title: De la Conquête de Constantinople

text:
De la Conquête de Constantinople (Chinh phục kinh thành Constantinople), là tác phẩm tự sự lâu đời nhất còn sót lại của nền văn xuôi lịch sử Pháp, và được coi là một trong những nguồn sử liệu quan trọng nhất về cuộc Thập tự chinh thứ tư. Tác phẩm được biên soạn bởi Geoffroi de Villehardouin, một nhà quý tộc, hiệp sĩ và là thành viên Thập tự quân đóng một vai trò quan trọng trong cuộc Thánh chiến này, sau khi tham gia cuộc viễn chinh trở về, ông đã tường thuật lại những điều mắt thấy tai nghe về cuộc xâm chiếm thành công kinh thành Constantinopolis của Đế quốc Đông La Mã vào ngày 13 tháng 4 năm 1204.

Bối cảnh

Villehardouin có mặt ngay từ những ngày đầu của Thập tự chinh trong một cuộc tranh tài đầy cam go năm 1199 do Thibauld III xứ Champagne tổ chức. Suốt cuộc Thập tự chinh kéo dài đến năm năm, ông từng giữ nhiều trọng trách như phái viên, sứ giả, ủy viên hội đồng, và thậm chí là một nhà lãnh đạo quân sự tại trận chiến ở Adrianople năm 1205. Vài năm sau, Villehardouin dành thời gian để ghi chép lại câu chuyện mắt thấy tai nghe về những biến cố của cuộc Thập tự chinh thứ tư.

Villehardouin đã viết tác phẩm của mình theo phong cách sử thi. Tác phẩm được viết theo góc nhìn người thứ ba, và kết hợp tính khách quan và quan điểm giáo hội. Một kỹ thuật phổ biến trong tác phẩm này kể lại một trận đánh hay sự kiện theo đúng những phương châm nhà binh và mang tính chủ quan, và kèm theo đó là lời giải thích cá nhân và tôn giáo của tác giả về kết quả của chúng. Lấy ví dụ từ một đoạn tác giả mô tả kinh thành Constantinopolis như sau:

Các người ngắm Constantinopolis không thể tưởng được rằng có thể có một đô thị giàu có như vậy: nào các bức tường thành, các tháp bao vây thành thị, các dinh cơ sang trọng, các nhà thờ cao vút, mà nếu mắt không nhìn thấy, thì không tin được rằng có thể có được. Đô thành vừa dài vừa rộng, quả thực xứng đáng là một thủ đô. Ai mục kích quanh cảnh này cũng thấy rung động trong lòng và nhận rằng từ khi thế giới thành lập, chưa bao giờ ai dám xây dựng một công trình vĩ đại như vậy.

Villehardouin đưa ra những gợi ý và tham khảo liên tục cho các sự kiện trong tương lai và phớt lờ các nhân vật vào lúc này. Ông đã định nghĩa kết quả bằng các thuật ngữ của riêng mình và không cho phép độc giả tự đưa ra kết luận về hành động của các nhân vật. Tác giả tóm tắt các sự kiện dẫn đến các cuộc đàm phán của Alexis với Thập tự quân. So sánh điều này với tài liệu viết về cuộc Thập tự chinh thứ tư của một chứng nhân đương thời là hiệp sĩ Robert de Clari.

Cuộc Thập tự chinh của ông không chỉ đơn thuần là một cuộc Thánh chiến, mà nó còn là một sự kiện trọng đại đến nỗi tác giả đã phải tái sử dụng bằng những chi tiết dài dòng và đoạn văn mô tả các nhân vật chủ chốt trong tác phẩm của mình. Villehardouin cho biết viên Tổng trấn Venezia chỉ là một kẻ mù lòa dũng cảm chỉ huy quân mình lâm trận. Những nghiên cứu đương đại vẫn chưa rõ tính xác thực của đoạn văn này nhưng dựa vào đó thì người ta cho rằng vị này thực ra chỉ mắc chứng cận thị hoặc có thị lực kém mà thôi. Ông còn soạn nhiều tài liệu tham khảo cho bản Trường ca Roland. Giống như bộ sử thi trước đây, Villehardouin miêu tả quân đội Pháp được lựa chọn để thực hiện theo ý Chúa. Khi Villehardouin mô tả cách mà Bá tước Louis từ chối rời khỏi chiến trường, rõ ràng có nhắc đến về các nhiệm vụ tuyệt đỉnh của Roland trong bộ sử thi của ông.

Những lời nói của Villehardouin — lúc thì chính xác lúc thì không — giới thiệu một tài liệu cá nhân sống động về cuộc Thập tự chinh thứ tư. Ngay từ đầu, Villehardouin tuyên bố rằng ông là một người hành hương, nhưng ông không bao giờ giải thích giáo lý này của cuộc Thập tự chinh. Một sự thiếu sót khác là ảnh hưởng của Fulk xứ Neuilly đối với nguồn gốc của cuộc Thập tự chinh thứ tư. Villehardouin chỉ là kể lại về những thành công trong tác phẩm của mình.

Một phần gây hiểu nhầm của cuốn sách là cung cách đối xử với phái viên của Villehardouin và các cuộc đàm phán dẫn đến Venezia trở thành hải cảng trung tâm của cuộc Thập tự chinh thứ tư. Nhiều sử gia đã mô tả sự tính toán của Villehardouin về số người và ngựa cần thiết cũng như sự nhiệt tình hào hiệp kết hợp với chủ nghĩa duy tâm của Kitô giáo. Villehardouin tuyên bố rằng trên thực tế người Venezia mới là những kẻ bị lừa gạt, nhưng Villehardouin đã tính toán quá lố (chỉ có 11.000 người xuất hiện thay vì hơn 33.000 người theo kế hoạch). Villehardouin hướng sự chú ý đến những Thập tự quân có thể rời khỏi các cảng khác.

Villehardouin ghi chép về Hội đồng tại Zara với những chi tiết cụ thể, và do đó tạo ra một cái nhìn tiêu cực về phần này của cuộc Thập tự chinh. Ông mô tả cách thức mà các công dân của Zara nài nỉ Thập tự quân không nên tấn công một thành phố Thiên Chúa giáo và tỏ ra không một chút thiên vị nào khi viết về các vụ cướp bóc của Thập tự quân. Ông cũng chỉ ra rằng người Pháp sẽ không tấn công Zara và nhiều người đã đào ngũ khỏi Thập tự quân. Thái độ này tiếp tục với những đoạn mô tả của ông về cuộc bao vây tại Constantinopolis. Ông đã kinh hoàng trước hành động man rợ của binh lính Thập tự quân và tả lại cảnh tàn phá và trộm cắp. Tác giả tuyên bố rằng Constantinopolis có giá trị và di tích cổ đại tương đương với phần còn lại của thế giới. Xuyên suốt cuốn sách của mình, Villehardouin thể hiện một sự hiểu biết về lịch sử và nền văn hoá Hy Lạp khiến quan điểm của ông trở nên hoàn chỉnh hơn.

Trích đoạn
Đoạn đầu tiên từ Biên niên sử được sao chép ở đây:
Sachiez que mille cent quatre-vinz et dix huit ans après l'incarnation nostre seingnor Jésus Christ, al tens Innocent trois, apostoille de Rome, et Philippe, roi de France, et Richart, roi d’Angleterre, ot un saint home en France qui ot nom Folques de Nuilli. Cil Nuillis siet entre Lagny-sor-Marne et Paris; e il ère prestre et tenoit la paroiche de la ville. Et cil Folques dont je vous di, comença à parler de Dieu par France et par les autres terres entor, et Nostre Sires fist maint miracles por luy.

Sachiez que la renommée de cil saint home alla tant qu’elle vint a l'apostoille de Rome, Innocent; et l’apostoille envoya en France et manda al prod'ome que il empreschast des croiz par s’autorité. Et après y envoia un suen cardonal, maistre Perron de Chappes, croisié, et manda par luy le pardon tel come vos dirai: Tuit cil qui se croisieroient et feroient le service Dieu un an en l’ost, seroient quittes de toz les péchiez que il avoient faiz, dont il seroient confés. Por ce que cil pardons fu issi granz, si s’en esmeurent mult li cuers des gens; et mult s’encroisièrent por ce que li pardons ère si grans.

dịch thành:

Bạn nên biết rằng đã một ngàn một trăm chín mươi bảy năm sau khi Chúa Kitô của chúng ta nhập thế, vào thời của Giáo hoàng Rôma Innocent, và Vua nước Pháp Philip, và Vua nước Anh Richard, ở Pháp có một người đàn ông thánh thiện tên là Fulk xứ Neuilly - mà Neuilly thì nằm giữa Lagni-sur-Marne và Paris - và ông là một linh mục và góp sức chữa bệnh cho ngôi làng này. Và người ta kể rằng Fulk bắt đầu nói về Chúa ở khắp chốn Île-de-France, và các vùng miền khác xung quanh; và bạn phải biết là theo lời ông nói thì Chúa đã làm nhiều phép lạ.

Có điều bạn cần biết thêm rằng danh tiếng của người đàn ông thánh thiện này đã lây lan đến mức nó đến tai Giáo hoàng Rôma, Innocent; và Giáo hoàng liền đi sang Pháp, và ra lệnh cho người đàn ông xứng đáng đó phải rao giảng thánh giá (Thập tự chinh) theo uy quyền của ngài. Và sau đó Giáo hoàng đã cử một hồng y của ngài là Đức cha Peter thành Capua, thân hành đến lấy thập tự giá, để tuyên bố sự Xá tội mà bây giờ tôi sẽ kể với bạn, tức là tất cả những ai nhận lấy thập tự giá và phụng sự chủ nhân trong một năm, sẽ được giải thoát khỏi tất cả những tội lỗi mà họ đã phạm phải và thừa nhận trong lời thú tội. Và bởi vì sự xá tội này lớn đến như vậy, đã làm xúc động trái tim nhiều người, và họ đã lấy thập tự giá nhằm đánh đổi sự tha thứ lớn lao hơn nữa.

Chú thích

Tham khảo
Beer, Jeanette M. A. Villehardouin: Epic Historian, Librarie Droz, 1968
Burckhardt, Jacob. Judgement on History and Historians, Garland Publishing, 1984
Godfrey, John. 1204: The Unholy Crusade, Oxford University Press, 1980
Joinville and Villehardouin. Chronicles of the Crusades, Penguin Books, 1963
Michaud, Joseph Francois. Michaud's History of the Crusades, AMS Press, 1973
Queller, Donald E. The Fourth Crusade, University of Pennsylvania Press, 1977

Liên kết ngoài
Memoirs hoặc Chronicle of The Fourth Crusade and The Conquest of Constantinople - Bản dịch tiếng Anh
Old French Online, Lesson 7  - Một số văn bản gốc được phân tích cú pháp
Toàn văn có sẵn bản trực tuyến, ấn bản của Jean Alexandre Buchon, trên Google Books (gồm các từ được dịch sang tiếng Pháp hiện nay, do biên tập viên thêm vào), 1828, Paris.

Văn học thập tự chinh
Văn học Pháp


title: Mesophadnus violaceipennis

text:
Mesophadnus violaceipennis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesophadnus


title: Sphinctus tobiasi

text:
Sphinctus tobiasi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sphinctus


title: 470 (số)

text:
470 (bốn trăm bảy mươi) là một số tự nhiên ngay sau 469 và ngay trước 471.

Tham khảo

Số chẵn


title: Hypocoena defecta

text:
Hypocoena defecta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hypocoena
Động vật được mô tả năm 1874


title: Jesse Plemons

text:
Jesse Lon Plemons (sinh ngày 2 tháng 4 năm 1988) là một diễn viên người Mỹ. Anh được biết đến với các vai Landry Clarke trong sê-ri Friday Night Lights (đài NBC), Todd Alquist trong Breaking Bad (đài AMC) và Ed Blumquist trong mùa thứ hai của phim Fargo (đài FX). Jesse cũng góp mặt trong một số phim điện ảnh như Like Mike (2002), Observe and Report (2009), Chiến hạm (2012) hay The Master (2012).

Chú thích

Liên kết ngoài

Sinh năm 1988
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam diễn viên thiếu nhi Mỹ
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam nhạc sĩ Mỹ
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nhạc sĩ Mỹ
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên từ Dallas, Texas


title: Zorzines chionopepla

text:
Zorzines chionopepla là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zorzines


title: Biểu tình khỏa thân

text:
Biểu tình khỏa thân (Nudity and protest) là hoạt động biểu tình mà người đi biểu tình cố ý cởi bỏ quần áo để gây sự chú ý cho đám đông và các phương tiện truyền thông. Khỏa thân đôi khi được sử dụng như một chiến thuật trong một cuộc biểu tình để thu hút sự chú ý của giới truyền thông và công chúng vào một mục đích nào đó, và đôi khi bản thân việc quảng bá ảnh khoả thân nơi công cộng lại là mục tiêu của một cuộc biểu tình khỏa thân. Việc sử dụng chiến thuật này bắt nguồn từ những bức ảnh chụp các cuộc biểu tình khỏa thân của Svobodniki ở Canada được xuất bản vào năm 1903. Chiến thuật này đã được các nhóm khác sử dụng vào cuối thế kỷ này, đặc biệt là sau những năm 1960.

Tổng quan

Giống như khỏa thân nơi công cộng nói chung, sự chấp nhận về văn hóa và pháp lý đối với việc khỏa thân như một chiến thuật phản đối cũng khác nhau trên khắp thế giới tùy theo từng nơi cụ thể. Một số người phản đối bất kỳ hình ảnh khỏa thân công khai nào cho rằng điều đó là không đứng đắn, đặc biệt là khi trẻ em có thể chứng kiến và tạo tâm lý không tốt, trong khi những người khác cho rằng đó là một hình thức biểu đạt hợp pháp được bảo vệ nhân danh quyền tự do ngôn luận. Một số quốc gia thì biểu tình khỏa thân thì không được xem là phơi bày khiếm nhã. Một số hoạt động khỏa thân không phải để thúc đẩy một nguyên nhân cụ thể, mà là để thúc đẩy chính việc khỏa thân nơi công cộng, hoặc để thay đổi nhận thức của cộng đồng về cơ thể người khỏa thân, hoặc như một biểu hiện của mong muốn cá nhân và cái tôi được khỏa thân nơi công cộng.

Ngay cả ở những nơi mà hình ảnh khỏa thân nơi công cộng được chấp nhận, người ta vẫn không ngờ rằng việc các nhà hoạt động sử dụng nó như một chiến thuật có chủ ý lại thường thành công trong việc thu hút sự chú ý của giới truyền thông để mang lại hiệu quả đáng kể. Ví dụ như trong một sự kiện diễn ra vào ngày 19 tháng 7 năm 2020, một phụ nữ trẻ chỉ đeo khẩu trang và đội mũ lưỡi trai sau này được cánh phóng viên mệnh danh là "Nữ thần Athena khỏa thân" đã đối đầu với cảnh sát ở Portland bang Oregon trong cuộc biểu tình của George Floyd. Bất chấp việc cảnh sát triển khai ném bóng hơi cay và xịt hơi cay, cô ấy đã tạo dáng cho cảnh sát trong vài phút trước khi họ rút lui. Những bức ảnh về hành động của cô ấy đã lan truyền khắp nơi tạo ra sự dậy sóng tiếp sức cho cuộc biểu tình rầm rộ.

Chiến thuật

Những tổ chức được biết đến là thường xuyên sử dụng chiến thuật biểu tình khỏa thân gồm có PETA (People for the Ethical Treatment of Animals/Những người tranh đấu cho sự đối xử vô đạo đức với động vật) đã sử dụng khoả thân để thu hút sự chú ý đến chiến dịch chống sử dụng lông thú và chịu những lời chỉ trích từ các nhà nữ quyền về việc sử dụng các phụ nữ ăn mặc hở hang, lõa thể trong các chiến dịch chống lông thú và những việc khác. Người sáng lập Newkirk chủ trương rằng hấp dẫn tình dục là một thực tế của cuộc sống, và nếu nó có thể mang lại lợi ích cho các con vật, bà không cần phải xin lỗi cho việc sử dụng nó. Quan điểm của Newkirk là PETA có bổn phận phải làm "việc bẩn", đó là nghĩa vụ của họ và sẽ vô giá trị nếu chúng tôi chỉ lịch sự và không gây sóng gió gì hết<ref>For the feminist criticism, see Adams, Carole J. Neither Man nor Beast: Feminism and the Defense of Animals. Continuum International Publishing Group, 1995, pp. 135, 228. Also see Garner, Robert. The political theory of animal rights. Manchester University Press, 2005, p. 144.
For the argument that PETA trivializes animal rights and the way Phelps responds to it, see Phelps, Norm. [https://books.google.com/books?id=zrncZO5bmAgC&dq=people+for+the+ethical+treatment+of+animals&source=gbs_navlinks_s The longest struggle: animal advocacy from Pythagoras to PETA"]. Lantern Books, 2007, p. 242.
For Newkirk's response, see Specter, Michael. "The Extremist: The woman behind the most successful radical group in America" , The New Yorker, ngày 4 tháng 4 năm 2003.</ref>

Tổ chức Femen (tiếng Ukraina: Фемен, được cách điệu thành FEMEN) Tổ chức này đã trở nên nổi tiếng thế giới vì đã tổ chức các cuộc biểu tình ngực trần gây tranh cãi chống du lịch tình dục, các tổ chức tôn giáo, chủ nghĩa phân biệt giới tính, đồng tính và các chủ đề về xã hội, quốc gia và quốc tế khác. Điểm đặc biệt của nhóm Femen là cởi trần tại những nơi công cộng, và vẽ lên thân mình những khẩu hiệu và đeo vòng hoa trên đầu. Loại hoạt động như vậy được nhóm Femen gọi là Sextremismus.Cigdem Akyol: „Du brauchst mich nicht zu befreien“ In: die tageszeitung, 28 tháng 4 năm 2013. Femen tự cho mình là phong trào phụ nữ toàn cầu mới. Femen giải thích phương pháp khiêu khích của họ cho đó là lối duy nhất để được nghe đến vì nếu họ chỉ phản đối bằng cách giăng biểu ngữ thôi thì không ai đếm xỉa đến những đòi hỏi của họ".

Chú thích

Tham khảo
Carr-Gomm, Philip (2010). A brief history of nakedness. London: Reaktion. .
Lunceford, Brett (2012). Naked politics : nudity, political action, and the rhetoric of the body. Lanham, Md.: Lexington Books. .
Nude & Natural Takin' It to the Streets: The Cutting Edge of Naturism by Mark Storey,  23.4: 73, Summer 2004. Mark claims "The future of naturism is on public lands. To gain naturist freedoms on public lands will require getting naked in public".
Nude & Natural The Offense of Public Nudity by Mark Storey
Nude & Natural Naturism and Civil Disobedience by Mark Storey
Nude & Natural The Bethell Approach: A Protest Colloquy/The Bethell Approach: Is the Time for Mass Nude Protests Upon Us? 21.2 Winter 2002. Includes statements by Vincent Bethell, Mark Nisbet, Cec Cinder, Paul Rapoport, Les Rootsey, Morley Schloss, T.A. Wyner, and Mark Storey.
Nude & Natural (N), Guerilla Nudity/Wave Makers: Introducing the Body Freedom Collaborative by Mark Storey. Issue 23.1, Autumn 2003.
Nude & Natural (N), Terri Sue Webb: An American Bethell/Beyond Safe Havens: Oregon's Terri Sue Webb  by Daniel Lorenz Johnson. San Francisco's Nude Skate Dude: How a naked roller put body freedom on wheels. Issue 21.3: pp. 24–28, Spring 2002.

Seattle Post-Intelligencer, Exposed and stark naked – on purpose: But not all nudists support 'guerrilla' plans for prominent public exposure, by P-I reporter Kathy George, April 7, 2003.
Seattle Post-Intelligencer, Trio behind the arts: Three activists put on an eye-opening display yesterday by taking most of their clothes off at the Fremont Fresh Art Festival, by P-I reporter Kathy George, 16 June 2003 Front page of local section, with color picture Being Human A film by Lisa Seidenberg, 31 minutes, 2003 Metro VideoTaboo – 40 Years of Censorship. Part 1 of 4: Shock of the Nude''; BBC2 Television series ran at 9:50 pm (40 mins). Aired Wednesday, 21 November 2001.

Liên kết ngoài
30 minute documentary by Johnny Zapatos (High Altitude Films) of the first World Naked Bike Ride to take place on the streets of London (4 parts)
Pictures of the World Naked Bike Ride on Flickr
You Never Bike Alone – Feature documentary includes section on WNBR history
Skin-Freedom activism – Stop Racist Human Skin Phobia.
Naked Protest blog
World Naked Bike Ride official site – general information and other resources
World Naked Bike Ride wiki site  – lists upcoming and past events, provides information for joining existing and creating new rides
BBC article about Steve Gough following his first successful walk.
BBC article about Steve Gough following his second successful walk.
University of Edinburgh, School of Law, Scots Law News  has many references to Gough.
Khỏa thân
Khỏa thân


title: Thalassodes sapoliaria

text:
Thalassodes sapoliaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Thalassodes


title: Idaea isomorpha

text:
Idaea isomorpha là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

I


title: Baitul Mukarram

text:
Baitul Mukarram, cũng viết là Baytul Mukarrom (; ; Nhà Thánh) là nhà thờ Hồi giáo quốc gia của Bangladesh. Nằm ở trung tâm của Dhaka, thủ đô của Bangladesh, nhà thờ Hồi giáo được hoàn thành vào năm 1968. Nhà thờ Hồi giáo có sức chứa 30.000 người, trở thành nhà thờ Hồi giáo lớn thứ 10 trên thế giới. Tuy nhiên, nhà thờ Hồi giáo chịu ảnh hưởng quá tải, đặc biệt là vào tháng Ramadan của Hồi giáo. Kết quả là, chính phủ Bangladesh đã bổ sung các phần mở rộng cho nhà thờ Hồi giáo, tăng công suất lên ít nhất 40.000 người.

Tham khảo

Nhà thờ Hồi giáo Bangladesh
Dhaka
Đông Pakistan
Biểu tượng quốc gia Bangladesh


title: Baptria pedicura

text:
Baptria pedicura là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Baptria


title: Shiga Naoya

text:
là nhà văn người Nhật Bản hoạt động mạnh từ thời Minh Trị đến thời Chiêu Hòa, cũng là một trong những thành viên tiêu biểu của phái . Được mệnh danh là "vị thần tiểu thuyết", ông có sức ảnh hưởng lớn đến nhiều nhà văn Nhật đương thời.

Tiểu sử
Shiga Naoya sinh ra tại trấn Ishinomaki, quận Oshika, huyện Miyagi, là con trai thứ hai trong nhà. Cha ông, Shiga Naoharu, làm việc ở chi nhánh Ishinomaki của ngân hàng Dai'ichi; mẹ ông là con gái của một chư hầu trực thuộc phiên Ise-Kameyama. Người anh trước Naoya chết trẻ vào năm trước khi ông sinh ra. Khi Naoya được 2 tuổi, cha ông nghỉ việc ở ngân hàng, chuyển đến Tokyo. Naoya thuở thiếu thời được nuôi dưỡng bởi ông bà, vì bà Naoya cho rằng  anh trai Naoya chết trẻ là do lỗi của mẹ Naoya, nên quyết định đưa đứa cháu về tự tay nuôi nấng để huyết mạch dòng họ không bị đoạn tuyệt. Naoya mỗi đêm đều được bà ôm vào lòng ru ngủ, lớn lên trong sự cưng chiều của bà.

Tháng 8 năm 1895, khi Naoya vừa tốt nghiệp khóa sơ đẳng thuộc Gakushuu'in (nay là Đại học Gakushuin, Tokyo), mẹ ông qua đời. Mùa thu cùng năm đó, cha ông tái hôn với con gái nhà Hán học Takahashi Mototane. Đây cũng là bối cảnh cho tiểu thuyết tự thuật  của ông được đăng năm 1912.

Naoya học tiếp lên khóa trung đẳng, cùng Arishima Ikuma và đồng bạn thành lập hội  - sau đổi tên thành hội , cho ra mắt tạp chí hội Kiệm Du dưới dạng báo tường. Trong thời gian này, ông viết thơ truyền thống dưới bút danh  và . Tuy nhiên, Naoya vẫn chưa có ý định theo nghiệp văn chương, mà vẫn nhắm đến những công việc như quân nhân Hải quân hay doanh nhân. Ông cũng khá yêu thích thể thao, đặc biệt là chạy xe đạp.

Lên khóa cao đẳng, ông quyết định theo nghiệp viết văn, lấy động lực từ những buổi diễn gidayuu của Shounosuke, "muốn tự mình làm gì đó giống [Shounosuke] có thể khiến người ta cảm động". Cùng thời gian này, chịu ảnh hưởng từ truyện cổ Andersen, ông chấp bút viết . Mặc dù  được xem như sáng tác đầu tay của Shiga Naoya, tác phẩm này về sau được Naoya gọi là "sáng tác đầu tay theo nghĩa khác".

Naoya tốt nghiệp khóa cao đẳng, đứng thứ 16 trong tổng số 22 học sinh của lớp. Sau đó, ông theo học ngành văn học Anh của Đại học Đế quốc Tokyo; mặc cho hứng thú với những bài giảng của Natsume Sōseki, ông không mấy khi đến lớp. Hai năm sau, ông chuyển sang ngành văn học Nhật Bản, song vì lý do chính là để trì hoãn nhập ngũ, ông càng ngày càng ít đi học. Thêm hai năm nữa, ông chính thức nghỉ học.

Naoya đậu xuất sắc trong kỳ kiểm tra sức khỏe nhập ngũ, gia nhập pháo binh trung đoàn 16 trực thuộc huyện Chiba, nhưng được cho giải ngũ vài tháng sau vì bệnh ở tai. Trước khi nhập ngũ, Naoya có tham gia thành lập tạp chí Shirakaba cùng người bạn từ thuở học khóa trung đẳng là Mushanokōji Saneatsu (Saneatsu nhỏ hơn Naoya 2 tuổi, song học cùng lớp vì Naoya lưu ban do hạnh kiểm kém). Sau khi giải ngũ, ông rời Shirakaba do có tranh cãi về tư tưởng văn học với Saneatsu; về sau ông nguôi ý định nhờ lời xin lỗi và sự thuyết phục từ Saneatsu, song cũng từ đó mà dẫn đến khó xử giữa những người cùng phái Shirakaba. Riêng về Saneatsu, tình bạn giữa hai người có đôi khi gặp khúc mắc như đã nói, song nói đến cùng Saneatsu vẫn là người bạn tốt đồng hành cùng Naoya suốt những năm sau này.

Thời học đại học, Naoya muốn kết hôn cùng người hầu nữ của gia đình, nhưng bị cha mình phản đối. Mâu thuẫn với cha ông không dừng lại ở đó, khi mà cha ông thẳng thừng phủ nhận tương lai văn chương của ông rằng "cứ viết tiểu thuyết thì tương lai tính thế nào" "tiểu thuyết gia thì nên được người gì" lúc Naoya ngửa tay xin tiền xuất bản từ cha như đã được hứa. Ông bỏ nhà đi, chuyển về sống ở trấn Onomichi thuộc huyện Hiroshima.

Nhờ sự giới thiệu của Saneatsu, Naoya được Natsume Sōseki nhờ viết tiểu thuyết dài kỳ trên báo Asahi. Tầm 5 tháng sau, ông chuyển về trấn Matsue thuộc huyện Shimane để bình tâm mà phấn đấu viết văn. Mặc dù sau này Naoya có cho ra đời những tác phẩm lấy cảm hứng và bối cảnh từ giai đoạn sống ở Matsue, sự nghiệp của ông tại thời điểm đó không mấy tiến triển. Hai tháng sau đó, ông lên Tokyo xin rút khỏi tạp chí, và gác bút suốt 3 năm sau đó vì trăn trở tự trách bản thân đã phụ nghĩa với thầy.

Cuối năm 1914, Naoya kết hôn cùng Kadenokōji Sadako, em họ ngoại của Mushanokōji Saneatsu. Sadako nghỉ học 2 năm trước khi tốt nghiệp trường nữ sinh quý tộc, lại từng có một đời chồng, nên cha Naoya không chấp nhận cuộc hôn nhân này và mâu thuẫn giữa hai cha con càng thêm sâu sắc. Đám cưới của Naoya và Sadako được tổ chức trong khuôn viên nhà Mushanokōji; đến dự chỉ có song thân nhà Mushanokōji và nhà Kadenokōji, cùng vài người bạn đến dự tiệc tổ chức ở nhà hàng. Liền năm sau đó, cha Naoya xóa tên ông khỏi hộ tịch. Vợ chồng Naoya có tất cả sáu người con gái và 2 người con trai, có điều cả con gái đầu lẫn con trai đầu đều chết trẻ.

Khi Natsume Sōseki qua đời, Naoya vô cùng đau buồn, song ông cũng lấy đó làm động lực viết và "sẽ không viết thể loại khác cho đến khi cho ra tác phẩm tốt được đăng trên báo Asahi" để bù đắp việc ông phụ nghĩa với thầy. Tác phẩm  ra đời trong hoàn cảnh đó, trở thành một trong những tác phẩm tiêu biểu của Naoya cũng như thể loại . Naoya sau đó cũng hóa giải khúc mắc với cha mình, khắc họa lại trải nghiệm khi đó bằng truyện ngắn .

Naoya chuyển chỗ ở khá thường xuyên vì lý do gia đình cũng như lý do sức khỏe; sự nghiệp viết văn của ông vì nhiều lý do chủ quan cũng như khách quan thường hay đứt đoạn.

Năm 1942 thời chiến tranh Thái Bình Dương,  do Naoya viết được đọc và phát trên đài phát thanh, cũng được xuất bản trên báo Văn nghệ cùng năm. Nội dung bài viết ca ngợi chiến thắng Trận Singapore và bản thân Naoya cũng đồng tình với làn sóng chung trong nước hưng phấn vì thắng trận, nhưng ông giữ yên lặng suốt 3 năm sau. Dazai Osamu cũng có đả kích bài viết này qua bài phê bình , song thời bấy giờ ông được nhiều nhà văn khác ủng hộ, chưa kể đến việc bài viết này không đáng kể so với những người khác trong phái Shirakaba công khai chủ chiến như Mushanokōji Saneatsu và Takamura Kōtarō. Về sau, Mushanokōji và Takamura nhanh chóng trở thành đối tượng chịu truy cứu trách nhiệm chủ chiến, song Naoya không bị nhắm đến.

Sau chiến tranh, Naoya tiếp tục sự nghiệp viết văn. Ông nhận Huân chương Văn Hóa cùng Tanizaki Junichirō vào năm 1949.

Năm 1952, Naoya cùng vài người bạn đi du lịch châu Âu kỷ niệm ông tròn 70 tuổi. Ông ghé thăm các địa danh cũng như các viện bảo tàng của Ý, Pháp, Tây Ban Nha, và Bồ Đào Nha; nhưng do sức khỏe suy kém khi đến Luân Đôn, ông bỏ qua kế hoạch đi Bắc Âu và Mỹ để đáp máy bay về nước sớm.

Năm 1955, Naoya dọn về trấn Tokiwamatsu, quận Shibuya; số lượng sáng tác ông cũng dần giảm đi. Tùy bút  viết năm 1969 đánh dấu chấm hết cho sự nghiệp viết văn của ông.

Năm 1971, Naoya qua đời tại bệnh viện Trung ương Kanto do viêm phổi cũng như suy yếu tuổi già. Thể theo di nguyện, lễ tang của ông được tổ chức không theo nghi thức tôn giáo nào. Tro cốt của ông được chôn ở nghĩa trang Aoyama, nhưng bị trộm đào mất vào năm 1980 và không rõ tung tích cho đến nay.

Văn phong

Một phần không nhỏ trong số tác phẩm Shiga Naoya đã viết thuộc thể loại , lấy cảm hứng từ những sự kiện có thật trong cuộc đời ông.

Naoya được công nhận là bậc thầy của chủ nghĩa hiện thực, cùng với văn phong gãy gọn diễn tả đối tượng một cách chân thực và sắc nét. Người ta đánh giá cao văn phong không chút thừa thãi của ông, xem đó là một trong những phong cách văn học lý tưởng. Ông được nhiều nhà văn trẻ đương thời (như Akutagawa Ryūnosuke và Kikuchi Kan) hâm mộ, và được ca tụng là "vị thần tiểu thuyết" từ tiểu thuyết ngắn .

Tác phẩm tiêu biểu
 (1920)
 (1917)
 (1920)
 (1921 và 1937)
 (1946)

Tham khảo

 Agawa, Hiroyuki. Shiga Naoya. Iwanami Shoten (1994).
 Kohl, Stephen William. Shiga Naoya: A Critical Biography. UMI Dissertation Services (1974). ASIN: B000C8QIWE
 Starrs, Roy  An Artless Art – The Zen Aesthetic of Shiga Naoya: A Critical Study with Selected Translations. RoutledgeCurzon (1998).

Liên kết ngoài

Shiga Naoya's former residence in Nara
National Diet Library biography
Prominent people of Minato City
Shiga Naoya’s former residence in Onomichi
J'Lit | Authors: Naoya Shiga | Books from Japan

Nhà văn Nhật Bản
Huân chương Văn hóa Nhật Bản


title: Bệnh viện Nguyễn Tri Phương

text:
Bệnh viện Nguyễn Tri Phương là một bệnh viện đa khoa lớn tại Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Lịch sử
Tiền thân của Bệnh viện chỉ là một trạm xá nhỏ chuyên chẩn mạch bốc thuốc Đông y miễn phí cho người Hoa, được lập ra ở thành phố Chợ Lớn, Nam Kỳ năm 1903, đến năm 1905 thì được đặt tên là "Nam Hải Lạc Thiện Đường". Năm 1919, trạm xá được mở rộng và đặt tên là Y viện Quảng Đông. Y viện này hoạt động với mô hình bệnh viện tư nhân đến năm 1978 thì chuyển sang mô hình bệnh viện công lập và đổi sang tên mới.

Chuyên khoa
 Cấp cứu
 Hồi sức tích cực và chống độc
 Nội tim mạch
 Nội hô hấp
 Nội tiêu hóa
 Nội cơ xương khớp
 Y học cổ truyền – Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng
 Nội thận – nội tiết
 Nội thần kinh
 Lão khoa
 Nhi khoa
 Nội tiết
 Ngoại khoa
 Ngoại thần kinh
 Ngoại chấn thương
 Sản
 Nội tổng hợp
 Phẫu thuật tạo hình thầm mỹ

Thành tựu
Năm 2003, Bệnh viện được tặng Huân chương Lao động hạng Nhì..

Bê bối
Năm 2016, bệnh viện Nguyễn Tri Phương bị Sở Y Tế kết luận sai phạm hàng trăm tỷ đồng, liên quan trách nhiệm của các giám đốc qua các thời kỳ gồm ông Nguyễn Thi Hùng và ông Võ Đức Chiến ,,,,,,,

Tham khảo

Nguyễn Tri Phương
Nguyễn Tri Phương
Nguyễn Tri Phương
Nguyễn Tri Phương
Huân chương Lao động hạng Nhì


title: Chalap

text:
Chalap hay shalap hoặc chalob (, ; , ; , ), hay còn được gọi là Tan (, ) bởi Enesay (), là thức uống phổ biến ở Kyrgyzstan và Kazakhstan. Nguyên liệu gồm qatiq hoặc suzma, muối, và thời nay, người ta thêm nước bão hòa carbon. Công ty giải khát Shoro tiếp thị chalap là "Chalap Shoro" ().

Ở Uzbekistan, nó là một phần của văn hóa nông thôn bắt nguồn từ truyền thống du mục. Trong ẩm thực Uzbekistan, nó bao gồm các loại rau, khiến người ta liên tưởng rằng nó giống như một món súp lạnh.

Xem thêm
 Tahn

Tham khảo
Thức uống không cồn
Ẩm thực Kazakhstan
Ẩm thực Kyrgyzstan
Ẩm thực Uzbekistan


title: Ichneumon cinxiae

text:
Ichneumon cinxiae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneumon


title: Mythimna curvata

text:
Mythimna curvata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mythimna


title: Mai Thị Tú Oanh

text:
Mai Thị Tú Oanh (sinh ngày 20 tháng 10 năm 1966) là một nữ thẩm phán người Việt Nam. Bà có chức danh Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Bà hiện là Phó Chánh tòa Tòa Hành chính Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh. Bà từng là Thẩm phán, Chánh án Tòa án nhân dân quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng.

Sự nghiệp
Năm 2010, bà là Chánh án Tòa án nhân dân quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng.

Ngày 7 tháng 9 năm 2015, bà được bổ nhiệm chức vụ Phó Chánh tòa Tòa Hành chính Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Một số vụ án nổi bật
Vụ đại án Huyền Như: Đây là một trong 3 đại án được quan tâm nhất ở Việt Nam vào năm 2014. bà là một trong ba thẩm phán phiên xét xử phúc thẩm từ 15/12/2014 đến 31/12/2014 cùng hai thẩm phán Phan Thanh Tùng và Quảng Đức Tuyên.

Tham khảo

Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam
Người họ Mai tại Việt Nam
Nữ thẩm phán Tòa án nhân dân Việt Nam


title: Baritius affinis

text:
Baritius affinis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Baritius


title: Miratorg

text:
Công ty cổ phần thực phẩm Miratorg  (tiếng Nga: Агропромышленный холдинг Мираторг) là một doanh nghiệp tư nhân kinh doanh sản phẩm nông nghiệp của Nga có trụ sở tại Moskva. Được thành lập vào năm 1995, đây là một trong những nhà sản xuất và phân phối sản phẩm thịt lớn nhất ở Nga.

Lịch sử
Đây là công ty con của Agromir có trụ sở tại Síp khi họ nắm giữ 99,9% quyền sở hữu Miratorg.

Sản phẩm chính
Miratorg và các công ty con tích cực phát triển việc chế biến, sản xuất và phân phối thịt gia cầm, thịt lợn, thịt bò, rau quả đông lạnh, thực phẩm tiện lợi, và các loại thực phẩm khác. Họ cũng tích cực trong việc canh tác cây trồng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Công ty thực phẩm và đồ uống của Nga
Công nghiệp thịt
Công ty có trụ sở tại Moskva
Công ty nông nghiệp của Nga


title: Aethecerus tatoi

text:
Aethecerus tatoi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Aethecerus


title: Donacoscaptes lipan

text:
Donacoscaptes lipan là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Donacoscaptes


title: Ophthalmitis punctifascia

text:
Ophthalmitis punctifascia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ophthalmitis


title: Eupithecia assectata

text:
Eupithecia assectata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

A
Bướm đêm Châu Á


title: Phạm Duy Lam

text:
Phạm Duy Lam (sinh năm 1967) là thẩm phán cao cấp người Việt Nam. Ông hiện giữ chức vụ Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai.

Tiểu sử
Ngày 1 tháng 6 năm 2017, Thẩm phán Phạm Duy Lam được ông Nguyễn Văn Thuân, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam trao Quyết định bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai.

Từ ngày 15 tháng 10 năm 2018, Phạm Duy Lam, thẩm phán trung cấp, Phó Chánh án TAND tỉnh Gia Lai, được Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam Nguyễn Hòa Bình bổ nhiệm giữ chức vụ Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai nhiệm kì 5 năm theo Quyết định số 1738/QĐ-TCCB ngày 5/10/2018. Hai Phó Chánh án là Hà Viết Toàn, sinh năm 1976, Thẩm phán Trung cấp, nguyên Chánh án TAND huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai và Trịnh Văn Toàn.

Tham khảo

Người họ Phạm tại Việt Nam
Thẩm phán trung cấp Việt Nam
Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai
Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Việt Nam đương nhiệm


title: Quan hệ Israel–Liban

text:
Quan hệ Israel–Liban không bao giờ tồn tại dưới trao đổi kinh tế và ngoại giao bình thường mặc dù hai nước này là láng giềng, nhưng Liban là quốc gia Ả Rập đầu tiên mong muốn có hiệp định đình chiến với Israel năm 1949. Liban đã không tham gia chiến tranh sáu ngày năm 1967, và cuộc chiến tranh Yom Kippur năm 1973. Cho đến đầu năm 1970, đường biên giới giữa Israel và Liban là đường biên giới yên tĩnh nhất giữa Israel và bất kỳ quốc gia Ả Rập nào.

Về mặt lịch sử, hai nước đều là những nước kế tục đế quốc Ottoman. Hai nước còn là thành viên đầy đủ của Liên minh Địa Trung Hải và nhiều tổ chức khác.

Pháp luật của Israel và Liban coi nhau là "quốc gia thù địch".

Công dân Israel hoặc bất kỳ người nào khác có hộ chiếu, thị thực, con dấu do Israel cấp đều bị nghiêm cấm nhập cảnh vào Liban và có thể bị bắt giam nếu vi phạm.

Năm 2008, một khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy đa số người Liban có quan điểm tiêu cực về người Do Thái và Nhà nước Israel, với 97% người Liban được khảo sát có ý kiến chống người Do Thái. Trong cuộc điều tra năm 2011 của Trung tâm Nghiên cứu Pew ở các nước Hồi giáo chiếm đa số tại Trung Đông, chỉ 3% người Liban có quan điểm tích cực về người Do Thái và Nhà nước Israel.

So sánh quốc gia

Bối cảnh
Thỏa thuận đình chiến giữa Israel và Liban tương đối đơn giản. Không giống như các hiệp ước đình chiến khác, không có điều khoản nào phủ nhận đường Xanh vì biên giới của Liban với Ủy trị Palestine thuộc Anh trước kia (không liên quan gì đến Nhà nước Palestine hiện nay) vẫn được xem là biên giới quốc tế de jure. Kết Kết quả là lính Israel đã rút khỏi 13 làng của Liban, nơi đã bị chiếm trong các cuộc tấn công vào tháng 10 năm 1948.

Không giống như các quốc gia Ả Rập khác, dân Do Thái ở Liban vẫn phát triển sau khi nhà nước Do Thái Israel thành lập năm 1948, chủ yếu là nhờ dân Kitô chiếm đa số ở Liban lúc bấy giờ.

Vào những năm 1950, các chuyến bay nối trực tiếp giữa Beirut và Đông Jerusalem không phải là hiếm gặp. Năm 1951, Hãng hàng không Middle East, hãng vận tải quốc gia Liban, mở rộng mạng lưới hàng không đến Đông Jerusalem, Jordan. Ngoài ra, Air Liban, một hãng hàng không của Liban đã có các chuyến bay nối từ Beirut đến Jerusalem từ năm 1945. Tuy nhiên, chiến tranh sáu ngày 1967 đã làm gián đoạn các hoạt động của hãng Middle East trong hai tuần và dẫn tới việc ngừng các chuyến bay đến Jerusalem.

Nội chiến Liban
Cuộc nội chiến ở Liban nổ ra vào năm 1975 khi phiến quân phục kích một chiếc xe buýt làm chết 27 người Palestine trên xe. Sự phức tạp của cuộc chiến gắn liền với cơ cấu chính trị tôn giáo gây ra chia rẽ giữa các cộng đồng Hồi giáo Shia, Hồi giáo Sunni và Kitô hữu. Nó càng trầm trọng thêm do dòng người tị nạn Palestine từ năm 1948, và việc trục xuất Tổ chức Giải phóng Palestine khỏi Jordan sau khi tổ chức Tháng Chín Đen trốn sang Liban. Năm 1982, Israel xâm lược Liban giữa cuộc nội chiến sau khi một tay súng Abu Nidal cố gắng ám sát Shlomo Argov. Thủ tướng Israel đổ lỗi cho Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO), và lấy nó làm cớ để bắt đầu Chiến dịch Hòa bình Galilee và Chiến tranh Liban 1982. Mục đích là trục xuất PLO khỏi Liban sau cuộc xung đột Nam Liban 1978.

Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) thống kê ngay từ đầu cuộc tấn công của Israel vào ngày 4 tháng 6 đến ngày 15 tháng 8 năm 1982, 29.506 người Liban và Palestine đã thiệt mạng do các cuộc bắn phá của Israel, 80% số đó là thường dân. Hàng nghìn người đã bị bắt và giam trong các nhà tù do Israel kiểm soát. Quân đội Israel đã cắt điện và nước ở khu vực Tây Beirut, tước đi số nước và điện cho hơn 300.000 người trong ba tháng. Ủy ban MacBride công bố một báo cáo năm 1983 cho rằng quy mô bị phá hủy cho thấy Quân đội Israel đã ném bom tấn công rất nhiều khu vực thay vì tấn công các mục tiêu xác định. Việc Israel bắn phá phần lớn Tây Beirut gây tàn phá tài sản dân sự. Trong trường hợp phá hủy bệnh viện, ủy ban cho biết không có vũ khí hoặc đạn dược trong các cơ sở, nhưng bệnh viện Gaza đã bị đánh bom nặng nề trong ba giờ.

Quân đội Israel liên minh với nhóm vũ trang Thiên Chúa giáo chống lại PLO và nhóm vũ trang Hồi giáo Shi'a. Sau khi PLO bị đuổi khỏi Beirut vào mùa hè 1982, ho hy vọng sẽ đưa nhân vật đạo Thiên chúa Bachir Gemayel lên nắm quyền tổng thống Liban. Bachir bay đến thị trấn ven biển Nahariya để nói chuyện với Menachem Begin và Ariel Sharon. Begin và Sharon đề xuất Israel và Liban thiết lập quan hệ ngoại giao đầy đủ, nhưng Gemayel đề xuất một hiệp ước không xâm phạm chính thức. Khi Sharon nhắc nhở Gemayel rằng Israel kiểm soát phần lớn Liban vào thời điểm đó và sẽ khôn ngoan nếu theo Israel, Gemayel đưa tay ra và trả lời: "Hãy đặt còng tay vào... Tôi không phải là chư hầu của các anh." Gemayel rời Israel mà không có bất cứ thỏa thuận chính thức nào. Trước cuộc bầu cử, Gemayel bị sát hại bởi các thành viên của Đảng Dân chủ Thiên Chúa giáo, một đồng minh của đảng ông là đảng Kataeb, đưa Liban vào cuộc khủng hoảng.

Sau vụ ám sát, Israel chiếm đóng Beirut và cho phép Lữ đoàn Liban (LF) tấn công trại tị nạn Sabra và Shatila, nơi LF thực hiện một cuộc thảm sát nhắm vào chủ yếu là người Palestine và người Shiitte Liban. Từ 1.390 đến 3.500 thường dân đã bị thảm sát. Nó gây ra sự phẫn nộ của quốc tế lên các hoạt động của Israel, đặc biệt là PLO đã bị trục xuất khỏi Liban. Ủy ban Kahan của chính phủ Israel tuyên bố Bộ trưởng Quốc phòng nước này là Ariel Sharon chịu trách nhiệm về vụ đổ máu. Vụ việc khiến ông phải từ chức, nhưng ông vẫn nằm trong nội các Israel và sau đó trở thành thủ tướng Israel năm 2001.

Sau vụ ám sát Gemayel, Israel và Liban đã ký thỏa thuận ngày 17 tháng 5 năm 1983, là một hiệp định hòa bình. Liban ký thỏa thuận dưới áp lực của Hoa Kỳ và Israel, nhưng bị Syria phản đối. Thỏa thuận này có một điều kiện là quân đội Syria phải rút quân khỏi Liban, nhưng phải đến tháng 4 năm 2005, điều này mới xảy ra. Phần lớn nội dung hiệp định không giành được sự ủng hộ từ Jordan và Ả Rập Xê Út. Nghị viện Liban đã thông qua thỏa thuận này với 80 phiếu thuận. Nhưng với vị thế là một nước yếu và tình hình đất nước không ổn định, tổng thống Amine Gemayel (anh trai Bachir Gemayel) đã hủy bỏ thỏa thuận này do áp lực từ Syria.

Những năm 1990
Sự thành công của chiến tranh Vùng Vịnh đã tạo ra nhiều cơ hội mới cho việc hòa giải ở Trung Đông. Tháng 10 năm 1991, dưới sự bảo trợ của Hoa Kỳ và Liên bang Xô viết, các cuộc đàm phán hòa bình được tổ chức ở Madrid, Tây Ban Nha, nơi mà Israel và nhiều quốc Ả Rập đã đàm phán song phương trực tiếp nhằm tìm kiếm một giải pháp hòa bình, giải pháp hòa bình dựa trên Nghị quyết 242 và 338 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (và 425 về Liban) cùng với việc tìm kiếm hòa bình cho Liban, Jordan, Syria. Đại diện Palestine đã đàm phán cho đến thỏa thuận Oslo giữa Israel và Palestine được ký vào tháng 9 năm 1993. Jordan và Israel đã ký một thỏa thuận vào tháng 10 năm 1994. Tháng 3 năm 1996, Syria và Israel mở một cuộc đàm phán khác ở Madrid; vấn đề Liban tiếp tục được đưa ra.

Trong thời gian này, Israel chiếm đóng quân sự 10% khu vực phía Nam Liban, gọi là "Vành đai An ninh Nam Liban". Đáp lại, phong trào Hezbollah với sự hậu thuẫn của Syria và Iran đã tiến hành chiến tranh du kích chống lại Israel để giành lại khu vực bị chiếm đóng. Vào năm 1990, quân Israel đã đốt cháy những khu vườn ô liu để "tiêu diệt quân du kích Hezbollah". Quân đội Israel đã đặt khoảng 130.000 quả mìn trên toàn bộ khu vực, làm cho việc chăn nuôi gia cầm nguy hiểm. Khi căng thẳng tăng lên, năm 1993, thủ tướng Israel Yitzhak Rabin đưa ra "Chiến dịch Trách nhiệm" nhằm giảm số quân Hezbollah, phá hủy các căn cứ của nhóm này và buộc dân thường phải chạy trốn lên Bắc Liban. Vào đầu tháng 4 năm 1996, Israel tiến hành hoạt động quân sự "Chùm nho thịnh nộ" để trả đũa vụ Hezbollah tấn công một căn cứ Israel ở Nam Liban. Cuộc xung đột xảy ra trong 16 ngày khiến nhiều người dân phải bỏ nhà cửa. Vào ngày 18 tháng 4, một số tên lửa Israel đã tấn công một trại tị nạn, giết chết 102 người sống ở đó.

Trong suốt những năm 1990, sự bất mãn đã xảy ra ở Israel về việc nước này chiến đóng một phần Liban. Sự bất mãn tăng lên do một vụ tai mạn máy bay trực thăng năm 1997 làm 73 binh lính Israel thiệt mang do Liban. Ehud Barak tranh cử thủ tướng Israel bằng việc tuyên bố sẽ rút quân khỏi Liban. Vào ngày 28 tháng 6 năm 1999, Farid Abboud, đại sứ Liban tại Hoa Kỳ đã dự Hội thảo các vấn đề Thế giới Los Angeles mong muốn tìm thấy một giải pháp hòa bình. Cuối cùng, ngày 23 tháng 5 năm 2000, quân đội Israel rút quân khỏi Nam Liban và thung lũng Bekaa, chấm dứt 22 năm chiếm đóng. SLA sụp đổ và khoảng 6.000 thành viên SLA và gia đình họ trốn khỏi đất nước, mặc dù đã có hơn 2.200 người đã trở lại vào tháng 12 năm 2001. Với việc rút quân của Israel, nhiều người ở Liban bắt đầu kêu gọi xem xét sự hiện diện của quân đội Syria, ước tính vào cuối năm 2001 khoảng 25.000.

Việc phá hủy cơ sở hạ tầng do Israel gây ra, đặc biệt là hệ thống nước, đã tàn phá Nam Liban. Chính phủ Liban đã vay Quỹ Ả Rập, Quỹ Kuwait và Hội đồng Phát triển và Tái thiết 50 triệu đô la Mỹ để xây dựng lại mạng lưới nước, và 63 triệu đô la Mỹ để xây dựng lại các trường học, bệnh viện và cơ sở hạ tầng bị phá hủy.

Hậu chiến
Ngày 16 tháng 6 năm 2000, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc thông qua báo cáo của Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc về sự tuân thủ nghị quyết 425 của Israel và việc rút quân về phía Nam của biên giới Israel – Liban ("Đường Xanh") của Liên Hợp Quốc. Vào tháng 8, chính phủ Liban đã triển khai hơn 1.000 cảnh sát và binh lính đến khu vực mà Israel vừa rút đi, nhưng Hezbollah cũng nắm giữ các chốt kiểm soát và tiến hành tuần tra dọc Đường Xanh. Trong khi Liban và Syria đều tôn trọng Đường Xanh, nhưng họ cho rằng Israel vẫn chưa rút quân hết khỏi Liban. Hezbollah đã bắt ba lính Israel vào ngày 7 tháng 10 ở trang trại Shebaa. Tuy nhiên, lãnh thổ tranh chấp này được Liban cho rằng không được kiểm soát bởi Israel và nằm dọc theo biên giới Liban mặc dù LHQ và Israel đồng ý rằng trang trại Shebaa nằm trong lãnh thổ Syria. Hezbollah lấy những người bị bắt làm con tin để đổi lấy con tin Liban.

Kể từ đầu cuộc cách mạng cây tuyết tùng, hy vọng có một thỏa thuận hòa bình giữa Israel và Liban càng cao. Trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 5 năm 2005 với Saad Hariri của Newsweek, Hariri nói "Chúng tôi muốn có hòa bình với Israel. Chúng tôi không muốn chiến tranh. Chúng tôi hy vọng tiến trình hòa bình đến với chúng tôi, với Syria, với tất cả các nước Ả Rập", nhưng ông nói thêm rằng Liban sẽ không ký một hiệp định hòa bình như Jordan và Ai Cập đã làm.

Chiến tranh Liban 2006
Thủ tướng Liban Fouad Siniora cho biết vào tháng 8 năm 2006, Liban sẽ là "quốc gia Ả Rập cuối cùng mong muốn hòa bình với Israel" vì số lượng thường dân thiệt mạng trong chiến tranh Liban 2006. Hassan Nasrallah, người đứng đầu Hezbollah tuyên bố "cái chết cho Israel" và hứa hẹn sẽ giải phóng Jerusalem.

Bộ trưởng Quốc phòng Liban Michel Murr gửi một thông điệp đến Israel thông qua Hoa Kỳ cho biết quân đội Liban sẽ không tham gia các cuộc xung đột giữa Israel và Hezbollah sắp tới. Ngoài ra, ông khuyên Israel không đánh bom cầu đường và cơ sở hạ tầng ở các khu vực Cơ Đốc giáo.Theo cựu Đại sứ Hoa Kỳ tại Liban Michele Sison, cho rằng: "Murr đưa ra một số ý tưởng nhằm tránh biến dân Kitô giáo chống lại Israel khi cuộc chiến tiếp theo với Hezbollah xảy ra... Murr cũng vạch ra các kế hoạch của mình cho quân đội Liban khi/nếu Israel xâm chiếm Hezbollah."

Cáo buộc gián điệp
Trong khoảng từ tháng 4 năm 2009 đến tháng 7 năm 2010, chính quyền Liban đã bắt giữ gần 100 người bị tình nghi là gián điệp của Israel. Nhiều người được cho là sẽ bị tử hình, như nội các Liban công bố là sẽ tiến hành. Tuy nhiên, án tử hình tại Liban đã tạm dừng thi hành theo de facto và án chung thân là mức án tối đa cho nhiều tội.

Tranh chấp khí thiên nhiên
Năm 2010, Israel phát hiện các mỏ khí thiên nhiên khổng lồ ngoài khơi bờ biển Địa Trung Hải. Mặc dù phát hiện của Israel nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của quốc gia này, nhưng tranh chấp phát sinh từ khả năng mỏ khí băng qua biên giới Liban. Một nguyên tắc chung trong tình huống như vậy là quy tắc nắm bắt, trong đó mỗi bên được phép lấy đi nguồn tài nguyên ở bên kia. Trong khi Israel đã thăm dò và khai thác bên cạnh, chính quyền Liban vẫn chưa chính thức phân định ranh giới vùng đặc quyền kinh tế của mình hoặc khởi xướng quá trình chọn thầu thăm dò. Bộ trưởng Năng lượng Liban Gebran Bassil cảnh báo rằng Liban sẽ không cho phép bất cứ công ty Israel nào "khai thác khí đốt trong lãnh thổ của chúng ta". Beirut trước đây đã từng cảnh báo công ty Mỹ Noble Energy không tiếp cận lãnh thổ của Liban. Đáp lại, Bộ trưởng Cơ sở Hạ tầng Israel Uzi Landau đã cảnh báo Liban rằng Israel sẵn sàng sử dụng vũ lực để bảo vệ trữ lượng khí đốt được phát hiện ngoài khơi.

Ngày 17 tháng 8, nghị viện Liban đã thông qua một đạo luật cho phép thăm dò và khai thác các mỏ dầu khí ngoài khơi. Cố vấn của chủ tịch nghị viện Liban Nabih Berri, ông Ali Hamdan hy vọng các công ty sẽ được tham gia đấu thầu vào năm 2011. "Đây chắc chắn là một nền tảng quan trọng cho chính sách dầu mỏ của Liban... và sẽ giúp Liban phân chia các dự trữ dầu khí cho các công ty dự thầu."

Xung đột biên giới

Ngày 3 tháng 8 năm 2010, một cuộc xung đột xảy ra gần một ngôi làng biên giới Liban Adaisseh giữa Lực lượng Quốc phòng Israel và Lực lượng Vũ trang Liban sau khi một đội tuần tra biên giới Israel chạm trán với quân đội Liban. Israel tuyên bố nhóm binh lính Israel ở trong lãnh thổ của Israel, trong khi Liban cho rằng nhóm lính này đã vượt biên để bứng rễ cây cối. Một cuộc đụng độ kéo dài đã dẫn đến cái chết của ba lính Liban và một chỉ huy cao cấp của Israel; có hai lính Israel và năm lính Liban bị thương. Một nhà báo người Liban cũng thiệt mạng. Pháo binh và máy bay của Israel sau đó đã tấn công một số trụ sở quân đội của Liban ở phía Nam, phá hủy một số xe quân sự.

Ngày 13 tháng 11 năm 2010, Lực lượng Quốc phòng Israel tuần tra dọc theo biên giới phía bắc của Israel phát hiện một phụ nữ Lebanon 80 tuổi có quần áo luộm thuộm ở gần hàng rào biên giới. Người phụ nữ lớn tuổi bị bắt và khi quân đội Liban không thể giúp thì IDF đã giải cứu bà. Sau khi đảm bảo rằng người phụ nữ đó không bị thương, đại diện của UNIFIL liên lạc với quân đội Liban và điều phối việc đưa người phụ nữ trở lại Liban thông qua Chốt kiểm soát Rosh HaNikra.

Vào ngày 15 tháng 12 năm 2013, một người lính Liban đã bắn chết một người lính IDF tại chốt Rosh HaNikra.

Đại sứ quán, lãnh sự quán
Liban và Isarel không có đại sứ quán hay lãnh sự quán ở đất nước của nhau

Xem thêm
 Lịch sử ngươi Do Thái ở Liban
 Di cư Do Thái từ Liban năm 1948
 Người Liban ở Israel
 Các sáng kiến hòa bình Israel – Syria
 Trang trại Shebaa, khu vực tranh chấp nhỏ nằm gần biên giới Israel, Liban, Syria
 Người Palestine ở Liban
 Chủ nghĩa dân tộc Canaan

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Israel-Lebanon Offshore Oil & Gas Dispute – Rules of International Maritime Law Martin Waehlisch, ''ASIL Insight (American Society of International Law), Vol. 15, Issue 3, Dec. 5, 2011.'

Israel
Liban


title: 443 TCN

text:
443 TCN là một năm trong lịch La Mã.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 443 TCN


title: Hanki

text:
Hanki  là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Mirosławiec, thuộc hạt Wałcz, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng  phía đông nam Mirosławiec,  về phía tây của Wałcz và  về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Tham khảo


title: Taeniosea perbellis

text:
Taeniosea perbellis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Taeniosea


title: Vụ xe lửa bị trật bánh tại Nghi Lan, 2018

text:
Ngày 21 tháng 10 năm 2018, một xe lửa bị trật bánh ở Nghi Lan, Đài Loan, giết chết ít nhất 18 người và làm 187 người bị thương. Đây là tai nạn đường sắt tồi tệ nhất của Đài Loan kể từ vụ va chạm Miêu Lật năm 1991 đã giết chết 30 người.

Tai nạn

Vào lúc 16:50 giờ địa phương (UTC + 8), một tàu cao tốc Puyuma, tuyến 6432 từ ga Thụ Lâm đến ga Đài Đông bị trật bánh trên một đường cong với bán kính 300 mét (980 ft) khi đi qua ga Xinma ở huyện Yilan, về 70 km (43 dặm) từ Đài Bắc. Có 366 hành khách đi trên tàu.

Trong số tám toa tàu từ 3 đến 8 bị lật đổ và đâm vào nhau theo hình dạng "W", trong khi phần còn lại đi theo đường với ít sát thương hơn. Các toa tàu phía trước đã được nhìn thấy nghiêng ở một góc 75 độ, và hầu hết các trường hợp tử vong được cho là đã có trong toa này. Những người sống sót cho rằng người lái tàu đã áp dụng phanh khẩn cấp nhiều lần trước khi vụ việc xảy ra, và một người khác tuyên bố rằng con tàu tăng tốc sau đường cong.

Tất cả các đoàn tàu trong đường trục phía đông đã bị dừng ở cả hai hướng, với các dịch vụ xe buýt thay thế được sử dụng.

Hàng trăm nhân viên y tế và lính cứu hỏa, và 100 quân đội phản ứng lại hiện trường. Tính đến 21:35 giờ địa phương tất cả các hành khách, kể cả những người đã chết đã được loại bỏ / sơ tán khỏi đống đổ nát. Vụ trật bánh là tai nạn xe lửa tồi tệ nhất ở Đài Loan kể từ năm 1991, khi 30 người thiệt mạng trong vụ va chạm gần Miêu Lật.

Theo một thông cáo báo chí từ Cục Đường sắt Đài Loan ngày 21 tháng 10, nguyên nhân của vụ tai nạn vẫn chưa được biết. Tàu bị tai nạn được đóng bởi công ty Nhật Bản Nippon Sharyo vào năm 2011 và đã trải qua công việc bảo trì lớn vào năm 2017.

Nạn nhân
Ít nhất 18 người thiệt mạng trong vụ tai nạn, với 187 người khác bị thương, tất cả đều ở trên tàu. Theo báo cáo, một trong những người bị thương là công dân Hoa Kỳ.

Sáu trong số các nạn nhân đã chết được báo cáo là dưới 18 tuổi  với các nạn nhân trẻ nhất được xác định là 9 tuổi. Cơ quan Đường sắt Đài Loan xác nhận rằng 8 nạn nhân đã qua đời thuộc cùng một gia đình, và Bộ Y tế xác nhận rằng 53 người bị thương vẫn nằm viện.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đài Loan năm 2018


title: Khả đôn

text:
Khả đôn (chữ Hán: 可敦; ), còn gọi Khả tôn (可孙), Khả hạ đôn (可贺敦) hay Cáp đồn (哈屯), là một tước hiệu dùng trong ngôn ngữ người Yugur, Tiên Ti, Đột Quyết, Khiết Đan và Mông Cổ để chỉ vợ của các Đại hãn, tương đương Hoàng hậu hay Vương phi.

Khái quát
Trong lịch sử Trung Quốc, danh hiệu này ban đầu được gọi là "Khả tôn" và lần đầu thấy ở Nam Tề thư, quyển 57 Liệt truyện:「"Ẩm thực trù danh 《A Chân Trù》, tại Tây, Hoàng hậu Khả tôn hằng xuất thử trù cầu thực"」. Sách Tân Đường thư, phần truyện về Đột Quyết có ghi:

Nhiều nhận định rằng khoảng thế kỉ 1 đến thế kỉ 3, các tộc Tiên Ti và Nhu Nhiên cũng dùng xưng hô này để chỉ vợ của nhà Vua theo bản ngữ. Trước khi Hồi giáo đến Trung Đông, tước hiệu này cũng dùng cho vợ của vị Vua thành Bukhara. Encyclopaedia Hồi giáo ghi nhận "Khả đôn" (Khatun) là một danh hiệu theo tiếng Sogdia, dùng cho vợ thậm chí là chị em gái có quan hệ với các vị thủ lĩnh của tộc Đột Quyết. Peter Benjamin Golden giải thích "Khả đôn" là mượn từ tiếng Sogdia chữ [xwāten], có nghĩa "Vợ của chúa tể".

Tại Đế quốc Ottoman trước thế kỉ 16, các vợ, chị em và mẹ của Sultan ban đầu cũng được xưng gọi "Khả đôn", dù về sau đã bị thay thế bởi các tước hiệu Sultan. Hiện nay trong thế giới hồi giáo, "Khả đôn" là một từ chung dành cho phụ nữ.

Đế quốc Mông Cổ
Từ thời Thành Cát Tư Hãn, Mông Cổ phát triển thành Đế quốc, Khả hãn xưng danh hiệu 「Đại hãn; 大汗」, tương đương Hoàng đế, Khả đôn trong thời kỳ này cũng được xưng thành Hoàng hậu tương ứng. Chế độ Mông Cổ phân chia Cung trướng, tức Oát Nhĩ Đóa, người Khả đôn nào có địa vị cao thì sẽ ở Oát Nhĩ Đóa cao, càng về sau càng thấp, Thành Cát tư Hãn sinh thời có 4 bậc Oát Nhĩ Đóa, mỗi Oát Nhĩ Đóa đều có ít nhất 4 vị Khả đôn, vợ cả của ông là Bột Nhi Thiếp là Đệ nhất Oát Nhĩ Đóa, tức Đệ nhất vị Khả đôn.

Trong các Khả đôn Hoàng hậu thời kỳ này, có hai vị từng lâm triều xưng chế, là Chiêu Từ Hoàng hậu Thoát Liệt Ca Na cùng Khâm Thục Hoàng hậu Hải Mê Thất.

 Thoát Liệt Ca Na, Nãi Mã Chân thị, xưng Nãi Mã Chân hậu (乃马真后), vợ thứ sáu của Nguyên Thái Tông Oa Khoát Đài. Xưng chế 5 năm:

 Hải Mê Thất, Oát Ngột Lập thị, xưng Hải Mê Thất hậu (海迷失后), vợ thứ ba của Nguyên Định Tông Quý Do. Xưng chế 3 năm:

Xem thêm
 Đế quốc Mông Cổ
 Khả hãn
 Phúc tấn

Tham khảo

 Nam Tề thư
 Tân Đường thư
 Ngụy thư

Tước hiệu hoàng gia
Tước vị
Danh hiệu
Đế quốc Mông Cổ
Lịch sử các dân tộc Turk
Tước hiệu quý tộc
Từ ngữ tiếng Thổ Nhĩ Kỳ


title: Plagithmysus rubi

text:
Plagithmysus rubi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Plagithmysus


title: Euclasta splendidalis

text:
Euclasta splendidalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euclasta (Crambidae)
Côn trùng châu Âu


title: Sangalopsis incaudata

text:
Sangalopsis incaudata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sangalopsis


title: Rhectosemia multifarialis

text:
Rhectosemia multifarialis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Rhectosemia


title: Angélica Palma

text:
Angélica Palma y Román (Lima, 1878 – Rosario, 1935) là một nhà văn, nhà báo và nhà viết tiểu sử người Peru

Cuộc sống cá nhân
Angélica Palma là con gái của nhà văn và học giả nổi tiếng người Peru, Ricardo Palma và Cristina Román Olivier. Anh trai của bà Clemente Palma cũng là một nhà văn nổi tiếng người Peru. Bà học tiểu học tại một trường được điều hành bởi Teresa González de Fanning. Bà tiếp tục việc học của mình dưới sự giám sát của cha bà, người giữ vị trí giám đốc của Thư viện Quốc gia Peru.

Năm 1892, bà và anh trai của mình, ông Ricardo Palma đi cùng cha của họ trong một chuyến đi đến Tây Ban Nha, nơi ông đại diện cho Peru tại Đại hội Quốc tế Người Mỹ lần thứ IX.

Khi cha bà mất vào năm 1919, Angélica và hai chị em Augusta và Renée đã xuất bản tác phẩm chính của cha họ, Tradiciones Peruanas. Bà đã lựa chọn trong các tác phẩm của cha để xuất bản dưới tựa đề ‘’El Palma de la Juventud’’ (The Palm of Youth) ở Lima năm 1921. Cuốn sách này là một đóng góp đáng chú ý cho văn học thiếu nhi của Peru.

Bà cộng tác với nhiều ấn phẩm khác nhau ở Peru như Prisma, El Comercio, Variedades, La Crónica cho đến khi tới Tây Ban Nha vào năm 1919.
Từ năm 1921 đến năm 1923, bà sống ở Madrid, nơi bà đã biên tập cho tác phẩm của cha mình là Tradiciones Peruanas (xuất bản tại Madrid từ năm 1921 đến 1925) và đi qua Pháp, Bỉ và Anh.

Tác phẩm
 Vencida (1918)
 Por senda propia (1921)
 Coloniaje romántico (1923)
 Tiempos de la Patria Vieja (1923)
 Uno de tantos (1926)
 Sombra alucinante (1939)
 Contando cuentos, children's stories (1930)

Tiểu sử
 Fernán Caballero. La novelista novelable (1931)
 Ricardo Palma (1933)

Nguồn đọc phụ

Elmore, Nancy, 'Del olvido a la memoria: mujeres peruanas, 1860–1930: historia gráfica', Lima, Biblioteca Nacional del Perú, 2003.
Gutiérrez Samanez, Tania C. "La influencia literaria de Ricardo Palma en sus hijos: Angélica Palma", 2007.

Tham khảo

Nữ nhà văn thế kỷ 20
Nữ nhà báo
Mất năm 1935
Sinh năm 1878


title: Bocana chosenana

text:
Bocana chosenana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bocana


title: Storkówko

text:
Storkówko  (Storkow của Đức) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Stara Dąbrowa, thuộc hạt Stargard, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng    phía tây Stara Dąbrowa,  về phía bắc của Stargard và  về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Sau Thế chiến II, người dân bản địa Đức bị trục xuất và thay thế bằng người Ba Lan. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Ngôi làng có dân số 340 người.

Tham khảo


title: San Pascual

text:
San Pascual có thể đề cập đến:
San Pascual, Ávila, một đô thị ở tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha.
San Pascual, Batangas, một đô thị cấp một ở tỉnh Batangas, Philippines.
San Pascual, Masbate, một đô thị hạng 4 ở tỉnh Masbate, Philippines.


title: Lachnocephala vellosata

text:
Lachnocephala vellosata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lachnocephala


title: Apechoneura paraguayensis

text:
Apechoneura paraguayensis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Apechoneura


title: Trung Mục Vương (định hướng)

text:
Trung Mục Vương (chữ Hán:忠穆王) là thụy hiệu của những nhân vật sau:

Danh sách
Phùng Dực Trung Mục Vương Nghiêm Chấn đời nhà Đường
Thường Sơn Trung Mục Vương Vương Cảnh Sùng đời nhà Đường, trước từng làm Triệu Trung Mục Công
Cao Ly Trung Mục Vương  (gọi tắt theo thụy hiệu dài Trung Mục Hiển Hiếu Đại Vương)
Việt Nam Hậu Lê triều Trung Mục Vương (truy phong).

Xem thêm
Trung Vương
Mục Vương
Trung Tuyên Vương
 Hy Mục Vương
 Vinh Mục Vương
 Vũ Mục Vương
 Ôn Mục Vương
 Văn Mục Vương
 Xung Mục Vương
 Trang Mục vương
 Trung Mục Công

Thụy hiệu


title: Jules Koundé

text:
Jules Olivier Koundé (sinh 12 tháng 11 năm 1998) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Pháp chơi ở vị trí trung vệ cho Barcelona tại La Liga và Đội tuyển bóng đá quốc gia Pháp.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Bordeaux

Koundé có trận ra mắt đội 1 của Bordeaux trong trận thua 2–1 trước US Granville tại Cúp bóng đá Pháp ở vòng 64 đội vào ngày 7 tháng 1 năm 2018. Anh ra mắt Ligue 1 trong chiến thắng 1–0 trên sân khách trước Troyes vào ngày 13 tháng 1 năm 2018. Vào ngày 10 tháng 2 năm 2018, Koundé ghi bàn mở tỷ số trong chiến thắng 3–2 trên sân nhà trước Amiens; đó là bàn thắng đầu tiên anh ghi được cho Bordeaux.

Sevilla
Vào ngày 3 tháng 7 năm 2019, anh ký hợp đồng với Sevilla tại Tây Ban Nha với phí chuyển nhượng là 25 triệu euro. Trong mùa giải đầu tiên tại Sevilla, anh cùng câu lạc bộ vô địch UEFA Europa League 2019–20 và được được góp mặt trong đội hình tiêu biểu của giải đấu.

Sự nghiệp quốc tế
Vào ngày 18 tháng 5 năm 2021, Koundé được Didier Deschamps điền tên vào danh sách 26 cầu thủ cùng đội tuyển Pháp tham dự UEFA Euro 2020. Anh có trận ra mắt đội tuyển vào ngày 2 tháng 6 năm 2021, trong trận giao hữu với xứ Wales, vào sân thế chỗ Benjamin Pavard ở hiệp 1. Vào ngày 10 tháng 10 năm 2021, Koundé đá chính trong chiến thắng của Pháp trước Tây Ban Nha tại chung kết UEFA Nations League 2021.

Đời tư
Koundé có bố là người Bénin còn mẹ là người Pháp.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Quốc tế

Danh hiệu

Câu lạc bộ

Sevilla
UEFA Europa League: 2019–20

Barcelona
La Liga: 2022–23
Siêu cúp bóng đá Tây Ban Nha: 2022–23

Quốc tế

Pháp
 Á quân FIFA World Cup: 2022
 UEFA Nations League: 2020–21

Cá nhân
Đội hình tiêu biểu của giải đấu:
UEFA Europa League: 2019–20

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cầu thủ bóng đá nam Pháp
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Pháp
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Pháp
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Pháp
Hậu vệ bóng đá
Trung vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Ligue 1
Cầu thủ bóng đá Bordeaux
Cầu thủ bóng đá La Liga
Cầu thủ bóng đá Sevilla FC
Cầu thủ bóng đá Barcelona
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Âu 2020
Cầu thủ vô địch UEFA Nations League
Cầu thủ bóng đá nam Pháp ở nước ngoài
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Cầu thủ vô địch UEFA Europa League
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2022


title: Ayn Issa

text:
Ayn Issa (, ) là một thị trấn và nahiyah trong huyện Tell Abyad của Tỉnh Raqqa ở Syria. Nó nằm ở giữa thị trấn biên giới Tell Abyad và thủ đô khu vực Raqqa.

Nội chiến Syria
Vào tháng 6 năm 2015, Ayn Issa đã được thực hiện trên của người Kurd -led nhân dân bảo vệ đơn vị (YPG), nữ bảo vệ đơn vị (YPJ) và Lữ đoàn Raqqa cách mạng trong quá trình họ Abyad tấn công biết chính xác. Mặc dù nó đã bị các chiến binh Nhà nước Hồi giáo chiếm lại trong một thời gian ngắn, nó đã được YPG thu hồi vào đầu tháng 7..

Trại tị nạn Ayn Issa
Kể từ tháng 4 năm 2016, trại tị nạn Ayn Issa đã được thành lập ở ngoại ô Ayn Issa, nơi có khoảng 9.000 người tị nạn vào tháng 7 năm 2018, chủ yếu là những người di cư nội bộ Syria từ các thống đốc Deir-Ez-Zor và Raqqa.

Tham khảo

Thành phố của Syria


title: 244 (số)

text:
244 (hai trăm bốn mươi tư) là một số tự nhiên ngay sau 243 và ngay trước 245.

Tham khảo

Số chẵn


title: Cúp Intertoto 1987

text:
Trong Cúp Intertoto 1987 không có các vòng đấu loại trực tiếp, và vì vậy không công bố đội vô địch.

Vòng bảng
Các đội bóng được chia thành 8 bảng, mỗi bảng 4 đội..

Bảng 1

|}

Bảng 2

|}

Bảng 3

|}

Bảng 4

|}

Bảng 5

|}

Bảng 6

|}

Bảng 7

|}

Bảng 8

|}

Xem thêm
 Cúp C1 châu Âu 1987-88
 Cúp C2 châu Âu 1987-88
 Cúp UEFA 1987–88

Tham khảo

Liên kết ngoài
  by Pawel Mogielnicki

1987
4


title: Pseudectatosia strandiella

text:
Pseudectatosia strandiella là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pseudectatosia


title: Archichlora nigricosta

text:
Archichlora nigricosta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Archichlora


title: Comostolopsis fuscipuncta

text:
Comostolopsis fuscipuncta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Comostolopsis


title: AC London F.C.

text:
Academic Club London Football Club, thường có tên gọi AC London, là một câu lạc bộ bóng đá bán chuyên nghiệp đế từ London, Anh. Hiện tại đội bóng là thành viên của Division One thuộc Combined Counties League và chơi trên sân nhà Banstead Athletic's Merland Rise ở Tadworth. Prince Choudary, 21, là huấn luyện viên và cũng là chủ tịch câu lạc bộ, là huấn luyện viên và chủ tịch trẻ nhất lịch sử bóng đá chuyên nghiệp.

Lịch sử
Câu lạc bộ được thành lập bởi Prince Choudary, là một đội trẻ vào tháng 7 năm 2012, trước khi trở thành đội chuyên nghiệp vào năm sau đó. Đội bóng được chấp thuận gia nhập Kent Invicta League for the 2015–16 season, và mặc dù lúc đầu bị từ chối, cuối cùng cũng được đồng ý. Họ xếp thứ 10 chung cuộc trong mùa giải đầu tiên, và được chuyển sang Combined Counties League.

Lịch sử thi đấu

Sân vận động
Trong suốt mùa giải 2015–16, câu lạc bộ thi đấu trên sân 16,000 chỗ ngồi Crystal Palace National Sports Centre. Sang mùa giải 2016–17, họ chuyển đến thi đấu ở sân Banstead Athletic's Merland Rise.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Câu lạc bộ bóng đá Anh
Câu lạc bộ bóng đá Luân Đôn


title: Pula

text:
Pula hay Pola ( ; tiếng Ý và Istria-Rôman: Pola; ; Slovene và Chakavia: Pulj, Hungary: Póla, , tiếng Hy Lạp cổ đại: Πόλαι, Polae) là thành phô lớn nhất hạt Istria, Croatia và thành phố lớn thứ tám của quốc gia này, với vị trí nằm trên bán đảo Istria và dân số 57.460 vào năm 2011. thành phố nổi tiếng nhờ các công trình từ thời La Mã cổ đại, trong đó có Đấu trường Pula, và bờ biển đẹp. Thành phố có truyền thống làm rượu vang, đánh bắt cá, đóng tàu, và du lịch. Đây là trung tâm hành chính của Istria từ thời La Mã cổ đại.

Tham khảo

Sách

Đọc thêm

Thế kỷ 19

Thế kỷ 20

Chú thích

Liên kết ngoài

Bảo tàng Khảo cổ Istria
Ban Du lịch Quốc gia Croatia - Pula
Trang du lịch Istria - Pula

Thành phố của Croatia
Thành phố ven biển Croatia
Khu dân cư ở hạt Istria
Thành phố La Mã ở Croatia
Thuộc địa Hy Lạp ở Illyria


title: Núi lửa trên Io

text:
Núi lửa trên Io, một vệ tinh tự nhiên của Sao Mộc, với số lượng lên đến hàng trăm, là hoạt động địa chất mạnh mẽ nhất trên thiên thể này, thường xuyên đưa các chất khoáng nóng chảy với nhiệt độ và áp suất cao lên bề mặt của thiên thể, đồng thời cung cấp vật chất cho khí quyển Io và từ quyển Sao Mộc.  Môn khoa học về núi lửa trên Io là môn nghiên cứu về các dòng chảy dung nham, các hố núi lửa và các hoạt động núi lửa trên bề mặt của Io. Hoạt động núi lửa của Io đã được phát hiện vào năm 1979, bởi Linda Morabito, người nghiên cứu các ảnh chụp từ Voyager 1. Các quan sát về Io bởi các tàu vũ trụ đi ngang qua (Voyagers, Galileo, Cassini, và New Horizons) và các đài thiên văn trên Trái Đất đã cho thấy hơn 150 núi lửa hoạt động. Tới 400 núi lửa được dự đoán là đang tồn tại trên Io, dựa vào những quan sát này. Hoạt động núi lửa của Io làm cho vệ tinh tự nhiên này trở thành một trong bốn thiên thể trong Hệ Mặt Trời được biết đến là đang có núi lửa hoạt động (ba thiên thể còn lại là Trái Đất, Enceladus - một vệ tinh tự nhiên của Sao Thổ - và Triton - vệ tinh tự nhiên của Sao Hải Vương).

Các nguồn nhiệt cung cấp năng lượng cho hoạt động núi lửa của Io, được tiên đoán lần đầu tiên vào thời gian ngay trước khi Voyager 1 bay ngang qua, đến từ nhiệt thủy triều do độ lệch tâm quỹ đạo lớn của Io. Đây là nguồn nhiệt khác hẳn với địa nhiệt của Trái Đất, sinh ra  chủ yếu là từ hoạt động phân rã đồng vị phóng xạ và nguồn nhiệt nguyên thủy. Quỹ đạo lệch tâm lớn của Io dẫn đến khác biệt về lực hút của Sao Mộc lên nó ở cận điểm so với viễn điểm quỹ đạo, khiến cho bướu thủy triều của Io ở cận điểm và viễn điểm là khác nhau. Như vậy, Io biến dạng liên tục khi di chuyển trên quỹ đạo, và sự biến dạng này gây ra ma sát, sinh ra nhiệt trong lòng của nó. Nếu không có nhiệt thủy triều, Io có thể sẽ tương tự như Mặt Trăng, một thiên thể có kích cỡ và khối lượng tương đương, với hoạt động địa chất đã ngừng và bề mặt lỗ chỗ các hố thiên thạch.

Hoạt động núi lửa của Io đã dẫn đến sự hình thành của hàng trăm tâm núi lửa và các cấu trúc dung nham rộng lớn, làm cho nó trở thành thiên thể có hoạt động núi lửa mạnh mẽ nhất trong Hệ Mặt Trời. Ba kiểu phun trào núi lửa khác nhau đã được xác định, khác nhau về thời gian, cường độ và tốc độ tràn dung nham, và vị trí phun trào (có xảy ra trong vùng lõm núi lửa hay không). Các dòng dung nham trên Io, với chiều dài từ hàng chục đến hàng trăm cây số, có thành phần chủ yếu là bazan, tương tự như dung nham trên Trái Đất tại các núi lửa hình khiên như Kīlauea ở Hawaii. Mặc dù hầu hết các dung nham trên Io cấu tạo từ bazan, một vài dòng dung nham chứa lưu huỳnh và lưu huỳnh dioxide đã được quan sát thấy. Ngoài ra, nhiệt độ phun trào có thể lên tới , nhiệt độ cao này có thể được giải thích bởi sự phun trào dung nham siêu mafic silicat nhiệt độ cao.

Do sự hiện diện của lượng lớn vật liệu lưu huỳnh trong lớp vỏ và trên bề mặt của Io, một số vụ phun trào đẩy lưu huỳnh, khí lưu huỳnh dioxide, và tephra lên độ cao tới  vào không gian, tạo ra các cột khói núi lửa hình ô dù. Các vật chất được phun ra tạo nên màu sắc cho địa hình xung quanh - gồm các màu đỏ, đen, và/hoặc trắng - đồng thời cung cấp vật liệu cho bầu khí quyển mỏng của Io và từ quyển Sao Mộc. Các tàu vũ trụ bay qua Io từ năm 1979 đã quan sát thấy nhiều thay đổi bề mặt của Io do hoạt động núi lửa.

Lịch sử khám phá

Trước khi Voyager 1 đến Io vào ngày 5 tháng 3 năm 1979, Io đã được cho là một thế giới chết như Mặt Trăng. Việc khám phá ra một đám mây natri xung quanh Io đã dẫn đến giả thuyết rằng vệ tinh tự nhiên này được bao phủ trong evaporit.

Những gợi ý cho các khám phá ban đầu đến từ các ảnh chụp hồng ngoại bởi các đài thiên văn trên Trái Đất trong những năm 1970. Một thông lượng nhiệt nhiều bất thường, so với những vệ tinh Galileo khác, đã được phát hiện trong các phép đo ở bước sóng hồng ngoại 10 μm khi Io nằm trong bóng tối của Sao Mộc. Vào thời gian của phát hiện này, thông lượng nhiệt cao được giả định là do bề mặt có nhiệt dung riêng cao hơn Europa vàGanymede. Tuy nhiên, các kết quả đo ở bước sóng 20 μm lại cho thấy Io có bề mặt với các đặc tính tương tự như các vệ tinh khác. Điều này dẫn đến kết luận sơ bộ là thông lượng nhiệt cao ở bước sóng ngắn là do sự kết hợp của hoạt động núi lửa trên Io và nhiệt lượng từ Mặt Trời, trong đó Mặt Trời cung cấp một lượng nhiệt lớn hơn ở bước sóng dài hơn. Phát xạ  nhiệt của Io được quan sát thấy là mạnh bất thường ở 5 μm vào ngày 20 năm 1978 bởi Witteborn, et al. Nhóm tác giả này giả định hoạt động núi lửa gây ra phát xạ nhiệt này, trong trường hợp đây đúng là hoạt động núi lửa thì các dữ liệu cho thấy vùng hoạt động núi lửa rộng khoảng  và có nhiệt độ . Tuy nhiên, các tác giả đã coi là giả thuyết này ít có khả năng xảy ra, và tập trung vào giả thuyết về sự tương tác giữa Io và từ quyển Sao Mộc.

Ngay trước khi Voyager 1 bay qua Io, Stan Peale, Patrick Cassen và R. T. Reynolds đã công bố một bài báo trên tạp chí Science dự đoán về  bề mặt của Io bị thay đổi nhiều do hoạt động núi lửa và lõi của Io bị phân tách thành nhiều tầng, có tầng lõi đá ở trong cùng, chứ không phải là một lõi đồng nhất. Dự đoán này dựa trên mô hình trong đó có một lượng nhiệt lớn được sinh ra bởi thay đổi lực thủy triều của Sao Mộc lên Io do quỹ đạo có độ lệch tâm lớn của Io. Các tính toán của họ cho thấy lượng nhiệt sinh ra cho một Io với lõi đồng nhất sẽ gấp ba lần nhiệt tạo ra bởi phân rã đồng vị phóng xạ. Hiệu ứng này sẽ còn lớn hơn với Io có lõi được tách thành nhiều tầng.

Những hình ảnh đầu tiên chụp Io từ Voyager 1 cho thấy bề mặt không có các hố va chạm, đặc điểm của một  bề mặt rất trẻ. Các hố va chạm được sử dụng bởi các nhà địa chất để ước tính tuổi của một bề mặt hành tinh; số hố va chạm tăng theo tuổi của bề mặt hành tinh. Thay vào đó, các hình ảnh từ Voyager 1 cho thấy bề mặt nhiều màu sắc, có nhiều chỗ lõm bất thường không có đặc tính của hố va chạm (là vành miệng hố cao lên). Voyager 1 cũng cho thấy các dòng chảy được hình thành bởi chất lưu có độ nhớt thấp, cùng những ngọn núi cao cô lập nhưng lại không giống núi lửa trên Trái Đất. Bề mặt quan sát được cho thấy là đã bị thay đổi nhiều bởi hoạt động núi lửa, giống như giả thuyết mà Peale và các đồng nghiệp đã đưa ra.

Vào ngày 8 tháng 3 năm 1979, ba ngày sau khi đi qua Sao Mộc, Voyager 1 chụp ảnh các vệ tinh tự nhiên của Sao Mộc để giúp những người điều khiển Voyager 1 xác định vị trí của con tàu này một cách chính xác, theo một quy trình được gọi là định hướng quang học. Khi thực hiện việc xử lý hình ảnh của Io để nâng cao mức độ khả kiến của nền sao, kỹ sư định hướng tàu Linda Morabito tìm thấy một đám mây cao tới  của Io ở gần đường chân trời trên ảnh chụp. Lúc đầu, cô đã nghi ngờ hình ảnh đám mây thực ra chỉ là hình ảnh của một vệ tinh tự nhiên khác của Sao Mộc ở phía sau Io, nhưng không vệ tinh với kích thước phù hợp nào đã ở vị trí đó. Đám mây này sau đó  đã được xác định là một cột khói tạo bởi núi lửa đang hoạt động ở một vùng lõm tối sau này được đặt tên là Pele. Sau phát hiện này, bảy cột khói khác đã được xác định trong các ảnh chụp Io trước đó của Voyager. Kết quả đo bức xạ nhiệt từ nhiều nguồn quan sát khác cũng đã được thực hiện, cho thấy quá trình dung nham nguội dần. So sánh các hình ảnh Io thu được bởi Voyager 2 bay qua bốn tháng sau đó cho thấy bề mặt đã bị thay đổi, với các cột khói mới ở vùng mà sau này được đặt tên là Aten Patera và Surt.

Nguồn nhiệt

Nguồn nhiệt chính cho hoạt động núi lửa của Io đến từ các lực thủy triều được tạo ra bởi lực hấp dẫn của Sao Mộc. Nguồn nhiệt đến từ bên ngoài này khác với nguồn địa nhiệt từ nội tại Trái Đất cho các hoạt động núi lửa trên Trái Đất, vốn là kết quả của phân rã đồng vị phóng xạ và nhiệt dư từ thời kỳ bồi tụ nguyên thủy. Ở Trái Đất, những nguồn nhiệt nội tại gây ra đối lưu manti, dẫn đến hoạt động núi lửa thông qua kiến tạo mảng. Trên Io, nhiệt thủy triều phụ thuộc vào khoảng cách từ nó đến Sao Mộc, độ lệch tâm quỹ đạo, thành phần cấu tạo bên trong Io, và trạng thái vật lý của nó.

Cộng hưởng quỹ đạo của Io với Europa và Ganymede giúp duy trì quỹ đạo lệch tâm của Io và ngăn cản lực thủy triều làm cho Io bị chuyển về quỹ đạo tròn. Cụ thể, chu kỳ quay của Europa gấp 2 lần chu kỳ quay của Io, và chu kỳ quay của Ganymede gấp 2 lần chu kỳ quay của Europa. Vị trí mà Io ở gần Europa nhất luôn xảy ra tại cùng một điểm trên quỹ đạo của Io và của Europa, lặp lại một lần sau hai vòng quay của Io, tại đó Europa kéo Io về phía nó thông qua lực hấp dẫn. Lực kéo định kỳ, theo tần số cộng hưởng, tại một điểm trên quỹ đạo giúp duy trì quỹ đạo không tròn của Io. Hiện tượng tự xảy ra với tương tác giữa Europa và Ganymede, cũng như giữa Io và Ganymede.

Độ lệch tâm quỹ đạo dẫn đến hai hiệu ứng làm tỏa nhiệt trên Io. Thứ nhất, bướu thủy triều của Io ở cận điểm quỹ đạo, khi Io gần Sao Mộc hơn và chịu lực hút mạnh hơn, cao hơn tới  so với ở viễn điểm quỹ đạo, do chênh lệch lực hấp dẫn của Sao Mộc giữa hai củng điểm quỹ đạo này. Như vậy hình dáng của bướu thủy triều biến dạng liên tục khi Io di chuyển quỹ đạo, co bóp theo đúng chu kỳ quay của Io. Thứ hai, trong khi Io tự quay quanh trục của nó với tốc độ góc tương đối đều đặn, bằng với tốc độ góc trung bình của Io trên quỹ đạo, thì bướu thủy triều lại không quay với tốc độ đều. Bướu thủy triều quay với tốc độ góc của Io trên quỹ đạo, và do đó quay nhanh hơn ở cận điểm quỹ đạo, và chậm hơn tại viễn điểm quỹ đạo. Như vậy, nếu đứng trong hệ quy chiếu của Io, bướu thủy triều sẽ quay lúc lắc, lắc sang một bên ở cận điểm quỹ đạo, và lắc sang bên kia ở viễn điểm quỹ đạo. Góc lúc lắc khoảng nửa độ, ứng với sự dịch chuyển qua lại của đỉnh bướu thủy triều trong khoảng cách cỡ 16 km. Tổng hợp sự co bóp và lúc lắc của bướu thủy triều làm biến dạng Io, nhào bóp thiên thể này, và gây ra ma sát trong lòng Io, sinh ra nhiệt thủy triều, duy trì trạng thái tan chảy của ít nhất một phần lõi của Io.

Không giống như ở Trái Đất, nơi mà nội nhiệt được tỏa ra ngoài không gian qua dẫn nhiệt ở các lớp vỏ, trên Io nội nhiệt được giải phóng qua hoạt động núi lửa và sinh ra thông lượng nhiệt tỏa ra lớn (tổng cộng 0,6 đến 1,6 W).  Một nghiên cứu vào 2015, chỉ ra các dòng chảy của mắc ma bên trong lòng Io, là hỗn hợp của đá rắn và mắc ma lỏng, gây ra nhiệt do ma sát khi chảy, khiến vị trí phun trào của núi lửa được quan sát thực tế trên Io bị lệch về phía đông khoảng 30 đến 60 độ so với mô hình nhiệt thủy triều của Io đơn giản không có dòng chảy trong lòng. Mô hình của quỹ đạo Io cho thấy nhiệt thủy triều bên trong Io thay đổi theo thời gian, và giá trị thông lượng nhiệt hiện tại không đại diện cho mức trung bình lâu dài. Thông lượng nhiệt quan sát được hiện tại lớn hơn lượng nhiệt ước tính được sinh ra từ nhiệt thủy triều, cho thấy rằng Io đang ở giai đoạn nguội đi, sau một thời gian bị thủy triều nhào bóp mạnh hơn trước đó. Theo định luật bảo toàn năng lượng, thông lượng nhiệt tỏa ra ngoài không gian từ Io làm tiêu hao cơ năng của hệ các thiên thể Io, Sao Mộc, Europa và Ganymede, là hệ thống được gắn kết thông qua tương tác hấp dẫn. Một nghiên cứu vào năm 2009 của Valéry Lainey và các đồng nghiệp, phân tích dữ liệu của 116 năm quan sát hệ thống Sao Mộc và các vệ tinh tự nhiên của nó, chỉ ra rằng sự tiêu hao cơ năng nêu trên đang làm cho Io quay ngày càng gần Sao Mộc hơn, và ba vệ tinh Io, Europa và Ganymede đang trong quá trình rời khỏi cộng hưởng quỹ đạo.

Thành phần

Việc phân tích các hình ảnh của Voyager đã dẫn các nhà khoa học đến kết luận rằng những dòng dung nham trên Io bao gồm chủ yếu là các dạng thù hình của nguyên tố lưu huỳnh nóng chảy. Màu sắc ở các dòng dung nham tương tự màu của các dạng thù hình của lưu huỳnh. Sự khác biệt về màu và độ sáng của dung nham phụ thuộc vào nhiệt độ của lưu huỳnh đa nguyên tử và cách sắp xếp và liên kết của các nguyên tử. Một phân tích về hình ảnh các dòng chảy tỏa ra từ Ra Patera cho thấy các vật liệu có nhiều màu sắc khác nhau, tất cả đều có liên hệ với lưu huỳnh lỏng, ở những khoảng cách khác nhau đến lỗ phun: vật chất có suất phản chiếu thấp nằm gần lỗ phun với nhiệt độ , vật liệu màu đỏ nằm ở trung tâm của mỗi dòng chảy và có nhiệt độ , và vật liệu màu cam ở điểm kết thúc xa nhất của mỗi dòng chảy với nhiệt độ . Mẫu hình sắc màu này  tương ứng với các dòng chảy tỏa ra từ một lỗ phun, và các dòng chảy nguội dần khi đi ra khỏi lỗ phun. Ngoài ra, phép đo nhiệt độ sử dụng bức xạ nhiệt tại Loki Patera thực hiện bởi Phổ kế Giao thoa Hồng ngoại và Máy đo sóng radio (IRIS) của Voyager 1 cũng cho các số liệu phù hợp với hoạt động núi lửa phun ra lưu huỳnh. Tuy nhiên, IRIS đã không có khả năng đo đạc ở các bước sóng ứng với các nhiệt độ cao hơn. Điều này có nghĩa rằng nhiệt độ phù hợp với hoạt động núi lửa phun silicat không được phát hiện bởi Voyager. Mặc dù vậy, các nhà khoa học trong chương trình Voyager suy luận rằng silicat phải đóng một vai trò trong việc làm trẻ hóa bề mặt của Io, do mật độ khối lượng cao của silicat và sự cần thiết của silicat trong việc hỗ trợ độ dốc lớn ở quanh vùng lõm núi lửa. Mâu thuẫn giữa các chứng cứ về kết cấu và kết quả phân tích quang phổ và nhiệt độ sau chuyến bay qua của Voyager đã dẫn đến một cuộc tranh luận trong cộng đồng các nhà khoa học hành tinh về thành phần của dung nham trên Io, liệu có chứa lưu huỳnh hay silicat.

Các nghiên cứu ảnh chụp hồng ngoại từ các đài thiên văn trên Trái Đất trong những năm 1980 và 1990 đã dần chuyển dịch mô hình về thành phần vật chất trong dung nham núi lửa của Io, từ chủ yếu chứa lưu huỳnh sang chủ yếu chứa silicat, và lưu huỳnh chỉ đóng một vai trò thứ yếu. Vào năm 1986, các quan sát về một đợt phun trào sáng trên Io đã cho thấy nhiệt độ ít nhất . Nhiệt độ này cao hơn so với điểm sôi của lưu huỳnh (), cho thấy thành  phần phải là silicat, ít nhất cho một số dung nham trên Io. Nhiệt độ cao tương tự cũng được tìm thấy ở một đợt phun trào tại vùng Surt trong năm 1979, giữa hai chuyến bay qua của các tàu Voyager, và ở một đợt phun trào khác vào năm 1978, được quan sát bởi Witteborn và các đồng nghiệp. Ngoài ra, mô hình dòng dung nham silcat trên Io cho cho thấy chúng nguội đi nhanh chóng, khiến bức xạ nhiệt của chúng được thống trị bởi các thành phần nhiệt độ thấp, chẳng hạn như ở dòng chảy đông cứng nhanh, trái ngược với các khu vực nhỏ vẫn còn được phủ bởi dung nham lỏng với nhiệt độ cao gần bằng nhiệt độ lúc mới phun ra.

Hoạt động núi lửa có thành phần chứa silicat, với dung nham bazan có mafic hoặc  siêu mafic (giàu magie), đã được xác nhận bởi thông tin từ tàu vũ trụ Galileo trong những năm 1990 và 2000, gồm kết quả đo nhiệt độ tại các điểm nóng của Io, nơi phát xạ nhiệt được phát hiện, và kết quả đo quang phổ tại các vùng  vật liệu tối trên Io. Các phép đo nhiệt độ từ Máy ảnh Chất Rắn (SSI) và Phổ kế Lập bản đồ Hồng ngoại gần (NIMS) của Galileo đã cho thấy nhiều điểm nóng với các thành phần nhiệt độ cao từ ít nhất  đến tối đa của , ví dụ như ở vụ phun trào tại Pillan Patera vào năm 1997. Ước tính ban đầu trong quá trình thực hiện nhiệm vụ Galileo đã gợi ý nhiệt độ phun trào gần , sau đó đã bị chứng minh là quá cao, vì sử dụng mô hình nhiệt sai trong tính toán nhiệt độ. Các quan sát quang phổ của các phần vật liệu tối của Io đã chỉ ra sự hiện diện của pyroxen, như enstatit, khoáng chất silicat giàu magnesi phổ biến trong các bazan mafic và siêu mafic. Các vật liệu tối được tìm thấy trong các hố núi lửa, trong các dòng dung nham mới được phun ra, và các trầm tích mạt vụn núi lửa (pyroclastic) xung quanh các vùng phun trào núi lửa kiểu nổ mới xảy ra. Dựa vào kết quả đo nhiệt độ dung nham và các phép đo quang phổ, một số dung nham có thể là tương tự như komatiit trên Trái Đất. Việc siêu gia nhiệt do áp lực lớn, có thể làm tăng nhiệt độ dung nham trong quá trình chúng được phun lên bề mặt trong một vụ phun trào, cũng có thể là một yếu tố gây nên  một số vụ phun trào có nhiệt độ cao hơn.

Mặc dù các kết quả đo nhiệt độ của núi lửa Io đã giúp giải quyết cuộc tranh luận về việc núi lửa ở đây chứa lưu huỳnh hay silicat, đã diễn ra trong thời gian giữa các chuyến thăm của tàu Voyager và Galileo tại Sao Mộc, lưu huỳnh và lưu huỳnh dioxide vẫn có một vai trò quan trọng trong các hiện tượng quan sát được trên Io. Cả hai vật liệu đã được phát hiện trong các cột khói được tạo ra ở núi lửa của Io, với lưu huỳnh là một phần chính của cột khói loại Pele. Các dòng dung nham sáng màu đã được xác định trên Io, ví dụ tại Tsũi Goab Fluctus, Emakong Patera, và Balder Patera, đã gợi ý về sự tồn tại của hoạt động núi lửa  tràn ngập lưu huỳnh, hay lưu huỳnh dioxide.

Các kiểu phun trào
Các quan sát Io, bởi các tàu vũ trụ và các đài thiên văn trên Trái Đất, đã cho thấy có một số loại phun trào núi lửa khác nhau trên thiên thể này. Ba loại chính đã được xác định bao gồm phun trào trong vùng lõm, phun trào kiểu chảy, và phun trào kiểu nổ. Chúng có sự khác biệt về thời gian phun trào, năng lượng thoát ra, nhiệt độ (được xác định từ hình ảnh hồng ngoại), loại dòng chảy dung nham, và việc có bị giới hạn trong hố núi lửa hay không.

Phun trào trong vùng lõm

Phun trào trong vùng lõm là các phun trào núi lửa xảy ra trong vùng lõm núi lửa, vùng thường có  sàn phẳng bao quanh bởi những bức tường dốc. Vùng lõm núi lửa trên Io trông giống như hõm chảo trên Trái Đất, nhưng không rõ liệu chúng có được hình thành khi buồng dung nham rỗng bị sụp đổ như trên Trái Đất không. Một giả thuyết cho rằng chúng được tạo ra khi các mạch ngang (sill) của núi lửa bị làm lộ ra, với lớp vật liệu nằm bên trên bị thổi bay hoặc bị rơi vào trong mạch ngang. Một số vùng lõm có dấu hiệu của nhiều vụ sụp đổ đã xảy ra, tương tự như với hõm chảo trên đỉnh Olympus Mons trên Sao Hỏa hay Kīlauea trên Trái Đất, cho thấy rằng chúng có thể thỉnh thoảng được hình thành giống như các hõm chảo. Vì cơ chế hình thành của chúng vẫn chưa được chắc chắn, thuật ngữ mà Hiệp hội Thiên văn Quốc tế đặt cho chúng là tên Latinh patera (số nhiều là paterae), thay vì tên gọi của hõm chảo. Không giống các hõm chảo hoặc các cấu trúc tương tự trên Trái Đất và Sao Hỏa, các vùng lõm thường không nằm ở đỉnh của các núi lửa hình khiên và rộng lớn hơn, với đường kính trung bình cỡ . Độ sâu vùng lõm mới chỉ được đo cho một vài vùng lõm và thường sâu hơn 1 km. Vùng lõm núi lửa lớn nhất trên Io là Loki Patera có bề ngang . Dù cơ chế hình thành có như thế nào, hình thái và phân bố của nhiều vùng lõm núi lửa gợi ý rằng cấu trúc của chúng có tuân theo những quy tắc nhất định, với ít nhất một nửa được bao quanh bởi các đứt gãy hoặc núi non.

Phun trào kiểu này có thể có hình dạng là các dòng dung nham chảy tỏa ra sàn của vùng lõm, hoặc ở hình dạng hồ dung nham. Trừ các quan sát ở cự ly gần của tàu vũ trụ Galileo trong bảy lần bay qua Io, với các ảnh chụp khác, có thể khó phân biệt hồ dung nham với dòng dung nham phun tràn lên sàn vùng lõm, do không đủ độ phân giải và phát xạ nhiệt của hai hình dạng này tương tự nhau. Các vụ phun trào trong vùng lõm, ví dụ như vụ phun trào ở Gish Bar Patera vào năm 2001, có thể to rộng như những vụ phun trào tràn ra các vùng đồng bằng của Io. Các đặc điểm giống như dòng chảy cũng đã được quan sát trong một số vùng lõm, như ở Camaxtli Patera, gợi ý rằng các dòng dung nham có thể nổi lên sàn của các vùng lõm một cách định kỳ.

Các hồ dung nham trên Io là các vùng thấp được điền đầy bởi dung nham nóng chảy, bao phủ bởi một lớp mỏng dung nham đông cứng. Những hồ dung nham này nối trực tiếp với một bể chứa mắc ma nằm bên dưới. Các quan sát phát xạ nhiệt tại một số hồ dung nham trên Io tiết lộ các vùng đá nóng chảy tỏa sáng nằm ở rìa vùng lõm, do lớp phủ mỏng ở mặt trên của hồ bị nứt vỡ theo đường chạy quanh rìa của vùng lõm. Theo thời gian, vì dung nham đông cứng có trọng lượng riêng lớn hơn so với dung nham vẫn còn nóng chảy, lớp vỏ này có thể bị chìm xuống, gây ra một sự tăng đột ngột bức xạ nhiệt ở vùng lõm núi lửa. Với một số hồ dung nham, ví như tại núi lửa Pele, hiện tượng lớp phủ đông cứng chìm xuống thường xuyên diễn ra, làm chúng trở thành những điểm bức xạ hồng ngoại gần mạnh nhất trên Io. Tại các hồ dung nham khác, như Loki Patera, hiện tượng này có thể chỉ xảy ra vào một số thời điểm. Ở loại hồ dung nham yên tĩnh hơn này, trong thời điểm diễn ra quá trình chìm xuống của lớp phủ, một làn sóng lớp phủ bề mặt chìm xuống lan tỏa ra vùng lõm với tốc độ khoảng  mỗi ngày, với lớp phủ non mới hình thành ở phía sau làn sóng này, cho tới khi toàn bộ hồ bị dung nham nóng chảy nổi lên. Một vụ phun trào mới sẽ chỉ bắt đầu, ở một thời điểm sau, một khi lớp phủ non mới đã đủ nguội, đủ đông cứng và đủ dày để cho nó không còn có thể nổi bền vững bên trên dung nham lỏng được nữa. Trong mỗi lần  đảo lộn lớp phủ như vậy, Loki có thể phát ra đến hơn mười lần lượng nhiệt so với khi lớp phủ của nó đang ổn định.

Phun trào kiểu chảy (kiểu Prometheus)

Phun trào kiểu chảy là các sự kiện phun trào tồn tại lâu dài, tạo ra những dòng dung nham rộng lớn và phức hợp. Độ phủ rộng của những dòng dung nham của phun trào kiểu chảy làm cho chúng trở thành đặc điểm địa hình lớn nhất trên Io. Với loại phun trào này, mắc ma nổi lên trên bề mặt từ lỗ phun trên sàn của vùng lõm núi lửa, hoặc từ các mạch dẫn hẹp (fissure) trên vùng đồng bằng, tạo ra những dòng chảy dung nham phồng và phức hợp, tương tự như dung nham ở núi lửa Kīlauea tại Hawaii trên Trái Đất. Hình ảnh từ các tàu vũ trụ Galileo cho thấy nhiều trong số những dòng chảy dung nham lớn trên Io, như ở Prometheus và Amirani, được tạo ra bởi sự bồi đắp  của những dòng chảy nhỏ hơn bên trên những dòng chảy cũ. Phun trào kiểu chảy khác với phun trào kiểu nổ ở chỗ chúng tồn tại lâu hơn và phát ra ít hơn năng lượng trong mỗi đơn vị thời gian. Dung nham được phun ra ở tốc độ ổn định, và một vụ phun trào kiểu chảy có thể kéo dài nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ.

Những vùng có dòng chảy dung nham dài hơn  đã được quan sát trên Io tại Amirani và Masubi. Một vùng có dòng chảy dung nham không còn hoạt động có tên là Lei-Kung Fluctus bao phủ một diện tích rộng , một khu vực hơi lớn hơn Nicaragua một chút. Độ dày của vùng có dòng chảy không được xác định bởi các thông tin từ tàu Galileo, nhưng những vụ phun trào đơn lẻ trên bề mặt của nó có thể dày khoảng . Trong nhiều trường hợp, dung nham được phun chảy ra trên bề mặt tại những địa điểm cách lỗ phun của núi lửa hàng chục đến hàng trăm cây số, với vùng nằm giữa lỗ phun núi lửa và địa điểm có dung nhan tràn ra có phát xạ nhiệt thấp. Quan sát này chứng tỏ rằng dòng dung nham được chảy qua các ống dung nham nối từ lỗ phun của núi lửa đến những địa điểm dung nham tràn ra trên bề mặt.

Mặc dù phun trào kiểu chảy thường có tốc độ phun trào ổn định, những vụ bùng phát phun trào lớn cũng đã được quan sát ở nhiều địa điểm có phun trào kiểu này. Ví dụ, mép của vùng có dòng chảy dung nham Prometheus đã dịch chuyển khoảng  giữa lần quan sát của tàu Voyager, trong năm 1979, và lần quan sát bởi tàu  Galileo vào năm 1996. Mặc dù không mạnh như phun trào kiểu nổ, tốc độ dòng chảy trung bình tại những vùng có dòng chảy phức hợp lớn hơn rất nhiều so với các dòng chảy dung nham tương tự trên Trái Đất. Tốc độ lấn chiếm diện tích của dòng chảy dung nham, tính trung bình, vào khoảng  mỗi giây đã được quan sát thấy ở Prometheus và Amirani qua các thông tin thu được từ tàu Galileo, cao hơn so với  mỗi giây tại Kīlauea.

Phun trào kiểu nổ (kiểu Pillan)

Phun trào kiểu nổ là kiểu phun trào mạnh nhất trên Io. Những vụ phun trào kiểu này, đôi khi được gọi là những "vụ nổ" khi quan sát từ Trái Đất, có đặc trưng là chỉ kéo dài trong vài tuần đến vài tháng, khởi động nhanh chóng, thông lượng dòng chảy phun trào lớn, và bức xạ nhiệt mạnh. Chúng làm cho độ sáng của Io ở vùng hồng ngoại gần tăng mạnh trong một khoảng thời gian ngắn. Vụ phun trào núi lửa mạnh nhất đã được thấy trong lịch sử quan sát Io  là một "vụ nổ" tại Surt, quan sát bởi các nhà thiên văn trên Trái Đất vào ngày 22 tháng 2 năm 2001.

Phun trào kiểu nổ xảy ra khi một khối mắc ma (gọi là một thể mạch) nổi lên từ lớp phủ nóng chảy ở sâu bên trong lòng Io, đến được bề mặt Io qua một mạch dẫn hẹp (fissure). Khi đó có một màn trình diễn ngoạn mục giống như một đài phun dung nham. Trong giai đoạn đầu của phun trào kiểu nổ, bức xạ nhiệt được thống trị bởi thành phần mạnh trong dải bức xạ hồng ngoại 1-3 μm. Bức xạ này được phát ra từ một lượng lớn dung nham mới được lộ ra trong đài phun tại lỗ phun. Những vụ phun trào kiểu nổ tại núi lửa Tvashtar trong tháng 11 năm 1999 và tháng 2 năm 2007, tập trung vào một "rèm" nham thạch dài  và cao  sinh ra tại một vùng lõm nằm trong vùng phức hợp Tvashtar Paterae lớn hơn.

Lượng lớn các dung nham nóng chảy lộ ra ở những đài phun đã cung cấp cho các nhà nghiên cứu những cơ hội tốt nhất để đo nhiệt độ chính xác của dung nham Io. Nhiệt độ gợi ý của dung nham siêu mafic tương tự komatiit thời kỳ tiền Cambri (khoảng ) chiếm chủ đạo tại những vụ phun trào như vậy, mặc dù quá trình siêu gia nhiệt của mắc ma khi trồi lên bề mặt có thể cũng đóng vai trò gây ra nhiệt độ cao của dung nham được phun ra.

Mặc dù giai đoạn bùng nổ với đài phun dung nham có thể chỉ kéo dài một vài ngày cho đến một tuần, vụ phun trào kiểu nổ vẫn có thể tiếp tục trong nhiều tuần đến vài tháng, sinh ra dòng dung nham silicat có thể tích lớn. Một vụ phun trào lớn trong năm 1997 từ một mạch dẫn phía tây bắc của Pillan Patera đã phun ra hơn  dung nham nóng chảy trong một khoảng thời gian cỡ  đến  tháng, và sau đó làm ngập sàn của vùng lõm Pillan Patera. Các quan sát bởi tàu Galileo gợi ý tốc độ lấn chiếm diện tích của dòng dung nham ở Pillan là vào khoảng từ  mỗi giây trong vụ phun trào năm 1997. Các dòng chảy trong vụ phun trào này ở Pillan có độ dày khoảng , so với độ dày  được quan sát ở vùng phồng tại Prometheus và Amirani. Tương tự, những dòng dung nham chảy nhanh cũng đã được quan sát bởi tàu Galileo ở núi lửa Thor vào năm 2001. Tốc độ chảy này  tương tự như tại vụ phun trào ở Laki tại Iceland trên Trái Đất vào năm 1783 và ở các vụ phun trào dòng lũ bazan khác ở Trái Đất.

Các vụ phun trào kiểu nổ có thể tạo ra những thay đổi bề mặt ấn tượng (nhưng thường ngắn ngủi) xung quanh địa điểm phun trào, ví dụ như những vùng trầm tích lớn của các cột khói chứa khí được giải phóng từ đài phun dung nham. Vụ phun trào tại Pillan năm 1997 đã tạo ra một vùng rộng  chứa các vật chất trầm tích silcat tối màu và lưu huỳnh dioxide sáng màu. Các vụ phun trào ở Tvashtar năm 2000 và 2007 tạo ra một cột khói cao ; vật chất trong cột này lắng xuống đã tạo ra một vùng hình nhẫn chứa lưu huỳnh và lưu huỳnh dioxide màu đỏ, rộng . Mặc dù có sự xuất hiện ngoạn mục, nhưng do không có nguồn cung cấp vật chất liên tục, các lỗ phun thường quay lại trạng thái trước khi phun sau vài tháng (trong trường hợp ở Grian Patera) hay vài năm (như ở Pillan Patera).

Các cột khói

Những khám phá về các cột khói núi lửa ở Pele và Loki trong năm 1979 đã cung cấp những bằng chứng rằng Io có hoạt động địa chất tích cực. Về cơ bản, các cột khói hình thành khi các vật liệu bốc hơi như lưu huỳnh và lưu huỳnh dioxide bị đẩy lên trời từ núi lửa của Io với tốc độ đến , tạo ra những đám mây khí và bụi hình ô dù. Các vật chất khác có thể được tìm thấy trong cột khói núi lửa của Io gồm natri, kali và clo. Rất nổi bật khi xuất hiện, các cột khói không thường xuyên xảy ra. Trong số khoảng 150 núi lửa đã được quan sát là đang hoạt động trên Io, các cột khói chỉ được phát hiện trong khoảng vài chục núi lửa. Vùng có dung nham chảy trên Io có diện tích giới hạn, cho nên để xóa được các dấu vết của các hố va chạm trên toàn bộ bề mặt Io, phải cần đến các vật liệu bay ra từ các cột khói và đọng lại trên bề mặt Io.

Loại cột khói phổ biến nhất trên Io là các cột bụi, hay còn gọi là loại Prometheus, được sinh ra khi các dòng dung nham chảy qua băng đá lưu huỳnh dioxide, làm bốc hơi các vật liệu, và khiến chúng bay lên trời. Ví dụ về loại Prometheus bao gồm Prometheus, Amirani, Zamama, và Masubi. Những cột khói thường có độ cao thấp hơn  và tốc độ phun trào khoảng . Các cột khói loại Prometheus chứa nhiều bụi, với bên trong cột có mật độ dày đặc còn vùng tán bên trên có hình ô dù là vùng sóng sốc. Những cột khói này thường tạo ra vùng có vật liệu rơi xuống và lắng đọng ở bên dưới có hình tròn sáng màu, với bán kính vào khoảng từ  và chứa chủ yếu băng đá lưu huỳnh dioxide. Các cột khói loại Prometheus thường thấy ở các núi lửa kiểu chảy, và do đó có thể tồn tại trong thời gian dài. Bốn trên sáu cột khói được quan sát bởi Voyager 1 trong năm 1979 cũng được nhìn thấy trong suốt thời gian tàu  Galileo thực hiện nhiệm vụ và cả khi New Horizons bay qua trong năm 2007. Mặc dù các cột bụi có thể được nhìn thấy rõ trên ảnh chụp trong phổ ánh sáng thông thường của Mặt Trời, thực hiện bởi các tàu vũ trụ bay qua, nhiều cột khói loại Prometheus có một vầng hào quang mờ nhạt bọc bên ngoài, có chứa nhiều khí và đạt độ cao tương đương với cột khói loại Pele.

Các cột khói lớn nhất của Io là loại Pele, được tạo ra khi khí lưu huỳnh và lưu huỳnh dioxide khí được giải phóng từ dung nham tại miệng núi lửa hoặc tại hồ dung nham, mang theo các vật liệu tephra. Một vài cột khói loại Pele đã được quan sát thường có liên hệ với các núi lửa kiểu nổ, và do đó tồn tại trong thời gian ngắn ngủi. Trường hợp của núi lửa Pele là ngoại lệ, do có hồ dung nham hoạt động liên tục trong thời gian dài, mặc dù cột khói của núi lửa này được cho là không liên tục. Các cột khói ứng với lỗ phun có nhiệt độ và áp suất cao hơn, có tốc độ phun lên đến , cho phép chúng đạt đến đỉnh cao khoảng từ . Các cột khói Pele tạo ra vật liệu rơi xuống và đọng lại trên bề mặt Io có màu đỏ (từ hợp chất lưu huỳnh chuỗi ngắn) và màu đen (từ tephra), tạo thành vùng hình nhẫn có màu đỏ và kích thước tới , giống như xung quanh núi lửa Pele. Các thành phần lưu huỳnh của các cột khói loại Pele được cho là kết quả của dư lượng lưu huỳnh lớn trong lớp vỏ của Io và sự giảm khả năng hòa tan của lưu huỳnh tại tầng thạch quyển sâu hơn trong Io. Các cột khói loại Pele thường mờ hơn loại Prometheus do chứa ít bụi hơn, khiến một số được gọi là cột khói tàng hình. Những cột khói này đôi khi chỉ quan sát được khi Io nằm trong trong bóng tối của Jupiter  hoặc qua ảnh chụp trong phổ cực tím. Một lượng nhỏ bụi quan sát được trong ánh sáng Mặt Trời được tạo ra khi khí lưu huỳnh và lưu huỳnh dioxide ngưng tụ lại, khi các dòng khí này đạt đến đỉnh của quỹ đạo đạn đạo. Đây là lý do tại sao những cột khói này thiếu cột trung tâm dày đặc thường thấy trong loại Prometheus, loại mà bụi được sinh ra ngay từ nguồn. Ví dụ của các cột khói loại Pele đã được quan sát là ở Pele, Tvashtar, và Grian.

Xem thêm
 Danh sách núi lửa ngoài Trái Đất
 Núi lửa trên Sao Kim
 Núi lửa trên Sao Hỏa

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Các đặc trưng núi lửa ở Io
 Các ứng viên thay đổi bề mặt Io

Io (vệ tinh)


title: Rebbachisaurus

text:
Rebbachisaurus là một chi khủng long, được Lavocat mô tả khoa học năm 1954.

Xem thêm

Danh sách khủng long

Chú thích

Khủng long
Rebbachisaurus
Động vật tuyệt chủng
Động vật được mô tả năm 1954
Khủng long kỷ Phấn Trắng
Khủng long châu Phi
Liên họ Lương long
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Moto G4

text:
Moto G4 (thường được cách điệu Moto G4) là một điện thoại thông minh chạy hệ điều hành Android được phát triển bởi Motorola Mobility, một bộ phận của Lenovo. Ra mắt vào ngày 17 tháng 5 năm 2016, nó là thiết bị kế nhiệm của thế hệ thứ ba của Moto G.

Moto G4 được phát hành khắp Brazil và Ấn Độ cùng ngày. Nó có mặt ở Hoa Kỳ vào ngày 28 tháng 6 năm 2016, và các thị trường khác sau đó.

Thiết bị sẽ nhận được bản vá lỗi bảo mật Android nhưng không phải hàng tháng.

Thông số kĩ thuật

Phiên bản

Xem thêm
So sánh các điện thoại thông minh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web sản phẩm

Điện thoại di động Motorola
Điện thoại thông minh
Thiết bị Android
Điện thoại di động được giới thiệu năm 2016
Điện thoại di động màn hình cảm ứng


title: Soulivong Daravong

text:
Soulivong Daravong là nhà chính trị, kinh tế người Lào sinh ngày 1 tháng 5 năm 1949 tại tỉnh Xiêng Khoảng. Năm 2010, ông là Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Lào. Ông học kỹ sư tại Đại học Montreal ở Canada, tốt nghiệp năm 1974.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Chính khách Lào
Chính trị gia thế kỷ 21
Sinh năm 1949
Bộ trưởng Lào


title: Yamamoto Masaki

text:
Masaki Yamamoto (山本 真希 Yamamoto Masaki, sinh ngày 24 tháng 8 năm 1987 ở Shizuoka) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản hiện tại thi đấu cho đội bóng tại J. League Division 2 JEF United Chiba.

Sự nghiệp
Sau khi làm việc với hệ thống trẻ của Shimizu S-Pulse, anh ký bản hợp đồng chuyên nghiệp vào đầu mùa giải 2006. Yamamoto từng đại diện Nhật Bản thi đấu ở nhiều cấp độ kể cả U-20 nhưng chưa bao giờ góp mặt trong đội tuyển quốc gia.

Thống kê sự nghiệp
Cập nhật đến ngày 10 tháng 12 năm 2017.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Profile at JEF United Chiba

Sinh năm 1987
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá Shimizu S-Pulse
Cầu thủ bóng đá Hokkaido Consadole Sapporo
Cầu thủ bóng đá Kawasaki Frontale
Cầu thủ bóng đá JEF United Chiba
Tiền vệ bóng đá


title: Protophyta castanea

text:
Protophyta castanea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Protophyta
Động vật được mô tả năm 1896


title: Giải quần vợt Wimbledon 1950 - Đôi nam

text:
Pancho Gonzales và Frank Parker là đương kim vô địch, tuy nhiên không thể tham gia sau khi thi đấu chuyên nghiệp.

John Bromwich và Adrian Quist đánh bại Geoff Brown và Bill Sidwell trong trận chung kết, 7–5, 3–6, 6–3, 3–6, 6–2 để giành chức vô địch Đôi nam tại Giải quần vợt Wimbledon 1950.

Hạt giống

  Gardnar Mulloy /  Bill Talbert (Vòng ba)
  John Bromwich /  Adrian Quist (Vô địch)
  Jaroslav Drobný /  Eric Sturgess (Bán kết)
  Geoff Brown /  Bill Sidwell (Chung kết)'

Kết quả

Chung kết

Nửa trên

Nhánh 1

Nhánh 2

Nửa dưới

Nhánh 3

Nhánh 4

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đôi nam


title: Nemoria tuscarora

text:
Nemoria tuscarora là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nemoria
Động vật được mô tả năm 1969
Geometrinae


title: Agrotis aragonensis

text:
Agrotis aragonensis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

A


title: Ludovina de Oliveira

text:
Ludovina de Oliveira (sinh ngày 26 tháng 4 năm 1955) là một vận động viên người Mozambique. Bà đã tham gia nội dung ném đĩa nữ tại Thế vận hội Mùa hè 1980.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1955


title: Eupithecia conviva

text:
Eupithecia conviva là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

C


title: Julienne Mavoungou Makaya

text:
Julienne Mavoungou Makaya là một chính trị gia từ Cộng hòa Congo. Cô là thành viên của Hội đồng Kinh tế, Xã hội và Văn hóa của Liên minh Châu Phi đại diện cho Trung Phi.

Nữ chính khách Cộng hòa Congo
Nhân vật còn sống


title: Sahasrara

text:
Sahasrara (, IAST: , ) hoặc luân xa vương miện thường được coi là luân xa chính thứ bảy, theo hầu hết các truyền thống yoga Mật tông.

Miêu tả

Bề ngoài
Sahasrara được mô tả là một bông hoa sen với 1.000 cánh hoa có màu sắc khác nhau. Những cánh hoa này được sắp xếp thành 20 lớp, mỗi lớp với khoảng 50 cánh hoa. Màng ngoài có màu vàng và bên trong nó là một vùng mặt trăng tròn được khắc một hình tam giác phát sáng, có thể hướng lên hoặc hướng xuống.

Chức năng
Thường được gọi là hoa sen ngàn cánh, nó được cho là luân xa tinh tế nhất trong hệ thống, liên quan đến ý thức thuần túy, và chính từ luân xa này mà tất cả các luân xa khác phát ra. Khi một người có thể nâng cao kundalini (năng lượng của ý thức) của mình đến điểm này, người đó sẽ được trải nghiệm trạng thái của Nirvikalpa Samādhi.

Thực hành
Các bài tập cho Luân xa Sahasrāra là:

 Shirshāsana
 Vrikshāsana
 Khatu Pranam
 Hát OM
 Yoga Kriyā

Ngoài ra còn có các thiền định đặc biệt về Luân xa Sahasrāra.

Các luân xa liên kết
Trong một số sơ đồ của các luân xa, thực sự có một số luân xa, tất cả đều liên quan chặt chẽ, trên đỉnh đầu. Nổi lên từ Ajna, chúng ta có luân xa Manas trên trán, có liên quan chặt chẽ với Ajna. Phía trên Manas có Bindu Visarga ở phía sau đầu; Mahanada; Nirvana, nằm trên vương miện; Guru; và Sahasrara thích hợp, nằm phía trên vương miện.

Tham khảo


title: Ormetica flavobasalis

text:
Ormetica flavobasalis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ormetica