title: Hàn Thác Trụ

text:
Hàn Thác Trụ (chữ Hán: 韓侂胄, 1152 - 1207), tên tự là Tiết Phu, là tể tướng dưới triều Nam Tống trong lịch sử Trung Quốc. Ông nhờ thân phận con cháu của cố tể tướng Bắc Tống Hàn Kì, cháu rể của Ngô hoàng hậu mà được quan to. Cuối thời Tống Quang Tông, ông cùng Triệu Nhữ Ngu lấy cớ Quang Tông không chịu tang thượng hoàng để tôn lập Ninh Tông lên ngôi, sau đó thắng Triệu Nhữ Ngu trong cuộc đấu tranh chính trị, từ đó trở thành người nắm giữ triều chính. Từ năm 1205, ông tiến hành bắc phạt với nước Kim nhằm trả thù cho nỗi nhục Tĩnh Khang năm xưa, cùng thu phục lại lãnh thổ nhưng cuối cùng thất bại, bị các đại thần chống đối giết chết vào năm 1207. Thủ cấp của ông trở thành lễ vật của triều Tống trong hòa ước Gia Định về sau.

Tham dự âm mưu đảo chính

Hàn Thác Trụ là tằng tôn (cháu bốn đời) của cố tể tướng thời Bắc Tống là Ngụy Trung Hiến vương Hàn Kì. Cha ông là Hàn Thành, kết hôn với Ngô thị em gái Hiến Thánh Từ Liệt hoàng hậu, nhờ đó được quan tới Bảo Ninh quân thừa tuyên sứ. Thác Trụ về sau tập ấm của cha, lần lượt trải qua các chức quan Các Môn chi hậu, Tuyên Tán xá nhân, Đái ngự khí giới. Cuối những năm năm Thuần Hi thời Tống Hiếu Tông, được phong Nhữ châu phòng ngự sứ, Tri Cáp Môn sự.

Năm 1294, Thượng hoàng Hiếu Tông băng hà. Quang Tông lấy cớ mắc không muốn chịu tang, trong ngoài ai nấy đều lo sợ. Trước kia khi Thọ hoàng sắp mất, các đại thần lũ lượt xin xa giá đến thăm hỏi nhưng Quang Tông không nghe. Thừa tướng Triệu Nhữ Ngu dẫn bách quan đến Giang Chiết đình chờ tội, Thác Trụ được lệnh của Thọ hoàng mà giải tán bọn họ về. Đến lúc này, Triệu Nhữ Ngu cho rằng Quang Tông mắc bệnh, muốn tôn hoàng tử Gia vương Khoáng lên ngôi nên liên hệ với ông để thực hiện kế hoạch. Thác Trụ vốn thân thiện với nội thị Trương Tông Doãn bên Từ Phúc cung (nơi ở của thái hoàng thái hậu Ngô thị), nên nhờ người này cho mình vào xin, đến hai lần mà Hiến Thánh cũng không cho. Thác Trụ lo sợ muốn lui, may thay có nội thị Quang Lễ bên cung Trùng Hoa cũng vào xin thái hoàng thái hậu định đoạt. Thái hoàng sau cùng đồng ý, sai Quan Lễ báo với Thác Trụ việc ngày mai mình sẽ buông rèm nhiếp chính và cho truyền Gia vương vào cung. Thác Trụ báo với Nhữ Ngu. Nhữ Ngu mời thêm Trần Quỳ, Dư Doan Lễ đến gặp, sai điện soái Quách Cảo nhân đêm tối đem binh chia ra bảo vệ đại nội nam bắc, quan lễ sử Phó Xương được lệnh bí mật làm hoàng bào. Ngày 24 tháng 7, Gia vương được đưa lên ngôi, tức là Tống Ninh Tông. Không lâu sau, Thái hoàng thái hậu hạ chiếu sách lập Sùng Quốc phu nhân Hàn thị - chất tôn nữ của Thác Trụ làm hoàng hậu.

Đoạt quyền triều chính

Ninh Tông đăng cơ, Thác Trụ ỷ có công muốn được làm tướng, Triệu Nhữ Ngu nói
Ta là tông thân, ông là ngoại thích, sao có thể đòi thưởng công. Duy những đại thần khác thì phải có ban thưởng gì đó.

Và chỉ dùng Thác Trụ làm Nghi châu quan sát sứ kiêm Xu mật Đô thừa chỉ. Thác Trụ rất thất vọng, từ đó mang lòng oán hận Nhữ Ngu. Thác Trụ ý công nên ngày càng kiêu ngạo quá đáng. Một hôm lúc các quan chấp chính đang nghị sự thì Thác Trụ vào bộ đường đòi tham gia và bị Tả thừa tướng Lưu Chính đuổi cổ phải ra về. Không lâu sau Lưu Chính và Triệu Nhữ Ngu không đồng nhất ý kiến về việc xây sơn lăng cho Hiếu Tông, Thác Trụ nhân cơ hội gièm pha Lưu Chính với Ninh Tông. Kết quả là Ninh Tông hạ chiếu bãi chức Tả thừa tướng của Lưu Chính, dùng Nhữ Ngu làm Hữu thừa tướng. Triệu Nhữ Ngu tuy bất đồng ý kiến với Lưu Chính nhưng thực ra vẫn muốn cộng sự với ông, nay thấy Thác Trụ gièm pha đến nỗi Lưu Chính mất chức thì tỏ ra rất tức giận, sau nhờ có La Điểm can ngăn nên sự việc mới tạm dịu đi, nhưng Thác Trụ vẫn rất hận Ngữ Nhu không tiến cử mình.

Ít lâu sau La Điểm, Hoàng Thường qua đời, Thác Trụ tiến cử Kinh Thang làm Thiêm thư Xu mật viện sự để có thêm vây cánh. Triệu Nhữ Ngu cho rằng Kinh Thang không có tài chấp chính nhưng Ninh Tông không nghe và từ đó Kinh Thang cũng oán Nhữ Ngu. Lúc này Tri Cáp môn Lưu Nhược Bật khuyên Thác Trụ đưa người vào Thai gián để tìm cách bài xích Nhữ Ngu. Thác Trụ bèn đưa Lưu Đức Tú làm Giám sát ngự sử, Tạ Thâm Phủ làm Ngự sử trung thừa, Lưu Tam Kiệt và Lý Mộc cũng đưa vào thai gián. Chu Hi cùng Bành Quy Nhiên khuyên ngăn Ninh Tông, lại khuyên Nhữ Ngu đưa Thác Trụ ra ngoài để trừ hậu hoạn, Nhữ Ngu không nghe. Hữu chính ngôn Hoàng Độ dâng sớ tố cáo Hàn Thác Trụ là kẻ gian tà. Thác Trụ biết được, bèn đày Hoàng Độ ra làm tri phủ Bình Giang. Lúc này Thác Trụ thấy Chu Hi mỗi lúc giảng sách thường đàn hặc mình trước mặt Ninh Tông, nên rất oán hận, và gièm pha với Ninh Tông rằng Chu Hi là kẻ giảo hoạt. Ninh Tông bèn giáng chức Hoán chương các đãi chế và thị giảng của Chu Hi. Bành Quy Niên và một số đại thần liên danh xin giữ lại Chu Hi, đuổi cổ Thác Trụ nhưng Ninh Tông không nghe. Triệu Nhữ Ngu tìm cách lấy lại tờ chiếu rồi cũng vào triều can ngăn xin Ninh Tông hủy chiếu nhưng không được. Sau đó những đại thần không ăn cánh với Thác Trụ lần lượt bị giáng chức ra khỏi triều đình.

Tháng 2 năm 1195, Thác Trụ cùng Kinh Thang bàn với nha tìm cách cách lật luôn Triệu Nhữ Ngu. Ông đưa Lý Mộc người vốn thù ghét Nhữ Ngu - làm Hữu chính ngôn, đứng ra dâng sớ nói Nhữ Ngu là tông thân nếu làm tể tướng thì bất lợi cho xã tắc. Nhữ Ngu nghe tin liền ra Chiết Giang đình chờ tội. Ninh Tông bãi Nhữ Ngu thành Quan Văn điện đại học sĩ, tri Phúc châu. Mấy hôm sau, Tạ Thâm Phủ lại dâng sớ nói Nhữ Ngu mạo nhận tướng vị khiến Nhữ Ngu bị giáng làm Đề cử Đỗng Tiêu cung. Trực học sĩ viện Trịnh Thực không muốn thảo chiếu bãi miễn Triệu thừa tướng liền bị miễn quan. Binh bộ thị lang Chương Dĩnh và Thái phủ Tự thừa Lã Tổ Kiệm nói giúp Nhữ Ngu cũng bị bãi chức. Quốc tử tế tửu Lý Tường, bác sĩ tế tửu Dương Giản đều dâng sớ bênh vực Nhữ Ngu nhưng không được hồi đáp. Tháng 4 ÂL, Ninh Tông đổi dùng Dư Đoan Lễ làm Hữu thừa tướng, Trịnh Kiều làm Tham tri chính sự, Kinh Thang làm tri Xu mật viện sự, Tạ Thâm Phủ làm Thiêm thư Xu mật viện sự. Mấy hôm sau, sáu thái học sinh Dương Hoành Trung, Chu Đoan Triều, Trương Thủ, Lâm Trọng Lân, Tưởng Truyền, Từ Phạm cùng nhau quỳ ở cửa khuyết xin giữ lại Triệu thừa tướng và trừng phạt Lý Mộc liền bị đày đi 500 dặm.

Triệu Nhữ Ngu bị lưu đày đến Vĩnh châu rồi Nam An quân. Thác Trụ sai Hành thủ Tiền Mâu hạ nhục ông khiến Nhữ Ngu uất ức mà chết (1197).

Khánh Nguyên đảng cấm

Sau đó Thác Trụ được phong chức Bảo Ninh quân tiết độ sứ, Đề cử Thần Hụu quan. Lúc này Tả thừa tướng Dư Đoan Lễ xin nghỉ, Kinh Thang là Hữu thừa tướng chuyên chính, liên kết với Hàn Thác Trụ gạt bỏ những đại thần được coi là chính nhân chí sĩ như Hà Đam, Lưu Đức Tú, Hồ Hoành. Ông dụng Hà Đạm, Hồ Niêm làm Ngôn quan, bài xích Ngụy học. Năm 1196, Kinh Thang liệt kê những đại thần chống, gọi họ là đồng đảng tuyên truyền Ngụy học, xin trị tội. Trung thư xá nhân Uông Nghĩa Đoan dẫn chuyện Lý Lâm Phủ thời nhà Đường, xin diệt trừ các danh sĩ của Ngụy học. Thác Trụ liên tiếp sai phe đảng gồm bọn Hồ Hoành, Thiệu Bao Nhiên dâng sớ bài xích tố cáo. Từ thời điểm này, triều đình chuyển sang dùng khoa cử tuyển chọn quan lại. Các sách như Lục kinh, Đại học, Luận Ngữ, Trung dung, Mạnh Tử đều bị cấm cả. Vào cuối năm 1196, Hồ Hoành lại hặc tội Chu Hi khiến Chu Hi bị mất chức và suýt nữa mất mạng. Đầu năm 1198, Vương Duyện ở Miện châu lại dâng sớ xin trị tội những người thuộc Ngụy học. Nhiều đại thần giữ chức vụ cao cũng bị cho là đồng đảng của Ngụy học, trong đó có cả Lưu Chính, Triệu Nhữ Ngu, Chu Tất Đại, Vương Lận, Chu Hi tổng cộng là 59 người. Còn Hàn Thác Trụ được phong Khai phủ nghi đồng tam ti.

Thai gián là cơ quan ngôn luận của triều đình nhưng đến đó chỉ còn lo chiều đón ý của Thác Trụ. Do Trần Cổ nhiều lần bài xích Chu Hi, Thác Trụ thích lắm nên phong cho ông ta làm Binh bộ thị lang, nhưng lại bị Thẩm Kế Tổ giết. Kế Tổ dâng sớ vu cho Chu Hi 10 tội lớn khiến ông này phải từ vị. Năm 1198, Lưu Tam Kiệt xin gọi Ngụy đảng là Nghịch đảng, rất vừa ý với Thác Trụ nên lên chức Hữu chính ngôn. Bọn Vương Duyện, Trương Nham, Trương Phủ cũng được làm quan to, tham dự vào chính quyền. Gián nghị đại phu Trình Tùng còn bỏ tiền mua một ca kĩ xinh đẹp dâng lên Thác Trụ, vì thế Thác Trụ bổ nhiệm ông ta là Đồng tri Xu mật viện sự. Thầy dạy vỡ lòng cho Thác Trụ là Trần Tư Cường được vào Khai phủ, sang năm 1200 dùng làm Thiêm thư xu mật viện sự.

Tể tướng chuyên quyền

Năm 1198, Hàn Thác Trụ được bái làm Thiếu phó, Dự quốc công. Có Thái Liễn trước kia đắc tội với Triệu Nhữ Ngu, nay Thác Trụ dùng hắn tố cáo Nhữ Ngu có chí khác để ngăn cấm thân tín của ông ta trỗi dậy. Năm 1199, phong tước Bình Nguyên quận vương. Tháng 10 ÂL năm 1200 phong làm Thái phó. Lúc đó có ẩn sĩ Lã Tổ Thái (em của Lã Tổ Kiệm) giữ chức Bố y Vụ châu đánh trống dâng thư trước điện, xin giết Hàn Thác Trụ, trừng trị bọn Trần Tự Cường, Tô Sư Đán. Triều đình bàn luận xôn xao. Trình Tùng là bạn Tổ Thái cùng thị ngự sử Trần Đảng dâng sớ nói Tổ Thái ăn nói bừa bãi. Tổ Thái bị đánh 100 trượng, thích chữ vào mặt, đày ra Khâm châu. Sang năm 1201, Hàn Thác Trụ được tấn phong làm Thái sư, Bình chương quân quốc trọng sự; chức vị cao nhất trong triều đình.

Việc Đảng cấm tuy là ý của Thác Trụ, nhưng người thực hiện là Kinh Thang. Lúc Thang chết đi, Hà Đam, Lưu Đức Tú và Hồ Hoành cũng mất lòng Thác Trụ, đã bãi chức. Thác Trụ hơi lo sợ các đại thần chống đối mình, nên theo lời Trương Hiếu Bá, Trần Cảnh Tư, xin Ninh Tông phục hồi quan tước cho Triệu Nhữ Ngu, Lưu Chính, Chu Hi, Chu Tất Đại. Tháng 6 năm 1203, Trần Tự Cường được bổ làm Hữu thừa tướng, tạo thêm vây cánh cho Thác Trụ trong triều. Ngoài ra ông còn dùng gia thần Tô Sư Đán làm Khu mật viện Đô thừa chỉ (1202), vây cánh của Thác Trụ đã đầy triều.

Lúc này Ninh Tông bàn đến chuyện lập kế hậu. Từ sau khi Cung Thục hoàng hậu qua đời, trong cung có hai phi tần được sủng ái là Dương quý phi và Tào mĩ nhân. Dương quý phi thông thuộc kinh sử, tính cách cần mẫn nhạy bén, còn Tào mĩ nhân dịu dàng nhu thuận. Ý Ninh Tông muốn lập Dương quý phi, nhưng Hàn Thác Trụ cho rằng Dương phi sắc sảo mưu sâu, e không phải là phúc của xã tắc, lại muốn lập Tào thị. Nhưng Ninh Tông không theo, vẫn lập Dương quý phi làm hoàng hậu. Do việc này mà Dương hậu sinh oán hận với Thác Trụ.

Phát động bắc phạt

Năm 1203, Đặng Hữu Long đi sứ nước Kim trở về tấu rằng nước Kim suy yếu, Kim chủ Cảnh hôn dung nhu nhược bên ngoài có Thát Đát quấy nhiễu vùng biên, trong nước dân tình khốn khổ, trong triều có sủng phi lộng thần nắm quyền, sẽ mau chóng mất nước. Hàn Thác Trụ nghe tin, rất vui mừng và tích cực chuẩn bị đánh Kim, khôi phục Trung Nguyên. Ngay mùa đông năm đó, Thác Trụ dùng Tham tri chính sự Trương Nham suất quân Hoài Đông, Đồng tri Xu mật viện Trình Tùng xuất quân Hoài Tây, Khâu Sùng giữ Minh châu, Tân Khí Tật cầm quân ở Chiết Đông, Lý Dịch làm Kinh Ngạc đô thống kiêm tri Tương Dương, bề ngoài nói là đề phòng giặc cướp gây hấn nhưng thực chất là chuẩn bị bắc phạt. Lại thêm có An phủ sứ Chiết Đông Tân Khí Tật dâng sớ nói nước Kim sẽ mất, Trịnh Dĩnh, Đặng Hữu Long phụ hòa vào, nên ý muốn bắc phạt của Thác Trụ càng mạnh. Dương Phụ, Phó Bá Thành cho rằng không nên dùng binh, liền bị bắt tội.

Để bắt đầu việc bắc phạt, Thác Trụ đề nghị cho truy phong Nhạc Phi và Hàn Thế Trung. Trước đó vào thời Hiếu Tông, Hàn Thế Trung được truy phong làm Đan vương, Nhạc Phi chỉ được ban thụy Vũ Mục. Nay Thác Trụ cho lập miếu của Thế Trung, truy phong Nhạc Phi là Ngạc vương, Lưu Quang Thế là Phu vương (1204). Lại truy đoạt quan tước của Tần Cối, cải thụy là Mậu Sửu (nghĩa là "xằng bậy"). Thác Trụ sai Hứa Cập Chi trấn giữ Kiến Khang, Phí Sĩ Dần giữ Hưng Nguyên nhưng cả hai không chịu liền bị bãi chức. Thác Trụ dùng Trương Hiếu Bá, Trương Nham làm Tham tri chính sự, Tiền Tượng Tổ đồng tri Xu mật viện sự. Vào tháng 12 ÂL năm 1204, Trần Tự Cường xin theo khuôn khổ thời vua Hiếu Tông, lập ti Quốc dụng để kiểm soát tài chính. Ninh Tông nghe theo, dùng Trần Tự Cường, Phí Sĩ Dần, Trương Nham đứng đầu ti này. Hộ bộ thượng thư Lý Đại Tín dâng thư can gián nên bị Hàn Thác Trụ điều ra phủ Bình Giang. Ba kẻ kia nắm được ti Quốc dụng và ra sức vơ vét tiền của nhân dân khiến châu quận tao động. Thác Trụ tiếp tục cho đào sông, mở đường, chế tạo vũ khí, rèn luyện quân đội... chuẩn bị tiến lên miền bắc.

Năm 1205, Ninh Tông cải niên hiệu là Khai Hi. Lấy Hoàng Phủ Bân làm tri phủ Tương Dương, thất lộ chiêu thảo phó sứ, Quách Nghê làm Tri phủ Dương châu kiêm Sơn Đông, Kinh Đông chiêu phủ sứ. Ninh Tông còn cho Hàn Thác Trụ ba ngày mới phải lên triều một lần, để ấn tam tỉnh ở tư đệ của ông, quyền thế của Thác Trụ đã mạnh lại dùng Tô Sư Đán làm An Viễn quân tiết độ sứ, Cáp Môn sự. Trong năm này, Vũ học sinh Hoa Nhạc dâng sớ xin chém Hàn Thác Trụ, Tô Sư Đán, Chu Quân để tạ thiên hạ. Thác Trụ giận lắm, đày Hoa Nhạc ra phủ Kiến Ninh.

Nghe tin triều Tống động binh, bên Kim cử Bộc Tán Quỹ đưa quân đến Biện Kinh phòng thủ. Lúc này Thác Trụ đã dùng Khâu Sùng làm Giang Hoài tuyên phủ sứ, Trình Tùng làm Tứ Xuyên tuyên phủ sứ, Ngô Hi làm phó sứ, lệnh các nơi gia tăng quân số. Bộc Tán Quỹ cử sứ đến Lâm An, hỏi về việc hòa nghị Long Hưng trước kia, triều Tống trả lời rằng tăng quân để đề phòng giặc cướp. Vua Kim bèn cho án binh bất động. Lúc sứ Kim là Triệu Chi Kiệt đến Tống, Thác Trụ lệnh Lễ tán quan thách đấu bằng cách xúc phạm Kim Thế Tông, Chi Kiệt tức giận vào triều hỏi nguyên do. Chu Chất nói sứ Kim vô lễ phải chém, Ninh Tông không nghe và cho Chi Kiệt trở về. Chi Kiệt giận dữ bỏ về nước. Tiền Tượng Tổ dâng sớ nói lúc này chưa nên dùng binh với Kim, Thác Trụ không nghe và bãi chức Tượng Tổ.

Thác Trụ dùng Ngô Hi làm Thiểm Tây, Hà Đông chiêu phủ sứ, Quách Nghê làm Sơn Đông, Kinh, Lạc chiêu phủ sứ, Triệu Thuần kiêm chức Kinh Tây Bắc lộ chiêu phủ sứ. Quân Tống khởi đầu thuận lợi, lấy được của Kim bốn châu tân Tức, Bảo Tín, Dĩnh Thượng, Hồng Huyền. Thác Trụ sai Trực học sĩ Lý Bích thảo chiếu phạt Kim. Chiếu viết
Đạo trời vốn sẵn đẹp, Trung Quốc tất phải giữ cái lý của mình, lại được lòng người quy thuận, quyết báo cựu thù. Bọn Rợ ngu xuẩn kia dựa vào minh ước mà sinh sát trăm họ, tham lam vơ vét. Điều đó ta không muốn nhưng chúng cho là đúng. Chúng đã đưa quân cướp sách, đốt sạch khác nào bầy dã thú. Nay kẻ có tội phải bị trừng phạt; ta sẽ ra quân với thế lực hùng mạnh để giành lại quyền lợi cho trăm họ. Xa gần được tin thảy đều xúc động. Quân dân phải nhớ đến nỗi nhục của tổ tông, gắng sức lập công, không được bỏ lỡ cơ hội này.

Tuy nhiên diễn biến chiến trường ngày một xấu đi. Hai tướng Kim là Bộc Tán Quỹ và Hoàn Nhan Khuông đánh bật quân của Quách Nghê ra khỏi Kì châu. Hoàng Phủ Bân bại binh ở Đường châu, Lý Sảng đánh Thọ châu thất bại. Lúc này Ngô Hi ở đất Thục lại mưu phản, sai người đến nước Kim đầu hàng, cầu phong, tình nguyện dâng bốn châu ở Thiểm Tây là Giới, Thành, Hòa, Phượng. Thác Trụ muốn lấy lòng Ngô Hi nên phong cho ông ta làm Thục vương, không ngờ Chu Hi đã nhận tước vương theo sắc phong của giặc Kim. Tuy nhiên sang năm 1207, Hi bị An Bính giết chết, bốn châu Thiểm Tây trở về với Tống.

Về phần Hàn Thác Trụ thấy quân Tống liên tục thua trận thì lo lắng, đến tháng 6 ÂL bèn bãi chức Đặng Hữu Long, lấy Khâu Sùng làm Lưỡng Hoài tuyên phủ sứ, đóng ở Dương châu. Thác Trụ lại hối hận vì đã dùng binh, cứ oán hận Tô Sư Đán đề nghị bậy bạ nên theo lời Lý Bích mà bãi chức Sư Đán, tịch thu gia sản, an trí ở Thiều châu; lấy Trương Nham làm tri Xu mật viện sự, Lý Bích làm Tham tri chính sự. Tháng 8 ÂL năm đó, triều đình trị tội các tướng bại trận, trong đó Quách Trác bị chém đầu ở Kinh Khẩu, Lý Nhữ Dực, Vương Đại Tiết, Lý Sảng bị đày ra Lĩnh Nam.

Cuối năm 1206, Bộc Tán Quỹ phân quân thành chín lộ đánh xuống phía nam. Hàn Thác Trụ thất kinh, lo nghĩ đến nỗi sau một đêm thì tóc đã bạc trắng, sau đó vội điều Khâu Sùng giữ chức Thiêm thư Xu mật viện sự, đốc binh mã Giang Hoài để chống Kim. Có người khuyên Khâu Sùng bỏ Hoài, giữ Giang. Khâu Sùng nói

Nếu bỏ Hoài thì địch sẽ áp sát Giang. Ngang nhiên dâng hiểm địa Trường Giang cho địch thì đại sự còn gì nữa. Ta chỉ còn biết sống chết với Hoài Nam, không còn cách nào.

Khâu Sùng phòng giữ Lưỡng Hoài, giao tranh với quân Kim nhiều trận vẫn chưa phân thắng thua, kéo dài đến giữa năm 1207. Bộc Tán Quỹ thấy không thể đánh nhanh thắng nhanh nên sinh ra mệt mỏi, lại thêm tình hình Thiểm Tây bất lợi bèn nảy ra ý giảng hòa, mới sai Hàn Nguyên Tĩnh (cháu năm đời của Ngụy Trung Hiến vương Hàn Kì) sang trại quân Tống bàn định nghị hòa, đe dọa sẽ san phẳng phần mộ tông tộc Hàn thị ở Tương châu. Hàn Nguyên Tĩnh sang Tống báo với Khâu Sùng ý định nghị hòa của người Kim. Khâu Sùng cũng sai Lưu Tá đến gặp Bộc Tán Quỹ yêu cầu văn thư nghị hòa và các điều khoản. Bộc Tán Quỹ muốn triều Tống xưng thần, cắt đất, nộp đầu kẻ gây sự, Khâu Sùng trả lời bọn Tô Sư Đán đã bị cách chức, Bộc Tán Quỹ nói

Hàn Thác Trụ nếu không muốn dùng binh thì Tô Sư Đán có dám gây sự không. Rõ ràng các vị đang lừa ta.

Khâu Sùng sai sứ sang trại Kim, hứa trả lại Hoài Bắc và tiền triều cống trong năm, Bộc Tán Quỹ tạm lui về Hạ Thái. Đầu năm 1207, Khâu Sùng sai người về triều báo về đòi hỏi giết kẻ chủ mưu của Bộc Tán Quỹ. Hàn Thác Trụ giận quá liền bãi chức tuyên phủ sứ của Khâu Sùng, dùng Trương Nham lên thay. Trong lúc đó quân Kim lại chuẩn bị đánh tiếp, đã phá Giai châu, đánh Tương Dương, trong khi đất Thục vẫn đang bị nguy cấp. Lúc đó Bộc Tán Quỹ đã chết, Hàn Thác Trụ quyết định sai Tiêu Sơn thừa Phương Tín Nhụ đi sứ nước Kim bàn việc nghị hòa. Người Kim đòi Tống xưng thần cắt đất và nộp đầu kẻ gây sự, Tín Nhụ không chịu và bị Kim bắt giữ. Mãi đến khi An Bính lấy lại Đại Tản quan, Hoàn Nhan Tông Hạo đành cho Tín Nhụ được cầm phúc thư quay về, trong thư yêu cầu Tống triều xưng thần, giữ nguyên biên giới Hoài Hà; hoặc nếu vẫn muốn làm nước cháu thì phải cắt Lưỡng Hoài lấy Trường Giang làm ranh giới, đồng thời nộp đầy kẻ gây sự, tăng thuế năm vạn, một ngàn vạn tiền khao quân sĩ. Phương Tín Nhụ vào yết kiến, báo với Thác Trụ
Người Kim muốn năm khoản: Cắt Lưỡng Hoài, Tăng thuế, Trả lại những kẻ bị bắt, Nộp tiền khao quân. Còn điều thứ năm thực không tiện nói ra.

Thác Trụ bảo nói thẳng. Tín Nhụ đáp
Thứ năm là nộp thủ cấp thái sư.

Thác Trụ biến sắc, phẩy tay đứng dậy rồi tâu xin Ninh Tông, bãi quan Tín Nhụ ba bậc, điều ra Giang Lâm Quân. Lại dùng Triệu Thuần làm Tuyên Hoài chế trí sứ thay Trương Nham trấn giữ Giang Hoài vào tháng 9 ÂL, chuẩn bị bắc phạt một lần nữa. Trăm họ ở Lưỡng Hoài trước đây vì việc bắc phạt của Thác Trụ đã phải chịu rất nhiều khổ cực, đến đây nghe Thác Trụ lại muốn dùng binh thì trong ngoài đều oán hận.

Bị giết ở cầu Lục Bộ

Lễ bộ thị lang Sử Di Viễn là con của cố tướng Sử Hạo, đậu tiến sĩ năm Thuần Hi 14, trước tình thế đó chủ trương phản đối Thác Trụ ra quân nhưng không được. Lại dâng sớ xin giết Hàn Thác Trụ để yên đất nước, Ninh Tông không theo. Dương hậu ở trong cung cũng oán ghét Thác Trụ nay muốn báo thù. Bà ta sai Hoàng tử Vinh vương Nghiễm đàn hặc Thác Trụ, Ninh Tông vẫn do dự. Dương hậu phụ họa vào, nói
Ai chẳng biết Hàn Thác Trụ gian tà, nhưng thế lực của hắn mạnh nên không dám nói. Đại thể đến nước này rồi mà Bệ hạ vẫn chưa biết sao?.

Ninh Tông chưa tin. Dương hậu tấu xin cho anh mình là Dương Thứ Sơn lo liệu việc đó, Ninh Tông chuẩn y. Dương Thứ Sơn báo việc với Sử Di Viễn, Di Viễn cho mời Tiền Tượng Tổ về hỏi kế. Lại báo việc với Lý Bích, Bích cũng tán thành. Sử Di Viễn xin chiếu của Ninh Tông, viết rằng
Hàn Thác Trụ nhậm quốc chính, gây việc can qua, khiến nam bắc sinh linh tổn hại vô kể, bãi Bình chương quân quốc sự. Trần Tự Cường a tòng làm theo, không thể cho dự việc chính, bãi Hữu thừa tướng.

Thác Trụ nghe phong phanh có kẻ chống mình, nhưng Lý Bích trấn an ông, rồi báo cho Sử Di Viễn. Di Viễn quyết định giết quách Thác Trụ đi để tránh hậu hoạn, sai người báo cho Dương hậu. Dương hậu lệnh Tiền Tượng Tổ cầm ngự chỉ triệu chủ quản cung điện Hà Chấn dẫn 300 quân sĩ phục ở cầu Lục Bộ. Đêm hôm đó là sinh thần Thác Trụ, trong phủ yến ẩm suốt đêm. Chu Quân là tay chân của Thác Trụ, báo việc này, nhưng Thác Trụ lắc đầu, vứt tờ giấy vào lò than, bảo là không ai dám hại mình đâu. Sáng hôm sau, ngày Ất Hợi (3) tháng 11 (24 tháng 11), Thác Trụ lên triều, Chu Quân ra ngăn. Thác Trụ bảo
Chúng muốn chết hay sao mà làm loạn.

Rồi lên đường. Đến cầu Lục Bộ thì gặp Hạ Chấn chực sẵn. Chấn sai Trịnh Phát, Vương Bân bắt Thác Trụ quỳ xuống nghe chỉ. Hạ Chấn đọc chưa hết thì Hạ Đình đã dùng gậy sắt đánh mạnh vào lưng Thác Trụ nhưng Thác Trụ không hề bị thương vì có giáp mềm chống đỡ. Hạ Đình bồi thêm nhiều nhát nữa thì Thác Trụ chết hẳn. Năm đó ông 56 tuổi, nắm quyền 14 năm.

Hậu sự

Sau cái chết của Hàn Thác Trụ, Trần Tự Cường cũng bị mất chức. Thái gián dâng bản luận tội Thác Trụ, Ninh Tông vẫn chưa dám phê chuẩn. Mãi cho đến khi biết Thác Trụ đã chết, Ninh Tông mới dám cầm bút phê chuẩn: Tịch thu gia sản Thác Trụ, lưu đày thê thiếp và con cháu ông, giết Tô Sư Đán, lưu đày bọn Trần Tự Cường, Quách Nghê, Đặng Hữu Long, Trương Nham, Hứa Cập Chi... và cả Lý Bích.

Đầu năm 1208, Ninh Tông hạ chiếu cải nguyên là Gia Định và quyết kế nghị hòa với Kim. Vương Nam được cử đi sứ, đề nghị theo cố sự những năm Tĩnh Khang, xưng nước bác nước cháu, tăng tiền thuế lên 30 vạn, 300 vạn tiền khao quân sĩ và hứa nộp đầu bọn Tô Sư Đán. Hoàn Nhan Khuông giao thư của Kim Chương Tông cho Vương Nam đưa về nam, trong thư vẫn đòi thủ cấp của Thác Trụ. Đúng lúc đó, Tiền Tượng Tổ sai người đến Kim báo việc Xá Trụ đã bị giết, Hoàn Nhan Khuông bèn lệnh Vương Nam về nước đem thủ cấp Thác Trụ đến. Ninh Tông triệu bách quan đến bàn, Lại bộ thượng thư Lâu Dược khuyên Ninh Tông nộp thủ cấp Thác Trụ. Có chiếu cho phủ Lâm An mở quan tài Thác Trụ cắt lấy thủ cấp. Thi hài ông được vùi ngay bên cạnh mẫu thân là Ngụy Quốc phu nhân. Lại thêm thủ cấp Tô Sư Đán, gói lại rồi nộp sang bên Kim.

Kim Chương Tông ngự ở Ứng Thiên Môn, cho dựng sào treo thủ cấp Hàn Thác Trụ, Tô Sư Đán để chúng đại thần xem rồi cất vào ngục, sau lệnh Hoàn Nhan Khuông bãi binh về triều, trả lại các đất đã chiếm. Vương Nam ký vào bản hòa ước Gia Định có nội dung cơ bản gồm các khoản

Giữ nguyên biên giới như trước, hai bên từ nước chú (Kim) và nước cháu (Tống) đổi thành nước bác (Kim) và nước cháu (Tống)
Tiền triều cống mỗi năm 300.000 lạng bạc, 300.000 tấm lụa
Tống phải nộp tiền khao quân vàng bạc mỗi loại 3.000.000 lạng

Tham khảo
Tống sử
Tục tư trị thông giám

Chú thích

Nhân vật chính trị nhà Tống
Tể tướng Trung Quốc
Sinh năm 1152
Mất năm 1207


title: Tòa nhà Osempochoďák ở Košice

text:
Tòa nhà Osempochoďák ở Košice (tiếng Slovakia: Osemposchoďák v Košice) là một tòa nhà tọa lạc ở điểm giao nhau giữa phố Hlavná và phố Pribinova trong khu Phố cổ của thành phố Košice, Slovakia. Vào ngày 19 tháng 6 năm 1998, công trình kiến trúc này được ghi danh vào Danh sách Di tích Trung ương theo quyết định của Bộ Văn hóa Cộng hòa Slovakia.

Lịch sử
Tòa nhà được xây dựng trên địa điểm trước đây từng tồn tại một tòa nhà tên là Nhà Stark, tồn tại ở đây cho đến năm 1937. Vào năm 1937, kiến trúc sư người Slovakia Alexander Skutecký đã thiết kế một tòa nhà cao chín tầng để phục vụ công ty bảo hiểm Assicurazioni Generali có trụ sở ở Trieste. Việc xây dựng tòa nhà được một thợ xây người gốc Séc tên là Alois Novák thực hiện. Tuy nhiên, việc xây dựng không được hoàn thành cho đến khi Hungary chiếm đóng vào năm 1939. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, tòa nhà được công ty bảo hiểm nhà nước Slovan tiếp quản. Bên trong tòa nhà còn có một tiệm bánh ở tầng trệt và các căn hộ ở các tầng bên trên. Công ty bảo hiểm đặt trụ sở tại tòa nhà này cho đến ngày nay.

Tham khảo

Nguồn
 DUCHOŇ, Jozef. Potulky starými Košicami. Košický Večer, 1996.
 FOLTÝN, Ladislav. Slovenská architektúra a česká avantgarda 1918-1939. Bratislava: Vydavateľstvo Spolku architektov Slovenska, 1993. ISBN 8090048366.
 DULLA, Matúš; MORAVČÍKOVÁ, Henrieta. Architektúra Slovenska v 20. storočí. Bratislava: Slovart, 2002. ISBN 8071456845. S. 672.

Công trình xây dựng Slovakia
Di tích và đài tưởng niệm ở Slovakia


title: Hội đồng dân tộc (Việt Nam)

text:
Hội đồng dân tộc là cơ quan chịu trách nhiệm về vấn đề dân tộc của Quốc hội Việt Nam. Cơ quan có chức năng giám sát hoạt động của Chính phủ, Nhà nước về các vấn đề dân tộc, đồng thời là cơ quan tham mưu về chính sách, nghị định cho Ủy ban Dân tộc và Chính phủ.

Hội đồng Quốc hội còn giám sát hoạt động của các Ban Dân tộc tại các địa phương, về ngân sách, chính sách, quyết định của Ủy ban Nhân dân, Hội đồng Nhân dân các tỉnh và thành phố.

Nhiệm vụ và quyền hạn
Hội đồng Dân tộc có nhiệm vụ và quyền hạn sau:
Thẩm tra dự án luật, dự án pháp lệnh về chính sách dân tộc; thẩm tra các dự án khác do Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao; thẩm tra việc bảo đảm chính sách dân tộc trong các dự án luật, pháp lệnh trước khi trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Tham gia ý kiến về việc ban hành quy định thực hiện chính sách dân tộc của Chính phủ.
Giám sát việc thực hiện luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội thuộc lĩnh vực dân tộc; giám sát việc thi hành chính sách dân tộc, chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Giám sát văn bản của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ có liên quan đến công tác dân tộc.
Trình dự án luật trước Quốc hội, dự án pháp lệnh trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội về lĩnh vực Hội đồng Dân tộc phụ trách.
Kiến nghị các vấn đề về chính sách dân tộc của Nhà nước, các vấn đề liên quan đến tổ chức, hoạt động của các cơ quan hữu quan và về những vấn đề khác có liên quan đến công tác dân tộc.

Nguyên tắc hoạt động
Hội đồng Dân tộc tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ, làm việc theo chế độ tập thể và quyết định theo đa số.

Khi Hội đồng Dân tộc quyết định vấn đề thuộc về một dân tộc mà đại biểu dân tộc đó không tán thành thì Hội đồng báo cáo xin ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; trong trường hợp thật cần thiết trình Quốc hội xem xét và quyết định.

Trong trường hợp Hội đồng Dân tộc bàn quyết định vấn đề thuộc về một dân tộc mà dân tộc đó không có đại diện trong Hội đồng Dân tộc, thì phải tham khảo ý kiến của đại diện Dân tộc đó trước khi quyết định. Từ đó đưa ra những vấn đê cần phải bàn luận trong các vấn đề mà các dân tộc đang và sẽ cần đến

Quốc hội
Hội đồng Dân tộc chịu trách nhiệm và báo cáo hoạt động của mình trước Quốc hội; trong thời hạn giữa hai kỳ họp Quốc hội, báo cáo hoạt động trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ đạo, điều hoà, phối hợp hoạt động của Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban.

Địa phương
Cơ quan và viên chức Nhà nước, tổ chức xã hội, tổ chức kinh tế, đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân trong phạm vị nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm tạo điều kiện để Hội đồng Dân tộc thực hiện nhiệm vụ.

Tổ chức
Quốc hội bầu Chủ tịch, các phó Chủ tịch, các uỷ viên Hội đồng Dân tộc trong số đại biểu Quốc hội tại kỳ họp thứ nhất của mỗi khoá Quốc hội. Khi cần thiết, Quốc hội có thể bầu bổ sung hoặc thay đổi thành viên của Hội đồng Dân tộc.

Thường trực Hội đồng
Chủ tịch, các Phó chủ tịch và một số uỷ viên được Hội đồng Dân tộc cử hợp thành Thường trực Hội đồng.

Thường trực Hội đồng có nhiệm vụ:
 Dự kiến chương trình hoạt động hàng tháng, hàng quý, sáu tháng, cả năm trình Hội đồng xem xét, quyết định;
 Tổ chức thực hiện chương trình hoạt động và các quyết định, kết luận của Hội đồng, chuẩn bị các báo cáo, tài liệu phục vụ hoạt động của Hội đồng;
 Giữ mối quan hệ thường xuyên với các thành viên của Hội đồng;
 Gửi báo cáo công tác, thông báo những thông tin cần thiết về hoạt động của Hội đồng cho thành viên của Hội đồng;
 Giải quyết công việc thường xuyên, đột xuất của Hội đồng và có trách nhiệm báo cáo với Hội đồng tại phiên họp gần nhất.

Thường trực Hội đồng có trách nhiệm tạo điều kiện cho các Uỷ viên của Hội đồng hoạt động.

Chủ tịch Hội đồng
Chủ tịch Hội đồng Dân tộc có nhiệm vụ:
 Điều hành công việc thường xuyên của Hội đồng;
 Triệu tập và chủ trì các phiên họp của Hội đồng và thường trực Hội đồng;
 Mời đại diện các cơ quan, tổ chức hữu quan tham dự phiên họp;
 Thay mặt Hội đồng trong quan hệ với Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch, các Phó chủ tịch Quốc hội, các Uỷ ban của Quốc hội, với Chính phủ, Toà án nhân dân tối cao, Viện kiểm soát nhân dân tối cao, tổ chức xã hội và các cơ quan Nhà nước khác;
 Báo cáo hoạt động của Hội đồng với Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch, các Phó chủ tịch Quốc hội;
 Tham gia các phiên họp của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội;
 Tham gia các cuộc họp do Chủ tịch Quốc hội triệu tập bàn chương trình hoạt động của Quốc hội, Hội đồng Dân tộc và các Uỷ ban của Quốc hội;
 Tham gia các phiên họp của Chính phủ bàn về việc thực hiện chính sách dân tộc;

Phó Chủ tịch Hội đồng
Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc giúp Chủ tịch Hội đồng thực hiện nhiệm vụ và được giao phụ trách một số công tác của Hội đồng; trong số các Phó chủ tịch có một Phó chủ tịch được Hội đồng cử làm Phó chủ tịch thường trực.

Khi Chủ tịch vắng mặt, Phó chủ tịch thường trực điều hành công việc Hội đồng.

Ủy viên
Uỷ viên Hội đồng Dân tộc có trách nhiệm tham gia hoạt động của Hội đồng; thực hiện nhiệm vụ công tác được Hội đồng giao; giữ mối liên hệ thường xuyên với Hội đồng, tham gia góp ý và gửi báo cáo vấn đề Hội đồng yêu cầu và Uỷ viên quan tâm.

Phiên họp
Phiên họp của Hội đồng Dân tộc có thể được tiến hành trong thời gian kỳ họp Quốc hội hoặc giữa 2 kỳ họp Quốc hội

Các thành viên của Hội đồng có trách nhiệm tham gia dự phiên họp của Hội đồng; trong trường hợp không tham dự được phải báo cáo lý do với Chủ tịch Hội đồng.

Biên bản và hồ sơ của phiên họp được lập và lữu trữ theo quy định của Nhà nước.

Thành viên

Khóa XV

Khóa XIV
Hội đồng dân tộc của Quốc hội Việt Nam khóa XIV (2016-2021) gồm có 47 thành viên:
 Chủ tịch:
 Hà Ngọc Chiến, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội
 Phó Chủ tịch:
Giàng A Chu - Đại biểu Quốc hội tỉnh Yên Bái
 Cao Thị Xuân - Đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa
 Nguyễn Lâm Thành - Đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn
 Trần Thị Hoa Ry - Đại biểu Quốc hội tỉnh Bạc Liêu
 Quàng Văn Hương - Đại biểu Quốc hội tỉnh Sơn La

Khóa XIII
 Chủ tịch:
 Ksor Phước (đến tháng 4/2016), Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội
 Hà Ngọc Chiến (từ tháng 4/2016), Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội
 Phó Chủ tịch:
 Giàng A Chu
 Mã Điền Cư
 Triệu Mùi Nái (Triệu Thị Nái)
 Danh Út
 Nguyễn Lâm Thành (Uỷ viên thường trực, được bầu bổ sung tại Kỳ họp thứ 6 Quốc hội)

Khóa XII
 Chủ tịch:
 Ksor Phước, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội
 Phó Chủ tịch
 Giàng A Chu
 Mã Điền Cư
 Huỳnh Đảm
 Nguyễn Thị Nương
 Huỳnh Phước Long
 Niê Thuật
 Triệu Mùi Nái (Triệu Thị Nái)
 Bùi Thị Bình
 Ủy viên
<noinclude>

Chủ tịch qua các thời kỳ

Tham khảo


title: Xerodes testacearia

text:
Xerodes testacearia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Xerodes


title: Tachina tricincta

text:
Tachina tricincta là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tachina
Côn trùng hai cánh châu Âu
Động vật đặc hữu Áo


title: Phi vụ triệu đô

text:
Phi vụ triệu đô (tựa tiếng Anh: Money Heist, tựa gốc , ) là một bộ phim truyền hình chính kịch tội phạm đề tài trộm cướp của Tây Ban Nha do Álex Pina sáng tạo. Loạt phim xoay quanh hai vụ cướp, một ở Xưởng in tiền Hoàng gia Tây Ban Nha và một ở Ngân hàng Tây Ban Nha, do Giáo sư (Álvaro Morte) lên kế hoạch từ lâu và nắm quyền lãnh đạo. Phim diễn biến theo thời gian thực và được tăng độ phức tạp bằng những đoạn hồi tưởng, nhảy cóc thời gian, động cơ ẩn của nhân vật và một người kể chuyện không đáng tin cậy – nhân vật Tokyo (Úrsula Corberó).

Phi vụ triệu đô vốn được nhà sáng lập Pina dự định là một bộ phim truyền hình ngắn tập có hai phần. Với 15 tập phim, tác phẩm công chiếu lần đầu trên kênh truyền hình Antena 3 của Tây Ban Nha từ ngày 2 tháng 5 năm 2017 đến ngày 23 tháng 11 cùng năm. Netflix có được bản quyền chiếu phim trên toàn cầu vào cuối năm 2017. Hãng này chia lại loạt phim thành 22 tập với thời lượng ngắn hơn và phát hành tác phẩm trên toàn thế giới: phần đầu tiên vào ngày 20 tháng 12 năm 2017 và phần thứ hai vào ngày 6 tháng 4 năm 2018. Tháng 4 năm 2018, Netflix chi một khoản ngân sách lớn hơn đáng kể so với các phần phim trước để sản xuất hai phần tiếp theo của loạt phim. Phần 3 với tám tập được phát hành vào ngày 19 tháng 7 năm 2019, còn phần 4 cũng gồm tám tập công chiếu vào ngày 3 tháng 4 năm 2020. Cùng ngày, Netflix phát hành tập phim tài liệu Phi vụ triệu đô: Một hiện tượng (), có sự tham gia của các nhà sản xuất và dàn diễn viên. Tháng 7 năm 2020, Netflix làm mới loạt phim với phần thứ năm, cũng là phần cuối cùng, dự kiến phát hành thành hai phần nhỏ, mỗi phần năm tập, vào ngày 3 tháng 9 và ngày 3 tháng 12 năm 2021. Tương tự với Phi vụ triệu đô: Một hiện tượng, một bộ phim tài liệu gồm hai phần có sự tham gia của các nhà sản xuất và dàn diễn viên được công chiếu cùng ngày trên Netflix, mang tựa đề Phi vụ triệu đô: Từ Tokyo đến Berlin. Loạt phim được quay ở Madrid, Tây Ban Nha. Những phần quan trọng còn được quay ở Panama, Thái Lan, Ý (Florence), Đan Mạch và Bồ Đào Nha (Lisbon). Một bản làm lại/tiếp nối câu chuyện lấy bối cảnh ở cùng một thế giới, Phi vụ triệu đô: Hàn Quốc - Khu vực Kinh tế chung, được phát hành vào ngày 24 tháng 6 năm 2022, trong khi phần spin-off, Berlin, đang trong quá trình phát triển.

Phi vụ triệu đô nhận được một số giải thưởng bao gồm Phim chính kịch hay nhất tại lễ trao giải Emmy quốc tế lần thứ 46 và được giới phê bình đánh giá cao nhờ cốt truyện tinh vi, xung đột giữa các nhân vật, hướng đi, cũng như việc mang lại làn gió mới cho màn ảnh nhỏ Tây Ban Nha. Ca khúc tiếng Ý mang thông điệp chống phát xít "Bella ciao" xuất hiện nhiều lần trong suốt loạt phim đã trở thành một bản hit mùa hè tại châu Âu vào năm 2018. Tính đến năm 2018, đây là loạt phim không nói tiếng Anh có lượt xem lớn nhất và là một trong những loạt phim được xem nhiều nhất trên Netflix, ngoài ra phim cũng thu hút nhiều phản hồi từ khán giả châu Âu vùng Địa Trung Hải và khu vực Mỹ Latinh.

Nội dung
Lấy bối cảnh ở Madrid, có một người đàn ông bí ẩn tự xưng là "Giáo sư" ("The Professor") chiêu mộ một nhóm tám người để thực hiện kế hoạch đầy tham vọng của mình: đột nhập vào Xưởng in tiền Hoàng gia Tây Ban Nha và trốn ra với 2,4 tỷ EUR. Họ gọi nhau bằng mật danh là tên các thành phố trên thế giới. Băng nhóm này đã giữ 67 người làm con tin bên trong xưởng và dự định sẽ cố thủ tại đây trong 11 ngày để in tiền, đồng thời cũng phải đối phó với lực lượng cảnh sát tinh nhuệ. Sau phi vụ đầu tiên, một số sự việc xảy ra khiến cả nhóm vốn đang ẩn náu buộc phải chuẩn bị tiến hành vụ trộm thứ hai, lần này là tại Ngân hàng Tây Ban Nha, nơi họ tiếp tục phải đối phó với các con tin và lực lượng cảnh sát.

Diễn viên và nhân vật

Vai chính
 Úrsula Corberó vai Silene Oliveira (Tokyo): một tên cướp khi đang bỏ trốn thì được Giáo sư chiêu mộ để tham gia vào kế hoạch của anh; cô cũng đóng vai trò là người kể chuyện không đáng tin cậy
 Álvaro Morte trong vai Sergio Marquina (Giáo sư) / Salvador "Salva" Martín: chủ mưu của vụ trộm và là người đã tập hợp các thành viên trong nhóm, là em trai của Berlin
 Itziar Ituño trong vai Raquel Murillo (Lisbon): nữ thanh tra của Quân đoàn Cảnh sát Quốc gia, người được giao phụ trách vụ án tại Xưởng in tiền Hoàng gia nhưng sau này đã gia nhập băng nhóm
 Pedro Alonso trong vai Andrés de Fonollosa (Berlin): một tên trộm đồ trang sức bị bệnh nan y, là phó chỉ huy của nhóm trong phi vụ đầu tiên và là anh trai của Giáo sư
 Paco Tous trong vai Agustín Ramos (Moscow; phần 1–2; xuất hiện ngắn trong phần 3–4): một cựu thợ mỏ chuyển sang phạm tội, là cha của Denver
 Alba Flores trong vai Ágata Jiménez (Nairobi) (phần 1–4): một chuyên gia làm giả giấy tờ, phụ trách việc in tiền và giám sát quá trình nấu chảy vàng
 Miguel Herrán trong vai Aníbal Cortés (Rio): một hacker trẻ tuổi, người sau này trở thành bạn trai của Tokyo
 Jaime Lorente trong vai Ricardo / Daniel Ramos (Denver): một thành viên băng trộm, là con trai của Moscow
 Esther Acebo vai Mónica Gaztambide (Stockholm): một con tin ở Xưởng in tiền Hoàng gia, là thư ký và tình nhân đang mang thai đứa con của Arturo Román, nhưng trong vụ cướp, cô phải lòng Denver và trở thành đồng phạm của nhóm trộm
 Enrique Arce trong vai Arturo Román: một con tin trong cả hai vụ trộm, là cựu giám đốc Xưởng in tiền Hoàng gia
 María Pedraza vai Alison Parker (phần 1–2): một con tin ở Xưởng in tiền Hoàng gia, là con gái của đại sứ Anh tại Tây Ban Nha
 Darko Perić trong vai Mirko Dragic (Helsinki): một cựu chiến binh người Serbia, là anh họ của Oslo
 Kiti Mánver vai Mariví Fuentes (phần 1–2; xuất hiện ngắn trong phần 3–4): mẹ của Raquel
 Hovik Keuchkerian vai Bogotá (phần 3–nay): một chuyên gia luyện kim tham gia vụ cướp tại Ngân hàng Tây Ban Nha
 Rodrigo de la Serna trong vai Martín Berrote (Palermo / Kỹ sư; phần 3–nay): một cậu bạn cũ người Argentina của Berlin, người cùng anh lên kế hoạch cho vụ cướp Ngân hàng Tây Ban Nha và thay thế anh cho vị trí chỉ huy
 Najwa Nimri trong vai Alicia Sierra (phần 3–nay): nữ thanh tra của Quân đoàn Cảnh sát Quốc gia hiện đang mang thai, người phụ trách vụ án tại Ngân hàng Tây Ban Nha
 Luka Peroš vai Marseille (phần 4–nay; xuất hiện ngắn trong phần 3): một thành viên của nhóm trong vụ cướp Ngân hàng Tây Ban Nha người Croatia
 Belén Cuesta vai Julia (Manila; phần 4–nay; xuất hiện ngắn trong phần 3): con đỡ đầu của Moscow và là người bạn thời thơ ấu của Denver; cô là một phụ nữ chuyển giới tham gia vào băng nhóm và đóng giả làm con tin trong vụ cướp Ngân hàng Tây Ban Nha
 Fernando Cayo trong vai Đại tá Luis Tamayo (phần 4–nay; vai phụ trong phần 3): một thành viên của Cục Tình báo Tây Ban Nha tham gia xử lý vụ trộm tại ngân hàng

Vai phụ
 Roberto García Ruiz trong vai Dimitri Mostovói / Radko Dragic (Oslo; phần 1–2; xuất hiện ngắn trong phần 3–4): một cựu chiến binh người Serbia, là anh họ của Helsinki
 Fernando Soto trong vai Ángel Rubio (phần 1–2; xuất hiện ngắn trong phần 3–4): một phó thanh tra cấp dưới của Raquel
 Juan Fernández trong vai Đại tá Luis Prieto (phần 1–2; xuất hiện ngắn trong phần 3–4): một thành viên của Cục Tình báo Tây Ban Nha tham gia xử lý vụ trộm tại Xưởng in tiền Hoàng gia
 Anna Gras trong vai Mercedes Colmenar (phần 1–2): một con tin ở Xưởng in tiền Hoàng gia, là giáo viên của Alison
 Fran Morcillo vai Pablo Ruiz (phần 1): một con tin ở Xưởng in tiền Hoàng gia, là bạn cùng trường của Alison
 Clara Alvarado vai Ariadna Cascales (phần 1–2): một trong những con tin làm việc ở Xưởng in tiền Hoàng gia
 Mario de la Rosa vai Suárez: chỉ huy trưởng của lực lượng cảnh sát đặc nhiệm
 Miquel García Borda trong vai Alberto Vicuña (phần 1–2; xuất hiện ngắn trong phần 4): chồng cũ của Raquel, là một chuyên gia giám định pháp y
 Naia Guz trong vai Paula Vicuña Murillo: con gái của Raquel và Alberto
 José Manuel Poga trong vai César Gandía (phần 4; xuất hiện ngắn trong phần 3): giám đốc an ninh của Ngân hàng Tây Ban Nha, là một con tin gây ra tai hoạ cho nhóm trộm
 Antonio Romero vai Benito Antoñanzas (phần 3–4): trợ lý của Đại tá Tamayo, người được Giáo sư thuyết phục để giúp anh một số việc
 Pep Munné trong vai Mario Urbaneja (xuất hiện ngắn trong phần 3–4): thống đốc Ngân hàng Tây Ban Nha
 Olalla Hernández trong vai Amanda (xuất hiện ngắn trong phần 3–4): một con tin ở Ngân hàng Tây Ban Nha, người bị Arturo quấy rối tình dục
 Mari Carmen Sánchez trong vai Paquita (xuất hiện ngắn trong phần 3–4): một con tin ở Ngân hàng Tây Ban Nha; vốn là y tá, bà chăm sóc cho Nairobi khi cô đang hồi phục
 Carlos Suárez trong vai Miguel Fernández (xuất hiện ngắn trong phần 3–4): một con tin ở Ngân hàng Tây Ban Nha, thường hay lo lắng
 Ramón Agirre vai Benjamín (xuất hiện ngắn trong phần 4): cha ruột của Manila, người hỗ trợ Giáo sư thực hiện kế hoạch
 Ahikar Azcona trong vai Matías Caño (xuất hiện ngắn trong phần 3–4): một thành viên của băng nhóm, chủ yếu giúp việc canh giữ con tin
 Antonio García Ferreras vai chính mình (xuất hiện ngắn trong phần phần 4): một nhà báo

Sản xuất

Ý tưởng và kịch bản

Nhà biên kịch Álex Pina cùng đạo diễn Jesús Colmenar đã "thai nghén" nên loạt phim trong khoảng thời gian dài họ cùng hợp tác từ năm 2008. Sau khi hoàn thành hai mùa đầu của loạt phim truyền hình đề tài nhà tù Vis a vis, họ rời Globomedia để thành lập công ty sản xuất của riêng mình, lấy tên là Vancouver Media. Với dự án đầu tiên của mình, bộ đôi dự định hoặc quay một bộ phim hài hoặc đưa một vụ cướp "hoàn hảo" lên màn ảnh nhỏ—điều chưa từng có trong lịch sử truyền hình Tây Ban Nha. Cùng với các đồng nghiệp từ Vis a vis, Pina và Colmenar đã phát triển nên Phi vụ triệu đô như là một dự án mà họ thực sự yêu thích và muốn thực hiện chứ không phải vì lợi nhuận, một dự án giúp họ có thể thử sức với những điều mới lạ mà không bị can thiệp từ bên ngoài. Pina tỏ ra kiên định trong việc thực hiện một loạt phim ngắn tập vì nhận thấy việc "pha loãng" đã trở thành một vấn đề trong các tác phẩm trước đây của ông.

Loạt phim có cái tên là Los Desahuciados khi còn trong giai đoạn "thai nghén". Sự ra đời của tác phẩm là để phá vỡ những quy tắc thông thường của dòng phim trộm cướp và kết hợp được các yếu tố hành động, ly kỳ và siêu thực nhưng không mang lại cảm giác khó tin. Pina thấy rằng lợi thế của một loạt phim là có thể phát triển nhân vật thông qua những phân đoạn kể chuyện dài, qua đó các nhân vật được thể hiện một cách đa chiều và phá bỏ định kiến của khán giả về những vai phản diện, đồng thời cũng tạo sự thu hút cho người xem trong suốt loạt phim. Những yếu tố quan trọng của cốt truyện đã có trong kịch bản ngay từ đầu, trong khi đó các thành phần của câu chuyện được phát triển dần dần để không tạo áp lực lên biên kịch. Biên kịch Javier Gómez Santander so sánh quá trình viết kịch bản với cách Giáo sư suy nghĩ: "đi vòng quanh, viết ra các phương án, hỏi ý kiến chuyên gia nhưng chính bạn cũng không hiểu tại sao mình lại hỏi họ như vậy". Santander cũng lưu ý rằng khi viết một tác phẩm hư cấu, phe cảnh sát có thể được xây dựng một cách ngờ nghệch hơn thực tế nếu cần.

Loạt phim dự kiến bấm máy vào tháng 1 năm 2017, do đó có năm tháng dành cho quá trình tiền sản xuất. Câu chuyện được chia làm hai phần do vấn đề về tài chính. Tờ ABC của Tây Ban Nha so sánh mật danh đặt theo tên thành phố của băng trộm với mật danh dựa trên màu sắc trong phim điện ảnh cũng về đề tài trộm cướp năm 1992 của Quentin Tarantino có tên Reservoir Dogs. Pina tiết lộ họ đã chọn ra các mật danh trong phần 1 một cách ngẫu nhiên, trong khi đó những nơi có lượng người xem cao được cân nhắc khi lựa chọn tên cho các thành viên mới trong phần 3. Những nhà biên kịch mất tới một tháng để viết năm dòng đầu tiên của kịch bản vì họ gặp khó khăn trong việc đưa Giáo sư hoặc Moscow làm người dẫn chuyện. Nhân vật Tokyo với tư cách là một người kể chuyện không đáng tin cậy cùng những đoạn hồi tưởng và cóc nhảy thời gian đã giúp tăng độ phức tạp cho câu chuyện, nhưng đồng thời cũng khiến cốt truyện trở nên trôi chảy hơn trong mắt khán giả. Riêng tập thí điểm đã cần tới hơn 50 phiên bản kịch bản vì các nhà sản xuất muốn nó đạt đến độ hoàn hảo. Về sau kịch bản phim được hoàn thành mỗi tuần một tập để kịp với quá trình ghi hình.

Tuyển vai
Quá trình tuyển vai diễn ra vào cuối năm 2016, kéo dài hơn hai tháng. Các nhân vật chưa được hoàn thiện một cách chi tiết khi quá trình này mới bắt đầu mà được hình thành dựa trên màn thể hiện của các diễn viên. Hai đạo diễn tuyển vai Eva Leira và Yolanda Serrano muốn tìm các diễn viên có khả năng vào vai những tên cướp biết đồng cảm với người khác, đồng thời họ cũng phải trông "thật" khi đóng vai người thân. Antena 3 công bố dàn diễn viên vào tháng 3 năm 2017 và sau này đã phát hành đoạn trích thử vai của hầu hết các diễn viên trong chương trình trò chuyện chiếu ngay sau mỗi tập phim có tên Tercer Grado, cũng như đăng tải trên trang web chính thức của kênh truyền hình này.

Giáo sư được xây dựng là một nhân vật phản diện đầy thu hút nhưng lại nhút nhát, người có thể thuyết phục nhóm trộm nghe theo mình và khiến khán giả cảm thông với cuộc đấu tranh của cả nhóm chống lại sự uy quyền của những nơi chứa tiền. Tuy nhiên, việc xây dựng vai Giáo sư mang lại nhiều khó khăn vì đây là một nhân vật khác thường và các nhà sản xuất chưa thể chắc chắn về độ xuất chúng của anh. Hình mẫu ban đầu của nhân vật vốn là một kiểu giáo sư Harvard 50 tuổi với ngoại hình giống diễn viên người Tây Ban Nha José Coronado. Javier Gutiérrez được mời vào vai nhưng anh từ chối do đã kí kết tham gia bộ phim Campeones. Các đạo diễn tuyển vai quyết định lựa chọn Álvaro Morte, người đã cộng tác cùng họ trong phim truyền hình dài tập Bí mật cây cầu cũ, dù vào thời điểm đó anh ít được xuất hiện trong các bộ phim giờ vàng. Trải qua quá trình tiếp cận nhân vật thông qua phân tích thay vì lấy từ kinh nghiệm cá nhân, Morte mô tả Giáo sư là "một hộp bất ngờ vô tận" mà "đã định hình nên nhân vật vì anh ấy không bao giờ ngừng tạo ra những biến số", điều khiến khán giả không thể chắc chắn rằng nhân vật này tốt hay xấu. Các nhà sản xuất cũng thấy rằng ngoại hình giống một giáo viên của Morte đã mang lại nhiều hơn vẻ đáng tin cậy cho nhân vật.

Pedro Alonso được chọn vào vai Berlin, người mà tờ La Voz de Galicia sau này mô tả là "một nhân vật lạnh lùng, ru ngủ, khôn ngoan và đáng sợ, một gã đàn ông với bản tính vô cảm ăn sâu vào trong máu và có vấn đề nghiêm trọng về đồng cảm, một tên trộm cổ cồn trắng khinh thường đồng nghiệp của mình và coi họ là thấp kém." Cách Alonso tái hiện nhân vật của mình được lấy cảm hứng từ cuộc gặp gỡ tình cờ diễn ra một ngày trước khi anh nhận kịch bản thử vai, cuộc gặp giữa nam diễn viên với "một người rất thông minh", người có thể "kích thích hay thậm chí là thao túng" anh. Alonso nhận thấy Berlin có nhãn quan xuất sắc và có cách nhìn nhận khác thường về môi trường xung quanh, dẫn đến việc nhân vật luôn hành động một cách bất thường và không thể đoán trước. Sự tương đồng giữa Berlin và nhân vật Zulema (Najwa Nimri thủ vai) trong loạt phim Vis a vis của Pina không phải là một sự cố ý. Mối quan hệ ruột thịt giữa Giáo sư và Berlin vốn không có trong kịch bản gốc nhưng đã được hé lộ ở cuối phần 1 sau khi Morte và Alonso nhiều lần đề nghị các nhà sản xuất làm như vậy.

Các nhà sản xuất nhận thấy Tokyo, nhân vật chính kiêm người dẫn chuyện, là một trong số những nhân vật khó xây dựng nhất, vì ban đầu họ muốn tìm kiếm một nữ diễn viên lớn tuổi hơn để vào vai này, một người không còn gì để mất trước khi gặp Giáo sư. Úrsula Corberó có được vai diễn nhờ năng lượng bất cần mà cô mang lại; giọng nói của nữ diễn viên được cân nhắc rất nhiều trong quá trình tuyển chọn vì giọng cô là điều đầu tiên mà khán giả nghe thấy khi xem phim. Itziar Ituño mô tả nhân vật thanh tra Raquel Murillo của mình là "một người phụ nữ mạnh mẽ và quyền lực làm việc trong thế giới đàn ông, nhưng cũng đầy nhạy cảm trong đời sống riêng tư". Cô lấy cảm hứng từ một nhân vật của bộ phim Sự im lặng của bầy cừu, Clarice Starling – sinh viên FBI có cuộc sống gia đình rối ren, người dần dành sự đồng cảm cho một tên tội phạm. Alba Flores, người từng vào vai chính trong Vis a vis, được Pina tuyển thẳng vào vai Nairobi mà không cần qua thử vai khi nhà sáng lập nhận ra vào cuối giai đoạn lên ý tưởng cho loạt phim rằng ngoài Tokyo cần có thêm một thành viên nữ nữa trong băng trộm. Jaime Lorente xây dựng nên giọng cười đặc trưng của Denver trong quá trình tuyển vai.

Dàn diễn viên biết về việc Netflix cho sản xuất các phần tiếp theo của bộ phim trước cả khi các nhà sản xuất liên hệ với họ để trở lại với vai diễn. Tháng 10 năm 2018, Netflix chính thức công bố dàn diễn viên của phần 3, với các diễn viên chính đều trở lại bao gồm cả Alonso, làm dấy lên nhiều suy đoán về vai trò của anh trong phần 3. Trong số các diễn viên mới có nam diễn viên người Argentina Rodrigo de la Serna; anh nhận thấy mối liên hệ giữa tên nhân vật của mình với huyền thoại bóng đá người Argentina Martín Palermo. Ngôi sao bóng đá người Brasil, Neymar, một người hâm mộ của loạt phim, đã tham gia vào tác phẩm với tư cách cameo trong vai một nhà sư, nhưng những cảnh quay của anh đã bị loại bỏ mà không làm ảnh hưởng tới cốt truyện do nổ ra các cáo buộc pháp lý chống lại anh, nhưng sau khi những cáo buộc này được bãi bỏ vào cuối tháng 8 năm 2019, các cảnh quay của Neymar đã được thêm lại. Sự xuất hiện chớp nhoáng của nữ diễn viên người Tây Ban Nha Belén Cuesta trong hai tập của phần 3 làm dấy lên nhiều suy đoán của người hâm mộ và giới truyền thông về vai trò của cô trong phần 4.

Thiết kế sản xuất

Nhà sáng lập Pina, đạo diễn Colmenar và đạo diễn hình ảnh Migue Amoedo, theo tờ La Vanguardia là "bộ ba sản xuất phim truyền hình thành công nhất trong những năm gần đây", đã thiết lập nên diện mạo và bầu không khí cho loạt phim, ngoài ra còn có Abdón Alcañiz trong vai trò giám đốc nghệ thuật. Các dự án mà họ cộng tác thường lấy một màu cơ bản làm chủ đạo, điều có thể thấy qua Phi vụ triệu đô với màu đỏ là "một trong những đặc điểm nổi bật của loạt phim" và nổi bật hẳn lên trên phông nền xám. Xanh lam, xanh lục và vàng là những màu bị cấm trong quá trình thiết kế sản xuất. Để mang lại "chất điện ảnh thuần tuý", đội ngũ sản xuất đã thử nghiệm tông màu đỏ trên nhiều loại vải, bề mặt và ánh sáng khác nhau. Bộ trang phục áo liền quần màu đỏ biểu tượng của nhóm trộm là một sự tái hiện lại quy tắc mặc đồ màu vàng của nhà tù trong Vis a vis.  Công ty bán lẻ thời trang của Ý Diesel đã thiết kế bộ áo liền quần màu đỏ trong phần 3, đồng thời cũng tung ra dòng sản phẩm lấy cảm hứng từ loạt phim. Salvador Dalí là nguyên mẫu cho chiếc mặt nạ của nhóm trộm vì hình ảnh của ông là một biểu tượng văn hóa nổi bật của Tây Ban Nha, trong khi đó một thiết kế khác dựa trên nhân vật Don Quixote đã bị loại bỏ. Tổ chức Gala-Salvador Dalí lên tiếng chỉ trích loạt phim vì sử dụng hình ảnh của Dalí mà chưa có sự cho phép từ phía họ.

Để tăng tính thực tế cho câu chuyện, các nhà sản xuất đã đề nghị sự tư vấn từ lực lượng cảnh sát quốc gia cũng như Bộ Nội vụ Tây Ban Nha và được chấp thuận. Lượng tiền mặt của nhóm trộm được in dưới sự cho phép và hướng dẫn của Ngân hàng Tây Ban Nha, ngoài ra những tờ tiền này cũng có kích thước lớn hơn tiền thật nhằm chống hàng giả. Việc được Netflix đầu tư một khoản ngân sách lớn hơn so với các phần phim trước đã giúp phần 3 của loạt phim có thể dựng hơn 50 phim trường trên năm địa điểm quay phim chính nằm rải rác khắp thế giới. Việc chuẩn bị một hòn đảo hẻo lánh không người ở Panama để làm nơi trộm ẩn náu mang lại nhiều khó khăn vì đoàn làm phim cần dọn dẹp hòn đảo và dựng nhà, đồng thời cũng phải di chuyển hàng giờ đồng hồ để vận chuyển vật liệu. Ngân hàng Tây Ban Nha thật không cho phép tham quan và ghi hình vì lý do an ninh, do đó các nhà sản xuất phải sử dụng trí tưởng tượng của mình để tái tạo lại nơi này thành một toà nhà hai tầng, lấy cảm hứng từ kiến trúc Tây Ban Nha thời Francisco Franco. Tuy nhiên, họ cũng tái hiện sảnh chính của ngân hàng dựa trên một số hình ảnh công khai của Ngân hàng Tây Ban Nha thật. Nội thất của toà nhà trong đó có căn phòng của thống đốc được thiết kế để cho thấy nhiều thời gian, phong cách và thời kì đã đi qua nơi này. Để trang trí cho nội thất toà nhà, đoàn làm phim đã tái tạo các tác phẩm điêu khắc và họa tiết bằng đồng và đá granit của nhà thờ Valle de los Caídos và cho vẽ hơn 50 bức tranh để tái hiện lại toà nhà Ateneo de Madrid.

Ghi hình

Phần 1 và phần 2 được ghi hình liền mạch từ tháng 1 đến tháng 8 năm 2017 tại thành phố Madrid và các khu vực lân cận. Đoàn làm phim mất 26 ngày để quay tập thí điểm, trong khi đó mỗi tập còn lại có khoảng 14 ngày để ghi hình. Để tiết kiệm thời gian, đội ngũ sản xuất được chia thành hai đơn vị: một đơn vị quay các cảnh có mặt Giáo sư và cảnh sát, đơn vị còn lại ghi hình nhóm trộm. Dù câu chuyện lấy bối cảnh tại Xưởng in tiền Hoàng gia của Tây Ban Nha nhưng trụ sở Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Tây Ban Nha (CSIC) lại được sử dụng cho các cảnh quay ngoại thất của Xưởng in tiền vì hai toà nhà trông khá giống nhau,  ngoài ra nóc trường Cao đẳng Kỹ thuật Kỹ sư Hàng không thuộc Đại học Kỹ thuật Madrid cũng là nơi ghi hình các cảnh ngoài trời. Khu săn bắn nơi nhóm trộm lên kế hoạch cho cuộc đảo chính của mình được quay tại trang trại Finca El Gasco ở Torrelodones. Các cảnh quay trong nhà diễn ra tại phim trường trước đây của Vis a vis ở thị trấn Colmenar Viejo, còn toà nhà của tờ nhật báo quốc gia Tây Ban Nha ABC ở Torrejón de Ardoz là địa điểm ghi hình các cảnh in tiền. Vì Phi vụ triệu đô vốn được dự định là một loạt phim ngắn tập nên tất cả các bối cảnh mà đoàn làm phim đã dựng đều bị phá hủy sau khi quá trình sản xuất phần 2 kết thúc.

Phần 3 và 4 cũng được quay liên tục, với mỗi tập phim mất từ 21 đến 23 ngày để ghi hình. Netflix đưa ra thông báo khởi quay vào ngày 25 tháng 10 năm 2018 và phần 4 đóng máy vào tháng 8 năm 2019. Năm 2018, Netflix mở trung tâm sản xuất tại châu Âu đầu tiên của họ ở Tres Cantos gần Madrid để sản xuất các tác phẩm mới hoặc sẵn có của hãng, do đó Phi vụ triệu đô chuyển đến đây để ghi hình trên một phim trường rộng gấp ba lần nơi quay phần 1 và phần 2. Các cảnh bên ngoài Ngân hàng Tây Ban Nha được quay tại khu phức hợp Nuevos Ministerios của Bộ Phát triển Tây Ban Nha. Quảng trường Callao là nơi ghi hình cảnh tiền được rải xuống từ trên trời. Tu viện Ermita de San Frutos ở Carrascal del Río là địa điểm quay các cảnh ngoại thất của tu viện Ý, nơi băng trộm lên kế hoạch cho phi vụ thứ hai. Các cảnh Giáo sư và Lisbon trên chiếc xe du lịch quay tại bãi biển hoang vắng Las Salinas ở Almería để khiến khán giả cảm thấy hai nhân vật đang giám sát vụ trộm ở một nơi rất an toàn mà cảnh sát không thể tìm ra. Cảnh căn hầm chứa vàng ngập trong nước ghi hình tại Pinewood Studios ở Anh. Thái Lan, quần đảo Guna Yala của Panama, và Florence ở Ý là phim trường của các cảnh đầu phần 3 đã giúp mang lại sự tương phản với cảm giác ngột ngạt trong hai phần đầu, đồng thời cũng là một biểu hiện cho sự mở rộng ra toàn cầu của câu chuyện. Quá trình ghi hình cho phần 5 và cũng là phần cuối cùng kết thúc vào ngày 14 tháng 5 năm 2021.

Nhạc phim
Nữ ca sĩ người Tây Ban Nha Cecilia Krull đã biên soạn ca từ và thể hiện bài hát chủ đề của loạt phim, "My Life Is Going On", trong khi đó phần nhạc của ca khúc được sáng tác bởi Manel Santisteban, người từng đảm nhiệm vai trò soạn nhạc cho bộ phim Vis a vis. Với ý nghĩa đề cao sự tự tin vào khả năng của bản thân và tin tưởng vào tương lai, ca khúc chủ đề được phát trong đoạn giới thiệu gần đầu mỗi tập phim, trên nền các mô hình bằng giấy của những địa điểm chính trong tác phẩm. Krull chủ yếu lấy cảm hứng từ nhân vật Tokyo trong tập đầu tiên của loạt phim khi cô được Giáo sư giải thoát khỏi tình cảnh tuyệt vọng. Nữ ca sĩ viết lời bài hát bằng tiếng Anh vì ngôn ngữ này đã đến với cô một cách tự nhiên trong quá trình sáng tác.

Ca khúc tiếng Ý mang thông điệp chống phát xít "Bella ciao" xuất hiện nhiều lần trong suốt loạt phim, đặc biệt là hai phân đoạn mang tính biểu tượng: cuối phần 1, khi đang chuẩn bị cho vụ cướp, Giáo sư và Berlin cùng ngân vang ca khúc như để tự tôn vinh mình là phe kháng chiến chống lại cường quyền; còn ở cuối phần 2, khi nhóm trộm thoát khỏi Xưởng in tiền, bài hát vang lên như một phép ẩn dụ cho sự tự do. Nhân vật Tokyo nói về bài hát: “Cuộc đời Giáo sư chỉ xoay quanh một lý tưởng duy nhất: Kháng chiến. Ông nội anh ấy, người đã tham gia vào cuộc chiến chống phát xít ở Ý, đã dạy anh bài hát, và giờ anh ấy dạy lại nó cho chúng tôi.” Biên kịch Santander mang ca khúc này đến với loạt phim trong hoàn cảnh chán nản vì chưa tìm được bài hát nào thích hợp cho đoạn giữa của phần 1, do đó anh đã nghe "Bella ciao" để cổ vũ tinh thần chính mình. Hiểu rõ ý nghĩa và lịch sử của bài hát, anh cảm thấy nó đại diện cho những giá trị rất tích cực. "Bella ciao" đã trở thành một bản hit mùa hè tại châu Âu trong năm 2018, chủ yếu nhờ vào sự nổi tiếng của loạt phim chứ không vì chủ đề mang tính trang nghiêm của nó.

Các tập phim

Mùa 1: Phần 1 và 2 (2017)
Phần 1 bắt đầu với nữ cướp tên "Tokyo" sau khi thất bại trong một vụ cướp ngân hàng được người đàn ông tự xưng là "Giáo sư" cứu khỏi sự mai phục của cảnh sát và đề nghị tham gia vào một vụ trộm. Sau khi vụ trộm được phác thảo một cách ngắn gọn, mạch truyện liền chuyển tới ngày đầu của cuộc tấn công kéo dài nhiều ngày nhắm vào Xưởng in tiền Hoàng gia Tây Ban Nha ở thủ đô Madrid. Tám tên cướp gọi nhau bằng mật danh đặt theo tên các thành phố: Tokyo, Moscow, Berlin, Nairobi, Rio, Denver, Helsinki và Oslo. Khoác trên mình bộ trang phục áo liền quần màu đỏ với chiếc mặt nạ dựa trên khuôn mặt của Salvador Dalí, băng trộm bắt 67 người trong xưởng làm con tin, một phần trong kế hoạch tẩu thoát với 2,4 tỷ EUR qua đường hầm tự đào. Giáo sư chỉ đạo vụ trộm từ một địa điểm bên ngoài xưởng. Những đoạn hồi tưởng xuyên suốt mùa phim cho thấy cả nhóm đã dành năm tháng để chuẩn bị cho vụ trộm tại một khu săn bắn bỏ hoang ở vùng quê Toledo, ngoài ra Giáo sư cũng đưa ra một số yêu cầu như các thành viên không được chia sẻ thông tin cá nhân hay có mối quan hệ yêu đương; đặc biệt, vụ tấn công này nhất định không được có thương vong.

Trong suốt phần 1 và 2, băng trộm Xưởng in tiền gặp không ít khó khăn trong việc tuân thủ các quy tắc mà Giáo sư đã đề ra, đồng thời cũng phải đối mặt với những con tin bất hợp tác, hành động bạo lực, sự cô lập khủng khiếp, thậm chí là những cuộc nổi loạn. Diễn biến sự việc được kể qua lời thuyết minh của Tokyo. Trong khi Denver và con tin Mónica Gaztambide dần nảy sinh tình cảm, ở bên ngoài, thanh tra Raquel Murillo của Quân đoàn Cảnh sát Quốc gia vừa đàm phán với Giáo sư vừa ngày một trở nên thân mật với "nhân cách thứ hai" của anh, Salva. Danh tính của Giáo sư nhiều lần suýt bị phanh phui, nhưng khi Raquel cuối cùng cũng khám phá ra điều đó, cô không nỡ giao anh cho cảnh sát. Tới cuối phần 2, nhóm trộm đã tẩu thoát thành công khỏi Xưởng in tiền với 984 triệu EUR in được sau 128 giờ, nhưng cái giá phải trả lại là mạng sống của Oslo, Moscow và Berlin. Một năm sau vụ trộm, Raquel tìm thấy những tấm bưu thiếp mà Giáo sư để lại, trên đó có ghi tọa độ của một địa điểm ở Palawan, Philippines; cô đến đây và gặp lại anh.

Mùa 2: Phần 3 và 4 (2019–2020)
Phần 3 bắt đầu khoảng hai đến ba năm sau phi vụ tại Xưởng đúc tiền, lúc này các thành viên của băng trộm đã chia nhau ra theo cặp và tận hưởng cuộc sống ở nhiều nơi trên thế giới. Rio đột ngột bị bắt do sử dụng chiếc điện thoại đã bị Europol theo dõi. Để giải cứu anh khỏi hành vi tra tấn dã man, Giáo sư tái thiết lập kế hoạch cũ của Berlin, đó là tấn công Ngân hàng Tây Ban Nha. Anh và Raquel (mật danh "Lisbon") tập hợp các thành viên của băng đảng và chiêu mộ thêm ba nhân tố mới trong đó có Palermo giữ vai trò cũ của Berlin. Những hồi tưởng về khoảng thời gian năm năm trước cho thấy Giáo sư và Berlin cùng lên kế hoạch cho vụ trộm nhưng có cái nhìn trái ngược nhau về tình yêu. Trong lốt cải trang, nhóm trộm hiên ngang tiến vào ngân hàng được canh gác cẩn mật, họ bắt giữ con tin và chiếm được vàng cũng như bí mật quốc gia. Cùng lúc đó, Giáo sư và Lisbon di chuyển liên tục trong khi chỉ huy nhóm trộm và đàm phán với cảnh sát. Một nỗ lực đột nhập bất thành của lực lượng cảnh sát vào bên trong ngân hàng buộc Đại tá Luis Tamayo và thanh tra Alicia Sierra phải trao trả Rio. Nairobi bị thương nặng do bị cảnh sát bắn tỉa, còn Lisbon bị bắt. Tin rằng Lisbon đã bị hành quyết và biết được việc cảnh sát đang chuẩn bị tấn công lần hai, Giáo sư đưa ra tuyên bố chiến tranh. Phần 3 kết thúc với Lisbon còn sống nhưng bị giam giữ và Tokyo thuật lại rằng Giáo sư đã rơi vào cái bẫy của chính mình, cũng như "chiến tranh đã bắt đầu."

Phần 4 bắt đầu với việc các thành viên cố cứu sống Nairobi. Tokyo đảo chính và tiếp quản quyền chỉ huy từ Palermo. Với suy luận rằng Lisbon vẫn còn sống và đang bị thẩm vấn, Giáo sư thuyết phục sự trợ giúp từ trợ lý của Tamayo là Antoñanzas. Palermo vì muốn thiết lập lại quyền chỉ huy nên đã bày cách thoát khỏi còng tay cho Gandía, giám đốc an ninh của ngân hàng. Gandía liên lạc với cảnh sát từ trong căn phòng an toàn bí mật của ngân hàng và bày ra trò chơi mèo vờn chuột bằng vũ khí đầy bạo lực với băng trộm. Gandía bắn vào đầu Nairobi khiến cô chết ngay tại chỗ, nhưng nhóm trộm sớm khống chế được gã. Giáo sư vạch trần cho công chúng việc cảnh sát tra tấn Rio và giam giữ Lisbon một cách trái pháp luật. Do công khai khẳng định tính xác thực của những sự việc này, Sierra bị truy nã. Nhờ sự giúp đỡ bên ngoài, Giáo sư giải thoát cho Lisbon. Phần 4 kết thúc khi Lisbon đoàn tụ với nhóm trộm bên trong ngân hàng, còn Sierra tìm ra nơi ẩn náu của Giáo sư và chĩa súng vào anh.

Mùa 3: Phần 5 Tiểu phần 1 và 2 (2021)

Phần 5 Tiểu phần 1 bắt đầu với việc Sierra phát hiện ra Giáo sư và đánh ngất anh, sau đó trói anh lại và tra khảo. Sau khi Lisbon  xâm nhập thành công vào ngân hàng, băng cướp chuẩn bị đối mặt với một cuộc tấn công từ quân đội Tây Ban Nha. Cả băng bắt được Gandia, sau đó chọn thả hắn ra bên ngoài hơn là phải xuống tay. Gandia muốn trả thù băng cướp, vì vậy Tamayo đã để hắn ta tham gia vào cuộc tấn công của binh lính. Sau khi phát hiện ra Giáo sư đã bị bắt nhưng Sierra không báo cho cảnh sát, Lisbon nói với cả băng rằng họ sẽ không bỏ cuộc. Benjamin và Marseille tìm thấy Giáo sư, nhưng bị Sierra đánh gục và trói lại. Khi Sierra gặp khó khăn trong việc sinh con, cô đã giải thoát cho Giáo sư, Marseille và Benjamin để họ có thể giúp đỡ mình. Sierra hạ sinh một cô con gái, đặt tên là Victoria. Arturo Roman, con tin ở Xưởng đúc tiền Hoàng gia và Ngân hàng Tây Ban Nha, đã ngoại tình với Stockholm trước vụ trộm đầu tiên, và những lời gợi nhắc của Arturo khiến Denver tức giận. Khi Arturo, thống đốc ngân hàng và các con tin khác bắt đầu cuộc nổi loạn, Stockholm đã bắn Arturo, rồi hắn được thả ra để được chăm sóc y tế. Trong một đoạn hồi tưởng, Berlin thuyết phục con trai mình là Rafael giúp anh ăn trộm 12 kg vàng cùng với Tatiana, Bogota và Marseille. Ở hiện tại, băng nhóm bắt đầu chiến đấu với quân đội, Helsinki bị trọng thương. Stockholm cảm thấy tội lỗi khi bắn Arturo, cha đẻ của con trai cô, và dùng morphine khi đang chữa trị cho Helsinki, khiến cô không thể hỗ trợ băng nhóm trong việc phòng thủ chống lại cuộc tấn công. Phần 5 Tiểu phần 1 kết thúc với việc Tokyo hy sinh tính mạng để đánh bại Gandia và binh lính.

Trong Phần 5 Tiểu phần 2, Sierra bỏ trốn và Giáo sư cùng Marseille đuổi theo cô. Ban đầu là kẻ thù, Giáo sư và Sierra nhanh chóng trở thành đồng minh khi họ đối mặt với kẻ thù chung – cảnh sát. Khi quay trở lại bể nước mưa, họ thấy số vàng đã được băng cướp chuyển giao cho họ. Tuy nhiên, cảnh sát đã tìm thấy bể nước mưa và bắt giữ Giáo sư, Sierra, Benjamin và Marseille. Họ trốn thoát, nhưng phát hiện ra vàng đã bị mất tích. Có thông tin cho rằng số vàng này thuộc về Rafael và Tatiana vì cô đã chia tay Berlin trong quá khứ để được ở bên Rafael. Ở hiện tại, Tatiana và Rafael đã chôn số vàng này. Palermo và Giáo sư phát hiện ra rằng họ đang làm điều đó, nhưng ngay vào thời điểm này, quân đội đã bắt được băng cướp. Giáo sư đưa cho Sierra một mảnh giấy từ Rafael, và thuyết phục cô cùng đi tìm vàng vì đó là hy vọng duy nhất của họ khi anh lái xe đến ngân hàng. Khi anh bước vào ngân hàng, Tamayo chế nhạo anh và thẩm vấn riêng từng thành viên trong băng. Denver là người đầu tiên thẩm vấn, nhưng không tiết lộ bất cứ điều gì và bị áp giải đến lều cảnh sát. Băng cướp tiết lộ cho công chúng số vàng đã được chuyển đi khỏi ngân hàng, dẫn đến sự hoảng loạn của công chúng và suy thoái kinh tế, khiến Tây Ban Nha có nguy cơ phá sản. Sierra có thể xác định vị trí số vàng bị đánh cắp. Bên ngoài ngân hàng, vàng đã được chuyển lên các xe tải, nhưng Giáo sư nói rằng đó chỉ là đồng thau bọc vàng. Các thành viên trong băng bị giết theo lệnh của Tamayo, khiến Denver bị sốc trong lều. Họ được đưa ra khỏi ngân hàng trong các túi đựng thi thể, và tiết lộ rằng họ còn sống khi Giáo sư thuyết phục Tamayo dừng cuộc truy kích; sự trở lại của "vàng" đã ổn định nền kinh tế đất nước. 24 giờ sau vụ trộm, cả nhóm đoàn tụ với nhau tại một căn cứ không quân. Mọi người đều nhận được hộ chiếu mới khi Rafael và Tatiana trả lại số vàng cho băng nhóm với lời hứa hẹn rằng họ sẽ nhận được một phần vàng. Băng cướp rời khỏi căn cứ không quân, phi vụ ở Ngân hàng Tây Ban Nha thành công.

Chủ đề và phân tích

Phi vụ triệu đô được chú ý vì đã phá vỡ nguyên tắc của thể loại phim trộm cướp. Trong khi các bộ phim thể loại này thường lấy nam giới làm trung tâm, Phi vụ triệu đô được kể từ góc nhìn của một phụ nữ –  Tokyo, ngoài ra loạt phim cũng sở hữu nhiều nhân vật nữ với tính cách mạnh mẽ. Bên cạnh đó, cách bắt đầu vụ trộm ngay sau phần giới thiệu đầu phim cũng mang lại sự khác biệt cho tác phẩm khi các bộ phim cùng thể loại thường dành nhiều thời gian để kể về việc băng nhóm được thành lập như thế nào. Các nhân tố thúc đẩy cảm xúc như tình bạn và tình yêu không hề bị lấn át bởi một phi vụ được lên kế hoạch hoàn hảo. Gần như tất cả những nhân vật chính, bao gồm cả người hay phản đối chuyện yêu đương như Giáo sư, cuối cùng cũng phải chịu khuất phục trước tình yêu, điều khiến loạt phim thường được so sánh với các tác phẩm telenovela. Yếu tố hài kịch trong phim, điều được so sánh với phim Back to the Future và thể loại hài đen, cũng giúp làm giảm bớt tính chất căng thẳng của vụ trộm. Các nhà sản xuất coi bản sắc văn hóa là một yếu tố quan trọng tạo nên bản chất của loạt phim vì nó giúp câu chuyện trở nên thân thuộc hơn với khán giả. Họ cũng tránh điều chỉnh bộ phim theo thị hiếu quốc tế, điều tạo nên sự khác biệt của loạt phim với các tác phẩm truyền hình Mỹ thông thường và mang tới cho khán giả quốc tế nhiều điều đậm chất Tây Ban Nha.

Phi vụ triệu đô lấy bối cảnh sau khi cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2008 diễn ra đã dẫn đến nhiều biện pháp thắt lưng buộc bụng cứng rắn được thi hành ở Tây Ban Nha, do đó các nhà phê bình cho rằng loạt phim là một câu chuyện ngụ ngôn thẳng thắn nói về sự nổi dậy chống lại chủ nghĩa tư bản, trong đó có tờ The Globe và Mail cho rằng vụ trộm của phim là "vì người dân" và là "một sự trả thù lại chính phủ." Theo tờ Le Monde, loạt phim, đặc biệt là các cảnh Giáo sư giảng giải cho nhóm trộm ở Toledo, cho thấy người ta nên có những giải pháp cho riêng mình trong bối cảnh chế độ tư bản đang vận hành một cách sai lệch. Sự tương đồng của loạt phim và nhân vật Robin Hood về việc cướp của người giàu chia cho người nghèo được báo chí lý giải theo nhiều cách khác nhau. El Español lập luận rằng sự tương đồng này khiến người xem cảm thấy gần gũi hơn với loạt phim vì xã hội ngày nay vốn luôn bày tỏ sự chán ghét đối với các ngân hàng và chính quyền, còn New Statesman cho rằng ngày nay người giàu không còn bị trộm nữa mà bị ăn mòn từ gốc rễ. Mặt khác, Mireia Mullor từ Esquire cho rằng điểm tương đồng với Robin Hood này chỉ là một chiến lược gây phân tâm của nhóm trộm vì ban đầu họ vốn không định sử dụng số tiền có được từ phi vụ đầu tiên để cải thiện chất lượng cuộc sống của dân thường. Vì lý do này, Mullor cũng cho rằng việc nhóm trộm được ủng hộ một cách đông đảo như trong phần 3 là một điều khó hiểu dù cho họ đã giúp bày tỏ sự bất bình của những người chịu bất công về kinh tế và chính trị.

Các nhân vật trong phim được xây dựng là những kẻ phản diện và phản anh hùng đa chiều luôn bù trừ lẫn nhau và có phẩm chất đạo đức không cố định. Berlin là một ví dụ khi anh từ một tên cướp thích ngược đãi con tin thành một trong những nhân vật được yêu thích nhất của loạt phim, bên cạnh đó còn có Mónica Gaztambide và Raquel Murillo từ con tin và thanh tra trở thành đồng phạm của nhóm trộm. Tờ The Huffington Post nhận định rằng ban đầu khán giả có thể nghĩ nhóm trộm là người xấu vì đã thực hiện hành vi phạm tội, nhưng về sau bộ phim cho thấy hệ thống tài chính mới là kẻ ác thực sự, cũng như băng trộm có lý do đúng đắn và có thể cảm thông được khi cướp của một "kẻ trộm" có quyền lực áp đảo. Najwa Nimri, nữ diễn viên vào vai thanh tra Alicia Sierra, cho rằng “điều làm một nhân vật phản diện trở nên phức tạp là cho thấy anh ta cũng có tình người" và "bất cứ ai cũng đều có mặt tiêu cực." Loạt phim để khán giả tự quyết định xem các nhân vật là người tốt hay xấu vì ở những thời điểm khác nhau trong phim, họ "vừa gần gũi mà cũng vừa xấu xa". Pina cho rằng chính khả năng thay đổi cách nhìn nhận này đã mang lại sự thu hút và thành công cho bộ phim.

Trong bối cảnh số lượng phim truyền hình có nhân vật chính là nữ nhìn chung đang tăng lên, Phi vụ triệu đô mang lại cho các vai nữ sự chú ý tương đương với nhân vật nam, điều mà theo hãng thông tấn BBC là đã thổi một làn gió mới vào nền công nghiệp phim truyền hình ở Tây Ban Nha. Các nhân vật nữ của loạt phim dần có nhận thức rõ ràng hơn về các vấn đề liên quan đến giới tính, chẳng hạn như trong phần 3, Mónica lập luận rằng phụ nữ có thể vừa đi cướp vừa làm bậc phụ huynh tốt giống như đàn ông. Các nhà phê bình cũng chú ý tới cách loạt phim thể hiện các vấn đề liên quan đến nữ quyền và bác bỏ tư tưởng gia trưởng của nam giới. Những vấn đề này được thể hiện thông qua nhân vật Nairobi và câu nói "Chế độ mẫu hệ bắt đầu" của cô trong phần 2, cũng như cảnh Palermo chứng minh sự tồn tại của chế độ phụ hệ, theo CNET là một cảnh gây cười. Tờ La Vanguardia cho rằng loạt phim không thực sự đề cao phụ nữ khi Úrsula Corberó với vai Tokyo thường xuất hiện trong tình trạng thiếu vải, còn Esquire chỉ trích việc phần 3 của bộ phim thường mô tả nguyên nhân dẫn đến rạn nứt trong mối quan hệ của các nhân vật là do lỗi của phía nữ. Alba Flores cho rằng đây không phải là một loạt phim với nữ quyền là yếu tố cốt lõi.

Phát hành

Phát sóng truyền hình

Phần 1 được phát sóng trên kênh truyền hình miễn phí Tây Ban Nha Antena 3 vào khung giờ 10:40 tối thứ Tư từ ngày 2 tháng 5 năm 2017 đến ngày 27 tháng 6 năm 2017. Phần 2 chuyển sang chiếu vào lúc 10:40 tối thứ Hai từ ngày 16 tháng 10 năm 2017 đến ngày 23 tháng 11 năm 2017, với số tập đã cắt giảm xuống còn 15 so với dự kiến ban đầu là từ 18 đến 21 tập. Vì loạt phim vốn được sản xuất để phát sóng trong khung giờ vàng của kênh Antena 3 nên mỗi tập phim dài khoảng 70 phút, thời lượng đặc trưng của phim truyền hình Tây Ban Nha. Chương trình trò chuyện chiếu ngay sau mỗi tập phim Tercer Grado (Lớp ba) đã lên sóng sau năm tập đầu tiên của phần 1.

Bất chấp những lời kêu gọi tẩy chay loạt phim sau khi Itziar Ituño lên tiếng phản đối nơi giam giữ các tù nhân ETA thuộc Xứ Basque – quê hương của nữ diễn viên – vào tháng 3 năm 2016, tập đầu tiên của Phi vụ triệu đô vẫn có số lượng người xem lớn nhất trong số các loạt phim Tây Ban Nha công chiếu từ tháng 4 năm 2015, gần gấp đôi con số tương tự của tác phẩm xếp thứ hai. Sáu tập đầu của phần 1 nhận được các đánh giá tốt và dẫn đầu trong nhóm phim truyền hình có chiếu quảng cáo, nhưng càng về sau, lượng người xem càng giảm và xuống thấp hơn con số mà Antena 3 kì vọng. Tờ La Nación của Argentina cho rằng lượng người xem giảm là do sự thay đổi về khung giờ, thời điểm phát sóng muộn và và quãng nghỉ hè giữa phần 1 và phần 2. Pina cho rằng các đoạn quảng cáo xen giữa phim đã gây ảnh hưởng xấu đến trải nghiệm về mặt hình ảnh của khán giả vì chúng làm gián đoạn diễn biến của phim, vốn gần như diễn ra theo thời gian thực. La Vanguardia nhận định sức hút của loạt phim đối với khán giả thông thường có chiều hướng suy giảm là do lịch chiếu mỗi tuần chỉ một tập dẫn đến cốt truyện diễn biến quá chậm. Biên kịch Santander đánh giá quá trình lên sóng của loạt phim trên Antena 3 là một sự "thất bại" vì hiệu suất khán giả chỉ dừng lại ở mức "không có gì đặc biệt", nhưng đồng thời cũng dành lời khen cho Antena 3 khi không biến tác phẩm thành loạt phim gồm các tập có nội dung tách biệt một cách độc lập.

Phát hành trên Netflix
Ngày 1 tháng 7 năm 2017, phần 1 có mặt trên Netflix Tây Ban Nha giống như các loạt phim khác thuộc quyền sở hữu của Atresmedia, tập đoàn truyền thông mẹ của kênh Antena 3. Tháng 12 năm 2017, Netflix mua lại bản quyền độc quyền chiếu trực tuyến loạt phim trên toàn thế giới. Hãng này đã chia lại loạt phim thành 22 tập với độ dài mỗi tập khoảng 50 phút. Các đoạn kết phim bỏ lửng và nhiều cảnh quay đã phải được chia ra và chuyển sang tập khác, nhưng việc này không gây nhiều ảnh hưởng do các plot twist liên tục của loạt phim. Netflix cho lồng tiếng và đổi tên loạt phim từ La casa de papel thành Money Heist khi phát hành tác phẩm ở các nước nói tiếng Anh. Hãng phát hành phần đầu tiên của loạt phim vào ngày 20 tháng 12 năm 2017 mà không có bất kỳ hoạt động quảng bá nào. Phần thứ hai xuất hiện trên nền tảng xem phim trực tuyến này vào ngày 6 tháng 4 năm 2018. Pina nhận xét rằng trải nghiệm của người xem trên Antena 3 và trên Netflix là "rất khác biệt" dù về bản chất loạt phim không hề có sự thay đổi.

Dù không được Netflix tiến hành quảng bá một cách triệt để, vào năm 2018, Phi vụ triệu đô vẫn trở thành loạt phim không nói tiếng Anh được xem nhiều nhất của Netflix sau bốn tháng có mặt trên nền tảng, điều gây bất ngờ cho các nhà sáng tạo của tác phẩm. Chỉ ít lâu sau đó, Netflix đã ký một hợp đồng toàn cầu độc quyền với Pina. Diego Ávalos, giám đốc phụ trách các tác phẩm gốc của Netflix ở châu Âu, nhận định rằng việc loạt phim được xem bởi khán giả ở nhiều độ tuổi không phải là một điều phổ biến. Một số lý do giải thích cho sự thay đổi rõ rệt về lượng người xem giữa Antena 3 và Netflix là vì thói quen xem phim của khán giả truyền hình đã thay đổi, cũng như việc phát hành trực tuyến mang lại lựa chọn cày phim cho họ. Pina và Sonia Martínez của Antena 3 đều cho rằng định dạng video theo yêu cầu vốn đã là bản chất của loạt phim. Nhiều khán giả Tây Ban Nha biết tới loạt phim nhờ xem trên Netflix chứ không biết tới việc tác phẩm từng phát sóng trên Antena 3.

Làm mới
Tháng 10 năm 2017, Pina phát biểu rằng dù ít có khả năng xảy ra nhưng phần 2 vốn được dự định sẽ có spin-off và đội ngũ của ông sẵn sàng kể tiếp câu chuyện của nhóm trộm dưới dạng phim lẻ hoặc do Netflix làm mới. Sau thành công của Phi vụ triệu đô trên nền tảng chiếu phim trực tuyến của mình, Netflix đã đề nghị Pina và công ty sản xuất tiếp tục thực hiện các tập mới cho loạt phim vốn đã có kết thúc trọn vẹn. Các biên kịch mất hơn hai tháng để trả lời đề nghị của Netflix và vạch ra hướng đi mới cho loạt phim, trong đó có việc viết một cuốn kinh thánh về những ý tưởng chính cho các tập mới. Điều quan trọng khiến các nhà sáng tạo loạt phim chấp nhận lời đề nghị của Netflix là bởi họ nhận định rằng các nhân vật vẫn còn nhiều điều để nói, đồng thời họ cũng sẽ có cơ hội để đi xa hơn khỏi vụ trộm hoàn hảo của hai phần đầu tiên. Các nhà sản xuất cho rằng câu chuyện nên tiếp tục lấy bối cảnh ở Tây Ban Nha và họ muốn làm một phần phim hậu truyện thay vì tiếp nối một cách liền mạch, đồng thời cũng sẽ mang lại tình thân và tình cảm cho các nhân vật thay vì để họ là một nhóm người xa lạ như trước đây. Việc Rio bị bắt được chọn làm chất xúc tác để đưa cả nhóm trở lại với nhau vì anh với tư cách là bạn trai của người dẫn chuyện đã mang lại yếu tố cảm xúc cần thiết, do đó không khiến việc thực hiện phần sau của loạt phim giống như một hành động "tự sát".

Ngày 18 tháng 4 năm 2018, Netflix chính thức đưa ra tuyên bố làm mới loạt phim với kinh phí lớn hơn đáng kể đáng kể, điều có thể đã khiến phần 3 là mùa phim có kinh phí mỗi tập đắt nhất trong lịch sử truyền hình Tây Ban Nha, theo tờ Variety. Tháng 7 năm 2018, Pina khi này đang trong quá trình viết kịch bản phát biểu rằng ông đánh giá cao việc Netflix cho thực hiện các tập phim có độ dài từ 45 đến 50 phút vì câu chuyện sẽ được kể một cách súc tích hơn và thời lượng ngắn hơn cũng mang lại cho khán giả quốc tế trải nghiệm thoải mái hơn. Với nỗ lực của Netflix trong việc cải thiện chất lượng và tăng độ hấp dẫn cho phiên bản tiếng Anh của các bộ phim nước ngoài, cũng như hơn 70% khán giả của Phi vụ triệu đô ở Hoa Kỳ sử dụng tuỳ chọn lồng tiếng thay vì phụ đề, Netflix đã thuê một đội ngũ lồng tiếng mới cho phần 3 và để cho đồng bộ thì đã lồng tiếng lại cả hai phần đầu. Hãng này phát hành phần 3 với tám tập phim vào ngày 19 tháng 7 năm 2019. Một ngày trước đó, hai tập đầu của phần 3 cũng được chiếu tại rạp với số lượng giới hạn ở Tây Ban Nha.

Tháng 8 năm 2019, Netflix báo cáo rằng có 34 triệu hộ gia đình đã xem phần 3 chỉ sau một tuần ra mắt, trong đó có 24 triệu tài khoản đã xem hết tất cả các tập của phần 3 trong khoảng thời gian này, biến đây trở thành một trong những tác phẩm được xem nhiều nhất trong lịch sử của Netflix bất kể ngôn ngữ. Phần 3 có lượng người xem trong trong tháng đầu là 44 triệu hộ gia đình và là loạt phim phổ biến nhất tại các nước không nói tiếng Anh của Netflix trong quý 3 năm 2019. Loạt phim được cho là có tầm ảnh hưởng quan trọng đến số người dùng trên toàn cầu của Netflix (ước tính có khoảng 148 triệu tài khoản vào giữa năm 2019) cũng như chiến thuật của hãng trong việc thu hút người dùng quốc tế mà các tác phẩm bằng ngôn ngữ nước ngoài là một nhân tố. Tháng 10 năm 2019, Netflix xếp Phi vụ triệu đô là tác phẩm truyền hình được xem nhiều thứ ba của hãng trong 12 tháng qua và là bộ phim có lượng khán giả lớn nhất tại một số thị trường châu Âu như Pháp, Tây Ban Nha và Ý trong năm 2019. Twitter xếp loạt phim ở vị trí thứ tư trên bảng xếp hạng "Top các bộ phim truyền hình trên toàn thế giới" của năm 2019.

Phần thứ tư với tám tập phim vốn không được thông báo trước đã kết thúc quá trình ghi hình vào tháng 8 năm 2019. Álex Pina và Javier Gómez Santande tuyên bố rằng không giống như phần 3, khi loạt phim mới cập bến Netflix và cần thu hút khán giả bằng một cốt truyện giàu năng lượng, phần 4 sẽ diễn ra chậm rãi hơn và tập trung vào các nhân vật nhiều hơn. Một lần khác, Pina và nhà giám đốc sản xuất Lobato tiết lộ rằng phần 4 là phần "đau thương nhất trong tất cả" vì "sự căng thẳng nhiều cỡ này cần phải được bùng nổ một lúc nào đó." Flores cho biết trước đó trong phần 3 biên kịch đã nhiều lần nhượng bộ người hâm mộ, nhưng sẽ đi ngược lại mong muốn của khán giả trong phần 4 và “ai yêu quý Nairobi sẽ phải đau lòng”. Theo Alonso, trọng tâm của phần 4 là cứu mạng Nairobi và sát cánh cùng nhau để sống sót. Phần 4 công chiếu vào ngày 3 tháng 4 năm 2020. Cùng ngày, một tập phim tài liệu có sự tham gia của các nhà sản xuất và dàn diễn viên được phát hành trên Netflix với tựa đề Phi vụ triệu đô: Một hiện tượng. Phần 4 đã phá vỡ nhiều kỷ lục về lượng người xem cho một loạt phim không nói tiếng Anh của Netflix với 65 triệu hộ gia đình đã xem phim trong bốn tuần đầu tiên, trở thành loạt phim không nói tiếng Anh được xem nhiều nhất tại thời điểm đó. Với phần 4, Phi vụ triệu đô là loạt phim được xem nhiều thứ hai trên Netflix, xếp sau mùa 1 của Thợ săn quái vật với 76 triệu lượt xem.

Tháng 10 năm 2019, các tờ báo Tây Ban Nha ABC và La Vanguardia dẫn lại khẳng định của trang web formulatv.com rằng Netflix đã làm mới loạt phim với phần 5 và quá trình tiền sản xuất đã bắt đầu. Tháng 11 năm 2019, La Vanguardia trích lại tuyên bố của đạo diễn Colmenar: "Có thể nói rằng sẽ có [phần] thứ năm" và phần phim mới sẽ được quay sau khi Vancouver Media hoàn thành dự án Sky Rojo. Cả Colmenar và Pina đều tiết lộ rằng đã có sự thảo luận với Netflix về việc thực hiện các phần phim spin-off. Trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 12 năm 2019, Pina và biên kịch Lobato không chia sẻ về khả năng thực hiện phần 5 vì lí do bảo mật hợp đồng, mà chỉ phát biểu: "Có ai đó biết rằng sẽ có [phần 5], nhưng chúng tôi thì không." Ngày 31 tháng 7 năm 2020, Netflix chính thức làm mới loạt phim bằng phần thứ năm và cũng là phần cuối cùng, với Pina khẳng định đây sẽ là phần phim xuất sắc nhất khi cuộc chiến chạm đến đỉnh điểm. Ông cũng chia sẻ rằng các nhà sản xuất đã dành một năm để suy nghĩ về cách băng trộm tan rã và làm thế nào để đưa nhiều nhân vật trong đó có Giáo sư vào những tình huống nan giải. Ngày 24 tháng 5 năm 2021, Netflix thông báo rằng phần 5 sẽ được phát hành thành hai tiểu phần, mỗi tiểu phần năm tập lần lượt vào ngày 3 tháng 9 và ngày 3 tháng 12 năm 2021. Tương tự như Phi vụ triệu đô: Một hiện tượng, một bộ phim tài liệu gồm hai phần với sự tham gia của các nhà sản xuất và dàn diễn viên được công chiếu cùng ngày trên Netflix, có tựa đề Phi vụ triệu đô: Từ Tokyo đến Berlin.

Tương lai

Chuyển thể bản Hàn Quốc

Tháng 11 năm 2020, Netflix công bố kế hoạch sản xuất bộ phim chuyển thể bản Hàn Quốc của Phi vụ triệu đô, có tựa đề Phi vụ triệu đô: Hàn Quốc - Khu vực Kinh tế chung. BH Entertainment và Contents Zium sẽ hợp tác sản xuất 12 tập phim dưới sự chỉ đạo của đạo diễn Kim Hong-sun. Quá trình sản xuất bản chuyển thể đã bị trì hoãn do đại dịch COVID-19 tại Hàn Quốc.

Vào ngày 29 tháng 4 năm 2022, Netflix tiết lộ rằng Phi vụ triệu đô: Hàn Quốc - Khu vực Kinh tế chung sẽ được phát hành vào ngày 24 tháng 6 năm 2022.

Loạt spin-off

Vào tháng 11 năm 2021, Netflix thông báo rằng họ sẽ sản xuất một loạt spin-off mang tên Berlin, sẽ được phát hành vào năm 2023.

Đón nhận

Phản hồi từ khán giả
Sau khi cập bến Netflix, Phi vụ triệu đô giữ vị trí là tác phẩm truyền hình được theo dõi nhiều nhất trên nền tảng này trong sáu tuần liên tiếp và trở thành một trong những loạt phim phổ biến nhất trên IMDb. Loạt phim thường xuyên lọt top thịnh hành toàn thế giới trên Twitter mà phần nhiều là nhờ được những người nổi tiếng nhắc đến, trong đó có các cầu thủ bóng đá Neymar và Marc Bartra, ca sĩ người Mỹ Romeo Santos và tiểu thuyết gia kinh dị nổi tiếng Stephen King. Người dùng mạng xã hội đăng tải lượng lớn các phương tiện truyền thông cho thấy họ mặc trang phục của nhóm trộm; bộ trang phục này cũng được sử dụng tại Lễ hội Rio Carnival. Những biểu ngữ lớn in hình Dalí xuất hiện tại các sân vận động bóng đá ở Ả Rập Xê Út. Các thước phim tài liệu về những sự kiện này đã xuất hiện trong phần 3 của loạt phim như một sự tri ân tới thành công quốc tế mà người hâm mộ đã mang lại cho tác phẩm. Bảo tàng Grévin ở Paris đã trưng bày các bức tượng của nhóm trộm tại bảo tàng sáp của mình vào mùa hè năm 2018. Hình ảnh biểu tượng của loạt phim cũng được nhiều bên thứ ba sử dụng để quảng cáo hay làm đại diện trong thể thao và thậm chí là trong phim khiêu dâm.

Loạt phim cũng đã mang lại một số ảnh hưởng tiêu cực. Nhiều cuộc tấn công ngoài đời thực đã xảy ra trong đó kẻ cướp mặc bộ trang phục màu đỏ và đeo mặt nạ Dalí thương hiệu của loạt phim, cũng như bắt chước kế hoạch đột nhập ngân hàng của băng trộm hư cấu. Vì lý do này, trang phục của nhóm trộm đã bị cấm tại Lễ hội Limassol Carnival 2019 để đảm bảo an ninh. Trong một cuộc tấn công trên YouTube, tin tặc đã xóa ca khúc "Despacito" và để lại một hình ảnh của loạt phim. Ở Thổ Nhĩ Kỳ, một nhà báo của kênh truyền hình AkitTV và cựu thị trưởng thủ đô Ankara đều đưa ra cảnh báo cho rằng loạt phim nhiều khả năng là một sự khuyến khích khủng bố và là "biểu tượng nguy hiểm của sự nổi loạn".

Tờ báo Tây Ban Nha El Mundo nhận định phản hồi của công chúng phản ánh "xu hướng suy thoái của tín ngưỡng trên toàn cầu" khi nhóm trộm đại diện cho "những kẻ phản anh hùng hoàn hảo", còn tờ New Statesman giải thích lượng lớn khán giả quốc tế mà loạt phim có được là nhờ "khắc hoạ những vấn đề căng thẳng về mặt xã hội và kinh tế, cũng như mang lại một lối thoát không tưởng." Phản hồi của khán giả đặc biệt nhiều ở khu vực Địa Trung Hải của châu Âu và các nước Mỹ Latinh như Tây Ban Nha, Ý, Pháp, Bồ Đào Nha, Brasil, Chile và Argentina, do đó việc tiếng Tây Ban Nha là một ngôn ngữ phổ biến không được xem là lý do chung cho sự thành công của loạt phim. Santander và Alonso cho rằng thế giới Latinh từng cảm thấy bản thân nằm ngoài khả năng gây ảnh hưởng trên toàn cầu, nhưng giờ đây Tây Ban Nha hoàn toàn có thể cạnh tranh với các đối thủ trên thế giới trong việc sản xuất sản phẩm truyền thông.

Netflix đã hợp tác với thương hiệu trò chơi điện tử bắn súng chiến thuật Tom Clancy's Rainbow Six Siege để ra mắt một sự kiện thuộc trò chơi mà trong đó các con tin ở ngân hàng mặc bộ trang phục đỏ và đeo chiếc mặt nạ thương hiệu của loạt phim, ngoài ra ca khúc "Bella ciao" cũng được sử dụng làm nhạc nền cho sự kiện. Người chơi có thể mua trang phục và phụ kiện có liên quan đến loạt phim cho hai nhân vật chính của trò chơi.

Đánh giá chuyên môn
Phần mở đầu của loạt phim trên sóng Antena 3 chủ yếu được truyền thông Tây Ban Nha dành lời khen ngợi. Nayín Costas của El Confidencial gọi tập mở đầu là một sự khởi đầu đầy hứa hẹn và cuốn hút người xem khi "vừa kích thích, vừa đủ hài hước mà cũng rất căng thẳng", nhưng cũng cho rằng sẽ là một thách thức để duy trì sự kịch tính cho tới cuối loạt phim. Dù đánh giá rằng phần lời thuyết minh được lồng tiếng là không cần thiết cũng như khâu chỉnh sửa âm thanh và hội thoại còn thiếu sót, Natalia Marcos của El País dành sự yêu thích cho dàn diễn viên và sự tham vọng của loạt phim: "Thật là vô cùng liều lĩnh, táo bạo mà thú vị, ít nhất là khi bộ phim mới bắt đầu." Cô cũng khen ngợi phần đầu của loạt phim vì có hướng đi xuất sắc và nỗ lực mang lại sự đổi mới cho phim truyền hình Tây Ban Nha. Khi loạt phim đi vào những tập cuối của quá trình phát sóng trên truyền hình, Costas dành lời khen cho tác phẩm vì đã mang lại một "kết thúc chất lượng cao", nhưng bày tỏ sự nuối tiếc vì loạt phim đã đi theo hướng an toàn để làm hài lòng người xem bằng một cái kết có hậu dễ đoán trước thay vì dám mạo hiểm để "làm điều gì đó khác biệt, độc nhất và tham vọng", và rằng bộ phim đã không thể tiếp nối bước chân của Vis a Vis.

Tham khảo

Ghi chú

Liên kết ngoài

Chương trình truyền hình tiếng Tây Ban Nha
Phim truyền hình nhiều tập
Phim truyền hình thập niên 2010
Phim truyền hình ra mắt năm 2017
Phim truyền hình quay tại Tây Ban Nha


title: Eupithecia grossbeckiata

text:
Eupithecia grossbeckiata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

G


title: Euclysia ochrivitta

text:
Euclysia ochrivitta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Euclysia


title: Bí kíp luyện rồng 2

text:
Bí kíp luyện rồng 2 (tên gốc tiếng Anh: How to Train Your Dragon 2) là một bộ phim hoạt hình máy tính 3D giả tưởng hành động Mỹ 2014 sản xuất bởi DreamWorks Animation và phát hành bởi 20th Century Fox loạt sách cùng tên của Cressida Cowell. Đây là phần tiếp theo của hoạt hình máy tính Bí kíp luyện rồng (2010) Người viết và đạo diễn phim là Dean DeBlois với sự tham gia của các ngôi sao lồng tiếng Jay Baruchel, Gerard Butler, Craig Ferguson, America Ferrera, Jonah Hill, Christopher Mintz-Plasse, T.J. Miller và Kristen Wiig cùng với Cate Blanchett, Djimon Hounsou và Kit Harington. Phim được công chiếu vào ngày 13 tháng 6 năm 2014.

Nội dung
Vùng đất Berk đã trở thành một vùng đất thịnh vượng, loài người và loài rồng chung sống hạnh phúc.Trong một lần khám phá những vùng đất mới, Hiccup chạm trán nhóm thợ săn rồng dẫn đầu bởi Eret,  . Tuy vậy, Hiccup lại được biết đến một kẻ nguy hiểm - Drago máu mặt,một kẻ vô cùng tàn bạo và nguy hiểm với âm mưu tập hợp một đội quân rồng đang tìm về xứ Berk tiêu diệt tất cả. Rồi bỗng Hiccup tìm thấy Valka - người mẹ ruột được cho là đã chết 20 trước. Valka dẫn Hiccup đến vùng đất thiêng - nơi sinh sống của hầu hết loài rồng và của một con rồng đầu đàn khổng lồ - Bewilderbeast. Valka tiết lộ tất cả mọi thứ bà học được cả 20 năm trời, nói lên lời xin lỗi và cả mong muốn hòa bình ở mọi nơi giữa rồng và người vì bà cũng có khả năng giống Hiccup, khả năng thuần hóa loài rồng.

Stoick lại đoàn tụ với Valka. Cả hai người lấy lại được tình yêu cũ, tưởng rằng lại được chung sống hạnh phúc thì Drago máu mặt ra lệnh cho rồng mẹ điều khiển toàn bộ loài rồng. Và Toothless (Sún Tất) với sự điều khiển, đã bắn chết Stoick vì đỡ đạn cho Hiccup.

Hiccup dần lấy lại được Toothless bởi tình bạn quý giá của mình, và với sức mạnh khổng lồ của loài Night Fury, Toothless đánh bại rồng mẹ khổng lồ, trở thành Rồng Đầu Đàn. Chiến thằng của Hiccup cũng giúp anh trở thành tộc trưởng người Viking xứ Berk, một phần vì người cha đã mất Stoick.

Lồng tiếng
 Jay Baruchel vai Hiccup Horrendous Haddock III
 America Ferrera vai Astrid Hofferson
 Cate Blanchett vai Valka
 Gerard Butler vai Stoick
 Craig Ferguson vai Gobber
 Christopher Mintz-Plasse vai Fishlegs Ingerman.
 Jonah Hill vai Snotlout Jorgenson
 T.J. Miller và Kristen Wiig vai Tuffnut và Ruffnut Thorston
 Djimon Hounsou vai Drago Bloodvist
 Kit Harington vai Eret

Nhạc phim

Album nhạc phim được phát hành vào ngày 17 tháng 6 năm 2014 bởi Relativity Music Group.

Quảng bá
Bí kíp luyện rồng 2 dự kiến sẽ được phát hành trên DVD và Blu-ray (2D and 3D) vào ngày 11 tháng 11 năm 2014.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim năm 2014
Phim Mỹ
Phim tiếng Anh
DreamWorks Animation
Phim hoạt hình Mỹ
Phim 3D năm 2014
Phim dựa theo sách thiếu nhi
Phim hoạt hình máy tính
Phim hoạt hình máy tính năm 2014
Phim hoạt hình tưởng tượng
Phim hài Mỹ
Phim sử dụng công nghệ âm thanh Dolby Surround 7.1
Phim tiếp nối
Phim kỳ ảo thập niên 2010
Phim tưởng tượng dành cho trẻ em
Phim với các sự vật được nhân hoá
Phim hoạt hình Mỹ thập niên 2010
Phim tưởng tượng hài hước của Mỹ
Phim và người giành giải Annie
Phim sử dụng công nghệ âm thanh Dolby Atmos
Phim IMAX
Phim tiếp nối Mỹ
Phim giành giải Annie cho phim hoạt hình xuất sắc nhất
Phim giành giải Quả cầu vàng cho Phim hoạt hình hay nhất
Phim của 20th Century Fox
Phim phiêu lưu hài hước Mỹ
Phim hoạt hình máy tính Mỹ
Phim hoạt hình có tính kịch
Phim dựa trên tiểu thuyết Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim sử dụng công nghệ CGI
Phim hoạt hình hãng 20th Century Fox
Phim hoạt hình về rồng
Rồng trong văn hoá đại chúng
Phim hoạt hình hãng DreamWorks Animation


title: Campaea honoraria

text:
Campaea honoraria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1775
Campaea
Côn trùng châu Âu


title: Dubai Tennis Championships 2022 - Đôi nam

text:
Tim Pütz và Michael Venus là nhà vô địch, đánh bại Nikola Mektić và Mate Pavić trong trận chung kết, 6–3, 6–7(5–7), [16–14].

Juan Sebastián Cabal và Robert Farah là đương kim vô địch, nhưng chọn tham dự ở Acapulco.

Hạt giống

Kết quả

Kết quả

Vòng loại

Hạt giống

Vượt qua vòng loại
  Alexander Bublik /  Altuğ Çelikbilek

Thua cuộc may mắn

Kết quả vòng loại

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Kết quả vòng đấu chính
 Kết quả vòng loại

Dubai Tennis Championships - Đôi nam
Dubai Tennis Championships 2022


title: Suezichthys caudavittatus

text:
Suezichthys caudavittatus là một loài cá biển thuộc chi Suezichthys trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1898.

Từ nguyên
Từ định danh của loài cá này được ghép bởi hai từ trong tiếng Latinh, cauda: "đuôi" và vittatus: "có dải sọc", hàm ý đề cập đến dải chéo sẫm màu ở nửa trên của vây đuôi của chúng.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
S. caudavittatus có phạm vi phân bố ở Tây Bắc Ấn Độ Dương. Loài này được ghi nhận tại những vùng biển bao quanh bán đảo Ả Rập, là Biển Đỏ; vịnh Ba Tư trải dài đến vịnh Oman; bờ biển Ả Rập thuộc Oman và Yemen; và từ vịnh Aden trải dài đến Bắc Somalia và Socotra.

Chúng sống gần các rạn san hô trên nền đáy cát ở độ sâu khoảng từ 25 đến 150 m; cá trưởng thành có xu hướng sống ở vùng nước sâu.

Mô tả
S. caudavittatus có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 12 cm. Cá đực trưởng thành có màu đỏ phớt hồng, riêng vùng bụng có màu xám ánh bạc. Nửa dưới của vây lưng có màu tím nhạt, hơi xám. Có các hàng vảy trên má: 2 hàng ở sau mắt và 3 hàng ở dưới mắt, cũng như 5–6 vảy ở trước vây lưng. Không có vảy ở gốc vây lưng và vây hậu môn. Vảy trên cơ thể lớn. Nửa đuôi trên có một dải sọc chéo sẫm màu. Vây lưng có đốm đen ở hai màng vây bao lấy 3 tia gai đầu tiên. Màu sắc của cá cái không được biết đến.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 10; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số tia vây ở vây ngực: 13; Số vảy đường bên: 25; Số đốt sống: 25.

Tham khảo

C
Cá Ấn Độ Dương
Cá biển Đỏ
Cá Israel
Cá Pakistan
Cá Oman
Cá Yemen
Cá Somalia
Động vật được mô tả năm 1898


title: Nadagara vindevogheli

text:
Nadagara vindevogheli là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nadagara


title: Mesochorus interstitialis

text:
Mesochorus interstitialis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesochorus


title: Sân bay Lanzarote

text:
Sân bay Lanzarote (IATA: ACE, ICAO: GCRR) (tiếng Tây Ban Nha: Aeropuerto de Lanzarote), còn được gọi là sân bay Arrecife, là sân bay phục vụ đảo Lanzarote trong quần đảo Canary. Sân bay này nằm ở San Bartolomé, Las Palmas, 5 km (3,1 mi) về phía tây nam thị trấn Arrecife. Nó xử lý các chuyến bay đến các sân bay châu Âu, với hàng trăm ngàn khách du lịch mỗi năm, cũng như các chuyến bay nội sân bay Tây Ban Nha khác. Sân bay này đã phục vụ 5.883.039 hành khách vào năm 2014.

Lịch sử
Trong những năm 1930 sự cần thiết phải có một sân bay trên đảo đã trở nên rõ ràng khi có nhu cầu kết nối giao thông với các đảo khác và với đại lục, cũng như một điểm tiếp nhiên liệu cho máy bay. Sau đó một sân bay được xây dựng ở Llanos de Gaucimeta. Chiếc máy bay đầu tiên hạ cánh tại sân bay là một chiếc Junkers Ju 52 EC-DAM vào ngày 24 tháng 7 năm 1941. Không quân Tây Ban Nha sau đó thấy cần phải có một phi trường lâu dài cho mục đích quốc phòng, và sân bay đã được xây dựng trong Arrecife. Năm 1946, sân bay tạm thời chấp nhận giao thông dân dụng. Người ta đã hạ tầng sân bay, với một phần mở rộng đường băng và sân đỗ.
Một nhà ga hành khách mới được xây dựng cùng với một trung tâm điều khiển, vào ngày 03 tháng 3 năm 1970 các chuyến bay quốc tế và trong nước đã bắt đầu sử dụng sân bay.

Tham khảo

Sân bay Tây Ban Nha
Tỉnh Las Palmas


title: 2028

text:
Năm 2028 (số La Mã: MMXXVIII). Trong lịch Gregory, nó sẽ là năm thứ 2028 của Công nguyên hay của Anno Domini; năm thứ 28 của thiên niên kỷ 3 và của thế kỷ 21; và năm thứ chín của thập niên 2020.

Sự kiện

Tháng 1

Tháng 2

Tháng 3

Tháng 4

Tháng 5

Tháng 6

Tháng 7
21 tháng 7 - 6 tháng 8: Thế vận hội Mùa hè 2028 tại Los Angeles, Hoa Kỳ.

Tháng 8
21 tháng 7 - 6 tháng 8: Thế vận hội Mùa hè 2028 tại Los Angeles, Hoa Kỳ.

Tháng 9

Tháng 10

Tháng 11
Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, 2028

Tháng 12

Sự kiện sắp diễn ra

Sinh

Mất

Tham khảo


title: Trận Nineveh (627)

text:
Trận Nineveh ( ) là trận đánh quan trọng của Chiến tranh La Mã – Ba Tư từ năm 602 đến năm 628.

Vào giữa tháng 9 năm 627,Hoàng đế  Heraclius đã xâm chiếm vào trung tâm của đế quốc Sasanian trong một chiến dịch mùa đông mạo hiểm và bất ngờ. Hoàng đế Khosrow II của Ba Tư bổ nhiệm Rhahzadh làm chỉ huy quân đội để đối đầu lại với đội quân của  Heraclius. Các đồng minh Gokturk của Heraclius đã không hỗ trợ, trong khi đó quân tiếp viện của Rhahzadh thì không đến kịp cho trận chiến. Trong trận chiến sau đó, Rhahzadh bị giết và những người Sasani còn sống đã rút lui.

Chiến thắng của Đế quốc Byzantine  dẫn đến cuộc nội chiến ở Ba Tư và sự khôi phục lại lãnh thổ của Đế chế La Mã (phương Đông) về biên giới vốn có của nó ở vùng Trung Đông. Cuộc nội chiến sau đó cũng làm suy yếu Đế chế Sasanian một cách đáng kể, góp phần  vào cuộc chinh phạt Ba tư của người Hồi giáo.

Mở đầu
Khi Hoàng đế Maurice của  Đế quốc Byzantine bị sát hại bởi người đoạt vị, Hoàng đế Phocas, Khosrau II đã tuyên chiến để trả thù cho cái chết của ân nhân mình. Trong khi người Ba Tư thành công trong giai đoạn đầu của cuộc chiến,chiếm được phần lớn các vùng đất Levant, Ai Cập và cả vùng Anatolia, thì  Hoàng đế Heraclius với việc lên ngôi sau khi lật đổ Phocas đã dẫn đến sự thua cuộc của người Ba Tư. Các chiến dịch quân sự của Heraclius đã giúp thay đổi cán cân cuộc chiến, buộc người Ba Tư phải chuyển về thế phòng thủ và cho phép lính Byzantine lấy lại động lực để tiếp tục cuộc chiến. Liên minh với người Avar, người Ba Tư đã cố gắng chiếm Constantinople, nhưng bị đánh bại sau đó.

Trong khi Cuộc bao vây Constantinople đang diễn ra, Heraclius đã liên minh các Khazar dưới quyền Ziebel, được xác định là đế quốc  Western Turkic Khaganate của người Göktürk do Tong Yabghu đứng đầu, cùng với lời hứa về các phần thưởng và việc kết hôn với con gái mình là Eudoxia Epiphania. Người Thổ Nhĩ Kỳ ở Caucasus đã đồng ý hỗ trợ bằng cách gửi 40.000 quân để xâm lược Đế quốc Ba Tư vào năm 626 dẫn đến Chiến tranh Ba Tư -Thổ Nhĩ Kỳ lần thứ 3. Liên minh này đã tập trung chủ yếu vào việc bao vây Tiflis.

Cuộc xâm lược vào Mesopotamia
Vào giữa tháng Chín 627, để cho Ziebel ở lại tiếp tục cuộc bao vây Tiflis, Heraclius đã tấn công vùng đất trung tâm của đế quốc Ba Tư, với khoảng 25.000-50.000 lính và 40.000 quân Göktürks hỗ trợ. Tuy nhiên, lính Göktürks đã không giúp đỡ vì điều kiện mùa đông khắc nghiệt.  Heraclius bị 12.000 lính của Rhahzadh đuổi theo, nhưng đã cố tránh giao chiến với Rhahzadh mà tiến công thẳng vào Mesopotamia,Đế quốc Ba Tư (Iraq hiện đại).  Heraclius lấy thức ăn cho lính và gia súc từ khu vực nông thôn trên dường đi, làm cho đội quân của Rhahzadh đuổi theo sau gặp khó khăn trong việc tìm kiêm nguồn cung cấp thức ăn.

Vào ngày 1 tháng 12, đội quân của Heraclius đã vượt qua dòng sông Zab và cắm trại gần Nineveh, tàn tích cũ của thủ đô của Đế quốc Assyria. Đây là sự di chuyển từ phía nam lên bắc, trái với dự tính ban đầu  về một cuộc hành quân về phía nam. Tất nhiên, đây có thể coi là cách để tránh dính vào bẫy của quân đội Ba Tư.Đội quân của Rhahzadh đang tiếp cận Nineveh từ một vị trí khác. Biết được rằng 3000 quân tiếp viện Ba Tư đang đến, Heraclius đã buộc phải có hành động. Ông đã giả vờ rút lui khỏi Ba Tư bằng cách dong sông Tigris.

Chiến trường
Heraclius tìm thấy một vùng đồng bằng ở phía tây sông Zab, cách không xa tàn tích của Nineveh. Địa hình cho phép Byzantines tận dụng lợi thế của mình trong các việc sử dụng giáo và chiến đấu tầm gần. Hơn nữa, sương mù còn làm giảm lợi thế của Ba Tư trong việc sử dụng vũ khí tầm xa và cho phép lính Byzantine tấn công mà không bị tổn thất nặng nề từ việc bắn yểm trợ từ xa của lính Ba Tư. Walter Kaegi tin rằng trận chiến này diễn ra gần Karamlays Creek.

Trận chiến
Vào  tháng 12, Rhahzadh triển khai lực lượng của mình thành ba lớp quân đội và tấn công. Heraclius giả vờ rút lui để dẫn người Ba Tư đến đồng bằng trước khi phản công lại người Ba Tư. Sau tám giờ chiến đấu, người Ba Tư phải rút lui đến chân đồi gần đó, nhưng đó đã không phải sự tiêu diệt hoàn toàn. Chỉ có 6.000 người Ba Tư ngã xuống.

Lược sử tóm tắt của Nikephoros nói rằng Rhahzadh đã thách đấu Heraclius trong một trận chiến cá nhân. Heraclius đồng ý và giết Rhahzadh trong một nhát đam; Hai người khác cũng đã thách đấu và thua cuộc. Theo một sử gia Byzantine khác, Theophanes, cũng ủng hộ điều này. Tuy nhiên, nhiều nghi ngờ đã được đặt là việc này có thực sự xảy ra hay không. Tuy nhiên dù thế nào, Rhahzadh đã chết  trong trận chiến.

3.000 quân tiếp viện của Ba Tư đã đến muộn để hỗ trợ Rhahzadh trong trận chiến.

Hậu quả

Chiến thắng tại Nineveh đã không hoàn toàn vì quân Byzantine không thể chiếm được trại của lính Ba Tư. Tuy vậy, chiến thắng này đã đủ để phá tan sự chống cự còn lại của đế quốc Ba Tư.

Không còn đội quân Ba Tư nào có khả năng chống lại, quân đội của Heraclius đã cướp bóc Dastagird, cung điện của Khosrau và chiếm được rất nhiều tài sản bao gồm cả: 300 lá cờ Byzantine / La Mã bị chiếm giữ sau nhiều năm chiến tranh. Khosrau đã chạy trốn đến vùng núi Susiana để hỗ trợ cho việc phòng thủ của thành phố Ctesiphon. Heraclius không thể tấn công thành phố Ctesiphon vì Kênh Nah Girls đã bị chặn bởi cây cầu hỏng.

Quân đội Ba Tư đã nổi dậy và lật đổ Khosrau II, đưa Kavadh II con trai của Khosrau lên ngôi, còn được gọi là Siroes, thay cho ông. Khosrau đã bị giết trong ngục  sau khi chịu đụng sống năm ngày trong điều kiên đủ để sống qua ngày, và bị chịu cái chết từ từ bởi mũi tên vào ngày thứ năm. Kavadh đã ngay lập tức gửi lời đề nghị hòa bình đến cho Heraclius. Hoàng đế Heraclius không áp đặt các điều khoản nặng nề vì biết rằng đế chế Byzantine cũng không thể tiếp tục cuộc chiến. Theo hiệp ước hòa bình, đế chế Byzantine lấy lại tất cả các lãnh thổ bị chiếm, những người lính bị bắt, khoản bồi thường chiến tranh và các thánh vật tôn giáo như: Thập giá Đích thực và các thánh tích khác đã bị mất ở Jerusalem vào năm 614. Trận chiến là cuộc giao tranh cuối cùng của chuỗi Chiến tranh La Mã-Ba Tư.

Ghi chú

Tham khảo

Năm 627
Trận đánh liên quan tới Đế quốc Đông La Mã


title: Mesochorus savoianus

text:
Mesochorus savoianus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesochorus


title: Porphyrinia parallela

text:
Porphyrinia parallela là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Porphyrinia


title: Psecacera robusta

text:
Psecacera robusta là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Psecacera