title: Chiến dịch Gratitude

text:
Chiến dịch Gratitude, hay còn được gọi là Cuộc không kích ở Biển Đông, là một chiến dịch không kích được tiến hành bởi Đệ Tam Hạm đội của Hải quân Hoa Kỳ trên Mặt trận Thái Bình Dương trong Chiến tranh thế giới thứ hai, từ ngày 10 tới ngày 20 tháng 1 năm 1945. Chiến dịch được thực hiện để hỗ trợ cho các cuộc tấn công để giải phóng Luzon thuộc Philippines bằng việc tấn công các tàu chiến, tàu vận tải và hệ thống sân bay, máy bay của Nhật Bản trong khu vực. Nếu không tính đến lực lượng tàu ngầm và các đơn vị máy bay tầm xa, Chiến dịch Gratitude là sự hiện diện đáng kể đầu tiên của các hạm đội hàng không mẫu hạm của Hải quân Hoa Kỳ tại Biển Đông, kể từ khi người Mỹ bắt đầu tham chiến vào tháng 12 năm 1941.

Sau khi không kích các sân bay và tàu hàng tại khu vực Formosa và Luzon, Đệ Tam Hạm đội bắt đầu di chuyển vào Biển Đông vào đêm 9 sáng 10 tháng 1. Máy bay cất cánh từ các hàng không mẫu hạm đã tất công các đoàn tàu vận tải của Nhật Bản ở ngoài khơi Đông Dương thuộc Pháp ngày 12 tháng 1, đánh chìm 44 tàu. Hạm đội sau đó di chuyển lên phía Bắc vào tấn công Formosa một lần nữa vào ngày 15 tháng 1. Hồng Kông, Quảng Châu và Hải Nam là các mục tiêu được người Mỹ tấn công vào những ngày tiếp theo. Đệ Tam Hạm đội rời Biển Đông vào ngày 20 tháng 1 và tiếp tục các cuộc không kích vào Formosa và quần đảo Ryukyu, và quay trở lại căn cứ vào ngày 25 tháng 1.

Chiến dịch Gratitude của Đệ Tam Hạm đội là một thành công lớn. Cuộc không kích đã phá hủy nhiều tàu chiến và máy bay Nhật, trong khi người Mỹ mất gần 100 máy bay phần lớn là do hỏa lực phòng không dày đặc của Nhật. Nhiều sử gia nhận xét rằng việc phá hủy nhiều tàu vận tải và tàu chở dầu là thành công lón nhất của toàn bộ chiến dịch, có ảnh hưởng lớn tới các chiến dịch của Nhật Bản sau này. Các cuộc không kích liên tục của Mỹ đã khiến Nhật Bản phải dừng phần lớn các tuyến vận tải đi qua khu vực Biển Đông sau tháng 3 năm 1945.

Bối cảnh

Từ năm 1941 tới đầu năm 1942, người Nhật đã đánh chiếm và cai quản gần như toàn bộ khu vực ở xung quanh Biển Đông. Việc kiểm soát vùng biển này là một nhân tố quan trọng với nền kinh tế và bộ máy chiến tranh Nhật Bản, vì phần lớn các nguồn cung cấp dầu thiết yếu và các nguồn tài nguyên khác từ Malaya, Borneo và Đông Ấn Hà Lan đều được vận chuyển qua khu vực này. Tình hình ở Đông Dưong diễn ra khá thuận lợi với quân Nhật sau khi Pháp bị Đức chiếm đóng tại châu Âu khiến chính quyền Pháp tại Đông Dưong nhanh chóng bị lay động. Sau một cuộc đụng độ nhỏ vào tháng 9 năm 1940, chính quyền thuộc địa đã phải nhượng bộ người Nhật, cho phép họ sử dụng toàn bộ hệ thống sân bay và cảng biển ở miền Bắc Đông Dương. Tháng 7 năm 1941, quân Nhật chiếm Nam Đông Dương và thiếp lập các sân bay và căn cứ hải quân trọng yếu ở vịnh Cam Ranh. Chính quyền Pháp chỉ đóng vai trò làm bù nhìn cho Nhật. Sau khi Pháp được quân Đồng Minh giải phóng vào tháng 8 năm 1944, chính quyền thuộc địa đã tìm cách liên lạc với chính phủ mới của Pháp Tự Do ở Paris, và lên kế hoạch chuẩn bị cho một cuộc đảo chính. Các cơ quan tình báo Nhật biết được ý định này từ trước đó nên họ đã đảo chính Pháp và chiếm toàn bộ vùng Đông Dương.

Khi thế trận bị đảo chiều và đẩy Nhật Bản vào thế bị động, các tuyến vận tải đi qua Biển Đông thường xuyên bị lực lượng tàu ngầm của quân Đồng Minh tấn công - và đến giai đoạn cuối năm 1944 - bị máy bay tấn công. Các cuộc tấn công này diễn ra dựa trên những thông tin tình báo, các đợt trinh sát hàng không tầm xa, và các báo cáo từ các chốt theo dõi dọc khu vực bờ biển Trung Quốc và các khu vực khác ở Đông Nam Á. Không đoàn 14 Không lực Lục quân Hoa Kỳ, đóng quân ở Trung Quốc, thường xuyên tổ chức các cuộc không kích vào tàu vận tải Nhật Bản ở khu vực Biển Đông. Máy bay cũng tấn công định kỳ vào các cảng biển Nhật Bản ở miền Nam Trung Quốc và các căn cứ quân sự ở Đông Dương. Ngoài ra phe Đồng Minh còn thực hiện nhiều nhiệm vụ tình báo bí mật, hỗ trợ các lực lượng kháng Nhật ở Đông Dương cho đến quý 2 năm 1945.

Mặc dù số lượng tàu chở dầu và tàu vận tải bị đánh chìm liên tục tăng cao, chính phủ Nhật vẫn tiếp tục duy trì các tuyến vận tải qua khu vực Biển Đông. Để tối thiểu hóa thiệt hại, các đoàn vận tải chỉ được phép di chuyển trên các lộ trình vạch sẵn, hoặc di chuyển gần bờ và chỉ được hoạt động vào ban đêm.

Quân Đồng Minh bắt đầu mở chiến dịch giải phóng Philippines vào ngày 25 tháng 10 năm 1944, mở màn bẳng cuộc đổ bộ vào Leyte ở miền trung Philippines. Sau khi thiết lập được căn cứ ở Leyte, người Mỹ đổ bộ vào đảo Mindoro vào ngày 13 tháng 12. Chiến dịch này được triển khai nhằm đánh chiếm các sân bay trong khu vực để có thể tái sử dụng cho các cuộc tấn công vào tuyến vận tải Nhật trên Biển Đông và hỗ trợ đợt đổ bộ sắp tới ở vịnh Lingaten ở Tây Bắc Luzon, dự kiến bắt đầu vào ngày 9 tháng 1 năm 1945.

Vào cuối năm 1944, Đô đốc William Halsey Jr., chỉ huy Đệ Tam Hạm đội, đã tìm cách tiến hành một cuộc đột kích vào khu vực Biển Đông và lên nhiều kế hoạch khác tương tự. Vào ngày 21 tháng 11 năm 1944, ông liên lạc với Đô đốc Chester W. Nimitz, tổng chỉ huy Hạm đội Thái Bình Dương, để xin phép bắt đầu các cuộc tấn công, nhưng bị Nimitz từ chối.

Chuẩn bị
Vào tháng 12 năm 1944, Bộ Tư lệnh Hải quân Hoa Kỳ lo ngại rằng Hải quân Đế quốc Nhật Bản sẽ cố gắng cắt đứt các đường tiếp tế lên các bãi biển định trước tại vịnh Lingayen. Vào ngày 26 tháng 12, một lực lượng tàu chiến Nhật đóng tại vịnh Cam Ranh đã di chuyển và pháo kích vị trí quân Đồng Minh ở Mindoro, nhưng không gây ra thiệt hại nào. Một khu trục hạm của Nhật bị đánh chìm và những tàu còn lại đều chịu hư hại bởi đạn pháo và máy bay của hải quân Hoa Kỳ trước khi quay trở về vịnh Cam Ranh.

Dự đoán rằng trong tương lai người Nhật sẽ tiếp tục các cuộc tấn công như trên, bộ chỉ huy Hải quân Hoa Kỳ tin rằng cần phải tiêu diệt toàn bộ phần hạm đội còn lại của Nhật Bản, bức tường cuối cùng chia cắt vịnh Cam Ranh và vùng biển nội địa của Nhật Bản. Vào thời điểm đó, vùng biển nội địa của Nhật Bản vẫn nằm ngoài tầm hoạt động của các máy bay ném bom hạng nặng tầm xa của Hoa Kỳ, nên việc không kích tại khu vực Biển Đông là lựa chọn khả thi duy nhất để tấn công các tàu chiến của Hải quân Đế quốc Nhật Bản. Tình báo Hải quân Hoa Kỳ tin rằng người Nhật có hai thiết giáp hạm lớp Ise (Ise và Hyūga) đóng ở vịnh Cam Ranh. Halsey và Nimitz đã thảo luận về vấn đề không kích khu vực Biển Đông trong buổi tiệc Giáng Sinh năm 1944 tại căn cứ hải quân ở Ulithi, quần đảo Caroline. Vào ngày 28 tháng 12, Nimitz cho phép Halsey thực hiện các cuộc tấn công một khi hạm đội của ông không còn cần thiết cho việc hỗ trợ đổ bộ ở vịnh Lingayen và "nếu phát hiện một lực lượng hải quân lớn của người Nhật" trong khu vực." Halsey đã ban hành các kế hoạch đã chuẩn bị trước cho chiến dịch với cấp dưới của mình trong cùng ngày. Mục tiêu của nó là tấn công hạm đội và hàng hải Nhật Bản. Ngoài ra, người Mỹ tin rằng sự hiện diện của một lực lượng hùng hậu ở Biển Đông sẽ ngăn cản bất kỳ hoạt động nào của hải quân Nhật trong khu vực. Trong khi Không đoàn 14 được chỉ đạo tấn công các sân bay và cảng biển của Nhật Bản tại Hồng Kông để hỗ trợ cuộc đổ bộ ở Luzon, lực lượng này cũng không được thông báo về kế hoạch Đệ Tam Hạm đội sẽ tiến vào Biển Đông. Do không có sự thông báo trước nên đã không có hoạt động phối hợp nào của hai lực lượng trong giai đoạn diễn ra chiến dịch Gratitude.

Kế hoạch tấn công chỉ ra rằng Đệ Tam Hạm đội di chuyển vào Biển Đông thông qua eo biển Luzon trước khi đổi hướng về phía Tây-Nam. Máy bay cất cánh từ các hàng không mẫu hạm của hạm đội sẽ tấn công các vị trí của quân Nhật ở Formosa và hỗ trợ cho cuộc đổ bộ ở vịnh Lingayen vào ngày 9 tháng 1. Ba tàu ngầm của Đệ Thất Hạm đội sẽ trực sẵn ở Biển Đông để giải cứu các phi công của máy bay Mỹ bị bắn rơi hoặc phải hạ cánh khẩn cấp. Kế hoạch này đồng thời khiến Đệ Tam Hạm đội phải hoạt động gần khu vực đất liền hơn, nơi có nhiều sân bay của Nhật Bản, nên khả năng bị tấn công sẽ cao hơn. Tình báo Đồng Minh cũng cho rằng có khoảng 300 chiếc máy bay ở Formosa, khoảng 500 chiếc ở khu vục Nam Trung Quốc và Bắc Đông Dương, hơn 170 chiếc ở Nam Đông Dương, Burma và Thái Lan và khoảng 28 chiếc ở khu vực Đông Ấn Hà Lan. Phần lớn số máy bay này thuộc Không lực Lục quân Đế quốc Nhật Bản, nên kinh nghiệm tấn công tàu chiến sẽ không hiệu quả như máy bay của Hải quân, nhưng vẫn có khả năng sẽ diễn ra các cuộc tấn công cảm tử Thần Phong. Ngoài ra, thời tiết trong khu vực Biển Đông được dự đoán là khá cực đoan do hay bị ảnh hưởng bởi các cơn bão đầu tháng 1.

Vào tháng 1 năm 1945, Lực lượng Đặc nhiệm Hàng không mẫu hạm, quả đấm thép của Hải quân Hoa Kỳ ở Thái Bình Dương, được biên chế vào Đệ Tam Hạm đội. Lực lượng này thường xuyên được thay đổi biên chế giữa Đệ Tam Hạm đội của Đô đốc Halsey và Đệ Ngũ Hạm đội của Phó Đô đốc Raymond A. Spruance, và định danh lực lượng thường được đổi qua lại giữa Lực lượng Đặc nhiệm 38 (TF 38) và Lực lượng Đặc nhiệm 58 (TF 58). Dưới cái tên Lực lượng Đặc nhiệm 38 của Đệ Tam Hạm đội, lực lượng này được chỉ huy bởi Phó Đô đốc John S. McCain Sr. Vào tháng 1 năm 1945, Lực lượng Đặc nhiệm 38 bao gồm 900 máy bay, được tổ chức với ba nhóm đặc nhiệm hàng không mẫu hạm chủ lực và một nhóm đặc nhiệm chuyên các hoạt động ban đêm:

 Nhóm Đặc nhiệm 38.1 (TG 38.1) được chỉ huy bởi Chuẩn Đô đốc Arthur W. Radford (soái hạm Yorktown), bao gồm bốn hàng không mẫu hạm, hai thiết giáp hạm, sáu tuần duơng hạm và 25 khu trục hạm.
 Nhóm Đặc nhiệm 38.2 (TG 38.2) đựoc chỉ huy bởi Chuẩn Đô đốc Gerald F. Bogan (soái hạm Hornet), bao gồm bốn hàng không mẫu hạm, hai thiết giáp hạm, năm tuần dương hạm và 24 khu trục hạm.
 Nhóm Đặc nhiệm 38.3 (TG 38.3) đựoc chỉ huy bởi Chuẩn Đô đốc Frederic C. Sherman (soái hạm Lexington), bao gồm 4 hàng không mẫu hạm, ba thiết giáp hạm, năm tuần dương hạm và 17 khu trục hạm.
 Nhóm Đặc nhiệm 38.5 (TG 38.5) là nhóm tác chiến độc lập đặc biệt chuyên thực hiện các nhiệm vụ tấn công / trinh sát vào ban đêm và được sát nhập vào TG 38.2 trong các hoạt động vào ban ngày. TG 38.5 được chỉ huy bởi Chuẩn Đô đốc Matthias B. Gardner (soái hạm Enterprise), bao gồm hai hàng không mẫu hạm và sáu khu trục hạm.

Một nhóm tàu lớn khác thuộc đội tàu hậu cần của hạm đội với định danh là Nhóm Đặc nhiệm 30.8 (TG 30.8), bao gồm phần lớn các đội tàu tiếp tế nhiên liệu, đạn dược, vài chiếc hàng không mẫu hạm hộ tống và nhiều khu trục hạm hộ tống. Ngoài ra còn có một hạm đội chuyên nhiệm vụ săn ngầm và hỗ trợ TG 30.8, với định danh Nhóm Đặc nhiệm 30.7 (TG 30.7), bao gồm một hàng không mẫu hạm hộ tống và ba khu trục hạm hộ tống,

Bất chấp những mối lo ngại của người Mỹ, hải quân Nhật Bản thực tế không có kế hoạch nào về việc tấn công các tuyến tiếp tế của quân Đồng Minh và không có hạm đội lớn nào đóng quân ở vịnh Cam Ranh. Vào ngày 1 tháng 1 năm 1945, cả hai thiết giáp hạm lớp Ise (Ise và Hyūga) và một số lượng nhỏ tàu chiến Nhật đều đang đóng tại Singapore, chỉ có những tàu hộ tống cỡ nhỏ đóng tại Cam Ranh. Trong khi Nhật Bản có một số lượng lớn máy bay được đặt tại các vùng lãnh thổ giáp Biển Đông do họ nắm giữ vào tháng 1 năm 1945, có tương đối ít phi công được đào tạo bài bản để vận hành chúng. Vào thời điểm này, Tổng hành dinh Đế quốc đang xem xét một cuộc tấn công lớn nhằm vào tuyến đường tiếp tế đến Vịnh Lingayen, nhưng vào ngày 20 tháng 1 năm 1945, Bộ Tổng hành dinh đã quyết định tập trung phần lớn nguồn lực để phòng thủ Nhật Bản và các khu vực xung quanh quốc đảo và chỉ tiến hành các hành động cầm cự ở những nơi khác. Do đó, lực lượng Nhật Bản tại khu vực Biển Đông vào thời điểm bị tấn công chỉ tập trung vào việc chuẩn bị chống lại các cuộc tấn công của quân Đồng Minh trong tương lai. Người Nhật tin rằng các lực lượng của Hoa Kỳ có khả năng sẽ đổ bộ vào Đông Dương một khi việc giải phóng Philippines được hoàn tất, và họ cũng lo ngại về các cuộc tấn công của người Anh vào khu vực này. Để có sự phối hợp tốt hơn giữa các lực lượng Nhật Bản ở khu vực Đông Nam Á, tất cả các đơn vị Lục quân và Hải quân Đế quốc Nhật Bản đều được đặt dưới sự chỉ huy của Tập đoàn quân Viễn chinh phuơng Nam vào tháng 1 năm 1945, do Nguyên soái đại tướng - Bá tước Hisaichi Terauchi làm tư lệnh. Sở chỉ huy của Hisaichi Terauchi được đặt tại Singapore.

Bất chấp những sự chuẩn bị này, người Nhật vẫn không thể chống trả lại các cuộc tấn công mạnh mẽ của người Mỹ nhằm vào tuyến vận tải của họ ở Biển Đông. Dù lực lượng tàu hộ tống đoàn tàu vận tải của Hải quân đã được mở rộng từ năm 1944, nhưng chúng vẫn không đủ để bảo vệ tàu hàng khỏi các đợt không kích. Loại tàu hộ tống phổ biến nhất, Kaibōkan, rất dễ bị tấn công trên không do chúng có tốc độ chậm và vũ khí phòng không yếu. Hải quân Nhật Bản cũng đã chỉ định một số máy bay chiến đấu để bảo vệ các đoàn tàu vận tải ở Biển Đông. Nhưng do có mâu thuẫn nặng nề với Lục quân Đế quốc Nhật Bản từ trước, bên Hải quân đã từ chối lời đề nghị cung cấp thêm máy bay chiến đấu cho bên Lục quân để bảo vệ tàu hàng, không lâu trước thời điểm diễn ra các cuộc tấn công của Đệ Tam Hạm đội vào Đông Dương thuộc Pháp.

Diễn biến

Tiến vào Biển Đông

Đệ Tam Hạm đội khởi hành từ Ulithi ngày 30 tháng 12 năm 1944. Vào ngày 3 và ngày 4 tháng 1, máy bay của hạm đội không kích dữ dội khu vực Formosa, Okinawa và các hòn đảo lân cận nhằm chuẩn bị cho cuộc đổ bộ của quân Đồng Minh tại vịnh Lingayen. Ngoài ra, máy bay còn tấn công các tàu hàng của Nhật Bản ở Formosa, đánh chìm ít nhất ba tàu vận tải và làm hư hại bốn tàu hộ tống. Theo yêu cầu của Đại tướng Douglas MacArthur, chỉ huy trưởng Mặt trận Tây Nam Thái Bình Dương. hạm đội tấn công vào các sân bay dã chiến của Nhật Bản tại Luzon vào ngày 6 và ngày 7 tháng 7. Trong khoảng thời gian đó, Phó Đô đốc Thomas C. Kinkaid, chỉ huy trưởng Đệ Thất Hạm đội chịu trách nhiệm cho cuộc đổ bộ tại vịnh Lingayen, đã yêu cầu Halsey có mặt tại khu vực phía Tây Luzon để làm nhiệm vụ hỗ trợ trên không. Halsey tin rằng hạm đội của ông không phù hợp với một nhiệm vụ thụ động như vậy, và thay vào đó, đã mở các cuộc tấn công tiếp theo vào các sân bay Nhật Bản ở phía nam Formosa, nơi gây ra mối đe dọa lớn nhất cho hạm đội của Kinkaid vào ngày 9 tháng 1. Trong buổi sáng ngày 9 tháng 1, Nimitz cho Đệ Tam Hạm đội ra khỏi khu vực vịnh Lingayen và tiến vào Biển Đông. Sau khi tất cả các máy bay đã hạ cánh vào buổi chiều hôm đó, Halsey ra lệnh thực hiện cuộc tấn công theo kế hoạch vào Biển Đông. Trong các hoạt động của hạm đội từ ngày 3 đến ngày 9 tháng 1, máy bay của Đệ Tam Hạm đội đã phá hủy hơn 150 máy bay Nhật Bản, nhưng bị mất 86 chiếc, trong đó có 46 chiếc do tai nạn.

Trong đêm ngày 9 và sáng ngày 10 tháng 1, phần lớn Đệ Tam Hạm đội cùng Nhóm Đặc nhiệm 30.7 đã đi qua Eo biển Bashi ở phía Bắc eo biển Luzon. Nhóm Đặc nhiệm 30.8 chỉ còn sáu tàu tiếp tế, hai hàng không mẫu hạm hộ tống và một phần lực lượng khu trục hạm hộ tống, và họ tiếp cận Biển Đông thông qua eo biển Balintang ở phía Bắc Luzon. Không hạm đội nào bị người Nhật phát hiện, dù máy bay tuần tra đêm của hàng không mẫu hạm hạng nhẹ Independence đã bắn hạ ba máy bay vận tải của Nhật đang bay từ Formosa tới Luzon. Hạm đội cũng nhận được báo cáo rằng một đoàn tàu vận tải lớn của Nhật Bản, gồm khoảng 100 tàu, đang đi dọc theo bờ biển phía nam Trung Quốc về phía Formosa trong đêm 9 và sáng 10 tháng 1, nhưng Halsey quyết định không tấn công vì điều đó sẽ làm lộ vị trí lực lượng của ông ở Biển Đông, và có thể khiến Hải quân Nhật phản ứng bằng việc rút các thiết giáp hạm của họ ra khỏi khu vực.

Dù đã lên kế hoạch tiếp nhiên liệu cho các khu trục hạm của hạm đội vào ngày 10 tháng 1, thời tiết xấu đã ngăn cản điều đó và hoạt động tiếp liệu phải dời sang ngày hôm sau, khi hạm đội đang di chuyển về phía Tây Nam. Sau khi các khu trục hạm được tiếp nhiên liệu, Đệ Tam Hạm đội tổ chức lại đội hình chiến đấu. 2 tuần dương hạm hạng nặng và 5 khu trục hạm được chuyển từ Nhóm Đặc nhiệm 38.1 sang Nhóm Đặc nhiệm 38.2. Nhóm Đặc nhiệm 38.2, dưới sự chỉ huy của Chuẩn Đô đốc Gerald F. Bogan, dự định tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Vịnh Cam Ranh từ ba hàng không mẫu hạm chủ lực và một hàng không mẫu hạm hạng nhẹ vào sáng ngày 12 tháng 1. Hai thiết giáp hạm của Nhóm Đặc nhiệm, cùng với các khu trục hạm và tuần dương hạm, sẽ bắn phá khu vực và kết liễu các tàu bị hư hại trong các cuộc không kích. Các mục tiêu không kích sẽ được các đơn vị tình báo ở khu vực Đông Nam Á cung cấp. Đệ Tam Hạm đội nhanh chóng tiếp cận các khu vực mà không bị người Nhật phát hiện trong ngày 10 và 11 tháng 1.

Các cuộc không kích tại khu vực phía Nam Đông Dương
Nhóm Đặc nhiệm 38.2 bắt đầu tiến vào gần vịnh Cam Ranh lúc 2 giờ tối 11 tháng 1, theo đó là Nhóm Đặc nhiệm 38.1 và 38.3, còn Nhóm Đặc nhiệm 30.8 thì ở lại khu vực trung tâm Biển Đông. Trước bình minh ngày 12 tháng 1, Nhóm Đặc nhiệm 38.5 cho phóng máy bay để xác định vị trí của các tàu neo đậu trong và xung quanh vịnh Cam Ranh. Sau khi thông báo lại vị trí về hạm đội, họ tiếp tục đi tìm kiếm hai thiết giáp hạm lớp Ise và các tàu chủ lực khác. Khi không tìm ra được những con tàu đó, đa phần người Mỹ tin rằng chúng đã được ngụy trang rất kĩ hoặc được neo đậu ở nơi nào đó kín kẽ. Phải mất đến vài tháng sau người Mỹ mới biết được rằng không hề có một con tàu chủ lực nào ở Cam Ranh ngày hôm đó. Lúc 6 giờ sáng ngày 12 tháng 1, Nhóm Đặc nhiệm 38.2 chỉ cách vịnh Cam Ranh 80 km. TG 38.2 cùng hai nhóm còn lại bắt đầu cho xuất kích đợt tấn công đầu tiên lúc 07:31 sáng, nửa tiếng trước khi mặt trời mọc. Vì người Nhật vẫn chưa biết được rằng vị trí của Đệ Tam Hạm đội đang rất gần với họ, nên họ không thể chuẩn bị cho các đợt không kích sắp tới.

Các cuộc không kích gây ra nhiều tổn thất cho người Nhật. Hai đợt xuất kích đầu tiên của Nhóm Đặc nhiệm 38.3 đã tấn công một đoàn vận tải gồm mười tàu và được hộ tống bởi bảy tàu khác ở ngoài khơi Quy Nhơn. Cuộc tấn công dữ dội đã đánh chìm bốn tàu chở dầu, ba tàu hàng, tuần dương hạm hạng nhẹ Kashii và ba tàu hộ tống khác. Một nhóm vận tải nữa được phát hiện và bị tấn công ở gần khu vực Mũi Dinh, đánh chìm một tàu chở dầu, hai tàu kaibōkan và một tàu tuần tra cỡ nhỏ. Một đoàn tàu bao gồm bảy tàu vận tải cũng bị tấn công ở ngoài khơi Vũng Tàu, khiến hai tàu hàng, ba tàu chở dầu, ba tàu Kaibōkan và một tàu đổ bộ bị đánh đắm hoặc phải ủi vào bờ để mắc cạn.

Máy bay Mỹ cũng tham gia không kích hệ thống cảng ở xung quanh và trong khu vực Sài Gòn. Hai tàu chở hàng và một tàu chở dầu bị đánh chìm ở trên sông Sài Gòn, một chiếc khác bị chìm ở ngoài biển. Tuần dương hạm Lamotte-Picquet cũng bị tấn công và bị đánh chìm ở Sài Gòn, dù con tàu có treo cờ của Pháp. Nhiều tàu khác neo đậu xung quanh Sài Gòn bị hư hỏng nặng, bao gồm năm tàu vận tải, hai tàu chở dầu, ba tàu đổ bộ, hai đến bốn tàu kaibōkan, một tàu rải mìn và một tàu tuần tra cỡ nhỏ. Một số tàu phải ủi vào bờ để tránh bị chìm và bị phá hủy nặng nề bởi một cơn bão vài tháng sau đó. Số máy bay còn lại của Đệ Tam Hạm đội thực hiện các nhiệm vụ tuần tra dọc khu vực từ Đà Nẵng tới Sài Gòn và tấn công các sân bay, ụ tàu và các ụ nhiên liệu. Một trạm xe lửa ở Nha Trang và một cây cầu nối giữa Sài Gòn và Biên Hòa bị hư hại. Các đội tàu mặt nước, được tách ra khỏi Nhóm Đặc nhiệm 38.2 lúc 6h40 sáng để tiến vào vịnh Cam Ranh, bao gồm hai thiết giáp hạm, năm tuần dương hạm và 12 khu trục hạm, không tìm thấy bất kì tàu Nhật nào.

Cuộc tấn công trong ngày 12 tháng 1 đạt được nhiều thành công. Tổng cộng 46 tàu các loại của Nhật Bản bị đánh chìm, bao gồm 33 tàu vận tải với tổng tải trọng lên 142.285 tấn, 12 tàu trong số các tàu vận tải đó là tàu chở dầu. 13 tàu chiến bị đánh chìm bao gồm tuần dương hạm hạng nhẹ Kashii, bảy tàu kaibōkan (CD-17, CD-19, CD-23, CD-35, CD-43, CD-51, Chiburi), hai tàu săn ngầm (Ch 31, Ch 43), một tàu quét mìn (W.101), một tàu tuần tra (Tàu tuần tra số 103), một tàu rải mìn (Otowa Maru) và một tàu đổ bộ (T-140). Phi công Mỹ cũng bắn hạ 15 máy bay và phá hủy 20 thủy phi cơ ở vịnh Cam Ranh và 77 chiếc nữa ở các sân bay khác nhau. Đệ Tam Hạm đội mất 23 máy bay. Nhiều phi công Mỹ bị bắn rơi được giải cứu bởi những người dân địa phương và chính quyền thuộc địa Pháp. Họ từ chối giao nộp phi công Mỹ cho quân Nhật và thay vào đó, họ giúp những người phi công tìm đường trốn thoát qua biên giới Trung Quốc. Phần lớn những phi công Mỹ bị bắn rơi tại Đông Dưong trong ngày 12 tháng 1 đều trốn thoát thành công về Trung Quốc và sau đó trở về nước.

Các cuộc không kích ở Formosa
Lúc 07:31 chiều 12 tháng 1, Đệ Tam Hạm đội thay đổi lộ trình và di chuyển lên hướng Đông-Bắc để tập hợp với Nhóm Đặc nhiệm 30.8. Lộ trình này được giữ nguyên tới ngày 13 để tránh bão và máy bay trinh sát Nhật Bản. Biển động mạnh khiến việc tiếp nhiên liệu gặp nhiều khó khăn, nhưng họ vẫn hoàn thành việc tiếp liệu cho toàn bộ khu trục hạm đến ngày 13 tháng 1. Trong ngày đó, Đô đốc Ernest King, Tham mưu trưởng Hải quân Hoa Kỳ, đã ra lệnh cho Đệ Tam Hạm đội "di chuyển vào những vị trí chiến lược để ngăn chặn lực lượng của kẻ thù tiếp cận vịnh Lingayen từ phía Bắc và phía Nam". Trong lúc chuyển lệnh cho Halsey, Nimitz cho phép Halsey bắt đầu tấn công Hồng Kông nếu không xác định được thêm những mục tiêu quan trọng hơn.

Vào ngày 14 tháng 1, các tàu chiến Mỹ tiếp tục nhiệm vụ tiếp nhiên liệu dù thời tiết rất xấu. Phần lớn các tàu chủ lực đều được bơm đầy lên tới 60% dung tích chứa của tàu. Điều này đã khiến nguồn dự trữ dầu của Nhóm Đặc nhiệm 30.8 gần như bị cạn kiệt, khiến họ sau đó phải tách khỏi hạm đội để tập hợp với các tàu tiếp dầu khác gần Mindoro. Sau khi hoàn tất việc tiếp nhiên liệu, Halsey cho hạm đội di chuyển về phía Bắc để tấn công Formosa. Điều kiện thời tiết vẫn tiếp tục xấu tới những ngày tiếp theo, và lúc 3 giờ sáng ngày 15 tháng 1, McCain khuyến nghị Halsey rằng nên hủy bỏ các đợt xuất kích và cho hạm đội di chuyển về phía Nam. Dù vậy, Halsey vẫn quyết định cho di chuyển về phía Bắc để chuẩn bị tấn công. Trong ngày hôm đó, Halsey đã cho máy bay xuất kích để làm nhiệm vụ trinh sát các khu vực Hạ Môn, Đảo Hải Nam, Hồng Kông, Quần đảo Bành Hồ và Sán Đầu để tìm kiếm vị trí của các thiết giáp hạm lớp Ise. Hàng không mẫu hạm Enterprise, 1 hàng không mẫu hạm làm nhiệm vụ ban đêm, đã phóng các máy bay của mình lúc bốn giờ sáng ngày hôm đó.

Các đợt xuất kích được bắt đầu lúc 7:30 sáng ngày 15 tháng 1, lúc đó Đệ Tam Hạm đội cách khu vực Hồng Kông khoảng 410 km về phía Đông Đông-Nam và cách Formosa khoảng 270 km về phía Đông-Nam. Mười đợt máy bay được lệnh tiến về Formosa và 6 đợt khác tiến về các sân bay ở dọc bờ biển Trung Quốc. Ngoài ra, có 8 đợt khác tham gia tấn công vào các tuyến vận tải ở khu vực Cao Hùng và Đào Viên của Formosa. Dù xác định được các vị trí của tàu Nhật Bản, phần lớn các tốp máy bay gặp nhiều khó khăn vì thời tiết xấu và hỏa lực phòng không mạnh. Khu trục hạm Hatakaze và tàu đổ bộ T.14 bị đánh chìm ở cảng thành phố Cao Hùng và một tàu chở dầu khác bị hư hỏng nặng và buộc phải ủi vào bờ. Nhiều cuộc xuất kích phải chuyển hướng sang Mã Công và quần đảo Bành Hồ, nơi có thời tiết ôn hòa hơn, và đánh chìm khu trục hạm Tsuga. Phi công Mỹ ghi nhận rằng họ đã bắn hạ 16 máy bay Nhật và phá hủy 18 chiếc đang đậu trên sân trong ngày hôm đó; 12 máy bay Mỹ bị bắn rơi hoặc gặp tai nạn. Lúc 4:44 chiều, hạm đội chuyển hướng về phía Hồng Kông và các khu vực phía Nam Trung Quốc để chuẩn bị cho các cuộc tấn công vào ngày tiếp theo.

Không kích Hồng Kông và các khu vực phía Nam Trung Quốc
Hồng Kông bị người Nhật chiếm đóng vào tháng 12 năm 1941, và trở thành một căn cứ hải quân và hậu cần quan trọng trong khu vực. Các đơn vị Không lực Lục quân của người Mỹ đóng tại Trung Quốc đã liên tục tấn công Hồng Kông từ tháng 10 năm 1942. Phần lớn các cuộc không kích chỉ sử dụng các máy bay cỡ nhỏ, và các mục tiêu trong cảng được các nhóm du kích Trung Quốc báo cáo về thường xuyên. Từ tháng 1 năm 1945, Hồng Kông liên tiếp bị không kích bởi máy bay ném bom Mỹ.

Cuộc tấn công của Đệ Tam Hạm đội bắt đầu vào ngày 16 tháng 1 và đợt xuất kích đầu tiên khởi hành lúc 7:32 sáng. Mục tiêu chính của cuộc không kích là Hồng Kông, với sự tham gia của 138 máy bay vào buổi sáng và 158 chiếc vào buổi chiều. Máy bay Mỹ đánh chìm năm tàu chở hàng cỡ lớn và một tàu chở dầu, và làm hư hại nhiều chiếc khác. Sân bay Kai Tak bị ném bom hư hỏng nặng và toàn bộ số máy bay đậu trên mặt đất ngày hôm đó đều bị phá hủy. Hệ thống ụ tàu Cửu Long và Thái Cổ cũng bị hư hỏng nặng. Nhiều mục tiêu khác, bao gồm ụ khô ở Aberdeen và tuyến đường sắt Cửu Long-Tổng Can cũng bị tấn công bởi máy bay Mỹ. Các khu làng ở Hồng Khám, gần khu vực ụ khô Cửu Long cũng bị ném bom khiến hàng trăm thường dân thiệt mạng và bị thương. Khu trại Stanley bị trúng 1 quả bom, khiến 14 thường dân phương Tây bị giam giữ ở đó thiệt mạng. Phi đoàn Trinh sát Chiến thuật 118 của Không đoàn 14 cũng tham gia tấn công tàu hàng ở Hồng Kông vào ngày 16 tháng 1 nhưng đã không có sự phối hợp với các đội bay bên Hải quân. Đây là cuộc không kích lớn nhất nhằm vào Hồng Kông trong Thế chiến II.

Các đơn vị đồn trú của Nhật Bản tại Hồng Kông đã chống trả quyết, sử dụng các chiến thuật phòng không đặc biệt hiệu quả mà người Mỹ chưa từng gặp phải trước đây. Một báo cáo của Hải quân Hoa Kỳ mô tả hỏa lực phòng không mà chiếc máy bay phải đối mặt là "dữ dội đến khó tin". Các đội máy bay ném ngư lôi TBF Avenger được điều động đến Hồng Kông đã chịu tổn thất rất nặng nề do các đợt tấn công tầm thấp của chúng dễ bị hỏa lực phòng không bắn trả.

Thuộc địa Ma Cao của Bồ Đào Nha cũng bị tấn công. Dù Bồ Đào Nha tuyên bố trung lập từ năm 1939, chính phủ thuộc địa đã buộc phải chấp nhận sự hiện diện của các "cố vấn" Nhật Bản kể từ năm 1943 và đã mua bán vũ khí để lấy lương thực. Mục tiêu chính của cuộc đột kích là một kho dự trữ nhiên liệu hàng không tại Căn cứ Không quân Hải quân Ma Cao. Hai binh sĩ và một số dân thường thiệt mạng. Các đơn vị đồn trú của Ma Cao không có vũ khí phòng không hiệu quả nên đã không bắn hạ được một máy bay Mỹ nào.

Các cuộc tấn công khác đã được thực hiện nhằm vào các địa điểm ở miền nam Trung Quốc trong ngày 16 tháng 1. Các cuộc tấn công nhằm vào thành phố Tổng Can, và hai cuộc đột kích và hai cuộc truy quét bằng máy bay chiến đấu nhằm vào các địa điểm ở Hải Nam. Ngoài ra, máy bay chiến đấu đã tấn công các sân bay dọc theo bờ biển Trung Quốc giữa Bán đảo Lôi Châu ở phía tây đến Sán Đầu ở phía đông, nhưng chỉ gặp sự kháng cự yếu ớt của một ít máy bay Nhật Bản.

Thương vong của người Mỹ vào ngày 16 tháng 1 là 22 máy bay bị bắn rơi trong chiến đấu và 27 máy bay bị mất trong các vụ tai nạn. Người Nhật tuyên bố chỉ riêng Hồng Kông đã bắn rơi mười máy bay. Các phi công của Hải quân Hoa Kỳ báo cáo đã tiêu diệt 13 máy bay Nhật Bản. Ít nhất 4 phi công Mỹ đã bị bắt làm tù binh sau khi máy bay của họ bị bắn rơi gần Hồng Kông, và bảy người khác may mắn trốn thoát và đến được các vùng tự do của quân Đồng Minh ở Trung Quốc. Một trong những tù nhân Mỹ (Trung úy Richard L. Hunt) sau đó đã bị sát hại bằng cách tiêm thuốc độc tại trại tù binh chiến tranh Ōfuna ở Nhật Bản.

Rút lui khỏi Biển Đông
Sau khi hoàn tất các cuộc không kích vào ngày 16 tháng 1, Đệ Tam Hạm đội chuyển hướng về phía Nam để tiếp nhiên liệu. Do điều kiện thời tiết tiếp tục có diễn biến xấu vào ngày tiếp theo nên việc tiếp nhiên liệu đã không được hoàn thành. Thời tiết trở nên tệ hơn vào ngày 18 tháng 1, khiến các hoạt động tiếp liệu gần như không thể thực hiện được. Trong khoảng thời gian đó, các cơ quan tuyên truyền của Nhật Bản liên tục tuyên bố rằng hạm đội của người Mỹ đang bị "mắc kẹt trong chai" và sẽ bị tiêu diệt nếu nó cố gắng thoát ra khỏi Biển Đông. Được các chuyên gia khí tượng báo cáo về tình hình thời tiết sẽ tiếp tục xấu tới ngày 19, Halsey quyết định cho hạm đội rút lui khỏi Biển Đông thông qua eo biển Surigao ở miền trung Philippines thay vì đi lên hướng Bắc và vòng qua Luzon. Nhưng khi Nimitz biết được điều này, ông đã yêu cầu hạm đội phải đi qua eo biển Luzon, mặc dù Halsey được toàn quyền đưa ra quyết định cuối cùng về lộ trình của lực lượng. Nimitz cho rằng nếu Halsey cho đi qua khu vực trung tâm Philippines thì sẽ bị các đơn vị đồn trú của Nhật Bản đóng tại các đảo xung quanh phát hiện, dẫn đến khả năng sẽ bị Hải quân Nhật Bản tổ chức tấn công dọc tuyến đường này. Ngoài ra, việc đi lên hướng Bắc sẽ giúp hạm đội của Halsey có nhiều vị trí tốt để thực hiện các cuộc tấn công tiếp theo, bao gồm Formosa và quần đảo Ryuku.

Halsey đã quyết định theo ý của Nimitz. Sau khi hạm đội của ông hoàn thành việc tiếp nhiên liệu vào ngày 19 tháng 1, họ bắt đầu di chuyển lên hướng bắc về eo biển Balintang, tuy vậy, Nhóm Đặc nhiệm 30.8 đã tách ra khỏi hạm đội và đi qua eo biển Surigao. Trong ngày 20 tháng 1, hạm đội đi qua eo biển Balintang với sự dẫn đầu của một hải đoàn khu trục hạm. Nhiều máy bay Nhật được radar phát hiện trong thời gian này và 15 chiếc trong số đó, đang làm nhiệm vụ sơ tán các quân nhân thuộc Không lực Lục quân Đế quốc Nhật Bản ra khỏi Luzon, bị bắn hạ. Hạm đội của Halsey đi qua eo biển thành công lúc 22:00 cùng ngày mà không gặp bất kỳ cuộc tấn công nào của Nhật Bản.

Kết quả
Chiến dịch Gratitude được coi là một thành công của người Mỹ. Từ ngày 10 tới ngày 20 tháng 1, Đệ Tam Hạm đội của Halsey đã đi một quãng đường hơn 6.000 km mà không gặp phải bất kỳ cuộc phản công và thương vong nghiêm trọng nào. Nimitz sau đó đã tuyên bố rằng "cuộc đột kích vào Biển Đông đã được lên kế hoạch rất kĩ lưỡng và đã được thực hiện một cách xuất sắc" và đề cao chiến công của các các hạm đội hậu cần. Nimitz cũng cho rằng ông tiếc vì đã không tìm được một tàu chiến chủ lực nào của Nhật Bản trong các khu vực bị tấn công. Năm 1995, nhà sử học John Prados đã viết rằng "những tổn thất của đội tàu vận tải ở ngoài khơi Đông Dương là thành công quan trọng nhất của toàn bộ chiến dịch Gratitude". Nhà sử học Mark P. Parillo nhận xét vào năm 1993 rằng việc đánh chìm 25 tàu vận tải của Nhật Bản là "dấu chấm hết cho bất kỳ hoạt động kháng cự lâu dài nào của Nhật Bản".

Bộ Tư lệnh Nhật Bản tin rằng cuộc không kích này là sự chuẩn bị cho các chiến dịch đổ bộ vào miền Nam Trung Quốc nên năm sư đoàn bộ binh đã được thuyên chuyển về khu vực này để ngăn chặn các cuộc đổ bộ đó. Ba trong số năm sư đoàn sau này được chuyển về nơi khác sau khi người Mỹ mở chiến dịch đánh chiếm đảo Iwo Jima vào tháng 3 năm 1945, bằng chứng cho thấy khu vực Hồng Kông-Tổng Can đã bị bỏ qua trong các chiến dịch đổ bộ của quân Đồng Minh.

Diễn biến tiếp theo

Sau khi triệt thoái khỏi Biển Đông, Đệ Tam Hạm đội tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ tiếp theo. Họ không kích các sân bay và cảng biển ở Formosa một lần nữa vào ngày 21 tháng 1, khiến mười tàu vận tải bị đánh chìm ở Cao Hùng. Nhưng các cuộc phản công của Nhật Bản đã gây ra nhiều thiệt hại cho người Mỹ. Hàng không mẫu hạm hạng nhẹ Langley bị một chiếc máy bay đem theo hai quả bom đâm trúng và hàng không mẫu hạm Ticonderoga bị trúng hai máy bay cảm tử Thần Phong. Khu trục hạm Maddox cũng bị trúng một máy bay Thần Phong nhưng chỉ gặp thiệt hại nhẹ. Kì hạm của McCain, chiếc Hancock, gặp thiệt hại nghiêm trọng sau khi một quả bom bị bung ra khỏi chiếc TBF Avenger đang hạ cánh và phát nổ trên đường băng. Hancock và Ticonderoga sau đó được tách khỏi hạm đội và trở về Ulithi để sửa chữa. Vào ngày 22 tháng 1, những con tàu còn lại tiếp cận và tấn công quần đào Ryukyu. Nhiệm vụ chính của chiến dịch này chủ yếu thu thập những bức ảnh chụp đảo Okinawa để giúp lên kế hoạch đổ bộ xâm chiếm đảo, đồng thời tấn công các sân bay và tàu hàng. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, hạm đội chuyển hướng về phía Nam và quay về Ulithi vào tối 22 tháng 1 và đến nơi vào ngày 25 tháng 1. Ngày 26 tháng 1, Halsey bàn giao TF 38 cho Đô đốc Spruance, và trở thành một phần của Đệ Ngũ Hạm đội.

Cuộc tập kích đã góp phần khiến quân đội Nhật phải chiếm Đông Dương khỏi tay người Pháp. Tổng chỉ huy lực lượng Nhật Bản ở Đông Dương, Trung tướng Tsuchihashi Yuitsu, tin rằng cuộc không kích này là sự chuẩn bị cho một cuộc xâm lược sắp tới của Đồng Minh vào Đông Dương. Thực tế, Tổng Thống Franklin D. Roosevelt đã quyết định rằng Hoa Kỳ sẽ không đổ bộ vào khu vực Đông Duơng và không hề có kế hoạch cho việc đó. Để chuẩn bị cho cuộc xâm lược của quân Đồng Minh và dập tắt ý định nổi dậy của người Pháp, ngày 26 tháng 2, chính phủ Nhật Bản đã cho phép bộ chỉ huy quân sự ở Đông Duơng tiến hành kế hoạch tiếp quản sau khi đã hoàn tất mọi sự chuẩn bị. Cuộc đảo chính diễn ra vào ngày 9 tháng 3, các lực lượng Nhật Bản nhanh chóng đánh bại các đơn vị đồn trú của Pháp và chiếm toàn bộ trụ sở các cơ quan chủ chốt ở Đông Dương. Sau khi đảo chính Pháp và bộ máy hành chính của Pháp tại Đông Duơng tan rã, người Nhật thành lập Đế quốc Đại Nam thân Nhật và đưa Hoàng đế Bảo Đại lên nắm quyền.

Chính phủ Bồ Đào Nha sau đó đã đệ đơn phản đối về việc máy bay của Hải quân Hoa Kỳ đã tấn công và vi phạm quyền trung lập của Ma Cao trong cuộc không kích ngày 16 tháng 1. Chính phủ Hoa Kỳ sau đó lên tiếng xin lỗi về sự cố trên vào ngày 20 tháng 1. Một toàn án điều tra chính thức được tiến hành, và vào năm 1950, Hoa Kỳ đã bồi thường chính phủ Bồ Đào Nha 20,3 triệu USD cho những thiệt hại họ gây ra cho bến cảng Ma Cao ngày 16 tháng 1 năm 1945 và các sự cố khác gây ra trong cuộc không kích từ ngày 11 tới ngày 25 tháng 1 năm 1945.

Các cuộc tấn công bằng Không quân và Hải quân Đồng Minh nhằm vào các tuyến vận tải của Nhật Bản trên Biển Đông tiếp tục được mở rộng trong những tháng đầu của năm 1945 sau khi nhiều đơn vị ném bom của Mỹ được chuyển đến các căn cứ ở Philippines. Các máy bay tuần tra và ném bom hạng trung đã hoạt động liên tục từ khu vực Philippines tới Đông Ấn Hà Lan từ tháng 2. Dù các tàu ngầm của Đồng minh và các máy bay này không ngăn cản được cuộc chạy trốn của các thiết giáp hạm lớp Ise khi chúng đi từ Singapore đến Nhật Bản trong Chiến dịch Kita vào giữa tháng 2, nhưng các máy bay ném bom hạng trung đã đánh chìm một số lượng lớn các tàu buôn Nhật Bản vào cuối tháng đó. Các đội bay ném bom hạng trung và hạng nặng đã liên tiếp tổ chức các đợt ném bom vào các cảng ở khu vực Nhật Bản kiểm soát khắp khu vực quanh Biển Đông những tháng sau đó. Do ảnh hưởng của những đợt tấn công trên, Nhật Bản đã ngừng mọi tuyến vận tải hàng hóa qua Biển Đông từ tháng 4 năm 1945.

Ảnh

Xem thêm
 Mặt trận Đông Nam Á trong Chiến tranh thế giới thứ hai
 Chiến dịch ném bom Đông Nam Á (1944-1945)
 Việt Nam trong Chiến tranh thế giới thứ hai
 Nhật đảo chính Pháp tại Đông Dương

Tham khảo

Chú thích

Sách tham khảo

Những trận đánh lớn trong lịch sử
Xung đột năm 1945
Chiến tranh Thái Bình Dương
Trận đánh trong Chiến tranh Thái Bình Dương


title: Scaptesyle pseudolabia

text:
Scaptesyle pseudolabia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Scaptesyle


title: Dysschema practidoides

text:
Dysschema practidoides là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dysschema


title: Mesochorus properatus

text:
Mesochorus properatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesochorus


title: Nishi Yosuke

text:
Yosuke Nishi (sinh ngày 12 tháng 5 năm 1983) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Yosuke Nishi đã từng chơi cho Vegalta Sendai, Grulla Morioka và Sony Sendai.

Tham khảo

Sinh năm 1983
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Grulla Morioka
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá Japan Football League
Cầu thủ bóng đá Sony Sendai FC
Cầu thủ bóng đá Vegalta Sendai


title: Cửu Bả Đao

text:
Cửu Bả Đao (Jiubadao, 九把刀, nghĩa là "chín con dao") là bút danh của Kha Cảnh Đằng (; sinh ngày 25 tháng 8 năm 1978), một tiểu thuyết gia và đạo diễn người Đài Loan. Ông tốt nghiệp Cử nhân ngành Khoa học Quản lí, Đại học Quốc gia Chiao Tung và Thạc sĩ Khoa học xã hội, Đại học Tunghai. Quyển sách đầu tiên của Cửu Bả Đao được phát hành trên mạng, và kể từ đó, ông đã hoàn thành khoảng 60 quyển sách khác nhau, nhiều trong số đó đã được sản xuất thành phim.

Tiểu sử
Cửu Bả Đao sinh ngày 25 tháng 8 năm 1978 tại Huyện Chương Hoá, Đài Loan, đứng thứ hai trong một gia đình có ba người con trai. Ba mẹ của ông mở một tiệm thuốc tại Chương Hoá. Ông nhận ra niềm yêu thích viết lách trong một lần chắp bút một câu chuyện cho bộ hồ sơ đại học của mình. Từ năm 1999, ông đã bắt đầu sáng tác tiểu thuyết và đăng tải hầu hết chúng lên mạng. Tuy nhiên, ông đã gặp nhiều khó khăn trong 5 năm đầu của sự nghiệp trước khi thử sức sang thể loại kinh dị, khoa học viễn tưởng và lãng mạn. Mỗi ngày ông viết trung bình 5000 từ; thậm chí, vào thời điểm có tốc độ viết nhanh nhất, Cửu Bả Đao đã xuất bản mỗi tháng một cuốn sách trong vòng 14 tháng liền. Gia tài tác phẩm đó giúp ông ngày càng nổi tiếng ở Đài Loan. Ông còn so sánh mình với các tác giả kiếm hiệp nổi tiếng như Kim Dung, Cổ Long.

Năm 2008, Cửu Bả Đao đạo diễn bộ phim "LOVE" cùng với Phương Văn Sơn (Vincent Fang), Chen Yi-xian and Mickey Huang. Đến năm 2010, ông trở thành đạo diễn của Cô gái năm ấy chúng ta cùng theo đuổi, được chuyển thể từ quyển sách cùng tên. Năm 2011, Cửu Bả Đao tiếp tục chuyển thể series "Kẻ sát nhân" thành bộ phim Âu Dương Sát Thủ (The Killer Who Never Kills). Ông còn sản xuất một bộ phim tài liệu mang tên Twelve Nights về nơi trú ẩn cho động vật ở Đài Loan. Vào năm 2014, quyển sách Cà phê đợi một người của Cửu Bả Đao cũng được chuyển thể thành bộ phim với cùng tên gọi. Một tác phẩm khác của Cửu Bả Đao, Kung Fu được dự định sẽ thành phim cùng năm đó, nhưng ngày công chiếu bộ phim đã bị dời lại đến năm 2015. Tháng 9 năm 2015, đến phiên quyển tiểu thuyết trinh thám Người thuê nhà tầng dưới được ông tuyên bố sẽ cho lên phim và ra mắt vào năm 2016.

Năm 2012, Cửu Bả Đao gửi đơn khiếu nại đến tập đoàn Apple vì một số ứng dụng trong hệ điều hành iOS đã truy cập phiên bản lậu các tác phẩm của ông. Ban đầu, Apple từ chối gỡ bỏ những ứng dụng này vì công ty không chắc chắn rằng nhà xuất bản của Cửu Bả Đao đủ thẩm quyền để kiện tụng. Vì vấn đề này, Cửu Bả Đao đã đích thân đến Hồng Kông để khiếu nại trực tiếp tại trụ sở Apple. Cuối cùng, mọi thứ cũng được giải quyết ổn thoả khi các ứng dụng nói trên được gỡ khỏi các thiết bị iOS. Vào ngày 9 tháng 10 năm 2012, Cửu Bả Đao trở thành một trong "10 người trẻ Đài Loan nổi bật nhất" do tổ chức Junior Chamber International Đài Loan bầu chọn.

Vào tháng 10 năm 2014, có thông tin cho rằng các quyển sách của Cửu Bả Đao bị chính quyền Bắc Kinh cấm xuất bản. Nguyên nhân là vì một vài tuần trước đó, Cửu Bả Đao đã cạo đầu ủng hộ phong trào biểu tình Chiếm lĩnh Trung Hoàn với Tình yêu và Hoà bình, mở đầu cho những cuộc Biểu tình năm 2014 tại Hồng Kông. Cũng vào tháng đó, Cửu Bả Đao thừa nhận việc ngoại tình, phản bội lại người bạn gái 9 năm là Tiểu Nội (Hsiao-nei), để yêu cô phóng viên truyền hình Thái Đình Ngọc (Zhou Tingyu). Vào đầu tháng 5 năm 2015, ông xác nhận rằng mối quan hệ của mình cùng Tiểu Nội đã kết thúc. Tháng 3 năm 2016, Cửu Bả Đao và Thái Đình Ngọc bắt đầu chính thức hẹn hò.

Bút danh
"Cửu Bả Đao" (Jiubadao) là một ca khúc được ông sáng tác khi còn là học sinh trung học. Tựa đề ca khúc đã trở thành biệt danh cho cậu học sinh Kha Cảnh Đằng năm ấy khi một giáo viên trong trường phát hiện những quyển sổ truyền tay nhau với chữ kí "Cửu Bả Đao" và thắc mắc về danh tính của nó. Biệt danh đó đã được ông sử dụng làm bút danh sau khi tốt nghiệp đại học.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sinh năm 1978
Người Đài Loan
Người từ Chương Hóa
Nhân vật còn sống
Nhà văn Đài Loan


title: Roman von Ungern-Sternberg

text:
Roman Nikolai Maximilian von Ungern-Sternberg () (29 tháng 12 năm 1885 – 15 tháng 9 năm 1921) là một trung tướng chống Bolshevik trong Nội chiến Nga và sau đó là một quân phiệt độc lập từng đoạt quyền kiểm soát Ngoại Mông Cổ từ quân đội Trung Quốc vào năm 1921.

Ungern-Sternberg bị Phật giáo huyền bí thu hút, có tính cách lập dị, và đối xử bạo lực với các địch thủ cùng các binh sĩ dưới quyền, do vậy ông được gán biệt hiệu là "Nam tước Điên" trong Nội chiến Nga. Ông cũng là người theo chủ nghĩa liên quân chủ, mong muốn khôi phục chế độ quân chủ Nga dưới quyền Mikhail Aleksandrovich Romanov và khôi phục Đại Mông Cổ Quốc dưới quyền cai trị của Bogd Khan. Trong năm tháng chiếm lĩnh Ngoại Mông, Ungern-Sternberg áp đặt trật tự tại thủ đô Ikh Khüree thông qua lo sợ, hăm dọa, và bạo lực chống lại các đối thủ, đặc biệt là những người ủng hộ Bolshevik.

Sau đó, vào tháng 6 năm 1921, ông xâm chiếm miền nam Siberia nhằm ủng hộ các cuộc nổi dậy chống Bolshevik và nhằm ngăn chặn một cuộc xâm nhập của Hồng quân và du kích Mông Cổ, kết quả ông thất bại và bị bắt giữ hai tháng sau đó. Ông bị Hồng quân bắt làm tù binh và xét xử vì tội phản cách mạng tại Novonikolaevsk, ông bị kết án tử hình rồi bị hành quyết vào ngày 15 tháng 9 cùng năm.

Tiểu sử

R.F. von Ungern-Sternberg sinh tại Graz, Áo-Hung vào ngày 29 tháng 12 năm 1885 trong một gia đình quý tộc người Đức Baltic. Mẹ của ông là Sophie Charlotte von Wimpffen, sau đổi thành Sophie Charlotte von Ungern-Sternberg, cha ông là Theodor Leonhard Rudolph von Ungern-Sternberg (1857–1918). Năm 1888, gia đình ông chuyển tới Reval (Tallinn), thủ phủ của tỉnh Estonia thuộc Đế quốc Nga, tại đây cha mẹ ông ly hôn vào năm 1891. Năm 1894, mẹ ông tái hôn với Oskar Anselm Herrmann von Hoyningen-Huene. Từ năm 1900 đến năm 1902, Ungern theo học trường Nikolai I tại Tallinn. Năm 1903, ông nhập học tại Học viện sĩ quan Hải quân tại Sankt-Peterburg. Năm 1905, ông rời khỏi học viện và tham gia chiến đấu tại miền đông Nga trong Chiến tranh Nga-Nhật, song không rõ ông có tham gia các chiến dịch chống Nhật hay không, hoặc có thể toàn bộ các chiến dịch quân sự đã chấm dứt trước khi ông đến Mãn Châu.

Năm 1906, Ungern được chuyển sang trường quân sự Pavlovskoe tại Sankt-Peterburg với thân phận một học viên cấp bậc thông thường. Sau khi tốt nghiệp, ông phục vụ trong vai trò một sĩ quan tại miền Đông Siberia trong các trung đoàn Argunsky số 1 và Cossack Amursky số 1, tại đây ông bị cuốn hút bởi phương thức sinh hoạt của các dân tộc du mục như người Mông Cổ và người Buryat. Năm 1913, theo thỉnh cầu của mình, ông được chuyển sang lực lượng dự bị. Ungern dời đến Ngoại Mông nhằm hỗ trợ người Mông Cổ trong cuộc đấu tranh giành độc lập từ Trung Quốc, song các quan chức Nga ngăn ông không giao chiến cùng binh sĩ Mông Cổ. Ông đến thị trấn Khovd tại miền tây Mông Cổ và phục vụ trong vai trò sĩ quan đội hộ tống Cossack của lãnh sự quán Nga.

Chiến tranh thế giới thứ nhất
Ngày 19 tháng 7 năm 1914, Ungern gia nhập lực lượng tiền tuyến của quân Cossack đóng tại Galicia thuộc Mặt trận Áo. Ungern tham gia cuộc tấn công của Nga tại Đông Phổ, tại đây trong năm 1915-1916 ông tham gia một cuộc tấn công hậu phương vào quân Đức của Lực lượng nhiệm vụ đặc biệt kị binh L.N. Punin. Trong chiến tranh, Ungern thu được danh tiếng nhờ dũng cảm song hơi khinh suất và tinh thần không ổn định. Mặc dù có một số phần thưởng, song cuối cùng ông bị bãi chức chỉ huy do không chấp hành mệnh lệnh.

Sau Cách mạng Tháng Hai năm 1917, Ungern chuyển đến Mặt trận Kavkaz, nơi Nga giao tranh với Ottoman. Trong tháng 4 năm 1917, ở gần Urmia thuộc Iran, Ungern cùng với Grigory Semyonov bắt đầu tổ chức một đội tình nguyện gồm những người Cơ Đốc giáo Syria bản địa, họ giành được những thắng lợi nhỏ dưới sự chỉ huy của Ungern, song về tổng thể thì đóng góp của họ chỉ có giới hạn.

Cách mạng Bolshevik, 1917
Sau Cách mạng Tháng Mười năm 1917, Semyonov và Ungern tuyên bố họ trung thành với hoàng tộc Romanov và thề chiến đấu với những nhà cách mạng. Được người Nhật ủng hộ, Semyonov bổ nhiệm Ungern là thống đốc của Dauria, một khu vực lớn tại phía đông nam của hồ Baikal. Trong những tháng sau đó, Ungern phân biệt bản thân bằng hành vi cực kỳ lập dị, khiến cho nhiều người gán cho ông biệt hiệu "Nam tước Điên". Semyonov và Ungern mặc dù nhiệt tình chống Bolshevik song không phải là bộ phận của phong trào Bạch vệ, và Semyonov từ chối công nhận quyền lực của Đô đốc Aleksandr Kolchak- lãnh đạo trên danh nghĩa của Bạch vệ tại Siberia. Thay vào đó, Semyonov độc lập trong hành động, được người Nhật hỗ trợ về vũ khí và tiền bạc. Đối với các thủ lĩnh Bạch vệ như Kolchak và Denikin, những người tin vào một "nước Nga mạnh và không chia cắt", điều này nghĩa là phản bội cao độ. Ungern lệ thuộc Semyonov trên danh nghĩa song độc lập trong hành động.

Do các chiến dịch quân sự thành công của mình tại Hải Lạp Nhĩ và Dauria, Ungern được nhận hàm thiếu tướng. Semyonov bổ nhiệm ông là sĩ quan chỉ huy của ga đường sắt Dauria và giao cho ông kiến thiết các đơn vị quân sự để giao tranh với lực lượng Bolshevik. Tại Dauria, Ungern thiết lập Sư đoàn kị binh châu Á (Азиатская конная дивизия) gồm những người tình nguyện thuộc các dân tộc Nga, Buryat, Tatar, Bashkir, các bộ lạc Mông Cổ, Hán, Mãn, Nhật, Ba Lan lưu vong và nhiều người khác. Đơn vị của Ungern được gọi là "Sư đoàn hoang dã" (Дикая дивизия), một thuật ngữ nguyên được sử dụng để đề cập đến đơn vị quân sự gồm các dân tộc miền núi từ Kavkaz hoặc người Kalmyk Mông Cổ trong quân đội Đế quốc Nga chiến đấu trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, và sau đó là chống Bolshevik. Ungern tăng cường đồn quân sự của ông tại Dauria, tạo ra một loại pháo đài mà từ đó các binh sĩ của ông phát động tiến công Hồng quân.

Giống như nhiều đơn vị Bạch vệ khác, binh sĩ của Ungern tiến hành cướp bóc để lấy hàng tiếp tế cho mình, họ cướp các tàu hỏa đi qua Dauria đến Mãn Châu. Những vụ tịch thu này không làm giảm đáng kể nguồn tiếp tế của Aleksandr Kolchak, song các thương nhân Nga và Trung Quốc bị mất đáng kể tài sản.

Ungern cho rằng chế độ quân chủ là hệ thống xã hội duy nhất có thể cứu nguy văn minh phương Tây khỏi tham nhũng và tự hủy hoại. Ông bắt đầu theo đuổi ý tưởng về việc khôi phục Đế quốc Mông Cổ của Thành Cát Tư Hãn. Ungern cố gắng tổ chức một đoàn viễn chinh quân sự đến Mông Cổ, đương thời do binh sĩ Trung Quốc chiếm đóng, nhằm phục hồi quyền trị vì của Bogd Khan trong kế hoạch của ông nhằm tái lập các chế độ quân chủ từ Viễn Đông đến châu Âu.

Nhật Bản yêu cầu các quân phiệt Trung Quốc thân Nhật chiếm lĩnh Mông Cổ nhằm ngăn chặn một khả năng lan tỏa cách mạng từ những người cách mạng Nga vào Mông Cổ và Hoa Bắc. Sau khi Hoản hệ sụp đổ, các binh sĩ Trung Quốc tại Mông Cổ thấy bản thân bị bỏ rơi trên thực tế, họ nổi loạn chống lại các chỉ huy, cướp bóc và sát hại người Mông Cổ và ngoại quốc.

Nhằm thực hiện kế hoạch của mình, Ungern đến Mãn Châu và Trung Quốc bản thổ (từ tháng 2 đến tháng 9 năm 1919). Tại đây, ông tiến hành giao thiệp với các giới quân chủ chủ nghĩa, và cũng tiến hành chuẩn bị cho Semyonov họp với quân phiệt Phụng hệ Trương Tác Lâm tại Mãn Châu. Trong tháng 7 năm 1919, Ungern kết hôn với một nữ quý tộc trong một buổi lễ theo Chính Thống giáo Đông phương, nữ quý tộc này sau được đặt tên là Elena Pavlovna Ungern-Sternberg. Cuộc hôn nhân có mục đích chính trị do thân phận quý tộc của bà và bà là họ hàng của Tướng Trương Khuê Vũ, chỉ huy quân Trung Quốc tại cực tây của đường sắt Đông Thanh, và đứng đầu chính quyền của Hải Lạp Nhĩ.

Phục hồi độc lập của Ngoại Mông Cổ

Sau thất bại của Kolchak trước Hồng quân, và tiếp đến là việc Nhật Bản quyết định triệt thoái lực lượng viễn chinh khỏi Ngoại Baikal, Semyonov không thể chịu được áp lực của lực lượng Bolshevik nên lập kế hoạch rút đến Mãn Châu. Tuy nhiên, Unger nhận thấy đây là một cơ hội nhằm thực hiện kế hoạch quân chủ chủ nghĩa của mình. Ngày 7 tháng 6 năm 1920, ông tuyệt giao trung thành với Semyonov và chuyển Sư đoàn kị binh châu Á của mình thành một phân đội du kích.

Quân đội của Ungern vượt qua biên giới phía bắc của Ngoại Mông vào ngày 1 tháng 10 năm 1920 và di chuyển theo hướng tây-nam. Ungern tiến hành đàm phán với quân Trung Quốc đang chiếm đóng, toàn bộ các yêu cầu của ông đều bị từ chối, trong đó có việc giải giáp các binh sĩ Trung Quốc. Vào ngày 26-27 tháng 10 và 2–4 tháng 11, các binh sĩ của 1920 Ungern tiến công thủ phủ của Ngoại Mông là Khố Luân (Urga; nay là Ulaanbaatar) song chịu tổn thất nghiêm trọng. Sau thất bại, binh sĩ của Ungern triệt thoái đến thượng du của sông Kherlen tại Xa Thần hãn bộ tại miền đông Ngoại Mông. Ông nhận được sự ủng hộ của những người Mông Cổ mưu cầu độc lập từ Trung Quốc, đặc biệt là Bogd Khan- người bí mật ban phúc cho Ungern để trục xuất người Trung Quốc khỏi Mông Cổ. Đương thời, người Trung Quốc thắt chặt quyền kiểm soát của họ đối với Ngoại Mông Cổ, quy định nghiêm ngặt về hoạt động tôn giáo Phật giáo tại các chùa và bắt giam những người Nga và Mông Cổ mà họ nhận định là phần tử ly khai. Theo hồi ký của M.G. Tornovsky, Sư đoàn châu Á có 1.460 người, trong khi đơn vị đồn trú Trung Quốc có 7.000 tráng binh. Người Trung Quốc có lợi thế về pháo và súng máy, và đã xây dựng một mạng lưới hào trong và quanh Khố Luân.

Ngày 1 tháng 2 năm 1921, phân đội của Ungern dưới quyền B.P. Rezukhin chiếm được các phái đài tiền tuyến của quân Trung Quốc. Các phân đội khác chuyển đến Khố Luân và đến chùa Phúc Kì trên núi Bác Khắc Đa Hãn ở phía nam Khố Luân. Ngày 2 tháng 2, binh sĩ của Ungern giao chiến nhằm tranh quyền kiểm soát các tiền tuyến của Trung Quốc và các phần được bảo vệ của Khố Luân. Trong giao tranh, phân đội đặc biệt của Ungern gồm binh sĩ thuộc các dân tộc Tạng, Mông, Buryat và Nga giải thoát Bác Khắc Đa Cách Căn (Bogd Gegeen) khỏi bị quản thúc và chuyển ông qua núi Bác Khắc Đa Hãn đến chùa Phúc Kì. Ngày 3 tháng 2, Ungern cho binh sĩ nghỉ ngơi. Học theo một kế của Thành Cát Tư Hãn, Ungern lệnh cho binh sĩ của mình đốt một lượng lớn lửa trại trên các đồi quanh Khố Luân, sử dụng cách này làm điểm chỉ dấu cho phân đội của Rezukhin, nó cũng biểu thị rằng Khố Luân bị một lực lượng áp đảo bao quanh. Ngày 4 tháng 2, Ungern phát động đại công kích các vị trí còn lại của quân Trung Quốc tại Khố Luân từ phía đông, chiếm được hầu hết vị trí kiên cố nhất tại các doanh trại và Mãi mại thành. Toàn bộ thủ phủ Khố Luân cuối cùng bị chiếm sau một số giao tranh ác liệt, song một bộ phận các binh sĩ Trung Quốc bỏ thị trấn từ trước đó. Tuy vậy, các giao tranh nhỏ vẫn tiếp diễn qua ngày 5.

Từ ngày 11 đến 13 tháng 3, Ungern chiếm được một căn cứ kiên cố của quân Trung Quốc tại Kiều Y Nhĩ ở phía nam Khố Luân; trong khi đó binh sĩ Trung Quốc từ bỏ Trát Môn Ô Đức dù chưa giao tranh. Những binh sĩ Trung Quốc còn lại rút về khu vực miền bắc Mông Cổ gần Kyakhta, sau đó nỗ lực đi vòng qua Khố Luân để đến Trung Hoa, người Nga và Mông Cổ lo sợ về một nỗ lực nhằm tái chiếm Khố Luân. Vài trăm binh sĩ thuộc các đơn vị Cossack và Mông Cổ được phái đi đón đánh hàng nghìn binh sĩ Trung Quốc tại khu vực đường Khố Luân - Ô Lý Nhã Tô Đài gần sông Tuul tại miền trung Mông Cổ. Các cuộc giao tranh nổ ra từ 30 tháng 3 đến 2 tháng 4, các binh sĩ Trung Quốc bị đánh tan và bị truy đuổi đến biên giới phía nam của Ngoại Mông Cổ, đến đây lực lượng Trung Quốc rời khỏi Ngoại Mông Cổ.

Mông Cổ trước khi Bolshevik tiến vào, 1921

Ungern, các lạt ma và thân vương Mông Cổ đưa Bogd Khan từ chùa Phúc Kì đến Khố Luân vào ngày 21 tháng 2 năm 1921. Ngày 22 tháng 2, một nghi lễ trọng thể được tổ chức, khôi phục quyền thống trị của Bogd Khan. Như một phần thưởng cho việc trục xuất người Trung Quốc khỏi Khố Luân, Bogd Khan ban cho Ungern tước hiệu thế tập cao cấp darkhan khoshoi chin wang ngang hàng hãn, và các đặc ân khác. Các quan chức, lạt ma, và thân vương khác tham dự vào những sự kiện này cũng nhận được các tước hiệu và phần thưởng lớn. Do chiếm được Khố Luân, Ungern nhận từ Semyonov quân hàm trung tướng.

Ngày 13 tháng 3 năm 1921, Ngoại Mông Cổ tuyên bố độc lập với vị thế là một chế độ quân chủ. Ông là một người thần bí bị mê hoặc bởi các đức tin và tôn giáo của Viễn Đông như Phật giáo và tin rằng bản thân là một hiện thân của Thành Cát Tư Hãn, triết lý của Ungern von Sternberg là một sự pha trộn của chủ nghĩa dân tộc Nga với các đức tin Trung Hoa và Mông Cổ. Chủ nghĩa truyền thống và chủ nghĩa Đông phương của ông hoàn toàn không điển hình cho văn hóa Tây phương đương thời, góp phần vào hiệu "Nam tước Điên" của ông.

Các nhà sử học lưu ý rằng Ungern được nhìn nhận là hiện thân của "Chiến thần" (Jamsaran trong văn hóa dân gian Tạng và Mông). Mặc dù nhiều người Mông Cổ có thể cho rằng ông là một vị thần, hoặc ít nhất cũng là một hiện thân của Thành Cát Tư Hãn, song Ungern chưa từng chính thức chính thức tuyên bố mất kỳ sự hiện thân nào. Quyền lực dân sự đối với Ngoại Mông về mặt chính thức thuộc về Bogd Khan. Một số nhân chứng cho biết ông thiết lập trật tự tại Khố Luân, cho vệ sinh đường phố, và xúc tiến sinh hoạt tôn giáo và khoan dung tại thủ đô, và nỗ lực nhằm cải cách kinh tế.

Sư đoàn kị binh châu Á gồm các phân đội dân tộc, Ungern nói rằng có 16 dân tộc phục vụ trong đơn vị của ông. Hàng chục người Tạng cũng phục vụ trong đơn vị của ông, họ có thể do Đạt Lai Lạt Ma thứ 13 phái đi, hoặc những người Tạng này thuộc các khu định cư Tạng tại Khố Luân. Ungern là một người chống Do Thái kiên quyết, ông cho hành quyết 38 người Do Thái tại Khố Luân, và tổng cộng là khoảng 846 người.

Thất bại và bị hành quyết 1921

Lực lượng Bolshevik bắt đầu thâm nhập Mông Cổ ngay sau Cách mạng Tháng Mười năm 1917, tức một thời gian dài trước khi họ đoạt quyền kiểm soát Ngoại Baikal. Năm 1921, một số đơn vị Hồng quân thuộc nước Nga Xô viết và Cộng hòa Viễn Đông vệ tinh tiến hành xâm chiếm Mông Cổ nhằm đánh bại Ungern. Lực lượng này gồm có thủ lĩnh Mông Cổ Đỏ và anh hùng độc lập Damdin Sükhbaatar. Các điệp viên và nhiều đơn vị nghi binh nhỏ đi trước để truyền bá sự khiếp sợ và đào ngũ nhằm làm suy yếu lực lượng của Ungern. Ungern tổ chức một đội viễn chinh để giao chiến với các lực lượng này tại Siberia và nhằm ủng hộ các cuộc nổi dậy chống Bolshevik đang diễn ra. Cho rằng bản thân nhận được sự ủng hộ đại chúng vững chắc của nhân dân địa phương tại Siberia và Mông Cổ, Ungern thiếu trang bị đầy đủ cho binh sĩ của mình bất chấp việc Hồng quân hết sức vượt trội về quân số và hỏa lực. Tuy nhiên, Hồng quân trấn áp thành công các cuộc nổi dậy tại Siberia, và các chính sách kinh tế Xô viết tạm thời dịu đi trong NEP của Lenin, và khi Ungern đến, rất ít nông dân địa phương và người Cossack tình nguyện gia nhập lực lượng của ông.

Đến mùa xuân, Sư đoàn kị binh châu Á chia thành hai lữ đoàn: một dưới quyền chỉ huy của Ungern và một dưới quyền chỉ huy của Thiếu tướng Rezukhin. Đến tháng 5, lữ đoàn của Rezukhin phát động một cuộc tấn công sang bên kia biên giới Nga từ phía tây của sông Selenge. Lữ đoàn của Ungern rời khỏi Khố Luân và di chuyển chậm đến thị trấn Troitskosavsk của Nga (nay là Kyakhta). Trong khi đó, Hồng quân di chuyển lực lượng lớn hướng đến Mông Cổ từ nhiều hướng khác nhau, họ có lợi thế rất lớn về thiết bị và quân số. Kết quả là Ungern chiến bại khi giao tranh từ ngày 11 đến 13 tháng 6 và thất bại trong việc chiếm Troitskosavsk. Sau đó, liên quân Bolshevik và lực lượng cộng sản Mông Cổ tiến vào Mông Cổ và chiếm Khố Luân sau một vài đụng độ nhỏ với các phân đội bảo vệ của Ungern.

Chiếm được Khố Luân vào ngày 6 tháng 7 năm 1921, song Hồng quân thất bại trong việc đánh bại lực lượng chủ yếu của Sư đoàn kị binh châu Á. Ungern tái tập hợp và nỗ lực xâm chiếm Ngoại Baikal qua biên giới Nga-Mông. Nhằm tập hợp các binh sĩ của mình và nhân dân bản địa, Ungern trích dẫn một thỏa thuận với Grigory Semyonov và nhấn mạnh về một cuộc tấn công giả thuyết của Nhật Bản sẽ hỗ trợ cho họ, mặc dù cả Semyonov và người Nhật đều không thiết tha giúp ông. Sau vài ngày nghỉ ngơi, vào ngày 18 tháng 7, Sư đoàn kị binh châu Á bắt đầu tấn công vào lãnh thổ Xô viết. Những người mục kích Kamil Giżycki và Mikhail Tornovsky đưa ra ước tính tương tự: tổng cộng khoảng ba nghìn người. Xô viết tuyên bố thiết quân luật tại các khu vực mà Bạch vệ có khả năng tiến công, bao gồm Verkhneudinsk (nay là Ulan-Ude). Quân của Ungern chiếm được nhiều khu dân cư; cực bắc là Novoselenginsk, vào ngày 1 tháng 8. Đến lúc này, Ungern hiểu rằng cuộc tấn công của ông thiếu chuẩn bị; ông cũng nghe tin về việc các lực lượng lớn của Hồng quân tiến đến. Ngày 2 tháng 8 năm 1921, ông bắt đầu triệt thoái đến Mông Cổ, tại đó ông tuyên bố quyết tâm của mình với việc chống Cộng. Trong khi quân của Ungern muốn từ bỏ nỗ lực chiến tranh và tiến về Mãn Châu để hội với các phần tử lưu vong Nga khác, thì Ungern biểu thị rõ rằng ông có ý khác, ông muốn triệt thoái đến Tuva, sau đó đến Tây Tạng. Binh sĩ dưới quyền Ungern và Rezukhin nổi loạn và ấp ủ âm mưu giết chỉ huy, Rezukhin bị giết vào ngày 17 tháng 8, một ngày sau đó Ungern bị ám sát hụt. Sau đó, quyền chỉ huy của Ungern sụp đổ khi lữ đoàn của ông tan vỡ, và đến ngày 20 tháng 8 thì Ungern bị bắt bởi lực lượng Xô viết dưới quyền chỉ huy du kích nổi tiếng P.E. Shchetinkin.

Sau một phiên tòa hình thức kéo dài trong 6 giờ 15 phút vào ngày 15 tháng 9 năm 1921, bị khởi tố bởi Yemelyan Yaroslavsky, Ungern bị kết án tử hình bằng cách xử bắn, bản án được thi hành vào cuối chiều hoặc tối tại Novonikolaevsk.

Tham khảo

Đọc thêm
Bodisco Th. von, Dugin A., Evola J., Fernbach M., Freitag Y., Greiner A.W., Mutti C., Nesmelow A. 2007. Baron Ungern von Sternberg – der letzte Kriegsgott. Straelen: Regin-Verlag.
Hopkirk, Peter (1986) Setting the East Ablaze: on Secret Service in Bolshevik Asia. Don Mills, Ont.
Kamil Giżycki (1929). Przez Urjanchaj i Mongolje. Lwow – Warszawa: wyd. Zakladu Nar. im. Ossolinskich.
Kuzmin, Sergei L. (2011). The History of Baron Ungern. An Experience of Reconstruction. Moscow: KMK Sci. Press, ISBN 978-5-87317-692-2.
Kuzmin, S.L. (compiler) (2004). Baron Ungern v Dokumentakh i Memuarakh. Moscow: KMK Sci. Press, ISBN 5-87317-164-5.
Kuzmin, S.L. (compiler) (2004). Legendarnyi Baron: Neizvestnye Stranitsy Grazhdanskoi Voiny. Moscow: KMK Sci. Press, ISBN 5-87317-175-0.
Maclean, Fitzroy (1974). To the Back of Beyond. Little, Brown & Co., Boston.
Michalowski W.St. (1977). Testament Barona. Warszawa: Ludowa Spoldzielnia Wyd.
Ossendowski, Ferdynand (1922) Beasts, Men and Gods. New York.
Palmer, James (2008) The Bloody White Baron. London: Faber and Faber. ISBN 0-571-23023-7
Pershin, D.P. (1999) Baron Ungern, Urga i Altanbulak. Samara: Agni.
Pozner, Vladimir (1938) Bloody Baron: the Story of Ungern–Sternberg. New York.

du Quenoy, Paul. “Perfecting the Show Trial: The Case of Baron von Ungern-Sternberg,” Revolutionary Russia, 19: 1, June 2006.
du Quenoy, Paul. “Warlordism à la russe: Baron von Ungern-Sternberg’s Anti-Bolshevik Crusade, 1917-1921,” Revolutionary Russia, 16: 2, December 2003
Yuzefovich, Leonid. Le baron Ungern, khan des steppes
Znamenski, Andrei (2011) Red Shambhala: Magic, Prophecy, and Geopolitics in the Heart of Asia. Wheaton, IL: Quest Books. ISBN 978-0-8356-0891-6

Sinh năm 1886
Mất năm 1921
Quân phiệt
Người Nga


title: Scopula xanthomelaena

text:
Scopula xanthomelaena là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

X


title: 778 TCN

text:
778 TCN là một năm trong lịch La Mã.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 778 TCN


title: Nguyễn Văn Luyện

text:
Nguyễn Văn Luyện (1898 – 1946) là một bác sĩ, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I.Ông sinh tại tỉnh Bắc Ninh. Ông tốt nghiệp xuất sắc Y khoa Đại học Đông Dương, ông sang Pháp làm luận văn y học xã hội về nạn tử vong của trẻ sơ sinh Việt Nam.

Sự nghiệp

Năm 1928, trở về Việt Nam, ông hành nghề y và hoạt động xã hội vì người nghèo, cộng đồng; Ông đã từng đi tới các vùng núi xa xôi như Cao Bằng, Hà Giang, Tuyên Quang, Yên Bái… để khám, chữa bệnh cho người nghèo. Sau này, ông đã quyết định không làm cho Pháp, mở nhà thương tư nhân Ngõ Trạm ở 167 Phùng Hưng (Hà Nội) để hỗ trợ người nghèo, khơi dậy lòng tự tôn dân tộc, đồng thời viết báo, tuyên truyền kiến thức y học rộng rãi, nâng cao kiến thức bảo vệ sức khỏe cho cộng đồng. Để truyền bá rộng rãi quan điểm y học xã hội của mình, ông ra báo Tin Mới, một tờ báo bán rất chạy ở Hà Nội thời ấy do xu hướng tiến bộ và cập nhật tin sốt dẻo, in ấn đẹp. Đặc biệt, cuốn "Sản dục chỉ nam" (hướng dẫn cách chăm sóc bà mẹ và trẻ sơ sinh) của ông được in ấn, tái bản nhiều lần, có tác dụng rộng rãi trong nhiều cộng đồng dân cư. Ngoài ra, vợ chồng ông đã mua ngôi nhà ở 15 Hồ Xuân Hương với mục đích định mở trường tư thục Lam Sơn, giúp con em người nghèo mở mang dân trí. Ý nguyện tốt đẹp đó chưa kịp thực hiện thì chiến tranh nổ ra.

Tiền khởi nghĩa 1945, ông gia nhập đảng Dân chủ trong Mặt trận Việt Minh là Uỷ viên Ban chấp hành Trung ương của Đảng này. Đảng Dân chủ tình nguyện tham gia Mặt trận Việt Minh.

Sau Cách mạng ông được Hồ Chủ tịch mời cùng các nhân sĩ Bùi Bằng Đoàn, Bùi Kỷ … vào Ban cố vấn cho Chủ tịch Chính phủ. Ông trúng cử đại biểu Quốc hội ở Hà Nội, được cử vào Ban Thường trực Quốc hội.

Ông cũng còn là một trong những người được Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng giao nhiệm vụ tham gia phái đoàn của Việt Nam đi thương lượng tại Hội nghị Fontainebleau (Pháp) từ 6 tháng 7 đến ngày 10 tháng 9 năm 1946. Cuộc đàm phán không thành, ông cùng phái đoàn lên tàu thủy về Cảng Hải Phòng tháng 10 năm 1946

Hy sinh
Trong tình hình cực kỳ căng thẳng hồi cuối năm 1946, khi thực dân Pháp luôn luôn gây hấn, kích động các đảng phái phản động chống Chính phủ Liên hiệp kháng chiến, Nguyễn Văn Luyện nhanh chóng viết và cho in một cuốn sách nhỏ, lên án chính sách thuộc địa mới của chính phủ De Gaulle và phanh phui thủ đoạn phỉnh phờ lôi kéo giới trí thức Việt Nam, hòng lập lại nền thống trị của Pháp.

Lo lắng bọn thực dân hiếu chiến và bè lũ phản động có thể manh động trả thù, Hồ Chí Minh thông qua Hoàng Minh Giám, lúc ấy đang giữ chức thứ trưởng nội vụ và là bạn thân của bác sĩ Luyện, đề nghị cho tổ chức đưa cả gia đình ông tản cư ra vùng an toàn ở ngoại thành nhưng ông trả lời trang nghiêm như một lời thề: “Hai con trai tôi, sinh viên y khoa, là tự vệ thành, đã quyết tử thủ. Tôi là bác sĩ, quyết không rời chiến sĩ”.

Khoảng 8g tối ngày 19 tháng 12 năm 1946, điện thành phố phụt tắt. Tiếng đại bác từ pháo đài Láng gầm vang, bắt đầu cuộc toàn quốc kháng chiến. Ông và hai con trai cầm vũ khí trực tiếp chiến đấu với quân Pháp và hy sinh ngay trong đêm tại nhà riêng 65 Lý Thường Kiệt, Hà Nội

Nhiều năm sau chiến tranh, Hồ Chí Minh vẫn còn quan tâm đến gia đình người bác sĩ đã tận hiếu với dân, tận trung với nước. Người ra những chỉ thị trực tiếp để các con gái bác sĩ Luyện được ăn học đến nơi đến chốn và có công ăn việc làm thuận lợi.

Năm 1953, ông được truy tặng danh hiệu Liệt sĩ và Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.

Tham khảo

Mất năm 1946
Bác sĩ Việt Nam
Người Bắc Ninh
Người Hà Nội
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I
Huân chương Kháng chiến


title: Jorgeus jimenezi

text:
Jorgeus jimenezi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Jorgeus


title: Euchalcia sergia

text:
Euchalcia sergia là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euchalcia


title: Australothis volatilis

text:
Australothis volatilis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Australothis
Heliothinae


title: Spironolactone

text:
Spironolactone, được bán dưới tên thương mại Aldactone cùng một số tên khác, là một loại thuốc được sử dụng chủ yếu để điều trị tích tụ chất lỏng (phù nề) do suy tim, sẹo gan hoặc bệnh thận. Chúng cũng được sử dụng trong điều trị huyết áp cao, kali máu thấp nếu không chữa được với thực phẩm bổ sung, dậy thì sớm ở nam giới, mụn trứng cá và tăng trưởng lông, tóc quá mức ở phụ nữ, và như là một phần của trị liệu hormone nữ ở phụ nữ chuyển giới. Spironolactone được dùng bằng đường uống.

Tác dụng phụ thường gặp bao gồm bất thường về nồng độ các chất điện giải, đặc biệt là kali máu cao, buồn nôn, nôn mửa, đau đầu, phát ban và giảm ham muốn tình dục. Ở những người có vấn đề ề gan hoặc thận, thì cần thận trọng hơn nếu sử dụng. Spironolactone chưa được nghiên cứu nhiều với phụ nữ có thai và không nên được sử dụng để điều trị huyết áp cao khi đang trong thai kỳ. Đây là một loại steroid ngăn chặn các tác động của hormone aldosterone và testosterone và có một số tác dụng giống như estrogen. Spironolactone thuộc về một loại thuốc được gọi là thuốc lợi tiểu không tăng thải kali.

Spironolactone được phát hiện vào năm 1957 và được giới thiệu vào năm 1959. Nó nằm trong danh sách thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là những loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Nó có sẵn như là một loại thuốc gốc. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển tính đến năm 2014 là từ 0,02 đô la Mỹ đến 0,1 đô la Mỹ mỗi ngày. Tại Hoa Kỳ, chi phí khoảng 0,50 đô la Mỹ mỗi ngày.

Chú thích

Thuốc thiết yếu của WHO
RTT
Tẩy lông


title: Tháp Cieśli

text:
Tháp Cieśli hay còn biết đến với tên khác là tháp Ciesielska, đây là 1 trong 3 tòa tháp còn được lưu giữ và bảo tồn trong hệ thống bức tường phòng phủ thành phố Krakow cho đến ngày nay (bên cạnh tháp Pasamoników và tháp Stolarzy).

Mô tả tháp
Tháp Cieśli là một tòa tháp vuông, có ba tầng, riêng tầng cuối cùng có hình lục giác, được xây theo phong cách kiến trúc Gothic. Nó thuộc sở hữu của Bảo tàng Princes Czartoryski. Cho đến nay, tòa tháp không mở cửa cho khách du lịch. Trong phần hình lục giác của tháp, có các gốc hình vuông ở phía dưới, kết thúc bằng một vòm hình bán nguyệt ở trên cùng. Phần dưới mái của tòa tháp được xây theo phong cách vương niệm, phía trên được che bởi mái ngói đỏ, trên đỉnh có gắn kim tự tháp hình lục giác. Tòa tháp nằm ở phía sau Nhà thờ Przemienienia Pańskiego.

Lịch sử
Tháp Cieśli được xây dựng vào thế kỷ 14, trên một khối tháp vuông và đây là tòa tháp duy nhất trong bức tường nằm giữa cổng Florian và Sławkowska. Vào thế kỷ 15, tòa tháp được xây dựng thêm tầng thứ ba, có hình lục giác. Cùng với Tháp Mieczników ở phía tây, Tháp Cieśli tạo thành một tổ hợp hỗ trợ Cổng Sławkowska, và cùng với Tháp Stolarzy ở phía đông, nó tạo thành một tổ hợp hỗ trợ Cổng Florian từ phía tây. Vào đầu thế kỷ 19, Tháp Cieśli, cùng với phần còn lại của các bức tường thành phố của Krakow, đã bị lên kế hoạch cho việc phá hủy. Tuy nhiên việc này đã vấp phải sự phản đội mạnh mẽ từ công chúng, đứng đầu trong phòng trao bảo vệ chúng là Giáo sư Feliks Radwanski. Vào ngày 13 tháng 1 năm 1817, Radwański đã giành chiến thắng tại Thượng viện Cộng hòa Krakow về việc giữ lại chúng cho thế hệ sau. Năm 2015, Tháp Cieśli đã được cải tạo toàn diện, trong đó toàn bộ gạch đã được thay thế, các bức tường được làm sạch và nội thất của tòa tháp đã được cải tạo.

Tham khảo

Di tích
Tháp
Công trình xây dựng tại Ba Lan


title: Martin Dahlin

text:
Dan Martin Nataniel Dahlin (sinh ngày 16 tháng 4 năm 1968 tại Uddevalla) là cựu tiền đạo của đội tuyển bóng đá quốc gia Thụy Điển và được biết đến nhiều nhất khi chơi cho Borussia Mönchengladbach. Trong thập niên 90, Dahlin được bình chọn là một trong những tiền đạo xuất sắc của bóng đá thế giới. Ông là một trong những ngôi sao của Thụy Điển khi tranh tài tại World Cup 1994, góp phần giúp Svenska xếp hạng 3 chung cuộc.

Danh hiệu

Câu lạc bộ
Borussia Mönchengladbach
 DFB-Pokal: 1994–95

Đội tuyển
Thụy Điển
World Cup 1994: hạng ba

Cá nhân
 Vua phá lưới Allsvenskan: 1988
 Guldbollen: 1993

Thống kê sự nghiệp

Đội tuyển

Bàn thắng quốc tế

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1968
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Thụy Điển
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Thụy Điển
Cầu thủ bóng đá Borussia Mönchengladbach
Cầu thủ bóng đá A.S. Roma
Cầu thủ bóng đá Hamburger SV
Cầu thủ bóng đá Blackburn Rovers F.C.
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội của Thụy Điển
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1994
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Thụy Điển


title: Arenostola pyxina

text:
Arenostola pyxina là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Arenostola


title: Ephialtes zirnitsi

text:
Ephialtes zirnitsi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ephialtes


title: Karścino

text:
Karścino  (German Kerstin) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Karlino, thuộc quận Białogard, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng  phía tây Karlino,  về phía tây bắc của Białogard và  về phía đông bắc của thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Làng có dân số 372 người (2007).

Tham khảo


title: Trò chơi thẻ sưu tập

text:
Trò chơi thẻ sưu tập, thường được biết đến nhiều hơn qua tên tiếng Anh: trading card game (TCG) hoặc colletible card game (CCG), là một loại thẻ bài trò chơi sử dụng thiết kế đặc biệt của bộ bài Tây. Các trò chơi thẻ bài thành công thường có hàng ngàn thẻ độc nhất, với Magic: The Gathering là trò chơi đầu tiên và thành công nhất với trên 16.000 thẻ khác nhau.

Nói một cách cơ bản, yêu cầu của loại trò chơi dùng thẻ này là người chơi phải sưu tầm những quân bài với những hình ảnh và thuộc tính khác nhau, được sản xuất và phát hành hàng loạt, và phải có những suy tính chiến lược để có thể thắng trong cuộc giao đấu. Định nghĩa TCG qua nhiều tinh chỉnh trở thành một thẻ trò chơi mà trong đó người chơi sử dụng bộ bài của riêng mình chứa những thẻ sở hữu cấp bậc và tính chất ngẫu nhiên. Có thể mua các bộ thẻ này bằng cách trao đổi với bạn cùng chơi hoặc mua một bộ thẻ chính thức.

Thông thường, một TCG ban đầu được chơi bằng cách sử dụng một "trial deck" (bộ thẻ mẫu), trong đó bổ sung cơ bản các thẻ có thể được sử dụng để chơi trò chơi. Các thẻ này có thể được mở rộng hoặc thay đổi qua bộ thẻ tăng cường, trong đó có những thẻ hiếm được sắp đặt theo sự may rủi, thường từ 8 đến 15 thẻ. Một trong các thẻ này là thẻ hiếm hoặc là thẻ duy nhất mà khó khăn hơn nhiều để có được so với các thẻ còn lại và thường có giá trị cao hơn so với toàn bộ quân bài hiện có.

TCG thu hút người chơi không chỉ vì tính chất đấu bài theo thuộc tính của nó, mà còn ở việc thẻ sử dụng những hình minh họa bắt mắt. Trong nhiều trường hợp, thẻ càng có giá trị cao khi nó được thiết kế và minh họa nổi bật và đẹp mắt hơn các thẻ khác.

TCG đặc biệt nổi tiếng tại Nhật Bản, nơi nhiều bộ anime, manga và video game có những sản phẩm phái sinh là thẻ bài giao đấu. Hai trong những tác phẩm nổi tiếng và có sức ảnh hưởng nhất về lâu dài thông qua TCG là Pokémon và Yu-Gi-Oh!. TCG ngày nay cũng được kỹ thuật số hóa trên Internet (tiêu biểu như Kantai Collection), mặc dù sau đó nhà sản xuất có thể phát hành một phiên bản thẻ in thật sự cho chúng.

TCG đầu tiên, Magic: The Gathering, được phát triển bởi Richard Garfield và xuất bản bởi Wizards of the Coast vào năm 1993. Đến cuối năm 1994, Magic: The Gathering đã bán được hơn 1 tỷ thẻ bài; trong thời kỳ phổ biến nhất - từ năm 2008 đến năm 2016 - trò chơi đã bán được hơn 20 tỷ lá bài. Thành công ban đầu của Magic: The Gathering đã thúc đẩy các nhà phát hành trò chơi khác cho ra đời phiên bản TCG của riêng họ trong những năm tiếp theo. Các TCG thành công khác bao gồm Yu-Gi-Oh! ước tính đã bán được khoảng 35 tỷ thẻ bài , và Pokémon với hơn 34 tỷ thẻ được bán tính đến tháng 3 năm 2021. Các TCG đáng chú ý khác bao gồm Legend of the Five Rings, Star Wars, Lord of the Rings, Vampire: The Eternal Struggle, và World of Warcraft. Nhiều TCG ra đời nhưng đạt được thành công rất hạn chế về mặt thương mại.

Gần đây, các trò chơi thẻ bài online (Digital collectible card game - DCCG) đã trở nên phổ biến, được thúc đẩy bởi thành công của các phiên bản trực tuyến của TCG như Magic: The Gathering Online và Hearthstone.

Tham khảo

Loại hình trò chơi
Thuật ngữ trò chơi
Trò chơi thẻ bài
Trò chơi trí tuệ
Thể loại trò chơi điện tử


title: Hemigaster carinifrons

text:
Hemigaster carinifrons là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hemigaster


title: Ramonda prunicia

text:
Ramonda prunicia là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ramonda (chi ruồi)


title: Pseudorthodes enervis

text:
Pseudorthodes enervis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pseudorthodes


title: Apocheima tauaria

text:
Apocheima tauaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Apocheima


title: Mark Fergus và Hawk Ostby

text:
Mark Fergus và Hawk Ostby là bộ đôi biên kịch người Mỹ nổi tiếng với tác phẩm Children of Men (giúp họ nhận đề cử Oscar cho kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất) và Người Sắt. Những tác phẩm khác của họ gồm có First Snow (do chính Fergus đạo diễn) và Cao bồi & Quái vật ngoài hành tinh. Họ còn là giám đốc sản xuất của một số loạt phim truyền hình như The Expanse ra mắt trên Syfy vào tháng 12 năm 2015.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhân vật còn sống
Nam nhà văn thế kỉ 21
Nam nhà văn Mỹ
Nam biên kịch Mỹ
Nam biên kịch
Bộ đôi biên kịch người Mỹ


title: Phragmatobia approximata-intermedia

text:
Phragmatobia approximata-intermedia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phragmatobia


title: Hylaeus variegatus

text:
Hylaeus variegatus là một loài ong trong họ Colletidae. Loài này được  miêu tả khoa học đầu tiên năm 1798.

Chú thích

Tham khảo

V
Động vật được mô tả năm 1798


title: Lissochlora daniloi

text:
Lissochlora daniloi là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lissochlora


title: Bản giao hưởng số 1 (Penderecki)

text:
Bản giao hưởng số 1 của nhà soạn nhạc người Ba Lan Krzysztof Penderecki sáng tác vào năm 1973, do Nhà xuất bản Âm nhạc Ba Lan và Schott Music  chịu trách nhiệm in ấn và lưu hành. Bản giao hưởng chưa từng được mở rộng hoặc sửa đổi thêm, tức là vẫn giữ nguyên như bản gốc.

Sáng tác
Perkins Engines, một trong những nhà sản xuất động cơ khí nổi tiếng nhất ở Peterborough, là pháp nhân ủy quyền sáng tác. Bản giao hưởng một phần của chuỗi Buổi hòa nhạc công nghiệp thường niên. Penderecki sáng tác vào năm 1972 và bản giao hưởng lần đầu cất lên dưới Nhà thờ chính tòa Peterborough vào ngày 19 tháng 7 năm 1973. Chính Penderecki là người chỉ huy Dàn nhạc Giao hưởng London. Ba tháng sau khi ra mắt công chúng, bản giao hưởng số 1 được trình diễn tại đất nước của nhà soạn nhạc, tại Lễ hội mùa thu Warszawa (Dàn nhạc Giao hưởng Quốc gia Warszawa thời Witold Rowicki).

Kết cấu bản giao hưởng
Bản giao hưởng gồm bốn phần gối lên nhau, với thời gian 30 đến 35 phút. Cần một dàn nhạc lớn để trình diễn, gồm các nhạc cụ như: 3 cây sáo, 3 ô-boa, 3 clarinet, clarinet bass, 3 pha-gốt, 5, 3 kèn săn (horn), 4 kèn trompet, tuba, trống định âm, 5 nhạc cụ gõ, 2 kẻng tam giác, chiêng, 4 chũm chọe, 2 kiềng tam-tam, 6 trống tom-tom, 2 trống bongo, 2 trống conga, trống gỗ, trống bass, mộc bản, clave, roi, guiro, roi rung, 5 crotale, thanh sắt, 5 quả chuông, glockenspiel, 5 Almglocken, đàn harmonium, đàn hạc, đàn celesta, piano và dây.

Tham khảo


title: Microloxia virideciliata

text:
Microloxia virideciliata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Microloxia


title: Scopula sublutescens

text:
Scopula sublutescens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

S


title: Xestia curviplena

text:
Xestia curviplena là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Xestia


title: Vaalserberg

text:
Vaalserberg là một ngọn núi có chiều cao 322,4 mét trên NAP và là điểm cao nhất ở châu Âu của Hà Lan, còn được gọi là 'Dãy núi Hà Lan'. Vaalserberg nằm ở tỉnh Limburg, ở rìa phía đông nam của đất nước, gần thị trấn Vaals (sau đó nó được đặt tên).

Phong cảnh Núi trên đảo Saba, thuộc vùng Caribe của Hà Lan, đã thay thế Vaalserberg trở thành điểm cao nhất ở Hà Lan, sau khi quần đảo Antilles của Hà Lan bị giải thể vào năm 2010.

Điểm 3 nước

Vaalserberg cũng là vị trí của điểm giao nhau giữa Đức, Bỉ và Hà Lan, vì vậy hội nghị thượng đỉnh của nó gọi nó là Drielandenpunt ('điểm 3 quốc gia') trong tiếng Hà Lan, Dreiländereck ('ba góc') trong tiếng Đức và Trois Frontières ('ba biên giới ') bằng tiếng Pháp.

Về phía Bỉ, điểm ba này giáp với vùng Wallonia, bao gồm cả khu vực nói tiếng Pháp thông thường và khu vực nói tiếng Đức nhỏ hơn. Phía Đức nằm trong giới hạn thành phố Aachen thuộc bang North Rhine-Westphalia. Từ năm 1830 đến năm 1919, đỉnh núi là một điểm tứ, cũng giáp với Moresnet, hiện là một phần của khu vực nói tiếng Đức của Bỉ.

Biên giới Bỉ-Đức-hiện tại không giống như biên giới phía đông của Moresnet với Phổ trước đây mà là một chút về phía đông. Do đó, năm đường biên giới khác nhau hợp nhất vào thời điểm này nhưng không bao giờ nhiều hơn bốn đường biên giới cùng một lúc, ngoại trừ có thể từ năm 1917 đến năm 1920, khi tình hình biên giới không rõ ràng và còn nhiều tranh chấp.
Giao lộ biên giới đã khiến Vaalserberg trở thành một điểm thu hút khách du lịch nổi tiếng ở Hà Lan, với một tòa tháp cao 50 mét ở phía Bỉ (tiếng Hà Lan: Boudewijntoren; tiếng Pháp: Tour Baudouin; tiếng Đức: Balduin-Turm), mở cửa vào năm 1994 để thay thế tòa tháp 33 mét (108 ft) trước đó, được xây dựng vào năm 1970. Nó mang đến một bức tranh toàn cảnh tuyệt đẹp về cảnh quan xung quanh.
140 mét về phía nam của điểm, một tuyến đường sắt băng qua biên giới Đức-Bỉ trong Đường hầm Gemmenicher. Đây là tuyến đường sắt chỉ chở hàng giữa Tongeren và Aachen.

Đường đi qua bốn biên giới

Con đường dẫn đến thời điểm này ở phía Hà Lan được gọi là Viergrenzenweg ('bốn đường biên giới'), có lẽ vì lãnh thổ của Moresnet. Tên của các con đường ở Bỉ (Route des Trois Bornes) và Đức (Dreiländerweg) chỉ đề cập đến ba con đường.
Dọc theo con đường ở phía Hà Lan là tháp quan sát Wilhelminatoren 35 mét, với một nhà hàng và những con đường mòn trong rừng. Tòa tháp hiện tại chính thức mở cửa vào ngày 7 tháng 10 năm 2011 và có thang máy và sàn kính. Tòa tháp đầu tiên tại địa điểm này được xây dựng vào năm 1905 dưới thời trị vì mang tên của nó, Nữ hoàng Wilhelmina của Hà Lan, và bị phá bỏ vào năm 1945. Tháp thứ hai 20 mét mở cửa vào ngày 11 tháng 8 năm 1951 và bị phá bỏ vào mùa đông năm 2010–2011 vì tình trạng kém và yêu cầu bảo dưỡng cao.

Đua xe đạp
Vaalserberg thường được sử dụng trong Cuộc đua Vàng Amstel và được leo lên nửa chặng đường. Cuộc leo núi được đặt tên trong sách hướng dẫn của Cuộc đua Vàng là Drielandenpunt và tiếp theo là cuộc leo núi Gemmenich.

Xem thêm
Danh sách núi và đồi ở North Rhine-Westphalia

Tham khảo
'Tim Travel': [https://www.youtube.com/watch?v=rBZUQ_l3Q_o ''Núi cao nhất của Hà Lan (
& câu chuyện kỳ lạ của Neutral-Moresnet)] (YouTube)
Aachen
Cộng đồng nói tiếng Đức tại Bỉ
Núi và đồi của North Rhine-Westphalia
Điểm cao nhất của các quốc gia
Cửa khẩu biên giới Bỉ-Hà Lan
Cửa khẩu biên giới Đức-Hà Lan
Cửa khẩu biên giới Bỉ-Đức


title: Microplexia albopicta

text:
Microplexia albopicta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Microplexia


title: Kano (Mortal Kombat)

text:
Kano là một nhân vật hư cấu trong sê-ri game đối kháng Mortal Kombat. Đây là một trong những nhân vật đầu tiên của game, xuất hiện lần đầu năm 1992 - phần Mortal Kombat. Kano là một kẻ chuyên đi đánh thuê, thành viên của băng đảng tội phạm quốc tế Black Dragon. Hắn cũng là kẻ thù lâu năm của Sonya Blade và Jax Briggs từ tổ chức quân đội Special Forces. Trong phần Mortal Kombat 3, hắn trở thành chỉ huy binh đoàn Outworld của Shao Kahn. Đặc điểm nhận dạng đặc trưng của Kano là có một bên mắt gắn tia laser hồng ngoại.

Trong số 7 nhân vật gốc ban đầu, Kano là người xuất hiện ít nhất trong sê-ri Mortal Kombat, dù hắn lại nằm trong nhóm 11 nhân vật xuất hiện ở phần Mortal Kombat vs. DC Universe. Kano chủ yếu nhận được tích cực từ công chúng, mặc dù một số đòn kết thúc Fatality của hắn chưa được coi là bắt mắt.

Xây dựng nhân vật
Kano là một nhân vật điển hình được xây dựng theo lối một tên giang hồ và cũng là lính đánh thuê điển hình xuất hiện trong các trò chơi điện tử. Xuất thân là một người Úc và có một nửa là dòng máu Nhật Bản, Kano mang tính cách của một yakuza chính hiệu với sự liều lĩnh và độc ác, cùng với đó là chất giọng Úc khàn đặc không thể lẫn đi đâu được, có thể nói những diễn viên lồng tiếng từ trước đến nay đều khắc hoạ rất tốt nhân vật này. Bản thân cái tên Kano cũng xuất phát từ Nhật Bản. Ngoại hình của Kano thay đổi theo từng phiên bản, có thể là kiểu đầu trọc hoặc để tóc cạo một bên, mặc một chiếc áo trắng hoặc cởi trần và có hình xăm, nhưng đặc điểm cố định về ngoại hình của hắn là một bên mắt được bao bọc bởi kim loại và có thể bắn tia laze. Kano có sức mạnh hơn người chủ yếu xuất phát từ những cuộc ẩu đả giữa các phe xã hội đen, và có thể sử dụng các loại vũ khí khác nhau, từ tay không, đầu, đến dao, machete, hidden blade ở chân và tia laze ở mắt.

Kano đóng vai trò như một kẻ thù của Earthrealm khi hắn bán đứng thế giới của mình và dành thời gian chủ yếu phục vụ cho Outworld. Hắn là bang chủ của Black Dragon (hội Rồng Đen, có thể đây cũng là nguồn gốc của tựa Việt Rồng đen hơn là chỉ vì logo của game), và sử dụng lực lượng của mình để buôn bán và tàng trữ vũ khí trái phép và tuồn ra Outworld cho bọn Tarkatan, và mở võ đài ngay trong lòng chợ đen của mình ở Nga để giải trí. Vì tính cách lươn lẹo, xảo trá, hắn đã gây thù chuốc oán với Sonya khi giết hại nhiều chiến binh Đội Đặc nhiệm Hoa Kỳ và bắt cóc Jackson Briggs. Do đó, Kano trở thành một trong những phản diện thứ yếu của game.

Lối chơi của Kano khá đơn giản, nhìn chung các đòn đánh của Kano mang tính sát thương cao cùng với những combo không khó để làm quen. Lối chiến đấu của hắn khá đa dạng và không theo một khuôn khổ nhất định nào, từ Karate, Judo, đấu vật và mang đậm chất võ thuật đường phố, lăn xả vào đối phương bằng cách quay thành hình tròn về phía trước. Đòn kết liễu (Fatality) làm nên thương hiệu của Kano là cú đấm móc tim của đối thủ vẫn còn đang đập trên tay hắn, hoặc rút xương của đối thủ ra khỏi cơ thể họ, nhìn chung đều mang tính bạo lực và tàn nhẫn rất lớn.

Cốt truyện
Kano từng là thành viên của hội Red Dragon và sau đó tách ra thành một nhóm riêng là Black Dragon. Hắn trung thành với Shao Kahn dù đôi lúc tính phản bội tên ác đế này, và làm mọi thứ để có được quyền lực trong tay và không từ mọi thủ đoạn, hắn là mục tiêu truy nã quốc tế và những người như Sonya, Jax, Stryker luôn nhắm đến. Cấp dưới của Kano có những người thân cận như Kabal, một người sở hữu siêu tốc độ, sau này cũng bỏ Kano đi để hợp tác với Stryker; Erron Black, một tay thiện xạ miền tây có khả năng sống lâu trăm tuổi nhờ hoàn thành một nhiệm vụ của Shang Tsung. Những âm mưu của hắn đều có vẻ bại lộ và thua cuộc một cách ê chề, Kano từng bị bắt bởi nhiều tổ chức khác nhau nhưng nhờ mưu kế của mình, hắn có thể thoát đi trong gang tấc.

Kano là một kẻ không trung thành với bất kỳ ai, từ Shao Kahn trở đi. Sau khi tên ác đế chết (ở dòng thời gian khác do Raiden tạo ra), hắn quay sang phục vụ Kotal Kahn rồi lại phản bội ông ta để giúp đỡ Mileena. Khi bị Special Forces phát hiện trà trộn vào nhóm người Outworld tản cư đến Earthrealm, hắn lại lập tức khai hết tung tích về chiếc mề đay của Shinnok để được toàn mạng. Cuối cùng, hắn còn dụ dỗ cả bản thể quá khứ của mình được tạo ra bởi Kronika để phục vụ bà ta tái tạo lại dòng lịch sử.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mortal Kombat


title: Mozn Hassan

text:
Mozn Hassan (sinh năm 1979) là một nhà vận động  nữ quyền ở Ai Cập. Sau khi sáng lập Nazra for Feminist Studies, cô tham gia vào các cuộc biểu tình của cách mạng Ai Cập năm 2011 và giúp đỡ những người bị tấn công tình dục vào thời điểm đó. Kể từ đó, cô vận động thành công những thay đổi trong Hiến pháp Ai Cập và luật về tội phạm tình dục để bảo vệ phụ nữ. Hassan đã được trao tặng giải thưởng Global Fund for Women’s inaugural Charlotte Bunch Human Rights  năm 2013 và giải thưởng Right Livelihood Awards, còn được xem như là "Giải thưởng Nobel Hòa bình" vào năm 2016. Cô hiện đang bị cấm đi du lịch và đóng băng tài sản của chính phủ Ai Cập vì bị cáo buộc vi phạm luật tài trợ nước ngoài.

Thời gian đầu
Mozn Hassan được sinh ra ở Ả Rập Saudi vào năm 1979 với cha mẹ Ai Cập. Cha cô làm việc tại một trường đại học và mẹ cô là một học giả. Hassan phải đeo khăn che mặt ở Ả Rập Saudi từ năm 10 tuổi, trái với mong muốn của cô, cho đến khi gia đình trở về Ai Cập khi cô 14 tuổi. Cô có bằng tốt nghiệp về xã hội dân sự và nhân quyền tại Đại học Cairo và bằng thạc sĩ về nhân quyền quốc tế của Đại học Cairo của Mỹ. Hassan đã nói rằng mẹ cô đã truyền cảm hứng cho cô trở thành một nhà nữ quyền.

Nhà vận động vì nữ quyền
Hassan thành lập tổ chức Nazra for Feminist Studies, một tổ chức vì quyền phụ nữ vào năm 2007 và làm giám đốc điều hành. Tổ chức này hoạt động để ghi nhận các vi phạm nhân quyền trên toàn quốc. Nazra đã tham gia tích cực vào các cuộc biểu tình tại Quảng trường Tahrir trong cuộc cách mạng Ai Cập năm 2011 và giúp đưa ra một phản ứng phối hợp đối với các vụ tấn công tình dục xảy ra ở đó. Cũng trong năm 2011, tổ chức này đã giúp thành lập một liên minh cho những người bán bánh mì ở Suez. Kể từ năm 2012, Nazra đã giúp 12 người sống sót sau khi bị hãm hiếp và các nhà hoạt động nữ quyền bị đe dọa tái định cư. Tổ chức này cũng đã hỗ trợ y tế và điều trị tâm lý cho hơn 60 nạn nhân bị tấn công tình dục và cung cấp tư vấn pháp lý cho hơn 100 phụ nữ bị quấy rối tình dục hoặc bị bắt do tham gia các cuộc biểu tình.

Nazra dưới sự điều hành của Hassan đã vận động thành công Hiến pháp Ai Cập 2014 để giải quyết các quyền của phụ nữ, để đưa ra luật chống quấy rối tình dục và mở rộng các luật hiện hành để che đậy tội phạm tình dục nhiều hơn. Tổ chức này điều hành một "trường nữ quyền" hàng năm để giới thiệu cho những người trẻ tuổi về các vấn đề liên quan đến giới và cố vấn cho phụ nữ trẻ từ khắp nơi các phạm vi trong chính trị. Tổ chức này cũng đã hỗ trợ 16 ứng cử viên nữ trong cuộc bầu cử quốc hội 2011-12, trong đó một người được bầu và năm ứng cử viên trong cuộc bầu cử năm 2015, trong đó một người được bầu. Nhóm cũng đã sản xuất một vở kịch, một cuốn truyện tranh và một nhóm nhạc toàn nữ. Nazra hiện có 20 nhân viên, làm việc với 12 nhóm nữ quyền trên cả nước.

Hassan thành lập Tổ chức Bảo vệ Nhân quyền Phụ nữ ở Trung Đông và Bắc Phi để cung cấp phương án chung cho các vi phạm quyền phụ nữ trong khu vực. Cô cũng đã giúp thành lập Caucus cho nữ Chính trị gia ở khu vực Ả Rập vào năm 2016.

Hassan đã được trao giải Global Fund for Women’s inaugural Charlotte Bunch Human Rightsnăm 2013. Hassan và Nazra đã được trao một trong những giải thưởng Right Livelihood Awards, thường được gọi là "Giải thưởng Nobel Hòa bình thay thế", năm 2016 "vì đã khẳng định sự bình đẳng và quyền của phụ nữ trong hoàn cảnh bị bạo lực, lạm dụng và phân biệt đối xử".

Bị buộc tội vào năm 2016
Hassan đã bị thẩm vấn nhiều lần vì công việc của cô là một nhà hoạt động. Cô đã nhận được giấy triệu tập của cảnh sát Ai Cập trong khi phát biểu tại Ủy ban Liên hợp quốc về Tình trạng phụ nữ ở thành phố New York vào tháng 3 năm 2016. Cô bị buộc tội theo luật cấm cung cấp tài trợ hoặc viện trợ nước ngoài (dưới bất kỳ hình thức nào) cho các tổ chức phi chính phủ Ai Cập và phải đối mặt với bản án chung thân. Tài sản của cô và của Nazra đã bị đóng băng vào ngày 11 tháng 1 năm 2017 bởi Tòa án Hình sự Cairo. Kể từ khi trở về Ai Cập, cô đã bị ngăn không cho rời khỏi đất nước bởi lệnh cấm ra khỏi đất nước do tòa án ban hành.

Hành động của chính quyền Ai Cập đã bị lên án trong một tuyên bố chung của 43 tổ chức quyền phụ nữ, trong đó mô tả Hassan là "một nhà nữ quyền nổi tiếng... được biết đến với đóng góp to lớn của cô về xây dựng phong trào nữ quyền và chống bạo lực tình dục trong phạm vi công cộng". Một tuyên bố riêng được ký bởi 130 học giả tuyên bố rằng "chúng tôi coi cuộc điều tra [chống lại] Mozn Hassan là mối đe dọa trực tiếp đối với sự tham gia của nữ quyền và nhà hoạt động của Nazra cho Nghiên cứu Nữ quyền, công việc của họ tập trung vào việc tiếp tục và phát triển phong trào nữ quyền Ai Cập ". Lệnh cấm rời khỏi Ai Cập đã ngăn cô đến Stockholm để nhận giải thưởng Right Livelihood.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1979


title: Diadegma gibbulum

text:
Diadegma gibbulum là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Diadegma


title: Saperda populnea

text:
Saperda populnea là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Saperda
Động vật được mô tả năm 1758


title: Figulus procerus

text:
Figulus procerus là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được  mô tả khoa học năm 1898.

Tham khảo

Figulus
Động vật được mô tả năm 1898


title: Ethelurgus balearicus

text:
Ethelurgus balearicus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ethelurgus


title: Will Byers

text:
William "Will" Byers, thường được gọi là Will, là nhân vật chính trong loạt phim truyền hình khoa học kinh dị Cậu bé mất tích, do diễn viên Noah Schnapp thủ vai.

Tham khảo

Nhân vật giả tưởng
Stranger Things (phim truyền hình)
Phim Mỹ
Netflix


title: Room Alone 401-410

text:
Room Alone 401-410 (; ) là một bộ phim truyền hình Thái Lan phát sóng năm 2014. Bộ phim được đạo diễn bởi Nuttapong Mongkolsawas và sản xuất bởi GMMTV.

Bộ phim được phát sóng vào lúc 13:00 (ICT), thứ Bảy trên One HD và lúc 20:00 (ICT), Chủ nhật trên Bang Channel, bắt đầu từ ngày 25 tháng 10 năm 2014. Bộ phim kết thúc vào ngày 27 tháng 12 năm 2014.

Phần tiếp theo mang tên Room Alone 2 được phát sóng vào ngày 4 tháng 10 năm 2015.

Diễn viên

Diễn viên chính

 Anchasa Mongkhonsamai (Bifern) vai Jaegun
 Achirawich Saliwattana (Gun) vai Earng
 Maripha Siripool (Wawa) vai Baitoey
 Phakjira Kanrattanasood (Nanan) vai Min
 Natthawat Chainarongsophon (Gun) vai Camp
 Suwittayawat Pariyawit (Kikey) vai Men
 Jirakit Kuariyakul (Toptap) vai Tul
 Chatchawit Techarukpong (Victor) vai Terk
 Jirakit Thawornwong (Mek) vai View
 Worranit Thawornwong (Mook) vai Snow
 Jumpol Adulkittiporn (Off) vai Puen

Diễn viên phụ

 Puwadon Vejvongsa (James) vai Kin
 Sattaphong Phiangphor (Tao) vai Tent
 Korawit Boonsri (Gun) vai Ter, bạn trai của Gang
 Phurikulkrit Chusakdiskulwibul (Amp) vai Gang
 Nisachon Siothaisong (Nest) vai Zean
 Thitipoom Techaapaikhun (New) vai Ray
 Tawan Vihokratana (Tay) vai Warm
 Phanuphong Wongthom vai Cable
 Thassapak Hsu (Bie) vai Tawan
 Weluree Ditsayabut vai Cake, bạn gái của Tent
Napasasi Surawan (Mind) vai Net - Nin
Patcha Poonpiriya (June) vai Air

Khách mời

 Watchara Sukchum (Jennie) vai Neon
 Tachakorn Boonlupyanun (Godji) vai phóng viên (tập 9)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 GMMTV

Phim truyền hình Thái Lan
Chương trình truyền hình của GMMTV


title: Prosena tenuipes

text:
Prosena tenuipes là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Prosena


title: Người Pakistan ở Bangladesh

text:
Người Pakistan ở Bangladesh, hay người Pakistan kẹt ở Bangladesh (, , tiếng Anh: Stranded Pakistanis in Bangladesh) là người nhập cư Hồi giáo nói tiếng Urdu đã định cư tại Đông Pakistan, nay là Bangladesh, sau sự phân chia Ấn Độ năm 1947.

Việc nhận dạng này có thể bao gồm nhiều nhóm người. Đầu tiên trong số đó là "người Hồi giáo Bihar". Mặc dù phần lớn dân số này thuộc về bang Bihar ở Ấn Độ nhưng có rất nhiều tiểu bang khác ở Ấn Độ như U.P. (Các tỉnh liên kết, tiếng Anh: United Provinces), sau này là bang Uttar Pradesh. Một số khác thì đã định cư ở vùng Bangladesh bây giờ vào cuối thế kỷ 19. Khi Bangladesh được thành lập thì họ thành "những người Pakistan bị mắc kẹt". Trong các phương tiện truyền thông Urdu ở Pakistan và các nơi khác, thuật ngữ này đã được dịch là "Mehsooreen" hoặc "Bị bao vây". Một thuật ngữ phổ biến khác là "Non-Bengal", bao gồm không chỉ người nói tiếng Urdu mà còn cả người Punjab, Pathan và Baloch sống ở Bangladesh. Từ đó có thể sử dụng bất kỳ thuật ngữ nào ở trên để xác định nhóm này tùy thuộc vào bối cảnh và lịch sử.

Người Bihar trở thành không quốc tịch cho đến năm 2008 khi một phán quyết của Tòa án Tối cao Dhaka trao cho họ quyền công dân. Tuy nhiên phán quyết không bao gồm người tỵ nạn là người trưởng thành vào thời điểm Chiến tranh Giải phóng Bangladesh. Tháng 3 năm 2015, Bộ Ngoại giao Pakistan cho biết, hơn 170.000 người Bihar đã được hồi hương đến Pakistan và "những người Pakistan bị mắc kẹt còn lại" không phải là trách nhiệm của họ mà là trách nhiệm của Bangladesh.

Tham khảo

Chiến tranh Giải phóng Bangladesh
Quan hệ Bangladesh-Pakistan

Bihar
Nhóm sắc tộc ở Bangladesh
Nhập cư vào Pakistan
Cộng đồng Muhajir
Lịch sử Muhajir
Bangladesh
Văn hóa xã hội Pakistan
Người tị nạn ở Bangladesh
Nhóm xã hội Pakistan
Không quốc gia


title: Thomas Schrammel

text:
Thomas Schrammel (sinh 5 tháng 9 năm 1987) là một cầu thủ bóng đá Áo hiện đang thi đấu cho câu lạc bộ ở Giải bóng đá vô địch quốc gia Áo SK Sturm Graz. Anh chơi ở vị trí hậu vệ.

Tham khảo

Sinh năm 1987
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Áo
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Áo
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ SV Ried
Cầu thủ SK Rapid Wien
Cầu thủ FC Lustenau
Cầu thủ FC Wacker Innsbruck
Người huyện Neusiedl am See
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Áo


title: Roxxxy

text:
Roxxxy, được gọi là "robot tình dục" là một búp bê tình dục tương tác với kích thước như người thật. Robot được chế tạo bởi công ty TrueCompmate có trụ sở tại New Jersey. Kỹ sư của nó là Douglas Hines, người sáng lập và chủ tịch của công ty, người từng làm kỹ sư trí tuệ nhân tạo tại Bell Labs trước khi ông thành lập TrueCompmate. Việc phát triển Roxxxy được tuyên bố là có chi phí từ 500.000 đến 1 triệu đô la.

Roxxxy đã ra mắt công chúng tại Triển lãm Giải trí dành cho người lớn AVN (AEE) ở Las Vegas vào ngày 9 tháng 1 năm 2010. Gynoid này cao 5 feet 7 inch và nặng 120 pounds. (170 cm và 54 kg). Nó có da tổng hợp và trí tuệ nhân tạo được lập trình để tìm hiểu những gì chủ sở hữu thích và ghét. Một bộ xương khớp nối cho phép Roxxxy được định vị như một con người nhưng con búp bê không thể di chuyển các chi một cách độc lập. Một máy bơm được lắp đặt trong robot cung cấp năng lượng cho hệ thống làm mát chất lỏng bên trong. Nguyên mẫu Roxxxy được cho là đã được mô phỏng theo một sinh viên mỹ thuật Đại chủng Âu ở đại học.

Theo trang web của công ty, Roxxxy không giới hạn trong việc sử dụng tình dục và "có thể tiếp tục thảo luận và bày tỏ tình yêu của cô ấy với bạn. Cô ấy có thể nói chuyện với bạn, lắng nghe bạn và cảm nhận sự đụng chạm của bạn. "Các tính năng khác bao gồm cảm biến cảm ứng mang lại cho Roxxxy khả năng cảm nhận khi nó được di chuyển. Từ vựng của robot có thể được cập nhật với sự trợ giúp của máy tính xách tay (được kết nối với mặt sau bằng dây cáp) và Internet.

Khách hàng có thể yêu cầu TrueCompmate tùy chỉnh Roxxxy theo sở thích cá nhân, như màu tóc, màu mắt, màu da, kích thước ngực và các tính năng khác. Roxxxy có giá từ 7.000 đến 9.000 đô la cộng với một khoản phí đăng ký riêng.

Theo Douglas Hines, Roxxxy đã thu được khoảng 4.000 đơn đặt hàng trước ngay sau khi AEE tiết lộ vào năm 2010. Tuy nhiên, theo báo cáo của Jenny Kleeman vào tháng 4 năm 2017, không có khách hàng thực sự nào từng nổi lên với búp bê Roxxxy và công chúng vẫn hoài nghi rằng bất kỳ búp bê Roxxxy thương mại nào đã được sản xuất.

Tham khảo

Liên kết ngoại

Robot giới tính
Đồ chơi tình dục


title: Bayan Lepas

text:
Bayan Lepas là một thị trấn nằm trong thành phố George Town ở bang Penang của Malaysia. Nó nằm trong khu vực phía tây nam đảo Penang, gần mũi phía đông nam của đảo Penang. Được thành lập vào thế kỷ XIX, Bayan Lepas hiện là nơi có Sân bay Quốc tế Penang và Khu công nghiệp tự do cùng tên, được mệnh danh là Thung lũng Silicon ở phía Đông do kích thước của nó  Các công ty điện tử và kỹ thuật đa quốc gia khác nhau, bao gồm Bosch, Motorola, Dell, Intel và Hewlett-Packard, đã thành lập các nhà máy và nhà máy lắp ráp trong thị trấn.

Theo truyền thuyết đô thị, Bayan Lepas được thành lập vào cuối thế kỷ XIX bởi một gia đình từ Sumatra. Sân bay quốc tế Penang, sân bay dân sự đầu tiên được xây dựng ở Malaya của Anh, được khai trương vào năm 1935. Đối với phần lớn lịch sử của thị trấn, đó là một khu vực nông nghiệp, với việc trồng lúa là nguồn thu nhập chính. Trong những năm 1970, Khu công nghiệp tự do Bayan Lepas được tạo ra, mở ra sự phát triển nhanh chóng của thị trấn.

Bayan Lepas được bao quanh bởi các thị trấn dân cư như Bayan Baru và Sungai Ara ở phía bắc, và Batu Maung ở phía đông nam.

Lịch sử

Bayan Lepas được cho là đã được đặt theo tên của một gia đình Sumatran giàu có đã thành lập thị trấn vào cuối thế kỷ XIX. Khi lên bờ, con vẹt đuôi dài thú cưng của họ đã trốn thoát, do đó tên Bayan Lepas, có nghĩa là 'con vẹt đuôi dài đã trốn thoát' bằng tiếng Mã Lai.

Trái tim của Bayan Lepas, còn được gọi là 'khu phố cổ' của người dân địa phương, nằm ở giao điểm của Jalan Bayan Lepas và Jalan Dato Ismail Hashim, về phía tây của Sân bay Quốc tế Penang. Khi thị trấn tăng trưởng khiêm tốn vào đầu thế kỷ XX, các tiện nghi, chẳng hạn như chợ ướt và đồn cảnh sát, được xây dựng bên trong trung tâm thành phố bởi người Anh.

Vào năm 1935, Sân bay Bayan Lepas được các cơ quan định cư Straits khai trương. Đây là sân bay dân sự đầu tiên được xây dựng bên trong British Malaya. Sân bay cuối cùng đã được mở rộng và nâng cấp thành Sân bay Quốc tế Penang vào năm 1979.

Người Anh cũng xây dựng một pháo đài tại Batu Maung gần đó để bảo vệ đảo Penang và căn cứ không quân RAF Butterworth trên đất liền chống lại cuộc xâm lược đổ bộ. Tuy nhiên, pháo đài đã bị bỏ rơi trước quân đội Đế quốc Nhật Bản tiến bộ trong Thế Chiến II.

Cho đến những năm 1970, Bayan Lepas là một ngôi làng tương đối nông thôn, nơi trồng lúa là hoạt động kinh tế chính. Kết quả là, thị trấn đã từng được biết đến như là 'bát cơm' của Penang.

Năm 1972, sau đó là Bộ trưởng Bộ trưởng Penang, Lim Chong Eu, đã mở Khu Công nghiệp Tự do Bayan Lepas để giảm bớt một cuộc khủng hoảng kinh tế và tình trạng thất nghiệp gia tăng đã cản trở Penang vào thời điểm đó. Tình trạng thuế tiên phong đã được cấp cho các công ty đa quốc gia tìm cách thành lập các nhà máy và nhà máy lắp ráp tại Bayan Lepas. Được bổ sung bởi lao động chi phí thấp, việc thành lập Khu công nghiệp tự do Bayan Lepas đã thành công trong việc đảo chiều suy thoái kinh tế của Penang, trong khi khu công nghiệp đã trở thành 'Thung lũng Silicon của phương Đông'.

Công nghiệp hóa Bayan Lepas trong những năm 1970 cũng dẫn đến sự phát triển nhanh chóng của thị trấn trong những thập kỷ sau, khi các thị trấn dân cư như Bayan Baru được xây dựng và mở rộng quanh Bayan Lepas. Điều này đã dẫn đến sự đô thị hoá của toàn bộ bờ biển phía đông của đảo Penang, vì sự phát triển dân cư phát triển từ phía bắc từ Bayan Lepas sáp nhập với các vùng ngoại ô của George Town, chẳng hạn như Gelugor. Tiếp tục phát triển được thúc đẩy bởi việc hoàn thành cầu Penang và cầu Penang thứ hai.

Tham khảo

Thị trấn ở Penang


title: .istanbul

text:
.istanbul và .ist là các miền cấp cao nhất (TLD) được phê duyệt cho Internet. Đây là miền cấp cao nhất được bảo trợ dựa trên cộng đồng bởi Khu đô thị Istanbul và công ty con Medya A.Ş. Theo Medya A.Ş., .istanbul sẽ nâng cao nhận thức về di sản lịch sử của Istanbul và giúp tăng trưởng kinh tế bằng cách cho phép đăng ký tên không giới hạn và công khai.

Cùng với các TLD như .cat và .asia, .istanbul và các TLD mới khác thuộc danh mục GeoTLD.

Xem thêm

 .tr

Tham khảo

Tên miền cấp cao nhất dùng chung
Văn hóa ở Istanbul
Văn hóa Istanbul


title: Pododexia arachna

text:
Pododexia arachna là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pododexia