title: Danh sách người đứng đầu lãnh thổ Việt Nam thời Bắc thuộc

text:
Bắc thuộc là danh từ chỉ thời kỳ Việt Nam bị đặt dưới quyền cai trị của các triều đại Trung Quốc, được coi như một đơn vị hành chính của Trung Quốc, tùy theo thời kỳ lịch sử, có thể là Châu, Quận, Đô Hộ Phủ hay Phiên Trấn.

Chính quyền trung ương Trung Quốc cắt cử quan lại sang để cai trị, cũng lại theo cách gọi và phân chia khu vực của từng triều đại mà viên quan đó có thể là: Châu thái thú, Thứ sử, Châu mục, Thái thú, Kinh lược sứ hoặc Tiết độ sứ...

Dưới đây là bảng thống kê được tổng hợp từ các bộ chính sử của Việt Nam và Trung Quốc, ngoài những viên quan lại trực tiếp hoặc gián tiếp cầm quyền, những vị tướng lĩnh từng tham chiến trong công cuộc bình định phương Nam của các thiên triều Trung Hoa. Danh sách này còn bổ sung thêm một số: Trưởng sử, Thuộc lại, Bộ tướng, Công tào, huyện lệnh...cấp quận có ảnh hưởng đến cục diện chính trị trong châu và sứ giả, khâm sai được triều đình phái sang công cán hay ban bố chiếu chỉ.

Thời Nam Việt - Lưỡng Hán (208 TCN - 220)

Năm 111 TCN, Hán Vũ Đế tiêu diệt Nam Việt, chia lãnh thổ nước này làm 6 quận.
Năm 106 TCN, lập thêm 3 quận mới, gộp chung vào gọi là bộ Giao Chỉ (cuối thời Đông Hán đổi thành Giao Châu). Chín quận đó bao gồm: Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam, Đam Nhĩ, Châu Nhai (Đam Nhĩ và Châu Nhai nay thuộc đảo Hải Nam), Nam Hải, Hợp Phố, Uất Lâm, Thương Ngô (nay thuộc Quảng Tây và Quảng Đông).
Chế độ nhà Hán lấy châu lãnh quận, mỗi quận có một vị Thái thú để trông coi, lại đặt ra chức Châu thái thú nhằm quản lý những Thái thú đó, đến đời Hán Tuyên Đế đổi gọi là Thứ sử.
Sang thời Hán Nguyên Đế, triều đình cho rằng chức vụ này ở dưới hàng đại phu mà lại trông coi việc các quan ăn lương tới hai nghìn thạch nên không phù hợp, vì thế mới thay đổi thành chức Châu mục.
Chức này vào bậc lương hai nghìn thạch, địa vị liền dưới hàng cửu khanh. Bấy giờ, nhà Hán đã bỏ 2 quận ngoài đảo Hải Nam do ở ngoài biển xa xôi khó quản lý, bộ Giao Chỉ còn 7 quận. Đời Hán Ai Đế, bỏ chức Châu mục đổi lại là Thứ sử.
Đời Hán Bình Đế lại đổi thành Châu mục. Năm 8, Vương Mãng lập ra nhà Tân, tuy nhiên triều đại này tồn tại ngắn ngủi nên không có gì đáng kể, các quan lại ở Giao Chỉ bộ vẫn trung thành với nhà Hán. Đời Hán Quang Vũ Đế lại đặt Thứ sử, mỗi Thứ sử đứng đầu coi giữ một châu, một châu trong đó thuộc về quan binh là Tư lệ hiệu úy. Tại các huyện, chế độ Lạc tướng cha truyền con nối của người Việt bị bãi bỏ, không còn được duy trì như trước. Thay vào đó, nhà Đông Hán đặt các Huyện lệnh để tăng cường cai trị các huyện. Đến đời Hán Linh Đế, vì uy quyền của Thứ sử quá nhẹ mà giặc giã nổi lên, do vậy nên đổi làm Mục bá, chọn các quan thượng thư vào hàng khanh bổ đi làm Châu mục.
Không bao lâu, Hán Hiến Đế bỏ Giao Châu để thuộc về Kinh Châu, nhưng Châu mục là Lưu Biểu lại tự đặt ra chức Thứ sử. Như thế thì các chức quan cai trị có khi gọi là Thứ sử, có khi gọi là Châu mục, dẫu trước sau hoặc theo cũ hoặc thay đổi, tên gọi khác nhau, nhưng cũng vẫn là một chức quan đứng đầu coi các hàng châu quận. Khi nhà Hán đặt bộ Giao Chỉ, lỵ sở của Thứ sử đặt ở Liên Thụ (tức Luy Lâu), năm 106 TCN dời trị sở sang huyện Quảng Tín ở quận Thương Ngô. Đến năm 210, đóng lỵ sở ở huyện Phiên Ngung. Các quận Giao Chỉ, Cửu Chân và Nhật Nam tương đương với địa bàn Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ và 1 phần duyên hải Nam Trung Bộ trên lãnh thổ hiện tại của Việt Nam. Thời Tây Hán, trị sở của Thái thú Giao Chỉ đặt tại Long Uyên (tức là Long Biên) và thời Đông Hán đặt tại Mê Linh (tức là Yên Lăng). Quận trị Cửu Chân đặt tại Tư Phố (nay thuộc Thanh Hóa), quận trị Nhật Nam đặt tại Tây Quyển

Thời Tam Quốc - Lưỡng Tấn (220 - 420)

Cuối thế kỉ thứ II, nhà Đông Hán sụp đổ, quần hùng nổi dậy, bấy giờ Giao Châu trực thuộc Kinh Châu. Lúc ấyấy, huyện Tượng Lâm của quận Nhật Nam đã tách ra để thành lập nước Lâm Ấp. Năm 207, Tào Tháo can thiệp vào Giao Châu, phong Thái thú Giao Chỉ là Sĩ Nhiếp làm Tổng đốc cả bảy quận. Sau trận Xích Bích, Lưu Bị có giai đoạn khống chế được Kinh Châu nên cũng cử quan lại sang coi sóc Giao Châu. Đến năm 210, Tôn Quyền đặt chức Thứ sử Giao Châu, chiếm giữ địa bàn trọng yếu này. Năm 221, Lưu Bị nối tiếp chính thống nhà Hán, mà Tôn Quyền lúc đó vẫn chỉ là lãnh chúa, tước Ngô hầu nên không công nhận Giao Châu thuộc Ngô và vẫn đặt chức Thứ sử trên danh nghĩa. Sĩ Nhiếp thuần phục các Thứ sử do Đông Ngô điều sang, đồng thời cũng khéo ngoại giao với nhà Thục Hán để giữ thế cân bằng. Bấy giờ Lai Hàng (thời Thục Hán gọi là Nam Trung) chưa có cơ sở hành chính (đến đầu đời Tấn, đất ấy mới được đặt là Ninh Châu), Lưu Bị đặt chức đô đốc để coi sóc mọi việc, đó cũng là trị sở của Thứ sử Giao Châu nhà Thục Hán. Sau khi Sĩ Nhiếp chết, Đông Ngô chia Giao Châu ra làm 2 châu: Quảng Châu gồm các quận: Nam Hải, Uất Lâm, Thương Ngô (trị sở tại Phiên Ngung, nay là thành phố Quảng Châu) và Giao Châu (mới) gồm các quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam, Hợp Phố (trị sở tại Long Biên). Khi dẹp tan loạn Sĩ Huy, Đông Ngô lại hợp nhất Quảng Châu với Giao Châu như cũ. Năm 229, do sách lược của thừa tướng Gia Cát Lượng "liên Ngô kháng Ngụy", nhà Thục Hán mới công nhận Giao Châu thuộc về Ngô. Năm 263, Lã Hưng làm chính biến dâng Giao Châu cho nhà Ngụy. Năm 264, Đông Ngô tái lập Quảng Châu. Năm 265, nhà Tấn thay thế nhà Ngụy, Giao Châu trở thành địa bàn tranh chấp giữa Tấn và Ngô. Năm 271, Ngô giành lại Giao Châu và lập thêm 3 quận: Tân Hưng (tách ra từ Giao Chỉ, đời Tấn đổi thành Tân Xương, nay thuộc Sơn Tây), Vũ Bình (tách ra từ Giao Chỉ, nay thuộc Hưng Yên) và Cửu Đức (tách ra từ Cửu Chân, nay thuộc Hà Tĩnh). Năm 280, Tấn diệt Ngô, các đơn vị hành chính trên được giữ nguyên đến hết đời Tấn.

Thời Nam Triều (420 - 589)
Đầu thế kỉ thứ V, nhà Tống thay nhà Đông Tấn thống trị phương nam Trung Quốc, bấy giờ ở phương bắc nhà Ngụy cũng chấm dứt giai đoạn Ngũ Hồ thập lục quốc. Một cục diện cát cứ mới đã xuất hiện, sử gọi đó là thời Nam Bắc triều. Thời kỳ này, Nam triều nối tiếp nhà Tấn thống trị Giao Châu gồm: Tống, Tề, Lương, Trần. Năm 471, nhà Tống tách quận Hợp Phố khỏi Giao Châu và hợp với một số quận khác của Quảng Châu thành lập Việt Châu, lại đặt quận Tống Bình tách từ quận Giao Chỉ và đặt thêm quận Nghĩa Xương. Việc quân sự ở Giao châu thường giao cho Thứ sử Quảng châu kiêm giữ; còn các chức quận huyện quan thì do Thứ sử Giao Châu tự ý bổ nhiệm. Thời Lương Vũ Đế cải cách hành chính trong nước, chia đất đặt thêm nhiều châu nhỏ, trong đó tại Giao châu chia quận Giao Chỉ đặt ra Hoàng châu và quận Ninh Hải; lấy quận Cửu Chân lập ra Ái châu; lấy quận Nhật Nam đặt ra Đức châu, Lợi châu và Minh châu. Người đứng đầu Giao Châu vẫn là Thứ sử, phụ trách chung toàn bộ công việc của các quận trực thuộc. Tại từng quận, các triều đại này vẫn có một viên Thái thú coi việc dân sự và một viên Đô úy coi việc quân sự như trước. Giai đoạn này, thủ phủ Giao Châu nằm ở huyện Long Uyên
Vương Huy (427-430)
Vương Huy (Toàn thư chép là Vương Huy Chi), trước giữ chức Đình uý, được nhà Tống cử sang thay thế Đỗ Hoằng Văn làm Thứ sử Giao Châu
Lưu Nghĩa Khang

Lưu Nghĩa Khang tên lúc nhỏ là Xa Tử, người Tuy Lý, Bành Thành, là con trai thứ tư của Tống Vũ đế Lưu Dụ. Trong năm Nguyên Gia (424-453) đời Tống Văn Đế, làm Đô Đốc quân sự cả Châu Giang, Châu Giao và Châu Quảng.
Nguyễn Di Chi (431-432)
Nguyễn Di Chi làm Thứ sử Giao Châu, năm 431 vua Lâm Ấp là Phạm Dương Mại trực tiếp dẫn quân kéo vào quận Cửu Chân, Di Chi hưng binh công phá. Kịp lúc vượt biển gặp gió to, đến ba ngày mà không tìm được chỗ nghỉ ngơi, đêm lại gặp giặc ở bãi Thọ Lệnh, quân thủy của Dương Mại tới đánh đông đến 500 chiếc thuyền. Di Chi bắn trúng người lái thuyền của Dương Mại, nên thuyền giặc tan vỡ, có chiếc thuyền nhỏ đến chở Dương Mại chạy trốn. Di Chi bị gió phiêu bạt hơn 100 dặm, liệu thế không thắng được, bèn trở về Bắc.
Nguyễn Vô Chi
Nguyễn Vô Chi (có sách chép là Nguyễn Di Chi) tự Đạo Sinh, giữ chức đội chủ, là bộ tướng của Thứ sử Nguyễn Di Chi, lợi dụng lúc vua Lâm Ấp là Phạm Dương Mại kéo binh xâm nhập Giao Châu, Vô Chi lĩnh 7000 quân sĩ đánh úp thành Khu Túc (Cương mục chép là Khu Lật) của nước Lâm Ấp nhưng không được đành quay trở lại.
Lý Tú Chi
Lý Tú Chi vốn giữ chức Hữu quân Tham quân, năm 433, giữ chức Thứ sử Giao Châu thay Nguyễn Di Chi.
Lý Đam Chi
Lý Đam Chi chưa rõ chức vụ gì, cai trị 434 - 435
Cẩu Đạo Phúc
Cẩu Đạo Phúc (có sách chép là Từ Dạo Phúc), chưa rõ chức vụ gì, cai trị 435 - 437
Từ Xâm Chi
Từ Xâm Chi chưa rõ chức vụ gì, cai trị 437 - 443
Đàn Hoà Chi(443 - 445)

Đàn Hoà Chi người đất Kim Hương thuộc Cao Bình, từng giữ chức Long Nhương tướng quân, Thứ sử Giao Châu. Năm 436, vua Lâm Ấp là Phạm Dương Mại lại xua quân sang cướp phá quận Cửu Chân. Hoà Chi phụng mệnh vua Tống dẹp loạn, ông sai Hộ tào tham quân của phủ là bọn Khương Trọng Cơ đi trước đến gặp Dương Mại, bị Dương Mại bắt giữ. Hòa Chi giận, tiến vây tướng của Lâm Ấp là Phạm Phù Long ở thành Khu Túc. Dương Mại sai tướng là Phạm Côn Sa Đạt đến cứu. Hoà Chi cử Tông Xác lén đem quân đón đánh Sa Đạt, phá tan được. Sau đó, Hòa Chi hạ thành Khu Túc, chém Phù Long, thừa thắng tiến vào Tượng Phố. Đàn Hòa Chi nhờ công này được nhận chức Hoàng môn thị lang, lãnh Việt kị hiệu úy, Hành Kiến vũ tướng quân. Sau này, Đàn Hòa Chi chuyển công tác, do can tội say rượu và nhũng loạn của công, bị bãi chức. Lúc bị bệnh, thấy ma quỷ rợ Hồ hiện hình hành hạ, rồi chết.
Khương Trọng Cơ
Khương Trọng Cơ là tham quân trong phủ Thứ sử Giao Châu, được Đàn Hoà Chi cử sang Lâm Ấp hoà đàm, bị người Lâm Ấp bắt giữ, không rõ kết cục thế nào
Tiêu Cảnh Hiến (446 - 454) và 445
Tiêu Cảnh Hiến giữ chức Tư mã, cùng Đàn Hòa Chi dẫn binh chinh phạt Lâm Ấp, lập nhiều chiến công hiển hách
Tông Xác

Tông Xác tự Nguyên Thiên, người quận Nam Dương, giữ chức Trấn Vũ tướng quân, lĩnh ấn tiên phong trong cuộc chinh phạt Lâm Ấp đã khéo bày cách làm hình Sư tử để chống nhau với voi dữ của nước này. Quân Lâm Ấp thua to, Phạm Dương Mại chạy thoát, thu được đồ châu báu lạ không biết bao nhiêu mà kể. Riêng Tông Xác không lấy một thứ gì, ngày về nhà cũng chỉ có khăn áo xác xơ.
Phạm Phù Long
Phạm Phù Long (Tấn thư chép là Phạm Phù Long Đại, Việt sử lược chép là Phạm Phục Long) là võ tướng của Lâm Ấp, bị vây hãm ở thành Khu Túc nên phải cầu viện binh. Vua Lâm Ấp cử Phạm Côn Sa Đạt đến cứu thì bị tướng nhà Tống là Tông Xác đón đánh phải bỏ chạy, sau khi thành Khu Túc bị hạ thì bị Đàn Hòa Chi chém chết.
Phạm Côn Sa Đạt
Phạm Côn Sa Đạt là võ tướng của Lâm Ấp, được vua Lâm Ấp phái đi cứu Phạm Phù Long. Trên đường đi gặp phải phục binh của Tống Xác đánh cho tan tác, không rõ kết cục thế nào?
Hoàn Hoằng (454 - 456)
Hoàn Hoằng (có sách ghi là Hoàn Phiệt) tự Thúc Duật, làm Thứ sử Giao Châu nhà Tống, tiền của kể đến hàng vạn, vì vua Hiếu Võ có tính tham của cải, hễ có người nào làm quan ăn lương 2.000 thạch (tức chức Thái thú) khi bãi chức về nước, thì bắt theo hạn định mà nạp của cải và đánh bạc.
Viên Hoành
Viên Hoành chưa rõ chức vụ gì, cai trị vào năm 455
Phi Yên
Phi Yên chưa rõ chức vụ gì, cai trị vào năm 456 - 458
Viên Lãng
Viên Lãng chưa rõ chức vụ gì, cai trị vào năm 458 - 462
Đàn Dực Chi
Đàn Dực Chi chưa rõ chức vụ gì, cai trị vào năm 462 - 465
Nguyễn Phiên
Nguyễn Phiên chưa rõ chức vụ gì, cai trị vào năm nào?
Nguyễn Nghiên
Nguyễn Nghiên làm Thứ sử Giao Châu về thời nhà Tống, chưa rõ chính xác tại vị năm nào, viết chữ thảo rất tốt.
Trương Mục Chi (465 - 468)
Trương Mục Chi tự Tư Tịnh, thân sinh của bà Trương Hậu nhà Lương, lúc trẻ tuổi là người đúng đắn, và hoà nhã, giữ chức Tán kỵ Thị lang, sau xin làm Thái thú quận Giao Chỉ, có chính tích hay.
Lưu Mục (? - 468)
Lưu Mục (có sách chép là Trương Mục), giữ chức Thứ sử Giao Châu, bị bệnh chết năm 468, các bộ thuộc đem từ Trung Hoa sang đều bị người trong châu là Lý Trường Nhân thanh trừng
Ngô Hỷ (468)

Ngô Hỷ người Lâm An, Ngô Hưng, còn có tên là Hỷ Công. Tham gia bình định được Kinh Châu, được thăng làm Tiền quân tướng quân, tăng ấp 300 hộ. Năm 468, đổi phong Đông Hưng huyện hầu, hộ ấp như trước, tiếp tục làm Sứ trì tiết, Đốc chư quân sự của Giao Châu, 2 quận Úc Lâm, Ninh Phổ thuộc Quảng Châu, Phụ quốc tướng quân, Giao Châu thứ sử thay thế cho Lưu Mục nhưng không nhận chức.
Tông Phụng Bá (468)
Tông Phụng Bá được Tống đế phong làm Thứ sử Giao Châu bởi Ngô Hỷ từ chối chức vụ này, tuy nhiên Phụng Bá cũng không dám sang bởi lúc đó ở Giao Châu có Lý Trường Nhân đang chống giữ.
Lưu Bột (468)
Lưu Bột là ông nội của Lưu Kỳ, vốn giữ chức Nam Khang tướng, do Ngô Hỷ và Tông Phụng Bá đều không nhận chức, nhà Tống phái Bột sang thay Lưu Mục làm Thứ sử Giao Châu. Bột bị Lý Trường Nhân chống trả quyết liệt, chưa được bao lâu thì ốm chết.
Trần Bá Thiệu
Trần Bá Thiệu chưa rõ chức vụ gì, nắm quyền vào năm 469 - 477
Lý Trường Nhân (468 - 478)

Lý Trường Nhân (Việt sử lược chép họ Nguyễn) người Giao châu. Năm 468, Thứ sử Giao Châu là Lưu Mục chết, ông tự xưng là Thứ sử. Sau đó, ông sai sứ sang xin vua Tống cầu phong nhưng Tống Minh Đế chỉ cho ông làm Giao Châu hành kinh lược sứ. Năm 468, Lưu Bột sang làm Thứ sử Giao Châu, Lý Trường Nhân chống cự được ít bữa thị Bột ốm chết. Nhân đó, Trường Nhân sai sứ xin hàng, tự hạ xuống chức Hành Châu sự, tức người chấp hành công việc của châu. Thực tế Lý Trường Nhân được chuẩn cho đứng đầu cai quản Giao Châu, tương đương như Thứ sử, nhưng Nhân xin tự hạ chức danh chỉ gọi là "Hành châu sự".
Thẩm Hoán (479)
Thẩm Hoán vốn là Thái thú Nam Hải, khi Lý Trường Nhân chết được nhà Tống cử sang làm Thứ sử Giao Châu. Tuy nhiên em họ Trường Nhân là Lý Thúc Hiến chia quân chống giữ, Hoán không sang được Giao Châu đành lưu lại Uất Lâm rồi chết ở đó.
Thẩm Cảnh Đức
Thẩm Cảnh Đức chưa rõ chức vụ gì, nắm quyền vào năm 477 - 478
Triệu Siêu Dân
Triệu Siêu Dân chưa rõ chức vụ gì, nắm quyền vào năm 478 - 485
Lý Thúc Hiến (479 - 485)

Lý Thúc Hiến (Việt sử lược chép họ Nguyễn) là em thúc bá với Lý Trường Nhân, sau khi anh họ chết, Thúc Hiến do chân quyền Thái thú Vũ Bình, lên thay Trường Nhân, lĩnh việc Giao Châu. Vì hiệu lệnh của mình chưa được thi hành, nên sai sứ sang nhà Tống xin làm Thứ sử. Nhà Tống lấy Thái thú Nam Hải là Thẩm Hoán làm Thứ sử Giao Châu, cho Thúc Hiến làm Ninh Viễn quân tư mã, giữ chức thái thú hai quận Tân Xương và Vũ Bình. Thúc Hiến không chịu thu nạp Thẩm Hoán, đem quân chấn giữ các khu vực hiểm yếu. Năm 479, Tề Cao Đế lên ngôi công nhận Thúc Hiến làm Thứ sử. Năm 485, Tề Vũ Đế sai Đại tư nông Lưu Khải làm Thứ sử Giao Châu, Thúc Hiến không chống nổi phải sang đầu hàng.
Lưu Hiệu
Lưu Hiệu chưa rõ chức vụ gì, nắm quyền vào năm 485
Lưu Khải (485 - 487)
Lưu Khải vốn giữ chức Đại tư nông, được Tề Vũ Đế phái sang dẹp Lý Thúc Hiến ở Giao Châu vì tội không chịu cống nạp. Khải điều động quân các quận Nam Khang, Lư Lăng và Thủy Hưng sang đánh. Thúc Hiến sai sứ xin bãi binh, dâng mũ đâu mâu bằng bạc nguyên cất, đủ dùng cho hai mươi đội, và lông công để trang sức. Vua Tề không nghe, Thúc Hiến sợ bị Lưu Khải đánh úp, mới đi đường tắt từ Tương Châu sang chầu vua Tề, còn Lưu Khải vào Giao Châu thay thế làm Thứ sử.
Hoàn Duệ
Hoàn Duyệt là em Thứ sử Hoàn Hoằng, làm quan (chưa rõ chức vụ gì) ở quận Cửu Chân.
Hoàn Thâm
Hoàn Thâm là con trai của Thứ sử Hoàn Hoằng, giữ chức Võ giám, người nho nhã có học thức, được Lưu Khải đề bạt bèn khiến đi theo sang Giao Châu, Thâm đi chưa đến nơi đã chết.
Phòng Pháp Thừa (488-490)
Phòng Pháp Thừa (Việt sử lược chép là Phòng Pháp Tông, Toàn thư chép là Phòng Pháp Thặng) trước là Thái thú Thủy Hưng, chuyển sang làm Thứ sử Giao Châu thay cho Lưu Khải, chỉ ham đọc sách, thường có bệnh, không làm việc, sai bọn sử lại cung đốn, phục dịch. Vì thế, viên trưởng lại Phục Đăng Chi chuyên quyền tự thay đổi các tướng lại. Quan lục sự Phòng Tú Văn đem việc đó nói với Pháp Thừa, do đó Đăng Chi bị bắt giam 10 ngày. Đăng Chi buộc phải đút lót người nhà Thứ sử, nên mới được tha. Tiếp đó Đăng Chi đã đem bộ khúc bất ngờ đánh úp châu trị, bắt giam Pháp Thừa, rồi tâu về triều đình là Pháp Thừa bị bệnh tim, không thể trông coi việc chính trị ở Giao châu được. Vua Tề phế Pháp Thừa triệu về kinh, sử dụng Đăng Chi làm thứ sử, Pháp Thừa về đến Ngũ Lĩnh thì chết
Phòng Tú Văn
Phòng Tú Văn (Cương mục là Phòng Quý Văn) giữ chức quan lục sự ở phủ Giao Châu, đem việc Phục Đăng Chi chuyên quyền báo cáo với Thứ sử Phòng Pháp Thừa khiến ông ta bị giam hãm, không thấy sử sách nói đến kết cục của nhân vật này.
Thôi Cảnh Thúc
Thôi Cảnh Thúc là em rể của Phòng Pháp Thừa, khi Phục Đăng Chi bị bắt đã nhờ người hối lộ cho Cảnh Thúc, nhờ đó Đăng Chi mới được tha.
Phục Đăng Chi (490 - 494)
Phục Đăng Chi vốn là trưởng lại ở phủ Giao Châu, do bất mãn với chính quyền sở tại nên quật khởi làm binh biến lật đổ Thứ sử Phòng Pháp Thừa, dâng biểu lên vua Tề được chỉ định thay thế Thừa làm Thứ sử Giao Châu.
Tống Linh Trí
Tống Linh Trí không rõ chức vụ gì, tại nhiệm năm 494
Tống Từ Minh
Tống Từ Minh không rõ chức vụ gì, tại nhiệm năm 495
Lý Khải (495 - 505)
Lý Khải (Toàn thư chép là Lý Nguyên Khải, Việt sử lược chép là Nguyễn Khải) thay Phục Đăng Chi làm Thứ sử Giao Châu, gặp lúc nhà Tề thiện nhượng nhà Lương, nhân chưa có ân uy gì với tân triều nên nổi dậy tạo phản. Trưởng sử là Lý Tắc phản kháng và bình định được cuộc binh biến, lại dẹp tan dư đảng của Khải là Lý Tôn Lão, nhân đó Lương Vũ Đế hạ chiếu phong Tắc làm Thứ sử Giao Châu.
Lý Tôn Lão
Lý Tông Lão (Cương mục chép là Nguyễn Tôn Hiếu) là bộ tướng của Lý Khải, sau khi Lý Khải chết đã dấy binh làm loạn, bị Lý Tắc chém chết.
Lý Tắc (505 - 541)
Lý Tắc (Việt sử lược chép là Nguyễn Tắc) vốn là Trưởng lại ở Giao Châu, nhân lập công dẹp loạn Lý Khải và chấn áp dư đảng nên được Lương Vũ Đế ân chuẩn phong làm Thứ sử Giao Châu
Vương Nhiếp (505 - 506)
Vương Nhiếp giữ chức Thứ sử Giao Châu đời nhà Lương, chưa rõ chính xác tại vị trong niên đại nào.
Tiêu Tư (535 - 542)
Tiêu Tư (có sách ghi là Tiêu Dư) tự Thế Thái, vốn là Vũ Lâm hầu, tôn thất nhà Lương. Giữ chức Thứ sử Giao Châu, vì hà khắc tàn bạo, mất lòng người nên bị quan Giám quân ở quận Cửu Đức là Lý Bí nổi dậy đánh đuổi, bỏ chạy về Quang Châu
Tinh Thiều

Tinh Thiều người Giao Châu, từng đến kinh đô nhà Lương xin được chọn làm quan. Thượng thư bộ Lại nhà Lương là Sái Tôn cho rằng họ Tinh trước không có ai hiển đạt, nên chỉ bổ cho chức Quảng Dương môn lang. Thiều lấy làm nhục, trở về làng rồi theo Lý Bí dấy binh tạo phản, trở thành khai quốc công thần, không rõ kết cục thế nào
Lý Bí

Lý Bí (có sách chép là Lý Bôn, Việt sử lược ghi thành Nguyễn Bôn) người Thái Bình phủ Long Hưng. Tổ tiên là người Bắc, cuối thời Tây Hán khổ về việc đánh dẹp, mới tránh sang ở đất phương Nam, được 7 đời thì thành người Nam. Lý Bí làm Giám quân ở quận Cửu Đức, nhân Thứ sử Tiêu Tư bạo ngược đã liên kết với hào kiệt mấy châu nổi dậy đánh đuổi, tự lập làm Nam Việt Đế, đặt quốc hiệu Vạn Xuân.
Tôn Quýnh (542)
Tôn Quýnh vốn là Thứ sử Cao Châu, khi Tiêu Tư bị Lý Bí đánh đuổi đã được vua Lương hạ lệnh đem binh sang Giao Châu chấn áp. Quýnh lấy cớ đang mùa xuân, khí lam chướng đang thịnh, xin chờ qua mùa thu sẽ đánh. Tư thúc dục khiến đi, rồi quân lính tan rã cả, phải trở về. Tư vu tấu cho Quýnh và Hùng có ý dung giặc, đều bị tội tử hình.
Lư Tử Hùng (542)
Lư Tử Hùng là Thứ sử Tân Châu, cùng Tôn Quýnh được vua Lương điều động sang Giao Châu đánh Lý Bí, quân đi đến Hợp Phố, 10 phần chết đến 6, 7 phần, tan rã mà về. Tiêu Tư tâu vu với vua Lương rằng Quýnh và Tử Hùng dùng dằng không chịu đi, đều bị buộc phải tự tử.
Tiêu Hoán
Tiêu Hoán (có sách chép là Tiêu Ánh), giữ chức Thứ sử Quảng Châu, vua Lương hạ lệnh cho Tôn Quýnh và Lư Tử Hùng đánh sang Giao Châu. Hai người này còn do dự, Tiêu Ánh bị Tiêu Tư hối thúc nên ép họ phải ra quân, kết quả thất bại quân chết quá nửa. Hoán đã hợp tâu với Tiêu Tư đổ tội hết lên đầu 2 vị Thứ sử kia, khiến họ bị xử tử.
Dương Phiêu
Dương Phiêu (có sách chép tên là Thiêu, là Thiệu hoặc Phiếu) người Tây Huyện thuộc Thiên Thủy, được nhà Lương phong làm Thứ sử Giao Châu, cùng với Trần Bá Tiên, đem binh đánh Lý Bí, tiến binh đến đất Gia Ninh, Bí chạy trốn trong động Khuất Lão (có sách ghi là Khuất Liệu). Ít lâu sau, Lý Bí ốm chết (có sách nói bị người dân vùng Dạ Trạch bắt được chép đầu dâng cho quân Lương), binh quyền giao cho con trai Thái phó Triệu Túc là Triệu Quang Phục, không thấy sử sách nói đến kết cục của Dương Phiêu
Tiêu Bột (550 - 557)
Tiêu Bột làm Thứ sử Định Châu, Lương Vũ Đế hạ lệnh đem binh phối hợp với Dương Phiêu và Trần Bá Tiên công phá Giao Châu. Bột biết ý các tướng sĩ sợ phải đi đánh xa, nên nói dối để Dương Phiêu ở lại. Sau Trần Bá Tiên không đợi quân của Bột nữa, tự mình nhận ấn tiên phong, trục xuất quân Lý Bí khỏi Gia Ninh. Nhà Lương sai Vương Lâm xuống miền nam mục đích kiềm chế Tiêu Bột, khi mâu thuẫn đang căng thẳng thì Lâm được phải về triều vì có biến cố. Năm 557, Trần Bá Tiên cướp ngôi nhà Lương nên thanh trừng người họ Tiêu, Bột quyết định làm phản bị Thái thú Cửu Đức là Trần Pháp Vũ giết chết ở Thủy Hưng.
Trần Bá Tiên (545 - 550)

Trần Bá Tiên tự Hưng Quốc, người Ngô Hưng, làm Tham quân ở Quảng Châu, thăng lên chức Tư Mã Giao Châu hợp với Dương Phiêu đánh Lý Bí. Phiêu tập hợp các tướng lại đất Giang Tây, Thứ sử Quảng Châu là Tiêu Bột lại trù trừ chưa dám tiến binh. Bá Tiên xin làm Tiên phong, dẫn quân đến đâu là đánh tan hết, khiến Lý Bí chết ở động Khuất Lão. Nhờ có công ấy, Tiên được thăng Thái thú quận Cao Yêu, đốc suất quân sự cả bảy quận. Năm 550, vua Giản Văn Đế nhà Lương phong Bá Tiên làm Binh uy tướng quân kiêm Thứ sử Giao Châu. Bấy giờ Triệu Quang Phục đang cầm cự với quân Lương ở đầm Dạ Trạch, Bá Tiên dùng sách lược vây hãm lâu dài mục đích khiến cho lương thảo hết tự nhiên phải đầu hàng. Gặp lúc nhà Lương có loạn Hầu Cảnh, Lương đế triệu Bá Tiên về nước, sau khi dẹp loạn, Bá Tiên thâu quyền lớn trong tay, rồi ép Lương Kính Đế phải thiện nhượng cho mình, lập ra nhà Trần.
Dương Sàn (545 - 550)
Dương Sàn là tỳ tướng theo Trần Bá Tiên sang chinh phạt Giao Châu, sau khi Bá Tiên về kinh dẹp loạn Hầu Cảnh, bị Triệu Quang Phục tung quân đánh đuổi. Sàn chống cự không nổi, thua trận chết trong đám loạn binh, quân Lương tan vỡ rút hết về bắc
Vương Lâm (554) và (557 - 560)

Vương Lâm được Lương Nguyên Đế cử xuống phương nam hỗ trợ cho Tiêu Bột, Lâm trú đóng gần một năm. Cảm thấy bị sức ép từ triều đình do việc bổ nhiệm và trú đóng của Vương Lâm nên Âu Dương Ngỗi ngày càng ngả theo ý định làm phản của Tiêu Bột, Bột và Lâm nảy sinh mâu thuẫn do sự kích động của Ngỗi. Tuy nhiên, tình hình căng thẳng giữa Vương Lâm và Tiêu Bột đột nhiên tắt ngấm vì Vương Lâm phải vội quay về triều do các biến cố quan trọng trong cung đình. Năm 557, Vương Lâm nổi dậy chống lại nhà Trần, ba năm sau Lâm bị Âu Dương Ngỗi đánh bại rồi phải trốn chạy lên vùng Đông Bắc, sau bị quân Bắc Tề bắt giết ở Thọ Dương.
Lưu Nguyên Yển (555)
Lưu Nguyên Yển vốn là thủ hạ của Vương Lâm, được Lâm tiến cử làm Thứ sử Giao Châu, bấy giờ thực quyền Giao Châu do Triệu Quang Phục nắm giữ nên chỉ ở Quảng Châu, sau đem quân trở về bắc tìm gặp Vương Lâm.
Trần Pháp Vũ (555 - 557)
Trần Pháp Vũ trước là Thái thú Cửu Đức, sau lập công đánh bại Tiêu Bột được Trần Bá Tiên tiến cử làm Thứ sử Giao Châu, tuy nhiên chưa bao giờ đặt chân sang vùng đất này.
Viên Đàm Hoãn (557 - 560)
Viên Đàm Hoãn làm Thứ sử Giao Châu đời nhà Trần, trong thời gian Vương Lâm nổi loạn từng đem vàng bạc 500 lạng vàng gởi Ngỗi, dặn ông trả 100 lạng cho Hợp Phố thái thú Cung Kiều, 400 lạng giao cho con trai mình là Viên Trí Củ. Về sau, Ngỗi bị Tiêu Bột lấy hết tài sản, nhưng vẫn giữ lại được số vàng này. Đàm Hoãn mất rồi, ông làm đúng như lời dặn, người thời ấy không ai không khâm phục.
Lan Khâm

Lan Khâm tự Hưu Minh, người Ngụy - Trung Xương, vốn là Thứ sử Hàng Châu, theo lệnh Lương Vũ Đế cùng Trần Bá Tiên sang Giao Châu dẹp loạn Lý Bí. Khâm được thăng chức Tán kỵ thường thị, Tả vệ tướng quân, sau đó đổi ra làm Tán kỵ thường thị, An nam tướng quân, Quảng Châu thứ sử. Vừa đến nhiệm sở (Quảng Châu), Thứ sử tạm quyền là Nam An hầu Tiêu Mật sai nhà bếp bỏ thuốc vào thức ăn. Khâm trúng độc mà chết, Bá Tiên cho Âu Dương Nguy mang thi hài Khâm về Hàng Châu an táng.
Âu Dương Ngỗi (560 - 563)

Âu Dương Ngỗi (có sách chép là Âu Dương Nguy) tự là Tĩnh Thế, người Lâm Tương, Trường Sa, Đàm Châu. Vốn làm phụ tá cho Trần Bá Tiên theo quân viễn chinh sang Giao Châu, nhưng do Lan Khâm chết dọc đường nên Âu Dương Ngỗi được phép đem thi thể Lan Khâm về Hàng Châu. Sau đó, Âu Dương Ngỗi ở lại canh giữ Hàng Châu. Do theo Tiêu Bột chống lại Trần Vũ Đế mà bị bắt, vì có chút uy danh ở miền nam nên ít lâu sau Nguy được thả rồi bổ nhiệm làm Thứ Sử Hàng Châu kiêm Đô Đốc với quyền hành quân sự trên toàn bộ 19 châu bao gồm cả hai châu Quảng và Giao.
Lan Dụ
Lan Dụ là em của Lan Khâm, nguyên là Thứ sử Cao Châu, từng rủ Âu Dương Ngỗi phản lại Trần Bá Tiên sau khi Lương Vũ Đế bị Hầu Cảnh sát hại nhưng Nguy không nghe, Dụ phát binh tấn công Hàng Châu bị quân tiếp ứng của Trần Bá Tiên đánh tan.
Âu Dương Thịnh (563 - 567)
Âu Dương Thịnh là em Âu Dương Ngỗi, phò tá anh giữ yên Quảng Châu, khi Âu Dương Ngỗi mất lên thay anh làm Thứ sử Giao Châu.
Âu Dương Hột (567 - 570)

Âu Dương Hột là con Âu Dương Ngỗi, được Trần Tuyên Đế phong chức Đô đốc, quản lãnh quân sự 19 châu gồm cả Giao Châu và Quảng Châu, oai vang toàn cõi Bách Việt hơn 10 năm. Sau trong triều có kẻ nghi kị dèm pha, Trần đế ra lời chiếu vời về triều. Hột sợ, bèn theo Thứ sử Hồ Nam làm phản rồi bị giết chết.
Nguyễn Trác (570 - 576)
Nguyễn Trác dẹp được Âu Dương Hột, được nhà Trần cử sang thay thế làm Thứ sử Giao Châu. Bấy giờ những người Lao man di ở Giao Chỉ thường hay tụ tập lại đi cướp phá và Nguyễn Trác được giao nhiệm vụ giải quyết việc này, lúc đó tất cả những sứ giả gửi xuống Giao Chỉ, từ đầu đến cuối, chỉ lo tích lũy của cải; riêng có Nguyễn Trác thì không làm như thế, và bỏ về tay không. Năm 572, Nguyễn Trác mở cuộc viễn chinh xuống tận miền biên giới đã khiến Lâm Ấp và Phù Nam phải vội gửi sứ giả lên triều đình xin được giao hảo.
Thái Ngung
Không rõ chức vụ gì, do phạm tội nên bị triều đình trục xuất xuống Giao Châu, được giao cho một quan hệ với các quyền lực địa phương.
Đại Hoàng
Đại Hoàng vốn là Thứ sử Ninh Châu, do lập công tháp tùng Nguyễn Trác nên được giao nhiều chức vụ quan trọng ở Giao Châu.
Trần Khắc (572 - 574)
Trần Khắc làm Thứ sử Quảng Châu, được giao nhiệm vụ kiêm Đô đốc Giao Châu, phối hợp với Nguyễn Trác cai quản vùng này.
Phượng Tần (574 - 575)
Phượng Tần là cháu của thân mẫu Trần Vũ Đế, được cử sang thay thế Trần Khắc làm Thứ sử Quảng Châu kiêm Đô đốc Giao Châu.
Trần Quân Cảo (576 - 578)
Trần Quân Cảo là nho sĩ, giữ chức Đô đốc Quảng Châu và Giao Châu thay cho Phượng Tần. Lúc đó Bộ lạc Di và những người Lao liên tục đánh lẫn nhau, Quân Cảo không thông thạo việc quân sự; nên ông dốc hết tâm lực vuốt ve xoa dịu họ và giảng giải phải trái để đem lại sự hài hoà trong dân chúng. Năm 578. Quân Cảo chết, th 48 tuổi, chỉ sau hai năm tại chức.
Dương Tấn (578 - 589)
Dưwng Tấn thay thế Trần Quân Cảo làm Đô đốc cả hai châu Giao và Ái đời Trần, được phong tước là Võ Khang quận công.
Lý Hữu Vinh
Lý Hữu Vinh giữ chức Thứ sử Giao Châu không rõ từ năm nào, đến năm 583, Vinh gửi một số voi đã huấn luyện thuần thục sang triều cống nhà Trần.

Thời Tùy Đường Ngũ Đại (589 - 938)
Năm 589, nhà Tuỳ ở phương Bắc thống nhất được Trung Quốc, chấm dứt thời kì hỗn chiến Nam Bắc Triều. Năm 583, Tùy Văn Đế bỏ quận lập châu. Việt Nam khi đó bao gồm những châu: Giao (vùng đồng bằng Bắc Bộ), Hưng châu (năm 598 đổi là Phong châu, tức là vùng Sơn Tây, Phú Thọ), Hoàng (năm 598 đổi là Ngọc châu, tức là bờ biển Bắc Bộ thuộc vịnh Hạ Long), Ái (tương đương Thanh Hóa), Đức (năm 598 đổi là Hoan châu, tương đương tỉnh Nghệ An), Lợi (năm 598 đổi là Trí châu, tương đương tỉnh Hà Tĩnh). Năm 602, sau khi tiêu diệt nước Dã Năng của Lý Phật Tử, nhà Tùy gộp hết các huyện của quận Giao Chỉ cũ làm 2 huyện Giao Chỉ và Long Uyên, lệ thuộc vào Giao châu. Các huyện thuộc quận Giao chỉ thời thuộc Tấn ở phía bắc và phía nam sông Đuống trên tả ngạn sông Hồng ở phía hạ lưu Hà Nội, miền sông Cầu, sông Thương, sông Thái Bình. Chủ trương của nhà Tùy là thiết lập chế độ trung ương tập quyền, không phong cho tông thất và công thần, chỉ chuyên dùng quan lại cai trị. Năm 618, nhà Đường lật đổ nhà Tùy, khôi phục lại chế độ các châu nhỏ thời Nam Bắc triều. Năm 622, nhà Đường lập Giao châu đô hộ phủ, người đứng đầu cơ quan này gọi tổng quản. Năm 624, Đường Cao Tổ đổi các Phủ đô hộ thành Phủ Đô đốc. Phủ Đô hộ An Nam thành Phủ đô đốc An Nam. Năm 679, Đường Cao Tông lại đổi về tên cũ, đổi quận Giao Chỉ trở lại thành châu Giao, đặt ra Phủ Đô hộ Giao Châu. Bấy giờ, vùng Lĩnh Nam có 5 đô hộ phủ, cai quản châu Giao, châu Quảng, châu Quế, châu Dung, châu Ung, gọi chung là Lĩnh Nam ngũ quản (tức Lĩnh Nam đạo). Năm 678, nhà Đường lập ra An Nam đô hộ phủ, chức quan đứng đầu Phủ Đô hộ An Nam gọi là Kinh lược sứ, sử Trung Quốc quen gọi Giao châu là An Nam kể từ đó. Bấy giờ, An Nam được phân thành 12 châu ở vùng đồng bằng và trung du, 41 châu ki mi (châu ràng buộc lỏng lẻo) ở vùng rừng núi. Năm 757, Đường Túc Tông đổi An Nam đô hộ phủ thành Trấn Nam đô hộ phủ, chín năm sau (766) lại đổi về tên cũ. Năm 863, Nam Chiếu chiếm được An Nam đô hộ phủ, tướng Sái Tập nhà Đường tử trận, Cao Biền được điều sang phải mất 3 năm mới hoàn toàn đánh dẹp được Nam Chiếu. Vì lý do này, nhà Đường bãi bỏ Phủ Đô hộ An Nam và lập Hành Giao Châu thay thế đóng tại nơi là Quảng Tây ngày nay. Nhưng chưa đầy 1 tháng thì cho tái lập Phủ Đô hộ An Nam nằm trong Hành Giao Châu. Để khôi phục và củng cố quyền hành tại Việt Nam, Đường Ý Tông thăng An Nam đô hộ phủ làm Tĩnh Hải quân, từ đó người đứng đầu Tĩnh Hải quân được gọi là Tiết độ sứ. Tại các châu, người đứng đầu gọi là Thứ sử, dưới các huyện thì người đứng đầu là Huyện lệnh.
Dương Hưu Phố (589 - 602)
Dương Hựu Phố tự là Vệ Khanh, trong thời kỳ nhà Trấn mất nước, làm chức Đô đốc Giao Châu, sau hàng nhà Tuỳ vẫn được giữ nguyên địa vị
 Lưu Phương (602-605)

Lưu Phương người huyện Trường An, quận Kinh Triệu, vốn là Thứ sử Qua Châu, được Tả bộc xạ Dương Tố tiến cử. Tùy Văn Đế dùng Phương làm Hành quân tổng quản đạo Giao Châu, đem binh sang đánh dẹp Lý Phật Tử. Khi kéo quân đến Phong Châu, Phương sai người đem điều họa phúc để dụ trước, Phật Tử sợ xin hàng, Phương bắt Phật Tử đem về kinh sư. Năm 605, Tuỳ Dạng Đế cho Phương làm Hành quân tổng quản đạo Hoan Châu, tiến hành chinh phạt nước Lâm Ấp. Phương chỉ huy quân sĩ đánh đến tận kinh thành nước này, tước lấy rất nhiều của cải vật chất quý báu. Tuy nhiên do binh sĩ bị bệnh dịch chết quá nửa nên sau đó buộc phải lui binh, Phương cũng bị ốm chết dọc đường về. Vua lấy làm thương tiếc bèn hạ chiếu khen ngợi, truy tặng Thượng trụ quốc - Lô quốc công, con là Lưu Thông Nhân kế tục.
 Kính Đức Lượng
Kính Đức Lượng giữ chức Độ chi thị lang, được Tuỳ Văn Đế dùng làm Trưởng sử thống lĩnh quân sĩ 27 doanh cùng Lưu Phương sang đánh Lý Phật Tử ở Giao Châu. Khi quân đến Doãn Châu thì Lượng bị bệnh nặng không đi được, ở lại châu quán. Trong lúc chia tay, Phương xót cảnh Lượng ốm nặng mà khóc lóc nức nở, cảm động cả mọi người, không rõ kết cục thế nào.
 Tống Toản
Tống Toản giữ chức Doanh chủ trong quân của Lưu Phương, lập nhiều công trạng trong việc đánh bại quân của Lý Phật Tử, bình định Dã Năng quốc.
 Hà Quý
Hà Quý giữ chức Doanh chủ trong quân của Lưu Phương, lập nhiều công trạng trong việc đánh bại quân của Lý Phật Tử, bình định Dã Năng quốc.
 Nghiêm Nguyện
Nghiêm Nguyện giữ chức Doanh chủ trong quân của Lưu Phương, lập nhiều công trạng trong việc đánh bại quân của Lý Phật Tử, bình định Dã Năng quốc.
 Lý Vựng
Lý Vựng là Thứ sử Hoan Châu, cùng Tần Hùng đem quân bộ kị xuất phát từ huyện Việt Thường tiến đánh sang Lâm Ấp, hội quân với Lưu Phương để công phá nước này, không rõ kết cục thế nào.
 Tần Hùng
Tần Hùng giữ chức Thượng khai phủ, được vua Tuỳ hạ lệnh phối hợp với Thứ sử Hoan Châu Tần Hùng cùng đem quân tới Lâm Ấp, không thấy sử sách nhắc tới hành trạng của nhân vật này sau chiến dịch.
 Trương Tốn
Trương Tốn giữ chức Đại tướng quân, đem thủy quân xuất phát từ quận Tỷ Cảnh (huyện của nhà Hán, thuộc quận Nhật Nam; nhà Tùy đặt quận Tỷ Cảnh) theo Lưu Phương từ Giao Châu đánh sang Lâm Ấp.
 Lý Cương
Lý Cương giữ chức Thượng thư hữu thừa, được Tuỳ Dạng Đế phong làm Tư mã đi kinh lược nước Lâm Ấp. Theo Lưu Phương cùng Trương Tốn đem thuyền tới quận Tỷ Cảnh, không rõ về sau thế nào.
 Lý (không rõ tên) (605 - 611)
 Khâu Hòa

Khâu Hòa là người huyện Lạc Dương, phủ Hà Nam. Tùy Dạng Đế thấy Khâu Hòa có tiếng là người trị chính thuần lương, phái ông đi nhậm chức Giao Chỉ thái thú. Nước Lâm Ấp nhiều lần tặng ngọc trai, văn tê, kim bảo khiến Khâu Hòa trở nên phú quý ngang hàng với bậc vương giả. Lương Đế Tiêu Tiển nghe tin bèn lệnh cho Nịnh Trường Quân xuất binh tiến công Giao Chỉ, Khâu Hòa phái trưởng sử Cao Sĩ Liêm đánh đuổi quân của Nịnh ra khỏi quận. Sau khi Khâu Hòa biết triều Tùy đã mất, lập tức dâng biểu quy phục Tiêu Tiển, sau khi nhà Lương mất thì theo về với nhà Đường.
 Tiêu Tiển (617-621)

Tiêu Tiển là cháu bốn đời Tuyên Đế nhà Lương, năm Đại Nghiệp thứ 13 (617) đời Dượng Đế nhà Tùy, Tiêu Tiển khởi binh tự xưng là Lương vương; đến đời Cung Đế năm Nghĩa Ninh thứ hai (618), tự xưng đế, chiếm địa vực phía đông từ Cửu Giang, phía tây đến Tam Hiệp, phía nam đến tận Giao Chỉ, phía bắc tới Hán Xuyên. Về sau, Tiêu Tiển đầu hàng nhà Đường.
 Nịnh Trường Chân
Nịnh Trường Chân là con Nịnh Mãnh Lực, thứ sử Khâm Châu. Khi Mãnh Lực chết, Trường Chân thay cha làm thứ sử. Trước đây Trường Chân từng theo Lưu Phương sang Giao Châu để đánh nước Lâm Ấp lập nhiều công trạng, sau khi nhà Tuỳ mất về với nhà Lương. Vua Lương là Tiêu Tiển sai Trường Chân tiến đánh Giao Châu, tuy nhiên bị Khâu Hòa đánh bại. Sau Trường Chân hàng nhà Đường, từ đó mấy châu Giao, Ái mới giao thông được với nhau.
 Cao Kiệm
Cao Kiệm tự Sĩ Liêm, người đất Tu thuộc Bột Hải, cháu nội của Thanh Hà Vương Cao Nhạc nước Bắc Tề. Khoảng năm Nhân Thọ (601-604) nhà Tuỳ đậu văn tài giáp khoa, được bổ làm trị lễ lang, sau vì can cữu, bị giáng chức làm chủ bạ Chu Diên, Khâu Hòa cử lên làm Tư Pháp Thư Tá. Khi Lương Đế Tiêu Tiển phái Nịnh Trường Chân sang Giao Châu đã hiến kế cho Khâu Hoà chống cự thắng lợi nên được thăng chức Hành Quân Tư Mã, sau cùng với Khâu Hòa cùng ra hàng nhà Đường, làm quan đến chức hữu bộc xạ.
 Lý Đạo Hựu
Lý Đạo Hựu giữ chức Khâm sai đại thần, được Đường Thái Tông phái sang Giao Châu, mang cờ tiết sắc phong cho Khâu Hòa chức Đại tổng quản, tước Đàm quốc công.
 Lý Đại Lượng
Lý Đại Lượng đầu niên hiệu Trinh Quán đời Đường Thái Tông làm Đô đốc Giao Châu.
 Lý Thọ
Lý Thọ là tôn thất nhà Đường, làm Đô đốc Giao Châu, vì tham lam bị tội.
 Lư Tổ Thượng (627)
Lư Tổ Thượng tự Quý Lương, người Quang Châu. Lý Thọ bị tội, Đường Thái Tông cho đòi Lư Tổ Thượng đến bảo: "Giao Châu là một vùng biên giới rộng lớn, cần phải có quan chức tốt trông coi nhưng cho đến bây giờ chưa có một đô đốc nào làm đầy đủ nhiệm vụ cả. Xét thấy ngươi có khả năng, vậy hãy đi và phòng thủ Giao Châu cho trẫm. Không được viện lẽ xa xôi mà từ chối". Tổ Thượng viện cớ bệnh hoạn để từ chối và không chịu xuống miền Nam nhậm chức mới. Sau nhiều lần cử Đỗ Như Hối khuyến dụ không được, vua bảo anh vợ ông là Chu Phạm đến khuyên giải. Tổ Thượng từ chối: "… miền Nam có nhiều bệnh sốt rét hoành hành; nếu đệ đi đến đó thì sẽ chẳng có ngày về". Vua bèn khiến chém ngay trước triều đường, về sau, vua hối hận và cho phục chức như cũ.
 Lý Đạo Hưng (635 - 636)
Lý Đạo Hưng là tôn thất nhà Đường, được phong làm Quảng Ninh quận vương, sau vì có lỗi nên giáng xuống làm Huyện công. Năm 635, Đường Thái Tông cử Hưng xuống làm Đô đốc Giao Châu và ông này chết vì bệnh trong lúc đương làm quan khoảng một năm sau.
 Lý Đạo Ngạn (637 - 640)
Lý Đạo Ngạn thời Trinh Quán bị đổi làm Thứ sử Giao Châu. Rợ Lèo (sơn liêu) làm phản ở châu Minh, Đạo Ngạn dẹp yên. Không lâu sau, châu Minh sáp nhập vào châu Hoan.
 Lý Giám
Lý Giám là con của Ba Vương Thần Phù, làm Thứ sử Giao Châu đời Đường.
 Liễu Sở Hiền
Liễu Sở Hiền người Bồ châu, thời Trinh Quán (627-649), làm Đô đốc Giao châu và Quế châu.
 Đỗ Chính Luân
Đỗ Chính Luân người châu Tương, Đường Thái Tông biết tiếng, cho làm chức Trung thư thị lang, Thái tử tả thứ tử. Vì Thái tử Thừa Càn bị truất, nên biếm Chính Luân làm Đô đốc Giao châu.
 Đậu Đức Minh
Đậu Đức Minh làm Thứ sử Ái châu đời Đường, chưa rõ niên đại nào.
 Nịnh Đạt
Nịnh Đạt thời Chu Tắc Thiên Đại Thánh Hoàng Đế (685-705) làm Thứ sử Ái Châu.
 Chử Toại Lương
Chủ Toại Lương tự Đăng Thiện, người Tiền Đường, con của Chử Lượng, làm chức Trung thư lệnh, cuối thời Đường Thái Tông đổi làm Đô đốc Đàm Châu và Quế Châu. Sau đó, Hứa Kính Tông và Lý Nghĩa Phủ vu tấu Toại Lương làm phản. Vũ Hậu giận, biếm làm Thứ sử Ái Châu, được hơn một năm thì mất. Đến khi Cao Biền bình định An Nam, mới tấu xin đưa di hài về Dương Địch.
 Sài Triết Uy
Thời Đường Cao Tông, Sài Chiết Uy bị liên luỵ vì em là Sài Lệnh Vũ theo Phòng Di Ái làm phản, phải đày ra Thiệu Châu. Sau này lập một số công trạng nên được tha, cho làm Đô đốc Giao Châu.
 Lang Dư Khánh
Lang Dư Khánh làm quan thanh liêm, nhưng tính khắc bạc, giữ chức Ngự sử Trung Thừa, sau vì bị lỗi, giáng làm Thứ sử Giao Châu.
 Lưu Diên Hựu (684 - 687)
Lưu Diên Hựu làm An Nam đô đốc, theo luật lệ nhà Đường thì dân quê hằng năm phải nộp nửa thuế. Diên Hựu bắt nộp toàn phần, do đó dân chúng oán và mưu phản. Diên Hựu phát hiện ra bèn giết người cầm đầu là Lý Tự Tiên, dư đảng của Lý Tự Tiên là Đinh Kiến nổi dậy đánh bại rồi tiêu diệt Diên Hựu, chiếm cứ Giao Châu.
 Phùng Tử Du
Phùng Tử Du là tướng trấn thủ Quảng Châu đời Đường, khi Lưu Diên Hựu bị quân của Đinh Kiến vây hãm đã phái sứ giả đến Quảng Châu cầu cứu, tuy nhận lời nhưng Tử Du lại không hành động vì trước đây có sự ganh ghét với Diêu Hựu, vì thế mà Đinh Kiến phá được thành Tống Bình.
 Tào Huyền Tĩnh
Tào Huyền Tĩnh (có thuyết ghi là Tào Trực Tĩnh), giữ chức Tư mã Quế Châu, được vua Đường Duệ Tông hạ lệnh đem binh trấn áp Đinh Kiến, Tĩnh tổ chức tấn công tổng lực bất ngờ khiến Đinh Kiến không kịp xoay xở nên bại mà bị chém chết.
 Lưu Hựu
Lưu Hựu làm An Nam đô hộ đời nhà Đường, nhà giàu có lớn, mỗi lần nuôi gà lợn, có chết con nào, bắt đày tớ bồi thường gấp đôi và chẳng bao giờ ăn một món gì ngon.
 Dương Tư Húc
Dương Tư Húc, có thuyết nói là Dương Tư Miễn, giữ chức Tả giam môn Vệ tướng quân, được lệnh vua Đường Huyền Tông cùng quan đô hộ An Nam là Nguyên Sở Khánh đem binh sang đánh dẹp mai Thúc Loan.
 Quang Sở Khách (722 - 724)
Quang Sở Khánh, có sách ghi là Nguyên Sở Khánh, người Giang Lăng. Đầu niên hiệu Khai Nguyên (713) đổi ra làm An Nam đô hộ, cùng Dương Tư Húc dẹp yên loạn Mai Thúc Loan
 Tống Chi Đễ
Tống Chi Đễ là em của Tống Chi Vấn, từng làm Kiếm Nam Tiết độ sứ và Thái Nguyên doãn, bị tội đày ra quận Chu Diên. Nhân gặp loạn Mai Thúc Loan, Đễ mộ được 8 người tráng sĩ mặc áo giáp dày, kéo đến tận chân thành mà hô to rằng: "Hễ bọn người Lèo hành động tức thì giết chết"; 700 quân đều phục xuống không dám đứng dậy, nhờ đó góp phần bình định được phản quân. Vua Đường liền xá tội cho Đễ, bổ nhiệm chức Giao Châu tổng quản
 Đỗ Minh Cừ
Đỗ Minh Cừ người Dương, cuối đời Cảnh Long nhà Đường (709), làm quan Uý quận Tế Nguyên. Một hôm, Cừ nằm chiêm bao thấy đi vào một phủ đường, gặp một người mặc áo xanh, vái chào rất cung kính và nói rằng: "Ông sẽ làm An Nam đô hộ, tôi là dân An Nam, nên đến đây chào mừng trước, xin ông hãy giữ gìn quí thể". Sau quả nhiên, Minh Cừ được Đường Trung Tông cử làm An Nam đô hộ.
 Hà Lý Quang
Hà Lý Quang người Quế Châu, năm Thiên Bửu thứ 10 (751) làm An Nam đô hộ, đem quân đánh Vân Nam, thu phục thành An Ninh, dựng lại trụ đồng của Mã Viện để định cương giới.
 Trương Thuận
Trương Thuận giữ chức An Nam đô hộ thời Đường Túc Tông.
 Trương Bá Nghi (767 - 777)
Trương Bá Nghi là con Trương Thuận, làm An Nam Kinh lược sứ đời nhà Đường, bắt đầu đắp thành Đại La.
 Khang Khiêm
Khang Khiêm vốn là lái buôn ở phương Bắc, làm An Nam đô hộ.
 Triều Hoành (761 - 767)

Triều Hoành, có sách ghi là Trào Hành hoặc Tiều Hành người Nhật Bản, tự Cự Khanh, sinh ở Yamato thuộc Đại Hòa quốc, là hậu duệ của dòng dõi quý tộc có nguồn gốc từ Thiên hoàng Kōgen. Trong khoảng niên hiệu Khai Nguyên (713-741) đem hóa phẩm đến triều kiến, hâm mộ phong hóa Trung Hoa, nhân đó lưu lại, đổi tên là Triều Hoành, nhiều lần sang sứ Trung Quốc. Năm Vĩnh Thái (765) đời vua Đường Đại Tông, Triều Hoành được cử làm An Nam đô hộ. Thời ấy có quân Mán xâm phạm cảnh giới hai châu Đức Hoá và Long Vũ, vua xuống chiếu khiến Triều Hoành qua dẹp yên.
 Phụ Lương Giao
Phụ Lương Giao năm Kiến Trung thứ 3 đời Đường Đức Tông (782) làm An Nam đô hộ. Lúc ấy, Tư Mã Diễn Châu là Lý Mạnh Thu và Thứ Sử Phong Châu là Lý Bỉ Ngạn làm phản, tự xưng An Nam Tiết độ sứ, đều bị Lương Giao bắt chém.
 Lý Mạnh Thu
Lý Mạnh Thu vốn giữ chức Tư Mã ở Diễn Châu, cùng Thứ sử Phong Châu là Lý Bỉ Ngạn tạo phản, tự xưng là An Nam Tiết độ sứ, bị Phụ Lương Giao dẹp yên.
 Lý Bỉ Ngạn
Lý Bỉ Ngạn nguyên là Thứ sử Phong Châu, liên minh với Diễn Châu Tư Mã là Lý Mạnh Thu tạo phản, tự xưng là An Nam Tiết độ sứ, bị Phụ Lương Giao dẹp yên.
 Cao Chính Bình (790 - 791)

Cao Chính Bình vốn là Hiệu uý châu Vũ Định, do lập công giúp Kinh lược sứ Trương Bá Nghi đánh bại quân Chà Và ở Chu Diên nên được thăng chức An Nam kinh lược sứ, do sưu cao thuế nặng nên người hào phú ở Phong châu là Phùng Hưng nổi lên đem quân vây hãm phủ. Chính Bình do lâu ngày không phá được nên lo phẫn mà sinh bệnh ở lưng mà chết.
 Trương Ứng
Trương Ứng làm An Nam kinh lược sứ, chết đương lúc tại chức. Kẻ tá nhị là Lý Nguyên Độ, dùng binh lực uy hiếp châu huyện làm phản. Tướng nhà Đường là Lý Phục dụ bắt được Nguyên Độ, cõi Nam trở lại yên lặng.
 Lý Nguyên Độ
Lý Nguyên Độ là kẻ tá nhị dưới quyền An Nam kinh lược sứ Trương Ứng, sau khi Trương Ứng chết thì nổi dậy tạo phản, kết cục bị tướng nhà Đường là Lý Phục đánh tan.
 Lý Phục
Lý Phục là võ tướng, được vua Đường cử sang An Nam dẹp loạn Lý Nguyên Độ, vỗ yên dân chúng được phong làm Tiết độ sứ Lĩnh Nam, Phục dạy dân An Nam làm nghề nung ngói, người Nam biết làm ngói là khởi nguồn từ đây

 Lý Tiến (923 - 931) hoặc (930 -931)
Lý Tiến xuất thân không rõ, theo Tiết độ sứ Lưu Nghiễm (sau là Lưu Nham) làm tướng và quan lại cho Thanh hải quân, trở thành một trong những công thần khai quốc của nhà Nam Hán. Ông cùng Lý Khắc Chính vâng lệnh Nam Hán Cao Tổ sang bình định Tĩnh hải quân, đánh bắt Khúc Thừa Mỹ về giam ở Phiên Ngung rồi trực tiếp cai trị vùng đất này. Đầu năm 931, ông và quân Nam Hán đồn trú tại địa phương bất ngờ bị quân của Dương Đình Nghệ đánh bại phải bỏ trốn về nước, sau bị vua Nam Hán bắt giết vì tội hèn nhát.
 Trần Bảo (931)
 Dương Đình Nghệ (931 - 937)

 Kiều Công Tiễn (938)

Lưu Hoằng Tháo (937 - 938)

Vạn Vương Lưu Hoằng Tháo là hoàng tử thứ 9 của Nam Hán Cao Tổ, khi Kiều Công Tiễn bị Ngô Quyền đem quân đánh dẹp đã cầu cứu nhà Nam Hán, Nam Hán Cao Tổ lập tức cải phong Lưu Hoằng Tháo làm Giao Vương dẫn binh tiến sang Tĩnh Hải quân tiếp ứng. Tuy nhiên, con rể Dương Đình Nghệ là Ngô Quyền đã nhanh chóng diệt được họ Kiều rồi bố trí trận địa cọc trên sông Bạch Đằng mai phục sẵn, quân Nam Hán bị đánh bại hoàn toàn, Lưu Hoằng Tháo bị trúng bẫy tử trận. Ngô Quyền tự xưng vương, chính thức chấm dứt thời kỳ Bắc thuộc.
Tiền Hoằng Soạn

Thời Minh (1406 - 1427)
Tướng lĩnh và quan lại người Hán

Tướng lĩnh và quan lại người Việt

Tướng lĩnh Ai Lao

Danh sách tướng lĩnh tham chiến các thời: Tống - Nguyên - Thanh

Nhà Tống (980-981) và (1075-1077)
Tướng lĩnh nhà Tống:
 Hầu Nhân Bảo

Hầu Nhân Bảo người Bình Dao - Phần Châu, con của Thái sư Hầu Ích, công cán ở Ung Châu suốt chín năm. Năm 980, nhân việc Giao Chỉ quận vương Đinh Bộ Lĩnh bị hành thích, Nhân Bảo dâng Thủ Giao Châu Sách (取交州策 - Kế sách lấy Giao Châu) và dâng thư xin về tận cửa khuyết để tâu vua tình hình có thể lấy được Giao Châu. Tuy nhiên, Tống Thái Tông lại nghe theo lời bàn của Lư Đa Tốn, không gọi Nhân Bảo về cửa khuyết, mà để lại ở thành Ung Châu, chuẩn bị binh mã sang đánh Lê Hoàn, phong làm Giao Châu thủy lục kế độ chuyển vận sứ, thành lập Giao Châu hành doanh. Khi xuất quân sang Giao Châu, ban đầu Hầu Nhân Bảo đắc thế, sau bị Lê Hoàn đánh bại, bị giết cùng thủy quân trên sông, Tống Thái Tông truy tặng chức Công bộ thị lang.
 Tôn Toàn Hưng
 Lưu Trừng
 Trần Khâm Tộ
 Triệu Phụng Huân
 Quách Quân Biện
Giả Thực
 Cận Thần
 Vương Soạn
 Chu Vị
 Thẩm Khởi
 Lưu Di
 Tô Giam

Tô Giam (có tài liệu phiên âm là Tô Giám) tự Tuyên Phủ, người huyện Tấn Giang, Tuyền Châu. Giam là Tri châu Ưng châu, khi bị quân Giao Chỉ vây hãm đã cho người đến Quảng Tây cầu cứu Đô giam Trương Thủ Tiết. Tuy nhiên quân của Trương Thủ Tiết bị quân Giao Chỉ tiêu diệt toàn bộ, Giám giữ thành cố thủ không chịu đầu hàng. Quân của Lý Thường Kiệt đánh đến hơn 40 ngày, chồng bao đất trèo lên thành, thành bèn bị hạ. Giám cho gia thuộc 36 người chết trước, chôn xác vào hố, rồi châm lửa tự đốt chết. Giam tuyển dũng sĩ đẩy thuyền ra đánh trả, giết được 2 tướng của quân Nam. Người trong thành cảm ân nghĩa của Giám, không một người nào chịu hàng, giết hết hơn 5 vạn 8 nghìn người, cộng với số người chết ở các châu Khâm, Liêm thì đến hơn 10 vạn, quân Giao Chỉ bắt sống người ba châu ấy đem về. Vua Tống truy tặng Giám là Phụng quốc quân tiết độ sứ, thụy là Trung Dũng, cho một khu nhà lớn ở kinh thành, 10 khoảnh ruộng tốt cho thân tộc 7 người làm quan, cho con là Nguyên chức Cáp môn chi hậu.
 Tô Tử Nguyên
Tô Tử Nguyên là con trưởng của Tô Giam, giữ chức Quế Châu tư hộ, nhân việc công đem theo vợ con đến thăm cha, muốn trở về thì địch đến. Giam nghĩ rằng khó lòng giải thích cặn kẽ, ắt bị hiểu lầm quan giữ thành lại đưa gia đình ra khỏi thành, bèn sai một mình Tử Nguyên ra đi, giữ vợ con của anh ta lại. Sau chiến tranh, Nguyên được phong chức Tây đầu cung phụng quan, Các môn chi hậu, sau đổi thụ phong Điện trung thừa, Thông phán Ung Châu
 Tô Tử Minh
Tô Tử Minh là con thứ Tô Giam, cùng cha tử thủ thành Ưng Châu
 Tô Tử Chính
Tô Tử Chính là con út Tô Giam, cùng cha tử thủ thành Ưng Châu
 Tô Quảng Uyên
Tô Quảng Uyên là con trưởng Tô Tử Nguyên, cháu nội Tô Giam, cùng ông nội và 2 chú tử thủ thành Ưng Châu
 Tô Trực Ôn
Tô Trực Ôn là con thứ Tô Tử Nguyên, cháu nội Tô Giam, cùng ông nội và 2 chú tử thủ thành Ưng Châu
 Trương Thủ Tiết
Trương Thủ Tiết nguyên giữ chức Đô giám Quảng Tây, khi quân của Lý Thường Kiệt từ Giao Chỉ kéo sang tập kích các châu Khâm, Liêm, Ưng đã đưa quân sang tiếp ứng cho các châu này. Lý Thường Kiệt đón đánh ở cửa ải Côn Lôn phá tan được, chém Thủ Tiết tại trận.
 Tống Cầu
 Nguyên Dụ
 Trương Biện
 Hứa Dự
 Vương Trấn
 Lý Hiến
 Quách Quỳ

Quách Quỳ tự Trọng Thông, tổ tiên là người gốc Cự Lộc, sau di cư tới Lạc Dương, con trai thứ của Quách Bân, một danh tướng của Bắc Tống. Năm Hi Ninh thứ 9 đời Tống Thần Tông giữ chức Chiêu thảo sứ cùng Triệu Tiết đem 10 vạn quân sang đánh Giao Chỉ tới sông Như Nguyệt, nhưng không thể tiến quân xa hơn nữa và cuối cùng phải rút về. Ông bị giáng chức xuống thành tả vệ tướng quân và sau đó bị buộc hưu trí, an cư tại gia 10 năm.
 Triệu Tiết

Triệu Tiết tự Công Tài, người Y Chánh, Cung Châu, từng làm Chiêu thảo phó sứ, theo Chiêu thảo sứ Quách Quỳ sang đánh Giao Chỉ. Năm 1076, có chiếu lấy Tiết làm An Nam hành doanh kinh lược, Chiêu thảo sứ, tổng thống 9 tướng quân đi đánh, lấy trung quan Lý Hiến làm phó. Tiết cùng Hiến nghị luận không hợp, bèn xin bãi Hiến. Tống Thần Tông hỏi ai có thể thay thế, Tiết cho rằng Quách Quỳ lão luyện việc biên thùy, tự nguyện làm trợ thủ; vì thế triều đình lấy Quỳ làm Tuyên phủ sứ, Tiết làm phó. Sau nhiều tháng cầm cự, quân Tống không thể vượt sông, chủ tướng Quách Quỳ chấp nhận giảng hòa, đưa quân trở về. Nhờ Quỳ nhận tội tự ý nghị hòa và chịu biếm chức, Tiết chỉ bị kết tội không lập tức dẹp giặc, giáng làm Trực Long Đồ các, Tri Quế Châu. Sau đó được trả lại hư hàm Thiên Chương các đãi chế, chức Quyền Tam tư sứ.
 Dương Tiến Tùng
 Tư Kỷ
 Thế Cư
 Yên Đạt
 Nhâm Khởi
 Khúc Trân
Tướng lĩnh người Việt:
 Lưu Ưng Kỷ
 Nùng Thiện Mỹ

Đế quốc Mông Cổ (1258) và nhà Nguyên (1282-1288)
Tướng lĩnh quan lại nhà Nguyên:

Hoàng thân quốc thích người Việt:
 Trần Di Ái
 Trần Ích Tắc
 Trần Kiện
 Trần Văn Lộng
 Trần Tú Viên
 Trần Khánh Dư
Lê Tắc
 Lê An
 Trần Dục

Nhà Thanh (1788-1789)
Tướng lĩnh nhà Thanh:
 Tôn Sĩ Nghị

 Sầm Nghi Đống

 Ô Đại Kinh

 Hứa Thế Hanh

 Thượng Duy Thăng

 Trương Triều Long

 Lý Hóa Long

 Hình Đôn Hành

 Phúc Khang An

 Tôn Vĩnh Thanh

Tướng lĩnh người Việt:
 Lê Duy Chỉ

 Hoàng Phùng Nghĩa

Xem thêm
Bắc thuộc
Bắc thuộc lần 1
Hành chính Việt Nam thời Bắc thuộc lần 1
Bắc thuộc lần 2
Hành chính Việt Nam thời Bắc thuộc lần 2
Bắc thuộc lần 3
Hành chính Việt Nam thời Bắc thuộc lần 3
Bắc thuộc lần 4
Hành chính Việt Nam thời Bắc thuộc lần 4
Thời kỳ tự chủ Việt Nam

Tham khảo

Thư mục

Thư tịch Trung Quốc
Tư Mã Thiên, Sử ký
Ban Cố, Hán thư
Phạm Diệp, Hậu Hán thư
Tục Hán thư chí
Đông Quan Hán ký
Trần Thọ, Tam quốc chí
Thường Cừ, Hoa Dương quốc chí
Tập Tạc Xỉ, Hán Tấn xuân thu
Vương Phạm, Giao Quảng nhị châu xuân thu
Lưu Nghĩa Khánh, Thế thuyết tân ngữ
Phòng Huyền Linh, Tấn thư
Thẩm Ước, Tống thư
Tiêu Tử Hiển, Nam Tề thư
Diêu Tư Liêm, Lương thư
Thôi Hồng, Thập lục quốc Xuân Thu
Diêu Tư Liêm, Trần thư
Lý Diên Thọ, Nam sử
Âu Dương Tuân, Nghệ văn loại tụ
Ngụy Trưng, Tùy thư
Hứa Tung, Kiến Khang thực lục
Lưu Hú, Cựu Đường thư
Âu Dương Tu, Tân Đường thư
Tiết Cư Chính, Cựu Ngũ Đại sử
Âu Dương Tu, Tân Ngũ Đại sử
Lịch Đạo Nguyên, Thủy kinh chú
Tăng Cổn, Giao châu ký
Miêu Cung, Giao Quảng ký
Tư Mã Quang, Tư trị thông giám
Nhạc Sử, Thái bình hoàn vũ ký
Hám Nhân, Thập tam châu chí
Âu Đại Nhậm (1554), Bách Việt tiền hiền chí - Lĩnh Nam di thư
Trương Đình Ngọc, Minh sử
Ngô Nhâm Thần, Thập quốc xuân thu
Nghiêm Khả Quân, Toàn tam quốc văn
Quách Chấn Đạc, Trương Tiếu Mai. Việt Nam thông sử, nhà xuất bản Đại học Nhân dân Trung Quốc

Thư tịch Việt Nam
Đại Việt sử lược
An Nam chí lược
Đại Việt sử ký toàn thư
Việt sử tiêu án
Lê Quý Đôn, Đại Việt thông sử
Khâm Định tứ khố toàn thư
Lam Sơn thực lục
Quốc sử quán triều Nguyễn, Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục
Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược.
Phạm Văn Sơn, Việt sử toàn thư. Sài Gòn, 1960
Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh (1991), Lịch sử Việt Nam, tập 1, Nhà xuất bản Đại học và giáo dục chuyên nghiệp
Viện Sử học (1988), Biên niên lịch sử cổ trung đại Việt NamĐào Duy Anh (2005), Đất nước Việt Nam qua các đời, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
Đào Duy Anh (2005), Lịch sử cổ đại Việt Nam, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Trần Quốc Vượng (Chủ biên), Lịch sử quân sự Việt Nam - Tập 2: Đấu tranh giành độc lập tự chủ (từ năm 179 TCN đến năm 938), Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, 2001
 Đỗ Đức Hùng, Nguyễn Đức Nhuệ, Trần Thị Vinh, Trương Thị Yến, Việt Nam những sự kiện lịch sử (từ khởi thủy đến 1858)''. Nhà xuất bản Giáo dục, 2001
Nguyễn Khắc Thuần (1993), Thế thứ các triều vua Việt Nam. Chương II - Thế thứ thời Bắc thuộc. Nhà xuất bản Giáo dục, 2002

Liên kết ngoài
Nghiên cứu lịch sử - Nghi vấn lịch sử thời Bắc thuộc
Quan đô hộ Trung Hoa ở Việt Nam
Những cuộc khởi nghĩa đánh giặc Hán của dân Việt
Khảo thuật về cổ tịch có liên quan đến Việt Nam thuộc các triều đại ở Trung Quốc

Bắc thuộc
Lịch sử Trung Quốc
Quan hệ Việt Nam – Trung Quốc
Lịch sử Việt Nam


title: Leucania nohirae

text:
Leucania nohirae là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

N


title: Bảo tàng Kính màu, Kraków

text:
Bảo tàng Kính màu, Kraków (tiếng Ba Lan: Muzeum Witrażu w Krakowie) là một tổ chức văn hóa kết hợp xưởng làm kính màu, tọa lạc tại số 23 Đại lộ Zygmunt Krasiński, thành phố Kraków, Ba Lan.

Lược sử hình thành
Bảo tàng Kính màu nằm trong một tòa nhà được xây dựng vào năm 1906–1907 theo sáng kiến của Stanisław Gabriel Żeleński, chủ sở hữu của xưởng kính màu lúc bấy giờ. Với sự hỗ trợ của kiến trúc sư Ludwik Wojtyczko, Żeleński đã thiết kế ngôi nhà chung cư theo cách phù hợp nhất với nhu cầu của một xưởng kính màu.

Bảo tàng Kính màu được thành lập vào năm 2004 theo sáng kiến của Piotr Ostrowski, nhằm tạo ra một "bảo tàng sống" mang lại không gian tham quan đan xen với xưởng kính màu vẫn đang hoạt động.

Triển lãm
Tại Bảo tàng Kính màu, khách tham quan có cơ hội theo dõi các nghệ sĩ không ngừng làm việc, tìm hiểu từng bước của toàn bộ quy trình tạo ra một cửa sổ kính màu và xem công việc của các dự án hiện tại trông như thế nào.

Bảo tàng Kính màu cũng có một không gian triển lãm thuần túy bao gồm các tác phẩm lịch sử và hiện đại. Địa điểm này có một kho lưu trữ phong phú chứa nhiều bản phác thảo, bản vẽ, thiết kế kính màu làm bằng tay và các tác phẩm làm sẵn. Đây là bộ sưu tập phong phú nhất ở Ba Lan liên quan đến nghệ thuật kính màu. Bảo tàng cũng tổ chức các cuộc triển lãm tạm thời và quảng bá kính đương đại.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bảo tàng Ba Lan
Khởi đầu năm 1906 ở Áo-Hung


title: Pherotesia lima

text:
Pherotesia lima là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pherotesia


title: Khoai tây Vitelotte

text:
Khoai tây Vitelotte, (còn được gọi là Vitelotte noire, Négresse   hoặc Truffe de Chine), là một loại khoai tây xanh tím có vị ngon của Pháp. Nó đã được trồng ở Pháp ít nhất là từ đầu thế kỷ 19.

Miêu tả
Khoai tây Vitelotte có màu xanh đậm, gần như đen, da và thịt màu xanh tím đậm; chúng có hương vị hạt dẻ đặc trưng và mùi hạt dẻ. Màu sắc của khoai tây vẫn lưu lại trong quá trình chế biến thức ăn, và là do các sắc tố tự nhiên trong nhóm flavonoid anthocyanin. Cây trưởng thành muộn và, so với các giống hiện đại, năng suất tương đối thấp. Củ được kéo dài với đôi mắt trũng; chúng có da dày, và do đó giữ được tốt.

Từ nguyên
Từ tiếng Pháp   bắt nguồn từ  cổ, có nghĩa là " dương vật " ( hiện đại của Pháp), bằng cách tương tự với hình dạng của củ. Sự xuất hiện đầu tiên của từ này là từ năm 1812.

Lịch sử
Trong các mô tả ban đầu, vitelotte không nhất thiết phải có màu tím. Trong một nguồn từ năm 1817, sáu giống khoai tây được liệt kê là có sẵn tại thị trường của Les Halles; trong số đó có cả vitelotte và violette ("violet"). Một chuyên luận về nông nghiệp xuất bản năm 1863 liệt kê năm màu có thể có cho vitelotte: trắng, vàng, hồng, đỏ và tím. Năm 1873, Alexandre Dumas đã viết trong cuốn Grand dictnaire de ẩm thực của mình:

Hình ảnh

Tham khảo

Giống khoai tây


title: Calonotos helymus

text:
Calonotos helymus là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Calonotos


title: Người Avar Pannonia

text:
Người Avar Pannonia là một nhóm người du mục Âu-Á không rõ nguồn gốc vào đầu thời kỳ Trung Cổ. Cái tên Avar Pannonia được đặt theo Bồn địa Pannonia nơi họ cuối cùng đã định cư, được sử dụng để phân biệt với người Avar ở vùng Kavkaz – nhóm người có thể có hoặc không có liên quan.

Chú thích


title: Cấu trúc quyền lực

text:
Cơ cấu quyền lực là một hệ thống ảnh hưởng tổng thể giữa bất kỳ cá nhân nào và mọi cá nhân khác trong bất kỳ nhóm người được chọn nào. Một mô tả về cấu trúc quyền lực sẽ nắm bắt cách thức phân chia quyền lực hoặc quyền hành giữa những người trong các nhóm như chính phủ, quốc gia, tổ chức, tổ chức hoặc xã hội. Các cấu trúc như vậy được quan tâm cho các lĩnh vực khác nhau, bao gồm xã hội học, chính phủ, kinh tế và kinh doanh. Một cấu trúc quyền lực có thể được xây dựng chính thức và có chủ ý để tối đa hóa các giá trị như tính công bằng hoặc hiệu quả, như trong một tổ chức phân cấp trong đó mọi thực thể, ngoại trừ một thực thể, phụ thuộc vào một thực thể khác. Ngược lại, cấu trúc quyền lực có thể là một tập hợp vai trò không chính thức, chẳng hạn như các cấu trúc được tìm thấy trong hệ thống phân cấp thống trị trong đó các thành viên của một nhóm xã hội tương tác, thường rất tích cực, để tạo ra một hệ thống xếp hạng. Một nền văn hóa được tổ chức theo một hệ thống phân cấp thống trị là một nền văn hóa thống trị, đối lập với một nền văn hóa hợp tác bình đẳng. Một nhóm hữu hình, ưu thế hoặc ưu tú nắm giữ quyền lực hoặc quyền lực trong một cơ cấu quyền lực thường được gọi là Cơ sở. Các cấu trúc quyền lực là chất lỏng, với những thay đổi xảy ra liên tục, chậm hoặc nhanh, phát triển hoặc cách mạng, hòa bình hoặc dữ dội.

Xem thêm

 Chế độ chuyên chế, trong đó công dân được kỳ vọng sẽ dành sự phục tùng tuyệt đối cho chính quyền và thường được cho phép rất ít để không có quyền tự do.
 Biopower, quốc gia quy định các đối tượng của họ thông qua vô số các kỹ thuật để chinh phục các cơ quan và kiểm soát dân số
 Lý thuyết ưu tú
 Tham gia trực tuyến
 Chế độ tài phiệt, một tổ chức cai trị và thống trị bởi một nhóm nhỏ các thành viên giàu có nhất

Tham khảo

Cơ cấu tổ chức
Xã hội
Quyền lực (xã hội và chính trị)
Quản lý
Phân cấp


title: Lester R. Ford

text:
Lester Randolph Ford Sr. (25 tháng 10 năm 1886 – 11 tháng 11 năm 1967) là một nhà toán học người Mỹ, biên tập viên của American Mathematical Monthly từ 1942 đến 1946, và là Chủ tịch Hiệp hội Toán học Hoa Kỳ từ 1947 đến 1948.

Vòng tròn Ford được đặt theo tên ông. Ông là cha đẻ của L. R. Ford Jr.

Bằng cấp đầu tiên của Ford, Cử nhân Sư phạm, đến từ một trường học bình thường ở Missouri. Sau đó, ông theo học Đại học bang Missouri, tốt nghiệp cử nhân năm 1911. Đối với công việc sau đại học, ông đã đến Đại học Missouri, Columbia và Đại học Harvard vào năm 1912 và 13. Ford sau đó được gọi tới Scotland, nơi vào năm 1914, ông là giảng viên toán học tại Đại học Edinburgh. Các trò chơi cờ vua trong khuôn viên trường đã mang lại cho Ford một số liên hệ xã hội và danh tiếng. Năm 1915, Ford đã xuất bản An Introduction to the Theory of Automorphic Functions như là Edinburgh Mathematical Tract # 6.

Trở về Harvard vào năm 1917, Ford đã được trao bằng tiến sĩ. cho luận án Rational Approximations to an Irrational Complex Number.

Sau đó, Ford gia nhập khoa của Học viện Rice tại Houston, Texas. Ở đó, ông kết hôn với Marguerite Eleanor John vào ngày 15 tháng 6 năm 1924.

Di chuyển về phía bắc đến Chicago, Ford giảng dạy tại Armor Armor, sớm trở thành Học viện Công nghệ Illinois. Từ đó, ông đi đến biên tập tờ The American Math Toán hàng tháng trong Thế chiến II. Ford là chủ tịch của Hiệp hội toán học Hoa Kỳ năm 1947-8.

Năm 1964, MAA đã công nhận sự đóng góp của ông cho toán học bằng cách thành lập Giải thưởng Lester R. Ford cho các tác giả của các bài báo xuất sắc được xuất bản trên Tạp chí Toán học hoặc American Mathematical Monthly. (Giải thưởng hiện được gọi là Giải thưởng Paul R. Halmos - Lester R. Ford.) Sinh viên tiến sĩ của ông bao gồm Edwin Beckenbach.

Tham khảo

Cựu sinh viên Đại học Harvard
Mất năm 1967
Sinh năm 1886


title: Xanthorhoe ochracea

text:
Xanthorhoe ochracea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Xanthorhoe


title: Danh sách quân chủ Ba Lan

text:
Dưới đây là danh sách những người cai trị các thế chế quân chủ ở Ba Lan từ khoảng giữa thế kỷ thứ 10 cho đến năm 1795, từ các Công tước và Vương công (từ khoảng giữa thế kỷ 10 và 14), xen lẫn với các vị vua (khoảng từ thế kỷ 11 cho đến 18). Vào những thế kỉ cuối cùng của thời kỳ quân chủ ở Ba Lan (từ thế kỷ 16 đến thế kỷ 18), việc lựa chọn vua chúa ở Ba Lan diễn ra thông qua việc bầu cử của một hội đồng nhất định khiến cho nước này trở thành nước có việc truyền ngôi vua đặc biệt nhất ở châu Âu khi đó.

Người cai trị đầu tiên của Ba Lan mà những nguồn sử liệu có thể kiểm chứng và xác thực đựợc là Miesko I. Ông cũng được cho là đã bắt đầu quá trình công giáo hóa Ba Lan thông qua việc chấp nhận làm lễ rửa tội vào năm 966. Người kế vị ông, Boleslaw I, bành trướng lãnh thổ Ba Lan và tự mình xưng vua vào năm 1025, qua đó trở thành vị vua đầu tiên của Ba Lan. Nhà Piast trong thời kỳ cai trị của mình có xưng vua chúa xen lẫn với xưng công tước (xen lẫn với thời kỳ cai trị của xứ Bohemia). Với cái chết của Casimir III, thời kỳ cai trị của nhà Piast đến hồi cáo chung. Nhánh Anjou của gia tộc nhà Capet tiếp nối nhà Piast cai trị Ba Lan. Sau đó, với việc kết hôn của con gái của Lajos I, Jadwiga với Jogaila, Đại Công tước xứ Litva và cũng là công tước Pagan cuối cùng của Litva. Sau khi ông làm lễ rửa tội theo truyền thống Thiên chúa giáo, Jogaila, với tên mới là Władysław II, đăng quang ngôi vua Ba Lan. Với việc Liên minh Krewo được thiết lập sau đó, liên minh cá nhân giữa Ba Lan và Litva chính thức được thành lập.

Ba Lan sau này bước vào thời kỳ hoàng kim về kinh tế, chính trị và văn hóa sau một thời gian ngắn khủng hoảng (1444 - 1447). Với việc ký kết Liên minh Lublin với Đại Công quốc Litva dưới thời Zygmunt II của Ba Lan, kỷ nguyên hoàng kim của Ba Lan kết thúc. Khi ông mất mà không có con nối dõi, Ba Lan bước vào thời kỳ quân chủ tuyển cử, với nhiều vị vua nước ngoài được bầu chọn và công nhận, ví dụ như Henri III của Pháp hay Stefan Báthory của Hungary. Nhà Vasa về sau cai trị Thịnh vương chung và đạt được nhiều thành tựu về đối nội cũng như đối ngoại, mặc dù có không ít những sai lầm về ngoại giao.

Giữa hai giai đoạn cai trị của hai gia tộc Vasa và Wettin là sự cai trị của Jan III Sobieski, một quý tộc nhà Sobieski. Ông là một vị trướng tài năng nhưng lại thất bại trong việc cải cách nền chính trị của Khối Thịnh vượng chung. Dưới thời kỳ cai trị của nhà Wettin sau đó, Khối thịnh vượng chung ngày càng phụ thuộc vào các nước lân bang như Tuyển hầu quốc Sachsen và Đế quốc Nga. Stanislaus II, vị vua cuối cùng của Khối, cố gắng cải cách Khối Thịnh vượng chung, nhưng thất bại và Liên bang Ba Lan-Litva chấm dứt sự tồn tại của mình sau hơn hai thế kỷ tồn tại.

Dưới thời kỳ chiến tranh của Napoleon, Công quốc Warszawa được thành lập và tồn tại với tư cách là một nhà nước vệ tinh của Pháp. Người cai trị duy nhất của Công quốc là Friedrich August I. Sau khi thua trận trong Chiến tranh với Nga, Nga và Phổ chiếm đóng lãnh thổ Công quốc và đến năm 1815, Công quốc chính thức bị xóa tên khỏi bản đồ châu Âu sau sự phân chia lãnh thổ nước này giữa Phổ và Nga. Sau này, khi Ba Lan được thành lập trở lại vào năm 1915, chế độ quân chủ bị bãi bỏ và nước Ba Lan lúc này quyết định theo thế chế Cộng hòa đại nghị.

Những người cai trị theo truyền thuyết

Bán truyền thuyết

Nhà Piast

Thời kỳ cát cứ (1138–1320)

Nỗ lực thống nhất Ba Lan (1295–1296)

Nhà Přemyslid

Nhà Piast (lần 2)

Nhà Anjou

Nhà Jagiellon

Thịnh vượng chung Ba Lan - Litva

Công quốc Warszawa

Những người yêu sách với ngai vàng Ba Lan

Không được hội đồng bầu cử chấp thuận

Cước chú

Tham khảo

 Duczmal M., Jagiellonowie. Leksykon biograficzny, Kraków 1996.
 Dybkowska A., Żaryn J., Żaryn M., Polskie dzieje. Od czasów najdawniejszych po współczesność, wyd. 2, Warszawa 1995.
 Gierowski J.A., Rzeczpospolita w dobie złotej wolności (1648–1763), Kraków 2001.
 Grodziski S., Polska w czasach przełomu (1764–1815), Kraków 2001.
 Grodziski S., Porównawcza historia ustrojów państwowych, Kraków 1998.
 Grzybowski S., Dzieje Polski i Litwy (1506–1648), Kraków 2000.
 Morby J.E., Dynastie świata. Przewodnik chronologiczny i genealogiczny, Kraków 1995, s. 261–263.
 Wyrozumski J., Dzieje Polski piastowskiej (VIII w.-1370), Kraków 1999.
 Zientara B., Henryk Brodaty i jego czasy, wyd. 2, Warszawa 1997.

Liên kết ngoài

 Górczyk, Wojciech, "Półksiężyc, orzeł, lew i smok. Uwagi o godłach napieczętnych Piastów" Histmag.org. 14 tháng 6 năm 2009

Vua Ba Lan
Ba Lan
Danh sách nhân vật Ba Lan


title: Sáng kiến Chiang Mai

text:
Sáng kiến Chiang Mai (tiếng Anh: Chiang Mai Initiative, viết tắt: CMI) là một thỏa thuận hoán đổi tiền tệ đa phương giữa mười thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Trung Quốc (bao gồm cả Hồng Kông), Nhật Bản và Hàn Quốc. Sáng kiến này được trích từ dự trữ ngoại hối nhà nước 120 tỷ đô la Mỹ và được khởi động vào ngày 24 tháng 3 năm 2010. Quỹ đó đã được mở rộng lên 240 tỷ đô la Mỹ vào năm 2012.

Sáng kiến bắt đầu như một loạt các thỏa thuận hoán đổi song phương sau khi các nước ASEAN+3 gặp nhau tại một cuộc họp thường niên của Ngân hàng Phát triển châu Á, vào ngày 6 tháng 5 năm 2000 tại Chiang Mai, Thái Lan. Sau cuộc khủng hoảng tài chính châu Á 1997, các nước thành viên khởi động sáng kiến này nhằm quản lý các vấn đề thanh khoản ngắn hạn trong khu vực và tránh phụ thuộc vào Quỹ Tiền tệ Quốc tế.

Thành viên
Bloomberg ước tính rằng các thành viên Sáng kiến Chiang Mai đã nắm giữ hơn 4,1 nghìn tỷ đô la Mỹ dự trữ ngoại hối trong năm 2009.

Ghi chú

Thư mục
 Grimes, William W., The Asian Monetary Fund Reborn? Implications of Chiang Mai Initiative Multilateralization (Asia Policy, January 2011)
 Lipscy, Phillip Y., Japan's Asian Monetary Fund Proposal (Stanford Journal of East Asian Affairs, Spring 2003)

Tham khảo

Tài liệu

Liên kết ngoài
 Hợp tác Tài chính Khu vực ASEAN+3

Thị trường ngoại hối
Chiang Mai
Luật năm 2006
Châu Á năm 2006
Thái Lan năm 2006


title: Cryphia alboscapulata

text:
Cryphia alboscapulata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cryphia


title: Oriphatnus triangulifer

text:
Oriphatnus triangulifer là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Oriphatnus


title: USS Snapper (SS-185)

text:
USS Snapper (SS-185) là một  được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo vào nữa sau thập niên 1930. Nó là chiếc tàu chiến thứ ba và là tàu ngầm thứ hai của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên họ Cá hồng (Lutjanidae). Nó đã phục vụ trong suốt Chiến tranh Thế giới thứ hai, thực hiện tổng cộng mười một chuyến tuần tra và đánh chìm bốn tàu Nhật Bản với tổng tải trọng 8.145 tấn. Con tàu được rút về làm nhiệm vụ huấn luyện từ cuối năm 1944, rồi ngừng hoạt động sau khi xung đột chấm dứt và cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào năm 1948. Snapper được tặng thưởng sáu Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế của lớp Salmon được cải tiến dựa trên lớp Porpoise Kiểu P-5 dẫn trước, là thế hệ tàu ngầm đầu tiên đạt được tốc độ  với một hệ thống động lực tin cậy, cho phép chúng hoạt động phối hợp với các thiết giáp hạm tiêu chuẩn trong đội hình hạm đội. Ngoài ra, tầm hoạt động  mà không cần tiếp thêm nhiên liệu cho phép chúng tuần tra đến tận vùng biển nhà Nhật Bản. Hệ thống động lực "tổng hợp" bao gồm bốn động cơ diesel, gồm hai chiếc vận hành trực tiếp trục chân vịt và hai chiếc để chạy máy phát điện dùng cho nạp ắc quy hay tăng tốc trên mặt nước.  Lườn tàu có cấu trúc vỏ kép một phần với hai đầu là vỏ đơn, vốn là một phiên bản hoàn thiện hơn của chiếc  và áp dụng thành công trên lớp Porpoise Kiển P-3 và P-5, kỹ thuật hàn đã được các xưởng tàu áp dụng rộng rãi cho toàn bộ cấu trúc con tàu.

Snapper có chiều dài , với trọng lượng choán nước khi nổi là  và khi lặn là . Nó được trang bị động cơ General Motors Kiểu 16-248 V16, công suất  mỗi chiếc. Vũ khí trang bị chính được tăng lên tám ống phóng ngư lôi , gồm bốn ống trước mũi và bốn ống phía đuôi, và được bổ sung máy tính dữ liệu ngư lôi để chúng hiệu quả hơn. Con tàu còn có một hải pháo 3 inch/50 caliber trên boong tàu và bốn súng máy M1919 Browning .30-caliber (7,62 mm).

Snapper được đặt lườn tại Xưởng hải quân Portsmouth ở Kittery Maine vào ngày 23 tháng 7, 1936. Nó được hạ thủy vào ngày 24 tháng 8, 1937, được đỡ đầu bởi bà Katharine R. Stark, phu nhân Chuẩn đô đốc Harold R. Stark, và được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 16 tháng 12, 1937 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Đại úy Hải quân F. O. Johnson.

Lịch sử hoạt động

1938 - 1941
Khởi hành từ Portsmouth, New Hampshire vào ngày 10 tháng 5, 1938 cho chuyến đi chạy thử máy huấn luyện, Snapper đã lần lượt viếng thăm Cuba, vùng kênh đào Panama, Peru và Chile trước khi quay trở về vào ngày 16 tháng 7, nơi nó tiến hành sửa chữa sau chạy thử máy. Nó được điều động gia nhập Hải đội Tàu ngầm 3 vào ngày 3 tháng 10, đặt căn cứ tại Balboa, Panama, và tham gia các đợt huấn luyện và thực hành hạm đội cho đến ngày 15 tháng 3, 1939. Nó được đại tu tại Xưởng hải quân Portsmouth cho đến ngày 9 tháng 5, rồi ghé đến Căn cứ Tàu ngầm Hải quân New London tại New London, Connecticut, trước khi được điều sang vùng bờ Tây, đi đến San Diego, California vào ngày 2 tháng 6. Nó khởi hành vào ngày 1 tháng 7 để đi sang Trân Châu Cảng, và tập trận hạm đội tại vùng biển quần đảo Hawaii. Nó được đại tu tại Xưởng hải quân Mare Island ở Vallejo, California từ ngày 1 tháng 12, 1939 đến ngày 1 tháng 3, 1940.

Quay trở lại San Diego, Snapper được điều động gia nhập Hải đội Tàu ngầm 6, rồi lên đường đi sang quần đảo Hawaii vào ngày 1 tháng 4, 1940, đi đến Trân Châu Cảng vào ngày 9 tháng 4. Ngoại trừ một chuyến đi đến trong tháng 10 và tháng 11, 1940, chiếc tàu ngầm ở lại vùng biển Hawaii tham gia các đợt thực hành huấn luyện và tập trận hạm đội cho đến ngày 3 tháng 5, 1941. Nó trải qua một đợt đại tu khác tại Mare Island, và sau khi hoàn tất đã gia nhập Hải đội Tàu ngầm 2 đặt căn cứ tại San Diego. Đến tháng 10, 1941, nó được điều sang tăng cường cho Lực lượng Tàu ngầm trực thuộc Hạm đội Á Châu, và đang hoạt động tại vùng biển Philippines khi Hải quân Đế Quốc Nhật Bản bất ngờ tấn công căn cứ Trân Châu Cảng vào ngày 7 tháng 12 khiến chiến tranh bùng nổ tại Mặt trận Thái Bình Dương.

1942

Chuyến tuần tra thứ nhất
Khởi hành từ Manila, Philippines vào ngày 19 tháng 12, 1941 cho chuyến tuần tra trong chiến tranh, Snapper hoạt động dọc theo tuyến hàng hải giữa Hong Kong và đảo Hải Nam cho đến ngày 8 tháng 1, 1942 khi nó hướng đến vịnh Davao ở phía Đông Nam đảo Mindanao, Philippines. Vào ngày 12 tháng 1, nó tấn công một tàu tiếp liệu Nhật Bản nhưng không thành công vì bị một tàu khu trục phản công. Đến ngày 24 tháng 1, nó lại tấn công một tàu tiếp liệu nhưng không có kết quả. Khi nó tiếp cận eo biển Bangka vào ngày 1 tháng 2, nó bị một tàu khu trục đối phương phát hiện, nhưng đợt tấn công bằng mìn sâu của đối phương không hiệu quả; nó đáp trả với hai quả ngư lôi nhưng không trúng mục tiêu. Nó kết thúc chuyến tuần tra khi đi đến Soerabaja, Java vào ngày 10 tháng 2, rồi tiếp tục đi đến Fremantle, Australia.

Chuyến tuần tra thứ hai
Khởi hành từ Fremantle vào ngày 6 tháng 3 cho chuyến tuần tra thứ hai tại vùng biển Tarakan ở phía Tây đảo Borneo, do không tìm thấy mục tiêu phù hợp, Snapper chuyển hướng đến vịnh Davao. Vào ngày 31 tháng 3, nó lần lượt phóng ba quả ngư lôi nhắm vào một tàu buôn vũ trang lớn từ khoảng cách , khiến đối thủ bị hư hại, và sau đó buộc phải lặn sâu để né tránh phản công từ một tàu hộ tống. Đêm hôm đó nó đi đến đảo Mactan để chất dỡ đạn dược và nhận lên tàu 46 tấn thực phẩm, rồi vận chuyển đến Corregidor đang bị quân đội Nhật Bản bao vây. Đến nơi vào ngày 4 tháng 4, nó chuyển số hàng hóa sang tàu cứu hộ tàu ngầm  trước khi giúp triệt thoái 27 người về Australia. Trên đường quay về căn cứ vào ngày 23 tháng 4, nó đi đến để trợ giúp cho tàu ngầm  gặp tai nạn hỏa hoạn tại phòng động cơ. Snapper đã kéo Searaven quay trở về Fremantle.

Chuyến tuần tra thứ ba
Trong chuyến tuần tra thứ ba tại các vùng biển Flores, eo biển Makassar và phía Tây biển Celebes từ ngày 29 tháng 5 đến ngày 16 tháng 7, Snapper không tìm thấy mục tiêu nào giá trị.

Chuyến tuần tra thứ tư
Trong chuyến tuần tra thứ tư tại khu vực biển Đông từ ngày 8 tháng 8 đến ngày 26 tháng 10, Snapper đã phóng hai quả ngư lôi tán công một tàu buôn vào ngày 19 tháng 8, nhưng buộc phải lặn xuống né tránh phản công từ một tàu hộ tống nên không thể xác định kết quả. Các mục tiêu khác tìm thấy đều ở khoảng cách quá xa hay vị trí không thuận lợi để tấn công.

1943

Chuyến tuần tra thứ năm, thứ sáu và thứ bảy
Sau các chuyến tuần tra thứ năm vào cuối năm 1942 và thứ sáu vào đầu năm 1943 không mang lại kết quả. Snapper trải qua một đợt đại tu trước khi xuất phát từ Trân Châu Cảng vào ngày 26 tháng 7, 1943 cho chuyến tuần tra thứ bảy tại khu vực phụ cận Guam. Sau khi phát hiện hai tàu buôn lớn neo đậu tại Apra Harbor, Guam, nó tuần tra phục kích bên ngoài cảng trong một tuần tiếp theo, khi các mục tiêu rời cảng vào ngày 27 tháng 8. Nó phóng ba quả ngư lôi vào một mục tiêu và một quả vào mục tiêu còn lại, và đã đánh chìm được tàu chở hành khách Tokai Maru (8.359 tấn) tại tọa độ . Đến ngày 2 tháng 9, chiếc tàu ngầm tiếp cận một đoàn năm tàu buôn được hai tầu hộ tống bảo vệ, và khi các tàu buôn đổi hướng tách ra xa, nó tấn công một tàu hộ tống bên mạn trái, đánh chìm được tàu frigate Mutsure ở vị trí khoảng  về phía Tây Bắc Truk thuộc quần đảo Caroline, tại tọa độ . Nó nhanh chóng rút lui khỏi hiện trường khi chiếc tàu hộ tống còn lại tấn công bằng mìn sâu. Đến ngày 6 tháng 9, nó lại tấn công một đoàn tàu vận tải khác, phóng ra ba quả ngư lôi nhưng tất cả đều bị trượt. Con tàu kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Trân Châu Cảng vào ngày 17 tháng 9.

Chuyến tuần tra thứ tám
Trong chuyến tuần tra thứ tám từ ngày 19 tháng 10 đến ngày 14 tháng 12 ngoài khơi đảo Honshū, Nhật Bản, trong bối cảnh biển động mạnh vào ngày 29 tháng 11, Snapper phát hiện một đoàn năm tàu buôn được hai tàu hộ tống bảo vệ. Một loạt ba quả ngư lôi phóng ra đã trúng đích hai quả, khiến cho tàu chở hàng Kenryu Maru (4.575 tấn) bốc cháy và đắm ngoài khơi Hachijō-jima, tại tọa độ . Con tàu kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Trân Châu Cảng, và trải qua một đợt đại tu.

1944

Chuyến tuần tra thứ chín
Xuất phát từ Trân Châu Cảng vào ngày 14 tháng 3, 1944 cho chuyến tuần tra thứ chín tại khu vực quần đảo Bonin, Snapper không tìm thấy mục tiêu phù hợp. Nó phát hiện một đoàn bao gồm 12 tàu vào ngày 24 tháng 3, và tấn công với tổng cộng tám quả ngư lôi và ghi được sáu quả trúng đích. Một tàu buôn đối phương đã bị hư hại, nhưng chiếc tàu ngầm không thể tiếp tục tấn công do biển động mạnh. Thời tiết bất lợi và hoạt động của tàu săn ngầm đối phương khiến nó không tấn công thêm mục tiêu nào khác, và quay trở về Midway vào ngày 29 tháng 4.

Chuyến tuần tra thứ mười
Trong chuyến tuần tra thứ mười từ ngày 27 tháng 5 đến ngày 21 tháng 7, Snapper làm nhiệm vụ tìm kiếm và giải cứu hỗ trợ cho các chiến dịch ném bom của Không lực xuống căn cứ Truk. Đang khi tuần tra trên mặt nước vào ngày 9 tháng 6, nó bất ngờ bị một máy bay đối phương tấn công và ném bom, khiến một thủy thủ tử trận, và nhiều người khác bị thương bao gồm hạm trưởng. Trong lúc lặn xuống né tránh, nó tiếp tục trúng bom; và khi con tàu quay trở lại mặt nước, lườn tàu chị áp lực của nó vẫn nguyên vẹn, nhưng một thùng dằn chứa nhiên liệu đã bị thủng. Nó tiến hành sửa chữa khẩn cấp rồi đi đến Majuro thuộc quần đảo Marshall vào ngày 13 tháng 6, nơi hai thủy thủ bị thương nặng được chuyển sang tàu tiếp liệu tàu ngầm . Sau khi được sửa chữa, nó tiếp tục chuyến tuần tra cho đến khi quay trở về Trân Châu Cảng vào ngày 21 tháng 7.

Chuyến tuần tra thứ mười một
Rời Trân Châu Cảng vào ngày 5 tháng 9 cho chuyến tuần tra thứ mười một, cũng là chuyến cuối cùng, tại khu vực quần đảo Bonin, vào ngày 1 tháng 10, Snapper bắt gặp một đoàn hai tàu buôn được một tàu hộ tống. Loạt ngư lôi nó phóng ra đã đánh chìm tàu rải mìn duyên hải Ajiro (720 tấn) và tàu chở hành khách Seian Maru (1.990 tấn) ở khu vực Tây Bắc quần đảo Bonin, tại tọa độ . Sau đó nó chuyển sang nhiệm vụ tìm kiếm và giải cứu ngoài khơi cho đến ngày 18 tháng 10, rồi kết thúc chuyến tuần tra khi về đến Midway vào ngày 27 tháng 10, và tiếp tục đi đến Trân Châu Cảng. Chiếc tàu ngầm rời Trân Châu Cảng vào ngày 2 tháng 11 để quay về vùng bờ Tây, và được đại tu tại Xưởng hải quân Mare Island.

1945
Hoàn thành công việc trong xưởng tàu, Snapper lên đường vào ngày 9 tháng 3, 1945 và đi đến San Diego hai ngày sau đó, nơi nó phục vụ cho việc huấn luyện tại chỗ. Nó băng qua kênh đào Panama vào ngày 20 tháng 5 và đi đến New London, Connecticut vào ngày 27 tháng 5, Nơi nó tiếp nối vai trò huấn luyện cho đến khi chiến tranh chấm dứt.

Nó được cho xuất biên chế tại Boston, Massachusetts vào ngày 17 tháng 11, 1945. Tên nó được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 30 tháng 4, 1948, và con tàu bị bán cho hãng Interstate Metals Corp. tại thành phố New York để tháo dỡ vào ngày 18 tháng 5, 1948.

Phần thưởng
Snapper được tặng thưởng sáu Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II. Nó được ghi công đã đánh chìm bốn tàu Nhật Bản với tổng tải trọng 8.145 tấn.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

  NavSource Online: Submarine Photo Archive - SS-185 Snapper

Lớp tàu ngầm Salmon
Tàu ngầm của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu ngầm trong Thế chiến II
Tàu thủy năm 1937


title: Danh sách cầu thủ tham dự giải vô địch bóng đá U-19 châu Âu 2010

text:
Các cầu thủ sinh trong hoặc sau ngày 1 tháng 1 năm 1991 được phép tham dự tournament. Tuổi của cầu thủ được tính đến ngày 18 tháng 7 năm 2009 – ngày khai mạc giải đấu. Các cầu thủ in đậm từng thi đấu cho đội tuyển quốc gia.

Bảng A

Huấn luyện viên:  Andreas Heraf

Huấn luyện viên:  Wim van Zwam

Huấn luyện viên:  Noel Blake

Huấn luyện viên:  Francis Smerecki

Bảng B

Huấn luyện viên:  Massimo Piscedda

Huấn luyện viên:  Ivan Grnja

Huấn luyện viên:  Ilídio Vale

Huấn luyện viên:  Luis Milla

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official UEFA site

Đội hình
2010


title: Abraxas seminigra

text:
Abraxas seminigra là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Abraxas


title: 38 North

text:
38 North là một trang web chuyên phân tích về Bắc Triều Tiên (Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Triều Tiên). Tên của nó có liên quan tới vĩ tuyến 38 độ bắc đi qua bán đảo Triều Tiên và từ năm 1945 cho đến khi bắt đầu diễn ra Chiến tranh Triều Tiên vào năm 1950 làm chia cắt bán đảo Triều Tiên thành hai miền Bắc và miền Nam, miền Bắc thuộc địa phận của Bắc Triều Tiên và miền Nam thuộc địa phận của Hàn Quốc. Trước đây, 38 North là một chương trình của Viện Hoa Kỳ - Hàn Quốc tại Trường Nghiên cứu Quốc tế Nâng cao Paul H. Nitze của Đại học Johns Hopkins, hiện nay nó được đặt tại Trung tâm Stimson và được quản lý bởi cựu quan chức Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Joel S. Wit và Tổng biên tập Jenny Town. Những người đóng góp đáng chú ý bao gồm nhà khoa học hạt nhân Sigfried Hecker, cựu Cục trưởng Cục AP chi nhánh đặt tại Bình Nhưỡng, Jean H. Lee, chuyên gia an ninh mạng James Andrew Lewis, và nhà sáng lập North Korea Tech Martyn Williams.

Phân tích hình ảnh vệ tinh
38 North sử dụng hình ảnh vệ tinh thương mại về các lĩnh vực quan tâm chính của Bắc Triều Tiên, cung cấp cho các nhà phân tích của nước này cơ hội khám phá thông tin chi tiết về những phát triển trong nước.

Vào tháng 11 năm 2013, 38 North đã công bố một phát hiện về việc một bãi phóng tên lửa của Bắc Triều Tiên mới được xây dựng, mà viện này cho biết nó đang được nâng cấp để xử lý các tên lửa có kích cỡ lớn hơn.

Vào tháng 1 năm 2016, 38 North đã đưa tin về chương trình tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo của Bắc Triều Tiên, sử dụng phân tích hình ảnh vệ tinh của Nhà máy đóng tàu Nam Sinpo, sau khi xảy ra vụ thử "phóng" tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm vào ngày 21 tháng 12 năm 2015. Joseph Bermudez cho biết hình ảnh cho thấy Bắc Triều Tiên đang tích cực theo đuổi chương trình SLBM (tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm) của mình, một dự đoán sau đó được hỗ trợ bởi bốn cuộc thử nghiệm SLBM trong suốt năm đó vào ngày 16 tháng 3, 23 tháng 4, 9 tháng 7 và 24 tháng 8.

Cuối tháng 1 năm 2016, 38 North đã báo cáo về hoạt động đáng ngờ tại Trạm phóng vệ tinh Sohae của Bắc Triều Tiên. Phân tích hình ảnh vệ tinh của Jack Liu cho thấy hoạt động ở mức độ thấp tại các cơ sở và địa điểm chính ở Sohae. Mười ngày sau khi bài báo được đăng, Bắc Triều Tiên đã tiến hành phóng tên lửa Unha-4 mang theo vệ tinh Kwangmyongsong-4 tại Sohae.

Vào tháng 4 năm 2016, 38 nhà phân tích miền Bắc đã báo cáo về các luồng khí thải từ một nhà máy hơi nước tại Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Hạt nhân Yongbyon được sử dụng để đốt nóng nhà máy thư thực vật (mail plant), một dấu hiệu khả dĩ cho thấy việc xử lý lại plutonium bổ sung có thể đang được tiến hành. Vào giữa tháng 4, 38 North đã báo cáo về hoạt động cho thấy Bắc Triều Tiên đang bắt đầu xử lý lại plutonium để làm vũ khí hạt nhân. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế đã không xác nhận điều này cho đến ngày 7 tháng 6, gần hai tháng sau đó.

Vào tháng 9 năm 2016, 38 North đã báo cáo hoạt động mới gần cả ba cổng tại Bãi thử Hạt nhân Punggye-ri, dựa trên phân tích hình ảnh vệ tinh do Joseph Bermudez và Jack Liu thực hiện. Hoạt động chỉ ra rằng các hoạt động bảo trì và khai quật nhỏ đã được tiếp tục. Ngày hôm sau, Bắc Triều Tiên tiến hành vụ thử hạt nhân lần thứ 5 tại Punggye-ri.

Xem thêm

 Nông nghiệp ở Bắc Triều Tiên
 Quan hệ Trung Quốc - Bắc Triều Tiên
 Kinh tế Bắc Triều Tiên
 Nhân quyền ở Bắc Triều Tiên
 Báo chí đưa tin về Triều Tiên
 Triều Tiên và vũ khí hủy diệt hàng loạt
 Quan hệ Bắc Triều Tiên - Hàn Quốc
 Quan hệ Bắc Triều Tiên-Hoa Kỳ

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Think tank có trụ sở tại Hoa Kỳ
Quan hệ Hoa Kỳ-Bắc Triều Tiên


title: Frontodexia lutea

text:
Frontodexia lutea là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Frontodexia


title: Rhodostrophia rectilinearia

text:
Rhodostrophia rectilinearia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Rhodostrophia


title: Jhonatan Bernardo

text:
Jhonatan Mariano Bernardo (sinh ngày 7 tháng 11 năm 1988 ở São Paulo) là một tiền đạo bóng đá người Brasil từng thi đấu cho Teuta Durrës.

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://www.1fctatran.sk/clanok/138/19_bernardo_mariano.html

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Cầu thủ bóng đá 1. FC Tatran Prešov
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Slovakia
Cầu thủ bóng đá MFK Zemplín Michalovce
Cầu thủ bóng đá 1. FK Příbram
Cầu thủ bóng đá Czech First League
Nhân vật thể thao từ São Paulo
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Than Quảng Ninh
Cầu thủ bóng đá Al-Shorta SC
Tiền đạo bóng đá

Cầu thủ bóng đá nam Brasil ở nước ngoài


title: Syllepte holochralis

text:
Syllepte holochralis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Syllepte


title: Mirin

text:
là một loại gia vị thiết yếu được sử dụng trong ẩm thực Nhật Bản. Nó là một loại rượu gạo tương tự như sake, nhưng với hàm lượng cồn thấp hơn và hàm lượng đường cao hơn. Lượng đường này là một carbohydrate phức tạp hình thành tự nhiên trong quá trình lên men; người ta không thêm đường vào đó. Hàm lượng cồn được hạ thấp hơn nữa khi chất lỏng được đun nóng.

Có ba loại mirin nói chung. Loại đầu tiên là hon mirin (nghĩa là mirin thật), có chứa khoảng 14% cồn và được tạo ra bởi quá trình ngâm gạo vào nước ấm (đường hoá) trong khoảng bốn mươi tới sáu mươi ngày. Loại thứ hai là shio mirin, chứa hàm lượng cồn dưới 1.5% để tránh thuế đồ uống có cồn. Loại thứ ba là shin mirin (nghĩa là mirin mới), hoặc mirin-fu chomiryo (nghĩa là làm vị như mirin), chứa ít hơn 1% lượng cồn mà vẫn giữ được cùng hương vị.

Trong thời kỳ Edo, mirin được thưởng thức dưới dạng amazake. Otoso, việc thưởng thức truyền thống vào Shōgatsu, có thể được làm bằng cách ngâm một hỗn hợp gia vị trong mirin.

Trong phong cách ẩm thực Kansai, mirin được đun sôi nhẹ trước khi thưởng thức, để cho một phần rượu dậy mùi, trong khi với phong cách khu vực Kantō, mirin được thưởng thức trực tiếp không qua đun nóng. Loại rượu mirin đun sôi phong cách Kansai được gọi là nikiri mirin () (nghĩa là mirin đun sôi kĩ).

Mirin được sử dụng để tạo mùi vị tươi cho món cá kẹp vỉ (nướng), hoặc để giảm bới mùi tanh. Một lượng nhỏ mirin thường được sử dụng thay thế cho đường và nước tương. Tuy nhiên, không nên sử dụng quá mức vì hương vị của nó khá mạnh. Nó đôi khi được sử dụng kèm với sushi. Mirin được sử dụng trong loại sốt cho teriyaki.

Ngày 30 tháng 11 hằng năm được công nhận là ngày của hon-mirin bởi ngành công nghiệp mirin, vì trong tiếng Nhật, từ chỉ ngày này được phát âm giống như '11' (, tốt) và '30' (, mirin).

Xem thêm
Amazake
Gia vị của Nhật Bản
Mễ tửu—rượu gạo của Trung Quốc
Sherry

Tham khảo

Gia vị Nhật Bản
Rượu gạo


title: Bá quốc Luxemburg

text:
[[Tập tin:1250 Flandern Brabant Hennegau Loon Lüttich Limburg Jülich Köln Berg Namur Chiny Luxemburg Trier.png|thumb|Lãnh thổ Lützelburg  (màu cam) khoảng 1250]]

Bá quốc Luxemburg (tiếng Luxembourg: Grofschaft Lëtzebuerg; tiếng Đức: Grafschaft Luxemburg; tiếng Pháp: Comté de Luxembourg) là một lãnh thổ bá quốc thuộc Đế quốc La Mã Thần thánh, nó được hình thành trên vùng đất mà trung tâm là lâu đài Lucilinburhuc ("Pháo đài nhỏ") từ thời Trung cổ, hiện nay là Thành phố Luxembourg. Ban đầu vùng đất này được Siegfried, Bá tước của Ardennes mua lại vào năm 963. Từ thế kỷ XI trở đi, Hậu duệ của ông thuộc Nhà Ardenne–Luxembourg bắt đầu tự gọi mình là Bá tước Luxembourg. Nhà Luxembourg, một nhánh của Công tước Limburg, đã trở thành một trong những lực lượng chính trị quan trọng nhất của thế kỷ XIV, cạnh tranh với Nhà Habsburg để giành quyền thống trị ở Trung Âu.

Lịch sử

Khu vực lịch sử của Luxembourg đã được các bộ lạc Người Celtic định cư vào thế kỷ II. Trong các cuộc Chiến tranh xứ Gallia diễn ra từ năm 58 đến 51 Trcn, Julius Caesar đã chinh phục và sáp nhập vùng đất này vào tỉnh Germania Inferior của Đế quốc La Mã. Sau cuộc xâm lược của Người Frank từ phía Đông trong Thời kỳ Di cư vào thế kỷ thứ V, khu vực Luxembourg trở thành một phần của Francia và Đế chế Carolingian. Năm 843, Luxembourg trở thành một phần của Trung Francia (Hiệp ước Verdun), sau đó là Lotharingia vào năm 855 (Hiệp ước Prüm) và cuối cùng là thuộc về Thượng Lorraine vào năm 959. Kể từ năm 925, nó thuộc về Đông Francia, tiền thân của Vương quốc Đức và Đế chế La Mã Thần thánh, phần lớn lãnh thổ do Tu viện Echternach nắm giữ.

Tham khảo

Đọc thêm
 Ermesinde et l'affranchissement de la ville de Luxembourg; Etudes sur la femme, le pouvoir et la ville au XIIIe siècle, sous la direction de Michel Margue, Publications du Musée d'Histoire de la Ville de Luxembourg, Publications du CLUDEM tome 7, Luxembourg 1994
 Tatsachen aus der Geschichte des Luxemburger Landes, Dr. P. J. Müller, Luxemburg 1963, Verlag "de Frendeskres", Imprimerie Bourg-Bourger
 Vivre au Moyen Age: Luxembourg, Metz et Trèves''; Etudes sur l'histoire et l'archéologie urbaines, sous la direction du Musée d'Histoire de la Ville de Luxembourg, Publications Scientifiques du Musée d'Histoire de la Ville de Luxembourg, tome 2, Luxembourg 1998

Cựu quốc gia châu Âu
Khởi đầu thập niên 960
Luxemburg
Khởi đầu thập niên 960 ở Đế quốc La Mã Thần thánh


title: Piletocera albilunata

text:
Piletocera albilunata là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Piletocera


title: Zethes natteyi

text:
Zethes natteyi là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zethes


title: João Sabino Mendes

text:
João Sabino Mendes Neto Saraiva (sinh ngày 21 tháng 10 năm 1994) là một cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha thi đấu cho U.D. Oliveirense ở vị trí tiền vệ.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Vào ngày 27 tháng 8 năm 2017, Mendes có màn ra mắt cho Oliveirense trong trận đấu tại LigaPro 2017–18 trước Famalicão.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1994
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Bồ Đào Nha
Cầu thủ bóng đá Gondomar S.C.
Cầu thủ bóng đá U.D. Oliveirense


title: Loxophlebia semiaurantia

text:
Loxophlebia semiaurantia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Loxophlebia


title: Ban Tổ chức Thành ủy Hà Nội

text:
Ban Tổ chức Thành ủy Hà Nội là cơ quan tham mưu cho Thành ủy Hà Nội mà trực tiếp, thường xuyên là Thường trực Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy về công tác xây dựng Đảng thuộc lĩnh vực tổ chức, cán bộ, bảo vệ chính trị nội bộ, nghiệp vụ về công tác tổ chức, cán bộ, tổ chức cơ sở Đảng, đảng viên của Đảng bộ thành phố Hà Nội.

Ban Tổ chức còn chủ động phối hợp chỉ đạo, hướng dẫn các Tổ chức cơ sở Đảng, đoàn thể chính trị, cơ quan, đơn vị trực thuộc thành phố thực hiện các mặt công tác theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao.

Nhiệm vụ và quyền hạn
Ban Tổ chức Thành ủy có nhiệm vụ và quyền hạn sau:
Nghiên cứu, đề xuất:
Chủ trì hoặc phối hợp nghiên cứu để cụ thể hoá chủ trương chính sách và các giải pháp về công tác tổ chức cán bộ, cơ sở, đảng viên, bảo vệ chính trị nội bộ; chuẩn bị hoặc tham gia chuẩn bị các Nghị quyết, chỉ thị, quyết định, hướng dẫn về các lĩnh vực nêu trên của Thành ủy, Ban Thường vụ, Thường trực Thành ủy.
Chủ trì xây dựng các đề án về tổ chức, cán bộ, tổ chức cơ sở Đảng, đảng viên và bảo vệ chính trị nội bộ Đảng thuộc quyền quyết định của Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố, Ban Thường vụ, Thường trực Thành ủy.
Thẩm định:
Thẩm định đề án về tổ chức bộ máy, cán bộ, đảng viên, bảo vệ chính trị nội bộ mà Thành uỷ, Ban Thường vụ, Thường trực Thành ủy phân cấp cho cấp ủy các cơ sở trực thuộc, các ngành, phòng ban, các đoàn thể chính trị - xã hội, các cơ quan trực thuộc Thành ủy trước khi trình, Thường trực, Ban Thường vụ Thành ủy, Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố.
Hướng dẫn - Kiểm tra:
Hướng dẫn và kiểm tra các Chi, Đảng bộ trực thuộc Thành ủy thực hiện các Nghị quyết, Chỉ thị, quy chế, quy định, quyết định của Trung ương, Thành ủy về tổ chức cán bộ, đảng viên, bảo vệ chính trị nội bộ và việc thi hành Điều lệ Đảng trong toàn Đảng bộ Thành phố.
Hướng dẫn nghiệp vụ công tác tổ chức, cán bộ, đảng viên, bảo vệ chính trị nội bộ đối với cấp ủy các tổ chức cơ sở Đảng trực thuộc.
Phối hợp với Phòng Nội vụ Thành phố hướng dẫn các phòng, ban, ngành của Thành phố thể chế hoá các Nghị quyết, quyết định, quy định... của Đảng về lĩnh vực tổ chức, cán bộ, công chức, bảo vệ chính trị nội bộ.
Thực hiện một số công việc do Thường trực, Ban Thường vụ Thành ủy ủy quyền.
Tham mưu cho cấp ủy về quản lý cán bộ, đề bạt, bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển, khen thưởng cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Thành ủy quản lý.
Giải quyết chế độ chính sách, phối hợp với các cơ quan chức năng thực hiện việc bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ cán bộ đối với cán bộ diện Ban Thường vụ Thành ủy quản lý.
Quản lý tổ chức bộ máy và biên chế các cơ quan Đảng, đoàn thể chính trị - xã hội ở Thành phố.
Xây dựng Kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Thành phố.
Hướng dẫn thực hiện việc phân công, phân cấp quản lý cán bộ theo quy định của Ban Thường vụ Thành ủy.
Quản lý hồ sơ cán bộ diện Ban Thường vụ Thành ủy quản lý. Quản lý dữ liệu Đảng viên và hướng dẫn cấp ủy cơ sở trực thuộc quản lý hồ sơ đảng viên, tặng huy hiệu Đảng, cấp phát thẻ đảng viên, giới thiệu sinh hoạt đảng, kết nạp Đảng, chuyển đảng viên chính thức, xoá tên đảng viên và vấn đề đảng tịch cho đảng viên theo quy định của Trung ương.
Làm công tác thống kê cơ bản của Đảng và công tác bảo vệ chính trị nội bộ theo quy định của Trung ương.

Tổ chức
Ban Tổ chức Thành ủy gồm:
 Trưởng ban
 Phó trưởng Ban
 Văn phòng
Chánh Văn phòng
Phó chánh Văn phòng
Kế toán
Văn thư
 Phòng Tổ chức cán bộ
Trưởng phòng
Phó trưởng phòng
Chuyên viên
 Phòng Huyện, ban, ngành, sở
Trưởng phòng
Phó trưởng phòng
Chuyên viên
 Phòng Cơ sở Đảng - Đảng viên
Trưởng phòng
Phó trưởng phòng
Chuyên viên
 Phòng Chính sách cán bộ
Trưởng phòng
Phó trưởng phòng
Chuyên viên
 Phòng Bảo vệ chính trị nội bộ
Trưởng phòng
Phó trưởng phòng
Chuyên viên

Trưởng ban Tổ chức Thành ủy hiện nay do Ủy viên Thường vụ Thành ủy Vũ Đức Bảo đảm nhiệm.

Phó trưởng ban:
 Nguyễn Hữu Lập (Thường trực)
 Trần Thanh Sơn
 Nguyễn Thị Minh Hạnh
 Phan Chu Đức
 Nguyễn Văn Thắng
 Trần Đình Cảnh
Nguyễn Minh Long
Chánh Văn phòng:
 Nguyễn Học Đồng

Tham khảo

Thành ủy
Chính trị Hà Nội


title: NGC 467

text:
NGC 467 là một thiên hà hình elip trong chòm sao Song Ngư. Nó được phát hiện vào ngày 8 tháng 10 năm 1785 bởi William Herschel.

Tham khảo

Xem thêm

 Danh sách thiên thể NGC (1-1000)

Liên kết ngoài

 NGC 467 tại spider.seds.org
 NGC 467 tại WikiSky

Thiên thể phát hiện năm 1785
Thiên thể NGC
Thiên hà elip
Chòm sao Song Ngư


title: Athetis longidigitus

text:
Athetis longidigitus là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Athetis


title: USS Cooper (DD-695)

text:
USS Cooper (DD-695) là một tàu khu trục lớp Allen M. Sumner được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Mỹ được đặt theo tên Elmer Glenn Cooper (1905-1938), một sĩ quan phi công Hải quân tử nạn do một tai nạn thủy phi cơ. Nó chỉ hoạt động một thời gian ngắn trong Thế Chiến II, cho đến khi bị đánh chìm trong chiến đấu do trúng ngư lôi ngoài khơi vịnh Ormoc, Philippines vào ngày 3 tháng 12 năm 1944. Nó được tặng thưởng một Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Thiết kế và chế tạo

Cooper được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Federal Shipbuilding and Drydock Company ở Kearny, New Jersey vào ngày 30 tháng 8 năm 1943. Nó được hạ thủy vào ngày 9 tháng 2 năm 1944; được đỡ đầu bởi bà Elmer G. Cooper, vợ góa Cooper, và nhập biên chế vào ngày 27 tháng 3 năm 1944 dưới quyền chỉ huy của Trung tá Hải quân J. W. Schmidt.

Lịch sử hoạt động
Cooper khởi hành từ Boston, Massachusetts vào ngày 23 tháng 7 năm 1944 để đi sang khu vực Mặt trận Thái Bình Dương, đi đến Trân Châu Cảng vào ngày 4 tháng 9. Sau những hoạt động huấn luyện, nó khởi hành đi Ulithi vào ngày 23 tháng 10, đến nơi vào ngày 5 tháng 11 để lại lập tức ra khơi hộ tống các tàu sân bay cho những đợt không kích xuống Luzon, vịnh Ormoc và vịnh Manila cho đến ngày 19 tháng 11.

Sau khi được sửa chữa tại Ulithi, Cooper đi đến vịnh San Pedro, Philippines vào ngày 29 tháng 11, và tham gia tuần tra trong vịnh Leyte cho đến ngày 2 tháng 12. Nó khởi hành cùng các tàu khu trục  và  vào chiều tối hôm đó trong một hoạt động đánh chặn một đoàn tàu vận tải tăng viện đối phương bị máy bay trinh sát Hoa Kỳ phát hiện đang hướng đến Ormoc, trên bờ biển phía Tây đảo Leyte. Ba chiếc tàu khu trục nhận ra họ lọt vào một vùng biển kín, liên tục bị máy bay đối phương tấn công, rồi phải đối đầu với hai tàu khu trục và nhiều xuồng máy đối phương, ít nhất một tàu ngầm cùng các khẩu đội pháo bờ biển.

Trong trận chiến vịnh Ormoc diễn ra sau đó, tàu khu trục đối phương Kuwa bị đánh chìm, nhưng đến khoảng 00 giờ 13 phút ngày 3 tháng 12, ngư lôi phóng từ tàu khu trục Take đã đánh trúng Cooper khiến nó chịu đựng một vụ nổ bên mạn phải, rồi vỡ làm đôi và đắm chỉ trong vòng một phút, ở tọa độ .

Sự hiện diện của lực lượng đối phương tại khu vực đã làm chậm trễ việc cứu vớt những người sống sót. Mãi cho đến khoảng 14 giờ 00 ngày 3 tháng 12, các tàu bay PBY Catalina cứu vớt được 168 người sống sót; tuy nhiên 13 sĩ quan và 191 thủy thủ đã tử trận cùng con tàu. Moale chịu đựng ba người thiệt mạng và 25 người bị thương; Allen M. Sumner may mắn không có ai thiệt mạng nhưng cũng có 11 người bị thương.

Phần thưởng
Cooper được tặng thưởng một Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/research/histories/ship-histories/danfs/c/cooper.html

Liên kết ngoài
     usscooper.com: USS Cooper documentary site
     Return to History - the dive on the USS Cooper by Rob Lalumiere
 Bộ sưu tập hình ảnh của Cooper tại NavSource Naval History
     hazegray.org: USS Cooper

Lớp tàu khu trục Allen M. Sumner
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại biển Philippine
Tàu bị đánh chìm bởi ngư lôi
Sự cố hàng hải năm 1944
Tàu thủy năm 1944