title: The Road (phim 2009)

text:
The Road là một bộ phim sinh tồn hậu tận thế năm 2009 của Mỹ do John Hillcoal đạo diễn và Joe Penhall viết kịch bản, dựa trên cuốn tiểu thuyết cùng tên năm 2006 của Cormac McCarthy. Bộ phim có sự tham gia diễn xuất của Viggo Mortensen và Kodi Smit-McPhee, trong vai một người cha cùng đứa con trai của mình ở một vùng đất hoang tàn trong thế giới hậu tận thế.

Phim được phát hành giới hạn tại các rạp chiếu phim Bắc Mỹ từ ngày 25 tháng 11 năm 2009, trước khi được phát hành tại các rạp chiếu ở Vương quốc Anh vào ngày 4 tháng 1 năm 2010. Tác phẩm nhận được những đánh giá nói chung là tích cực từ các nhà phê bình; diễn xuất của Mortensen và Smit-McPhee đã nhận được nhiều lời khen ngợi. Phim cũng nhận được nhiều đề cử, bao gồm đề cử Giải BAFTA cho Quay phim xuất sắc nhất.

Nội dung
Một người đàn ông cùng đứa con trai của anh đấu tranh để tồn tại sau trận đại hồng thủy toàn cầu gây nên sự kiện tuyệt chủng. Họ tìm kiếm nguồn cung và tránh các băng nhóm trộm cướp khi họ đi trên một con đường đến bờ biển với hy vọng rằng nó sẽ ấm hơn.

Nhiều năm trước đó, vợ của người đàn ông này sinh con trai của họ ngay sau thảm họa, và cô ấy dần mất hy vọng. Khi người đàn ông bắn một kẻ đột nhập bằng cách sử dụng một trong ba viên đạn mà họ đã để dành như một biện pháp cuối cùng, cô cáo buộc anh cố tình lãng phí viên đạn để ngăn cô tự sát. Cởi bỏ áo khoác và mũ, cô đi vào rừng, và kể từ đó cô không bao giờ được nhìn thấy nữa.

Ở hiện tại, sau khi bắn một thành viên của băng nhóm ăn thịt người tình cờ gặp họ, người đàn ông chỉ còn lại một viên đạn. Sau đó, khi đi vào một ngôi nhà, anh và cậu bé phát hiện ra những người bị nhốt dưới tầng hầm, bị giam cầm làm để thức ăn cho những kẻ bắt giữ họ. Khi những kẻ ăn thịt người có vũ trang quay trở lại, người đàn ông và con trai anh trốn ở trên lầu. Khi sắp bị phát hiện, người đàn ông chuẩn bị bắn con trai mình, nhưng họ bỏ chạy khi những kẻ ăn thịt người bị phân tâm bởi những tù nhân đang cố trốn thoát.

Tiến xa hơn trên con đường, người đàn ông và cậu bé phát hiện ra một hầm trú ẩn dưới lòng đất chứa đầy đồ ăn đóng hộp và vật dụng. Họ ăn uống và tắm rửa. Khi nghe thấy tiếng động ở phía trên, bao gồm cả tiếng chó sủa, anh quyết định tiếp tục cuộc hành trình, vì ở đây là quá nguy hiểm. Sau đó, đứa con thuyết phục anh chia sẻ thức ăn với một ông già bị mù.

Tại bờ biển, người đàn ông để cậu bé canh giữ tài sản của họ, trong khi anh thì bơi ra biển để tìm kiếm vật phẩm trong một con tàu bị gãy đôi. Cậu bé ngủ thiếp đi và đồ của họ bị đánh cắp. Người đàn ông đuổi theo tên trộm và lấy đi mọi thứ của hắn, thậm chí cả quần áo. Điều này khiến cậu bé đau khổ đến nỗi người đàn ông quay lại và để lại quần áo và một lon thức ăn cho tên trộm.

Khi họ băng qua một thị trấn đổ nát, người đàn ông bị một mũi tên găm vào chân. Anh giết kẻ phục kích bằng một khẩu súng bắn pháo sáng mà anh tìm thấy trên con tàu. Anh tiến đến chỗ hắn rồi phát hiện người bạn đồng hành nữ của hắn ta. Người đàn ông nghĩ rằng gã cung thủ và người phụ nữ đã bám đuôi họ, nhưng cô ấy đã trả lời ngược lại. Người đàn ông bỏ mặc cô ta khóc bên xác của gã cung thủ.

Người đàn ông dần yếu đi và họ buộc phải từ bỏ xe chở đồ và hầu hết tài sản. Tình trạng của người đàn ông xấu đi và cuối cùng anh chết trên một bờ biển. Cậu bé được tiếp cận bởi một người đàn ông khác, cùng với vợ, hai đứa con và con chó của anh ấy, thuyết phục cậu bé rằng anh ta là một trong những "người tốt" và đề nghị bảo vệ cậu. Người vợ nói rằng họ đã theo dõi cậu bé cùng cha cậu. Việc họ là "người tốt" hay chỉ đơn thuần là hành động để lấy lòng tin của cậu bé không bao giờ được hé lộ.

Diễn viên
Trong phim, chỉ có một nhân vật (Ông già) được đặt tên là Eli. Cảnh danh đề chỉ đơn giản là cho biết vai trò của họ thay vì tên.

Viggo Mortensen trong vai người đàn ông
Kodi Smit-McPhee trong vai cậu bé
Charlize Theron trong vai Người phụ nữ, vợ của người đàn ông (xuất hiện trong một loạt cảnh hồi tưởng). Theron là một người hâm mộ cuốn sách và đã làm việc với nhà sản xuất Nick Wechsler trong bộ phim The Yards năm 2000. Người phụ nữ có một vai trò lớn hơn trong phim so với trong sách, trong đó Hillcoat nói rằng "Tôi nghĩ rằng việc thoát khỏi cuốn sách là điều tốt, miễn là bạn duy trì được tinh thần của nó."
Robert Duvall trong vai Ông lão Ely
Guy Pearce trong vai Cựu binh, một người cha lang thang cùng gia đình
Molly Parker trong vai Người phụ nữ kiêm mẹ của những đứa trẻ, vợ của Cựu chiến binh
Michael Kenneth Williams trong vai Tên trộm
Garret Dillahunt trong vai thành viên băng đảng ăn thịt người

Sản xuất
Vào tháng 11 năm 2006, nhà sản xuất Nick Wechsler đã sử dụng nguồn tài chính độc lập để mua bản quyền chuyển thể điện ảnh của cuốn tiểu thuyết The Road năm 2006, do Cormac McCarthy sáng tác. Khi Wechsler xem bộ phim The Proposition năm 2005 của John Hillcoat sau khi đọc The Road, nhà sản xuất đã quyết định tìm Hillcoat để đạo diễn bộ phim chuyển thể. Wechsler mô tả phong cách của Hillcoat: "Có một cái gì đó tuyệt đẹp trong cái cách mà John nắm bắt được sự nguyên thủy trơ trụi của miền Tây trong bộ phim đó." Vào tháng 4 năm 2007, Joe Penhall được thuê để viết kịch bản chuyển thể. Wechsler và các nhà sản xuất đồng nghiệp Steve và Paula Mae Schwartz đã lên kế hoạch để có một kịch bản và một diễn viên đóng vai người cha, trước khi tìm một nhà phân phối cho tác phẩm. Vào tháng 11 năm sau, nam diễn viên Viggo Mortensen đã tham gia đàm phán với các nhà làm phim để đóng vai người cha, mặc dù anh đang bận rộn với việc ghi hình Appaloosa ở New Mexico.

Tác phẩm có kinh phí 20 triệu USD. Quá trình quay phim bắt đầu ở khu vực đô thị Pittsburgh vào cuối tháng 2 năm 2008, tiếp tục trong tám tuần trước khi chuyển sang tây bắc Pennsylvania, Louisiana và Oregon. Hillcoat thích ghi hình ở các địa điểm thật, nói rằng "Chúng tôi không muốn đi vào thế giới CGI." Pennsylvania, nơi hầu hết các cảnh quay được thực hiện, được chọn vì đánh thuế nhẹ và có rất nhiều địa điểm có vẻ như bị bỏ hoang hoặc mục nát: các bãi than, cồn cát và các khu vực đổ nát của Pittsburgh và các quận lân cận. Việc ghi hình cũng được thực hiện tại khu nghỉ mát giải trí năm 1892 (Công viên Hồ Conneaut) sau khi một trong những tòa nhà của công viên (Phòng khiêu vũ Dreamland) bị phá hủy trong một trận hỏa hoạn vào tháng 2 năm 2008. Các bãi biển của Công viên Bang Presque Isle ở Erie, Pennsylvania cũng được sử dụng. Hillcoat cũng nói về việc sử dụng Pittsburgh như một địa điểm thực tế, "Đó là một nơi tuyệt đẹp vào mùa thu với màu sắc thay đổi, nhưng vào mùa đông, nó có thể rất ảm đạm. Có những dãy phố bị bỏ hoang. Rừng rậm cũng có thể trở nên bạo tàn." Các nhà làm phim cũng quay các cảnh ở các địa điểm của New Orleans đã bị tàn phá bởi cơn bão Katrina và trên Núi St. Helens ở Washington. Đường cao tốc Pennsylvania bị bỏ hoang, hay một đoạn đường hoang vắng giữa Hustontown và Breezewood, Pennsylvania, được sử dụng trong phần lớn quá trình sản xuất.

Hillcoat đã tìm cách làm cho bộ phim trung thành với tinh thần của cuốn sách, tạo ra "một thế giới tổn thương nặng nề", mặc dù hoàn cảnh của sự kiện tận thế không bao giờ được giải thích. Hillcoat nói "Đó là điều khiến nó trở nên thực tế hơn, sau đó nó ngay lập tức nói về sự sống còn và cách bạn vượt qua mỗi ngày, trái ngược với những gì thực sự đã xảy ra." Các nhà làm phim đã tận dụng những ngày có thời tiết xấu để khắc họa thế giới hậu tận thế. Mark Forker, giám đốc hiệu ứng đặc biệt của bộ phim, đã tìm cách làm cho cảnh quan trở nên thuyết phục, xử lý việc thay thế bầu trời và loại bỏ cây xanh khỏi cảnh bằng kỹ thuật số.

Phát hành

The Road ban đầu được lên kế hoạch phát hành vào tháng 11 năm 2008. Phim đã bị lùi lại để phát hành vào tháng 12, và sau đó bị lùi lại lần thứ hai vào khoảng năm 2009. Theo The Hollywood Reporter, hãng phim quyết định rằng tác phẩm sẽ được hưởng lợi từ một quy trình hậu kỳ dài hơn và thời điểm ra mắt ít đối thủ cạnh tranh hơn. Ngày phát hành mới đã được dự tính vào ngày 16 tháng 10 năm 2009. Tuy nhiên, theo báo cáo từ Screen Rant và /Film, Weinsteins đã quyết định vào phút chót để trì hoãn bộ phim đến ngày 25 tháng 11 năm 2009, như một động thái có thể làm cho tác phẩm trở thành một ứng cử viên giải Oscar, vượt qua bộ phim trước đó của họ được ấn định vào ngày ấy, một tác phẩm chuyển thể của Rob Marshall từ vở nhạc kịch Nine (cũng được dự đoán là một ứng cử viên giải thưởng lớn) vào tháng 12 năm 2009.

Bộ phim được công chiếu lần đầu trên thế giới vào tháng 9 năm 2009 tại Liên hoan phim Quốc tế Venezia lần thứ 66, nơi tác phẩm tranh giải Sư tử vàng và Sư tử bạc. Phim cũng được trình chiếu tại Liên hoan phim Quốc tế Toronto lần thứ 34.

Đón nhận

Đánh giá chuyên môn
Phim đạt 73% tỉ lệ tán thành trên trang tổng hợp đánh giá Rotten Tomatoes, dựa trên 213 bài phê bình, với điểm số trung bình là 6,94/10. Sự đồng thuận cho biết, "Cam kết của The Road đối với tầm nhìn đen tối của Cormac McCarthy có thể tỏ ra quá khó phục đối với một số người, nhưng bộ phim được hưởng lợi từ diễn xuất mạnh mẽ, đầy ám ảnh của Viggo Mortensen và Kodi McPhee." Tác phẩm cũng có số điểm 64/100 trên Metacritic dựa trên 33 bài đánh giá, cho thấy phim thường nhận được những đánh giá tích cực từ giới chuyên môn.

A. O. Scott từ At the Movies nói rằng trong khi bộ phim "chạm đến một vài cử chỉ tình cảm, không bền chặt", anh đã "ngưỡng mộ kỹ xảo và sự thuyết phục của tác phẩm này, và [anh] đã đủ ấn tượng bởi phong cách và diễn xuất để gửi gắm mà bạn chiêm ngưỡng." Peter Travers từ Rolling Stone gọi bộ phim là "bức chân dung đầy ám ảnh của nước Mỹ không có chốn dung thân cho người già hay trẻ nhỏ". Nhà phê bình nhận định "Hillcoat – qua nghệ thuật [diễn xuất] của Mortensen và Smit-McPhee – đã mang theo ngọn lửa tính người chung của chúng ta rồi cho nó cháy sáng và chân thực." Joe Morgenstern từ Wall Street Journal nói rằng người xem phải "tiếp tục cho bản thân vì cuộc sống thân yêu, cố gắng chống lại niềm tin một cách mãnh liệt nhất có thể khi đối mặt với diễn xuất mạnh mẽ, cách làm phim thuyết phục và sự chắc chắn hấp dẫn đến mức khó tin, rằng sẽ không có gì là ổn cả."

Esquire đã trình chiếu bộ phim trước khi nó được phát hành và gọi nó là "bộ phim quan trọng nhất của năm" và "một tác phẩm chuyển thể xuất sắc của một cuốn tiểu thuyết được yêu thích, một cái nhìn tinh tế và đầy yêu thương lỗi thời về cái kết vô cùng tàn nhẫn và tàn bạo của tất cả chúng ta. Bạn muốn họ đến đó, bạn luôn muốn họ đến đó, và bạn rất muốn họ đến đó — nhưng bạn không muốn nó, bất kỳ điều gì trong số đó kết thúc cả." IGN cho tác phẩm 4,5/5 sao, gọi đây là "một trong những bộ phim quan trọng và xúc động nhất mà thật lâu mới đến."

Trong một bài đánh giá ban đầu, The Guardian đã cho The Road 4 trên 5 sao, mô tả tác phẩm là "một bộ phim đầy ám ảnh, đau lòng và mạnh mẽ," còn Mortensen thì "được phân vai một cách hoàn hảo" khi hóa thân thành Người đàn ông. Roger Ebert bộ phim 3,5 trên 4 sao, khen ngợi diễn xuất của Mortensen và Smit-McPhee, nhưng ông đã chỉ trích phim không có sức hút như cuốn sách. Luke Davies của The Monthly mô tả tác phẩm là "tuyệt đẹp, theo một cách kinh khủng, nhưng sự lạnh lùng và lãnh đạm lớn hơn của phim cho thấy rằng nó khó có thể được thấu hiểu để sàng lọc ra tinh thần ấm áp bẩm sinh của một tác phẩm văn học vĩ đại", đồng thời gợi ý những sai sót của bộ phim "có thể liên quan đến quan điểm của đạo diễn — tất cả đều cảm thấy quá tách biệt, theo cách mà cuốn sách không có được sự gần gũi hấp dẫn của nó, "kết luận rằng bộ phim có "quá nhiều hoạt cảnh và diễn xuất thì vẫn chưa đủ."

Một bài đánh giá trên Adbusters đã không chấp thuận cách đặt sản phẩm trong phim, nhưng, theo ghi nhận của Hillcoat, những chi tiết đề cập đến Coca-Cola xuất hiện trong cuốn tiểu thuyết và công ty trên thực tế đã miễn cưỡng về việc sản phẩm của họ được miêu tả trong phim và các nhà làm phim phải khó khăn mới được Coca-Cola cho phép sử dụng. Tờ Washington Post cho biết bộ phim "là một câu chuyện dài, một lời than thở da diết đánh dấu cái chết của niềm hy vọng và sự thúc đẩy của tất cả những gì tươi sáng và tốt đẹp từ thế giới... Tác phẩm sở hữu một sự cuốn hút không thể phủ nhận và một vẻ lớn lao đầy nghiệt ngã, nhưng cuối cùng nó đóng vai trò như một bộ phim xác sống với những mong mỏi về văn học." Tom Huddleston từ Time Out cho rằng "...chắc chắn là tác phẩm ảm đạm nhất và có khả năng thương mại ít nhất trong lịch sử Hollywood gần đây." Anh gọi phim là một "... chiến thắng vang dội", lưu ý rằng "bộ phim có phong cảnh tuyệt đẹp [mà] tạo nên tâm trạng u uất, cộng với phần nhạc nền u buồn của Nick Cave..."

Sam Adams từ Los Angeles Times lưu ý rằng trong khi "...Hillcoat chắc chắn đã thực hiện sự nghiêm túc cần thiết, [...] nhưng bộ phim thiếu đi... một cảm giác vô tội tiềm ẩn, một cảm giác mà dù nhân loại đã chìm sâu đến đâu, thì vẫn có ít nhất một số cơ hội để ngoi trở lại."

Thành tựu

Phương tiện tại gia
Phiên bản DVD và Blu-ray được phát hành vào ngày 17 tháng 5 năm 2010 tại Vương quốc Anh, và vào ngày 25 tháng 5 năm 2010 tại Hoa Kỳ.

Xem thêm
Phim sinh tồn, thuộc thể loại phim lẻ, cùng với danh sách các phim liên quan
Sụp đổ xã hội

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim thảm hoạ của Mỹ
Phim chính kịch thập niên 2000
Phim chính kịch Mỹ
Phim phiêu lưu Mỹ
Ăn thịt người trong tác phẩm hư cấu
Phim dựa trên tiểu thuyết Mỹ
Phim dựa trên tiểu thuyết khoa học viễn tưởng
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn Mỹ
Phim lấy bối cảnh ở Hoa Kỳ
Phim quay tại New Orleans
Portland, Oregon
Pittsburgh
Văn hóa Washington (tiểu bang)
Phim tường thuật phi tuyến tính
Phim hậu tận thế


title: Hara Kenya

text:
(sinh năm 1958) là một nhà thiết kế đồ hoạ và nhà quản lý người Nhật Bản. Ông hiện là giảm đốc đại diện của Nippon Design Center và là giáo sư của Đại học Mỹ thuật Musashino.

Những năm đầu đời và sự nghiệp
Hara Kenya sinh năm 1958 tại thành phố Okayama. Ông tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Musashino vào năm 1983 và gia nhập Nippon Design Center vào cùng năm.

Hara đã trở thành một thành viên của hội đồng tư vấn của Muji từ năm 2001, và đảm nhiệm chức vụ giám đốc nghệ thuật. Ông đã đảm nhận vai trò thiết kế chương trình khai mạc và bế mạc của Thế vận hội mùa đông Nagano 1998. Ông cho xuất bản cuốn sách Designing Design, trong đó ông trong đó ông làm rõ về tầm quan trọng của “hư không” (emptiness) trong cả truyền thống thị giác và triết học của Nhật Bản, và ứng dụng của nó trong thiết kế. Năm 2008, Hara hợp tác với nhãn hiệu thời trang Kenzo cho việc ra mắt loại nước hoa nam giới của mình, Kenzo Power.

Các triển lãm
Hara Kenya là một nhân vật hàng đầu trong giới thiết kế tại Nhật Bản, ông nhấn mạnh thiết kế ở cả các đối tượng và trải nghiệm. Năm 2000, Hara đã có triển lãm riêng của mình, “Re-Design: The Daily Products of the 21st Century”. Trong triển lãm này, ông thể hiện thành công sự thật rằng, nguồn lực của các thiết kế đáng kinh ngạc được tìm thấy trong bối cảnh rất bình thường và giản dị.

Năm 2004, ông lên kế hoạch và đạo diễn triển lãm "HAPTIC - Awakening the Senses", tiết lộ với khán giả rằng nguồn lực lớn của thiết kế là bất động trong các giác quan của con người.

Trong năm 2007 và 2009, ông đã sản xuất hai cuộc triển lãm mang tên "TOKYO FIBER -- SENSEWARE" ở Paris, Milan và Tokyo, và từ năm 2008 đến năm 2009, triển lãm "JAPAN CAR" tại Paris và tại Bảo tàng Khoa học ở London. Điểm mà Hara tập trung trong các loại triển lãm này là hình dung và phổ biến rộng rãi các tiềm năng của ngành công nghiệp.

Bán kính hoạt động của ông cũng đã được mở rộng với phần còn lại của châu Á, bao gồm chuỗi triển lãm "DESIGNING DESIGN - Kenya Hara 2011 China Exhibition" bắt đầu ở Bắc Kinh vào năm 2011.

Sách
Một số cuốn sách của Hara Kenya, bao gồm Designing Design và White, đã được dịch sang một số ngôn ngữ, bao gồm cả các ngôn ngữ châu Á khác.

『ポスターを盗んでください』 (PLEASE STEAL THIS POSTER)（Shinchosha, 1995）
『マカロニの穴のなぞ』 (THE RIDDLE OF THE MACARONI HOLE)（Asahi Shimbun, 2001）
 Phiên bản paperback tái bản: 『デザインのめざめ』(Awakening of Design) (Kawade Shobo Shinsha, 2014)
『原研哉』 (Hara Kenya)（ギンザ・グラフィック・ギャラリ (Ginza Graphic Gallery)ー〈ggg Books〉, 2002）
『デザインのデザイン』 (DESIGN OF DESIGN)（Iwanami Shoten, 2003）
『FILING─混沌のマネージメント』 (FILINGーChaotic Management Bilingual) （Sendenkaigi, 2005）
『TOKYO FIBER'07 SENSEWARE』（Asahi Shimbun, 2007）
『デザインのデザイン Special Edition』 (DESIGN OF DESIGN Special Edition)（Iwanami Shoten, 2007）
『白』 (WHITE)（Chuokoron-Shinsha, 2008）
『ポスターを盗んでください +3』 (PLEASE STEAL THIS POSTER +3)（Heibonsha, 2009）
『日本のデザイン - 美意識がつくる未来』 (Japanese Design - Aesthetics Make Future)（Iwanami Shoten <Iwanami Shinsho>, 2011）

Đồng tác giả
『HAPTIC ─五感の覚醒』 (HAPTICーAwakening the Senses) Takeo-hen, Nippon Design Center và Hara Design Institute tổ chức, River Net, Maggie Kinsey Holy, dịch bởi Naitō Yukiko（Asahi Shimbun, 2004）
JAPAN CAR—Designs for the Crowded Globe, Design for a saturated world, Design Platform Japan cùng Ban Sigeru, Asahi Shimbun Publishing tháng 7 năm 2009
『RE DESIGN─日常の21世紀』 (RE-DESIGNーThe Daily Products of the 21st Century)（đồng tác giả, Asahi Shimbun）

Xem thêm
 Muji

Chú thích

Liên kết ngoài

 Hồ sơ tại Hara Design Institute thuộc Nippon Design Center

Nhà thiết kế công nghiệp Nhật Bản
Sinh năm 1958
Nhà thiết kế đồ hoạ Nhật Bản
Nhân vật còn sống


title: Pseudorthodes virgula

text:
Pseudorthodes virgula là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pseudorthodes


title: Các công quốc Silesia

text:
Các Công quốc Silesia (tiếng Đức: Herzogtümer in Schlesien; tiếng Ba Lan: Księstwa śląskie; tiếng Séc: Slezská knížectví) là một tổ hợp hơn 20 công quốc của vùng Silesia được hình thành từ thế kỷ XII đến thế kỷ XIV do sự tan rã của Công quốc Silesia, sau đó trở thành một phần của Vương quốc Ba Lan. Năm 1335, các công quốc được nhượng lại cho Vương quốc Bohemia theo Hiệp ước Trentschin. Sau đó cho đến năm 1742, Silesia là một trong những vùng thuộc Lãnh thổ vương quyền Bohemia và nằm trong Đế chế La Mã Thần thánh. Hầu hết Silesia đã bị Vua Phổ sáp nhập theo Hiệp ước Berlin năm 1742. Chỉ có Công quốc Teschen, Công quốc Troppau và Công quốc Nysa vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Vương quyền Bohemian và được gọi là Công quốc Thượng và Hạ Silesia cho đến năm 1918.

Sự tan rã của Silesia thuộc Ba Lan (1138–1335)
Với hy vọng (hão huyền) để ngăn chặn tranh chấp thừa kế, Thân vương Triều đại Piast Bolesław III Wrymouth thông qua di chúc cuối cùng của mình đã chia Ba Lan thành các tỉnh cha truyền con nối được phân chia cho 4 người con trai của ông: Masovia, Kuyavia, Công quốc Đại Ba Lan và Silesia. Bên cạnh đó, Tỉnh Seniorate (Tiểu Ba Lan) với nơi cư trú là Kraków được dành cho người con trưởng, trở thành Công tước tối cao của toàn Ba Lan. Hành động này đã vô tình bắt đầu quá trình được gọi là Sự phân mảnh của Ba Lan.

Con trai của Bolesław là Władysław II đã nhận được Công quốc Silesia và với tư cách là con cả, cũng được phong tước Công tước tối cao cùng với Tỉnh Seniorate. Tuy nhiên, sau khi cố gắng giành quyền kiểm soát toàn bộ Ba Lan, ông đã bị những người em cùng cha khác mẹ của mình cấm đoán và trục xuất vào năm 1146. Con trai thứ hai của Bolesław là Bolesław IV, Công tước xứ Masovia, trở thành Công tước tối cao của Ba Lan. Vào năm 1163, khi ba người con trai của Władysław, được Hoàng đế Frederick I Barbarossa hậu thuẫn trở về Ba Lan, Bolesław IV phải khôi phục lại di sản của họ.

Sau 10 năm cùng cai trị, các con trai của Władysław cuối cùng đã chia cắt Silesia vào năm 1173:

 Bolesław I Cao, người anh cả, đã nhận được lãnh thổ cốt lõi xung quanh các dinh thự của Wrocław, Legnica và Opole. Năm 1180, ông trao Công quốc Opole cho con trai mình là Jarosław, người đã cai trị cho đến khi ông qua đời vào tháng 3 năm 1201. Sau khi Bolesław qua đời vào tháng 12 năm 1201, các vùng đất của ông được thừa kế bởi người con trai duy nhất còn lại của ông là Henry Râu.
 Mieszko I Chân rối trở thành Công tước xứ Racibórz và nhận Bytom và Oświęcim vào năm 1177.
 Konrad Spindleshanks (Konrad Laskonogi), người trẻ nhất, vào năm 1177 cũng tuyên bố quyền của mình và nhận được Công quốc Głogów từ anh trai Bolesław, sau cái chết của Konrad vào khoảng năm 1180/90 lại thừa kế nó.

Sau khi anh trai của ông ấy là Bolesław I qua đời, Mieszko I Chân rối cũng đã chinh phục và chiếm lấy Công quốc Opole từ cháu trai của ông ấy là Henry Râu. Ông cai trị các công quốc Racibórz và Opole, nổi lên là Thượng Silesia, cho đến khi ông qua đời vào năm 1211. Henry Râu vẫn giữ chủ quyền của Công quốc Hạ Silesia của người em họ Władysław Odonic, cũng như Đất Lubusz vào năm 1210. Công tước tối cao của Ba Lan từ năm 1232, ông đã chinh phục thêm các lãnh thổ Đại Ba Lan xung quanh Santok vào năm 1234.

Người thừa kế của Mieszko là Công tước Casimir I xứ Opole, qua đời năm 1230. Sau đó, Henry Râu đã thống nhất được toàn bộ Silesia dưới triều đại của mình. Ông được kế vị bởi con trai mình là Henry II Ngoan đạo vào năm 1238, trong khi Thượng Silesia được thừa kế bởi con trai của Casimir là Mieszko II Mập vào năm 1239. Ông và em trai của mình, Vladislaus I xứ Opole, đã nhận được Đại Ba Lan Kalisz  vào năm 1234.

Henry II bị giết trong Trận Legnica năm 1241. Con trai cả và người thừa kế của ông, Công tước Bolesław II Sừng tạm thời trao Đất Lubusz cho em trai ông là Mieszko († 1242). Ông ấy đã hòa giải với người anh em họ Đại Ba Lan của mình là Công tước Przemysł I và cuối cùng đã trả lại Santok vào năm 1247 và vẫn là người cai trị duy nhất của Hạ Silesia cho đến năm 1248.

Mieszko II Mập, của Thượng Silesia, vào năm 1244, đã trao trả Kalisz cho Công tước Przemysł I của Đại Ba Lan. Ông mất năm 1246 và tài sản của ông được thừa kế bởi anh trai Władysław Opolski.

Các công quốc của Vương quyền Bohemia (1335–1918)

Năm 1327, Vua Johann của Bohemia bắt đầu chấp nhận lời thề trung thành của các công tước Silesian như một phần yêu sách của ông đối với vương miện Ba Lan. Tại Hiệp ước Trentschin vào ngày 24 tháng 8 năm 1335, người ta đồng ý rằng Johann sẽ từ bỏ yêu sách của mình và đổi lại nhận được quyền thống trị của các công quốc Silesia và khoản thanh toán một lần (20.000 threescores của groschen Praha). Điều này đã được hoàn thiện tại Đại hội Visegrád trong cùng năm, mặc dù một số công quốc do Triều đại Piast cai trị vẫn nằm ngoài quyền thống trị của Bohemian cho đến năm 1392.

Dưới vương triều Bohemia, các công quốc tiếp tục được cai trị bởi các nhánh của triều đại Piast được gọi là Silesia Piast cho đến khi dòng dõi cuối cùng của họ qua đời vào năm 1675. Khi một dòng dõi công tước không còn nữa, công quốc được chuyển giao cho vương quyền và trở thành một nhà nước bá quốc.

Vương quyền Bohemia được trao cho Nhà Habsburg vào năm 1526. Năm 1742, phần lớn Silesia bị Phổ sáp nhập sau Chiến tranh Silesian lần thứ nhất. Điều này đã được xác nhận sau Chiến tranh Silesian lần thứ hai năm 1745 và Chiến tranh Silesian lần thứ ba năm 1763. Sau khi Đế chế La Mã Thần thánh tan rã, Bohemia Silesia vẫn là một phần của Đế quốc Áo và Đế quốc Áo-Hung cho đến khi nó bị giải thể vào năm 1918.

Danh sách các công quốc Silesia
Công quốc Bernstadt
Công quốc Bielsko (Bílské knížectví, Księstwo Bielskie, Herzogtum Bielitz)
Công quốc Brzeg (Knížectví Břeh, Księstwo Brzeskie, Herzogtum Brieg)
Công quốc Bytom (Knížectví Bytomské, Księstwo Bytomskie, Herzogtum Beuthen)
 (Koźle)

Công quốc Głogów (Knížectví Hlohovské, Księstwo Głogowskie, Herzogtum Glogau)
Công quốc Głogówek và Prudnik (Księstwo głogówiecko-prudnickie, Herzogtum Klein Glogau und Prudnik)
Công quốc Głubczyce (Knížectví Hlubčice, Księstwo Głubczyckie, Herzogtum Leobschütz)

Công quốc Jawor (Javorské knížectví, Księstwo Jaworskie, Herzogtum Jauer)
Công quốc Krnov (Krnovské knížectví, Księstwo Karniowskie, Herzogtum Jägerndorf)
Công quốc Legnica (Lehnické knížectví, Księstwo Legnickie, Herzogtum Liegnitz)
Công quốc Löwenberg (Lemberské knížectví, Księstwo Lwóweckie, Herzogtum Löwenberg)

Công quốc Münsterberg (Minstrberské knížectví, Księstwo Ziębickie, Herzogtum Münsterberg)

Công quốc Nysa (Niské knížectví, Księstwo Nyskie, Herzogtum Neisse)
Công quốc Oels (Olešnické knížectví, Księstwo Oleśnickie, Herzogtum Oels)

Công quốc Opole (Opolské knížectví, Księstwo Opolskie, Herzogtum Oppeln)
Công quốc Opole và Racibórz
Công quốc Oświęcim (Osvětimské knížectví, Księstwo Oświęcimskie, Herzogtum Auschwitz)
Công quốc Prudnik (Prudnícké knížectví, Księstwo Prudnickie, Herzogtum Prudnik)
Công quốc Pless (Pštinské knížectví, Księstwo Pszczyńskie, Herzogtum Pless)
Công quốc Racibórz (Ratibořské knížectví, Księstwo Raciborskie, Herzogtum Ratibor)
 (Ducatus Ratiboria et Oppaviensis)
 (Ducatus Ratiboria et Carnovia)

Công quốc Siewierz (Seveřské knížectví, Księstwo Siewierskie, Herzogtum Sewerien)

Công quốc Świdnica (Svídnické knížectví, Księstwo Świdnickie, Herzogtum Schweidnitz)
Công quốc Teschen (Księstwo Cieszyńskie, Knížectví těšínské, Herzogtum Teschen)

Công quốc Troppau (Vévodství opavské, Księstwo Opawskie, Herzogtum Troppau)

Công quốc Wrocław (Vratislavské knížectví, Księstwo Wrocławskie, Herzogtum Breslau)
Công quốc Zator (Zatorské knížectví, Księstwo Zatorskie, Herzogtum Zator)
Công quốc Żagań (Zaháňské knížectví, Księstwo Żagańskie, Herzogtum Sagan)

Ngoài ra còn có các công quốc nhỏ khác: Buchwald, Coschok, Goldberg, Grottkau, Grünberg, Hirschberg và Parchwiz.

Tham khảo

Thư mục
ŽÁČEK, Rudolf. Dějiny Slezska v datech. Praha : Libri, 2003. .

Các công quốc Silesia
Lịch sử Silesia
Lãnh thổ vương quyền Bohemia
Cựu quốc gia quân chủ châu Âu
Cựu công quốc


title: Pycnarmon leucodoce

text:
Pycnarmon leucodoce là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pycnarmon


title: Samsung Galaxy A51

text:
Samsung Galaxy A51 là điện thoại thông minh Android do Samsung Electronics sản xuất như một phần của dòng A của hãng. Nó được công bố và phát hành vào tháng 12 năm 2019. Điện thoại có màn hình Super AMOLED FHD+ 6.5, rộng 48 MP, siêu rộng 12 MP, độ sâu 5 MP và camera macro 5 MP, pin 4000 mAh và màn hình quang học cảm biến dấu vân tay.

Thông số kỹ thuật

Phần cứng
Galaxy A51 có màn hình Super AMOLED Infinity O 6,5 inch với độ phân giải FHD + 1080 × 2400 pixel, tỷ lệ khung hình 20: 9 và mật độ điểm ảnh ~ 405 ppi. Mặt kính phía trước được làm bằng Corning Gorilla Glass 3. Bản thân điện thoại có kích thước 158,5 mm (6,24 in) [Chuyển đổi: Không hợp lệ số] × 73,6 mm (2,90 in) [Chuyển đổi: Số invalid] × 7,9 mm (0,31 in) [Chuyển đổi: Sai số] và nặng 172 g (6,1 oz). Điện thoại được trang bị chip Exynos 9611 (10 nm) octa-core (4 × 2,3 GHz Cortex-A73 & 4 × 1,7 GHz Cortex-A53) và GPU Mali-G72 MP3. Khi phát hành, nó đi kèm với RAM 4 GB hoặc 6 GB và bộ nhớ trong 64 GB hoặc 12 GB, có thể mở rộng bằng thẻ nhớ microSD lên đến 512 GB. Các biến thể mới hơn của điện thoại có thể có RAM lên đến 8 GB. It comes with a non-removable 4000 mAh lithium polymer battery. It also has an in-display optical fingerprint sensor. Nó đi kèm với một viên pin lithium polymer 4000 mAh không thể tháo rời. Nó cũng có cảm biến vân tay quang học trong màn hình.

Máy ảnh
Samsung Galaxy A51 có thiết lập bốn camera được sắp xếp theo hình chữ "L" nằm ở góc với phần nhô ra hình chữ nhật tương tự như của iPhone 11 và Pixel 4. Mảng này bao gồm một camera góc rộng 48 MP, một 12 MP. camera siêu rộng, camera macro 5 MP và cảm biến độ sâu 5 MP. Nó cũng có một camera mặt trước 32 MP duy nhất, nằm trong một lỗ đục nhỏ ở mặt trước của màn hình. Cả camera trước và sau đều có thể quay video lên đến 4K ở tốc độ 30 khung hình / giây, cũng như 1080p ở tốc độ 30 và 120 khung hình / giây. Các camera phía sau cũng có Super Steady.

Phần mềm
Galaxy A51 đi kèm với Android 10 và One UI 2.0 (One UI 2.1 và 2.5 thông qua bản cập nhật phần mềm). Điện thoại có Samsung Knox để tăng cường bảo mật hệ thống.

Vào ngày 2 tháng 12 năm 2020, đã tiết lộ rằng Galaxy A51, cùng với nhiều thiết bị Samsung Galaxy khác, sẽ đủ điều kiện nhận bản nâng cấp Android 11 với One UI 3.0.

Trong một thông cáo báo chí vào ngày 18 tháng 8 năm 2020, Samsung tuyên bố rằng A51, cùng với Samsung Galaxy A71 và Samsung Galaxy A90 5G, sẽ nhận được ba thế hệ hỗ trợ phần mềm Android. Do đó, có khả năng A51 sẽ nhận được thêm hai bản nâng cấp phần mềm Android lớn sau khi nhận được Android 11.

Thiết kế
Galaxy A51 có các màu Crush Hồng, Crush Trắng và Crush Xanh dương, trong khi biến thể 5G có các màu Cube Đen, Cube Trắng, Cube Hồng.

Lịch sử
Samsung Galaxy A51 đã được công bố và phát hành vào tháng 12 năm 2019 cùng với Galaxy A71. Samsung sau đó đã công bố một biến thể 5G vào tháng 4 năm 2020 với pin 4500mAh lớn hơn và Exynos 980 SoC. Phiên bản băng thông siêu rộng 5G với hỗ trợ mmWave là độc quyền của Verizon được cung cấp bởi Qualcomm Snapdragon 765G.

Xem thêm

 Samsung Galaxy A50
 Samsung Galaxy A series
 One UI

Tham khảo

Samsung Galaxy
Điện thoại di động được giới thiệu năm 2019
Thiết bị Android
Điện thoại di động Samsung
Điện thoại thông minh
Điện thoại di động có khả năng quay video 4K


title: Giới hạn sinh thái

text:
Giới hạn sinh thái là khoảng giá trị của một nhân tố sinh thái mà sinh vật ở trong khoảng giá trị đó thì mới có thể tồn tại và phát triển.

Ví dụ: Cá rô phi ở Việt Nam chỉ có thể sống trong phạm vi nhiệt độ từ 5,6 °C là thấp nhất, đến nhiệt độ cao nhất là 42 °C. Ở ví dụ này, người ta nói: giới hạn sinh thái về nhiệt độ của loài cá này là 5,6 °C đến 42 °C. Người ta còn nói: loài cá này có giới hạn chịu đựng về nhiệt độ là 5,6 °C đến 42 °C.

Hình bên thể hiện tổng quát sự biến thiên về nhiệt độ môi trường tăng dần theo chiều từ trái sang phải của trục hoành (OY), còn mức độ thuận lợi cho sự sinh tồn và phát triển của sinh vật được biểu diễn ở trục tung (OX). Nếu nhiệt độ thấp dưới giá trị 1 làm sinh vật chết thì 1 gọi là "điểm gây chết" dưới; nếu nhiệt độ cao hơn giá trị 3 cũng làm sinh vật chết thì 5 gọi là "điểm gây chết" trên. Khoảng từ 1 - 5 gọi là giới hạn chịu đựng hay giới hạn sinh thái của sinh vật đó. Nếu nhiệt độ ở giá trị 3 là phù hợp nhất cho sinh vật, thì nó sống thuận lợi nhất nên gọi là "điểm cực thuận". Còn nhiệt độ trong khoảng 1-2 và 4-5 gọi là "khoảng chống chịu". Các nhân tố sinh thái khác (như nồng độ CO2, cường độ sáng,...) cũng tương tự.

Từ nguyên, nội hàm & ngoại diện

 Đây là thuật ngữ trong sinh thái học mà các nhà khoa học Việt Nam đã phát triển và Việt hoá từ thuật ngữ "tolerance ranges of species" (khoảng chịu đựng của loài)  trong quy luật Shelford (/ʃɛl fɔːd/) hay "principle of tolerance limits" (nguyên tắc giới hạn chịu đựng) và "limiting factor" (yếu tố giới hạn) của thuật ngữ nước ngoài trong lĩnh vực sinh thái học.
 Nói cách khác, với một nhân tố sinh thái thì mỗi sinh vật chỉ có khả năng chịu đựng được về mặt sinh học một "biên độ" biến đổi xác định của nhân tố sinh thái đó thì mới sống và phát triển. Vì thế, khái niệm này còn được gọi là giới hạn chịu đựng (Limits Of Tolerance) hay khoảng chịu đựng.

Yếu tố giới hạn trong sinh thái học
nhỏ|Các yếu tố giới hạn trong hệ sinh thái: 1 = Loài chủ chốt. 2 = Vật săn mồi. 3 = Nguồn năng lượng. 4 = Khoảng trống ở sinh cảng. 5 = Nguồn thức ăn.

 Trong sinh thái học, yếu tố giới hạn (limiting factor) gồm tất cả các yếu tố hoặc đặc điểm của môi trường có thể hạn chế sự tăng trưởng, độ phong phú hoặc phân bố của một sinh vật hoặc quần thể sinh vật trong một hệ sinh thái. Điều này đã được Justus Freiherr von Liebig đề cập đến trong một khái quát mà sinh thái học gọi là quy luật cực tiểu Liebig.
 Theo quy luật này, thì sự tăng trưởng được kiểm soát không phải bởi tổng số tài nguyên có sẵn, mà là bởi tài nguyên hiếm nhất. Nói cách khác, một yếu tố sẽ là yếu tố giới hạn nếu sự thay đổi của nó gây thay đổi cho sự tăng trưởng, độ phong phú hoặc phân bố của sinh vật, còn các yếu tố khác thì không, mặc dù chúng cần thiết cho sinh vật. Các yếu tố giới hạn có thể là vật lý, hoá học hoặc sinh học. Yếu tố giới hạn cũng gây ra sự cạnh tranh giữa các cá thể của một quần thể loài. Ví dụ, không gian phân bố là một yếu tố giới hạn. Nhiều động vật săn mồi và con mồi cần một khoảng không gian nhất định để sinh tồn: thức ăn, nước và các nhu cầu sinh học khác. Nếu mật độ quần thể của một loài quá cao, chúng tăng cường cạnh tranh cho những nhu cầu đó. Do đó, các yếu tố giới hạn đảm bảo ổn định kích thước quần thể ở mức thích hợp với khu vực phân bố, qua đó, một số cá thể phải tìm kiếm triển vọng tốt hơn ở nơi khác (phải di cư) còn một số khác ở lại và có thể chết (bị đào thải).
Trong một quần xã, các yếu tố giới hạn thường gặp là loài chủ chốt trong quần xã, vật săn mồi và kẻ thù nói chung, tổng số nguồn năng lượng cung cấp cho quần xã đó, không gian sống và nguồn thức ăn có thể cung cấp (xem hình).
 Một số nhân tố sinh thái có khi chẳng có tác động gì, nhưng khi môi trường biến đổi lại trở nên rất quan trọng. Chẳng hạn ở một số hệ sinh thái thảo nguyên đã nghiên cứu được công bố vào năm 2017, thì natri (một nguyên tố vi lượng) thường không có tác dụng gì, nhưng khi kết hợp với nitơ và phosphor (các nguyên tố đa lượng) thì thể hiện những tác động tích cực cho hệ sinh thái này.

Xem thêm

 Vũ Trung Tạng "Cơ sở sinh thái học".
 Raghothama, K. G. &  Karthikeyan, A.S. (2005) "Phosphate acquisition", Plant and Soil 274: 37-49.
 Taylor, W. A. (1934) "Significance of extreme or intermittent conditions in distribution of species and management of natural resources, with a restatement of Liebig's law of the minimum", Ecology 15: 374-379.
 Shelford, V. E. (1952). Paired factors and master factors in environmental relations. Illinois Acad. Sci. Trans., 45: 155-160
 Sundareshwar P.V., J.T. Morris, E.K. Koepfler, and B. Fornwalt (2003) "Phosphorus limitation of coastal ecosystem processes", Science 299:563-565.

Nguồn trích dẫn

Sinh thái học
Sinh thái-môi trường
Tài nguyên thiên nhiên
Thuật ngữ sinh thái học


title: Amastus lichyi

text:
Amastus lichyi là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Amastus


title: Pseudojuloides splendens

text:
Pseudojuloides splendens là một loài cá biển thuộc chi Pseudojuloides trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2017.

Từ nguyên
Từ định danh của loài này bắt nguồn từ splendid trong tiếng Anh, mang ý nghĩa là "rực rỡ", hàm ý đề cập đến màu sắc nổi bật trên cơ thể cá đực thuộc loài này.

Phân loại
Loài Pseudojuloides cerasinus trước đây được cho là có phạm vi phân bố rộng rãi trên khắp Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Tuy nhiên, vào năm 2017, Victor đã tái khảo sát về loài này. Dựa trên sự khác biệt về kiểu màu sắc của cá đực và kiểu gen di truyền, quần thể được cho là P. cerasinus ở Thái Bình Dương được tách thành 3 loài sau:
 P. cerasinus hợp lệ chỉ có phạm vi giới hạn ở quần đảo Hawaii.
 P. splendens có phạm vi trải dài từ Nhật Bản đến Úc, băng qua hầu hết vùng biển ngoài khơi các đảo quốc ở Nam Thái Bình Dương.
 Pseudojuloides polynesica chỉ xuất hiện ở Polynesia thuộc Pháp và quần đảo Line.

Ngoài P. splendens và P. polynesica kể trên, 4 loài khác là Pseudojuloides kaleidos, Pseudojuloides polackorum, Pseudojuloides pyrius và Pseudojuloides xanthomos cùng hợp lại với P. cerasinus tạo thành nhóm phức hợp loài P. cerasinus.

Phạm vi phân bố
P. splendens có phạm vi phân bố rộng nhất trong bảy loài của nhóm chị em P. cerasinus. Từ vùng biển phía nam Nhật Bản, loài này xuất hiện tại nhiều vị trí trong khu vực Tam giác San Hô, trải dài về phía nam đến vùng bờ biển Đông Úc và biển San Hô, bao gồm cả đảo Lord Howe, mở rộng phạm vi về phía đông đến nhiều đảo quốc và quần đảo thuộc châu Đại Dương (xa nhất là đến quần đảo Samoa).

P. splendens sống gần các rạn san hô viền bờ trên nền đáy có nhiều đá vụn.

Mô tả
P. splendens có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 9 cm. Chúng là loài dị hình giới tính và có thể là một loài lưỡng tính tiền nữ.

Cá đực có màu xanh lục ở thân trên và nửa trên của đầu (nửa trên của đầu phớt vàng); xanh lam ở thân dưới và nửa dưới của đầu. Có một cặp sọc chạy dọc theo chiều dài của thân: sọc màu lam nằm trên sọc màu vàng. Vùng lưng có một dải màu nâu da cam bao phủ. Sau mắt có hai vệt sọc ngắn màu xanh lam băng qua nắp mang; đây là đặc điểm khác biệt so với những cá thể đực trong nhóm P. cerasinus. Vây lưng và vây hậu môn màu vàng lục với một dải sọc lam dọc theo chiều dài của vây; viền vây màu xanh óng ở rìa; chóp các gai có màu cam. Đuôi cụt với một đường sọc cong bán nguyệt màu xanh lam ở trung tâm; nửa ngoài của vây màu đen, viền xanh óng ở rìa.

Cá cái có màu hồng cam hoặc hồng phớt đỏ; trắng ở bụng và phớt vàng ở mõm; các vây màu vàng nhạt (trừ vây ngực trong suốt). Cá con màu đỏ cam (sẫm màu hơn cá cái).

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 12; Số tia vây ở vây ngực: 13.

Tham khảo

Trích dẫn

S
Cá Thái Bình Dương
Cá Nhật Bản
Cá Đài Loan
Cá Philippines
Cá Malaysia
Cá Indonesia
Cá Papua New Guinea
Cá Úc
Cá châu Đại Dương
Động vật được mô tả năm 2017


title: Dichotomius diabolicus

text:
Dichotomius diabolicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Dichotomius


title: Phryxe debita

text:
Phryxe debita là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phryxe


title: Exilisia placida

text:
Exilisia placida là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Exilisia


title: Mönchgut

text:
Mönchgut (Monk's Estates trong tiếng Đức) là một bán đảo rộng 29,44 km2 với 6600 cư dân ở phía đông nam đảo Rügen ở Mecklenburg-Western Pomerania, Đức. Nó nằm ngay giữa Greifswalder Bodden và phần còn lại của biển Baltic. Mönchgut chứa các quận của Gothren và Thiessow; bán đảo là một phần của khu vực hành chính Mönchgut-Granitz. Nó cũng là một phần của Khu dự trữ sinh quyển Südost-Rügen.

Tên dịch các bất động sản của các nhà sư. Năm 1252, Jaromar II, Hoàng tử Rügen đã bán khu vực này cho các tu sĩ Cistercian của Eldena Abbey, được thành lập bởi một trong những người tiền nhiệm của ông, Jaromar I, Hoàng tử Rügen vào năm 1199 vào thời điểm đó cũng thuộc về Công quốc Rügen của Đan Mạch. Để tách biệt tài sản của các nhà sư khỏi phần còn lại của hòn đảo, một con mương đã được đào giữa Baabe và Sellin, được gọi là Mönchsgraben ("mương của nhà sư"). Ngày nay, một cánh cổng gỗ lớn được xây dựng trên cây cầu bắc qua Mönchsgraben đánh dấu lối vào bán đảo Mönchgut.

Bán đảo bao gồm một số vùng đất như Reddevitzer Höft, Kleiner Zicker và Großer Zicker. Vịnh giữa các mũi đất được gọi là Having. Ngoài khơi về phía đông của bán đảo là hòn đảo Greifswalder Oie.

Trong khi người dân trong khu vực trước đó đã hỗ trợ họ thông qua các hoạt động đánh bắt cá và biển, ngày nay, khu vực này chủ yếu hướng đến du lịch. Một điểm thu hút chính là bảo tàng lịch sử địa phương ở Göhren, một bảo tàng ngoài trời nằm trên các khu định cư lịch sử. Ở đây cũng có một màn trình diễn trang phục công phu của địa phương, mà Mönchgut nổi tiếng.

Năm 1806, Gustav IV Adolf của Thụy Điển bắt đầu xây dựng thị trấn Gustavia trên bán đảo, nhưng phải từ bỏ dự án khi Pháp chiếm Mönchgut trong Chiến tranh Napoléon.

Mönchgut cũng có nhà ga cuối cùng của tuyến đường sắt khổ hẹp Rasender Roland.

Liên kết ngoài

Địa lý Rügen


title: Bodianus perditio

text:
Bodianus perditio là một loài cá biển thuộc chi Bodianus trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1834.

Từ nguyên
Danh từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "sự hủy diệt", hàm ý đề cập đến thời điểm mà mẫu gốc được thu thập cũng là khoảng thời gian mà con tàu Astrolabe (nơi cả hai tác giả cùng làm việc) gặp nhiều trắc trở.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Quần thể hiện tại của B. perditio chỉ giới hạn ở Tây và Trung Thái Bình Dương, và được ghi nhận tại những vị trí sau: từ vùng biển phía nam Nhật Bản trải dài về phía nam đến đảo Đài Loan và quần đảo Ogasawara; dọc theo bờ đông Úc, bao gồm đảo Lord Howe và đảo Norfolk trên biển Tasman; một số các đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương, bao gồm Nouvelle-Calédonie, Vanuatu, Fiji, Tonga, rải rác ở Polynésie thuộc Pháp và quần đảo Pitcairn.

B. perditio sống trên cát hoặc đá vụn, thường các rạn san hô và đá ngầm ở vùng nước tương đối sâu, độ sâu khoảng 3 đến 50 m, nhưng được ghi nhận ở độ sâu đến 120 m ở Tahiti.

Những quần thể trước đây bị nhầm là B. perditio được xác định là của Bodianus solatus (tại Tây Úc) và Bodianus atrolumbus (quần đảo Mascarene, Cargados Carajos và Mozambique), là những loài có kiểu màu sắc và hoa văn tương tự nhau.

Mô tả
B. perditio có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 80 cm. B. perditio đực trưởng thành có màu đỏ, lốm đốm nhiều chấm màu vàng kim ở khắp đầu và thân trước. Giữa lưng có một vệt đốm vàng đặc trưng. Các chấm vàng ở đầu và thân trước lại thiếu vắng ở cá đực của B. solatus; vệt vàng giữa lưng lại không có ở B. atrolumbus, thay vào đó là một vệt dài màu trắng hoặc màu hồng nhạt.

Cá con của B. perditio có màu vàng tươi, đặc trưng bởi dải sọc dọc màu trắng giữa thân, ngay sau dải trắng này là một vùng màu đen (cũng là đặc điểm nhận dạng cá con B. solatus và B. atrolumbus). B. perditio giai đoạn trung gian (cá cái) có kiểu màu tương tự cá con nhưng phớt đỏ; vùng màu đen ở lưng sau mờ dần ở những cá thể lớn. Cá cái của B. solatus không có màu vàng (đỏ hoàn toàn).

Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 12; Số tia vây ở vây ngực: 17.

Sinh thái học
Thức ăn của B. perditio là những loài thủy sinh không xương sống như nhuyễn thể và giáp xác. Cá con của loài này được xem là một loài cá cảnh, trong khi cá trưởng thành được đánh bắt làm thực phẩm.

Tham khảo

Trích dẫn

P
Cá Thái Bình Dương
Cá Nhật Bản
Cá Đài Loan
Cá châu Đại Dương
Cá Úc
Cá Nouvelle-Calédonie
Cá Fiji
Cá Tonga
Động vật được mô tả năm 1834


title: Thác Bạch Vân

text:
Thác Bạch Vân nằm trên suối Nà Pá ở vùng đất thôn Tầm Làng xã Quảng An huyện Đầm Hà tỉnh Quảng Ninh, Việt Nam.

Thác Bạch Vân cách trụ sở UBND xã Quảng An  khoảng 10 km hướng tây bắc, và cách trung tâm thị trấn Đầm Hà  khoảng 14 km.

Thác có 5 tầng nước với độ cao gần 70 m, cảnh thác còn giữ nguyên vẻ đẹp nguyên sơ, chưa có sự tác động của con người. Huyện Đầm Hà đã cử đoàn khảo sát thực tế và đánh giá Thác Bạch Vân là nơi có tiềm năng rất lớn về phát triển du lịch sinh thái của huyện.

Năm 2020 khu vực thác đã được tổ chức thành Khu du lịch sinh thái thác Bạch Vân, có đường mở từ trung tâm xã lên khu du lịch.

Suối Nà Pá
Suối Nà Pá là phụ lưu hợp thành của sông Khe Mắm. Suối bắt nguồn từ vùng núi Tam Long cao trên 1250 m  ở ranh giới huyện Đầm Hà với huyện Bình Liêu. Từ sườn nam của dãy núi suối chảy về hướng nam. Núi cao và rừng già đã tạo ra cảnh quan hùng vĩ nơi thác đổ.

An ninh du lịch
Tháng 4/2019 một nhóm khách du lịch tham quan thác, khi ra về thì có hai thanh niên chặn lại gây sự, rồi dùng gậy sắt đánh làm 2 người bị thương. Sau đó tại cơ quan công an can phạm thừa nhận đánh khách du lịch vì "không thích người địa phương khác đến tham quan khu thác Bạch Vân nhà mình".

Tham khảo

Liên kết ngoài

 QTV: Kỳ vĩ thác Bạch Vân @ YouTube.

Du lịch Quảng Ninh


title: George Dorsett

text:
George Dorsett (sinh năm 1881) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu cho West Bromwich Albion và Manchester City ở vị trí winger và wing-half.

Tham khảo

Sinh năm 1881
Mất năm 1942
Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá Manchester City F.C.
Cầu thủ bóng đá West Bromwich Albion F.C.
Người Brownhills
Cầu thủ bóng đá English Football League
Tiền vệ bóng đá


title: Asota ochrealis

text:
Asota ochrealis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Asota


title: Nguyễn Văn Trân (Bảy Trân)

text:
Nguyễn Văn Trân (sinh ngày 04/05/1906 - mất ngày 29/09/1999) hay thường được gọi là "Bảy Trân" là nhà cách mạng Việt Nam, Chủ tịch tỉnh Chợ Lớn.

Quá trình hoạt động
Nguyễn Văn Trân sinh năm 1906 tại Bình Đăng, tỉnh Tân An (nay là tỉnh Long An). Cha ông mất sớm, Bảy Trân ở cùng với chú là một điền chủ, sau đó sang Pháp học năm 1923 lúc 15 tuổi. Ông chuyển sang học nghề vô tuyến điện khi lên Paris, gia nhập Hội Cứu tế đỏ, tham gia các hoạt động tuyên truyền và được Đảng Cộng sản Pháp kết nạp và giới thiệu sang Nga học trường Staline (1927-1930). Cùng khóa với Bảy Trân có các học viên Nguyễn Thế Rục, Ngô Đức Trì, Bùi Công Trừng, Trần Phú, Bùi Lâm, Nguyễn Khánh Toàn, Lê Hồng Phong, Hà Huy Tập, Trần Ngọc Danh, Dương Bạch Mai, Trần Đình Long, Bùi Ái. Trong số này, Lê Hồng Phong là Đại úy phi công Liên Xô, Trần Phú là phiên dịch tiếng Nga.

Mùa hè năm 1930, Trân được Quốc tế Cộng sản phân công trở về nước công tác. Năm 1931 ông được giao phụ trách Đặc ủy Hậu Giang. Thường trực Xứ ủy Nam Kỳ lúc đó là Ngô Đức Trì, Nguyễn Thanh Sơn (Nguyễn Văn Tây) và Nguyễn Văn Kỉnh. Năm 1932 ông bị bắt giam 9 tháng tại Khám Lớn Sài Gòn. Ông bị quản thúc tại nhà ở quận Chợ Lớn nhưng vẫn tiếp tục hoạt động như đi bán dầu cù là với chí sĩ Nguyễn An Ninh từ năm 1933 tới năm 1936. Trong nhiều năm, Bảy Trân là sợi dây liên lạc giữa trung ương, Xứ ủy với hai đồng chí Nguyễn Văn Tạo và Dương Bạch Mai. Sau đó ông được Đảng giao công tác vận động quần chúng ủng hộ tiền ra báo Dân Chúng.

Công tác lãnh đạo
Thành tích lớn của Bảy Trân là thuyết phục được giới giang hồ Bình Xuyên tham gia Nam Kỳ khởi nghĩa năm 1940. Vào tháng 8 năm 1940, Bảy Trân được giao phụ trách ngoại ô Sài Gòn-Chợ Lớn, từ đường Trần Xuân Soạn, dưới dạ cầu Tân Thuận, chạy dài tới đường Phạm Thế Hiển, tới Cầu Sập đổ vô đường số 5 từ Xóm Củi đi Cần Giuộc. Đúng ngày Nam Kỳ khởi nghĩa, ông phải đưa dân chúng võ trang cướp chính quyền trong vùng phụ trách. Ông phụ trách nhóm giang hồ Bình Xuyên của thầy nghề võ Nguyễn Văn Mạnh (Tám Mạnh) đưa nhóm này tham gia Nam Kỳ khởi nghĩa và Nam Bộ kháng chiến. Do các nơi nổi lên không thống nhất lực lượng, Bảy Trân cho lực lượng giang hồ Bình Xuyên rút êm chờ thời cơ thuận lợi hơn. Sau này, Bình Xuyên tham gia cướp chính quyền ngày 25/8/1945 và lập nên 7 chi đội trong Liên khu Bình Xuyên, đánh Tây rất hăng hái.

Bảy Trân làm liên lạc giữa Giàu và giới trí thức yêu nước như bác sĩ Phạm Ngọc Thạch, kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát, luật sư Trịnh Đình Thảo, giáo sư Phạm Thiều. Sau ngày 23 tháng 9 năm 1945, Nam Bộ kháng chiến chống Pháp. Mặt trận Sài Gòn được Chủ tịch Lâm ủy Hành chính Nam Bộ kiêm Ủy viên quân sự Trần Văn Giàu bố trí thành 5 mặt trận phòng thủ 5 cửa ô ngoại thành. Cánh Bình Xuyên được giao giữ khu vực từ cầu Tân Thuận tới Cầu Sập Bình Đông, gọi là mặt trận số 4. Nguyễn Văn Trân là Ủy viên trưởng quân sự. Trong ban chỉ huy bộ đội Bình Xuyên, Dương Văn Dương (tức Ba Dương) được chỉ định làm Chỉ huy trưởng, ông Tám Mạnh (Nguyễn Văn Mạnh) thầy võ ở Chánh Hưng làm chính trị viên. Khi Bảy Trân làm Bí thư quận Cần Giuộc, ông Dương Văn Dương lên thay thế chỉ huy.

Sau đó, ông lên làm Chủ tịch Tỉnh Chợ Lớn.

Cuối đời

Sau năm 1954 ông tập kết ra Bắc, làm việc tại Bộ Giáo dục và học trường Nguyễn Ái Quốc chuẩn bị cử sang nước ngoài công tác. Tuy nhiên do tính cương trực thẳng thắn nên ông nghỉ hưu không lâu sau đó, và về tỉnh Bắc Ninh làm vườn. Sau năm 1975 ông về sống tại thành phố Hồ Chí Minh.

Cuộc đời ông được tác giả Nguyên Hùng viết rõ nét trong cuốn Những nhân vật Nam Bộ vang bóng một thời và Bảy Viễn - Thủ lĩnh Bình Xuyên.
Cuộc đời ông cũng được dựng thành phim. Trong phim "Dưới cờ Đại Nghĩa" do HTV sản xuất năm 2005. Bộ phim lấy nguyên mẫu quá trình từ một cậu bé cho tới khi điều phối các hoạt động của Liên khu Bình Xuyên.

Gia đình
Ông cưới một người phụ nữ Nga khi còn đang du học tại đây. Các con trai ông là Kỹ sư Nguyễn Hồng Đăng, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch tỉnh Tây Ninh; Nguyễn Hồng Kỳ (khi đang là sinh viên trường Luật ở Hà nội thì được ông khuyên vào chiến trường B chiến đấu và hy sinh). Ngoài ra, ông còn một người em trai được biết đến với biệt danh "Chín Báu".

Ghi nhận
Tên của ông được đặt cho một trường tiểu học tại Đa Phước, Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh

Tham khảo

Tư liệu

Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Sinh năm 1908
Nhà cách mạng Việt Nam
Người Long An


title: Coenotephria pseudohalia

text:
Coenotephria pseudohalia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Coenotephria


title: Strangalia fortunei

text:
Strangalia fortunei là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Strangalia


title: Chaetodon humeralis

text:
Chaetodon humeralis là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1860.

Từ nguyên
Tính từ định danh humeralis trong tiếng Latinh mang nghĩa là "ở vai", hàm ý không rõ, có lẽ đề cập đến dải đen ở sau đầu của loài cá này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
C. humeralis là loài cá bướm duy nhất chỉ được tìm thấy ở Đông Thái Bình Dương, không kể một số loài cá bướm là những cá thể lang thang theo hải lưu trôi dạt đến đây (như Chaetodon kleinii hay Chaetodon meyeri).

C. humeralis được phân bố trải dài từ Redondo Beach, California (Hoa Kỳ) đến bờ biển Peru ở phía nam, bao gồm các hải đảo ngoài khơi là quần đảo Galápagos (Ecuador), quần đảo Revillagigedo (México), đảo Cocos (Costa Rica) và đảo Malpelo (Colombia).

C. humeralis sống tập trung trên các rạn san hô viền bờ ở độ sâu đến ít nhất là 55 m, nhưng thường bắt gặp ở vùng biển có độ sâu khoảng 12 m trở vào bờ. C. humeralis còn được ghi nhận là có thể tìm thấy ở khu vực cửa sông, đầm lầy rừng ngập mặn, vũng thủy triều và đầm phá.

Mô tả
C. humeralis có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 25,4 cm. Loài này có màu xám bạc với hai dải sọc dọc màu nâu đen trên thân (một dải băng qua gốc vây ngực, dải kia ở trước cuống đuôi). Đầu có một dải đen băng dọc qua mắt. Vây lưng và vây hậu môn có dải đen ở rìa. Cuống đuôi có vạch đen mờ bao quanh. Vây đuôi có hai vạch sọc đen (phần vây gần rìa sau trong suốt).

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 18–20; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 15–17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Sinh thái học
Thức ăn của C. humeralis bao gồm tảo và các loài thủy sinh không xương sống. Chúng thường kết đôi với nhau, nhưng cũng có thể hợp thành những nhóm nhỏ gần các mỏm đá, có khi hợp thành đàn với cá tai tượng Chaetodipterus zonatus.

Thương mại
C. humeralis hầu như không xuất hiện trong ngành kinh doanh cá cảnh.

Tham khảo

H
Cá Thái Bình Dương
Cá vịnh California
Cá Mỹ
Cá México
Cá El Salvador
Cá Costa Rica
Cá Panama
Cá Colombia
Cá Ecuador
Cá Peru
Động vật được mô tả năm 1860
Nhóm loài do Albert Günther đặt tên


title: Giải quần vợt Pháp Mở rộng 1997 - Đôi nam nữ

text:
Patricia Tarabini và Javier Frana là đương kim vô địch, tuy nhiên thất bại ở vòng ba trước Rachel McQuillan và David Macpherson.

Rika Hiraki và Mahesh Bhupathi giành chức vô địch khi đánh bại Lisa Raymond và Patrick Galbraith 6–4, 6–1 trong trận chung kết. Đâyy là danh hiệu Grand Slam Đôi nam nữ đầu tiên và duy nhất của Hiraki, và danh hiệu Grand Slam Đôi nam nữ đầu tiên của Bhupathi. Bhupathi trở thành tay vợt người Ấn Độ đầu tiên vô địch một giải Grand Slam.

Hạt giống
Các tay vợt xếp hạt giống được liệt kê bên dưới. Rika Hiraki và Mahesh Bhupathi là đội vô địch; các đội khác hiển thị vòng mà họ bị loại.Tất cả các đội xếp hạt giống đều đi tiếp vào vòng hai.

Kết quả

Chung kết

Nửa trên

Nhóm 1

Nhóm 2

Nửa dưới

Nhóm 3

Nhóm 4

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official results archive (ITF)
 Official results archive (WTA)

Đôi nam nữ
Giải quần vợt Pháp Mở rộng - Đôi nam nữ
Giải quần vợt Pháp Mở rộng - Đôi nam nữ
Giải quần vợt Pháp Mở rộng theo năm - Đôi nam nữ


title: Glypta arctata

text:
Glypta arctata là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Glypta


title: Cúp Vàng CONCACAF 1998

text:
Cúp Vàng CONCACAF 1998 là Cúp Vàng CONCACAF lần thứ tư do CONCACAF tổ chức.

Giải đấu được diễn ra tại Hoa Kỳ từ 1 đến 15 tháng 2 năm 1998. Giải đấu có 10 đội tham dự, trong đó, Brasil là khách mời từ CONMEBOL, chia làm 3 để chọn ra 4 đội đứng đầu bảng giành quyền vào bán kết. Đương kim vô địch México bảo vệ được chức vô địch sau khi vượt qua Hoa Kỳ 1–0 ở trận chung kết.

Các đội giành quyền tham dự

(1) Canada bỏ cuộc và thay thế bởi Jamaica.

Trận play-off

Cầu thủ tham dự

Địa điểm

Vòng bảng

Bảng A

Trận đấu được dời vào 6 tháng 2 do cơn mưa nặng hạt.

Bảng B

Bảng C

Vòng đấu loại trực tiếp

Sơ đồ

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Giải thưởng

Vua phá lưới
4 bàn
  Paulo Wanchope
  Luis Hernández
3 bàn
  Romário
2 bàn
  Élber

Bảng xếp hạng giải đấu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Kết quả của giải
 CONCACAF Gold Cup 1998 trên RSSSF

1998
Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Hoa Kỳ


title: Melampsora medusae

text:
Melampsora medusae là một loài Urediniomycetes trong họ Melampsoraceae. Loài này được Thuem. miêu tả khoa học đầu tiên năm.

Đây là loài gây hại của các cây trong chi Populus, phát triển phổ biến ở Brazil.

Chú thích

Tham khảo

Melampsora
Nấm được miêu tả năm
Loài gây hại ở Brazil


title: Epalpodes albolineatus

text:
Epalpodes albolineatus là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Epalpodes


title: Các cuộc tấn công Tehran 2017

text:
Các cuộc tấn công được thực hiện đồng thời trong quốc hội Iran và Lăng cố Giáo chủ Khomeini, vào ngày 7 Tháng 6 2017, dẫn đến cái chết của 17 người dân và 43 người bị thương. Trong số 7 kẻ khủng bố, 6 người đã chết, 1 người bj bắt giữ. ISIS tự nhận chịu trách nhiệm cho các vụ tấn công. Một nhân viên cao cấp của hội đồng bảo an tối cao cho biết, những kẻ khủng bố là người Iran theo ISIS. Đây là cuộc khủng bố lớn đầu tiên tại nước này kể từ cuộc tấn công bằng bom tại Zahedan 2010.

Bối cảnh
Chính phủ Iran đã được chiến đấu chống lại ISIL trong hơn ba năm với lực lượng bộ binh chiến đấu chống chiến binh ISIL ở cả Iraq và Syria. ISIL, mà tôn giáo được dựa trên học thuyết Wahhabi của Hồi giáo Sunni, xem người theo đạo Hồi Shiite, nhóm dân theo đạo Hồi lớn nhất lớn ở Iran, như là những người không theo đạo Hồi và những kẻ thù của Hồi giáo. Tuy nhiên, ISIL vẫn chưa thực hiện bất kỳ cuộc tấn công nào trong Iran. Trong những tháng trước cuộc tấn công, ISIL tăng cường nỗ lực tuyên truyền bằng tiếng Farsi để gây ảnh hưởng thiểu số Sunni của Iran.

Các cuộc tấn công
Theo Bộ Nội vụ Iran, 4 kẻ khủng bố giả dạng đàn bà lẻn vào tòa nhà Quốc hội. 3 người sau đó bị bắn chết, người còn lại đã cho nổ bom tự sát. Ít nhất 7 người dân bị tử thương. Thông tấn xã Amaq của ISIL công bố đoạn phim tự nhận là từ một kẻ khủng bố khi ông ta đang tiến hành vụ nổ súng, quay bằng điện thoại thông minh của ông ta.

Tại Lăng Khomeini, trong số những kẻ khủng bố một người cũng cho nổ bom tự sát, một người bị bắt và một người khác bị bắn chết. Phía người dân, một người chết, 5 người bị thương.

Tham khảo

Iran năm 2017
Khủng bố ở Iran
Giết người hàng loạt năm 2017
Vụ khủng bố của ISIL
Lịch sử Tehran


title: Hồng xiêm Thanh Hà

text:
Hồng xiêm Thanh Hà là một giống hồng xiêm được trồng phổ biến ở vùng Đồng Bằng sông Hồng và một số tỉnh lân cận, trồng nhiều nhất ở huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương. Đây là nguồn gen bản địa quý hiếm cần thiết được bảo tồn theo Quyết định số 80/2005/QĐ-BNN ngày 05/12/2005 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, là đặc sản thiên nhiên nổi tiếng ở Việt Nam.

Ở Hải Dương, xã Thanh Sơn (thuộc huyện Thanh Hà) là xã trồng giống hồng xiêm Thanh Hà nhiều nhất Đồng bằng Sông Hồng với 1.700 hộ gia đình trồng, 18.700 cây. Những cây Hồng xiêm Thanh Hà đầu dòng đã được đã tuyển chọn để lưu giữ và nhân giống.

Một số đặc điểm

Rễ cây
Thông thường các giống hồng xiêm tại Việt Nam có rễ cây ăn nông, 90 – 92% khối lượng bộ rễ tập trung ở tầng đất 0 – 40 cm. Độ lan xa của rễ cách gốc 150 – 250 cm, tuy nhiên 80 – 85% khối lượng rễ tập trung quanh gốc 0 – 100 cm. Tuy nhiên, Hồng xiêm Thanh Hà là giống có bộ rễ khỏe hơn, ăn sâu và rộng hơn các giống khác, do đó, Hồng Xiêm Thanh Hà có bộ khung tán khỏe hơn, cây nhiều lá hơn và cho năng suất cao hơn.

Thân và tán
Cũng như các giống hồng xiên khác, Hồng xiên Thanh Hà chủ yếu có một thân chính, thân cao 10 – 15 m, có những cây trên 20 m; vỏ thân màu nâu sẫm, dày, sần sùi. Hồng xiêm Thanh Hà có tán dày và rộng, tán dạng hình cầu, rậm rạp, nhiều cành lá, mọc khỏe hơn nhiều giống phổ biến khác; tán mỗi cây trưởng thành chiếm diện tích khoảng 42 - 80 m2

Lá
So với các giống hồng xiêm khác, Hồng xiêm Thanh Hà có nhiều lá, lá nhỏ, mỏng, dài, màu xanh đậm, bóng, nhẵn, mép lá thẳng, không vênh theo hình cung không gợn sóng. Lá mọc so le, tạo thành chùm ở ngọn các cành nhánh nhỏ; lá xanh quanh năm, thông thường chỉ già mới rụng như các giống khác.

Hoa
Như các giống khác, Hồng xiêm Thanh Hà có Hoa nhỏ, trắng, không mùi, có lông tơ ở mặt ngoài. Khi nở có đường kinh 1 – 1,5 cm, cuống nhỏ và dài 1 – 2 cm. Mầm hoa xuất hiện ở nách lá, phát triển thành nụ và nở hoa, kết trái. Thướng 5 – 15 nụ/nách lá. Hoa mọc ở gần ngọn nhánh. Thời gian xuất hiện nụ đến khi nở khoảng 32 – 34 ngày. Hoa hồng xiêm Thanh Hà nở từ buổi sáng đến buổi trưa, nhưng rộ nhất là từ 6 đến 8 giờ sáng.

Tỷ lệ hoa đậu thành quả ở Hồng xiêm Thanh Hà là khá cao, đạt trên 11,96% so với tổng số hoa nở. Tỷ lệ này cao hơn một số giống cây ăn quả khác (Hồng Xuân Đỉnh là 9,89%; cam, quýt 1 - 2,1%, cao nhất đạt 5%).

Quả
Quả dạng hơi tròn, nặng 80 g/quả. Vỏ quả mỏng, có một lớp phấn trên bề mặt khi chín, màu vàng nâu. Quả chín ăn ngọt, nhiều cát nên còn gọi là hồng xiêm cát, có màu nâu đỏ. Một quả có từ 1 – 4 hạt. Hạt dẹt, có màu đen hoặc nâu bóng, có ngạch bên.

Thời vụ
Thời vụ muộn hơn so với hồng Xuân Đỉnh. Một năm, Hồng xiêm Thanh Hà cho thu hoạch hai vụ. Vụ Mùa, cây ra hoa tập trung từ tháng Tư đến tháng Năm năm trước và cho thu hoạch từ tháng Hai đến tháng Năm năm sau. Vụ Chiêm, cây ra hoa tập trung từ tháng Tám đến tháng Chín năm trước và cho thu hoạch vào tháng Bảy đến tháng Chín năm sau. Các quả trong một lứa thường ra cách nhau rất xa 1-30 ngày nên thời gian chín không tập trung.

Năng suất
Cây 4 năm tuổi, đạt 12,01 kg/năm (tương ứng 150 quả/cây/năm). Cây 7 năm tuổi, đạt 26,39 kg/năm (tương ứng 700 quả/năm). Cây 12 năm tuổi đạt 46,51 kg/năm. Cây 17 năm tuổi đạt 81,80 kg/năm (1.022 quả/năm). Cây 22 năm tuổi đạt 90,70 kg/năm. Hồng Xiên Thanh Hà có năng suất cao hơn các giống hồng xiếm khác trồng ở các tỉnh phía Bắc từ 20 – 25%. Sự sai khác này là do cây có bộ rễ khỏe, tán rộng, nhiều cành, nhiều lá

Sâu, bệnh, hại
Hồng xiêm ít bị sâu bệnh phá hoại. Một số loại sâu thường tấn công như: Sâu đục cành, sâu đục quả, ruồi hại quả, rệp sáp hại cây, ngài hại lá. Một số bệnh thường gặp như: Bệnh đốm trên than, bệnh đốm lá…  Cần chống gió, bão do: bộ dễ ăn nông, cây rất dễ đổ; quả thường va chạm gây dập. Cần chống ngập, úng.

Tham khảo
 Giáo trình cây ăn quả, Trấn Thế Tục, Hà Nội năm 1998

Chú thích

Giống cây trồng Việt Nam
Đặc sản Hải Dương
Bảo tồn


title: Belciana particolor

text:
Belciana particolor là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Belciana


Trung tâm hội nghị và triển lãm Indonesia (ICE) là một trung tâm hội nghị và triển lãm nằm ở BSD City, Pagedangan, Huyện Tangerang, Banten, Indonesia. Trung tâm hội nghị và triển lãm Indonesia được khánh thành vào tháng 8 năm 2015. Đây là trung tâm hội nghị và triển lãm lớn nhất ở Indonesia.

Khu phức hợp có tổng diện tích khoảng 220.000 m2, bao gồm 10 phòng triển lãm với tổng diện tích 50.000 m2, không gian triển lãm ngoài trời có diện tích 50.000 m2, 33 phòng họp, một hội trường có diện tích 4.000 m2 và một tiền sảnh có diện tích 12.000 m2. Các hội trường được sử dụng để tổ chức triển lãm, triển lãm thương mại, hội nghị và các sự kiện khác. Trong khu phức hợp ICE có một khách sạn bốn sao để tạo điều kiện thuận lợi về chỗ ở cho những người tham dự các sự kiện khác nhau tại đây.

Xem thêm

Trung tâm Hội nghị Jakarta
Danh sách trung tâm hội nghị và triển lãm
Danh sách tòa nhà lớn nhất thế giới

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang web chính thức

Tangerang (huyện)
Kiến trúc hậu độc lập Indonesia
Địa điểm âm nhạc Indonesia
Trung tâm hội nghị Indonesia


title: Denis Atkins

text:
Denis Atkins (8 tháng 11 năm 1938 – 13 tháng 9 năm 2016) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí hậu vệ cho Huddersfield Town và Bradford City trong 12 năm sự nghiệp từ năm 1959 đến năm 1971.

Tham khảo

Nguồn

Sinh năm 1938
Mất năm 2016
Cầu thủ bóng đá Anh
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Huddersfield Town A.F.C.
Cầu thủ bóng đá Bradford City A.F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League
Cầu thủ bóng đá từ Bradford


title: Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc

text:
Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc (, Trung Hoa Dân Quốc Tổng thống) là người đứng đầu Nhà nước của Trung Hoa Dân Quốc. Chức vị Tổng thống được thành lập vào năm 1948 thay thế Chủ tịch Chính phủ Quốc dân. Về đối ngoại thì Tổng thống thay mặt Trung Hoa Dân Quốc và có quyền ký điều ước, tuyên chiến và nghị hòa. Về đối nội thì Tổng thống công bố luật, ban hành lệnh và quyết định ra lệnh thiết quân luật, đặc xá, đại xá, ân giảm và khôi phục quyền lợi. Tổng thống thống lĩnh Quốc quân Trung Hoa Dân Quốc. Tổng thống có quyền ban hành lệnh khẩn cấp thông qua nghị quyết của Hội đồng Hành chính viện. Trường hợp Lập pháp viện biểu quyết không tín nhiệm Hành chính viện thì Tổng thống quyết định giải tán Lập pháp viện nếu Viện trưởng Hành chính viện yêu cầu. Ngoài ra, Tổng thống có Phủ Tổng thống làm cơ quan tham mưu và Hội đồng An ninh Quốc gia làm cơ quan cố vấn.

Khi mới thành lập, chức vụ Tổng thống do Quốc dân Đại hội bầu, nhiệm kỳ 6 năm. Người đầu tiên giữ chức vụ này là Đại thống lĩnh Tưởng Trung Chính. Tuy nhiên, chỉ một năm sau, chính quyền Trung Hoa Dân quốc dưới sự kiểm soát của Trung Quốc Quốc dân Đảng đã mất quyền kiểm soát Trung Hoa Đại lục vào tay Trung Quốc Cộng sản Đảng, chỉ còn kiểm soát được vùng lãnh thổ Đài Loan. Do đó, chức vụ Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc còn được gọi thông dụng (dù không chính thức) là Tổng thống Đài Loan (, ).

Từ năm 1996, chức vụ Tổng thống được bầu cử trực tiếp bởi dân chúng của Vùng Tự do của Trung Hoa Dân Quốc, với nhiệm kỳ 4 năm, được tái cử một lần.  Đến nay đã có bảy cuộc bầu cử tổng thống trực tiếp, lần gần đây nhất là ngày 11 tháng 1 năm 2020. Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc hiện tại là bà Thái Anh Văn, nhậm chức vào ngày 20 tháng 5 năm 2016, tái đắc cử vào năm 2020.

Lịch sử

Ngày 25 tháng 12 năm 1947, Hiến pháp Trung Hoa Dân Quốc chính thức có hiệu lực. Chính phủ Quốc dân trở thành chính phủ Trung Hoa Dân Quốc. Chức vị Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc thay Chủ tịch Chính phủ Quốc dân làm người đứng đầu Nhà nước, chức vị Phó Tổng thống được thành lập. Phủ Tổng thống được thành lập làm cơ quan giúp đỡ Tổng thống và Phó Tổng thống thực hiện các chức năng và quyền hạn của mình. Tháng 4 năm 1948, Quốc dân Đại hội lần đầu tiên bầu tổng thống và phó tổng thống. Tưởng Giới Thạch, Chủ tịch Chính phủ Quốc dân đắc cử tổng thống, Lý Tông Nhân đắc cử phó tổng thống. Ngày 20 tháng 5 năm 1948, Tưởng Giới Thạch nhậm chức Tổng thống đầu tiên của Trung Hoa Dân Quốc.

Tháng 4 năm 1948, Quốc dân Đại hội thông qua Điều khoản lâm thời thời kỳ động viên dẹp loạn, mở rộng quyền hạn của Tổng thống, có hiệu lực hai năm rưỡi. Tháng 12 năm 1949, do tình hình nội chiến ngày càng trở nên bất lợi, Hành chính viện quyết định dời chính quyền trung ương về Đài Bắc. Ngày 11 tháng 3 năm 1954, Quốc dân Đại hội nhất trí quyết nghị duy trì hiệu lực của Điều khoản lâm thời. Quốc dân Đại hội sửa đổi, bổ sung Điều khoản lâm thời bốn lần, bao gồm cho phép tổng thống tái cử hơn một lần, cho phép tổng thống thành lập cơ quan động viên dẹp loạn, v.v. Tháng 7 năm 1989, Quốc dân Đại hội quyết định sửa đổi, bổ sung Điều khoản lâm thời lần thứ năm. Do nội dung sửa đổi sẽ mở rộng quyền hạn của Quốc dân Đại hội hơn nữa, nên đã gây bất mãn trong Lập pháp viện và dư luận. Tháng 3 năm 1990, sinh viên Đại học Quốc gia Đài Loan và những trường khác phát động Phong trào Sinh viên Hoa huệ hoang dã, đưa ra các yêu sách như bãi bỏ Điều khoản lâm thời và triệu tập hội nghị toàn quốc. Tháng 5 năm 1990, Tổng thống Lý Đăng Huy tuyên bố trong cuộc họp báo nhậm chức rằng trong một năm ông sẽ triệu tập một hội nghị toàn quốc, bãi bỏ Điều khoản lâm thời và lập lại chế độ hiến pháp. Tháng 4 năm 1991, Quốc dân Đại hội bãi bỏ Điều khoản lâm thời. Tổng thống Lý Đăng Huy công bố nghị quyết vào ngày 1 tháng 5.

Ngoài bãi bỏ Điều khoản lâm thời, Tổng thống Lý Đăng Huy dẫn đầu việc xây dựng các Điều sửa đổi, bổ sung Hiến pháp Trung Hoa Dân Quốc theo nguyên tắc không thay đổi cấu trúc hiến pháp gốc, sửa đổi và hoãn thi hành một số quy định. Tổng cộng đã thực hiện sửa đổi, bổ sung hiến pháp bảy lần. Hiện tại Tổng thống và Phó Tổng thống ứng cử chung một liên danh, do nhân dân bầu trực tiếp, nhiệm kỳ 4 năm. Tổng thống có quyền ban bố lệnh khẩn cấp và bổ nhiệm Viện trưởng Hành chính viện không cần Lập pháp viện đồng ý. Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1996, liên danh Lý Đăng Huy và Liên Chiến đắc cử, đánh bại liên danh Bành Minh Mẫn và Tạ Trường Đình của Đảng Dân chủ Tiến bộ, liên danh không đảng phái của Lâm Dương Cảng và Hác Bách Thôn và liên danh không đảng phái của Trần Lý An và Vương Thanh Phong. Lý Đăng Huy trở thành tổng thống dân cử trực tiếp đầu tiên.

Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2000, liên danh Trần Thủy Biển và Lữ Tú Liên của Đảng Dân chủ Tiến bộ đánh bại liên danh Liên Chến và Tiêu Vạn Trường của Quốc dân Đảng, liên danh Lý Ngao và Phùng Hỗ Tường của Tân đảng, liên danh không đảng phái của Tống Sở Du, cựu tỉnh trưởng tỉnh Đài Loan và Trương Chiêu Hùng và liên danh không đảng phái của Hứa Tín Lương và Chu Huệ Lương, chấm dứt thời kỳ cầm quyền lâu dài của Quốc Dân Đảng. Đây là lần đầu tiên chính đảng luân phiên nắm quyền kể từ khi Hiến pháp Trung Hoa Dân Quốc có hiệu lực. Liên danh của Quốc Dân Đảng đắc cử vào năm 2008, liên danh của Đảng Dân chủ Tiến bộ đắc cử vào năm 2016.

Chức vị

Bầu cử
Tổng thống do tất cả người dân đủ 20 tuổi trở lên, không chịu giám hộ, hiện hoặc từng cư trú sáu tháng ở Vùng Tự do của Trung Hoa Dân Quốc bầu phổ thông, bình đẳng, kín. Người đã có hộ tịch trên 15 năm và đủ 40 trở lên được đăng ký làm ứng cử viên tổng thống. Tuy nhiên, trường hợp quốc tịch có được bằng cách trở lại hay nhập quốc tịch thì không được đăng ký. Khi đăng ký tranh cử, ứng cử viên tổng thống cần phải đăng ký liên danh với một ứng cử viên phó tổng thống và được một đảng tiến cử hay được một người đồng ký tên chung.

Bầu cử tổng thống do Ủy ban Bầu cử Trung ương tổ chức. Thời gian vận động bầu cử là 28 ngày. Ứng cử viên đắc nhiều phiếu nhất đắc cử. Nếu ngang phiếu thì sẽ tổ chức cuộc bầu cử lại trong 30 ngày kể từ ngày bầu cử. Trường hợp chỉ có một ứng cử viên thì đắc phiếu phải đạt trên 20% tổng số cử tri mới đắc cử, nếu không sẽ tổ chức cuộc bầu cử lại trong ba tháng kể từ ngày bầu cử.

Cuộc bầu cử tổng thống lần gần đây nhất được tổ chức vào ngày 11 tháng 1 năm 2020. Bà Thái Anh Văn, ứng cử viên của Đảng Dân chủ Tiến bộ tái đắc cử.

Nhậm chức

Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc tuyên thệ nhậm chức như sau:Sau đó, Viện trưởng Lập pháp viện trao Quốc ấn cho Tổng thống, tượng trưng quyền lực nhà nước và sự truyền thừa chính quyền.

Lễ nhậm chức Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc lần gần đây nhất cử hành vào ngày 20 tháng 5 năm 2020.

Bãi nhiệm và cách chức
Ngoài từ chức, Tổng thống có thể bị bãi nhiệm và cách chức.

Bãi nhiệm Tổng thống phải được ít nhất một phần tư tổng số Ủy viên lập pháp yêu cầu và được ít nhất hai phần ba tổng số Ủy viên lập pháp biểu quyết tán thành. Trong 10 ngày sau khi tuyên bố nghị quyết bãi nhiệm, Lập pháp viện sẽ chuyển nghị quyết bãi nhiệm, tờ trình lý do bãi nhiệm và đơn bào chữa của người bị bãi nhiệm tới Ủy ban Bầu cử Trung ương. Ủy ban Bầu cử Trung ương sẽ đưa ra thông báo trong 20 ngày kể từ ngày nhận tờ trình lý do bãi nhiệm và đơn bào chữa và tiến hành một cuộc trưng cầu ý dân trong 60 ngày. Tư cách cử tri bãi nhiệm giống tư cách cử tri bầu cử. Nếu quá nửa số phiếu hợp lệ tán thành bãi nhiệm thì nghị quyết bãi nhiệm được thông qua. Tổng thống bị bãi nhiệm sau khi Ủy ban Bầu cử Trung ương công bố kết quả trưng cầu ý dân và không được đăng ký làm ứng cử viên tổng thống trong 4 năm sau đó. Nghị quyết bãi nhiệm tổng thống lần gần đây nhất là ngày 14 tháng 5 năm 2012. Nghị quyết không được một ủy ban Lập pháp viện thông qua.

Cách chức Tổng thống phải được ít nhất quá nửa tổng số Ủy viên lập pháp yêu cầu và được ít  nhất hai phần ba tổng số Ủy viên lập pháp biểu quyết tán thành. Tòa án Hiến pháp gồm các thẩm phán Tư pháp viện quyết định việc cách chức. Nếu Tòa án Hiến pháp biểu quyết tán thành thì tổng thống bị cách chức ngay. Xưa nay, chưa có tổng thống nào bị cách chức.

Quyền tổng thống và kế nhiệm
Khi Tổng thống không thể làm việc vì một lý do nào đó thì Phó Tổng thống giữ quyền Tổng thống. Khi Tổng thống và Phó Tổng thống đều không thể làm việc thì Viện trưởng Hành chính viện giữ quyền Tổng thống. Trong trường hợp khuyết Tổng thống do qua đời, bị bãi nhiệm hay bị cách chức thì Phó Tổng thống kế nhiệm làm Tổng thống cho đến khi hết nhiệm kỳ của Tổng thống. Trong trường hợp khuyết cả Tổng thống lẫn Phó Tổng thống thì Viện trưởng Hành chính viện giữ quyền Tổng thống và tổ chức cuộc bầu cử bổ khuyết tổng thống trong ba tháng. Nếu chưa bầu ra tổng thống tiếp theo khi tổng thống tiền nhiệm hết nhiệm kỳ hay nếu cả tổng thống lẫn phó tổng thống đều chưa nhậm chức sau cuộc bầu cử thì Viện trưởng Hành chính viện cũng giữ quyền Tổng thống.

Quyền hạn và cơ quan phụ thuộc

Quyền hạn
Tổng thống là người đứng đầu Nhà nước của Trung Hoa Dân Quốc, thay mặt Trung Hoa Dân Quốc về đối ngoại. Tổng thống thống lĩnh Quốc quân Trung Hoa Dân Quốc, thực hiện quyền ký điều ước, tuyên chiến và nghị hòa.

Tổng thống công bố luật do Lập pháp viện thông qua và ban hành lệnh. Tổng thống có quyền ban bố lệnh khẩn cấp theo nghị quyết của Hội đồng Hành chính viện, nhưng phải trình Lập pháp viện phê chuẩn trong 10 ngày sau khi ban bố. Lệnh khẩn cấp duy nhất do Tổng thống Lý Đăng Huy ban bố tháng 9 năm 1999 do trận động đất Tập Tập.

Trong trường hợp xảy ra chiến tranh hay nổi loạn thì Tổng thống có quyền ra lệnh thiết quân luật, nhưng phải được Lập pháp viện thông qua hoặc phê chuẩn. Khi Lập pháp viện xét thấy cần thiết thì có thể yêu cầu Tổng thống dỡ bỏ lệnh thiết quân luật. Tưởng Giới Thạch và Lý Tông Nhân ra lệnh thiết quân luật lần thứ hai vào tháng 12 năm 1948 và tháng 7 năm 1949 do cuộc nội chiến thứ hai giữa Quốc dân đảng và Đảng Cộng sản.

Tổng thống thực hiện quyền đại xá, ân xá, giảm án và khôi phục quyền lợi. Kể từ khi ban hành Hiến pháp, Tổng thống tổng cộng thực hiện quyền ân xá bốn lần, giảm án tám lần đối với những đối tượng đặc biệt và giảm án năm lần đối với những đối tượng bình thường.

Tổng thống quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm các quan chức dân sự và quân sự. Viện trưởng Hành chính viện do Tổng thống bổ nhiệm. Phó Viện trưởng Hành chính viện, người đứng đầu các bộ, ủy ban và uỷ viên chính vụ do Viện trưởng Hành chính viện bổ nhiệm theo yêu cầu của Tổng thống. Viện trưởng và Phó Viện trưởng Tư pháp viện, thẩm phán Tư pháp viện, Viện trưởng và Phó Viện trưởng Khảo thí viện, Uỷ viên Khảo thí, Viện trưởng và Phó Viện trưởng Giám sát viện, Uỷ viên Giám sát do Tổng thống đề cử, Lập pháp viện đồng ý bổ nhiệm. Những công chức khác do Bộ Thuyên tự thuộc Khảo thí viện phê duyệt rồi Tổng thống ký quyết định bổ nhiệm. Người được xét duyệt thay đổi quân hàm thiếu tướng, trung tướng, người được xét duyệt truy thăng hay truy tặng quân hàm do cơ quan chủ quản trình Tổng thống bổ nhiệm, miễn nhiệm, v.v.

Tổng thống quyết định tặng thưởng huân chương, biển ngạch và biểu dương.

Tổng thống có "quyền hòa giải giữa các viện", tức là khi xảy ra tranh chấp giữa Hành chính viện, Lập pháp viện, Tư pháp viện, Khảo thí viện và Giám sát viện thì Tổng thống có thể triệu tập viện trưởng các viện để bàn bạc giải quyết. Tổng thống cho phép Hành chính viện xin Lập pháp viện xem xét lại dự án luật được Lập pháp viện thông qua trong 10 ngày sau khi dự án luật được chuyển tới Hành chính viện. Ngoài ra, Tổng thống có quyền giải tán Lập pháp viện sau khi hỏi ý kiến của Viện trưởng Lập pháp viện nếu Lập pháp viện biểu quyết không tín nhiệm đối với Viện trưởng Hành chính viện.

Cơ quan phụ thuộc

Phủ Tổng thống là cơ quan tham mưu của Tổng thống, đặt ở quận Trung Chính, Đài Bắc. Tổng thư ký Phủ Tổng thống tuân theo lệnh của Tổng thống, điều hành công việc nội bộ, chỉ đạo, giám sát nhân viên của Phủ Tổng thống. Phủ Tổng thống có các chức vụ như tư chính, cố vấn chính sách quốc gia và cố vấn chiến lược do Tổng thống bổ nhiệm, bày tỏ ý kiến cho Tổng thống về các kế hoạch, chiến lược quốc gia và các vấn đề liên quan đến quốc phòng. Hiện nay, Phủ Tổng thống có 3 cục và 3 phòng. Viện nghiên cứu Trung ương, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và Ủy ban Quản lý Nghĩa trang Tôn Dật Tiên là các cơ quan trực thuộc Phủ Tổng thống.

Hội đồng An ninh Quốc gia là cơ quan tư vấn cho Tổng thống quyết định các chủ trương, chính sách lớn liên quan đến an ninh quốc gia như quốc phòng, đối ngoại, quan hệ với Trung Quốc và những biến lớn của quốc gia. Tổng thống là Chủ tịch Hội đồng An ninh Quốc gia. Tổng thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia tuân theo lệnh của Tổng thống, xử lý các công việc của Hội đồng theo nghị quyết của Hội đồng, chỉ đạo và giám sát các nhân viên của Hội đồng. Ngoài ra, có ủy ban cố vấn đặc biệt do Tổng thống bổ nhiệm. Hiện tại, Hội đồng An ninh Quốc gia có một ban thư ký. Cục An ninh Quốc gia là một cơ quan trực thuộc của Hội đồng An ninh Quốc gia.

Chế độ đãi ngộ
Tổng thống có quyền miễn trừ hình sự, trừ tội gây nội loạn hay ngoại xâm. Trừ khi bị bãi nhiệm hay cách chức thì không được truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tổng thống.

Tổng thống được hưởng mức lương 490.460 Tân Đài tệ mỗi tháng. Ngoài ra, còn có các khoản phụ cấp do Hành chính viện quyết định. Sau khi rời nhiệm sở, Tổng thống sẽ được hưởng khoản tiền thưởng 250.000 Tân Đài tệ mỗi tháng. Tổng thống được hưởng phí sự vụ 8 triệu Tân Đài tệ mỗi năm trong năm đầu tiên sau khi rời nhiệm sở. Phí sự vụ sẽ giảm 1 triệu Đài tệ mỗi năm xuống còn 5 triệu Tân Đài tệ mỗi năm sau bốn năm. Nhà nước sẽ cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho tổng thống rời nhiệm sở. Cục An ninh Quốc gia sẽ cấp 8 đến 12 vệ sĩ. Thời gian được hưởng chế độ đãi ngộ rời nhiệm sở bằng nhiệm kỳ của tổng thống đó.

Tổng thống phải đeo Huân chương Thải Ngọc, huân chương danh dự cao quý nhất của nhà nước trong suốt nhiệm kỳ.

Dinh Tổng thống hiện nằm ở quận Trung Chính, Đài Bắc, là nơi đặt Phủ Tổng thống. Bởi vì biệt danh an ninh của bà Thái Anh Văn, Tổng thống hiện tại là "Vĩnh Hòa", cho nên Dinh Tổng thống còn được gọi là "Ngụ sở Vĩnh Hòa".

Danh sách các tổng thống Trung Hoa Dân Quốc

Xem thêm

 Nguyên thủ quốc gia Trung Hoa Dân Quốc

Tham khảo

Liên kết ngoài

 中華民國總統府
 中華民國總統府 現任總統與副總統

Đ
Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc
Trang có nguồn tham khảo cần đăng ký
Năm 1948
Khởi đầu năm 1948 ở Trung Quốc


title: La Liga 1995–96

text:
La Liga 1995–96 là mùa bóng thứ 65 của giải bóng đá vô địch quốc gia Tây Ban Nha kể từ khi thành lập. Nhà vô địch là Atlético Madrid và đây là lần thứ 9 trong lịch sử đội bóng.

Vị trí các đội

 Albacete
 Athletic Bilbao
 Atlético Madrid
 FC Barcelona
 Betis
 Celta de Vigo
 SD Compostela
 Deportivo de La Coruña
 RCD Espanyol
 CP Mérida (debut; first club from Extremadura)
 Racing de Santander
 Rayo Vallecano
 Real Madrid
 Real Oviedo
 Real Sociedad
 UD Salamanca
 Sevilla FC
 Sporting de Gijón
 Tenerife
 Valencia CF
 Valladolid
 Zaragoza

Bảng xếp hạng

||rowspan=13 style="background-color:#F9F9F9;"|

Xếp hạng theo vòng

Nguồn: LFP 1–4 5–8 9–12 13–16 17–20 21–22

Kết quả chi tiết

Play-off xuống hạng

|}

Lượt đi

Lượt về

Chú thích

Mùa giải La Liga


title: Mỹ nam nhà bên

text:
Mỹ nam nhà bên (Flower boy next door) (; hay My Cute Guys) là một bộ phim truyền hình lãng mạn - hài hước Hàn Quốc năm 2013 dựa trên webtoon của tác giả Yoo Hyun-sook tựa đề "I Steal Peeks At Him Every Day" (Tôi lén nhìn anh ấy mỗi ngày) (). Diễn viên chính Park Shin-hye vào vai Go Dok Mi, một cô gái cô đơn, người không bao giờ muốn ra khỏi nhà. Cô quan sát người bác sĩ ở chung cư đối diện mà cô thích nhưng bị bắt gặp bởi người em trai mới về nước của anh ta Enrique Geum (Yoon Shi-yoon). Chàng trai ấy tìm hiểu và giúp cô thoát ra khỏi vở bọc của bản thân, họ như là vận mệnh của nhau.

Bộ phim được chiếu trên đài cáp tvN từ ngày 7 tháng 1 đến ngày 26 tháng 2 năm 2013 vào Thứ hai và Thứ ba hàng tuần lúc 23:00 với 16 tập phim. Đạo diễn là Jung Jung-hwa (là người chỉ đạo dự án trước đó Flower Boy Ramyun Shop) và biên kịch điện ảnh Kim Eun-jung (Gabi, Hwang Jin-yi), đây là bộ phim thứ ba của series ăn khách Flower Boy của đài tvN sản xuất dựa trên sự điều tra về lứa tuổi thanh thiếu niên. Hai bộ phim trước trong series là Flower boy ramyun shop và Shut up Flower boy band.

Nội dung
Go Dok-mi (ở Hàn Quốc tên có nghĩa là "xinh đẹp cô đơn") là một cô gái nhút nhát, làm nghề biên tập sách tại nhà, người từ chối bước ra khỏi căn hộ của cô ấy hay tương tác với mọi người hế sức có thê. Mỗi ngày, cô ấy dùng ống nhòm lén nhìn trộm người hàng xóm ở chung cư đối diện đường, Han Tae-joon, quan sát những việc làm của anh ấy vào sáng sớm. Cô ấy thích Tae-joon trong ánh nhìn đầu tiên, sau khi chứng kiến anh ấy bế chú chó con từ trong chiếc hộp bỏ đi ở công viên về nhà nuôi. Khi cô nhìn ra cửa sổ và thấy anh ấy ở căn hộ đối diện cô ấy, cô ấy nghĩ đó là định mệnh.

Tác giả Webtoon Oh Jin-rak ở cùng tòa nhà với Dok-mi. Anh ta đã thích Dok-mi một thời gian dài, và bí mật để lại những mẩu giấy nhớ trên hộp sữa chúc cô một ngày tốt lành mỗi buổi sáng. Anh sáng tác một webtoon với người cộng sự Oh Dong-hoon, tên là "Flower Boy Next Door", nói về cuộc sống của Dok-mi như là để thể hiện mong muốn, vẽ về cô ấy khi ra ngoài thế giới.

Enrique Geum, một nhà sản xuất game và phim hoạt hình thiên tài, trở về Seoul từ Tây Ban Nha. Lý do trở về của anh ấy là " mũi tên của Cupid". Mặc dù anh ấy thích người bạn thân nhất của anh, Yoon Seo-young, cô ấy lại thích người anh trai của anh, Han Tae-joon, nên anh ấy đã có ý làm thần Cupid giúp cho 2 người. Cùng ngày đó, một đầu bếp người Nhật Bản Watanabe Ryu chuyển đến tòa nhà của Dok-mi và Jin-rak.

Khi Enrique đến và ở lại căn hộ của Tae-joon, anh đã bắt gặp Dok-mi đang nhìn lén. Cảm thấy kì lạ và tò mò, Enrique quyết định tìm ra lý do Dok-mi sống xa lánh xã hội. Trong khi đó, Jin-rak cảm thấy bị đe dọa khi Enrique đột nhiên xuất hiện trong cuộc sống Dok-mi.
Với tất cả các chàng trai đột nhiên xuất hiện trong cuộc đời cô, cuộc sống đơn độc và nề nếp của Dok-mi đang dần thay đổi.

Diễn viên

Diễn viên chính
 Park Shin-hye vai Go Dok-mi. Một cô gái giống như Rapunzel, cô tự khóa kín bản thân trong ngôi nhà để trốn tránh cả thế giới.
 Yoon Shi-yoon vai Enrique Geum. Một nhà sản xuất game và phim người Tây Ban Nha gốc Hàn. Anh sớm đã thành công ở lứa tuổi 17, là một chàng trai vui vẻ, hoạt ngôn, sống tự do và đam mê bóng đá.
 Kim Ji-hoon vai Oh Jin-rak. Một tác giả webtoon, anh bị thu hút bởi Dok-mi bất chấp khó khăn và sự ngoan cố của bản thân.

Diễn viên phụ
 Go Kyung-pyo vai Oh Dong-hoon. Anh là bạn cùng phòng và trợ lý vẽ, người luôn bám theo Jin-rak. Anh ta biết mọi người trong tòa nhà bởi vẻ ngoài bảnh và sự khéo nói của mình.
 Park Soo-jin vai Cha Do-hwi, là người phụ nữ thành đạt và quản lý một trung tâm thương mại. Cô rất biết cách ăn mặc và có tính cách thoải mải, nhưng cô lại không đối tốt với Dok-mi, người cô đã bắt nạt hồi trung học. Cô thích Jin-rak và cố gắng có được trái tim anh ấy.
 Kim Yoon-hye vai Yoon Seo-young, là người bạn thân và là mối tình đầu của Enrique. Cô thích anh trai của Enrique, là người có tâm hồn tự do, luôn cố gắng hết sức với điều mà cô muốn.
 Kim Jung-san vai Han Tae-joon, là anh họ của Enrique. Anh có mối quan hệ phức tạp với Seo-young, và là người mà Dok-mi thích từ xa.
 Mizuta Kouki vai Watanabe Ryu, người hàng xóm mới từ Nhật Bản đến Hàn Quốc để học nấu các món ăn.
 Kim Seul-gie vai Kim Seul-gi, là biên tập webtoon cho Jin-rak và Dong-hoon và là đại diện của ban Phát triển nội dung.
 Lee Jong-hyuk vai Hongdae guru (khách mời, tập 1).
 Park Se-young vai tác giả mới có tính cách giống với Dok-mi (khách mời, tập 16).

Rating

Ghi chú: Bộ phim được phát sóng trên đài cáp - kênh truyền hình thu phí nên có tỉ suất người xem ít hơn các kênh truyền hình miễn phí. Phim được phát sóng đồng thời trên tvN và OnStyle

Nhạc phim
 Flower Boys Next Door (Title) - 이크거북
 Ready-Merry-Go! - Romantic Punch
 Talkin' Bout Love - J Rabbit
 I Wish It Was You - Lee Jung
 Pitch Black -	Park Shin-hye
 I Want to Date You - Yoon Shi-yoon
 Memories of That Day - 이크거북
 I Wake Up Because of You - Kim Seul-gie feat. Go Kyung-pyo
 Look at Me - Son Hoyoung
 Pitch Black (Acoustic ver.) - Park Shin-hye
 I Wish It Was You (Inst.)
 Talkin' Bout Love (Inst.)
 I Want to Date You (Inst.)
 I Wake Up Because of You (Inst.)
 Ready-Merry-Go! (Inst.)
 About Her (That Woman's Story Theme) - 이크거북

Phát sóng quốc tế
Bản quyền phát sóng được bán sang Nhật Bản là bộ phim nhận giá chuyển nhượng cao nhất với một bộ phim truyền hình đài cáp; được lên sóng từ tháng 5 năm 2013 trên TBS. Bộ phim cũng được phát sóng ở 10 quốc gia Châu Á khác, bao gồm Trung Quốc, Hồng Kông, Singapore, Thái Lan, Philippines,  Indonesia,  Myanmar và Việt Nam. Phim cũng được phát sóng trên mạng qua Iflix ở Sri Lanka với phụ đề tiếng Anh.

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt năm 2013
Phim truyền hình TVN (Hàn Quốc)


title: Prosopocera speciosa

text:
Prosopocera speciosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Prosopocera


title: Don't Let Me Be Misunderstood

text:
"Don't Let Me Be Misunderstood" là một bài hát được viết bởi Bennie Benjamin, Gloria Caldwell và Sol Marcus cho nữ ca sĩ nhạc jazz và nhạc sĩ dương cầm Nina Simone, mà thâu nhạc bản này lần đầu tiên 1964. "Don't Let Me Be Misunderstood" đã được trình diễn bởi rất nhiều nghệ sĩ, đáng chú ý nhất là là ban The Animals, chơi kiểu blues rock làm bản nhạc trở thành một hit ở cả bên kia lục địa (châu Âu) vào năm 1965. Năm 1977 bản này được trình diễn theo thể loại disco bởi nhóm Santa Esmeralda cũng lại trở thành một hit.

Phiên bản gốc của Nina Simone
Bản nhạc được biên soạn vào đầu năm 1964 bởi Bennie Benjamin, Gloria Caldwell và Sol Marcus. Nina Simone đã thu âm bản này vào tháng 6 năm 1964 ở New York. Đệm nhạc cho bà là ban Horace Ott, tuy nhiên không được quần chúng biết tới rộng rãi. Bản nhạc nói về thú nhận của cô ca sĩ về những thiếu sót trong tính tình của mình, tuy nhiên cho mình là có tâm hồn tốt và vì vậy không muốn người tình của mình hiểu lầm. Mặc dù thỉnh thoảng cô không thận trọng, khiến người yêu thấy được mặc xấu của cô, nhưng anh ta không nên hiểu sai.

Phiên bản của ban The Animals
Ban nhạc The Animals ngay từ ngày 16 tháng 11 năm 1964 đã chọn bản nhạc này cho dĩa đơn thứ tư của họ, chơi với một nhạc điệu nhanh hơn. Dĩa đơn được phát hành trong tháng 1 năm 1965 với tên Don’t Let Me Be Misunderstood / Club A Go Go, thành công hơn phiên bản gốc, được đưa vào các bảng xếp hạng âm nhạc quốc tế (hạng 3 ở Anh Quốc, hạng 15 ở ở Hoa Kỳ). Vào ngày 13 tháng 9 năm 2010, Eric Burdon trong một cuộc phỏng vấn với Songfacts cho biết, tại sao ông đã lựa bản này: „ Tôi bị cha mẹ, thầy giáo và một số phụ nữ hiểu lầm, suốt cả cuộc đời." Tuy nhiên số lượng dĩa bán được của bản này không thành công như dĩa đơn trước đó The House of the Rising Sun. Phiên bản của The Animals đã được Rolling Stone đưa vào danh sách 500 bài hát hay nhất trong năm 2004, đứng hạng 315.

Các bản cover khác
Lana Del Rey đã hát lại ca khúc cho album phòng thu thứ ba của mình, Honeymoon (2015).

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đĩa đơn năm 1964
Đĩa đơn năm 1965
Đĩa đơn năm 1977
Bài hát năm 1964
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Đĩa đơn quán quân tại Đức
Bài hát nhạc jazz
Bài hát blues rock


title: Acromia guptai

text:
Acromia guptai là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Acromia


title: Pseudaria debilis

text:
Pseudaria debilis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pseudaria


title: Pidonia koreana

text:
Pidonia koreana là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pidonia


title: Synap

text:
nhỏ|Hình 1: Cấu trúc của một loại synap thường gặp.
Synap còn được gọi là điểm tiếp hợp thần kinh là cấu trúc tiếp xúc giữa các neuron với nhau hoặc giữa  neuron với cơ quan phản ứng.

Khái niệm này dịch theo phiên âm Việt hoá từ tiếng Anh synapse (phiên âm IPA: /sɪnæps/) và tiếng Pháp (cũng viết: synapse, phiên âm: xy-nap-xơ). Nói nôm na, synap là điểm nối giữa các sợi thần kinh giống như điểm nối giữa các đường dây điện, qua đó mà luồng "điện thần kinh" có thể chuyển giao từ trung ương thần kinh đến các cơ quan phản ứng, hoặc từ neuron này sang neuron khác.

Lược sử thuật ngữ
Từ lâu, các bác sĩ cũng như những nhà nghiên cứu sinh lý học người đã cho rằng dây thần kinh của người không thể rất dài mà lòng vòng trong cơ thể được. Trước đó lâu hơn nữa, các nghiên cứu (trên giải phẫu ếch chẳng hạn) cũng đã chứng tỏ mỗi sợi thần kinh có chỗ xuất phát và điểm đến. Bởi vậy các sợi thần kinh phải có chỗ nối nào đấy.

Khoảng gần cuối thế kỷ XIX, nhà sinh lý thần kinh học Tây Ban Nha là Santiago Ramón y Cajal giả thuyết rằng các tế bào thần kinh (tức neuron) không thể liên tục trên khắp cơ thể nhưng vẫn kết nối và giao tiếp với nhau. Sau đó, người ta xác nhận có kết nối và giao tiếp như thế, gọi là "synapse". Thuật ngữ này bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp là συνάψις (synapis) có nghĩa là "kết hợp" và ἅπτειν là "buộc" - được giới thiệu vào năm 1897 bởi nhà thần kinh học người Anh Charles Sherrington trong Sách giáo khoa Sinh lý học của Michael Foster, xuất bản ở London, nhưng thực sự được đề xuất bởi học giả người Anh Arthur Woollgar Verrall.

Vai trò
Các "mối nối" thần kinh này là vô cùng quan trọng trong hoạt động của cơ thể động vật.
Trước hết synap cho phép truyền tín hiệu là xung thần kinh đến các tế bào  khác rất xa nó trong cơ thể, mà không bắt buộc sợi thần kinh phải thật dài.
 Sau đó, synap cho phép truyền tín hiệu là xung thần kinh đến thậm chí từng các tế bào đích riêng biệt để gây ra phản ứng chính xác.
 Tương đối mới đây, các nhà nghiên cứu còn khẳng định synap đóng một vai trò trong sự hình thành trí nhớ của con người.
 Ngoài ra, các synap còn đóng vai trò thiết yếu trong quá trình xử lý thông tin, chứ không như một "mối nối" hay một "công-tắc" đơn giản.

Các loại
Synap chỉ có ở động vật bậc cao. Theo cách phân loại ở sinh học phổ thông hiện nay, có hai loại tuỳ cơ sở phân loại.

Nếu dựa trên cơ sở kết nối giữa các tế bào, thì gồm:

 Synap thần kinh – thần kinh, nghĩa là kết nối giữa neuron này với neuron khác, nói nôm na là như nối giữa các đoạn dây điện ở nhà với nhau.
 Synap thần kinh – cơ, nghĩa là kết nối giữa neuron với cơ, truyền xung thần kinh làm cơ phản ứng.

Nếu dựa trên bản chất xung thần kinh, thì gồm:

 Synap hoá học, trong đó xung truyền qua được nhờ chất (hoá học) trung gian thần kinh.
 Synap điện-hoá, trong đó các điện tử "nhảy" thẳng qua khe synap sang bên kia.

Ở các tài liệu chuyên ngành, người ta thường phân loại theo loại tế bào nhận xung.

 Synap giữa tận cùng sợi trục neuron với thành mạch máu (axosecretory).
 Synap giữa tận cùng sợi trục neuron này đến khoảng giữa sợi trục của neuron khác (axoaxonic).
 Synap giữa các synap ở sợi trục này với sợi trục khác (axodendritic).
 Synap giữa tận cùng sợi trục neuron với xoang gian bào (axo extracellular)
 Synap giữa các tận cùng sợi trục neuron với nhau (axodendritic).

Cơ chế hoạt động

Cơ chế chung
Cơ chế hoạt động của synap như thế nào để xung thần kinh có thể lan truyền được trong toàn bộ cơ thể, ở tất cả các loại khác nhau là rất phức tạp và chưa được khám phá hết. Tuy nhiên, vào khoảng gần cuối thế kỷ XX, các nhà khoa học đã nắm vững cơ chế của synap hoá học, trong đó xung thần kinh ở dạng điện động được truyền qua synap nhờ chất dẫn truyền thần kinh (neurotransmitter) mà Sinh học phổ thông còn gọi là chất trung gian thần kinh.

Loại synap phổ biến nhất ở động vật là synap hóa học (chemical synapse), trong đó thông tin của xung điện động được truyền nhờ các chất hóa học gọi là chất trung gian thần kinh, phổ biến nhất là acetylcholine.

Loại synap sử dụng acetylcholine có cấu trúc như mô tả ở hình 1.

 Phần tận cùng của nhánh sợi trục phình ra gọi là chùy synap.
 Phần màng của chùy tiếp xúc với neuron sau synap gọi là màng trước synap.
 Phần màng của sợi nhánh của neuron sau synap ở vị trí này gọi là màng sau synap, trên đó có các thụ thể tiếp nhận chất trung gian hóa học này.
 Giữa hai màng này có khe hở gọi là khe synap.

Trong chùy có nhiều bóng synap cấu trúc hình cầu bên trong chứa acetylcholine và các ti thể cung cấp năng lượng cho quá trình chuyển hóa vật chất trong neuron này.

Khi xung thần kinh truyền đến chùy synap, thì các ion Ca++ từ ngoài (dịch ngoại bào) tràn vào trong chùy làm hàng loạt các bóng synap gắn vào màng trước rồi lập tức vỡ ra, giải phóng acetylcholine vào khe synap. Các phân tử acetylcholine lập tức gắn vào các thụ thể tương ứng ở màng sau synap (thuộc neuron khác) nhanh chóng làm thay đổi tính thấm màng của neuron này, từ đó gây xuất hiện điện động ở neuron kế tiếp và cứ thế lan truyền.

Sau khi điện động hình thành và lan truyền ở màng sau synap, thì enzyme acetylcholinesterase ở màng sau sẽ phân giải acetylcholine thành acetat và choline. Hai chất này quay trở lại chùy synap để tái tổng hợp thành acetylcholine được chứa trong các bóng.

Sự truyền tin như vậy chỉ theo một chiều, vì chỉ ở chùy synap mới có bóng chứa acetylcholine, đồng thời chỉ màng sau synap mới có thụ thể tương ứng tiếp nhận chất trung gian này.

 Ngoài acetylcholine, cơ thể động vật còn có nhiều hóa chất giữ vai trò trung gian thần kinh như: noradrenaline, dopamin, serotonin... (xem thêm ở mục "Amin đơn" của trang Sinh học bệnh trầm cảm). Mỗi synap chỉ chứa một loại chất và có cấu tạo và cơ chế hoạt động tương tự như trên (hình 3).
 Với phương tiện nghiên cứu hiện đại và công nghệ  ngày nay, nhà khoa học có thể ước tính chính xác số lượng phân tử chất dẫn truyền phát sinh ở mỗi synap và nó không quá nhiều trong mỗi lần truyền. Tuy nhiên, tổng số các tín hiệu ở nhiều synap như nhau được tích tụ lại, rồi tập trung đến mức độ nhất định - gọi là ngưỡng - thì sẽ đáng kể và tạo ra xung điện động tiếp có thể "chạy" với tốc độ 100m/s.

Vai trò trong trí nhớ

Do sự "tích tụ" nói trên, synap đóng vai trò nhất định trong sự hình thành trí nhớ. Khi các chất dẫn truyền kích hoạt các thụ thể tương thích ở khe synap, thì kết nối giữa hai tế bào thần kinh được tăng cường; và khi nhiều tế bào thần kinh cùng hoạt động thì dẫn đến quá trình gọi là điện thế hóa dài hạn (long-term potentiation, viết tắt: LTP). Nghĩa là neuron sau synap có thể điều chỉnh cả chức năng và số lượng thụ thể của nó. Những thay đổi tín hiệu sau synap này thường liên quan đến thụ thể  N-methyl-d-aspartic acid receptor (NMDAR) tác động tới LTP và có thể ảnh hưởng tới trầm cảm do dòng Ca++ vào.

Xem thêm

 Synap hóa học
 Synap điện
 Bóng synap
 Bệnh do rối loạn synap

Tham khảo
 Synap trong hệ thần kinh trung ương (của Sanford L. Palay) ở https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2229686/
 Cấu trúc và hoạt động của synap ở https://www.neuroscientificallychallenged.com/glossary/synapse

Nguồn trích dẫn

Sinh lý học con người
Sinh lý học thần kinh
Y học


title: Therion giganteum

text:
Therion giganteum là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Therion


title: Khổng Môn Thập triết

text:
Khổng Môn Thập triết (孔門十哲) là nhóm 10 triết gia lỗi lạc của Nho giáo Trung Quốc thời kỳ đầu, tất cả đều là môn đệ do Khổng Tử trực tiếp truyền dạy, được chia thành 4 nhóm nhỏ: "đức hạnh", "ngôn ngữ", "chính sự" và "văn học", do đó còn có tên gọi khác là Tứ Khoa Thập triết (四科十哲).

Mười triết gia được lưu danh và phân loại dựa theo nội dung trong thiên "Tiên tiến" của Luận Ngữ: "Khổng tử nói: Những người cùng theo ta sang nước Trần, nước Sái nay không còn ở bên ta nữa. Về đức hạnh tốt có: Nhan Hồi, Mẫn Tử Khiên, Nhiễm Bá Ngưu, Trọng Cung. Khéo ăn nói giao tiếp có: Tử Ngã, Tử Cống. Giỏi chính trị có: Nhiễm Cầu, Tử Lộ. Tài văn học có: Tử Du, Tử Hạ." (子曰:"从我於陈、蔡者，皆不及门也。德行：颜渊、闵子骞,冉伯牛,仲弓。言语：宰我,子贡。政事：冉有,季路。文学：子游、子夏。)

Đức hạnh

 Nhan Hồi (顏回, 521?–481 TCN), tự Tử Uyên, còn gọi là Nhan Uyên, hậu thế truy tặng là "Duyện công", người nước Lỗ. Ông là cao đồ của Khổng Tử, đứng đầu hàng Tứ Phối. Người sau xưng là Phục Thánh Nhan Uyên. Nhan Uyên theo Khổng Tử từ năm 16, 17 tuổi, từng chia sẻ hoạn nạn với Ngài ở Khuông, Trần, Sái. Nhà nghèo nhưng an bần, lạc đạo, hiếu học, giữ đức khiêm cung , kính trọng thày như cha của mình vậy. Nhan Uyên ý hợp tâm đầu với Khổng Tử, biết lẽ xuất xử hành tàng như Ngài, khi học thích hỏi về đức nhân, về trị quốc, một lòng tu đạo tiến đức. Ông mất năm 481 khi mới hơn 30 tuổi, Khổng Tử nghĩ rằng Nhan Uyên là người kế tục sự nghiệp truyền đạo Nhân của mình mà nay mất đi nên thất vọng rất lớn .
 Mẫn Tổn (闵损, 536-487 TCN), tự Tử Khiên, hậu thế truy tặng là "Bí hầu", người nước Lỗ. Ông là người đại hiếu (có tích trong Nhị Thập Tứ Hiếu). Không ưa quyền thế, xa hoa, ưa đạo hạnh, ẩn dật. Dáng điệu thư thái, ngôn từ đoan chính .
 Nhiễm Canh (冉耕, 544 TCN-?), tự Bá Ngưu, hậu thế truy tặng là "Vận hầu", "Đông Bình công" rồi "Vận công", người nước Lỗ. Đạo đức như Mẫn Tử, Nhan Uyên, Trọng Cung. Sau bị bệnh hiểm nghèo mà mất.
 Nhiễm Ung (冉雍, 522-?), tự Trọng Cung, hậu thế truy tặng là "Tiết hầu", người nước Lỗ. Ông là người có đức hạnh, vì người cha không ra gì nên không được bổ dụng. Khổng Tử an ủi ông, cho rằng ông cũng như "Con bê là con của bò lang lông đỏ hai sừng cân đối. Người ta cho là mẹ nó lang nên không dùng nó làm vật tế. Thần núi thần sông có nỡ bỏ rơi nó đâu?" , là người "có thể ngồi quay mặt hướng nam" . Sau ông ra làm quan với nhà họ Qúy. Trọng Cung hay hỏi về nhân, về sùng đức, chính trị.

Ngôn ngữ (ăn nói giao tiếp)

 Tể Dư (宰予 ?-482), tự Tử Ngã, hậu thế truy tặng là "Tề hầu", người nước Lỗ. Ông có tài biện bác, có khiếu chính trị, chủ trương "nhân" là liều chết cứu người, chỉ nên để tang cha mẹ một năm thôi. Sau Tử Ngã làm quan ở nước Tề, chết năm 482 trong loạn Điền Hằng.
 Đoan Mộc Tứ (端木賜, 520–456 TCN), tự Tử Cống, hậu thế truy tặng là "Lê hầu", người nước Vệ. Ông có tài biện bác, có khiếu chính trị, Khổng Tử cho rằng ông "có tài năng, làm quan chắc sẽ thuận lợi thôi. (Tài dã đạt, ư tòng chính hồ hà hữu)". Tử Cống có một thời gian ra làm quan cho nước Lỗ, ông là môn đồ thân cận nhất của Khổng Tử, được Khổng Tử tâm sự, đàm đạo cùng về sĩ, về đạo của người quân tử, về các nhân vật tiếng tăm, về chính trị, về đối nhân xử thế và luân lý. Ông tự nhận mình thua Nhan Hồi, mới chỉ được truyền nhân đạo chứ chưa được truyền thiên đạo. Khi Khổng Tử quy thiên, Tử Cống cư tang thày 6 năm.

Chính sự

 Nhiễm Cầu (冉求, 522TCN-?), tự Tử Hữu nên còn được gọi là Nhiễm Hữu, hậu thế truy tặng là "Từ hầu", người nước Lỗ. Ông được nhận xét là người có tài chính trị , nhưng Khổng Tử cho rằng ông chỉ làm được gia thần, không làm được đại phu. Nhiễm Hữu từng làm gia thần cho Quí Khang Tử, tuy nhiên ông không ngăn ngừa được những sự lạm dụng của họ Quý, lại còn cố ra sức làm giàu cho họ Quý, nên Khổng Tử không còn coi ông là học trò nữa . Nhiễm Hữu có vẻ người đoan chính, nhưng tính tình lại nhút nhát, cho rằng sức mình không theo nổi đạo Khổng.
 Trọng Do (仲由, 542 - 480TCN), tự Tử Lộ, hậu thế truy tặng là "Vệ hầu", người nước Lỗ. Cũng như Mẫn Tử Khiên, ông là người đại hiếu, thường đi đội gạo đường xa hàng trăm dặm về nuôi cha mẹ, sau này khi đã quan cao lộc hậu thường than phiền là không còn cha mẹ để được phụng dưỡng như xưa nên Khổng Tử khen ông là người chí hiếu. Tử Lộ tính tình cương trực, nóng nảy, thô lỗ, không biết quyền biến nhưng là người rộng rãi, có khả năng xử án quyết đoán đúng sai. Trong số học trò của Khổng Tử cũng chỉ có ông dám phê bình hoặc can gián Khổng Tử. Tử Lộ cũng là người thích lễ nghi, hình thức, lo thờ phụng quỷ thần, thích cầm quân. Ông là người theo Khổng Tử rất sớm và cùng đồng cam cộng khổ với Khổng Tử trên đường lưu lạc. Khổng Tử cho rằng, tính Tử Lộ cương quyết, nóng nảy xung đột, tuy có thể ra làm quan nhưng chỉ có thể làm gia thần, không thể làm đại phu, bởi học vấn của ông mới chỉ lên tới "nhà", chưa vào tới "phòng"  còn sợ rằng với tính cách ấy, Tử Lộ có thể nhận lấy cái chết bất đắc kỳ tử . Sau này Tử Lộ làm quan tể ấp Bồ nước Vệ, gia thần của đại phu Khổng Khôi, rồi chết năm 480 TCN trong chính biến giành ngôi quân chủ nước Vệ giữa hai cha con Vệ Trang Công và Vệ Xuất Công. Khổng Tử nhận tin, thương xót ông như con mình.

Văn học

 Ngôn Yển (言偃, 506TCN-443TCN), tự Tử Du, hậu thế truy tặng là "Ngô hầu", người nước Ngô. Ông là người ưa văn học, nho phong, chủ trương không nên đàn hặc người trên, chỉ trích bè bạn nhiều. Tử Du Làm quan Tể ấp Võ Thành, đem nhạc dạy dân.
 Bốc Thương (卜商, 507 TCN -?), tự Tử Hạ, hậu thế truy tặng là "Ngụy hầu", người nước Vệ. Ông là người ưa văn học nhưng chưa đạt đạo Trung Dung. Khổng Tử khuyên ông nên sống cao thượng và dạy về hiếu, sau có mở trường dạy học. Ông chủ trương tuần tự nhi tiến (tiến hành theo đúng một trình tự nhất định), con người phải hướng lên trên, phải có tâm thành, không nên quá ưa hào nhoáng và quân tử không nên mất thì giờ vào những việc nhỏ. Đã học, phải chuyên tâm, phải học cho súc tích, sâu rộng, nên chọn những người hay mà giao tiếp.

Tham khảo

Môn đồ Khổng Tử
Nhà nho Trung Quốc


title: Kappel-Grafenhausen

text:
Kappel-Grafenhausen () là một thị xã nằm ở huyện Ortenaukreis, thuộc bang Baden-Württemberg, Đức.

Tham khảo


title: Nematocampa varicata

text:
Nematocampa varicata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nematocampa


title: Stirexephanes kulingensis

text:
Stirexephanes kulingensis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Stirexephanes