title: 243 Ida

text:
243 Ida (phiên âm IPA: ) là một tiểu hành tinh thuộc họ Koronis nằm ở vành đai tiểu hành tinh. Nó được nhà thiên văn học người Áo Johann Palisa phát hiện năm 1884. Tên của nó được đặt theo tên của một thần nữ trong thần thoại Hy Lạp. Thông qua quan sát, các nhà thiên văn xếp Ida vào tiểu hành tinh loại S, loại phổ biến nhất thuộc vành đai phía trong. Vào ngày 28 tháng 8 năm 1993, 243 Ida đã được tàu vũ trụ không người lái Galileo bay ngang qua và thăm dò khi tàu Galileo đang thực hiện nhiệm vụ đến Sao Mộc. Đây là tiểu hành tinh thứ hai mà được một tàu thăm dò bay qua. 243 Ida là tiểu hành tinh đầu tiên được phát hiện có vệ tinh tự nhiên.

Giống như các tiểu hành tinh khác trong vành đai chính, quỹ đạo của Ida nằm giữa Sao Hỏa và Sao Mộc. Chu kỳ quỹ đạo của 243 Ida bằng 4,84 năm và chu kỳ tự quay là 4,63 giờ. 243 Ida có đường kính trung bình khoảng 31,4 km (19,5 dặm). Tiểu hành tinh có hình dạng bất thường và thuôn dài. Bề mặt của nó bị bắn phá rất nhiều, được xem là nhiều nhất trong Hệ Mặt Trời, với nhiều hố va chạm (hố thiên thạch) khác nhau về kích thước và độ tuổi.

Vệ tinh tự nhiên của Ida, Dactyl được Thành viên nghiên cứu Ann Harch phát hiện qua những hình ảnh từ tàu thăm dò không người lái Galileo gửi về Trái Đất khi đi ngang qua 243 Ida. Tên của Dactyl được lấy từ Dactyls, một nhân vật sống ở núi Ida cũng trong thần thoại Hy Lạp. Dactyl có đường kính trung bình chỉ bằng một phần mười hai kích thước của 243 Ida, tức vào khoảng . Quỹ đạo của nó quanh 243 Ida không thể xác định chính xác. Dactyl và 243 Ida khá giống nhau, cho thấy chúng có thể có một nguồn gốc chung.

Các hình ảnh của tàu Galileo cùng với những đo đạc khác đã cung cấp những hiểu biết mới về các tiểu hành tinh kiểu phổ S. Trước khi tàu Galileo bay ngang và thăm dò Ida, nhiều giả thuyết khác nhau nói về thành phần của những tiểu hành tinh này. Thành phần của những tiểu hành tinh kiểu phổ S có tương đồng với thành phần của các vẫn thạch rơi xuống Trái Đất. Các dữ liệu từ Galileo còn cho thấy các tiểu hành tinh kiểu phổ S là nguồn gốc của những vẫn thạch chondrite thông thường (ordinary chondrite, OC), loại phổ biến nhất trong các mảnh thiên thạch được tìm thấy trên hành tinh chúng ta.

Khám phá và quan sát

Ngày 29 tháng 9 năm 1884, nhà thiên văn học người Áo Johann Palisa đã phát hiện ra 243 Ida khi ông thực hiện quan sát tại đài quan sát Viên, Áo. Đây là tiểu hành tinh thứ 45 mà ông tìm được. Tên gọi Ida, do Moriz von Kuffner, một nhà thiên văn nghiệp dư và sản xuất bia ở Viên, đặt tên. Trong thần thoại Hy Lạp, Ida (tiếng Hy Lạp: Ίδη) là một nữ thần lớn lên tại Crete. Năm 1918, Kiyotsugu Hirayama đã xếp Ida vào nhóm Koronis và cho rằng nó có nguồn gốc từ mảnh vỡ của một thiên thể bị phá hủy.

Hai nhà thiên văn David J. Tholen và Edward F. Tedesco đã đo quang phổ của 243 Ida vào ngày 16 tháng 9 năm 1980 trong nhiệm vụ nghiên cứu về các kiểu phổ của tiểu hành tinh (EACs). Kiểu phổ của 243 Ida thuộc loại S. Đài quan sát Hải quân Hoa Kỳ tại Flagstaff cùng đài quan sát Oak Ridge đã nhiều lần quan sát nó từ đầu năm 1993. Độ chính xác về quỹ đạo và vị trí của nó đã được xác định bởi tàu Galileo trong lần bay qua vào năm 1993.

Họ Koronis là một nhóm các tiểu hành tinh trong vành đai tiểu hành tinh nằm giữa Sao Hỏa và Sao Mộc hình thành vào khoảng 2 tỉ năm trước từ vụ va chạm của 2 thiên thể lớn hơn; các thiên thể trong nhòm này di chuyển thành đám trên cùng quỹ đạo. Tên của nhóm được lấy theo tên một Thành viên, 158 Koronis phát hiện năm 1875.

Thăm dò

Tàu Galileo bay ngang
Ida đã được tàu Galileo ghé thăm vào năm 1993 trên hành trình bay tới Sao Mộc. Con tàu đã tiếp cận tiểu hành tinh Gaspra đầu tiên và Ida là một mục tiêu phụ trong nhiệm vụ chính thám hiểm Sao Mộc. Những mục tiêu này được chọn để đáp ứng chính sách mới của những nhà quản lý chuyến bay của NASA để xem xét những lần bay ngang qua tiểu hành tinh cho mọi tàu không gian có hành trình cắt qua vành đai tiểu hành tinh. Trước đó, chưa có một tàu nào từng thực hiện chuyến bay ngang qua như thế. Galileo được phóng ngày 18 tháng 10 năm 1980 bằng tàu con thoi Atlantis trong lần phóng mang số hiệu STS-34. Việc thay đổi quỹ đạo để tiếp cận 243 Ida đòi hỏi Galileo cần 34 kg (75 lb) nhiên liệu đẩy. Các Thành viên trong nhóm lập kế hoạch bay đã chậm trễ trong việc ra quyết định thử một lần bay ngang qua cho đến khi họ chắc chắn con tàu còn đủ nhiên liệu để hoàn thành nhiệm vụ thăm dò Sao Mộc.

Quỹ đạo hành trình của Galileo đến Sao Mộc đi qua vành đai chính tại hai điểm. Tàu Galileo đã bay ngang qua Ida với vận tốc 12.400 m/s (41.000 ft/s). Thiết bị chụp ảnh trên tàu đã chụp tiểu hành tinh từ khoảng cách 240.350 km (149.350 dặm) đến gần nhất là 2.390 km (1.490 dặm). 243 Ida là tiểu hành tinh thứ hai được một tàu vũ trụ chụp ảnh, sau Gaspra. Galileo đã chụp được hơn 95% bề mặt của 243 Ida.

Quá trình thu nhận tín hiệu từ Galileo bị chậm trễ do ăngten định hướng búp sóng hẹp (ăngten độ lợi cao, high-gain antenna) trên tàu bị hỏng. Năm bức ảnh đầu tiên nhận được vào tháng 9 năm 1993. Những bức ảnh này kết hợp lại thành một ảnh toàn cảnh chụp tiểu hành tinh với độ phân giải 34–38 m/điểm ảnh. Đến tháng 2 năm 1994, các hình ảnh còn lại được gửi về khi tàu Galileo đang nằm gần Trái Đất giúp tàu dễ gửi nhiều dữ liệu và hình ảnh về Trái Đất.

Các khám phá
Dữ liệu gửi về từ tàu Galileo sau khi bay ngang qua Graspa và 243 Ida, và một tàu thăm dò khác, NEAR Shoemaker, cho phép nghiên cứu đặc điểm địa chất đầu tiên của tiểu hành tinh. Bề mặt tương đối lớn của 243 Ida thể hiện tính đa dạng các đặc điểm địa chất. Việc phát hiện Dactyl, vệ tinh tự nhiên đầu tiên của 243 Ida, cung cấp những hiểu biết mới về thành phần địa chất của nó.

243 Ida được xác định thuộc tiểu hành tinh loại S nhờ các đo đạc quang phổ. Thành phần của các tiểu hành tinh có kiểu phổ S chưa được chắc chắn cho đến khi tàu Galileo thăm dò Ida, nhưng được giải đoán là có hai loại khoáng tìm thấy trong các vẫn thạch đã rơi xuống Trái Đất là vẫn thạch đá và vẫn thạch sắt-đá. Khối lượng riêng ước tính của nó dưới 3,2 g/cm³ dựa trên quỹ đạo ổn định của Dactyl. Đây là giá trị trung bình toàn tiểu hành tinh nếu xét theo quy luật gồm cả sắt và đá, nếu Ida có mật độ khoảng 5g/cm³ gồm các vật liệu giàu sắt và nikel thì khoảng 40% thể tích là trống rỗng.

Các dữ liệu từ tàu Galileo cho thấy trên bề mặt 243 Ida còn xảy ra hiện tượng phong hóa ngoài không gian (space weathering), khiến cho lớp bề mặt 243 Ida đỏ hơn theo thời gian. Hiện tượng này cũng xảy ra trên mặt trăng của nó, Dactyl, mặc dù sự thay đổi ít hơn. Sự phong hóa của bề mặt Ida tiết lộ thêm chi tiết về thành phần của nó: phổ phản xạ từ những phần bề mặt mới lộ giống với các vẫn thạch kiểu OC, nhưng ở những bề mặt có niên đại lớn lại cho phổ khớp với kiểu của tiểu hành tinh loại S.

Các phát hiện về hiện tượng phong hóa ngoài không gian đã đem đến những hiểu biết mới về mối quan hệ giữa các tiểu hành tinh có kiểu phổ là S và các thiên thạch loại OC. Đa số tiểu hành tinh trong vành đai chính có kiểu phổ S. Còn loại OC là một thành phần chiếm đa số trong các thiên thạch được tìm thấy trên Trái Đất. Phổ phản xạ của các tiểu hành tinh loại S đo bởi các lần quan sát từ mặt đất, tuy nhiên, lại không khớp với phổ của các vẫn thạch kiểu OC. Chuyến bay ngang qua Ida của tàu Galileo đưa ra kết luận là một số tiểu hành tinh loại S, đặc biệt trong nhóm Koronis, có thể là nguồn gốc cho những vẫn thạch này.

Đặc điểm vật lý

Khối lượng của 243 Ida vào khoảng 4,2 ± 0,6 × 1016 kg. Hấp dẫn bề mặt nó chỉ có 0,3 – 1,1 cm/s2. Với hấp dẫn bề mặt nhỏ như vậy, một phi hành gia có thể nhảy từ đầu này tới đầu kia của 243 Ida và một vật thể nếu di chuyển với vận tốc vượt quá 20 m/s (70 ft/s) sẽ thoát khỏi tiểu hành tinh này hoàn toàn.

243 Ida là một tiểu hành tinh có hình dạng thon dài với một bề mặt bất thường. Chiều dài của Ida lớn hơn 2,35 lần so với chiều rộng của nó. Bề mặt của Ida có một cái "eo" tách nó thành hai phần nửa có địa chất khác nhau. Cái "eo" này thực chất là một rãnh lớn có các mảnh vụn lấp đầy ở giữa. Tuy nhiên, các hình ảnh có độ phân giải cao của tàu Galileo không thấy các mảnh vụn nằm ở giữa. Trên Ida có nhiều sườn dốc nghiêng từ 35° – 40°. Hình dạng của 243 Ida tạo ra sự hấp dẫn bề mặt không đồng đều. Ngoài ra, vận tốc bề mặt thấp nhất của nó nằm ở phía hai cực đạo do tốc độ quay quanh trục đạo quá nhanh. Vận tốc bề mặt cũng rất thấp ở vùng "eo" vì khối lượng của nó tập trung chủ yếu ở hai phần nửa.

Cấu tạo bề mặt

Bề mặt của tiểu hành tinh 243 Ida bị bắn phá nặng nề và hầu hết có màu xám, tuy cũng xuất hiện các màu cận sắc thể hiện những khu vực mới được hình thành hoặc mới phát lộ. Bên cạnh các miệng hố do thiên thạch va chạm, hình ảnh cũng cho thấy rõ các rãnh, rặng núi và các địa hình gồ ghề. Lớp đất mặt của Ida dày, với phần đá vụn kết nối lỏng lẽo che lấp lớp đá rắn bên dưới. Phần đá vụn lớn nhất, có kích thước tương đương đá cuội là các khối nham thạch, một số đã được quan sát thấy trên bề mặt.

Regolith
Bề mặt 243 Ida được bao phủ bởi một lớp bụi gọi là regolith (các mảnh đá võ ra có nhiều kích thước khác nhau). Lớp này dày khoảng 50–100 m (160–330 ft). Những vật chất này được hình thành bởi những vụ va chạm thiên thạch và lan toả rộng trên toàn bề mặt của Ida bởi các quá trình địa chất. Galileo đã quan sát thấy bằng chứng về những những hoạt động địa chất gần đây như trườn xuống sường dốc của lớp đất mặt.

Regolith trên Ida có thành phần là các khoáng vật silicat gồm olivin và pyroxen. Sự xuất hiện của chúng thay đổi theo thời gian do phong hóa trong vũ trụ. Bởi vì phong hóa, lớp regolith cũ có màu đỏ hơn lớp regolith mới.

Khoảng 20 khối đá phóng ra bởi va chạm đã được phát hiện nằm chìm trong lớp regolith. Những khối đá này làm thành những mảng lớn nhất trong regolith. Do các khối đá này nhanh chóng bị vỡ tan bởi những sự kiện va chạm, sự có mặt của chúng trên bề mặt phải là do hình thành gần đây hoặc bị cày xới lên bởi một vụ va chạm. Hầu hết các khối đá phóng ra bởi va chạm nằm ở hai hố va chạm Lascaux và Mammoth, nhưng có lẽ chúng đã không hình thành tại đó. Khu vực này tập trung nhiều khối đá tảng do kết quả của sự phân bố hấp dẫn bề mặt không đều trên 243 Ida. Một số khối đá có thể đã hình thành tại hố va chạm trẻ Azzurra ở phía đối diện của tiểu hành tinh.

Cấu trúc
Có nhiều cấu trúc chính trên bề mặt Ida. Tiểu hành tinh này có thể chia thành hai nửa, tạm gọi là "vùng 1" và "vùng 2", nối với nhau tại phần "eo". "Eo" này khó nhìn thấy do bị các mảnh vỡ phủ đầy, hoặc do va chạm mà sinh ra nổ.

"Vùng 1" của 243 Ida gồm hai cấu trúc chính là dãy núi Townsend Dorsum dài 40 km (25 mi), có đỉnh tạo góc 150 độ xuống bề mặt tiểu hành tinh và một hố lõm rộng có tên Vienna Regio.

"Vùng 2" có nhiều rãnh, hầu hết đều rộng khoảng dưới 100 m (330 ft) và dài tối đa là 4 km (2,5 dặm). Chúng nằm gần nhưng không nối với các hố va chạm Mammoth, Lascaux, và Kartchner. Một số rãnh được hình thành từ những vụ va chạm lớn, như rãnh nằm đối diện với Vienna Regio.

Hố va chạm
243 Ida được xem là tiểu hành tinh bị bắn phá nhiều nhất chưa được nghiên cứu kỹ trong hệ Mặt Trời. Các vụ bắn phá có ảnh hưởng nhiều lên hình dạng bề mặt của Ida. Giai đoạn bắn phá đã đạt đến điểm bão hoà, có nghĩa là những hố va chạm mới xóa hết những hố va chạm cũ hơn. Bề mặt của 243 Ida có rất nhiều hố thiên thạch với kích thước và độ tuổi khác nhau là tàn tích từ những vụ bắn phá trên tiểu hành tinh này. Một số hố hình thành ở thời kỳ đầu của 243 Ida. Hố lớn nhất là hố Lascaux có đường kính lên đến 12 km (7,5 mi). Vùng "2" của 243 Ida có rất nhiều hố va chạm có đường kính trên 6 km (3,7 mi) nhưng ở vùng "1" thì rất ít. Một số hố nằm sắp thành hàng với nhau.

Một số hố va chạm trên 243 Ida và các tiểu hành tinh khác thường được đặt tên theo các hang động và núi lửa trên Trái Đất. Ví dụ như hố Azzurra được đặt tên theo một hang động cùng tên tại đảo Capri, Ý, còn được gọi là Blue Grotto. Azzurra dường như là hố mới nhất trên Ida. Mảnh vụn và bụi bắn ra từ va chạm này phân bố không đều trên bề mặt Ida và là nguyên nhân cho sự thay đổi lớn về màu sắc và suất phản chiếu trên toàn bộ bề mặt của nó. Một ngoại lệ khác là hố Fingal không đối xứng, có đường phân chia rõ ràng giữa sườn hố và mặt đất. Một hố va chạm khá nổi bật khác là Afon, được sử dụng để đánh dấu kinh tuyến gốc trên 243 Ida.

Các hố va chạm có cấu trúc khá đơn giản: hình cái bát có đáy không bằng phẳng và không có đỉnh nằm ở trung tâm. Chúng phân bố đều trên Ida, ngoại trừ phạm vi phía bắc hố Choutoutien trở lên bằng phẳng và ít bị bắn phá hơn. Các hạt và bụi bắn ra bị lắng không đều vì các lý do khác nhau như do Ida quay quá nhanh, trọng lực thấp hay hình dạng bất thường. Việc Ida quay nhanh còn làm cho các khối này văng ra ngoài không gian.

Thành phần

Kiểu phổ của 243 Ida thuộc loại S tương tự như phổ thu được từ những tiểu hành thuộc loại này. Các tiểu hành tinh hay thiên thạch có kiểu phổ S thường chứa đá sắt hoặc thành phần giống vẩn thạch OC. Thành phần của 243 Ida chưa được phân tích trực tiếp, nhưng dựa trên sự thay đổi màu sắc của bề mặt có thể tính ra được mật độ OC trên tiểu hành tinh này vào khoảng 2,27 – 3,10 g/cm³. OC chứa olivin, pyroxen, sắt và fenspat, Olivin và pyroxen đã được tìm thấy ở 243 Ida bởi tàu Galileo. Các chất khoáng dường như phân bố đồng nhất trong Ida. Tàu Galileo chỉ thấy những biến đổi nhỏ trên bề mặt, và suy luận từ tốc độ tự quay của tiểu hành tinh cũng cho kết quả mật độ bên trong nó khớp với tính toán ở trên. Giả sử mật độ của thành phần OC trên đây có giá trị dao động 3,48 – 3,64 g/cm³ thì 243 Ida sẽ có độ rỗng 11 – 42%.

Bên trong Ida có thể chứa một lớp đá bị nứt gãy do các vụ bắn phá, gọi là megaregolith. Ida có lớp megaregolith dài hàng trăm mét cho tới vài km. Có một số đoạn hình thành dưới những hố va chạm lớn như Mammoth, Lascaux, và Undara.

Quỹ đạo và sự quay

243 Ida là một tiểu hành tinh thuộc họ Koronis nằm trong vành đai tiểu hành tinh chính. Khoảng cách trung bình giữa 243 Ida và Mặt Trời là 2,862 AU (428,1 Gm). Quỹ đạo của nó nằm giữa sao Hỏa và sao Mộc. 243 Ida mất 4,84089 năm để hoàn thành quỹ đạo quanh Mặt Trời.

243 Ida có chu kỳ tự quay quanh trục chỉ mất 4,63 giờ, khiến nó là tiểu hành tinh có chu kỳ quay quanh trục nhanh nhất từng được khám phá. Mô men quán tính lớn nhất tính được cho một vật thể đặc phân bố đồng nhất có hình dáng giống với Ida trùng với trục quay của tiểu hành tinh này. Điều này cho thấy tỷ trọng phân bố bên trong Ida không có sự thay đổi lớn. Tuế sai của trục 243 Ida với thời gian 77 ngàn năm, do lực hấp dẫn của Mặt Trời tác dụng lên hình dạng thuôn dài của nó.

Hình thành
243 Ida có nguồn gốc từ sự tách vỡ của một tiểu hành tinh cổ thuộc họ Koronis có đường kính khoảng 120 km (75 dặm). Các tiểu hành tinh cổ có sự khác biệt với các tiểu hành tinh ngày nay ở điểm chúng có thành phần kim loại nặng trong lõi. 243 Ida còn chứa rất ít các thành phần kim loại nặng này. Theo phân tích dựa trên các hố va chạm cho thấy bề mặt của 243 Ida đã 1 tỷ năm tuổi. Tuy nhiên, điều này không phù hợp với ước tính tuổi Dactyl là 100 triệu năm khi tuổi của 243 Ida quá chênh lệch so với vệ tinh tự nhiên của nó. Có lẽ Dactyl được hình thành do một vụ va chạm trên Ida và bị văng ra ngoài không gian do kích thước nhỏ của nó hoặc là một mảnh vỡ của một tiểu hành tinh cổ bị Ida bắt được. Ngoài ra, sự chênh lệch tuổi còn có thể được xác định là sự tăng tỉ lệ các hố va chạm trong các mảnh vỡ của tiểu hành tinh cổ, nhất là trong họ Koronis.

Vệ tinh tự nhiên

243 Ida có một vệ tinh tự nhiên là Dactyl, có tên chỉ định chính thức (243) Ida I Dactyl ( ). Nó được phát hiện bởi tàu vũ trụ Galileo khi bay ngang qua 243 Ida vào tháng 8 năm 1993. Vào thời điểm đó, Dactyl cách Ida khoảng 90 km (56 dặm) và đang di chuyển theo chuyển động nghịch hành. Dactyl bị bắn phá nhiều và có nhiều điểm giống 243 Ida. Nguồn gốc của nó chưa rõ ràng, nhưng bằng chứng từ tàu Galileo cho thấy đây có thể là một mảnh vỡ của một tiểu hành tinh cổ trong họ Koronis, sau đó thì bị Ida bắt được.

Khám phá
Dactyl được tìm thấy ngày 17 tháng 2 năm 1994 khi Ann Harch đang kiểm tra các hình ảnh do tàu Galileo gửi về. Tàu Galileo đã chụp 47 tấm ảnh về Dactyl trong 5,5 giờ vào tháng 8 năm 1993. Tàu Galileo cách 243 Ida 10.760 km (6.690 dặm) và cách Dactyl 10.870 km (6.750 dặm) trước khi bức ảnh đầu tiên được chụp, 14 phút trước lúc tiếp cận gần nhất.

Dactyl ban đầu được đặt tên là 1993 (243) 1. Tên chỉ định lẫn tên thường gọi của nó được đặt bởi Hiệp hội Thiên văn Quốc tế năm 1994. Tên nó đặt từ một nhân vật trong thần thoại Hy Lạp sống ở núi Ida trên đảo Crete.

Đặc điểm vật lý
Dactyl có "dạng quả trứng", nhưng khá gần hình cầu với kích thước 1,6 x 1,4 x 1,2 km. Trục dài nhất của Dactyl chỉ về phía 243 Ida. Giống như Ida, bề mặt Dactyl có có hơn chục hố va chạm và đa số có đường kính lớn hơn 80 m (260 ft), chứng tỏ nó phải chịu nhiều vụ bắn phá trong Lịch sử. Có ít nhất 6 hố va chạm sắp thành hàng thẳng nhau, gợi ra khả năng chúng có thể hình thành từ những mảnh vụn văng ra từ Ida. Các hố trên Dactyl có đỉnh nằm ở trung tâm, khác với trên Ida. Điều này còn cho thấy nó có thể có lực hấp dẫn, mặc dù có kích thước nhỏ. Giống như Ida, nhiệt độ bề mặt của Dactyl vào khoảng 200 K (-73 °C; -39,2 °F).

Các đặc điểm của Dactyl và 243 Ida rất giống nhau, ví dụ như suất phản chiếu và kiểu phổ của chúng khớp nhau. Sự khác biệt nhỏ là hiện tượng phong hóa ít xảy ra trên Dactyl. Ngoài ra, lớp regolith trên Dactyl mỏng hơn trên Ida.

Hai hố va chạm lớn nhất trên Dactyl là Acmon và Celmis. Trong hình trên, Acmon là hố lớn ở trên còn Celmis đã bị bóng tối che khuất. Acmon có đường kính khoảng 300 m, còn Celmis là 200 m.

Quỹ đạo

Quỹ đạo Dactyl vẫn chưa được xác định chính xác. Ở thời điểm chụp các bức ảnh, tàu Galileo đang ở trong mặt phẳng quỹ đạo của Dactyl, khiến cho việc xác định chính xác quỹ đạo của vệ tinh này trở lên khó hơn. Dactyl có quỹ đạo theo chuyển động nghịch hành và nghiêng khoảng 8° với xích đạo của 243 Ida. Dựa trên mô phỏng máy tính, củng điểm quỹ đạo của Dactyl với Ida phải cách nhau hơn 65 km (40 dặm) thì quỹ đạo của nó mới ổn định. Phạm vi các quỹ đạo vẽ ra bởi mô phỏng được thu hẹp xuống nhờ sự cần thiết phải có các quỹ đạo đi qua điểm mà tàu Galileo thực hiện quan sát Dactyl vào lúc 16:52:05 UT ngày 28 tháng 8 năm 1993, cách Ida 90 km tại kinh độ 85°. Trong khi đó, vào ngày 26 tháng 4, 1994, kính thiên văn không gian Hubble đã quan sát Ida suốt tám giờ đồng hồ mà không tìm thấy được Dactyl. Hubble đã có thể thấy Dactyl nếu Dactyl nằm cách Ida hơn 700 km (430 dặm).

Nếu Dactyl có quỹ đạo hình tròn ở bán kính đã được chụp ảnh, thì chu kỳ quỹ đạo của nó chỉ khoảng 20 giờ và vận tốc quỹ đạo là 10 m/s (33 ft/s).

Tuổi và nguồn gốc
Dactyl có thể hình thành cùng thời điểm với 243 Ida, từ sự phân rã của một tiểu hành tinh cổ trong nhóm Kronis. Tuy nhiên, qua dữ liệu phân tích, người ta thấy tuổi của Dactyl và Ida quá chênh lệch, nên điều này là không đúng. Cũng có thể nó là mảnh vụn còn lại từ một vụ va chạm mạnh trên Ida. Vì thế thực sự nó không thể là một mảnh vỡ bị Ida bắt giữ. Dactyl có khả năng đã chịu một cú va chạm mạnh vào hơn 100 triệu năm trước khiến nó bị thu nhỏ kích thước như hiện nay.

Xem thêm
 Tiểu hành tinh
 Danh sách tiểu hành tinh
 Họ Koronis
 Vành đai chính
 951 Gaspra
 Danh sách những đặc trưng địa chất trên 243 Ida và Dactyl

Chú thích

Đọc thêm
Các bài báo

Sách

Khác

Liên kết ngoài

 Tiểu hành tinh với Vệ tinh, Robert Johnston, johnstonsarchive.net

Bài viết thiên văn chọn lọc
Ida
Hệ tiểu hành tinh đôi
243 Ida
18840929
Ida
Tiểu hành tinh kiểu S (SMASS)
Tiểu hành tinh kiểu S (Tholen)
Tiểu hành tinh Koronis
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Ocularia nigrobasalis

text:
Ocularia nigrobasalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Ocularia


title: Onthophagus foulliouxi

text:
Onthophagus foulliouxi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

F


title: Coalville Town F.C.

text:
Coalville Town FC là một câu lạc bộ bóng đá có trụ sở tại Coalville, Leicestershire, Anh. Đội bóng hiện thi đấu tại  và có sân nhà ở Owen Street Sports Ground.

Sân vận động
Trong thời gian có trụ sở tại Ravenstone, câu lạc bộ đã chơi ở Ravenslea. Tuy nhiên, sau khi hội đồng giáo xứ địa phương không cho phép câu lạc bộ dựng đèn pha, họ chuyển đến The Owen Street Sports ở Coalville. Hệ thống đèn pha được lắp đặt tại sân mới vào năm 1996.  Hiện nay sân còn được gọi là Sân vận động Mander Cruickshank Solicitors theo tên của nhà tài trợ và sức chứa 2.000 người, trong đó có 240 chỗ ngồi và có mái che.

Danh hiệu
Midland Alliance
Nhà vô địch mùa giải 2010–11
Leicestershire Senior League
Nhà vô địch các mùa giải 2001–02, 2002–03
North Leicestershire League
Nhà vô địch Premier Division các mùa giải 1988–89, 1989–90
Nhà vô địch Cobbin Trophy mùa giải 1989–90
Nhà vô địch Junior Cup mùa giải 1985–86
Coalville & District League
Nhà vô địch Division One mùa giải 1952–53
Nhà vô địch Division Two mùa giải 1933–34
Leicestershire and Rutland Senior Cup
Nhà vô địch mùa giải 1999–2000
Leicestershire and Rutland Challenge Cup
Nhà vô địch các mùa giải 2017–18, 2018–19
Leicestershire & Rutland Junior Cup
Nhà vô địch mùa giải 1986–87
Leicestershire County Junior Cup North
Nhà vô địchv các mùa giải 1948–49, 1949–50
Westerby Cup
Nhà vô địch mùa giải 2012–13
Coalville & District Charity Cup
Nhà vô địch mùa giải 1952–53

Thống kê
Thành tích tốt nhất tại FA Cup: Vòng một mùa giải 2004–05
Thành tích tốt nhất tại FA Trophy: Vòng một mùa giải 2013–14
Thành tích tốt nhất tại FA Vase: Vòng chung kết mùa giải 2010–11
Cầu thủ ra sân nhiều nhất: Nigel Simms

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang web chính thức

Câu lạc bộ bóng đá Anh
Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1926
Khởi đầu năm 1926 ở Anh
Leicestershire Senior League
Câu lạc bộ Southern Football League


title: Ahmad Sembiring

text:
Ahmad Sembiring Usman là một cầu thủ bóng đá người Indonesia hiện tại thi đấu cho Gresik United ở vị trí tiền vệ.

Tham khảo

 http://www.goal.com/id-ID/people/indonesia/22164/ahmad-sambiring

Cầu thủ bóng đá Indonesia
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1983
Người Ternate City
Cầu thủ Persiter Ternate
Cầu thủ Persipur Purwodadi
Cầu thủ bóng đá Arema F.C.
Cầu thủ bóng đá Bali United F.C.
Cầu thủ Persiba Balikpapan
Cầu thủ bóng đá Gresik United
Cầu thủ bóng đá Liga 1 (Indonesia)
Tiền vệ bóng đá


title: Thái Lan trong Chiến tranh Triều Tiên

text:
Thái Lan là một trong 21 nước phản ứng với yêu cầu của Liên Hợp Quốc gửi quân tới Hàn Quốc trong Chiến tranh Triều Tiên 1950-53. Cũng như là một trong những nước đầu tiên bày tỏ một cách công khai sự ủng hộ của mình đối với nguyên do của Nam Triều Tiên, đồng thời là một trong những nước đóng góp lớn hơn cho chiến tranh của LHQ. Sự hỗ trợ của Thái Lan rất quan trọng đối với các trận đánh quyết định kết quả chiến tranh, bao gồm Trận chiến của Sườn Đồi và Trận đấu thứ Ba của Seoul.

Can thiệp
Thái Lan là nước đầu tiên ở châu Á gửi viện trợ cho Hàn Quốc. Nhận thấy rằng một cuộc tiếp quản của Cộng sản tại Triều Tiên có thể là thảm họa đối với trật tự chính trị của Thái Lan, chính phủ Thái Lan đã quyết định ủng hộ nguyên nhân của Nam Triều Tiên. Bốn tấn gạo được gửi đến Hàn Quốc như là viện trợ lương thực và sau đó là một tiểu đoàn bộ binh từ Trung đoàn 21 (sau này đổi tên thành Trung đoàn bộ binh 21, Hạm đội Hoàng hậu) và một số tàu chiến. Sau đó trong cuộc xung đột, một số máy bay vận tải đã được gửi bởi chính phủ Thái Lan. Trung đoàn trở về Thái Lan tháng 3 năm 1955.

Trung đoàn 21 Thái Lan

Hoạt động tại Hàn Quốc
 Trận Pork Chop Hill
 Trận Seoul lần thứ 3

Trận Pork Chop Hill
Trận chiến của Sườn Đồi (31 tháng 10 đến 11 tháng 11 năm 1952) liên quan đến nhiều cuộc chiến đấu để kiểm soát các đồi then chốt và chi phối chủ đạo dọc theo tuyến tiền tuyến trong khi nói chuyện với nhau tại Panmunjeom. Một trận đồi điển hình đã được tiến hành tại "Porkchop Hill", sau đó được giữ bởi các lính của Tiểu đoàn bộ binh Thái Lan 21, người đã đẩy lùi một cuộc tấn công của Tình nguyện viên Nhân dân Trung Quốc. Sau chiến thắng này, quân đội Hoa Kỳ đã trao tặng một người lính Thái Huy Hiệu Uy Tín, trong khi 12 người nhận được Sao Bạc và 26 người được tặng huy chương Đồng. Họ được biệt danh là "Hổ Nhĩ Kỳ" của Tướng James Van Fleet, chỉ huy quân đội Hoa Kỳ lần thứ 8.

Người Trung Quốc đã cố gắng hết sức để bắt được Porkchop Hill, tấn công nó năm lần, hai người đầu tiên thăm dò các phòng thủ và ba người cuối cùng lên ngọn đồi. Tất cả đều bị người Thái đánh bại từ ngày 11 tháng 11 năm 1952 đến ngày 28 tháng 2 năm 1953, vẫn thuộc Trung đoàn 9 Bộ Binh Hoa Kỳ.

Vào mùa xuân năm cuối cùng của cuộc chiến (tháng 3 đến tháng 6 năm 1953), người Thái dành phần lớn thời gian tập luyện và là lực lượng Bộ đội Mỹ lần thứ 9 Sau đó họ chuyển đến Kyo-dong, phía tây Uncheon vào ngày 4 tháng 5. Trận chiến xảy ra trong vùng lân cận của "Boomerang" từ ngày 14 đến 27 tháng 7 năm 1953 ở phía tây bắc của Kumhwa, sau khi chiến thắng của Bỉ trước cuộc tấn công của Trung Quốc trước đó.

Đình chiến
Lực lượng bộ binh Thái ở lại Hàn Quốc cho đến tháng 6 năm 1972. 4

Tham gia hải quân

Vào ngày 7 tháng 11 năm 1950, hai tàu chiến Thái Lan, HTMS Prasae và HTMS Bangpakong) đến Hàn Quốc. Họ phục vụ dưới sự chỉ huy của Liên Hợp Quốc, thực hiện nhiệm vụ hộ tống và bắn phá các mục tiêu của đối phương trên đất liền. Thật không may, Prasae chạy trên bờ biển gần Yangyang trong cơn bão tuyết. Những nỗ lực để tái thiết cô không thành công, và cô đã bị bắn vào ngày 7 tháng 1 năm 1951, xác tàu của cô đang bị bắn phá để hoàn thành sự tàn phá. Bangpakong rời Hàn Quốc vào ngày 16 tháng 2 năm 1952. Ngày 29 tháng 12 năm 1951, hai tàu chiến Thái Lan, HTMS Prasae II và HTMS Tachin, đến Hàn Quốc. Họ đi thuyền về nhà một năm rưỡi sau cuộc đình chiến vào ngày 21 tháng 1 năm 1955.

Tàu vận tải HTMS Sichang đến Hàn Quốc vào ngày 7 tháng 11 năm 1950, vẫn còn đó cho đến ngày 15 tháng 7 năm 1951.

Máy bay
Không quân Hoàng gia Thái Lan cung cấp máy bay Douglas C-47 Skytrain tham gia chiến tranh Triều Tiên. Vào ngày 22 tháng 9 năm 1950, Chính phủ Thái Lan đã ra lệnh cho các đơn vị quân đội của họ hỗ trợ các hoạt động quân sự của Liên hợp quốc trong Chiến tranh Triều Tiên. Ba đội đặc nhiệm của Không quân Thái Lan sẽ phục vụ Hàn Quốc:
 Lần đầu tiên trong tổng số 22 Đội Điều tra viên Không lưu đã được gửi đến Bộ Tư lệnh Liên Hợp Quốc năm 1951.
 Lần đầu tiên trong số 29 Đội Điều dưỡng Không gian bắt đầu nhiệm vụ vào ngày 26 tháng 12 năm 1950, ở đó cho đến năm 1974.
 Tổng cộng có hai mươi chín đội truyền giáo RTAF phục vụ tại Hàn Quốc từ năm 1951 đến năm 1971.

Di sản

Trong thời kỳ Chiến tranh Triều Tiên, Thái Lan đã cử tổng cộng 11.786 binh sĩ đến Hàn Quốc. Có ghi lại rằng có 136 lính Thái đã mất mạng trong chiến tranh. Năm 1974, Chính phủ Hàn Quốc đã xây dựng một tượng đài, và một gian hàng của Thái Lan ở thành phố Pocheon, để tôn vinh những người lính Thái tham gia chiến tranh Triều Tiên. Ngày 4 tháng 11 năm 2008, Đại sứ quán Thái Lan tại Seoul, với sự hợp tác của Văn phòng Quốc vụ Attache, đã tổ chức lễ khai mạc đài tưởng niệm Thái Lan tại Nghĩa trang Tưởng niệm Liên hợp quốc tại Hàn Quốc (UNMCK) để tưởng niệm những hy sinh của lính Thái trong thời gian Chiến tranh Hàn Quốc. Ngày nay, Chính phủ Thái Lan đã duy trì việc phân công một sĩ quan quân đội làm sĩ quan liên lạc tại Uỷ ban Đình chiến và sáu lính để làm thành viên của Công ty Tư lệnh Honor Guard của Liên hợp quốc tại Seoul.

HTMS Prasae II đã ngừng hoạt động từ Hải quân Hoàng gia Thái Lan vào năm 2000 và được chỉ định làm tàu bảo tàng. Nó được nhìn thấy tại cửa sông Prasae, tỉnh Rayong (Thái Lan) do Ủy ban Cộng đồng Sông Rémaa, nơi bà phục vụ như một đài tưởng niệm. Ngoài ra còn có một tượng đài cho Trung đoàn 21 Bộ Binh.

Tham khảo

Đường dẫn bên ngoài

 History of Thailand
 60 Years of the "Little Tiger" – Thai Soldiers in the Korean War
 Thai Forces
 The Kingdom of Thailand 60th Anniversary of the Korean War Commemoration Committee

Lịch sử quân sự Thái Lan
Chiến tranh liên quan tới Thái Lan


title: Chủ nghĩa thế tục

text:
Chủ nghĩa thế tục là một thế giới quan phát xuất từ phong trào thế tục hóa, quá trình tinh thần về sự chia cách giữa nhà nước và tôn giáo và các quá trình cụ thể về việc ban giao tài sản, quyền lực của các cơ sở tôn giáo cho nhà nước hay các thế lực trần tục. Nó đưa đến việc các chức năng chính trị, kinh tế, khoa học thoát ra khỏi ảnh hưởng của tôn giáo, tạo ra một nhà nước trung lập về niềm tin tôn giáo. Chủ nghĩa thế tục đã có nguồn gốc trí thức từ các nhà triết gia Hy Lạp cổ và La Mã như Marcus Aurelius và Epicurus; từ các nhà tư tưởng trong thời kỳ Khai sáng như Denis Diderot, Voltaire, Baruch Spinoza, James Madison, Thomas Jefferson, và Thomas Paine; và từ những nhà tư tưởng tự do và vô thần như Robert Ingersoll và Bertrand Russell.

Tổng quan

Từ "secularism" (chủ nghĩa thế tục) được dùng đầu tiên bởi nhà văn Anh George Jacob Holyoake 1851. Mặc dù từ này mới, tư tưởng tự do mà nó dựa vào đã có từ lâu. Holyoake đã tạo ra từ "secularism" để diễn tả quan điểm của ông ta kêu gọi thiết lập một trật tự xã hội tách rời ra khỏi tôn giáo, mà không phải tích cực gạt bỏ hay chỉ trích các niềm tin tôn giáo. Là một người có tư tưởng bất khả tri, Holyoake lý luận là "Chủ nghĩa thế tục không phải là một tư tưởng chống lại niềm tin Ki tô, mà chỉ độc lập từ nó." Tri thức thế tục chỉ quan tâm tới những vấn đề có thể tìm được trong cuộc đời này bằng kinh nghiệm đã trải qua. Nhiều nhà thần học nhìn theo lối tích cực cho là quá trình thế tục hóa là quá trình đưa đến sự trưởng thành của tôn giáo và xã hội, phi linh thiêng hóa vũ trụ. Các định chế và ứng xử của tôn giáo hấp thu những giá trị và chuẩn mực của khoa học và kỹ thuật đang ngày càng chi phối xã hội trần thế.

Ở Hồi giáo
Đương đầu với những ý tưởng Âu Châu, đầu thế kỷ 20 tại một số các nước Hồi giáo cũng phát triển tư tưởng thế tục. Tại Thổ Nhĩ Kỳ, Mustafa Kemal Atatürk sau chiến thắng trong cuộc Chiến tranh giành độc lập Thổ Nhĩ Kỳ (1919–1922) đã ban hành một chương trình thế tục cấp tiến, mà là kiểu mẫu mà nhiều lãnh tụ chính trị trong thế giới Hồi giáo đã dựa vào. Một trong những nhà tư tưởng thế tục là ʿAlī ʿAbd ar-Rāziq, der 1925 đã cho xuất bản cuốn sách „Der Islam und die Grundlagen der Herrschaft" (al-Islām wa-uṣūl al-ḥukm) (Hồi giáo và những căn bản thống trị). Trong cuốn sách này, ông ủng hộ luận đề, người Hồi giáo được phép tự do lựa chọn chính thể, bởi vì Mohammed không có chọn lựa một chính thể nào nhất định và cả kinh Koran và Sunna về việc này cũng không đòi hỏi gì cả.

Nhà nước thế tục

Trong phương diện chính trị, chủ nghĩa thế tục là một phong trào ủng hộ sự tách biệt giữa tôn giáo và nhà nước. Điều này đưa tới việc giảm thiểu sự ràng buộc giữa chính phủ và một quốc giáo, thay thế luật lệ dựa vào kinh thánh (thí dụ như luật Torah và Sharia) bằng luật dân sự, và loại trừ sự kỳ thị tôn giáo. Nó bảo đảm được quyền tự do tôn giáo của các nhóm thiểu số.

Các nhà học giả khác, như Jacques Berlinerblau của chương trình văn minh hóa Do thái tại Georgetown University, cho là sự tách biệt giữa nhà thờ và nhà nước chỉ là một trong những chiến lược để hình thành một chính phủ thế tục. Tất cả các chế độ thế tục, dù dân chủ hay chuyên chế đều chia sẻ sự quan tâm về liên hệ giữa nhà thờ và nhà nước. Mỗi chính phủ thế tục đều tìm kiếm một toa thuốc riêng biệt để giải quyết sự quan tâm này. Theo mô hình của người Pháp, nhà nước quan sát cẩn thận và điều chỉnh nhà thờ Hệ thống trong xã hội Hindu là chế độ đẳng cấp Varna phân biệt giữa giai cấp Kshatriya varna (giai cấp thống trị) và Brahman varna (thầy tu, thầy giáo và người giảng đạo). Điều này bảo đảm để một chế độ Hindu không thể trở thành một nhà nước thần quyền, và sự phân chia giữa hoạt động nhà nước và sinh hoạt tôn giáo được duy trì.

Chú thích

Thời kỳ Khai sáng
Thuyết bất khả tri
Triết học chính trị
Tôn giáo và xã hội


title: Palaeomolis elwesi

text:
Palaeomolis elwesi là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Palaeomolis


title: Psara guatalis

text:
Psara guatalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Psara


title: Linh Tâm

text:
Võ Văn Tâm (sinh ngày 18 tháng 10 năm 1962) thường được biết đến với nghệ danh Linh Tâm, là một nam nghệ sĩ cải lương người Việt Nam. Anh được biết đến với những vai phản diện trong các vở cải lương như: Giũ áo bụi đời, Đèn khuya, Tướng cướp Bạch Hải Đường, Người không cô đơn.

Tiểu sử
Linh Tâm tên thật là Võ Văn Tâm, sinh ngày 18 tháng 10 năm 1962 tại Tân Châu, An Giang. Anh có năng khiếu âm nhạc từ năm lên 7 tuổi và được nghệ sĩ Trương Ánh Loan nhận làm con nuôi. Lớn lên, anh có cơ hội tham gia biểu diễn trên nhiều đoàn cải lương ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long. Lý giải về nghệ danh của mình anh cho biết:

Sự nghiệp Linh Tâm gắn liền với các vai phản diện qua các vở cải lương: "Đèn khuya", "Tướng cướp Bạch Hải Đường", "Giũ áo bụi đời", "Con gái tên cướp biển", "Kiếp nào có yêu nhau". Thập niên 1980, Linh Tâm kết hợp cùng Cẩm Thu trở thành cặp bạn diễn ăn khách bậc nhất thị trường cải lương bấy giờ.

Năm 2016, Linh Tý tham gia chương trình "Sao nối ngôi", lúc đó nghệ sĩ Cẩm Thu từ Mỹ về nước, tái hợp Linh Tâm diễn trích đoạn "Bài ca tìm mẹ" để ủng hộ phần thi của con trai. Năm 2021, Linh Tâm trở lại chương trình "Sao nối ngôi" với vai trò là giám khảo.

Các vai diễn nổi bật

Đời tư
Linh Tâm kết hôn với nữ nghệ sĩ Cẩm Thu vào năm 1982. Họ có với nhau hai người con là Linh Tý và Thu Tâm, đến năm 2011 thì họ ly hôn. Hiện cả hai đã có gia đình riêng.

Tham khảo

Người An Giang
Người Mỹ gốc Việt
Người họ Võ tại Việt Nam
Nghệ sĩ cải lương
Nam diễn viên sân khấu Việt Nam
Phật tử Việt Nam


title: Định luật eponymy của Stigler

text:
Định luật eponymy của Stigler (tiếng Anh: Stigler's law of eponymy), do giáo sư thống kê Stephen Stigler của Đại học Chicago đề xuất trong ấn phẩm "Stigler’s law of eponymy" năm 1980 của ông, tuyên bố rằng không có khám phá khoa học nào được đặt theo tên của người phát hiện ra nó. Các ví dụ bao gồm Định luật Hubble, được Georges Lemaître đưa ra 2 năm trước khi Edwin Hubble tuyên bố nó; Định lý Pythagoras, được các nhà toán học Babylon biết đến trước Pythagoras; và Sao chổi Halley, được các nhà thiên văn học quan sát ít nhất từ năm 240 trước Công nguyên (mặc dù tên gọi chính thức của nó là do dự đoán toán học đầu tiên về hiện tượng thiên văn như vậy trên bầu trời, chứ không phải do phát hiện ra nó). Chính Stigler đã cho rằng nhà xã hội học Robert K. Merton mới chính là người phát hiện ra "định luật Stigler" để chứng tỏ rằng nó tuân theo quy luật riêng của nó, mặc dù hiện tượng này trước đó đã được những người khác ghi nhận.

Nguồn gốc
Sự ca ngợi trong lịch sử đối với những khám phá thường được trao cho những người nổi tiếng quan tâm đến một ý tưởng chưa được biết đến rộng rãi, cho dù người đó có phải là người phát minh ra nó hay không - các lý thuyết có thể được đặt tên rất lâu sau khi khám phá ra chúng. Trong trường hợp dùng eponym, ý tưởng sẽ được đặt theo tên của người đó, ngay cả khi người đó được các nhà lịch sử khoa học thừa nhận không phải là người đã phát hiện ra nó. Thông thường, nhiều người sẽ nảy ra một ý tưởng mới trong cùng một thời điểm, như trong trường hợp vi tích phân. Việc tên tuổi của nhà khoa học có gắn liền với lịch sử hay không có thể phụ thuộc vào mức độ phổ biến của tác phẩm mới và danh tiếng của nhà xuất bản.

Tham khảo

Xem thêm

  (Festschrift for Robert K. Merton)

Liên kết ngoài
  on
  Stigler's law is described near the end of the article

Xã hội học tri thức khoa học
Phương pháp khoa học
Eponym


title: Crambus nigriscriptellus

text:
Crambus nigriscriptellus là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Crambus


title: Eupithecia rediviva

text:
Eupithecia rediviva là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

R


title: Ourapteryx versuta

text:
Ourapteryx versuta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ourapteryx


title: Pradhania

text:
Pradhania là một chi khủng long, được Kutty Chatterjee Galton & Upchurch mô tả khoa học năm 2007.

Xem thêm

Danh sách khủng long

Chú thích

Khủng long
Pradhania
Động vật tuyệt chủng
Động vật được mô tả năm 2007
Khủng long Ấn Độ và Madagascar
Khủng long kỷ Jura
Sauropodomorpha
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Bài toán chuỗi con chung dài nhất

text:
Vấn đề chuỗi con chung dài nhất (tiếng anh: Longest common subsequence - LCS) là vấn đề trong việc tìm kiếm một chuỗi con chung dài nhất cho tất cả các chuỗi trong một bộ chuỗi (thường chỉ hai chuỗi). Nó khác với vấn đề về xâu con chung dài nhất ở chỗ: không giống như các xâu con, các chuỗi con không bắt buộc phải chiếm các vị trí liên tiếp trong các chuỗi ban đầu. Bài toán chuỗi con chung dài nhất là một trong những bài toán khoa học máy tính cổ điển, là cơ sở của các chương trình so sánh dữ liệu như diff, và có các ứng dụng trong ngôn ngữ học tính toán và tin sinh học. Nó cũng được sử dụng rộng rãi bởi các hệ thống quản lý phiên bản như Git để điều chỉnh nhiều thay đổi được thực hiện cho một bộ sưu tập tệp được kiểm soát sửa đổi.

Ví dụ, hãy xem xét các chuỗi (ABCD) và (ACBAD). Chúng có 5 chuỗi con chung có độ dài bằng 2: (AB), (AC), (AD), (BD) và (CD); 2 chuỗi con chung có độ dài bằng 3: (ABD) và (ACD); và không còn chuỗi con chung nào khác có độ dài lớn hơn nữa. Vì vậy (ABD) và (ACD) là hai dãy con chung dài nhất của hai chuỗi ban đầu.

Độ phức tạp
Đối với trường hợp tổng quát với số lượng chuỗi trình tự đầu vào là tùy ý, vấn đề là NP-khó. Khi số lượng chuỗi trình tự không đổi, bài toán có thể giải được trong thời gian đa thức bằng quy hoạch động.

Thuật toán cho hai chuỗi
Bài toán LCS có một cấu trúc con tối ưu: Có nghĩa là bài toán có thể được chia thành các bài toán con nhỏ hơn và đơn giản hơn, và các chính bài toán con cũng được chia thành các bài toán con đơn giản hơn, và cứ thế, cho đến khi, cuối cùng, nghiệm của bài toán trở nên đơn giản và dễ nhận thấy. LCS nói riêng có các bài toán con chồng chéo: các nghiệm cho các bài toán con cấp cao sẽ sử dụng lại các nghiệm cho các bài toán con cấp thấp hơn. Các vấn đề với hai thuộc tính này có thể giải quyết được bằng quy hoạch động, trong đó các nghiệm của bài toán con sẽ được lưu lại để xử lý lúc sau.

Tiền tố
Ta định nghĩa tiền tố Sn của S là chuỗi chứa n ký tự đầu tiên của S.  Ví dụ: các tiền tố của S = (AGCA) là

 S0 = ()
 S1 = (A)
 S2 = (AG)
 S3 = (AGC)
 S4 = (AGCA).

Gọi LCS(X, Y) là một hàm tính toán chuỗi con chung dài nhất cho X và Y. Một hàm như vậy có hai tính chất đặc biệt như sau:

Tính chất đầu tiên
LCS(X^A, Y^A) = LCS (X, Y)^A, cho tất cả các chuỗi X, Y và tất cả các ký hiệu A, trong đó dấu ^ biểu thị phép nối xâu. Điều này cho phép chúng ta đơn giản hóa việc tính toán LCS cho hai chuỗi kết thúc cùng một ký hiệu. Ví dụ: LCS ("BANANA", "ATANA") = LCS ("BANAN", "ATAN") ^ "A", Tiếp tục cho các ký hiệu chung còn lại, LCS ("BANANA", "ATANA") = LCS (" BAN "," AT ") ^" ANA".

Tính chất thứ hai
Nếu A và B là hai ký hiệu riêng biệt (A≠B), thì LCS (X^A, Y^B) là một trong hai xâu có độ dài cực đại trong tập {LCS(X^A, Y), LCS(X, Y^B)}, cho tất cả các xâu X và Y.

Ví dụ: LCS ("ABCDEFG", "BCDGK") là xâu dài hơn của LCS ("ABCDEFG", "BCDG") và LCS ("ABCDEF", "BCDGK"); nếu cả hai có độ dài bằng nhau, ta có thể chọn tùy ý một trong những chuỗi thỏa mãn.

Định nghĩa hàm LCS
Cho hai chuỗi được xác định như sau:  và . Các tiền tố của  là ; tiền tố của  là . Gọi  là đại diện cho tập hợp các chuỗi con chung dài nhất cho các tiền tố của  và . Tập hợp các chuỗi này được định nghĩa như sau.

Làm việc với ví dụ
Để lấy ví dụ, ta sẽ tìm chuỗi con dài nhất chung cho hai xâu R = (GAC) và C = (AGCAT). Vì hàm LCS xét từ vị trí 0, nên để thuận tiện, ta sẽ xác định các tiền tố 0 là trống cho các chuỗi này: R0 = Ø; và C0 = Ø. Tất cả các tiền tố được đặt trong một bảng với C ở hàng đầu tiên và R ở cột đầu tiên:

Bảng này được sử dụng để lưu trữ trình tự tính LCS cho mỗi bước tính toán. Cột thứ hai và hàng thứ hai đã được điền bằng Ø, bởi vì khi một chuỗi trống được so sánh với một chuỗi không trống, chuỗi con chung dài nhất luôn là chuỗi trống.

LCS (R1, C1) được xác định bằng cách so sánh các phần tử đầu tiên trong mỗi chuỗi. G và A không giống nhau, vì vậy LCS này nhận (sử dụng tính chất thứ hai trên) chuỗi dài nhất trong hai chuỗi, LCS(R1, C0) và LCS (R0, C1). Theo bảng, cả hai đều trống, vì vậy LCS (R1, C1) cũng trống. Các mũi tên biểu thị chuỗi nhập vào: chuỗi đến từ ô ở trên, LCS (R0, C1) và chuỗi đến từ ô ở bên trái, LCS(R1, C0).

LCS (R1, C2) được xác định bằng cách so sánh G và G. Chúng khớp với nhau, nên G được nối vào chuỗi phía trên bên trái, LCS(R0, C1), là (Ø), cho (ØG), ta được (G).

Đối với LCS (R1, C3), G và C không khớp. Chuỗi trên trống; Chuỗi bên trái chứa một phần tử, (G). Chọn phần tử có độ dài dài nhất trong hai chuỗi này, ta được LCS (R1, C3) là (G). Mũi tên chỉ sang trái, vì đó là chuỗi dài nhất trong hai chuỗi.

Tương tự như vậy, LCS(R1, C4) và LCS(R1, C5) là (G).

Tương tự như vậy, ta hoàn thành hàng R2

Bảng hoàn thiện cuối cùng là

Mã cho giải pháp quy hoạch động

Tính độ dài của LCS
Hàm bên dưới nhận như chuỗi đầu vào X[1..m] và Y[1..n], tính LCS giữa X[1..i] và Y[1..j] cho tất cả 1 ≤ i ≤ m và 1 ≤ j ≤ n, và lưu trữ nó trong C[i,j]. C[m,n] sẽ chứa độ dài LCS của X và Y
 function LCSLength(X[1..m], Y[1..n])
   C = array(0..m, 0..n)
   for i:= 0..m
     C[i, 0] = 0
   for j:= 0..n
     C[0, j] = 0
   for i:= 1..m
     for j:= 1..n
       if X[i] = Y[j]
         C[i, j]:= C[i-1, j-1] + 1
       else
         C[i, j]:= max(C[i, j-1], C[i-1, j])
   return C[m, n]

Tham khảo

liên kết ngòai

Bài toán NP-đủ
Bài toán thời gian đa thức
Quy hoạch động
Toán học tổ hợp


title: Lamine Tamba

text:
Lamine Tamba (sinh ngày 20 tháng 12 năm 1985) là một cầu thủ bóng đá người Sénégal thi đấu ở vị trí hậu vệ cho Real Kashmir F.C. ở I-League 2nd Division.

Tamba thi đấu cho Churchill Brothers ở 2013 AFC Cup.

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá Sénégal
Sinh năm 1985
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Pune F.C.
Cầu thủ bóng đá I-League
Cầu thủ bóng đá Mahindra United FC
Cầu thủ bóng đá Air India F.C.
Cầu thủ bóng đá Churchill Brothers S.C.
Cầu thủ bóng đá Rangdajied United F.C.


title: Nguyễn Thành Lê

text:
Nguyễn Thành Lê (1920 – 2006) tại làng Tiên Tân, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam.

Từ nhỏ Nguyễn Thành Lê đã có chí ham học, sớm tốt nghiệp bậc cao đẳng tiểu học (trung học cơ sở ngày nay), rồi do dày công tự học mà sau này có kiến thức rộng về nhiều mặt. Ông tham gia hoạt động cách mạng khi còn là học sinh trung học, là đoàn viên thanh niên Dân chủ những năm 30 thế kỷ trước.

Tháng 10 -1945, được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương.

Là nhà cách mạng, nhà báo và chính khách Việt Nam, Năm 1976 trở thành Ủy viên Trung ương Đảng tại Đại hội IV và là Trưởng ban Đối ngoại Trung ương.

Từ một phóng viên dịch thuê các bản tin của hãng ARIP (tiền thân của hãng AFP ngày nay) để kiếm sống vào đầu những năm 1940. Sau Cách mạng Tháng Tám, đã trở thành một nhà lãnh đạo báo chí cách mạng.

Nguyễn Thành Lê là một trong nhóm người được Bác Hồ trực tiếp giao nhiệm vụ đứng ra sáng lập Hội Nhà báo Việt Nam tại chiến khu Việt Bắc năm 1950, và được bầu làm Tổng thư ký đầu tiên của Hội.

          Ông là đại biểu Quốc hội khóa 1, khóa 2 (từ 1946 đến 1964) rồi được bầu làm đại biểu Quốc hội và Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội khóa VII.

          Trong lĩnh vực hoạt động quốc tế, Nguyễn Thành Lê từng phụ trách công tác tuyên truyền – báo chí của Đoàn đại biểu Việt Nam tại Hội nghị Giơ-ne-vơ năm 1954 về Đông Dương; là người phát ngôn của Đoàn ta tại Hội nghị Giơ-ne-vơ 1961-1962 về Lào; là đoàn viên chính thức đồng thời là người phát ngôn chính thức của Đoàn Việt Nam dân chủ Cộng hòa tại Hội nghị Pa-ri về Việt Nam (1968-1973). Nguyễn Thành Lê cũng là một trong những nhân vật tham gia Hội nghị đầu tiên của các nước Á-Phi tại Bangđung (Inđônêxia) năm 1954, đặt nền móng cho phong trào không liên kết. Là đại biểu Việt Nam tham dự Hội nghị ba châu lục Á-Phi-Mỹ latinh tại LaHabana (Cuba) đoàn kết rộng rãi nhân dân thế giới vì độc lập, hòa bình.

    Ông được Đảng và Nhà nước phong tặng nhiều huân chương và danh hiệu cao quý, cao nhất là Huân chương Hồ Chí Minh.

.

Ông công tác chủ yếu trong lĩnh vực báo chí, từng làm Tổng biên tập báo Độc lập (1945 – 1949), Chủ bút báo Cứu quốc, nhiều năm làm Phó Tổng biên tập báo Nhân dân,Tổng biên tập báo Giải phóng Tổng thư ký Hội Nhà báo  Tại Hội nghị Geneva 1954 ông phụ trách công tác báo chí của phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Năm 1962 ông là người phát ngôn phái đoàn Việt Nam tại hội nghị Geneve về nước Lào. Ông là người phát ngôn chính thức của phái đoàn Việt nam tại Hội nghị Paris, mặt trận ngoại giao năm 1968-1972.

Năm 1975 ông chuyển vào miền nam công tác, làm báo Giải phóng cơ quan ngôn luận của Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền nam.

Năm 1981 ông là Ủy viên Hội đồng Nhà nước, Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội (đến 6/1982, được thay bởi Vũ Quang, Chủ nhiệm Ủy ban Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội).

Sau đó ông làm Phó Viện trưởng Viện Mác Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh  cho đến khi nghỉ hưu.

Ông mất năm 2006 thọ 86 tuổi.

Tham khảo

Nhà cách mạng Việt Nam
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IV
Tổng biên tập Việt Nam
Nhà báo Việt Nam thời kỳ 1945-1975
Người họ Nguyễn tại Việt Nam


title: Marina Silva

text:
Maria Osmarina Marina Silva Vaz de Lima  (sinh ngày 8 tháng 2 năm 1958) là một chính trị gia và nhà môi trường người Brazil. Cô hiện là phát ngôn viên của Đảng Bền vững (REDE). Trong sự nghiệp chính trị của mình, Silva từng là Thượng nghị sĩ của bang Acre từ năm 1995 đến 2011 và Bộ trưởng Môi trường từ năm 2003 đến 2008. Bà từng ra tranh cử tổng thống vào các năm 2010, 2014 và 2018.

Sinh ra trong một đồn điền cao su ở Acre, Marina chuyển đến thủ đô Rio Branco khi còn là một thiếu niên, nơi bà học chữ. Sau khi tốt nghiệp trung học, bà đã hoàn thành chương trình đại học về Lịch sử của Đại học Liên bang Acre năm 26 tuổi. Bà đã quan tâm đến chính trị và gia nhập Đảng Cộng sản Cách mạng, một tổ chức Marxist được đặt trong Đảng Công nhân (PT), sau đó bà giúp thành lập Trung tâm Công nhân Thống nhất. Bà đã giúp Chico Mendes lãnh đạo phong trào công đoàn, được bầu làm ủy viên hội đồng của Rio Branco vào năm 1988 cho nhiệm vụ đầu tiên của cô trong một văn phòng công cộng.

Silva là thành viên của PT cho đến năm 2009, và từng là Thượng nghị sĩ trước khi trở thành Bộ trưởng Môi trường vào năm 2003. Bà ra tranh cử tổng thống trong cuộc bầu cử Brazil năm 2010 với tư cách là ứng cử viên của Đảng Xanh (PV), đứng thứ 3 với 19% phiếu bầu vòng một. Vào tháng 4 năm 2014, Eduardo Campos tuyên bố ứng cử vào cuộc bầu cử tổng thống mùa thu 2014, đặt tên cho Marina Silva là ứng cử viên phó tổng thống. Sau cái chết của Campos trong một vụ tai nạn máy bay vào tháng 8, bà đã được chọn để ứng cử vào vị trí ứng cử viên của Đảng Xã hội cho chức Chủ tịch. Trong vòng đầu tiên của cuộc bầu cử tháng 10 năm 2014, bà đã giành được 21% phiếu bầu (ít hơn nhiều cuộc thăm dò ý kiến đã dự đoán), đứng thứ 3 và không thể tiến tới vòng tranh cử. Ở vòng thứ hai, bà ủng hộ PSDB ứng cử viên Aécio Neves qua PT đương nhiệm Dilma Rousseff. Bà đang tranh cử tổng thống một lần nữa trong cuộc bầu cử năm 2018, lần này thuộc Mạng lưới bền vững.

Silva đã giành được một số giải thưởng từ các tổ chức của Hoa Kỳ và quốc tế để công nhận hoạt động môi trường của cô. Năm 1996, Silva đã giành giải thưởng môi trường Goldman cho Nam và Trung Mỹ. Năm 2007, Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc đã gọi bà là một trong những Nhà vô địch của Trái đất  và Giải thưởng Sophie năm 2009. Vào tháng 12 năm 2014, Marina Silva được tờ báo Thời báo Tài chính Anh bầu chọn là một trong những Phụ nữ của Năm. Silva cũng là một thành viên của nhóm cố vấn dựa trên cơ sở Washington, DC, Đối thoại liên Mỹ. Năm 2010, bà cùng với Cécile Duflot, Monica Frassoni, Elizabeth May và Renate Künast, được tạp chí Foreign Policy đưa vào danh sách các nhà tư tưởng hàng đầu toàn cầu, để lấy Green chủ đạo. Năm 2012, bà là một trong tám người được chọn để mang cờ cho lễ khai mạc Thế vận hội Olympic Luân Đôn.

Tham khảo

Nhà bảo vệ môi trường Brasil
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1958


title: Nyodes sublutescens

text:
Nyodes sublutescens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nyodes


title: Zelinkaderidae

text:
Zelinkaderidae là một họ của ngành Kinorhyncha thuộc về lớp Cyclorhagida.

Các chi:
 Triodontoderes Sørensen & Rho, 2009
 Zelinkaderes Higgins, 1990

Tham khảo

Kentrorhagata


title: Neodymi(III) hydroxide

text:
Neodymi(III) hydroxide là một hợp chất vô cơ có công thức hóa học Nd(OH)3. Chất rắn màu trắng hồng đến tím này không tan trong nước.

Điều chế
Neodymi(III) nitrat và dung dịch amoni hydroxide sẽ phản ứng để tạo ra neodymium(III) hydroxide.
Nd(NO3)3 + 3 NH3·H2O → Nd(OH)3↓ + 3 NH4NO3
Nếu lượng Nd(NO3)3 là 40 g/L thì lượng amoni hydroxide cần dùng là 0,50 mol/L. Amoni hydroxide được trộn vào dung dịch Nd(NO3)3 với tốc độ 1,5 mL/phút với polyethylen glycol được sử dụng để kiểm soát pH. Quy trình sẽ tạo ra bột neodymium(III) hydroxide có kích thước hạt ≤ 1 μm.

Tính chất vật lý
Neodymi(III) hydroxide có thể tạo thành kết tủa màu hồng đến tím hoặc trắng, không tan trong nước. Cấu trúc của Nd(OH)3 giống UCl3, thuộc hệ tinh thể lục phương, nhóm không gian P63/m, các hằng số mạng tinh thể a = 0,6418 nm, c = 0,3743 nm, α = 90°, γ = 120°.

Tính chất hóa học
Neodymium(III) hydroxide có thể phản ứng với acid, tạo ra muối neodymi(III):
Nd(OH)3 + 3 H + → Nd3+ + 3 H2O
Ví dụ, để tạo ra neodymi(III) acetat:
Nd(OH)3 + 3 CH3COOH → Nd(CH3COO)3 + 3 H2O

Xem thêm
Neodymi
Hydroxide
Họ Lanthan

Tham khảo

Hydroxide
Hợp chất neodymi
Base
Articles containing unverified chemical infoboxes
Articles with short description
Short description matches Wikidata


title: AFC Champions League 2011

text:
AFC Champions League 2011 là phiên bản thứ 30 của giải bóng đá cấp câu lạc bộ cao nhất châu Á được tổ chức bởi Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC), và lần thứ 9 với tên gọi AFC Champions League. Đội vô địch, Al-Sadd, tham dự Giải vô địch bóng đá thế giới các câu lạc bộ 2011 tại Nhật Bản.

Phân bổ đội của các hiệp hội

Đông Á
 Lọt vào vòng bảng:  Australia,  Trung Quốc,  Indonesia,  Nhật Bản,  Hàn Quốc
 Có thể lọt vào vòng bảng:  Malaysia,  Myanmar,   Thái Lan
 Không bốc thăm:  Singapore
 Bị loại:  Việt Nam

Tây Á
 Lọt vào vòng bảng:  Iran,  Qatar,  Saudi Arabia,  UAE,  Uzbekistan
 Có thể lọt vào vòng bảng:  Iraq,  Jordan,  Oman,  Pakistan,  Palestine,  Tajikistan,  Yemen,  Ấn Độ

Chú thích: Singapore, Thái Lan, Việt Nam và Ấn Độ có câu lạc bộ phải dự vòng loại để lọt vào vòng bảng ACL tại 2010.

Phân bổ

Việc phân bổ suất dự ACL 2011 vẫn giữ nguyên như hai mùa trước, ngoại trừ Việt Nam đã bị loại và vị trí đá vòng loại trước đó của họ đã được trao cho Qatar.

* Một trong các câu lạc bộ của K-League, Sangju Sangmu Phoenix, không được tham dự ACL bởi vì đội không phải là một đội bóng thương mại và các cầu thủ của họ không được ký hợp đồng chuyên nghiệp.

** Một trong các câu lạc bộ của A-League, Wellington Phoenix, là câu lạc bộ của New Zealand, quốc gia thành viên của OFC. Họ không được dự.

Các đội vào đến chung kết AFC Cup 2010 cũng được dự vòng loại, nếu giải vô địch quốc nội của họ đạt chuẩn Champions League.

Các đội tham dự
Chú thích:
 TH: Đương kim vô địch
 AC: Đội vô địch AFC Cup
 AC 2nd: Á quân AFC Cup
 1st, 2nd, 3rd,...: Vị trí tại giải quốc nội
 CW: Đội vô địch cúp quốc gia

Vòng loại
Lễ bốc thăm vòng loại diễn ra tại Kuala Lumpur, Malaysia vào ngày 7 tháng 12 năm 2010. Để tạo sự cân bằng, một lễ bốc thăm khác đã được tổ chức, chuyển Al-Ain từ Tây sang Đông để đá vòng loại.

Hai đội thắng vòng loại (một từ Tây Á và một từ Đông Á) lọt vào vòng bảng. Tất cả các đội thua vòng loại tham dự vòng bảng AFC Cup 2011.

Tây Á

!colspan="3"|Bán kết

|-
!colspan="3"|Chung kết

|}

Đông Á

!colspan="3"|Bán kết

|-
!colspan="3"|Chung kết

|}

Vòng bảng
Lễ bốc thăm vòng bảng diễn ra tại Kuala Lumpur, Malaysia vào ngày 7 tháng 12 năm 2010. Các câu lạc bộ cùng quốc gia không được xếp vào cùng bảng với nhau. Các đội nhất và nhì bảng lọt vào vòng đấu loại trực tiếp.

Bảng A

Bảng B

Bảng C

Bảng D

Bảng E

Bảng F

Bảng G

Bảng H

Vòng loại trực tiếp

Vòng 16 đội
Dựa trên kết quả từ vòng bảng, các trận đấu của vòng 16 đội đã được quyết định như sau: Mỗi trận được thi đấu theo thể thức một lượt, trên sân của đội nhất bảng (Đội 1) đấu với đội nhì bảng khác (Đội 2).
Các trận đấu diễn ra vào ngày 24–25 tháng 5 năm 2011.

|-
!colspan="3"|Tây Á

|-
!colspan="3"|Đông Á

|}

Tứ kết
Lễ bốc thăm vòng tứ kết, bán kết, chung kết diễn ra tại Kuala Lumpur, Malaysia vào ngày 7 tháng 6 năm 2011.
Các trận lượt đi diễn ra vào ngày 14 tháng 9 năm 2011, và các trận lượt về diễn ra vào ngày 27–28 tháng 9 năm 2011.

|}

Chú thích

Bán kết
Các trận lượt đi diễn ra vào ngày 19 tháng 10 năm 2011, và các trận lượt về diễn ra vào ngày 26 tháng 10 năm 2011.

|}

Chung kết
Ở trận chung kết AFC Champions League 2011, một trong hai đội vào chung kết sẽ là đội chủ nhà, được quyết định bằng cách bốc thăm. Thể thức này là một sự thay đổi từ phiên bản 2009 và 2010, trong đó trận chung kết diễn ra trên một sân trung lập.

Giải thưởng
Cầu thủ xuất sắc nhất giải:  Lee Dong-Gook (Jeonbuk Hyundai Motors)
Vua phá lưới:  Lee Dong-Gook (Jeonbuk Hyundai Motors)
Đội đoạt giải phong cách:  Jeonbuk Hyundai Motors

Các cầu thủ ghi bàn hàng đầu
Chú thích: Bàn thắng ghi được ở vòng loại không được tính

Tham khảo


title: Boys Planet

text:
Boys Planet () là một chương trình truyền hình thực tế Hàn Quốc của đài Mnet. Chương trình được phát sóng trên Mnet từ ngày 2 tháng 2 năm 2023 lúc 20:00 KST thứ Năm hằng tuần. Từ ngày 16 tháng 2 năm 2023, giờ phát sóng được thay đổi thành 20:50 KST.

Với hơn một ngàn đơn ứng tuyển, 98 thí sinh đến từ nhiều nơi được chọn tham gia vào chương trình. Các thực tập sinh được chia thành hai nhóm: -Group (Korean) và -Group (Global). Được biết chương trình có rất nhiều thực tập sinh tài năng đến từ các công ty có tiếng như Yuehua E, Fantagio, Wake One,....

Trong đêm chung kết được phát sóng trực tiếp vào ngày 20/4/2023, tên nhóm nhạc cuối cùng được công bố là  ZEROBASEONE (ZB1) với sự có mặt của 9 thành viên.

Ý tưởng chủ đạo và kịch bản
Boys Planet lấy cảm hứng từ chủ đề vũ trụ: Trong đó 2 nhóm thí sinh K-Group và G-Group đóng vai trò là các hành tinh, người dẫn chương trình được mệnh danh là "Star Master". Dưới sự dẫn dắt của 7 "Master", các thí sinh sẽ thể hiện khả năng ca hát, vũ đạo, rap thông qua nhiều vòng đánh giá. Sau mỗi vòng, khán giả (hay còn gọi là "Star Creators") sẽ bình chọn cho thực tập sinh yêu thích của mình để xác định đội hình ra mắt cuối cùng.

Trong chương trình Girls Planet mùa đầu tiên, phạm vi đăng ký giới hạn chỉ trong một số quốc gia như Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc. Còn ở mùa này, quy mô quốc gia được mở rộng để các thí sinh quốc tế có thể tham gia.

Các thực tập sinh được tuyển chọn thông qua 2 vòng đăng ký. Vòng đầu tiên kéo dài từ ngày 11 tháng 12 năm 2021 đến ngày 11 tháng 2 năm 2022, vòng thứ 2 từ ngày 27 tháng 6 đến ngày 21 tháng 8 năm 2022. Những thí sinh cuối cùng được lựa chọn không dựa trên quốc tịch, đại diện công ty hay kinh nghiệm hoạt động ca hát. Và cuối cùng, 98 thí sinh đã được lựa chọn từ 229 công ty quản lý cùng 84 quốc gia khác nhau, bao gồm Hàn Quốc, các khu vực Châu Á, Châu Âu, Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Trung Đông. Mục đích của cuộc thi nhằm cho ra mắt một nhóm nhạc tân binh Kpop bao gồm các thực tập sinh trên toàn thế giới, khiến họ trở thành thế hệ Gen 5 đầu tiên của Kpop.

Thí sinh
Tổng cộng có 98 thí sinh tham gia vào cuộc thi. 49 người Hàn Quốc, còn lại 49 thí sinh đến từ Canada, Trung Quốc, Hồng Kông, Nhật Bản, Đài Loan, Thái Lan, Hoa Kỳ, và Việt Nam.

Tên tiếng Anh của các thí sinh trong bảng dưới đây được dựa theo từ trang chủ chính thức.

Phân loại màu (Thứ hạng nhóm thí sinh trong chương trình)

Thứ hạng

Top 9
Top 9 thí sinh được chọn thông qua bình chọn trực tuyến trên ứng dụng điện thoại Mnet Plus và lượt bình chọn của người xem trực tiếp. Số phiếu được tính dựa trên 50% phiếu Hàn và 50% phiếu quốc tế.

Phân loại màu

Vòng bình chọn đầu tiên
Thời gian diễn ra vòng bình chọn đầu tiên từ ngày 2 đến 24 tháng 2 năm 2023. Và chỉ lấy 52 thực tập sinh trong số 98 thực tập sinh tham gia chương trình.

Tổng cộng 52,434,522 lượt bình chọn từ 176 quốc gia được ghi nhận. Trong đó 11.9 lượt bình chọn từ người Hàn Quốc, và 40.5 triệu từ người xem quốc tế.

Ở vòng loại thứ 2, dựa trên số liệu vote của mỗi người, ban tổ chức đã xếp hạng và chỉ có 28 thực tập sinh được ở lại.

Việc loại được dựa trên tổng số điểm cá nhân.

Phân loại màu

Vòng bình chọn thứ hai
Giai đoạn bỏ phiếu thứ hai diễn ra từ ngày 2 đến ngày 17 tháng 3 năm 2023.

Star Creators đã bình chọn cho sáu chàng trai bất kể họ thuộc nhóm nào. Tổng cộng, 47.586.404 phiếu bầu từ 178 quốc gia đã được ghi lại. Khoảng 10,5 triệu phiếu bầu trong số này được bầu bởi người Hàn Quốc, trong khi 37 triệu đến từ khán giả toàn cầu.

Việc loại được dựa trên tổng số điểm cá nhân.

Phân loại màu

Vòng bình chọn thứ ba
Giai đoạn bỏ phiếu thứ ba diễn ra từ ngày 23 tháng 3 đến ngày 7 tháng 4 năm 2023.

Star Creators đã bình chọn cho ba chàng trai bất kể họ thuộc nhóm nào. Tổng cộng, 31.750.293 phiếu bầu từ 182 quốc gia đã được ghi lại. Khoảng 6,35 triệu phiếu bầu trong số này được bầu bởi người Hàn Quốc, trong khi 25,4 triệu đến từ khán giả toàn cầu.

Việc loại được dựa trên tổng số điểm cá nhân.

Phân loại màu

Chung kết
Đêm chung kết được tổ chức và phát sóng trực tiếp vào ngày 20 tháng 4 năm 2023. Hwang Min-hyun thông báo rằng tên của nhóm nhạc nam mới thành lập sẽ là ZEROBASEONE (, viết tắt là ZB1).

Các Star Creator sẽ bình chọn cho một thí sinh bất kể nhóm của anh ấy. Tổng cộng, 9.398.916 phiếu bầu từ 184 quốc gia đã được ghi nhận, bao gồm 8.177.501 phiếu bầu từ đợt bỏ phiếu đầu tiên diễn ra từ ngày 7 tháng 4 đến ngày 19 tháng 4 năm 2023 và 1.221.415 phiếu bầu trong đợt bỏ phiếu thứ hai được tổ chức trực tiếp trong đêm chung kết và nơi tất cả các phiếu bầu đã được nhân đôi. Khoảng 1,87 triệu phiếu bầu trong số này được bầu bởi người Hàn Quốc, trong khi 7,52 triệu đến từ khán giả toàn cầu.

Danh sách đĩa nhạc

Đĩa đơn mở rộng

Đĩa đơn

Tỉ lệ người xem

Sự nghiệp sau chương trình
Đội hình cuối cùng, ZEROBASEONE sẽ ra mắt vào tháng 7 năm 2023.

 Một số thí sinh trở về nhóm ban đầu của họ:
 Keita và Yeom Tae-gyun trở về Ciipher.
 Lee Hoe-taek trở về Pentagon.
 Seo Won, Jang Ji-ho, và Winnie trở về .
 Mã Tĩnh Tường trở về Midsummer Cubs.
 Lee Dong-yeol và Lee Hwan-hee trở về UP10TION.
 Tuyên Hạo trở về DREAM4.
 Kei trở về EDAMAME BEANS.
 Phùng Tuấn Lam trở về ECAT.
 Jung Hwan-rok trở về withus.
 Một số thực tập sinh rời công ty / gia nhập công ty mới:
 Công ký hợp đồng với Mustation Entertainment.
 Lee Dong-yeol và Lee Hwan-hee rời TOP Media.
 Lee Da-eul và Lim Jun-seo rời 143 Entertainment
 Itsuki rời MLD Entertainment.

 Cha Woong-ki , Haruto , Anthony , Min và Park Min-seok rời Wake One Entertainment.
 Park Ji-hoo và Han Seo-bin rời H1ghr Music.
 Park Ji-hoo gia nhập Wake One Entertainment.
 Jung Min-gyu rời CABIN74 và ký hợp đồng với Fantagio.
 Một số thí sinh sẽ debut trong các nhóm nhạc nam mới hoặc ra sản phẩm âm nhạc với tư cách nghệ sĩ solo:
 Hiroto sẽ ra mắt trong nhóm nam mới của RBW vào tháng 10 năm 2023.
 Trương Suất Bác phát hành đĩa đơn mang tên "With You" vào ngày 16 tháng 5 năm 2023.
 Jeong I-chan đã phát hành album solo thứ hai mang tên "Strange" vào ngày 12 tháng 7 năm 2023.
 Khâu Thăng Dương ra mắt trong nhóm nhạc nam mới của Tpop, OPENsi vào ngày 26 tháng 6 năm 2023, với đĩa đơn "A Little Love".
 Trần Dự Canh sẽ ra mắt với tư cách nghệ sĩ solo vào ngày 15 tháng 8 năm 2023 với EP "List".
 Haruto, Anthony, Takuto và Yuto sẽ ra mắt với tư cách thành viên nhóm nhạc ''TOZ''

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Boys Planet tại Naver

Boys Planet
Cuộc thi âm nhạc ở Hàn Quốc
Chương trình truyền hình của Mnet
Chương trình truyền hình tiếng Triều Tiên
Chương trình truyền hình âm nhạc Hàn Quốc
Phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt năm 2023
Phim truyền hình Hàn Quốc kết thúc năm 2023


title: Ichneumon proletarius

text:
Ichneumon proletarius là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneumon


title: Onthophagus bituberculatus

text:
Onthophagus bituberculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

B


title: Hadena monotona

text:
Hadena monotona là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hadena


title: Cristian Montero

text:
Cristian Montero Fallas  (sinh ngày 24 tháng 6 năm 1982 ở Alajuela) là một cầu thủ bóng đá người Costa Rica hiện tại thi đấu cho Herediano tại Primera División.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Montero khởi đầu sự nghiệp tại Alajuelense năm 2001 trước khi chuyển đến Herediano năm 2009.

Sự nghiệp quốc tế
Montero cũng tham gia Giải vô địch bóng đá trẻ thế giới 2001 ở Argentina.

Anh có màn ra mắt cho Costa Rica vào tháng 2 năm 2005 Vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới match trước México và có tổng cộng 6 lần ra sân, không ghi được bàn nào. Anh đại diện quốc gia trong 6 trận đấu tại Vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới.

Trận đấu quốc tế cuối cùng của anh là vào tháng 10 năm 2009 trong trận đấu vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới trước Hoa Kỳ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1982
Nhân vật còn sống
Người Alajuela
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Costa Rica
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Costa Rica
Cầu thủ bóng đá L.D. Alajuelense
Cầu thủ bóng đá C.S. Herediano
Cầu thủ bóng đá Costa Rican Primera División


title: Mikhail Sevastyanov

text:
Mikhail Alekseyevich Sevastyanov (; sinh ngày 22 tháng 5 năm 2001) là một cầu thủ bóng đá người Nga thi đấu cho FC Pskov-747.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Anh có màn ra mắt tại Giải bóng đá chuyên nghiệp quốc gia Nga cho FC Pskov-747 vào ngày 14 tháng 4 năm 2018 trong trận đấu với FC Veles Moskva.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Profile by Giải bóng đá chuyên nghiệp quốc gia Nga

Sinh năm 2001
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Nga


title: Buzura edwardsi

text:
Buzura edwardsi là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Buzura


title: Khách hàng với Doanh nghiệp

text:
Consumer-to-business (C2B) là một mô hình kinh doanh trong đó người tiêu dùng (cá nhân) tạo ra giá trị và doanh nghiệp tiêu thụ giá trị đó. Ví dụ: khi người tiêu dùng viết đánh giá hoặc khi người tiêu dùng đưa ra ý tưởng hữu ích cho phát triển sản phẩm mới thì người tiêu dùng đó đang tạo ra giá trị cho doanh nghiệp nếu doanh nghiệp sử dụng thông tin đầu vào. Các khái niệm ngoại trừ là tìm nguồn cung ứng đám đông và đồng sáng tạo.

Mô hình C2B, còn được gọi là một phiên đấu giá ngược hoặc mô hình thu thập nhu cầu, cho phép người mua đặt tên hoặc yêu cầu giá của riêng họ, thường là ràng buộc, cho một hàng hóa hoặc dịch vụ cụ thể. Trang web thu thập giá thầu nhu cầu sau đó cung cấp giá thầu cho người bán tham gia.

Một dạng khác của C2B là mô hình kinh doanh thương mại điện tử trong đó người tiêu dùng có thể cung cấp sản phẩm và dịch vụ cho các công ty và các công ty trả tiền cho người tiêu dùng. Mô hình kinh doanh này là một sự đảo ngược hoàn toàn của mô hình kinh doanh truyền thống trong đó các công ty cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho người tiêu dùng (doanh nghiệp tới người tiêu dùng = B2C). Chúng ta có thể thấy mô hình C2B hoạt động trên blog hoặc diễn đàn internet, trong đó tác giả đưa ra một liên kết quay lại một doanh nghiệp trực tuyến, từ đó tạo điều kiện cho việc mua một sản phẩm (như một cuốn sách trên Amazon.com). từ việc bán hàng thành công. Elance là trang web thương mại điện tử mô hình C2B đầu tiên.

C2B là một loại quan hệ kinh tế được coi là một loại hình kinh doanh ngược. Sự ra đời của chương trình C2B là do:

 Internet kết nối nhiều nhóm người với mạng hai chiều; các phương tiện truyền thông truyền thống lớn là các mối quan hệ một chiều trong khi internet là hai chiều.
 Giảm chi phí công nghệ; các cá nhân hiện có quyền truy cập vào các công nghệ đã từng chỉ có sẵn cho các công ty lớn (công nghệ in ấn và chuyển đổi kỹ thuật số, máy tính hiệu suất cao và phần mềm mạnh mẽ).

Xem thêm

 Kinh doanh điện tử
 Khách hàng với Khách hàng
 Doanh nghiệp với Chính phủ

Tham khảo

Thương mại điện tử
Hành vi người tiêu dùng
Mô hình kinh doanh


title: Việt Nam tại Đại hội thể thao bãi biển châu Á 2008

text:
Việt Nam đã tham dự Đại hội thể thao bãi biển châu Á 2008, được tổ chức tại Bali, Indonesia từ ngày 18 tháng 10 đến ngày 26 tháng 10 năm 2008.

Việt Nam xếp thứ 10 toàn đoàn với 2 huy chương vàng, 5 huy chương bạc và 3 huy chương đồng.

Huy chương

|  style="text-align:left; width:78%; vertical-align:top;"|

Tham khảo

Nations at the 2008 Asian Beach Games
2008
Asian Beach Games
Sơ khai thể thao Việt Nam
Tất cả bài viết sơ khai
Thể thao Việt Nam năm 2008


title: Vần chân

text:
Vần chân còn gọi là cước vận. Vần được gieo vào cuối dòng thơ, có tác dụng đánh dấu sự kết thúc dòng thơ và tạo nên mối liên kết giữa các dòng thơ. Vần chân rất đa dạng: khi liên tiếp, khi gián cách, khi ôm nhau, khi hỗn hợp các loại trên,..Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi.

(Quang Dũng, Tây Tiến)Ôi những cánh đồng quê chảy máu

Dây thép gai đâm nát trời chiều

Những đêm dài hành quân nung nấu

Bỗng bồn chồn nhớ mắt người yêu.

(Nguyễn Đình Thi, Đất nước)Ở đây không gỗ ván

Vùi anh trong tấm chăn

Của đồng bào Cửa Ngăn

Tặng tôi ngày phân tán.

(Hoàng Lộc, Viếng bạn)Vần chân là hình thức gieo vần phổ biến nhất trong thơ ca.

Tham khảo


title: Richard A. Heyman

text:
Richard A. Heyman (c. 1935 – 16 tháng 9 năm 1994) là một thị trưởng người Mỹ, là thị trưởng của Key West, Florida từ 1983 đến 1985 và từ 1987 đến 1989. Ông là một trong những quan chức công khai đồng tính công khai đầu tiên ở Hoa Kỳ.

Tuổi thơ
Richard A. Heyman sinh vào khoảng năm 1935. Ông lớn lên ở Grand Rapids, Ohio. Ông tốt nghiệp Đại học Ohio State năm 1957.

Đời tư, qua đời và di sản
Heyman đã có một bạn đời lâu năm, John Kiraly. Ông qua đời vì viêm phổi liên quan đến AIDS vào ngày 16 tháng 9 năm 1994. Ông 59 tuổi.

Các bài báo của ông được tổ chức tại Thư viện Đại học Cornell ở Ithaca, New York.

Cơ sở kiểm soát ô nhiễm môi trường Richard A. Heyman ở Key West được đặt tên để vinh danh ông. Năm 2010, một bộ phim tài liệu về nhiệm kỳ đầu tiên của Richard Heyman với tư cách là thị trưởng, được đạo diễn bởi John Mikytuck, The Newcomer, đã được phát hành.

Năm 2018, Teri Johnston được bầu làm thị trưởng đồng tính nữ công khai đầu tiên của Key West.

Tham khảo

Liên kết ngoài
The Newcomer (2009) at IMDb

Sinh năm 1935
Mất năm 1994
Chính khách đồng tính nam
Chính khách Mỹ thế kỷ 20
Người LGBT từ Florida


title: Piercia kennedyi

text:
Piercia kennedyi là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Piercia


title: Andrei Kozlov (cầu thủ bóng đá, sinh 1989)

text:
Andrei Vladimirovich Kozlov (; sinh ngày 23 tháng 2 năm 1989) là một cầu thủ bóng đá người Nga. Anh thi đấu cho F.K. Orenburg.

Liên kết ngoài

Sinh năm 1989
Người Bryansk
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Nga
Cầu thủ bóng đá FC Fakel Voronezh
Cầu thủ bóng đá F.K. Ufa
Cầu thủ bóng đá F.K. Torpedo Moskva
Cầu thủ bóng đá F.K. Khimki
Cầu thủ bóng đá F.K. Volga Nizhny Novgorod
Cầu thủ bóng đá FC Yenisey Krasnoyarsk
Cầu thủ bóng đá F.K. Orenburg


title: Khadija Benguenna

text:
Khadija Benguenna (trong ) là một nhà báo người Algérie làm việc trong kênh Al Jazeera ở Qatar. Sinh ra ở Algérie năm 1965, Khadija Benguenna tốt nghiệp ngành phát thanh và truyền hình của Học viện Truyền thông tại Đại học Algiers.

Bà đã nhận được giải thưởng từ Mary Robinson, cựu Tổng thống Ireland tại khách sạn Burj al-Arab ở Dubai, và đây là giải thưởng phản ánh vai trò quan trọng của phụ nữ trong kênh truyền thông Al Jazeera trong tất cả các lĩnh vực công việc biên tập, kỹ thuật và lĩnh vực.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1965


title: Bi sắt tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2017

text:
Môn bi sắt thi đấu tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2017 ở Kuala Lumpur đang diễn ra tại Công viên giải trí Pudu Ulu.

Danh sách huy chương

Bảng huy chương

Nam

Nữ

Hỗn hợp

Tham khảo

Liên kết ngoài

2017
Môn thi đấu tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2017


title: Từ Hoành Kiệt

text:
Tsui Wang Kit (; sinh ngày 5 tháng 1 năm 1997) là một cầu thủ bóng đá người Hồng Kông thi đấu ở vị trí trung vệ cho Meizhou Hakka.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Vào ngày 10 tháng 1 năm 2018, Tsui chuyển đến đội bóng tại China League One Meizhou Hakka. Theo luật mới của giải bóng đá Trung Quốc, anh được xem là cầu thủ bản địa.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1997
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Hồng Kông
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Hong Kong Premier League
Cầu thủ bóng đá China League One
Cầu thủ bóng đá Hong Kong Rangers FC
Cầu thủ bóng đá Dreams Sports Club
Cầu thủ bóng đá Meizhou Hakka F.C.


title: Plecopterodes melliflua

text:
Plecopterodes melliflua là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Plecopterodes


title: Tổng công ty Du lịch Sài Gòn

text:
Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn - TNHH MTV (tiếng Anh: Saigontourist Holding Company, viết tắt là Saigontourist) là một công ty được thành lập theo Quyết định số 1833/QĐ-UB-KT, ngày 30 tháng 3 năm 1999 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Tổng công ty được thành lập bao gồm nhiều đơn vị thành viên, nhưng trong đó lấy Công ty Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh làm nòng cốt.

Đây là một trong những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực dịch vụ - du lịch, với những đóng góp tích cực trong sự nghiệp phát triển ngành du lịch cả nước. Các mô hình kinh doanh dịch vụ - du lịch cụ thể bao gồm lưu trú, nhà hàng, lữ hành, vui chơi giải trí, thương mại, xuất nhập khẩu, cửa hàng miễn thuế, vận chuyển, xây dựng, đào tạo nghiệp vụ du lịch & khách sạn, sản xuất & chế biến thực phẩm...Với đội ngũ cán bộ - công nhân viên toàn hệ thống trên 17.000 người cùng cơ sở vật chất hiện đại, Saigontourist hàng năm đón tiếp và phục vụ trên 2 triệu lượt khách, tổng doanh thu hàng năm khoảng 900 triệu USD.

Saigontourist được Tổng cục Du lịch Việt Nam, Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch Việt Nam đánh giá là một trong những doanh nghiệp hàng đầu lĩnh vực du lịch về quy mô, tiềm lực, năng lực, kinh nghiệm cùng những đóng góp tích cực trong sự nghiệp phát triển ngành du lịch cả nước với nhiều mô hình dịch vụ như: lưu trú, nhà hàng, lữ hành, vui chơi giải trí, thương mại, đào tạo nghiệp vụ du lịch & khách sạn…

Lịch sử hình thành Saigontourist
Công ty Du lịch Thành phố (Saigontourist) được hình thành và đi vào hoạt động ngày 1/8/1975 với 236 cán bộ - công nhân viên. Công ty đi vào hoạt động với 5 đơn vị gồm: khách sạn Cửu Long (khách sạn Majestic), khách sạn Bến Thành (khách sạn Rex), khách sạn Độc Lập (khách sạn Caravelle Sài Gòn), khách sạn Hữu Nghị (khách sạn Palace Sài Gòn) và khách sạn Bông Sen

Ngày 31/03/1999, theo quyết định của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn được thành lập, bao gồm nhiều đơn vị thành viên, trong đó lấy Công ty Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh làm nòng cốt.

Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn tên tiếng Anh đầy đủ là Saigontourist Holding Company gọi tắt là Saigontourist

Ngày 15/7/2010, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ra quyết định về việc phê duyệt Đề án chuyển đổi Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn hoạt động theo mô hình Công ty mẹ - Công ty con thành Công ty TNHH một thành viên hoạt động theo hình thức Công ty mẹ - Công ty con. Năm 2019, vốn điều lệ của Saigontourist là hơn 6.400 tỷ đồng (hơn 278 triệu đô la Mỹ)

Tháng 10/2019, Ủy ban Nhân dân Thành phố chấp thuận đổi tên tiếng Anh của Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn từ Saigontourist Holding Company thành Saigontourist Group

Hệ thống Saigontourist
Saigontourist hiện nay là tập đoàn du lịch hàng đầu Việt Nam với hệ thống trên 100 đơn vị khách sạn, khu nghỉ dưỡng, nhà hàng, công ty lữ hành, khu giải trí, trường đào tạo du lịch, khu triển lãm hội nghị hội thảo, sân golf, truyền hình cáp.... Đội ngũ cán bộ - công nhân viên toàn hệ thống trên 17.000 người. Hàng năm, Saigontourist đón tiếp và phục vụ trên 3 triệu lượt khách, có quan hệ với hàng vạn đối tác lớn trong và ngoài nước, tổng doanh thu hàng năm trên 22.500 tỷ đồng, lợi nhuận trên 5.000 tỷ đồng.

Tính đến tháng 9/2019, Saigontourist sở hữu 50 khách sạn 4-5sao với 7.550 phòng ngủ tại các tỉnh, thành phố có tiềm năng, lợi thế du lịch, với các thương hiệu khách sạn nổi tiếng. Tại thành phố Hồ Chí Minh, các khách sạn thuộc hệ thống Saigontourist gồm Caravelle, New World, Sheraton, Rex, Majestic, Grand, Continental, Đệ Nhất, Kim Đô, Đồng Khánh, Thiên Hồng, Liberty Central…

Các khách sạn, khu nghỉ dưỡng tại các tỉnh như khách sạn Sài Gòn - Hạ Long, khách sạn Majestic Móng Cái (tỉnh Quảng Ninh), khu nghỉ dưỡng Sài Gòn – Ba Bể (tỉnh Bắc Kạn), khu nghỉ dưỡng Sài Gòn - Bản Giốc (tỉnh Cao Bằng), khách sạn Sài Gòn – Phú Thọ (tỉnh Phú Thọ), khách sạn Sài Gòn - Kim Liên, khu nghỉ dưỡng Saigon KimLien Resort (tỉnh Nghệ An), khách sạn Sài Gòn – Quảng Bình (tỉnh Quảng Bình), khách sạn Sài Gòn – Đông Hà (tỉnh Quảng Trị), khách sạn Sài Gòn – Morin – Huế (thành phố Huế), khách sạn Saigontourane (thành phố Đà Nẵng), khách sạn Sài Gòn - Quy Nhơn (tỉnh Bình Định), khách sạn Sài Gòn – Ban Mê (tỉnh Đắk Lắk), khách sạn Sài Gòn - Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng), khu nghỉ dưỡng Sài Gòn - Ninh Chữ (tỉnh Ninh Thuận), khu nghỉ dưỡng Sài Gòn - Mũi Né (tỉnh Bình Thuận), khu du lịch Bình Châu – Hồ Cốc, khu nghỉ dưỡng Sài Gòn – Hồ Cóc (tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu), khu nghỉ dưỡng Sài Gòn – Côn Đảo (huyện Côn Đảo - tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu), khách sạn Sài Gòn – Vĩnh Long (tỉnh Vĩnh Long) khách sạn Sài Gòn - Cần Thơ (thành phố Cần Thơ), khách sạn Sài Gòn – Rạch Giá (tỉnh Kiên Giang), khu nghỉ dưỡng Sài Gòn - Phú Quốc (huyện đảo Phú Quốc – tỉnh Kiên Giang)… Các khách sạn/khu nghỉ dưỡng do Saigontourist điều hành quản lý theo tiêu chuẩn "Bộ Quy trình quản lý khách sạn 5 sao theo tiêu chuẩn Saigontourist".

Đối với hoạt động lữ hành, Tổng Công ty quản lý Công ty Dịch vụ Lữ hành Saigontourist là doanh nghiệp lữ hành quy mô và uy tín nhất Việt Nam hiện nay. Năm 2019, Lữ hành Saigontourist có 25 văn phòng chi nhánh trên khắp cả nước.

Saigontourist sở hữu cụm Làng Du lịch Bình Quới, đơn vị duy nhất trong hệ thống hoạt động chuyên về ẩm thực Việt Nam và ẩm thực các vùng miền trong cả nước. Làng Du lịch Bình Quới gồm năm khu du lịch với hệ thống các nhà hàng mở bao quanh bởi khung cảnh thiên nhiên xanh mát hiếm hoi tại Thành phố Hồ Chí Minh. Bên cạnh năm khu du lịch, Làng Du lịch Bình Quới còn sở hữu Tàu Sài Gòn, cũng chuyên phục vụ ẩm thực Việt trên sông nước Sài Gòn và đội canô phục vụ du lịch đường sông tại Tp. Hồ Chí Minh phối hợp cùng Lữ hành Saigontourist.

Bên cạnh đó, Saigontourist còn sở hữu các đơn vị hoạt động trong các lĩnh vực giải trí thể thao, đào tạo như Công viên văn hóa Đầm Sen, Khu du lịch sinh thái Vàm Sát, Công ty LD Hoa Việt (Golf Thủ Đức), Trung tâm Hội chợ & Triển lãm Sài Gòn (SECC), Công ty TNHH Truyền hình Cáp Saigontourist, Trường Trung cấp Du lịch và Khách sạn Saigontourist và các câu lạc bộ trò chơi có thưởng (bingo club)

Các chương trình hoạt động khác của Saigontourist
Saigontourist có nhiều đóng góp vào sự thành công của các sự kiện quan trọng của Việt Nam và Tp. Hồ Chí Minh, như phối hợp tổ chức thành công sự kiện SEA Games lần thứ 22, Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương APEC lần thứ 14, hội nghị AJBM lần thứ 35, Asian Indoor Games III, Hội nghị lần thứ ba các Quan chức cao cấp và Hội nghị Bộ trưởng Doanh nghiệp nhỏ và vừa APEC 2017, Chương trình "Những ngày Thành phố Hồ Chí Minh" tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Lào, phục vụ Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều…

Từ năm 2004 đến nay, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh liên tục giao cho Saigontourist chủ trì tổ chức Lễ hội Tết Nguyên Đán tại Trung tâm Thành phố mà tâm điểm là Đường hoa Nguyễn Huệ, một sự kiện du lịch, văn hóa, giải trí quan trọng thu hút hàng triệu người dân Thành phố, khách du lịch trong và ngoài nước đến tham quan thưởng lãm.

Công tác môi trường, phát triển bền vững luôn được Saigontourist đặc biệt quan tâm. Từ năm 2004, Saigontourist đã áp dụng chương trình quản lý môi trường theo tiêu chuẩn ISO 14001, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả nguồn tài nguyên, góp phần theo đuổi sự phát triển du lịch bền vững của du lịch Việt Nam. Năm 2019, hưởng ứng lời kêu gọi của Thành ủy và Ủy ban Nhân dân TP. Hồ Chí Minh, Saigontourist phát động tất cả đơn vị thành viên tham gia chương trình hành động – Saigontourist nói không với sản phẩm nhựa sử dụng một lần, phát động tất cả đơn vị thành viên trong hệ thống thay thế các sản phẩm nhựa sang các sản phẩm tái chế hoặc tự hủy sinh học

Bên cạnh công tác kinh doanh hàng năm Saigontourist trích trên hàng chục tỉ đồng tổ chức các hoạt động xã hội hướng đến cộng đồng nằm trong chuỗi Chương trình "Saigontourist vì cộng đồng", thể hiện sự quan tâm và trách nhiệm của Saigontourist đối với cộng đồng, đối với xã hội như Giải Golf thường niên Saigontourist gây quỹ học bổng cho học sinh nghèo - hiếu học, Ngày hội Trung thu cho trẻ em nghèo, Học bổng Saigontourist…

Là thành viên chính thức của các tổ chức du lịch thế giới như PATA, JATA, USTOA đồng thời với mối quan hệ hợp tác với hàng vạn đối tác hàng đầu quốc tế, Saigontourist tập trung vào việc gia tăng phát triển các thị trường trọng điểm, tiềm năng; khai phá, mở rộng và phát triển các thị trường mới trong và ngoài nước.

Thành tích của Saigontourist
Saigontourist được Tổng cục Du lịch Việt Nam, Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch Việt Nam đánh giá là một trong những doanh nghiệp hàng đầu lĩnh vực du lịch về quy mô, tiềm lực, năng lực, kinh nghiệm cùng những đóng góp tích cực trong sự nghiệp phát triển ngành du lịch cả nước với nhiều mô hình dịch vụ như: lưu trú, nhà hàng, lữ hành, vui chơi giải trí, thương mại, đào tạo nghiệp vụ du lịch & khách sạn…

Saigontourist và các đơn vị thành viên đã được trao tặng hàng ngàn danh hiệu cao quý trong và ngoài nước.Bình quân hằng năm có khoảng 3 đơn vị và cá nhân được tặng thưởng Huân chương Lao động, khoảng 5 đơn vị được bằng khen/cờ Chính phủ, khoảng 20 đơn vị được bằng khen của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Tổng cục Du lịch, trên 5 đơn vị đạt giải thưởng Top ten Lữ hành và Top ten Khách sạn do Tổng cục Du lịch, Hiệp hội Du lịch Việt Nam trao tặng cùng hàng trăm bằng khen

dành cho cán bộ - công nhân viên. Đặc biệt, năm 2012 Tổng Công ty vinh dự đón nhận Tập thể Anh hùng Lao động của Chủ tịch Nước CHXHCN Việt Nam.

Nhiều đơn vị khách sạn, khu nghỉ dưỡng, nhà hàng, công ty lữ hành thuộc Saigontourist liên tục được xếp vị trí đầu trong cuộc bình chọn của Tổng cục Du lịch, Hiệp hội Du lịch Việt Nam

Một số giải thưởng lớn Saigontourist được trao tặng:

- 1/7/2000, Doanh nghiệp hạng đặc biệt

- Năm 2005, Huân chương Độc Lập Hạng Nhì của Chủ tịch Nước CHXHCN Việt Nam

- Năm 2012, Huân chương Độc lập Hạng Nhất của Chủ tịch Nước CHXHCN Việt Nam

- Năm 2013, Tập thể Anh hùng Lao động của Chủ tịch Nước CHXHCN Việt Nam.

- Năm 2014, Bằng khen của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

- Năm 2015, Cờ thi đua của Thủ tướng Chính phủ.

- Năm 2016, Bằng khen của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

- Năm 2016, danh hiệu "Doanh nghiệp phát triển bền vững".

- Năm 2017, Bằng khen của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Lĩnh vực kinh doanh

· Khách sạn và Khu Nghỉ dưỡng

· Nhà hàng, ẩm thực

· Lữ hành

· Giải trí, thể thao

· Đào tạo

Chủ tịch Hội đồng Quản trị Saigontourist qua các thời kỳ:

- 1996 - 2006: Ông Đỗ Văn Hoàng

- 2006 – 2010: Ông Lê Văn An

Chủ tịch Hội đồng Thành viên Saigontourist qua các thời kỳ (sau khi chuyển thành Công ty TNHH Một thành viên):

- 2010 - 2014: Ông Lê Văn An

- 2014 – 2016: Ông Nguyễn Anh Tuấn

- 2016 – nay: Ông Phạm Huy Bình

Tổng Giám đốc Saigontourist qua các thời kỳ:

- 1975 - 1986: Ông Nguyễn Quyền Sinh

- 1986 – 1996: Ông Dương Văn Đầy

- 1996 – 2003: Ông Đỗ Văn Hoàng

- 2003 – 2011: Ông Nguyễn Hữu Thọ

- 2011 – 2018: Ông Trần Hùng Việt

- 2019 – nay: Ông Nguyễn Bình Minh

Bộ máy tổ chức
Trụ sở chính của đơn vị nằm tại số 23, Lê Lợi, phường Bến Nghé, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.

Đơn vị thành viên
 Khách sạn và Du lịch: Ngành nghề kinh doanh chính

Khu vực miền Nam

Khu vực miền Trung

Khu vực miền Bắc

Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn (Saigontourist):

23 Lê Lợi, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam ĐT: (84.028) 3822 5887, Fax: (84.028) 3824 3239, Email: info@saigontourist.com.vn Website: www.saigontourist.net

Tham khảo

Tổng công ty Du lịch Sài Gòn
Công ty Du lịch Việt Nam
Công ty Việt Nam
Người Việt Nam giữ kỷ lục Guinness


title: Demetrius của Phalerum

text:
Demetrius của Phalerum (cũng là Demetrius của Phaleron hoặc Demetrius Phalereus; ; khoảng  350 - c. 280 TCN ) là một nhà hùng biện người Athens gốc từ Phalerum, một sinh viên của Theophrastus, và có lẽ của Aristotle, và là một trong những người Peripatetic đầu tiên. Demetrius là một chính khách kiệt xuất, được nhà vua người Macedonia, Cassander, bổ nhiệm để cai trị Athens, nơi ông cai trị trong mười năm, đưa ra những cải cách quan trọng của hệ thống pháp luật trong khi duy trì sự cai trị ủng hộ Cassander. Ông bị kẻ thù đưa đi đày vào năm 307 TCN, và trước tiên ông đến Thebes, và sau đó, sau năm 297 TCN, đến tòa án Alexandria. Ông đã viết nhiều về các chủ đề của lịch sử, hùng biện và phê bình văn học. Không được nhầm lẫn ông với cháu trai của chính ông, cũng được gọi là Demetrius của Phaleron, người có lẽ từng là nhiếp chính của Athens trong khoảng thời gian từ 262 đến 255, thay mặt cho Vua Antigonos Gonatas của Macedonia.

Tham khảo

Mất thập niên 280 TCN


title: Qarshi

text:
Qarshi (, ;   Nakhshab) là một thành phố cấp huyện ở miền nam Uzbekistan, thủ phủ tỉnh Qashqadaryo. Vào năm 2021, thành phố có dân số 278.300 người.

Khí hậu
Qarshi có khí hậu bán khô hạn lạnh (phân loại khí hậu Köppen BSk).

Tham khảo

Thư mục

 Grousset, René. The Empire of the Steppes: A History of Central Asia. Trans. Naomi Walford. New Jersey: Rutgers, 1970.

Liên kết ngoài

Khu dân cư ở tỉnh Qashqadaryo
Thành phố Uzbekistan


title: Herbulotides ino

text:
Herbulotides ino là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Herbulotides


title: Teracotona roseata

text:
Teracotona roseata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Teracotona


title: Đường hầm Žilina

text:
Đường hầm Žilina (tiếng Slovakia: Tunel Žilina) là một đường hầm đường cao tốc hai ống nằm trên đoạn giữa Hričovské Podhradie và Lietavská Lúčka của đường cao tốc D1, thuộc địa phận huyện Žilina, vùng Žilina, Slovakia. Đường hầm này là một phần của đường tránh xa lộ của thành phố Žilina. Chiều dài của đường hầm là 655 mét.

Lịch sử
Hợp đồng xây dựng đường hầm Žilina được ký kết vào ngày 9 tháng 12 năm 2013. Việc xây dựng chính thức bắt đầu vào ngày 20 tháng 2 năm 2014. Nghi thức bắt đầu đào đường hầm và đặt tượng Thánh Barbora diễn ra vào ngày 5 tháng 11 cùng năm tại cổng phía tây. Do điều kiện địa chất không thuận lợi và trần bị sập nhiều lần, quá trình đào đường hầm này diễn ra lâu hơn đáng kể so với kế hoạch ban đầu.

Lễ khánh thành đường hầm Žilina diễn ra vào ngày 5 tháng 12 năm 2016. Theo hợp đồng, đường hầm sẽ được thông xe vào tháng 1 năm 2018. Tuy nhiên, điều này đã không xảy ra do tiến độ thi công quá chậm. Ngày thông xe mới được dời đến tháng 12 năm 2019, nhưng mục tiêu này cũng không đạt được. Toàn bộ đường hầm Žilina được bàn giao đưa vào sử dụng vào ngày 29 tháng 1 năm 2021.

Tham khảo

Công trình xây dựng Slovakia


title: Charlie Kaufman

text:
Charles Stuart "Charlie" Kaufman (sinh ngày 19 tháng 11 năm 1958) là một biên kịch, đạo diễn, nhà sản xuất và người viết lời thoại người Mỹ. Ông viết những bộ phim Being John Malkovich (1999), Adaptation (2002) và Eternal Sunshine of the Spotless Mind (2004). Ông có vai đạo diễn đầu tay với Synecdoche, New York, phim nhận được nhiều đánh giá tích cực; nhà phê bình Roger Ebert gọi đây là "bộ phim hay nhất thập niên" năm 2009. Bộ phim kế tiếp là Anomalisa (2015).

Tham khảo

Nhà văn Thành phố New York
Nhà văn Connecticut
Sinh năm 1958
Đạo diễn điện ảnh Mỹ
Người đoạt giải BAFTA
Người đoạt giải Oscar cho Kịch bản gốc xuất sắc nhất
Phim và người đoạt giải Tinh thần độc lập
Nhân vật còn sống
Nam biên kịch Mỹ
Đạo diễn phim tiếng Anh


title: Estigmene aureacosta

text:
Estigmene aureacosta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Estigmene


title: Xà kép

text:
Xà kép là một thiết bị dùng trong thi đấu của môn thể dục nghệ thuật của nam. Các vận động viên có thể sử dụng găng tay khi thi xà kép, tuy vậy điều này ít thấy.

Thiết bị
Xà kép gồm hai thanh xà song song với nhau trên cao cách mặt đất, với sự hỗ trợ của một hệ thống khung kim loại. Các thanh xà được làm bằng gỗ hoặc các vật liệu khác, với gỗ bọc ngoài. Độ cao của khung có thể thay đổi để độ cao xà kép so với đất phù hợp nhất với từng vận động viên.

Kích thước chi tiết

Lịch sử
Xà kép cố định được phát minh bởi huấn luyện viên thể dục dụng cụ người Đức Friedrich Ludwig Jahn tại Berlin.  Đến năm 1819, xà kép có thể di chuyển tới nơi khác được giới thiệu. Các bài tập trên xà kép cũng được miêu tả trong tác phẩm văn học kinh điển Anna Karenina của Lev Tolstoy (xuất bản 1873 - 1877).

Tham khảo

Thể thao năm 1819
Dụng cụ thể dục nghệ thuật
Phát minh của Đức
Môn thể thao có nguồn gốc từ Đức


title: Sophronica nigrovittata

text:
Sophronica nigrovittata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Sophronica


title: Terada Yosuke

text:
Yosuke Terada (sinh ngày 8 tháng 7 năm 1987) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Yosuke Terada đã từng chơi cho YSCC Yokohama, AC Nagano Parceiro, FC Ryukyu và SC Sagamihara.

Tham khảo

Sinh năm 1987
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá AC Nagano Parceiro
Hậu vệ bóng đá
Nhân vật bóng đá Kanagawa
Cầu thủ bóng đá FC Ryukyu
Cầu thủ bóng đá J3 League
Cầu thủ bóng đá Japan Football League
Cầu thủ bóng đá SC Sagamihara
Cầu thủ bóng đá YSCC Yokohama


title: Thalassodes leucoceraea

text:
Thalassodes leucoceraea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Thalassodes


title: Faride Alidou

text:
Faride Alidou (sinh ngày 18 tháng 7 năm 2001) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Đức thi đấu ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Eintracht Frankfurt tại .

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 2001
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá người Hamburg
Cầu thủ bóng đá nam Đức
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Đức
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Đức
Người Đức gốc Togo
Vận động viên người Đức gốc Phi
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Hamburger SV
Cầu thủ bóng đá Hamburger SV II
Cầu thủ bóng đá Eintracht Frankfurt
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ bóng đá 2. Bundesliga
Cầu thủ bóng đá Regionalliga
Người Đức thế kỷ 21


title: Phryneta silacea

text:
Phryneta silacea là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Phryneta


title: Gonodes dianiphea

text:
Gonodes dianiphea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gonodes


title: Gnopharmia sinesefida

text:
Gnopharmia sinesefida là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Gnopharmia


title: Định tuổi bằng carbon-14

text:
Định tuổi bằng carbon-14 (còn gọi là định tuổi bằng carbon phóng xạ hay đơn thuần là định tuổi bằng carbon) là phương pháp lợi dụng các thuộc tính của đồng vị carbon-14 – một đồng vị carbon có tính phóng xạ – nhằm xác định niên đại của các cổ vật có chất liệu hữu cơ.

Phương pháp định tuổi carbon được phát triển bởi Willard Libby tại Đại học Chicago vào những năm 1940. Ông đã dựa điều này trên quan sát rằng, carbon phóng xạ () liên tục được tạo ra khi các tia vũ trụ tiếp xúc với nitơ trong bầu khí quyển Trái Đất. Các nguyên từ  được tạo ra từ đó lại tiếp tục phản ứng với oxy trong bầu khí quyển để hình thành nên carbon dioxide. Thực vật hấp thụ phân tử có kèm  này thông qua quang hợp, rồi truyền sang động vật khi chúng ăn thực vật. Động vật và thực vật ngừng trao đổi carbon với môi trường bên ngoài khi chúng chết đi, khiến lượng  ban đầu trong cơ thể chúng dần giảm sút đồng thời với quá trình phân rã phóng xạ của . Điều này nghĩa là từ việc đo đạc lượng  trong một mẫu thực vật hoặc động vật chết, ví dụ như mảnh gỗ hoặc mảnh xương, ta có thể lấy được thông tin về niên đại sống của sinh vật ấy. Ngoài ra, điều này cũng có nghĩa là mẫu vật càng cổ thì lượng  bên trong nó càng ít. Vì thời gian bán rã của  chỉ vào khoảng 5.730 năm, niên đại cổ nhất mà phương pháp này có thể phát hiện là xấp xỉ 50.000 năm trước. Libby đã nhận Giải Nobel Hóa học vào năm 1960 nhờ công trình khoa học cực kỳ quý giá này.

Nền tảng

Lịch sử
Năm 1939, Martin Kamen và Samuel Ruben thuộc Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Berkeley đã bắt đầu thí nghiệm để xem xét rằng, liệu các nguyên tố thường xuất hiện ở vật chất hữu cơ có sở hữu các đồng vị với chu kỳ bán rã đủ lâu để có thể được vận dụng trong nghiên cứu y sinh hay không. Họ tổng hợp  bằng máy gia tốc cyclotron của phòng thí nghiệm và khám phá ra rằng chu kỳ bán rã của  dài hơn những gì bấy lâu vẫn lầm tưởng. Serge A. Korff, bấy giờ đang công tác tại Viện Franklin ở Philadelphia, ngay sau đó đã suy đoán rằng sự tương tác giữa neutron nhiệt và  ở thượng tầng khí quyển sẽ tạo ra . Trước đó thì người ta cho rằng sự sản sinh  chủ yếu thông qua tương tác giữa deuteron và . Trong Thế chiến II, Willard Libby biết được công trình của Korff và nảy ra ý tưởng vận dụng carbon phóng xạ cho việc xác định niên đại.

Năm 1945, Libby chuyển tới Đại học Chicago, nơi ông bắt đầu nghiên cứu về phương pháp xác định niên đại bằng carbon phóng xạ. Ông đã xuất bản một bài báo vào năm 1946, đề xuất rằng lượng carbon trong vật sống nhiều khả năng chứa cả  lẫn carbon không phóng xạ. Libby và đồng sự tiến hành thu lượm methane từ cống rãnh của khu vực Baltimore, thực hiện làm giàu đồng vị và rốt cuộc đã chứng minh được sự hiện diện của  trong mẫu. Trái lại, methane từ xăng dầu không có hoạt động phóng xạ carbon bởi vì niên đại đã rất cổ. Kết quả được tổng kết trong một bài đăng trên tập san Science vào năm 1947, trong đó các tác giả khẳng định ta có thể xác định được niên đại của các cổ vật mà có chứa carbon bắt nguồn từ chất hữu cơ.

Libby và James Arnold đã thử nghiệm lý thuyết định tuổi bằng carbon phóng xạ bằng cách phân tích các mẫu vật mà đã biết niên đại. Ví dụ được họ kiểm tra là các mẫu lấy từ lăng mộ của hai vị vua Ai Cập, Zoser và Sneferu, trước đó đã được định niên đại độc lập về khoảng 2.625 TCN cộng trừ 75 năm; định tuổi lại các mẫu này bằng carbon phóng xạ cho ra kết quả là 2.800 TCN cộng trừ 250 năm. Các kết quả được đăng trên Science vào tháng 12 năm 1949. Trong vòng 11 năm sau phát hiện lớn này, hơn 20 phòng nghiên cứu về định niên đại bằng carbon phóng xạ đã được thành lập trên khắp thế giới. Năm 1960, Libby được trao tặng Giải Nobel Hóa học cho công trình của ông.

Chi tiết hóa lý

Ba đồng vị carbon tồn tại trong tự nhiên; hai đồng vị ổn định không phóng xạ là carbon-12 () và carbon-13 (), và một đồng vị phóng xạ là carbon-14 (), còn gọi là "carbon phóng xạ/radiocarbon". Chu kỳ bán rã của  (khoảng thời gian mà nửa lượng  bất kỳ phân rã) là tầm 5.730 năm, vì vậy nên nồng độ của nó trong khí quyển sẽ giảm sút sau hàng ngàn năm; song trên thực tế thì  liên tục được tạo ra ở tầng bình lưu và tầng đối lưu thượng nhờ chủ yếu vào các tia vũ trụ và ở mức độ thấp hơn là các tia Mặt Trời. Các tia vũ trụ này sinh ra các neutron khi chúng đánh xuyên các nguyên tử nitơ-14 () trong khí quyển và biến chúng thành . Phản ứng hạt nhân sau đây sản sinh :
 n +  →  + p
trong đó, n là neutron và p là proton.

Một khi được sản sinh,  nhanh chóng kết hợp với (O) khí quyển để tạo nên () trước tiên, rồi trở thành carbon dioxide ().
 +  →  + O

 + OH →  + H
Carbon dioxide sản sinh từ cách này sẽ khuếch tán trong khí quyển, hòa tan vào nước đại dương, và được hấp thụ bởi thực vật thông qua quang hợp. Động vật ăn thực vật, và rốt cuộc khiến  lưu truyền trong toàn bộ sinh quyển. Tỉ lệ  so với  tương đương xấp xỉ 1.25 phần  trên 1012 phần . Ngoài ra, khoảng 1% nguyên tử carbon là đồng vị  ổn định.

Phương trình thể hiện sự phân rã  là:
  →  +  +
Bằng cách phát xạ một hạt beta (tức là một electron, e−) và một electron antineutrino (), một trong những neutron ở hạt nhân của  sẽ biến đổi thành proton và hạt nhân  thì sẽ biến đổi thành đồng vị ổn định (không phóng xạ) .

Nguyên lí
Khi còn sống, động thực vật tồn tại trong trạng thái cân bằng với môi trường xung quanh thông qua quá trình trao đổi carbon với khí quyển hoặc thông qua chế độ hấp thụ dinh dưỡng của chúng. Do vậy, lượng  trong chúng có tương quan với lượng  khí quyển, hoặc đối với trường hợp của động thực vật thủy sinh thì là tương quan với lượng  đại dương. Một khi chết đi, động thực vật ngừng hấp thụ , nhưng lượng  bên trong vẫn bị phân rã dần, dẫn đến sự sụt giảm tỉ lệ / ở các di vật bắt nguồn từ chúng. Bởi lẽ  phân rã theo mức nhất định, người ta có thể vận dụng tỉ lệ carbon phóng xạ để xác định niên đại của một vật thể vào thời điểm mà nó ngừng trao đổi carbon với môi trường ngoài – mẫu càng cổ thì lượng  sót lại càng ít.

Phương trình biểu diễn tốc độ phân rã của đồng vị phóng xạ là:

trong đó, N0 là số nguyên tử ban đầu của đồng vị (tại thời điểm t = 0), và  N là số nguyên tử sót lại sau khoảng thời gian t. λ là một hằng số tùy thuộc vào từng đồng vị; hay chính bằng nghịch đảo của chu kỳ sống trung bình – tức là thời gian tồn tại trung bình hoặc kỳ vọng của một đồng vị trước khi nó trải qua quá trình phân rã. Thời gian sống trung bình, ký hiệu là τ, của  là 8.267 năm, vậy nên phương trình trên có thể được viết lại là:

Giả thiết tỉ lệ / ban đầu trong mẫu ngang bằng tỉ lệ trong khí quyển và kết hợp với thông tin đã có về cỡ mẫu, ta có thể tính toán được tổng số nguyên tử trong mẫu, thu được N0, hay số nguyên tử  trong mẫu gốc. Việc đo lường N, hay số nguyên tử  hiện có trong mẫu, cho phép ta tính ra t, hay niên đại của mẫu, bằng cách áp dụng phương trình bên trên.

Xem thêm
 Niên đại thiên văn
 Tuổi của Trái Đất
 Tuổi của vũ trụ
 Xác định niên đại/Định tuổi, trong khảo cổ học và cổ sinh học
 Định tuổi tuyệt đối
 Định tuổi tương đối
 Hiệp hội khảo cổ học
 Địa thời học
 Niên đại địa chất
 Lịch sử địa chất Trái Đất
 Đột biến carbon-14 năm 774–775

Chú thích

Tham khảo

Nguồn

Liên kết ngoài

 RADON – cơ sở dữ liệu niên đại  châu Âu
 Radiocarbon Dating and Chronological Modelling: Guidelines and Best Practice, Historic England

Phương pháp xác định tuổi
Phóng xạ
Phát minh của Hoa Kỳ
Giới thiệu thập niên 1940
Phương pháp xác định niên đại khảo cổ học
Phương pháp xác định niên đại địa chất
Carbon
Định tuổi bằng đồng vị phóng xạ


title: Reinhard Keiser

text:
Reinhard Keiser (1674-1739) là nhà soạn nhạc người Đức. Thể loại nổi tiếng nhất của ông là opera. Ông dã viết hơn 100 vở opera, nhưng phần lớn đã thất lạc nhiều. Ông có ảnh hưởng đến George Frideric Handel và Wolfgang Amadeus Mozart.

Chú thích

Sinh năm 1674
Mất năm 1739
Nhà soạn nhạc Đức
Nhà soạn nhạc opera


title: Heterohesma clypeata

text:
Heterohesma clypeata là một loài ong trong họ Colletidae. Loài này được  miêu tả khoa học đầu tiên năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

clypeata
Động vật được mô tả năm 1954


title: Zamarada transvisaria

text:
Zamarada transvisaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zamarada


title: Trần Hựu Duy

text:
Trần Hữu Duy (tiếng Trung:陈宥维, bính âm: Chén yòuwéi, sinh ngày 7 tháng 7 năm 1998) là nam diễn viên, ca sĩ người Trung Quốc, tốt nghiệp trường Đại học Khoa học Kỹ thuật Chiết Giang, từng là thành viên của nhóm nhạc UNINE.

Sự nghiệp
Năm 2016, Trần Hựu Duy nổi bật khi tham gia sự kiện do Từ Văn Truyền Thông (Ciwen Media) tổ chức và được ký hợp đồng với Từ Văn Truyền Thông.

Năm 2017, anh tham gia chương trình thực tế "Siêu thứ nguyên thần tượng" do Mango Entertainment, Activation Group và Youku hợp tác sản xuất. Ngay sau khi tham gia chương trình, Trần Hựu Duy đã được đào tạo toàn diện về ba khía cạnh diễn xuất, thanh nhạc và vũ đạo dưới sự dẫn dắt của ê-kíp chương trình và công ty, phấn đấu phát triển toàn diện và nâng cao trình độ năng lực toàn diện. Tháng 5 năm 2017, đăng ký tham gia hoạt động tuyển chọn diễn viên của bộ phim truyền hình cổ trang "Diên Hi công lược" và thành công nhận được vai Ngũ A Ca Vĩnh Kỳ, đây cũng là bộ phim truyền hình đầu tiên của anh, bộ phim được công chiếu trên IQIYI vào ngày 19 tháng 7 năm 2018.  Tháng 11 năm 2017, tham gia bộ phim tình cảm lãng mạn "Vì sao lãng mạn", bộ phim được phát hành trên Tencent Video vào ngày 5 tháng 12 năm 2018, đồng thời tham gia bộ phim chiếu mạng "Pháo hôi công lược".

Ngày 23 tháng 4 năm 2018, tham gia bộ phim cổ trang "Manh thê Thực Thần" được phát sóng trên Tencent Video. Ngày 22 tháng 10, tham gia bộ phim chiếu mạng cổ trang "Song Thế Sủng Phi 2" do Lương Khiết và Hình Chiêu Lâm đóng chính, bộ phim được phát sóng trên Tencent Video. Vào tháng 12, với tư cách là một thực tập sinh, anh đã tham gia chương trình truyền hình cảm hứng cho giới trẻ "Thanh xuân có bạn" của IQIYI.

Ngày 21 tháng 1 năm 2019, chương trình thực tế "Thanh xuân có bạn" đã được phát sóng trên IQIYI, cuối cùng Trần Hựu Duy đã trở thành một trong những thành viên của UNINE và chính thức ra mắc công chúng. Vào ngày 6 tháng 5, EP đầu tiên "UNLOCK" của nhóm UNINE được phát hành. Sau đó, cuộc lưu diễn quốc gia "UNINE FAN MEETING TOUR "RUN TO U"" được tổ chức. Vào ngày 12 tháng 10, anh tham gia vào chương trình giải trí dành cho giới trẻ "Trò chơi Siêu Tân Tinh mùa 2". Vào ngày 21 tháng 10, EP thứ hai "UNUSUAL" của nhóm UNINE được phát hành, gồm ba bài hát "Thuê xe bus đến mặt trăng", "SET IT OFF" và "Nước biển không rơi xuống (Butterfly)". Vào ngày 16 tháng 12, cùng với UNINE thể hiện bài hát "Một lần một chút" bài hát kết thúc cho bộ phim truyền hình cảm hứng cho giới trẻ "Thiếu nữ tỏa sáng". Vào ngày 31 tháng 12, cùng nhóm UNINE đã biểu diễn "SET IT OFF" tại buổi hòa nhạc đêm giao thừa của Hồ Nam TV.

Năm 2020, đóng vai chính trong bộ phim tình cảm "Gặp em cô gái rực rỡ".  Vào ngày 18 tháng 1, đĩa đơn "Lắc nào lắc" của nhóm UNINE được phát hành. Vào ngày 6 tháng 5, nhóm đã phát hành Album kỷ niệm đầu tiên "U-Night Flight". Vào tháng 8, anh là khách mời thường trú của chương trình tạp về giáo dục "Bàn học nhỏ thân yêu" của IQIYI. Ngày 30 tháng 9, UNINE phát hành  EP "UNFORGETTABLE". Tháng 10, nhóm UNINE chính thức giải thể sau khi phát hành ảnh tốt nghiệp. Vào tháng 12, anh cùng với Từ Nghệ Dương đóng vai chính trong bộ phim "Thời gian và em biệt lai vô dạng".

Ngày 19 tháng 2 năm 2021, bộ phim khoa học viễn tưởng "Xin chào, An Di" có sự tham gia của Trần Hựu Duy được phát sóng trên Tencent Video và IQIYI. Vào ngày 26 tháng 7, bộ phim "Thời gian và em biệt lai vô dạng" với sự tham gia của Trần Hựu Duy và Từ Nghệ Dương được phát sóng trên IQIYI.

Danh sách phim

Âm nhạc

Album UNINE

Album phòng thu

Các bài hát khác

Chương trình tạp kỹ

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1998
Ca sĩ Trung Quốc
Diễn viên Trung Quốc
Người Hán
Người Chiết Giang
Người Trung Quốc
Nhân vật còn sống


title: Psaliodes damia

text:
Psaliodes damia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Psaliodes