa quân Đàm Ngõa Thế. Tháng 12 ÂL, Vĩ làm tội lính Đinh Châu làm loạn, dụ hàng 72 trại ở Liên Thành, dẹp xong Đinh Châu.

Tháng giêng ÂL năm thứ 4 (1231), Vĩ sai tướng đánh hạ trại Cù Trương Nguyên. Tháng 2 ÂL, Vĩ đích thân đi Thiệu Vũ đốc thúc bắt bớ tàn dư nghĩa quân, thủ lãnh Yến Bưu ra hàng, ông cho rằng hắn ta sức cạn mới hàng, bèn làm tội. Vĩ được tiến chức Hữu Văn điện tu soạn, còn Đề điểm hình ngục, Chiêu bộ sứ như cũ, kiêm Tri Kiến Ninh phủ. Nghĩa quân Cù Châu của Uông Từ, Lai Nhị phá Thường Sơn, Khai Hóa, thế ngày càng lớn. Vĩ mệnh cho Hoài tướng Lý Đại Thanh đem 700 binh, nhân đêm tối, bất ngờ tấn công trại địch; nghĩa quân nghênh chiến, thấy cờ Toán Tử, sợ hãi nói: "Đây là quân của Trần chiêu bộ đấy!" rồi khóc lớn. Quan quân đánh gấp, dẹp xong nghĩa quân ở Cù Châu.

Năm thứ 6 (1233), Vĩ được tiến quan Bảo Chương các đãi chế, sai khiển Tri Long Hưng phủ. Nghĩa quân Trần Tam Thương ở Cống Châu chiếm trại Tông Tử Sơn, ra vào Giang Tây, Quảng Đông, đi đâu thì tàn phá đến đấy. Vĩ sai quan lại dụ hàng, bị nghĩa quân giết ngay. Vĩ cho rằng nghĩa quân nổi dậy là do các viên lại tham nhũng, hặc 2 kẻ quá đáng nhất, rồi khẳng định nếu được trao toàn quyền thì vài tháng nữa sẽ dẹp xong nghĩa quân. Tháng 11 ÂL, Vĩ nhận chiếu được làm Tiết chế Giang Tây, Quảng Đông, Phúc Kiến 3 lộ Bộ khấu quân mã. Vĩ tâu xin lấy Lưu Sư Trực chẹn Mai Châu, Tề Mẫn chẹn Tuần Châu, tự kéo binh Hoài Tây cùng thân binh tấn công sào huyệt của nghĩa quân. Tháng 12 ÂL, Vĩ được kiêm sai khiển Tri Cống Châu.

Tháng giêng ÂL năm Đoan Bình đầu tiên (1234), Vĩ được tiến chức Hoa Văn các Đãi chế, sai khiển Giang Tây an phủ sứ. Tháng 2 ÂL, Vĩ đến Cống Châu, chém kẻ nào trong tướng sĩ có tội từ sợ giặc cho đến cướp bóc trai gái, tài sản. Bấy giờ Tề Mẫn, Lý Đại Thanh đến đâu thắng đấy. Tháng 3 ÂL, Vĩ chia binh giữ Đại Thạch Bảo, chẹn đường vận lương của nghĩa quân, rồi nhắm đến Tông Tử Sơn. Vĩ đích thân đốc thúc chư tướng, nhân lúc khí chướng mùa xuân chưa nổi lên, tấn công Tông Tử Sơn. Nghĩa quân dốc hết tinh nhuệ xuống núi chống trả, cờ xí trang phục rất đầy đủ. Vĩ đưa bộ kỵ giáp kích, lại phóng hỏa thiêu đốt, binh sĩ đều vịn vách núi trèo lên; sào huyệt nghĩa quân chìm trong khói bụi, tướng nghĩa quân là Trương Ma Vương tự thiêu. Quan quân chém được 1500 thủ cấp, bắt được 12 tướng, bắt được phụ nữ, bò ngựa bị cướp cùng trang phục – đồ vật tiếm ngụy vài trăm món. Trần Tam Thương trúng tên, cùng dư đảng thòng dây trèo khỏi vách núi để trốn, gặp quân của Tề Mẫn, lại bị đánh bại, nhưng chạy thoát. Ngày kế, nghĩa quân bị bắt kịp ở Hạ Hoàng, lại thua trận, còn hơn ngàn người. Liên tiếp bị chặn đánh, Trần Tam Thương chỉ còn vài mươi người, trốn đến Hưng Ninh thì bị bắt. Vĩ dùng xe tù chở bọn Trần Tam Thương 6 người, đem về chém đầu ở chợ của Long Hưng.

Thăng tiến tột cùng
Như vậy thế lực hoành hành 60 trại, mấy châu, 3 lộ đã bị đập tan, triều đình giáng chiếu khen ngợi, cho Vĩ tiến quan Quyền Công bộ thị lang, vẫn sai khiển Tri Long Hưng kiêm quan Giang Tây an phủ sứ. Chưa lâu sau, được nhận quan Công bộ thị lang, đổi quan Giang Đông an phủ sứ, sai khiển Tri Kiến Khang phủ, kiêm Hành cung lưu thủ. Năm thứ 2 (1235), Vĩ vào chầu, được thăng quan Quyền Công bộ thượng thư, rồi Quyền Hình bộ thượng thư, Duyên giang Chế trí đại sứ, Giang Đông an phủ sứ, sai khiển Tri Kiến Khang phủ như cũ. Vĩ đi lại tuần thị mặt sông Trường Giang ở Ngạc Châu, sắp đặt phòng ngự.

Năm thứ 3 (1236), Vĩ được gia chức Bảo Mô các học sĩ. Tháng 10 ÂL, triều đình giáng chiếu chọn mãnh tướng, tinh binh, Vĩ so sánh tình hình hoãn – gấp của các nơi, tiến hành chiếm giữ địa lợi, chẹn giữ xung yếu, phòng ngừa mưu đồ nổi loạn.

Năm Gia Hi đầu tiên (1237), Vĩ được tiến chức Hoán Chương các học sĩ. Năm thứ 4 (1240), Vĩ được bái quan Hình bộ thượng thư, nhưng ông từ chối; được gia chức Huy Du các học sĩ, sai khiển Tri Đàm Châu, quan Kinh Hồ Nam lộ an phủ sứ.

Năm Thuần Hữu thứ 4 (1244), Vĩ được triệu làm quan Binh bộ thượng thư, thăng Lễ bộ thượng thư kiêm Thị độc, kiêm sai khiển Đồng tu quốc sử, Thực lục viện Đồng tu soạn; sau đó được bái chức Đoan Minh điện học sĩ, quan Đồng Thiêm thư Xu mật viện sự kiêm Tham tri chánh sự; ít lâu lại được bái quan Tham tri chánh sự kiêm Đồng tri Xu mật viện sự. Năm thứ 7 (1247), Vĩ được làm quan Tri Xu mật viện sự, Hồ Nam an phủ đại sứ kiêm sai khiển Tri Đàm Châu.

Khẩn cầu trí sĩ
Năm thứ 9 (1249), Vĩ được chức Quan Văn điện học sĩ, quan Phúc Kiến an phủ đại sứ, sai khiển Tri Phúc Châu; ông 5 lần dâng chương từ chối, được lấy chức cũ để nhận quan Đề cử Động Tiêu cung.

Năm Khai Khánh đầu tiên (1259), Vĩ được triệu vào cung, hoàng đế không cho ông trí sĩ, sung chức Lễ Tuyền quan sứ kiêm quan Thị độc. Năm Cảnh Định đầu tiên (1260), Vĩ được thụ quan Phúc Kiến an phủ đại sứ kiêm Tri Phúc Châu. Hồi lâu, Vĩ được quan Đề cử Hữu Thần quan, ông ra sức xin trí sĩ. Năm sau (1261), Vĩ mất, hưởng thọ 83 tuổi, được tặng Thiếu sư, thụy Trung Túc.

Tham khảo
 Tống sử quyển 419, liệt truyện 178 – Trần Vĩ truyện

Chú thích

Nhân vật chính trị nhà Tống
Người Phúc Kiến
Sinh năm 1179
Mất năm 1261


title: Mikhail Zemskov

text:
Mikhail Mikhailovich Zemskov (; sinh ngày 2 tháng 5 năm 1994) là một cầu thủ bóng đá người Nga. Anh thi đấu cho F.K. Shinnik Yaroslavl.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Career profile at sportbox.ru

Sinh năm 1994
Nhân vật thể thao từ Yaroslavl
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Nga
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Nga
Cầu thủ bóng đá F.K. Shinnik Yaroslavl
Cầu thủ bóng đá FC Shinnik Yaroslavl


title: Ahmed Rabee

text:
Ahmed Rabee (Arabic:أحمد ربيع) (sinh ngày 14 tháng 8 năm 1995) là một cầu thủ bóng đá người Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Hiện tại anh thi đấu cho Al Jazira.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá nam Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Sinh năm 1995
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Al Jazira Club
Cầu thủ bóng đá Baniyas SC
Cầu thủ Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất


title: Hội Chữ thập đỏ Lào

text:
Hội Chữ thập đỏ Lào là một tổ chức nhân đạo ở Lào được thành lập vào năm 1955.  Tổ chức này có trụ sở chính tại Viêng Chăn.

Kể từ năm 1992, tổ chức này đã hoạt động rộng rãi trong việc giải quyết các vấn đề về HIV/AIDS trong nước và có nguồn nhân lực hoạt động khoảng 40.000 người hàng năm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hồ sơ của Hội Chữ thập đỏ Lào
Trang web chính thức của Hội Chữ thập đỏ

Khởi đầu năm 1955 ở Lào
Tổ chức y tế có trụ sở tại Lào
Tổ chức thành lập năm 1955
Hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc gia


title: Labena grallator

text:
Labena grallator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Labena


Khu dân cư Masaryk của các quan chức ngân hàng (tiếng Slovakia: Masarykova kolónia bankových úradníkov) là tên chính thức của một khu dân cư được xây dựng ở thành phố Košice của Slovakia. Vào ngày 13 tháng 2 năm 1981, công trình kiến trúc này được ghi danh vào Danh sách Di tích Trung ương theo quyết định của Bộ Văn hóa Cộng hòa Slovakia.

Lịch sử
Khu dân cư này được một hợp tác xã xây dựng vào năm 1931, dựa trên bản thiết kế của một kiến trúc sư người gốc Brno tên là Josef Polášek. Khu dân cư này cung cấp nơi ở cho 48 gia đình cán bộ làm việc tại các ngân hàng Séc, Slovakia và Hungary ở Košice.

Miêu tả
Khu dân cư này là một tòa nhà có bốn tầng và tám cầu thang. Phía trên của ba tầng sinh hoạt là tầng mái. Số lượng căn hộ trong khu dân cư đủ để phục vụ nhu cầu định cư cho 48 gia đình, cụ thể là khu dân cư có 21 căn hộ ba phòng, 21 căn hộ hai phòng, 6 căn hộ bốn phòng và 5 căn hộ một phòng. Về mặt kiến trúc, khu dân cư chỉ có ba loại cửa sổ, hai loại cửa ra vào và ba loại tủ tiêu chuẩn. Trong sân của khu dân cư là sân chơi cho trẻ em, có cả hồ bơi và vườn cây cho cư dân trong nhà. Lúc mới xây dựng, cây xanh được trồng trên các sân thượng.

Tham khảo

Nguồn
 DULLA, Matúš; MORAVČÍKOVÁ, Henrieta. Architektúra Slovenska v 20. storočí. Bratislava: Slovart, 2002. ISBN 8071456845. S. 672.
 FOLTÝN, Ladislav. Slovenská architektúra a česká avantgarda 1918-1939. Bratislava: Vydavateľstvo Spolku architektov Slovenska, 1993. ISBN 8090048366.

Công trình xây dựng Slovakia


title: Acrosemia molpina

text:
Acrosemia molpina là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Acrosemia


title: Tân binh

text:
Tân binh là người đang ở năm tháng đầu tiên trong hoạt động quân sự hoặc thể thao, hoặc chỉ đến người mới vào nghề, đang trong thời gian đào tạo, thực tập, hoặc thậm chí là các khía cạnh như tân cảnh sát viên, tân phi công hoặc đơn giản là lính mới.

Từ nguyên
Từ điển tiếng Anh Oxford có nói rằng nguồn gốc của từ "tân binh" (rookie) trong tiếng Anh là không rõ ràng, nhưng đó có lẽ là viết sai hay đọc sai từ thuật ngữ recruit. Ví dụ xưa nhất trong cuốn từ điển này là từ tác phẩm Barrack-Room Ballads (xuất bản năm 1892) của Rudyard Kipling người Anh có đoạn: "So 'ark an' 'eed, you rookies, which is always grumblin' sore", ý chỉ các tân binh với hàm nghĩa là những lính mới tò te hãy còn non kinh nghiệm trong hàng ngũ Lục quân Anh.

Xem thêm

 Tân binh của năm (giải thưởng)
 Tân binh xuất sắc nhất J.League
 Ma mới hoặc sinh viên năm nhất
 Người mới hay chiếu mới

Tham khảo

Người mới
Vận động viên


title: Apollo 17

text:
Apollo 17 (ngày 7-19 tháng 12 năm 1972) là sứ mệnh hạ cánh lên Mặt Trăng cuối cùng trong chương trình Apollo của NASA, và vẫn là lần gần đây nhất con người du hành ngoài quỹ đạo thấp của Trái đất và cũng là lần gần đây nhất con người đặt chân lên Mặt trăng. Phi hành đoàn của nó bao gồm Chỉ huy Eugene Cernan, Phi công Mô-đun Mặt trăng Harrison Schmitt, và Phi công Mô-đun Chỉ huy Ronald Evans, và nó thực hiện một thí nghiệm sinh học với năm con chuột.

Apollo 17 là lần phóng ban đêm đầu tiên của một tàu không gian vũ trụ có người lái của Hoa Kỳ và lần cuối cùng tên lửa Saturn V được áp dụng cho tàu có người lái. Đó là một "nhiệm vụ loại J" bao gồm ba ngày trên bề mặt Mặt Trăng, khả năng khoa học mở rộng, và chiếc xe vận hành trên Mặt Trăng thứ ba (LRV). Trong khi Evans vẫn còn trong quỹ đạo Mặt Trăng trong Command / Service Module (CSM), Cernan và Schmitt đã dành hơn ba ngày trên Mặt Trăng trong thung lũng Taurus – Littrow và hoàn thành ba lần đi bộ trên bề mặt Mặt Trăng, lấy mẫu đất đá và triển khai các dụng cụ khoa học. Evans đã thực hiện các phép đo và hình ảnh khoa học từ quỹ đạo bằng cách sử dụng Mô-đun thiết bị khoa học được gắn trong Mô-đun dịch vụ.

Vị trí đích đã được chọn phù hợp với mục tiêu chính của Apollo 17: để lấy mẫu vật liệu vùng cao nguyên lớn hơn tác động hình thành Mare Imbrium, và điều tra khả năng hoạt động núi lửa tương đối mới trong cùng khu vực.. Cernan, Evans và Schmitt trở lại Trái Đất vào ngày 19 tháng 12 sau thời gian 11 ngày.

Phi hành đoàn
Năm 1969, NASA công bố rằng phi hành đoàn dự phòng của Apollo 14, dự kiến bay vào năm 1971, sẽ là Eugene Cernan, Ronald Evans và cựu phi công X-15 Joe Engle (người đã thực hiện 16 chuyến bay trên X-15 đã ba lần đưa anh ta vượt qua biên giới không gian 50 dặm (80 km)). Bởi vì chương trình Apollo thường dự kiến một phi hành đoàn dự phòng sẽ bay với tư cách là phi hành đoàn chính trong ba nhiệm vụ sau đó, Cernan, Evans và Engle được xếp hàng để trở thành phi hành đoàn chính của Apollo 17. Trong khi đó, Harrison Schmitt - một nhà địa chất chuyên nghiệp - được chỉ định làm phi hành đoàn dự phòng của Apollo 15 và dự kiến bay với tư cách là Phi công Mô-đun Mặt trăng trên Apollo 18.

Tuy nhiên, Apollo 18 đã bị hủy bỏ vào tháng 9 năm 1970. Cộng đồng khoa học sau đó đã thúc ép NASA tìm cách chỉ định một nhà địa chất - chứ không chỉ là một phi công được đào tạo về địa chất - tham gia một chuyến hạ cánh của Apollo. Vì vậy, NASA đã chỉ định Schmitt làm Phi công Mô-đun Mặt trăng của Apollo 17.

Điều đó mở ra câu hỏi ai sẽ lấp đầy hai chỗ trống khác của Apollo 17: phần còn lại của phi hành đoàn dự phòng Apollo 15 (Dick Gordon và Vance Brand) hoặc phi hành đoàn dự phòng Apollo 14 (trừ Engle). Cuối cùng, Giám đốc Điều hành Phi hành đoàn của NASA Deke Slayton đã chọn Cernan và Evans. [12]

 "A Running Start – Apollo 17 up to Powered Descent Initiation". Apollo Lunar Surface Journal. Archived from the original on ngày 20 tháng 3 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2011.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tàu không gian Mặt Trăng
Nhiệm vụ chương trình Apollo
Hoa Kỳ năm 1972


title: Mammy Two Shoes

text:
Mammy Two Shoes (Bà chủ nhà Mammy) là một nhân vật hư cấu trong phim hoạt hình của MGM: Tom và Jerry. Bà là người giúp việc và là một người trung niên nặng ký Người Mỹ gốc Phi, người chăm sóc ngôi nhà nơi Tom và Jerry cư ngụ. Mammy sẽ la mắng và tấn công Tom bất cứ khi nào bà tin rằng Tom đang cư xử không đúng mực; Jerry đôi khi sẽ là nguyên nhân khiến Tom gặp rắc rối.

Là một nhân vật chỉ được nhìn thấy một phần, đầu Mammy hiếm khi được nhìn thấy, mặc dù có một vài trường hợp ngoại lệ như một số tập: Part Time Pal, A Mouse in the House, Mouse Cleaning, and Saturday Evening Puss.

Mammy xuất hiện trong 19 phim hoạt hình, bắt đầu bằng Puss Gets the Boot (1940) và kết thúc bằng Push-Button Kitty (1952). Sự xuất hiện của Mammy thường được chỉnh sửa, lồng tiếng hoặc tái hoạt hình trong các chương trình truyền hình sau này, vì nhân vật của cô là một nguyên mẫu bây giờ thường được coi là phân biệt chủng tộc. Sáng tạo của cô chỉ ra có mặt khắp nơi của văn hóa đại chúng của động vật có vú ở Mỹ.

Tham khảo


title: Georgina Gonzalez

text:
Georgina Gonzalez là người được trao vương miện Hoa hậu Trái Đất El Salvador. Cô đại diện cho El Salvador trong cuộc thi Hoa hậu Trái Đất 2014 nhưng không được xếp hạng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của Hoa hậu Trái Đất

Nữ người mẫu El Salvador
Nhân vật còn sống
Hoa hậu El Salvador


title: Hoàng Dịch (nhà triện khắc)

text:
Hoàng Dịch (chữ Hán: 黄易, 12 tháng 11 năm 1744 – 26 tháng 3 năm 1802), tự Đại Dịch, Đại Nghiệp, hiệu Tiểu Tùng, Thu Am, Thu ảnh am chủ, Liên Tông đệ tử, Tán Hoa than nhân, người Tiền Đường, Chiết Giang (nay là Hàng Châu), nhà triện khắc, nhà thư pháp, một trong Tây Linh bát gia đời Thanh.

Tiểu sử
Cha là Hoàng Thụ Cốc, nổi tiếng hiếu thảo, khéo viết chữ lệ, thông hiểu Kim thạch học . Dịch nối nghiệp cha, đối với các món vạc đồng, bia đá , ăn ngủ đều ở bên, nên cũng trở thành danh gia. Dịch làm quan đến Sơn Đông Vận Hà đồng tri, có tiếng là siêng năng với chức trách.

Dịch thờ đồng hương Đinh Kính làm thầy, cùng ông ta được người đời gọi là "Đinh Hoàng phái", là nhánh chủ lưu của nghệ thuật triện khắc đương thời. Hai người Đinh, Hoàng được xếp vào Tây Linh bát gia, tức những người có công đưa Hàng Châu trở thành trung tâm của nghệ thuật triện khắc Trung Quốc .

Thành tựu
Chữ Lệ của Dịch mô phỏng Vũ Ban bi, Hiệu quan bi, còn chữ Tiểu Lệ dựa theo văn tự trên thạch thất trong Vũ Lương từ , lại hiểu biết văn tự cổ trên chung đỉnh, hình thành phong cách cổ nhã; khẩu hiệu của ông là 小心落墨, 大胆奏刀/tiểu tâm lạc mặc, đại đảm tấu đao (tạm dịch: cẩn thận chấm bút, mạnh dạn dùng đao).

Dịch sưu tầm văn bản cổ, trước tác Tiểu Bồng Lai các kim thạch văn mục, lại sao chép văn tự cổ, biên soạn Thu Ảnh am chủ ấn phổ. Đời sau có đồng hương Hà Nguyên Tích in rập các tác phẩm triện khắc của ông và Đinh Kính, biên soạn Đinh Hoàng ấn phổ .

Hậu thế tưởng nhớ
Cổ Cung bác vật viện tiến hành triển lãm các phẩm triện khắc của Dịch với nhan dề Bồng Lai túc ước – Cố Cung tàng Hoàng Dịch Tiểu Bồng Lai các Hán Ngụy bi khắc đặc triển từ ngày 15/11/2009 đến 01/03/2010; tổ chức hội thảo nghiên cứu chuyên đề Hoàng Dịch dữ kim thạch học vào các ngày 17, 18 tháng 11/2009, có 34 luận văn tham gia. Xem thêm tại đây .

Tham khảo
 Xem một số luận văn của hội thảo trên trong Tây Linh ấn xã trùng chấn kim thạch học quốc tế học thuật nghiên thảo hội luận văn tập, Nhà xuất bản Tây Linh ấn xã, tháng 08/2010 ISBN 9787807358183
Thanh sử cảo, Quyển 486, Liệt truyện 273 – Văn uyển 3: Hoàng Dịch

Chú thích

Người Chiết Giang
Sinh năm 1744
Mất năm 1802
Nhà thư pháp Trung Quốc


title: Crambus brunneisquamatus

text:
Crambus brunneisquamatus là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Crambus


title: Helia discalis

text:
Helia discalis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Helia (Erebidae)


title: Ga Tân Ấp

text:
Ga Tân Ấp là một nhà ga xe lửa thuộc xã Hương Hóa huyện Tuyên Hóa tỉnh Quảng Bình. Nhà ga là một điểm của đường sắt Bắc Nam và nối với ga La Khê với ga Đồng Chuối.

Các tuyến
 Đường sắt Bắc Nam
 Đường sắt Vũng Áng - Mụ Giạ

Xem thêm
Danh sách nhà ga thuộc tuyến đường sắt Thống Nhất

Chú thích

Nhà ga tại Quảng Bình

Công trình xây dựng ở Quảng Bình
Tuyên Hóa


title: Vương cung thánh đường Euphrasian

text:
Vương cung thánh đường Euphrasian (, ) hay còn được gọi là Vương cung thánh đường Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Lên Trời là một nhà thờ nằm tại Poreč, Croatia. Khu quần thể Giám mục ngoài thánh đường chính còn có một nhà rửa tội, một bí tích và một tháp chuông của Cung điện Tổng giám mục gần đó. Đây là một ví dụ tuyệt vời về Kiến trúc Byzantine thời kỳ đầu tại vùng Địa Trung Hải.

Phần lớn nhà thờ Euphrasian vẫn còn giữ lại hình dạng ban đầu của nó, nhưng hỏa hoạn và động đất đã thay đổi một vài chi tiết. Vì đây là nhà thờ thứ ba được xây dựng trên cùng một địa điểm, nó giấu đi nền móng của các công trình trước đó, ví dụ như bức tranh sàn lớn của nhà thờ trước đó có từ thế kỷ thứ V. Do giá trị đặc biệt của nó, UNESCO đã đưa nó vào danh sách Di sản thế giới từ năm 1997. Đây cũng là nhà thờ chính tòa của Giáo phận Công giáo La Mã Poreč-Pula.

Lịch sử
Nhà thờ đầu tiên được xây dựng để tôn thờ Thánh Maurus của Parentium, được biết đến như là vị thánh bảo trợ của Poreč. Công trình có niên đại từ nửa sau thế kỷ thứ IV, với nhà nguyện nhỏ có sàn được khảm nằm trong một nhà thờ La Mã lớn hơn với một khu vườn. Sau khi được mở rộng thêm một gian giữa và một lối đi để hợp nhất với nhà thờ lớn. Bức tranh khảm sàn nhà và tiền xu mô tả hình ảnh hoàng để Valens (365–378) được xác định là từ thời kỳ này.

Nhà thờ hiện tại dành riêng cho Đức Mẹ Maria được xây dựng vào thế kỷ thứ VI, trong thời kỳ cai quản của Giám mục Euphrasius. Nó được xây dựng từ năm 553 trên vị trí của nhà thờ cũ đã đổ nát. Một phần của nhà thờ cũ đã được tái sử dụng và các khối đá cẩm thạch được nhập về từ bờ biển Marmara. Các bức tường khảm được thực hiện bởi các bậc thầy kiến trúc Byzantine và ghép sàn bởi các chuyên gia tại địa phương. Việc xây dựng mất khoảng 10 năm.

Sau khi xảy ra trận động đất năm 1440, bức tường phía nam của nhà thờ đã được phục hồi, các cửa sổ bị phá hủy được xây dựng lại theo phong cách Gothic.

Mô tả
Nhà thờ là một phần của quần thể gồm có:
 Một nhà nguyện hình bát giác thế kỷ VI được xây dựng vào thế kỷ thứ V cùng với nhà thờ Euphrasian cũ, và trải qua những thay đổi đáng kể.
 Một tháp chuông thế kỷ XVI
 Một hàng cột trước cửa được xây dựng sau khi nhà thờ hoàn thành, bốn mặt đều là mái vòm bằng đá.
 Một Cung điện Giám mục được xây dựng vào thế kỷ thứ VI nhưng còn lại rất ít về cấu trúc ban đầu.
 Một nhà nguyện hình tam giác được xây dựng vào thế kỷ XVII và XIX

Tham khảo

Di sản thế giới tại Croatia


title: Lissonota pectinator

text:
Lissonota pectinator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

P


title: Cefetamet

text:
Cefetamet là một loại kháng sinh cephalosporin.

Tham khảo

Kháng sinh Cephalosporin


title: Microsoft Office 2016

text:
Microsoft Office 2016 (tên mã: Office 16) là một phiên bản của bộ phần mềm Microsoft Office được phát hành vào ngày 9 tháng 7 đối với bản cho OS X và ngày 22 tháng 9 năm 2015 cho hệ điều hành Windows. Bộ phần mềm được hỗ trợ chính thức đến ngày 13 tháng 10 năm 2020 còn hỗ trợ mở rộng kết thúc ngày 14 tháng 10 năm 2025, cùng thời gian với Windows 10.

Xem thêm
 Microsoft Office

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phần mềm năm 2015
Microsoft Office


title: Danh sách tập phim One Piece (mùa 15–nay)

text:
Đây là danh sách tập của loạt anime One Piece được chuyển thể từ manga cùng tên của họa sĩ Oda Eiichiro. Được sản xuất bởi Toei Animation, đạo diễn bởi Uda Konosuke và
Sakai Munehisa, được phát sóng trên kênh Fuji TV tại Nhật Bản  từ 20 tháng 10 năm 1999 đến nay . Còn tại Việt Nam, 312 tập phim đầu được phát sóng trên kênh HTV3 từ ngày 29 tháng 10 năm 2015 đến ngày 12 tháng 4 năm 2017. Từ ngày 12 tháng 12 năm 2017 đến nay loạt phim được POPS Anime mua bản quyền, và bắt đầu phát hành nối tiếp từ tập 313 trở đi từ ngày 4 tháng 6 năm 2019 trên YouTube và ứng dụng POPS. Trong phiên bản lồng tiếng Việt: Từ tập 1 đến tập 312 được lồng tiếng bởi Công ty Cổ phần Truyền thông Thanh Thiếu Nhi (TTN Media) và từ tập 313 trở đi được lồng tiếng bởi Công Ty TNHH Ace Media.

Lưu ý: Ngày phát sóng tiếng Việt tại Việt Nam chỉ tính ngày ra mắt lần đầu các tập phim One Piece bản lồng tiếng Việt trên ứng dụng POPS  (Riêng các tập từ 313 đến 516 và từ 892 đến 917 tính theo ngày ra mắt lần đầu trên kênh Youtube POPS Anime vì các tập phim được ra mắt lần đầu tại đây). Các tập từ 748 đến 797 và từ 892 đến 917 trong lần đầu phát hành POPS đã sử dụng bản phụ đề tiếng Việt (chỉ tính bản phụ đề có bản quyền hợp pháp). Về sau các tập này được tái phát hành bằng hình thức lồng tiếng.

Tổng quan

Danh sách tập

Mùa 15: Đảo Người Cá (517 - 578)

Mùa 16: Đảo Punk Hazard (579—628)

Mùa 17: Vương quốc Dressrosa (629—746)

Mùa 18: Đảo Zou (747—782)
Mùa 18 bao gồm 3 phần: Arc Silver Mine (ngoại truyện)-(747—750), Arc Đảo Zou (chính truyện)-(751—779), Arc Marine Rookie (ngoại truyện)-(780—782)

Mùa 19: Whole Cake Island (Đảo Bánh Ngọt) (783—891)
Mùa 19 bao gồm 3 phần: Arc Đảo Bánh Ngọt (783—877), Arc Hội Nghị Thượng Đỉnh Levely (878—889), Arc Mở Đầu Wano Quốc (890—891)

Mùa 20: Wano Quốc (892—1084)
Lưu ý: Kể từ tập 918, ngày phát sóng tiếng Việt chỉ tính ngày livestream xem trước của tập phim mới vì đó là ngày tập phim xuất hiện lần đầu có bản quyền lồng tiếng hợp pháp trên nền tảng POPS tại Việt Nam.
Mùa 21: Đảo Egghead (1085—nay)

Các tập phim Recaps (kể lại diễn biến)

</onlyinclude>

Tham khảo

Danh sách tập phim One Piece


title: Cúp C2 châu Âu 1990-91

text:
Cúp C2 châu Âu mùa giải 1990-91 là mùa giải thứ 31 của giải UEFA Cup Winners' Cup, khi đó câu lạc bộ bóng đá Manchester United lên ngôi vô địch lần đầu tiên sau khi vượt qua Barcelona với tỷ số 2-1 trong trận chung kết. Đây là vinh dự cho các câu lạc bộ Anh trong lần đầu tiên trở lại với các giải đấu bóng đá châu Âu sau lệnh cấm 5 năm do Thảm họa Heysel.

Vòng sơ loại

|-

|}

Lượt đi

Lượt về

Vòng đầu tiên

|-

|}

† Đá lại sau trận hòa

Lượt đi

Lượt về

Vòng 2

|-

|}

Lượt đi

Lượt về

Vòng tứ kết

|-

|}

Lượt đi

Lượt về

Vòng bán kết

|-

|}

Lượt đi

Lượt về

Trận chung kết

Tốp ghi bàn
The top scorers from the 1990–91 European Cup Winners' Cup are as follows:

Tham khảo

Liên kết ngoài
 1990-91 competition at UEFA website
 Cup Winners' Cup results at Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation

1990-91


title: Evani Esperance

text:
Evani Silinzi Esperance (sinh ngày 30 tháng 11 năm 1990) là một cầu thủ bóng đá người Suriname thi đấu ở vị trí tiền đạo. Anh tham gia vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2014 và 2018.

Tham khảo

Sinh năm 1990
Nhân vật còn sống
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Suriname
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Suriname
Cầu thủ bóng đá SVB Hoofdklasse


title: Otto IV của Thánh chế La Mã

text:
Otto IV (1175 – 19 tháng 5 năm 1218) là Hoàng đế La Mã Thần thánh từ năm 1209 cho đến khi ông qua đời vào năm 1218.

Otto dành phần lớn thời gian đầu đời ở Anh và Pháp. Ông đã đi theo chú mình Richard Tim sư tử, người đã phong ông làm Bá tước xứ Poitiers vào năm 1196. Với sự ủng hộ của Richard, ông được bầu làm Vua Đức trong một cuộc bầu cử gây tranh cãi vào năm 1198, gây ra cuộc nội chiến kéo dài 10 năm. Cái chết của đối thủ ông, Philipp xứ Schwaben, vào năm 1208 đã khiến ông trở thành vị vua duy nhất của Đức.

Năm 1209, Otto hành quân tới Bán đảo Ý để được Giáo hoàng Innocent III phong ông lên ngôi hoàng đế. Năm 1210, ông tìm cách hợp nhất Vương quốc Sicilia với Đế quốc, đoạn tuyệt với Giáo hoàng Innocent, người đã rút phép thông công ông. Ông liên minh với Vương quốc Anh để chống lại Vương quốc Pháp và tham gia vào thất bại của liên minh tại trận Bouvines vào năm 1214. Ông bị hầu hết những người ủng hộ bỏ rơi vào năm 1215 và sống phần đời còn lại khi nghỉ hưu tại khu đất của mình gần Brunswick. Ông là vị vua Đức duy nhất đến từ Vương tộc Welf.

Chú thích

Tham khảo
 Abulafia, David, The New Cambridge Medieval History, Vol. V: c. 1198 – c. 1300, Cambridge University Press, 1999
 Bryce, James, The Holy Roman Empire, 1913
 Comyn, Robert. History of the Western Empire, from its Restoration by Charlemagne to the Accession of Charles V, Vol. I. 1851
 Dunham, S. A., A History of the Germanic Empire, Vol. I, 1835

Liên kết ngoài

 Literature about Otto IV in the OPAC of the Regesta Imperii
 Kaiserstadt Braunschweig – Otto IV
 Deed by Otto IV for Salem Abbey, 14 July 1209,
 Testament of Emperor Otto IV dated 1218 at kulturerbe.niedersachsen.de

Otto IV của Thánh chế La Mã
Nhà Welf
Hoàng đế La Mã Thần thánh


title: Phạm Nhuệ Giang

text:
Phạm Nhuệ Giang (1957 - ) là nhà biên kịch - đạo diễn phim, Nghệ sĩ nhân dân (NSND) Việt Nam. Bà là một trong số ít những đạo diễn nữ ở Việt Nam, bà thành công với nhiều bộ phim điện ảnh lẫn truyền hình như: Thung lũng hoang vắng, Hậu họa, Trò đời, Lập trình cho trái tim... Trong số đó có những phim đoạt giải Bông sen bạc, Cánh diều vàng...

Tiểu sử
Phạm Nhuệ Giang là con thứ út trong gia đình có hai anh em, mẹ là diễn viên Bích Châu, bố là đạo diễn NSND Phạm Văn Khoa, bố mẹ bà sau này đã ly hôn.

Nhuệ Giang sinh tại Hoàn Kiếm, Hà Nội, tên của của bà được đặt theo tên sông Nhuệ (Hán Việt : Nhuệ Giang). Gia đền bên ngoại của bà là hậu duệ của tướng quân Nguyễn Hữu Chỉnh.

Sự nghiệp
Nhuệ Giang được học đàn chuyên nghiệp từ lớp 1, học piano 9 năm tại trường Âm nhạc Việt Nam và là bạn cùng lớp với NSND Đặng Thái Sơn. Năm 1980, bà tốt nghiệp Đại học Xây Dựng và có hai năm làm việc cho Công ty xây dựng số 1, từng làm giám sát xây dựng Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô. Năm 1983 bà tiếp tục nhập học Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh, làm lại từ đầu và trở thành một trong những sinh viên khoa đạo diễn đầu tiên của trường. Sau khi tốt nghiệp, bà công tác tại Hãng phim truyện Việt Nam bắt đầu với vai trò phó đạo diễn và chỉ đạo sản xuất rồi trở thành nữ đạo diễn duy nhất của hãng trong hơn 30 năm. Theo tiêu chí của Hãng phim, để trở thành đạo diễn chính thức như các đồng nghiệp khác Phạm Nhuệ Giang cũng phải trải qua vị trí Phó đạo diễn cho 3 bộ phim. Bà từng làm phó cho đạo diễn Đặng Nhật Minh qua các bộ phim Trở về, Thương nhớ đồng quê, Hà Nội Mùa đông 46 và Mùa ổi.

Trong sự nghiệp đạo diễn của mình, Phạm Nhuệ Giang làm phim không nhiều, nhưng bộ phim nào ra mắt đều được công chúng trong nước và quốc tế đón nhận nồng nhiệt. Phim ngắn Chú bé culi của bà được kênh truyền hình Canal+ của Pháp mua lại vào năm 1992.

Bà tự chuyển thể bộ phim điện ảnh đầu tay của mình là "Bỏ trốn” từ truyện ngắn của Phan Thị Thanh Nhàn; bộ phim sau đó giành giải B của Giải thưởng Hội Ðiện ảnh Việt Nam 1996 và Giải thưởng Ban giám khảo bình chọn tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 12. Năm 1996, sau khi làm xong phim “Bỏ trốn”, bà có ý định chuyển thể tiếp truyện ngắn "Tâm hồn mẹ" nhưng cốt truyện quá ngắn, không có nhiều tình tiết để các nhà biên kịch phát triển thê. Một thời gian dài sau khi nhiều nhà biên kịch từ chối, Phạm Nhuệ Giang đã tự mình hoàn thành kịch bản phim này. Năm 1997, Nhuệ Giang viết kịch bản và đạo diễn bộ phim truyền hình Mọi thời của họ. Bộ phim Thung lũng hoang vắng năm 2001, đã đánh dấu bước ngoặt trong sự nghiệp đạo diễn của bà. Bộ phim giành giải Bông sen bạc, một giải thưởng của Liên hoan phim Melbourne, còn bà được giải Mai Vàng; bộ phim cũng mang lại cho diễn Hồng Ánh giải Bông Sen Bạc cho vai nữ chính và giải quay phim xuất sắc cho nhà quay phim Lý Thái Dũng. Nhuệ Giang cũng là một người tuyển trạch diễn viên mát tay, khi lựa được những diễn viên không chuyên để lại ấn tượng trong các bộ phim bà tham gia sản xuất, như: Mai Hoa cho Đời cát, Lan Hà cho Trái tim bé bỏng và Thu Trang cho Thung lũng hoang vắng.

Năm 2003, Nhuệ Giang gác lại mọi công việc để bắt tay vào học tiếng Anh, khi nhận được suất học bổng master về nghệ thuật của Quỹ Ford. Năm 2005, bà dành một tháng để nghiên cứu lịch sử điện ảnh rồi giảng dạy trong sáu năm tiếp theo. Năm 2011, bà cho ra mắt bộ phim điện ảnh Tâm hồn mẹ sau hơn 20 năm lên ý tưởng và dựng kịch bản. Bộ nhận được bằng khen của ban giám khảo Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 17 và giải Phim xuất sắc do ban giám khảo Liên hoan phim Việt Nam tại Pháp bình chọn.

Từ khi nghỉ hưu năm 2015, Nhuệ Giang tiếp tục đóng góp cho nghệ thuật khi giảng dạy đạo diễn tại Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội, làm giám khảo chấm giải tại Trung tâm Hỗ trợ tài năng và phát triển điện ảnh Việt Nam, biên kịch và làm phim truyền hình. Bà có được thành công nhất định khi làm phim truyền hình với các phim Sống gượng, Hậu họa, Trò đời...

Gia đình
Sau thời gian cùng thực tập khi quay bộ phim  "Đứng trước biển", bà kết hôn với đạo diễn NSND Nguyễn Thanh Vân, con trai đạo diễn NSND Hải Ninh. Việc kết hôn của họ dù không có sự đồng thuận từ bố mẹ vì chênh lệch tuổi tác, vợ chồng bà là cặp đôi Nghệ sĩ Nhân dân hiếm hoi của Việt Nam.

Tác phẩm

Giải thưởng

Giải thưởng cá nhân

 2002 - Giải Mai Vàng lần thứ 7 - dành cho đạo diễn phim Thung lũng hoang vắng

 2007 - Danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú

 2010 - Giải Cánh diều 2009 - đạo diễn xuất sắc hạng mục phim video, phim Khoan nói lời yêu thương

 2015 - Danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân

Giải thưởng cho tác phẩm

Tham khảo

Người Hà Nội
Đạo diễn Việt Nam
Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
Sinh năm 1957
Nhân vật còn sống


title: Heraclia campala

text:
Heraclia campala là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Heraclia


title: Kidani Takaaki

text:
là một doanh nhân người Nhật xuất thân từ Kanazawa, Nhật Bản. Ông là người sáng lập và là chủ tịch của công ty giải trí Bushiroad.

Tiểu sử

Đầu đời
Sau khi Takaaki tốt nghiệp Đại học Musashi với bằng Kinh tế, ông làm việc tại công ty kinh doanh chứng khoán Yamaichi Securities.

Sau khi thành lập Broccoli
Takaaki rời Yamaichi Securities từ năm 1994. Vào ngày 25 tháng 3, ông thành lập Broccoli như một công ty khởi nghiệp. Năm 1996, anh thành mở chuỗi cửa hàng bán lẻ đầu tiên "Gamers". Công ty của ông tập trung vào các trò chơi điện tử và phim hoạt hình. Hiệu suất của công ty tăng lên sau khi sản xuất bộ anime Di Gi Charat và được niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán JASDAQ.

Sau khi thành lập Bushiroad
Ông thành lập Bushiroad vào tháng 5 năm 2007, công ty chuyên sản xuất các trò chơi thẻ sưu tập và đảm nhận vị trí chủ tịch. Nguồn gốc của cái tên Bushiroad xuất phát từ việc công ty không thể chuyển thể Neppu Kairiku Bushi Road thành phim vì nhiều lý do khi ông bắt đầu dự án lúc còn trong Broccoli. Tuy nhiên vào tháng 3 năm 2013, bộ phim trở lại khâu sản xuất đối với Takaaki là nhà sản xuất điều hành.

Vào ngày 2 tháng 10 năm 2017, Bushiroad xác nhận Takaaki sẽ ngừng giữ chức Giám đốc đại diện của công ty vào ngày 20 tháng 10 và gia nhập vào ban giám đốc. Lần lượt vào năm 2014, 2017 và 2018, ông đoạt giải Wrestling Observer Newsletter cho hạng mục "Promoter of the Year".

Tham khảo

Liên kết ngoài

Kidani Takaaki tại IMDb

Sinh năm 1960
Nhân vật còn sống
Doanh nhân người Nhật


title: Nepitia detractaria

text:
Nepitia detractaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nepitia


title: Giải quần vợt Úc Mở rộng 1975 - Đơn nam

text:
Hạt giống số 2 John Newcombe đánh bại đương kim vô địch Jimmy Connors 7–5, 3–6, 6–4, 7–6(9–7) trong trận chung kết để giành chức vô địch Đơn nam tại Giải quần vợt Úc Mở rộng 1975. Newcombe trở thành tay vợt nam đầu tiên trong Kỷ nguyên Mở giành chức vô địch Giải quần vợt Úc Mở rộng khi cứu match point trước Tony Roche ở bán kết.

Hạt giống
Các tay vợt xếp hạt giống được liệt kê bên dưới. John Newcombe là nhà vô địch; các đội khác biểu thị vòng mà họ bị loại.

 Jimmy Connors (Chung kết)
 John Newcombe (Vô địch)
 Tony Roche (Bán kết)
 John Alexander (Tứ kết)
 Ross Case (Vòng một)
 Alexander Metreveli (Tứ kết)
 Geoff Masters (Tứ kết)
 Phil Dent (Vòng một)

Kết quả

=Chú thích
=
 Q = Vòng loại
 WC = Đặc cách
 L = Thua cuộc
 r. = bỏ cuộc trong giải đấu

Tứ kết

Nhánh 1

Nhánh 2

Nhánh 3

Nhánh 4

Liên kết ngoài

 Association of Tennis Professionals (ATP) – Giải quần vợt Úc Mở rộng 1975 Đơn nam draw
 Giải quần vợt Úc Mở rộng (1975) on ausopen.com

Đơn nam
Giải quần vợt Úc Mở rộng theo năm – Đơn nam


title: Alice Roberts

text:
Alice May Roberts (sinh 19/05/1973) là người Anh, là nhà giải phẫu học, khảo cổ xương cốt, nhân chủng học hình thể, cổ bệnh học, là người soạn và dẫn chương trình truyền hình về khoa học. Cô là giáo sư về Kết nối cộng đồng trong khoa học ở Đại học Birmingham, Anh quốc.

Alice Roberts nổi tiếng với chương trình truyền hình "Hành trình di cư của nhân loại không thể tin được" (The Incredible Human Journey) được phát sóng trên truyền hình BBC vào tháng 5 và tháng 6 năm 2009 tại Anh.

Đăng tải

Sách

Bài báo khoa học
Roberts là tác giả hoặc đồng tác giả của nhiều bài đánh giá khoa học trên các tập san.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Personal website

 University of Bristol, Department of Anatomy
 Channel 4 – Time Team biography
 'Alice's Inspiration' – BBC Science Week 2009 interview
 Interview with Alice Roberts for the Journal of Unlikely Science
 Journey of Mankind Genetic Map – the science behind the BBC Documentary 'The Incredible Human Journey' with Dr Alice Roberts
 Roberts interviewed  by Robert Llewellyn on Carpool, ngày 25 tháng 9 năm 2009

Sinh năm 1973
Nhà khảo cổ Anh
Nhà nhân chủng học Anh
Nguồn gốc châu Phi gần đây của người hiện đại
Người dẫn chương trình truyền hình Anh
Nhân vật còn sống
Nữ khoa học gia


title: Ek Yi Oun

text:
Ek Yi Oun (; 1910 – 2013) là chính khách Campuchia và là thành viên của đảng Sangkum giữ chức Thủ tướng Campuchia trong khoảng thời gian ngắn từ ngày 11 tháng 1 đến ngày 17 tháng 1 năm 1958. Với nhiệm kỳ sáu ngày, ông vẫn là Thủ tướng tại vị ngắn nhất của Campuchia cho đến nay. Ông từng là quyền Chủ tịch Quốc hội Campuchia năm 1970.

Tham khảo

Sinh năm 1910
Mất năm 2013
Người thọ bách niên
Người thọ bách niên Campuchia
Thủ tướng Campuchia
Chủ tịch Quốc hội Campuchia
Chính khách Sangkum
Chính khách Campuchia thế kỷ 20


title: Truy cập dữ liệu

text:
Truy cập dữ liệu là một thuật ngữ chung đề cập đến một quy trình có cả ý nghĩa cụ thể về CNTT và các ý nghĩa khác liên quan đến quyền truy cập theo nghĩa rộng hơn về mặt pháp lý và/hoặc chính trị. Trước đây, nó thường đề cập đến phần mềm và các hoạt động liên quan đến lưu trữ, truy xuất hoặc hành động trên dữ liệu được lưu trữ trong cơ sở dữ liệu hoặc kho lưu trữ khác. Hai loại cơ bản của truy cập dữ liệu tồn tại:

 truy cập tuần tự (ví dụ như trong băng từ)
 truy cập ngẫu nhiên (như trong phương tiện được lập chỉ mục)

Truy cập dữ liệu chủ yếu liên quan đến ủy quyền truy cập các kho dữ liệu khác nhau. Truy cập dữ liệu có thể giúp phân biệt khả năng của quản trị viên và người dùng. Ví dụ: quản trị viên có thể có khả năng xóa, chỉnh sửa và thêm dữ liệu, trong khi người dùng thông thường thậm chí không có quyền "đọc" nếu họ không có quyền truy cập vào thông tin cụ thể.

Trong lịch sử, mỗi kho lưu trữ (bao gồm mỗi cơ sở dữ liệu, hệ thống file khác nhau, v.v.), có thể yêu cầu sử dụng các phương pháp và ngôn ngữ khác nhau và nhiều kho lưu trữ này lưu trữ nội dung của chúng ở các định dạng khác nhau và không tương thích.

Trong những năm qua, các ngôn ngữ, phương thức và định dạng được tiêu chuẩn hóa, đã được phát triển để phục vụ như các giao diện giữa các ngôn ngữ và phương thức cụ thể thường mang tính độc quyền và luôn đặc thù. Các tiêu chuẩn này bao gồm SQL (1974-), ODBC (ca 1990-), JDBC, XQJ, ADO.NET, XML, XQuery, XPath (1999-) và Dịch vụ web.

Một số các tiêu chuẩn này cho phép dịch dữ liệu từ các file không có cấu trúc (như file HTML hoặc tệp văn bản tự do) sang có cấu trúc (như XML hoặc SQL).

Tham khảo

Quản trị dữ liệu


title: Acronicta hercules

text:
Acronicta hercules là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Acronicta


title: Anua welwitschi

text:
Anua welwitschi là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Anua


title: Tội ác bẩm sinh

text:
Tội ác bẩm sinh (tên gốc , ) là một phim hành động của Ấn Độ năm 2017.

Chú giải

Tham khảo

Phim hành động Ấn Độ


title: HMS Tumult (R11)

text:
HMS Tumult (R11/F121) là một tàu khu trục lớp T được Hải quân Hoàng gia Anh Quốc chế tạo trong Chương trình Khẩn cấp Chiến tranh để phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Sống sót qua cuộc chiến tranh, nó được cải biến thành một tàu frigate nhanh chống tàu ngầm Kiểu 16 vào năm 1950, mang ký hiệu lườn mới F121, và tiếp tục phục vụ cho đến khi bị tháo dỡ năm 1965.

Thiết kế và chế tạo

Tumult được chế tạo tại xưởng tàu của hãng John Brown & Company ở Clydebank, Scotland Cammel Laird, và được đặt lườn vào ngày 14 tháng 3 năm 1941. Nó được hạ thủy vào ngày 9 tháng 11 năm 1942 và nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia vào ngày 2 tháng 4 năm 1943.

Lịch sử hoạt động
Tumult đã hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Sau chiến tranh, nó được cải biến thành một tàu frigate nhanh chống tàu ngầm Kiểu 16 vào năm 1950, mang ký hiệu lườn mới F121, và tiếp tục phục vụ cho đến khi bị bán để tháo dỡ vào ngày 25 tháng 10 năm 1965.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài
 Naval-History.net HMS Tumult

Lớp tàu khu trục S và T
Tàu khu trục của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Khinh hạm của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu frigate trong Chiến tranh Lạnh


title: Aspidontus dussumieri

text:
Aspidontus dussumieri là một loài cá biển thuộc chi Aspidontus trong Họ Cá mào gà. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1836.

Từ nguyên
Danh pháp của loài cá này được đặt theo tên của Jean-Jacques Dussumier, một thương gia người Pháp rất thích du hành bằng đường biển, cũng là người đã thu thập mẫu vật của loài này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
A. dussumieri có phạm vi phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Từ Biển Đỏ, loài cá này đã được ghi nhận dọc theo vùng bờ biển Đông Phi, bao gồm Madagascar và các đảo quốc, bãi ngầm xung quanh; từ vùng biển ngoài khơi cực nam Ấn Độ, phạm vi của A. dussumieri trải dài về phía nam đến Sri Lanka, Maldives, quần đảo Chagos, quần đảo Cocos (Keeling), và dọc theo vùng bờ biển của bang Tây Úc; ở phạm vi phía đông, từ biển Andaman, A. dussumieri xuất hiện trải dài trên khắp vùng biển các nước Đông Nam Á, mở rộng phạm vi về phía đông đến hầu hết các đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương (xa nhất ở phía đông là đến Tuamotu); phía bắc trải dài đến đảo Đài Loan và vùng biển phía nam Nhật Bản; phía nam giới hạn đến bờ biển phía đông Úc (từ bang Queensland đến bang New South Wales).

A. dussumieri sống gần các rạn san hô viền bờ ở độ sâu đến 20 m.

Mô tả

Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. dussumieri là 12 cm. Loài này có thân mảnh, thuôn dài với mõm nhọn. Khác với loài họ hàng duy nhất của nó, Aspidontus taeniatus, A. dussumieri có miệng nằm gần ngay đỉnh mõm, trong khi A. taeniatus có miệng nằm bên dưới mõm. Một dải sọc đen từ mõm băng qua mắt, chạy dài đến vây đuôi; sát bên dưới dải đen này là một dải sọc trắng. Vây lưng và vây hậu môn màu vàng lục, hơi sẫm nâu với viền đen ở rìa. Ngoài ra, quần thể của A. dussumieri ở Indonesia lại có thêm các tia vây rất dài, màu vàng ở vây đuôi.

Số gai ở vây lưng: 9 - 11; Số tia vây ở vây lưng: 28 - 34; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 25 - 30.

Sinh thái
A. dussumieri khá nhát. Chúng nhanh chóng rút vào nơi trú ẩn của nó nếu gặp nguy hiểm, thường là khoang của những loài sâu ống.

Tham khảo

D
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Cá biển Đỏ
Cá Somalia
Cá Kenya
Cá Tanzania
Cá Mozambique
Cá Nam Phi
Cá Madagascar
Cá Ấn Độ
Cá Sri Lanka
Cá Maldives
Cá Myanmar
Cá Thái Lan
Cá Việt Nam
Cá Malaysia
Cá Indonesia
Cá Philippines
Cá Đài Loan
Cá Nhật Bản
Cá Papua New Guinea
Cá Úc
Cá châu Đại Dương
Cá Palau
Cá Tonga
Cá Fiji
Cá Nouvelle-Calédonie
Động vật được mô tả năm 1836


title: Letis mineis

text:
Letis mineis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Letis


title: Kongō Gumi

text:
là một công ty xây dựng Nhật Bản là công ty độc lập liên tục lâu đời nhất trên thế giới, hoạt động trên 1.400 năm cho đến khi nó được sáp nhập thành một công ty con của Takamatsu năm 2006.
Công ty được thành lập vào năm 578 tại Osaka, và hoạt động kể từ đó năm 2006. Công ty rơi vào thời kỳ khó khăn và vỡ nợ vào tháng 1 năm 2006 và được Tập đoàn xây dựng Takamatsu mua lại. Trước khi bị vỡ nợ, nó đã có hơn 100 nhân viên và doanh thu hàng năm là 7,5 tỷ yên (70 triệu đô la) trong năm 2005; nó vẫn còn chuyên xây dựng các ngôi chùa Phật giáo. Chủ tịch cuối cùng là Masakazu Kongō, người lãnh đạo thứ 50 của công ty. Tính đến tháng 12 năm 2006, Kongō Gumi tiếp tục hoạt động như một công ty con của Takamatsu.

Vào tháng 1 năm 2006, Tập đoàn Xây dựng Takamatsu thành lập công ty mới có tên là Kongogumi Engineering Co Ltd.

Người sáng lập ra công ty là Hoàng tử Shōtoku được mời từ Baekje (một trong Tam quốc Triều Tiên) đến Nhật Bản để xây chùa Shitennō-ji là ngôi chùa đầu tiên và lâu đời nhất của Nhật Bản. Công ty này đã xây dựng lâu đài Osaka.
Kể từ tháng 12 năm 2006, Kongō Gumi hoạt động với tư cách là công ty con của Takamatsu.

Tham khảo

Công ty Nhật Bản


title: Spinimegopis ishigakiana

text:
Spinimegopis ishigakiana là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Spinimegopis


title: Acemya indica

text:
Acemya indica là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Acemya


title: Agartha

text:
Agartha (đôi lúc gọi là Agartta, Agharti, Agarta hay Agarttha) là một thành phố huyền thoại được cho là nằm trong lõi của Trái Đất. Nó liên quan đến niềm tin vào một Trái Đất rỗng và là một chủ đề phổ biến trong chủ nghĩa bí truyền.

Lịch sử
Nhà thần bí học người Pháp thế kỷ 19 Alexandre Saint-Yves d'Alveydre đã xuất bản cuốn sách "đáng tin cậy" đầu tiên về Agartha ở châu Âu. Theo ông, thế giới bí mật của "Agartha" cùng tất cả sự khôn ngoan và sự giàu có của nó ""sẽ có thể tiếp cận được đối với toàn thể nhân loại, khi Kitô giáo sống theo các điều răn đã được Moses và Thiên Chúa soạn thảo", có nghĩa là "Khi Chủ nghĩa vô chính phủ tồn tại trong thế giới của chúng ta được thay thế bởi Chủ nghĩa thống trị cộng đồng." Saint-Yves mô tả sinh động về "Agartha" trong cuốn sách này như thể nó là một nơi thực sự tồn tại, nằm ở dãy Himalaya ở Tây Tạng. Phiên bản lịch sử "Agartha" của Saint-Yves đều dựa trên thông tin được "tiết lộ", ý nghĩa do chính Saint-Yves nhận được thông qua "sự hòa hợp".

Nhà thám hiểm Ferdynand Ossendowski đã viết một cuốn sách vào năm 1922 mang tựa đề Beasts, Men and Gods. Trong cuốn sách này, Ossendowski kể về một câu chuyện được truyền đạt lại cho anh có liên quan đến một vương quốc dưới lòng đất tồn tại bên trong Trái Đất. Vương quốc này đã được Phật tử biết đến với tên gọi Agharti.

Kết nối với thần thoại
Agartha thường có liên quan hoặc nhầm lẫn với Shambhala, vốn là biểu tượng nổi bật trong Phật giáo Kim cương thừa và các giáo lý Tây Tạng Kalachakra (Kim Cang Thời Luân) và được hồi sinh ở phương Tây bởi Phu nhân Blavatsky và Hội Thông Thiên Học. Các nhà Thông thiên học đặc biệt quan tâm đến Agarthi như là một tổ hợp rộng lớn gồm các hang động nằm bên dưới Tây Tạng do lũ ác quỷ, được gọi là asura sinh sống. Helena và Nicholas Roerich, những người mà giáo huấn của họ gần giống với Thuyết thần trí, đều xem sự tồn tại của Shambhala cả về mặt tinh thần lẫn thể xác.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Yves d’Alveydre and the Agartthian Connection, của Joscelyn Godwin.
 Map/diagram of Agharta and the Hollow Earth , dựa trên các bài viết của Raymond W. Bernard.
 On Edward Bulwer-Lytton: Agharta, Shambhala, Vril and the Occult Roots of Nazi Power, của Joseph George Caldwell.
 "An Algorithmic Agartha"—Tiểu luận đóng góp cho tờ Culture Machine 16, 2015 (số đặc biệt của tạp chí trên Drone Culture).

Thành phố và thị trấn thần thoại
Lý thuyết Trái Đất rỗng


title: Prionotoma gregaria

text:
Prionotoma gregaria là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Prionotoma


title: The Family Crews

text:
Gia đình nhà Crews là một chương trình truyền hình thực tế kể về cuộc sống của diễn viên Terry Crews, vợ Rebecca, và gia đình của họ. Chương trình được phát sóng trên BET vào lúc 9 giờ tối Chủ Nhật,ngày 21 tháng Hai năm 2010.Chương trình phát sóng mùa thứ hai vào ngày 6 tháng Ba năm 2011

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Gia Đình Crews
 BET - gia Đình Đội trang Web

Phim truyền hình Mỹ thập niên 2010


Henry William Paget, Hầu tước thứ nhất xứ Anglesey KG, GCB, GCH, PC (17 tháng 5 năm 1768 – 29 tháng 4 năm 1854), nhận tước hiệu Lãnh chúa xứ Paget từ năm 1784 đến 1812 và nhận tước phong Bá tước xứ Uxbridge từ năm 1812 đến 1815, là một sĩ quan Quân đội Anh và chính trị gia. Sau khi phục vụ với tư cách là thành viên Quốc hội cho Carnarvon và sau đó là Milborne Port, ông tham gia Chiến dịch Flanders và sau đó chỉ huy kỵ binh cho quân đội của John Moore ở Tây Ban Nha trong Chiến tranh Bán đảo; kỵ binh của ông đã thể hiện ưu thế rõ rệt so với kỵ binh Pháp trong Trận Sahagún và trong Trận Benavente, nơi ông đã đánh bại những kỵ binh tinh nhuệ của Lực lượng Vệ binh Hoàng gia Pháp. Trong Triều đại Một trăm ngày, ông chỉ huy đội kỵ binh hạng nặng tấn công quân của Bá tước d'Erlon trong Trận Waterloo. Vào cuối trận chiến, ông bị mất một phần chân vì đạn đại bác. Trong cuộc sống sau này, ông đã hai lần phục vụ với tư cách là Đại tướng quân khí (Master-General of the Ordnance) và hai lần với tư cách là Lord Lieutenant xứ Ireland.

Năm 1815, sau những chiến tích tại trận Waterloo, Henry Paget được phong Hầu tước xứ Anglesey trong Đẳng cấp quý tộc Vương quốc Liên hiệp Anh. Gia tộc Paget vẫn giữ tước vị này cho đến tận ngày nay và hiện đã là Hầu tước đời thứ 8.

Tham khảo

Nguồn

Attribution:

Đọc thêm

Liên kết ngoài

Sinh năm 1768
Mất năm 1854
Henry Paget, Hầu tước thứ nhất xứ Anglesey
Hầu tước Anh
Thống chế Anh
Hiệp sĩ Garter
Bá tước xứ Uxbridge
Hầu tước xứ Anglesey
Thành viên Cơ mật viện Vương quốc Liên hiệp Anh


title: Arjoun

text:
Arjoun (tiếng ,  , cũng đánh vần Arcun hoặc Arjoon), là một ngôi làng ở miền trung Syria, một phần hành chính của Tỉnh Homs, nằm ở phía tây nam của Homs. Các địa phương lân cận bao gồm Aqrabiyah ở phía tây nam, al-Qusayr ở phía đông nam, al-Dabaah ở phía đông, Kafr Mousa và al-GhassLocation ở phía bắc và al-Houz ở phía tây bắc. Theo Cục Thống kê Trung ương (CBS), Arjoun có dân số 2.45 trong cuộc điều tra dân số năm 2004. Cư dân của nó chủ yếu là người Hồi giáo Sunni.

Các học giả Kinh Thánh thế kỷ 19 đã xác định Arjoun là "Argana", vào năm 854 trước Công nguyên, vua Neo-Assyrian Shalmaneser II đã chiến đấu với quân đội Hadadezer trong Trận Qarqar. Các nguồn khác nhấn mạnh rằng Argana nằm ở đâu đó phía bắc Hama thời hiện đại. Một cột mốc La Mã cổ đại đã được tìm thấy trong làng, cho thấy nó nằm trên một con đường La Mã. Trong chuyến thăm Syria, James Silk Buckingham đã mô tả Arjoun vào đầu thế kỷ 19 là một ngôi làng nhỏ nằm dưới một gò đất nhân tạo. Trên đỉnh gò là ngôi mộ của một người theo đạo Hồi địa phương được bao quanh bởi một vài tòa nhà.

Tham khảo


title: Damián Bariš

text:
Damián Bariš (sinh 9 tháng 12 năm 1994) là một tiền vệ bóng đá Slovakia hiện tại thi đấu cho câu lạc bộ Fortuna Liga FC ViOn Zlaté Moravce, mượn từ AS Trenčín.

Sự nghiệp câu lạc bộ

AS Trenčín
Bariš ra mắt cho FK AS Trenčín trước ŠK Slovan Bratislava ngày 28 tháng 4 năm 2013, vào sân từ ghế dự bị thay cho Aldo Baéz.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 AS Trenčín profile
 Corgoň Liga profile

Sinh năm 1994
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Slovakia
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá FK AS Trenčín
Cầu thủ bóng đá AFC Nové Mesto nad Váhom
Cầu thủ bóng đá MFK Skalica
Cầu thủ bóng đá FC ViOn Zlaté Moravce
Người Trenčín


title: Mesostenus gravenhorstii

text:
Mesostenus gravenhorstii là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesostenus


title: Tychowo, Sławieński

text:
Tychowo  ( cho đến năm 1937, sau đó đơn giản là Tychow) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Sławno, thuộc huyện Sławno, Zachodniopomorskie, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng  phía đông Sławno và  về phía đông bắc của thủ đô khu vực Szczecin.

Lịch sử
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Sigurdshof (ngày nay Waszkowo), một bất động sản ngoại thành (Vorwerk / Folwark) đã trở thành một tiền đồn của giáo dục bí mật của mục sư cho phần phát xít-đối thủ của đoàn Hội Thánh Tin Lành của the-Phổ cũ Liên, đại diện bởi các Giáo hội Thú nhận và hội đồng anh em của nó, bị Đức quốc xã đàn áp trong cuộc đấu tranh của các nhà thờ.

Vào mùa hè năm 1939, Ewald Graf von Kleist-Wendisch Tychow đã cung cấp bất động sản ngoại vi chưa sử dụng Sigurdshof của mình cho Dietrich Bonhoeffer, mục sư Tin lành và nhà thần học và là người đứng đầu một chủng viện ngầm (Sammelvikariat) để đào tạo các mục sư Giáo hội. Chủng viện sau đó chuyển đến từ Groß Schlönwitz. Gestapo buộc đóng cửa chủng viện vào tháng 3 năm 1940.

Tham khảo


title: Plutodes subcaudata

text:
Plutodes subcaudata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Plutodes


title: Thu Phương (định hướng)

text:
Thu Phương là tên của một số người Việt:
 Nguyễn Thị Thu Phương (1972-)
 Quách Thu Phương (1977-)
 Triệu Thị Thu Phương (1977-)


title: Dominic Monaghan

text:
Dominic Bernard Patrick Luke Monaghan (sinh ngày 8 tháng 12 năm 1976) là diễn viên người Anh nổi tiếng.

Tham khảo

Diễn viên người Anh


title: Mãn Vĩ

text:
Mãn Vĩ (; ? – ?), tự Công Hành (公衡), là quan viên Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời
Mãn Vĩ quê ở huyện Xương Ấp, quận Sơn Dương, Duyện Châu, là con trai trưởng của danh thần Mãn Sủng. Mãn Vĩ thân cao tám thước, trong quan hệ xã hội có phẩm cách, khí độ mà nổi tiếng.

Năm 242, Mãn Sủng chết, Mãn Vĩ tập tước Xương Ấp hầu, quan đến chức Vệ úy, gả con gái cho Tư Mã Cán (con thứ ba của quyền thần Tư Mã Ý, em trai Tư Mã Sư, Tư Mã Chiêu).

Năm 258, Gia Cát Đản nổi dậy ở Thọ Xuân. Tư Mã Chiêu trưng triệu Mãn Vĩ theo quân chinh phạt. Trên đường đi, Vĩ bị bệnh, phải nán lại Hứa Xương.

Năm 260, Ngụy đế Tào Mao phát động binh biến, muốn tiêu diệt quyền thần Tư Mã Chiêu. Tư Mã Cán nghe tin, muốn vào Hoàng cung qua cổng Xương Hạp Dịch môn. Đại tướng quân Duyện Tôn Hựu khuyên Cán: Cổng này không đi được, nên qua Đông Dịch môn. Con của Vĩ là Mãn Trường Vũ, khi đó cũng đang giữ chức Duyện trong phủ Đại tướng quân (Tư Mã Chiêu), cũng khuyên anh rể.

Sau đó, Tư Mã Cán đến muộn, Tư Mã Chiêu hỏi lý do, Cán trả lời trung thực. Tham quân Vương Tiện cũng bị Trường Vũ ngăn cổng, trong lòng oán giận, gièm pha với Chiêu. Cuối cùng, Mãn Trường Vũ bị đánh chết, Mãn Vĩ bị bãi quan.

Gia đình
 Mãn Trường Vũ (滿長武), con trai của Mãn Vĩ, quan đến Đại tướng quân Duyện, bị hành hình đến chết.
 Mãn thị (满氏), con gái của Mãn Vĩ, chính thê của Tư Mã Cán.

Trong văn hóa
Mãn Vĩ không xuất hiện trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung.

Tham khảo
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.

Chú thích

Năm sinh không rõ
Mất thế kỷ 3
Người Sơn Đông
Nhân vật chính trị Tào Ngụy


title: Piezocera bivittata

text:
Piezocera bivittata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Piezocera


title: Stéphanos II Ghattas

text:
Stéphanos II Ghattas hay Amba Andraos Ghattas, C.M. (1920–2009) là một Hồng y người Ai Cập của Giáo hội Công giáo Copts, trực thuộc Giáo hội Công giáo Rôma. Ông từng đảm nhận vai trò Hồng y Đẳng Thượng phụ, Thượng phụ Tòa Thượng phụ Alexandria, Công giáo Copts, trong suốt 20 năm, từ năm 1986 đến năm 2006.

Vốn là một giáo sĩ trong vai trò lãnh đạo một nhánh của Giáo hội Công giáo Rôma, thuộc khối giáo hội Công giáo Đông Phương, ông từng đảm trách nhiều vai trò khác nhau trước khi tiến đến trở thành Thượng phụ Tòa Thượng phụ Alexandria, như: giám mục chính tòa Giáo phận Luqsor (Copts) (1967–1986), Giám quản Tông Tòa Tòa Thượng phụ Alexandria (Copts) (1984–1986). Ông cũng từng đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng trong các Hội đồng Giám mục, quốc gia cũng như khu vực như: Chủ tịch Hội đồng Giáo hội Công giáo Copts (1985–2006), Chủ tịch Hội đồng Quản nhiệm Hệ thống Công giáo tại Ai Cập (1985–2006) và Chủ tịch Hội đồng Thượng phụ Công giáo Đông Phương (2003–2006). Ông được vinh thăng Hồng y ngày 21 tháng 2 năm 2001, bởi Giáo hoàng Gioan Phaolô II.

Tiểu sử
Hồng y Stéphanos II Ghattas sinh ngày 16 tháng 1 năm 1920 tại Cheikh Zein-el-Dine, Ai Cập. Sau quá trình tu học dài hạn tại các cơ sở chủng viện theo quy định của Giáo luật, ngày 25 tháng 3 năm 1944, Phó tế Ghattas, 24 tuổi, tiến đến việc được truyền chức linh mục. Tân linh mục là thành viên linh mục đoàn Thánh bộ Truyền giáo.

Sau 23 năm thi hành các công việc mục vụ với thẩm quyền và cương vị của một linh mục, ngày 8 tháng 5 năm 1967, Giáo hội quyết định tuyển chọn linh mục Stéphanos II Ghattas, 57 tuổi, gia nhập Giám mục đoàn Công giáo Hoàn vũ, với vị trí được bổ nhiệm là giám mục chính tòa Giáo phận Luqsor (Copts). Lễ tấn phong cho vị giám mục tân cử được tổ chức sau đó vào ngày 9 tháng 6 cùng năm, với phần nghi thức chính yếu được cử hành cách trọng thể bởi 4 giáo sĩ cấp cao, gồm chủ phong là Hồng y Stephanos I Sidarouss, C.M., Thượng phụ Tòa Thượng phụ Alexandria, Công giáo Copts; 3 vị giáo sĩ còn lại, với vai trò phụ phong, gồm có Tổng giám mục Isaac Ghattas, giám mục chính tòa Giáo phận Minya (Copts), Giám mục Youhanna Nueir, O.F.M., giám mục chính tòa Giáo phận Assiut (Copts) và Giám mục Youhanna Kabes, giám mục phụ tá Tòa Thượng phụ Alexandria (Copts).

Từ ngày 22 tháng 2 năm 1984, ông được bổ nhiệm giữ vai trò Giám quản Tông Tòa Tòa Thượng phụ Alexandria (Copts), Tòa Thượng phụ, vị trí quan trọng nhất của Giáo hội Công giáo Copts. Sau đó một năm, năm 1985, ông được chọn giữ hai vị trí quan trọng là Chủ tịch Hội đồng Giáo hội Công giáo Copts và Chủ tịch Hội đồng Quản nhiệm Hệ thống Công giáo tại Ai Cập. Một năm sau đó, ngày 9 tháng 6 năm 1986, Hội đồng Giáo hội Công giáo Copts nhóm họp, tại đây, các giám mục của Giáo hội đã nhất trí chọn Giám mục Giám quản Amba Andraos Ghattas làm Thượng phụ, Thượng phụ Tòa Tòa Thượng phụ Alexandria (Copts), chức đứng đầu Giáo hội này. Phía Giáo hội Công giáo Rôma nhanh chóng xác nhân việc bầu chọn này của Giáo hội Copts, cùng chức vị Thượng phụ của ông vào ngày 23 tháng 6 cùng năm.

Bằng việc tổ chức công nghị Hồng y năm 2001 được cử hành chính thức vào ngày 21 tháng 2, Giáo hoàng Gioan Phaolô II đưa ra quyết định vinh thăng Thượng phụ Stéphanos II Ghattas tước vị danh dự của Giáo hội Công giáo, Hồng y. Tân Hồng y thuộc Đẳng Hồng y Thượng phụ. Từ năm 2003 đến năm 2006, ông kiêm nhiệm vụ Chủ tịch Hội đồng Thượng phụ Công giáo Đông Phương.

Ngày 27 tháng 3 năm 2006, ông từ nhiệm khỏi vị trí Thượng phụ Giáo hội Công giáo Copts. Ông qua đời sau đó vào ngày 20 tháng 1 năm 2009, thọ 89 tuổi.

Tham khảo

Sinh năm 1920
Mất năm 2009
Hồng y người Ai Cập
Giám mục Công giáo Copt
Giám mục Công giáo thế kỉ 20
Giám mục Công giáo thế kỉ 21


title: Đệ Nhị Cộng hòa Ba Lan

text:
Đệ nhị Cộng hòa Ba Lan, là Ba Lan trong thời kỳ giữa Đệ nhất và Đệ nhị thế chiến (1918—1939). Chính thức là Cộng hòa Ba Lan (tiếng Ba Lan: Rzeczpospolita Polska), đất nước tái thiết năm 1919 sau hậu quả Đệ nhất thế chiến và tiêu vong năm 1939 khi bị Đức Quốc Xã cùng Liên Xô và Cộng hòa Slovakia xâm lược, đánh dấu chiến trường châu Âu Đệ nhị thế chiến mở đầu.

Năm 1938, Đệ nhị nước cộng hòa là nước lớn nhất ở châu Âu, có 27.2 triệu dân theo thống kê dân số năm 1921. Đến năm 1939, trước khi Đệ nhị thế chiến bùng nổ thì dân số tăng lên xấp xỉ 35.1 triệu người, gần như một phần ba là các dân tộc thiểu số: 13.9% người Ruthenia, 10% người Do Thái Ashkenazi, 3.1% người Bạch Nga, 2.3% người Đức và 3.4% người Séc và Litva; đương thời một số lượng lớn dân Ba Lan sống ngoài biên giới đất nước.

Khi biên giới Ba Lan định rõ năm 1922 sau vài xung đột địa phương, các nước láng giềng bao gồm Tiệp Khắc, Đức, Thành phố tự do Danzig, Litva, Latvia, Romania và Liên Xô. Ba Lan giáp biển Baltic bằng dải bờ ngắn hai bên thành phố Gdynia, gọi là Hành lang Ba Lan. Giữa tháng 3 và tháng 8 năm 1939, Ba Lan giáp Ruthenia Karpat Ruthenia, là tỉnh của Hungary. Chính trị Đệ nhị nước cộng hòa bị hậu quả Đệ nhất thế chiến, xung đột với nước láng giềng cùng việc chủ nghĩa phát xít xuất hiện ở Đức ảnh hưởng mạnh.

Nền kinh tế Đệ nhị nước cộng hòa phát triển vừa phải, các trung tâm văn hóa của nước như Warszawa, Kraków, Poznań, Wilno và Lwów trở thành đô thị châu Âu quan trọng và là nơi của đại học trứ danh quốc tế và các tổ chức giáo dục cao đẳng khác.

Biên giới Đệ nhị nước Cộng hòa khác hẳn biên giới Đệ tam Cộng hòa Ba Lan, bao hàm ít lãnh thổ ở phía tây và nhiều lãnh thổ ở phía đông hơn.

Lịch sử
Sau hơn một thế kỷ bị Áo, Phổ cùng Nga phân chia, Ba Lan tái thiết thành quốc gia chủ quyền khi Đệ nhất thế chiến ở châu Âu kết thúc năm 1917-1918, Khối đồng minh thắng lợi thừa nhận Ba Lan tái sinh trong Hòa ước Versailles tháng 6 năm 1919, là một thành tích lớn của Hòa hội Paris năm 1919. Ba Lan củng cố nền độc lập bằng một chuỗi chiến tranh biên giới do Lục quân Ba Lan mới thành lập tiến hành từ năm 1918 đến 1921, biên giới phía đông dàn xếp một cách ngoại giao năm 1922 và có Hội vạn quốc công nhận.

Đệ nhất thế chiến kết thúc
Trong Đệ nhất thế chiến (1914-1918), Đức dần dần giành được ưu thế ở Mặt trận phía đông trong khi Lục quân Nga hoàng gia rút lui, quân đội Đức cùng Áo-Hung chiếm lấy lãnh thổ thuộc Nga mà sẽ thành Ba Lan. Trong nỗ lực giải quyết vấn đề Ba Lan thất bại, Đức thành lập chính phủ bù nhìn ngày 5 tháng 11 năm 1916 có Hội đồng quốc gia lâm thời và (từ 15 tháng 10 năm 1917) Hội đồng nhiếp chính. Hội đồng quản trị nước theo quyền Đức đến khi tổ chức bầu cử quốc vương, ngày 11 tháng 11 năm 1918, một tháng trước khi Đức đầu hàng và chiến tranh kết thúc, Hội đồng quyền nhiếp giải tán Hội đồng quốc gia lâm thời và tuyên bố khôi phục nền độc lập Ba Lan (7 tháng 10 năm 1918). Ngoại trừ Đảng dân chủ xã hội Vương quốc Ba Lan và Litva Mác khuynh thì hầu hết chính đảng Ba Lan ủng hộ quyết định, ngày 23 tháng 11 Hội đồng quyền nhiếp thành lập chính phủ mới do Józef Świeżyński lãnh đạo và bắt đầu tổ chức nhập ngũ Lục quân Ba Lan.

Việc thành lập nước cộng hòa

Từ năm 1918 đến 1919, hơn 100 hội đồng công nhân nổi lên trong nước, ngày 5 tháng 11 năm 1918 Xô viết đại biểu đầu tiên thành lập ở Lublin. Ngày 6 tháng 11 giới xã hội chủ nghĩa tuyên bố thành lập Nước cộng hòa Tarnobrzeg ở Galicia, Áo, cùng ngày nhà xã hội chủ nghĩa Ignacy Daszyńsk thành lập Chính phủ nhân dân lâm thời nước Cộng hòa Ba Lan (Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej) ở Lublin. Chủ Nhật ngày 10 tháng 11 lúc 7 giờ sáng, Józef Piłsudski, mới được thả sau khi ngồi tù Đức 16 tháng ở Magdeburg, về Warszawa bằng tàu, cùng với Đại tá Kazimierz Sosnkowski được Nhiếp chính Zdzisław Lubomirski và Đại tá Adam Koc đón tiếp. Ngày hôm sau, do nổi tiếng và có nhiều chính đảng ủng hộ nên Hội đồng quyền nhiếp bổ nhiệm Pilsudski làm Tổng tư lệnh Quân đội Ba Lan, ngày 14 tháng 11 Hội đồng tự giải tán giao quyền hành cho Pilsudski làm quốc trưởng (Naczelnik Państwa). Sau khi tư vấn Pilsudski, chính phủ Daszyński tự giải tán và chính phủ mới thành lập có Jędrzej Moraczewski lãnh đạo. Năm 1918 Ý làm nước đầu tiên ở châu Âu công nhận chủ quyền khôi phục của Ba Lan.

Trung tâm chính phủ thành lập đương thời ở Galicia (trước kia Nam Ba Lan thuộc Áo) bao gồm Hội đồng quốc gia Công quốc Cieszyn (thành lập tháng 11 năm 1918), Nước cộng hòa Zakopane và Ủy ban thanh toán Ba Lan. Sớm sau đó, Chiến tranh Ba Lan-Ukraina của Nước cộng hòa nhân dân Tây Ukraina với đơn vị không chính quy Ba Lan tên là Lwów Eaglets, sau này có Lục quân Ba Lan giúp đỡ [xem Trận Lviv (1918), Trận Przemyśl (1918)], bùng nổ ở Lviv (1 tháng 11 năm 1918), trong khi đó ở tây Ba Lan, chiến tranh giải phóng dân tộc khác phát động theo Cuộc khởi nghĩa đại Ba Lan (1918-1919). Tháng 1 năm 1919, quân Tiệp Khắc tấn công đơn vị Ba Lan ở khu Zaolzie (xem Chiến tranh Ba Lan-Tiệp Khắc), sớm sau đó Chiến tranh Ba Lan-Litva (1919-1920) bắt đầu; tháng 8 năm 1919 cư dân nói tiếng Ba Lan ở Upper Silesia tiến hành ba Khởi nghĩa Silesia. Xung đột quân sự quan trọng nhất bấy giờ, Chiến tranh Nga-Ba Lan, kết thúc bằng thắng lợi Ba Lan, năm 1919 chính phủ Warszawa tiêu diệt nước Cộng hòa Tarnobrzeg và các hội đồng công nhân.

Chính trị

Chính thể Đệ nhị nước cộng hòa là dân chủ đại nghị từ năm 1919 (xem Hiến pháp năm 1919) đến 1926, Tổng thống có quyền hạn chế, do Quốc hội bầu và có thể bổ nhiệm Thủ tướng cùng chính phủ có Hạ viện đồng ý, nhưng được giải tán Hạ viện chỉ nếu Thượng viện đồng ý. Hơn nữa, quyền ban hành sắc lệnh bị hạn chế vì Thủ tướng và Bộ trưởng thích hợp phải phó thự sắc lệnh. Ba Lan là nước đầu tiên quy định quyền bỏ phiếu phụ nữ, phụ nữ ở Ba Lan được bầu ngày 28 tháng 11 năm 1918 theo sắc lệnh của Józef Piłsudski.

Chính đảng quan trọng bấy giờ bao gồm Đảng xã hội chủ nghĩa Ba Lan, Đảng dân chủ quốc dân, Đảng nhân dân, Đảng dân chủ cơ đốc giáo và các tổ chức chính trị của dân tộc thiểu số (người Đức: Đảng dân chủ xã hội Đức Ba Lan, người Do Thái: Đảng lao động Do Thái phổ thông Ba Lan và Đảng công nhân xã hội chủ nghĩa Do Thái thống nhất, người Ukraina: Liên minh dân chủ quốc gia Ukraina). Chính phủ thay đổi thường xuyên (xem Cuộc bầu cử lập pháp Ba Lan năm 1919, cuộc bầu cử Ba Lan năm 1922) cùng với tai tiếng của giới chính khách (cáo buộc tham nhũng hay Nỗ lực đảo chính Ba Lan năm 1919) làm họ ngày càng mất lòng dân, nhiều chính khách quan trọng đương thời, ngoài Pilsudski, bao gồm nhà hoạt động nông dân Wincenty Witos (Thủ tướng ba lần) và lãnh đạo hữu khuynh Roman Dmowsky. Dân tộc thiểu số có đại biểu ở Hạ viện, ví dụ từ năm 1928 đến 1930 có Nhóm Ukraina-Bạch Nga có 26 thành viên người Ukraina và bốn người Bạch Nga.

Sau Chiến tranh Nga-Ba Lan, Nguyên soái Pilsudski sống khiêm tốn, viết sách lịch sử để mưu sinh, sau khi đoạt quyền bằng Cuộc đảo chính quân sự tháng 5 năm 1926, ông nhấn mạnh ông muốn chữa lành xã hội cùng chính trị Ba Lan khỏi căn bệnh đảng phái; chế độ của ông, vì vậy, gọi là Sanacja trong tiếng Ba Lan. Cuộc bầu cử quốc năm 1928 vẫn tự do và công bằng, dù Khối hợp tác chính phủ vô đảng phái thân Pilsudski thắng, ba cuộc bầu cử tiếp theo (năm 1930, 1935 và 1938) đều bị dàn xếp và nhà hoạt động đối lập giam ở Nhà tù Bereza Kartuska (xem phiên tòa Brest), hậu quả là Phái đoàn kết dân tộc thân chính phủ thắng đa số lớn. Pilsudski chết ngay sau khi hiến pháp chuyên chế phê chuẩn mùa xuân năm 1935, trong bốn năm cuối cùng của Đệ nhị nước cộng hòa, chính khách quan trọng bao gồm Tổng thống Ignacy Mościcki, Bộ trưởng ngoại giao Józef Beck và Tổng tư lệnh lục quân Ba Lan Edward Rydz-Śmigły. Ba Lan chia thành 104 tuyển khu, các chính khách buộc phải rời nước thành lập Mặt trận Morges năm 1936. Chính phủ trị quốc trong những năm cuối cùng thường gọi là Đại tá Pilsudski chế.

Quân đội

Ba Lan chiến gian có quân đội lớn đáng kể có 950,000 quân lính hiện dịch trong 37 sư đoàn bộ binh, 11 lữ đoàn kỵ binh và hai lữ đoàn bọc thép, cộng thêm đơn vị pháo binh, 700,000 người làm lính dự bị. Khi Đệ nhị thế chiến bùng nổ, quân đội Ba Lan có thể bố trí gần một triệu lính, 4,300 khẩu súng, 1,280 xe tăng và 745 phi cơ.

Việc huấn luyện quân đội rất kỹ lưỡng, giới hạ sĩ quan có kiến thức chuyên môn và lý tưởng cao đẹp. Sĩ quan cao cấp cùng sơ cấp liên tục ôn luyện ở chiến trường và giảng đường, nơi thành tựu kỹ thuật hiện đại và bài học về chiến tranh đương đại bày tỏ và bàn luận. Trang bị quân đội ít phát triển về mặt kỹ thuật hơn Đức Quốc Xã và cuộc vận động tái vũ trang bị sự tự tin với ủng hộ quân sự Tây Âu cùng khó khăn tài chính làm chậm lại.

Kinh tế

Sau khi giành được độc lập, Ba Lan có nhiều vấn đề kinh tế nghiêm trọng, ngoài sự tàn phá do Đệ nhất thế chiến, việc Đức cùng Nga bóc lội nền kinh tế Ba Lan và sự phá hoại bởi quân đội rút lui thì còn có vấn đề thống nhất kinh tế các khu vực từng thuộc về các nước khác nhau. Trong biên giới nước có tàn dư của ba hệ thống kinh tế khác nhau có năm loại tiền tệ (Mác Đức, Rúp Nga, Krone Áo, Marka Ba Lan và Ostrubel Đức) mà thiếu liên kết cơ sở hạ tầng, tình trạng tệ đến nỗi các trung tâm công nghiệp láng giềng và thành phố lớn không có đường sắt vì từng thuộc về các nước khác nhau; như ví dụ, không có đường sắt trực tiếp từ Warszawa đến Kraków cho đến năm 1934. Melchior Wańkowicz miêu tả tình trạng trong cuốn Sztafeta.

Thêm vào đó có sự hủy diệt lớn sau Đệ nhất thế chiến và Chiến tranh Nga-Ba Lan, ngoài ra vùng phía đông (Ba Lan B) và phía tây (Ba Lan A) có bất bình đẳng kinh tế lớn, vùng phía tây và đặc biệt vùng từng thuộc về Đế quốc Đức phát triển và thịnh vượng hơn nhiều. Ải quan đóng cửa thường xuyên cùng chiến tranh quan thuế ảnh hưởng kinh tế Ba Lan một cách tiêu cực, năm 1924 Thủ tướng kiêm Bộ trưởng kinh tế Wladyslaw Grabski quy định đồng zloty làm quốc tế duy nhất cho Ba Lan (thay thế marka Ba Lan), đương thời ổn định. Đồng zloty giúp Ba Lan kiểm soát siêu lạm phát trầm trọng, khiến Ba Lan là nước châu Âu duy nhất có thể làm được mà không có vay nước ngoài hay viện trợ. Suất tăng trưởng GDP trung bình là 5.24% từ năm 1920-1929 và 0.34% từ năm 1929-1938.

Quan hệ thù nghịch với các nước láng giềng là vấn đề lớn của nền kinh tế Ba Lan chiến gian, năm 1937 ngoại thương chiếm chỉ 21%. Ngoại thương với Đức, là nước láng giềng quan trọng nhất của Ba Lan, chiếm 14.3% ngoại thương Ba Lan, với Liên Xô (0.8%) gần như không có, Tiệp Khắc thì 3.9%, Latvia 0.3% và Romania 0.8%. Đến giữa năm 1938, sau khi Áo sáp nhập vào Đức, Đại Đức phụ trách 23% của ngoại thương Ba Lan.

Cơ sở của việc phục hồi kinh tế của Ba Lan sau Đại khủng hoảng là các kế hoạch kinh tế đại chúng (xem Kế hoạch bốn năm) hoạch định xây dựng ba yếu tố cơ sở hạ tầng then chốt. Thứ nhất là cảng biển Gdynia, cho phép Ba Lan vượt qua Gdańsk (bị Đức thúc ép mạnh tấy chay xuất khẩu than Ba Lan), thứ hai là đường ray 50 kílômét từ Thượng Silesia đến Gdynia, gọi là Đường ray than Ba Lan, phục vụ tàu chở thang, thứ ba là khu công nghiệp trung ương tên là Centralny Okręg Przemysłowy; không may thì các công cuộc phát triển đình chỉ và bị quân Đức và Xô Viết phá hủy hầu hết đầu Đệ nhị thế chiến. Các thành tích khác bao gồm Stalowa Wola (thành phố mới, xây trong rừng quanh nhà máy thép, Mościce (hiện tại là huyện của Tarnów, có nhà máy nitrat lớn) và việc thành lập ngân hàng trung ương, có nhiều hội chợ thương mại, phổ biến nhất là Cuộc triển lãm quốc tế Poznań, Hội chợ thương mại phương đông ở Lwów và Hội chợ thương mại phương bắc ở Wilno. Đài Ba Lan có 10 trạm (xem Trạm phát thanh ở Ba Lan chiến gian), trạm thứ 11 dự định mở mùa thu năm 1939, hơn nữa năm 1935 kỹ sư Ba Lan bắt đầu phát triển dịch vụ truyền hình và đầu năm 1939 chuyên gia của Đài Ba Lan chế tạo bốn bộ truyền hình. Phim đầu tiên chiếu bằng truyền hình Ba Lan thử nghiệm là Barbara Radziwiłłówna, đến năm 1940 thì dịch vụ truyền hình phổ biến dự định.

Ba Lan chiến gian có vô số vấn đề xã hội, suất thất nghiệp cao, nghèo nàn phổ tại ở vùng nông thôn dẫn tới bất ổn xã hội như Cuộc bạo loạn Kraków năm 1923, Cuộc đình công nông dân Ba Lan năm 1937; có xung đột với dân tộc thiểu số như Cuộc bình định người Ukraina ở Đông Galicia (1930), quan hệ với nước láng giềng đôi khi phức tạp (Liên xô đột kích Stolpce, Xung đột biên giới Ba Lan-Tiệp Khắc, Tối hậu thư Ba Lan đến Litva năm 1938). Cộng những việc này có thảm họa tự nhiên như Lũ lụt Ba Lan năm 1934.

Trung tâm công nghiệp quan trọng

Trong thời kỳ chiến gian, Ba Lan không chính thức chia thành hai phần: "Ba Lan A" phát triển hơn ở phía tây và "Ba Lan B" kém phát triển; công nghiệp tập trung ở vùng phía tây, hầu hết ở Thượng Silesia và tỉnh Zagłębie Dąbrowskie tại Tiểu Ba Lan, nơi đa số mỏ than và nhà máy thép ở. Hơn nữa, các nhà máy công nghiệp nặng nằm ở Częstochowa (Huta Częstochowa, thành lập năm 1896), Ostrowiec Świętokrzyski (Huta Ostrowiec, thành lập năm 1837-1839), Stalowa Wola (thành phố công nghiệp mới, dựng từ đầu năm 1937-1938), Chrzanów (Fablok, thành lập năm 1919, Jaworzno, Trzebinia (nhà máy lọc dầu, khai mạc năm 1895), Łódź (thủ đô ngành dệt may), Poznań (H. Cegielski – Poznań), Kraków và Warszawa (Nhà máy Ursus), về phía đông ở Kresy thì trung tâm công nghiệp bao gồm hai thành phố của vùng, Lwów và Wilno (Elektrit).

Ngoài khai thác than, Ba Lan còn có mỏ dầu ở Boryslaw, Drohobycz, Jaslo và Gorlice (xem Polmin), muối kali (TESP) và đá bazan (Janowa Dolina). Ngoài các khu công nghiệp đang có thì giữa thập niên 30 một công trình quốc gia tán trợ và đầy tham vọng tên là Khu vực công nghiệp trung ương tiến hành theo Bộ trưởng Eugeniusz Kwiatkowski. Một trong các đặc trưng của nền kinh tế Ba Lan là quá trình quốc hữu hóa từ từ các nhà máy chính như Nhà máy Ursus (xem Państwowe Zakłady Inżynieryjne) và nhiều xưởng thép như Huta Pokój ở Ruda Śląska, Nowy Bytom, Huta Królewska ở Chorzów, Królewska Huta, Huta Laura ở Siemianowice Śląskie và Scheibler và Grohman Works ở Łódź.

Vận tải

Theo Niên giám thống kê Ba Lan năm 1939, độ dài đường sắt tổng cộng (tính đến ngày 31 tháng 12 năm 1937) là 20,118 km (12,501 dặm), mật độ đường sắt là 5.2 km (3.2 dặm) mỗi 100 km² (39 dặm vuông). Đường sắt nhiều hơn ở phần phía tây của nước, trong khi ở phần phía đông,đặc biệt Polesia thì không có ở vài huyện. Trong thời kỳ chiến gian, chính phủ đặt vài tuyến đường, chủ yếu ở phần trung tâm của nước (xem Đường sắt quốc gia Ba Lan mùa hè năm 1939), nhưng việc xây dựng Trạm xe lửa Warszawa Glównna không bao giờ hoàn thành bởi Đệ nhị thế chiến; xe lửa Ba Lan nổi tiếng vì đúng giờ (xem Luxtorpeda, Strzała Bałtyku, Latający Wilnianin).

Trong thời kỳ chiến gian, mạng lưới cầu đường Ba Lan rất rậm rạp, nhưng chất lượng thường kém: chỉ 7% số đường lát và có thể được xe cộ dùng, không thành phố lớn nào kết nối với nhau bằng quốc lộ chất lượng cao. Ba Lan đặt chỉ một quốc lộ 28 km nối Warlubie và Osiek (trung bắc Ba Lan) năm 1939 do kỹ sư Ý Piero Puricelli thiết kế.

Giữa thập niên 30, Ba Lan có 340,000 km (211,266 dặm) đường, nhưng chỉ 58,000 có mặt đường cứng (sỏi, đá cuội hay đá Bỉ) và chỉ 2,500 thì hiện đại, có mặt đường bằng nhựa hay bê tông. Ở các phần khác nhau của nước có đường lát dừng đột ngột mà thành đường đất, tình trạng kém của đường xá bởi sự thống trị nước ngoài cùng thiếu kinh phí. Ngày 29 tháng 1 năm 1931, Quốc hội thành lập Quỹ đường xá quốc gia có mục đích thu tiền để xây dựng và bảo tồn cầu đường. Chính phủ hoạch định kế hoạch 10 năm có các ưu tiên cầu đường sau đây: quốc lộ từ Wilno, qua Warszawa và Kraków, đến Zakopane (tên là Quốc lộ Marshal Pilsudski), quốc lộ nhựa đường từ Warszawa đến Poznań và Łódź cùng đường vành đai Warszawa. Tuy nhiên, ngân sách quốc gia không đủ tiền để chi trả cho kế hoạch quá tham vọng, tháng 1 năm 1938 Đại hội đường xá Ba Lan ước tính rằng Ba Lan cần phải chi gấp ba lần cho đường xá để bắt kịp Tây Âu.

Năm 1939, trước khi chiến tranh bùng phát, LOT Polish Airlines, thành lập năm 1929, có trung tâm ở Sân bay Frédéric Chopin Warszawa, bấy giờ hãng hàng không cung cấp và dịch vụ quốc tế lẫn nội địa. Warszawa có chuyến kết nối thường xuyên đến Gdynia-Rumia, Danzig-Langfuhr, Katowice-Muchowiec, Kraków-Rakowice-Czyżyny, Lwów-Sknilów, Poznań-Ławica và Wilno-Porubanek. Hơn nữa, bằng cách hợp tác với Air France, LARES, Lufthansa và Malert mà các chuyến bay quốc tế đến Athens, Beirut, Berlin, Bucharest, Budapest, Helsinki, Kaunas, London, Paris, Praha, Riga, Rome, Tallinn và Zagreb có thể duy trì.

Nông nghiệp

Về mặt thống kê, đa số công dân sống ở nông thôn (75% năm 1921), nông dân chiếm đến 65% dân số; năm 1929, sản xuất nông nghiệp là 65% của GDP Ba Lan. Sau 123 năm chia cắt, các khu vực của nước phát triển rất bất quân, cựu đất đai của Đức phát triển nhất. Ở Đại Ba Lan và Pomerelia, thu hoạch vụ ngang mức Tây Âu, tình trạng tệ hơn rất nhiều ở phần của Ba Lan thuộc Nga, Kresy và cựu Galicia, nơi mà nông nghiệp lạc hậu và thô sơ nhất, có số lượng nông trại nhỏ lớn không thể thành công trong thị trường nội địa hoặc quốc tế. Một vấn đề khác là dân ở nông thôn quá đông, dẫn tới thất nghiệp, tình trạng sinh hoạt ở vài khu phí đông như các huyện có người Hutsul cơ cực đến nỗi có đói kém thường xuyên. Nông dân nổi loạn chống chính phủ (xem Cuộc đình công nông dân Ba Lan năm 1937), nhưng tình trạng bắt đầu thay đổi cuối thập niên 30 do việc xây dựng nhiều nhà máy ở Khu vực công nghiệp trung ương cung cấp việc làm cho hàng ngàn dân nông thôn.

Ngoại thương Đức
Bắt đầu từ tháng 6 năm 1925 có chiến tranh quan thuế, Cộng hòa Weimar áp đặt lệnh cấm vận thương mại với Ba Lan trong gần một thập kỷ, có thuế quan và nhiều hạn chế kinh tế, sau năm 1933 thì kết thúc. Hiệp định mới quy định và thúc đẩy thương mại. Đức trở thành cộng sự thương mại lớn nhất của Ba Lan, đứng sau Anh. Tháng 10 năm 1938, Đức cấp tín dụng 60,000,000 Rm cho Ba Lan (120,000,000 zloty hay 4,800,000 bảng Anh), nhưng không thực hiện được bởi Đệ nhị thế chiến bùng phát, Đức sẽ cung cấp dụng cụ nhà máy và cơ khí mà lấy gỗ và sản phẩm nông nghiệp Ba Lan, việc thương mại này thêm vào việc mậu dịch Đức-Ba Lan đang có.

Văn hóa giáo dục

Năm 1919, chính phủ Ba Lan quy định giáo dục cưỡng bức với mọi trẻ em từ 7 đến 14 tuổi để hạn chế mù chữ phổ tại, đặc biệt ở phần của Nga và Áo ở phía đông. Năm 1921, một phần ba số công dân mù chữ (38% ở nông thôn), quá trình xóa mù chữ chậm, nhưng đến năm 1931 thì mức mù chữ giảm xuống 23% (27% ở nông thôn) và xuống nữa đến 18% năm 1937; đến năm 1939 hơn 90% trẻ em đi học. Năm 1932, Bộ trưởng tôn giáo và giáo dục Janusz Jędrzejewicz thi hành cải cách lớn, quy định hai cấp giáo dục: giáo dục phổ biến (szkola powszechna) có ba hạng, bốn lớp + hai lớp + một lớp và giáo dục trung cấp (szkola średnia) có hai hạng, bốn lớp trung học cơ sở và hai lớp trung học phổ thông (kinh điển, nhân văn, khoa học tự nhiên và toán học). Học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở nhận tiểu bằng, trong khi học sinh tốt nghiệp trung học phổ tổng nhận đại bằng cho phép đi học đại học.

Trước năm 1918, Ba Lan có ba đại học: Đại học Jagiellonian, Đại học Warszawa và Đại học Lwów. Đại học cơ đốc giáo Lublin thành lập năm 1918, Đại học Adam Mickiewicz ở Poznań năm 1919 và cuối cùng Đại học Wilno năm 1922 sau khi sáp nhập Nước cộng hòa Trung Litva, là đại học thứ sáu. Cũng có ba viện nghiên cứu công nghệ: Đại học công nghệ Warszawa, Học viện bách khoa Lwów và Đại học khoa học công nghệ AGH ở Kraków thành lập năm 1919, Đại học khoa học sinh vật Warszawa là viện nghiên cứu nông nghiệp. Đến năm 1939 có khoảng 50,000 sinh viên, phụ nữ chiếm 28% số sinh viên đại học, là mức cao thứ hai ở châu Âu.

Khoa học Ba Lan trong thời kỳ chiến gian nổi tiếng bởi các nhà toán học ở Học viện toán học Lwów, Học viện toán học Kraków và Học viện toán học Warszawa, có nhiều triết lý gia cấp thế giới ở Học viện luân lý và triết lý Lwów-Warszawa. Florian Znaniecki sáng lập ngành xã hội học Ba Lan, Rudolf Weigl phát minh vắt xin sốt phát ban, Bronislaw Malinowski xếp vào những nhà nhân loại học quan trọng nhất thế kỷ 20.

Về văn học Ba Lan, thi ca trội nhất thập niên 20, các nhà thơ chia thành hai nhóm: Skamanderites (Jan Lechoń, Julian Tuwim, Antoni Słonimski và Jarosław Iwaszkiewicz) và nhóm Vị Lai (Anatol Stern, Bruno Jasieński, Aleksander Wat, Julian Przyboś). Ngoài các tiểu thuyết gia có tiếng (Stefan Żeromski, Władysław Reymont) nhiều tên mới xuất hiện trong thời kỳ chiến gian: Zofia Nałkowska, Maria Dąbrowska, Jarosław Iwaszkiewicz, Jan Parandowski, Bruno Schultz, Stanisław Ignacy Witkiewicz, Witold Gombrowicz. Các nghệ sĩ khác bao gồm nhà điêu khắc Xawery Dunikowski, họa sĩ Julian Fałat, Wojciech Kossak và Jacek Malczewski, nhà soạn nhạc Karol Szymanowski, Feliks Nowowiejski, Artur Rubinstein và ca sĩ Jan Kiepura

Nhạc kịch rất được ưa thích trong thời kỳ chiến gian, có ma trung tâm chính ở Warszawa, Wilno và Lwów; tổng cộng có 103 nhà hát ở Ba Lan và các cơ sở nhạc kịch khác (bao gồm 100 nhà hát dân gian). Năm 1936, 5 triệu người xem các cuộc biểu diễn khác nhau, các nhân vật chính của ngành nhạc kịch Ba Lan bao gồm Juliusz Osterwa, Stefan Jaracz và Leon Schiller. Ngoài ra, trước khi chiến tranh bùng phát thì có xấp xỉ một triệu máy radio (xem Trạm phát thanh ở Ba Lan chiến gian)

Phân giới hành chính
Khu vực hành chính của nước dựa trên hệ thống ba cấp, cấp thấp nhất là gminy, là thị trấn địa phương và chính phủ thị trấn giống như xã hay huyện, gminy hợp thành powiaty (giống như quận), powiaty hợp thành województwa (giống như tỉnh).

Thống kê dân số

Về khía cạnh lịch sử, Ba Lan là nước đa dân tộc, đặc biệt sau khi giành được độc lập sau Đệ nhất thế chiến và Hòa ước Riga chấm dứt Chiến tranh Nga-Ba Lan. Thống kê dân số năm 1921 biểu thị rằng 30.8% dân số là các dân tộc thiểu số, so với 1.6% (chỉ gắn bó với dân tộc phi Ba Lan) hay 3.8% (chỉ gắn bó với dân tộc Ba Lan lẫn dân tộc khác) năm 2011. Cuộc di cư tự phát đầu tiên khỏi Liên Xô của 500,000 người Ba Lan diễn ra khi Ba Lan độc lập tái thiết, trong đợt thứ hai giữa tháng 11 năm 1919 và tháng 6 năm 1924 khoảng 1,200,000 người rời lãnh thổ Nga; ước tính rằng 460,000 người có tiếng mẹ đẻ là tiếng Ba Lan. Theo thống kê dân số năm 1931, 68.9% dân số là người Ba Lan, 13.9% là người Ukraina, 10% người Do Thái, 3.1% người Bạch Nga, 2.3% người Đức và 2.8% dân tộc khác, bao gồm người Litva, Séc, Armenia, Nga và Romania. Tình thế dân tộc thiểu số là vấn đề phức tạp và thay đổi trong thời kỳ.

Ba Lan là nước đa tôn giáo, năm 1921 16,057,229 người Ba Lan (xấp xỉ 62.5%) là tín đồ Công giáo La Mã, 3,031,057 (xấp xỉ 11.8%) tín đồ Công giáo Đông phương (chủ yếu Công giáo Ukraina và Armenia), 2,815,817 (xấp xỉ 10.95%) tín đồ Chính thống giáo Hy Lạp, 2,771,949 (xấp xỉ 10.8%) đạo Do Thái và 940,232 (xấp xỉ 3.7%) đạo Tin lành (chủ yếu giáo phái Lutheran).

Đến năm 1931, Ba Lan có dân số Do Thái lớn thứ hai trong thế giới, một phần năm tổng số người Do Thái sống trong biên giới (xấp xỉ 3,136,000 người). Dân số đô thị của Ba Lan tăng đều đặn; năm 1921 chỉ 24% người Ba Lan sống ở thành phố, cuối thập niên 30 thì 30%. Trong hơn một thập kỷ, dân số Warszawa tăng 200,00, Łódź 150,000, Poznań 100,000 không chỉ vì di cư nội địa mà còn vì sinh suất cực cao.

Các thành phố lớn nhất ở Đệ nhị cộng hòa

Mật độ dân số tiền chiến

Địa vị của dân tộc thiểu số

Người Do Thái
Từ thập niên 20, chính phủ Ba Lan không cho phép người Do Thái nhận tiền vay ngân hành chính phủ, có việc làm công và lấy giấy phép kinh doanh, từ thập niên 30 nhiều hạn chế với cửa hàng, công ty xuất khẩu Do Thái và shechita cùng với việc người Do Thái hành nghề y và pháp lý, người Do Thái trong hiệp hội kinh doanh và đăng ký vào đại học thi hành. Phong trào chính trị Dân chủ quốc dân (Narodowa Demokracja) cực tả thường tổ chức tẩy chay chống Do Thái, sau khi Józef Pilsudski năm 1935 thì cường hóa nỗ lực, dẫn tới bạo lực trong trường hợp cực đoan ở thị trấn nhỏ khắp nước. Năm 1937, Dân chủ quốc dân thông qua nghị quyết rằng "mục tiêu và nhiệm vụ chính là loại trừ người Do Thái khỏi mọi phạm vi đời sống xã hội, kinh tế và văn hóa của Ba Lan". Chính phủ phản ứng bằng cách thành lập Phái đoàn kết dân tộc (OZON), năm 1938 kiểm soát Quốc hội và soạn thảo luật kỳ thị Do Thái giống như những luật chống Do Thái ở Đức, Hung Nha Lợi và Romania. OZON kêu gọi người Do Thái di cư hàng loạt khỏi Ba Lan, hạn chế số sinh viên Do Thái (xem Băng ghế Do Thái) và hạn chế khác với quyền lợi Do thái. Theo William W. Hagen, đến 1939, trước khi chiến tranh bùng phát, người Do Thái gốc Ba Lan bị dọa bằng tình trạng giống như ở Đức Quốc xã.

Người Ukraina
Chính phủ tiền chiến hạn chế quyền lợi của người tuyên bố quốc tịch Ukraina, theo Chính thống giáo phương đông và sống ở Kresy Đệ nhị nước cộng hòa. Ngôn ngữ Ukraina bị hạn chế về mọi bộ môn, đặc biệt với cơ quan chính phủ và thuật ngữ "Ruthenian" áp đặt để cố cấm việc dùng từ "Ukrainian". Người Ukraina bị phân thành nông dân hạng nhì vô học hoặc người thế giới thứ ba và hiếm khi sống ngoài Kresy vì chứng sợ người Ukraina và các hạn chế áp đặt. Nhiều nỗ lực khôi phục quốc gia Ukraine bị đàn áp và sự bạo lực hay khủng bố đương thời do Tổ chức quốc dân Ukraina chủ trương bị làm nổi bật để tạo hình ảnh "người man rợ phương đông hung ác."

Địa lý
Đệ nhị nước cộng hòa chủ yếu bằng phẳng, có độ cao trung bình 233 m (764 ft) so với mặt nước biển, ngoại trừ Dãy núi Karpat cực nam (sau Đệ nhị thế chiến và biên giới thay đổi, độ cao trung bình giảm xuống 173 m hay 568 ft). Chỉ 13% lãnh thổ dọc biên giới phía nam cao hơn 300 m (980 ft), điểm cao nhất của nước là Núi Rysy, 2499 m (8,199 ft) so với mặt nước biển ở Núi Tatrat tại Karpat, 95 km (59 dặm) phía nam Kraków. Giữa tháng 10 năm 1938 và tháng 9 năm 1939, điểm cao nhất là Lodowy Szcyzt (trong tiếng Slovakia là Ľadový štít), cao 2,627 m (8,619 dặm) so với mặt nước biển. Hồ lớn nhất là Hồ Narach.

Diện tích tổng cộng của Ba Lan, sau khi Zaolzie bị sáp nhập, là 389,720 km vuông (150,470 dặm vuông), từ bắc đến nam dài 903 km (561 dặm), từ đông đến tây dài 894 km (556 dặm). Ngày 1 tháng 1 năm 1938, độ dài biên giới là 5,529 km (3,436 dặm), bao gồm bờ biển 140 km (87 dặm) mà 71 km (44 dặm) thuộc về bán đảo Hel, biên giới 1,412 km (877 dặm) với Liên Xô, 948 km với Tiệp Khắc (đến năm 1938), 1,912 km (1,188 dặm) với Đức (cùng với Đông Phổ) và 1,081 km (672 dặm) với các nước khác (Litva, Romania, Latvia, Danzig). Nhiệt độ trung bình hằng năm ấm nhất là 9.1 oC (48.4 oF) ở Kraków trong các thành phố lớn của Đệ nhị nước cộng hòa, lạnh nhất ở Wilno (7.6 oC hay 45.7 oF năm 1938). Các điểm địa lý cực độ ở Ba Lan ba gồm Sông Przeświata ở phía bắc (ở quận Braslaw tỉnh Wilno), Sông Manczin ở phía nam (ở quận Kosów tỉnh Stanislawów), Spasibiorski gần đường ray đến Polock ở phía đông (ở quận Dzisna tỉnh Wilno) và Mukocinek gần Sông Warta và Hồ Meszyn ở phía tây (ở quận Międzychód tỉnh Poznań).

Nước
Gần 75% lãnh thổ Ba Lan chiến gian tháo nước về phía đông vào Biển Baltic theo sông Vistula (tổng diện tích lưu vực sông Vistula trong lãnh thổ Ba Lan là 180,300 km vuông hay 69,900 dặm vuông), sông Neman (51,600 km vuông hay 19,000 dặm vuông), sông Oder (46,700 km vuông hay 18,000 dặm vuông) và sông Daugava (10,400 km vuông hay 4,000 dặm vuông), phần còn lại của nước tháo về phía nam vào Biển Đen theo sông tháo vào sông Dnepr (sông Pripyat, sông Horyn và sông Styr, diện tích tổng cộng 61,500 km vuông hay 23,700 dặm vuông) và sông Dnister (41,400 km vuông hay 16,000 dặm vuông).

Cuộc xâm lược Ba Lan của Đức-Liên Xô năm 1939

Đệ nhị thế chiến năm 1939 chấm dứt chủ quyền Ba Lan, quân Đức xâm lược vào ngày 1 tháng 9 năm 1939, một tuần sau khi Đức cùng Liên Xô ký Hiệp ước Xô-Đức bí mật, ngày đó Đức và Slovakia tấn công Ba Lan và vào ngày 17 tháng 9 quân Xô Viết tấn công đông Ba Lan. Warszawa thất thủ ngày 28 tháng 9 sau cuộc vây đánh 21 ngày. Phong trào khánh chiến công khai ngưng ngày 6 tháng 10 năm 1939 sau Trận Kock, Đức và Liên Xô chiếm đóng hầu hết nước. Litva sáp nhập Khu vực Vilnius, Slovaia chiếm khu dọc biên giới phía nam, bao gồm Górna Orawa và Tatranská Javorina mà Ba Lan sáp nhập từ Tiệp Khắc tháng 10 năm 1938. Ba Lan không đầu hàng nhưng tiếp tục chiến đấu có chính phủ lưu vong cùng Chính phủ địa hạ Ba Lan che chở. Sau việc ký kết Hiệp ước hữu nghị, hợp tác và phân ranh giới Đức-Nga ngày 28 tháng 9 năm 1939, đất Ba Lan bị Đức chiếm đóng hoặc bị sáp nhập vào nước hay thành một phần của Chính quyền chiếm đóng, Liên Xô sáp nhập đông Ba Lan, một phần cho Bạch Nga và một phần cho Ukraina sau cuộc bầu cử các nghị hội nhân dân Tây Ukraina (tháng 11 năm 1939) và Tây Bạch Nga (22 tháng 10 năm 1939).

Kế hoạch tác chiến Ba Lan (Kế hoạch phía tây và Kế hoạch phía đông) thất bại ngay khi Đức xâm lược năm 1939; tổn thất giao chiến (giết và mất trong hành động) là 70,000 lính, còn 420,000 bị bắt làm tù nhân, tổn thất do Hồng quân (xâm lược ngày 17 tháng 9) thêm 6,000 đến 7,000 lính giết và mất tích trong hành động, 250,000 làm tù nhân. Tuy quân đội Ba Lan ở trong tình thế bất lợi—phe Đồng minh bị động—nhưng gây được thiệt hại nghiêm trọng với kẻ thù: 20,000 lính Đức bị giết hay mất tích trong hành động, 674 xe tăng và 319 xe bọc thép bị phá hủy hay hư hại nặng nề, 230 phi cơ bị bắn hạ, Hồng quân mất 2,500 lính (giết hoặc mất tích trong hành động), 150 xe bọc thép và 20 phi cơ. Cuộc xâm lược Ba Lan của Liên Xô, cộng với thiếu viện trợ đã hứa của Đồng minh phương Tây, dẫn tới lực lượng Ba Lan đại bại ngày 6 tháng 10 năm 1939.

Có truyền thuyết phổ biển rằng kỵ binh Ba Lan có giáo tấn công xe tăng Đức trong chiến dịch tháng 9 năm 1939. Thường thuật lại, đầu tiên do các nhà báo Ý tường trình làm tin tuyên truyền Đức, truyền thuyết liên quan đến hành vi của Trung đoàn đánh giáo thứ 18 Ba Lan gần Chonjnice, do báo cáo sai về xung đột duy nhất ngày 1 tháng 9 năm 1939 gần Krojanty, khi hai đội kỵ binh có kiếm phục kích và hủy diệt bộ binh Đức. Sau nửa đêm, Sư đoàn thứ hai (cơ giới hóa) buộc phải rút lui bởi kỵ binh Ba Lan trước khi họ bị xe bọc thép Đức phục kích. Truyền thuyết hình thành vì vài xe bắn hạ 20 lính trong khi kỵ binh chạy thoát, nhưng ngay cả điều này không thể thuyết phục mọi người xem lại quan điểm; vài người nghĩ rằng kỵ binh bị dùng sai trong năm 1939.

Giữa năm 1939 và 1990, chính phủ lưu vong Ba Lan hoạt động ở Paris và sau này ở London, tự coi bản thân là đại biểu hợp pháp và chính đáng duy nhất của dân tộc Ba Lan. Năm 1990, Tổng thống lưu vong cuối cùng, Ryszard Kaczorowski, giao huy hiệu tổng thống cho Tổng thống mới đắc cử Lech Wałęsa, báo hiệu tính liên tục từ Đệ nhị sang Đệ tam nước cộng hòa.

Xem thêm

 Lịch sử Ba Lan (1918-39)
 Năm 1938 ở Ba Lan
 Năm 1939 ở Ba Lan
 Liên bang Ba Lan-Litva, còn gọi là "Đệ nhất nước cộng hòa" và mô tả là "nước cộng hòa có Vua làm tổng thống"

Tham khảo

Đọc thêm

 Davies, Norman. God's Playground. A History of Poland. Vol. 2: 1795 to the Present. Oxford: Oxford University Press, 1981. pp 393–434
 Latawaski, Paul. Reconstruction of Poland 1914–23 (1992)
 Leslie, R. F. et al. The History of Poland since 1863. Cambridge U. Press, 1980. 494 pp.
 Lukowski, Jerzy and Zawadzki, Hubert. A Concise History of Poland. Cambridge U. Press, 2nd ed 2006. 408pp. excerpts and search
 Pogonowski, Iwo Cyprian. Poland: A Historical Atlas. Hippocrene, 1987. 321 pp. new designed maps
 Stachura, Peter D. Poland, 1918–1945: An Interpretive and Documentary History of the Second Republic (2004) online
 Stachura, Peter D. ed. Poland Between the Wars, 1918–1939 (1998) essays by scholars
 Watt, Richard M. Bitter Glory: Poland and Its Fate, 1918–1939 (1998) excerpt and text search, comprehensive survey

Chính trị ngoại giao

 Cienciala, Anna M. "The Foreign Policy of Józef Pi£sudski and Józef Beck, 1926–1939: Misconceptions and Interpretations," The Polish Review (2011) 56#1 pp. 111–151 in JSTOR; earlier version
 Cienciala, Anna M. (1968), Poland the Western Powers, 1938–1939. A Study in the Interdependence of Eastern and Western Europe. PDF, Kansas U. Press.
 Cienciala, Anna M., and Titus Komarnicki (1984), From Versailles to Locarno, Keys to Polish Foreign Policy, 1919–1925 PDF, Kansas U. Press.
 Drzewieniecki, Walter M. "The Polish Army on the Eve of World War II," Polish Review (1981) 26#3 pp 54–64.
 Garlicki, Andrzej. Józef Piłsudski, 1867–1935 (New York: Scolar Press 1995), scholarly biography; one-vol version of 4 vol Polish edition
 Hetherington, Peter. Unvanquished: Joseph Pilsudski, Resurrected Poland, and the Struggle for Eastern Europe (2012) 752pp excerpt and text search
 Jędrzejewicz, W. Piłsudski. A Life for Poland (1982), scholarly biography
 Kantorosinski, Zbigniew. Emblem of Good Will: a Polish Declaration of Admiration and Friendship for the United States of America. Washington, DC: Library of Congress (1997)
 Polonsky, A. Politics in Independent Poland, 1921–1939: The Crisis of Constitutional Government (1972)
 Riekhoff, H. von. German-Polish Relations, 1918–1933 (Johns Hopkins University Press 1971)
 Rothschild, J. Piłsudski's Coup d'État (New York: Columbia University Press 1966)
 Wandycz, P. S. Polish Diplomacy 1914–1945: Aims and Achievements (1988)
 Wandycz, P. S. Soviet-Polish Relations, 1917–1921 (Harvard University Press 1969)
 Wandycz, P. S. The United States and Poland (1980)
 Zamoyski, Adam. Warsaw 1920: Lenin's Failed Conquest of Europe (2008) excerpt and text search

Chủ đề xã hội kinh tế

 Abramsky, C. et al. eds. The Jews in Poland (Oxford: Blackwell 1986)
 Blanke, R. Orphans of Versailles. The Germans in Western Poland, 1918–1939 (1993)
 Gutman, Y. et al. eds. The Jews of Poland Between Two World Wars (1989).
 Landau, Z. and Tomaszewski, J. The Polish Economy in the Twentieth Century (Routledge, 1985)
 Moklak, Jaroslaw. The Lemko Region in the Second Polish Republic: Political and Interdenominational Issues 1918–1939 (2013); covers Old Rusyns, Moscophiles and National Movement Activists, & the political role of the Greek Catholic and Orthodox Churches
 Olszewski, A. K. An Outline of Polish Art and Architecture, 1890–1980 (Warsaw: Interpress 1989.)
 Roszkowski, W. Landowners in Poland, 1918–1939 (Cambridge University Press, 1991)
 Staniewicz, Witold. "The Agrarian Problem in Poland between the Two World Wars," Slavonic and East European Review (1964) 43#100 pp. 23–33 in JSTOR
 Taylor, J. J. The Economic Development of Poland, 1919–1950 (Cornell University Press 1952)
 Wynot, E. D. Warsaw Between the Wars. Profile of the Capital City in a Developing Land, 1918–1939 (1983)
 Żółtowski, A. Border of Europe. A Study of the Polish Eastern Provinces (London: Hollis & Carter 1950)
 Eva Plach, "Dogs and dog breeding in interwar Poland," Canadian Slavonic Papers 60. no 3-4

Nguồn chính

 Small Statistical Yearbook, 1932 (Mały rocznik statystyczny 1932) complete text (in Polish)
 Small Statistical Yearbook, 1939 (Mały rocznik statystyczny 1939) complete text (in Polish)

Sử học

 Kenney, Padraic. "After the Blank Spots Are Filled: Recent Perspectives on Modern Poland," Journal of Modern History (2007) 79#1 pp 134–61, in JSTOR
 Polonsky, Antony. "The History of Inter-War Poland Today," Survey (1970) pp143–159.

Đường dẫn ngoài

 Bbs.keyhole.com: Google Earth map with borders of the Second Republic of Poland
 Polish Tangos: The Unique Inter-War Soundtrack to Poland’s Independence
 Polish Cinema's Golden Age: The Glamour & Progress Of Poland's Inter-War Films
 ‘Pakty i Fakty’: The Last-Ever Polish Interwar Cabaret Revue

Quốc gia kế tục Áo-Hung
Nhà nước hậu Đế quốc Nga
Cựu chính thể trong giai đoạn giữa hai cuộc chiến tranh
Lịch sử Ukraina (1918–91)
Ba Lan thế kỷ 20
Lịch sử chính trị Ba Lan
Ba Lan thập niên 1930
Cựu cộng hòa
Cựu quốc gia châu Âu
Lịch sử hiện đại Ba Lan
Đệ Nhị Cộng hòa Ba Lan