title: Vụ xả súng lễ Phật Đản ở Huế

text:
Vụ xả súng lễ Phật Đản ở Huế là một vụ xả súng xảy ra vào ngày 8 tháng 5 năm 1963 khiến 8 – 9 Phật tử không vũ trang tử vong tại Huế, Việt Nam Cộng hòa (Việt Nam ngày nay). Lực lượng quân đội và an ninh của chính phủ Ngô Đình Diệm bị cáo buộc là thủ phạm đã xả súng và ném lựu đạn vào đám đông Phật tử đang biểu tình phản đối lệnh cấm treo cờ Phật giáo của chính quyền trong ngày lễ Phật Đản. Ngay sau đó, chính phủ Diệm đã phủ nhận trách nhiệm và đổ lỗi cho Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, càng làm gia tăng sự bất mãn của đa số tầng lớp Phật tử.

Vụ việc đã khiến một loạt các phong trào nổ ra phản đối chính quyền Tổng thống Diệm từ các Phật tử, nhằm chống lại sự phân biệt tôn giáo của chính quyền Tổng thống Diệm; sau này, được gọi là Biến cố Phật giáo, dẫn đến các phong trào bất tuân dân sự lan rộng ra khắp miền Nam Việt Nam. Sau sáu tháng căng thẳng và sự phản đối chế độ ngày càng gia tăng, một cuộc đảo chính vào ngày 1 tháng 11 năm 1963 đã được thực hiện bởi các tướng lĩnh quân đội; sự kiện đã dẫn đến việc bắt giữ và sát hại Ngô Đình Diệm ngay ngày hôm sau.

Bối cảnh
Ở một quốc gia ước tính có từ 70 đến 90% là tín đồ của Phật giáo, các chính sách của Tổng thống Ngô Đình Diệm đã tạo nên nhiều chỉ trích liên quan đến việc thiên vị tôn giáo. Là một tín đồ Công giáo Việt Nam nhiệt thành, ông bị nhiều nhà sử học cho là đã theo đuổi các chính sách thiên vị Công giáo, gây nên những thù địch với giới Phật tử. Cụ thể, chính phủ đã bị coi là thiên vị người Công giáo trong các hoạt động công, thăng chức trong quân đội, cũng như việc phân bổ đất đai, ưu đãi kinh doanh và giảm thuế. Đại học Huế, trường Đại học duy nhất ở miền Trung lúc bấy giờ, do linh mục Cao Văn Luận làm Viện trưởng, đã bị coi như một nơi truyền bá triết lý tôn giáo của chế độ.

Ngô Đình Diệm được cho là đã từng nói với một sĩ quan cấp cao, mà quên mất người này là người theo Phật giáo, "Hãy đưa các sĩ quan Công giáo vào những nơi nhạy cảm. Họ có thể tin cậy được". Nhiều sĩ quan trong Quân đội Việt Nam Cộng hòa đã cải đạo sang Công giáo với niềm tin rằng tiền đồ của họ phụ thuộc vào điều đó. Ngoài ra, việc cho phép lực lượng dân vệ sử dụng súng nhằm đẩy lùi quân du kích của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, cũng chỉ được áp dụng đối với những người Công giáo. Các sĩ quan quân đội là tín đồ Phật giáo, sẽ bị từ chối thăng hàm nếu không chịu cải đạo sang Công giáo. Một số linh mục Công giáo còn có thể xây dựng và điều hành những đội dân quân vũ trang riêng, hay thậm chí, ở một số địa phương còn xảy ra các tình trạng bị buộc phải cải đạo, cướp bóc, pháo kích và phá hủy các chùa chiền. Một số ngôi làng theo đạo Phật đã phải cải đạo hàng loạt để nhận viện trợ hoặc để tránh bị chính quyền Diệm cưỡng bức tái định cư. Giáo hội Công giáo đã trở thành chủ đất lớn nhất Việt Nam Cộng hòa, và tình trạng "tư nhân" mà thực dân Pháp áp đặt đối với Phật giáo, đòi phải có sự cho phép chính thức để tiến hành các hoạt động Phật giáo công cộng, vẫn được tiếp tục thực hiện dưới thời chính quyền Diệm. Đất thuộc sở hữu của Giáo hội Công giáo được miễn các biện pháp cải cách ruộng đất. Người Công giáo trên thực tế cũng được miễn lao động cưỡng chế mà chính phủ bắt buộc mọi công dân phải thực hiện; viện trợ của Hoa Kỳ cũng được phân phối không cân xứng cho các làng đa số theo Công giáo. Dưới thời Ngô Đình Diệm, Giáo hội Công giáo được miễn trừ đặc biệt trong việc mua lại tài sản. Thậm chí, vào năm 1959, Tổng thống Diệm còn gây nên tranh cãi khi tổ chức nghi lễ dâng hiến đất nước cho Đức Trinh nữ Maria. Lá cờ trắng và vàng của Thành Vatican cũng thường xuyên được tung bay tại các sự kiện công cộng lớn tại Việt Nam Cộng hòa. Trong chuyến thăm đến Đài Loan vào năm 1960, Ngô Đình Diệm được cho là đã tâm sự với Tưởng Giới Thạch rằng, "Tôn giáo là một vũ khí hiệu nghiệm". Việt Nam Cộng hòa cũng đã tổ chức nhiều cuộc di cư cho các tín đồ Công giáo từ miền Bắc vào lập nghiệp tại các khu định cư với nhiều ưu đãi. Ước tính từ năm 1954 đến năm 1956 đã có khoảng 800 nghìn người Công giáo, chiếm 2/3 tín đồ Công giáo từ miền Bắc di cư vào miền Nam.

Một luật hiếm khi được thực thi do Quốc trưởng Bảo Đại ký từ ngày 6 tháng 8 năm 1950 được gọi là Dụ số 10 đã được viện dẫn vào ngày 7 tháng 5 năm 1963 để cấm treo cờ tôn giáo. Việc này đã khiến cho cờ Phật giáo không được treo lên vào ngày lễ Phật Đản, ngày sinh của Thích-ca Mâu-ni. Phó Tỉnh trưởng phụ trách an ninh, Thiếu tá Đặng Sỹmột người Công giáo đã được triệu tập chịu trách nhiệm duy trì an ninh công cộng và đồng thời là chỉ huy trưởng tại Huế, là người áp dụng nghị định này. Việc áp dụng nghị định trong bối cảnh bấy giờ đã gây phẫn nộ trong giới Phật tử vào đêm trước lễ hội tôn giáo quan trọng nhất trong năm; đặc biệt, trong bối cảnh một tuần trước đó, các tín đồ Công giáo vừa được phép treo cờ Thành Vatican để kỷ niệm 25 năm ngày bổ nhiệm Phêrô Máctinô Ngô Đình Thục, anh trai của Ngô Đình Diệm làm Tổng giám mục Tổng Giáo phận Huế. Các lễ kỷ niệm đã được chế độ này tài trợ thông qua Ủy ban quốc gia yêu cầu người dân quyên góp tiền. Các Phật tử càng bộc lộ sự tức giận khi buộc phải đưa một tháng lương để chi trả cho lễ kỷ niệm. Tuy nhiên, Diệm vẫn viện dẫn sắc lệnh treo cờ vì khó chịu với việc kỷ niệm Thục. Không chỉ vậy, chính quyền ở Huế đã xé hàng ngàn cờ Phật giáo đã được treo trên các ngôi nhà và chùa để chuẩn bị cho lễ Phật Đản. Nguồn gốc của lệnh thi hành nghị định đối với Phật tử Huế là do Thục. Bất chấp sự phản đối của nghị sĩ từ Sài Gòn đến các tỉnh miền Trung, lệnh đã được ban hành sau khi tham khảo ý kiến từ chính quyền Sài Gòn. Các làng mạc ở khu vực miền Trung đã bị cải đạo hàng loạt sang Công giáo, các linh mục được phép tiếp cận đặc biệt với các cơ sở và quỹ của chính phủ. Việc chỉ định Phật giáo là một "hiệp hội" đã ngăn cản tôn giáo này sử dụng đất để xây dựng chùa chiền.

Biểu tình và xả súng
Vào ngày lễ Phật Đản, hàng ngàn Phật tử đã bất chấp lệnh cấm treo. Hơn 500 người đã diễu hành qua sông Hương với các biểu ngữ và áp phích. Tất cả đã tập trung tại chùa Từ Đàm trước khi một cuộc biểu tình với sự tham gia của 3.000 người kêu gọi bình đẳng tôn giáo diễn ra tại trung tâm thành phố trong khi các quan chức an ninh chính phủ bao vây khu vực bằng xe bọc thép và dân phòng. Ngoài tiếng Việt, các biểu ngữ bằng tiếng Anh cũng đã xuất hiện nhằm truyền tải thông điệp đến các nhà quan sát phương Tây. Mặc dù lệnh cấm treo cờ tôn giáo được ban hành nhưng những lá cờ của Thành Vatican vẫn được treo trên cầu từ lễ kỷ niệm Công giáo vẫn chưa bị tháo xuống. Nhà hoạt động Phật giáo Thích Trí Quang đã đứng phát biểu trước đám đông và kêu gọi đứng lên chống lại sự kỳ thị của Công giáo đối với Phật giáo. Ông kêu gọi các Phật tử tập trung bên ngoài đài phát thanh của chính phủ vào buổi tối để biểu tình. Căng thẳng càng gia tăng khi những người biểu tình hô vang và đưa ra các biểu ngữ chống chính phủ cùng sự gia tăng ngày một đông của người biểu tình. Nhiều người đã mong đợi nghe một bài phát biểu khác của Thích Trí Quang nhưng sau đó đã bị cơ quan kiểm duyệt của chính phủ rút khỏi chương trình phát sóng. Lực lượng vũ trang cũng được kêu gọi tập trung để giải tán đám đông biểu tình. Sau hai tiếng nổ rung chuyển mặt đất, nhiều đám đông đã cho rằng quân đội đã sử dụng đến bom. Thiếu tá Sỹ được cho là đã bắn chỉ thiên; trong khi đó, cấp dưới của anh đã đáp trả, tung lựu đạn cùng vòi rồng vào những người biểu tình. Quân đội của Sỹ đã xả súng vào đám đông khiến 9 người thiệt mạng và 4 người bị thương nặng. Hai trong số những người đã chết là trẻ em và đều đã bị nghiền nát bên dưới xe bọc thép chở quân. Một số trong số 9 người thiệt mạng đã bị cắt xẻo và chặt đầu. Tuy nhiên, các nhà báo ngoại quốc có mặt tại sự kiện lại chỉ cung cấp hình ảnh về việc 8 người thiệt mạng trong sự cố. Trong số 8 người chết được công bố sau đó bao gồm 6 thanh thiếu nhi với hai người bị cán nửa đầu, xương sọ bị vụn nát và một người bị nát hẳn đầu.

Phản ứng

Chính phủ Việt Nam Cộng hòa

Ngô Đình Diệm và chính phủ của ông đã cáo buộc quân du kích của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam gây ra những vụ nổ và vụ giẫm đạp. Ban đầu, ông từ chối thực hiện mọi hình thức kỷ luật nào liên quan đối với chính quyền địa phương và khẳng định hành động của họ là đúng đắn. Chính phủ tuyên bố chỉ sử dụng lựu đạn gây choáng chứ không phải lựu đạn phân mảnh gây chết người. Sức mạnh của vụ nổ đã khiến nhiều người nghi ngờ liệu Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam có tiếp cận được với chất nổ đủ mạnh như vậy hay không. Một giả thuyết khác cũng đã được đưa ra khi cho rằng một điệp viên của Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ gây ra vụ nổ với mục đích kích động căng thẳng và gây bất ổn cho chính quyền Diệm. Lời khai của nhân chứng về việc quân đội chính phủ nổ súng vào đám đông đã phản bác tuyên bố. Một bác sĩ địa phương cũng đã kết luận không có bằng chứng những vết thương chí mạng trong vụ việc là do chất nổ dẻo gây ra; sau đó anh đã bị bỏ tù. Diệm vẫn khước từ mọi điều liên quan đến vụ việc và ra lệnh chôn cất thi thể các nạn nhân mà không cần khám nghiệm tử thi. Trong đêm, Hòa thượng Thích Trí Quang đã đi khắp các đường phố tại Huế cùng chiếc loa phóng thanh, cáo buộc chính phủ nổ súng vào người biểu tình. Đại sứ Hoa Kỳ Frederick Nolting, được biết là một người có chính sách xoa dịu Diệm, tuyên bố tất cả các bên đều phải chịu trách nhiệm: những người biểu tình (theo lời cáo buộc của Đại sứ) cố gắng chiếm đài phát thanh, chính phủ triển khai quân đội, sau đó nổ súng và "những phần tử kích động" ném chất nổ. Sau đó, chính phủ đã phớt lờ các báo cáo của ông và từ chối mọi trách nhiệm, Nolting đã gọi những hành động của mình là "khách quan, chính xác và công bằng".

Tín đồ Phật giáo

Các cuộc biểu tình sau đó
Vào lúc 11 giờ sáng ngày 9 tháng 5, Thiếu tá Sỹ đã tuyên bố xác nhận với gần 800 thanh thiếu niên ủng hộ Phật giáo biểu tình rằng "những kẻ kích động chống đối" đã buộc quân đội phải dùng những biện pháp nghiêm khắc nhằm gìn giữ trật tự cùng sự kích động của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Những người biểu tình sau đó đã tiếp tục phẫn nộ trước lời giải thích được xem là khó hiểu từ Thiếu tá, sau đó, nhiều cuộc tuần hành quanh khu phố cổ Huế đã hô vang các khẩu hiệu chống Công giáo và chống Tổng thống Diệm. Ngô Đình Nhu, em ruột của ông đã tổ chức một cuộc phản biểu tình nhằm lên án "khủng bố Việt Cộng" nhưng chẳng thu hút được quần chúng nhân dân. Hòa thượng Thích Trí Quang, người đã đi khắp đất nước lúc bấy giờ để phản đối sự bất bình đẳng tôn giáo và lệnh cấm treo cờ đã bắt đầu tập hợp các Phật tử tại miền Trung Việt Nam. Ông đã kêu gọi họ tham dự lễ tang tập thể công khai dành cho các nạn nhân trong vụ xả súng của chính quyền Diệm vào ngày 10 tháng 5. Trước tình hình đó, chính phủ đã ban bố lệnh giới nghiêm và đưa tất cả các lực lượng vũ trang túc trực suốt đêm để "ngăn chặn sự xâm nhập của Việt Cộng". Một cuộc đụng độ đã được ngăn chặn khi Thích Trí Quang thuyết phục người biểu tình hạ cờ và khẩu hiệu, tuân theo lệnh giới nghiêm vào lúc 21 giờ. Ngày hôm sau đó, căng thẳng lại tiếp tục leo thang khi một đám đông khoảng 6.000 Phật tử đến chùa Từ Đàm để dự tang lễ và hàng loạt các biểu tình được diễn ra. Thiếu tá Sỹ cùng quân đội thiết giáp mang theo chữ Ngô Đình Khôi của Việt Nam Cộng hòa cũng đã xuất hiện. Các khẩu hiệu và bài phát biểu kêu gọi bình đẳng tôn giáo và chống chính phủ ngày càng đông. Thích Trí Quang đã kêu gọi các Phật tử đấu tranh không vũ trang và tuân theo nguyên tắc của Gandhi, rằng "Không mang vũ khí; sẵn sàng chết... tuân theo các hành động của Gandhi". Sau khi Sỹ lặp lại lời kêu gọi của các Phật tử đòi bồi thường và bày tỏ chia buồn đến các nạn nhân thì các cuộc biểu tình đã được giải tán mà không có bạo lực xảy ra.

Đòi quyền bình đẳng tôn giáo

Vào ngày 10 tháng 5, Thích Trí Quang đã công bố "tuyên ngôn của các nhà sư" bao gồm 5 điểm: yêu cầu chính phủ Việt Nam Cộng hòa thu hồi vĩnh viễn công điện triệt hạ giáo kỳ Phật giáo; yêu cầu Phật giáo được hưởng một chế độ đặc biệt như các hội truyền giáo Thiên Chúa giáo đã được ghi trong đạo dụ số 10; yêu cầu chính phủ chấm dứt tình trạng bắt bớ và khủng bố tín đồ Phật giáo; yêu cầu cho Tăng ni, Phật tử được tự do truyền đạo và hành đạo; yêu cầu chính phủ đền bồi một cách xứng đáng cho những kẻ chết oan vô tội và kẻ chủ mưu giết hại phải bị trừng trị thích đáng. Thậm chí 5 điều trên còn được ít nhất một tổ chức chính trị lúc bấy giờ là Đoàn Sinh viên Phật tử Huế ví như một bản tuyên ngôn của Phật giáo.

Đến hôm 13 tháng 5, một ủy ban gồm các nhà sư Phật giáo đã chính thức yêu cầu Ngô Đình Diệm về 5 yêu cầu. Mặc dù các bên ký kết đã coi tuyên ngôn là "lời đề nghị", nhưng các tín đồ đều kỳ vọng những yêu cầu này được đáp ứng. Vào ngày 15 tháng 5, một phái đoàn gồm sáu nhà sư và hai cư sĩ đã gặp Tổng thống Diệm để trình bày. Sau buổi gặp gỡ các nhà sư đã tổ chức một cuộc họp báo ở chùa Xá Lợi. Đây là lần đầu tiên trong số nhiều lần mà các tín đồ Phật giáo cố gắng trình bày các yêu sách của mình với giới báo chí nước ngoài. Diệm đã đồng ý gặp phái đoàn Phật giáo, nhưng lại làm gia tăng căng thẳng khi coi thường họ. Ban đầu, Diệm đã từ chối bồi thường vì coi rằng đó là biểu hiện của sự nhu nhược. Ông đã đưa ra tuyên bố không có sự phân biệt đối xử nào ở Việt Nam Cộng hòa và tất cả các tôn giáo được đối xử bình đẳng về vấn đề cờ. Liên quan đến việc phân loại Phật giáo là một "hiệp hội" theo Nghị định 10, Diệm tuyên bố đó là "thiếu sót hành chính" và sẽ được sửa chữa (mặc dù không có hành động nào được thực hiện về vấn đề này trong sáu tháng cuối cùng nhiệm kỳ của ông); Diệm đã gán những người theo đạo Phật là "bọn khùng" vì theo ông họ đã được hưởng những gì họ đang yêu cầu. Thông cáo báo chí của chính phủ nêu chi tiết cuộc gặp gỡ cũng sử dụng cụm từ "bọn khùng".

Khi các cuộc biểu tình tiếp tục diễn ra, Đại sứ Hoa Kỳ Nolting lúc bấy giờ đã thực hiện nhiều yêu cầu để chính quyền Diệm nhượng bộ vào ngày 18 tháng 5. Cụ thể, ông Diệm đã đồng ý tung ra một gói bồi thường khiêm tốn 7.000 đô la Mỹ dành cho gia đình các nạn nhân, như một biểu hiện của sự hòa giải. Sau đó, ông cũng đã đồng ý cách chức những người có liên quan trong vụ xả súng. Tuy nhiên, lý do công khai cho các hành động này là do các quan chức đã không duy trì tình hình trật tự, thay vì họ phải chịu trách nhiệm về những cái chết của người biểu tình. Bất chấp những nhượng bộ đó, Ngô Đình Diệm vẫn khẳng định chính phủ ông không chịu trách nhiệm về những cái chết và kiên quyết đổ lỗi cho Việt Cộng. Những hành động nhượng bộ đã làm Nolting hài lòng và ngay sau đó ông thực hiện một kỳ nghỉ. Tuy nhiên, trong lúc ông vắng mặt, chính sách xoa dịu Ngô Đình Diệm của Nolting cũng chấm dứt.

Xét xử
Sau khi chính quyền Ngô Đình Diệm sụp đổ trong cuộc đảo chính vào ngày 1 tháng 11 năm 1963, Đặng Sỹ đã bị đem ra xét xử dưới thời chính quyền Nguyễn Khánh. Một số cáo buộc về Sỹ xả súng vào đám đông và dùng xe bọc thép đè bẹp các nạn nhân, hay lệnh phóng lựu đạn vào người biểu tình của ông đã được đưa ra. Sỹ được cho là đã xác nhận đích thân Tổng giám mục Thục đã ra lệnh bắn các Phật tử nhưng từ chối làm chứng chống lại Thục, lúc đó đang lưu vong tại Roma, Ý. Sỹ đã bị kết án tù chung thân và phải bồi thường cho gia đình nạn nhân. Luật sư của Sỹ cho rằng tòa án đã không hiểu được bản chất và nguồn gốc vụ xả súng. Bộ trưởng Bộ Quốc Phòng, Trần Thiện Khiêmmột người Công giáo, đã giúp đỡ Khánh trong cuộc chỉnh lý vào tháng 1 năm 1964 đã đưa ra tuyên bố Khánh gian lận phiên tòa để được Thích Trí Quang ủng hộ, và Sỹ đã được thả tự do; sau đó thì di cư sang Hoa Kỳ. Năm 1970, tờ báo Công giáo Hòa Bình có trụ sở tại Sài Gòn đã đăng bài cho rằng các nhân viên Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ đã sử dụng chất nổ mới bí mật để gây rắc rối cho chế độ Ngô Đình Diệm, khi quan hệ của nước này với Hoa Kỳ đang xấu đi.

Tưởng niệm
Vào ngày 17 tháng 11 âm lịch năm 1965, một đài tưởng niệm đã được xây dựng nhằm tưởng niệm các nạn nhân đã tử vong trong quá trình diễn ra cuộc biểu tình vào năm 1963. Đài tưởng niệm được xây dựng bên trước Đài phát thanh Huế, hiện nay nằm ở điểm giao giữa tuyến đường Lê Lợi – Hùng Vương theo hướng phía nam của cầu Trường Tiền. Công trình có tên là Đài Kỷ niệm Thánh Tử Đạo cao 6 m được chia làm 3 phần là đế, thân và đỉnh bởi kỹ sư Ngô Nẫm. Phần đế được thiết kế như phần mộ với đài hoa cách điệu có 8 cánh tượng trưng cho 8 người đã tử vong trong sự kiện. Đối với phần thân được thiết kế lăng trụ 5 mặt và thu hẹp về trên. Đỉnh của đài là một đài hoa với lá sen ngược và 3 quả cầu biểu trưng cho Tam bảo. Phía trước của đài có ghi rõ pháp danh và thế danh cho các nạn nhân:

Phía sau đài tưởng niệm là một bài minh bằng chữ Hán. Vào ngày 28 tháng 11 năm 2010, Đài Kỷ niệm đã được tổ chức bắt đầu trùng tu và di dời đài khoảng 1 – 2 m.

Xem thêm
 Biến cố Phật giáo 1963
 Vụ đột kích chùa Xá Lợi
 Thích Quảng Đức
 Đảo chính Việt Nam Cộng hòa 1963
 Vụ bắt giữ và sát hại Ngô Đình Diệm

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo

Tư liệu

Bạo loạn năm 1963
Việt Nam năm 1963
Áp bức tôn giáo
Lịch sử Việt Nam Cộng hòa
Lịch sử Huế
Giết người hàng loạt
Xả súng hàng loạt ở Việt Nam
Xả súng hàng loạt


title: Bảo tàng Nghệ thuật Viễn Đông ở Toruń

text:
Bảo tàng Nghệ thuật Viễn Đông ở Toruń (Tiếng Ba Lan: Muzeum Sztuki Dalekiego Wschodu w Toruniu) là một trong năm chi nhánh của Bảo tàng Quận ở Toruń.

Vị trí
Bảo tàng nằm trong Khu phức hợp Phố Cổ, ở mặt tiền phía Đông của Quảng trường Phố Cổ, số nhà 35.

Lịch sử

Bảo tàng mở cửa vào năm 1970. Ngườ tham quan bảo ràng có thể chiêm ngưỡng nghệ thuật Viễn Đông, đặc biệt là triển lã Thế giới Phương Đông . Tadeusz Wierzejski là nhà tài trợ đã tặng những đồ vật có giá trị nhất cho bảo tàng. Các đồ cổ đó đến từ từ Trung Quốc, Xiêm, Tây Tạng, Hàn Quốc, Việt Nam, Ấn Độ và Nhật Bản. Đó là những bức tranh, tranh khắc gỗ, đồ đồng, đồ gốm, vải, kiếm và các yếu tố trang bị của samurai, sản phẩm làm từ đá quý, tác phẩm điêu khắc bằng đá và gỗ.

Thêm một điểm thu hút khách tham quan là khu vườn phương Đông với diện tích hơn 200 m 2, mở cửa vào mùa hè. Việc lựa chọn cây trồng, bố trí không gian kiến trúc nhỏ (ở trung tâm có một gian trà đặc trưng cho kiến trúc Á Đông) phản ánh tính thẩm mỹ và tinh thần của vườn Nhật Bản truyền thống. Bạn có thể tìm thấy trong số các loài thực vật như cây thông Scots, thông hoa nhỏ, cây bách xù Sabine, cây đỗ quyên, tre, cây thích cọ hoặc cỏ xạ hương. Vào tháng 10 năm 2013, khu vườn đạt giải nhất trong cuộc thi lần thứ 14 của Thị trưởng Toruń "TORUŃ OGRODEM 2013"  ở hạng mục khu cây xanh có diện tích trên 50 m² ở nơi công cộng.

Triển lãm

Triển lãm thường trực

 Thế giới phương đông
 Sảnh lớn
 Vũ khí và trang bị Viễn Đông
 Sản phẩm bằng đồng
 Tác phẩm điêu khắc bằng đá và gỗ
 Sản phẩm gốm sứ
 Sản phẩm đá quý

Chú thích

Liên kết ngoài

 Bảo tàng Quận ở Toruń
 Các chi nhánh của Bảo tàng Quận ở Toruń

Bảo tàng Ba Lan


title: Paralacydes fumipennis

text:
Paralacydes fumipennis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Paralacydes


Giải Hiệp hội các nhà phê bình phim người Mỹ gốc Phi lần thứ 5
17 tháng 12 năm 2007

Phim hay nhất:
 The Great Debaters
Giải Hiệp hội các nhà phê bình phim người Mỹ gốc Phi 2007, vinh danh những thành tựu điện ảnh xuất sắc nhất năm 2007, được trao vào ngày 17 tháng 12 năm 2007.

10 phim hay nhất
 The Great Debaters
 American Gangster
 Talk to Me
 Gone Baby Gone
 No Country for Old Men
 Michael Clayton
 Juno
 Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street
 Things We Lost in the Fire
 There Will Be Blood

Đối tượng nhận giải
Nam diễn viên chính xuất sắc nhất:
Don Cheadle - Talk to Me
Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất:
Marion Cotillard - La Vie en rose
Đạo diễn xuất sắc nhất:
Kasi Lemmons - Talk to Me
Phim hay nhất:
The Great Debaters
Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất:
Chiwetel Ejiofor - Talk to Me
Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất:
Ruby Dee - American Gangster

Tham khảo

http://www.blackfilm.com/20071214/features/aafca.shtml
http://newsblaze.com/story/20071217183258tsop.nb/topstory.html

Hiệp hội các nhà phê bình phim người Mỹ gốc Phi
2007


title: Jodie Burrage

text:
Jodie Anna Burrage (sinh ngày 28 tháng 5 năm 1999) là một nữ vận động viên quần vợt người Anh Quốc. Cô có thứ hạng cao nhất ở nội dung đơn trên bảng xếp hạng WTA là thứ 94, đạt được vào ngày 31 tháng 8 năm 2023, và thứ hạng đôi cao nhất là thứ 329, đạt được vào ngày 12 tháng 7 năm 2021. Cô đã giành được 5 danh hiệu đơn và 5 danh hiệu đôi tại ITF Circuit.

Đời tư
Burrage được sinh ra tại Kingston upon Thames và lớn lên ở Hindhead, Surrey. Cô đã giành được học bổng của Trường Talbot Heath ở Bournemouth, điều này giúp cô phát triển khả năng của mình trong bộ môn quần vợt tại West Hants Club. Sau khi hoàn thành kỳ thi GCSE, Burrage chuyển đến Trung tâm Huấn luyện quần vợt trẻ em (JTC) ở Chiswick, Luân Đôn, nơi cô được hướng dẫn bởi các cựu chuyên gia Colin Beecher và Lucie Ahl.

Sự nghiệp thi đấu chuyên nghiệp

2020–2021: WTA Tour và ra mắt Grand Slam
Burrage ra mắt nhánh đấu chính WTA Tour tại Linz Open 2020, sau khi nhận được ký tự đại diện tham gia giải đấu đôi, đánh cặp với Sabine Lisicki.

Vào tháng 1 năm 2021, cô ra mắt nhánh đấu chính WTA Tour ở nội dung đánh đơn tại Abu Dhabi Open như một người thua cuộc may mắn. Vào tháng 6, cô đã có trận ra mắt Grand Slam, sau khi được trao một ký tự đại diện cho Giải quần vợt Wimbledon 2021.

2022: Chiến thắng top 5 đầu tiên, ra mắt top 150
Tại Eastbourne International, cô đã đánh bại hạt giống hàng đầu và số 4 thế giới, Paula Badosa. Kết quả là Burrage đã lọt vào top 150, ở vị trí thứ 141 thế giới trong bảng xếp hạng đơn WTA. Vào ngày 26 tháng 9, cô đạt thứ hạng cao nhất trong sự nghiệp là thứ 137.

2023: Trận chung kết WTA đầu tiên và chiến thắng lớn, top 100
Tại Nottingham Open, cô ấy lọt vào tứ kết WTA Tour đầu tiên sau khi đánh bại hạt giống số ba Magda Linette. Cô tiếp tục đánh bại một vận động viên Ba Lan khác, Magdalena Fręch để lọt vào bán kết WTA lần đầu tiên trong sự nghiệp. Cuối cùng, cô đánh bại Alizé Cornet để thiết lập một trận chung kết toàn Anh đầu tiên kể từ năm 1977 với Katie Boulter.

Tại Wimbledon, cô giành chiến thắng đầu tiên khi đánh bại Caty McNally, trước khi thua Daria Kasatkina ở vòng hai, trong các set liên tiếp. Kết quả là cô đã lọt vào top 100 trong bảng xếp hạng.

Sau Wimbledon, Burrage đấu tranh để đạt được sự ổn định. Sau khi lọt vào tứ kết tại một sự kiện trị giá 100 nghìn đô la ở Tây Ban Nha, cô đã thắng một vòng ở WTA Ba Lan mở rộng trước Ankita Raina, nhưng thua trong các set liên tiếp trước Lucrezia Stefanini. Cô đã thua ở vòng 1 của Giải quần vợt Canada Mở rộng trước tay vợt số 139 thế giới Marina Bassols Ribera, trước khi vào tứ kết trong sự kiện cấp độ thách thức Stanford WTA, đánh bại Diana Shnaider và Kayla Day, trước khi thua sít sao ba set trước Moyuka Uchijima. Tại Chicago Women's Open, cô lại thua ở vòng đầu tiên xuống vị trí số 782 thế giới Quinn Gleason.

Burrage giành được chiến thắng đầu tiên tại US Open, đánh bại tay vợt số 38 thế giới Anna Blinkova 6-3, 6-4 ở vòng đầu tiên, trước khi thua với tay vợt số 2 thế giới Aryna Sabalenka.

Tài trợ
Jodie Burrage được tài trợ bởi Midstream Lighting dưới hình thức một chiếc xe điện và Komodo Fashion.

Thống kê sự nghiệp

Chỉ những kết quả bốc thăm nhánh chính trong WTA Tour, các giải Grand Slam, Fed Cup/Billie Jean King Cup và Thế vận hội Olympic mới được tính vào thành tích thắng-thua.

Đơn
Tính đến Wimbledon 2023.

Đôi
Tính đến Giải quần vợt Wimbledon 2023.

Chung kết WTA

Đôi: 1 (1 á quân)

Chung kết WTA Challenger

Đôi: 1 danh hiệu

Chung kết ITF Circuit

Đơn: 14 (5 danh hiệu, 9 á quân)

Đôi: 9 (5 danh hiệu, 4 á quân)

Thành tích đối đầu

Thành tích khi đối đầu với các tay vợt top 10
 Cô có thành tích thắng-thua là 1–2 () khi đối đầu với những tay vợt, vào thời điểm trận đấu diễn ra, được xếp hạng trong top 10.

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Thông tin tại LTA

Sinh năm 1999
Nhân vật còn sống
Vận động viên quần vợt
Nữ vận động viên quần vợt
Vận động viên quần vợt Vương quốc Anh
Nữ vận động viên quần vợt Vương quốc Liên hiệp Anh
Nữ vận động viên Vương quốc Liên hiệp Anh
Vận động viên Vương quốc Liên hiệp Anh
Nữ giới Vương quốc Liên hiệp Anh
Nữ giới Anh
Người Anh thế kỷ 20
Người Anh thế kỷ 21


title: Ném bom trại tị nạn Nigeria 2017

text:
Ném bom trại tị nạn Nigeria 2017 là một vụ oanh tạc vào ngày 17 tháng 1 năm 2017, khi một máy bay phản lực của Không quân Nigeria nhầm ném bom một trại tị nạn gần biên giới Cameroon trong Rann, bang Borno, Nigeria, tưởng lầm nó là một trại Boko Haram. Vụ đánh bom khiến ít nhất 52 người chết, trong đó có sáu nhân viên cứu trợ Hội Chữ thập đỏ, và khiến hơn 100 người bị thương.

Bối cảnh
Boko Haram có một lịch sử của các hoạt động trong khu vực Rann, và quân sự của Nigeria đã thực hiện một cuộc tấn công vào năm 2016 đánh bật nhóm này ra. Tuy nhiên, những chiến binh Boko Haram trở lại sau khi mùa mưa của khu vực đã kết thúc, cho phép họ đi lại dễ dàng hơn, và trong ngày đã tấn công một cơ sở quân sự trong khu vực.

Vụ việc

Theo một nhà ngoại giao phương Tây nói với The New York Times với điều kiện giấu tên, quân đội Nigeria đã nhận được thông tin rằng các lực lượng Boko Haram đã tập hợp để chuẩn bị cho một cuộc tấn công vào một mục tiêu quân sự. Thiếu tướng Lucky Irabor, chỉ huy các lực lượng chiến đấu Nigeria Boko Haram ở đông bắc Nigeria, cho biết rằng ông đã ra lệnh cho một cuộc tấn công vào các vị trí nơi các tay súng được cho là tập hợp. Cuộc không kích diễn ra đôi khi trong ngày báo cáo khác nhau từ khoảng 09:00 giờ địa phương đến đầu buổi chiều - và khiến cho ít nhất là hàng chục người chết. Theo Bác sĩ không biên giới (MSF), hoạt động trong các trại bị đánh bom, ít nhất 50 người đã thiệt mạng, trong khi một quan chức của bang Borno làm việc trong các nỗ lực phục hồi nói với Associated Press rằng ít nhất 100 người đã chết. Một phát ngôn viên của Hội Chữ thập đỏ cho biết rằng sáu trong số nhân viên cứu trợ của nó nằm trong số những người chết. MSF cho biết rằng có đến 200 bị thương, với nhiều dự kiến sẽ chết qua đêm do các cơ sở y tế hạn chế và bác sĩ ở vùng sâu vùng xa, và các lực lượng cứu hộ quy mô lớn không dự kiến sẽ đến cho đến ngày 18 tháng 1.

Ngày 18 tháng 1, một tuyên bố Hội Chữ thập đỏ cho biết số người chết nằm ở mức khoảng 70, với 90 hoặc nhiều người bị thương còn lại trong Rann, 46 trong số đó đã "bị thương nặng".

Phản ứng
Liên hiệp quốc (LHQ) và Hội Chữ thập đỏ cùng triển khai một nhiệm vụ trực thăng chở nhân viên y tế và 400 kg vật dụng, đến muộn vào ngày 17 và sơ tán tám công nhân Chữ thập đỏ. Các máy bay trực thăng khác của Liên hợp quốc triển khai để hỗ trợ trong việc sơ tán, trong khi MSF cho biết rằng nhân viên của mình tại Chad và Cameroon đã được chuẩn bị để nhận được các nạn nhân khi họ đã được ổn định cho vận chuyển từ Rann. Một số người bị thương đã được đưa tới thành phố Maiduguri Nigeria.

Tướng Irabor, thừa nhận lần đầu tiên trong cuộc chiến đấu chống lại Boko Haram rằng một cuộc tấn công của chính phủ đã dẫn đến thương vong dân sự, nói rằng "thật không may, phi vụ ném bom đã được thực hiện, nhưng rõ ràng rằng dân thường khác ở gần đó xung quanh khu vực và họ bị ảnh hưởng ", trong khi Tổng thống Muhammadu Buhari nói rằng vụ việc là một" sai lầm tác chiến đáng tiếc". Quân đội lên kế hoạch bắt đầu một cuộc điều tra các hành động của phi công bay nhiệm vụ và các chỉ huy có liên quan để xác định xem các cuộc không kích là một lỗi tác chiến hay không.

Mausi segun, một thành viên của Human Rights Watch ở Nigeria, cho biết rằng bất kể ý đồ đứng sau là gì, nhóm coi vụ đánh bom là một tội ác, nói rằng "nếu không có bằng chứng của một cuộc tấn công có chủ ý vào trại, đó sẽ là một tội ác chiến tranh, trại đã bị đánh bom bừa bãi, vi phạm luật nhân đạo quốc tế. "

Tham khảo

Nigeria 2017
Không kích
Boko Haram
Bang Borno
Quân đội Nigeria


title: Naengcheon-dong

text:
Naengcheon-dong là một dong, phường của Seodaemun-gu ở Seoul, Hàn Quốc và được quản lý bởi dong hành chính, văn phòng Cheonyeon-dong.

Xem thêm
Phân cấp hành chính Hàn Quốc

Tham khảo

Liên kết
  Trang chính thức Seodaemun-gu
 Bản đồ của Seodaemun-gu
 Trang chính thức Seodaemun-gu

Quận Seodaemun


title: Clemensia domica

text:
Clemensia domica là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Clemensia


title: Erannis grisearia

text:
Erannis grisearia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Erannis


title: Thera orcadensis

text:
Thera orcadensis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Thera


title: Scopula paludata

text:
Scopula paludata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

P


title: NK Bravo

text:
Nogometni klub Bravo (tiếng Anh: Câu lạc bộ bóng đá Bravo), thường hay gọi đơn giản Bravo, là một câu lạc bộ bóng đá Slovenia đến từ Ljubljana, thi đấu ở Giải bóng đá vô địch quốc gia Slovenia. Câu lạc bộ được thành lập năm 2006.

Đội hình hiện tại
Tính đến 16 tháng 1 năm 2020

Danh hiệu
Giải bóng đá hạng nhì quốc gia Slovenia: 1
 2018–19

Giải bóng đá hạng ba quốc gia Slovenia: 1
 2016–17

Regional Ljubljana League (cấp độ 4): 1
 2014–15

MNZ Ljubljana League (cấp độ 5): 1
 2013–14

MNZ Ljubljana Cup: 1
 2017–18

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website

Câu lạc bộ bóng đá khởi đầu năm 2006
Câu lạc bộ bóng đá Ljubljana
NK Bravo
Khởi đầu năm 2006 ở Slovenia


title: Bhutan tại Thế vận hội

text:
Kỳ Thế vận hội đầu tiên Bhutan tham gia là Thế vận hội Mùa hè 1984 ở Los Angeles.
Kể từ đó đến năm 2008, Bhutan chỉ có các đại diện ở môn bắn cung. Bắn cung là môn thể thao quốc gia của Bhutan. Kunzang Choden là vận động viên (VĐV) đầu tiên không phải cung thủ của Bhutan tại Thế vận hội Mùa hè 2012. Cô tranh tài ở nội dung súng trường hơi 10 mét nữ. Đoàn Bhutan kỳ năm 2012 không có thành viên nam. Bhutan chưa giành được huy chương Olympic. Dù là quốc gia nhiều đồi núi, Bhutan chưa từng tham dự Thế vận hội Mùa đông.
Ủy ban Olympic Bhutan được thành lập năm 1983 và được công nhận bởi Ủy ban Olympic Quốc tế cùng năm.

Bảng huy chương

Thế vận hội Mùa hè

Xem thêm
 Danh sách người cầm cờ cho đoàn Bhutan tại Thế vận hội
 Bắn cung ở Bhutan

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thế vận hội


title: Aleksandr Kovalyov

text:
Aleksandr Alexandrovich Kovalyov ()  (sinh ngày 24 tháng 9 năm 1986) là một cầu thủ bóng đá người Nga gốc Kazakhstan từng thi đấu cho Metallurg Bekabad. Anh đá ở vị trí hậu vệ.

Sự nghiệp
Kovalyev ký bản hợp đồng 2 năm với Bunyodkor vào tháng 2 năm 2010, sau khi trải qua các mùa giải với Metalourg Bekabad.
Kovalyev ra mắt một lần ở vòng bảng Giải vô địch bóng đá các câu lạc bộ châu Á 2010.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1986
Nhân vật còn sống
Người Taraz
Cầu thủ bóng đá Uzbekistan
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Lokomotiv Tashkent
Cầu thủ bóng đá FK Dinamo Samarqand
Cầu thủ bóng đá FC Nasaf Qarshi
Cầu thủ bóng đá FC Bunyodkor
Cầu thủ bóng đá FC Yenisey Krasnoyarsk
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nga


title: Scopula subornata

text:
Scopula subornata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

S


title: Platylabus iridipennis

text:
Platylabus iridipennis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Platylabus


title: Kinorhyncha

text:
Kinorhyncha là một ngành nhỏ trong động vật không xương sống sống ở biển, phổ biến là trong bùn hoặc cát ở mọi độ sâu như một phần của meiobenthos. Chúng còn được gọi là rồng bùn. Các loài hiện đại có kích thước nhỏ hơn hoặc bằng 1 mm, nhưng các loài từ kỷ Cambri có thể dài tới 4 cm.

Kể từ khi họ phát hiện ra vào năm 1841 trên bờ biển phía bắc của Pháp, gần như tất cả đều có chiều dài dưới 1 mm.

Đặc điểm chung của ngành Rồng bùn
Ba lớp tế bào, có đối xứng hai bên và phân đoạn.
 Cơ thể có lẽ có blastocoelomate.
 Cơ thể được chia thành 13 đoạn. Sự phân đoạn phản xạ bên trong bởi sự sắp xếp của các tuyến biểu bì, cơ và hạch trên dây thần kinh.
Ruột hoàn tất.
Đặc biệt, với một cặp protonephridia, nhưng không có cấu trúc hệ tuần hoàn hoặc trao đổi khí.
Nó là loài lưỡng tính.
Các mô hình phân chi phôi chưa được hiểu rõ.

Đặc điểm hình thái
Chúng sống từ vùng triều đến độ sâu 8000 m. Một số được biết đến từ thảm tảo ở bãi bồi, bãi cát và cửa sông nước lợ; sống trên hydroid, động vật có hậu môn trong (entoprocta) hoặc bọt biển (porifera).

Phân loại học
Họ hàng gần nhất của chúng là các ngành Loricifera và Priapulida. Chúng cùng nhau tạo thành Scalidophora. Ngành này có 21 chi và khoảng 200 loài.

Ngành Kinorhyncha
Lớp Cyclorhagida (Zelinka, 1896) Chitwood, 1951
Bộ Echinorhagata Sørensen et al., 2015
Họ Echinoderidae Zelinka, 1894
Bộ Kentrorhagata Sørensen et al., 2015
 Họ Antygomonidae Adrianov & Malakhov, 1994
 Họ CateriidaeGerlach, 1956
 Họ Centroderidae Zelinka, 1896
 Họ Semnoderidae Remane, 1929
 Họ Zelinkaderidae Higgins, 1990
 Bộ Xenosomata Zelinka, 1907
Campyloderidae Remane, 1929
Lớp Allomalorhagida Sørensen et al., 2015
 Bộ không đề xuất
 Họ Dracoderidae Higgins & Shirayama, 1990
 Họ Franciscideridae Sørensen et al., 2015
 Họ Neocentrophyidae Higgins, 1969
 Họ Pycnophyidae Zelinka, 1986

Xem thêm
 Phân loại giới Động vật

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Kinorhyncha/EnWiki
 Introduction to the Cephalorhyncha
 Drawings of Kinorhyncha

Động vật miệng nguyên sinh
Kinorhyncha


title: Cộng hòa Dahomey

text:
Cộng hòa Dahomey () được thành lập ngày 11 tháng 12 năm 1958 như một thuộc địa có quyền tự trị trong Cộng đồng Pháp. Trước khi đạt được quyền tự trị, nó được gọi là Dahomey thuộc Pháp, một phần của Liên hiệp Pháp. Vào ngày 01 tháng 8 năm 1960, Dahomey giành được độc lập hoàn toàn từ Pháp.

Năm 1975, nước này được đổi tên thành Bénin, theo tên vịnh Benin (mà lại được đặt theo tên Đế quốc Benin, trong đó bao gồm Thành phố Benin, Nigeria hiện nay), vì "Bénin" được coi là cụm từ mang tính trung lập về chính trị đối với tất cả các nhóm dân tộc trong đất nước này, trong khi "Dahomey" gợi nhớ tới Vương quốc Dahomey mà người Fon thống trị.

Lịch sử
Cộng hòa Dahomey giành độc lập hoàn toàn từ Pháp ngày 1 tháng 8 năm 1960. Đất nước lâm vào tình trạng tranh giành quyền lực giữa  Justin Ahomadégbé-Tomêtin - kiểm soát vùng phía Nam và trung tâm, Sourou-Migan Apithy - kiểm soát vùng Đông Nam, và Hubert Maga - kiểm soát vùng phía Bắc.

Khi Dahomey giành độc lập, tổng thống đầu tiên của đất nước này là Maga. Một cuộc khủng hoảng chính trị năm 1958 đã giúp Phong trào Dân chủ Dahomey của Maga gia nhập một chính phủ liên minh, rồi một cuộc khủng hoảng nữa sau đó đã đưa Maga lên đứng đầu chính phủ vào tháng 4 năm 1959. Tuy nhiên thì tình trạng thỏa hiệp này tỏ ra không hiệu quả, và một cuộc nổi dậy tháng 10 năm 1963 đã dẫn đến một cuộc đảo chính, và Apithy được đưa lên làm tổng thống mới. Tình trạng bất ổn vẫn tiếp diễn và một cuộc đảo chính khác đã lật độ Apithy vào tháng 12 năm 1965.

Sau cuộc đảo chính đó, Đại tá Christophe Soglo trở thành tổng thống. Vốn là một cựu binh của quân đội Pháp, ông tự coi mình là Charles de Gaulle của Dahomey, đồng thời cấm toàn bộ các hoạt động chính trị với mục đích ổn định đất nước. Các quyền công dân được tái thiết lập vào năm 1968, nhưng do sự hỗn loạn từ trước đó nên quân đội vẫn đóng vai trò quan trọng trong chính trị của Dahomey. Vào tháng 10 năm 1972, cuộc đảo chính thứ 5 trong lịch sử quốc gia, lãnh đạo bởi Mathieu Kérékou đã loại bỏ liên minh chính phủ của Ahomadégbé, Apithy và Maga. Kérékou sau đó đã lên tiếng ủng hộ chủ nghĩa Marx-Lenin, tuyên bố giải thế Cộng hòa Dahomey và thành lập Cộng hòa Nhân dân Bénin vào 30 tháng 11 năm 1975.

Chú thích

Cựu cộng hòa


title: Hiệp định chống mìn sát thương cá nhân Ottawa

text:
Công ước về cấm sử dụng, tàng trữ, sản xuất và chuyển giao các loại mìn sát thương cá nhân và về sự hủy diệt của chúng, được gọi một cách không chính thức là Hiệp ước Ottawa, Công ước cấm mìn sát thương cá nhân, nhằm mục đích loại bỏ Mìn chống người trên toàn thế giới. Đến nay, có 164 quốc gia tham gia hiệp ước. Một quốc gia (Quần đảo Marshall) đã ký nhưng không phê chuẩn hiệp ước, trong khi 32 quốc gia của Liên Hợp Quốc, bao gồm Trung Quốc, Nga và Hoa Kỳ thì không.

Tham khảo

Công ước và Nghị quyết Liên Hợp Quốc
Hiệp ước của Vương quốc Liên hiệp Anh
Hiệp ước của Thổ Nhĩ Kỳ
Hiệp ước của Thái Lan
Hiệp ước của Tajikistan
Hiệp ước của Tây Ban Nha
Hiệp ước của România
Hiệp ước của Qatar
Hiệp ước của Bồ Đào Nha
Hiệp ước của Ba Lan
Hiệp ước của Hà Lan
Hiệp ước của México
Hiệp ước của Malaysia
Hiệp ước của Luxembourg
Hiệp ước của Litva
Hiệp ước của Latvia
Hiệp ước của Kuwait
Hiệp ước của Jordan
Hiệp ước của Nhật Bản
Hiệp ước của Ý
Hiệp ước của Iraq
Hiệp ước của Hungary
Hiệp ước của Hy Lạp
Hiệp ước của Đức
Hiệp ước của Pháp
Hiệp ước của Estonia
Hiệp ước của Canada
Hiệp ước của Campuchia
Hiệp ước của Bulgaria
Hiệp ước của Bhutan
Hiệp ước của Bỉ
Hiệp ước của Bangladesh
Hiệp ước kiểm soát vũ khí


title: Alumide

text:
Alumide là một vật liệu được sử dụng trong in 3D bao gồm nylon chứa đầy bụi nhôm, tên của nó là một sự kết hợp của các từ nhôm và polyamide. Mô hình được in bằng cách thiêu kết một khay bột theo từng lớp. Trong khi nó cứng hơn nhiều so với các vật liệu khác được sử dụng trong in 3D, nó cũng có thể chịu tải trọng nhiệt cao hơn nhiều, duy trì hình dạng của nó ở nhiệt độ mà các hợp chất nhựa nhiệt dẻo như axit polylactic bị nóng chảy.

Tham khảo

Hợp chất nhôm
In 3D
Polyamide


title: Zingiber mizoramense

text:
Zingiber mizoramense là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Ramesh Kumar, Sushil Kumar Singh và Sachin Sharma miêu tả khoa học đầu tiên năm 2015 dưới danh pháp Zingiber mizoramensis. Tuy nhiên, do Zingiber là danh từ giống trung nên danh pháp đúng quy tắc chính tả phải là Zingiber mizoramense.

Mẫu định danh
Mẫu định danh: Kumar R. 131495; thu thập ngày 19 tháng 9 năm 2014, ở tọa độ , Vườn quốc gia Murlen, huyện Champhai, bang Mizoram, Ấn Độ. Mẫu holotype lưu giữ tại Trung tâm khu vực miền Đông của Cục Khảo sát Thực vật Ấn Độ ở Shillong, Meghalaya (ASSAM).

Từ nguyên
Tính từ định danh mizoramense lấy theo tên bang nơi thu mẫu định danh là Mizoram.

Phân bố
Loài bản địa đông bắc Ấn Độ, được tìm thấy ở bang Mizoram.

Phân loại
Z. mizoramense được xếp trong tổ Cryptanthium.

Mô tả

Chú thích

M
Thực vật được mô tả năm 2015
Thực vật Ấn Độ


title: Amphibia (phim)

text:
Amphibia (tạm dịch: Thế giới lưỡng cư) là một bộ phim hoạt hình của Mỹ được sản xuất bởi Matt Braly. Bộ phim được công chiếu vào ngày 14 tháng 6 năm 2019 trên DisneyNOW và YouTube và vào ngày 17 tháng 6 năm 2019 trên Disney Channel.

Nội dung

Câu chuyện kể về cô bé Anne Boonchuy, 13 tuổi, cùng 2 người bạn là Sasha Waybright và Marcy Wu đã bị đưa đến thế giới Amphibia qua một chiếc hộp nhạc. Đây là một hòn đảo lớn đầy ếch, cóc và thằn lằn. Những loài lưỡng cư ở đây đều giống với các loài lưỡng cư bình thường, nhưng chúng lại có thể nói và tư duy như con người. Anne rơi vào Wartwood, một thị trấn nhỏ nơi mà loài ếch sống, và tại đây, cô đã kết bạn với Sprig Plantar, một chú ếch trẻ màu hồng, Polly Plantar, em gái của Sprig và người ông Hopadiah Plantar. Sasha bị đưa đến Tháp Cóc, khu vực của đội quân cóc, và bị chúng bắt làm tù binh, tuy nhiên cô đã trở thành một chỉ huy trong hàng ngũ của chúng sau khi lập công. Còn Marcy thì bị đưa đến thủ đô của vùng đất Amphibia là Newtopia.

Ở cuối mùa 1, Anne đã gặp lại Sasha, tuy nhiên Anne lại vô tình biết trước kế hoạch tiêu diệt đàn ếch của lũ cóc. Anne đã xảy ra mâu thuẫn với Sasha, và cô đã phải đánh nhau với Sasha để cứu đàn ếch. Tháp Cóc sụp đổ, Sasha cùng lũ cóc phải rút lui, còn Anne và đàn ếch thì về lại Wartwood.

Ở mùa 2, Anne và nhà Plantar đặt chân đến thủ đô Newtopia. Anne gặp lại Marcy, và được gặp Vua Andrias, vua của các loài lưỡng cư. Ông đã đồng ý cho Anne và Marcy tìm 3 viên ngọc để kích hoạt lại chiếc hộp nhạc. Trong khi đó, Sasha và đội quân cóc âm mưu lật đổ Andrias, tuy nhiên khi đến Newtopia, họ đã đồng ý hợp tác cũng Anne và Marcy. Cả ba đã đến được ba ngôi đền kích hoạt ba viên đá và đã thành công. Tuy nhiên, Vua Andrias đã lật mặt, ngăn chặn việc kích hoạt hộp nhạc. Anne cùng nhà Plantar đã bị đưa trở về Trái Đất, nhưng Marcy đã bị đâm và được vua Andrias dùng làm thân thể cho một thực thể gọi là The Core (Lõi), còn Sasha phải rút lui.

Anne được gặp lại gia đình tại mùa 3. Tại đây, cô đã phải nguỵ trang cho nhà Plantar để tránh bị Chính phủ dòm ngó, và để tránh robot của Andrias. Tuy nhiên, Chính phủ đã bắt đầu để ý tới, và họ đã cố gắng để bắt nhà Plantar. Trong khi đó, ở Amphibia, Sasha đã lập được đội kháng chiến tại Wartwood. Anne và nhà Plantar đã trở về Wartwood để cố giải cứu Marcy nhưng không được. Ngay sau đó, vua Andrias xâm lược Trái Đất. Tuy nhiên, Anne và mọi người đã đánh bại được Vua Andrias và giải cứu Marcy. Ở cuối phim, Amphibia đã có chính phủ mới, còn Anne và hai người bạn của cô đã lớn lên và có công việc riêng của mình.

Nhân vật
Bài chi tiết: Danh sách các nhân vật trong bộ phim hoạt hình Amphibia

Nhân vật chính

 Anne Savisa Boonchuy (lồng tiếng bởi Brenda Song) là một cô bé 13 tuổi người Mỹ gốc Thái. Vào ngày sinh nhật lần thứ 13, cô đã lấy trộm chiếc hộp nhạc bí ẩn trong một cửa hàng, khiến cô và hai người bạn Sasha và Marcy của mình bị gửi đến thế giới lưỡng cư. Cô đến Wartwood và được nhà Plantar nhận nuôi, kết bạn với một chú ếch hồng tên Sprig, em gái cậu tên Polly và người ông nội khó tính Hopadiah. Tại đâu, cô đã cố khôi phục năng lượng của chiếc hộp để đưa cô và hai người bạn về nhà. Ở cuối mùa 1, cô đã gặp mâu thuẫn với người bạn Sasha, và xảy ra đánh nhau tại địa bàn của lũ cóc, nơi ở của Sasha. Đến mùa 2, cô gặp được Marcy và yết kiến vua Andrias. Cô giải hoà với Sasha và cùng họ cố gắng kích hoạt sức mạnh của viên đá. Tuy nhiên, cô và nhà Plantar đã bị đưa về Trái Đất khi cô và những người bạn đang chiến đấu với Andrias, kẻ đã phản bội bọn họ. Khi trở về Trái Đất, cô bị các đặc vụ chính phủ nhắm đến và cô đã có lần kích hoạt sức mạnh được lấy từ viên đá màu xanh trên chiếc hộp nhạc, thứ mà cô đại diện. Cuối phim, Anne đã đánh bại Andrias, cứu được những người bạn và giải cứu thế giới khỏi cuộc xâm lăng. Cô đã hi sinh và được hồi sinh lại. 10 năm sau, Anne trở thành một nhà động vật học tại California, chuyên nghiên cứu về các loài lưỡng cư và bò sát.
 Sprig Plantar (lồng tiếng bởi Justin Felbinger) là một cậu bé ếch màu hồng 11 tuổi sống tại Wartwood. Sprig có người em gái tên Polly và người ông Hopadiah. Bố mẹ cậu đã chết khi cậu còn nhỏ. Sprig gặp Anne khi cậu vào rừng để săn quái vật mà dân làng nói, chính là Anne. Cậu và Anne nhanh chóng trở thành bạn, và cả hai đã trải qua cuộc phiêu lưu cùng nhau. Sprig và cả nhà cậu bị đưa đến Trái Đất vào mùa 3, và đã bị chính phủ săn đuổi, và thậm chí là suýt bị bắt để làm thí nghiệm. Sau khi chiến thắng Andrias, Sprig và gia đình cậu được trở về Wartwood. Sprig viết một cuốn sách về cuộc hành trình của cậu, và ở cuối phim, cậu đã đồng ý cùng Grime, chỉ huy cũ của lũ cóc đi thám hiểm vùng đất mới.
 Polly Petunia Plantar (lồng tiếng bởi Amanda Leighton) là một cô bé nòng nọc tại Wartwood. Cô là em gái của Sprig và là cháu nội của Hopadiah. Polly là một người khá cứng rắn và hơi bạo lực. Tuy nhiên, Polly khá thông minh và luôn bảo vệ những người xung quanh. Dù vậy, ý kiến của Polly ít khi được chú ý vì cô còn nhỏ. Ít lâu sau khi đánh bại Andrias, Polly đã trở thành ếch.
 Hopediah Plantar (hay Hop Pop Plantar) (lồng tiếng bởi Bill Farmer) là ông của Sprig và Polly. Ông là một chú ếch màu cam. Hop Pop là một nông dân tại Wartwood. Ông là một người khá quan tâm đến hai đứa cháu và Anne. Khi còn trẻ, Hop Pop từng phiêu lưu khá nhiều nơi, mua được Bessie, chú ốc sên của nhà Plantar. Ông từng có mơ ước làm diễn viên, nhưng không thực hiện được. Sau này, ông trở thành một nông dân như cha ông của mình. Hop Pop có một người con trai, nhưng cậu và vợ của cậu đã bị giết trong một lần Hop Pop rời khỏi Wartwood. Cuối phim, ông cưới Sylvia Sundew, một người hàng xóm của ông, và tiếp tục cuộc sống của mình.
 Sasha Elizabeth Waybright (lồng tiếng bởi Anna Akana) là bạn thân của Anne và Marcy. Cô là một cô bé người Đức hoặc người Slav. Khi nhỏ, bố mẹ Sasha ly hôn, bố cô thì đi đến nơi khác, còn mẹ cô thì có người chồng mới. Cô đã bị đưa vào thế giới Amphibia cùng hai người bạn thân. Sasha rơi vào toà Tháp Cóc, lãnh địa của lũ cóc và bị chúng bắt làm tù binh. Tuy nhiên, trong một lần, cô đã giúp tinh thần binh lính lên cao và giúp lũ cóc đánh đuổi lũ hạc đến phá rối, nên được chỉ huy Grime, thủ lĩnh đám cóc cho làm quân sư. Ở cuối mùa 1, cô đã gặp lại Anne, nhưng lại xảy ra mâu thuẫn với người bạn thân, và kết cục là toà tháp sụp đổ. Lũ cóc phải bỏ trốn, Grime và Sasha cũng trốn và lập kế hoạch để lật đổ chính quyền Newtopia. Triều đình đã cho Yunan, một vị tướng trong triều đình xuống bắt hai người, nhưng cả hai đã thoát được. Sasha đã tiến về kinh đô với âm mưu lật đổ chính quyền, nhưng cô đã vô tình gặp lại Marcy với Anne trong một hang động và bỏ kế hoạch của mình. Cô giải hoà cùng Anne và hợp tác với hai người bạn thân để cùng trở về Trái Đất. Tuy nhiên, vua Andrias phản bội lại ba người, bắt Marcy, khiến Sasha phải rút chạy. Cô đến Wartwood, thành lập đội kháng chiến và trở thành thủ lĩnh của họ. Khi vua Andrias xâm lược Trái Đất, Sasha và những người bạn đã chiến thắng được hắn. 10 năm sau, cô trở thành một người tư vấn đồng cảnh cho trẻ em. Sasha đại diện cho viên ngọc màu đỏ trên chiếc hộp nhạc.
 Marcy Regina Wu (lồng tiếng bởi Haley Tju) là bạn thân của Anne và Sasha. Cô là người Mỹ gốc Đài Loan. Cô là học sinh giỏi, nhưng khá vụng về. Marcy bị đưa vào thế giới Amphibia cùng hai người bạn thân. Cô đến kinh đô Newtopia, và được Olivia, cố vấn của vua Andrias dẫn về. Với sự thông minh của mình, cô trở thành cố vấn của Andrias. Cô gặp lại người bạn Anne khi Anne cùng nhà Plantar đến Newtopia, và gặp lại Sasha trong lúc đang tìm cách kích hoạt viên ngọc thứ ba. Tuy nhiên, Vua Andrias lật mặt, Anne và nhà Plantar bị đưa về Trái Đất, Sasha buộc phải rút lui, còn Marcy bị vua dùng làm thân thể cho một thực thể gọi là The Core và bị đổi thành Darcy. The Core đã quyết định xâm lược Trái Đất, tuy nhiên may mắn là hắn đã thất bại, và Marcy được giải cứu. Cuối phim, Marcy trở thành một hoạ sĩ webcomic. Marcy đại diện cho viên ngọc màu xanh lá.

Nhân vật phụ

Cư dân tại Wartwood
 Walliam Ribbiton (hoặc Wally Ribbiton) (lồng tiếng bởi James Patrick Stuart) là một cư dân tại Wartwood. Anh là một chú ếch màu xanh lam. Wally có xuất thân quý tộc trong một gia đình vô cùng giàu có, nhưng anh lại trở thành một người lang thang tại Wartwood, khi anh biết đến thị trấn này từ một chuyến công tác. Anh thường đi lang thang khắp nơi và hát hò. Wally cũng chính là người đầu tiên gặp được Anne khi đang trên đường rời khỏi quán rượu.
 Bessie (lồng tiếng bởi Dee Bradley Baker) là chú ốc sên của nhà Plantar, được Hop Pop mua về trong một buổi đấu giá. Ở cuối phim, Bessie đã có con với chú chim Joe Sparrow. (đừng hỏi tôi tại sao lại thế)
 Frodrick Toadstool (lồng tiếng bởi Stephen Root) là thị trưởng cũ của Wartwood. Ông là một chú cóc lớn màu xanh lá. Toadstool là kẻ tham lam, tàn ác và đánh thuế khá nặng với người dân. Cuối phim, ông trở thành trợ lý cho Toadie, trợ lý cũ của mình đã là thị trưởng.
 Toadie (lồng tiếng bởi Jack McBrayer) là trợ lý của Toadstool. Ở cuối phim, cậu trở thành thị trưởng mới của Wartwood. Toadie là chú ếch thấp nhất trong cả bộ phim, nhưng thưc ra cậu khoảng 30 tuổi.
 Leopold Loggle (lồng tiếng bởi Brian Maillard) là thợ mộc tại Wartwood. Ông là một chú thằn lằn màu xanh dương. Leopold từng là một thợ rèn, trước khi một tai nạn xảy ra khi một thanh kim loại vô tình đâm vào cổ ông, khiến ông phải chuyển sang nghề mộc.
 Sadie Croaker (lồng tiếng bởi Laila Berzins) là một nông dân tại Wartwood. Bà là một chú ếch màu xanh. Sadie từng có những cuộc phiêu lưu và có kỹ năng đập nhau rất tốt, nhưng cũng khiến bà có thêm kẻ thù. Bà quản lí một trang trại ở Wartwood và có một hãng bán sữa nhỏ.
 Felicia Sundew (lồng tiếng bởi Kaitlyn Robrock) là một cư dân tại Wartwood. Cô là một chú ếch màu vàng. Felicia sống với mẹ là Sylvia và con gái của mình là Ivy. Felicia cũng là chủ của một quán giải khát.
 Ivy Hibiscus Matcha Sundew (thường gọi là Ivy Sundew) (lồng tiếng bởi Katie Crown) là con gái của Felicia. Cô khá thích việc phục kích bất ngờ người khác. Ivy  là bạn với Sprig. Ivy đã thổ lộ tình cảm với Sprig ở cuối mùa 1, và cả hai cũng khá thích nhau.
 Sylvia Sundew (lồng tiếng bởi Mona Marshall) là mẹ của Sylvia và bà của Ivy. Bà là một chú ếch màu xanh lá. Sylvia khá thích những điều kỳ lạ, quái dị. Cuối phim, bà yêu Hop Pop và tiếp tục cuộc sống của mình.
 Maddie Flour (lồng tiếng bởi Jill Bartlett) là một cô bé tại Wartwood. Maddie là một chú ếch màu xanh dương. Cô sống với bố là ông Flour và có ba người em là Rosemary, Lavender và Ginger. Maddie có hứng thú với phép thuật, và cô thường sử dụng nó để giúp đỡ người khác.
 Stumpy Stumpson (lồng tiếng bởi John DiMaggio) là một đầu bếp tại Wartwood. Ông là một chú ếch màu xanh lá lớn, với nhiều sẹo trên cánh tay và bị cụt cả hai tay. Stumpy quản lý một quán ăn tại Wartwood.

 Albus Duckweed (lồng tiếng bởi Kevin McDonald) là một nhà đánh giá tại Wartwood. Ông là một chú thằn lằn màu xanh lá. Albus thường viết bài đánh giá của các quán ăn cho các tờ báo.
 Archie (lồng tiếng bởi Dee Bradley Baker) là chú nhện của bà Sadie Croaker.
 Chuck Gardner (lồng tiếng bởi Matt Braly) là một thợ làm vườn tại Wartwood. Anh là một chú ếch màu xanh. Chuck khá thích công việc của mình, đặc biệt là trồng hoa tulip. Chuck cũng là một trong những nhân vật được đạo diễn Matt Braly lồng tiếng.
 Frog Jordan (lồng tiếng bởi Diedrich Bader) là một vận động viên Bóng bọ, một môn thể thao gần giống với Bóng rổ. Jordan là một chú ếch màu xanh lá. Tên của anh được đặt theo vận động viên bóng rổ Michael Jordan.
 Ông Flour (lồng tiếng bởi Kevin Michael Richardson và Fred Tatasciore) là một đầu bếp tại Wartwood. Ông là cha của bốn người con gái là Maddie, Rosemary, Lavender và Ginger Flour. Ông hiện đang quản lý một tiệm bánh tại Wartwood.

Đánh giá

Phê bình
Nhà phê bình Emily Ashby của Common Sense Media đánh giá phim 4 trên 5 sao, nói rằng "Cuộc phiêu lưu của Anne và Sprig rất đáng xem, chủ yếu nhờ tính cách của hai nhân vật khá hợp nhau." và "bộ phim nói lên những vấn đề như bắt nạt, thao túng cảm xúc và có thể thu hút trẻ em và thanh thiếu niên bàn luận về chủ đề này." Bekah Burbank của LaughingPlace.com đánh giá tốt khả năng cân bằng sự hài hước và yếu tố kinh dị của phim, cũng như nhịp độ, nhân vật và hoạt ảnh "Amphibia có nhiều trò đùa và nội dung đáng sợ vừa đủ để thu hút sự chú ý của người xem. Bộ phim có cốt truyện nhanh và được chia thành hai tập dài 11 phút, tạo thành một tập phim hoàn chỉnh. Ngoài ra, đồ hoạ và các nhân vật cũng được thiết kế đẹp mắt."

Giải thưởng
Phim đã giành được Giải Annie cho "Thiết kế nhân vật xuất sắc nhất" vào năm 2021 cho tập phim "The Shut-In!". Cùng năm đó, bộ phim được đề cử giải Emmy cho "Chương trình hoạt hình dành cho trẻ em xuất sắc", nhưng đã thua Hilda.

Phim hoạt hình
Phim hoạt hình Mỹ


title: Nhượng Đế

text:
Nhượng Đế (chữ Hán: 讓帝) là thụy hiệu hoặc tôn hiệu của một số vị quân chủ.

Danh sách
Đường Nhượng Đế (truy tôn)
Liêu Nhượng Đế (truy tôn, gọi tắt theo thụy hiệu chính thức là Nhượng Quốc Hoàng Đế, còn có các thụy hiệu khác như: Nghĩa Đế, Văn Hiến đế)
Ngô Nhượng Đế (gọi tắt theo tôn hiệu là "Cao Thượng Tư Huyền Hoằng Cổ Nhượng Hoàng Đế", thụy hiệu là Duệ Đế)
Minh Nhượng Đế (có các thụy hiệu khác là Huệ Đế và Hiếu Mẫn Đế)

Xem thêm
Nhượng hoàng hậu
Nhượng Vương

Thụy hiệu


title: Pseudocoris yamashiroi

text:
Pseudocoris yamashiroi là một loài cá biển thuộc chi Pseudocoris trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1931.

Từ nguyên
Từ định danh yamashiroi của loài được đặt theo tên của A. Yamashiro, giáo sư ngôn ngữ Anh người mà Schmidt đã "mang ơn rất nhiều"

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Trước đây, P. yamashiroi được cho là có phạm vi phân bố ở cả Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Tuy nhiên, quần thể ở Ấn Độ Dương đã được xác định là một loài mới do có sự khác biệt về bộ gen, hình thái và kiểu màu của cá đực, với danh pháp là Pseudocoris hemichrysos.

Theo đó, phạm vi thực sự của P. yamashiroi chỉ giới hạn ở Tây–Trung Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận từ vùng biển Nam Nhật Bản (bao gồm quần đảo Ryukyu và quần đảo Ogasawara) và đảo Đài Loan, trải dài đến khắp các vùng biển thuộc Đông Nam Á hải đảo, về phía nam đến rạn san hô Great Barrier và quần đảo Kermadec, mở rộng phạm vi về phía đông rộng đến các đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương (xa nhất là đến Marshall).

P. yamashiroi sống gần các rạn san hô ngoài khơi và trong các đầm phá, thường tập trung trên nền đáy cát ở độ sâu được ghi nhận trong khoảng từ 5 đến 30 m.

Mô tả
P. yamashiroi có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 16 cm. Cá con khi còn sống có màu nâu cam, vây đuôi có màu vàng chanh, ánh màu bạc ở bụng và ngực. Cá cái có nhiều biến thể màu: nâu cam, vàng lục hoặc xanh tím nhưng luôn có một đốm màu hồng tươi ở gốc vây ngực. Đầu có các vệt sọc màu xanh lam óng. Mống mắt màu đỏ rực. Cá đực có thân trên màu xanh lục lam, lốn đốm các vệt đen; vùng thân dưới và bụng màu trắng hoặc lục nhạt. Vây đuôi trong suốt với dải viền đen ở hai thùy. Đốm đỏ ở gốc vây ngực trở nên thẫm màu hơn.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 12; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 12; Số tia vây ở vây ngực: 13.

Sinh thái và hành vi
P. yamashiroi thường hợp thành nhóm và kiếm ăn trên động vật phù du.

Tham khảo

Trích dẫn

Y
Cá Thái Bình Dương
Cá Nhật Bản
Cá Đài Loan
Cá Malaysia
Cá Philippines
Cá Indonesia
Cá Nouvelle-Calédonie
Cá Úc
Cá New Zealand
Cá châu Đại Dương
Động vật được mô tả năm 1931


title: Chủ quyền nghị viện

text:
Chủ quyền nghị viện, hoặc gọi tối thượng nghị viện, là một hạng mục nguyên tắc của chế độ dân chủ, trong đó nghị viện chiếm lấy quyền lực nhà nước tối cao, địa vị của nó ở trên các cơ quan khác. Nó được xác lập trước nhất do "Dự luật quyền lợi" năm 1689 của Anh Quốc. Chủ trương địa vị pháp luật của nghị viện cao hơn cơ quan hành chính và cơ quan tư pháp, cơ quan hành chính cần giữ trách nhiệm trước nghị viện, nghị viện có quyền tổ chức và giám sát đôn đốc chính phủ; nghị viện có thể chế định và tu chính pháp luật phổ thông và pháp luật mang tính hiến pháp, các cơ quan khác không có quyền bãi bỏ pháp luật của chế độ nghị viện hoặc tuyên bố nó không có hiệu lực.

Kì họp của nghị viện cử hành ở trong một khoảng thời gian nhất định. Phương thức cơ bản mà nghị viện tiến hành công việc chia làm hai loại kì họp thường kì và kì họp bất thường. Kì họp thường kì còn gọi là kì họp thường lệ, đa số các nước đều có quy định rõ ràng về  số lần, ngày họp, thời gian triệu tập mở họp mà hội nghị thường kì cử hành mỗi năm. Thí dụ Nhật Bản quy định, kì họp thường kì quốc hội mỗi năm triệu tập một lần, thông thường triệu tập vào trung tuần tháng 12 mỗi năm, ngày họp là 150 ngày. Kì họp bất thường còn gọi là kì họp tạm thời, kì họp đặc biệt, kì họp khẩn cấp, là kì họp mà nghị viện cho biết là có cần thiết để triệu tập mở họp ngoài ngày họp của kì họp thường kì, thông thường do nguyên thủ nhà nước, nghị trưởng, người đứng đầu chính phủ hoặc số lượng nghị sĩ nhất định yêu cầu triệu tập mở họp. Các nước có nghị viện theo chế độ lưỡng viện, kì họp nghị viện thông thường do hai viện tách ra triệu tập mở họp riêng. Lúc cần thiết có thể triệu tập mở họp hội nghị liên tịch lưỡng viện. Kì họp nghị viện thông thường do nghị trưởng chủ trì, nội dung kì họp chủ yếu là nghe lấy báo cáo, tuỳ một vấn đề nào đó mà đề xuất dự luật hoặc tiến hành biện luận dự luật và làm ra quyết định. Cử hành công khai, cho phép dự thính, truyền dẫn tin tức và công bố văn bản ghi chép của kì họp, người tham dự kì họp cần phải tuân thủ quy tắc nghị sự và kỉ luật nội bộ của kì họp.

Chủ quyền nghị viện thông thường hình thành tương phản cùng với phân lập quyền lực và thẩm tra tư pháp. Trong hệ thống phân lập quyền lực, chức năng của cơ quan tư pháp phần lớn bị hạn chế trong việc chế định pháp luật phổ thông. Đồng thời, bên trong các nước có thiết lập cơ quan thẩm tra tư pháp, pháp luật do cơ quan lập pháp thông qua có khả năng bị tuyên bố không có hiệu lực ở trong một số tình huống nào đó.

Các nước chọn dùng chế độ chủ quyền nghị viện có: Anh Quốc, Phần Lan, Israel, Hà Lan, New Zealand, Thuỵ Điển, Na Uy, Đan Mạch, Singapore, Iceland, Jamaica, Papua New Guinea, Quần đảo Solomon, v.v

Anh Quốc

Lịch sử

Vào thế kỷ 17 ở Anh Quốc, khái niệm Quốc hội, bao gồm Hạ viện và Thượng viện, chia sẻ chủ quyền cùng với Nhà Vua hình thành theo cách giải thích lịch sử Quốc hội sai lạc, mãi đến khi Luật lời thề đăng quang 1688 thay đổi Lời thề đăng quang do Cách mạng vinh quang thì Quốc hội mới công nhận là một phần của chính thể, pháp luật sau đấy bắt nguồn từ Nhà Vua và Quốc hội. Năm sau, Luật quyền lợi 1689 và Luật quyền lợi Cách Lan 1689 thông qua, ấn định quyền lợi nhất định của Quốc hội Anh Quốc (bấy giờ bao gồm Xứ Wales), Cách Lan và hạn chế quân quyền. Hơn nữa, năm 1698 Quốc hội làm Danh sách chi phó, là kế hoạch tài chính buộc Quốc vương phải phụ thuộc Quốc hội vì thu nhập.

Sau năm 1689, chủ quyền nghị viện ở Anh Quốc rõ rệt trong mối quan hệ Quốc hội Anh Quốc, Cách Lan và Á Nhĩ Lan; Luật giải quyết 1701 xâm phạm Cách Lan, Cách Lan phản lại bằng Luật an ninh 1704, Anh Quốc quật lại bằng Luật người nước ngoài 1705. Cuối cùng vấn đề giải quyết bằng cách kết hợp nghị hội của Anh Quốc và Cách Lan mà thành lập Quốc hội Vương quốc, dù "chỉ là Nghị hội Anh Quốc mở rộng." Tuy nhiên, tính hợp lý của cách giải thích trên dựa trên việc Nghị hội Anh Quốc cùng Nghị hội Cách Lan giao quyền lực của chúng cho Quốc hội Vương quốc theo Hiệp ước Liên hợp mà Luật liên hợp 1706/7 thi hành. Đúng hơn thì hai nghị hội cùng "dồn" quyền lực của chúng. Hoặc nguyên tắc chủ quyền nghị viện bắt nguồn từ Luật liên hợp 1707 hoặc nguyên tắc bắt đầu phát triển sau đạo luật, quyền tự chủ của Nghị hội Á Nhĩ Lan cũng bị công kích và Luật Nghị hội Á Nhĩ Lan 1720 buộc nghị hội phải phụ thuộc Vương Quốc. "Luật thành lập 1782" loại trừ tính tối cao của Quốc hội Vương quốc với Á Nhĩ Lan trong thời gian ngắn, nhưng Nghị hội Á Nhĩ Lan sát nhập với Nghị hội Anh Quốc do Luật liên hợp 1800.

Nguyên tắc chủ quyền nghị viện có thể tóm tắt trong ba điểm:

 Quốc hội có quyền làm luật về mọi loại việc
 Quốc hội khóa này không thể ràng buộc Quốc hội khóa sau (không thể thông qua luật mà Quốc hội khóa sau không thể thay đổi)
 Luật chính đáng của Quốc hội, tòa án không thể xem xét, Quốc hội là cơ quan lập pháp tối cao.

Vài học giả và thẩm phán không tin quan điểm truyền thống rằng Quốc hội không thể tự ràng buộc bản thân mà cho rằng cơ quan có thể tự áp đặt hạn chế thủ tục (hay "hình thức") lên bản thân vì Quốc hội triệu tập và hoạt động theo nghị quy.

Nguyên tắc chủ quyền nghị viện bắt đầu bị thách thức bằng Luật quốc hội 1911, ý nghĩa của Quốc hội thay đổi theo lời tựa hối tiếc của Dicey trong Introduction to the Study of Law of the Constitution (1915) tái bản lần thứ tám, trong thực tế Nội các và chính đảng tối cao, tuy nhiên theo pháp luật Quốc hội vẫn có chủ quyền nghị viện mà phần của Hạ nghị viện tăng.

Pháp luật châu Âu không công nhận nguyên tắc chủ quyền nghị viện của Anh Quốc, hiên tại tòa án Anh Quốc công nhận tính tối cao của luật Liên minh châu Âu với loại việc mà Liên minh có quyền làm luật về. Tuy nhiên tính tối cao này bắt nguồn từ Luật Cộng đồng châu Âu 1972 và luật sau này, Luật Liên minh châu Âu 2011 đinh rằng luật Liên minh có thể áp dụng chỉ bằng Luật Cộng đồng châu Âu hay luật khác có cùng vai trò. Quốc hội bãi bỏ Luật 1972 vào năm 2019 và Anh Quốc thoát khỏi Liên minh châu Âu vào năm 2020, chứng minh rằng Quốc hội khóa trước không ràng buộc Quốc hội khóa sau.

Anh Quốc và Vương quốc Liên hợp
Sử gia người Mỹ lấy chủ quyền nghị viện làm lý do luật Anh Quốc không có khái niệm đúng thủ tục pháp lý của nước Mỹ, có nhiều tranh luận rằng nguyên tắc cũng quan trọng trong việc Anh Quốc phát triển khái niệm quyền lợi tự do.

Nguyên tắc chủ quyền nghị viện phát dương trong Luật Thiệt hại Chiến tranh 1965, Lord Bingham duy trì đạo luật trong vụ R (Jackson) với Tổng chưởng lý mà xử rằng:

Tuy nhiên, chủ quyền pháp luật phải phân biệt với chủ quyền chính trị, Quốc hội không tối cao về mặt chính trị, nghĩa là nếu Quốc hội thông qua luật không phổ biến hay áp bức thì luật không thể thi hành trong thực tế; công chức chấp pháp trong các Bộ có thể dùng kẽ hở hay từ ngữ mập mờ trong luật mà không thi hành và tòa án chắc chắn sẽ giải thích và lập án lệ cho khỏi thi hành. Tuy vậy nhưng không nghĩa rằng Quốc hội không có chủ quyền pháp luật mà vẫn có thể làm mọi luật theo nhiều quan điểm, điều này Lord Reid nói rõ trong vụ Madzimbamuto với Lardner-Burke [1969] 1 AC 645:

Cách Lan và những đạo luật liên hợp
Không chắc chắn rằng chủ quyền nghị viện bao gồm quyền tự ý sửa đổi Luật liên hợp.

Sự kiện gần đây
Trong những năm gần đây, vài thẩm phán và học giả ở Anh Quốc và New Zealand thách thức quan điểm truyền thống rằng Quốc hội tối cao, người khác lại từ chối những luận điểm ấy. Nhiều sửa đổi hiến pháp ở Anh Quốc đã ảnh hưởng cuộc tranh luận mới về chủ quyền nghị viện:

 Việc ủy quyền cho cơ quan lập pháp của Cách Lan (Nghị hội Cách lan), Xứ Wales (Đại hội Wales) và Bắc Á Nhĩ Lan (Đại hội Bắc Á Nhĩ Lan), ba cơ quan có quyền làm luật trong quyền hạn của chúng, nhưng mọi quyền lực đều bắt nguồn từ Quốc hội Anh Quốc và có thể thu hồi đơn phương. Như ví dụ, Đại hội Bắc Á Nhĩ Lan đã bị giải tán nhiều lần vì bế tắc chính trị.
 Tư cách thành viên Cộng đồng châu Âu, sau này Liên minh châu Âu, của Anh Quốc từ năm 1973. Theo Tòa án tối cao châu Âu, Liên minh châu Âu thay mặt "trật tự luật quốc tế mới, có lợi ích chỉ nếu nước thành viên hạn chế chủ quyền của họ trong địa phận nhất định". Anh Quốc gia nhập trật tự pháp lý, nhưng vì bằng luật của Quốc hội — chủ yếu Luật Cộng đồng châu Âu 1972 — nên Quốc hội có quyền làm luật đơn phương rời bỏ Liên minh hay ngưng việc thi hành luật châu Âu ở Anh Quốc. Luật Liên minh châu Âu 2011 tái khẳng định rằng chủ quyền ở Quốc hội Anh Quốc, điều 18 định rằng: "Luật châu Âu áp dụng hay hữu hiệu trực tiếp (quyền lợi, trách nhiệm, nghĩa vụ, hạn chế, phương tiện bảo vệ và thủ tục mà điều 2 (1) của Luật Cộng đồng châu Âu 1972 viện dẫn) công nhận và hữu hiệu ở Anh Quốc hội chỉ do chính nó hay cần phải công nhận và hữu hiệu bằng luật khác." Luật cũng ấn định phải trưng cầu dân ý nếu muốn giao quyền cho Liên minh châu Âu (dù có thể bị luật khác bãi bỏ). Hoặc theo cuộc trưng cầu dân ý thoát Âu 2016, luật rời bỏ Liên minh châu Âu có thể đồng thời thông qua với việc theo thủ tục trong điều 50 của Hiệp ước Lisbon, theo ấy nước thành viên báo ý định rời bỏ với Hội đồng châu Âu và Liên minh cùng nước thương lượng về hiệp định thoát ly. Hiệp ước sẽ không áp dụng ở nước từ ngày có hiệp định hoặc hai năm sau khi có báo.
 Sau vụ Thoburn với Sunderland City Council vài luật xem như được bảo vệ như hiến luật, vụ này về sửa đổi với Luật cân đo lường 1985 của Lệnh 1994 về Luật cân đo lường 1985 (Hệ mét hóa) (Sửa đổi) theo Chỉ thị 80/111/EEC, định rằng đơn vị Anh Quốc được biểu lộ, miễn là có đơn vị hệ Mét lớn hơn biểu lộ cạnh. Thoburn bị kết tội vì chỉ trưng bày đơn vị Anh Quốc, ông bào chữa rằng việc cho phép dùng đơn vị Anh Quốc hạn chế không hợp với điều 2 (2) của Luật Cộng đồng châu Âu 1972, vậy nên điều đã bị bãi bỏ ngầm. Tuy nhiên thẩm phán Laws phán quyết rằng những đạo luật có tính quan trọng về mặt hiến pháp như Đại hiến chương và Luật Cộng đồng châu Âu 1972 không thể bị bãi bỏ ngầm, phán quyết cũng đem khái niệm "phân cấp pháp lý", có dùng ở các nước châu Âu khác, vào hiến luật Anh Quốc. Dù vậy, nếu Quốc hội biểu lộ dự định bãi bỏ bất cứ đạo luật nào thì mọi luật có thể bị bãi bỏ, duy trì chủ quyền nghị viện.
 Việc ban hành Luật nhân quyền 1998 hợp vài phần của Công ước châu Âu về Nhân quyền vào luật quốc gia, đạo luật cho phép tòa án Anh Quốc ban hành tuyên bố không tương thích nếu xét rằng luật của Quốc hội vi phạm quyền lợi mà Luật nhân quyền bảo đảm. Mục đích của tuyên ngôn không phải là bãi bỏ luật vi phạm mà là báo Quốc hội biết để cân nhắc sửa đổi. Việc này không vi phạm chủ quyền nghị viện vì Quốc hội có thể từ chối sửa đổi, theo nguyên tắc chủ quyền nghị viện Luật nhân quyền, như tư cách thành viên Liên minh châu Âu, có thể bị Quốc hội hủy bỏ, thậm chí việc phê chuẩn công ước không ngoài quyền hạn Quốc hội.

Tuy nhiên, Quốc hội về mặt lý thuyết có thể ngưng làm bổn phận của mình hay bãi bỏ mọi hạn chế áp đặt với quyền lập pháp.

Úc
Trong chính thể liên bang, nghị hội tiểu bang và liên bang ở Úc không hoàn toàn có chủ quyền nghị viện. Quốc hội Liên bang do hiến pháp thành lập và có chỉ quyền liệt kê. Quyền lập pháp của mỗi tiểu bang vốn có nhưng bị hiến pháp liên bang, hiến pháp tiểu bang và quyền liên bang hạn chế.

Trong bối cảnh này, chủ quyền nghị viện có hai nghĩa: hoặc cơ quan lập pháp có quyền làm và bãi bỏ mọi luật hoặc quyền lập pháp mà trong quyền hạn của cơ quan thì tòa án không thể thách thức hay xem xét. Cách giải thích thứ hai hợp với chính thể liên bang và xem xét tư pháp hơn vì tòa án không thể xem xét việc hành sử quyền lợi dựa trên chỉ bản chất.

Blackshield cùng Williams giải thích rằng "ở Úc, khái niệm chủ quyền nghị viện phải hiểu trong những hạn chế và quyền hạn mà hiến pháp liên bang và tiểu bang ấn định." Hiến pháp giao quyền lập pháp cho Quốc hội liên bang, nhưng chỉ với loại việc nhất định. Điều 128 của hiến pháp liên bang quy định cách thức tu chính hiến pháp, hạn chế thêm quyền của Quốc hội liên bang.

Điều khoản tối cao (điều 109 hiến pháp) ưu tiên luật liên bang so với luật tiểu bang, quyền lập pháp của tiểu bang bị hạn chế nếu chính phủ liên bang có quyền lập pháp đồng thời; hơn nữa, với những loại việc mà có quyền lập pháp đồng thời về, Quốc hội liên bang có thể, ngầm hay bằng văn, đình chỉ luật tiểu bang. Quốc hội liên bang có độc quyền lập pháp về những loại việc liệt kê trong điều 52 và 92 hiến pháp, nghĩa là tiểu bang không thể làm luật trong bộ môn. Theo điều 96, chính phủ liên bang cũng có thể dùng hỗ trợ tài chính mà thuyết phục tiểu bang không dùng quyền lập pháp, như ngưng thu thuế thu nhập.

Quyền của nghị hội tiểu bang có hạn chế thủ tục, là thủ tục lập pháp hạn chế, điều 6 Luật Úc định rằng luật về "hiến pháp, quyền hay thủ tục của nghị hội" vô hiệu, trừ phi thông qua theo đúng thủ tục do nghị hội làm.

Bỉ
Trong 40 năm qua, có sự thay đổi về mối quan hệ Quốc hội tòa án ở Bỉ, "nguyên tắc chủ quyền nghị viện tuyệt đối của nghị hội đã bị thủng, bây giời không chỉ phụ trách trước nhân dân mà còn trước tòa án. Phán quyết Le Ski ngày 27 tháng 5 năm 1971 chọc lỗ thủng đầu tiên, Tòa án tối cao duy trì tính tối cao của lệ luật quốc tế tự thi hành. Năm 1980, Điều 142 Hiến pháp (trước kia Điều 107) thành lập Tòa án trọng tài, là Tòa án hiến pháp hiện tại, có quyền xem xét bãi bỏ pháp luật, tòa ban hành phán quyết đầu tiên vào ngày 5 tháng 4 năm 1985.

Tòa án hiến pháp chọc thủng nguyên tắc chủ quyền nghị viện tuyệt đối của nghị hội lần thứ hai trong phán quyết số 31/96 vào ngày 15 tháng 5 năm 1996, trước đó Tòa án hành chính tối cao Bỉ luôn nhận rằng việc xem xét hủy bỏ hành vi hành chính của Quốc hội ngoài quyền hạn tòa. Tòa án hiến pháp mở đường xem xét tư pháp hành vi của Quốc hội khi phán định rằng việc không có khả năng yêu cầu hủy bỏ vi phạm nguyên tắc bình đẳng và phi kỳ thị hiến định; luật ngày 25 tháng 5 năm 1999 và 15 tháng 5 năm 2007 đặt hành vi và nghị quy của nghị hội quan hệ với thái cấu công và công chức vào trong quyền hạn của Tòa án hành chính tối cao.

Cuối cùng, tòa án không ngần ngại chế tài nghị hội vì quyết định về nghị viên hay tổ chức chính trị khi quyền lợi có thể lâm nguy, quyền lợi của nghị viên được tòa án bảo vệ, nguyên tắc áp dụng với quyền lợi có căn bản pháp luật và quyền lợi có căn bản hành chính.

Canada
Cơ quan lập pháp tiểu bang có chủ quyền nghị viện về những loại việc trong quyền hạn mình và có quyền làm và tu chính hiến pháp của mình theo đa số như British Columbia, nhiều tiểu bang khác có hiến pháp bất thành văn như New Zealand và Anh Quốc.

Quốc hội liên bang có chủ quyền nghị viện với những loại việc của mình, nhưng nhiều tu chính án hiến pháp có thể làm chỉ có Quốc hội cùng hai phần ba số tiểu bang có 50% dân số hay, trong một vài trường hợp, cùng mọi tiểu bang đồng ý.

Ngoài ra, tuy tòa án có thể thách thức và bãi bỏ luật vi phạm Hiến chương quyền lợi tự do Gia Nã Đại, Quốc hội hay nghị hội tiểu bang có quyền dùng Điều 33 Hiến chương mà cho phép luật thi hành trong thời hạn 5 năm, lúc hết hạn thì vô hiệu hoặc gia hạn.

Phần Lan
Theo Hiến pháp Phần Lan, chủ quyền thuộc về nhân dân, do Quốc hội đại diện, là cơ quan chính phủ tối cao thì có quyền lập pháp tối thượng, có thể từ chối phủ quyết của Tổng thống và tu chính hiến pháp, Phần Lan không có tòa án hiến pháp, còn tòa án tối cao không có quyền tuyên bố đạo luật vi hiến rõ ràng.

Trên nguyên tắc, tính hợp hiến của luật ở Phần Lan do đa số Quốc hội xác nhận, tuy nhiên Ủy ban Hiến luật của quốc hội xem xét mọi dự luật mập mờ và đề nghị sửa đổi nếu cần thiết. Trên thực tế Ủy ban Hiến luật đảm nhiệm công việc của tòa án hiến pháp, ngoài việc kiểm hiến trước của Ủy ban mọi tòa án Phần Lan có nhiệm vụ ưu tiên hiến pháp nếu pháp luật vi hiến.

Quyền tu hiến giao cho Quốc hội, tu chính án hiến pháp cần hai phần ba quốc hội ủng hộ nếu năm phần sáu xét khẩn cấp, hoặc theo thủ tục chậm hơn mà cần đa số quốc hội khóa hiện tại ủng hộ và hai phần ba quốc hội khóa sau ủng hộ sau cuộc bầu cử. Phần Lan có đặc điểm là quốc hội có quyền tu chính hiến pháp bằng luật thông thường theo thủ tục tu hiến. Như ví dụ, Luật tình trạng chuẩn bị ủy quyền khẩn cấp nhất định cho Chính phủ trong trường hợp khẩn cấp toàn quốc. Vì những quyền này, tương tự với chính lệnh Mỹ, ảnh hưởng quyền lợi hiến định, luật ban hành theo thủ tục làm tu chính án hiến pháp, tuy nhiên có thể bị bãi bỏ như luật thường.

Quyền hành chính Tổng thống chia sẻ cùng Nội các mà Quốc hội phải tín nhiệm Nội các. Từ khi Phần Lan độc lập vào năm 1917 đến thời kỳ tu chính hiến pháp năm 1999, Tổng thống có quyền hành chính đáng kể, cụ thể quyền tự ý tổ chức bầu cử quốc hội, để củng cố tư cách tối cao của quốc hội, tu chính án hiến pháp hạn chế hầu hết quyền lợi tổng thống, chỉ hành sử theo khuyên bảo của Nội các.

Ấn Độ
Ở Ấn Độ, chủ quyền nghị viện phải phục tòng Hiến pháp Ấn Độ có cho phép xem xét tư pháp, trên thực tế nghĩa là trong khi quốc hội có quyền tu chính hiến pháp, tu chính án phải hợp với cấu trúc của hiến pháp. Như ví dụ, bất cứ tu chính án nào quan hệ với tính liên bang của Hiến pháp phải có đa số nghị hội tiểu bang phê chuẩn, quốc hội không thể đơn phương hành động. Hơn nữa, mọi tu chính án hiến pháp có thể, tòa án có thể xem xét. Vì vậy, bất kể quyền tu chính hiến pháp của quốc hội, Hiến pháp vẫn tối cao.

Israel
Knesset, là cơ quan lập pháp của Israel, có quyền làm và bãi bỏ mọi luật và có chủ quyền nghị viện trên nguyên tắc, chỉ cần đa số để thông qua luật, kể cả luật có thể vi phạm Luật cơ bản Israel, trừ phi hiến pháp có điều kiện sửa đổi. Knesset có thể thông qua và tu chính Luật cơ bản bằng tư cách làm Quốc hội lập hiến. Knesset cũng giám sát hành vi chính phủ bằng các ủy ban, bầu Thủ tướng Israel, phê chuẩn Nội các, bầu Tổng thống và tiến cử Chủ kế trưởng, ngoài ra còn có quyền miễn chức Tổng thống và Chủ kế trưởng, hủy bỏ quyền miễn trừ của nghị viên, tự giải tán và tổ chức bầu cử mới.

Ý
Chủ quyền nghị viện của Quốc hội Ý bắt nguồn từ đặc quyền nghị hội, nhưng trong một trong những phán quyết đầy đủ, thuyết phục và "hệ thống" nhất, Tòa án Hiến pháp (báo cáo viên Carlo Mezzanotte) cho phép xem xét tư pháp "hành vi nội bộ". Tàn dư của thuyết cũ vẫn được tòa án hành chính ủng hộ, là không cho phép tòa án xem xét hành vi mỗi viện Quốc hội. Việc cách ly vài hành vi của Chủ tịch mỗi viện Quốc hội bị chỉ trích vì không cho phép xem xét tư pháp, cả khi quan hệ với quyền lợi công dân; điều này làm Quốc hội xung đột tư pháp trước Tòa án hiến pháp, tòa tạo yếu tố hữu dụng để hạn chế định nghĩa pháp lý mà thúc đẩy học thuyết pháp lý về quá trình tiến hóa chủ quyền nghị viện của Quốc hội.

New Zealand
Khái niệm chủ quyền nghị viện ở New Zealand bắt nguồn từ Anh Quốc

Vài chuyên gia pháp như Robin Cooke thách thức mức độ chủ quyền nghị viện của quốc hội, có một vài luật cùng tiền lệ chính trị hạn chế chủ quyền nghị viện. Như ví dụ, nhiệm kỳ tối đa của Quốc hội và các vấn đề quan hệ với hệ thống bầu cử chỉ có thể sửa đổi có đại đa số quốc hội hay đa số trong cuộc trưng cầu dân ý.

Xem thêm

 Quốc hội Anh Quốc và Hiến pháp Anh Quốc; Chủ nghĩa cộng hòa ở Anh Quốc
 Điều 33 của Hiến chương quyền lợi Gia Nã Đại
 Đại hội đại biểu nhân dân Liên Xô
 Đại hội đại biểu nhân dân Nga

Tham khảo

Chủ quyền
Hiến pháp Vương quốc Liên hiệp Anh
Chính trị Vương quốc Liên hiệp Anh
Thuật ngữ khoa học chính trị


title: Fatima Ahmed Ibrahim

text:
Fatima Ahmed Ibrahim (1932 – 12 tháng 2017), , là nhà văn, nhà hoạt động nữ quyền và dẫn đầu các phong trào xã hội người Sudan.

Thời thơ ấu
Ibrahim sinh năm 1933 tại Khartoum. Bà xuất thân trong một gia đình gia giáo; ông của bà là hiệu trưởng tại trường Sudan đầu tiên dành cho nam sinh cũng như là một Imam tại nhà thờ Hồi giáo của khu phố. Cha của Fatima tốt nghiệp tại Gordon College College và làm giáo viên. Mẹ của Fatima là một trong những thế hệ nữ sinh đầu tiên theo học tại trường. Fatima lớn lên trong thời kỳ thuộc địa Sudan thuộc Anh-Ai Cập. Cha bà đã bị đuổi khỏi giảng dạy tại một trường chính phủ khi ông từ chối dạy bài học bằng tiếng Anh. Sau đó, cha cô chuyển đến dạy ở một ngôi trường nổi tiếng.

Sự nghiệp

Sau khi bà bắt đầu học tại Trường trung học nữ Omdurman, bà đã bắt đầu ủng hộ nữ quyền. Bà đã thành lập ra một báo tường tên là Elra'edda, tiếng Ả Rập là الرائدة hay tiếng Anh là Pioneer girls. Tờ báo của bà tập trung vào nữ quyền và bà cũng đã viết trên báo vào thời điểm đó dưới một bút danh. Fatima đã tiến hành cuộc đình công đầu tiên của phụ nữ ở Sudan vì ban giám hiệu nhà trường của bà đã quyết định hủy các bài học khoa học và thay thế chúng bằng các bài học 'khoa học gia đình'. Cuộc đình công đã thành công. Hoạt động của bà đã vượt ra ngoài trường học; năm 1947 bà thành lập Hội phụ nữ trí thức, và vào năm 1952, bà đã làm việc với những người phụ nữ khác và thành lập Aletahad Elnees'y Alsodanni tiếng Ả Rập الاتحاد النسائي السوداني còn được gọi là Hội liên hiệp phụ nữ Sudan, nơi bà phục vụ trong ủy ban điều hành; sau đó phạm vi hoạt động của Hội Phụ nữ đã mở rộng thành viên cho tất cả phụ nữ ở Sudan và WU đã mở chi nhánh ở các tỉnh khác nhau ở Sudan. Chương trình nghị sự của Hội Phụ nữ thời đó, theo sửa đổi hiến pháp năm 1954, tập trung vào quyền bầu cử, quyền bầu cử của phụ nữ và quyền của phụ nữ làm đại diện trong tất cả các bộ phận lập pháp, chính trị và hành chính.Tại WU, cô cũng làm việc để thiết lập sự bình đẳng với nam giới về tiền lương và đào tạo kỹ thuật, và giúp xóa mù chữ ở phụ nữ. Vì các mục tiêu của WU, đã xảy ra những cuộc đụng độ với quyền chính trị như Jabihat El-methaiq elaslami hoặc Mặt trận Cam kết Hồi giáo. Năm 1955, Fatima trở thành biên tập viên chính của Tạp chí Sawat al-Maraa hoặc Tạp chí Tiếng nói Phụ nữ (do Hội Phụ nữ xuất bản), và tạp chí này sau đó đóng một vai trò thiết yếu trong việc lật đổ chế độ Ibrahim Abboud.

Năm 1954, Fatima tham gia vào Đảng cộng sản Sudan (SCP), và trong một thời gian ngắn Fatima trở thành thành viên của Ủy ban Trung ương của SCP (SCP là Đảng Sudan đầu tiên có cơ cấu phụ nữ nội bộ, kể từ năm 1946). Năm 1956, 1957, Fatima trở thành chủ tịch Hội Phụ nữ. Một trong những mục tiêu của bà là sự độc lập của hội khỏi sự liên kết và thống trị của SCP, và bà đã cho phép thêm sự tham gia của phụ nữ có hoàn cảnh khác biệt. Năm 1965 Fatima được bầu vào quốc hội, trở thành nữ đại biểu đầu tiên của Sudan. Cuộc khủng hoảng hiến pháp gây ra bởi sự loại trừ bất hợp pháp các thành viên SCP được bầu cử dân chủ khỏi quốc hội Sudan, được dẫn đầu bởi Sadiq al Mahdi, gây ra nhiều bất đồng giữa SCP và Đảng Umma. Năm 1969, khi Jaafar Muhammad al-Nemieri lên nắm quyền trong một cuộc đảo chính quân sự được với sự hỗ trợ của SCP, các hoạt động của Hội Phụ nữ mở rộng và phụ nữ đã giành được nhiều quyền trong các lĩnh vực khác nhau. Quan hệ giữa Đảng Cộng sản Sudan và Jaafar al-Nemieri đã kết thúc sau một cuộc tranh chấp lớn diễn ra vào tháng 7 năm 1971 dẫn đến cuộc đảo chính quân sự do SCP lãnh đạo Hashim Elatta, nhưng cuộc đảo chính đã thất bại sau vài ngày và Nimiri trở lại nắm quyền, dẫn đến việc xử tử các nhà lãnh đạo đảo chính SCP, trong số đó có Alshafi Ahmed Elshikh là một lãnh đạo công đoàn và là chồng của Fatima. Sau đó, Fatima bị quản thúc tại gia trong nhiều năm và bị bắt giữ nhiều lần trong chế độ Nemieri.

Năm 1990, Fatima rời Sudan sau cuộc đảo chính quân sự Omar Hassan al-Bashir, và gia nhập phe đối lập lưu vong với tư cách là Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Sudan bị cấm. Năm 1991 Fatima được bầu làm Chủ tịch Liên đoàn Dân chủ Quốc tế Phụ nữ. Bà trở về Sudan năm 2005 sau khi hòa giải giữa chính phủ và phe đối lập, và được bổ nhiệm làm phó trong quốc hội đại diện cho SCP. Anh trai cô cũng là một nhà văn và nhà chính trị Salah Ahmed Ibrahim, cô có một con trai với chồng Elshafi, tên là Ahmed.

Bà đã nghỉ hưu với công việc lãnh đạo chính trị vào năm 2011. Bà qua đời trong London vào ngày 12 tháng 8 năm 2017, ở tuổi 84, và đám tang của bà được tổ chức tại Khartoum vào ngày 16 tháng 8.

Giải thưởng
 UN award for Outstanding Achievements in the Field of Human Rights.(1993)
 The Ibn Rushd Prize for Freedom of Thought for the year 2006 in Berlin.

Tác phẩm
Hassadanna Khill'al Ashroon A'mm'a, Arabic حصادنا خلال عشرين عاماً, or (Our Harvest During Twenty Years). Khartoum: Sudanese Women's Union Press, n.d.
Tariqnu ila el-Tuharur (Our Road to Emancipation). (n.d.).
el-Mara el-Arabiyya wal Taghyir el-Ijtimai, Arabic المرأة العربية والتغيير الاجتماعي or Arab Women and Social Change. 1986
Holla Gadie'a alahoal al-shekhssia, Arabic حول قضايا الأحوال الشخصية or Personal Status Affairs.
Gadie'a Alm'ar'a el-A'mela Al-sodania, Arabic قضايا المرأة العاملة السودانية, or The Affairs of Sudanese Workers Women's.
An'a Awaan Eltageir Lakeen!,Arabic !آن آوان التغيير ولكن or It's Time for Change but!
Atfallana we'l Re'aia El-sehi'a, Arabic أطفالنا والرعاية الصحية, or Our Children and Health Care.
"Arrow at Rest". In Women in Exile, ed. Mahnaz Afkhami, 191–208: University Press of Virginia, 1994.
"Sudan's Attack on Women's Rights Exploits Islam". Africa News 37, no. 5 (1992): 5.

Tham khảo

Xem thêm

Sinh năm 1933
Mất năm 2017
Tín hữu Hồi giáo Sudan


title: Giải quần vợt Pháp Mở rộng 2023 - Vòng loại đơn nữ trẻ

text:
Hạt giống

Vượt qua vòng loại

Kết quả vòng loại

Vòng loại thứ 1

Vòng loại thứ 2

Vòng loại thứ 3

Vòng loại thứ 4

Vòng loại thứ 5

Vòng loại thứ 6

Vòng loại thứ 7

Vòng loại thứ 8

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kết quả

Vòng loại đơn nữ trẻ


title: Feliniopsis medleri

text:
Feliniopsis medleri là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Feliniopsis


title: Semaeopus bobaria

text:
Semaeopus bobaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Semaeopus


title: Arichanna luciguttata

text:
Arichanna luciguttata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Arichanna


title: Billaea rhigiaeformis

text:
Billaea rhigiaeformis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Billaea


title: Autochloris xenedorus

text:
Autochloris xenedorus là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Autochloris


title: Lê Xuân Duy

text:
Lê Xuân Duy (19 tháng 8 năm 1962 – 7 tháng 8 năm 2016) là một sĩ quan cấp cao trong Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Thiếu tướng. Ông nguyên là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII, Ủy viên Quân ủy Trung ương, nguyên Tư lệnh Quân khu 2.

Tiểu sử
Lê Xuân Duy sinh ngày 19 tháng 8 năm 1962 tại xã Tử Du, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc. Sau khi hoàn thành bậc phổ thông trung học, ông theo học Trường Hạ sĩ quan Quân khu 2 thuộc Trường Sĩ quan Lục quân 2, chính thức nhập ngũ từ tháng 1 năm 1981 và thuộc biên chế Tiểu đoàn 4, Sư đoàn 411, Quân khu 2. Ngày 19 tháng 5 năm 1983 ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ tháng 9 năm 1984, ông lần lượt giữ các chức vụ từ Trung đội trưởng đến Đại đội trưởng Đại đội 1 thuộc Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 266, Sư đoàn 313, Quân khu 2. Sau 2 năm giữ chức Trợ lý Tác chiến của Ban Tham mưu Trung đoàn 266, tháng 11 năm 1989, ông được điều làm Trợ lý Ban Tác chiến, Phòng Tham mưu Sư đoàn 313. Tháng 9 năm 1992, ông được cử đi học tại Học viện Lục quân. Sau khi hoàn thành việc học vào tháng 9 năm 1995, ông được giữ lại trường làm giáo viên Khoa Chiến thuật, Học viện Quốc phòng trong 1 tháng.

Sau 2 năm giữ chức Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 3 thuộc Trung đoàn 174, Sư đoàn 316, Quân khu 2, đến tháng 9 năm 1997 thì ông được thăng làm Trưởng ban Tác huấn của Phòng Tham mưu Sư đoàn 316. Từ tháng 5 năm 2001 đến tháng 8 năm 2003, ông giữ chức Trung đoàn trưởng Trung đoàn 148, Sư đoàn 316. Tháng 9 năm 2003, ông tiếp tục được cử đi học tại Học viện Lục quân. Sau khi tốt nghiệp, từ năm 2004 đến 2010, ông lần lượt giữ chức Phó trưởng phòng và Trưởng phòng Tác chiến của Bộ Tham mưu Quân khu 2. Đến tháng 11 năm 2010, ông trở thành Sư đoàn trưởng Sư đoàn 316. Sau 2 năm, vào tháng 6 năm 2012, ông được điều về Bộ Chỉ huy quân sự tỉnhh Yên Bái giữ chức Chỉ huy trưởng. Đến tháng 5 năm 2014 thì ông trở thành Phó Tư lệnh Quân khu 2. Tháng 1 năm 2016, tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII của Đảng, Lê Xuân Duy được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII. Tháng 5 năm 2016, Lê Xuân Duy được bầu bổ sung làm Ủy viên Quân ủy Trung ương và được giao phụ trách Tư lệnh Quân khu 2.

Ngày 7 tháng 8 năm 2016, Lê Xuân Duy qua đời do mắc phải bệnh hiểm nghèo, hưởng dương 53 tuổi.

Lịch sử thụ phong quân hàm

Khen thưởng
 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất.
 Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất, Nhì, Ba.
 Huy chương Quân kỳ quyết thắng.

Tham khảo

Người Vĩnh Phúc
Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong năm 2014
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII
Tư lệnh Quân khu 2, Quân đội nhân dân Việt Nam
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 2010


title: Zakarine

text:
Zakarine (16 tháng 7 năm 1840 - 25 tháng 3 năm 1904) vương hiệu đầy đủ Samdach Brhat Chao Maha Sri Vitha Lan Xang Hom Khao Luang Prabang Parama Sidha Khattiya Suriya Varman Brhat Maha Sri Sakarindra, là một vua của Vương quốc Luang Phrabang, trị vì từ 15 tháng 12 năm 1895 đến 25 tháng 3 năm 1904.

Tham khảo

Vua Luang Phrabang
Sinh năm 1840
Mất năm 1904


title: Phrygionis argentstriata

text:
Phrygionis argentstriata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phrygionis


title: Giải quần vợt Úc Mở rộng 1995 - Đơn nam

text:
Hạt giống số 2 Andre Agassi đánh bại đương kim vô địch Pete Sampras 4–6, 6–1, 7–6(8–6), 6–4 trong trận chung kết để giành chức vô địch Đơn nam tại Giải quần vợt Úc Mở rộng 1995. Agassi thi đấu tại Giải quần vợt Úc Mở rộng lần đầu tiên trong sự nghiệp. Anh tiếp tục có 3 lần vô địch vào các năm 2000, 2001, và 2003.

Một khoảnh khắc đáng nhớ ở trận tứ kết giữa Sampras và Jim Courier.  Sampras đã chiến đấu từ việc thua 2 set để cân bằng 2–2.  Ngay sau khi thắng game đầu tiên của set 5, Sampras đã vượt qua nỗi đau của huấn luyện viên của anh, Tim Gullikson. Gullikson trải qua nhiều cơn co giật khi đi cùng Sampras ở châu Âu cuối năm 1994. Gullikson khăng khăng muốn đi theo Sampras đến Giải quần vợt Úc Mở rộng 1995, tuy nhiên ngay trước khi trận tứ kết của Sampras trước Courier, Gullikson đã ngã xuống trong một buổi tập sau một cơn co giật, với kiểm tra chưa kết luận được tại Bệnh viện Epworth và phải bay về nhà tại Chicago để kiểm tra thêm. Trong set thứ 5 ở trận tứ kết final, Sampras bỏ đến ghế và khóc.  Khi trở lại thi đấu, anh cảm thấy khó khăn để tiếp tục và Courier đề nghị trận đấu tiếp tục vào ngày hôm sau.  Sampras từ chối và có thể kết thúc trận đấu. Gullikson sau đó được chẩn đoán ung thư não không phẫu thuật được và qua đời vào tháng 5 năm 1996.

Hạt giống
Các tay vợt xếp hạt giống được liệt kê bên dưới. Andre Agassi là nhà vô địch; các đội khác biểu thị vòng mà họ bị loại.

  Pete Sampras (Chung kết)
  Andre Agassi (Vô địch)
  Boris Becker (Vòng một)
  Goran Ivanišević (Vòng một)
  Michael Chang (Bán kết)
  Stefan Edberg (Vòng bốn)
  Michael Stich (Vòng ba)
  Todd Martin (Vòng bốn)

  Jim Courier (Tứ kết)
  Yevgeny Kafelnikov (Tứ kết)
  Wayne Ferreira (Vòng hai)
  Marc Rosset (Vòng một)
  Andriy Medvedev (Tứ kết)
  Thomas Muster (Vòng ba)
  Magnus Larsson (Vòng bốn)
  Richard Krajicek (Vòng hai)

Vòng loại

Kết quả

Chung kết

Nửa trên

Nhánh 1

Nhánh 2

Nhánh 3

Nhánh 4

Nửa dưới

Nhánh 5

Nhánh 6

Nhánh 7

Nhánh 8

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Association of Tennis Professionals (ATP) – Giải quần vợt Úc Mở rộng 1995 Đơn nam draw

Đơn nam
Giải quần vợt Úc Mở rộng theo năm – Đơn nam


title: Santanaraptor

text:
Santanaraptor là một chi khủng long, được Kellner mô tả khoa học năm 1999.

Xem thêm

Danh sách khủng long

Chú thích

Khủng long
Santanaraptor
Động vật tuyệt chủng
Động vật được mô tả năm 1999
Khủng long kỷ Phấn Trắng
Khủng long Nam Mỹ
Liên họ Khủng long bạo chúa
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Micromia thaumasia

text:
Tripteridia thaumasia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Micromia


title: Gyronotus carinatus

text:
Gyronotus carinatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Gyronotus


title: Oxymacaria aquilaria

text:
Oxymacaria aquilaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Oxymacaria


title: Bơm thủy lực

text:
Bơm thủy lực được sử dụng trong các hệ thống truyền động thủy lực và có thể là thủy tĩnh hoặc thủy động. Một máy bơm thủy lực là một nguồn cơ năng có thể chuyển đổi năng lượng cơ học thành năng lượng thủy lực (tức là dòng chảy (năng lượng thủy động), hay thủy tĩnh tức áp lực (thủy) (áp năng)). Nó tạo ra dòng chảy đủ sức mạnh để vượt qua áp lực gây ra bởi các tải trọng (hay tổn hao áp lực) tại các cửa ra máy bơm.

Các công thức tính toán

Dòng chảy

Với

Công suất

where

Hiệu dụng kỹ thuật

where

Hiệu dụng thủy lực

where

Phân loại (bơm thể tích)

Bơm Roto
Gồm Bơm bánh răng (gear pump), Bơm cánh gạt (vane pump), Bơm trục vít.

Đặc điểm:
 Roto chuyển động quay trong vỏ (stato) để nén chất lỏng nên dòng chảy tương đối đều.
 Áp suất tạo ra cao hơn máy cánh dẫn, nhưng thấp hơn bơm piston.
(Áp suất làm việc: 20 ~ 150at, một số trường hợp có thể cao hơn)

Ưu điểm:
 Kết cấu đơn giản, kích thước gọn nhẹ.
 Làm việc tin cậy, chắc chắn. Tuổi thọ cao.
 Tốc độ quay lớn hơn bơm piston
Nhược điểm:
 Với bơm trục vít, bơm bánh răng: Không điều chỉnh được lưu lượng mà không làm thay đổi số vòng quay (tốc độ).
 Do rò rỉ nên hiệu suất lưu lượng thấp hơn so với bơm piston.
Phạm vi sử dụng:
 Truyền động thủy lực thể tích (Máy công trình,..)
 Hệ thống bôi trơn
 Hệ thống hỗ trợ lái, phanh
 Các hệ thống sử dụng dầu cao áp.

Bơm Piston
Nguyên lý làm việc:

Máy nén chất lỏng trong một xy lanh kín nhờ chuyển động tịnh tiến của piston trong xy lanh.

Đặc điểm:
 Hiệu suất bơm cao
 Tạo ra áp suất từ lớn đến rất lớn
 Vỏ xy lanh phải kín, bền để chịu được áp suất làm việc của bơm
 Xảy ra hiện tượng dao động lưu lượng (dao động áp suất) do bơm hoạt động dựa trên chu kì hoạt động của piston (nhược điểm cơ bản)
 Không cần mồi bơm
 Số vòng quay bị giới hạn (<300 vòng/phút) để đảm bảo độ ổn định của bơm (do lực quán tính của chất lỏng trong bơm khi làm việc)
 Có thể thay đổi lưu lượng bằng cách thay đổi hành trình piston
Phân loại

Bơm piston tác dụng đơn, tác dụng kép; bơm piston tác dụng ba (nguyên lý, cấu tạo khác với bơm tác dụng kép)

Bơm Piston - roto
Đặc điểm:
 Áp suất làm việc rất lớn (có thể đạt hơn 250 at) (so với ~80 at của bơm roto)
 Hiệu suất cao
 Số vòng quay lớn (lên đến 20.000 vòng/phút)
 Lưu lượng riêng nhỏ
 Có thể thay đổi áp suất, lưu lượng mà không tác động đến tốc độ quay của bơm
 Giá thành cao
 Thường được sử dụng trong các máy công trình
Phân loại:
 Bơm piston - roto hướng trục (axial piston pump)
 Bơm piston - roto hướng kính (radial piston pump).

Đối với bơm hướng trục chia làm hai loại: Bơm có đĩa nghiêng quay và bơm có khối xy lanh quay

Tham khảo

Liên kết ngoài

External gear pump description
Internal gear pump description

Bơm
Pump, Hydraulic
Máy bơm
Thủy lực


title: Bradina liralis

text:
Bradina liralis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bradina


title: Eupithecia lobbichlerata

text:
Eupithecia lobbichlerata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

L


title: Synegia maculosata

text:
Synegia maculosata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Synegia


title: Graphania arachnias

text:
Graphania arachnias là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneutica


title: Kasper Dolberg

text:
Kasper Dolberg Rasmussen (; sinh ngày 6 tháng 10 năm 1997) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Đan Mạch hiện đang thi đấu ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Anderlecht theo dạng cho mượn từ OGC Nice tại giải vô địch quốc gia Bỉ và đội tuyển bóng đá quốc gia Đan Mạch.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Quốc tế

Tính đến ngày 25 tháng 9 năm 2022.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Kasper Dolberg tại Danish Football Association

Sinh năm 1997
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Đan Mạch
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Đan Mạch
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2022


title: Lophophelma loncheres

text:
Lophophelma loncheres là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Terpna
Lophophelma


title: Zamarada lima

text:
Zamarada lima là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zamarada


title: Ichneutica pelanodes

text:
Ichneutica pelanodes là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Graphania pelanodes in species id

Ichneutica
Động vật được mô tả năm 1931


title: Adeyinka Gladys Falusi

text:
Adeyinka Gladys Falusi, FAS NPOM, là giáo sư về huyết học người Nigeria và là cựu giám đốc của Viện nghiên cứu và đào tạo y khoa nâng cao, Đại học Y khoa, Đại học Ibadan. Bà chuyên về di truyền học loài người, đạo đức sinh học và di truyền phân tử liên quan đến các bệnh về máu di truyền như bệnh hồng cầu hình liềm và bệnh alpha-thalassemia.

Tiểu sử
Bà đến từ tiểu bang Ekiti, phía tây nam Nigeria. Bà có bằng cử nhân Hóa học và tiến sĩ (Ph. D) về huyết học.

Giáo sư Falusi là đồng sáng lập của Hiệp hội tế bào Sickle của Nigeria (SCAN), với tư cách là người sáng lập, từ năm 2013, bà là Chủ tịch của Tổ chức Sickle Cell Hope Alive Foundation. Vào năm 2001, bà được bổ nhiệm làm Chủ tịch của Đại học Ibadan và Chủ tịch Ủy ban đánh giá bệnh viện Đại học College Revie. Cùng năm đó bà đã giành được giải thưởng Giải thưởng dành cho Phụ nữ trong Khoa học L'Oréal-UNESCO. Bà phục vụ với quyền hạn đó trong 4 năm và vào năm 2005, bà trở thành điều phối viên cho Mạng lưới Đạo đức về Nghiên cứu Y sinh học của Nigeria ở Châu Phi.
Vào năm 2005, bà được trao tặng Học bổng Nghiên cứu sinh National Productivity Order of Merit and in 2009, và vào năm 2009, bà được bầu làm thành viên của Học viện Khoa học Nigeria, tổ chức khoa học cao nhất ở Nigeria.

Tham khảo

Nhà khoa học nữ thế kỷ 21
Nhân vật còn sống


title: Fodina pallula

text:
Fodina pallula là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Fodina


title: Chaetaglaea tremula

text:
Chaetaglaea tremula là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chaetaglaea


title: Arthur Maia

text:
Arthur Maia (sinh ngày 13 tháng 10 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá người Brasil.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Arthur Maia đã từng chơi cho Kawasaki Frontale.

Tham khảo

Sinh năm 1992
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Cầu thủ bóng đá Flamengo
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá Kawasaki Frontale
Cầu thủ bóng đá nam Brasil ở nước ngoài


title: Ogawa Koki (cầu thủ bóng đá)

text:
là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản. Anh thi đấu cho Júbilo Iwata.

Sự nghiệp
Ogawa Koki gia nhập câu lạc bộ tại J1 League Júbilo Iwata năm 2016. Ngày 6 tháng 4 năm anh ra mắt ở J.League Cup (v Ventforet Kofu).

Thống kê câu lạc bộ
Cập nhật đến ngày 23 tháng 2 năm 2018.

Danh hiệu

Quốc tế
U-19 Nhật Bản
Giải vô địch bóng đá U-19 châu Á 2016

Tham khảo

Liên kết ngoài

Profile at Jubilo Iwata

Sinh năm 1997
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá Júbilo Iwata


title: Hải pháo 46 cm/45 Type 94

text:
là hải pháo lớn nhất từng được dùng bởi thiết giáp hạm trong Chiến tranh thế giới thứ 2. Cỡ nòng thực tế của chúng là 46 cm nhưng được gọi là 40 cm nhằm che giấu kích thước thật của chúng.

Mô tả
Loại 94 là súng đúc theo phương pháp đúc đa ống kết hợp gia cố bằng dây thép. Pháo được sử dụng ở dạng tháp ba súng với mỗi chiếc Yamato trang bị ba tháp. Khi toàn bộ súng và tháp được đặt vào vị trí, chúng nặng tổng cộng 2510 tấn, tương đương với khối lượng của một tàu khu trục thời bấy giờ.

Các khẩu súng của Nhật Bản có kích thước nòng lớn hơn một chút so với khẩu súng Hải pháo 18 inch của Anh quốc được chế tạo trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, mặc dù đạn không nặng bằng. Sau đó, Anh đã thiết kế thiết giáp hạm lớp N3 với súng 18 inch nhưng không có tàu được đóng,nên quân Đồng Minh không có khẩu súng tương đương với Loại 94. Không giống như những khẩu pháo hạng nặng của các hải quân khác, chúng có thể bắn đạn đặc biệt chống máy bay (Sanshiki) còn được gọi là đạn "tổ ong".

Chế tạo
Khoảng 27 khẩu được chế tạo cho ba tàu lớp Yamato. Hai phần ba số súng bị mất khi hai chiếc  và  bị đánh chìm. Mỗi ống được đúc sau đó ép dán trong ba giai đoạn. Một ống nửa chiều dài được lồng lên trên ống đầu tiên và làm co lại. Toàn bộ thành phẩm sau đó bị quấn dây và hai ống bổ sung được làm co trên toàn bộ chiều dài của các ống trước. Một ống bên trong cuối cùng sau đó được đưa vào trong khẩu súng và làm giãn nở vào vị trí. Cái ống bên trong này sau đó được đục rãnh để hoàn thành khẩu súng. Theo thiết kế này, khẩu súng này không thể thay rãnh mà phải thay thế toàn bộ ống súng sau khi bị mài mòn.

Không giống như các thiết kế trước đó, các tháp pháo, khi được kiểm tra bởi một đội kỹ thuật hải quân Mỹ, không có điểm chung với các thiết kế Vickers của Anh trước đây được sử dụng trong các thiết giáp hạm khác của Nhật. Hệ thống cẩu đạn và đút bột súng đã được đánh giá là thông minh mặc dù hơi nặng quá mức cần thiết cho một tốc độ bắn tương đối nhanh. Mỗi khẩu súng đều được gắn độc lập cho phép khả năng nâng hạ độc lập với nhau.

Tầm bắn và thời gian bay
Với đạn chống giáp Loại 91

Góc va đập và vận tốc
Với đạn chống giáp Loại 91

Xem thêm
 BL 18 inch Mk I naval gun
 18"/48 caliber Mark 1 gun
 16"/50 caliber Mark 7 gun
Danh sách súng hải quân
Danh sách các khẩu pháo lớn nhất theo cỡ nòng

Tham khảo

 Scottish History - Mons Meg reportedly mounted at sea
 18.1"/45 caliber, Nihon Kaigun
 Japan 46cm/45 (15.9") Type 94 - Actual Size 46cm (18.1"), Navweaps.com
 PIECES LOURDES: 240 et plus, le.fantasque.free.fr

Liên kết ngoài

Pháo cực lớn
Hải pháo của Nhật Bản
Vũ khí hải quân trong thế chiến thứ hai
Vũ khí hải quân Nhật Bản


title: 3C 273

text:
3C 273 là một quasar trong chòm sao Xử Nữ. Nó là quasar đầu tiên được xác định.
Nó là quasar sáng nhất trên bầu trời (m ~12.9), và là một trong những quasar gần nhất với dịch chuyển đỏ, z= 0,158. Nó cũng là một trong những quasar sáng nhất được biết đến, với cấp sao tuyệt đối là −26,7, nghĩa là nếu nó chỉ ở khoảng cách như Pollux (~10 parsec) thì nó sẽ xuất hiện với độ sáng trên bầu trời như Mặt Trời. Vì cấp sao tuyệt đối là 4,83, nghĩa là quasar này trên 4 triệu lần sáng hơn Mặt Trời ở bước sóng khả kiến. Khối lượng của lỗ đen trung tâm của nó được đo đạc vào khoảng 886 ± 187 triệu lần khối lượng mặt trời.

Thiên hà chủ
3C 273 nằm trong trung tâm của thiên hà elip với cấp sao biểu kiến là 16 và độ lớn biểu kiến là 30 arc giây.

Chú thích

Chòm sao Xử Nữ
Chuẩn tinh


title: Więcław, Gmina Barlinek

text:
Więcław  là một khu định cư ở khu hành chính của Gmina Barlinek, thuộc quận Myślibórz, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng  phía nam Barlinek,  phía đông Myślibórz và  về phía đông nam của thủ đô khu vực Szczecin.

Tham khảo