title: Littorio (lớp thiết giáp hạm)

text:
Lớp thiết giáp hạm Littorio là một lớp thiết giáp hạm của Regia Marina (Hải quân Hoàng Gia Ý). Lớp này bao gồm bốn tàu - Littorio, Vittorio Veneto, Roma, và Impero  - nhưng chỉ có ba chiếc đầu của lớp được hoàn thành và đưa vào hoạt động. Được đóng trong giai đoạn năm 1934 và 1942, đây là lớp thiết giáp hạm tân tiến nhất của người Ý trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Chúng được phát triển để đối phó với lớp thiết giáp hạm Dunkerque của Hải quân Pháp, được trang bị pháo có cỡ nòng  và có tốc độ tối đa . Thiết kế lớp tàu này đã được Hải quân Tây Ban Nha xem xét và áp dụng, nhưng việc Chiến tranh Thế giới thứ hai bùng nổ đã làm hoãn lại toàn bộ kế hoạch đóng tàu của họ.

Hai tàu đầu tiên của lớp, Littorio và Vittorio Veneto, đã hoạt động tích cực trong những tháng đầu kể từ khi Ý chính thức tham gia Chiến tranh Thế giới thứ hai. Chúng góp phần hình thành lên xương sống của hạm đội chủ lực của người Ý, và tiến hành nhiều chiến dịch đánh chặn các đoàn tàu vận tải của Anh tại Địa Trung Hải, mặc dù không đạt được nhiều thành công nổi bật. Hai tàu này đã liên tục bị trúng ngư lôi trong suốt sự nghiệp hoạt động: Littorio bị trúng ngư lôi trong cuộc không kích của người Anh vào Taranto trong tháng 11 năm 1940 và một lần nữa vào tháng 6 năm 1942; Vittorio Veneto trúng ngư lôi trong trận Mũi Matapan vào tháng 3 năm 1941 và trúng một lần nữa trong lúc hộ tống một đoàn tiếp tế vào Bắc Phi sáu tháng sau đó. Roma được biên chế vào hạm đội trong tháng 6 năm 1942. Impero được hạ thủy vào tháng 9 năm 1939, nhưng ưu tiên về các đơn vị tàu hộ tống tại Địa Trung Hải đã khiến việc trang bị tàu bị dừng lại.

Vào tháng 9 năm 1943, quân đội Đồng Minh chiếm nước Ý thành công và một hiệp định đình chiến đã được ký kết với bên Đồng Minh. Littorio sau đó được đổi tên thành Italia. Ba thiết giáp hạm Italia, Vittorio Veneto, và Roma, cùng các tàu chiến còn lại của Hải quân Hoàng Gia Ý, được lệnh tiến về Malta trước khi tập kết tại Alexandria. Trên đường tới Malta, hạm đội bị máy bay ném bom Đức tấn công bằng bom dẫn đường Fritz X, làm hư hại Italia và đánh chìm Roma. Những tàu chiến còn lại cập bến Malta và được quân Đồng Minh chiếm giữ. Con tàu thứ tư chưa được hoàn thiện của lớp, Impero, đã bị quân đội Đức thu giữ sau khi Ý rút khỏi cuộc chiến và được sử dụng là bia tập bắn, tới khi bị đánh chìm bởi máy bay ném bom Mỹ trong năm 1945. Sau chiến tranh, Italia và Vittorio Veneto được chuyển đến Hoa Kỳ và Anh với vai trò là chiến lợi phẩm. Hai con tàu sau đó được trao trả về Ý và Italia, Vittorio Veneto và Impero lần lượt được tháo dỡ trong giữa năm 1952 và 1954.

Bối cảnh
Theo các thỏa thuận được ký kết trong Hiệp ước Hải quân Washington năm 1922, Ý được phép đóng tổng cộng tối đa 70.000 tấn tổng trọng lượng choán nước cho tàu chủ lực, có thể được sử dụng trong giai đoạn 1927-1929. Pháp, quốc gia được xếp ngang hàng với Ý, cũng chỉ được phép đóng tổng trọng lượng choán nước của tàu chủ lực tối đa là 70.000 tấn. Cả hai nước đều phải chịu những áp lực đáng kể từ các bên ký kết khác về việc đóng các thiết giáp hạm có tải trọng nhỏ hơn và sử dụng pháo có cỡ nòng bé hơn. Thiết kế đầu tiên của Ý, được đệ trình vào năm 1928, đề xuất việc đóng một con tàu nặng 23.000 tấn và mang sáu khẩu pháo 381 mm được lắp đặt trong ba tháp pháo hai nòng. Bộ chỉ huy Hải quân đã đồng ý chọn thiết kế này vì nó cho phép họ đóng được ba con tàu có tổng mức choán nước không vượt ngưỡng giới hạn 70.000 tấn. Điều này cũng sẽ giúp người Ý duy trì được ít nhất hai hạm đội ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu ở bất kỳ thời điểm nào. Thiết kế này đã cắt giảm khả năng bảo vệ và tầm hoạt động của tàu để đổi lấy tốc độ và hệ thống vũ khí hạng nặng. Bản thân người Ý cũng không đề cao tầm hoạt động của tàu do hạm đội của họ chỉ hoạt động chủ yếu ở khu vực Địa Trung Hải.

Đến năm 1928, phòng thiết kế đã đệ trình một nghiên cứu khác, một thiết giáp hạm có mức choán nước 36.000 tấn, được trang bị sáu pháo 406 mm và có khả năng chịu được sức tàn phá của các khẩu pháo có cỡ nòng tương tự. Ít nhất một tàu trong số đó sẽ được đóng cùng ba con tàu 23.000 kia khi "kỳ nghỉ" kết thúc vào năm 1931. Tuy nhiên, kinh phí đã không được phân bổ cho việc đóng tàu do Hải quân Ý không muốn kích động một cuộc chạy đua vũ trang với Hải quân Pháp. Hiệp ước Hải quân London năm 1930 đã kéo dài hạn của "kỳ nghỉ" đến năm 1936, mặc dù Ý và Pháp vẫn giữ quyền đóng các tàu chủ lực với mức choán nước tối đa 70.000 tấn. Cả hai nước đều bác bỏ các đề xuất của bên Anh về việc giới hạn thiết kế các thiết giáp hạm với xuống còn 25.000 tấn và mang pháo 305 mm. Sau năm 1930, Hải quân Ý đã bỏ hoàn toàn các thiết kế thiết giáp hạm cỡ nhỏ hơn. Cũng vào năm 1930, Hải quân Đức bắt đầu đóng ba tàu lớp Deutschland, trang bị sáu khẩu pháo 280 mm, và Pháp đã lần lượt hạ hai thiết giáp hạm lớp Dunkerque, được trang bị tám khẩu pháo 330 mm, để đối phó với chúng. Cuối năm 1932, các nhà thiết kế Ý đã thiết kế một lớp tàu để đối phó với lớp Deutschland, được trang bị sáu khẩu pháo 343 mm đặt trong hai tháp pháo ba nòng và có mức choán nước là 18.000 tấn.

Hải quân Ý sau đó quyết định rằng các thiết kế nhỏ là không thực tế và bắt đầu tập trung vào những thiết kế lớn hơn. Một thiết kế về lớp tàu có choán nước 26.900 tấn, mang tám pháo 343 mm lắp trong ba tháp pháo đôi, đã được đệ trình lên Bộ chỉ huy Hải quân. Thiết kế này sau đó đã bị bác bỏ để chuyển sang thiết kế thiết giáp hạm 35.000 tấn mang pháo 406 mm. Tuy nhiên, thiết kế pháo 406 mm tiếp tục bị loại bỏ để chuyển sang pháo 381 mm vì Hải quân Ý vẫn chưa có thiết kế pháo 406 mm hoàn chỉnh, họ đã có sẵn một khẩu pháo 381 mm được thiết kế cho lớp thiết giáp hạm Francesco Caracciolo đã bị hủy bỏ. Cuối cùng, chín khẩu pháo 381 mm lắp đặt trong ba tháp pháo ba nòng đã được áp dụng làm hệ thống pháo chính cho lớp tàu này, với mức choán nước tối đa là 41.000 tấn, mặc dù điều này đã vi phạm các hiệp ước hải quân đã được ký kết. Tuy nhiên, vào thời điểm những con tàu lớp này được đưa vào hoạt động, các hiệp định kiểm soát chạy đua vũ trang quốc tế lần lượt bị phá bỏ, dẫn đến các điều khoản leo thang cho phép đóng tàu có mức choán nước lên tới 46.000 tấn.

Đặc tính
nhỏ|Phần thân tàu của thiết giáp hạm Vittorio Veneto tại Xưởng Đóng tàu Cantieri Riuniti dell'Adriatico, tháng 7 năm 1937. Phần mũi tàu đã được thiết kế lại sau khi các kỹ sư thiết kế phát hiện ra mũi quả lê dễ gây ra tình trạng mất cân bằng tàu.
Các con tàu của lớp Littorio này thay đổi một chút về kích thước. Littorio và Vittorio Veneto có chiều dài tính toán (LBP) là 224,05 mét (735,1 ft) và có chiều dài tổng thể là 237,76 mét (780,1 ft), trong khi Roma và Impero dài 240,68 mét (789,6 ft). Cả bốn con tàu có mức mớn nước là 9,6 mét (31 ft) và cao 32,82 mét (107,7 ft). Littorio có mức choán nước là 40.724 tấn (40.081 tấn Anh; 44.891 tấn Mỹ) theo tiêu chuẩn và 45.236 tấn (44.522 tấn Anh; 49.864 tấn Mỹ) khi đầy tải. Vittorio Veneto có mức choán nước lần lượt là 40.517 tấn (39.877 tấn Anh; 44.662 tấn Mỹ) theo tiêu chuẩn và 45.029 tấn (44.318 tấn Anh; 49.636 tấn Mỹ) khi đầy tải. Mức choán nước của Roma cao hơn so với các tàu khác, lần lượt là 40.992 tấn (40.345 tấn Anh; 45.186 tấn Mỹ) theo mức tiêu chuẩn và 45.485 tấn (44.767 tấn Anh; 50.139 tấn Mỹ) khi đầy tải. Impero chưa được hoàn thành nên thông số chính thức của con tàu vẫn còn chưa rõ. Các con tàu ban đầu được thiết kế mũi tàu theo dạng quả lê để tăng hiệu suất của tàu, nhưng chúng được phát hiện là gây sự bất ổn định nghiêm trọng cho tàu, buộc các kỹ sư phải cải tiến và sửa đổi lại.
trái|nhỏ|Máy bay tiêm kích Re. 2000 trên thiết giáp hạm Vittorio Veneto.
Littorio và Vittorio Veneto có biên chế thủy thủ đoàn theo mức tiêu chuẩn là 80 sĩ quan và 1.750 thủy thủ. Nếu được chọn làm soái hạm của hạm đội, thủy thủ đoàn sẽ có thêm khoảng 11-31 sĩ quan. Roma và Impero được tăng thêm 100 thủy thủ. Hệ thống sàn đáp được lắp đặt ở khu vực đuôi tàu để làm chỗ hạ cánh cho sáu máy bay lên thẳng của Công ty Cierva Autogiro. Tuy nhiên, sàn đáp đã bị loại bỏ và được thay thế bởi một máy phóng thủy phi cơ. Mỗi tàu được trang bị ba thủy phi cơ trinh sát IMAM Ro.43 hoặc tiêm kích Reggiane Re.2000. Do Re. 2000 là một máy bay có bánh lốp, nên sau khi được phóng từ các thiết giáp hạm, chúng sẽ phải hạ cánh tại sân bay trong đất liền.

Hệ thống động cơ của tàu bao gồm bốn động cơ tuabin hơi nước Belluzzo được cung cấp năng lượng bởi tám nồi hơi Yarrow chạy bằng dầu. Động cơ của tàu đạt công suất trục là 128.200 mã lục (95.600 kW) và đạt tốc độ tối đa là 30 knot (56 km/h; 35 mph). Trong các buổi thử máy, cả Littorio và Vittorio Veneto đều đạt kết quả vượt qua mức thông số kỹ thuật tiêu chuẩn của tàu. Littorio đạt 137.649 mã lực (102.645 kW) và đạt tốc độ tối đa 31,3 knot (58,0 km/h; 36,0 mph), trong khi Vittorio Veneto đạt 133.771 mã lực (99,753 kW) và có tốc đội tối đa 31,4 knot (58,2 km/h; 36,1 mph), cả hai đều ở trạng thái tải nhẹ. Tuy nhiên, khi hai tàu đi vào phục vụ, tốc độ trung bình của chúng chỉ đạt 28 knot (52 km/h; 32 mph). Mỗi tàu được cấp 4.140 tấn nhiên liệu, tương đương với tầm hoạt động là 4.580 hải lý (8.480 km; 5.270 dặm) ở 16 knot (30 km/h; 18 mph). Ở tốc độ 14 knot (26 km/h; 16 mph), tầm hoạt động của tàu tăng nhẹ lên 4.700 hải lý (8,700 km; 5,400 dặm). Toàn bộ hệ thống động cơ chiếm khoảng 5,6 % tổng tải trọng của tàu.

Hệ thống vũ khí
nhỏ|Hệ thống tháp pháo 381 mm ba nòng của Roma, một thiết giáp hạm lớp Littorio.
Hệ thống pháo chính của lớp Littorio bao gồm chín khẩu pháo 381 mm L/50 Ansaldo 1934 được chia đều ra ba tháp pháo ba nòng, hai tháp pháo đặt ở trước đài chỉ huy và một tháp đặt ở cuối hệ thống thượng tầng. Pháo 381 mm có góc nâng tối đa là 35 độ, cho phép chúng khai hỏa vào các mục tiêu ở khoảng cách tối đa là 42.260 mét. Khẩu pháo của thể bắn được những viên đạn xuyên giáp (AP - Armor Piercing) nặng 885 kg (1.951 lb) với sơ tốc đầu nòng 870 mét/giây (2.854 ft/giây). Tuy nhiên, thông số này đã được giảm xuống còn 850 mét/giây ở để giảm độ phân tán đạn và tăng tuổi thọ của nòng pháo. Pháo 381 mm còn sử dụng đạn bán-xuyên giáp (SAP - Semi-Armor Piercing) nặng 824,3 kg (1.817 lb), có trọng lượng liều thuốc nổ là 29,51 kg (65,1 lb). Mặc dù Hải quân Ý cũng phát triển đạn nổ mạnh (HE - High Explosive), có trọng lượng 774 kg (1,706 lb), chúng không bao giờ được các thiết giáp hạm lớp Littorio sử dụng. Phòng chứa đạn được đặt dưới phòng chứa liều thuốc phóng bên trong cấu trúc tháp pháo. Tốc độ bắn của pháo 381 mm/L50 là 45 giây/viên. Mỗi tàu được cấp 495 viên đạn AP và 171 viên đạn SAP, cùng với 4.320 liều thuốc phóng.

Hệ thống vũ khí phụ của tàu bao gồm 12 khẩu pháo 152 mm (6.0 in) L/55 Ansaldo Model 1934, được chia đều cho bốn tháp pháo ba nòng. Hai tháp pháo 152 mm được đặt hai bên tháp pháo 381 mm số 2 và hai tháp còn lại được đặt ở hai bên rìa tháp pháo 381 mm số 3. Chúng sử dụng đạn AP nặng 50 kg (110 lb) có sơ tốc đầu nòng 910 mét/giây (2.986 ft/s) và có góc nâng tối đá 45 độ, tương đương với phạm vi bắn tối đa là 25.740 mét. Pháo 152 mm có tốc độ bắn là bốn viên trong khoảng một phút. Bốn khẩu pháo 120 mm (4.7 in) L/40 được lắp đặt cho toàn bộ các tàu của lớp Littorio và có chắc năng bắn pháo sáng. Chúng có góc nâng tối đa là 32 độ, sử dụng đạn hỗn hợp nặng 29,3 kg (65 lb) và có tầm bắn tối đa là 5.000 mét.

Hệ thống pháo phòng không của tàu bao gồm 12 khẩu pháo 90 mm (3.5 in) L/50 mạnh mẽ được đặt ở bên bên thượng tầng của tàu, 12 khẩu pháo 37 mm (1.5 in) L/54 và 16 pháo 20 mm (0.79 in) L/65. Pháo 90 mm có nhiệm vụ cung cấp hỏa lực phòng không tầm xa cho tàu, và được đặt trong các ụ riêng lẻ với hệ thống ổn định chạy biệt lập. Tốc độ bắn của pháo 90 mm là 12 viên/phút và có trần bay khoảng 10.800 m. Pháo 37 mm và 20 mm có nhiệm vụ cung cấp hỏa lực phòng không tầm gần và có tầm bắn hiệu quả lần lượt là 4.000 mét và 2.500 mét.

Vỏ giáp

Đai giáp đai chính của lớp Littorio được thiết kế và thử nghiệm để chống lại đạn xuyên giáp 381 mm ở cự ly tối thiểu là 16.000 m (17.000 yd), khoảng cách được coi là rìa bên trong của phạm vi tác chiến tối ưu. Đai giáp bao gồm lớp giáp đồng chất dày 70 mm đặt ở bên ngoài và lớp giáp trát xi măng dày 280 mm được đặt phía sau tấm giáp đồng chất. Hai lớp giáp cách một khoảng 250 mm và được đổ một lớp bọt xi măng được gọi là "Cellulite" nhằm ngăn nước ngấm vào bên trong khoảng trống và tăng khả năng chống đạn xuyên giáp. Đai giáp chính đươc gắn trên một lớp gỗ sồi dày 150 mm và được lót bởi một lớp thép dày 15 mm. Toàn bộ cấu trúc đai giáp có góc nghiêng khoảng 11-15 độ, tùy theo vị trí của thân tàu. Thêm một lớp giáp đồng chất dày 36 mm được đặt phía sau đai giáp chính, cách nhau khoảng 1,4 mét, và theo sau bởi một lớp giáp 24 mm nữa được đặt cách đó 4 mét và nghiêng theo hướng ngược lại. Khu vực "hộp giáp" (citadel - dùng chỉ khu vực bao gồm các yếu tố trọng yếu như hệ thống động cơ, kho đạn,.. được đặt trong một "hộp" bọc thép dày nhất ở phần trung tâm bên trong tàu) được đóng kín bởi cách vách ngăn dày khoảng 100-210 mm ở phía trước và khoảng 70-280 ở phía sau. Bên trên khu vực "hộp giáp" là tầng casemate (dùng để chỉ tầng dưới boong chính của tàu), được bao bọc bởi lớp giáp dày 70 mm. Mũi tàu được bảo vệ bằng một lớp giáp dày 130 mm và kéo dài 35 m phía trước đai giáp chính trước khi kết thúc dừng lại tại vách ngăn ngang dày 60 mm. Các trục chân vịt, cụm máy phát diesel phía sau và hệ thống lái được bảo vệ bởi lớp giáp đồng nhất dày 100 mm và một vách ngăn dày 200 mm (7,9 in) riêng biệt ở phía sau khu vực "hộp giáp".

Boong tàu bao gồm một lớp giáp đồng nhất dày 36 mm đặt trên một lớp giáp dày 9 mm; lớp giáp trên khu vực boong tàu sẽ thay đổi tùy thuộc vào không gian và vị trí chúng bảo vệ. Ở khu vực khoang chứa đạn, boong tàu dày 162 mm. Tại khu vực khoang động cơ, độ dày của boong được giảm xuống còng 110 mm và 90 mm ở các khu vực còn lại. Khu vực phòng lái và hệ thống chân vịt được bảo vệ bởi một lớp boong dày 105 mm. Đài chỉ huy của tàu được bọc bởi một lớp giáp dày 130-255 mm.

Bệ tháp pháo chính của tàu được bảo vệ bởi một lớp giáp tráng xi măng dày 350 mm ở bên trên boong tàu và giảm xuống còn 280 mm ở bên dưới boong tàu. Mặt trước của các tháp pháo chính dày 350 mm, hai bên tháp và trần dày 200 mm và 130 mm ở khu vực hông tháp pháo. Tháp pháo phụ 152 mm được đặt trong các bệ dày 150 mm ở trên boong tàu và 100 mm ở dưới boong tàu. Mặt trước tháp pháo 152 mm dày 280 mm và 70 mm ở hai mặt bên. Hệ thống pháo phòng không của tàu được bảo vệ bởi các tấm thép chống đạn có độ dày từ 12 mm tới 40 mm.

Hệ thống đai chống ngư lôi Pugliese
Toàn bộ bốn con tàu đều sử dụng một hệ thống đai chống ngư lôi độc đáo là Pugliese, đặt theo tên của người thiết kế ra nó là Đại tướng Umberto Pugliese. Hệ thống Pugliese, về cơ bản, là hai xi lanh đồng tâm. Phần bên trong, được gọi là xi lanh hấp thụ, trống rỗng và đặt trong một xi lanh lớn hơn được đổ đầy chất lỏng (nước hoặc nhiên liệu). Bao bọc bên ngoài sẽ là các khoang trống, chạy từ khu vục đai chính và uốn cong xuống dưới đáy tàu, và chạy qua khu vực đáy tàu để kết nối hai hệ thống chống ngư lôi ở hai bên. Khi một quả ngư lôi đâm trúng hệ thống Pugliese, khoang trống này sẽ bị phá hủy và kích động xy lanh chứa chất lỏng. Áp lực từ vụ nổ sẽ chạy qua lớp chất lỏng này và va vào xi lanh trong, khiến nó vỡ ra và hấp thụ toàn bộ lực thay vì tiếp tục đẩy áp lực của vụ nổ vào các vách ngăn bên trong tàu. Ngập lụt sẽ dễ dàng được kiểm soát hơn vì nước chỉ tràn vào khu vực khoang rỗng hình tròn và xy lanh trống bên trong. Các khoang trống nối hai bên tàu sẽ lần vỡ và nước sẽ được phân bổ đồng đều ở hai bên. Một vách ngăn ngư lôi sẽ bọc cạnh hệ thống này để ngăn chặn bất kỳ mảnh vỡ và sức ép vụ nổ nào tác động vào các khu vực trọng yếu của tàu. Hệ thống Pugliese được thiết kế để có thể bảo vệ các con tàu khỏi những quả ngư lôi có đầu đạn lên đến 350 kg (770 lb).

Nhược điểm lớn nhất của hệ thống Pugliese là nó chiếm quá nhiều không gian trong phần thân tàu, nên chỉ có những lớp thiết giáp hạm lớn mới được lắp đặt hệ thống một cách hoàn chỉnh. Những lớp thiết giáp hạm nhỏ hơn sẽ được lắp các phiên bản thu nhỏ, nên sẽ làm giảm đi sự hiệu quả của hệ thống Pugliese. Dù vậy, Pugliese vẫn được đánh giá là một trong những hệ thống chống ngư lôi hiệu quả nhất trong Chiến tranh Thế giới thứ hai và đã giúp phần lớn các tàu sống sót qua các đợt tấn công liên tục của máy bay Đồng Minh và Đức Quốc Xã.

Quá trình đóng tàu
nhỏ|Thiết giáp hạm Littorio trong buổi thử máy đầu tiên, tháng 11 năm 1937.
Vittorio Veneto và Littorio đều được đặt lườn vào cùng ngày 28 tháng 10 năm 1934, Vittorio Veneto tại Xưởng Đóng tàu Cantieri Riuniti dell'Adriatico ở Trieste và Littorio ở Xưởng Đóng tàu Ansaldo ở Genoa. Vittorio Veneto được hạ thủy vào ngày 22 tháng 7 năm 1937, và Littorio hạ thủy đúng một tháng sau đó, vào ngày 22 tháng 8. Khi đang trong quá trình hoàn thiện, Vittorio Veneto đã tiến hành chuyến chạy thử ngoài khơi đầu tiên vào ngày 23 tháng 10 năm 1939. Con tàu sau đó được chuyển giao cho Hải quân Ý tại Trieste sáu tháng sau đó, vào ngày 28 tháng 4 năm 1940. Vittorio Veneto rời Trieste vào ngày 1 tháng 5 về La Spezia để tiến hành việc lắp đặt vũ khí phụ và hệ thống điện tử cho tàu. Sau khi hoàn tất mọi công việc vào ngày 15 tháng 5 năm 1940, Vittorio Veneto di chuyển về Taranto và gia nhập hạm đội. Littorio cũng tiến hành chạy thử máy ngoài khơi vào tháng 11 năm 1939, và được chuyển giao về hạm đội Ý vào ngày 6 tháng 5 năm 1940.
nhỏ|Thiết giáp hạm Impero trong buổi lễ hạ thủy, 15 tháng 11 năm 1939.
Hai con tàu tiếp theo của lớp Littorio được đặt lườn trong bốn năm tiếp theo. Roma được đóng bởi Xưởng Đóng tàu Cantieri Riuniti dell'Adriatico, và công việc bắt đầu từ ngày 18 tháng 9 năm 1938. Con tàu được hạ thủy vào ngày 9 tháng 6 năm 1940 và hoàn tất công việc trang bị vào ngày 14 tháng 6 năm 1942. Roma sau đó gia nhập hạm đội tại La Spezia và thay thế Littorio làm soái hạm của hạm đội. Impero được đặt lườn tại Xưởng đóng tàu Ansaldo vào ngày 14 tháng 5 năm 1938 và được hạ thủy vào ngày 15 tháng 11 năm 1939, nhưng con tàu không bao giờ được hoàn thành. Sau khi nước Ý tham gia vào Chiến tranh Thế giới thứ hai, Impero được kéo về Brindsi do những mối e ngại về việc người Pháp sẽ tấn công con tàu này. Dù vậy, việc đóng tàu không bao giờ được tiếp tục.

Những chiếc trong lớp

Lịch sử hoạt động
trái|nhỏ|Vittorio Veneto và Littorio trong một buổi tập trận ở Địa Trung Hải, năm 1940.
Vittorio Veneto và Littorio được đưa vào hoạt động vào ngày 2 tháng 8 năm 1940, và được biên chế vào Hải đội 9 của Hải đoàn 1. Ngày 31 tháng 8, Vittorio Veneto, Littorio, cùng ba thiết giáp hạm đời cũ, mười tuần dương hạm và 31 khu trục hạm tham gia đánh chặn một đoàn vận tải trong Chiến dịch Hats, nhưng việc trinh sát thiếu hiệu quả đã ngăn không cho hạm đội Ý nghênh chiến với tàu chiến Anh. Hạm đội này tiếp tục tung ra một cuộc đánh chặn khác vào một đoàn vận tải tới Malta vào ngày 29 tháng 9 nhưng không thành công. Vào ngày 12 tháng 11 năm 1941, người Anh tổ chức một cuộc không kích vào hạm đội Ý ở Taranto, Littorio bị trúng ba quả ngư lôi và chịu thiệt hại nặng nề. Ngập nặng khiến mũi tàu bị chúi xuống. Littorio sau đó được đưa vào cảng sửa chữa vào ngày 11 tháng 12, và công việc được hoàn thành vào ngày 11 tháng 3 năm 1941. Vittorio Veneto không bị hư hại trong cuộc tấn công, nên khi Littorio đang được sửa chữa, Vittorio Veneto đã tiếp quản vai trò soái hạm và di chuyển về Naples. Vittorio Veneto xuất kích ngày 26 tháng 11 và chạm mặt một hạm đội Anh ở phía nam Sardinia, còn được biết đến là Trận Mũi Spartivento. Trong trận đánh này, máy bay Swordfish từ hàng không mẫu hạm HMS Ark Royal đã tấn công Vittorio Veneto, nhưng con tàu đã tránh thành công toàn bộ số ngư lôi. Vittorio Veneto giao chiến với các tuần dương hạm của Anh bằng tháp pháo 381 mm số 3 trong một thời gian ngắn, nhưng không ghi nhận một pha bắn trúng nào. Trong cuộc giao chiến, một thủy phi cơ trinh sát Ro. 43 của Vittorio Veneto đã bị tiêm kích Skua của Anh bắn hạ. Đêm ngày 8 và rạng sáng ngày 9 tháng 1 năm 1941, Không quân Hoàng Gia Anh đã tổ chức một cuộc không kích vào Naples bằng máy bay ném bom hạng nặng, nhưng không ném trúng bất kỳ mục tiêu tàu chiến nào của Ý. Tháng 2 năm 1941, Vittorio Veneto, Andrea Doria và Giulio Cesare tiến hành đánh chặn một đoàn tàu được tin là đoàn vận tải tới Malta, nhưng thực chất đó là Lực lượng H của Hải quân Hoàng Gia Anh, đang tiến về Genoa để chuẩn bị pháo kích. Tuy nhiên, hai hạm đội này đã không bắt gặp nhau và hạm đội của Ý đã quay trở về cảng sau đó.
nhỏ|Thiết giáp hạm Vittorio Veneto neo đậu tại Taranto, tháng 6 năm 1941. Con tàu đang trong quá trình sửa chữa những hư hại gây ra trong Trận Mũi Matapan.
Ngày 26 tháng 3 năm 1941, Vittorio Veneto rời cảng để tấn công một đoàn vận tải của Anh tới Hy Lạp. Phía Đức đã gây nhiều áp lực buộc người Ý phải triển khai hạm đội đánh chặn, với thông tin rằng họ [Đức] đã vô hiệu hóa hai trong tổng số ba thiết giáp hạm của người Anh tại Địa Trung Hải. Điều này dẫn đến Trận Mũi Matapan vào ngày tiếp theo. Trong trận đánh, Vittorio Veneto bị tấn công bởi các máy bay phóng ngư lôi từ hàng không mẫu hạm HMS Formidable; đợt đầu tiên thất bại, nhưng máy bay trong đợt thứ hai đã ném trúng hai quả ngư lôi: một quả vào Vittorio Veneto và một quả vào tuần dương hạm hạng nặng Pola. Vittorio Veneto bắn hạ một máy bay phóng ngư lôi, nhưng con tàu bị ngập khoảng 4.000 tấn nước. Dù vậy, Vittorio Veneto vẫn khắc phục thiệt hại nhanh chóng sau mười phút và quay về Taranto vào ngày 29 tháng 3. Việc sửa chữa được tiến hành tại đó và kéo dài tới tháng 7.

Vittorio Veneto và Littorio quay trở lại hoạt động vào tháng 8 năm 1941. Vào ngày 22, hai tàu xuất kích đánh chặn một đoàn vận tải, nhưng thất bại và quay trở về cảng sau đó. Ngày 26 tháng 9, Vittorio Veneto và Littorio lên đường đánh chặn một đoàn tàu vận tải trong Chiến dịch Halberd, nhưng hai tàu không tìm thấy được đoàn vận tải và phải hủy bỏ nhiệm vụ. Trong khi làm nhiệm vụ hộ tống một đoàn vận tải tới Bắc Phi, Vittorio Veneto bị trúng ngư lôi từ tàu ngầm HMS Urge của Anh, khiến việc sửa chữa con tàu kéo dài tới mùa xuân năm 1942. Ngày 13 tháng 12, Littorio được giao nhiệm vụ hộ tống một đoàn vận tải đến Bắc Phi, và bắt gặp một đoàn vận tải của Anh trong khu vực, dẫn đến Trận Sirte lần một. Trận đánh kết thúc bất phân thắng bại. Ngày 21 tháng 3, Littorio rời cảng làm nhiệm vụ tấn công một đoàn vận tải khác của Anh, dẫn đến Trận Sirter lần hai. Trong trận đánh, Littorio đã gây nhiều thiệt hại nghiêm trọng cho khu trục hạm Havock và Kingston của Hải quân Hoàng Gia Anh.

Vittorio Veneto kịp hoàn thành việc sửa chữa để cùng Littorio tham gia nhiệm vụ đánh chặn đoàn vận tải Anh trong Chiến dịch Vigorous và Chiến dịch Harpoon vào giữa tháng 6. Giao chiến không diễn ra nhiều, nhưng người Anh buộc phải hủy bỏ Chiến dịch Vigorous khi biết có sự hiện dịch của thiết giáp hạm Ý trong khu vực và liên tục gặp phải các đợt không kích dữ dội. Trong quá trình tìm kiếm đoàn vận tải Anh, hạm đội Ý bị không kích bởi các máy bay ném bom hạng nặng B-24 Liberator của Không lực Lục quân Hoa Kỳ. Littorio trúng một quả bom vào tháp pháo 381 mm số 1, khiến một thủy thủ thiệt mạng và 12 người bị thương, nhưng không gây nhiều thiệt hại cho tháp pháo. Sau đó, Littorio tiếp tục trúng một quả ngư lôi được thả từ một chiếc Vickers Wellington của Không quân Hoàng Gia Anh. Con tàu quay về cảng thành công và việc sửa chữa được hoàn thành vào cuối tháng 8. Sau đó, hai tàu rời Taranto tới La Spezia sau khi cuộc đổ bộ của quân đội Đồng Minh vào Bắc Phi diễn ra và tháng 11. Thiết giáp hạm Roma gia nhập hạm đội và cùng tiến về La Spezia. Tại đó, Roma thay thế Littorio làm soái hạm của hạm đội.

Tháng 6 năm 1943, quân đội Đồng Minh thực hiện một loạt các cuộc không kích và La Spezia nhằm tiêu diệt cả ba thiết giáp hạm của Hải quân Ý neo đậu tại đây. Ngày 5 tháng 6, Vittorio Veneto trúng hai quả bom cỡ lớn vào khu vực mạn trái tàu. Vittorio Veneto phải khởi hành về Genoa sửa chữa và việc sửa chữa chỉ được hoàn thành ngay trước khi Hiệp định Đình chiến Cassibile được ký kết, chính thức gạch tên nước Ý ra khỏi cuộc chiến. Littorio trúng ba quả bom ngày 19 tháng 6, hơn một tuần sau khi chiếc Vittorio Veneto bị trúng bom, và được đổi tên thành Italia sau khi chính phủ Phát xít của Benito Mussolini sụp đổ. Roma bị hư hại nhẹ trong cuộc không kích ngày 5 tháng 6 và 23 tháng 6. Tháng 9 năm 1943, sau khi Ý rút khỏi cuộc chiến, ba thiết giáp hạm cùng với số lượng lớn tàu chiến của Ý được lệnh rút về Malta để đầu hàng quân đội Anh. Trên đường, hạm đội Ý bị tấn công bởi máy bay ném bom Dornier Do 217 của Đức Quốc Xã. Roma trúng hai quả bom thông minh Fritz X, một quả đâm trúng khu vực kho chứa đạn phía trước, gây thiệt hại nghiêm trọng, và một quả phát nổ ngay cạnh lườn tàu. Hầm đạn của Roma sau đó phát nổ, khiến con tàu gãy đôi và chìm, đem theo sinh mạng của 1.253 sĩ quan và thủy thủ (trong đó có Đô đốc Carlo Bergamini - chỉ huy trưởng Hạm đội Ý).

Italia và Vittorio Veneto cập bến Malta thành công, và được lưu lại tại đó tới ngày 14 tháng 9, trước khi được lệnh di chuyển về Alexandria. Hai chiếc neo đậu tại Hồ Great Bitter ở Kênh đào Suez trong suốt quãng thời gian còn lại của cuộc chiến. Ngày 6 tháng 6 năm 1946, Vittorio Veneto khỏi hành về Augusta ở Sicily, và theo Hiệp ước Hòa bình với Ý 1947, con tàu được lệnh tiến đến Anh. Ngày 14 tháng 10 năm 1946, Vittorio Veneto quay về La Spezia và được đem đi bán để tháo dỡ vào ngày 3 tháng 1 năm 1948. Italia rời Hồ Great Bitter vào ngày 5 tháng 2 năm 1947 về Augusta cùng Vittorio Veneto. Con tàu được lệnh tiến về Hoa Kỳ và sau đó trả về Ý, nơi con tàu được xóa khỏi danh sách đăng bạ vào ngày 1 tháng 6 năm 1948 và đem đi tháo dỡ ở La Spezia. Impero - chiếc thứ tư trong lớp, vốn bị bỏ dở từ giai đoạn đầu cuộc chiến, được quân Đức chiếm giữ vào năm 1943. Con tàu sau đó bị đánh chìm bởi máy bay ném bom Mỹ vào ngày 20 tháng 2 năm 1945. Tháng 10 năm 1947, con tàu được làm nổi và kéo về Venice để tháo dỡ.

Trong hải quân nước ngoài
Năm 1939, Quốc trưởng Tây Ban Nha Francisco Franco ngỏ ý về việc xây dựng một chương trình phát triển lực lượng hải quân sau khi lên nắm quyền từ Nội chiến Tây Ban Nha. Franco sau đó đã ký một số thỏa thuận với Chính phủ Ý về việc đóng bốn thiết giáp hạm lớp Littorio ở Tây Ban Nha. Chính phủ Ý hứa sẽ hỗ trợ mọi cơ sở vật chất và kỹ thuật cần thiết cho việc đóng tàu. Hải quân Ý nhanh chóng thúc đẩy việc hiện đại hóa và mở rộng các nhà máy đóng tàu hiện có ở Tây Ban Nha, để có thể tiếp nhận được các con tàu cỡ lớn như Littorio. Tuy vậy, dự án đã bị ngừng lại sau khi Ý tham gia vào Chiến tranh Thế giới thứ hai, và năng lực công nghiệp của Tây Ban Nha vẫn còn hạn chế.

Vào đầu những năm 1930, Hải quân Liên Xô đã tiến hành chương trình xây dựng lực lượng hải quân và bắt đầu tìm kiếm những lời khuyên từ các nhà đóng tàu nước ngoài để chuẩn bị cho một lớp thiết giáp hạm mới. Ngày 14 tháng 7 năm 1939, công ty Ansaldo đã hoàn thành một bản thiết kế cho Hải quân Liên Xô, về một lớp thiết giáp hạm dựa trên lớp Littorio, được định danh là U.P. 41. Thiết kế này có tổng mức choán nươc là 42.000 tấn, được trang bị chính khẩu pháo 406 mm trong ba tháp pháo ba nòng. Thiết kế này không sử dụng hệ thống chống ngư lôi Pugliese và thay vào đó, họ sử dụng hệ thống đa vách ngăn chống ngư lôi. Dù vậy, Hải quân Liên Xô đã không sử dụng thiết kế U.P. 41 để làm cơ sở cho các thiết giáp hạm lớp Sovetsky Soyuz mà họ đặt đóng vào cuối những năm 1930. Tuy nhiên, chúng được trang bị hệ thống Pugliese, do các chi tiết của hệ thống này đã được thu thập thông qua hoạt động gián điệp của Liên Xô.

Để chuẩn bị cho việc thiết kế một lớp tuần dương chiến hạm mới vào đầu năm 1940, có tên là Đề án 1047, Hải quân Hà Lan đã cử nhiều đoàn thanh tra đi thị sát việc đóng thiết giáp hạm Vittorio Veneto, với mong đợi có thể thu thập được các kinh nghiệm về việc thiết kế hệ thống đai chống ngư lôi. Tuy vậy, Hải quân Ý đã từ chối tiết lộ các thông tin về hệ thống Pugliese.

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Sách tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Classe Littorio Trang web chính thức của Hải quân Ý (Marina Militare)

Lớp thiết giáp hạm
Thiết giáp hạm trong Thế Chiến II


title: Luperina nigrolineata

text:
Luperina nigrolineata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Luperina


title: Konstantin Dmitryevich Golubev

text:
Konstantin Dmitryevich Golubev (tiếng Nga: Константи́н Дми́триевич Го́лубев; 27 tháng 3 năm 1896 - 9 tháng 6 năm 1956) là một tướng lĩnh và chỉ huy quân đội Liên Xô.

Ông sinh ra ở Petrovsk, Saratov, tham chiến trong Chiến tranh thế giới thứ nhất trong Quân đội Đế quốc Nga trước khi gia nhập Bolshevik. Ông tốt nghiệp Học viện Quân sự Frunze năm 1926, tốt nghiệp khóa đào tạo nâng cao ba tháng dành cho sĩ quan tham mưu cấp cao cũng tại Học viện Quân sự Frunze năm 1929. Ông trải qua nhiều vị trí trong các đơn vị quân đội ở Belarussia, Bắc Kavkaz. Vào tháng 10 năm 1938, ông được gửi đến học tại Học viện của Bộ Tổng tham mưu RKKA, nhưng đến tháng 2 năm 1939, ông được gửi đến Học viện Quân sự Frunze làm giảng viên cao cấp, và sau đó là trưởng ban tại Cục Tác chiến Bộ Tổng tham mưu.

Ông được phong quân hàm Kombrig (sư đoàn trưởng) cuối năm 1935, Komdiv (tư lệnh quân đoàn) đầu năm 1938, thiếu tướng giữa năm 1940, trung tướng ngày 13 tháng 6 năm 1942. Ông còn được phong học hàm phó giáo sư (1939), phó tiến sĩ khoa học quân sự (1941).

Tháng 3 năm 1941, ông được cử làm tư lệnh Tập đoàn quân 10 thuộc Quân khu đặc biệt phía Tây, chấn giữ điểm lồi Białystok.

Vào ngày 26 tháng 7, ông được bổ nhiệm làm tư lệnh Tập đoàn quân 13 của Phương diện quân Trung tâm, lúc đó đang tham gia trận Smolensk (1941). Ngày 25 tháng 8, bị cách chức và triệu hồi theo sự điều động của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Liên Xô.

Ngày 15 tháng 10 năm 1941, ông được bổ nhiệm làm tư lệnh Tập đoàn quân 43. Dưới sự chỉ huy của ông, tập đoàn quân 43 đã tham gia vào các giai đoạn phòng thủ và tấn công của Trận Moskva (1941), trong các Chiến dịch phản công Rzhev-Vyazma (1942), Smolensk (1943) và Chiến dịch Vitebsk–Orsha (1944). Vào mùa xuân năm 1944, trong các trận đánh gần Vitebsk, Trung tướng Golubev đã bị thương nặng và được cứu chữa từ tháng 5 đến tháng 10.

Từ tháng 10 năm 1944 cho đến khi chiến tranh kết thúc, Golubev là Phó Ủy viên thứ nhất của Hội đồng Nhân dân Liên Xô về việc hồi hương công dân Liên Xô từ Đức và các nước đồng minh.

Kể từ tháng 8 năm 1949, ông làm giảng viên cao cấp tại Học viện Quân sự Cao cấp Voroshilov. Tháng 1 năm 1953, ông được cho nghỉ hưu. Nhưng hai năm sau, vào tháng 3 năm 1955, ông lại được ghi danh vào đội ngũ cán bộ của Quân đội Liên Xô và được bổ nhiệm làm thư ký khoa học của Hội đồng Học thuật của Học viện Quân sự Cao cấp Voroshilov.

Ông đã được nhận Huân chương Lenin, Huân chương Cờ Đỏ, Huân chương Kutuzov hạng nhất, và nhiều huân, huy chương khác của Liên Xô, Ba Lan, Tiệp Khắc và Nam Tư. Ông qua đời ở Moskva.

Tham khảo

 Коллектив авторов. «Великая Отечественная. Командармы. Военный биографический словарь» — М.; Жуковский: Кучково поле, 2005. ISBN 5-86090-113-5

Trung tướng Liên Xô
Người Saratov


title: Drepanogynis acerba

text:
Drepanogynis acerba là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Drepanogynis


title: Emmendingen

text:
Emmendingen () là thị trấn thủ phủ của huyện Emmendingen, bang Baden-Württemberg, Đức. Nơi đây nằm bên bờ sông Elz, cách Freiburg im Breisgau  về phía bắc. Thị trấn này có diện tích 33,78 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 28.051 người. Đây là thị trấn đông dân nhất ở Emmendingen.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Digital city tour in Emmendingen
 Emmendingen: History & Images


title: Apechthis rapae

text:
Apechthis rapae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Apechthis


title: Rough Fell

text:
Rough Fell là tên của một loài cừu được lai tạo bắt nguồn từ Anh.

Tham khảo

Gia súc


title: Mimandria diospyrata

text:
Mimandria diospyrata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mimandria


title: Ambia atristrigalis

text:
Ambia atristrigalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ambia


title: Giải bóng đá Ngoại hạng Nam Sudan

text:
Giải bóng đá Ngoại hạng Nam Sudan nằm ở cấp độ 2 trong hệ thống bóng đá Nam Sudan sau Giải bóng đá vô địch quốc gia Nam Sudan. Mùa giải đầu tiên khởi tranh từ năm 2013 sau khi Nam Sudan giành độc lập.

Câu lạc bộ
Mùa giải 2014

Đội vô địch
2013 – Central Equatoria United F.C
2014 – Central Equatoria United F.C

Thành tích theo câu lạc bộ

Tham khảo

1
Nam Sudan
Giải thể thao thành lập năm 2013
Nam Sudan 2013


title: Nomophila absolutalis

text:
Nomophila absolutalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nomophila


title: Onthophagus marshalli

text:
Onthophagus marshalli là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

M


title: Rami Jridi

text:
Rami Jridi () (sinh ngày 25 tháng 4 năm 1985) là một cầu thủ bóng đá người Tunisia hiện tại thi đấu ở vị trí thủ môn cho Club Sportif Sfaxien ở Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Tunisia.

Sự nghiệp

Jridi khởi đầu sự nghiệp ở đội trẻ Espérance khi mới 11 tuổi. Anh được đẩy lên đội một năm 2006, có 6 lần ra sân trước khi chuyển đến Espérance Zarais mửa mùa giải trong năm 2007, chỉ có 2 lần ra sân trước khi anh chuyển đến Etoile Kram và có 12 lần ra sân.

Sau đó Jridi chuyển đến Jendouba và một thời gian ngắn ở Gafsa trước khi chuyển đến Stade Tunisien năm 2009. Jridi trở thành thủ môn số một và màn trình diễn của anh giúp anh được triệu tập vào đội tuyển quốc gia.

Sự nghiệp quốc tế

Jridi được triệu tập vào đội tuyển quốc gia năm 2010, nhưng không có màn ra mắt cho đến năm 2011. Tính đến hiện tại anh có 3 lần ra sân, và nhanh chóng trở thành thủ môn số một.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1985
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Tunisia
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Tunisia
Cầu thủ Cúp bóng đá châu Phi 2012
Cầu thủ Cúp bóng đá châu Phi 2017


title: Aleksandr Pavlovets

text:
Aleksandr Pavlovets (; ; sinh 13 tháng 8 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá Belarus hiện tại thi đấu cho Rostov.

Danh hiệu
Torpedo-BelAZ Zhodino
Vô địch Cúp bóng đá Belarus: 2015–16

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Profile at BATE website

Sinh năm 1996
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Belarus
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Belarus
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá FC BATE Borisov
Cầu thủ bóng đá FC Torpedo-BelAZ Zhodino
Cầu thủ bóng đá FC Neman Grodno


title: Chymotrypsin-C

text:
Chymotrypsin C, còn gọi là caldecrin hay elastase 4 là enzyme ở người được mã hóa bởi gen CTRC.

Chức năng
Chymotrypsin C là thành viên của họ S1 peptidase. Protein mã hóa là một yếu tố hạ calci huyết thanh có hoạt tính protease giống chymotrypsin.

Tham khảo

Đọc thêm

Enzyme
Gen theo nhiễm sắc thể ở người


title: Al-Mukharram al-Tahtani

text:
Al-Mukharram al-Tahtani () là một ngôi làng ở miền trung Syria, một phần hành chính của Tỉnh Homs, nằm ở phía đông bắc của Homs. Các địa phương lân cận bao gồm Ayn al-Niser ở phía tây, Umm al-Amad ở phía tây nam, al-Mukharram ở phía đông nam và Danibah và Khunayfis ở phía bắc. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), al-Mukharram al-Tahtani có dân số 3.035 trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Tham khảo


title: Đèo Cao Bắc

text:
Đèo Cao Bắc là đèo trên quốc lộ 3 ở vùng giáp ranh huyện Nguyên Bình tỉnh Cao Bằng và huyện Ngân Sơn tỉnh Bắc Kạn, Việt Nam .

Vị trí
Đèo Cao Bắc trên quốc lộ 3 ở vùng giáp ranh bản Khuổi Hoa 1 xã Hoa Thám huyện Nguyên Bình tỉnh Cao Bằng và bản Bể Lê xã Bằng Vân huyện Ngân Sơn tỉnh Bắc Kạn . Đỉnh đèo là đường phân giới hai tỉnh.

Đèo cách thành phố Cao Bằng cỡ 33 km về phía tây nam theo quốc lộ 3.

Đèo có độ cao hơn 1.000 m so với mặt nước biển nên trên đèo thường xuyên xuất hiện sương mù tạo nên khung cảnh huyền bí và thơ mộng, và cũng làm tầm nhìn bị hạn chế nên khi qua đèo xe thường phải bật đèn để đảm bảo an toàn . Một số tai nạn nghiêm trọng cũng đã xảy ra .

Tên đèo
Tên đèo được đặt theo Quyết định 373-NV của Bộ Nội vụ ngày 23 tháng 7 năm 1968, đặt theo chữ đầu tên hai tỉnh Cao Bằng và Bắc Kạn, thay tên vốn có bằng tiếng Pháp là Đèo Bel Air.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Giao thông Bắc Kạn


title: Macristis pharosalis

text:
Macristis pharosalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Macristis


title: Fujiyoshi Shinji

text:
Shinji Fujiyoshi (sinh ngày 3 tháng 4 năm 1970) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Shinji Fujiyoshi đã từng chơi cho Verdy Kawasaki, Kyoto Purple Sanga, Vegalta Sendai, FC Ryukyu và New Wave Kitakyushu.

Thống kê câu lạc bộ

J.League

Tham khảo

Sinh năm 1970
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Tiền đạo bóng đá
Nhân vật liên quan đến bóng đá từ Tokyo
Cầu thủ bóng đá FC Ryukyu
Cầu thủ bóng đá Giravanz Kitakyushu
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá Japan Football League
Cầu thủ bóng đá Kyoto Sanga FC
Cầu thủ bóng đá Tokyo Verdy
Cầu thủ bóng đá Vegalta Sendai
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Trung Quốc


title: Chủ nghĩa Darwin xã hội

text:
Xã hội tiến hóa luận hay thuyết Darwin xã hội là bất kỳ lý thuyết xã hội nào xuất hiện ở Anh, Bắc Mỹ và Tây Âu vào những năm 1870, tuyên bố áp dụng các khái niệm sinh học về chọn lọc tự nhiên và sự sống còn của cá thể tốt nhất trong xã hội và chính trị.   Các nhà xã hội Darwin cho rằng kẻ mạnh sẽ càng giàu và quyền lực của họ tăng lên trong khi kẻ yếu sẽ càng nghèo và quyền lực của họ giảm đi. Các nhóm Darwin-xã hội khác nhau có quan điểm khác nhau về nhóm người nào được coi là mạnh và nhóm người nào được coi là yếu, và họ cũng có ý kiến khác nhau về các cơ chế chính xác nên được sử dụng để thưởng cho sức mạnh và trừng phạt yếu đuối. Nhiều quan điểm như vậy nhấn mạnh sự cạnh tranh giữa các cá nhân trong chủ nghĩa tư bản laissez-faire, trong khi những người khác được sử dụng để ủng hộ chủ nghĩa độc tài, thuyết ưu sinh, phân biệt chủng tộc khoa học, chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa phát xít, chủ nghĩa phát xít và đấu tranh giữa các nhóm quốc gia hoặc chủng tộc.

Là một khái niệm khoa học, chủ nghĩa Darwin xã hội đã giảm phổ biến sau Thế chiến I và phần lớn bị mất uy tín vào cuối Thế chiến II, một phần do sự liên kết của nó với chủ nghĩa phát xít và một phần do sự đồng thuận khoa học ngày càng tăng mà nó không có cơ sở khoa học.   Các lý thuyết sau này được phân loại là chủ nghĩa Darwin xã hội thường được mô tả như là một bài phê bình của các đối thủ của họ; những người đề xướng của họ đã không nhận ra chính họ bởi một nhãn hiệu như vậy.   Các nhà sáng tạo thường duy trì rằng xã hội mang tính Darwin,  sẽ dẫn đến các chính sách được thiết kế để thưởng cho các đối thủ cạnh tranh nhất là kết quả hợp lý của "thuyết Darwin" (lý thuyết về chọn lọc tự nhiên trong sinh học).  Các nhà sinh học và sử học đã tuyên bố rằng đây là một sai lầm của sự hấp dẫn đối với tự nhiên, vì lý thuyết chọn lọc tự nhiên chỉ nhằm mục đích mô tả một hiện tượng sinh học và không nên dùng để ám chỉ rằng hiện tượng này là tốt hoặc nó nên được sử dụng như một hướng dẫn đạo đức trong xã hội loài người.  Trong khi hầu hết các học giả nhận ra một số liên kết lịch sử giữa việc phổ biến lý thuyết của Darwin và các hình thức của chủ nghĩa Darwin xã hội, họ cũng cho rằng thuyết Darwin xã hội không phải là hậu quả cần thiết của các nguyên tắc tiến hóa sinh học.

Các học giả tranh luận về mức độ mà các hệ tư tưởng Darwin xã hội khác nhau phản ánh quan điểm riêng của Charles Darwin về các vấn đề kinh tế và xã hội của con người. Các tác phẩm của ông có những đoạn có thể được hiểu là chống lại chủ nghĩa cá nhân hung hăng, trong khi các đoạn khác xuất hiện để thúc đẩy nó.  Quan điểm tiến hóa ban đầu của Darwin và sự phản đối của ông đối với chế độ nô lệ đã đi ngược lại với nhiều tuyên bố rằng các nhà xã hội Darwin cuối cùng sẽ đưa ra về khả năng tinh thần của người bản địa nghèo và thuộc địa.  Sau khi xuất bản cuốn Nguồn gốc các loài vào năm 1859, một nhóm tín đồ của Darwins, do Sir John Lubbock dẫn đầu, lập luận rằng chọn lọc tự nhiên đã không còn tác dụng đáng chú ý nào đối với con người khi xã hội có tổ chức được hình thành.  Tuy nhiên, một số học giả cho rằng quan điểm của Darwin dần thay đổi và đưa ra quan điểm kết hợp từ các nhà lý thuyết khác như Herbert Spencer .  Spencer đã xuất bản  những ý tưởng tiến hóa thuyết Lamarck của ông về xã hội trước khi Darwin lần đầu tiên công bố giả thuyết của ông vào năm 1859, và cả Spencer và Darwin đều thúc đẩy quan niệm của riêng họ về các giá trị đạo đức. Spencer ủng hộ chủ nghĩa tư bản laissez-faire trên cơ sở niềm tin Lamarckian của mình rằng đấu tranh sinh tồn thúc đẩy sự tự cải thiện có thể được kế thừa.  Một người đề xướng quan trọng ở Đức là Ernst Haeckel, người đã phổ biến tư tưởng của Darwin và cách giải thích cá nhân của ông về nó, và cũng sử dụng nó để đóng góp cho một tín ngưỡng mới, phong trào nhất nguyên .

Tham khảo

Lý thuyết xã hội học
Lý thuyết xã hội
Đạo đức xã hội
Học thuyết chính trị
Chủ nghĩa tự do
Chủ nghĩa bảo thủ
Thế kỷ 20
Thế kỷ 19


title: Date A Live

text:
là một light novel Nhật Bản được viết bởi Tachibana Kōshi và minh họa bởi Tsunako. Tác phẩm sau này được chuyển thể thành một loạt anime truyền hình gồm 4 mùa lên sóng từ năm 2013 đến nay.

Cốt truyện

Ba mươi năm về trước, có một hiện tượng lạ gọi là "không gian chấn" tàn phá trung tâm lục địa Á-Âu, cướp đi sinh mạng của hơn 150 triệu người. Sau đó, các đợt không gian chấn xuất hiện với tần số thấp hơn. Itsuka Shido, một học sinh cao trung bình thường đã gặp một cô gái bí ẩn tại trung tâm của một đợt không chấn. Sau đó, cậu biết rằng nguyên nhân xảy ra các vụ không gian chấn là do sự xuất hiện của các "Tinh Linh". Cậu cũng biết được rằng em gái cậu (Itsuka Kotori) là chỉ huy của phi thuyền Fraxinus, trực thuộc Ratatoskr và được yêu cầu sử dụng năng lực bí ẩn của mình để phong ấn sức mạnh của các tinh linh để ngăn cho họ không trở thành hiểm họa của nhân loại. Tuy nhiên, có một nhược điểm: để phong ấn sức mạnh của tinh linh, Shido buộc phải khiến các Tinh Linh yêu cậu và hôn cậu.

Các phiên bản chuyển thể

Light Novel
Date A Live ban đầu được ra mắt bằng light novel. Đó là một series light novel sáng tác bởi Tachibana Kōshi, minh họa bởi Tsunako. Tập đầu tiên có tựa đề "Tohka Dead End" được xuất bản vào ngày 19 tháng 3 năm 2011, được đăng trên Fujimi Fantasia Bunko của Fujimi Shobo. Hiện tại đã xuất bản tập 22 và cũng là tập cuối cùng, có tựa đề "Tohka Good End Second Half" tại Nhật Bản vào ngày 19 tháng 3 năm 2020.

Manga
Date A Live (Manga 2012) là chuyển thể manga của series Date A Live, do họa sĩ Ringo thể hiện, ra mắt vào 26 tháng 4 năm 2012. Tuy nhiên, do vấn đề sức khỏe của tác giả, nên bộ manga này đã đình bản vào cuối năm với chỉ 1 tập được xuất bản. Một phiên bản manga khác đã được phát hành vào 2014, với nét vẽ của họa sĩ Sekihiko Inui. Phiên bản này cũng bị đình bản do sức khỏe của tác giả.

Anime
Anime được đạo diễn bởi Motonaga Keitaro và sản xuất bởi AIC PLUS+. Bộ phim có thể xem trực tuyến với chất lượng thấp hơn trên Niconico, với mỗi tập phim có sẵn một tuần trước khi công chiếu trên truyền hình. Tập đầu tiên đã được phát sóng vào ngày 06 tháng 4 năm 2013 trên Tokyo MX. Bài mở đầu có tên là "Date A Live" được hát bởi sweet ARMS, một nhóm nhạc gồm Nomizu Iori, Togashi Misuzu, Sadohara Kaori và Misato. Bộ phim sử dụng bốn bài chủ đề kết thúc: "Hatsukoi Winding Road" thể hiện bởi ba người là Tsumita Kayoko, Murai Risako và Tsukimiya Midori; "Save The World", "Save My Heart" và "Strawberry Rain" đều thể hiện bởi Nomizu Iori.

Sau khi phát sóng tập phim cuối cùng của mùa đầu tiên trên truyền hình, mùa thứ hai được công bố và chiếu vào tháng 4 năm 2014. Bài hát mở đầu được hát bởi sweet ARMS với tựa đề "Trust in you" và bài hát kết thúc được hát bởi Sadohara Kaori có tựa đề "Day to Story". Mùa này được sản xuất bởi Production IMS. Ngoài ra còn có một tập OVA được chuyển thể từ light novel "Date A Live Encore 3" (phần Kurumi Star Festival) được thêm vào anime mùa 2.

Mười hai tập của Date A Live III được chiếu vào tháng 1 năm 2019 và do hãng phim J.C.Staff sản xuất. Bài hát mở đầu là "I swear" được hát bởi sweet ARMS và bài hát kết thúc là "Last Promise" được hát bởi Yamazaki Erii.

Ngày 17 tháng 9 năm 2019, dự án anime mới được công bố là bản chuyển thể của tiểu thuyết spin-off Date A Live Fragment: Date A Bullet, phim được công chiếu tại các rạp phim Nhật Bản vào ngày 14 tháng 8 năm 2020. Phần thứ hai với tựa Date A Live Fragment:  Nightmare or Queen chiếu vào ngày 13 tháng 11 năm 2020. Phim do hãng Geek Toys sản xuất.

Ngày 16 tháng 3 năm 2020, mùa bốn của series anime do hãng phim Geek Toys thực hiện đã được công bố. Ban đầu, Date A Live IV dự kiến sẽ được phát sóng vào tháng 10 năm 2021. Tuy nhiên, do Đại dịch COVID-19 tại Nhật Bản diễn biến phức tạp, bộ phim bị dời sang năm 2022. Lịch phát sóng cụ thể là ngày 8 tháng 4 năm 2022. Mùa 4 kết thúc với tập 12 phát sóng vào ngày 24 tháng 6 năm 2022. Bài hát mở đầu là "OveR" thể hiện bởi Tomita Miyu và bài hát kết thúc là "S.O.S." thể hiện bởi sweet ARMS.

Sau khi mùa bốn kết thúc phát sóng, mùa thứ năm có tựa Date A Live V được công bố.

Loạt anime đã được cấp phép phát hành ở Bắc Mỹ bởi Funimation và tại Úc bởi Madman Entertainment

Video game
Một phiên bản game có tên Date A Live: Rinne Utopia được sản xuất bởi Compile Heart và Sting Entertainment phát hành vào 27/6/2013 cho PlayStation 3. Một đoạn video quảng cáo được hiển thị tại Anime Contents Expo 2013. Trò chơi có một nhân vật mới có tên Sonogami Rinne, lồng tiếng bởi Hanazawa Kana. Một phiên bản PlayStation Vita của trò chơi đã được công bố phát hành trong mùa hè 2015, và sẽ có nhân vật mới và kịch bản.

Một phiên bản game khác tên Date A Live: Ars Install cũng đã được công bố và hai nhân vật là Maria Arusu và Marina Arusu. Game được phát hành 26/6/2014. Famitsu đánh giá Ars Install ở mức 30/40.

Cả hai game này đều có thêm phần cập nhật với tên Date A Live Twin Edition: Rio Reincarnation do Compile Heart và Sting Entertainment phát hành vào ngày 30/7/2015 cho PlayStation Vita. Đây là phần tiếp theo của 2 game trước đó với nhân vật và kịch bản mới. Nhân vật mới có tên Rio, được lồng tiếng bởi Sakura Ayane. Một đoạn video quảng cáo đã xuất hiện tại Date A Fes II.

Một phiên bản game thứ 4 mang tên Date A Live: Ren Dystopia (デート・ア・ライブ 蓮ディストピア, Dēto A Raibu: Ren Disutopia) được phát hành vào ngày 24 tháng 9 năm 2020. Ban đầu, nó được dự kiến phát hành vào ngày 18 tháng 7 năm 2019, nhưng vì một số lí do, trong đó có tình hình của Đại dịch COVID-19 tại Nhật Bản, nên mới bị dời sang thời gian này.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức
 Trang web chính thức của anime
 Date A Live  tại Fujimi Shobo

Light novel
Manga năm 2012
Anime và manga harem
Chương trình truyền hình hài kịch lãng mạn
Anime truyền hình dài tập năm 2013
Anime truyền hình dài tập năm 2014
Anime truyền hình dài tập năm 2019
Anime truyền hình dài tập năm 2022
Geek Toys
Funimation
Trò chơi điện tử năm 2013
Trò chơi điện tử năm 2014
Trò chơi điện tử năm 2015
Trò chơi PlayStation 3
Trò chơi PlayStation Vita


title: Phaea coccinea

text:
Phaea coccinea là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Phaea


title: Dialeucias variegata

text:
Dialeucias variegata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dialeucias


title: Tân Dương, Lai Vung

text:
Tân Dương là một xã thuộc huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.

Địa lý
Xã Tân Dương nằm ở phía bắc huyện Lai Vung, có vị trí địa lý:
Phía đông và đông bắc giáp thành phố Sa Đéc và xã Hòa Thành
Phía tây và bắc giáp huyện Lấp Vò
Phía nam giáp thị trấn Lai Vung và xã Hòa Long.

Xã Tân Dương có diện tích 16 km², dân số năm 2009 là 11.220 người, mật độ dân số đạt 701 ngườii/km².

Hành chính
Xã Tân Dương được chia thành 5 ấp: Hậu Thành, Tân Lộc A, Tân Lộc B, Tân Thuận A, Tân Thuận B.

Lịch sử
Ngày 5 tháng 1 năm 1981, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết đính số 4-CP, đổi tên huyện Lấp Vò thành huyện Thạnh Hưng, xã Dương Hoà thuộc huyện Thạnh Hưng.

Ngày 6 tháng 3 năm 1984, Hội đồng bộ trưởng ban hành Quyết định số 36-HĐBT, chia xã Dương Hoà thành 2 xã Tân Dương và Hoà Thành

Ngày 16 tháng 02 năm 1987, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 36-HĐBT, tách 2 ấp Tân Huề, Tân Lợi gồm 890 ha diện tích tự nhiên với 4.508 nhân khẩu của xã Tân Dương thuộc huyện Thạnh Hưng sáp nhập vào thị xã Sa Đéc.

Theo Quyết định 77-HĐBT ngày 27 tháng 06 năm 1989, xã Tân Dương thuộc huyện Lai Vung.

Xã hội

Y tế
Trên địa bàn xã Tân Dương có Trạm y tế Tân Dương.

Giáo dục
Các cơ sở giáo dục trên địa bàn xã:
Trường Mầm non Tân Dương
Trường Tiểu học Tân Dương 1
Trường Tiểu học Tân Dương 2
Trường THCS Tân Dương.

Trên địa bàn xã Tân Dương có Đường tỉnh 852 và Huyện lộ 1 đi qua.

Ngoài ra còn có bến đò Tân Dương kết nối ấp Tân Lộc A với ấp Tân Thuận B.

Hình ảnh
Một vài hình ảnh bên bờ sông ở Tân Dương (nhìn từ xa):

Chú thích

Tham khảo


title: Quýt Dancy

text:
Quýt Dancy (mội loại quýt da có khóa kéo, cam găng tay trẻ em) là một trong những giống quýt lâu đời nhất và phổ biến nhất của Mỹ, nhưng hiện nay hiếm khi được bán.

Dancy có nguồn gốc từ năm 1867, là một cây giống được trồng bởi Đại tá Dancy. Nó được gọi là quýt vì giống mẹ của nó, quýt Moragne, được cho là đã đến từ Morocco.

Nó có hương vị đậm đà, ngọt vừa phải, và nước ép của nó có hương vị mạnh hơn nước cam. Nó được biết đến (và đôi khi được đặt tên) cho vỏ lỏng, dễ uốn, chủ yếu là do flavedo màu cam, với rất ít mesocarp đắng trắng (còn được gọi là albedo hoặc pith). Điều này cho phép vỏ được ăn tươi và được sử dụng để tạo hương vị cho các món ăn như thịt bò quýt. Dancy có thể là một quả quýt nguyên chất, không giống như nhiều giống cây có múi thương mại, nó là một giống lai.

Phân loại
Chōzaburō Tanaka đã phân loại Dancy trong Citrus tangerina; ông nghĩ rằng nó là tương tự hoặc giống với obenimikan của Nhật Bản, và gần với quýt Keonla và Ladu của Ấn Độ.  Theo phân loại Swingle, Dancy được phân loại trong Citrus reticulata, thuộc nhóm quýt.

Suy giảm thương mại
Cho đến những năm 1970, hầu hết quýt được trồng và ăn ở Mỹ là quýt Dancys. Nó không còn được trồng đại trà; nó quá tinh tế để vận chuyển tốt, nó dễ bị nấm Alternaria và nó chịu đựng nhiều hơn trong những năm thay thế;  lớp da mỏng cũng tồn tại trong kho, và rất khó thu hoạch bằng máy. Một số giống lai cũng cứng lạnh hơn Dancy.

2012 là năm đầu tiên kể từ năm 1874, không có quả Dancys nào được bán trên thị trường Mỹ. Các giống cây vẫn được bán rộng rãi bởi các vườn ươm để trồng sân sau.

Con cháu lai
Dancy là cha mẹ của nhiều giống cây lai.

Bưởi lai

 Minneola
 Orlando
 Sampson
 Seminole

Cam lai

 Người lùn
 Mance tangor
 Pixie
 Frua (lai với một Pixie)

Dancy đã được cho là từ phấn hoa của các giống lai cây cha mẹ là Orri và Fortune, nhưng điều này không được duy trì bằng các xét nghiệm di truyền.

Tham khảo

Chi Cam chanh
Giống cây trồng


title: Zosia Karbowiak

text:
Zosia Karbowiak (sinh ngày 15 tháng 10 năm 1980), còn được biết tới với nghệ danh ZoSia (viết cách điệu chữ "S"), là một nữ ca sĩ kiêm sáng tác nhạc người Ba Lan. Cô đã xuất hiện trên truyền hình của Ba Lan và Đan Mạch, đặc biệt là những buổi diễn tại Liên hoan ca khúc quốc gia Ba Lan vào năm 2009 và các vòng loại cấp quốc gia của Eurovision Song Contest 2010 và 2011. Từ năm 2004 đến 2008 cô đã biểu diễn hơn 300 buổi hòa nhạc. Album đầu tiên của cô tại châu Âu được phát hành vào năm 2007. Còn đĩa nhạc đầu tiên cô trên thị trường quốc tế, S.I.N.G. ra mắt vào năm 2009.

Sự nghiệp
ZoSia Karbowiak có tên khai sinh là Zosia Zalewska, chào đời tại Ba Lan. Mặc dù chưa bao giờ được đào tạo âm nhạc bài bản, cô vẫn bộc lộ năng khiếu khi còn nhỏ và bắt đầu hát, chơi đàn piano và học chơi các nhạc cụ gõ. Trong những năm đầu sự nghiệp cô cực kỳ say mê nhạc cổ điển. Ở trường trung học, do không có bất kì bài học bài bản nào cho mình, cô bắt đầu tự mình phát triển các kĩ năng sáng tác và viết lời nhạc ở tuổi thiếu niên. Tiếp đó bắt đầu biểu diễn bossa nova và jazz trực tiếp trước khán giả.

Năm ZoSia 16 tuổi, niềm say mê với piano của cô lại bùng cháy và cô dành sự chú trọng hơn vào nhạc pop và rock. Năm 19 tuổi, cô gia nhập một ban nhạc mới - nơi cô gặp gỡ người chồng tương lai là tay trống Tomek Karbowiak. Họ vừa biểu diễn, vừa bắt đầu hợp tác để cho ra đời những bản nhạc mới. Sau khi kết hôn và hạ sinh 3 người, cặp đôi chuyển đến Đan Mạch chơi vô số liveshow trong 5 năm rồi trở về Ba Lan nhưng vẫn tiếp tục thường xuyên đến Đan Mạch biểu diễn mỗi khi có dịp.

Tài năng của ZoSia trong thời gian này được khán giả quốc tế biết tới sau khi âm nhạc của cô được Jason Scheff, giọng ca tenor và tay bass của ban nhạc rock Chicago phát hiện ra. Trong chuyến đi tour của họ tại châu Âu vào năm 2008, Scheff cùng với Robert Lamm – người sáng lập Chicago đã gặp gỡ ZoSia và Tomek rồi đồng ý làm giám đốc sản xuất cho đĩa CD solo S.I.N.G. của cô.

Danh sách đĩa nhạc

Các bài hát trích từ S.I.N.G.
 Sunny Day (Karbowiak)
 Love Your Mistakes (Karbowiak/Bennett)
 Moge (Karbowiak)
 S.I.N.G. (Karbowiak)
 When (Karbowiak/Bennett)
 Full of Pride (Karbowiak)
 Live your Life (Karbowiak)
 Living On Earth (Karbowiak)
 Written in My Heart (Karbowiak)
 It's OK (Karbowiak/Bennett)
Các bài hát trích từ Living Proof - đĩa CD solo của Robert Lamm
 Arise (Lamm/Karbowiak)
 Those Crazy Things (Lamm/Karbowiak)
 Liquid Sky (Karbowiak/Lamm)
Đĩa đơn
 ŚNIEGU PO PACHY (Chest High Snow) (Karbowiak)
 TEN (Karbowiak)
Walkin' On Air (Contante & Sonante 2017)
"Show Me A Sign" (Hank Easton) song ca cùng Warren Wiebe; trong track còn đề tên Tomi Malm chơi keyboards và các nhạc công Lars-Erik Dahle, Lars Daugaard, Bernt Rune Stray, Eric Marienthal
"Favor" (Adahl/Malm) hợp tác với Frank Adahl hát chính, Malm chơi keyboard và Karbowiak đóng góp giọng hát bè cùng Adahl & Malm. Các nhạc công khác gồm có Alex Al, Simon Phillips, Porty Malm, Jonas Lindeborg, Patrik Eriksson, Andreas Anderson, Jonas Wall & Magnus Wiklund
"Walkin' On Air" (Kavan/Malm) hợp tác với Jason Scheff hát chính và Karbowiak, Scheff, Langhoff & Malm hát bè với các nhạc công Vinnie Colaiuta, Dan Warner, Erik Marienthal, Patrik Eriksson & Mattias Lejdal
"Perfect Imperfection" với ca sĩ Jeff Pescetto & Tomi Malm chơi keyboard, Karbowiak, Percetto & Malm hát bè. Các nhạc công gồm có Robbie Buchanan, Neil Stubenhaus, John JR Robinson, Bernt Rune Stray, Brandon Fields & Patrik Eriksson.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official Web Site
Robert Lamm Solo Music "Living Proof" with ZoSia Karbowiak
Eurovision 2011

Sinh năm 1980
Nhân vật còn sống
Ca sĩ kiêm sáng tác nhạc Ba Lan
Ca sĩ Ba Lan thế kỉ 21


title: Yonashiro Tomoki

text:
Yonashiro Tomoki (sinh ngày 25 tháng 1 năm 2001) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Yonashiro Tomoki hiện đang chơi cho FC Ryukyu.

Tham khảo

Sinh năm 2001
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản


title: Tường thành Jerusalem

text:
Các tường thành Jerusalem (, ) bao quanh Thành phố cổ Jerusalem (khoảng 1 km²). Năm 1535, khi Jerusalem là một phần của Đế chế Ottoman, Sultan Suleiman I đã ra lệnh xây dựng lại những bức tường thành đổ nát. Công việc kéo dài khoảng 4 năm, từ 1537 đến 1541.
Các bức tường có thể nhìn thấy trên hầu hết bản đồ cũ của Jerusalem trong 1.500 năm qua.

Chiều dài của các bức tường là 4.018 mét, chiều cao trung bình của chúng là 12 mét và độ dày trung bình là 2,5 mét. Các bức tường có 34 tháp canh và bảy cổng chính mở cửa cho xe cộ qua lại, với hai cổng phụ được các nhà khảo cổ học mở lại.

Năm 1981, các bức tường thành Jerusalem, cùng với Thành phố cổ Jerusalem, đã được thêm vào danh sách di sản thế giới UNESCO.

Chú thích

Di sản thế giới tại Israel
Công trình xây dựng tại Jerusalem
Di tích lịch sử Jerusalem
Điểm tham quan ở Jerusalem
Tường thành
Di sản thế giới tại Châu Á


title: Nhà Shō II

text:
, có nhiều khả năng là đã tồn tại trong lịch sử hòn đảo Okinawa. Vương triều gồm 19 đời và kéo dài trong 410 năm.

Căn cứ theo Trung Sơn thế phả (中山世譜, chūzan seifu):
 Đời 1　Shō En (1469-1476)
 Đời 2　Shō Sen'i (1477)
 Đời 3　Shō Shin (1477-1527)
 Đời 4　Shō Sei (1527-1555)
 Đời 5　Shō Gen (1556-1572)
 Đời 6　Shō Ei (1573-1588)
 Đời 7　Shō Nei (1589-1620)
 Đời 8　Shō Hō (1621-1640)
 Đời 9　Shō Ken (1641-1647)
 Đời 10　Shō Shitsu (1648-1668)
 Đời 11　Shō Tei (1669-1709)
 Đời 12　Shō Eki (1710-1712)
 Đời 13　Shō Kei (1713-1752)
 Đời 14　Shō Boku (1752-1794)
 Đời 15　Shō On (1795-1802)
 Đời 16　Shō Sei (1803)
 Đời 17　Shō Kō (1804-1834)
 Đời 18　Shō Iku (1835-1847)
 Đời 19　Shō Tai (1848-1872)

Tham khảo

Vương quốc Lưu Cầu


title: Eddie Van Halen

text:
Edward Lodewijk "Eddie" Van Halen (26 tháng 1 năm 1955 – 6 tháng 10 năm 2020) là nhạc sĩ, nhạc công và nhà sản xuất âm nhạc người Mỹ gốc Hà Lan. Anh được nhắc tới nhiều nhất trong vai trò guitar lead, nhạc sĩ và đồng sáng lập nhóm nhạc hard rock nổi tiếng Van Halen, ngoài ra còn được coi là một trong những nghệ sĩ guitar xuất sắc nhất và ảnh hưởng nhất thế kỷ 20. Năm 2011, tạp chí Rolling Stone từng xếp anh ở vị trí số 8 trong danh sách "100 tay guitar vĩ đại nhất". Năm 2012, độc giả tờ Guitar World bình chọn Van Halen là nghệ sĩ guitar vĩ đại nhất mọi thời đại.

Qua Đời
Van Halen phải vật lộn với chứng nghiện rượu và ma túy. Anh ấy bắt đầu hút thuốc và uống rượu từ năm 12 tuổi, và anh ấy nói rằng cuối cùng anh ấy cần rượu để hoạt động.

Bị chấn thương dai dẳng từ những màn biểu diễn nhào lộn trong quá khứ, rủi ro cao và va chạm, Van Halen phải trải qua cuộc phẫu thuật thay khớp háng vào năm 1999, sau khi bị hoại tử vô mạch mãn tính, được chẩn đoán vào năm 1995, trở nên không thể chịu đựng nổi. vào năm 2000. Cuộc phẫu thuật sau đó đã loại bỏ gần một phần ba lưỡi của anh ấy. Anh ấy được tuyên bố không mắc bệnh ung thư vào năm 2002, đổ lỗi cho căn bệnh ung thư lưỡi do thói quen ngậm cây đàn guitar trong miệng, tuyên bố vào năm 2015: "Tôi sử dụng các loại gắp kim loại - chúng bằng đồng thau và đồng - thứ mà tôi luôn ngậm trong miệng ở chính xác nơi mà tôi bị ung thư lưỡi. ... Ý tôi là, tôi đã hút thuốc và làm rất nhiều loại thuốc và rất nhiều thứ. Nhưng đồng thời, phổi của tôi hoàn toàn rõ ràng. Đây chỉ là lý thuyết của riêng tôi , nhưng các bác sĩ nói rằng có thể. "

Năm 2012, Van Halen đã trải qua một cuộc phẫu thuật khẩn cấp vì một cơn viêm túi thừa nghiêm trọng, thời gian phục hồi cần thiết do cuộc phẫu thuật đã khiến Van Halen phải hoãn các chuyến lưu diễn tại Nhật Bản. Van Halen sau đó đã phải nhập viện vào năm 2019 sau khi chiến đấu với căn bệnh ung thư vòm họng trong 5 năm trước đó. Ông qua đời vì bạo bệnh tại Trung tâm Y tế Saint John ở Santa Monica, California vào ngày 6 tháng 10 năm 2020, hưởng thọ 65 tuổi.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người khỏi bệnh ung thư
Người Mỹ gốc Hà Lan
Nhà soạn nhạc nền phim người Mỹ
Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll
Nghệ sĩ guitar chính


title: Euxoa mcdunnoughi

text:
Euxoa mcdunnoughi là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euxoa


title: Bò Pembrokeshire

text:
Bò Pembroke là một giống bò chăn nuôi mục đích kép, khỏe mạnh, đen có nguồn gốc từ xứ Wales. Bò Pembroke đã được đăng ký với bò đen Bắc Wales vào năm 1904, để tạo ra giống mới là Bò Đen xứ Wales.

Đặc điểm
Bò Pembroke được mô tả có bộ lông màu đen. William Youatt cho biết một số có khuôn mặt trắng và vú trắng, nhưng điều này đã được gán cho việc lai tạo bởi Read. Những chiếc sừng của chúng hướng ra ngoài và lan rộng ra hai bên, sau đó uốn lên phía trên rồi cong dần vào phía mặt, có màu sáng và đỉnh sừng đen. Giống bò này được cho là nhà sản xuất sữa tốt, với nhiều lượng sữa của giống bò này được đem bán tại thị trấn Luân Đôn.

Lịch sử
Giống bò cổ này là bản địa của các quận xứ Wales cũ của Pembrokeshire, Carmarthenshire và South Cardiganshire. Có những chủng riêng biệt trong khu vực Castlemartin của Nam Pembrokeshire và khu vực Dewsland phía bắc Pembrokeshire. Những con bò giống Pembroke này được coi là một giống bò địa phương khỏe mạnh hơn trên đất nghèo hơn các giống bò sữa của Anh như bò Shorthorn. Cả hai loại sau đó được trộn lẫn vào giống bò Black Wales, trong đó một cuốn sách về giống được mở vào năm 1874. Vào cuối thế kỷ XIX, khoảng 25.000 bò đen từ Nam Xứ Wales đã được bán cho Anh hàng năm.

Tham khảo

Giống bò


title: Pterolophia australiensis

text:
Pterolophia australiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pterolophia


title: Ernest Champion

text:
Ernest Frank Champion là một cầu thủ bóng đá thi đấu ở vị trí hậu vệ phải cho Charlton Athletic ở Football League. Ông cũng thi đấu cho Catford Southend.

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá Charlton Athletic F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu


title: Oryun-dong

text:
Oryun-dong là một phường, dong của Songpa-gu, Seoul, Hàn Quốc.

Vận chuyển
 Ga công viên Olympic của
 Ga Mongchontoseong của

Xem thêm
Phân cấp hành chính Hàn Quốc

Tham khảo

Liên kết
 Trang trung tâm dân cư Oryun-dong
 Bản đồ Songpa-gu

Quận Songpa


title: 218 (số)

text:
218 (hai trăm mười tám) là một số tự nhiên ngay sau 217 và ngay trước 219.

Tham khảo

Số chẵn

Số tự nhiên


title: Moema (chi cá)

text:
Moema là một chi cá trong họ Aplocheilidae, gồm các loài cá bản địa của Nam Mỹ.

Các loài
Hiện hành có 20 loài cá được ghi nhận trong chi này:
 Moema apurinan W. J. E. M. Costa, 2004
 Moema boticarioi (W. J. E. M. Costa, 2004)
 Moema beucheyi Valdesalici, D. T. B. Nielsen & Pillet, 2015
 Moema claudiae (W. J. E. M. Costa, 2003)
 Moema kenwoodi Valdesalici, 2016
 Moema hellneri W. J. E. M. Costa, 2003
 Moema heterostigma W. J. E. M. Costa, 2003
 Moema manuensis (W. J. E. M. Costa, 2003)
 Moema nudifrontata W. J. E. M. Costa, 2003
 Moema obliquus (W. J. E. M. Costa, Sarmiento & Barrera, 1996)
 Moema ortegai W. J. E. M. Costa, 2003
 Moema pepotei W. J. E. M. Costa, 1992
 Moema peruensis (G. S. Myers, 1954) (Peruvian killifish)
 Moema piriana W. J. E. M. Costa, 1989
 Moema portugali W. J. E. M. Costa, 1989
 Moema quiii Huber, 2003
 Moema rubrocaudatus (Seegers, 1984)
 Moema schleseri (W. J. E. M. Costa, 2003)
 Moema staecki (Seegers, 1987)
 Moema wischmanni (Seegers, 1983)

Chú thích

Tham khảo

Aplocheilidae


title: Cordillerodexia orientalis

text:
Cordillerodexia orientalis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cordillerodexia


title: Chromis alpha

text:
Chromis alpha là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1988.

Từ nguyên
Từ định danh alpha bắt nguồn từ alphós (ἀλφός) trong tiếng Hy Lạp cổ đại và có nghĩa là "bệnh phong", hàm ý đề cập đến các đốm trắng nhạt trên đầu và thân của loài này (như da của người mắc bệnh phong); từ này cũng dùng để chỉ ký tự alpha (tương đương chữ A trong bảng chữ cái Latinh) vì Chromis sp. "A" đây là tên gọi đầu tiên mà Gerald R. Allen đặt cho loài này vào năm 1975.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ đảo Giáng Sinh và quần đảo Cocos (Keeling) cùng một số rạn san hô vòng ngoài khơi Tây Úc (đều là những vùng lãnh thổ của Úc), C. alpha được phân bố trải dài về phía đông đến quần đảo Société và Tuamotu (đều thuộc Polynésie thuộc Pháp), ngược lên phía bắc đến quần đảo Yaeyama (Nhật Bản) và quần đảo Mariana, xa về phía nam đến vùng biển phía bắc Úc (gồm cả rạn san hô Great Barrier) và Nouvelle-Calédonie. Loài này cũng được ghi nhận tại quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

C. alpha sống tập trung ở khu vực có nhiều san hô nhánh phát triển trên các rạn viền bờ và trong đầm phá ở độ sâu khoảng 12–95 m.

Mô tả
C. alpha có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 12,5 cm. Cơ thể có màu xanh xám hoặc nâu xám, chuyển thành màu xanh lam óng dưới bụng (và cả vây bụng lẫn vây hậu môn) và thường có nhiều đốm vàng trên vảy. Trên má có một vạch sọc nâu sẫm. Rìa của nắp mang cũng màu nâu sẫm kéo dài thành sọc đến gốc vây ngực.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–13; Số tia vây ở vây ngực: 16–18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 14–16; Số lược mang: 27–31.

Sinh thái học
Thức ăn của C. alpha là những loài sinh vật phù du. Chúng sống đơn độc hoặc hợp thành các nhóm rời rạc, thường bơi gần hang hốc hay gờ đá. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

Tham khảo

A
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Cá Nhật Bản
Cá Việt Nam
Cá Indonesia
Cá Philippines
Cá Palau
Cá Úc
Cá Papua New Guinea
Cá châu Đại Dương
Động vật quần đảo Solomon
Động vật Liên bang Micronesia
Động vật quần đảo Bắc Mariana
Động vật Guam
Động vật Samoa thuộc Mỹ
Động vật Polynésie thuộc Pháp
Động vật được mô tả năm 1988


title: Acantholipes magniplaga

text:
Acantholipes magniplaga là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Acantholipes


title: Liatongus fairmairei

text:
Liatongus fairmairei là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Liatongus


title: Ichneumon bicinctus

text:
Ichneumon bicinctus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneumon


title: Tượng đài Frédéric Chopin, Warszawa

text:
nhỏ|284x284px|Đài tưởng niệm Frédéric Chopin, Warsaw (2010)
Đài tưởng niệm Frédéric Chopin ở Warsaw (tiếng Ba Lan: Pomnik Fryderyka Chopina w Warszawie) là một trong những tượng đài nổi tiếng, khắc họa nghệ sĩ piano và nhà soạn nhạc huyền thoại người Ba Lan Frédéric Chopin (1810–1849). Tượng đài này tọa lạc tại công viên Łazienki Królewskie ở Warsaw.

Lược sử hình thành
Năm 1907, Đài tưởng niệm Frédéric Chopin ở Warsaw được nhà điêu khắc Wacław Szymanowski thiết kế để hướng tới kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà soạn nhạc nổi tiếng Frédéric Chopin (sinh năm 1810). Tuy nhiên, việc thực hiện bị trì hoãn do những tranh cãi liên quan đến vấn đề thiết kế và do sự bùng nổ Thế Chiến thứ nhất.

Năm 1926, Đài tưởng niệm được hoàn thành.

Ngày 31 tháng 5 năm 1940, Đài tưởng niệm bị Đức quốc xã cho nổ tung trong Thế Chiến thứ hai. Đài tưởng niệm Frédéric Chopin (và Đài tưởng niệm Ignacy Mościcki ở Warsaw) trở thành một trong những tượng đài đầu tiên bị phá huỷ trong thời gian Đức quốc xã chiếm đóng Warsaw.

Sau khi chiến tranh kết thúc, vào năm 1958, Đài tưởng niệm Frédéric Chopin được xây dựng lại dựa theo thiết kế của kiến trúc sư Oskar Sosnowski.

Từ năm 1959, vào mỗi Chủ nhật hàng tuần từ tháng 5 đến tháng 9, các buổi hòa nhạc miễn phí trình diễn các sáng tác của Frédéric Chopin được tổ chức xung quanh Tượng đài.

Năm 2020, do ảnh hưởng từ đại dịch COVID-19, các buổi hòa nhạc được phát sóng trên Internet.

Ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đài tưởng niệm Ba Lan
Tượng đài Ba Lan
Công trình xây dựng ở Warszawa


title: Rod Cameron (cầu thủ bóng đá)

text:
Roderick P. Cameron (sinh năm 1939) là một cựu cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí hậu vệ.

Sự nghiệp
Sinh ra ở Newcastle, Cameron thi đấu cho Newcastle West End, Bradford City và Gateshead. Với Bradford City, ông có 1 lần ra sân ở Football League.

Nguồn

Tham khảo

Sinh năm 1939
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá Bradford City A.F.C.
Cầu thủ bóng đá Gateshead F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League
Hậu vệ bóng đá


title: Pareuplexia quadripuncta

text:
Pareuplexia quadripuncta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pareuplexia


title: Rhosus aguirrei

text:
Rhosus aguirrei là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Rhosus


title: Jan Englert

text:
phải|nhỏ|266x266px|Jan Englert vào năm 2015
Jan Englert (tên đầy đủ: Jan Aleksander Englert, sinh ngày 11 tháng 5 năm 1943 tại Warsaw) là một diễn viên và đạo diễn sân khấu người Ba Lan. Từ năm 2003, ông giữ chức vụ Giám đốc Nghệ thuật của Nhà hát Quốc gia ở Warsaw.

Sự nghiệp
Jan Englert tốt nghiệp Học viện Nghệ thuật Sân khấu Quốc gia Aleksander Zelwerowicz ở Warsaw (PWST) vào năm 1964. Ông diễn xuất trên sân khấu tại nhiều nhà hát ở Warsaw như: Nhà hát Ba Lan (1964-1969 và 1981-1994), Nhà hát Współczesny (1969–1981), Nhà hát Quốc gia (từ năm 1997). Ngoài sự nghiệp diễn xuất trên sân khấu, ông còn được khán giả biết đến với sự góp mặt trong hơn 60 bộ phim kể từ năm 1957. Năm 2005, Jan Englert được Bộ Văn hóa và Di sản Quốc gia (Ba Lan) trao tặng Huy chương vàng Huy chương Công trạng về văn hóa - Gloria Artis vì những cống hiến lớn lao cho văn hóa và nghệ thuật của đất nước Ba Lan.

Thành tích nghệ thuật
Dưới đây liệt kê các bộ phim điện ảnh và phim truyền hình có sự góp mặt của Jan Englert:

 1956: Kanał
 1965: Podziemny front
 1967: Cyrograf dojrzałości _ Wiktor Lewicki
 1968: Stawka większa niż życie
 1969: Wyzwolenie
 1969: Sól ziemi czarnej _ Erwin Maliniok
 1970: Epilog norymberski
 1970: Kolumbowie
 1971: Perła w koronie _ Erwin Maliniok
 1972: Poślizg _ Marek
 1973: Nagrody i odznaczenia
 1974: Dwoje bliskich obcych ludzi
 1974: S.O.S.
 1975: Doktor Judym _ Tomasz Judym
 1975: Dusze stracone_Ricardo Heredia
 1975: Noce i Dnie _ Marcin Śniadowski
 1976: Polskie drogi _ Jerzy
 1977: Akcja pod Arsenałem _ Stanisław Broniewski
 1977: Lalka _ Mraczewski
 1978: Rodzina Połanieckich
 1979: Justyna
 1980: Mniejsze niebo _ Weber
 1980: Ukryty w słońcu_Janek
 1980-2000: Dom
 1981: Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy
 1981: Okno
 1982: Bluszcz _ Andrzej
 1983: Soból i panna _ Stanisław Pucewicz
 1983: Stan wewnętrzny _ Jerzy
 1984: 5 dni z życia emeryta _ Stanisław Bzowski
 1986: Magnat
 1986: Zmiennicy
 1987: Rzeka kłamstwa _ January Strzembosz
 1988: Piłkarski poker
 1989: Modrzejewska _  Benda Feliks
 1992: Wielka wsypa _ Jarek Bronko
 1992: Białe małżeństwo _ Wincenty
 1993: Komedia małżeńska _ Wiktor Kozłowski
 1994: Dama kameliowa _ Aleksander Dumas
 1994: Szczur
 1995: Matki, żony i kochanki _ Jerzy Lipert
 1995: Pestka
 1996: Ekstradycja 2
 1996: Wirus
 1997: Kiler
 1997: Sława i chwała _ Stanisław Huby
 1998: Ekstradycja 3 _ Kowalski
 1998: Siedlisko
 1998: Złoto dezerterów
 1999: Kiler-ów 2-óch
 1999: Od czasu do czasu _ Julian
 2000: Świąteczna przygoda
 2001: Miasteczko
 2001: Pieniądze to nie wszystko
 2003: Superprodukcja
 2003: Na dobre i na złe
 2006: Bezmiar sprawiedliwości
 2006: Bezmiar sprawiedliwości
 2006: Oficerowie _ Zenon Kaliński
 2006: Samotność w sieci
 2007: Katyń
 2008: Czas honoru
 2008: Lejdis _ Jan Korbowicz
 2008: Skorumpowani _ Witold Burzyński
 2009: Popiełuszko. Wolność jest w nas
 2009: Sprawiedliwi
 2009: Tatarak
 2010-2013: Tajemnica Westerplatte
 2011: Układ warszawski
 2012-2013: Przepis na życie _ Michał
 2012: Warszawa _ Jerzy Słomkowski
 2013: Ambassada _ Oskar
 2014: Bogowie
 2015: Droga do Rzymu _ lekarz
 2015: Obce niebo
 2015: Cesta do Říma (Droga do Rzymu)
 2018: Diagnoza _ Oliwier Krynicki
 2018: Młody Piłsudski

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1943
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên Ba Lan
Diễn viên thế kỷ 20
Nam diễn viên thế kỷ 20
Nam diễn viên điện ảnh Ba Lan


title: Sân bay Bitam

text:
Sân bay Bitam  là một sân bay ở thị trấn Bitam, tỉnh Woleu-Ntem, Gabon.

Xem thêm

 Danh sách sân bay tại Gabon

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân bay Gabon


title: Euxoa kendevani

text:
Euxoa kendevani là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euxoa


title: Sân bay Warszawa Modlin

text:
Sân bay Warszawa Modlin  là một sân bay quốc tế, trước đây là một sân bay quân sự không sử dụng, được khai trương vào tháng 7 năm 2012. Nó nằm 40 km (25 dặm) về phía bắc của trung tâm thành phố Warsaw trong Nowy Dwór Mazowiecki và có công suất tối đa xấp xỉ. 2-2,3 triệu hành khách mỗi năm. Sân bay dự định sẽ được sử dụng bởi hãng hàng không giá rẻ phục vụ Warsaw, thủ đô của Ba Lan. Tính đến năm 2017, sân bay này là sân bay bận rộn thứ năm ở Ba Lan, với 2.932.639 hành khách hiện đang được phục vụ độc quyền bởi Ryanair. Tuy nhiên, sân bay quốc tế chính của thành phố là Sân bay Warsaw Chopin.

Lịch sử

Sử dụng ban đầu

Được thiết kế ban đầu cho mục đích quân sự tại Cộng hòa Ba Lan thứ hai vào năm 1937, nó không được chính quyền Ba Lan mở. Thay vào đó, nó được đưa vào hoạt động trong Thế chiến II vào năm 1940 dưới dạng căn cứ không quân của Đức Luftwaffe ở Ba Lan bị chiếm đóng. Sau chiến tranh, giữa năm 1945 và 2000, nó được sử dụng bởi không quân Ba Lan và Liên Xô. Năm 2000, Bộ Quốc phòng Ba Lan tuyên bố sân bay đóng cửa. Đường băng của sân bay trong tình trạng tồi tệ và thiếu ánh sáng thích hợp và các thiết bị hỗ trợ điều hướng vô tuyến hiện đại như dệ thống hạ cánh điều khiển.

Tái phát triển
Sau đó, phần lớn diện tích ban đầu của nó đã được cung cấp dưới dạng vốn trong một công ty quản lý chung trách nhiệm hữu hạn được thành lập để điều hành sân bay tương lai, Port Lotniczy Mazowsze Warszawa-Modlin Sp. vườn bách thú. Sân bay đã được chuyển đổi để sử dụng cho mục đích dân sự, chủ yếu thay thế cho nhà ga Etiuda hiện đã đóng cửa cho các hãng hàng không giá rẻ tại Sân bay chính của Warsaw, ý tưởng này đã xuất hiện vào đầu những năm 2000. Nhiều ngày khai trương dự kiến đã trượt tiến độ, và các kế hoạch kinh doanh với những cải tiến cơ sở hạ tầng rộng lớn, bao gồm một nhà ga hành khách mới, đã được đề xuất mà không có bất kỳ tiến triển thực tế nào trong việc xây dựng trong một thời gian. Một đánh giá môi trường đã được hoàn thành nữa. A schedule, announced in February 2008 đã mở cửa sân bay để kinh doanh vào đầu năm 2010. Vào ngày 8 tháng 2 năm 2010, sân bay đã được đăng ký chính thức là sân bay dân dụng của Cục Hàng không Ba Lan (Urząd Lotnictwa Cywilnego).

Vào tháng 9 năm 2009, người ta công bố rằng đấu thầu đã được chấp nhận và tài trợ đã được bảo đảm từ EU để khai trương vào năm 2011, đúng lúc cho Giải đấu bóng đá Euro 2012. Công trình xây dựng cuối cùng đã bắt đầu vào tháng 10 năm 2010 và dự kiến sẽ hoàn thành trước Euro 2012; tuy nhiên thời hạn không được đáp ứng và thay vào đó sân bay bắt đầu hoạt động vào tháng 7/2012.

Một tuyến đường sắt 5 km mới mọc lên từ Warsaw - tuyến Gdynia sẽ được xây dựng với một nhà ga ngầm tại sân bay, về mặt lý thuyết cung cấp một tuyến đường dài 30 phút đến trung tâm Warsaw.

Mặc dù chiếc máy bay đầu tiên dự định rời Modlin vào ngày 16 tháng 7 năm 2012, sân bay đã chính thức được khánh thành vào ngày hôm trước và chuyến bay chở khách đầu tiên từ Budapest đã đến sân bay vào khoảng 17:30. Các hãng hàng không giá rẻ Wizz Air và Ryanair bắt đầu sử dụng sân bay làm căn cứ.

Phấn đấu và tăng trưởng
Vào ngày 22 tháng 12 năm 2012, đường băng tại sân bay sẽ bị đóng cửa đối với các máy bay lớn hơn như Boeing 737 và Airbus A320 vô thời hạn vì lý do an toàn. Ryanair xác nhận vào ngày đóng cửa đường băng, nó sẽ chuyển hướng tất cả các máy bay đến Sân bay Warsaw-Chopin cho đến khi đường băng được sửa chữa. Wizz Air cũng xác nhận rằng họ sẽ bay các chuyến bay đến Sân bay Chopin cho đến khi Modlin mở cửa trở lại. Việc mở lại chính thức diễn ra trong sáu tháng sau đó vào ngày 4 tháng 7 năm 2013 sau khi công trình xây dựng để sửa đường băng đã hoàn thành. Vào ngày 17 tháng 7 năm 2013, Wizz Air tuyên bố sẽ không quay lại Modlin mặc dù đã mở cửa trở lại, nhưng thay vào đó hãy ở lại sân bay Warsaw-Chopin. Ryanair đã trở lại Modlin vào ngày 30 tháng 9 năm 2013 và kể từ khi thêm nhiều tuyến đường vào lịch trình ban đầu của nó.

Vào ngày 19 tháng 9 năm 2013, Loại I hệ thống hỗ trợ hạ cánh đã chính thức sẵn sàng để sử dụng. Đồng thời, các thử nghiệm đã bắt đầu cho Loại II hệ thống hỗ trợ hạ cánh đã sẵn sàng để sử dụng vào ngày 1 tháng 5 năm 2014.

Vào tháng 10 năm 2015, sân bay đã chào đón hành khách thứ 5 triệu. Vào tháng 12 cùng năm, một phòng chờ sân bay đã được khánh thành.

Kể từ khi khánh thành sân bay mới, đơn vị sử dụng hiện tại duy nhất Ryanair đã tăng mạng được phục vụ từ Modlin lên 35 điểm đến vào tháng 4 năm 2016.

Hãng hàng không và tuyến bay
Các hãng bay thường lệ và thuê chuyến đi đến sân bay Modlin:

Thống kê

Tham khảo

Công trình xây dựng ở Warszawa
Sân bay Ba Lan


title: Inoue Kanta

text:
Kanta Inoue (sinh ngày 12 tháng 4 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Kanta Inoue đã từng chơi cho AC Nagano Parceiro.

Tham khảo

Sinh năm 1991
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản


title: Muthoni Likimani

text:
Muthoni Gachanja Likimani (sinh 1926) là một nhà hoạt động và nhà văn người Kenya đã xuất bản các tác phẩm của cả tiểu thuyết và phi hư cấu, cũng như sách thiếu nhi. Trong sự nghiệp của mình, bà cũng là một phát thanh viên, diễn viên, giáo viên và nhà xuất bản. Bà là nữ hoàng sắc đẹp Kenya đầu tiên, người châu Phi đầu tiên thành lập công ty quan hệ công chúng ở Kenya và là một trong những nữ tác giả sớm nhất của đất nước.

Tiểu sử
Muthoni Likimani sinh ra và lớn lên ở Kahuhia Mission, Quận Murang'a, Kenya, là con gái của Mariuma Wanjiura và Rev. Levi GochanJa. Cha bà là một trong những mục sư đầu tiên của nhà thờ Anh giáo Kenya. Bà đã giảng dạy tại Trường Cao đẳng Sư phạm Kahuhia, trước khi thực hiện các nghiên cứu sâu hơn ở Anh và Israel, tham gia vào việc phát sóng và quan hệ công chúng. Bà tiếp tục trở thành một trong những nhà sản xuất phụ nữ đầu tiên tại Tập đoàn phát thanh Kenya, làm việc cho các chương trình dành cho phụ nữ và trẻ em, và là một phát thanh viên tự do cho BBC. Bà đã thành lập Noni's Publicity, một công ty quan hệ công chúng cũng như đảm nhận xuất bản các ấn phẩm, chẳng hạn như sản xuất tạp chí định kỳ Women of Kenya .

Quyển tiểu thuyết đầu tiên của bà They Shall Be Chastised, được xuất bản năm 1974, kế đó là What Does a Man Want? trong cùng năm. Năm 1985, quyển tieue thuyết thứ ba và quan trọng nhất của bà ra đời, Passbook Number F. 47927: Women and Mau Mau in Kenya, tiêu đề của nó liên quan đến số phận của bà trong Cuộc đấu tranh Mau Mau. Đó là một tác phẩm hư cấu kịch tính hóa vai trò của phụ nữ và các chiến lược họ áp dụng trong cuộc sống hàng ngày của họ vào cuộc đấu tranh giành tự do.

Những năm 1980, Likimani trở thành ủy viên hội đồng thành phố Nairobi, vị trí mà cô nắm giữ cho đến khi chính phủ thay thế hội đồng bằng một ủy ban thành phố. Quyển tự truyện Fighting Without Ceasing được phát hành vào năm 2005.

Năm 2007, bà nhận giải thưởng World YWCA Council Award để ghi nhận sự lãnh đạo tận tụy vì sự tham gia của bà với tư cách là Nhà hoạt động vì nữ quyền. Năm 2014, bà được bổ nhiệm làm Đại sứ Hòa bình tại Kenya của Diễn đàn Quốc tế về Văn học và Văn hóa Hòa bình (IFLAC).

Tác phẩm
 They Shall Be Chastised. Nairobi: East African Literature Bureau, 1974. Kenya Literature Bureau, 1991, .
 What Does a Man Want? Nairobi: Kenya Literature Bureau, 1974. Noni's Publicity, 2001,
 Passbook Number F. 47927: Women and Mau Mau in Kenya. Basingstoke and London: Palgrave Macmillan, 1985, . Noni's Publicity, 2001, .
 Women of Kenya: In the Decade of Development. Nairobi: Noni's Publicity, 1985.
 Fighting Without Ceasing, Nairobi: Noni's Publicity, 2005, .

Tham khảo

Liên kết ngoài
 "Muthoni Likimani: Story of a Legend" , Africa Creates, ngày 25 tháng 7 năm 2013.
 "Capital Talk Muthoni Likimani", K24TV interview Part 1; "Capital Talk Muthoni Likimani Part 2", "Capital Talk Muthoni Likimani Part 3", "Capital Talk Muthoni Likimani Part 4", YouTube.

Nữ nhà văn thế kỷ 21
Nữ nhà văn thế kỷ 20


title: Temnosceloides excavatipennis

text:
Temnosceloides excavatipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Temnosceloides


title: Metaeuchromius inflatus

text:
Metaeuchromius inflatus là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Metaeuchromius


title: Shaun Ross (người mẫu)

text:
Shaun Ross (sinh ngày 10/5/1991) là người mẫu, diễn viên và vũ công người Mỹ gốc Phi. Anh được coi là người mẫu nam chuyên nghiệp mắc chứng bạch tạng đầu tiên trên thế giới. Ross từng lên bìa GQ Anh, Vogue Ý, i-D, Paper và Another Man. Anh hiện làm người mẫu cho các hãng Alexander McQueen và Givenchy.

Thời thơ ấu
Bệnh bạch tạng của anh khiến anh trở thành đối tượng của nhiều bắt nạt. Anh xuất hiện trên Tyra Banks Show vào năm 2009 và thảo luận những kinh nghiệm thời thơ ấu tiêu cực của mình.

Từ nhỏ, Shaun Ross đã bị không ít người trêu chọc, bắt nạt vì vẻ ngoài khác biệt. "Người ta gọi tôi với đủ biệt danh, từ phấn bột cho đến bánh mỳ trắng. Năm lên lớp 7, tôi còn bị một đứa bạn cầm bút chì đâm sáu nhát phía sau lưng. Tôi luôn là đứa đứng ngoài xã hội, nhưng luôn đứng một cách tự tin. Tôi chấp nhận con người mình. Tôi sẽ luôn là tôi, dù người ta có chấp nhận hay không", anh từng tâm sự. Sớm trở thành một vũ công nhưng Shaun Ross đã quyết đi theo sự nghiệp người mẫu từ năm 16 tuổi.

Sự nghiệp
Năm 2009, Shaun Ross xuất hiện trong show Tyra Banks và được hội ngộ với người mẫu cùng cảnh Diandra Forrest. Anh từng góp mặt trên ấn phẩm của các tạp chí thời trang lớn và sải bước trên sàn catwalk danh tiếng. Ngoài công việc người mẫu, Shaun Ross còn được biết đến với tư cách diễn viên. Người mẫu bạch tạng này có mặt trong MV "E.T" của Katy Perry, "Party" và "Pretty Hurt" của Beyoncé hay phim ngắn "Tropico" của Lana Del Rey. Shaun hỗ trợ Yubo, Abby và Hongpan tại "I Supermodel".

Anh cũng có một kênh Youtube của mình với sự nghiệp âm nhạc. MV được chú ý nhất của Shaun Ross là Chrysalis, ra mắt năm 2018.

Đời tư

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1991
Nam người mẫu Mỹ gốc Phi
Người mẫu Mỹ gốc Phi
Nam người mẫu Mỹ
Nhân vật còn sống
Người The Bronx


title: Penisa leucosticta

text:
Penisa leucosticta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Penisa


title: Delphyre nilammon

text:
Delphyre nilammon là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Delphyre


title: Apophua carinata

text:
Apophua carinata là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Apophua


title: Stizocera fragilis

text:
Stizocera fragilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Stizocera


title: Eugraphe obscura

text:
Eugraphe obscura là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eugraphe


title: Sterrhochaeta constellata

text:
Sterrhochaeta constellata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sterrhochaeta


title: Công tước xứ Kent

text:
Công tước xứ Kent (tiếng Anh: Duke of Kent) là một tước hiệu quý tộc được tạo ra nhiều lần thuộc Đẳng cấp quý tộc Đại Anh và Đẳng cấp quý tộc Vương quốc Liên hiệp Anh. Tước hiệu này là một trong những biến thể được đặt theo tên Vương quốc Kent. Công tước xứ Kent lần đầu tiên được phong vào năm 1710 cho Henry Grey, một chính trị gia người Anh nhưng không thuộc tước vị hoàng gia của Vương thất Anh vì người giữ không thuộc dòng dõi hoàng tộc. Cho đến khi tước hiệu được vua George V tấn phong lần 2 cho con trai ông Vương tử George vào lễ kết hôn của ông diễn ra vào năm 1934 tước hiệu mới chính thức trở thành một trong những tước hiệu Vương thất Anh.

Người giữ tước hiệu hiện tại là Vương tử Edward, sau khi cha ông qua đời vào năm 1942, ông đã kế vị cha trở thành Công tước thứ 2 của Kent.

Lần phong đầu tiên

Lần phong thứ hai

Danh sách Công tước xứ Kent

Lần phong thứ nhất

Lần phong thứ hai

Dòng kế vị tước hiệu
* Vương tử George, Công tước xứ Kent (1902–1942)
 Vương tử Edward, Công tước xứ Kent (sinh năm 1935)
(1) George Windsor, Bá tước St Andrews (sinh năm 1962)
 (2) Edward Windsor, Lord Downpatrick (sinh năm 1988)
 (3) Lord Nicholas Windsor (sinh năm 1970)
 (4) Albert Windsor (sinh năm 2007)
 (5) Leopold Windsor (sinh năm 2009)
 (6) Louis Windsor (sinh năm 2014)
 (7) Vương tử Michael xứ Kent (sinh năm 1942)
 (8) Lord Frederick Windsor (sinh năm 1979)

Tham khảo
Tước hiệu Hoàng gia Anh
Đẳng cấp quý tộc Vương quốc Liên hiệp Anh
Công tước thuộc Đẳng cấp quý tộc Vương quốc Liên hiệp Anh
Công tước Anh


title: Przytyk

text:
Przytyk  là một ngôi làng ở Radom, Masovian Voivodeship, ở miền đông trung bộ Ba Lan, được thành lập vào năm 1333. Đó là khu hành chính của Gmina Przytyk. Nó nằm ở Lesser Poland lịch sử, cách khoảng  về phía tây Radom và  về phía nam Warsaw. Năm 2006, làng có dân số là 990 người. Trong nhiều thế kỷ, Przytyk thuộc về Sandomierz Voivodeship, và từng là một thị trấn từ năm 1333 đến 1869.

Lịch sử

Vào cuối thời Trung cổ, khu vực Przytyk thuộc về gia đình Podlodowski (huy hiệu của Janina), có khu vực hành chính tại một ngôi làng Zameczek (còn gọi là Ostrow). Thị trấn Przytyk được thành lập vào năm 1333 bởi Piotr Podlodowski (Piotr z Podlodowa). Năm 1488, do những nỗ lực của Jan Podlodowski, một diễn viên của Zarnowiec, Vua Kazimierz Jagiellonchot đã trao cho Przytyk một đặc quyền để tổ chức hai hội chợ một năm và chợ phiên vào thứ Hai. Truyền thống của chợ phiên vào thứ hai vẫn còn cho đến bây giờ. Năm 1570, một đám cưới của một trong những nhà thơ nổi tiếng nhất Ba Lan, Jan Kochanowski, đã diễn ra tại nhà thờ của Przytyk. Vợ ông là Dorota Podlodowska ở Przytyk. Như là kết quả của cuộc hôn nhân, thị trấn đã trở thành tài sản của gia đình Kochanowski. Przytyk vẫn thuộc sở hữu của họ cho đến năm 1835, khi gia đình mất nó sau cuộc nổi dậy tháng 11. Giống như hầu hết các thị trấn của Lesse Poland, Przytyk đã bị phá hủy hoàn toàn trong cuộc xâm lược Ba Lan của Thụy Điển (1655 - 1660).

Cho đến khi phân vùng của Ba Lan, Przytyk thuộc về Sandomierz Voivodeship của Lesser Poland. Thị trấn đã tận dụng một vị trí thuận tiện, tại giao lộ của hai tuyến thương mại quan trọng - cái gọi là Đường mòn Hoàng gia (Warsaw - Kraków) và Đường mòn Greater Poland (Lublin - Poznań). Năm 1834, chính phủ của Quốc hội Ba Lan do Nga kiểm soát đã mở một con đường mới từ Warsaw về phía Kraków (thông qua Radom), con đường vòng qua Przytyk. Năm 1869, như một hình phạt cho cuộc nổi dậy tháng một, Przytyk đã mất đặc quyền thị trấn. Năm 1895, ngôi làng bị lửa thiêu rụi hoàn toàn, khiến 4.000 cư dân mất nhà cửa. Tòa nhà không bị phá hủy là một nhà thờ.

Thế kỷ 20

Tại Cộng hòa Ba Lan thứ hai, sau khi Ba Lan giành lại độc lập, Przytyk trở thành một khu định cư đô thị ở Kielce Voivodeship với 2302 cư dân vào năm 1930, trong đó 1852 là người Do Thái (chiếm 80% tổng dân số).  Nền kinh tế gần như hoàn toàn bị chi phối bởi các thợ thủ công, thương nhân và nông dân Do Thái. Người Do Thái sở hữu và điều hành các tiệm bánh, lò giết mổ, cửa hàng may đo, nhà máy bia, nhà máy sản xuất thuốc lá và cửa hàng tạp hóa.  Chợ trung tâm được tổ chức mỗi tuần một lần, luôn luôn là vào thứ Hai, kéo theo đám đông tới mua bán từ các thị trấn và làng mạc gần đó. Có một nhà máy điện ở Przytyk, thuộc sở hữu của Lejb Rozencwajg và hai công ty vận tải, một thuộc sở hữu của Pinkus Kornafel, và cái thứ hai thuộc sở hữu của Moszek Rubinsztajn. Ngoài ra còn có một hiệp hội tín dụng do người Do Thái điều hành trong thành phố. Cuộc cạnh tranh giành thị phần diễn ra giữa người Do Thái và một cộng đồng người Ba Lan hiền lành nhỏ hơn rất nhiều,  và khu vực này bị ảnh hưởng bởi nghèo đói cùng cực giữa cả hai nhóm

Thị trấn đã là địa điểm của cuộc tàn sát Przytyk ngày 09 tháng 3 năm 1936  Mặc dù di cư kinh tế, trước khi cuộc xâm lược của Ba Lan và Holocaust diễn ra, khoảng 80 phần trăm dân số vẫn là người Do Thái. Hầu hết người Do Thái của Przytyk đã chết trong vụ thảm sát Holocaust. Vào tháng 3 năm 1941, Przytyk và khu vực xung quanh đã biến thành một cơ sở đào tạo của Luftwaffe. Tất cả cư dân Ba Lan được lệnh rời khỏi thị trấn, và tất cả các tòa nhà đã bị người Đức phá hủy, ngoại trừ nhà thờ. Sự phá hủy của nhà thờ được ra lệnh vào ngày 8 tháng 9 năm 1944, nhưng kế hoạch này đã bị dừng lại do thiếu thời gian.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Cộng đồng Do Thái tại Przytyk trên Virtual Shtetl

Địa điểm Holocaust ở Ba Lan
Làng Ba Lan


title: Hypocala biarcuata

text:
Hypocala biarcuata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hypocala


title: Ammopolia castaneotransversa

text:
Ammopolia castaneotransversa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ammopolia


title: Hệ giác quan ở cá

text:
Hệ giác quan ở cá là tổng thể các giác quan của loài cá cấu thành cơ quan cảm giác. Cá có các giác quan cơ bản giống người như: thị giác, thính giác, xúc giác, khứu giác và vị giác. Cơ quan cảm giác gồm: Cơ quan cảm giác ở da (xúc giác). Cơ quan vị giác, Cơ quan khứu giác, Cơ quan thính giác, Cơ quan thị giác.

Các loài cá săn mồi tiếp xúc với con mồi của nó thông qua đủ cả năm giác quan: Thính giác, thị giác, khứu giác, vị giác và xúc giác. Tùy theo tập tính ăn mồi của đối tượng khai thác mà có các loại mồi cá khác nhau. Cá săn mồi khi phát hiện ra mồi và tiếp xúc với mồi không chỉ dựa vào một vài giác quan mà gần như tổng hợp tất cả các giác quan của nó để đánh giá mồi và chất lượng mồi, sau đó mới bắt mồi.

Xúc giác

Xúc giác: Nhiều loài cá sống trong những nơi tối tăm, và xúc giác của chúng là cơ quan hỗ trợ thiết thực cho cơ quan thị giác. Một số xúc giác của cá là râu mọc xung quanh miệng (có chức năng như ngón tay). Với cơ quan này, nó có thể di chuyển dễ dàng dưới đáy biển hoặc sông. Các cơ quan cảm giác ở da gồm có Mầm cảm giác có vị trí Mầm cảm giác của cá miệng tròn và cá sụn phân bố ở biểu bì của da.

Mầm cảm giác của cá xương phân bố ở môi, râu, xoang miệng và vây của cá. Hình dạng cấu tạo của Mầm cảm giác có hình nụ. Bên trên mầm cảm giác có đỉnh keo nhô lên cao do tế bào cảm giác tiết ra dịch nhờn đông đặc lại tạo thành. Mầm cảm giác được cấu tạo bởi các tế bào nâng đỡ ở bên ngoài và các tế bào cảm giác ở bên trong. Ở gốc của các tế bào cảm giác có nhiều đầu mút dây thần kinh phân bố, ở đỉnh của các tế bào cảm giác có lông cảm giác. Chức năng của mầm cảm giác là Cảm nhận dòng chảy của dòng nước.

Hố cảm giác (cơ quan Hillick) có vị trí Hố cảm giác phân bố ở đầu và thân cá. Hình dạng cấu tạo giống như mầm cảm giác nhưng các tế bào cảm giác ở bên trong thấp hơn các tế bào nâng đỡ bên ngoài nên ở giữa trũng xuống giống như cái hố. Chức năng của hố cảm giác giúp cá cảm nhận được những chấn động trong nước.
File:Ampullae of Lorenzini inner side.jpg

Cơ quan Lorezini (Ampullae of Lorenzini) Cơ quan lorenzini nằm ở phần đầu của cá. Hình dạng cấu tạo của nó Là những ống bên trong chứa đầy chất dịch, một đầu phình to và một đầu thông với bên ngoài. Ở phía dưới cơ quan này có các dây thần kinh phân bố đến. Đây là một dạng biến đổi của cơ quan đường bên. Chức năngCơ quan Lorenzini giúp cá cảm nhận nhiệt độ của môi trường.

Một cơ quan quan trọng hơn nữa là hệ thống đường bên. Cấu tạo của cơ quan này là một nhóm đầu dây thần kinh nằm ở dưới da bên hông của cá. Khi có bất kỳ chuyển động nào trong nước (luôn tạo ra sóng lan truyền theo mọi hướng), hệ thống đường bên sẽ nhận biết sóng này truyền qua hệ thần kinh và cá sẽ biết được đó là kẻ thù hoặc thức ăn gần bên.

Cơ quan đường bên thường phân bố ở hai bên thân cá. Ở một số loài cá có thể gặp cơ quan đường bên ở hai bên phần đầu của cá. Hình dạng cấu tạo của Cơ quan đường bên thường có dạng ống dài nằm dưới da cá, bên trong ống chứa đầy chất dịch, ở đáy của ống có các tế bào cảm giác, lông của tế bào cảm giác nhô lên, gốc tế bào nối với các đầu mút dây thần kinh. Chức năng của nó là để giúp cá xác định vị trí, phương hướng và lưu tốc nước.

Vị giác

Cơ quan vị giác của cá có quan hệ chặt chẽ với cơ quan khứu giác. Tuỳ vào loài cá mà có các vị trí vị giác khác nhau, nhưng đều phân bố ở bên trong hoặc xung quanh miệng. Cơ quan vị giác của cá gồm có Ụ nếm Papilla. Các nụ nếm phân bố ở lưỡi, xoang miệng hầu, thực quản của cá. Hình dạng cấu tạo của ụ nếm gồm nhiều nụ nếm hình bầu dục với các tế bào cảm giác ở bên trong và các tế bào nâng đỡ ở bên ngoài, bên trên các tế bào cảm giác cũng có lông cảm giác, gốc các tế bào cảm giác cũng nối với nhiều đầu mút dây thần kinh. Chức năng: Xúc giác, giúp cá cảm nhận mùi vị thức ăn.

Nhiều loài cá thận trọng, có tính kén chọn mồi, thường có vị giác khá phát triển. Chúng có khả năng phân biệt các vị của mồi khác nhau. Một sự thay đổi nhỏ về vị của mồi cũng làm cho chúng kén ăn, chẳng hạn khi mồi bị ngâm lâu trong nước thường vị của mồi sẽ nhạt đi cá sẽ không còn hứng thú bắt mồi nữa. Tùy theo đối tượng câu để chọn vị của mồi cho thích hợp, thông thường nên cố gắng tránh các vị quá chua, quá chát, quá đắng hoặc quá mặn.

Khứu giác
Hầu hết nhiều loài cá đều có khứu giác tốt. Nhiều loài tận dụng điều này để săn mồi, một số khác để tự vệ. Nếu một con cá trong bầy bị thương vì kẻ thù thì tự nhiên nó sẽ tiết ra 1 chất đặc biệt trong da tan loãng vào nước. Khi các thành viên trong đàn ngửi thấy nó, chúng sẽ bơi nhanh hơn để an toàn. Vị trí của Cơ quan khứu giác nằm ở phần trước của đầu cá. Chức năng của nó là cảm nhận về mặt hoá học của thức ăn, giúp cá phân biệt con mồi, quần đàn và địch hại.

Gồm Lỗ mũi trước, Túi mũi, Lỗ mũi Vành ngoài của lỗ mũi. Hình dạng cấu tạo chính là túi mũi của cá. Túi mũi là một túi do các tế bào biểu bì tạo thành; Có hai loại tế bào biểu bì: Tế bào nâng đỡ: To, thô. Tế bào cảm giác: Hình que, mảnh, có nhân to, bên trên tế bào cảm giác cũng có lông cảm giác, bên dưới cũng nối với nhiều mút dây thần kinh cảm giác. Các dây thần kinh này hợp lại thành dây thần kinh khứu giác.

Thường trên mũi của cá hay có râu cá, nhất là các loài cá trê. Số lượng và chiều dài của râu khác nhau tùy loài cá. Các loài cá sống và kiếm ăn tầng đáy thường có râu phát triển (cả về số lượng lẫn chiều dài). Cá thường cá có bốn đôi râu và được gọi tên theo vị trí của chúng như sau: Râu mũi: Một đôi nằm kề bên đôi lỗ mũi trước. Râu mép: Một đôi nằm hai bên mép. Đây là đôi râu dài nhất. Râu càm: Một đôi nằm ở dưới càm. Râu hàm: Một đôi nằm kế đôi râu mép.

Thính giác
Cá có tai nằm bên trong sọ. Giống như các động vật có xương sống khác, tai cá có chức năng như các cơ quan giữ thăng bằng cũng như để nghe. Âm thanh truyền rất tốt trong nước, và nhiều loại cá truyền âm thanh để thông tin cho nhau, có loài còn truyền cả sóng âm (như cá heo nhưng đây không phải phụ thuộc vào thính giác).

Cơ quan thính giác phân bố bên trong hộp sọ và ở hai bên đầu cá. Chức năng của nó là nghe và tham gia vào việc giữ thăng bằng cho cơ thể cá. Cơ quan thính giác của cá phát sinh từ lá phôi ngoài trong giai đoạn phôi thai. Đầu tiên, lá phôi ngoài ở hai bên đầu dầy lên hình thành mấu nổi. Tiếp theo, trên bề mặt của mấu nổi lõm xuống tạo thành dạng cốc, dần dần hai bên cốc khép lại tạo thành bao thính giác.

Sau đó, bao thính giác chia làm hai phần: Bên trên: Thường có 3 ống bán khuyên bên trong chứa đầy chất dịch. Vách ở đầu mỗi ống bán khuyên phình to ra hình thành các Ampulla, trong các Ampulla có các tế bào cảm giác phân bố thành từng đám. Bên dưới: Chia 2 phần là túi bầu dục bên trên và túi hình cầu bên dưới.

Thị giác

Thị giác của cá thì hầu hết cá có mắt ở hai bên đầu, nhờ thế mà cá nhìn được mọi phía, điều này rất cần thiết bởi vì cá không thể quay đầu về phía sau được. Phần lớn cá có thể nhìn tốt ở phía trước hoặc ở 2 bên, số ít hơn có khả năng nhìn màu. Đó là điều quan trọng khi chúng giao phối vì một số loài có thể thay đổi màu sắc khi giao phối.

Vị trí của mắt thường nằm ở hai bên đầu của cá. Chức năng để nhìn, tham gia vào việc giữ thăng bằng cho cơ thể cá. Góp phần tạo nên màu sắc của cá. Hình dạng cấu tạo của Mắt của cá thường gồm có 4 phần chính: Màng cứng: Là lớp ngoài cùng của mắt. Phía trước hình thành giác mạc trong suốt và phẳng để tránh va chạm lúc cá bơi lội. Ở cá sụn màng cứng bằng sụn. Ở cá xương màng cứng bằng tổ chức sợi.

Màng mạch: Là lớp nằm sát bên trong màng cứng. Gồm nhiều mạch máu và các tế bào sắc tố. Màng mạch kéo dài ra phía trước hình thành mống mắt ở giữa có đồng tử. Võng mô: Là bộ phận sinh ra cảm giác, nằm ở phần trong cùng của mắt. Võng mô do nhiều tế bào thị giác hình thành; Có hai loại tế bào thị giác: Tế bào thị giác hình que: Cảm nhận cường độ ánh sáng nhanh hoặc chậm. Tế bào hình chóp nón: Cảm nhận màu sắc ánh sáng.

Thủy tinh thể: Hình cầu, trong suốt. Giữa giác mạc, võng mô và thủy tinh thể chứa đầy dịch thủy tinh thể trong suốt dạng keo có nhiệm vụ cố định vị trí thủy tinh thể. Ánh sáng xuyên qua thủy tinh thể để đến võng mô. Ngoài ra mắt cá còn có cơ treo, cơ kéo, mấu lưỡi liềm. Cá không có tuyến lệ.

Tham khảo

 Collin SP and Marshall NJ (Eds) (2003) Sensory Processing in Aquatic Environments Springer. .
 Green, W. W. and Zielinski B. S. (2013) "Chemoreception" In: D H Evans, J B Claiborne and S Currie (Eds) The Physiology of Fishes, 4th edition, pp. 345–373, CRC Press. .
 Popper AN and Fay RR (1993) "Sound detection and processing by fish: critical review and major research questions" (2 parts) Brain, behavior and evolution, 41 (1): 14–25.  PDF part 1 PDF part 2
 Stevens, Martin (2013) Sensory Ecology, Behaviour, and Evolution Oxford University Press. .
 Webb JF, Fay RR and Popper AN (2008) Fish Bioacoustics Springer. .

Xem thêm
 Cá
 Giải phẫu cá
 Đau đớn ở cá

Giải phẫu cá
Hệ giác quan


title: Ableptina nubifera

text:
Ableptina nubifera là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ableptina


title: Pexopsis kyushuensis

text:
Pexopsis kyushuensis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pexopsis


title: Marko Mirić

text:
Marko Mirić (Serbian Cyrillic: Марко Мирић; sinh 26 tháng 3 năm 1987) là một cầu thủ bóng đá Serbia thi đấu cho Sporting Lokeren ở Jupiler Pro League ở vị trí tiền vệ cánh. Anh ra mắt cho đội tuyển quốc gia Serbia trong trận giao hữu trước Bulgaria ngày 17 tháng 11 năm 2010.

Thống kê sự nghiệp

Danh hiệu
Red Star
Cúp bóng đá Serbia (1): 2011–12

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Player profile on Serbian National Team page

 Marko Mirić Stats at Utakmica.rs

Sinh năm 1987
Nhân vật còn sống
Vận động viên Kragujevac
Cầu thủ bóng đá Serbia
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Serbia
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Giải bóng đá ngoại hạng Belarus
Cầu thủ bóng đá FK Metalac Gornji Milanovac
Cầu thủ bóng đá FK Spartak Subotica
Cầu thủ bóng đá Sao Đỏ Beograd
Cầu thủ bóng đá FK Radnički Kragujevac
Cầu thủ bóng đá FC Minsk
Cầu thủ bóng đá NK Slaven Belupo
Cầu thủ bóng đá K.S.C. Lokeren Oost-Vlaanderen

Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bỉ

Cầu thủ bóng đá nam Serbia ở nước ngoài


title: Urgleptes jamaicensis

text:
Urgleptes jamaicensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Urgleptes


title: Xylariopsis mimica

text:
Xylariopsis mimica là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Xylariopsis


title: Cầu Alcántara

text:
Cầu Alcántara (còn gọi là Cầu Trajan tại Alcántara (Trajan's Bridge at Alcantara) là cây cầu vòm bằng đá, kiến trúc vòm thời La Mã bắc qua sông Tagus tại Alcántara, Extremadura, Tây Ban Nha. Cầu được xây dựng vào khoảng giữa năm 104 – 106 sau C.N., theo đơn đặt hàng của hoàng đế Trajan vào năm 98. Cầu được xem là cấu trúc cầu La Mã quan trọng nhất còn tồn tại.

Lịch sử

Cầu Alcántara đã phải chịu nhiều thiệt hại từ chiến tranh hơn là từ các yếu tố khác trong những năm qua. Người Moor đã phá hủy một trong những vòm nhỏ nhất trong năm 1214 và cầu đã được sửa chữa lại vào năm 1543, bằng đá lấy từ các mỏ đá gốc. Vòm thứ hai ở phía tây bắc đã bị phá hủy vào năm 1760 bởi người Tây Ban Nha để ngăn chặn người Bồ Đào Nha tiến vào và đã được sửa chữa vào năm 1762 bởi vua Carlos III, nhưng lại bị phá hủy một lần nữa vào năm 1809 bởi các lực lượng của Wellington cố gắng để ngăn chặn người Pháp. Cầu được sửa chữa tạm thời vào năm 1819, nhưng rồi cầu đã bị phá hủy một lần nữa vào năm 1836 bởi nhóm theo Charles de Bourbon. Cây cầu được xây dựng lại vào năm 1860 bằng vữa. Và sau khi hoàn thành Đập Alcántara, những trụ cột chính đã được hoàn toàn sửa chữa vào năm 1969.

Mô tả

Lúc đầu, cầu đo được 190 m chiều dài, ngày hôm nay giảm xuống còn 181,7 m. Các nhịp trong sáu vòm từ cánh phải đến bờ sông bên trái là 13,6, 23,4, 28,8, 27,4, 21,9 và 13,8 m. Cầu rộng khoảng 8 mét rộng và cao khoảng 50 mét so với mực nước dâng bình thường của Tagus, tổng chiều cao của cầu là 71 mét. Hai vòm chính của cây cầu dài 27,34 mét và 28,60 mét, được xem là cấu trúc vòm cổ đại lớn nhất còn tồn tại.

Cầu có khắc dòng chữ Pontem perpetui mansurum in saecula mundi ("Cầu sẽ trường tồn mãi mãi với thế giới") trên cổng vòm chính.

Chú thích

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Puente de Alcántara sobre el Tajo, en Cáceres
 Video of the bridge
 Video of Alcántara

Cầu bắc qua sông Tagus
Cầu đá tại Tây Ban Nha
Cầu La Mã ở Tây Ban Nha
Cầu La Mã cổ đại
Trajan