title: Prosopocoilus nicollei

text:
Prosopocoilus nicollei là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được  mô tả khoa học năm 1978.

Tham khảo

Prosopocoilus
Động vật được mô tả năm 1978


title: Anicla striolata

text:
Anicla striolata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Anicla


title: Asthenotricha torata

text:
Asthenotricha torata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Asthenotricha
Bướm đêm Madagascar
Bướm đêm Comoros


title: Jelenin, Tỉnh West Pomeranian

text:
Jelenin  là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Chojna, thuộc hạt Gryfino, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan, gần biên giới Đức. Nó nằm khoảng  về phía đông nam của Chojna,  phía nam Gryfino và  phía nam thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Làng có dân số 70 người.

Những người đáng chú ý

 Czesław Hoc (sinh năm 1954 tại Jelenin) một chính trị gia người Ba Lan, được bầu vào Sejm năm 2005

Tham khảo


title: Euxoa xyliniformis

text:
Euxoa xyliniformis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euxoa


title: Nepenthes smilesii

text:
Nepenthes smilesii () là một loài nắp ấm nhiệt đới có nguồn gốc từ đông bắc Thái Lan, miền nam Lào, Campuchia, và Việt Nam. Nepenthes smileii có thể chịu được mùa khô kéo dài và phổ biến nhất ở thảo nguyên cát và đồng cỏ.

Tên loài smileii đề cập đến nhà sưu tập thực vật Frederick Henry Smiles, người đã thực hiện bộ sưu tập đầu tiên được biết đến về loài này.

Lịch sử nghiên cứu
Nepenthes anamensis là một danh pháp đồng nghĩa của N. smileii. Tình trạng bảo tồn của nó là loài thiếu dữ liệu trong Sách đỏ IUCN.

Nepenthes smileii được gọi là N. anamensis trong suốt hầu hết thế kỷ 20. Một sự nhầm lẫn khác dẫn đến việc ghi nhãn sai N. smileii thành N. thorelii trong ngành kinh doanh thực vật cảnh. Trong Pitcher Plants of the Old World, Stewart McPherson liệt kê N. mirabilis f. smileii và N. mirabilis var. smileii là danh pháp đồng nghĩa của N. smileii, nhưng Marcello Catalano coi đây là các dạng (form) của N. mirabilis.

Đặc điểm

Nepenthes smileii là loại cây leo, có thể mọc đến chiều cao 5 m.

Các lá của nó không có cuống và phiến lá dai, hẹp theo chiều dọc và đạt tới chiều dài 40 cm trong khi chỉ rộng 4 cm.

Sinh thái học
Nepenthes smileii phân bố rộng khắp Đông Dương. Nó đã được ghi nhận ở Campuchia, đông bắc Thái Lan, nam Lào và miền tây Việt Nam. Loài này xuất hiện trên nhiều độ cao, được ghi nhận từ độ cao 16 –1500 m trên mực nước biển, mặc dù nó thường được tìm thấy ở độ cao khoảng 800 m.

Nepenthes smileii được chú ý trong số các loài của chi Nắp ấm ở Đông Dương vì có thể sống sót qua nhiệt độ rất thấp.

Các loài liên quan
Nepenthes smileii có họ hàng gần gũi với N. kongkandana và khó phân biệt hai loài này với nhau. Hình thái của chúng khác nhau chủ yếu ở hình dạng phiến lá mỏng, có dạng hẹp theo chiều dọc với chóp lá hình mũi mác (N. smileii) trái ngược với phiến lá hình trứng và chóp lá thuôn dài nhọn (N. kongkandana). Nepenthes smileii cũng khác ở chỗ có tua ngắn hơn.

Nepenthes smileii còn được biết đến là dạng lai tự nhiên từ loài Nepenthes mirabilis. Những cây này thường có hình dáng trung gian giữa các loài bố mẹ của chúng và khó phân biệt chúng với loài bố mẹ. Núi Phu Kradueng ở phía bắc Thái Lan là một trong số ít các địa điểm được biết là nơi N. smileii không giống với bất kỳ loài nắp ấm nào khác và có thể được đánh giá một cách chắc chắn trong trường hợp không có sự xâm nhập gene (tiếng Anh: introgression) đủ lớn.

Ghi chú

a.Nepenthes anamensis được phát âm như . Tên anamensis được đặt theo chữ An Nam, một tên gọi cũ của Việt Nam.
b. Dạng (form) là một bậc phân loại dưới loài, cũng là bậc phân loại thấp nhất trong các bậc phân loại thực vật. Bậc phân loại cao hơn liền kề là thứ (variety).

Tham khảo

Đọc thêm

 Beveridge, N.G.P., C. Rauch, P.J.A. Keßler, R.R. van Vugt & P.C. van Welzen 2013. A new way to identify living species of Nepenthes (Nepenthaceae): more data needed! Carnivorous Plant Newsletter 42(4): 122–128.
 Kahl, T. 2003.  Carnivorous Plant Newsletter 32(1): 8–9.
 Kosterin, O.E. 2011.  International Dragonfly Fund - Report 40: 1–108.
 McPherson, S.R. & A. Robinson 2012. Field Guide to the Pitcher Plants of Peninsular Malaysia and Indochina. Redfern Natural History Productions, Poole.
  Meimberg, H. 2002.  Ph.D. thesis, Ludwig Maximilian University of Munich, Munich.
 Meimberg, H. & G. Heubl 2006. Introduction of a nuclear marker for phylogenetic analysis of Nepenthaceae. Plant Biology 8(6): 831–840.
 Meimberg, H., S. Thalhammer, A. Brachmann & G. Heubl 2006. Comparative analysis of a translocated copy of the trnK intron in carnivorous family Nepenthaceae. Molecular Phylogenetics and Evolution 39(2): 478–490.
 Mey, F.S. 2009.  Carniflora Australis 7(1): 6–15.
 Mey, F.S. 2011. Nepenthes smilesii in Tay Ninh Province, southern Vietnam. Strange Fruits: A Garden's Chronicle, ngày 11 tháng 12 năm 2011.
 Mey, F.S. 2014. 'Nepenthes of Indochina', my 2010 ICPS lecture now on Youtube. Strange Fruits: A Garden's Chronicle, ngày 3 tháng 2 năm 2014.

Liên kết ngoài

Nepenthes of Indochina

Thực vật được mô tả năm 1895
Thực vật Đông Dương
Chi Nắp ấm
Thực vật ăn thịt châu Á
Loài thiếu dữ liệu theo Sách đỏ IUCN


title: Nanos agaboides

text:
Nanos agaboides là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Nanos


title: Luke Swann

text:
Luke Kirke Swann (sinh ngày 25, tháng 6 năm 1983 tại Hitchin, Hertfordshire - mất ngày 8 tháng 9 năm 2022) là một huấn luyện viên cricket chuyên nghiệp người Anh hiện đang làm việc cho Câu lạc bộ cricket quận Northamptonshire.

Swann nổi tiếng là một trong số ít huấn luyện viên làm việc trong môn cricket chuyên nghiệp chưa từng chơi một trò chơi hạng nhất nào. Ông gia nhập đội ngũ huấn luyện tại Northamptonshire CCC với tư cách là huấn luyện viên cricket hiệu suất.

Ông là cháu chắt của nhà thuyết minh học người Anh và tác giả Harry Kirke Swann.

Nghề nghiệp
Swann gia nhập đội ngũ huấn luyện chuyên nghiệp tại Northamptonshire CCC vào tháng 2 năm 2017 trước đây đã từng làm huấn luyện viên trưởng chương trình cricket tại trường đại học Wrekin ở Shropshire và cũng là một huấn luyện viên nhóm tuổi trẻ quận.

Ngày 8 tháng 9 năm 2022, Câu lạc bộ Cricket Hạt Northamptonshire đưa tin  rằng, Anh đột ngột qua đời hưởng dương 39 tuổi. Các cầu thủ của Northamptonshire sẽ đeo băng tay màu đen trong trận đấu sắp tới với Surrey.

Tham khảo

Sinh năm 1983
Mất năm 2022


title: Cuộc nổi dậy của người dân Thái 1973

text:
Sự kiện 14 tháng 10 năm 1973 (, , "Sự kiện 14 tháng 10"; hay , , "ngày Đại bi thương") là một sự kiện bước ngoặt trong lịch sử Thái Lan. Cuộc nổi dậy dẫn đến kết thúc chế độ độc tài quân sự cầm quyền của Thủ tướng chống cộng Thanom Kittikachorn và thay đổi hệ thống chính trị Thái Lan. Đáng chú ý, cuộc nổi dậy đánh dấu ảnh hưởng ngày càng tăng của sinh viên Thái Lan trên chính trường.

Hoạt động chính trị của sinh viên Thái Lan thập niên 1950–1970
Các hoạt động chính trị sinh viên tại Thái Lan phát triển trong thập niên 1950 khi nhiều sinh viên được truyền cảm hứng từ ý thức hệ tả khuynh, họ huy động và tổ chức các cuộc thị uy và tập hợp chống các chính sách thân Mỹ của chính phủ Thái Lan đương nhiệm. Số lượng sinh viên gia tăng cũng là nguyên nhân khiến họ nổi lên thành một lực lượng chính trị, khi mà từ năm 1961 đến 1972 số sinh viên đại học tăng từ 15.000 lên 150.000, trong khi số lượng các đại học tăng từ 5 lên 17. Trước năm 1968, hoạt động của sinh viên bị hạn chế trong thị uy lòng trung thành thay vì yêu cầu các thay đổi hay chỉ trích hệ thống chính trị. Sự kiện Thủ tướng Sarit Thanarat từ trần vào tháng 11 năm 1963 thay đổi tình hình khi chính phủ dưới quyền Thanom Kittikachorn khoan dung hơn với các sinh viên và tri thức. Các ấn bản của Tạp chí Khoa học Xã hội trong thập niên 1960 được cho là nguyên nhân dẫn đến tái khởi động tư duy tri thức và thảo luận trong chính trị Thái Lan. Các nhóm thảo luận nổi lên tại các đại học lớn, chúng phát triển thành các nhóm độc lập có tổ chức và quan trọng, như "Sapha Na Dome", "Sethatham" và "SOTUS". Các nhóm độc lập này cũng bắt đầu tổ chức các hội thảo chính trị bí mật, khuyến khích các sinh viên tiến hành phân tích và phê bình.

Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan
Các nhóm thảo luận sinh viên tách biệt với các hội sinh viên tồn tại từ trước trong các trường. Họ có tư tưởng cấp tiến và tìm các cách thức mới để diễn giải xã hội và chính trị Thái Lan, thường là với thái độ tả khuynh. Họ không tổ chức bản thân theo cách thức vận hành chính thức của các hội sinh viên, chẳng hạn dựa trên cơ sở có thứ bậc và bảo thủ chính trị. Các nhóm từ các đại học khác nhau vượt qua được ganh đua giữa các trường của họ, và thiết lập tiếp xúc với nhau. Các chương trình phát triển dựa trên mô hình của "Peace Corps" Hoa Kỳ đưa sinh viên từ các trường sở khác nhau đến làm việc tại các khu vực nông thôn trong kỳ nghỉ, và buộc họ nhìn nhận các vấn đề tại nông thôn. Các chương trình cũng nhằm thể hiện cho các sinh viên rằng kiến thức trường học đào tạo cho họ thiếu ra sao, để họ có thể sử dụng bất kỳ kiến thức nào của mình để cải thiện điều kiện của phần lớn cư dân nông thôn.

Một kết quả của quá trình gia tăng tiếp xúc không cạnh tranh giữa các đại học là Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan (NSCT) được thành lập vào năm 1968. Mục đích của tổ chức là để đại diện và phối hợp các hành động của sinh viên. Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan đóng một vai trò quyết định trong nổi dậy năm 1973. Sau một số hội nghị giữa đại biểu từ các đại học trong nước, có đề xuất rằng sinh viên Thái Lan cần có một tổ chức liên đại học. Tổ chức này gồm hai thành viên từ mỗi một trong 11 thể chế: Đại học Chulalongkorn, Đại học Thammasat, Đại học Kasetsart, Đại học Silpakorn, Đại học Mahidol, Đại học Chiang Mai, Đại học Khon Kaen, Đại học Hoàng tử Songkla, Cao đẳng Giáo viên Prasanmit (nay là Đại học Srinakharinwirot), Cao đẳng Giáo viên Bangsaen (nay là Đại học Burapha) và Cao đẳng Giáo viên Patumwan (nay hợp nhất với Đại học Srinakharinwirot).

Trong những năm đầu tồn tại, Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan không có hoạt động đặc biệt và không tổ chức bất kỳ hoạt động chính trị nào. Chẳng hạn, Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan không tham dự trong các cuộc thị uy chống tham nhũng nội bộ tại Đại học Chulalongkorn trong tháng 9 năm 1970. Thay vào đó, họ tập trung vào các lĩnh vực như phục vụ cộng đồng, tư vấn tân sinh viên và sản xuất một chương trình truyền hình tán dương Quốc vương Bhumibol Adulyadej. Quan điểm bảo thủ, bảo hoàng này có nguồn gốc từ tổ chức của Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan và cách thức bầu các lãnh đạo. Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan gồm có ba ủy ban, có chủ tịch của các hội sinh viên là người chịu trách nhiệm xây dựng chính sách và lựa chọn lãnh đạo của các đơn vị trong ban thư ký. Điều này gây khó khăn cho các thành viên của các nhóm có ý thức chính trị cao hơn nếu họ muốn kiểm soát hay thậm chí là gây ảnh hưởng tới Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan, trong khi họ vẫn bị hầu hết các sinh viên ngờ vực. Do đó, các nhà hoạt động chính trị không thể thắng cử trong các hội sinh viên và đương nhiên là Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan. Nhiều nhóm thảo luận nhận thấy Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan có tư tưởng bảo thủ và lạc hậu.

Tình hình thay đổi vào năm 1972, khi một sinh viên kỹ thuật tên là Thirayuth Boonmee đến từ Đại học Chulalongkorn trở thành Tổng thư ký của Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan. Anh bắt đầu đưa Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan tham dự chính trường. Tuy nhiên, anh thận trọng trong lựa chọn các vấn đề để vận động phản đối, cho Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan thời gian để huy động và duy trì động lượng chính trị.

Dù bề ngoài phong trào sinh viên là thống nhất, song giữa các sinh viên có phân hóa dễ thấy. Trong khi họ thống nhất trong mục tiêu loại bỏ Thủ tướng-Nguyên soái Thanom Kittikachorn và bè đảng của ông ta khỏi chức vụ, song khi Thanom Kittikachorn đi lưu vong thì phong trào sinh viên phân hóa thành hai phái chủ đạo: các sinh viên đại học ôn hòa và các sinh viên kỹ thuật, chuyên nghiệp cấp tiến. Các sinh viên chuyên nghiệp có đặc trưng là thiên hướng bạo lực và yêu cầu quyền được học lấy bằng cấp. Tương tự, Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan bị phân hóa giữa hai nhân vật Sombat Thamrongthanyawongse và Seksan Prasertkul. Một số học giả liên kết xung đột này với cạnh tranh quyền lực phái hệ cá nhân mang tính truyền thống tại Thái Lan, là đặc trưng trong bộ máy quan liêu nước này. Tuy nhiên, những người khác dẫn ra hợp tác giữa Sombat Thamrongthanyawongse và Seksan Prasertkul trong hoạt động kháng nghị xây dựng một sân bay quốc tế thứ hai cho Bangkok để làm chứng cứ biểu thị rằng họ có thể hợp tác, không giống như trong một hệ thống bị bè đảng hóa điển hình.

Các hành động của NSCT dẫn đến sự kiện tháng 10 năm 1973
Tháng 11 năm 1972, Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan bắt đầu một chiến dịch nhằm tẩy chay hàng hóa Nhật Bản. Đây là một động thái chiến lược do nó tránh công kích trực tiếp chính phủ Thanom Kittikachorn song lại biểu thị công khai các mục đích của sinh viên. Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan tiến hành phân phát tờ rơi tại các trung tâm mua sắm, công bố một "tuần chống hàng Nhật" và trình bày một kế hoạch kinh tế mười điểm lên Thanom Kittikachorn, và cũng tổ chức một cuộc tuần hành kháng nghị. Điều này gây khó khăn cho chính phủ Thanom Kittikachorn để thẳng tay trấn áp Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan dù đã cấm chỉ các chính đảng khác do Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan sử dụng tình cảm dân tộc.

Cùng với thành công của chính dịch chống hàng Nhật, Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan có lập trường rõ ràng hơn trong tháng 12 năm 1972 khi phản ứng với Sắc lệnh số 299 của Hội đồng Điều hành Quốc gia của chính phủ, theo đó cho phép hội đồng này đặt bộ máy tư pháp trực tiếp dưới quyền kiểm soát của quan chức, khiến quyền lực của quan chức tăng lên. Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan tổ chức một cuộc kháng nghị ngồi suốt đêm tại Đại học Thammasat và một cuộc tuần hành từ trường này sang Đại học Chulalongkorn. Một cuộc tập hợp kháng nghị cũng được tổ chức tại Đại học Chiang Mai. Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan cũng nhận được ủng hộ từ Hiệp hội Luật sư Thái Lan và một số thành viên trong hệ thống truyền thông. Ba ngày sau đó, chính phủ chùn bước và sắc lệnh bị rút lại.

Tháng 6 năm 1973, một số sinh viên từ Đại học Ramkhamhaeng bị đuổi học do châm biếm chính phủ đương nhiệm. Lời châm biếm liên quan đến bê bối săn bắn Thung Yai diễn ra từ tháng 4 năm 1973, khi một máy bay trực thăng quân sự bị rơi làm thiệt mạng các sĩ quan quân đội cấp cao cùng các thành viên gia đình, các doanh nhân thịnh vượng, và một ngôi sao điện ảnh. Sự nổi tiếng của những diễn viên và doanh nhân này khiến sự kiện không thể che đậy được; lời châm biếm công khai một số chi tiết, khơi dậy sự phẫn nộ của công chúng toàn quốc. Các hoạt động này được tiến hành tại thời điểm chính phủ kéo dài nhiệm kỳ tại vị của Thanom Kittikachorn cùng cấp phó của ông ta là Praphas Charusathien thêm một năm nữa. Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan phản ứng bằng cách tổ chức các cuộc tập hợp nhằm kêu gọi cho các sinh viên này được tiếp tục học tập. Sau đó, chính phủ quyết định đóng cửa các trường đại học, khiến các cuộc tập hợp gia tăng về quy mô, đạt đến 50.000. Cuối cùng, chính phủ nhượng bộ, các sinh viên được tiếp tục học tập và hiệu trưởng bị buộc phải từ chức.

Nhờ những hành động này, Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan giành được danh tiếng là đứng về phía nhân dân, giúp xoay quan điểm của tầng lớp trung lưu sang chống chính phủ. Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan cũng nghiên cứu để có thể tổ chức các cuộc tập hợp và thị uy có hiệu quả, cho thấy sự phát triển của họ về kinh nghiệm và mưu trí. Đến tháng 10 năm 1973, họ quyết định hành động khi đã giành được cho mình một tiếng nói chính trị, và được khuyến khích từ các thành công trước đó.

Các sự kiện từ 6–15 tháng 10 năm 1973
Ngày 6 tháng 10, Thirayuth Boonmee và mười nhà hoạt động chính trị khác bị bắt giữ vì phân phát tờ rơi tại các địa điểm đông người thuộc Bangkok như Bang Lamphu, Quảng trường Siam, Pratunam, thúc đẩy ủng hộ cho một dự thảo ban đầu của hiến pháp. Chính phủ đương nhiệm sử dụng một sắc lệnh cấm chỉ tập hợp trên 5 người để bắt giữ họ. Họ bị đưa đến đồn cảnh sát và nhà của họ bị khám xét. Ngày 7 tháng 10, một người bị cáo buộc là thành viên của một nhóm tán thành dự thảo hiến pháp tên là Kongkiat Kongka cũng bị bắt giữ.

Ngày 8 tháng 10, 12 người bị bắt bị từ chối cho tại ngoại và còn bị Phó Thủ tướng Praphas Charusathien cáo buộc có liên kết với một âm mưu nhằm lật đổ chính phủ.

Ngày 9 tháng 10, hơn 2.000 sinh viên từ Đại học Thammasat thị uy tại một cuộc tập hợp chống chính phủ. Sau cuộc tập hợp, các sinh viên tổ chức một buổi cầu nguyện suốt đêm, gia nhập cùng họ là các sinh viên từ Đại học Chulalongkorn và một số cao đẳng giáo dục. Một cựu nghị viên tên là Khaisaeng Suksai cũng bị bắt giữ, đưa tổng số người bị bắt giữ lên 13.

Ngày 10 tháng 10, các cuộc tập hợp tại Bangkok phát triển về quy mô khi có thêm sinh viên từ các tổ chức khác tham gia kháng nghị. Chính phủ chuẩn bị phản ứng bằng cách yên lặng thành lập Trung tâm Kiểm soát Khủng hoảng do Praphas Charusathien đứng đầu.

Ngày 11 tháng 10, Praphas Charusathien chấp thuận họp với các sinh viên, sinh viên yêu cầu phóng thích 13 người bị bắt giữ, song yêu cầu này bị bác bỏ. Đến thời điểm này, cuộc tập hợp đã chuyển địa điểm sang khuôn viên Đại học Thammasat để đủ không gian do quy mô tăng lên khi mà số người kháng nghị lúc này đạt 50.000.

Ngày 12 tháng 10, chính phủ tuyên bố rằng họ sẽ cho 13 người bị bắt giữ được tại ngoại, song các sinh viên bác bỏ đề xuất, cho rằng họ chỉ chấp thuận phóng thích vô điều kiện. Quần chúng đóng góp tiền để ủng hộ hoạt động kháng nghị.

Ngày 13 tháng 10, đám đông trên 400.000 người (gồm nhiều thành viên quần chúng), quyết định tuần hành đến Đài kỷ niệm Dân chủ và yêu cầu phóng thích những người bị bắt giữ. Chính phủ nhanh chóng chấp thuận các yêu cầu và cam kết rằng hiến pháp chính thức sẽ được công bố vào tháng 10 năm 1974. Do các yêu cầu của mình được đáp ứng, các sinh viên chấp thuận trở về các trường đại học, tuy nhiên khoảng 200.000 học sinh-sinh viên từ chối giải tán và thủ lĩnh của họ là Seksan Prasertkul quyết định dẫn họ đến cung điện để nhận khuyến cáo từ Quốc vương Bhumibol Adulyadej.

Ngày 14 tháng 10, các sinh viên đến cung điện và được người đại diện cho Quốc vương tiếp, người này nói rằng Quốc vương yêu cầu các sinh viên giải tán. Các sinh viên chấp thuận làm theo, và phó cảnh sát trưởng ra lệnh đặt chướng ngại vật để giải tán các sinh viên theo một hướng trong trật tự. Do đám đông có quy mô lớn nên nhiều người không thể rời đi, song cảnh sát lại từ chối yêu cầu của họ là để lối thoát khác, điều này khiến các sinh viên phẫn uất. Nhanh chóng nghe được tin về bạo lực chống lại các sinh viên khi đám đông trở nên bất kham. Đến sáng sớm, bom phát nổ gần vương cung và cảnh sát bắt đầu tấn công các sinh viên.

Đến cuối buổi sáng, xuất hiện các hành động mang tính phá hoại và bạo lực từ cả hai phía khi tình hình mất kiểm soát. Chính phủ điều xe tăng, máy bay trực thăng và bộ binh đến hỗ trợ cảnh sát. Hơn một trăm sinh viên kháng nghị bị thiệt mạng và nhiều tòa nhà trong và quanh Đại lộ Rajdamnern bị bốc cháy. Số lượng người thị uy nhanh chóng tăng lên đến hơn 500.000 do các sinh viên khác và các cảm tình viên của họ tập hợp để bảo vệ họ. Các binh sĩ cuối cùng triệt thoát vào buổi tối, và khoảng lúc 7:15 tối Quốc vương tuyên bố trên sóng truyền hình và phát thanh rằng chính phủ quân sự của Thanom Kittikachorn đã từ chức.

Bạo lực tiếp tục sang ngày 15 tháng 10 quanh các đồn cảnh sát, khi các sinh viên yêu cầu loại bỏ Thanom Kittikachorn khỏi chức vụ người đứng đầu lực lượng vũ trang. Chỉ đến khi có tuyên bố rằng Thanom Kittikachorn, Praphas Charusathien, và con trai của Thanom Kittikachorn- con rể của Praphas Charusathien là Narong Kittikachorn đã đào thoát khỏi Thái Lan thì Bangkok mới yên ổn trở lại.

Hậu quả
Trong cuộc nổi dậy, xuất hiện một lực lượng chính trị chưa từng có trước đây tại Thái Lan, và quốc gia này dần trở nên phân cực hơn nữa. Ngay sau cuộc nổi dậy, cảm giác phổ biến là triển vọng và hưng phấn, tuy nhiên mọi thứ trở nên tệ hơn khi nền dân chủ phải chịu trách nhiệm cho các hậu quả của chế độ độc tài trong quá khứ. Có vô số nguyên nhân khiến sinh viên được ủng hộ, đối với một đa số dân chúng thì chính phủ quân sự là một nguyên nhân chủ yếu do chế độ thất bại trong kiềm chế lạm phát và ngăn chặn tình trạng thiếu gạo. Tương tự, một học giả về Đông Nam Á là Benedict Anderson lập luận rằng dù dành cho phong trào khả năng và tín nhiệm, song tầng lớp trung lưu Thái Lan rất ít quan tâm đến các mục tiêu của sinh viên so với bất mãn của họ với các biến hóa xã hội và kinh tế tác động đến sinh hoạt của bản thân.

Theo chủ nghĩa lý tưởng của mình, Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan quyết định sử dụng các khoản quyên góp mà họ thu thập được trong phong trào Tháng 10 năm 1973 để giáo dục cư dân nông thôn về dân chủ và tiến trình của nó. Chương trình Tuyên truyền Dân chủ bắt đầu một cách nghiêm túc và kéo dài trong vài tháng sau khi chế độ mới được lập và "sứ giả dân chủ" được phái đến toàn bộ 580 huyện tại Thái Lan. Phong trào này kéo dài cho đến năm 1974, khi nó buộc phải dừng lại do thực tế khác biệt văn hóa, kháng cự, và tình trì trệ. Bất đồng giữa các sinh viên tiếp tục nổi lên với những lời than phiền từ cải cách giáo dục đến mất cân bằng mậu dịch giữa Thái Lan và Nhật Bản hay ảnh hưởng của CIA đến tổ chức quân sự Thái Lan. Các cuộc đình công và biểu tình ngồi bắt đầu vào tháng 11 năm 1973 làm đổ vỡ các doanh nghiệp cùng sinh hoạt cá nhân. Bầu không khí hỗn loạn tiếp tục với các tường thuật về cộng sản nổi dậy tại Đông Bắc được truyền đi.

Thiếu sự lãnh đạo mạnh trong chính phủ lâm thời có nghĩa là sẽ có ít đoạn tuyệt với quá khứ. Thậm chí theo hiến pháp mới và sau tổng tuyển cử, các đại biểu tiếp cận nhiệm vụ lập pháp của họ với thái độ thận trọng, bỏ phiếu một cách dè dặt và bác bỏ bất kỳ luật nào có thể đe dọa đến tầng lớp thượng lưu thủ cựu và thịnh vượng. Hơn nữa, các nhà lãnh đạo dân sự mới lo ngại khiến quân đội khó chịu và không kiềm chế đặc quyền của các quan chức có quyền thế lớn.

Phân tích
Cuộc nổi dậy rõ ràng được thúc đẩy do các hành động của sinh viên đại học, song vai trò của các lực lượng khác cũng cần được đề cập đến. Trong đó có kình địch giữa các lực lượng vũ trang, đặc biệt là giữa lục quân và hải quân, cùng một loạt cuộc đình công tự phát của quần chúng lao động và công nhân dân sự vào tháng 8 và tháng 9 năm 1973, đều giúp hình thành không khí có lợi cho thay đổi chính phủ.

Dù cuộc nổi dậy không làm thay đổi vai trò của quân chủ, song nó nhấn mạnh vị thế của quân chủ thành một trọng tài chung cuộc giữa các lực lượng đối lập. Ngày 14 tháng 10, Quốc vương Bhumibol bổ nhiệm Sanya Dharmasakti làm thủ tướng bằng chiếu chỉ. Đến ngày 22 tháng 5 năm 1974, Sanya Dharmasakti bổ nhiệm một ủy ban để soạn thảo hiến pháp mới, và đến ngày 27 tháng 5 thì đề nghị được từ chức. Hạ viện Thái Lan ra một nghị quyết yêu cầu ông phục vụ một nhiệm kỳ liên tục thứ nhì. Tháng 12 năm 1973, Quốc vương bổ nhiệm Đại Quốc hội gồm 2.346 thành viên, cơ quan này bầu ra Nghị hội Quốc gia gồm 200 thành viên để thay thế cơ cấu cũ. Quan trọng hơn nữa là Quốc vương duy trì là một nơi tham khảo quan trọng đối với nhân dân Thái Lan kể từ đó.

Điều bất thường là vai trò của Đảng Cộng sản Thái Lan trong phong trào sinh viên, đảng này không có ảnh hưởng hữu hình nào trong các sự kiện tháng 10 năm 1973. Đảng Cộng sản Thái Lan cũng thất bại khi muốn hợp nhất các sinh viên vào cuộc đấu tranh của họ do một số nguyên nhân. Đầu tiên, bản chất của các sinh viên ngăn cản họ gia nhập do đa số xuất thân từ trung lưu và hạ trung lưu và theo học đại học với hy vọng tìm kiếm công việc trong bộ máy chính phủ. Hơn thế, một cựu nhân vật cộng sản là Gawin Chutima lập luận rằng các sinh viên bị bó chặt vào tư tưởng Sakdina, phụ thuộc và tuân theo người lớn tuổi và các nhân vật ở vị trí bên trên trong xã hội. Thêm vào đó, Đảng Cộng sản Thái Lan theo đuổi con đường tư tưởng Mao Trạch Đông nghiêm ngặt, theo đó kêu gọi tiến hành cách mạng trước tiên tại các khu vực nông thôn. Đảng Cộng sản Thái Lan không nhìn nhận các sinh viên là đối tượng thích hợp để làm đội quân tiên phong cho một cách mạng Marxist. Họ đánh giá các sinh viên là đối tượng có ý chí bạc nhược và vô kỷ luật, họ không thay đổi quan điểm này kể cả sau khi các sinh viên bị đàn áp vào tháng 10 năm 1976. Tuy thế, sau các sự kiện vào tháng 10 năm 1973, Đảng Cộng sản Thái Lan bắt đầu tuyển mộ lực lượng trong các trường đại học bằng cách xuất bản sách và bài viết trong các trường sở. Điều này thể hiện rõ ràng nhất trong một bài viết trên báo của Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan với nội dung kêu gọi đấu tranh vũ trang là con đường duy nhất để khiến xã hội trở nên tốt đẹp hơn.

Sự kiện phong trào sinh viên lật đổ chính phủ mở ra một giai đoạn (1973–1976) mang danh là "dân chủ" trong chính trị Thái Lan, song nhận định về sau này là phi dân chủ theo hầu hết khía cạnh của khái niệm. Sự phục hoạt của phái hữu khuynh và quân sự vào cuối năm 1974 bắt đầu bằng một chương trình ám sát có động cơ chính trị các thủ lĩnh nông dân và sinh viên nổi bật. Sau khi chế độ của Thanom Kittikachorn kết thúc, sự truy bức về chính trị vốn khiến các sinh viên cấp tiến bước vào hàng ngũ Trung tâm Sinh viên Quốc gia Thái Lan cũng biến mất, dẫn đến phong trào sinh viên phân ly thành các phái khác hẳn nhau.

Đọc thêm

Tham khảo

Lịch sử Thái Lan
Châu Á năm 1973
Biểu tình năm 1973


title: Liatongus bucerus

text:
Liatongus bucerus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Liatongus


title: Epipagis flavidissimalis

text:
Epipagis flavidissimalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Epipagis


title: Dexiosoma canina

text:
Dexiosoma canina là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dexiosoma


title: Pseudogyrtona grisea

text:
Pseudogyrtona grisea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pseudogyrtona


title: Apisa lamborni

text:
Anapisa lamborni là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Apisa


title: Shimogaki Tatsuya

text:
Tatsuya Shimogaki (sinh ngày 22 tháng 5 năm 1981) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Tatsuya Shimogaki đã từng chơi cho Vissel Kobe.

Tham khảo

Sinh năm 1981
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản


title: Scituloglaucytes salomonum

text:
Scituloglaucytes salomonum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Scituloglaucytes


title: Belgrade Open 2021 - Đơn

text:
Novak Djokovic là nhà vô địch, đánh bại Alex Molčan trong trận chung kết, 6–4, 6–3.

Hạt giống
4 hạt giống hàng đầu được miễn vào vòng 2.

Kết quả

Chung kết

Nửa trên

Nửa dưới

Vòng loại

Hạt giống

Vượt qua vòng loại

Thua cuộc may mắn

Kết quả vòng loại

Vòng loại thứ 1

Vòng loại thứ 2

Vòng loại thứ 3

Vòng loại thứ 4

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kết quả vòng đấu chính
Kết quả vòng loại

ATP Tour 2021


title: Nyctiplanes polypenthes

text:
Nyctiplanes polypenthes là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nyctiplanes


title: Iridopsis acieifera

text:
Iridopsis acieifera là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Iridopsis


title: A.S.D. Martina Calcio 1947

text:
ASD Martina Calcio 1947, trước đây là AS Martina Franca 1947 và AC Martina, thường được gọi đơn giản là Martina Franca hoặc chỉ Martina, là một câu lạc bộ bóng đá Ý, có trụ sở tại Martina Franca, Apulia. Câu lạc bộ được thành lập lại vào năm 2008 với tên ASD Martina Franca 1947 và một lần nữa năm 2016 với tên ASD Martina Calcio 1947.

Lịch sử
Câu lạc bộ được thành lập vào năm 1947.

Martina đã chơi ở Serie C1 bảng B trong mùa giải 2007-08, xếp cuối cùng, và do đó trực tiếp xuống hạng Lega Pro Seconda Divisione (ex-Serie C2).

Câu lạc bộ cần những người ủng hộ tài chính mới, nhưng với việc xuống hạng giải bóng đá chuyên nghiệp hạng tư của Ý, không có nhà đầu tư nào được tìm thấy và câu lạc bộ đã quyết định rút khỏi mùa giải 2008-09. Tất cả cầu thủ đã được giải phóng hợp đồng.

Tái lập năm 2008
Đồng thời với sự giải thể của AC Martina, một câu lạc bộ kế thừa, ASD Martina Franca được thành lập trong cùng một mùa chuyển nhượng. Đội đã được thừa nhận trong Prima Cargetoria Apulia. Câu lạc bộ đã kết thúc với tư cách là á quân trong năm 2008-09 Prima Cargetoria Apulia và thăng hạng Promozione Apulia.

Promozione Apulia 2009–10, CLB đã giành chiến thắng trong trận play-off Promozione Apulia và thăng hạng . Công ty Ostuni Sports, chiến binh ở Serie D, Martina đề xuất trao đổi các danh hiệu thể thao cho phép thăng hạng gấp đôi, nhưng sau lần đầu tiên quan tâm đến công ty, họ đã quyết định từ bỏ và sau đó tham gia vào Eccellenza Apulia.

Trong mùa giải 2010-11, sau một trận chiến dài với Cerignola chỉ kết thúc trong hiệp phụ của trận đấu thăng hạng, Martina cuối cùng đã được thăng hạng lên 2011-12 Serie D.

Trong mùa giải Serie D 2011-12, Martina Franca được thăng hạng Lega Pro Seconda Divisione. Điều này đánh dấu sự trở lại của Martina trong bóng đá chuyên nghiệp với 4 lần thăng hạng trong 4 năm.

Martina đã xuống hạng trở lại Serie D sau khi kết thúc 2013*14 Lega Pro Seconda Divisione ở vị trí thứ mười ba, chỉ được nhận trở lại 2014-15 Lega Pro sau khi được chọn để lấp chỗ trống giải đấu.

Năm 2016, câu lạc bộ đã không đăng ký vào giải đấu chuyên nghiệp, do đó tất cả các cầu thủ đã được giải phóng hợp đồng.

Tái lập năm 2016
Một câu lạc bộ kế thừa, ASD Martina Calcio 1947, đã được nhận vào Prima Cargetoria Apulia vào ngày 8 tháng 9 năm 2016.

Màu sắc và huy hiệu
Màu sắc của đội là xanh và trắng.
[ cần dẫn nguồn ]

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của AS Martina Franca 1947

Câu lạc bộ bóng đá Ý
Số liên kết bản mẫu Interlanguage link


title: Zorzines quadripunctata

text:
Zorzines quadripunctata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zorzines


title: Callionymus omanensis

text:
Callionymus omanensis là một loài cá biển thuộc chi Callionymus trong họ Cá đàn lia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2014. Danh pháp khoa học của C. omanensis cũng chính là nơi mà nó được phát hiện, Oman.

Phân bố và môi trường sống
C. omanensis có phạm vi phân bố ở Tây Bắc Ấn Độ Dương. Loài này chỉ được biết đến ở vùng biển ngoài khơi Salalah, phía nam Oman. Mẫu vật duy nhất của C. omanensis được tìm thấy trên đáy cát, ở độ sâu 500 m. Loài này có thể có phạm vi giới hạn ở những vùng nước sâu ở miền nam Oman.

Mô tả
Chiều dài tối đa được ghi nhận ở C. omanensis là khoảng 11 cm, thuộc về một cá thể đực (mẫu vật duy nhất). Màu sắc khi còn tươi của mẫu vật: Đầu và thân có màu nâu vàng; má vàng; ngực có màu trắng ngà. Lưng, 2 bên đầu và nắp mang có các đốm chấm màu xám và trắng rải rác. Mắt vàng. Một dải đen hình bán nguyệt bao quanh phía sau gốc vây ngực. Hai bên thân (ở phía dưới đường bên) có một hàng đốm màu xám đen. Vây lưng thứ nhất có màu vàng với một đốm đen lớn viền trắng ở sát gốc. Vây lưng thứ hai màu vàng, có các vệt sọc trắng. Vây hậu môn màu xám nhạt, dải màu đen sát rìa bao phủ 3/4 vây dưới. Vây đuôi màu trắng, phần trên có bốn dải màu xám đen viền vàng, phần dưới chỉ có một dải màu đen. Vây bụng màu xám. Vây ngực màu vàng, trắng ở gốc.

Số gai ở vây lưng: 4; Số tia vây mềm ở vây lưng: 9; Số gai ở vây hậu môn: 0; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Tham khảo
Ronald Fricke, Laith A. Jawad & Juma M. Al-Mamry (2014), Callionymus omanensis, a new species of dragonet from Oman, north-western Indian Ocean (Teleostei: Callionymidae), Journal of Fish Biology 85 (5): 1303 – 1319.

Chú thích

O
Động vật được mô tả năm 2014


title: Trần Đơn

text:
Trần Đơn (sinh năm 1958) là một sĩ quan cấp cao trong Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Thượng tướng. Ông nguyên là Thứ trưởng Bộ Quốc phòng phụ trách hậu cần, tài chính, kinh tế. Trong Đảng Cộng sản Việt Nam, ông nguyên là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Quân ủy Trung ương.

Thân thế và binh nghiệp
Trần Đơn sinh ngày 1 tháng 6 năm 1958, quê tại xã Bình Tâm, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An. Ông nhập ngũ năm 1973.

Trước năm 2004: Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Long An.

Năm 2004: Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tây Ninh, Quân khu 7.

Năm 2009: Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân khu 7, Ủy viên Thường vụ Đảng ủy Quân khu.

Tháng 1 năm 2011, tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam, ông được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương.

Năm 2011: Tư lệnh Quân khu 7, Phó Bí thư Đảng ủy Quân khu.

Tháng 10 năm 2015: Ông được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng bổ nhiệm giữ chức Thứ trưởng Bộ Quốc phòng phụ trách công tác hậu cần, tài chính, kinh tế quốc phòng.

Tháng 1 năm 2016: tại Đại hội Đại biểu toàn quốc làn thứ XII của Đảng Cộng sản Việt Nam, ông tái đắc cử Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương.

Tháng 6 năm 2016: ông được Bộ Chính trị chỉ định tham gia Thường vụ Quân ủy Trung ương.

Ngày 1 tháng 6 năm 2021, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký Quyết định, Thượng tướng Trần Đơn, Ủy viên Trung ương Đảng khóa XII, thôi giữ chức vụ Thứ trưởng Bộ Quốc phòng kể từ ngày ký.

Lịch sử thụ phong quân hàm

Chú thích

Người Long An
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam đương nhiệm
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII
Thượng tướng Quân đội nhân dân Việt Nam đương nhiệm
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 2010


title: Euplexia incolorata

text:
Euplexia incolorata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euplexia


title: Takekawa Ai

text:
Takekawa Ai (tiếng Nhật 武川アイ, Takekawa Ai), sinh ngày 4 tháng 9 năm 1988 là một ca sĩ, nhạc sĩ và người dẫn chương trình ở Nhật Bản.

Tiểu sử
Takekawa Ai là con gái của Yukihide Takekawa, nhạc sĩ và ca sĩ của nhóm Godaigo. Ông nội của cô là nhà phê bình âm nhạc Hiroshi Takekawa.

Cô học chơi piano và guitar từ khi còn trẻ. Hiện giờ cô đang học ở Đại học Waseda, chuyên ngành khảo cổ Tokyo và Tiếng Pháp

Tác phẩm
Cô được biển đến chủ yếu nhờ bài Too Michi no Saki De, một trong những bài nhạc kết phim của sê ri hoạt hình Inu Yasha.

Các album của cô gồm:
 2009: I WILL (Single)
 2010: Too Michi no saki de / Star (Single)
 2011: Dreamer (Mini-Album)

Liên kết
 Trang web chính thức

Tham khảo


title: Isaac Cuenca

text:
Isaac Cuenca (sinh ngày 27 tháng 4 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá người Tây Ban Nha.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Isaac Cuenca đã từng chơi cho Sagan Tosu.

Tham khảo

Sinh năm 1991
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá AFC Ajax
Cầu thủ bóng đá Deportivo de La Coruña
Cầu thủ bóng đá Barcelona
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá Sagan Tosu
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Tây Ban Nha
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-23 quốc gia Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Hà Lan
Cầu thủ bóng đá nam Tây Ban Nha ở nước ngoài
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thổ Nhĩ Kỳ
Cầu thủ bóng đá Vegalta Sendai


title: Eilema bipunctoides

text:
Eilema bipunctoides là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eilema


title: Phthonoloba angustifasciata

text:
Phthonoloba angustifasciata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phthonoloba


title: Amastus jeritzae

text:
Amastus jeritzae là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Amastus


title: Chính sách thị thực của Tuvalu

text:
Theo luật, công dân của tất cả các nước trừ Khối Schengen đều phải xin thị thực để đến Tuvalu. Thị thực có thể được xin tại cửa khẩu có hiệu lực tối đa 1 tháng. Tất cả du khách phải sở hữu hộ chiếu có hiệu lực 6 tháng.

Bản đồ chính sách thị thực

Miễn thị thực
: Tuvalu ký thỏa thuận miễn thị thực song phương với Liên minh Châu Âu từ ngày 1 tháng 1 năm 2016. Thỏa thuận này cho phép tất cả các quốc gia liên quan đến Hiệp ước Schengen ở lại không cần thị thực tối đa 90 ngày trong mỗi chu kỳ 180 ngày.

Bãi bỏ phí thị thực
Du khách đên từ các quốc gia và vùng lãnh thổ sau được miễn phí thị thực ($100):

Xem thêm

Yêu cầu thị thực đối với công dân Tuvalu

Tham khảo

Tuvalu
Quan hệ ngoại giao của Tuvalu
Luật pháp Tuvalu


title: Pericyma pallidior

text:
Pericyma pallidior là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pericyma


title: Luca Unbehaun

text:
Luca Unbehaun (sinh ngày 27 tháng 2 năm 2001) là một cầu thủ bóng đá người Đức thi đấu ở vị trí thủ môn cho câu lạc bộ Borussia Dortmund.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Profile at the Borussia Dortmund website

Sinh năm 2001
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Đức
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Đức
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ bóng đá Regionalliga
Cầu thủ bóng đá 3. Liga
Cầu thủ bóng đá VfL Bochum
Cầu thủ bóng đá Borussia Dortmund
Cầu thủ bóng đá Borussia Dortmund II
Vận động viên người Bochum
Cầu thủ bóng đá người North Rhine-Westphalia


title: Logic của khám phá khoa học

text:
Logic của khám phá khoa học (, tuy nhiên nghĩa đen là "Logic của nghiên cứu") là một cuốn sách năm 1934 bởi Karl Popper. Popper đã viết lại cuốn sách của mình bằng tiếng Anh và tái xuất bản năm 1959. Nó lập luận rằng khoa học nên áp dụng một phương pháp luận dựa trên tính phản nghiệm được (falsifiability), vì không có bất cứ số thí nghiệm nào có thể chứng minh một lý thuyết, nhưng một thí nghiệm đơn lẻ có thể phản chứng nó. Popper cho rằng các lý thuyết thực nghiệm có đặc trưng là tính phản nghiệm được.

Bản tiếng Đức đang được ấn hành bởi Mohr Siebeck (ISBN 3-16-148410-X), bản tiếng Anh bởi các nhà xuất bản Routledge (ISBN 0-415-27844-9). Đã từng có người dịch cuốn sách này ra tiếng Việt nhưng bản dịch không được phân phối rộng rãi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web của nhà xuất bản bản tiếng Anh
 Trang web của nhà xuất bản bản tiếng Đức
 Bản xem trước hạn chế của cuốn sách với bảng mục lục, Google Books

Sách năm 1934
Sách năm 1959
Triết học phân tích
Triết học khoa học
Sách của Karl Popper
Văn học triết học khoa học


title: Sanna Marin

text:
Sanna Mirella Marin (sinh ngày 16 tháng 11 năm 1985) là một chính trị gia kiêm Thủ tướng Phần Lan từ ngày 10/12/2019. Là một người thuộc đảng Xã hội Dân chủ ,cô là thành viên của Nghị viện Phần Lan kể từ năm 2015 và từng là Bộ trưởng Giao thông và Truyền thông giai đoạn từ khoảng 6 tháng 6 năm 2019 đến ngày 10 tháng 12 năm 2019.

Sau khi Antti Rinne đã rời khỏi vị trí Thủ tướng, Đảng Xã hội dân chủ đã chọn Sanna Marin như ứng cử viên mới cho chức vụ Thủ tướng vào ngày 8 tháng 12 năm 2019. Sau khi xác nhận bởi bởi Nghị viện, Marin, tại tuổi 34, trở thành vị Thủ tướng hiện tại trẻ nhất đang phục vụ và Thủ tướng Phần Lan trẻ nhất từ trước tới nay. Cô cũng là người phụ nữ thứ ba đứng đầu chính phủ đất nước, sau Anneli Jäätteenmäki và Mari Kiviniemi - cả hai đều là thành viên của Đảng Centre (Centre Party).

Tiểu sử

Marin được sinh vào ngày 16 tháng 11 năm 1985 ở Helsinki. Cô đã sống ở Espoo và Pirkkala trước khi chuyển tới Tampere. Bố mẹ của cô đã chia tay khi cô còn nhỏ; gia đình đối mặt với những vấn đề tài chính và bố Marin đã vật lộn với chứng nghiện rượu. Sau khi bố mẹ chia tay, Marin được nuôi dưỡng bởi một cặp đồng tính nữ.

Sự nghiệp

Marin đã tốt nghiệp trường trung học Pirkkala năm 2004 ở lúc 19 tuổi. Cô lấy bằng tốt nghiệp Cao học về quản trị khoa học tại trường Đại học Tampere năm 2017. Marin gia nhập Đảng Xã hội Dân chủ Thanh niên (Social Democratic Youth) vào năm 2006 và đã phục vụ với tư cách phó Chủ tịch đầu tiên từ 2010 tới 2012.

Marin là một ứng viên trong cuộc bầu cử cấp thành phố tại Phần Lan năm 2008, nhưng đã không được bầu. Cô trở nên tích cực với hoạt động chính trị từ năm 2012. Trong mùa bầu cử 2012, cô được bầu vào Hội đồng thành phố Tampere ở tuổi 27, đó là một cột mốc quan trọng trong sự nghiệp chính trị của cô. Marin là chủ tịch của Hội đồng thành phố từ 2013 tới 2017. Trong năm 2017, cô đã được bầu lại vào Hội đồng thành phố. Cô cũng là một thành viên của Hội đồng của khu vực Tampere và cũng là một thành viên của Hội đồng vùng Pirkamaa từ 2013 tới 2016.

Marin đã được bầu phó Chủ tịch của đảng Xã hội dân chủ lần 2 năm 2014. Trong năm 2015 ở tuổi 30, cô đã được bầu vào Nghị viện Phần Lan với tư cách như một nghị sĩ từ cuộc bầu cử quận Pirkanmaa. Bốn năm sau cô đã được bầu lại. Vào 6/6 năm 2019, cô trở thành Bộ trưởng Giao thông và Truyền thông.

Vào tháng 12/2019, cô đã được bổ nhiệm bởi Đảng Xã hội dân chủ để kế nhiệm Antti Rinne với tư cách Thủ tướng Phần Lan. Rinne đã bị chỉ trích rộng rãi qua cách ông xử lý một cuộc đình công bưu điện, nhưng ông vẫn là lãnh đạo chính thức của đảng ít nhất cho tới hội nghị trong tháng 6/2020. Marin chiến thắng sát nút với đối thủ Antti Lindtman với đa số phiếu bầu. Marin lãnh đạo chính phủ mới với 5 đảng liên minh, 12 trong số 19 bộ trưởng trong nội các là phụ nữ.

Cuộc sống cá nhân

Marin đã miêu tả bản thân cô đến từ một gia đình đồng tính với tư cách cô là một đứa con của một cặp đồng tính nữ. Cô cũng là đứa trẻ duy nhất trong gia đình và là người đầu tiên trong gia đình cô tham gia đại học. Trong tháng 1/2018, cô đã có một con gái tên là Emma với chồng cô là Markus Räikkönen.

Tham khảo

Sinh năm 1985
Nhân vật còn sống
Thủ tướng Phần Lan
Nữ thủ tướng


title: Arichanna malescripta

text:
Arichanna malescripta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Arichanna


title: Ryōseikoku

text:
Lệnh chế quốc  là cơ cấu tổ chức hành chính địa phương của Nhật Bản thời cổ đại, còn gọi là Luật lệnh quốc (律令国, Ritsuryōkoku). Trong suốt từ thời kỳ Asuka đến thời kỳ Meiji, Ryōseikoku là cơ cấu tổ chức đơn vị hành chính cơ bản theo địa lý. Từ sau cải cách Duy tân, cơ cấu này đã được thay thế bằng cơ cấu hành tỉnh To dō fu ken và tồn tại cho đến ngày nay.

Lịch sử
Thời kỳ Cổ đại, lãnh thổ Nhật Bản ngày nay gồm nhiều tiểu quốc (国, kuni, quốc) lớn nhỏ độc lập với nhau, do các thủ lĩnh thị tộc địa phương cai trị. Trong đó, nổi lên với thị tộc Yamato ngày càng hùng mạnh, mở rộng phạm vi ảnh hưởng của mình sang các lãnh địa của các thị tộc khác, lúc rộng nhất bao gồm toàn bộ khu vực từ phía Tây Nam của vùng Tōhoku hiện nay tới phía Nam vùng Kyūshū, hình thành nên vương quyền Yamato.

Trước khi hệ thống tỉnh hiện đại được thành lập, các đảo của Nhật Bản được chia thành hàng chục, thường được biết đến trong tiếng Anh như tỉnh (province). Mỗi tỉnh được chia thành các gun (郡, huyện, trước đó gọi là kōri).

Các tỉnh được chính thức thành lập bởi Ritsuryō (律令, Luật Lệnh) như là cả đơn vị hành chính và khu vực địa lý.

Tuy nhiên, vào cuối thời kỳ Muromachi, chức năng của chúng dần được thay thế bằng các lãnh địa của sengoku-daimyō (chiến quốc đại danh). Dưới sự cai trị của Toyotomi Hideyoshi, các tỉnh thành đã được bổ sung như các đơn vị hành chính địa phương chính. Thái ấp của các daimyo địa phương đã được phát triển.

Thời kỳ Edo
Trong thời kỳ Edo, các thái ấp được gọi là han - phiên. Các tỉnh và lãnh địa thuộc Mạc phủ của đế quốc tạo thành hệ thống bổ sung. Ví dụ, khi shōgun ra lệnh cho daimyō để thực hiện một cuộc điều tra hoặc để vẽ bản đồ, công việc đã được sắp đặt trong các điều khoản của các ranh giới của kuni mang tính chất của tỉnh.

Thời kì Minh Trị
Vào cuộc cải cách Minh Trị, han đã được hợp thức hóa như các đơn vị hành chính dưới hệ thống Fuhanken Sanchisei, nhưng đã dần dần được thay thế bằng các "quận" trong khoảng thời gian từ năm 1868 đến năm 1871 (các quận mang tính chất đô thị được gọi là fu - phủ và các quận nông thôn là ken - huyện). Tỉnh như là một phần của hệ thống các địa chỉ không bị bãi bỏ mà, trái lại, còn được tăng cường. Tính đến năm 1871, số lượng các quận là 304, trong khi số lượng các tỉnh là 68, không bao gồm Hokkaidō hoặc Quần đảo Ryūkyū. Ranh giới giữa nhiều quận không chỉ rất phức tạp, mà còn không trùng khớp với danh sách các quận đó thuộc các tỉnh. Các quận đã được dần dần sáp nhập để giảm số lượng xuống còn 37 vào năm 1881; một số ít sau đó đã được phân chia trong tổng số 45 quận của năm 1885. Việc thêm Hokkaidō và Okinawa tạo nên tổng số 47 quận cho tới hiện tại.

Các tỉnh được phân thành Kinai (không bao gồm thủ đô), và bảy hay tám dō (đạo, hoặc dòng), gọi chung là goki shichidō (五畿七道, ngũ kì thất đạo - năm tỉnh và bảy đạo). Tuy nhiên, dō trong hoàn cảnh này không nên nhầm lẫn với các đường giao thông hiện đại như đường Tōkaidō từ Tokyo tới Kyoto hoặc Kobe. Ngoài ra, Hokkaidō trong bối cảnh này không nên nhầm lẫn với Tỉnh Hokkaidō hiện đại, mặc dù cả hai địa danh này trùng nhau về mặt địa lý.

Ngày nay
Cho đến nay, không có lệnh nào được chính thức ban hành nhằm bãi bỏ các tỉnh cũ. Các địa danh tỉnh, dù sao đi nữa, trong thời đại hiện tại gần như bị xem là lỗi thời, mặc dù tên của chúng vẫn được sử dụng rộng rãi trong tên của các đặc điểm tự nhiên, tên công ty, và các nhãn hiệu. Trong những năm đầu thập niên 2000, cựu thống đốc của Tỉnh Nagano, Yasuo Tanaka (chủ tịch của Tân đảng Nhật Bản), đề xuất việc đổi tên tỉnh của mình thành "Shinshū" (信州, một cái tên bắt nguồn từ tên tỉnh Shinano) bởi vì nó vẫn được sử dụng rộng rãi, như trong soba Shinshū (信州そば), miso Shinshū (信州味噌) và Đại học Shinshu.

Những tên tỉnh cũ được xem xét chủ yếu về những mối quan tâm tới lịch sử. Chúng cũng được sử dụng cho các tên hạng mục, bao gồm cả phần tên họ của gia đình, hầu hết trong số đó đã được phổ biến trong hoặc sau thời kỳ Edo. Các ví dụ bao gồm sanuki udon, iyokan, tosa ken, và awa odori. Các trạm đường sắt Nhật Bản cũng sử dụng chúng trong tên, bên cạnh bối cảnh lịch sử, còn để phân biệt mình khỏi các trạm có tên tương tự ở quận khác.

Một số trong các tên tỉnh cũ được sử dụng để chỉ các phần riêng biệt của quận hiện nay cùng với đặc điểm văn hóa và địa lý của họ. Trong nhiều trường hợp các tên này cũng được sử dụng với các ký tự định hướng, ví dụ  nghĩa là khu vực  .

Các quận vẫn được coi là các phân khu của tỉnh mới, tuy nhiên trong trường hợp là một phần của một tỉnh cũ được sáp nhập hoặc phân chia, chúng có thể được chia sẻ giữa nhiều quận (chẳng hạn như quận Adachi ban đầu của Musashi, bây giờ được phân chia giữa Khu Adachi của Tokyo và Quận Kita-Adachi của Tỉnh Saitama). Nhiều quận thuộc các tỉnh cũ đã bị giải thể qua việc các thị trấn chính của chúng bị sáp nhập vào các thành phố hoặc thị trấn lớn hơn. Xem thêm các trang về từng tỉnh để tìm hiểu những sự sáp nhập và bãi bỏ các quận.

Các khái niệm về đô đạo phủ huyện trong hiện tại thường được coi như tương đương với khái niệm tỉnh so với hệ thống cũ và trong phân cấp của nhiều quốc gia khác, mặc dù định nghĩa của hai khái niệm này trong tiếng Anh là khác nhau (các tỉnh hiện tại tương đương với cụm từ prefecture - có thể mang nghĩa tỉnh, và cũng có nghĩa là quận); và do đó, các khái niệm về tỉnh trong thời điểm hiện đại thực chất nên được hiểu mang hàm nghĩa là một khu vực đô đạo phủ huyện, và - dựa theo những dữ kiện bên trên - không mang ý nghĩa bãi bỏ hệ thống tỉnh cũ, và cũng không trùng lặp với khái niệm về quận, mà chỉ nên hiểu như một khu vực có quy mô nhỏ hơn tỉnh (cũ) và lớn hơn quận.

Xem thêm
 Taihō Ritsuryō
 Danh sách các tỉnh cũ của Nhật Bản

Chú thích

Tham khảo
 Nussbaum, Louis-Frédéric và Käthe Roth. (2005).  Japan encyclopedia. Cambridge: Harvard University Press. ISBN 978-0-674-01753-5;  OCLC 58053128

Liên kết ngoài
Bản đồ chi tiết các tỉnh tại thời điểm khác nhau có thể được tìm thấy tại:
 maproom.org
 samurai archives


title: Mesochorus boliviensis

text:
Mesochorus boliviensis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesochorus


title: Diêm mạch

text:
Diêm mạch (tên gọi trong tiếng Tây Ban Nha: quinua, tiếng Anh: quinoa, phát âm: kēn’wä, từ tiếng Quechua kinwa hoặc kinuwa) là tên gọi phổ biến của Chenopodium quinoa, một loài thực vật có hoa thuộc họ Dền. Loài này được Carl Ludwig Willdenow mô tả khoa học đầu tiên năm 1798. Diêm mạch được trồng như một loại cây ngũ cốc chủ yếu để cho hạt. Diêm mạch là loại "giả ngũ cốc", không phải ngũ cốc thực sự, và không phải thuộc họ Hòa thảo. Diêm mạch gần giống với cây củ cải đường, rau bina và rau dền và các loại giả ngũ cốc khác. Sau khi thu hoạch, hạt diêm mạch thường được xử lý để loại bỏ lớp vỏ bên ngoài có chứa saponin có vị đắng. Hạt diêm mạch được nấu chín như gạo và có thể được sử dụng trong rất nhiều món ăn. Lá diêm mạch được sử dụng như lá rau giống như rau dền, tuy nhiên việc sử dụng lá diêm mạch như rau xanh vẫn còn hạn chế.

Khi được nấu chín, các thành phần dinh dưỡng trong diêm mạch tương đương với các loại ngũ cốc thông thường, cung cấp một lượng vừa phải chất xơ và khoáng chất. Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên Hợp Quốc tuyên bố năm 2013 là Năm Quốc tế của Diêm mạch.

Diêm mạch có nguồn gốc từ vùng Andes của Peru, Bolivia, Ecuador, Colombia và Chile, và đã được con người sử dụng từ 3.000 đến 4.000 năm trước tại lưu vực hồ Titicaca, mặc dù vậy, bằng chứng khảo cổ cho thấy sự liên kết phi thuần hóa với chăn thả du mục từ 5.200 đến 7.000 năm trước đây.

Sinh học

Chenopodium quinoa là một loại thực vật hai lá mầm sống một năm, thường với chiều cao khoảng 1–2 m (3,3-6,6 ft). Nó có các lá rộng, nói chung có lông tơ, phủ bột, từ nhẵn (hiếm thấy) tới có thùy, mọc cách (so le). Thân trung tâm cây dạng gỗ, chia ra nhiều nhánh hoặc không tùy thuộc vào thứ, có màu xanh, đỏ hoặc tía. Các chùy hoa mọc từ phía đỉnh của cây hoặc từ nách lá dọc theo thân. Mỗi chùy hoa có một trục trung tâm, từ đó một trục thứ cấp xuất hiện hoặc với các bông hoa (dạng dền) hoặc mang một trục tam cấp mang các bông hoa (dạng khối cầu). Các hoa dưới bầu màu xanh lục có bao hoa đơn giản và thường tự thụ phấn Quả có đường kính khoảng khoảng 2 mm (0,08 in) và có nhiều màu sắc khác nhau, từ trắng tới đỏ hoặc đen, tùy thuộc vào giống.

Phân bố trong tự nhiên
Diêm mạch được cho là đã được thuần hóa ở vùng núi Andes ở Peru từ các quần thể hoang dã hoặc cỏ dại cùng loài. Ciũng có các dạng diêm mạch không gieo trồng (Chenopodium quinoa var. melanospermum) mọc trong vùng gieo trồng; hoặc là chúng có liên quan đến những dạng diêm mạch tiền thân hoang dã xa xưa, hoặc có thể đã phát triển từ các giống cây trồng.

Thành phần Saponin

Trong trạng thái tự nhiên, hạt diêm mạch có một lớp phủ chứa các saponin đắng, khiến diêm mạch trở nên khó ngon miệng. Hầu hết hạt diêm mạch được thương mại hóa đã được xử lý để loại bỏ lớp phủ này Tuy nhiên lớp vỏ đắng này lại có tác dụng trong quá trình canh tác, vì lớp vỏ đắng khiến chim tránh xa diêm mạch và do đó cây diêm mạch chỉ đòi hỏi sự bảo vệ tối thiểu. Việc kiểm soát định lượng lớp vỏ đắng liên quan đến di truyền giống diêm mạch; việc hạ thấp hàm lượng saponin qua chọn giống để sản xuất, tạo ra giống diêm mạch ngon miệng hơn, ngọt hơn là rất phức tạp bởi khoảng 10% diêm mạch là thụ phấn chéo.

Định hạng loại độc tính của các saponin trong quinoa coi chúng như là kích thích vừa phải với mắt và đường hô hấp cũng như là tác nhân kích thích thấp với đường tiêu hóa. Saponin là một glycoside độc, một tác nhân chính ảnh hưởng đến tán huyết khi kết hợp trực tiếp với các tế bào máu. Ở Nam Mỹ, vỏ saponin có nhiều công dụng, được sử dụng như một chất tẩy rửa cho quần áo và rửa và như một chất khử trùng cho da bị thương. Diêm mạch chứa hàm lượng cao axit oxalic trong lá và thân cũng như các loài thuộc chi Chenopodium và họ Dền. Rủi ro sức khỏe liên quan đến diêm mạch là rất ít, miễn là diêm mạch được chế biến đúng cách và không ăn lá diêm mạch quá mức.

Giá trị dinh dưỡng

Hạt diêm mạch thô (chưa nấu chín) chứa 13% nước, 64% cacbohydrat, 14% protein và 6% chất béo (bảng dinh dưỡng trên). Đánh giá dinh dưỡng trong một khẩu phần 100 g (3,5 oz) diêm mạch cho thấy giá trị dinh dưỡng cao (20% hoặc cao hơn giá trị hàng ngày = DV) protein, chất xơ, một số vitamin nhóm B và khoáng chất dinh dưỡng (bảng trên).

Sau khi nấu, hạt diêm mạch chứa 72% nước, 21% cacbohydrat, 4% protein và 2% chất béo và thành phần dinh dưỡng trong diêm mạch cũng bị giảm đi đáng kể (bảng dinh dưỡng dưới). Trong khẩu phần 100g (3,5 oz) diêm mạch nấu chín cung cấp 120 calo và là một nguồn dinh dưỡng tuyệt vời chứa mangan và phosphor (tương ứng 30% và 22% DV), và chứa một lượng vừa phải (10-19% DV) chất xơ, folat, và các khoáng chất dinh dưỡng, sắt, kẽm và magnesi. (Bảng dưới).

Diêm mạch không chứa gluten và do đó dễ tiêu hóa. Do những đặc điểm này, diêm mạch được lựa chọn là cây trồng thử nghiệm trong Hệ thống hỗ trợ kiểm soát cuộc sống sinh thái của NASA cho các chuyến bay không gian trong thời gian dài.

Canh tác

Yêu cầu về khí hậu

Mức độ tăng trưởng của diêm mạch là khác nhau do độ phức tạp cao của các phân loài, giống và các giống địa phương (thực vật hoặc động vật đã thuần hóa và thích nghi với môi trường mà chúng có nguồn gốc) khác nhau. Tuy nhiên, nhìn chung diêm mạch không đòi hỏi quá trình chăm sóc phức tạp và chịu được độ cao. Diêm mạch được trồng từ vùng ven biển đến hơn 4.000 m (13.000 ft) ở dãy Andes gần xích đạo, với hầu hết các giống được trồng khoảng 2.500 m (8.200 ft) tới 4.000 m (13.000 ft). Tùy thuộc vào giống, điều kiện phát triển tối ưu là ở vùng khí hậu mát mẻ với nhiệt độ có dao động trong khoảng từ -4 °C (25 °F) vào ban đêm tới gần 35 °C (95 °F) vào ban ngày. Một số giống cây trồng có thể chịu được nhiệt độ thấp rất tốt. Sương giá nhẹ thường không ảnh hưởng đến diêm mạch tại bất kỳ giai đoạn phát triển nào, ngoại trừ giai đoạn ra hoa. Sương giá giữa mùa hè trong giai đoạn ra hoa, thường xảy ra ở vùng Andes, có thể dẫn tới sự vô sinh của phấn hoa. Điều kiện lượng mưa cũng khác nhau đối với các giống diêm mạch khác nhau, dao động từ 300 đến 1.000 mm (12–39 in) trong suốt mùa sinh trưởng. Sự phát triển là tối ưu với sự phân bố tốt của lượng mưa trong giai đoạn đầu của sự tăng trưởng-phát triển và các điều kiện khô ráo trong mùa hạt chín và thu hoạch.

Diêm mạch từng được trồng tại Hoa Kỳ, chủ yếu tại vùng cao San Luis Valley (SLV) ở Colorado, nơi loài cây này được du nhập vào năm 1982. Trong thung lũng sa mạc ở độ cao này, nhiệt độ mùa hè tối đa hiếm khi vượt quá 30 °C (86 °F) và ban đêm nhiệt độ khoảng 7 °C (45 °F). Do mùa sinh trưởng ngắn, việc trồng diêm mạch tại Bắc Mỹ đòi hỏi các giống cây ngắn ngày, thường có xuất xứ từ Bolivia.

Một số nước ở châu Âu, bao gồm Pháp, Anh, Hà Lan, Bỉ, Đức và Tây Ban Nha hiện nay đã gieo trồng thành công diêm mạch ở quy mô thương mại. Tại Anh, diêm mạch được trồng như một loài cây lương thực phổ biến và được thu hoạch vào tháng 9.

Gieo trồng
Hạt diêm mạch nảy mầm tốt nhất trong đất cát có sự thoát nước tốt với hàm lượng chất dinh dưỡng thấp, độ mặn vừa phải và độ pH vào khoảng 6-8,5. Các luống diêm mạch phải được chuẩn bị tốt và ráo nước để tránh ngập úng.

Chăm sóc
Năng suất diêm mạch là tối đa khi lượng nitơ đạt 170–200 kg (370-440 lb) mỗi hecta. Việc bổ sung phosphor không cải thiện năng suất. Ở phía đông Bắc Mỹ, bệnh sâu ăn lá có thể ảnh hưởng đến năng suất diêm mạch, cũng như ảnh hưởng tới loài cỏ dại có quan hệ họ hàng gần là Chenopodium album, nhưng C. album có sức đề kháng bệnh tốt hơn.

Thu hoạch và chế biến

Hạt diêm mạch thường được thu hoạch bằng tay và hiếm khi bằng máy, vì sự biến động cực lớn của thời kỳ hạt chín của hầu hết các giống diêm mạch gay khó khăn cho việc cơ giới hóa. Thu hoạch cần phải được tính thời gian chính xác để tránh tổn thất cao do vỡ hạt và các chùy hoa trên cùng một cây là thuần thục vào những thời điểm khác nhau. Sản lượng hạt (thường khoảng 3-5 tấn/ha) là tương đương với sản lượng lúa mì tại khu vực Andes. Tại Hoa Kỳ, diêm mạch đã được chọn giống để có được sự đồng nhất về thời gian hạt chín và được thu hoạch bằng máy gặt liên hợp đối với các giống có hạt nhỏ thông thường. Cây diêm mạch được giữ cho đến khi thân cây khô và hạt diêm mạch đạt đến độ ẩm dưới 10%. Chế biến diêm mạch bao gồm việc đập bông diêm mạch và sàng sẩy hạt để loại bỏ lớp vỏ đắng. Trước khi lưu trữ, hạt diêm mạch cần phải được sấy khô để tránh nảy mầm. Hạt diêm mạch khô được lưu trữ thô cho đến khi được rửa sạch hoặc bằng máy xử lý để loại bỏ lớp vỏ đắng chứa saponin.

Lịch sử văn hóa

Lịch sử ban đầu
Cây diêm mạch được thuần hóa đầu tiên bởi người Andes khoảng 3.000 đến 4.000 năm trước. Diêm mạch được coi là loại lương thực quan trọng trong các nền văn hóa Andes, nơi nó được coi là giống cây bản địa nhưng ở các vùng khác thì người ta ít biết về diêm mạch. Người Inca, coi diêm mạch là "chisoya mama" hay "mẹ của ngũ cốc", và theo truyền thống diêm mạch được các vị vua Inca gieo những hạt giống đầu tiên của mùa gieo trồng bằng những "công cụ vàng". Trong công cuộc chinh phục Nam Mỹ của người Tây Ban Nha, những kẻ thực dân coi diêm mạch là "thức ăn của người Anh điêng", và ngăn cấm canh tác diêm mạch, do sự xuất hiện của loại hạt này trong các nghi lễ tôn giáo bản địa. Người Inca bản địa từng bị cấm trồng diêm mạch trong một thời gian và buộc phải trồng lúa mì thay thế.

Sự phổ biến ngày càng rộng rãi và giá trị cây trồng

Hạt diêm mạch ngày càng trở nên phổ biến tại Hoa Kỳ, Canada, Châu Âu, Úc, Trung Quốc và Nhật Bản, nơi diêm mạch không phải là điển hình phát triển nhưng lại được gia tăng giá trị cây trồng. Giữa năm 2006 và đầu năm 2013 giá cả nông sản diêm mạch tăng gấp ba lần Trong năm 2011, giá trung bình là US $ 3,115 cho mỗi tấn với một số giống bán cao với $ 8000 mỗi tấn. Điều này được so sánh với giá lúa mì $ 9 mỗi giạ (khoảng $ 340 mỗi tấn). Từ những năm 1970, các hiệp hội và các hợp tác xã sản xuất 'đã làm việc hướng tới kiểm soát việc sản xuất lớn hơn trong thị trường. Giá cả cao hơn khiến diêm mạch khó khăn hơn đối với người mua, nhưng cũng mang lại một thu nhập đáng kể cho người nông dân và giúp nhiều người tị nạn tại đô thị có thể trở về làm ruộng.

Sự phổ biến của hạt diêm mạch tại khu vực không phải bản địa đã dấy lên lo ngại về an ninh lương thực. Do nghèo đói trên diện rộng tiếp tục diễn ra tại khu vực nơi diêm mạch được sản xuất và vì một số loại cây trồng khác phù hợp với đất và khí hậu ở các khu vực này, nhiều người cho rằng diêm mạch được thổi phồng về giá và phá vỡ quy luật cung cầu tại địa phương. Trong năm 2013, báo The Guardian so sánh diêm mạch với măng tây trồng ở Peru, một loại cây trồng bị chỉ trích do tính chất hao tốn nước khi trồng, báo ghi: "chúng ta phải tưới cho loại rau xa xỉ ấy một cách vô độ tận suốt 365 ngày trong một năm[...]" Người ta cho rằng, khi thu nhập và đời sống tăng, con người sẽ có xu hướng lựa chọn các thực phẩm cao cấp của phương Tây. Tuy nhiên, nhà nhân chủng học Pablo Laguna nói rằng nông dân vẫn đang tận dụng một phần của cây diêm mạch để sử dụng riêng cho chính họ, và rằng giá cao ảnh hưởng đến dân cư lân cận thành phố, nhưng lượng tiêu thụ ở các thành phố lại thấp hơn. Theo Laguna, lợi ích ròng của doanh thu tăng lớn hơn chi phí, cho rằng đó là "tin rất tốt cho các hộ nông dân nhỏ và bản địa". Việc chuyển đổi từ một loại lương thực lành mạnh cho nông nghiệp gia đình và cộng đồng vào một sản phẩm được tổ chức sản xuất để tạo ra giá trị cho bản thân và gia đình là một quá trình liên tục. Diêm mạch được xem như là một nguồn tài nguyên có giá trị có thể mang lại một lượng lớn hơn nhiều [làm rõ cần thiết] thực phẩm dinh dưỡng thay thế cho mì ống và gạo. Diêm mạch được sử dụng như một loại thực phẩm nông dân có thể tự cung tự cấp co gia đình của họ với lương dinh dưỡng lớn, nhưng giờ nó cũng được coi là thực phẩm hàng ngày của tầng lớp trung lưu thành thị tại Bolivia, một loại thực phẩm cao cấp ở thủ đô Peru Lima nơi "diêm mạch được bán tại với giá cao hơn cho mỗi pound so với thịt gà, và gấp bốn lần so với gạo ". [35] Các nỗ lực đang được thực hiện tại một số khu vực để phân bố rộng rãi hơn, đảm bảo canh tác diêm mạch và giúp tầng lớp nghèo được tiếp cận với diêm mạch cũng như giúp họ hiểu biết về tầm quan trọng dinh dưỡng của loại hạt này. Diêm mạch có thể kết hợp vào bữa sáng miễn phí tại trường và được các chính phủ quy định trong các khẩu phần ăn cho phụ nữ mang thai và cho con bú.

Tranh luận Kosher
Diêm mạch trở nên phổ biến trong cộng đồng người Do Thái, được sử dụng thay thế cho các hạt men bị cấm trong dịp lễ Rửa tội. Một số tổ chức chứng nhận kosher từ chối xác nhận diêm mạch là nguyên liệu chính cho lễ Rửa tội, viện dẫn lý do bao gồm sự tương đồng của diêm mạch với một số hạt bị cấm hoặc e ngại sự tương đồng với các sản phẩm liên quan đến hạt bị cấm hoặc trong quá trình đóng gói.

Trong tháng 12 năm 2013, Liên minh Chính thống, cơ quan cấp giấy chứng nhận kosher lớn nhất thế giới, tuyên bố xác nhận diêm mạch nguyên liệu chính cho lễ Rửa tội.

Năm quốc tế diêm mạch
Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tuyên bố năm 2013 là "Năm quốc tế Diêm mạch"  nhằm ghi nhận những thông lệ của tổ tiên của người Andean, đã bảo quản diêm mạch làm thức ăn cho các thế hệ hiện tại và tương lai, thông qua kiến thức và thực tiễn trong sự hài hòa với thiên nhiên. Mục tiêu của sự công nhận này là để thu hút sự chú ý của thế giới với vai trò quan trọng của diêm mạch đối với an ninh lương thực, dinh dưỡng và xoá đói giảm nghèo, hỗ trợ cho việc đạt được các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ.

Malaysia
Ngày 22 tháng 2 năm 2018, thủ tướng Malaysia Najib Razak đã gây tranh cãi và bị chỉ trích sau khi chia sẻ rằng ông đã chuyển từ ăn cơm sang hạt diêm mạch như một lựa chọn thực phẩm. Một số người đã cho rằng Najib không hiểu được gánh nặng kinh tế đang đè nặng lên người dân và không thể liên hệ được với thực tế cuộc sống của họ. Sự lựa chọn của Najib chọn ăn hạt diêm mạch, một loại thực phẩm đắt đỏ và phổ biến ở các nước phát triển, được cho là thiếu nhạy cảm và không phản ánh được tình hình kinh tế và khó khăn mà nhiều người dân Malaysia đang phải đối mặt.

Tranh cãi và chỉ trích này đã trở thành một vấn đề lớn trong cuộc tranh cử Malaysia năm 2018, trong đó Najib đã mất quyền lực và bị thay thế bởi Mahathir Mohamad.

Thư viện ảnh

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chenopodium
Cây trồng bắt nguồn từ châu Mỹ
Thực vật Nam Mỹ
Rau ăn lá
Nông nghiệp nhiệt đới
Thực vật được mô tả năm 1844


title: Semiothisa ferraria

text:
Semiothisa ferraria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

F


title: Homochlodes lactispargaria

text:
Homochlodes lactispargaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Homochlodes


title: Chử Lệnh Cừ

text:
Chử Lệnh Cừ (chữ Hán: 褚令璩) là hoàng hậu của Nam Tề Phế Đế Tiêu Bảo Quyển trong lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử
Chử Lệnh Cừ xuất thân từ gia đình quý tộc, người Dương Địch, Hà Nam (nay là Vũ Châu, Hà Nam. Cha bà là đại thần Chử Trừng (褚澄); bác là Chử Uyên, đại thần Lưu Tống, sau làm tể tướng dưới triều Nam Tề Cao Đế.

Năm 495, bà trở thành Thái tử phi của Tiêu Bảo Quyển dưới triều Nam Tề Minh Đế, song không được sủng ái. Theo Bắc sử, Tiêu Bảo Quyển đã có quan hệ loạn luân với các chị em gái của mình.

Năm 498, Tiêu Bảo Quyển lên ngôi kế vị. Chử phi được sắc phong Hoàng hậu. Chử hoàng hậu không có con, nhận nuôi Thái tử Tiêu Tụng (蕭誦) sau khi Hoàng thục nghi qua đời khi sinh. Tiêu Bảo Quyển chơi bời vô độ, bỏ bê triều chính, có cuộc sống xa hoa và hoang dâm. Những hành động của Bảo Quyển đã làm gia tăng những vụ phản loạn lật đổ.

Khoảng tết năm 501, Tiêu Bảo Quyển bị ám sát và bị giáng thụy hiệu thành Đông Hôn hầu. Chử Hoàng hậu và Thái tử Tiêu Tụng bị giáng làm dân thường. Từ đó không còn ghi chép lịch sử nào về Chử hoàng hậu, không biết khi nào qua đời.

Tham khảo

 Nam Tề thư, quyển 20.
 Nam sử, quyển 11.
 Tư trị thông giám, quyển 140, 141, 144.

Hoàng hậu Nam Tề
Người họ Chử tại Trung Quốc
Người Hà Nam (Trung Quốc)
Sinh thế kỷ 5
Mất thế kỷ 6


title: Idiodes acuta

text:
Idiodes acuta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Idiodes


title: Phalops barbicornis

text:
Phalops barbicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Phalops


title: Ga Jagalchi

text:
Ga Jagalchi () là ga của Busan Metro tuyến 1 ở Nampo-dong, quận Seo, Busan, Hàn Quốc.

Liên kết

  Thông tin từ Tổng công ty vận chuyển Busan

Tham khảo

Ga Busan Metro
Quận Tây, Busan
Nhà ga mở cửa vào 1988
Quận Trung, Busan


title: Adonisea cognata

text:
Adonisea cognata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Adonisea


title: Juana Molina

text:
Juana Rosario Molina (sinh ngày 1 tháng 10 năm 1961) là một ca sĩ, nhạc sĩ và diễn viên người Argentina, sống và làm việc tại Buenos Aires. Cô được biết đến với âm thanh đặc biệt của mình, được coi là folktronica, mặc dù nó cũng được mô tả là ambient, thử nghiệm, neofolk, chill-out, indietronica, psychedelic, indie pop, và nhạc dân gian progressive.

Là con gái của ca sĩ tango Horacio Molina và nữ diễn viên Chunchuna Villafañe, cô nổi tiếng với vai trò là một nữ diễn viên hài phác họa vào những năm 1990, đầu tiên là khách mời trong các chương trình khác nhau và vào năm 1991 với chương trình riêng của cô, Juana y sus hermanas. Ở đỉnh cao của sự nổi tiếng, cô từ bỏ công việc là một nữ diễn viên để theo đuổi sự nghiệp âm nhạc. Album đầu tay của cô, Rara, sau đó đã được phát hành vào năm 1996, và được chỉ trích bởi các nhà phê bình địa phương đã phẫn nộ rời khỏi truyền hình. Từ bỏ những lời chỉ trích, cô chuyển đến Los Angeles, nơi âm nhạc của cô được đón nhận tốt hơn, và cô làm quen với các nhạc cụ điện tử. Sau đó, cô quay trở lại Buenos Aires để sản xuất album thứ hai, Segundo, kết hợp các yếu tố âm thanh mà cô đã học được. Mỗi một trong những album sau đây của cô đã thêm một sự phức tạp mới vào âm nhạc của cô, được đặc trưng bởi các vòng lặp âm thanh và âm thanh điện tử.

Bất chấp phản ứng tiêu cực ban đầu đối với âm nhạc của cô ở quê nhà, các nhà phê bình âm nhạc đã liên tục bảo vệ các tác phẩm của Molina, ca ngợi âm nhạc và thử nghiệm của cô. Vào năm 2013, El País đã viết, "cô ấy đã tự khẳng định mình là ngôi sao của âm thanh tiên phong của đất nước mình trên thế giới." Viết cho The Guardian, Robin Denselow gọi cô là "Nữ hoàng lạnh lùng một thời của Latin" và đã viết: "Molina đã xây dựng một lực lượng người hâm mộ toàn cầu với tư cách là một trong những nhạc sĩ thử nghiệm nhiều nhất ở Argentina."

Tham khảo

Nữ ca sĩ Argentina
Nữ diễn viên Argentina
Sinh năm 1961
Nhân vật còn sống
Người Buenos Aires
Nữ ca sĩ thế kỷ 20


title: Anton Salétros

text:
Anton Salétros (; sinh ngày 12 tháng 4 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá người Thụy Điển thi đấu ở vị trí tiền vệ cho AIK. Bố của anh sinh ra ở Hungary.

Thống kê câu lạc bộ

Danh hiệu

Quốc gia
U-17 Thụy Điển
 Giải vô địch bóng đá U-17 thế giới 2013: Hạng ba

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1996
Nhân vật còn sống
Người Thụy Điển gốc Hungary
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá AIK Fotboll
Cầu thủ bóng đá Thụy Điển
Cầu thủ bóng đá Allsvenskan
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Thụy Điển
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Thụy Điển
Cầu thủ bóng đá Enskede IK
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Na Uy
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nga


title: Leon Drolet

text:
Leon Drolet (sinh ngày 9 tháng 1 năm 1967) là một chính khách đảng Cộng hòa Michigan và bầu ủy viên quận Macomb. Ông là một nhà hoạt động chính trị nổi tiếng với quan điểm tự do.
Từ 2001 đến 2006 Drolet phục vụ tại Hạ viện Michigan. Drolet cũng từng là ủy viên quận Macomb, Michigan từ 1999–2000 và từ 2006–2008.

Đời tư
Drolet là người đồng tính công khai.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1967
American libertarians
County commissioners in Michigan
Oakland University alumni
Members of the Michigan House of Representatives
Michigan Republicans
LGBT state legislators in Michigan
Chính khách đồng tính nam


title: Lobogonia conspicuaria

text:
Lobogonia conspicuaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lobogonia


title: Rhodophthitus betsileanus

text:
Rhodophthitus betsileanus là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Rhodophthitus


title: Cơ quan khí tượng Hi Lạp

text:
Cơ quan khí tượng Hi Lạp (Tiếng Hy Lạp: Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ)) là cơ quan chính phủ chịu trách nhiệm đưa ra các dự báo và quan sát thời tiết cho Hy Lạp. EMY được thành lập vào năm 1931 trực thuộc Bộ Hàng không và nhiệm vụ của nó là đáp ứng tất cả các yêu cầu về khí tượng và khí hậu của đất nước. Nó có trụ sở tại Sân bay Quốc tế Athens trước đây tại Elliniko, và hoạt động dưới sự bảo trợ của Lực lượng Không quân Hellenic, được biên chế bởi cả quân nhân và dân sự.

Tham khảo

Khởi đầu năm 1931 ở Hy Lạp


title: Acronicta longa

text:
Acronicta longa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Acronicta


title: Trichoplusia indigna

text:
Trichoplusia indigna là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Trichoplusia


title: Rina Massardi

text:
Romarina Massardi (21 tháng 6 năm 1897 - 23 tháng 7 năm 1979) là một ca sĩ , diễn viên, và đạo diễn phim người Uruguay gốc Ý, chịu trách nhiệm thực hiện bộ phim trữ tình Nam Mỹ đầu tiên, phát hành năm 1938.

Tiểu sử
Romarina Massardi được sinh ra ở , một thị trấn gần Brescia, con gái của một công nhân đá cẩm thạch người Ý, người đã chuyển gia đình đến Montevideo để làm việc trong việc xây dựng Cung điện Lập pháp. Bà học hát trữ tình ở đó, bắt đầu hát chuyên nghiệp và biểu diễn ở những địa điểm khác nhau của đất nước. Năm 1923, Massardi nhận được học bổng du học tại Milan, và sau đó tại Accademia Nazionale di Santa Cecilia ở Rome.

Năm 1930, Massardi bắt đầu sự nghiệp với vai trò là một ca sĩ giọng nữ cao, biểu diễn tại Nhà hát Solís ở Montevideo và Teatro Colón ở Buenos Aires. Năm 1934, Massardi đi du lịch đến Hoa Kỳ, ghi lại chuyến đi của mình bằng máy ảnh 16 mm và nghĩ ra dự án viết kịch bản và làm phim. Khi trở về Montevideo, bà bắt đầu thực hiện kế hoạch này. Kết quả sẽ được phát hành bốn năm sau đó.

Đó là bộ phim duy nhất của bà, mặc dù bà tiếp tục quay các chuyến đi và các sự kiện gia đình cho đến năm 1951. Cô tiếp tục sự nghiệp biểu diễn cho đến năm 1956 và sau đó cống hiến hết mình cho việc học hát. Bà mất năm 1979 ở tuổi 82.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nữ ca sĩ thế kỷ 20
Ca sĩ opera thế kỷ 20
Nữ ca sĩ Uruguay
Mất năm 1979
Sinh năm 1897
Số liên kết bản mẫu Interlanguage link


title: Cung Đại Minh

text:
Cung Đại Minh (Hán tự: 大明宮 - Đại Minh Cung, Pinyin: Daming Palace), còn được gọi là Đông Nội, là quần thể cung điện hoàng gia đời nhà Đường nằm ở phía đông bắc của thành Trường An. Nó phục vụ như là nơi ở hoàng gia của các hoàng đế nhà Đường trong hơn 220 năm. Năm 1961, Quốc vụ viện Trung Quốc đã đưa di tích Cung Đại Minh vào danh sách văn vật được bảo hộ trọng điểm toàn quốc. Năm 2010, Công viên Quốc gia Di chỉ Cung Đại Minh được thành lập để trưng bày cũng như bảo hộ di tích Cung Đại Minh. Đến năm 2014, cung Đại Minh là một phần của Di sản thế giới Con đường tơ lụa được UNESCO công nhận. Khu vực này ngày nay nằm ở tây bắc thành phố Tây An, tỉnh Thiểm Tây.

Tên
Ban đầu tên gọi của nó là cung Vĩnh An nhưng sau đó được đổi thành Đại Minh vào năm 635. Năm 662, sau khi cải tạo thành cung điện, nó được đổi thành Cung Bồng Lai. Năm 670, nó được đổi thành cung Hàm Nguyên nhưng sau đó lại đổi lại thành cung Đại Minh vào năm 705.

Lịch sử
Cung Đại Minh được khởi công xây dựng vào năm Trinh Quán thứ tám (năm 634), dưới đời hoàng đế Đường Thái Tông. Ban đầu nơi này là một bộ phận vườn thượng uyển của nhà Tùy Đường, sau đó Đường Thái Tông đã xây dựng Cung Vĩnh An cho cha của mình là Lý Uyên. Năm 635, Lý Uyên qua đời, nơi này cũng được đổi tên thành Cung Đại Minh hay còn được gọi là "Đông Nội" . Sau khi Đường Cao Tông kế vị, ông cho rằng Cung Thái Cực, nơi ở hiện tại của mình, quá ẩm ướt nên đã cho tiến hành một đợt mở rộng Cung Đại Minh trên quy mô lớn vào năm Long Sóc thứ hai (năm 662), đổi tên thành Cung Bồng Lai và chuyển vào ở nơi này. Năm 670, cung điện này được đổi tên một lần nữa thành Cung Hàm Nguyên trước khi lấy lại tên cũ là Cung Đại Minh vào năm 705.

Từ thời Đường Cao Tông, Cung Đại Minh trở thành trung tâm chính trị quốc gia trong suốt 234 năm. Câu thơ "Cửu thiên xương hạp khai cung điện, vạn quốc y quan bái miện lưu" (dịch nghĩa: "Cửu trùng cung môn mở rộng cổng cung điện, các quan từ vạn quốc vào triều kiến quân vương")  của Vương Duy đã miêu tả khung cảnh thịnh thế Nhà Đường cũng như sự to lớn hùng vĩ của Cung Đại Minh. Về sau, Chu Thử và Hoàng Sào cũng xưng đế ở Cung Đại Minh. Đến thời Đường Hi Tông, Cung Đại Minh liên tục gặp chiến hỏa, đến năm 896 thì Chu Ôn (người sau này ép vị vua Đường cuối cùng thiện nhượng ngôi vị cho mình) ra lệnh thiêu hủy cung điện năm 896.

Kiến trúc

Cung Đại Minh nằm ở mặt đông bắc của thành Trường An Nhà Đường. Lợi dụng địa hình tự nhiên, Cung Đại Minh được xây dựng như một toàn thành độc lập với Trường An. Hình dạng của Cung Đại Minh gồm 2 phần rõ rệt: phần phía nam có hình chữ nhật, phần phía bắc là hình thang có đáy nam rộng và đáy bắc hẹp. Chiều dài tường thành từ đông sang tây khoảng 1,5 km, từ nam đến bắc khoảng 2,5 km, chu vi 7,6 km, diện tích khoảng 3,11 km2 . Phần tường thành phía nam Cung Đại Minh trùng với phần tường thành phía bắc của thành Trường An.

Cung thành có chín cổng cung (cung môn). Chính giữa mặt nam là Cổng Đan Phượng (Đan Phượng Môn), hai bên là Cổng Vọng Tiên (Vọng Tiên Môn) và Cổng Kiến Phúc (Kiến Phúc Môn). Chính giữa mặt bắc là Cổng Huyền Vũ (Huyền Vũ Môn), hai bên là Cổng Ngân Hán (Ngân Hán Môn) và Cổng Thanh Tiêu (Thanh Tiêu Môn). Mặt đông có cổng Tả Ngân Đài (Tả Ngân Đài Môn). Mặt tây có Cổng Hữu Ngân Đài (Hữu Ngân Đài Môn) và Cổng Cửu Tiên (Cửu Tiên Môn). Trừ Cổng Đan Phượng có năm lối ra vào, các cổng cung khác đều có một lối ra vào. Bên ngoài ba phía đông, tây, bắc của cung thành có tường thành bọc song song bên ngoài (giáp thành), phía bắc của tường thành bên ngoài là Cổng Trọng Huyền (Trọng Huyền Môn) ở ngay đối diện Cổng Huyền Vũ. Hai phía đông và tây của cung thành có cấm quân đồn trú. Cơ quan chỉ huy của cấm quân được bố trí tại khu vực phía bắc, bên trong giáp thành.

Cả khu cung điện có thể được chia làm hai bộ phận: tiền triều và nội đình. Tiền triều được sử dụng chủ yếu cho các buổi triều hội. Nội đình chủ yếu phục vụ cho nhu cầu cư trú và thưởng lãm. Cửa chính của Cung Đại Minh là Cổng Đan Phượng kết nối với trục đường chính rộng 176m. Tiếp theo đó hướng về phía bắc là Điện Hàm Nguyên, Điện Tuyên Chính, Điện Tử Thần, Điện Bồng Lai, Điện Hàm Lương và Điện Huyền Vũ tạo thành trục chính nam-bắc của cả khu cung điện. Các kiến trúc khác trong Cung Đại Minh đều được xây dựng xung quanh trục chính này.

Hàm Nguyên điện

Hàm Nguyên điện (chữ hán: 含元殿) là tòa nhà chính của cung điện, là nơi diễn ra các nghi lễ quan trọng. Chính điện rộng 7 gian. Nền điện cao 15,6 m, từ đông sang tây dài 75,9 m và từ bắc xuống nam 41,3 m. Ở phía đông nam và tây nam chính điện có 2 tòa nhà là Tường Loan các (chữ hán: 翔鸞閣) và Thê Phụng các (chữ hán: 棲鳳閣) nối liền với chánh điện bằng một hành lang cong, toàn bộ cụm công trình đều có hình dạng "lõm".

Hàm Nguyên điện được xây dựng tháng 4 năm 663 dưới triều vua Đường Cao Tông. Tháng 11 năm 886, Hàm Nguyên điện bị chiến tranh phá hủy.

Việc bảo tồn các phế tích của Hàm Nguyên điện đã được điều tra và chuẩn bị sơ bộ từ năm 1993. Năm 1995, chính phủ Trung Quốc, UNESCO và chính phủ Nhật Bản đã thành lập dự án khu di tích Hàm Nguyên điện cung Đại Minh, dự án hoàn thành vào năm 2003. Sau đó, dự án hỗ trợ miễn phí của chính phủ Nhật Bản bắt đầu vào tháng 5 năm 2003 và hoàn thành vào tháng 3 năm 2004. Dự án bảo vệ phòng triển lãm nhỏ ở phía bắc Hán Nguyên điện và khu phía đông bắc điện đã hoàn thành.

Tuyên Chính điện

Tuyên Chính điện (chữ hán: 宣政殿) nằm cách Hàm Nguyên điện khoảng 300 m về phía bắc, là nơi diễn ra các cuộc họp chính trị hàng tháng của hoàng đế. Phần nền điện có chiều dài 70 m từ đông sang tây và rộng hơn 40 m từ bắc xuống nam. Phía trước bên trái và bên phải của hội trường là Trung Thư tỉnh và Bảo tàng Hirofumi, Viện Sử học, Hoàng cung và các cơ quan hành chính khác. Trước điện 130 mét, có cửa Huyền Chính môn gồm ba lối, bên trái và bên phải là các bức tường cung điện nằm ngang, giữa các bức tường và sảnh đường tạo thành một sân rộng hơn.

Tử Thần điện

Tử Thần điện (chữ hán: 紫宸殿) là nơi làm việc thường ngày và sinh hoạt của hoàng đế. Nằm cách điện Tuyên Chính 95 m về phía bắc. Nó được gọi là "Nội cung". Các quan đại thần ở đây gặp mặt hoàng đế.

Nội cung

Phía bắc của Đại Minh Cung là khu hoa viên, bố cục kiến trúc thưa thớt, hình thức đa dạng. Cách Tử Thần điện khoảng 200 m về phía bắc là rìa phía bắc của Long Thủ nguyên, bên dưới là hồ Thái Dịch hay còn gọi là hồ Bồng Lai, với diện tích khoảng 16.000 m². Hình dáng của bể gần giống hình elip, phía đông bể có một gò đất cao hơn 5 thước, gọi là núi Bồng Lai. Có các hành lang dọc theo bờ hồ, và có nhiều kiến trúc xen với cảnh quan.

Lân Đức điện

Lân Đức điện (chữ hán: 麟德殿) là nơi hoàng đế ngự thiện. Nó nằm ở khu vực tây bắc trong Đại Minh cung. Từ tháng 12 năm 1957 đến tháng 2 năm 1959, nhóm khai quật Tây An của Viện Khảo cổ học thuộc Học viện Khoa học Trung Quốc đã khai quật khu vực Lân Đức điện ở Tây An. Đó là một phức hợp các công trình kiến trúc khổng lồ được kết nối bởi các gian trước và sau, các cây cầu trên không nối kết các kiến trúc với nhau. Nền điện có hình chữ nhật, dài 130,41 mét từ bắc xuống nam và rộng 77,55 mét từ đông sang tây. Có hai lớp bệ nặng ở trên và dưới đế. Diện tích nền gần 10.000 m². Hai bên là 2 gác lớn có tên là Cảnh Vân các (chữ hán: 景雲閣) và Chương Nhật các (chữ hán: 障日閣), xung quanh điện có hành lang, trước điện có một sân rất lớn, trở thành nơi uống rượu, yến tiệc và giải trí của cung đình.

Ý Nghĩa
Cung Đại Minh là tòa cung điện có quy mô lớn nhất trong số ba toà cung điện chủ yếu trong thành Trường An Nhà Đường (bao gồm Cung Đại Minh, Cung Thái Cực, Cung Hưng Khánh). Trong suốt hơn hai trăm năm kể từ thời Đường Cao Tông, các hoàng đế Nhà Đường đều ở đây để xử lý triều chính, khiến nơi này trở thành trung tâm cai trị quốc gia. Đến cuối thời Nhà Đường, Cung Đại Mịnh bị phá hủy trong chiến tranh.

Tham khảo

Thành Trường An Nhà Đường
Con đường tơ lụa


title: Donizete Oliveira

text:
Donizete Oliveira (sinh ngày 21 tháng 2 năm 1968) là một cầu thủ bóng đá người Brasil.

Đội tuyển bóng đá quốc gia Brasil
Donizete Oliveira thi đấu cho đội tuyển bóng đá quốc gia Brasil từ năm 1990 đến 2000.

Thống kê sự nghiệp

|-
|1990||3||0
|-
|1991||2||0
|-
|1992||0||0
|-
|1993||0||0
|-
|1994||0||0
|-
|1995||0||0
|-
|1996||0||0
|-
|1997||0||0
|-
|1998||0||0
|-
|1999||0||0
|-
|2000||1||0
|-
!Tổng cộng||6||0
|}

Tham khảo

Liên kết ngoài
National Football Teams

Sinh năm 1968
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Cầu thủ bóng đá Grêmio
Cầu thủ bóng đá São Paulo FC
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Brasil

Cầu thủ bóng đá Urawa Red Diamonds


title: Leucania farcata

text:
Leucania farcata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

F


title: Thành Dương Cung Vương

text:
Thành Dương Cung Vương trong Tiếng Việt có thể là:

Danh sách
Tây Hán Thành Dương Cung Vương (城陽共王) Lưu Hỉ: tại vị 177 TCN-169 TCN và 164 TCN-144 TCN, do có thời gian chuyển công tác sang Hoài Nam quốc nên cũng gọi là Hoài Nam Cung Vương
Đông Hán Thành Dương Cung Vương (城陽恭王) Lưu Chỉ: tại vị 26-35, thời Cánh Thủy Đế đầu tiên gọi là Thung Lăng Cung Hầu, sau được tiến phong làm Định Đào Cung Vương.

Xem thêm
Cung Vương
Thành Dương Hoài Vương
Thành Dương Ai Vương
Lang Nha Cung Vương
Sở Cung Vương
Chu Cung Vương
Đại Cung Vương
Lỗ Cung vương
Cung công
Triệu Cung Vương
Lương Cung Vương
Ý Cung vương
Văn Cung vương
Đoan Cung vương
Trang Cung vương
Lũng Tây Cung Vương
Vệ Cung Vương
Việt Cung Vương
Trần Cung Vương

Thụy hiệu


title: Abrostola rougeoti

text:
Abrostola rougeoti là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Abrostola


title: Vân Đình (định hướng)

text:
Vân Đình có thể là:

 Thị trấn Vân Đình, huyện Ứng Hòa, thành phố Hà Nội, Việt Nam.
 Vân Đình (雲霆), nhân vật của trò chơi điện tử và phim truyền hình Tiên kiếm kỳ hiệp 3.

Xem thêm
 Văn Định


title: Jarrett Barrios

text:
Jarrett Tomás Barrios (sinh ngày 16 tháng 10 năm 1968) là giám đốc điều hành của Hội Chữ thập đỏ Hoa Kỳ Los Angeles, một cựu chính khách và nhà hoạt động. Trước đó, ông đã phục vụ tại CEO của Hội Chữ thập đỏ Mỹ ở Massachusetts. Barrios từng là thành viên của cả Hạ viện Massachusetts và Thượng viện Massachusetts và trở thành người Latinh đầu tiên và là người đồng tính nam công khai đầu tiên được bầu vào Thượng viện Massachusetts. Sau đó, ông giữ chức chủ tịch của Blue Cross và Blue Shield of Massachusetts Foundation và sau đó, của Liên minh đồng tính nam và đồng tính nữ chống lại sự phỉ báng (GLAAD).

Con trai của một thợ mộc người Mỹ gốc Cuba và một nhân viên xã hội người Mỹ gốc Cuba ở Tampa, Florida, Barrios chuyển đến Cambridge, Massachusetts khi 17 tuổi để học tại Đại học Harvard, sau khi tốt nghiệp trường Trung học tổng hợp Jefferson ở Tampa. Sau khi tốt nghiệp năm 1990 với bằng danh dự cao và làm việc cho Hội đồng thành phố Boston, ông đã lấy được bằng luật với bằng danh dự của Đại học Georgetown. Học bổng Eisenhower đã chọn Jarrett Barrios làm Uỷ viên Eisenhower Hoa Kỳ năm 2009.

Đời tư

Barrios kết hôn với cố vấn truyền thông và chính khách Dân chủ Doug Hattaway năm 2004. Hai người ly dị vào năm 2010.

Tham khảo

Sinh năm 1969
American politicians of Cuban descent
Chính khách đồng tính nam
Georgetown University Law Center alumni
Harvard College alumni
LGBT rights activists from the United States
LGBT state legislators in Massachusetts
Nhân vật còn sống
Massachusetts state senators
Members of the Massachusetts House of Representatives
American chief executives
Cựu sinh viên Harvard College
Nhà hoạt động quyền LGBT Mỹ


title: Nguyễn Xuân Hoàng

text:
Nguyễn Xuân Hoàng là một tên người Việt. Một số nhân vật cùng mang tên này như:

 Nguyễn Xuân Hoàng (1918-1987), Trung tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện quân sự Bộ quốc phòng, Trưởng ban B68 (đầu tiên), Phó Chính ủy Quân khu 4, Chính ủy Bộ Tư lệnh Pháo binh, Chính ủy Học viện Quân chính, Cục trưởng Cục xuất bản Tổng cục Chính trị, Tổng biên tập Báo Quân đội Nhân dân, Tư lệnh kiêm Chính ủy Quân tình nguyện Việt Nam tại Campuchia.
 Nguyễn Xuân Hoàng (1940-2014), nhà văn người Mỹ gốc Việt.
 Nguyễn Xuân Hoàng (nhà văn Việt Nam) (sinh năm 1972), bút danh Thiên Sơn, nhà văn Việt Nam đương đại với các tác phẩm thơ Ngọn lửa đầu tiên (1999, 2009), Lá thay mùa (2008); truyện ngắn Người bên lề (2001, 2006, 2009, 2012), Gửi lại tuổi thơ (tập truyện thiếu nhi 2006); tiểu thuyết Màu xanh ký ức (2000, 2007), Hồn đất (2004), Bật rễ (2005, 2011), Dòng sông chết (2008, 2011), Đại gia (2013), Gió bụi đầy trời (2020).
 Nguyễn Xuân Hoàng (doanh nhân), CEO sinh năm 1990.


title: Ourapteryx podaliriata

text:
Ourapteryx podaliriata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ourapteryx


title: Ikeuchi Yutaka

text:
Ikeuchi Yutaka (sinh ngày 25 tháng 8 năm 1961) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản
Ikeuchi Yutaka thi đấu cho đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản từ năm 1983 đến 1985.

Thống kê sự nghiệp

|-
|1983||3||0
|-
|1984||1||0
|-
|1985||4||0
|-
!Tổng cộng||8||0
|}

Tham khảo

Liên kết ngoài
National Football Teams
Japan National Football Team Database

Sinh năm 1961
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản


title: Sân bay Katima Mulilo

text:
Sân bay Katima Mulilo  là một sân bay ở Katima Mulilo, vùng Zambezi, Namibia.

Vị trí và cơ sở vật chất
Sân bay nằm cách thành phố 18 km về phía tây nam, trên độ cao 3144 ft (958 m) so với mực nước biển. Nó có một đường băng trải nhựa dài 2295 m.

Xem thêm

 Danh sách sân bay tại Namibia

Tham khảo

Liên kết ngoài

 OpenStreetMap - Katima Mulilo
 OurAirports - Katima Mulilo

Sân bay Namibia
Vùng Zambezi


title: Bodianus dictynna

text:
Bodianus dictynna là một loài cá biển thuộc chi Bodianus trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2006.

Từ nguyên
Từ định danh của loài này, dictynna, cũng là một tên gọi khác của nữ thần Diana, hàm ý đề cập đến sự tương đồng về kiểu màu với Bodianus diana, một loài cũng mang tên của nữ thần Diana.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Ở khu vực Đông Ấn Độ Dương, B. dictynna chỉ được biết đến tại biển Timor, vùng biển phía nam Indonesia và các rạn san hô vòng ngoài khơi Tây Úc.

Phạm vi phân bố của B. dictynna ở khu vực Tây Thái Bình Dương (hiếm khi xuất hiện ở khu vực Trung Thái Bình Dương). Từ bờ biển Nha Trang (Việt Nam), B. dictynna được ghi nhận gần như khắp các vùng biển Đông Nam Á, trải dài về phía đông đến một số các đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương (xa nhất là đến Tokelau, quần đảo Samoa và Tonga), ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản, giới hạn phía nam dọc theo bờ đông Úc.

B. dictynna sống gần những rạn san hô ở độ sâu khoảng từ 9 đến ít nhất là 30 m, nhưng cũng đã được ghi nhận ở độ sâu lên đến 100 m; cá con thường sống gần các rạn san hô đen và san hô mềm, cũng như các hang hốc.

Mô tả
B. dictynna có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là gần 15 cm. B. dictynna và B. diana trưởng thành rất giống nhau về mặt hình thái, và cả hai có thể được phân biệt với Bodianus prognathus bởi phần mõm ngắn hơn nhiều so với B. prognathus. Cả ba loài này đều có kiểu màu tương tự nhau ở cá con lẫn cá trưởng thành.

B. dictynna trưởng thành vẫn giữ lại đốm đen lớn trên vây bụng và trước vây hậu môn khi còn cá con, nhưng B. diana và B. prognathus thì không. Ở B. diana, hai vị trí này có màu đỏ tươi, nhưng có màu nâu đỏ ở B. prognathus. Cá con của B. dictynna có kiểu hoa văn đơn giản hơn so với B. diana (có ít đốm trắng hơn).

Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 12; Số tia vây ở vây ngực: 14–15.

Sinh thái học
Thức ăn của B. dictynna là những loài thủy sinh không xương sống như nhuyễn thể và giáp xác. Cá con được quan sát là có hành vi dọn ký sinh bám trên cơ thể cá lớn. Cá con (bị nhầm với B. diana) có thể được nhìn thấy giữa các xúc tu của san hô Heliofungia actiniformis ở Philippines.

Cá con của loài này được đánh bắt trong ngành buôn bán cá cảnh.

Tham khảo

Trích dẫn

D
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Cá Việt Nam
Cá Malaysia
Cá Indonesia
Cá Philippines
Cá Đài Loan
Cá Nhật Bản
Cá Papua New Guinea
Cá Úc
Cá châu Đại Dương
Cá Palau
Cá Nouvelle-Calédonie
Cá Fiji
Cá Tonga
Động vật được mô tả năm 2006


title: Melipotis sphaerita

text:
Melipotis sphaerita là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Melipotis


title: Trịnh Trân (nhà Thanh)

text:
Trịnh Trân (chữ Hán: 郑珍, 1806 – 1864), tên tự là Tử Doãn, vãn hiệu Sài Ông, biệt hiệu Tử Ngọ sơn hài, Ngũ Xích đạo nhân, Thư Đồng đình trưởng, người huyện Tuân Nghĩa, Quý Châu, là quan viên, học giả Kinh học, nhà thơ theo trường phái Tống thi, nhà giáo dục cuối đời Thanh. Ông cùng đồng môn Mạc Hữu Chi được ca ngợi là Tây nam cự nho hay thạc nho . Nhà nghiên cứu thơ Tiền Trọng Liên xếp Trịnh Trân vào nhóm 10 nhà thơ tiêu biểu cuối đời nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế
Tổ tiên của Trịnh Trân là người Giang Tây. Ông sinh ra dưới chân núi Ngọc Khánh, Hà Lương Trang, Thiên Vượng Lý thuộc Tây Hương (nay là tổ Hà Trung, thôn Kim Chung, trấn Áp Khê), trong một gia đình có truyền thống nho học và y học. Mẹ Trịnh Trân là người Đông Hương, được Thanh sử cảo đánh giá là tấm gương liệt nữ đương thời , con gái thứ ba của Lê An Lý, người được Thanh sử cảo đánh giá là tấm gương hiếu nghĩa đương thời.

Học nghiệp
Trân lên 5 tuổi thì được ông nội Trịnh Trọng Kiều dạy nhận mặt chữ, sau đó theo cha Trịnh Văn Thanh đọc sách; lên 11 tuổi được đưa vào trường tư thục; lên 12 tuổi được đọc sách ở Tuân Nghĩa Tương Xuyên thư viện. Trân dốc sức nghiên cứu tứ thư, ngũ kinh, nắm hết chư tử bách gia; tính tình trở nên trì trọng, vô cùng ham thích đọc sách. Vì thế mẹ ông lấy làm lạ; đến năm Trân lên 14 tuổi, bà bèn bỏ hết ruộng vườn, dọn nhà sang Nghiêu Loan của Nhạc An Lý thuộc Đông Hương (nay là thôn Sa Than, hương Vũ Môn, trấn Tân Chu), ở gần nhà bên ngoại, để Trân bái cậu là Lê Tuân làm thầy. Lê Tuân trữ sách rất nhiều, không tiếc đem ra cho Trân học tập; mỗi khi đến nhà cậu, ông liền tay không rời án, áo không cởi đai, từ sớm đến chiều, chăm chỉ học tập. (Về sau Tuân xét Trân đã thành tài, bèn gả con gái cho ông.)

Năm Đạo Quang thứ 5 (1825), Hộ bộ thị lang Trình Ân Trạch làm Đốc biện Quý Châu học chánh, qua sàng lọc đã chọn Trân làm Cống sanh. Trình Ân Trạch là học giả Kinh học và là lãnh tụ của phong trào vận động Tống thi đương thời; vì thế dạy Trân vài việc:
 đọc sách đời Tam Đại, Lưỡng Hán – tức là trước tác của Hứa Thận, Trịnh Huyền,...
 lấy Doãn Đạo Chân  làm gương mẫu – nhân đó đặt cho ông tên tự là Tử Doãn.
 tập luyện Tống thi.

Sau 2 năm, Trân quay về Tuân Nghĩa, bái Mạc Dữ Trù làm thầy, tiếp tục nghiên cứu Kinh học và rèn luyện Tống thi, nhân đó kết bạn thân thiết với con trai Dữ Trù là Mạc Hữu Chi.

Sự nghiệp
Năm thứ 8 (1828), Trân giành Tú tài, nhưng nhiều lần lên kinh tham gia thi Hội đều không trúng. Năm thứ 18 (1838), Trân nhận lời mời của Tri phủ Bình Hàn, cùng Mạc Hữu Chi biên soạn Tuân Nghĩa phủ chí; việc này kéo dài đến 3 năm, sau đó, Trân tiếp tục thi Hội 3 lần nữa, đều không thành công. Theo lệ Trân được xét Đại thao nhị đẳng, bổ nhiệm giáo chức .

Năm thứ 24 (1844), Trận nhiệm chức Cổ Châu thính học huấn đạo (nay là huyện Dong Giang), Lệ Ba huyện học giáo dụ, kế đó làm Trấn Viễn phủ học Đại lý huấn đạo và Lệ Ba huyện học huấn đạo, mỗi nơi đều không đầy năm. Sau đó Trân quay về Tuân Nghĩa, đảm nhiệm việc giảng dạy ở các thư viện Khải Tú, Tương Xuyên, bồi dưỡng nên một thế hệ nhân tài là bọn Trịnh Tri Đồng , Lê Thứ Xương , Mạc Đình Chi .

Năm Hàm Phong thứ 5 (1855), Trân soái quân giữ thành, chống lại quân khởi nghĩa người Miêu xâm phạm Lệ Ba. Năm Đồng Trị thứ 2 (1863), nhờ đại học sĩ Kỳ Tuyển Tảo tiến cử, Trân được triều đình phát đặc chỉ, bổ dụng làm tri huyện ở Giang Tô, nhưng ông từ tạ không nhận. Năm thứ 3 (1864), Trân bệnh mất, hưởng thọ 59 tuổi, được chôn cất ở núi Tử Ngọ thuộc Vũ Môn Hương.

Thành tựu
Trân và Mạc Hữu Chi được ca ngợi là hai bậc cự nho của góc tây nam Trung Quốc cuối đời Thanh . Năm 1930, địa cấp thị Tuân Nghĩa xây dựng Trịnh Mạc từ trong khuôn viên trường trung học số 11 để kỷ niệm 2 người Trịnh – Mạc; hiện nay là đơn vị văn vật được bảo hộ cấp thị .

Nghiên cứu Kinh học

Quan điểm học thuật
Trân đi theo Trình Ân Trạch nghiên cứu Kinh học, bắt đầu truy tìm nguồn gốc của chữ viết và tiếng nói của Hán tộc, còn tìm hiểu kiến trúc, phục trang đời xưa. Đương thời học giả xem trọng khảo cứ, Trân kế thừa quan điểm ấy; ông thật sự cầu thị, không lập riêng một phái, không a dua mọi người. Sau đó Trân theo Mạc Dữ Trù du ngoạn, gặp gỡ nhiều bậc tông sư, mở mang kiến thức. Trân nghiên cứu rất sâu về Tam lễ (Nghi lễ, Chu lễ, Lễ ký), cho rằng: “Tiểu học  có 3 đề tài: hình, thanh, nghĩa. Hình là phần chính của văn thể Tam Đại, xem tại Thuyết văn . Còn ở hoa văn trên chung đỉnh các đời  và Hãn giản, Cổ văn tứ thanh vận  thu được chữ lạ, thì không thể biết hết được, phần lớn cũng là ngụy tạo, không hợp Lục thư, không thể lấy làm thường. Thanh thì có Âm học ngũ thư của Côn Sơn Cố thị , suy chứng cổ âm, đáng tin có chứng cứ, sáng tỏ xua mông muội, trở nên ông tổ trăm đời không đổi. Nghĩa thì có tự điển , tự điển vận âm , từ điển  nhiều như mây bể; còn muốn thông hiểu kinh huấn , chớ trông cả vào Thuyết văn chú của Đoạn Ngọc Tài , Nhĩ nhã sơ của Thiệu Tấn Hàm, Hác Ý Hành  với Quảng nhã sơ chứng của Vương Niệm Tôn . Sâu sắc rộng rãi, vượt qua xưa cũ, ấy là tác dụng hoàn chỉnh của tiểu học.” Đây là Trịnh Trân bày tỏ thái độ vừa ủng hộ đối với trào lưu phục cổ nổi lên ở miền nam Trung Quốc vào thời Càn Long, Gia Khánh, vừa e ngại nó trở nên nệ cổ.

Tác phẩm
 Sào Kinh sào tập Kinh thuyết, 1 quyển; hiện còn 1 quyển, xem tại đây
 Nghi lễ tư tiên, 8 quyển; hiện còn 3 quyển, xem tại đây
 Luân dư tư tiên, 2 quyển; hiện còn 2 quyển, xem tại đây
 Phù thị vi chung đồ thuyết, 1 quyển; hiện còn chưa đến 1 quyển, xem tại đây
 Thân thuộc ký, 1 quyển; hiện còn 1 quyển, xem tại đây
 Thuyết văn dật tự, 2 quyển, còn có Phụ lục, 1 quyển; hiện còn 2 quyển, xem tại đây
 Thuyết văn tân phụ khảo, 6 quyển; hiện còn 3 quyển, xem tại đây
 Hãn giản tiên chánh, 8 quyển; hiện còn 6 quyển, xem tại đây
 Thâm y khảo; không rõ
 Lão tử chú; không rõ
 Tập luận ngữ tam thập thất gia chú; không rõ
 Thuyết văn đại chỉ; không rõ
 Thuyết văn hài âm; không rõ
 Chuyển chú khảo; không rõ
 Thích danh chứng độc; không rõ
 Thuyết lệ; không rõ

Nhận xét
Lý Từ Minh: “Kinh thuyết của Tử Doãn tuy chỉ có 1 quyển, mà cô đọng sâu sắc, nhiều điều hay lạ.”

Mạc Hữu Chi: “Tử Doãn bình sanh trước thuật, kinh huấn thứ nhất, văn bút thứ nhì, thi ca thứ ba. Nhưng chỉ có thơ là dễ thấy tài, sợ rằng ngày sau lưu truyền, sẽ áp chế hai môn kia.”

Biên soạn địa chí
Trân với Mạc Hữu Chi biên soạn Tuân Nghĩa phủ chí, gồm thâu tài liệu chính thống (đồ thư, địa chí ) và dã sử, tìm hiểu cặn kẽ, giữ nghiêm văn thể, mất đến 3 năm, hoàn thành 48 quyển, hơn 80 vạn chữ, (hiện còn không đầy đủ, xem tại đây) được Lương Khải Siêu ca ngợi là “thiên hạ phủ chí đệ nhất” .

Ngoài ra Trân còn trước tác:
 Trịnh học lục, 2 quyển; xem tại đây
 Lệ Ba huyện chí cảo; không rõ
 Thế hệ nhất tuyến đồ; không rõ

Sáng tác văn học
Trân xuất thân bần hàn, vì thế ông phản ánh hình ảnh của tầng lớp lao động rất chân thật và bình dị trong thơ của mình. VD: Bộ sài hành (Hành bắt sói), Lục nguyệt nhị thập thần vũ đại hàng (Sáng ngày 20 tháng 6 trời trút mưa lớn), Giả Hải Duyên xưởng tam thủ (bộ 3 bài về xưởng (đúc) Giả Hải Duyên) miêu tả nỗi vất vả trong hoạt động sản xuất; Tửu Điếm Áp tức sự (Chuyện xảy ra ở Tửu Điếm Áp), Kinh tử ai (Xót người chết vì treo cổ) miêu tả hành vi bóc lột tàn nhẫn của quan lại phong kiến; còn có những bài miêu tả cảnh sắc non sông tươi đẹp, tâm tình vui thú điền viên như Nhàn thiếu (Tuổi trẻ nhàn hạ), Bạch Thủy bộc bố (Thác nước Bạch Thủy),...

Theo Trần Diễn, thơ của Trân cùng dòng với Đỗ Phủ, Hàn Dũ, nhưng vẫn có sự khác biệt: “Vượt qua tiền nhân nhưng chưa trải qua cảnh ngộ của họ. Trông như người ta nhưng khó nhìn ra trạng huống của họ, học Đỗ, Hàn mà chẳng mô phỏng Đỗ, Hàn.” . Chính vì thế thơ của Trân cũng có nhiều bài chứa đựng nội dung sâu xa, ngôn từ cách tân, được Trần Diễn nhận xét “Bắt chước ‘Nam sơn’ của Xương Lê mà biến hóa ra” (Xương Lê là hiệu của Hàn Dũ); VD: Chánh nguyệt bồi Lê Tuyết Lâu cữu du Bích Tiêu động tác (Tháng giêng theo cậu Lê Tuyết Lâu chơi động Bích Tiêu làm thơ), Ngũ Cái sơn nghiễn thạch ca (Bài ca về đá làm nghiên (mực) của núi Ngũ Cái), Lưu biệt Trình Xuân Hải thị lang (Đưa tiễn thị lang Trình Xuân Hải), Anh mộc thi (thơ về Anh mộc ), Tịch nguyệt nhập nhị nhật khiển tử Du, quý đệ chi Kỳ Giang Xuy Giác bá thủ Hán Lư Phong bi thạch ca dĩ tống chi (Ngày 22 tháng chạp, sai con Du và em út đi đập Xuy Giác thuộc sông Kỳ, lấy bài ca bia đá Lư Phong đời Hán để tặng họ), An Quý Vinh thiết chung hành (Hành chuông sắt của An Quý Vinh),...

Thơ của Trân về lượng thì không nhiều, nhưng theo Trần Diễn, là đủ để trở thành một bậc tông sư: “Sào Kinh sào thi sao của Trịnh Tử Doãn Trân là biện – miện  của ông ta,... Thẩm Ất Am, Trần Tán Nguyên hiện nay, thật là lưu phái của ông.”  Lương Khải Siêu viết lời bạt cho Sào Kinh sào thi sao đã nói: “Phạm Bá Tử, Trần Tán Nguyên đều là người kế thừa của ông.” ; lại nói: “Người đời đều khen thơ của Tử Doãn có thể lập riêng môn hộ, tác giả đời Thanh đều không bằng. Theo cái nhìn riêng, đồng hương của tôi là Lê Nhị Tiều có thể sánh được . Dựng khuôn chọn lời , có chỗ độc đáo, tham ý (khiến) cảnh hẹp.”. Hồ Tiên Túc trong bài Độc Trịnh Trân Sào Kinh sào thi sao (Đọc Sào Kinh sào thi sao của Trịnh Trân) ca ngợi Trân là nhà thơ số một của đời Thanh .

Trân cũng giỏi cổ văn, Ông Đồng Thư viết lời tự cho Văn tập của ông , nói: “Cổ (xưa cũ) sáp (trúc trắc) áo (sâu xa) diễn (tươi tốt), phần lớn noi theo phong cách của chư tử đời Tiên Tần về trước, Cấp trủng trụy giản , văn tự trên ván, bia đời Lưỡng Hán và Phong thiện ký của Mã Đệ Bá .” Lại nói: “Còn phỉ (tấm tức) trắc (xót xa) trầm (thâm trầm) chí (mạnh mẽ) tựa như Chấn Xuyên .”

Trước tác văn học của Trân còn lại ngày nay:
 Sào Kinh sào thi tập, hiện còn 6 quyển, xem tại đây
 Xư kiển phả, xem tại đây
 Sào Kinh sào văn tập, hiện còn 4 quyển, xem tại đây

Ngoài ra trong thời gian để tang mẹ (Lê mẫu mất năm 1840), Trân biên soạn Mẫu giáo lục.

Tham khảo
 Thanh sử cảo quyển 482, liệt truyện 269 – Nho lâm 3: Trịnh Trân
 Lăng Dịch An – Trịnh Tử Doãn niên phả, Nhà xuất bản Thượng vụ ấn thư quán, tháng 4 năm 1945, Bắc Kinh, 288 trang, ISBN (không có)
 Hoàng Vạn Cơ – Trịnh Trân bình truyện, Nhà xuất bản Ba Thục thư xã, tháng 3 năm 1983, Thành Đô, 339 trang, ISBN 7-80523-010-2

Xem thêm về sự tích Lê mẫu giáo dục Trịnh Trân ở Mạc Hữu Chi – Lê mẫu nhụ nhân mộ chí minh, trong phần phụ lục của Mẫu giáo lục. Có thể tìm đọc tác phẩm này tại Vương Anh (hiệu đính) – Trịnh Trân tập: Văn tập (bao gồm Sào Kinh sào văn tập, Mẫu giáo lục, Xư kiển phả, Điền thất tàm cư lục <bản không đầy đủ>), Nhà xuất bản Quý Châu Nhân dân, tháng 10 năm 1994, 258 trang, ISBN 9787221032270.

Chú thích

Quan nhà Thanh
Người Quý Châu
Sinh năm 1806
Mất năm 1864
Nhà thơ Trung Quốc thời Thanh
Nhà văn Trung Quốc thời Thanh


title: Thyas miniacea

text:
Thyas miniacea là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Thyas


title: Myrioblephara chogadoides

text:
Myrioblephara chogadoides là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Myrioblephara


title: Gaedioxenis brevicornis

text:
Gaedioxenis brevicornis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gaedioxenis


title: Pseudocatharylla nigrociliella

text:
Pseudocatharylla nigrociliella là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pseudocatharylla


title: Discestra atlantica

text:
Discestra atlantica là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Discestra


title: Bảo tàng Tư nhân ở Petrykozy

text:
Bảo tàng Tư nhân ở Petrykozy (tiếng Ba Lan: Prywatne Muzeum w Petrykozach) là một bảo tàng tư nhân tọa lạc tại số 2 Phố Jesionowa, Petrykozy, huyện Grodziski, tỉnh Mazowieckie, Ba Lan.

Lược sử hình thành
Bảo tàng Tư nhân ở Petrykozy được thành lập ở nơi trước đây từng là một trang viên. Từ năm 1969, trang viên này thuộc sở hữu của diễn viên Wojciech Siemion và vợ là Jadwiga. Tòa nhà này được trùng tu vào các năm 1975-1979. Từ năm 2010, Bảo tàng được con trai và con dâu ông là Krzysztof Siemion và Dorota điều hành. Bảo tàng hoạt động cho đến ngày 4 tháng 3 năm 2013 thì trang viên bị hỏa hoạn thiêu rụi. May mắn là một số bộ sưu tập đã được cứu.

Triển lãm
Bộ sưu tập của Bảo tàng Tư nhân ở Petrykozy hiện đang bao gồm các bức tranh và tác phẩm điêu khắc là quà tặng cho Wojciech Siemion từ các nghệ sĩ đương đại (Zdzisław Beksiński, Jerzy Duda-Gracz, Leon Tarasewicz, Edward Dwurnik và Jan Dobkowski) và các nghệ sĩ dân gian (Leon Kudła, Szczepan Mucha, Helena Szcrol "Herska-Ptas" Kazypawka-Ptas). Ngoài ra, Bảo tàng còn có triển lãm ngoài trời tại khu vực liền kề với trang viên có diện tích 10 ha, bao gồm: một ngôi nhà được xây dựng vào năm 1830, những chiếc cối xay gió, một lò rèn hoạt động vào đầu thế kỷ 19, và các thứ khác.

Giờ mở cửa
Bảo tàng Tư nhân ở Petrykozy hoạt động quanh năm, mở cửa vào thứ Bảy đầu tiên của tháng, từ 12:00 đến 17:00. Tuy nhiên, du khách có thể tham quan triển lãm ngoài trời vào tất cả các ngày trong tuần.

Tham khảo

Bảo tàng Ba Lan