title: Hút thuốc lá

text:
Hút thuốc lá là thói quen hút thuốc lá và hít khói thuốc lá (bao gồm các pha hạt và khí). (Một định nghĩa rộng hơn có thể bao gồm chỉ đơn giản là hút khói thuốc lá vào miệng, và sau đó thở ra, như được thực hiện bởi một số người với tẩu thuốc lá và xì gà.) Việc hút thuốc lá được cho là đã bắt đầu sớm từ 5000-3000 TCN ở Trung Mỹ và Nam Mỹ. Thuốc lá được giới thiệu đến châu Á-Âu vào cuối thế kỷ 17 do thực dân châu Âu, và thuốc lá được vận chuyển theo các tuyến thương mại chung. Việc hút thuốc lá đã gặp phải sự chỉ trích từ lần nhập khẩu đầu tiên vào thế giới phương Tây trở đi nhưng nó đã hòa nhập vào một số tầng lớp xã hội trước khi trở nên phổ biến với việc giới thiệu đại trà máy quấn thuốc lá tự động.

Các nhà khoa học Đức đã xác định mối liên hệ giữa hút thuốc và ung thư phổi vào cuối những năm 1920, dẫn đến chiến dịch chống hút thuốc đầu tiên trong lịch sử hiện đại, mặc dù đã bị cắt ngắn bởi sự sụp đổ của Đức Quốc xã vào cuối Thế chiến II. Năm 1950, các nhà nghiên cứu Anh đã chứng minh mối quan hệ rõ ràng giữa hút thuốc và ung thư. Bằng chứng tiếp tục gắn kết vào những năm 1980, đã thúc đẩy hành động chính trị chống lại thực tiễn. Tỷ lệ tiêu thụ kể từ năm 1965 ở các nước phát triển đã đạt đỉnh hoặc giảm. Tuy nhiên, mức độ hút thuốc lá vẫn tiếp tục leo thang ở các nước đang phát triển.

Hút thuốc là phương pháp tiêu thụ thuốc lá phổ biến nhất và thuốc lá là chất phổ biến nhất được hút. Các sản phẩm nông nghiệp thường được trộn với các chất phụ gia  và sau đó được đốt cháy. Khói thuốc sau đó được hít vào và các hoạt chất được hấp thụ qua phế nang trong phổi hoặc niêm mạc miệng. Theo truyền thống, quá trình đốt cháy được tăng cường bằng cách bổ sung kali hoặc nitrat.   Nhiều chất trong khói thuốc lá kích hoạt các phản ứng hóa học ở đầu dây thần kinh, làm tăng nhịp tim, sự tỉnh táo  và thời gian phản ứng, trong số những thứ khác. Dopamine và endorphin được giải phóng, thường liên quan đến niềm vui của người hút. Từ năm 2008 đến 2010, thuốc lá được khoảng 49% nam giới và 11% phụ nữ từ 15 tuổi trở lên sử dụng ở mười bốn nước thu nhập thấp và trung bình (Bangladesh, Brazil, Trung Quốc, Ai Cập, Ấn Độ, Mexico, Philippines, Ba Lan, Nga, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ukraine, Uruguay và Việt Nam), với khoảng 80% hút thuốc lá như là cách tiêu thụ phổ biến nhất. Khoảng cách giới có xu hướng ít rõ rệt hơn ở các nhóm tuổi thấp hơn.

Nhiều người hút thuốc bắt đầu trong thời niên thiếu hoặc giai đoạn mới trưởng thành. Trong giai đoạn đầu, sự kết hợp của niềm vui nhận thức đóng vai trò củng cố tích cực và mong muốn đáp ứng với áp lực xã hội có thể bù đắp các triệu chứng khó chịu khi sử dụng ban đầu, thường bao gồm buồn nôn và ho. Sau khi một người đã hút thuốc trong một vài năm, việc tránh các triệu chứng cai nghiện và củng cố tiêu cực trở thành động lực chính để tiếp tục hút.

Một nghiên cứu về trải nghiệm hút thuốc đầu tiên đối với học sinh lớp 7 đã phát hiện ra rằng yếu tố phổ biến nhất khiến học sinh hút thuốc là vì quảng cáo thuốc lá. Việc hút thuốc lá của cha mẹ, anh chị em và bạn bè cũng khuyến khích học sinh hút thuốc.

Xem thêm
 Thuốc lá
 Cai thuốc lá
 Hút thuốc thụ động
 Khói thuốc lá
 Ảnh hưởng sức khỏe của thuốc lá
 Hút thuốc ở Bắc Triều Tiên

Tham khảo

Thói quen
Thuốc lá


title: Danh sách cầu thủ tham dự Cúp bóng đá nữ châu Đại Dương 2014

text:
Bài viết này mô tả về các đội hình cho Cúp bóng đá nữ châu Đại Dương 2014.

Quần đảo Cook
Đội hình đã được công bố vào ngày 17 tháng 10 năm 2014.

Huấn luyện viên trưởng: Jimmy Katoa

New Zealand
Đội hình đã được công bố vào ngày 13 tháng 10 năm 2014.

Huấn luyện viên trưởng: Tony Readings

Papua New Guinea
Một đội hình 22 cầu thủ đã được công bố vào ngày 22 tháng 9 năm 2014.

Huấn luyện viên trưởng: Gary Philips

Tonga
Huấn luyện viên trưởng: Kilifi Uele

Tham khảo

2014 đội hình


title: Cao hoàng hậu

text:
Cao Hoàng Hậu (chữ Hán:高皇后) là thụy hiệu của một số vị hoàng hậu, hoặc chỉ các vị hoàng hậu họ Cao trong lịch sử các triều đại phong kiến ở khu vực Á Đông.

Thụy hiệu
Tây Hán Cao Đế đệ nhất nhiệm Cao hoàng hậu (thường được biết đến với danh hiệu Hán Cao Hậu hoặc Lã Thái Hậu)
Tây Hán Cao Đế kế thất Cao hoàng hậu (truy tôn, khi tại vị chỉ được gọi là Đại Vương thái hậu và Văn Đế thái hậu)
Tào Ngụy Cao Đế Cao hoàng hậu (truy tôn)
Vũ Chu Cao Đế Cao Hoàng hậu (truy tôn, gọi tắt theo thụy hiệu dài Hiếu Minh Cao Hoàng Hậu, cũng gọi là Hiếu Minh hoàng hậu, có các thụy hiệu khác như Trung Hiếu Thái Hậu, trước đó gọi là Thái Nguyên Trung Liệt vương phi hoặc Ngụy Trung Liệt vương phi, trước nữa có các danh hiệu như: Đại Quốc Trung Liệt phu nhân, Vinh Quốc Trung Liệt phu nhân, Vệ Quốc Trung Liệt phu nhân và Lỗ Quốc Trung Liệt Thái phu nhân)
Minh Cao Đế Cao hoàng hậu (gọi tắt theo thụy hiệu dài Hiếu Từ Trinh Hóa Triết Thuận Nhân Huy Thành Thiên Dục Thánh Chí Đức Cao Hoàng Hậu, có khi lại gọi là Hiếu Từ hoàng hậu, vì bà có bàn chân rất to nên còn được dân gian gọi là Đại Cước hoàng hậu)
Thanh Cao Đế Cao hoàng hậu (gọi tắt theo thụy hiệu dài Hiếu Từ Chiêu Hiến Kính Thuận Nhân Huy Ý Đức Hiến Khánh Thừa Thiên Phụ Thánh Cao Hoàng Hậu, thường gọi là Hiếu Từ hoàng hậu, có thụy hiệu khác là Vũ hoàng hậu)
Nguyễn Cao Đế Cao hoàng hậu (gọi tắt theo thụy hiệu dài Thừa Thiên Tá Thánh Hậu Đức Từ Nhân Giản Cung Tề Hiếu Dục Chính Thuận Nguyên Cao Hoàng Hậu, có khi lại gọi là Thừa Thiên hoàng hậu, có các thụy hiệu khác như Giản Cung hoàng hậu hay Thuận Nguyên hoàng hậu)
Nguyễn Cao Đế Cao hoàng hậu (gọi tắt theo thụy hiệu dài Thuận Thiên Hưng Thánh Quang Dụ Hóa Cơ Nhân Tuyên Từ Khánh Đức Trạch Nguyên Công Cao Hoàng Hậu, có khi lại gọi là Thuận Thiên hoàng hậu, còn có những tôn hiệu khác như: Thánh Tổ Mẫu hoặc Nhân Tuyên Từ Khánh Phúc Thọ Khang Ninh Thái Hoàng Thái Hậu)
Triều Tiên Cao Đế chính thất Cao hoàng hậu (truy tôn, gọi tắt theo thụy hiệu dài là Thần Ý Cao Hoàng Hậu, đôi khi cũng gọi là Thần Ý hoàng hậu, có một số thụy hiệu khác như: Thần Ý thái vương hậu, Thần Ý vương thái hậu hoặc Thần Ý vương hậu)
Triều Tiên Cao Đế thứ thất Cao hoàng hậu (truy tôn, gọi tắt theo thụy hiệu dài Thần Đức Cao Hoàng Hậu, có khi lại gọi là Thần Đức hoàng hậu, thụy hiệu thực tế là Thần Đức vương hậu)

Hoàng hậu họ Cao
Bắc Ngụy Hiếu Văn Đế Cao hoàng hậu (thụy hiệu là Văn Chiêu hoàng hậu)
Bắc Ngụy Tuyên Vũ Đế Cao hoàng hậu (còn gọi là Sùng Hiến thái hậu)
Bắc Ngụy Hiếu Vũ Đế Cao hoàng hậu (thụy hiệu là Vĩnh Hi hoàng hậu)
Đông Ngụy Hiếu Tĩnh Đế Cao hoàng hậu (có các tước hiệu như: Trung Sơn vương phi hay Thái Nguyên trưởng công chúa)
Tiền Thục Minh Hiếu Đế Cao hoàng hậu
Bắc Tống Anh Tông Cao hoàng hậu (thụy hiệu là Tuyên Nhân hoàng hậu hoặc Thánh Liệt hoàng hậu, sau này được suy tôn làm Tuyên Nhân Hoàng Thái Hậu)
Đại Thuận Vĩnh Xương Đế Cao hoàng hậu

Xem thêm
Cao đế
Cao vương
Cao Tổ
Cao Tông
Thái hoàng hậu

Thụy hiệu


title: Juliana Knust

text:
Juliana Knust Sampaio (sinh ngày 29 tháng 5 năm 1981 tại Niterói, Rio de Janeiro) là một nữ diễn viên người Brazil.

Knust bắt đầu sự nghiệp của mình trong mùa năm 1997 của Malhação. Nhưng vào năm 2003, diễn cùng với Malu Mader trong vở opera Celebridade, nơi cô đóng vai Sandra, điều này chứng minh rằng sự nghiệp của cô đã được củng cố. Sau đó, cô xuất hiện trên bìa của một số tạp chí như Thể dục và VIP, và chụp ảnh khỏa thân cho trang bìa của tạp chí Playboy của Brazil vào ngày 13 tháng 12 năm 2007.

Sự nghiệp
Knust bắt đầu học hát ở tuổi 12. Cô ghi danh vào một trường dạy nghệ thuật biểu diễn, tham gia các khóa học thông qua video và sân khấu.

Knust bắt đầu sự nghiệp của mình ở tuổi 15 khi cô trình bày một chương trình giáo dục với Regina Case. Sau đó, cô xuất hiện trong các vở kịch như Bambuluá, Sandy & Junior, Sítio do Picapau Amarelo và một tập của Carga Pesada, nhận được lời mời đóng vai Sandra trong Celebridade năm 2003.

Kể từ đó, cô đã xuất hiện trong các vở opera và các chương trình như A Diarista, América và Cobras & Lagartos. Cô cũng tham gia vào vở kịch "Pequena Sereia", "Pocahontas", "Pai, Qual é a tua?" e "Tudo de Bom".

Knust xuất hiện trong bộ phim ngắn Vila Isabel, cùng với Paulo Goulart và Nicette Bruno. Cô cũng từng làm việc cho Achados e Perdidos (2005) và Xuxa e o Tesouro da Cidade Perdida (2004).

Năm 2007, cô tham gia bộ phim truyền hình Duas Caras và biểu diễn trong nhà hát với vở kịch Alarme Falso.

Trong năm 2008, cô xuất hiện trong chuỗi phim ngắn Casos e Acasos và Faça Sua História.

Trong năm 2009, cô diễn trong nhà hát với vở kịch Vergonha dos Pés, cùng với diễn viên Danton Mello

Năm 2010, cô tham gia bộ phim A Vida Alheia do Miguel Falabella sản xuất. Năm sau, Knust là diễn viên cho một loạt các tập phim của Macho Man. Giữa năm 2011 và 2012, cô đóng vai Zuleika trong vở opera Fina Estampa.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1981
Nữ diễn viên điện ảnh Brasil
Nữ diễn viên sân khấu Brasil
Nhân vật còn sống


title: Ragin', Full On

text:
Ragin', Full-On là album phòng thu đầu tay của ban nhạc rock Firehose. Nó được phát hành sau khi ban nhạc punk rock Minutemen tan rã do cái chết của tay guitar D. Boon. Mỗi nhạc khúc là đóng góp của một hay hai thành viên trong ban. Album cũng có sự đóng góp của Kira Roessler.

Danh sách nhạc khúc
"Brave Captain" (Ed Crawford, Mike Watt)
"Under the Influence of Meat Puppets" (Kira Roessler, Watt)
"It Matters" (Roessler, Watt)
"Chemical Wire" (Watt)
"Another Theory Shot to Shit" (Watt)
"On Your Knees" (Crawford, George Hurley)
"Locked In" (Rossler, Watt)
"The Candle and the Flame" (Crawford, Watt)
"Choose Any Memory" (Crawford)
"Perfect Pairs" (Crawford, Roessler, Watt)
"This..." (Crawford)
"Caroms" (Crawford, Hurley)
"Relatin' Dudes to Jazz" (Roessler, Watt)
"Things Could Turn Around" (Roessler, Watt)

Nhân sự
Ed Crawford - guitar, hát
Mike Watt - guitar bass, hát
George Hurley - trống

Chú thích

Album năm 1986


title: Sturnia pagodarum

text:
Sturnia pagodarum là một loài chim thuộc họ Sáo. Loài này thường được thấy theo cặp hoặc theo đàn nhỏ, sống trong môi trường sống mở trên vùng đồng bằng của tiểu lục địa Ấn Độ.

Mô tả

Loài chim này có màu vàng xẫm và màu kem nhạt, phần đầu màu đen và nhạt dần ở phần mào. Mỏ của chúng có màu vàng với phần gốc mỏ có màu xanh nhạt. Mống mắt màu nhạt và có một mảng da hơi xanh quanh mắt. Lông đuôi ngoài có màu trắng và cánh hoàn toàn có màu đen, không có bất kỳ phần màu trắng nào. Con trống trưởng thành có mào nổi bật hơn con mái và cũng có cổ dài hơn. Con non xỉn màu hơn và phần đầu có màu nâu hơn.

Tên loài pagodarum được cho là dựa trên sự xuất hiện của loài trên các tòa nhà và chùa chiền ở miền nam Ấn Độ.

Phân bố và môi trường sống
Đây là loài cư trú sinh sản ở Nepal và Ấn Độ, là loài trú đông ở Sri Lanka và di trú vào mùa hè đến các vùng phía tây và phía tây bắc Himalayas. Chúng cũng được phát hiện ở đồng bằng Pakistan. Mặc dù chủ yếu được tìm thấy ở vùng đồng bằng có một loài được ghi nhận sống ở độ cao trên 3000m chủ yếu ở Ladakh.

Loài chim sẻ này thường được tìm thấy trong rừng khô, rừng rậm và khu vực canh tác và thường được tìm thấy gần với môi trường sống của con người. Chúng đặc biệt thích các khu vực có đất ngập nước hoặc đầm lầy.

Phân loài
Chi Sturnia thường có đa ngành trên cơ sở phát sinh chủng loại phân tử và điều này đã dẫn đến những thay đổi về chi của loài. Loài này trước đây được đặt trong chi Sturnus và Temenuchus, nhưng một nghiên cứu năm 2008 đã quả quyết đặt loài vào chi Sturnia.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Brahminy starling photos, videos & sounds  on the Internet Bird Collection
 Jønsson, Knud A. & Fjeldså, Jon (2006): A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri). Zool. Scripta 35(2): 149–186. (HTML abstract)

P
Động vật được mô tả năm 1789
Chim Nam Á


title: Sông Main Đỏ

text:
Sông Main Đỏ (tiếng Đức: Roter Main hay Rotmain) là một con sông ở miền nam nước Đức. Sông này nằm ở phía nam, đầu nguồn bên trái của sông Main. Nó chảy ra từ các ngọn đồi của Thụy Sĩ Franken, gần Haag và thường chảy về phía tây bắc qua các thị trấn Creußen, Bayreuth, Heinersreuth và Neudrossenfeld. Nó hợp nhất với Sông Main Trắng gần Kulmbach để tạo thành Sông Main. Sông Main Đỏ dài 72 kilômét (45 mi) và có khoảng cách độ cao tổng cộng 283 mét (928 ft).

Nước của sông Main Đỏ chảy qua một vùng đất sét, đó là lý do tại sao sông mang nhiều chất rắn lơ lửng, đặc biệt là sau khi mưa, và có màu nâu đỏ, do đó có tên là sông Main Đỏ.

Nguồn

Sông Main Đỏ cách Bayreuth 10 km (6,2 mi) về phía nam gần Hörlasreuth (Creußen) trong Rừng Lindenhardt ở độ cao 581 m so với mực nước biển (NN). Nguồn của sông Main Đỏ được đúc bằng đá vào năm 1907, nước chảy ra từ một ống gỗ nhỏ. Khu vực nguồn của nó nằm trong Công viên Tự nhiên Rừng Veldenstein thuộc Thụy Sĩ Franken. Về mặt địa chất, nó thuộc kỷ Jura nâu (Brown Jura).

Dòng chảy
Sông Main Đỏ ban đầu chảy theo hướng đông nam, trước khi nó chuyển hướng về phía đông bắc và đi qua Creußen. Từ đó, nó gần như đi về phía bắc và sau đó quay về phía tây. Nó đi qua thị trấn Bayreuth từ đông sang tây. Ở trung tâm thị trấn, nó đã bị giới hạn từ những năm 1970 trong một kênh bê tông và được che phủ một phần.

Trong vùng lân cận của quảng trường lễ hội dân gian Bayreuth, con sông chia thành hai nhánh. Chi nhánh phía nam được gọi là Mühlkanal, vì nó từng cung cấp nước cho một số nhà máy xay trong thị trấn. Dòng nước của nó được giữ gần như không đổi bởi một đập và nó chạy trên mặt đất đến tận Münzgasse. Phía sau ngân hàng trung ương bang cũ, nó biến mất vào một đường hầm và lại xuất hiện đối diện với Trường Graser ngay trước khi tái hợp với chi nhánh phía bắc.

Nhánh sông phía Bắc thường chỉ mang một lượng nước nhỏ, nhưng hoạt động như một kênh dẫn lũ vào những thời điểm nước dâng cao và có lòng sông rất rộng. Nó được che phủ một phần bởi hai bãi đậu xe.

Ra khỏi Bayreuth, sông Main Đỏ chảy theo hướng tây bắc theo những khúc quanh rộng qua một thung lũng rộng, qua các làng Heinersreuth và Neudrossenfeld. Phía nam của Kulmbach, gần lâu đài Steinenhausen, nó được hợp nhất với sông Main Trắng, xuất phát từ dãy núi Fichtelgebirge gần Bischofsgrün. Sông Main Đỏ dài , sông Main . Tại điểm hợp lưu của hai dòng chảy, một cây cầu được xây dựng vào năm 2009, bắc qua sông Main ngay lúc bắt đầu hợp lưu.

Tham khảo

Sông


title: Downtown Dubai

text:
Downtown Dubai (tiếng Ả Rập: داون تاون دبي), trước đây có tên là Downtown Burj Dubai, là một khu phức hợp quy mô lớn ở thành phố Dubai, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất. Đây là khu vực tập trung một số địa danh lớn nhất, nổi tiếng nhất của thành phố bao gồm tòa tháp Burj Khalifa, Dubai Mall (Trung tâm mua sắm Dubai) và Dubai Fountain (Đài phun nước Dubai). Khu vực này có diện tích 2 kilômet vuông với chi phí ước tính 20 tỷ đô la Mỹ (73 tỷ AED) sau khi hoàn thành.

Khu phức hợp nằm dọc theo đường E 11 (đường Sheikh Zayed), đối diện khu phức hợp Al Wasl ở phía Tây Bắc. Nó được bao quanh phía Nam bởi Vịnh Business và phía Đông Bắc bởi đường Financial Center, tiếp giáp khu Za'abeel 2 và Trade Center 2.

Khu phức hợp chia thành 11 dự án. Tòa nhà chọc trời Burj Khalifa, Dubai Fountain (Đài phun nước Dubai), Dubai Mall (Trung tâm mua sắm Dubai), Công viên Burj Park Island và Khách sạn The Address Downtown Dubai nằm ở trung tâm khu phức hợp. Old Town và Old Town Island chủ yếu là các tòa nhà dân cư thấp tầng, các khách sạn và khu mua sắm Souq Al Bahar. Đại lộ Emaar, The Residences và South Ridge là các tòa tháp dân cư cao tầng. Emaar Square là một khu phức hợp văn phòng thấp tầng.

Các địa danh

Burj Khalifa

Burj Khalifa là 1 dự án ở trung tâm của Downtown Dubai. Với độ cao 828 m, đây là tòa nhà cao nhất thế giới và là cấu trúc nhân tạo cao nhất từng được xây dựng. Quá trình xây dựng bắt đầu vào ngày 21 tháng 9 năm 2004, và đã hoàn thành và sẵn sàng đón khách tham quan vào ngày 4 tháng 1 năm 2010. Burj Khalifa được ước tính có chi phí xây dựng là 1,5 tỷ USD. Ngoài việc là tòa nhà cao nhất thế giới, Burj Khalifa nắm giữ sáu kỷ lục thế giới khác, bao gồm 'cấu trúc độc lập cao nhất thế giới', 'thang máy với khoảng cách chạy dài nhất thế giới' và 'số tầng nhiều nhất thế giới'.’.

Dubai Mall (Trung tâm mua sắm Dubai)

Dubai Mall là trung tâm mua sắm lớn nhất thế giới theo diện tích. Đây là ngôi nhà của 1.200 cửa hàng cùng với nhiều điểm tham quan, bao gồm sân trượt băng chuẩn Olympic, hồ cá và vườn thú dưới nước và một số hạng mục khác. Lối vào trung tâm mua sắm được nằm ở phố Doha, được xây dựng lại thành hai đường dẫn vào trung tâm vào tháng 4 năm 2009. Sau hai lần bị trì hoãn, Trung tâm thương mại Dubai chính thức khai trương vào ngày 4 tháng 11 năm 2008, với khoảng 600 nhà bán lẻ khác nhau trên khắp thế giới. Mặc dù vậy nó vẫn không sánh nổi với một số trung tâm thương mại lớn trên thế giới khác như là West Edmonton Mall ở Canada, New South China Mall của Trung Quốc và những khu trung tâm mua sắm khác.

Dubai Fountain (Đài phun nước Dubai)

Một hệ thống đài phun nước với chi phí 800 triệu UAE Dirham (217 triệu đô la Mỹ) đã thiết lập kỷ lục đài phun nước lớn nhất thế giới, được thiết kế bởi WET Design, công ty có trụ sở tại California chịu trách nhiệm về các đài phun nước tại hồ ở Khách sạn Bellagio ở Las Vegas. Được chiếu sáng bởi 6.600 đèn chiếu sáng và 50 máy chiếu màu, nó dài 275 m và có thể phun nước cao 150 m lên không trung, kèm theo nền nhạc cổ điển và đương đại Ả Rập và thế giới. Vào ngày 26 tháng 10 năm 2008, Emaar đã công bố, dựa trên kết quả của cuộc thi đặt tên, đài phun nước sẽ được đặt tên là Đài phun nước Dubai.

Đại lộ thời trang
Vào tháng 3 năm 2018, Emaar Malls tiết lộ một phần mở rộng mới của The Dubai Mall dành riêng cho thời trang và mua sắm sang trọng. Đại lộ Thời trang rộng 40 mét vuông vuông cung cấp hơn 150 thương hiệu uy tín, bao gồm Burberry, Cartier, Miu Miu, Prada, Gucci, Mikimoto, Faberge, Valentino, Christian Louboutin, v.v.

The Address Downtown Dubai

The Address Downtown Dubai là một tòa nhà chọc trời, cao 306.2 mét nằm dọc theo Dubai Mall, Old Town và hồ Burj Khalifa ở Dubai. Tòa tháp là một tổ hợp khách sạn và nhà ở này có tổng cộng 63 tầng. Tòa tháp là một cấu trúc chính trong sự phát triển của Downtown Dubai. Vào tháng 9 năm 2008, tòa tháp được khánh thành.

Dubai Opera

Vào tháng 8 năm 2016, Emaar đã khai trương Dubai Opera, một trung tâm nghệ thuật biểu diễn đa năng, rộng 2.000 chỗ ngồi nằm trong Quận Opera của Downtown Dubai. Theo phong cách Ả Rập cổ điển, dự án được phát triển bởi Emaar Properties phối hợp với kiến trúc sư Janus Rostock. Nó tổ chức một loạt các buổi biểu diễn đến từ các nước trên thế giới, bao gồm nhà hát, opera, múa ba lê, buổi hòa nhạc, nhạc kịch, chương trình hài kịch và các sự kiện theo mùa khác nhau. Kế hoạch của nó đã được công bố bởi Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum vào tháng 3 năm 2012. Nó được khai trương vào ngày 31 tháng 8 năm 2016 với một màn biểu diễn của Plácido Domingo.

Đại lộ Sheikh Mohammed bin Rashid

Bao quanh Downtown Dubai, con đường 3,5 km trước đây được gọi là Đại lộ Emaar dựa theo tên nhà phát triển của khu vực. Vào tháng 12 năm 2012, Emaar đổi tên thành đại lộ để vinh danh Ngài Hoàng thân Mohammed bin Rashid Al Maktoum, Phó Tổng thống và Thủ tướng Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất và tiểu vương (emir) Dubai. Đại lộ nổi tiếng với một loạt các nhà hàng, quán cà phê và triển lãm nghệ thuật ngoài trời đầy ấn tượng của Art Emaar, một sáng kiến văn hóa của Emaar Properties.

Gala năm mới
Được tổ chức tại trung tâm Downtown Dubai hàng năm, Gala của năm mới của Dubai là một trong những sự kiện nổi tiếng nhất ở Dubai. Lễ kỷ niệm thường bao gồm một màn bắn pháo hoa lớn và tập hợp hàng trăm nghìn cư dân và khách du lịch. Năm 2018, chủ sở hữu của Burj Khalifa và chủ trì sự kiện này, Emaar đã tổ chức một buổi chiếu sáng đặc biệt và chương trình laze 'Light Up 2018' mang đến hơn một triệu lượt người truy cập và đạt hơn 2,5 tỷ lượt người xem chương trình truyền hình trực tiếp và phát trực tiếp trên mạng xã hội. 'Light Up 2018' đã phá vỡ kỷ lục thế giới về 'chương trình âm thanh và ánh sáng lớn nhất trên một tòa nhà duy nhất'.

Forte Towers
Vào tháng 5 năm 2015, Emaar đã công bố dự án tháp đôi được gọi là Forte Towers - một trong số đó những tòa nhà cao 70 tầng để nó trở thành tòa tháp cao thứ ba trong khu vực.

Mada Residences (Khu căn hộ Mada)
Mada Residences là tòa tháp cao 36 tầng tại Downtown Dubai do ARTAR, một công ty quy hoạch kỳ cựu của Ảrập Xêút. Nó cung cấp các căn hộ từ 1, 2, 3 đến 4 phòng ngủ rộng rãi nhất trong toàn bộ trung tâm thành phố. Nằm trong bán kính chỉ 1 phút đi bộ từ trung tâm mua sắm Dubai Mall, Mada Residences cung cấp tất cả các tiện ích hiện đại.

Burj Vista
Theo một bài báo vào năm 2013, Emaar đã đưa ra hai tòa tháp được thiết kế giống hệt nhau nằm trên Đại lộ Muhammad Bin Rashid ở Downtown Dubai. Một tòa tháp cao 20 tầng và một tòa tháp khác là 65 tầng. Cả hai tòa tháp có tất cả 640 căn hộ. Burj Vista có sân hiên xa hoa mở ra tầm nhìn tuyệt đẹp ra đường chân trời của thành phố. Hoàn thành và bàn giao vào tháng 2 năm 2018.

Tàu điện Dubai

Dài 7 km, nó là một trong những loại hình giao thông trong khu vực. Vốn đầu tư ban đầu trị giá 500 triệu AED (hơn 136 triệu USD) tuy nhiên do chậm trễ nên vốn đã tăng lên. Tàu điện Dubai khai trương đón khách vào năm 2011-2012.

The Address Dubai Mall
Là một phần của Trung tâm thương mại Dubai. Công trình bắt đầu xây dựng năm 2008.

Grande
Vào tháng 9 năm 2018, SSH đã được Emaar chọn và được đặt tại Quận Opera của WSP Burj Park Lake Dubai. Tháp 78 tầng và 866 căn hộ, dự kiến hoàn thành ngày 30 tháng 6 năm 2022.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Downtown Dubai  trên website của Burj Khalifa
 Downtown Dubai  trên website của Emaar
 Theoldtownisland.com
 Theoldtown.ae
 Luxury Hotels in Downtown Dubai
 Rove Downtown near Burj Khalifa

Khu phố tài chính Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Công trình đang xây dựng ở Dubai
Nhà chọc trời Dubai


title: Danh sách cầu thủ tham dự giải vô địch bóng đá U-19 châu Âu 2015

text:
Mỗi đội tuyển tham gia phải đăng ký đội hình 18 cầu thủ, trong đó có 2 cầu thủ phải là thủ môn.

Cầu thủ in đậm từng thi đấu cho đội tuyển quốc gia.

Tuổi được tính đến ngày khai mạc giải đấu, 6 tháng 7 năm 2015.

Bảng A

Hi Lạp
Ngày 19 tháng 6 năm 2015, Hi Lạp công bố đội hình sơ loại 23 người. Ngày 6 tháng 7 năm 2015, Hi Lạp công bố đội hình chính thức.

Huấn luyện viên: Giannis Goumas

Ukraina
Ngày 21 tháng 6 năm 2015, Ukraina công bố đội hình sơ loại 23 người. Ngày 4 tháng 7 năm 2015, Ukraina công bố đội hình chính thức.

Huấn luyện viên: Oleksandr Holovko

Áo
Ngày 18 tháng 6 năm 2015, Áo công bố đội hình chính thức.

Huấn luyện viên: Hermann Stadler

Pháp
Ngày 8 tháng 6 năm 2015, Pháp công bố đội hình chính thức.

Huấn luyện viên: Patrick Gonfalone

Bảng B

Đức
Ngày 18 tháng 6 năm 2015, Đức công bố đội hình chính thức. Ngày 6 tháng 7 năm 2015, những thay đổi cuối cùng được hoàn thành vì chấn thương của cầu thủ.

Huấn luyện viên: Marcus Sorg

Tây Ban Nha
Ngày 22 tháng 6 năm 2015, Tây Ban Nha công bố đội hình sơ loại 24 người. Ngày 4 tháng 7 năm 2015, Tây Ban Nha công bố đội hình chính thức.

Huấn luyện viên: Luis de la Fuente

Hà Lan
Ngày 19 tháng 6 năm 2015, Hà Lan công bố đội hình sơ loại 28 người. Ngày 1 tháng 7 năm 2015, Hà Lan công bố đội hình chính thức.

Huấn luyện viên: Aron Winter

Nga
Ngày 19 tháng 6 năm 2015, Nga công bố đội hình sơ loại 23 người.

Huấn luyện viên: Dmitri Khomukha

Tham khảo

Giải vô địch bóng đá U-19 châu Âu 2015
Đội hình Giải vô địch bóng đá U-19 châu Âu


title: Abudefduf notatus

text:
Abudefduf notatus là một loài cá biển thuộc chi Abudefduf trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1870.

Từ nguyên
Từ định danh trong tiếng Latinh có nghĩa là notatus nghĩa là "được đánh dấu", không rõ hàm ý, có lẽ đề cập đến các dải sọc trên thân của chúng.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ phía nam bán đảo Ả Rập, phạm vi của A. notatus được ghi nhận dọc theo bờ biển Đông Phi, Madagascar, bờ nam Ấn Độ, quần đảo Cocos (Keeling) và đảo Giáng Sinh (Úc), cũng như hầu hết các đảo quốc trong Ấn Độ Dương; từ biển Andaman mở rộng về phía đông đến các nước Đông Nam Á hải đảo, Papua New Guinea, xa hơn là quần đảo Phoenix và đảo Kiritimati (Kiribati); ngược lên phía bắc đến Hàn Quốc và phía nam Nhật Bản.

Ở Việt Nam, A. notatus đã được ghi nhận ở ngoài khơi bờ biển Ninh Thuận và cù lao Chàm.

Loài này sống gần những rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu đến ít nhất là 12 m.

Mô tả
A. notatus có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 17 cm. Cơ thể có màu nâu xám (vảy cá viền sẫm màu hơn) với khoảng 5 dải sọc màu trắng ở hai bên thân. Vây đuôi có màu vàng nổi bật; thùy đuôi nhọn. Nắp mang và gốc vây ngực có đốm đen.

A. notatus cùng hai loài là Abudefduf sordidus và Abudefduf septemfasciatus hợp thành một nhóm gọi là "nhánh sordidus". Ngoại trừ A. notatus là loài ăn sinh vật phù du, hai loài còn lại ăn sinh vật đáy.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 13–14; Số tia vây ở vây ngực: 18–20.

Sinh thái học
Thức ăn của A. notatus chủ yếu là động vật phù du. Chúng thường bơi thành đàn. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

Tham khảo

N
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Cá Oman
Cá Yemen
Cá Somalia
Cá Kenya
Cá Tanzania
Cá Mozambique
Cá Nam Phi
Cá Madagascar
Cá Ấn Độ
Cá Sri Lanka
Cá Maldives
Cá Myanmar
Cá Thái Lan
Cá Việt Nam
Cá Malaysia
Cá Indonesia
Cá Philippines
Cá Papua New Guinea
Cá Trung Quốc
Cá Đài Loan
Cá Hàn Quốc
Cá Nhật Bản
Cá Úc
Cá châu Đại Dương
Động vật được mô tả năm 1870


title: Thơ trào phúng

text:
Thơ trào phúng () là thể thơ thuộc loại trào phúng, dùng tiếng cười để xây dựng tư tưởng, tình cảm cho con người, chống lại cái xấu xa, lạc hậu, thoái hóa, rởm đời, hoặc để đả kích, vạch mặt kẻ thù, đánh vào những tư tưởng, hành động mang bản chất thù địch với con người.

Vạch mâu thuẫn của sự vật – mâu thuẫn giữa cái bên ngoài và cái thực chất bên trong – để làm cho người đọc nhận thấy sự mỉa mai, trào lộng của sự vật là cách làm chủ yếu của thơ trào phúng; cho nên thơ trào phúng thường sử dụng lối nói phóng đại, so sánh, chơi chữ dí dỏm hay lời nói mát mẻ sâu cay.

Có thể chia thơ trào phúng ra làm hai: thơ châm biếm và thơ đả kích.

 Thơ châm biếm nhằm mục đích giáo dục xã hội, giáo dục con người bằng nụ cười nhẹ nhàng mà kín đáo, dí dòm mà sâu sắc. Nụ cười đó bao hàm cả việc phê phán lẫn tinh thần xây dựng.
 Thơ đả kích nhằm lột mặt nạ kẻ thù bằng nụ cười có sức công phá mãnh liệt.
Nhà thơ tiêu biểu cho dòng thơ trào phúng đó là Tú Xương, Tú Mỡ, Đồ Phồn, Dương Quân, Đồ Bì,....

Tham khảo


title: Paranerita complicata

text:
Paranerita complicata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Paranerita


title: Enicospilus sigmatoides

text:
Enicospilus sigmatoides là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Enicospilus


title: Danh sách đĩa nhạc của Fergie

text:
Ca sĩ người Mỹ Fergie đã phát hành album phòng thu, 17 đĩa đơn (bao gồm 7 ca khúc hát đệm), và 11 video ca nhạc. Vào năm 2005, sau khi phát hành hai album phòng thu cùng với nhóm nhạc The Black Eyed Peas, Fergie công bố rằng cô đã bắt đầu với dự án solo, và cho phát hành vào cuối năm 2006.

Album ra mắt của Fergie, The Dutchess, được phát hành vào tháng 9 năm 2006 và đứng vị trí thử 3 trên bảng xếp hạng Billboard 200. Một năm sau, album đã giành được vị trí thứ hai. Album phát hành 4 đĩa đơn xếp vị trí top 5 ở Mỹ, khiến cho The Dutchess trở thành album ra mắt đầu tiên đạt được thành tích này kể từ album 'Girl You Know It's True của Milli Vanilli. Đĩa đơn "London Bridge", "Glamorous" với Ludacris và "Big Girls Don't Cry" đạt vị trí đầu tiên tại bảng xếp hạng Billboard Hot 100 ("London Bridge" giữ vị trí đầu tiên trong vòng 3 tuần) Điều đó đã khiến Fergie trở thành nữ ca sĩ đầu tiên với 3 đĩa đơn xếp vị trí đầu tiên trong 1 album kể từ Christina Aguilera đạt được vào năm 2000. Đĩa đơn thứ hai, "Fergalicious" với will.i.am, và đĩa đơn thứ năm, "Clumsy", tuần tự đạt vị trí thứ hai và thứ tự. Đĩa đơn đã bán hơn hai triệu lượt tải xuống ở Mỹ, khiến cho The Dutchess album duy nhất phát hành 5 đĩa đơn làm được điều đó. Album trở thành album bán chạy thứ 3 tại Mỹ vào năm 2007, và thứ hai mươi trên toàn cầu. Album đã bán được 3,9 triệu bản ở Mỹ, và 8 triệu bản trên toàn cầu.

Album phòng thu thứ hai của cô lên lịch phát hành vào năm 2017. Đĩa đơn chủ đề, "L.A. Love (La La)" được phát hành vào tháng 9 năm 2014, và được quảng bá thành công ở Anh, xếp vị trí thứ 3 UK Singles Chart. Trong lúc đó tại Mỹ, đĩa đơn xếp vị trí thứ 27 trên Hot 100 và vị trí thứ 5 trên Hot Rap Songs. Fergie tái quảng bá album phòng thu thứ hai Double Dutchess'' với phát hành 2 teaser video, "Hungry" và đĩa đơn chủ đề "M.I.L.F. $".

Album

Album phòng thu

Đĩa mở rộng

Đĩa đơn

Hát chính

Hát đệm

Đĩa đơn từ thiện

Đĩa đơn quảng bá

Vai trò khách mời

Video ca nhạc

Ca sĩ chính

Hát đệm

Ghi chú

Tham khảo

Danh sách đĩa nhạc
Fergie
Fergie


title: Bobby Foster

text:
Robert Foster (19 tháng 7 năm 1929 – 2006) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở Football League cho Chesterfield, Preston North End và Rotherham United.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá English Football League
Sinh năm 1929
Mất năm 2006
Cầu thủ bóng đá Chesterfield F.C.
Cầu thủ bóng đá Preston North End F.C.
Cầu thủ bóng đá Rotherham United F.C.
Cầu thủ bóng đá Wigan Athletic F.C.
Tiền đạo bóng đá


title: Minh Tú

text:
Minh Tú có thể là:
Nguyễn Minh Tú (sinh 1975), nữ ca sĩ, diễn viên.
Nguyễn Minh Tú (sinh 1991), nữ diễn viên, người mẫu.
Nguyễn Minh Tú (sinh 1995), nam diễn viên, người mẫu.


title: Gnophos anastomosis

text:
Gnophos anastomosis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Gnophos


title: Orange (phim)

text:
là phim điện ảnh Nhật Bản về tuổi trẻ và siêu nhiên, do Hashimoto Kojiro làm đạo diễn, dựa trên manga cùng tên của tác giả Takano Ichigo. Phim được công chiếu tại Nhật Bản từ ngày 12 tháng 12 năm 2015.

Cốt truyện
Một ngày nọ, Takamiya Naho nhận được một lá thư kì lạ. Cô ngạc nhiên nhận ra người gửi thư chính là bản thân mình của mười năm sau. Bức thư đã tiết lộ một vài sự kiện sẽ xảy đến trong đời cô, bao gồm cả việc gặp gỡ cậu bạn sắp chuyển đến lớp: Naruse Kakeru. Chính cuộc gặp gỡ ấy đã khiến chuỗi ngày sau đó của Takamiya và bốn người bạn thân trong nhóm chìm trong những nuối tiếc kéo dài, những sai lầm không thể xoá nhoà được. Takamiya trong tương lai muốn thay đổi những ngày tháng tuyệt vọng ấy, bèn gửi lời nhắn đến bản thân mình năm mười sáu tuổi: hãy ở cạnh Kakeru, hãy trông chừng cậu, và mối quan hệ của họ cần được sửa chữa trước khi quá muộn.

Diễn viên
 Tsuchiya Tao trong vai Takamiya Naho
 Yamazaki Kento trong vai Naruse Kakeru
 Ryusei Ryo trong vai Suwa Hiroto
 Yamazaki Hirona trong vai Chino Takako
 Sakurada Dori trong vai Hagita Saku
 Shimizu Kurumi trong vai Murasaka Azusa
 Mano Erina trong vai Ueda Rio
 Tsurumi Shingo trong vai
 Moriguchi Yoko trong vai
 Kusamura Reiko trong vai

Đón nhận

Doanh thu
Phim xếp hạng nhất trong cuối tuần đầu tiên công chiếu tại Nhật Bản với doanh thu đạt .

Đánh giá
Trên trang thông tin Anime News Network, nhà phê bình Theron Martin cho rằng, các chi tiết trong phim chưa được thể hiện rõ ràng theo hướng siêu nhiên như trong bản manga. Bên cạnh đó, nhà phê bình cho rằng, nếu bạn là người hâm mộ thể loại tình cảm tuổi trẻ pha một chút siêu nhiên thì đây là một bộ phim không nên bỏ qua.

Trên trang đánh giá phim takoyaki, người đánh giá cho rằng "Dù một vài chi tiết, tình tiết bị đẩy khá nhanh và chưa được giải thích kĩ, cũng như lý giải của tác giả về thuyết Hố đen vũ trụ để gửi thư đến mười năm sau vẫn còn tồn đọng khá nhiều lỗ hổng, nhưng về tổng thể, nội dung của bản manga gốc vẫn được đánh giá rất cao."

Tham khảo

Liên kết ngoài

Orange trên Box Office Mojo
Orange trên Variety

Orange trên Asianwiki
Orange trên allcinema.net

Phim chính kịch thập niên 2010
Phim kỳ ảo thập niên 2010
Phim tiếng Nhật
Phim chính kịch Nhật Bản
Phim Nhật Bản


title: Makaymin Shamali

text:
Bắc Mkeimin () là một ngôi làng Syria nằm ở phó huyện Uqayribat thuộc huyện Salamiyah, Hama. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Bắc Mkeimin có dân số 1028 trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Tham khảo


title: Constantin Fehrenbach

text:
Constantin Fehrenbach, đôi khi Konstantin Fehrenbach (11 tháng 1 năm 1852 - 26 tháng 3 năm 1926) là một chính trị gia Công giáo Đức, là một trong những nhà lãnh đạo chính của Đảng Trung tâm. Ông từng giữ chức Chủ tịch Reichstag năm 1918, và sau đó là Chủ tịch Quốc hội Weimar từ năm 1919 đến năm 1920. Tháng 6 năm 1920, Fehrenbach trở thành thủ tướng Đức. Ông đã từ chức tháng 5 năm 1921 vì vấn đề thanh toán tiền đền bù chiến tranh cho Đồng minh. Fehrenbach đứng đầu nhóm Reichstag của Đảng Trung tâm từ năm 1923 cho đến khi ông qua đời vào năm 1926.

Tiểu sử
Constantin (hay Konstantin) Fehrenbach sinh ngày 11 tháng 1 năm 1852 tại Wellendingen gần Bonndorf trong khi đó là Công quốc của Baden là con của Johann Georg Fehrenbach, một giáo viên (1826-1955), và vợ ông Rosina (1832-1900), nhũ danh Gensecke.
Từ năm 1871 đến năm 1878, Fehrenbach học thần học, sau đó là luật tại Freiburg im Breisgau và năm 1882 bắt đầu thực hành luật ở đó, nhanh chóng trở thành luật sư hình sự thành công. Năm 1879, Fehrenbach kết hôn với Maria (1855-1921), nhũ danh Hossner ở Freiburg. Họ có một con gái.

Tham khảo

Thủ tướng Đức


title: Nguyễn Ben

text:
Nguyễn Ben còn được gọi là Ben Ten (sinh 1988, tại Sioux Falls, South Dakota, Hoa Kỳ) là võ sĩ Võ Tự Do MMA chuyên nghiệp người Mỹ gốc Việt. Anh đã đạt được giải Nitro Bantamweight Champion , K-Oz Bantamweight Champion, No. 1 Bantamweight in Australia, trước khi tham gia giải UFC hạng ruồi (flyweight), giải đấu võ tự do lớn nhất thế giới.

Tiểu sử
Nguyễn Ben bắt đầu được cho học Taekwondo, khi vào học trung học và bị ăn hiếp ở trong trường. Sau trung học anh ta đã vào college để trở thành kỹ sư, nhưng đã bỏ học để theo đuổi môn đấu võ MMA.

Anh bắt đầu đánh chuyên nghiệp từ năm 2006 từ Sioux Falls, South Dakota, tập dợt ban đêm trong khi ban ngày làm việc như là một chuyên viên IT. Năm 2012, Ben tham dự "Tiger Muay Thai & MMA Scholar Athlete program" ở Thái, rồi dọn tới Brisbane, Úc . Thành tích MMA tổng cộng là 15 trận thắng, trong đó 9 trận KO, 4 trận thắng nhờ đầu hàng, 7 trận thắng ngay trong hiệp đầu, 5 trận thua.

Ben Ten ngoài ra đang điều hành và cũng là MMA huấn luyện viên chính của Fightcross Cleveland.

Thành tích UFC
Trong giải ngoại hạng UFC anh đã thắng 2 trận đầu liên tiếp:

Đời tư
Trong khi huân luyện ở Thái Lan, Ben gặp người vợ tương lai April Adams, một nữ võ sĩ Kickboxer, và theo cô về Brisbane. Hai người lấy nhau vào cuối năm 2015.

Xem thêm
 Cung Lê

Chú thích

Người Mỹ gốc Việt
Võ sĩ UFC
Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Người từ quận Minnehaha, South Dakota
Nhân vật thể thao từ Sioux Falls, South Dakota
Võ sĩ Mixed Martial Arts Mỹ


title: Ctenoplusia bryki

text:
Ctenoplusia bryki là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ctenoplusia


title: Chính quyền quân sự Anh tại Mã Lai

text:
Chính quyền quân sự Anh tại Mã Lai (, viết tắt là BMA) là quản trị viên lâm thời của Mã Lai thuộc Anh từ tháng 8 năm 1945, kết thúc chiến tranh thế giới thứ hai, để thành lập Liên minh Mã Lai vào tháng 4 năm 1946. BMA nằm dưới sự chỉ huy trực tiếp của Tư lệnh Đồng minh tối cao Đông Nam Á Châu Á, Lord Louis Mountbatten. Chính quyền có chức năng kép là duy trì sinh hoạt cơ bản trong thời kỳ tái chiếm, và cũng áp đặt cơ cấu nhà nước mà quyền lực đế quốc sau chiến tranh sẽ bình yên.

Nhân sự
Mặc dù tên của nó (Cục quản lý quân sự Anh) ngụ ý BMA chủ yếu là một tổ chức quân sự. tuy nhiên có các cố vấn dân sự và nhiều quan chức quân đội là thường dân, nó thường tỏ ra thờ ơ với các mối quan tâm phổ biến. Một yếu tố phức tạp là BMA có vài quản trị viên chuyên nghiệp dày dạn gọi cho ai. Gần ba phần tư nhân viên cấp cao không có kinh nghiệm trước đây trong chính phủ và chỉ một phần tư nhân viên cấp cao của Bộ Dân sự có bất kỳ kiến thức nào về Malaya. Hơn nữa, thành phần vũ trang của BMA là một nguồn khiếu nại vô số. Như một nhà quan sát người Anh đã lưu ý, "Nói chung, Quân đội đã hành xử, và điều này cũng đúng với các sĩ quan, như thể họ đang ở trong lãnh thổ của kẻ thù bị chinh phục".

Chú thích

Tham khảo
F. S. V. Donnison, "British Military Administration in the far East." Pacific Affairs 30, no. 4 (1957): 389-392.
Stubbs, Richard. Heart and Minds in Guerrilla Warfare: The Malayan Emergency 1948-1960. Oxford: Oxford University Press, 2004.
Rudner, Martin. "The Organization of the British Military Administration in Malaya",Journal of Southeast Asian History 9, no. 1 (1968): 95-106.
British Document On the End of Empire Vol. 1, Edited by S. R. Ashton. London: University of London Press, 1995.

Malaya thuộc Anh
Singapore thuộc Anh
Cựu thuộc địa ở Châu Á
Quốc gia cổ trong lịch sử Malaysia
Lịch sử quân sự Đế quốc Anh và Khối Thịnh vượng chung Anh trong Thế chiến thứ hai
Lịch sử quân sự Vương quốc Liên hiệp Anh trong Thế chiến thứ hai
Lịch sử chính trị Malaysia


title: Mystacella frontalis

text:
Mystacella frontalis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mystacella


title: Desmia pehlkei

text:
Desmia pehlkei là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Desmia


title: Scarabaeus gracai

text:
Scarabaeus gracai là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Scarabaeus


title: Công nghiệp Quốc phòng

text:
Công nghiệp Quốc phòng là bộ phận của kinh tế quân sự, có chức năng sản xuất, sửa chữa vũ khí, trang bị và sản xuất các vật tư, trang bị hậu cần cần thiết cho lực lượng vũ trang. Công nghiệp Quốc phòng gồm các nhà máy, xí nghiệp quốc phòng và các cơ sở nghiên cứu khoa học công nghệ. Sự phát triển công nghiệp Quốc phòng phụ thuộc vào chế độ chính trị, tình hình kinh tế, xã hội, sự phát triển khoa học công nghệ của mỗi nước. Công nghiệp Quốc phòng còn sản xuất sản phẩm dân dụng.

Xét trong phạm vi nền kinh tế quốc dân, công nghiệp Quốc phòng là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế. Xét trên phạm vi ngành, công nghiệp Quốc phòng là một bộ phận của công nghiệp quốc gia. Công nghiệp Quốc phòng là ngành công nghiệp thiết yếu không chỉ với quốc phòng, an ninh, mà có mối quan hệ hữu cơ, tác động không nhỏ đối với phát triển khoa học và công nghệ cũng như nền kinh tế. Do chiếm giữ vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân mà nhiều nước coi công nghiệp Quốc phòng là một ngành ưu tiên đặc biệt, tập trung đầu tư và triển khai chương trình nghiên cứu khoa học và công nghệ mũi nhọn, vừa đáp ứng nhu cầu quốc phòng, an ninh, vừa góp phần phát triển kinh tế, xã hội cả trong thời bình và thời chiến. Sự tham gia của công nghiệp Quốc phòng vào sản xuất và xuất khẩu sản phẩm dân dụng đã góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội.

Công nghiệp quốc phòng trên thế giới

Công nghiệp Quốc phòng tại Nga
Nước Nga, sau chiến tranh lạnh, kế thừa thành tựu của Liên Xô, chú trọng đầu tư phát triển công nghiệp Quốc phòng theo mô hình và cơ chế mới. Đến nay, công nghiệp Quốc phòng Nga đã phát triển mạnh, đáp ứng được nhu cầu quốc phòng trong nước và xuất khẩu lượng lớn vũ khí, trang bị hiện đại. Nga được kế thừa tổ hợp công nghiệp Quốc phòng Liên Xô với 6 đặc điểm:

 Một ngành đặc biệt của nền kinh tế quốc dân
 Các dây chuyền sản xuất có thể linh hoạt chuyển hóa để vừa phục vụ các nhu cầu kinh tế, vừa có khả năng đáp ứng nhanh các nhu cầu quốc phòng trong thời chiến
 Giới quân sự có đặc quyền riêng và là cơ quan duy nhất được xác định, kiểm soát các khâu sản xuất hàng quân sự (từ khi nghiên cứu, thiết kế đến khi hoàn thành sản phẩm vũ khí, trang bị mới)
 Việc kiểm tra, nghiệm thu của Nhà nước đối với các thiết bị quân sự được tiến hành nghiêm ngặt hơn nhiều so với ngành công nghiệp dân dụng, do người đứng đầu giới quân sự và đại diện Bộ Quốc phòng thực hiện
 Bộ phận thiết kế chi phối toàn bộ quá trình sản xuất, nên tài liệu của phòng thiết kế có giá trị pháp lí đối với nhà máy sản xuất
 Khâu kiểm định chất lượng sản phẩm là trách nhiệm của bộ phận chuyên trách kết hợp với đại diện của giới quân sự, được tiến hành trực tiếp tại nhà máy mà không chịu sự chỉ đạo của ban giám đốc, không nhận lương từ nhà máy, mà chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ Quốc phòng.

Sau khi Liên Xô tan rã, Nga chuyển sang nền kinh tế thị trường, có sự quản lí của nhà nước, nên cơ chế quản lí nhà nước đối với tổ hợp công nghiệp Quốc phòng cũng có sự thay đổi. Hiện nay, cơ cấu tổ chức của tổ hợp công nghiệp Quốc phòng Nga gồm 4 thành phần chủ yếu: cơ quan lập pháp (Quốc hội, Hội đồng Liên bang và Tổng thống Nga), cơ quan hành pháp (Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban các vấn đề về tổ hợp công nghiệp Quốc phòng, Bộ Quốc phòng và một số cơ quan liên quan...), giới công nghiệp (các tập đoàn, công ti, xí nghiệp công nghiệp Quốc phòng), các lực lượng vũ trang.

Quy mô của tổ hợp công nghiệp Quốc phòng Nga rất đa dạng, bao gồm: vũ khí hạt nhân, công nghiệp hàng không - vũ trụ, công nghiệp hàng không và công nghiệp đóng tàu quân sự, công nghiệp tăng - thiết giáp, sản xuất vũ khí bộ binh và đạn dược, sản xuất vũ khí pháo binh... Trong tổ hợp công nghiệp Quốc phòng Nga hiện nay, sự quản lí của nhà nước giữ vai trò quan trọng hàng đầu.

Để duy trì vai trò quản lí của nhà nước, Nga tổ chức Cục Vũ khí, Trang bị, có nhiệm vụ xây dựng các chính sách quốc gia về công nghiệp Quốc phòng, bảo đảm thực hiện các chương trình nghiên cứu, phát triển tiềm lực công nghệ, thực hiện các quy định của nhà nước đối với các xí nghiệp công nghiệp Quốc phòng (nghiên cứu, phát triển, sản xuất, sửa chữa lớn và nâng cấp hoặc loại khỏi biên chế: xe thiết giáp, vũ khí pháo binh, các hệ thống tên lửa, hệ thống vũ khí điều khiển chính xác cao, đạn dược, vũ khí cỡ nhỏ và các trang thiết bị quân sự khác).

Đến năm 2014, với khoảng 1.200 xí nghiệp và tổ chức công nghiệp Quốc phòng bố trí ở 70 khu vực trên toàn quốc, tổ hợp công nghiệp Quốc phòng Nga chiếm ưu thế lớn trong tổng số sản phẩm công nghệ cao của quốc gia (chiếm 100% sản phẩm công nghệ cao thuộc các lĩnh vực công nghệ: hàng không, vũ trụ, quang học, điện tử, vật liệu nổ công nghiệp; chiếm 90% trong lĩnh vực đóng tàu, thiết bị điện tử; chiếm 70% trong lĩnh vực thông tin liên lạc).

Nga đang nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và sản xuất công nghiệp Quốc phòng thuộc diện “độc nhất vô nhị” trên thế giới, thông qua việc cho ra đời các loại vũ khí, trang bị có tính năng chiến - kĩ thuật rất độc đáo không thể sao chép hay bắt chước hoàn toàn, điển hình là các loại máy bay chiến đấu có khả năng cơ động cao, như Su-27, Su-30, Su-35; tên lửa phòng không S-300, S-400, S-500; tên lửa đạn đạo chiến dịch, chiến thuật “Iskander”; tên lửa đường đạn vượt đại châu tầm bắn 12.000 km đặt trên xe quân sự cơ động...

Các cơ sở công nghiệp Quốc phòng Nga vẫn chiếm vị trí hàng đầu trong số các quốc gia xuất khẩu vũ khí, trang bị ra thị trường quốc tế: Liên hợp công nghiệp hàng không Almaz-Antey chuyên sản xuất, chế tạo các loại tên lửa phòng không; Liên hợp xí nghiệp công nghiệp liên bang Uralvagonzavod nổi tiếng về sản xuất xe tăng T-72S và T-90S; Tổng công ti công nghiệp Oboronprom chuyên sản xuất máy bay trực thăng và phương tiện phòng, chống tên lửa; Công ti Irkut chế tạo thủy phi cơ Be-200; Công ti Sukhoi sản xuất các loại máy bay chiến đấu (tiêm kích, cường kích và tàng hình); Tổng công ti nhà nước Sevmash nghiên cứu, chế tạo và đóng tàu ngầm hạt nhân nguyên tử...

Công nghiệp Quốc phòng tại Mỹ
Thời kì đầu (1787-1941), công nghiệp Quốc phòng bao gồm chủ yếu là các công ti vũ khí và xưởng đóng tàu do nhà nước sở hữu. Khi Chiến tranh thế giới thứ nhất xảy ra, một số công ti tư nhân đã tham gia vào sản xuất một số mặt hàng quân sự; đầu thế kỷ 20, chi tiêu quốc phòng chỉ khoảng 1% GDP, tăng lên 3% vào những năm 30 của thế kỷ 20.

Thời kì Chiến tranh thế giới thứ hai, để phục vụ cho chiến tranh, năm 1942 Tổng thống Rudơven (Franklin Delano Roosevelt) thành lập Ủy ban sản xuất cho chiến tranh, đã thu nạp các công ti công nghiệp lớn, nhất là ngành công nghiệp xe hơi; ngân sách quốc phòng tăng lên 40% GDP. Ngành công nghiệp Quốc phòng trở thành ngành công nghiệp lớn nhất nước Mĩ, vượt qua tất cả các nước trên thế giới về quy mô, năng lực và sức mạnh quốc phòng.

Thời kì sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Mĩ tiếp tục phát triển ngành công nghiệp Quốc phòng; các tập đoàn công nghiệp lớn như Boeing, General Motors tiếp tục duy trì các phân nhánh quốc phòng, đồng thời chuyển giao công nghệ linh hoạt để vừa sản xuất hàng quốc phòng và hàng dân sự, góp phần thúc đẩy tăng trưởng nền kinh tế. Được nhà nước hỗ trợ tài chính, các công ti lớn AT&T, General Electric, IBM... đã sáng chế ra nhiều công nghệ mới, như máy bay không người lái, thiết bị nhìn đêm, các sản phẩm công nghệ cao như định vị toàn cầu (GPS), Internet và một số sản phẩm được đưa vào phục vụ đời sống dân sự.

Ngày nay, sự tư nhân hóa cao độ ở mọi mặt trong đời sống kinh tế, xã hội, nhà nước chỉ đóng vai trò là trọng tài, vũ khí, trang bị quân sự trở thành loại hàng hóa công đặc biệt, khách hàng lớn nhất là nhà nước Mĩ. Trong cuộc chiến tranh Côxôvô cuối thế kỷ 20, nhà nước Mĩ đã đặt hàng nền công nghiệp Quốc phòng hàng tỉ đô la để mua khí tài quân sự phục vụ cho cuộc chiến. Trong xu thế toàn cầu hóa ngành công nghiệp Quốc phòng, các mặt hàng quân sự trước đây thuộc độc quyền sản xuất của các công ti Mĩ, thì sang thế kỷ 21 đã được nhiều quốc gia sản xuất, như dự án phát triển máy bay tiêm kích F-35, là sản phẩm được 9 quốc gia xây dựng, cấp vốn và thử nghiệm (gồm Úc, Canada, Đan Mạch, Italia, Hà Lan, Na Uy, Thổ Nhĩ Kỳ, Anh và Mĩ).

Công nghiệp Quốc phòng tại Trung Quốc
Thời kì những năm 50, 60 của thế kỷ 20, ngành công nghiệp Quốc phòng vốn được sự giúp đỡ, trang bị của Liên Xô nên ngay sau thời kì giải phóng, hàng loạt các cơ sở công nghiệp Quốc phòng đã được xây dựng ở vùng Đông Bắc Trung Quốc (Hắc Long Giang, Liêu Ninh, Cát Lâm). Những vũ khí, trang bị nổi tiếng thời kì đầu của Trung Quốc như ô tô quân sự Hồng Hà, xe tăng kiểu 59, máy bay tiêm kích J-5, J-6, tên lửa phòng không Hồng Kì-2, đều mang dấu ấn rõ nét của Liên Xô.

Sau một thời gian dài bị đình trệ về công nghệ, kĩ thuật và bị thu nhỏ về quy mô, nền công nghiệp Quốc phòng Trung Quốc đã trải qua quá trình cơ cấu lại một cách sâu rộng, trở nên tinh gọn, có khả năng đáp ứng hiệu quả hơn và tốt hơn các yêu cầu về công nghệ cao của Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA). Năm 1982, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Công nghiệp quốc phòng Trung Quốc là một cơ quan ngang bộ bao gồm Ủy ban Khoa học và Công nghệ quốc phòng, Sở Công nghiệp Quốc phòng nhà nước và Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Trang bị thuộc Quân ủy Trung ương, có nhiệm vụ hoạch định chính sách cho mua sắm quốc phòng và có vai trò như một cơ quan chịu trách nhiệm về việc nghiên cứu và phát triển khoa học, công nghệ cho lĩnh vực quân sự.

Năm 1998, có sự tổ chức lại của ngành công nghiệp Quốc phòng Trung Quốc, tiêu điểm chính của việc tổ chức lại là chia tách khối đặt hàng và khối cung ứng ra làm 2 phần tách biệt, bộ phận cung ứng vẫn lấy tên COSTIND.

Tháng 3.2008, COSTIND được hợp nhất vào “siêu bộ” có tên Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin và vẫn giữ vai trò quản lí nhà nước về khoa học, công nghệ và công nghiệp Quốc phòng. COSTIND được đổi tên thành SASTIND (Cục Quản lí khoa học, Công nghệ và Công nghiệp quốc phòng, States Administration for Science, Technology and Industry for National Defence). Các tổ chức dưới sự quản lí của COSTIND (nay là SASTIND) gồm 5 trường đại học, 2 viện nghiên cứu và 10 tập đoàn kinh tế (Tập đoàn Công nghiệp Hàng không số 1, Tập đoàn Công nghiệp Hàng không số 2, Tập đoàn Công nghiệp Hoa Bắc, Tập đoàn Công nghiệp Hoa Nam, Tập đoàn Công nghiệp đóng tàu Trung Quốc, Tập đoàn Đóng tàu nhà nước Trung Quốc, Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không vũ trụ Trung Quốc, Tập đoàn Điện máy Hàng không vũ trụ Trung Quốc, Tập đoàn Hạt nhân quốc gia Trung Quốc, Tập đoàn Kĩ thuật và Xây dựng Hạt nhân Trung Quốc).

Đến năm 2014, Trung Quốc sản xuất được hầu hết các loại vũ khí, trang bị kĩ thuật hiện đại vừa đáp ứng cho nhu cầu của Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc vừa cho xuất khẩu. Tập đoàn Công nghiệp Hoa Bắc (NORINCO) sản xuất hầu như toàn bộ các sản phẩm quân sự cho lục quân Trung Quốc, gồm: các loại xe tăng chiến đấu chủ lực, các loại xe bọc thép chở quân, các hệ thống pháo tự hành, các loại pháo lựu 155 mm, các hệ thống hỏa tiễn phóng loạt, hệ thống tên lửa chống tăng, cối, hệ thống phòng không, các loại vũ khí nhỏ và đạn, các hệ thống điều khiển bắn, các phương tiện công binh…

Công nghiệp Quốc phòng tại Hàn Quốc
Ngành công nghiệp Quốc phòng Hàn Quốc, trước những năm 70 của thế kỷ 20, chủ yếu nhập khẩu vũ khí, trang bị; sản xuất phụ tùng, linh kiện theo giấy phép của nước ngoài (chủ yếu là của Mĩ). Từ năm 1971, Hàn Quốc thành lập Cục Trang bị quốc phòng (PDA, thuộc BQP). Từ đó, PDA đã góp phần vào việc củng cố và hiện đại hóa các trang bị quân sự của Hàn Quốc. Đến những năm 90 của thế kỷ 20, ngành công nghiệp Quốc phòng Hàn Quốc đã cung cấp được 70% các loại vũ khí, bao gồm các loại đạn, các loại thiết bị thông tin, các loại xe quân sự, các loại quân phục… cho Quân đội Hàn Quốc.

Các công ti quốc phòng của Hàn Quốc thành lập một tổ chức dân sự phi lợi nhuận, với tên gọi Hiệp hội Công nghiệp quốc phòng Hàn Quốc, hoạt động vì mục đích thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp Quốc phòng Hàn Quốc. Các hoạt động chính của Hiệp hội Công nghiệp quốc phòng Hàn Quốc: xây dựng những chính sách để phát triển công nghiệp Quốc phòng; thực thi các chính sách về công nghiệp Quốc phòng đã được chính phủ ban hành; xúc tiến thương mại quốc tế cho ngành công nghiệp Quốc phòng; khảo sát và nghiên cứu trong lĩnh vực thương mại của ngành công nghiệp Quốc phòng; bảo lãnh về tài chính cho các hoạt động nghiên cứu, phát triển và các hợp tác mua bán; xuất bản những tạp chí, ấn phẩm về quốc phòng, khoa học và công nghệ.

Các sản phẩm vũ khí của Hàn Quốc bắt đầu được sản xuất từ năm 1971, khi Bộ Quốc phòng Hàn Quốc xây dựng một dự án lắp ráp loại súng M-16 của Mĩ. Cũng trong những năm 70 của thế kỷ 20, Hàn Quốc đã kí một số thỏa thuận để sản xuất theo giấy phép một số các loại vũ khí theo thiết kế của Mĩ, bao gồm các loại lựu đạn, cối, mìn và các loại súng không giật.

Đến năm 1990, các công ti của Hàn Quốc kí một số hợp đồng sản xuất các loại xe tăng, các loại pháo tự hành và pháo xe kéo, 2 loại xe thiết giáp và 2 kiểu trực thăng. Công ti Hyundai đã sản xuất 88 xe tăng (thường được gọi là K-1) tại Changwon. Xe tăng K-1 là kết quả của sự hợp tác nghiên cứu, thiết kế giữa Quân đội Hàn Quốc và Mĩ, pháo có cùng cỡ nòng 105 mm như loại M48A5, tuy nhiên một số thành phần như hệ thống điều khiển bắn, hệ thống truyền động đã được cải tiến. Công ti Hyundai và các nhà thầu phụ Hàn Quốc đã sản xuất hầu hết các hệ thống này, trong khi Công ti Samsung sản xuất loại pháo lựu tự hành M-109, các công ti Deawoo và Asia Morto đã hợp tác để sản xuất các loại xe bánh lốp và các loại xe bọc thép chở quân.

Trong suốt những năm 70 và 80 của thế kỷ 20, Hàn Quốc đã trở thành nhà sản xuất hàng đầu các loại tàu biển, bao gồm các loại tàu chở dầu cỡ lớn và các giàn khoan dầu. Các nhà đóng tàu chính là Hyundai và Deawoo đã xây dựng được những xưởng rất lớn tại Ulsan và đảo Koje phía nam Pusan vào giữa những năm 80 của thế kỷ 20.

Trong năm 1990, ngành đóng tàu Hàn Quốc đã tự thiết kế 2 chiếc tàu lớn; hợp tác với các công ti của Mĩ, Italia và Đức thiết kế các loại tàu khác nhau. Các sản phẩm của nền công nghiệp Quốc phòng Hàn Quốc được chia theo các lĩnh vực: vũ khí nhỏ và pháo binh, đạn và thuốc nổ, xe quân sự, điện tử truyền thông, máy bay, tàu hải quân.

Hiện nay, ngành công nghiệp Quốc phòng Hàn Quốc có khả năng sản xuất nhiều hệ thống vũ khí thông thường và sản xuất những hệ thống vũ khí hiện đại để tự trang bị và xuất khẩu. Những mũi nhọn của ngành công nghiệp Quốc phòng Hàn Quốc tập trung vào nghiên cứu, chế tạo: các ngành công nghiệp vi điện tử, hàng không vũ trụ, công nghiệp hóa dầu, đóng tàu, chế tạo máy, sản xuất xe tăng, xe thiết giáp, đóng tàu sân bay... Những năm gần đây, Hàn Quốc đầu tư cho quốc phòng rất lớn, mỗi năm chi khoảng 2,6% GDP cho ngân sách quốc phòng để phát triển khoa học quân sự, huấn luyện, vũ khí, trang bị.

Công nghiệp Quốc phòng tại Ấn Độ
Ngành công nghiệp Quốc phòng Ấn Độ hiện nay đã có 39 nhà máy, xí nghiệp sản xuất vũ khí và 8 công ti thuộc sở hữu nhà nước, sản xuất hàng quốc phòng cung cấp trang bị và dự trữ quốc phòng. Ngoài ra, có thể huy động năng lực của khu vực dân sự cho mục tiêu đó. Tất cả 39 nhà máy sản xuất vũ khí của Ấn Độ được chia thành 5 nhóm theo chủng loại sản phẩm: đạn và thuốc nổ, súng, xe cơ giới và trang bị, xe tăng - thiết giáp, khí tài. 8 công ti thuộc sở hữu nhà nước sản xuất hàng quốc phòng bao gồm: Công ti Hàng không vũ trụ Hindustan, Công ti Điện tử Bharat, Công ti Xe máy công trình Bharat, Công ti Đóng tàu Mazagon, Công ti Đóng tàu Garden Reach, Công ti Đóng tàu Goa, Công ti Thuốc nổ Bharat, Công ti Mishra Dhatu Nigam.

Về lĩnh vực nghiên cứu - phát triển, Ấn Độ có Cơ quan Nghiên cứu và Phát triển quốc phòng, gồm 39 nhà máy quốc phòng và 8 công ti nhà nước. Cơ quan này chịu sự giám sát của Ủy ban Quốc phòng của Quốc hội, Tổng kiểm toán nhà nước. DRDO có cơ sở hạ tầng lớn, 34.000 nhân viên, trong đó có 16.000 nhân viên khoa học kĩ thuật. Cơ quan này điều hành một mạng lưới 52 phòng thí nghiệm, 70 viện nghiên cứu, 50 trung tâm khoa học công nghệ quốc gia, 150 cơ sở công nghiệp nhà nước và tư nhân. Các hoạt động nghiên cứu và phát triển của DRDO gồm: lĩnh vực hàng không, pháo binh, tên lửa, các thiết bị đo đạc và điện tử, các loại xe chiến đấu, công trình, hệ thống hải quân, công nghệ quân sự, nghiên cứu chất nổ, nghiên cứu địa hình, ứng dụng tin học tiên tiến, rôbôt...

Công nghiệp Quốc phòng tại Đức
Trước Chiến tranh thế giới thứ hai, CHLB Đức là một quốc gia hùng mạnh về nhiều phương diện, trong đó có công nghiệp Quốc phòng, song bị tàn phá nặng nề trong chiến tranh. Sau chiến tranh, để khắc phục những khó khăn và thúc đẩy công nghiệp Quốc phòng phát triển, chính quyền Đức đã thực hiện nhiều biện pháp mạnh như: tư nhân hóa nền công nghiệp Quốc phòng; cho phép nước ngoài đầu tư trực tiếp 100% vốn vào lập công ti sản xuất quốc phòng; dành khoảng 20% tổng doanh thu của công nghiệp Quốc phòng cho tái đầu tư, làm kinh phí nghiên cứu, phát triển vũ khí, trang bị quân sự; nhà nước hỗ trợ tăng cường sáp nhập các công ti thành những tập đoàn quốc phòng lớn để có thêm tiềm lực công nghệ, đầu tư vốn có chiều sâu và mở rộng sản xuất.

Đến năm 2014, nền công nghiệp Quốc phòng Đức đã phát triển ở trình độ cao, có khả năng đáp ứng hầu hết các nhu cầu và xuất khẩu. Tổng giá trị sản xuất hằng năm (những năm đầu thế kỷ 21) của nền công nghiệp Quốc phòng Đức đạt khoảng 28 tỉ Ơrô (trong khi kinh phí mua sắm của QĐ chỉ khoảng 6 tỉ Ơrô, còn lại để xuất khẩu). Một số tập đoàn công nghiệp Quốc phòng tiêu biểu của Đức: Tập đoàn hàng không vũ trụ và quốc phòng châu Âu (EADS), Tập đoàn Krauss-Maffei Wegmann (KMW), Tập đoàn Rheinmetall, Tập đoàn Thyssenkrupp Marine Systems, Tập đoàn MTU Aero Engines. Mỗi tập đoàn tập trung vào chế tạo các loại vũ khí, trang bị quân sự đặc thù như: EADS sản xuất các loại máy bay Airbus dân sự và quân sự, máy bay trực thăng, các thiết bị phục vụ cho chương trình không gian, vệ tinh, các hệ thống quân sự trên đất liền, trên không và trên biển; KMW tập đoàn lưỡng dụng, đa ngành, với những lĩnh vực mũi nhọn: công nghệ nhựa, kĩ thuật ứng dụng và tự động, xử lí bề mặt và vận tải.

Công nghiệp Quốc phòng tại Nhật Bản
Ngành công nghiệp Quốc phòng Nhật Bản trước 2 cuộc chiến tranh thế giới được đánh giá thuộc loại hàng đầu thế giới, ngang hàng với Mĩ với việc chế tạo được các loại máy bay chiến đấu hiện đại như Aichi-D3A, A6M Reisen (Zero), Ki-45; thiết giáp hạm hàng đầu thế giới Yamoto... Sau đó, Nhật Bản tập trung vào phát triển kinh tế, tái thiết đất nước. Do đó, công nghiệp Quốc phòng gần như bị đóng cửa hoàn toàn hoặc chuyển sang sản xuất các mặt hàng dân sự và chỉ được hồi sinh vào năm 1952 khi một số công ti trong nước thực hiện các công tác sửa chữa và duy trì trang thiết bị quân sự cho Quân đội Mĩ tại châu Á. Công nghiệp Quốc phòng phát triển đầy đủ trở lại từ năm 1954 và trở thành thành phần quan trọng của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (JSDF).

Tháng 7 năm 1970, Nhật Bản công bố 5 mục tiêu cho việc xây dựng công nghiệp Quốc phòng: tổ chức nghiên cứu và phát triển, nỗ lực sản xuất vũ khí trong nước, sử dụng các ngành công nghiệp dân sự để sản xuất vũ khí, thiết lập các mục tiêu dài hạn, giới thiệu và cạnh tranh vào lĩnh vực sản xuất quốc phòng.

Tính đến cuối thập niên 70 của thế kỷ 20, công nghiệp Quốc phòng Nhật Bản đã có đủ khả năng sản xuất hầu hết các trang thiết bị quân sự hiện đại, bao gồm máy bay, xe tăng, pháo, tàu mặt nước và tàu ngầm... ngoại trừ một số trang thiết bị quá phức tạp như máy bay chỉ huy và cảnh báo sớm trên không E-2C Hawkeye được nhập khẩu từ Mĩ.

Do phải thực hiện chính sách giới hạn về quân đội và không xuất khẩu vũ khí, những vũ khí sản xuất ra chủ yếu để phục vụ nhu cầu của lực lượng phòng vệ, nên quy mô nền công nghiệp Quốc phòng Nhật Bản không lớn, không rầm rộ như các nước Mĩ, Nga, Trung Quốc. Tuy nhiên, Nhật Bản vẫn có những sản phẩm quân sự hiện đại như xe tăng chiến đấu chủ lực kiểu 90, máy bay tiêm kích Mitsubishi F-2, tàu khu trục Aegis lớp Kongo...

Hiện nay, công nghiệp Quốc phòng Nhật Bản có 12 nhà sản xuất, chiếm 95% đơn hàng quốc phòng trong nước. Trong đó có những tập đoàn chế tạo vũ khí được xem là hàng đầu khu vực cũng như trên thế giới như: Mitsubishi Heavy Industries, Kawasaki Heavy Industries, Mitsubishi Electric Corporation, Ishikawajima-Harima Heavy Industries.

Công nghiệp Quốc phòng tại Việt Nam

Giai đoạn 1945-1954
Ngay từ khi mới thành lập nước, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có nhiều chủ trương, chính sách để chuẩn bị xây dựng cơ sở, phát triển ngành công nghiệp Quốc phòng, nhằm từng bước nghiên cứu, chế tạo vũ khí, trang bị chuẩn bị kháng chiến lâu dài. Ngày 15.9.1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ thị thành lập Phòng Quân giới trực thuộc Bộ Quốc phòng - Cơ quan điều hành cao nhất của ngành Quân giới Việt Nam, với 2 nhiệm vụ: thu thập, mua sắm vũ khí và tổ chức cơ sở sản xuất vũ khí. Ngày 25.3.1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh kí sắc lệnh tổ chức lại cơ quan Bộ Quốc phòng, trong đó có Chế tạo Quân giới Cục (tức Phòng Quân giới thành Cục Quân giới), nền móng hình thành và bước đầu phát triển công nghiệp Quốc phòng Việt Nam. Hoạt động của công nghiệp Quốc phòng trong thời kì này có quy mô không lớn, trình độ chưa cao, nhưng mang tính nhân dân sâu rộng, kịp thời đáp ứng những yêu cầu cấp thiết về sửa chữa và cung cấp vũ khí trên chiến trường. Kết quả có nhiều thành công trong nghiên cứu - sản xuất lựu đạn, mìn và bước đầu nghiên cứu, chế tạo súng badôca.

Giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp, các binh công xưởng được thành lập. Trung bình mỗi xưởng có khoảng trên dưới 100 công nhân (một số xưởng có 200-300) với 10-15 (một số xưởng có 20-30) cỗ máy công cụ (tiện, phay, bào, khoan, dập…); máy phát động lực thường là những máy hơi nước nhỏ (máy locomobile loại vừa, tàu lăn đường kiểu Anbarê, động cơ ô tô kiểu Peugeot, Ford, GMC đã cải biên chạy khí than). Do điều kiện chiến tranh và kinh tế còn nghèo, nên việc sản xuất còn rất thủ công, nhà xưởng được làm dã chiến (bằng tre, gỗ; giống nhà dân, đặt trong vườn, dưới rặng tre, rặng dừa, trong đình, chùa...) hoặc mượn nhà dân, tiện triển khai và cơ động khi có chiến sự; công nhân thường ở nhờ nhà dân. Ở đồng bằng Nam Bộ, có nhiều kênh rạch, nhiều xưởng phải đặt trên ghe, thuyền, chỉ những bộ phận rèn đúc để trên bờ, khi địch càn quét thì đưa cả lên thuyền chuyển đi nơi khác. Riêng ở Khu 8, nhà xưởng còn được làm theo kiểu lắp ghép, dễ tháo lắp, cất giấu, sơ tán, di chuyển...

Cuối năm 1947, công nghiệp Quốc phòng Việt Nam được phát triển với việc ra đời hàng loạt nhà máy, xí nghiệp thuộc quyền quản lí của Cục Quân giới (89 xưởng, 12 công trường) và Ban Vũ khí dân quân, với hơn 24.000 công nhân. Đến năm 1950, công nghiệp Quốc phòng Việt Nam có 150 nhà máy, công xưởng và hàng trăm công trường hoặc tổ vũ khí với số công nhân hơn 25.000 người. Vũ khí, trang bị kĩ thuật được sản xuất tăng lên hằng năm. Chỉ tính từ năm 1946 đến năm 1950, các xưởng quân giới từ Liên khu 4 trở ra đã sản xuất được 1.323 t vũ khí, đạn dược các loại, trong đó có cối các cỡ 60 mm, 120 mm, súng SKZ... Trong thời gian này, các xưởng quân nhu, quân dược cũng được thành lập. Đến năm 1949, đã có 21 cơ sở quân dược với hơn 1.200 công nhân và 20 cơ sở quân nhu với gần 1.700 công nhân. Nhịp độ sản xuất vũ khí, đạn dược phát triển rất mạnh. Tính theo khối lượng tấn và lấy chỉ số năm 1946 là 100, thì nhịp độ sản xuất vũ khí đạn dược ở Liên khu 4 trở ra tăng hằng năm như sau: năm 1946 là 10, năm 1947 là 707, năm 1948 là 1.044 và năm 1949 là 3.544.

Trong kháng chiến chống Mỹ
Trong kháng chiến chống Mỹ, cơ cấu tổ chức, quy mô sản xuất và các sản phẩm của một nền công nghiệp Quốc phòng Việt Nam phát triển tương đối nhanh. Cùng với việc đẩy mạnh sản xuất các loại vũ khí cơ bản (súng và đạn cho bộ binh, mìn, lựu đạn...), các cơ sở nghiên cứu và nhà máy quân giới đã bám sát thực tiễn chiến đấu trên các chiến trường, tích cực nghiên cứu, cải biên, cải tiến và chế tạo được nhiều loại vũ khí có công lực, nâng cao hiệu quả sử dụng một số loại vũ khí hiện đại do các nước bạn sản xuất; đồng thời, tích cực nghiên cứu biện pháp chống phá, làm giảm hiệu lực một số loại vũ khí hiện đại của địch, đặc biệt là trong lĩnh vực chiến tranh điện tử...

Giai đoạn 1975 đến nay
Sau năm 1975 đến nay, công nghiệp Quốc phòng Việt Nam đạt được những kết quả quan trọng, giải quyết được nhiều vấn đề có tính cấp bách trước mắt cũng như lâu dài. Từ việc phải dựa vào nguồn cung cấp vũ khí, trang bị kĩ thuật của nước ngoài thông qua cơ chế viện trợ QS là chủ yếu, đến khi bước vào thời kì hội nhập, nội lực kinh tế đất nước đã phát triển, đủ sức tự bảo đảm cho các nhu cầu của lực lượng vũ trang, thông qua cơ chế mua bán quốc tế hoặc đầu tư cho công nghiệp Quốc phòng nghiên cứu, sản xuất. Đây là sự thay đổi cơ bản trong mối quan hệ giữa Việt Nam với các đối tác trên thị trường quốc tế về mua bán vũ khí và chuyển giao công nghệ quân sự.

Đồng thời, Việt Nam cũng đã từng bước hội nhập, tham gia kí kết và thực hiện nghiêm túc các điều ước quốc tế liên quan tới kiểm soát vũ khí, trên cơ sở bảo đảm các lợi ích quốc gia và tôn trọng luật pháp quốc tế. Việc mở rộng hợp tác song phương, đa phương, gia nhập các tổ chức quốc tế và khu vực, thiết lập các mối quan hệ đối tác chiến lược, kí kết các thỏa thuận hợp tác liên chính phủ về kinh tế, quốc phòng, KTQS… đã nâng vị thế của đất nước và tạo môi trường quốc tế thuận lợi hơn cho công nghiệp Quốc phòng được tiếp cận và mở rộng mối quan hệ hợp tác, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, mua sắm vật tư kĩ thuật với nhiều đối tác khác nhau trên thế giới.

Sau khi gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), Việt Nam đã có những doanh nghiệp đạt được tốc độ tăng trưởng cao trong sản xuất, kinh doanh, với doanh thu xuất khẩu hàng kinh tế đạt vài chục triệu đô la/năm. Thành công của các dự án hợp tác quốc tế trong lĩnh vực công nghiệp Quốc phòng cũng bước đầu góp phần khẳng định Việt Nam là một đối tác tin cậy, tôn trọng các cam kết quốc tế và có trách nhiệm đối với sự nghiệp gìn giữ hòa bình trên thế giới; đồng thời, tạo được một số chuyển biến mới về chất trong năng lực nghiên cứu, thiết kế, chế tạo của ngành công nghiệp Quốc phòng.

Pháp lệnh Công nghiệp Quốc phòng
Pháp lệnh Công nghiệp quốc phòng do Ủy ban Thường vụ Quốc hội sửa đổi năm 2018 quy định tổ chức hoạt động công nghiệp Quốc phòng có 2 loại hình: cơ sở công nghiệp Quốc phòng nòng cốt (do Quân đội trực tiếp quản lí) và cơ sở công nghiệp Quốc phòng động viên (cơ sở công nghiệp ngoài quân đội). Ngoài ra, các tổ chức, cá nhân khác khi có đủ điều kiện theo quy định của Chính phủ thì đều có thể tham gia hoạt động công nghiệp Quốc phòng.

Đây là cơ chế tổ chức để mở rộng phạm vi hoạt động sản xuất hàng quốc phòng nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của cả nước và của nền kinh tế quốc dân để xây dựng và phát triển nền công nghiệp Quốc phòng phù hợp với thực tế. Cơ sở công nghiệp Quốc phòng nòng cốt có nhiệm vụ nghiên cứu, sản xuất, sửa chữa lớn, cải tiến, hiện đại hóa vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự, vật tư kĩ thuật được Nhà nước đầu tư phục vụ quốc phòng, an ninh, làm nòng cốt xây dựng và phát triểncông nghiệp Quốc phòng, do BQP trực tiếp quản lí.

Hoạt động của cơ sở công nghiệp Quốc phòng nòng cốt gồm: nghiên cứu, phát triển, sản xuất, bảo dưỡng, sửa chữa lớn, cải tiến, hiện đại hóa vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự, vật tư kĩ thuật và các sản phẩm khác phục vụ quốc phòng theo đặt hàng hoặc giao kế hoạch; hướng dẫn chuyển giao công nghệ, đào tạo, huấn luyện nhân lực, chuẩn bị động viên công nghiệp; chuẩn bị các điều kiện bảo đảm theo yêu cầu sản xuất, sửa chữa vũ khí, trang bị khi đất nước chuyển sang thời chiến; liên doanh, liên kết với các tổ chức kinh tế để sản xuất các sản phẩm phục vụ quốc phòng, an ninh và tham gia phát triển kinh tế, xã hội theo quy định của pháp luật. Lộ trình đổi mới tổ chức, quản lí cơ sở công nghiệp Quốc phòng nòng cốt theo chiến lược phát triển công nghiệp Quốc phòng do Chính phủ quy định.

Cơ sở công nghiệp Quốc phòng động viên là cơ sở sản xuất công nghiệp được Nhà nước đầu tư xây dựng năng lực sản xuất phục vụ quốc phòng theo quy định của Pháp lệnh Động viên công nghiệp; có nhiệm vụ: trong thời bình thực hiện nhiệm vụ quản lí, bảo quản, sản xuất thử để duy trì năng lực thiết bị dây chuyền, tham gia nghiên cứu, sản xuất, cung ứng sản phẩm, dịch vụ phục vụ quốc phòng, an ninh theo đặt hàng của Bộ Quốc phòng; thực hiện nhiệm vụ động viên công nghiệp theo quy định của Pháp lệnh Động viên công nghiệp.

Chức năng, nhiệm vụ của Công nghiệp Quốc phòng
Chức năng, nhiệm vụ của công nghiệp Quốc phòng trong giai đoạn hiện nay: nghiên cứu, phát triển, sản xuất, bảo dưỡng, sửa chữa lớn, cải tiến, hiện đại hóa vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự, vật tư kĩ thuật và các sản phẩm phục vụ quốc phòng; tham gia phát triển kinh tế, xã hội, góp phần thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; bảo đảm nhu cầu sản phẩm quân sự cho sự nghiệp quốc phòng, an ninh cả thời bình và thời chiến, đồng thời làm nòng cốt thực hiện chuẩn bị động viên công nghiệp để mở rộng năng lực sản xuất quân sự khi cần thiết; quản lí kỹ thuật quân sự và đảm nhiệm một số khâu mà các ngành công nghiệp khác không có khả năng làm được, đi sâu vào kỹ thuật quân sự với mức độ chuyên môn hóa cao, nơi thiết kế, chế tạo mẫu, sản xuất thử vũ khí, đạn và các phương tiện chiến tranh đặc thù.

Trong tương lai
Để hòa nhập vào nền kinh tế và thực hiện kết hợp kinh tế với quốc phòng, quốc phòng với kinh tế, công nghiệp Quốc phòng đã kịp thời chuyển đổi theo hướng phát triển công nghệ lưỡng dụng và tham gia sản xuất sản phẩm dân dụng phục vụ nhu cầu dân sinh, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế, xã hội. Trên thế giới, công nghiệp Quốc phòng luôn được các nước đầu tư phát triển, nhất là các nước có tiềm năng kinh tế và khoa học công nghệ.

Hiện nay, dưới tác động của toàn cầu hóa, môi trường an ninh quốc tế đã và đang có nhiều biến động phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp tới an ninh và lợi ích của nhiều nước. Tình hình kinh tế thế giới lâm vào khó khăn làm cho ngân sách quốc phòng và thị trường đầu ra của công nghiệp Quốc phòng các quốc gia bị thu hẹp. Tác động của cách mạnh quân sự mới dựa trên những thành tựu về khoa học công nghệ, nhất là trong lĩnh vực khoa học thông tin đã làm thay đổi cách thức tiến hành chiến tranh và chế tạo vũ khí, trang bị mới, đồng thời thúc đẩy sự cải tổ mạnh mẽ nền công nghiệp Quốc phòng thế giới cũng như trong nước theo xu hướng: mở rộng quy mô thông qua sáp nhập, hợp nhất các tập đoàn, công ti, xí nghiệp công nghiệp Quốc phòng; ưu tiên nghiên cứu, phát triển vũ khí công nghệ cao; điều chỉnh cơ cấu sản phẩm, kết hợp  và dân dụng, ưu tiên phát triển công nghệ lưỡng dụng; thúc đẩy nghiên cứu, hợp tác phát triển khoa học công nghệ quân sự.

Xem thêm

 Kinh tế quân sự

Chú thích
Công nghiệp
Công nghiệp Quốc phòng
Kinh tế quân sự


title: Palazzo Vecchio

text:
Palazzo Vecchio ( nghĩa là "Cung điện cổ") là tòa thị chính của Florence, Italy. Công trình đặt tại quảng trường Piazza della Signoria với bản sao tượng David của Michelangelo cùng với bộ sưu tập tượng liền kề Loggia dei Lanzi.

Ban đầu công trình được gọi là Palazzo della Signoria, lấy tên của Signoria xứ Florence, người cầm quyền của Cộng hòa Florence. Tòa nhà còn một số tên khác như: Palazzo del Popolo, Palazzo dei Priori, và Palazzo Ducale, phù hợp với việc sử dụng cung điện cho từng mục đích trong chiều dài lịch sử của mình. Công trình có được tên hiện tại khi dinh thự của công tước Medici được di chuyển ngang qua sông Arno để đến điện Palazzo Pitti.

Lịch sử

Vào năm 1299, thành phố và người dân Florence quyết định xây dựng một cung điện sẽ là xứng đáng với tầm quan trọng của thành phố, và cũng quan trọng cho ý nghĩa phòng thủ, đặc biệt trong lúc loạn thẩm phán ở các xã. Arnolfo di Cambio, chính là kiến trúc sư của Duomo và nhà thờ Santa Croce, bắt đầu xây dựng cung điện trên những tàn tích của Palazzo dei Fanti và Palazzo dell'Esecutore di Giustizia, từng thuộc sở hữu của gia đình Uberti. Giovanni Villani (1276–1348) viết trong cuốn Nuova Cronica của ông rằng gia đình Uberti là "những tên phản loạn của Florence và Ghibellines", và nói rằng cung điện được xây dựng để đảm bảo rằng dinh thự của gia đình Uberti sẽ không bao giờ được xây dựng lại trên cùng một vị trí

Khối nhà lập phương được xây bằng các khối đá đặc và nhám, với hai dãy cửa sổ kép sáng theo kiểu Gothic, mỗi cửa sổ đều có vòm hình ba lá. Vào thế kỷ 15, Michelozzo Michelozzi đã thêm các phù điêu trang trí hình thập giá và hoa lily Florence tại các mắt cửa giữa các vòm hình ba lá. Tòa nhà được dự định khánh thành với một vòng tường thành bao quanh được đỡ bởi các vòm nhỏ và rầm nhà. Dưới vòm là một loạt chín phù hiệu của nước cộng hòa Florence. Một số các vòm có thể được sử dụng như là lỗ châu mai (spiombati) để đổ dầu nóng hoặc thả đá xuống nhằm chống kẻ xâm lược.

Tòa nhà kiên cố, chắc chắn được tăng cường bởi một tháp đồng hồ đơn giản. Giovanni Villani viết rằng Arnolfo di Cambio đã kết hợp tháp cổ của gia đình Foraboschi (tòa tháp này sau đó được gọi là "La Vacca" hoặc "Con Bò") vào mặt tiền của tòa tháp mới làm cấu trúc phụ của nó; đây là lý do tại sao tháp hình chữ nhật (chiều cao 94 m) đặt ngay chính giữa trong công trình. Tháp này chứa hai buồng giam nhỏ, đã có lúc nơi này giam giữ Cosimo de 'Medici (Trưởng lão) (1435) và Girolamo Savonarola (1498). Tòa tháp được đặt theo tên của nhà thiết kế Torre d'Arnolfo. Chiếc đồng hồ lớn, một kim của tháp ban đầu được lắp ráp vào năm 1353 bởi Florentine Nicolò Bernardo, nhưng được thay thế vào năm 1667 với bản sao của Georg Lederle từ thị trấn Augsburg của Đức (người Ý gọi ông là Giorgio Lederle của Augusta) và được lắp đặt bởi Vincenzo Viviani.

Công tước Cosimo I de 'Medici (sau này trở thành Đại công tước) đã chuyển nơi làm việc chính thức của mình từ cung điện Medici qua Larga đến Palazzo della Signoria vào tháng 5 năm 1540, đây là dấu hiệu sự an toàn của quyền lực của gia tộc Medici tại Florence. Khi Cosimo sau đó được đưa đến Palazzo Pitti, ông chính thức đổi tên tòa nhà này thành thành Palazzo Vecchio nghĩa là "Cung điện cổ". Mặc dù ngay liền ngay bên cạnh quảng trường, Piazza della Signoria thì vẫn giữ tên ban đầu. Cosimo ủy nhiệm Giorgio Vasari xây dựng lối đi trên mặt đất, hành lang Vasari, từ Palazzo Vecchio, qua Uffizi, qua cầu Ponte Vecchio đến điện Palazzo Pitti. Cosimo I cũng chuyển ghế của chính phủ sang Uffizi.

Cung điện đã đạt được tầm quan trọng mới khi làm nơi làm việc của chính phủ lâm thời thống nhất của Ý từ năm 1865–71, tại thời điểm Florence đã trở thành thủ đô tạm thời của Vương quốc Ý. Mặc dù hầu hết các phần Palazzo Vecchio bây giờ là một bảo tàng, nó vẫn là biểu tượng và trung tâm của chính quyền địa phương; kể từ năm 1872, trụ sở của thị trưởng thành phố Florence và giờ đây là trụ sở của Hội đồng Thành phố được đặt tại đây. Tòa tháp bây giờ hiện có ba chuông; cái lâu đời nhất được đúc tận thế kỷ 13.

Ghi chú

Kiến trúc Ý

Bảo tàng và triển lãm nghệ thuật Firenze
Tòa thị chính Ý
Cung điện Firenze
Kiến trúc Gothic ở Firenze
Kiến trúc Ý trung cổ


title: Danh sách phát minh và khám phá của người Hà Lan

text:
Hà Lan, bất chấp diện tích và dân số thực sự khiêm tốn, có một phần đóng góp đáng kể trong quá trình hình thành nên xã hội hiện đại ngày nay. Đất nước Hà Lan và người Hà Lan đã có những cống hiến nền tảng cho nền văn minh của thế giới trong nhiều lĩnh vực quan trọng. Dưới đây là danh sách các phát minh, sáng kiến (ý tưởng đột phá) và khám phá được thực hiện bởi những người sinh ra tại Hà Lan hoặc không sinh ra tại đây nhưng dành phần lớn cuộc đời và sự nghiệp họ tại Hà Lan. Đây là những thành tựu mang tính đột phá của Hà Lan trong nhiều lĩnh vực như nghệ thuật, khoa học, kỹ thuật, công nghệ, thám hiểm, hàng hải, tư tưởng, kinh tế, tài chính, nông nghiệp...

Trong giai đoạn lịch sử từ cuối thế kỷ XVI cho tới đầu thế kỷ XVIII (Thời đại Khám phá), những nhà thám hiểm và họa đồ nói tiếng Hà Lan đã có đóng góp lớn trong hành trình khám phá và hoàn thiện dần hình dạng bản đồ thế giới như ngày nay. Ở thời kỳ này, các nhà bản đồ học nói tiếng Hà Lan (như Gemma Frisius, Gerard Mercator, Abraham Ortelius, Lucas Janszoon Waghenaer, Petrus Plancius, Jodocus Hondius, Johannes Janssonius và hai cha con nhà Blaeu) cũng là những người đặt nền móng cho sự ra đời và phát triển của ngành khoa học bản đồ (cartography) hiện đại. Nhờ những chuyến thám hiểm của người Hà Lan, nhiều vùng đất trên thế giới từ chỗ gần như không được biết đến đối với cộng đồng bên ngoài (như trường hợp Quần đảo Svalbard, Quần đảo Falkland, Australia, Tasmania, New Zealand, Đảo Phục Sinh) mà lần đầu tiên có mặt trên bản đồ thế giới. Những nhà thám hiểm và họa đồ người Hà Lan cũng là những người đi tiên phong trong việc lập bản đồ lần đầu tiên một cách hệ thống các chòm sao của bầu trời thiên thể nam bán cầu ở cuối thế kỷ XVI. Trong số 88 chòm sao hiện hành do Hiệp hội Thiên văn Quốc tế (IAU) công nhận, có tất cả 15 chòm sao do người Hà Lan lập ra (bao gồm trong đó 12 chòm sao phương nam).

Danh sách được sắp xếp theo thứ tự các chữ cái trong bảng chữ cái tiếng Việt mở rộng.

A
 Australia, được coi vừa là hòn đảo lớn nhất vừa là lục địa nhỏ nhất thế giới (châu Úc). Nó được khám phá và đánh dấu một cách chính thức (không bị tranh chấp) trên bản đồ lần đầu tiên vào năm 1606 bởi những nhà thám hiểm do Willem Janszoon dẫn đầu, làm việc cho Công ty Đông Ấn Hà Lan. Những nhà thám hiểm người Hà Lan cũng là những người đầu tiên (không bị tranh chấp) khám phá và vẽ bản đồ gần 3/4 đường bờ biển (trừ bờ biển phía Đông) của đại lục Australia trong thế kỷ XVII, sớm hơn bất cứ quốc gia nào khác (không tính những người thổ dân bản địa Australia) có đóng góp trong lịch sử thám hiểm - khám phá Australia.

B
 Bán khống, khởi nguồn từ những nhà đầu tư Hà Lan trong Công ty Đông Ấn Hà Lan (tên viết tắt quốc tế: VOC) ở đầu thế kỷ XVII.
 Biến đổi Lorentz
 Blender, phần mềm đồ họa 3D miễn phí và nguồn mở.
 Bò Hà Lan (tên quốc tế: Holstein-Friesian), được lai giống đầu tiên trên thế giới khoảng hơn 2000 năm trước bởi những tổ tiên của người Hà Lan (Batavi) và người Frisia (Frisii) định cư trên lãnh thổ Hà Lan ngày nay.
 Bóng đá tổng lực (tiếng Hà Lan: totaalvoetbal), đặt nền tảng bởi cựu cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá người Hà Lan Rinus Michels. Johan Cruyff được xem là một hình mẫu đặc trưng trong trường phái bóng đá này.
 Bộ điều nhiệt (tên gọi trong tiếng Anh: thermostat), với mô hình làm việc đầu tiên được ghi nhận là của nhà sáng chế người Hà Lan (nhập cư tới Anh Quốc) Cornelis Drebbel đề xuất và chế tạo những năm 1620.

C
 Cape Town, thành phố (vùng đô thị) lâu đời nhất của Nam Phi, được sáng lập bởi người Hà Lan năm 1652.
 Cà rốt màu da cam, được nhân giống phổ biến lần đầu tiên trên thế giới tại Hà Lan từ thế kỷ XVI.
 CD, là đồng phát minh, kết quả của sự hợp tác nghiên cứu giữa hai công ty Philips (Hà Lan) và Sony (Nhật Bản) trong thập niên 1970.
 Chai Leiden, phát minh độc lập nhưng gần như cùng thời điểm (1745-1746) bởi hai nhà khoa học Pieter van Musschenbroek (người Hà Lan) và Ewald Georg von Kleist (người Đức). Tên gọi Leiden (hoặc Leyden) là có liên quan nhiều nhất tới 2 thứ: tên một thành phố của Hà Lan và tên một trường đại học nổi tiếng của thành phố này (Đại học Tổng hợp Leiden).
 Chòm sao: Apus (Thiên Yến), Camelopardalis (Lộc Báo), Chamaeleon (Yển Diên), Columba (Thiên Cáp), Dorado (Kiếm Ngư), Grus (Thiên Hạc), Hydrus (Thủy Xà), Indus (Ấn Đệ An), Monoceros (Kỳ Lân), Musca (Thương Dăng), Pavo (Khổng Tước), Phoenix (Phượng Hoàng), Triangulum Australe (Nam Tam Giác), Tucana (Đỗ Quyên) và Volans (Phi Ngư) là 15 chòm sao (trong đó bao gồm 12 chòm sao phương Nam) được công nhận trong danh sách 88 chòm sao hiện đại của Hiệp hội Thiên văn Quốc tế (tên viết tắt quốc tế: IAU). Tất cả 15 chòm kể trên được tạo mới bởi những nhà thám hiểm và họa đồ người Hà Lan (bao gồm Pieter Dirkszoon Keyser, Frederick de Houtman và Petrus Plancius) trong giai đoạn từ thập kỷ cuối thế kỷ XVI cho tới thập kỷ thứ hai của thế kỷ XVII. Các nhà thám hiểm và họa đồ người Hà Lan cũng là những người đầu tiên trong lịch sử để lập bản đồ một cách hệ thống các chòm sao ở xa về phía nam bán cầu thiên thể, bao gồm 12 chòm sao phương Nam (các chòm sao Apus, Chamaeleon, Dorado, Grus, Hydrus, Indus, Musca, Pavo, Phoenix, Triangulum Australe, Tucana và Volans) do Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận trong danh sách 88 chòm sao hiện đang được sử dụng rộng rãi ngày nay. Hệ thống 12 chòm sao phương Nam mới này do người Hà Lan tạo ra đã được Johann Bayer người Đức lấy để bổ sung vào tác phẩm Uranometria xuất bản năm 1603.
 Chủ nghĩa tư bản, với nhiều đặc tính hiện đại của nó, đặc biệt là mô hình kết hợp giữa kinh tế tư bản chủ nghĩa và xã hội tư sản trung lưu, đã được tiên phong ở quy mô toàn quốc lần đầu tiên trên thế giới tại Cộng hòa Hà Lan theo sau sự kiện Cách mạng Hà Lan nổ ra cuối thế kỷ XVI.
 Chủ nghĩa duy lý (tên gọi trong tiếng Anh: rationalism), với nhiều đặc tính hiện đại của nó, đã được đặt nền tảng trong thời kỳ hoàng kim Hà Lan (thế kỷ XVII) bởi những đại diện tiêu biểu như Hugo Grotius, Baruch Spinoza và Rene Descartes (ông sinh ra và lớn lên tại Pháp, nhưng dành một phần quan trọng 20 năm của cuộc đời và sự nghiệp trong Cộng hòa Hà Lan).
 Công nghệ phần mềm được đặt nền tảng bởi nhà khoa học người Hà Lan Edsger Dijkstra và một số đồng nghiệp trong những năm cuối thập niên 1960, với khái niệm lập trình cấu trúc từ những năm 1970 có ảnh hưởng lớn tới sự ra đời của nhiều ngôn ngữ lập trình phổ biến như ngôn ngữ Pascal, C, C++.
 Công ty đại chúng, với mô hình tổ chức và vận hành của Công ty Đông Ấn Hà Lan (tên viết tắt trong tiếng Hà Lan: VOC) được nhiều chuyên gia xem như hình mẫu hiện đại đầu tiên.
 Công ty đa quốc gia (tên tiếng Anh: multinational company, multinational corporation), cũng đôi khi được gọi là công ty xuyên quốc gia (tên tiếng Anh: transnational company, transnational corporation), với mô hình tổ chức và vận hành của Công ty Đông Ấn Hà Lan (tên viết tắt trong tiếng Hà Lan: VOC) được nhiều chuyên gia xem là hình mẫu chính thức đầu tiên (mang tính hiện đại) của loại doanh nghiệp này trên thế giới. Công ty được thành lập năm 1602, có trụ sở đầu não đặt tại thành phố Amsterdam (Cộng hòa Hà Lan), trung tâm điều hành đặt tại Batavia (thành phố Jakarta, Indonesia ngày nay) cùng với một loạt các chi nhánh đại diện thường trực đặt ở nhiều quốc gia châu Á (tính trong giai đoạn 1602-1799). Sự ra đời và lớn mạnh của Công ty Đông Ấn Hà Lan (VOC) trong thế kỷ XVII cũng được nhiều người xem là mốc khởi đầu chính thức của kỷ nguyên toàn cầu hóa trên thế giới ở cấp độ doanh nghiệp. Kể từ đây, mức độ ảnh hưởng của các doanh nghiệp (đặc biệt là các doanh nghiệp quy mô lớn như các công ty đa quốc gia) đối với kinh tế toàn cầu nói chung ngày càng lớn dần như chúng ta thấy ngày nay. Một thí dụ cụ thể là mức độ ảnh hưởng của tập đoàn Samsung và các tập đoàn đa quốc gia khác của Hàn Quốc đối với kinh tế Việt Nam (ở đây chỉ xét đến những doanh nghiệp Hàn Quốc có đầu tư trực tiếp vào Việt Nam) có lúc có thể lấn át cả ảnh hưởng của nhà nước (chính phủ) Việt Nam với nền kinh tế đất nước. Sự ảnh hưởng này với nhiều người là dễ nhận thấy hơn nhiều sự ảnh hưởng trong quan hệ chính trị giữa chính phủ Hàn Quốc với chính phủ Việt Nam.
 Cổ phiếu phổ thông, với Công ty Đông Ấn Hà Lan (VOC) thường được xem là công ty đầu tiên phát hành loại cổ phiếu này.
 Cổ tức, với chính sách chi trả (cần phân biệt giữa 2 khái niệm cổ tức và lãi suất) của Công ty Đông Ấn Hà Lan (VOC) được nhiều chuyên gia tài chính xem là mô hình đầu tiên của loại này trên thế giới.
 Cơ học cổ điển, với nhà vật lý và toán học người Hà Lan Christiaan Huygens là một trong những người có đóng góp lớn nhất cho sự ra đời của nó ở thế kỷ XVII, đặc biệt trong tác phẩm Horologium Oscillatorium được xuất bản năm 1673.

D
 Du thuyền (yacht)
 DVD, là đồng phát minh, kết quả của sự hợp tác nghiên cứu giữa hai công ty Philips (Hà Lan) và Sony (Nhật Bản).

Đ
 Đài Nam, thành phố (vùng đô thị) lâu đời nhất của Đài Loan, được sáng lập bởi người Hà Lan năm 1624.
 Đám mây Oort
 Đảo Gấu (Na Uy), được khám phá lần đầu tiên (không tranh chấp) trong chuyến thám hiểm của Willem Barentsz (1596).
 Đầu tư trực tiếp nước ngoài, với những hoạt động mang tính hiện đại của nó, đã được những thương nhân và nhà đầu tư của Cộng hòa Hà Lan áp dụng tiên phong tại nhiều khu vực khác nhau trên thế giới ở thế kỷ XVII (đặc biệt thông qua các hoạt động của Công ty Đông Ấn Hà Lan và Công ty Tây Ấn Hà Lan), trong đó bao gồm cả Đàng Ngoài (thuộc Việt Nam ngày nay) do nhà Lê-Trịnh cai trị.
 Đảo Jan Mayen (Na Uy), được khám phá lần đầu tiên (không tranh chấp) bởi những nhà thám hiểm người Hà Lan vào năm 1614.
 Đảo Phục Sinh, được khám phá lần đầu tiên (không tranh chấp) trong chuyến thám hiểm của Jakob Roggeveen (1722).
 Đấu giá Hà Lan
 Đèn báo (lập trình)
 Điện tâm đồ (tên viết tắt quốc tế: ECG, EKG), do nhà khoa học người Hà Lan Willem Einthoven đề xuất.
 Điện toán phân tán, đặt nền tảng bởi nhà khoa học Hà Lan Edsger Dijkstra.
 Độ Fahrenheit, đề xuất bởi nhà khoa học người Hà Lan gốc Đức-Ba Lan Daniel Gabriel Fahrenheit (sinh ra tại thành phố Danzig/Gdańsk).
 Đồng hồ quả lắc, được phát minh bởi nhà khoa học người Hà Lan Christiaan Huygens vào năm 1556.
 Động cơ đốt trong, ở dạng sơ khai với mô hình vận hành có sử dụng piston và nhiên liệu thuốc súng, đã được nhà khoa học kiêm phát minh người Hà Lan Christiaan Huygens đề xuất và thử nghiệm cuối những năm 1670.
 Động vật nguyên sinh, được khám phá lần đầu tiên bởi nhà khoa học người Hà Lan Antonie van Leeuwenhoek trong những năm 1670 bằng kính hiển vi do chính ông thiết kế.

F
 Falkland (quần đảo), cũng được gọi là Quần đảo Sebald, được khám phá và đánh dấu một cách chính thức (không bị tranh chấp) trên bản đồ lần đầu tiên vào năm 1600 bởi nhà hàng hải người Hà Lan Sebald de Weert.
 Fiji, được khám phá lần đầu tiên (không tranh chấp) trong chuyến thám hiểm của Abel Tasman (1642-1643).

G
 Gin (rượu)

H
 Heli lỏng, được tạo ra lần đầu tiên trên thế giới bởi nhà vật lý học người Hà Lan Heike Kamerlingh Onnes vào năm 1908.
 Hiệu ứng Casimir, được khám phá lầu đầu tiên bởi nhà vật lý học người Hà Lan Hendrik Casimir.
 Hiệu ứng Zeeman, hiệu ứng vật lý được khám phá bởi nhà vật lý học người Hà Lan Pieter Zeeman vào năm 1896.
 Hình học giải tích, đặt nền tảng bởi nhà triết học kiêm toán học người Pháp Rene Descartes trong giai đoạn 20 năm ông sống và làm việc trong Cộng hòa Hà Lan (1629-1649).
 Hồng cầu, được khám phá bằng kính hiển vi bởi nhà khoa học người Hà Lan Jan Swammerdam vào năm 1658.
 Hôn nhân đồng giới, được hợp pháp hóa ở quy mô toàn quốc lần đầu tiên trên thế giới vào năm 2001 tại Hà Lan.

K
 Khoa học bản đồ (tên trong tiếng Anh: cartography), với nhiều đặc tính hiện đại của nó như ngày nay, đã được các nhà bản đồ học nói tiếng Hà Lan (như Gemma Frisius, Gerardus Mercator, Abraham Ortelius, Lucas Janszoon Waghenaer, Petrus Plancius, Jodocus Hondius, Johannes Janssonius và hai cha con nhà Blaeu) đặt nền móng cho sự ra đời và phát triển từ nửa sau thế kỷ XVI đến gần hết thế kỷ XVII (giai đoạn lịch sử này cũng thường được những nhà nghiên cứu chuyên môn gọi là Thời kỳ hoàng kim của ngành bản đồ học Hà Lan). Những công trình họa đồ của người Hà Lan (đặc biệt trong thế kỷ XVII) cũng là những bằng chứng giàu giá trị khoa học và lịch sử, mang tính khách quan trong việc giải quyết nhiều tranh chấp chủ quyền trên thế giới hiện nay, như tranh chấp ở Biển Đông giữa Trung Quốc và các quốc gia Đông Nam Á (đặc biệt là hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trong nhiều thế kỷ vốn thuộc chủ quyền hợp pháp của các chính quyền cai trị trên lãnh thổ Việt Nam, bao gồm cả thời kỳ Pháp thuộc).
 Khoa học phân tử (mà cụ thể là vật lý học phân tử), với nhà vật lý học lý thuyết người Hà Lan Johannes Diderik van der Waals được nhiều chuyên gia xem là người đặt nền móng hiện đại cho nhánh nghiên cứu này từ những thập niên cuối thế kỷ XIX.
 Kiến trúc phần mềm được đặt nền tảng bởi nhà khoa học người Hà Lan Edsger Dijkstra trong những năm cuối thập niên 1960.
 Kính hiển vi (kính hiển vi quang học), được phát minh tại Hà Lan trong khoảng những năm cuối thập niên 1590.
 Kính viễn vọng, được phát minh và đăng ký bản quyền sáng chế tại Hà Lan, bởi Hans Lippershey vào năm 1609.

L
 Lập trình cấu trúc, đề xuất bởi nhà khoa học người Hà Lan Edsger Dijkstra (1968)
 Luật biển, được đặt nền tảng dưới dạng hiện đại bởi nhà luật học người Hà Lan Hugo Grotius trong tác phẩm Mare Liberum (Sự tự do của biển) xuất bản năm 1609.
 Luật quốc tế (công pháp quốc tế), được đặt nền tảng dưới dạng hiện đại (mang tính thế tục) bởi nhà luật học người Hà Lan Hugo Grotius trong tác phẩm De jure belli ac pacis (Bàn về luật của chiến tranh và hòa bình) xuất bản năm 1624. Grotius cũng được nhiều nhà nghiên cứu xem là người mở đầu cho trường phái hiện đại (duy lý) của luật tự nhiên, tức luật tự nhiên thế tục.
 Lực hướng tâm, được đề xuất dưới dạng công thức hiện đại bởi nhà vật lý và toán học người Hà Lan Christiaan Huygens vào năm 1659.
 Lực Lorentz, được đề xuất dưới dạng phương trình hiện đại bởi nhà vật lý và toán học người Hà Lan Hendrik Lorentz vào năm 1892.
 Lực Van der Waals, được khám phá bằng lý thuyết lần đầu bởi nhà vật lý học người Hà Lan Johannes Diderik van der Waals vào năm 1873.

M
 Miranda (vệ tinh), do nhà thiên văn học người Mỹ gốc Hà Lan Gerard Kuiper khám phá lần đầu tiên vào năm 1948.

N
 Nereid (vệ tinh), do nhà thiên văn học người Mỹ gốc Hà Lan Gerard Kuiper khám phá lần đầu tiên vào năm 1949.
 New York (Hoa Kỳ), thành phố được sáng lập bởi người Hà Lan năm 1624.
 New Zealand, được khám phá lần đầu tiên (không tranh chấp) trong chuyến thám hiểm của Abel Tasman (1643).
 Ngân hàng trung ương, với mô hình của ngân hàng thành phố Amsterdam (tên tiếng Hà Lan: Amsterdamsche Wisselbank) ra đời năm 1609, được nhiều chuyên gia xem là hình mẫu đầu tiên của loại ngân hàng này trên thế giới.
 Nguyên lý Bernoulli, do nhà vật lý học người Hà Lan gốc Thụy Sĩ Daniel Bernoulli (sinh ra tại thành phố Groningen) khám phá.
 Nguyên lý Huygens-Fresnel, được khám phá lần đầu bởi nhà vật lý và toán học người Hà Lan Christiaan Huygens vào năm 1690.
 Người Java (hóa thạch), được khám phá bởi đoàn khảo cổ do nhà khoa học Hà Lan Eugène Dubois chỉ đạo (1891-1892).
 Nhiệt kế, với một trong những mô hình hoạt động đầu tiên được ghi nhận do nhà sáng chế người Hà Lan (nhập cư tới Anh Quốc) Cornelis Drebbel đề xuất và chế tạo.
 Nhiệt kế thủy ngân, được phát minh bởi nhà khoa học người Hà Lan gốc Đức-Ba Lan Daniel Gabriel Fahrenheit (sinh ra tại thành phố Danzig/Gdańsk) tại Amsterdam (Cộng hòa Hà Lan) năm 1714.

P
 Phát hành lần đầu ra công chúng (tên viết tắt tiếng Anh: IPO), với những nền tảng sơ khai của nó, đã được định hình bởi người Hà Lan trong những năm đầu thế kỷ XVII, gắn liền với giai đoạn sơ khai của Công ty Đông Ấn Hà Lan (tên viết tắt quốc tế trong tiếng Hà Lan: VOC).
 Phân tích kỹ thuật (tên gọi trong tiếng Anh: technical analysis) đã được sử dụng tiên phong trên thế giới bởi những nhà đầu tư Hà Lan trong thế kỷ XVII.
 Phương trình Van der Waals, là phương trình quan trọng đầu tiên mô tả trạng thái của khí thực, được đề xuất bởi nhà vật lý học người Hà Lan Johannes Diderik van der Waals vào năm 1873.
 Python (ngôn ngữ lập trình)

Q
 Quang học sóng, được đặt nền tảng bởi nhà vật lý và toán học người Hà Lan Christiaan Huygens trong tác phẩm Traité de la Lumiére (Luận về ánh sáng), được viết xong từ những năm 1670 nhưng đến năm 1690 mới cho xuất bản.
 Quang hợp, khám phá và giải thích bởi nhà khoa học người Hà Lan Jan Ingenhousz vào năm 1778.
 Quản trị doanh nghiệp (cũng được gọi là quản trị công ty), với những nền tảng hiện đại của nó, đã được định hình bởi người Hà Lan trong thế kỷ XVII, gắn liền với sự ra đời và lớn mạnh của Công ty Đông Ấn Hà Lan (tên viết tắt quốc tế trong tiếng Hà Lan: VOC).
 Quỹ tương hỗ, với mô hình tổ chức đầu tiên của loại quỹ đầu tư này trên thế giới đã ra đời tại Hà Lan vào năm 1774.

S
 Samoa, được khám phá lần đầu tiên (không bị tranh chấp) trong chuyến thám hiểm của Jakob Roggeveen (1722).
 Svalbard (quần đảo), được khám phá lần đầu tiên (không bị tranh chấp) trong chuyến thám hiểm của Willem Barentsz (1596).
 Sàn giao dịch chứng khoán hay sở giao dịch chứng khoán (tên tiếng Anh: stock exchange, securities exchange, bourse), với mô hình của trung tâm giao dịch chứng khoán của thành phố Amsterdam (trong tiếng Hà Lan, từ beurs được dùng để gọi chung cho một trung tâm giao dịch chứng khoán bất kỳ nào đó) ra đời trong thập niên đầu của thế kỷ XVII, được nhiều chuyên gia xem là hình mẫu đầu tiên của loại tổ chức này trên thế giới. Người Hà Lan cũng đóng vai trò quan trọng mang tính nền tảng trong việc xây dựng nhiều thành phần cơ bản của một thị trường chứng khoán hiện đại.
 Siêu dẫn, hiệu ứng vật lý được khám phá bởi nhà vật lý học người Hà Lan Heike Kamerlingh Onnes vào năm 1911.

T
 Tài chính doanh nghiệp, với những nền tảng sơ khai của nó, đã được định hình bởi người Hà Lan trong thế kỷ XVII, gắn liền với sự ra đời và lớn mạnh của Công ty Đông Ấn Hà Lan (tên viết tắt quốc tế trong tiếng Hà Lan: VOC).
 Tasmania, được khám phá lần đầu tiên (không tranh chấp) trong chuyến thám hiểm của Abel Tasman (1642).
 Tàu ngầm, với một mô hình vận hành do nhà sáng chế người Hà Lan (nhập cư tới Anh Quốc) Cornelis Drebbel đề xuất, chế tạo và thử nghiệm thành công trước công chúng Luân Đôn vào năm 1620.
 Thị trường chứng khoán, với những đặc tính cơ bản của nó, đã được đặt phần lớn nền móng hiện đại bởi những thương nhân người Hà Lan trong thế kỷ XVII (được xem là thời kỳ hoàng kim trong lịch sử của họ).
 Thị trường vốn (tên gọi trong tiếng Anh: capital market), cùng với thị trường tiền tệ là 2 thành tố cơ bản của thị trường tài chính hiện đại, với những đặc tính hiện đại của nó, đã được đặt phần lớn nền tảng bởi người Hà Lan trong thế kỷ XVII sau sự ra đời chính thức của thị trường chứng khoán đầu tiên trên thế giới tại Cộng hòa Hà Lan.
 Thuật toán Dijkstra, đề xuất bởi nhà khoa học người Hà Lan Edsger Dijkstra (1956)
 Tiqui-taca (cũng được gọi là tiki-taka), đặt nền tảng bởi cựu cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá người Hà Lan Johan Cruyff trong thời gian ông huấn luyện FC Barcelona (1988-1996). Phong cách bóng đá này đóng một vai trò quan trọng trong thành công của câu lạc bộ bóng đá FC Barcelona và đội tuyển bóng đá quốc gia Tây Ban Nha trong giai đoạn 2008-2012.
 Tinh trùng, được khám phá lần đầu tiên trên thế giới bởi nhà khoa học kiêm thương gia người Hà Lan A. van Leeuwenhoek với sự trợ giúp của kính hiển vi do chính ông thiết kế.
 Titan (vệ tinh), được khám phá lần đầu bởi nhà vật lý và toán học người Hà Lan Christiaan Huygens vào năm 1655.
 Tonga, được khám phá lần đầu tiên (không bị tranh chấp) trong chuyến thám hiểm khởi hành từ Cộng hòa Hà Lan của Willem Schouten và Jacob Le Maire (1616). Chuyến thám hiểm của Abel Tasman vào năm 1643 một lần nữa xác nhận vai trò tiên phong của những nhà thám hiểm người Hà Lan ở giai đoạn từ cuối thế kỷ XVI cho tới đầu thế kỷ XVIII trong hành trình khám phá và hoàn thiện hình dạng bản đồ địa lý thế giới như ngày nay.
 Trung tâm tài chính (tên gọi trong tiếng Anh: financial centre) với mô hình của thành phố Amsterdam trong thời kỳ hoàng kim của nó (thế kỷ XVII), được nhiều chuyên gia kinh tế và tài chính xem là hình mẫu mang tính hiện đại đầu tiên (với nhiều đặc tính cơ bản) của một trung tâm tài chính quốc tế (cũng được gọi là trung tâm tài chính toàn cầu) đã trở thành phổ biến ngày nay tại nhiều thành phố trên thế giới như New York, Mumbai, Singapore, Hồng Kông, Thượng Hải, Tokyo...

V
 Vành đai Kuiper, do nhà thiên văn học người Mỹ gốc Hà Lan Gerard Kuiper đề xuất.
 Vành đai Sao Thổ, được khám phá và mô tả một cách chính xác lần đầu bởi nhà vật lý và toán học người Hà Lan Christiaan Huygens vào năm 1655.
 Vật chất tối, lần đầu tiên được nhà thiên văn học người Hà Lan Jan Oort đưa ra bằng chứng về sự tồn tại của nó vào năm 1932.
 Vi khuẩn, khám phá lần đầu tiên (một cách không tranh chấp) bởi A. van Leeuwenhoek vào năm 1676, sử dụng kính hiển vi do ông tự thiết kế.
 Vi khuẩn học, với nhà khoa học người Hà Lan Antonie van Leeuwenhoek được phần lớn các nhà nghiên cứu xem là người cha sáng lập của nó trong những năm 1670.
 Virus học (vi rút học), với nhà vi sinh học người Hà Lan Martinus Beijerinck được xem là một trong những người cha sáng lập của nó ở cuối thế kỷ XIX.
 Vi sinh vật, khám phá lần đầu tiên (một cách không tranh chấp) bằng kính hiển vi bởi A. van Leeuwenhoek do ông tự thiết kế trong những năm 1670.
 Vi sinh học, đặt những nền tảng đầu tiên bởi A. van Leeuwenhoek trong thập niên 1670.

Thư viện hình ảnh

Xem thêm
 Thời kỳ hoàng kim Hà Lan
 Lịch sử Hà Lan
 Rangaku
 Biên niên sử các phát minh
 Danh sách phát minh và khám phá của người Nga

Tham khảo
 Buchwald, Jed Z.: The Rise of the Wave Theory of Light: Optical Theory and Experiment in the Early Nineteenth Century. (University of Chicago Press, 1989, 498pp)
 Bulut, Mehmet: Ottomaans-Nederlandse Economische Betrekkingen in de Vroeg-moderne Periode 1571–1699 (Ottoman-Dutch Economic Relations in the Early Modern Period 1571–1699). Uitgeverij Verloren, 2001, 240pp
 Burch, George Edward; DePasquale, Nicholas P.; Howell, Joel D.: A History of Electrocardiography (Norman Cardiology Series). Norman Publishing, 1990, 309pp
 Burkhardt, Jr., Richard W.: Patterns of Behavior: Konrad Lorenz, Niko Tinbergen, and the Founding of Ethology. University of Chicago Press, 2005, 648pp
 Calisher, Charles H.; Horzinek, M.C. (eds.): 100 Years of Virology: The Birth and Growth of a Discipline. Springer, 1st edition, 1999, 224pp
 Cassis, Youssef: Capitals of Capital: The Rise and Fall of International Financial Centres 1780-2009. Translated by Jacqueline Collier. (Cambridge University Press, 2010, 408pp)

Chú thích

Liên kết ngoài
 Daily Dutch Innovation
 Cosmos: A Personal Voyage, Tập 6: Travellers' Tales (Phim tài liệu khoa học nhiều tập do Carl Sagan tham gia sản xuất):
 Phần 1 (YouTube)
 Phần 2 (YouTube)
 Phần 3 (YouTube)
 Nguyên bản thời lượng (YouTube)

.
Khoa học và công nghệ Hà Lan
Cộng hòa Hà Lan trong Thời đại khám phá
Chuyến thám hiểm từ Hà Lan
Hà Lan
Phát minh
.
Khoa học và công nghệ Cộng hòa Hà Lan
Hà Lan học
Cách mạng khoa học


title: Phaëton (Saint-Saëns)

text:
Phaëton, Op.39 là bản giao hưởng thơ của nhà soạn nhạc người Pháp Camille Saint-Saëns. Bản nhạc này được ông sáng tác vào năm 1873.

Chú thích

Giao hưởng thơ


title: Eumichtis aetnea

text:
Eumichtis aetnea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eumichtis


title: Quỷ dữ trong Kitô giáo

text:
Quỷ dữ trong quan niệm của Cơ đốc giáo là hiện thân của cái ác và nó là kẻ gieo rá́c mầm mống của tội lỗi, kẻ nổi loạn chống lại Đức Chúa Trời để đòi quyền ngang hàng với chính Đức Chúa Trời trước khi Thiên Chúa tạo ra thế giới cũng như luôn đối nghịch lại với Thiên Chúa. Một số phần của Kinh thánh ban đầu không nhắc đến một linh hồn xấu xa hoặc Satan nhưng có chú giải thời gian trở về trước thì có nhắc đến quỷ dữ. Mặc dù không phải là một phần của Kinh thánh chính điển, các bài viết liên quan đến vấn đề này cơ bản đã định hình thế giới quan của những Cơ đốc nhân và ảnh hưởng đến việc giải thích các bản văn Kinh thánh. Cho đến thế kỷ thứ II, những người theo đạo Thiên Chúa vẫn nhắc đến những câu chuyện này để giải thích nguồn gốc của cái ác trên thế gian.

Các học giả ban đầu đã thảo luận về vị trí, vai trò của quỷ dữ, trong đó có các học giả chịu ảnh hưởng của thuyết Vũ trụ học tân sinh (Neoplatonism) như Origen và Pseudo-Dionysius đã miêu tả quỷ dữ là chính đại diện cho sự vô vị và trống rỗng, thực thể xa lánh nhất so với thần thánh, thiên thần. Theo Augustinô thành Hippo thì cõi quỷ dữ không phải là hư vô, mà là một cõi thấp kém đứng đối nghịch với Chúa. Những mô tả có tính chuẩn mực điển lệ vào thời Trung Cổ về quỷ dữ được Gregory Đại đế xác lập, ông ta đã ghép ma quỷ, với tư cách là tạo vật đầu tiên của Thiên Chúa vào hệ thống cấp bậc thiên thần của Cơ đốc giáo với tư cách là thiên thần cao nhất trong số các thiên thần (có thể là Cherub hoặc Seraph), những kẻ đã rơi xuống sâu thẳm của địa ngục bằng sự trượt dài không thể cứu vãn rồi trở thành thủ lĩnh của ác quỷ.

Theo Kitô giáo thì Ngày Chúa tạo dựng loài người, Thiên Chúa cho loài người cả hồn lẫn thể xác. Thế là có một số thiên thần chỉ có hồn mà không có xác đã ganh tị và chứng minh cho Chúa là Chúa đã sai vì loài người không xứng đáng, thế nên Quỷ dữ đã dụ dỗ loài người làm bậy từ việc ăn trái cấm để ngang bằng Thiên Chúa. Vì thế Chúa sẽ trao quyền cho Satan xử lý các người tội lỗi vào ngày Tận thế. Khi Thiên Chúa tạo dựng loài người, Thiên Chúa ban cho loài người làm vua của muôn loài thọ tạo bao gồm cả các thiên thần. Tuy nhiên Thiên Thần tên Lucifer không chịu tôn loài người làm Vua và bị Thiên Chúa làm cho mọc sừng và đuôi rồi đày xuống địa ngục. Từ đó Quỷ Lucifer luôn tìm cách cám dỗ loài người để chứng minh Chúa đã sai lầm.

Quỷ dữ được định danh với một số nhân vật được nhắc trong Kinh thánh bao gồm con rắn độc trong Vườn Địa Đàng, Lucifer, Satan, kẻ cám dỗ trong các sách Phúc âm, quái vật biển Leviathan, và con rồng trong Sách Khải huyền.  Theo Do Thái Giáo thì Quỷ dữ (hung thần) là các thiên thần sa ngã, các thiên thần đều thờ phụng Đức Chúa là Thiên Chúa, trong đó vị tổng lãnh Thiên Thần là Michael. Tuy nhiên, có một thiên thần khác tên là Lucifer đã sa đọa và nổi dậy cùng nhiều thiên thần khác để giành quyền thống trị với Thiên Chúa. Thiên thần Michael đã đánh bại Lucifer vào ngày Thiên Chúa tách ánh sáng ra khỏi bóng tối vào ngày thứ ba của 7 ngày Thiên Chúa tạo dựng thế giới. Ngày ấy Lucifer được gọi là Satan, nghĩa là Kẻ Chống Đối. Tuy nhiên Thiên Chúa là Đấng nhân từ, nên không tiêu diệt Lucifer mà còn cho Lucifer thêm cơ hội nữa để nhận thấy Satan đã sai.

Kể từ thời kỳ đầu đổi mới, quỷ dữ được hình dung như một thực thể ngày càng mạnh mẽ, không chỉ thiếu lòng tốt, sự thiện ý mà còn có ý niệm chống lại Đức Chúa Trời, chối bỏ lời Ngài và sự sáng tạo của Ngài. Đồng thời, một số nhà cải cách giải thích quỷ dữ như một phép ẩn dụ chỉ con người có khuynh hướng phạm tội và do đó hạ thấp tầm quan trọng của quỷ dữ. Trong khi quỷ dữ không đóng vai trò quan trọng nào đối với hầu hết các học giả trong Kỷ nguyên Hiện đại, nó lại trở nên quan trọng hơn trong Cơ đốc giáo đương thời. Với ảnh hưởng ngày càng tăng của chủ nghĩa thực chứng, chủ nghĩa khoa học và chủ nghĩa hư vô trong thời kỳ hiện đại, cả khái niệm về Chúa và quỷ dữ đã trở nên ít phù hợp hơn đối với nhiều người. Tuy nhiên, theo một khảo sát của Viện Gallup cho rằng "Bất kể niềm tin chính trị, khuynh hướng tôn giáo, giáo dục, hoặc địa bàn, hầu hết người Mỹ tin rằng ma quỷ tồn tại". Nhiều nhà thần học Cơ đốc đã giải thích ma quỷ trong bối cảnh văn hóa ban đầu của nó như một biểu tượng của các lực lượng tâm linh.

Chú thích

Tham khảo

Thuật ngữ Kitô giáo
Thiên thần sa ngã
Satan