title: Trình Di

text:
Trình Di (Tiếng Trung giản thể: 程颐; Tiếng Trung: 程頤, bính âm: Chéng Yí), tên tự là Chính Thúc, cũng còn được gọi là Y Xuyên Tiên sinh, là một nhà Triết học Trung Hoa sinh tại Lạc Dương trong thời kì nhà Tống. Ông cùng hoạt động với người anh của mình là Trình Hạo. Như người anh của mình, Ông từng là môn đồ của Chu Đôn Di, một người bạn của Thiệu Ủng, và cháu trai của Trương Tải. Năm người này cùng với Tư Mã Quang được gọi là Sáu người Thầy vĩ đại vào thế kỉ 11 trước Chu Hy.

Trình học ở Đại học quốc gia vào năm 1056, và nhận được bằng “Học giả“ vào năm 1059. Ông sống và dạy tại Lạc Dương, và từ chối nhiều lời bổ nhiệm để nắm các chức quan trong triều chính. Vào năm 1086, Ông được bổ nhiệm làm nhà bình luận tạm thời và đã thực hiện rất nhiều bài diễn văn đến nhà cầm quyền liên quan đến học thuyết của Khổng Tử. Ông là người không ngại đụng chạm và tỏ ra cố chấp hơn so với người anh của mình. Vì tính cách này, Ông có rất nhiều kẻ thù trong đó có cả Tô Thức, lãnh đạo của Hội Tứ Xuyên. Năm 1097, những người thù ghét ông tìm cớ để buộc ông ngừng dạy học, tịch biên gia sản và trục xuất ông. Ông được ân xá 3 năm sau đó nhưng vẫn nằm trong diện bị để ý và tiếp tục bị cấm dạy học vào năm 1103. Ông được ân xá vào năm 1106, một năm trước khi ông chết.

Năm 1452, những môn đồ của Trình Di suy tôn ông là một trong “Ngũ kinh bác sĩ” (五經博士) cùng với các vị Thánh của Khổng học khác như Mạnh Tử, Tăng Tử, Chu Đôn Di và Chu Hy.

Cuộc đời và sự nghiệp

Trình Di được sinh ra trong một gia đình có truyền thống quan lại. Tuổi thiếu niên, Trình Di sống tại Hoàng Phố, nơi mà cha ông phục vụ như một vị quan cai trị địa phương. Vào lúc 14 tuổi, Ông và anh trai được gửi tới học tại nhà của Chu Đôn Di, cha đẻ của học phái Tân Nho giáo dưới triều đại nhà Tống. Lúc 18 tuổi, bị sự thôi thúc của ý thức trách nhiệm và tinh thần dân tộc, Ông đã tưởng nhớ về các nhà cầm quyền bằng cách viết những bài phân tích sâu sắc về tình hình chính trị cũng như cuộc sống khó khăn của nhân dân đương thời. Vào năm 1056, được sự cho phép của cha mình, ông và anh trai đến Lạc Dương, thủ đô lúc bấy giờ, đăng ký vào Học viện quốc gia. Tại đó, hai người đã gặp và làm quen với Trương Tải, người mà sau này là đại diện chính cho trường phái Tân Nho học.

Với một bài thi xuất sắc, Trình Di được Chu Hồng Vũ, một nhà giáo có uy tín, thừa nhận, và trở nên nổi tiếng trong giới học thuật. Những Học giả trẻ từ khắp nơi tìm đến Trình Di để học tập. Năm 1072, khi Trình Hạo bị bãi chức, Trình Di mở một trường tư với anh của mình và bắt đầu sự nghiệp giáo dục của mình như một gia sư. Ông liên tục từ chối các chức vụ được triều đình mời gọi. Tuy nhiên, Ông vẫn luôn quan tâm đến tình trạng thế sự trong nước và trực tiếp chống lại chính sách của chính phủ hiện thời, cụ thể là chính sách cải cách của Vương An Thạch. Với vai trò một nhà cải cách bị bãi bỏ vào năm 1085, Trình Di luôn được Vua mời để đọc các bài diễn văn của ông. Ông làm điều này trong 20 tháng trước khi các nhà cầm quyền phế truất ông.

Bước vào tuổi 60, Trình Di bắt đầu nghiên cứu và viết một cuốn sách về Kinh Dịch(Commentary on the Book of Changes) và lên kế hoạch để chỉnh sửa và sẽ xuất bản nó trong vòng 10 năm. Năm 1049, Ông đã hoàn thành việc chỉnh sửa với việc viết lời mở đầu cho nó. Tiếp theo, Ông chuyển sang viết chú giải cho các tác phẩm kinh điển như Luận ngữ, Mạnh Tử, Kinh Lễ và Kinh Xuân Thu. Những năm sau đó, Ông bàn luận về tác phẩm Tả thị Xuân Thu. Tuy nhiên, vào năm 1102, khi những nhà cải cách lúc bấy giờ nắm lại được quyền hành, Trình Di bị buộc tội “Phát ngôn gây hại”.  Vì vậy, Ông bị cấm dạy học và các sách của ông bị cấm lưu hành và tiêu hủy. Năm 1109, Ông bị đột quỵ. Biết mình sẽ không qua khỏi, Ông bỏ mặc sự ngăn cấm của chính quyền để tiếp tục dạy học và truyền tải tác phẩm của mình. Ông mất vào tháng 11 năm đó.

Bên cạnh những cuốn sách kể trên, Trình Di còn để lại những bài Tiểu luận, Thơ và các bài Thơ. Các tác phẩm rải rác này được tập hợp trong “Tập hợp các tác phẩm của anh em Trình”, tác phẩm cũng ghi lại những cuộc hội thoại của ông do các học trò ghi lại. “Các tác phẩm của anh em Trình” là một tác phẩm được chỉnh sửa trong tác phẩm lớn hơn “Tập hợp toàn bộ tác phẩm của Trình Hào-Trình Di”(Xuất bản lần đầu dưới thời đại nhà Minh), bao gồm Literary Remains (Yishu), Additional Works (Waishu), Explanation of Classics (Jingshuo), Collections of Literary Works (Wenyi), Commentary on the Book of Change (Zhouyi Zhuan) và Selected Writings (Cuiyan). Sự phản ánh của khái niệm “Mọi vật đều nằm trong tay”(Jinsi lu) do Chu Hy(1130-1200) và Lã Tông Khiêm(1137-1181) biên tập cũng xuất hiện khá nhiều trong các cuộc đối thoại của Trình Di.

Bản thể học

Khái niệm “Lý” là trung tâm trong bản thể học của Trình Di. Mặc dù không được tạo ra bởi hai anh em Trình, đây là khái niệm cốt lõi của Tân Nho giáo trong quá trình phát triển của nó. Vì vậy, trường phái Tân Nho giáo cũng còn được gọi là phái “Lý học” (li xue). Một số khía cạnh của Lý được dịch sang tiếng Anh như là “Nguyên tắc”, “khuôn mẫu”, “Lý trí” và “Pháp luật”. Đôi khi nó được hai anh em Trình sử dụng như một khái niệm tương ứng với Đạo, nghĩa là con đường. Khi được dùng như vậy, nó ám chỉ những điều mà một người nên làm dưới góc nhìn đạo đức. Hiểu theo ý nghĩa này, Lý đóng vai trò như một nguyên tắc hướng dẫn hành động cũng như các nguyên tắc đạo đức. Ngoài khía cạnh đạo đức, Lý cũng có nghĩa là nguồn gốc cơ bản của mọi sự tồn tại. Điều này không có nghĩa là “Lý” tạo ra mọi thứ mà đúng hơn là “Lý” đóng vai trò như những nguyên tắc giải thích trong việc biến mọi vật khác nhau thành nó trong giới tự nhiên. Vì vậy, Lý cung cấp một nguyên tắc chung cho mọi vật hiện hữu. Khi mà Trình Di nhận ra rằng mọi vật khác nhau có những nguyên tắc khác nhau để giải thích cho sự tồn tại của chúng, ông nghĩ rằng số lượng vô hạn các nguyên tắc này có thể được tổng quát thành một nguyên tắc chung. Nguyên tắc chung này là một nguyên lý siêu việt cơ bản của mọi sự tồn tại, cái mà sau này Chu Hy gọi nó là Thái Cực(taiji)(Nguyên lý vĩ đại) – cơ sở tối cao của mọi chuyển động, vũ trụ bao la. Trong khi Nguyên lý vĩ đại sở hữu tính phổ quát cao nhất, nguyên lý của một vật cụ thể thể hiện tính riêng biệt của Nguyên lý vĩ đại. Vì vậy, nguyên lý của một vật cụ thể được hiểu như là một hình thức cụ thể của Nguyên lý vĩ đại

Dường như đối với Trình Di, “Lý” vừa là nguyên lý của thế giới tự nhiên vừa là nguyên lý của Đạo đức. “Lý” của tự nhiên quyết định các định luật của giới tự nhiên; “Lý” của Đạo đức quyết định các nguyên tắc Đạo đức. Trình đã mô tả “Lý” này bằng một ví dụ sau: “Lý” quyết định lửa thì nóng còn nước thì lạnh. Nó cũng là nguyên lý quy định các quy tắc ứng xử giữa cha và con, ở đó người Cha phải giữ đúng bổn phận của người làm cha còn người con thì phải biết hiếu thảo với cha.

Như là một nguyên tắc của Đạo đức, “Lý” là một vấn đề thuộc bản thể học có trước sự tồn tại của con người. Nó biểu thị chính nó trong các mối quan hệ của từng cá nhân trong các trường hợp cụ thể. Thông qua sự hiểu biết của một người, những biểu hiện bên ngoài của “Lý” phát triển thành một nguyên lý nội tại trong Tâm của con người. Trái lại, như một nguyên lý của tự nhiên, “Lý” tồn tại trước mọi hiện tượng trong tự nhiên. Nó biểu hiện như một năng lượng của mọi sự phát triển(Khí) nằm trong Thái Cực. Mối quan hệ giữa “Lý” và Thái Cực đôi khi bị nhầm lẫn là cùng tên với nhau, nhưng Trình Di đã chỉ ra sự khác biệt của hai khái niệm này. Với ông, “Lý” không đồng nghĩa với Thái Cực, “Lý” là cái tạo nên sự đan xen và hoán đổi của Âm và Dương trong Thái Cực. Mặc dù “Lý” và “Khí” thuộc 2 khái niệm khác nhau. Cụ thể, “Lý” (xing er shang) và “Khí” (xing er xia)-các sự vật- không thể tồn tại tách rời nhau. Ông đã tuyên bố rằng ngoài Thái Cực không có Đạo.

Tóm lại, dù cho là nguyên lý của tự nhiên hay của Đạo đức, “Lý” đóng vai trò như một nguyên lý giải thích sự tồn tại và những gì nên tồn tại theo góc nhìn của bản thể học. Vì vậy, một học giả thuộc phái Tân Nho giáo là Mưu Tông Tam(Tiếng Trung: 牟宗三) từng nói rằng, đối với Trình Di, “Lý” không bao giờ đại diện cho một nguồn năng lượng hay hoạt động sáng tạo nào, như anh của ông là Trình Hào quan niệm, mà chỉ đơn giản là một nguyên lý cơ bản của bản thể học về sự tồn tại của tự nhiên cũng như các giá trị đạo đức trong xã hội.

Triết học về bản tính, trí tuệ và cảm xúc

Bản tính và cảm xúc của con người

Bản tính con người(xing) đã trở thành một chủ đề gây tranh cãi từ khi Á thánh Mạnh Tử biện hộ cho quan điểm bản tính con người là thiện(xing shan). Sự tốt đẹp trong bản tính con người theo cách hiểu này được gọi là “tính thiện”. Tính thiện này có nghĩa là lòng nhân từ và khả năng phân biệt giữa thiện và ác. Trình Di về cơ bản là đồng tình với quan điểm của Mạnh Tử về vấn đề này và đi xa hơn trong việc thiết lập một nguyên lý bản thể học cho nó. Ông tuyên bố rằng bản tính con người và Đạo là một, vì vậy bản tính con người là tương đương với “Lý”. Bản tính con người là thiện vì “Đạo” và “Lý” là cực thiện, từ đó đạo đức được hình thành. Theo cách nhìn nhận này, Trình Di nâng nhận định rằng bản tính con người là thiện trở thành một nhận định mang tính bản thể học,  một điều không quá rõ ràng trong học thuyết của Mạnh Tử.

Theo Trình Di, tất cả mọi hành động xuất phát từ bản tính con người đều tốt đẹp. Tùy vào từng trường hợp khác nhau, bản tính con người cho thấy những khía cạnh khác nhau của “Lý” – Cụ thể, là nhân-humanity (ren), nghĩa-righteousness (yi), lễ-propriety (li), trí-wisdom (qi), tín-trustworthiness (xin)(5 khía cạnh của “Lý” đại diện cho 5 đức tính của con người). Con người biết yêu thương bởi vì lòng nhân tồn tại cơ bản trong bản tính mỗi người. Khi trái tim được lòng nhân thúc đẩy để tạo ra sự cảm động, tình yêu thương sẽ ngày càng tăng. Tuy nhiên, tình yêu thương thuộc về khía cạnh cảm xúc(quing) và vì vậy không phải là bản tính tự nhiên của con người(Tân Nho giáo xem cảm xúc của con người như là sự phản ứng của bản tính con người đối với ngoại cảnh). Trình Di tranh luận rằng chúng ta có thể nhận ra nguyên lý cơ bản của lòng nhân từ lòng yêu thương trong chúng ta. Lòng trung thành- Loyalty (zhong) và sự đồng cảm- empathy (shu) cũng chỉ là cảm xúc và vì vậy không phải bản tính của con người. Nhờ có lòng nhân, con người có thể yêu thương, trung thành và đồng cảm. Tuy nhiên, trong quan điểm của Trình Di về lòng yêu thương, nó chỉ là một chức năng của lòng nhân và sự đồng cảm là một biểu hiện của lòng nhân.

Như một nguyên lý Đạo đức trong bản tính con người, lòng nhân mang ý nghĩa khách quan. Khi một người đang rèn luyện lòng nhân, họ hành động một cách vô tư giữa mọi sự việc. Lòng nhân không thể tự bộc lộ mà phải thông qua con người. Vì tình yêu thương là một cảm xúc, nó có thể đúng hoặc sai. Chúng ta có thể hiểu một cách đơn giản rằng lòng nhân là một nguyên lý mà lòng yêu thương phải phục tùng theo. Trái với quan điểm của Trình Hào khi ông cho rằng lòng nhân là một nguồn lực tạo ra động lực và tái tạo động lực, Trình Di đánh giá lòng nhân chỉ đơn thuần là một nguyên lý đạo đức.

Lòng nhân, được hiểu như là một nguyên lý đạo đức, cũng có một hình tượng bản thể học như “Lý” và “Đạo”, là nền tảng trong khi lòng trắc ẩn hay tình thương là chức năng của nó. Một chức năng khác của lòng nhân thể hiện qua lòng hiếu thảo(xiao) và tình cảm anh em(ti). Dân tộc Trung Hoa xem những đức tính này như những đức hạnh trọng yếu bắt đầu từ thời đại nhà Chu. Luận ngữ cũng từng đề cập rằng đức hiếu thảo và tình anh em là cội rễ của lòng nhân. Tuy nhiên, Trình Di đưa ra một cách diễn giải khác khi khẳng định rằng lòng hiếu thảo và tình anh em là cội rễ của việc thực hành đức nhân. Một lần nữa, với quan niệm này, Trình Di xem lòng nhân là một nguyên lý và lòng hiếu thảo cũng như tình anh em chỉ là một cách hiện thực nó. Khi một người ứng dụng lòng nhân vào các mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái, người đó sẽ thể hiện lòng hiếu thảo, vào các mối quan hệ với anh chị em, người đó sẽ thể hiện tình anh em. Ngoài ra, Trình Di cũng cho rằng việc thực hiện lòng hiếu thảo và tình anh em là bước khởi đầu của việc thực hiện lòng nhân.

Nếu chúng ta cố định lòng nhân là một yếu tố nền tảng trong khi tình thương, lòng hiếu thảo, tình anh em chỉ là biểu hiện của nó, chúng ta cũng cần chú ý rằng theo Trình Di yếu tố nền tảng không thể tự thể hiện nó hay những biểu hiện của nó. Những biểu hiện của lòng nhân như được đề cập ở trên chỉ có ý nghĩa rằng trí tuệ và cảm xúc của một người nên phát tiết sao cho phù hợp với các mối quan hệ và tình huống phức tạp trong cuộc sống. Đây là ý nghĩa của từ “tĩnh”(“static”) được dùng ở các đoạn trên. Vì vậy, chúng ta có thể hiểu, lòng nhân như một phần bản tính của con người đã được diễn giải khác biệt với lòng nhân của Mạnh Tử, học thuyết về sự quân bình(Trung Dung), Bình luận Kinh Dịch(the Commentary of the Book of Change), như học giả Mâu Tông Tam đã chỉ ra. Mâu cũng tranh luận rằng 3 khái niệm được đề cập đã gầy dựng nên một cách hiểu phổ biến về Đạo vừa là yếu tố nền tảng vừa là sự vận động. Không quá ngạc nhiên, quan điểm của Trình Di về bản tính tự nhiên của con người và “Lý” là hoàn toàn khác biệt với quan điểm của anh trai ông Trình Hào.

Tương tự, những khía cạnh khác trong bản tính con người như nghĩa, lễ, trí và tín cũng chỉ là những nguyên lý về những khía cạnh của một con người. Mỗi cá nhân nên thuận theo những quy luật này trong việc đối diện với những vấn đề trong cuộc sống hằng ngày.

 Tâm trí

Tính hai mặt của “Lý” và “Khí” trong bản thể học của Trình Di cũng được thể hiện trong quan điểm về Đạo đức của ông, dẫn tới việc tạo ra 3 khái niệm là bản tính con người, cảm xúc con người và tâm trí của con người. Trong Đạo đức của Trình Di, tâm trí của con người không phải lúc nào cũng thuận với bản tính của con người; vì vậy con người đôi khi thực hiện những hành động tồi tệ. Điều này là vì thực tế bản tính con người phụ thuộc vào “Lý” còn tâm trí và cảm xúc thì lệ thuộc vào “Khí”. Trong chừng mực mà tâm trí con người chịu sự chi phối bởi những ham muốn khao khát được thỏa mãn, thì tâm trí đưa con người vào sự nguy hiểm. Mặc dù nói theo bản thể học thì “Lý” và “Khí” không thể tách rời nhau nhưng những ham muốn và “Lý” thì đối nghịch nhau. Trình Di nhấn mạnh rằng chỉ khi những ham muốn được loại bỏ thì “Lý” mới có thể được bảo tồn. Khi điều này diễn ra, Trình tiếp tục, tâm trí sẽ thuận theo “Lý”, và nó sẽ chuyển đổi từ tâm trí của một người(ren xin) thành tâm trí của Đạo(dao xin). Vì vậy, con người nên luyện tập tâm trí để thúc đẩy quá trình chuyển đổi đó. Tuy nhiên, đối với Trình Hào, “Lý” đã tồn tại sẵn trong tâm trí của một người, và một người khởi phát tâm trí của họ cho hiệp đồng với “Lý”. Tâm trí không cần tìm kiếm sự thuận theo với “Lý” để tạo thành một thực thể duy nhất, như Trình Di đã đề cập. Qua đó, chúng ta có thể thấy rằng khái niệm về tâm trí của Trình Di trong vấn đề Đạo đức học có điểm khác so với quan điểm của Mạnh Tử. Mạnh Tử cho rằng tâm trí là một biểu hiện của bản tính con người, và nếu bản tính con người được khởi phát hoàn toàn, thì tâm trí cũng sẽ biểu lộ một cách rõ nét. Với Mạnh Tử, tâm trí và bản tính là giống nhau. Tuy nhiên, đối với Trình Di, “Lý” và bản tính con người là một nhưng khác với tâm trí. Sự khác biệt của hai nhà tư tưởng này tạo nên sự sáng lập của 2 trường phái Tân Nho giáo: Phái chuyên nghiên cứu về Lý(li xue) và phái chuyên nghiên cứu về Tâm(xin xue). Phái Lý học được bắt nguồn từ Trình Di và phát triển bởi Chu Hy còn Phái Tâm học được khởi xướng từ Trình Hào và được kế thừa bởi Lục Cửu Uyên(1139-1193) và Vương Dương Minh.

 Tính ác

Theo Trình Di, con người tồn tại nhờ vào bản chất của Khí. Bản chất của con người chứa nhiều yếu tố của “Khí”, một vài yếu tố thì tốt còn một số thì xấu. Những yếu tố của “Khí” được một tả bằng những thuật ngữ như “mềm” hay “cứng”, “yếu” hay “mạnh” và tương tự. Vì tâm trí của con người lệ thuộc vào “Khí” nên nó chịu tác động của “Khí” và tính ác sẽ phát triển từ những phần bất ổn và không trong sạch trong “Khí”

Khí được dùng để giải thích một cách rộng hơn về những đặc điểm tâm lý và thể chất bẩm sinh của con người. Ngoài “Khí”, những nhân tố bẩm sinh khác(gọi là “cai”) sẽ tạo ra tính ác. So sánh với “Khí”, “Cai” thì cụ thể hơn và dùng để chỉ cả những ham muốn đạo đức và những ham muốn vô đạo đức. “Cai” thường được dịch là “talent”(tài năng). Nó ảnh hưởng đến tư cách “đạo đức” của một người cũng như cá tính của họ. Trương Tải đã tạo ra một thuật ngữ mới là “tính vật chất”(qizhi zhi xing) để gọi cái phần bẩm sinh này. Mặc dù Trình Di có sử dụng khái niệm”tính vật chất” nhưng A.C. Graham đã chú thích rằng thuật ngữ này chỉ xuất hiện một lần duy nhất trong toàn bộ tác phẩm của anh em họ Trình như một biến thể là xingzhi zhi xing. Tuy nhiên, biến thể này đã thay thế hoàn toàn việc đọc thuật ngữ cũ trong nhiều tác phẩm. Trình Di nghĩ rằng những nhân tố bẩm sinh(cai) sẽ làm cho con người thiên về xấu hoặc tốt từ thuở còn thơ ấu. Ông dùng một số tính chất tương đồng có trong nước để mô tả quan niệm này: một vài dòng sông sẽ chảy thẳng ra biển mà không bị dơ bẩn nhưng một số khác chỉ đi được một đoạn ngắn thì đã trở nên vẩn đục. Mặc dù khởi đầu các dòng sông này là như nhau. Tương tự, các “cai” của Khí có thể là trong sạch hay vẩn đục. Tuy nhiên, vì những người này cùng sở hữu một bản tính tốt lành như bất kì người nào khác, họ có thể tự giải thoát mình khỏi sự tự hủy hoại hoặc tự phủ định điều tốt lành. Vì vậy, Trình Di khuyến khích mọi người nỗ lực để loại bỏ những khía cạnh tai hại của “Khí”, cái mà gây nên những nhân tố xấu, và nuôi dưỡng “Khí” để phục hồi tình trạng bình thường của nó. Khi mà “Khí” đã được điều chỉnh, không còn nhân tố bẩm sinh nào bị thiên lệch nữa.

Như đã đề cập ở trên, Trình Di cho rằng những ham muốn của con người cũng chính là nguyên nhân của lòng ích kỉ, cái mà dẫn đến những hành động xấu xa. Những ham muốn làm cho tâm hồn con người trở nên xấu xa không cần phải là một người trụy lạc. Vì chúng thuộc về phần bản năng, một người sẽ lạc lối nếu họ bị dẫn dụ bởi các ham muốn. Bất kì ý định xuất phát từ những ham muốn các nhân nhỏ nhất sẽ che mờ bản tính của con người; thậm chí cái mà Mạnh Tử gọi là “Khí hạo nhiên” sẽ bị sụp đổ. Vì vậy, mục đích cao nhất của việc tu dưỡng đạo đức là để đạt đến cảnh giới của một vị Thánh, người mà có thể tuân theo các quy luật một cách tự nhiên mà không có chút tư tâm nào.

Hai anh em họ Trình viết: “Sẽ thật sự thiếu sót nếu như chỉ nói về bản tính con người mà không nói đến “Khí” và thật là thiếu sáng suốt khi chỉ nói về “Khí” mà không nhắc đến bản tính con người”. Sự nhấn mạnh của Trình Di về ảnh hưởng của “Khí” đối với bản tính của con người phản ánh rõ ràng lời bàn luận này. Ông chú trọng xem xét bản chất của Khí; Tuy nhiên, “Khí” không đóng vai trò quyết định trong hành vi đạo đức của con người.

Tu dưỡng đạo đức

Sống kiềm chế

Với Trình Di, sống kiềm chế(ju jing) là một trong những cách quan trọng nhất cho tu dưỡng tâm trí để sống thuận với “Lý”. Kiềm chế xuất hiện trong Luận ngữ như một hành vi đạo đức mà Graham tóm gọn là “Thái độ mà một người phải có hướng đến Cha mẹ, nhà cầm quyền, tâm hồn của chính mình; nó gồm cả lòng tôn trọng và sự tự chủ, sự chú ý, sự tập trung.”. Nó thường được dịch sang tiếng Anh là “reverence” hay “respect”. Vì vậy trong “Luận ngữ”, lòng tôn trọng là một tiêu chuẩn yêu cầu một cá nhân cần phải biết tự điều chỉnh bản thân mình và chịu lắng nghe và quan sát mọi người, mọi vật xung quanh. Sự tôn trọng nhất thiết phải có một đối tượng cụ thể. Trình Di cho rằng kiềm chế là một sự thỏa hiệp của tâm trí, và Graham chỉ ra rằng “kiềm chế” giống như sự chuyển đổi. Khi Graham dùng nó, như Trình Di, sự kiềm chế với nghĩa là “làm cho sự thỏa hiệp trở thành một quy tắc của tâm trí” (zhu yi). Những gì được hiểu là sự thỏa hiệp là những cái không thể bị phân tâm. Trong khái niệm của Trình Di, nếu tâm trí không nghĩ vẩn vơ, thì nó ở trong tình trạng cân bằng. Khi một người không bị mất tập trung, thì anh ta có thể tránh bị những nỗi lo lắng bởi những tư tưởng sai lệch. Trình Di nói rằng sự thỏa hiệp được gọi là lòng chân thành(cheng). Để bảo tồn lòng chân thành một người không cần phải tìm kiếm nó từ bên ngoài. Sự kiềm chế và lòng chân thành đến từ bên trong. Một người chỉ cần biến “sự thỏa hiệp” trở thành những diều phán xét và từ đó lòng chân thành sẽ được bảo tồn. Nếu một người tu dưỡng bản thân theo cách này, “Lý” sẽ dần trở nên sáng tỏ. Hiểu theo cách này, sự kiềm chế là phương tiên để nuôi dưỡng tâm trí. Trình Di nhấn mạnh rằng sự kiềm chế là con đường tốt nhất đưa con người đến với Đạo.

Trình Di khuyến khích người có học nên tu dưỡng bản thân mình bằng cách “kiềm chế và tự sửa mình trong sự kiềm chế”. Ngoài ra, Ông cũng chỉ ra rằng điều tiết cảm xúc và quản lý suy nghĩ của mình là cách duy nhất để học cách kiềm chế. Chắc chắn rằng việc điều điều tiết cảm xúc và quản lý suy nghĩ của chính mình là một cách thực tế để tu dưỡng bản thân. Cách tu dưỡng này phù hợp với cách hiểu về tâm trí như một thực thể gắn liền với “Khí”. Mâu Tông Tam chỉ ra rằng phương pháp luyện tâm bằng sự kiềm chế này là hoàn toàn khác với phương pháp của Mạnh Tử. Với Mạnh Tử, sự tu dưỡng là nhắm vào việc nhận ra nét đẹp đạo đức có sẵn trong tâm trí, một khái niệm giống với khái niệm Thiên đàng. Vì Tâm trí và “Lý” là không giống nhau trong học thuyết của Trình Di nên dù cho một người có tu dưỡng cao đến mức nào thì chúng vẫn là 2 thực thể tách biệt, và những gì mà một người hy vọng đạt được chỉ có thể là luôn luôn sống thuận theo “Lý”.

Việc học tập

Để đạt tới mục đích tối cao là hiểu được “Lý”, Trình Di nói, một người nên mở rộng kiến thức của mình(zhi zhi) bằng phương pháp “Cách vật” (ge wu). Khái niệm mở rộng tri thức bằng phương pháp “Cách vật” có nguồn gốc từ tác phẩm Đại học(Da Xue), tác phẩm đề cập đến 8 giai đoạn cần thiết của việc tu dưỡng đạo đức đối với nhà cầm quyền muốn nâng cao phẩm hạnh của mình. Trình Di giải thích ý này rằng “sự mở rộng kiến thức có được từ việc xem xét các sự vật”. Từ “Cách”(ge) nghĩa là “tìm hiểu” và “vật”(wu) nghĩa là “các sự vật”. Ông nói tiếp rằng trong mọi sự vật đều tồn tại một cái “Lý” và tìm hiểu các nguyên lý này gọi là “Cách vật”(ge wu). Không quan trọng liệu các sự vật này tồn tại trong tự nhiên hay trong xã hội, chúng ta cần phải tìm đến tận cùng các nguyên lý của nó. Điều đó nghĩa là một người nên, ví dụ, tìm các nguyên lý vì đâu lửa lại nóng, nước thì lạnh cũng như các nguyên lý thể hiện thông qua các mối quan hệ giữa vua và bầy tôi, cha và con, và các mối quan hệ tương tự khác. Hiểu theo cách này, việc tìm hiểu các sự vật cũng được xem như là việc tìm tòi đến tận cùng nguyên lý(qiong li). Trình Di nhấn mạnh rằng những nguyên lý này không phải tồn tại ở đâu xa mà nằm sữn trong chính bản thân mỗi người.

Vì mỗi sự vật có một nguyên lý cụ thể, Trình Di đề xuất rằng mỗi người nên tìm hiểu mỗi sự vật để hiểu nguyên lý của nó. Ông cũng nói rằng việc tìm hiểu dần dần các sự vật, ngày này qua ngày khác, với một sự nỗ lực đầy đủ, thì mối liên hệ giữa các nguyên lý sẽ dần sáng tỏ. Trình Di chỉ ra rằng có rất nhiều phương pháp để tìm đến tận cùng các nguyên lý, ví dụ, như đọc sách và giải thích các nguyên lý đạo đức trong hoàn cảnh của họ; thảo luận những trường hợp quan trọng, quá khứ và hiện tại, để phân biệt cái gì đúng cái gì sai trong hành động của họ; suy nghĩ thực tế và giải quyết họ một cách phù hợp.

Trình Di chối bỏ quan điểm cho rằng một người nên tìm hiểu tất cả các sự kiện trong thế giới để có thể biết tất cả các nguyên lý. Điều này nghe có vẻ mâu thuẫn với việc ông tuyên bố rằng chúng ta nên tìm hiểu mọi sự việc, tuy nhiên chúng ta có thể hiểu ý ông là “chúng ta nên tìm hiểu mọi sự việc mà chúng ta đối diện”. Trình Di nói rằng nếu một nguyên lý được hiểu một cách hoàn toàn trong một sự việc, thì những nguyên lý còn lại có thể được suy ra từ những điểm giống nhau. Điều này là có thể vì thực tế là vô số các nguyên lý dẫn đến các nguyên lý lớn hơn.

Từ những trình bày trên của Trình Di về vấn đề “Cách vật”, chúng ta có thể suy rộng ra một số ý như sau. Đầu tiên, kiến thức đạt được bằng việc nghiên cứu các sự vật không phải là những kiến thức thực nghiệm. Trình Di đã phân biệt rõ ràng giữa kiến thức đến từ việc quan sát và kiến thức về đạo đức được đề cập bởi Trương Tải. Loại kiến thức đầu tiên là về mối quan hệ giữa các sự việc khác nhau và vì vậy có được nhờ sự quan sát các sự vật trong thế giới vật chất. Loại kiến thức thứ hai không thể có được nhờ quan sát. Vì Trình Di nói rằng “Lý” tận cùng bằng cách “Cách vật” nằm trong bản tính con người, vì vậy không thể đạt tới bằng cách quan sát, và vì vậy không phải là một kiến thức thực nghiệm.

Điều này có thể gây ra sự khó hiểu, nhưng nếu đem so sánh kiến thức của Trình Di với kiến thức của Khoa học, những điều này có thể rõ ràng hơn. Quan trọng là chúng ta cần phải phân biệt giữa phương tiện mà con người dùng để tiếp nhận kiến thức và những thành phần cấu tạo nên kiến thức đó. Một người dùng phương pháp quan sát như một phương tiện để giúp có cái nhìn rõ ràng hơn về thế giới vật chất nhưng kiến thức một người có được không phải được quan sát bởi tự nhiên. Các nhà khoa học không có những kiến thức khi mà họ nói “Các vật thể có trọng lượng thường được hướng về phía nhau”. Nó khác nhau ở hai khía cạnh: đầu tiên, nội dung trong kiến thức của một người là cái mà họ có thể nói ra bất kì lúc nào như là việc chúng ta có “Lý” nằm sâu trong bản tính. Thứ hai, kiến thức mà chúng ta có được không dựa trên sự quyết định của sự quan sát. Chúng ta biết nó không phải vì buộc phải đặt niềm tin tưởng vào sự quan sát ngoại giới, vì kiến thức được rút ra từ chính bản thân chúng ta. Chúng ta chỉ quan sát ngoại giới để giải phóng kiến thức nội tại này. Vì vậy, chúng ta cần quan sát như một phương tiện, nhưng không nhiều hơn.

Thứ hai, theo Trình Di, “Cách vật” có nghĩa đen là đạt đến một sự việc nào đó. Nó ngụ ý rằng việc xem xét phải được đặt ở thế giới vật chất bên ngoài nơi mà tâm trí sẽ được liên hệ với các sự việc. Chỉ có cách liên hệ trực tiếp với các sự việc chúng ta mới có thể thu được những kiến thức thực tế và phát hiện đến tận cùng nguyên lý của nó.

Thứ ba, Trình Di tin rằng thông qua việc xem xét các sự vật, chúng ta cũng có thể hiểu về các vấn đề đạo đức. Khi một người liên hệ với các sự việc trong thực tế, họ sẽ nắm bắt một cách tự nhiên các sự việc cụ thể và vì vậy kiến thức từ việc quan sát sẽ hình thành. Tuy nhiên, để đạt được những hiểu biết về đạo đức một người không nên chỉ chăm chăm vào việc xem xét các sự việc thực tế mà nên có tầm nhìn rộng hơn để nhận ra những nguyên lý siêu nghiệm, cái mà giải thích cho cả vấn đề tự nhiên và đạo đức. Bản thân những nguyên lý này không phải là những thành phần của kiến thức cần được tìm hiểu, Mâu Tông Tam giải thích.

Mối liên hệ giữa lối sống kiềm chế và việc mở rộng tri thức

Theo Trình Di, học để trở thành một con người gương mẫu(junzi) lệ thuộc vào sự tự soi xét chính mình. Sự tự soi xét thì lại lệ thuộc vào việc có kiến văn quảng bác. Cũng chính bằng việc tự soi xét bản thân một người có thể biến đổi những kiến thức mình quan sát được thành những hiểu biết về Đạo đức. Điều này chỉ có thể thực hiện được nếu tâm trí được tu dưỡng trong việc kiềm chế bản thân. Với việc kiềm chế đúng chỗ, một người có thể nhận ra những nguyên lý siêu nghiệm về các sự việc. Trình Di nhấn mạnh một điều trong quan điểm này: “Không thể mở rộng kiến văn mà không biết kiềm chế”. Điều này cũng giải thích vai trò của lối sống kiềm chế trong việc tiếp thu những hiểu biết về Đạo đức thông qua việc “Cách vật”.

Ngược lại, việc tiếp thụ những hiểu biết về mặt Đạo đức có thể làm vững thêm lối sống kiềm chế và điều chỉnh các sự việc thực tế cho phù hợp với “Lý”. Trình Di mô tả sự vững chắc dần dần này của tâm trí bằng việc tích lũy kiến thức Đạo đức như “tích lũy nghĩa” (ji yi).

Sự tự soi xét đối với Trình Di nghĩa là tu dưỡng tâm trí với lối sống kiềm chế. Tuy nhiên, như được đề cập ở trên, tâm trí không phải là “Lý”, nó chỉ có thể thuận theo “Lý”. Vì kiến thức đạt được từ một tâm trí tập trung bao gồm những nguyên lý siêu nghiệm, những kiến thức đến từ việc tìm tòi là một hành động suy tư nghiêm túc. Mặc dù vậy, hành động này vẫn tuân theo mô hình chủ thể - khách thể của kiến thức. Trái lại, đối với Mạnh Tử, Sự tự soi xét được hiểu theo một góc độ khác. Những hiểu biết về mặt Đạo đức đạt được bằng cách tự soi xét bản thân không phải là một nguyên lý mà tâm trí phải noi theo. Sự hiểu biết là một sự nhận thức về Đạo đức mà thông qua nó bản chất của nó cùng với bản tính tự nhiên của con người và Lý được phô bày. Vì vậy, khách thể của sự hiểu biết không phải là những nguyên lý bên ngoài(mặc dù vốn nằm sẵn trong bản tính con người) mà là chính bản thân tâm trí. Vì vậy, sự nhận biết là sự hiểu biết chính nó. Sự soi xét được hiểu theo cách này không phải là sự nhận thức mỗi, nói đúng hơn là một hoạt động của tâm trí. Trong việc hành động, sự đối lập giữa sự hiểu biết và sự được hiểu biết ít hơn. Ngoài ra, khi mà tâm trí được khởi động, bản tính con người được vận động và “Lý” bộc lộ ra bản thân nó. Vì vậy, tâm trí nhận biết nó như là một vật thể, từ đó “Lý” được tạo ra. Tại điểm này, Trình Di đã chỉ ra điểm khác biệt giữa vật thể của một vật, được hiểu như là một trạng thái cơ bản và thụ động, và tình trạng khởi động là lúc nó thể hiện như một cá tính cụ thể. Giả sử rằng tâm trí của một người nhận định sai khi cho rằng tâm trí có hai phần – một phần chủ động và phần còn lại thì bị động – Trình Di giải thích thêm rằng ông hiểu rằng hai phần đối lập này, trong thực tế, hai khía cạnh của một người và nằm trong bản thân người đó.

Ảnh hưởng của Trình Di

Những tư tưởng đặc biệt và ảnh hưởng của Trình Di có thể được tóm gọn thành một số điểm sau đây:

Tồn tại một nguyên lý siêu nghiệm-gọi là “Lý”(li) về thế giới tự nhiên và đạo đức, nguyên lý này sẽ giải thích sự tồn tại của những sự vật hiện hữu và những quy luật mà các sự vật dựa trên.

Nguyên lý này có thể được nhận biết bằng cách suy luận từ những sự vật hiện hữu(đại diện như là “Khí”)

Nguyên lý này là tĩnh, không động và dịch chuyển

Bản tính của con người là tương đồng với “Lý”, nhưng nên phân biệt nó với tâm trí, cái mà phụ thuộc vào “Khí”

Lòng nhân(Ren) thì phụ thuộc vào bản tính con người còn tình thương thì phụ thuộc vào cảm xúc

Việc tu dưỡng Đạo đức cần phải tiến hành một cách chậm rãi bằng việc thực hiện một lối sống kiềm chế và tăng trưởng tri thức

Trình Di có một ảnh hưởng vô cùng to lớn trong nền triết học của Khổng Tử sau thời đại ông. Ảnh hưởng của ông là rõ ràng nhất theo quan điểm của nhà Lý học vĩ đại Chu Hy, người đã tiếp thu và phát triển những tư tưởng trên xa hơn.

Tham khảo

Sinh năm 1033
Mất năm 1107
Tiến sĩ nhà Tống
Nhân vật chính trị nhà Tống
Người Hồ Bắc


title: Hyposypnoides undina

text:
Hyposypnoides undina là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hyposypnoides


title: Amazon Prime Video

text:
Amazon Prime Video, hay ngắn gọn là Prime Video, là một dịch vụ xem video, phim, thể thao, v.v. trực tuyến bằng cách trả tiền của tập đoàn công nghệ Amazon.com, Inc..

Ra mắt vào ngày 7/9/2006 với tên gọi Amazon Unbox tại Mỹ, dịch vụ này hiện đã phát triển thành một thư viện video, với tính năng Prime Video - thành viên trả tiền để xem video độc quyền. Tính tới đầu tháng 5/2021, nền tảng này có khoảng hơn 170 triệu tài khoản đăng ký.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Khởi đầu năm 2006 ở Hoa Kỳ
Amazon (công ty)


title: Andrew Olexander

text:
Andrew Phillip Olexander (sinh ngày 26 tháng 2 năm 1965) là một cựu chính khách Úc. Ông là thành viên độc lập của Hội đồng Lập pháp Victoria đại diện cho Tỉnh Silvan từ tháng 11 năm 2005 đến tháng 11 năm 2006, sau khi bị trục xuất khỏi Đảng Tự do nghị viện, mà ông đã đại diện từ năm 1999.

Sự nghiệp của anh ấy đã bị tranh cãi sau một sự kiện lái xe đồ uống năm 2004, cuối cùng anh ấy đã mất quyền lựa chọn trước Đảng Tự do để tranh cử vào cuộc bầu cử tiểu bang năm 2006. Sau đó, ông đã bị trục xuất khỏi đảng quốc hội và bị buộc phải ngồi độc lập sau khi chỉ trích quyết định lựa chọn trước của đảng và cáo buộc đảng này kì thị đồng tính.

Sự nghiệp sớm
Olexander, người đồng tính công khai, được sinh ra ở thành phố Geelong, mặc dù ông học trung học ở ngoại ô Melbourne. Ông học kinh tế tại Đại học Melbourne trước khi theo đuổi sự nghiệp nghiên cứu thị trường. Ông tham gia rất nhiều vào phong trào Tự do Trẻ, làm Chủ tịch Nhà nước từ năm 1989 đến 1990. Ông cũng từng phục vụ trong Ủy ban Chính sách Liên bang, cũng như Hội đồng Liên bang của đảng rộng lớn hơn trong cùng thời kỳ.

Vào cuối những năm 1980, Olexander, người gốc Hungary và Ukraine, đã giúp thành lập Tổ chức Cứu trợ Trẻ em Chernobyl Úc, nơi cung cấp trợ giúp tài chính và y tế cho các nạn nhân của thảm họa Chernobyl ở Ukraine. Ông trở thành thư ký khai mạc danh dự của nền tảng đó vào năm 1990.

Năm 1999, Olexander giành được sự lựa chọn trước cho ghế Hội đồng Lập pháp Tự do an toàn của tỉnh Silvan, và sau đó đã được bầu. Sau thất bại nặng nề của Đảng Tự do tại cuộc bầu cử năm 2002, Olexander được thăng chức lên chức vụ bóng tối, đảm nhận các danh mục của Thanh niên, Nghệ thuật và Người tiêu dùng vào tháng 12 năm 2002. Trong thời gian từ 2002 đến 2004, ông cũng phục vụ trong Ủy ban Điều chỉnh và Đạo luật.

Tham khảo

Sinh năm 1965
Nhân vật còn sống
Chính khách đồng tính nam


title: 1. deild karla 2009

text:
Mùa giải 2009 của 1. deild karla là mùa giải thứ 55 của bóng đá hạng hai ở Iceland.

Bảng xếp hạng

Danh sách ghi bàn

Tham khảo

 RSSSF Page

Mùa giải 1. deild karla
Iceland
Iceland
2


title: Poecilopsis semicaledonica

text:
Poecilopsis semicaledonica là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Poecilopsis


title: Argyractis amethystina

text:
Argyractis amethystina là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Argyractis


title: Copris evanidus

text:
Copris evanidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Copris


title: Spilosoma shanghaiensis

text:
Spilosoma shanghaiensis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spilosoma


title: Tycomarptes submoesta

text:
Tycomarptes submoesta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tycomarptes


title: Devron García

text:
Devron Kyber García Ducker (sinh ngày 17 tháng 2 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá người Honduras thi đấu cho Real España theo dạng cho mượn từ Orlando City.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Sau 3 mùa giải cùng với C.D. Victoria ở Honduras, García chuyển đến đội bóng tại Major League Soccer Orlando City ngày 27 tháng 1 năm 2016. Anh được cho mượn đến câu lạc bộ United Soccer League liên kết với Orlando Orlando City B ngày 15 tháng 4 năm 2016.

Vào ngày 10 tháng 3 năm 2017, García ký hợp đồng cho mượn cùng với Real España.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1996
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Honduras
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá C.D. Victoria
Cầu thủ bóng đá Orlando City SC
Cầu thủ bóng đá Orlando City B
Cầu thủ bóng đá Liga Nacional de Fútbol de Honduras
Cầu thủ bóng đá United Soccer League
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá U-20 Bắc, Trung Mỹ và Caribe 2015
Người Roatán
Cầu thủ bóng đá nước ngoài tại Hoa Kỳ


title: Zaeeroides florensis

text:
Zaeeroides florensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Zaeeroides


title: Người Mursi

text:
Người Mursi (hoặc Người Mum theo tên tự gọi) là một bộ lạc nhỏ, có khoảng 4.000 người, sống du mục bằng việc chăn nuôi gia súc ở thung lũng Omo thuộc thung lũng Great Rift của châu Phi, phía tây nam Ethiopia.

Chú thích

Nhóm sắc tộc ở Ethiopia


title: Danh sách chương truyện Thám tử lừng danh Conan (81–nay)

text:
Đây là danh sách tập truyện Thám tử lừng danh Conan từ tập 81 đến hiện tại cùng các chương của chúng.

Danh sách

Các chương truyện chưa đóng thành tankōbon
1114.

1115.

1116.

1117.

1118.

1119. Ra mắt vào ngày 8/11/2023!!

Tham khảo

Danh sách tập truyện Thám tử lừng danh Conan


title: Marelize Robberts

text:
Martha Elizabeth “Marelize” Robberts (sinh năm 1986) là một người mẫu và thí sinh cuộc thi sắc đẹp ở Namibia, người đã giành danh hiệu Hoa hậu Namibia 2008 và đại diện Namibia tại Hoa hậu Thế giới 2008 tại Nam Phi.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Marelize Robberts tiểu sử và hình ảnh

Người da trắng Namibia
Nữ người mẫu Namibia
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1987
Thí sinh Hoa hậu Thế giới 2008


title: Nigidius delegorguei

text:
Nigidius delegorguei là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được  mô tả khoa học năm 1862.

Tham khảo

Nigidius
Động vật được mô tả năm 1862


title: Nhà thờ Thánh Paraskeva ở Nová Polianka

text:
Nhà thờ Thánh Paraskeva ở Nová Polianka (tiếng Slovakia: Chrám svätej Paraskevy v Nová Polianka) là một nhà thờ được xây dựng bằng gỗ, ban đầu tọa lạc ở làng Nová Polianka, vùng Prešov, Slovakia, và hiện đang nằm trong khuôn viên của bảo tàng ngoài trời ở thị trấn Svidník. Vào ngày 7 tháng 3 năm 1963, nhà thờ này được ghi danh vào Danh sách Di tích Trung ương theo quyết định của Bộ Văn hóa Cộng hòa Slovakia.

Lịch sử
Nhà thờ được xây dựng vào năm 1766. Nhà thờ bị hư hại trong các hoạt động quân sự của Chiến tranh thế giới thứ hai, cụ thể là tại khu vực của chiến dịch Carpathian - Dukla diễn ra vào tháng 11 năm 1944. Ngay sau khi chiến tranh kết thúc, nhà thờ được người dân trong làng dựng lại. Nhà thờ được tháo dỡ vào năm 1961 và được lắp đặt trong bảo tàng ngoài trời ở Svidník vào năm 1986. Các thánh lễ được tổ chức trở lại trong nhà thờ kể từ năm 1993.

Miêu tả
Nhà thờ là một tòa nhà có ba gian. Nhà thờ được xây dựng theo hướng đông - tây. Các bức tượng trong nhà thờ có niên đại vào thế kỷ 18. Nhà thờ là một tòa nhà khớp nối bằng gỗ, tức là không có một chiếc đinh kim loại nào được sử dụng trên toàn bộ tòa nhà.

Tham khảo

Nguồn
 "NOVÁ POLIANKA, Gréckokatolícky chrám sv. Paraskevy z roku 1763, NKP." In: Drevené gréckokatolícke chrámy na východnom Slovensku: Svidník a okolie. Prešov: PETRA n.o., 2007, s. 106-115. ISBN 978-80-8099-010-7.

Công trình xây dựng Slovakia


title: Dugesia arcadia

text:
Dugesia arcadia là một loài giun dẹp sống nước ngọt ở Peloponnesus, Hy Lạp. Nó là một loài đặc hữu, tìm thấy bất cứ nơi nào khác. Tên khoa học của nó đề cập đến Arcadia, một vùng của Peloponnesus.

Phát sinh loài
Phân tích phân tử toàn diện nhất về Dugesia tiến hành cho đến nay cho thấy D. arcadia là có liên quan chặt chẽ với các loài giun dẹp Dugesia khác tại Hy Lạp, chủ yếu ở tây Hy Lạp.

Tham khảo

Dugesia (Dugesiidae)


title: Nephodia clarigrisea

text:
Nephodia clarigrisea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nephodia


title: Postcranial

text:
Postcrania[p] (postcranium, tính từ: postcranial)  trong động vật học và cổ sinh vật học về các loài có xương sống thì nó là tất cả hoặc một phần của bộ xương trừ hộp sọ. Thông thường, hóa thạch (ví dụ như các loài khủng long đã tuyệt chủng hoặc các loài động vật bốn chân) thường bao gồm một phần của bộ xương hoặc các mảnh xương rời rạc, chúng được gọi là"postcrania".

Đôi khi, sự khác nhau giữa hộp sọ và xương của cùng một loài hoặc các loài khác nhau. Một ví dụ như rường hợp của 2 loài Cretaceous sauropod, sọ của Nemegtosaurus được tìm thấy gắn với bộ xương postcranial của Opisthocoelicaudia.

Ghi chú
[p] - Từ"postcrania"được phát âm là"post-kray-nee-ah".

Tham khảo

Bộ xương người


title: Apamea inchoans

text:
Apamea inchoans là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Apamea


title: Oncocnemis gerdis

text:
Oncocnemis gerdis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Oncocnemis


title: Pseudohippopsis allardi

text:
Pseudohippopsis allardi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pseudohippopsis


title: Orobica

text:
Orobica hoặc Valgerola là một giống dê trong nước từ Val Gerola ở tỉnh Sondrio, ở dãy núi Bergamo Alps phía bắc nước Ý. Giống này được nuôi dưỡng ở Val Gerola và Valchiavenna ở tỉnh Sondrio, trong Alto Lario Occidentale, Valsassina và Val Varrone ở tỉnh Como, và ở phía trên Val Brembana ở tỉnh Bergamo. Nguồn gốc của giống dê này chưa được biết; nó được ghi chép đầu tiên vào đầu thế kỷ XX. Orobica là một trong tám giống dê nội địa của Ý, trong đó một cuốn sách lai về gia phả được Associazione Nazionale della Pastorizia, hiệp hội chăn nuôi cừu quốc gia Ý ghi chép và phát hành.

Vào cuối năm 2013, số lượng cá thể giống này đã đăng ký là 1109.

Đặc điểm
Dê Orobica có kích thước trung bình; con đực nặng trung bình 80 kg, con cái khoảng 65 kg. Cả hai giới đều có sừng dài và tai dựng lên. Bộ lông của loài này khá bóng, bao gồm lông dài mịn, với các màu sắc khác nhau từ toàn màu xám đến màu tím-be.

Vì những lý do không rõ ràng, Valgerola, trong khi luôn được mô tả như là một từ đồng nghĩa của Orobica, được báo cáo riêng cho DAD-IS, và được đưa vào danh sách các giống dê bị hạn chế phân phối của Bộ trưởng delle Politiche Agricole Alimentari e Forestali, Bộ Nông nghiệp Ý. Các con số được báo cáo bởi Associazione Nazionale della Pastorizia, nhưng không có dữ liệu nào được đưa vào. Có hai tiêu chuẩn giống chính thức, một cho "Razza Orobica" và một cho "Orobica o Valgerola".

Ghi chú

Giống dê
Lombardia
Tỉnh Bergamo


title: Argyrosticta bellinita

text:
Argyrosticta bellinita là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Argyrosticta


title: 576i

text:
576i là hệ video độ nét chuẩn ban đầu được sử dụng trong lĩnh vực phát sóng truyền hình ở hầu hết các quốc gia trên thế giới ở những nơi tần số thuận tiện cho phân phối điện ở 50 Hz. Do có mối liên kết khá chặt chẽ với hệ thống mã hóa màu sắc nên nó được gọi đơn giản là PAL hay PAL/SECAM khi so sánh với đối thủ mã hoá màu sắc là NTSC 480i 60 Hz (thường bắt gặp ở PAL-M). Trong các ứng dụng kĩ thuật số nó thường được gọi là "576i"; còn tương tự mặt đất gọi là "625 dòng", và tỉ lệ khung hình trong truyền dẫn tương tự thường là 4:3 và trong truyền dẫn kĩ thuật số là 16:9.

Chú thích

Định dạng video
Công nghệ truyền hình


title: Campoplex rothii

text:
Campoplex rothii là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Campoplex


title: Sức khỏe của nam giới

text:
Sức khỏe của nam giới đề cập đến trạng thái hoàn toàn khỏe mạnh về thể chất, tinh thần và xã hội, như nam giới có thể cảm nhận, và không chỉ đơn thuần là không có bệnh tật hoặc đau đớn. Sự khác biệt về sức khỏe của nam giới so với phụ nữ có thể được quy cho các yếu tố sinh học (như cơ quan sinh dục nam hoặc hormone), yếu tố hành vi (nam giới có nhiều lựa chọn không lành mạnh hoặc rủi ro và ít tìm kiếm sự chăm sóc y tế) và các yếu tố xã hội (ví dụ: nghề nghiệp).     Những điều này thường liên quan đến các cấu trúc như cơ quan sinh dục nam hoặc các tình trạng gây ra bởi các hormone cụ thể, hoặc đáng chú ý nhất ở nam giới. Một số điều kiện ảnh hưởng đến cả nam và nữ, chẳng hạn như ung thư và chấn thương, cũng biểu hiện khác nhau ở nam giới. Các vấn đề sức khỏe của nam giới cũng bao gồm các tình huống y tế trong đó nam giới phải đối mặt với các vấn đề không liên quan trực tiếp đến sinh học của họ, chẳng hạn như tiếp cận phân biệt giới tính với điều trị y tế và các yếu tố kinh tế xã hội khác. Một số bệnh ảnh hưởng đến cả hai giới là phổ biến hơn ở nam giới. Bên ngoài châu Phi cận Sahara, nam giới có nguy cơ nhiễm HIV / AIDS cao hơn - một hiện tượng liên quan đến hoạt động tình dục không an toàn thường không có ý thức.

Tham khảo

Sức khỏe nam giới
Nam học


title: Hypomecis plumulata

text:
Hypomecis plumulata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hypomecis


title: Medinophyto histrio

text:
Medinophyto histrio là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Medinophyto


title: Glaucocharis omeishani

text:
Glaucocharis omeishani là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Glaucocharis


title: Mesochorus salicis

text:
Mesochorus salicis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesochorus


title: Pogonopygia pavida

text:
Pogonopygia pavida là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Dilophodes
Pogonopygia


title: Frontocnephalia angusta

text:
Frontocnephalia angusta là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Frontocnephalia


title: Viettesia rufibasis

text:
Viettesia rufibasis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Viettesia


title: Omiodes asaphombra

text:
Omiodes asaphombra là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Omiodes


title: Samuel Wilson

text:
Samuel Wilson (13 tháng 9 năm 1766 - 31 tháng 7 năm 1854) là một người đóng gói thịt từ thành phố Troy, New York, được coi là nguồn gốc của biệt hiệu và hình tượng nhân hoá nổi tiếng của Hoa Kỳ là "Chú Sam".

Di sản lịch sử

Samuel Wilson mất ngày 31 tháng 7 năm 1854, hưởng thọ 87 tuổi. Ban đầu ông được chôn cất ở Mt. Nghĩa trang Ida, nhưng sau đó được chuyển đến Nghĩa trang Oakwood ở Troy. Các di tích đánh dấu nơi sinh của ông ở Arlington, Massachusetts và nơi chôn cất ở Troy, New York. Một dấu ấn lịch sử ở New Hampshire (số 35) có tiêu đề "Nhà của Sam" đánh dấu ngôi nhà thời niên thiếu của ông ở Mason, New Hampshire.

Trong khi Samuel Wilson có thể hoặc không phải là "Chú Sam" ban đầu, Quốc hội Hoa Kỳ đã thông qua nghị quyết sau đây vào ngày 15 tháng 9 năm 1961:

 Được giải quyết bởi Thượng viện và Hạ viện rằng Quốc hội chào mừng chú Sam Wilson của thành phố Troy, New York, với tư cách là tổ tiên của biểu tượng quốc gia của Mỹ về chú Sam.

Bộ sưu tập

Tham khảo

liên kết ngoại

Văn hóa dân gian Mỹ
Người Mỹ gốc Scotland
Mất năm 1854
Sinh năm 1766


title: Arichanna leucorhabdos

text:
Arichanna leucorhabdos là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Arichanna


title: Bob Lazar

text:
Robert Scott "Bob" Lazar (; sinh ngày 26 tháng 1 năm 1959) tuyên bố đã từng làm trong dự án về công nghệ kỹ thuật đảo ngược ngoài hành tinh tại một địa điểm gọi là S-4, nằm gần cơ sở thử nghiệm Khu vực 51, và có những chiếc UFO sử dụng lực đẩy sóng hấp dẫn. UFO này vận hành nhờ vào nguyên tố hoá học số 115 (lúc đó chưa được khám phá). Ông tiếp tục xác nhận mình đã đọc tài liệu tóm tắt của chính phủ Mỹ mô tả người ngoài hành tinh có liên quan đến các vấn đề của nhân loại trong suốt 10.000 năm qua. Những tuyên bố của Lazar đã hướng đến sự chú ý của công chúng vào Khu vực 51 đầy bí ẩn.

Các trường đại học mà Lazar lấy được bằng cấp cho thấy không có ghi chép nào về ông cả. Ông hiện sở hữu và điều hành một công ty tiếp liệu khoa học.

Tuyên bố
Lazar chịu trách nhiệm đưa địa điểm thử nghiệm bí mật Khu vực 51 hướng đến sự chú ý của công chúng. Vào tháng 5 năm 1989, Lazar xuất hiện trong một cuộc phỏng vấn đặc biệt với phóng viên điều tra George Knapp trên đài truyền hình Las Vegas KLAS, dưới bút danh "Dennis" và với khuôn mặt che kín, để thảo luận về công việc có mục đích của mình tại "S-4", một cơ sở phụ mà ông xác nhận nằm gần căn cứ Không quân Mỹ Khu vực 51. Ông cho biết cơ sở này tiếp giáp với Hồ Papoose, nằm ở phía nam của cơ sở chính Khu vực 51 tại Hồ Groom, và gồm những nhà để máy bay giấu kín được xây dựng trên sườn núi. Ông nói rằng ông đã tham gia vào kỹ nghệ đảo ngược của một số đĩa bay. Ông xuất hiện dưới chính tên mình và để lộ mặt trong một cuộc phỏng vấn tiếp theo với Knapp vào tháng 11.

Lazar tuyên bố rằng động cơ đẩy của các phương tiện nghiên cứu được lấy từ nguyên tố nguyên tử 115 (Moscovium, về sau được phát hiện vào năm 2003), và nó được dùng để tạo ra sóng trọng lực. Ông cũng xác nhận rằng chính ông đã cung cấp các tài liệu tóm lược mô tả sự dính dáng của các sinh vật ngoài trái đất từ hệ sao Zeta Reticuli vào lịch sử Trái Đất trong suốt 10.000 năm qua.

Câu chuyện của Lazar đã thu hút sự chú ý của giới truyền thông và gây tranh cãi, và có một số người ủng hộ; thế nhưng phần lớn cộng đồng khoa học vẫn tỏ thái độ hoài nghi. Lazar tuyên bố đã làm việc như một nhà khoa học "bên trong cơ sở Vật lý Meson" tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos. Lazar còn kể lại rằng bản sơ yếu lý lịch của ông đã bị xóa bỏ trong một nỗ lực của chính quyền nhằm làm mất uy tín câu chuyện của ông.

Tiểu sử

Học vấn và năng lực
Lazar tuyên bố mình từng nhận bằng cấp của Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) và Viện Công nghệ California (Caltech). Những cuộc điều tra về lý lịch của ông không thể tìm thấy bất kỳ hồ sơ nào ghi rằng Lazar từng tham dự một trong hai tổ chức trên.

Stanton Friedman, một nhà nghiên cứu UFO nổi tiếng, đã có thể xác minh rằng Lazar đã tham gia các khóa học điện tử vào cuối những năm 1970 tại trường Pierce Junior College ở Los Angeles, đồng thời được cho là đang theo học MIT ở Massachusetts. Ông tiếp tục xác định rằng Lazar đã tốt nghiệp trung học với thứ hạng ở phần dưới cùng của lớp học, và rằng lớp khoa học duy nhất ông lấy bằng là hóa học. Ông tin rằng điều này gần như chắc chắn đã loại trừ Lazar khỏi MIT, vì MIT thường chỉ lấy từ các vị trí hàng đầu, và chỉ những người đã trải qua nhiều lớp khoa học. Friedman tin rằng Lazar đã nói dối về việc theo học MIT và Caltech. Không có giáo sư nào nhớ đến Lazar, ông không có trong sổ sách nào cả, cũng không có hồ sơ về việc nhập học của ông, và ông ấy không thể nhớ rõ năm nào mình lấy được tấm bằng cử nhân. Ông cũng không phải là thành viên của bất kỳ cơ quan chuyên môn nào. MIT đã xác nhận rằng không có cách nào để xóa một ai đó ra khỏi hồ sơ của họ.

Công việc của Lazar được liệt kê là nhân viên xử lý phim chụp tự theo các tài liệu phá sản.

Làm việc tại Los Alamos
Tên của Lazar xuất hiện trong danh bạ điện thoại của Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos; thế nhưng nó lại liệt kê cả tên nhân viên và nhà thầu, và Stanton Friedman xác nhận rằng ông thực sự là một kỹ thuật viên làm việc cho Kirk Meyer, một nhà thầu bên ngoài.

Vấn đề pháp lý năm 1990
Năm 1990, Lazar đã bị bắt vì giúp đỡ và tiếp tay cho một ổ mại dâm. Vi phạm này được giảm xuống thành tội môi giới mại dâm mà ông đã thừa nhận mình phạm tội. Ông được lệnh phải làm việc công ích tới 150 giờ, tránh xa nhà thổ, và trải qua liệu pháp tâm lý.

United Nuclear
Lazar sở hữu và điều hành công ty United Nuclear Scientific Equipment and Supplies, chuyên bán nhiều loại vật liệu bao gồm cảm biến bức xạ, quặng phóng xạ, các nguyên tố không phóng xạ như silicon tinh khiết, nam châm cực mạnh và các thiết bị khoa học khác như aerogel, cũng như một loạt các phòng thí nghiệm hóa chất. Vào năm 2006, Lazar và vợ ông Joy White bị buộc tội vi phạm Đạo luật về các Chất độc hại Liên bang vì vận chuyển hóa chất bị hạn chế trên toàn tiểu bang. Các cáo buộc này bắt nguồn từ cuộc đột kích các văn phòng kinh doanh của United Nuclear năm 2003, nhằm kiểm tra sổ sách giấy tờ doanh thu hóa chất.

United Nuclear đã phạm phải ba tội trạng liên quan đến thương mại xuyên bang, trợ giúp và tiếp tay tuồn các chất độc hại bị cấm vào nền thương mại xuyên bang. Năm 2007, United Nuclear bị phạt 7.500 đô la vì vi phạm luật cấm bán hóa chất và thành phần được sử dụng để chế tạo pháo hoa bất hợp pháp.

Lễ hội Desert Blast
Lazar và người bạn lâu năm Gene Huff đứng ra tổ chức Desert Blast, một lễ hội thường niên dành cho những người đam mê pháo hoa ở sa mạc Nevada. Bắt đầu từ năm 1987, nhưng chỉ được đặt tên chính thức vào năm 1991, cái tên được lấy cảm hứng từ Desert Storm. Lễ hội có các chất nổ tự chế, tên lửa, xe chạy bằng phản lực và các pháo hoa khác, với mục đích nhấn mạnh khía cạnh thú vị của hóa học và vật lý.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1959
Nhân vật còn sống
Thuyết âm mưu
Người Florida
Nghiên cứu về UFO
Nhà lý thuyết âm mưu UFO
Người từ vùng Coral Gables, Florida
Cựu sinh viên Los Angeles Pierce College
Cựu sinh viên Viện Công nghệ Massachusetts
Cựu sinh viên Viện Công nghệ California


title: Platin(II,III) iodide

text:
Platin(II,III) iodide là một hợp chất vô cơ, là muối của kim loại platin và axit iodhydric có công thức hóa học Pt3I8, tinh thể màu đen, không tan trong nước. Trong hợp chất này, tỉ lệ PtI2:PtI3 là 1:2.

Điều chế
Đun nóng platin đen và iod trong thời gian dài với sự có mặt của axit iodhydric trong một ống kín, hỗn hợp sẽ được tạo ra:

Tính chất vật lý
Platin(II, III) iodide tạo thành tinh thể màu đen thuộc hệ tinh thể bốn phương, các hằng số mạng tinh thể a = 1,1664 nm, c = 1,0682 nm, Z = 8.

Có tài liệu cho rằng hợp chất này là PtI4·2PtI2.

Nó không tan trong nước.

Tính chất hóa học
Nó bị phân hủy khi đun nóng:

Tham khảo

Hóa chất
Hợp chất platin
Muối iodide
Muối halogen của kim loại


title: Once Again It's Christmas

text:
Once Again It's Christmas là album ngày lễ của nam nghệ sĩ Kenny Rogers, phát hành vào ngày 25 tháng 9 năm 2015. Album có bao gồm những màn trình diễn của các nghệ sĩ khác như Alison Krauss và Jennifer Nettles.

Danh sách và thứ tự các bài hát
Nguồn:

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Tham khảo

Album Giáng Sinh năm 2015
Album của Kenny Rogers
Album của Warner Bros. Records
Albums sản xuất bởi Kyle Lehning


title: Roy van Aalst

text:
R. R. "Roy" van Aalst (; sinh ngày 28 tháng 3 năm 1983) là một chính trị gia người Hà Lan. Ông là thành viên của Hạ viện đại diện cho Đảng Tự do kể từ ngày 23 tháng 3 năm 2017 và thành viên của Hội đồng tỉnh Overijssel từ tháng 3 năm 2015. Van Aalst đã kết hôn, có ba con và sống ở Hengelo.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1983
Nhân vật còn sống
Chính trị gia Hà Lan thế kỷ 21
Thành viên Hạ viện (Hà Lan)
Thành viên Hội đồng tỉnh Overijssel
Người từ Enschede


title: Gabriel Santana Pinto

text:
Gabriel Santana Pinto (sinh ngày 6 tháng 1 năm 1990) là một cầu thủ bóng đá người Brasil.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Gabriel Santana Pinto hiện đang chơi cho Kashiwa Reysol.

Tham khảo

Sinh năm 1990
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Campeonato Brasileiro Série A
Cầu thủ bóng đá Flamengo
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá Kashiwa Reysol


title: Nigidius cartereti

text:
Nigidius cartereti là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được  mô tả khoa học năm 1991.

Tham khảo

Nigidius
Động vật được mô tả năm 1991


title: Pexopsis flavipsis

text:
Pexopsis flavipsis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pexopsis


title: Ga Eonju

text:
Ga Eonju là ga nằm trên Tàu điện ngầm Seoul tuyến 9, mở cửa vào tháng 3 năm 2015.

Bố trí ga

Hình ảnh

Ga kế cận

Tham khảo

Eonju
Eonju
Eonju


title: Trichovelleda rufula

text:
Trichovelleda rufula là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Trichovelleda


title: Caranx melampygus

text:
Caranx melampygus là một loài cá biển lớn, phân bố rộng rãi được phân loại trong họ, Carangidae. Loài cá này phân bố trên khắp vùng biển nhiệt đới của Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, trải dài từ Đông Phi ở phía Tây đến Trung Mỹ ở phía đông, bao gồm Nhật Bản ở phía bắc và Úc ở phía nam. Loài này phát triển đến chiều dài tối đa đã biết là 117 cm và trọng lượng 43,5 kg, tuy nhiên, rất hiếm có cá thể dài trên 80 cm. Chúng sinh sống ở cả môi trường trong bờ như vịnh, đầm và ám tiêu nông, cũng như các rạn san hô sâu hơn ngoài khơi, đảo san hô vòng và các bombora. Cá con thích vùng nước nông hơn, được bảo vệ, thậm chí xâm nhập vào cửa sông trong thời gian ngắn ở một số địa điểm.

Tham khảo

Caranx
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương


title: Ga Nguyễn Hồng Đào

text:
Ga Nguyễn Hồng Đào là một trong các nhà ga của Tuyến đường sắt đô thị Khu đô thị Tây Bắc - Thủ Thiêm nằm tại Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhà ga mang tên của Nguyễn Hồng Đào, nằm trên đường Trường Chinh, phía Đông Bắc giáp chung cư E-town.

Xem thêm

 Ga Bà Quẹo

Tham khảo

Sơ khai công trình giao thông


title: Doug Hattaway

text:
Doug Hattaway là một nhà tư vấn truyền thông, cố vấn chính trị và doanh nhân người Mỹ, hiện đang là người sáng lập và CEO của Hattaway Communications, Inc., một công ty truyền thông chiến lược có trụ sở tại Washington, D.C. Hattaway là cố vấn cấp cao cho Hillary Clinton trong bầu cử tổng thống của Đảng Dân chủ 2008, cũng như phát ngôn viên của Al Gore trong bầu cử tổng thống Hoa Kỳ 2000. Ông được tờ The Washington Post báo cáo là nằm trong danh sách ngắn các ứng cử viên làm Thư ký báo chí Nhà Trắng trong Chính quyền Obama.

Tuổi thơ và giáo dục
Hattaway sinh năm 1964 và lớn lên ở Tallahassee, Florida. Ông tốt nghiệp Trường Báo chí Medill Đại học Tây Bắc năm 2014 với bằng Cử nhân Khoa học Báo chí và chuyên ngành Khoa học Chính trị. Ông nhận bằng thạc sĩ nghệ thuật bằng tiếng Anh từ Đại học bang Florida.

Đời tư
Hattaway là người đồng tính công khai, và đã kết hôn với Jarrett Barrios, CEO của Hội chữ thập đỏ Hoa Kỳ Los Angeles và cựu nghị sĩ Hạ viện Massachusetts.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hattaway Communications

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1964


title: Toulouse Rodéo FC

text:
Câu lạc bộ bóng đá Rodéo là một câu lạc bộ bóng đá Pháp có trụ sở tại Toulouse, Pháp. Mặc dù tên chính xác của câu lạc bộ là Câu lạc bộ bóng đá Rodéo, câu lạc bộ thường được gọi là Câu lạc bộ bóng đá Toulouse Rodéo để thể hiện vị trí trụ sở chính của câu lạc bộ.

Liên kết ngoài

 Một blog thảo luận về câu lạc bộ

Câu lạc bộ bóng đá Pháp


title: Wilno (1926–1939)

text:
Tỉnh Wilno () là một trong 16 tỉnh của Đệ Nhị Cộng hòa Ba Lan, với thủ phủ ở Wilno (nay là Vilnius, Litva). Khu vực tài phán được thành lập vào năm 1926 và dân tộc chủ yếu là người Ba Lan, các nhóm thiểu số đáng chú ý là người Belarus, người Do Thái và người Litva. Trước năm 1926, khu vực của tỉnh được gọi là Vùng đất Wilno.

Tổng diện tích của tỉnh Wilno là 29.011 km², với dân số 1,276 triệu người. Sau cuộc xâm lược của Đức và Liên Xô vào Ba Lan, biên giới của Ba Lan đã được vẽ lại theo yêu cầu của nhà lãnh đạo Liên Xô Joseph Stalin. Tỉnh Wilno được sáp nhập vào Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Litva và Byelorussia. Nhiều người dân tộc Ba Lan buộc phải tái định cư vào cuối Thế chiến II. Kể từ năm 1991, lãnh thổ cũ của tỉnh hiện là một phần của Litva độc lập và Belarus độc lập.

Lịch sử
Sau phân chia Ba Lan vào năm 1795, vùng Vilnius giống như hầu hết Đại công quốc Litva bị Đế quốc Nga chiếm đóng cho đến Thế chiến thứ nhất. Do hậu quả của Thế chiến thứ nhất và sự suy yếu nội bộ của Nga, Litva và Ba Lan tái lập nền độc lập. Tuy nhiên, Chiến tranh Ba Lan-Litva bắt đầu do xung đột giữa hai quốc gia, Ba Lan chiếm Vilnius có hầu hết dân cư thuộc dân tộc Ba Lan. Năm 1922, sau một cuộc tranh chấp bầu cử, quốc hội Ba Lan bỏ phiếu sát nhập nhà nước Trung Litva bù nhìn vào Cộng hòa Ba Lan.

Từ ngày 6 tháng 4 năm 1922 đến ngày 20 tháng 1 năm 1926, lãnh thổ này được gọi là Vùng đất Wilno (tiếng Ba Lan:ziemia wileńska). Tỉnh Wilno được thành lập vào ngày 20 tháng 1 năm 1926 từ các lãnh thổ của Vùng đất Wilno.

Sau cuộc xâm lược của Liên Xô vào năm 1939, tỉnh Wilno được phân chia giữa tỉnh Vileyka mới được thành lập của CHXHCNXV Byelorussia và Litva độc lập (từ năm 1940, nó được gọi là Litva Xô viết). Sự phân chia này không được quốc tế chấp nhận. Chính phủ lưu vong Ba Lan đề cử Zygmunt Fedorowicz vào năm 1942 làm đại diện cho vùng Wilno. Ông bị NKVD bắt vào năm 1944. Hiện tại, lãnh thổ cũ của tỉnh Wilno được phân chia giữa các hạt Vilnius và Utena của Litva và các tỉnh Grodno, Minsk và Vitebsk của Belarus.

Địa lý
Tỉnh Wilno có diện tích 29.011 km² (khiến nó trở thành tỉnh lớn thứ tư của Ba Lan) và dân số (theo điều tra dân số Ba Lan năm 1931) là 1.276.000 người.

Tỉnh nằm ở góc đông bắc của đất nước, giáp với Liên Xô ở phía đông, Litva ở phía tây, Latvia ở phía bắc, tỉnh Nowogródek ở phía nam và tỉnh Białystok ở phía tây nam. Cảnh quan bằng phẳng và nhiều đồi, với một số hồ (chẳng hạn như Narocz, hồ lớn nhất ở Ba Lan giữa hai cuộc chiến tranh). Tính đến ngày 1 tháng 1 năm 1937, 21,2% diện tích là rừng (tỷ lệ trung bình toàn quốc là 22,2%).

Hành chính
Tỉnh Wilno được thành lập sau khi lãnh thổ của Cộng hòa Trung Litva được sáp nhập, với cái gọi là Khu vực Wilno. Trong những năm 1922–1939, nó được chia thành 9 powiat (huyện):

Năm 1931, thành phố lớn nhất của tỉnh (và lớn nhất ở đông bắc Ba Lan) là Wilno, với 195.100 cư dân. Ngoài thành phố này, tỉnh có dân cư thưa thớt và có ít trung tâm đô thị. Tất cả các thị trấn khác đều rất nhỏ, không có thị trấn nào có dân số lớn hơn 10.000 người (tính đến năm 1931).

Dân cư

Theo điều tra dân số Ba Lan năm 1931, tỉnh có 1.276.000 người sinh sống. Phần lớn dân số là người Ba Lan (59,7% cho rằng tiếng Ba Lan là tiếng mẹ đẻ của họ). Trong số các dân tộc thiểu số có: người Belarus (22,7%), người Do Thái (8,5%), người Litva (5,5%) và người Nga (3,4%). Mật độ dân số là 44 người/km² (thấp thứ hai ở Ba Lan, sau tỉnh Polesie). Cuộc điều tra dân số đã bị chỉ trích là không chính xác do thiên vị gây bất lợi với người Belarus và người Litva.

Sau những thay đổi về lãnh thổ của Ba Lan sau Chiến tranh thế giới thứ hai, một phần đáng kể dân cư Ba Lan bị hồi hương đến Cộng hòa Nhân dân Ba Lan mới thành lập, khi tỉnh Wilno bị tách ra và sáp nhập vào Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Litva và Byelorussia. Nhiều người gặp khó khăn trong quá trình hồi hương và bị ngăn cản xuất cảnh. Những người Ba Lan còn ở lại Litva đã phải chịu những nỗ lực Litva hóa (vào những năm 1950) nhưng đã bị Moskva cản trở, và các chính sách Nga hóa và Xô viết hóa.

Kinh tế
Tỉnh Wilno nằm ở cái gọi là Ba Lan "B", có nghĩa là nó vẫn còn kém phát triển, ngoại trừ thành phố Wilno. Một bộ phận lớn dân cư là hộ nghèo, tỷ lệ mù chữ cao (năm 1931 có 29,1% mù chữ, tỷ lệ trung bình cả nước là 23,1%). Mạng lưới đường sắt khan hiếm, chỉ có một số nút giao thông - nút giao thông quan trọng nhất là Wilno, cũng như ở Molodeczno, Królewszczyzna và Nowa Wilejka. Tổng chiều dài đường sắt trong ranh giới của tỉnh là 1.097 km, chỉ 3,8 trên 100 km².

Tổ chức công nghệ radio Elektrit Radiotechnical là công ty tư nhân lớn nhất ở Wilno. Với hơn 1.100 công nhân, tổ chức sản xuất khoảng 50.000 máy thu thanh hàng năm.

Thống đốc
Đại biểu chính phủ
Władysław Sołtan  [ pl ] , 4 tháng 2 năm 1922 – 6 tháng 4 năm 1922
Walery Roman, 6 tháng 4 năm 1922 – 29 tháng 8 năm 1924
Władysław Raczkiewicz, 29 tháng 8 năm 1924 – 14 tháng 6 năm 1925
Olgierd Malinowski, 22 tháng 12 năm 1925 – 25 tháng 5 năm 1926 (diễn xuất)
Thống đốc
Władysław Raczkiewicz, 18 tháng 5 năm 1926 – 20 tháng 6 năm 1931
Stefan Kirtiklis  [ pl ] , 20 tháng 12 năm 1930 – 20 tháng 6 năm 1931
Zygmunt Beczkowicz  [ pl ] , 20 tháng 6 năm 1931 – 27 tháng 1 năm 1933
Marian Styczniakowski, 27 tháng 1 năm 1933 – 16 tháng 2 năm 1933 (diễn xuất)
Władysław Jaszczołt  [ pl ] , 16 tháng 2 năm 1933 – 13 tháng 10 năm 1935
Marian Styczniakowski, 14 tháng 10 năm 1935 – 4 tháng 10 năm 1935 (diễn xuất)
Ludwik Bociański  [ pl ] , 4 tháng 12 năm 1935 – 19 tháng 5 năm 1939
Artur Maruszewski  [ pl ] , 19 tháng 5 năm 1939 – 18 tháng 9 năm 1939

Tham khảo

Đọc thêm

  Maly Rocznik Statystyczny, Warszawa 1939 (Concise Statistical Year-Book of Poland, Warsaw 1939).

Tỉnh Wilno (1926-39)
Tỉnh cũ của Đệ Nhị Cộng hòa Ba Lan
Lịch sử địa lý Belarus
Vilnius
Quốc gia và vùng lãnh thổ chấm dứt năm 1939


title: Sạt lở đất Guatemala 2015

text:
Vào ngày 1 tháng 10 năm 2015, mưa lớn đã gây nên sạt lở đất tại ngôi làng El Cambray Dos trong phạm vi Santa Catarina Pinula của Guatemala, khoảng  về phía đông thành phố Guatemala. Vụ sạt lở đã khiến ít nhất 131 người thiệt mạng, 36 người bị thương và khoảng 350 người đã mất tích. Nhiều ngôi nhà bị vùi lấp dưới  đất.

Chú thích

Thiên tai năm 2015
Đất trượt ở Guatemala


title: Pero plenilunata

text:
Pero plenilunata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pero


title: Acid ioglicic

text:
Axit ioglicic là một phân tử được sử dụng làm thuốc cản quang.

Tham khảo

Hợp chất hữu cơ