title: Nấu luyện

text:
Trong luyện kim, nấu luyện là quá trình sử dụng nhiệt và tác nhân khử đối với quặng nhằm chiết tách một kim loại. Nó là một dạng của luyện kim khai khoáng và được sử dụng để chiết tách nhiều kim loại từ các loại quặng của chúng, bao gồm bạc, đồng, chì, kẽm, sắt và nhiều kim loại thường khác. Nấu luyện sử dụng nhiệt và tác nhân khử để phân hủy quặng nhằm thu hồi kim loại và thoát ra các nguyên tố khác dưới dạng khí hay xỉ. Tác nhân khử thông thường là một nguồn chứa cacbon, như than cốc hay than củi.

Cacbon (hay cacbon monoxit sinh ra từ nó) loại bỏ oxy từ quặng và để lại kim loại. Như thế, cacbon bị oxy hóa theo hai bước, trong đó bước đầu tiên tạo ra cacbon monoxit và bước kế tiếp là cacbon dioxide. Do phần lớn các loại quặng lẫn nhiều tạp chất nên thông thường người ta cần sử dụng chất trợ chảy (còn gọi là chất trợ dung), như đá vôi hay silica, để loại bỏ đá mạch đi kèm dưới dạng xỉ luyện kim.

Các nhà máy điện phân nhôm nói chung cũng thường được nói tới như là nhà máy nấu luyện nhôm.

Các quy trình
Nấu luyện không chỉ đơn thuần là nấu chảy kim loại từ quặng chứa nó. Phần lớn các loại quặng là các hợp chất hóa học của kim loại và các nguyên tố khác, như  oxy (dưới dạng oxit), lưu huỳnh (dưới dạng sulfide), cacbon và oxy (dưới dạng cacbonat) v.v... Để chiết tách kim loại, người ta phải cho các hợp chất này trải qua các phản ứng hóa học. Vì thế nấu luyện còn bao gồm việc sử dụng các tác nhân khử phù hợp để chúng kết hợp với các thành phần oxy hóa và giải phóng kim loại.

Nung kết
Trong trường hợp của các cacbonat và sulfide, một quy trình gọi là "nung kết" đẩy cacbon hay sulfur không mong muốn ra ngoài và để lại oxit là chất có thể được khử trực tiếp. Nung kết thường được thực hiện trong môi trường oxy hóa. Một số ví dụ thực tế:
 Malachit, một loại quặng đồng phổ biến, chủ yếu chứa khoáng vật đồng cacbonat hydroxide Cu2(CO3)(OH)2. Khoáng vật này trải qua phân hủy nhiệt thành 2CuO, CO2 và H2O trong vài công đoạn trong khoảng nhiệt độ từ 250 °C đến 350 °C. Cacbon dioxide và hơi nước bị đẩy ra ngoài khí quyển, để lại đồng(II) oxit là chất có thể khử trực tiếp thành đồng như được mô tả trong đoạn khử dưới đây.
 Galena, khoáng vật phổ biến nhất của chì, chủ yếu chứa chì sulfide (PbS). Sulfide này được oxy hóa thành chì sulfit (PbSO3), và chì sulfit bị phân hủy nhiệt thành chì oxit và khí sulfur dioxide (PbO và SO2). Sulfur dioxide bị đẩy ra ngoài (tương tự như cacbon dioxide trong ví dụ trên), còn chì oxit được khử như dưới đây.

Khử
Khử là bước cao nhiệt kế tiếp trong nấu luyện, trong đó oxit được khử thành kim loại (tức là kim loại được hoàn nguyên). Môi trường khử (thường là cacbon monoxit do sự cháy không hoàn toàn của cacbon dưới dạng như than cốc, than củi, chất hoàn nguyên gốc than trong lò thiếu khí) đẩy các nguyên tử oxy cuối cùng ra khỏi kim loại thô. Nhiệt độ yêu cầu dao động trong phạm vi lớn, kể cả theo giới hạn tuyệt đối cũng như xét theo quan điểm về điểm nóng chảy của kim loại thường. Ví dụ:
 Sắt oxit trở thành sắt kim loại ở khoảng 1250 °C (2282 °F hay 1523 K), khoảng 300 độ thấp hơn điểm nóng chảy của sắt là 1538 °C (2800 °F hay 1811 K).
 Thủy ngân oxit trở thành thủy ngân dạng hơi ở khoảng 550 °C (1022 °F hay 823 K), khoảng 600 độ cao hơn điểm nóng chảy của thủy ngân là -38 °C (-36 °F hay 235 K).

Chất trợ chảy và xỉ luyện kim còn có thể có một tác dụng khác sau khi bước khử hoàn thành là tạo ra một lớp che phủ nóng chảy trên bề mặt kim loại tinh khiết, ngăn không cho nó tiếp xúc với oxy trong không khí khi còn rất nóng và dễ bị oxy hóa. Điều này ngăn ngừa sự hình thành các tạp chất không mong muốn trong kim loại.

Trợ chảy
Người ta sử dụng các chất trợ chảy (hay trợ dung) trong nấu luyện để đạt được một số mục đích, chủ yếu là thúc đẩy các phản ứng mong muốn và liên kết hóa học với các tạp chất không mong muốn hay các sản phẩm phản ứng. Calci oxit, dưới dạng vôi, thường được sử dụng cho mục đích này, do nó có thể phản ứng với cacbon dioxide và sulfur dioxide sinh ra trong quá trình nung và nấu luyện để đẩy chúng ra khỏi môi trường hoạt động.

Lịch sử
Trong số 7 kim loại được biết đến thời cổ xưa chỉ có vàng là hay xuất hiện dưới dạng vàng tự sinh trong môi trường tự nhiên. Các kim loại khác – bao gồm đồng, chì, bạc, thiếc, sắt và thủy ngân – chủ yếu xuất hiện dưới dạng khoáng vật, mặc dù đôi khi người ta cũng bắt gặp đồng tự sinh với số lượng đáng kể về mặt thương mại. Các khoáng vật này chủ yếu là cacbonat, sulfide hay oxit của kim loại, pha trộn với các thành phần khác như silica và alumina. Nung kết các khoáng vật cacbonat và sulfide trong không khí chuyển chúng thành các oxit. Đến lượt mình, các oxit này được nấu luyện để trở thành kim loại. Cacbon monoxit từng và đang là tác nhân khử được lựa chọn trong nấu luyện. Nó dễ dàng được tạo ra trong quá trình đốt cháy không hoàn toàn các vật liệu chứa cacbon, và ở dạng khí thì nó rất dễ dàng thẩm thấu và tiếp xúc với quặng.

Tại Cựu Thế giới, con người đã học được cách nấu luyện kim loại từ thời tiền sử, trên 8.000 năm trước. Sự phát hiện và sử dụng các kim loại "có ích" — ban đầu là đồng và đồng thanh, sau đó vài thiên niên kỷ là sắt — có ảnh hưởng sâu rộng tới xã hội loài người. Ảnh hưởng lan tỏa rộng đến mức mà các học giả theo truyền thống thường phân chia lịch sử cổ đại ra thành thời đại đồ đá, thời đại đồ đồng và thời đại đồ sắt.

Tại châu Mỹ, các nền văn minh tiền Inca ở miền trung dãy Andes tại Peru đã làm chủ kỹ thuật nấu luyện đồng và bạc ít nhất là vào thế kỷ 10, khoảng 600 năm trước khi những người châu Âu đầu tiên đặt chân tới đây, trong khi họ chưa bao giờ làm chủ được kỹ thuật nấu luyện các kim loại như sắt để sử dụng làm vũ khí.

Thiếc và chì
Tại Cựu Thế giới, các kim loại đầu tiên được nấu luyện có lẽ là chì và thiếc. Các hạt chì đúc sớm nhất đã biết được tìm thấy tại di chỉ Çatal Höyük ở Anatolia (Thổ Nhĩ Kỳ) có niên đại khoảng 6500-7000 TCN, nhưng kim loại này có thể đã được biết đến sớm hơn.

Do sự phát hiện xảy ra vài thiên niên kỷ trước sự phát minh ra chữ viết nên không có ghi chép nào về việc nó được tạo ra như thế nào. Tuy nhiên, thiếc và chì có thể nấu luyện bằng cách đưa quặng vào trong lửa đốt từ củi, nên khả năng phát hiện ra chúng có thể chỉ là ngẫu nhiên.

Chì là một kim loại phổ biến, nhưng sự phát hiện ra nó tương đối ít ảnh hưởng tới thế giới cổ đại. Nó quá mềm để phục vụ cho các yếu tố kết cấu hay vũ khí, mặc dù tỷ trọng riêng tương đối cao (khoảng 11,34 g/cm³ ở nhiệt độ phòng) của nó so với các kim loại khác làm cho nó trở thành lý tưởng để làm đạn trong vũ khí kiểu dây quăng đá. Tuy nhiên, do rất dễ đúc và định hình nên trong thế giới cổ đại tại Hy Lạp và La Mã người ta sử dụng nó rộng khắp để làm ống dẫn và vật đựng nước. Người ta cũng sử dụng nó như là một loại vữa trong các công trình xây dựng bằng đá.

Thiếc ít phổ biến hơn chì, chỉ hơi cứng hơn chì một chút và cũng ít ảnh hưởng hơn tới thế giới cổ đại.

Đồng và đồng thanh
Sau chì và thiếc, kim loại kế tiếp được nấu luyện có lẽ là đồng. Việc phát hiện ra đồng như thế nào là vấn đề gây tranh cãi. Lửa đốt từ củi thấp hơn nhiệt độ cần thiết để luyện đồng khoảng 200 °C, vì thế một số tác giả đề xuất rằng nấu luyện đồng đầu tiên có thể đã diễn ra trong các lò bằng gốm đất. Sự phát triển của nấu luyện đồng trong khu vực Andes, điều mà người ta cho rằng đã diễn ra độc lập với nấu luyện đồng tại Cựu Thế giới, có thể đã xảy ra theo cùng cách thức này. Chứng cứ sớm nhất đã biết về nấu luyện đồng có niên đại khoảng 5000 TCN tới 5500 TCN được tìm thấy tại Pločnik và Belovode ở Serbia. Một đầu chùy tìm thấy ở Can Hasan, Thổ Nhĩ Kỳ có niên đại tới 5000 TCN, từng được cho là chứng cứ cổ nhất về nấu luyện đồng thì hiện nay được người ta cho là rèn từ đồng tự nhiên.

Kết hợp đồng với thiếc và/hoặc asen với các tỷ lệ phù hợp tạo ra đồng thanh, một hợp kim có độ cứng lớn hơn đáng kể so với đồng. Đồng asen đầu tiên có niên đại tới khoảng 4200 TCN được tìm thấy ở Tepe Yahya, Iran. Các hợp kim đồng của người Inca cũng thuộc loại này. Asen là tạp chất thường gặp trong quặng đồng, vì thế sự phát hiện này cũng có thể chỉ là ngẫu nhiên.

Các loại đồng thanh từ đồng và thiếc cứng hơn và bền hơn, được phát triển ít nhất từ khoảng thiên niên kỷ III TCN, cũng được tìm thấy tại Iran.

Người ta vẫn chưa rõ người cổ đại đã học được cách làm ra đồng thanh từ đồng và thiếc như thế nào. Đồ vật đồng thiếc đầu tiên có lẽ chỉ là sự ngẫu nhiên may mắn từ các loại quặng đồng lẫn tạp chất thiếc. Tuy nhiên, vào đầu thiên niên kỷ II TCN thì con người đã khai thác thiếc để phục vụ cho mục đích sản xuất đồng thanh—và điều này là đáng ngạc nhiên do thiếc là kim loại khá hiếm gặp, ngay cả loại quặng giàu cassiterit cũng chỉ chứa khoảng 5% thiếc. Bên cạnh đó, cũng phải có các kỹ năng đặc biệt (hay công cụ đặc biệt) để tìm nó và định vị các mạch quặng giàu thiếc.

Sự phát hiện ra đồng và sản xuất đồng thiếc có ảnh hưởng đáng kể tới lịch sử Cựu Thế giới. Các kim loại và hợp kim này đủ cứng để làm cho các loại vũ khí nặng hơn, mạnh hơn và bền hơn trước các hư hại do va chạm so với các loại vũ khí làm từ gỗ, xương hay đá. Trong vài thiên niên kỷ, đồng thiếc là vật liệu được lựa chọn để chế tạo các loại vũ khí như kiếm, dao găm, rìu chiến, mũi giáo và đầu mũi tên, cũng như các loại trang bị bảo vệ như khiên, mũ trụ, giáp che ống chân và các loại giáp che thân khác. Đồng thiếc cũng hất cẳng đá, gỗ, các vật liệu hữu cơ khác để làm các công cụ và dụng cụ gia đình—như đục, cưa, búa, đinh, kéo xén, dao, kim khâu và ghim, bình, xoong nồi, vạc, gương v.v… Thiếc và đồng cũng góp phần vào việc thiết lập các mạng lưới thương mại trải rộng khắp châu Á và châu Âu.

Nấu luyện sắt

Thời kỳ đầu

Chứng cứ sớm nhất về sản xuất sắt là một lượng nhỏ mảnh sắt với các tỷ lệ cacbon pha trộn thích hợp được tìm thấy trong các tầng thuộc Tiền-Hittite ở di chỉ Kaman-Kalehöyük, Thổ Nhĩ Kỳ có niên đại khoảng 2200–2000 TCN. Souckova-Siegolová (2001) chỉ ra rằng các đồ dùng bằng sắt được làm tại Trung Anatolia với số lượng rất ít vào khoảng 1800 TCN và được giới tinh hoa sử dụng chứ không phải thường dân trong thời kỳ Tân đế quốc Hittite (∼1400–1200 TCN).

Các nhà khảo cổ học cũng tìm thấy các biểu lộ của việc rèn sắt ở Ai Cập cổ đại, vào khoảng thời gian từ Thời kỳ Chuyển tiếp thứ Ba của Ai Cập tới Vương triều thứ 23 (khoảng 1100–750 TCN). Tuy nhiên, họ không tìm thấy bất kỳ chứng cứ nào của việc nấu luyện quặng sắt trong thời kỳ tiền hiện đại. Ngoài ra, những mẫu vật thép cacbon rất sớm được sản xuất vào khoảng 2000 năm trước (khoảng thế kỷ I) ở tây bắc Tanzania, dựa theo các nguyên tắc gia nhiệt trước khá phức tạp. Các phát hiện này là đáng kể đối với lịch sử ngành luyện kim.

Các quy trình sớm nhất tại châu Âu và châu Phi bao gồm nấu luyện quặng sắt trong lò thỏi đúc, trong đó nhiệt độ được duy trì đủ thấp để sắt không bị nóng chảy. Nó sản xuất ra một khối xốp gồm sắt lẫn xỉ gọi là sắt xốp, sản phẩm này sau đó được kết đặc bằng đập búa (rèn) để sản xuất sắt rèn. Chứng cứ sớm nhất đã biết về nấu luyện sắt bằng lò thỏi đúc được tìm thấy tại Tell Hammeh, Jordan có niên đại khoảng 930 TCN.

Muộn hơn

Từ thời Trung cổ, quy trình khử gián tiếp bắt đầu thay thế quy trình khử trực tiếp trong các lò thỏi đúc. Quy trình khử gián tiếp này sử dụng lò cao để sản xuất gang luyện thép, sau đó gang được gia công tiếp thành sắt dải (sắt thanh) có thể rèn. Các quy trình cho giai đoạn thứ hai bao gồm tinh chế trong lò rèn tinh luyện và từ Cách mạng Công nghiệp là lò luyện puddling (khuấy luyện). Cả hai quy trình này đều đã lỗi thời và hiện nay người ta ít sản xuất sắt rèn. Thay vì thế, thép vừa cacbon được sản xuất từ lò chuyển Bessemer hay bằng các phương thức khác, bao gồm cả các quy trình khử nấu luyện như quy trình Corex.

Kim loại thường

Quặng của các kim loại thường nói chung thường là quặng sulfide. Ngoại trừ nhôm thì đồng là kim loại thường được sản xuất nhiều nhất hiện nay trong số các kim loại màu, với sản lượng khoảng trên 22 triệu tấn (ICSG, 2018). Trong những thế kỷ gần đây, các lò phản xạ được sử dụng để giữ cho liệu nạp đầu vào được nấu luyện tách biệt với nhiên liệu. Theo truyền thống, chúng được sử dụng cho bước đầu tiên của nấu luyện: tạo thành hai loại chất lỏng, một là xỉ oxit chứa phần lớn các tạp chất, và hai là sten sulfide chứa sulfide kim loại có giá trị lẫn một ít tạp chất. Các lò "phản xạ" này ngày nay nói chung dài khoảng 40 m, cao 3 m và rộng 10 m. Nhiên liệu được đốt cháy ở một đầu để nung chảy tinh quặng sulfide khô (thường là sau khi nung kết một phần) được nạp vào từ các lỗ trên mái lò. Xỉ nhẹ sẽ nổi lên trên sten nặng hơn và định kỳ được tháo ra để loại bỏ hay tái chế. Sten sulfide sau đó được chuyển sang lò chuyển. Chi tiết chính xác của quy trình thay đổi theo từng lò, phụ thuộc vào khoáng vật học của thân quặng.

Các lò phản xạ tạo ra xỉ chứa rất ít đồng nhưng lại tương đối kém hiệu quả về mặt năng lượng và khí thải ra có nồng độ sulfur dioxide thấp nên khó thu hồi nhưng lại là khí nguy hại cho môi trường. Điều này đã dẫn tới sự ra đời của thế hệ mới các công nghệ nấu luyện đồng để thay thế các lò phản xạ. Các lò gần đây hơn khai thác nấu luyện bể (bath smelting), nấu luyện mũi phun tia từ đỉnh (top-jetting lance smelting), lò nấu luyện lửa (flash smelting) và lò cao (BF). Một số ví dụ về các lò nấu luyện bể bao gồm lò Noranda, lò Isasmelt, lò phản ứng Teniente, lò nấu luyện Vunyukov và công nghệ SKS (công nghệ Thủy Khẩu Sơn). Các lò mũi phun tia từ đỉnh bao gồm lò phản ứng nấu luyện Mitsubishi. Các lò nấu luyện lửa bao gồm lò nấu luyện lửa Outokumpu, lò nấu luyện lửa Inco v.v. và chúng chiếm trên 50% số lò nấu luyện đồng toàn thế giới. Ngoài ra còn có nhiều biến thể của các quy trình nấu luyện, như lò nấu luyện lửa Kivset, Ausmelt (nấu luyện mũi phun nhúng chìm từ đỉnh), Tamano, EAF (lò hồ quang điện) và BF (lò cao).

Vấn đề môi trường và sức khỏe
Nấu luyện có ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, liên quan đến sản sinh nước thải, xỉ cũng như làm thoát các kim loại độc hại như đồng, bạc, sắt, coban và selen vào môi trường. Nó cũng làm thoát ra các chất khí như sulfur dioxide, góp phần vào việc tạo ra mưa axit làm chua hóa đất đai và nguồn nước.

Người ta từng báo cáo rằng lao động trong ngành công nghiệp nấu luyện mắc một số bệnh đường hô hấp làm hạn chế khả năng thực hiện nhiều công việc thuộc về chuyên môn nghề nghiệp của họ.

Xem thêm
 Luyện kim
 Hỏa luyện kim
 Thủy luyện kim
 Luyện kim điện
 Biểu đồ Ellingham
 Kỹ thuật chiết tách đồng
 Nấu luyện chì
 Nấu luyện kẽm
 Xỉ tảng
 Cupel hóa
 Sắt rèn
 Gang đúc
 Gang luyện thép

Tham khảo

Thư viện và liên kết ngoài

 Pleiner R., 2000. Iron in Archaeology. The European Bloomery Smelters, Praha, Archeologický Ústav Av Cr.
 Veldhuijzen H. A., 2005. Technical Ceramics in Early Iron Smelting. The Role of Ceramics in the Early First Millennium Bc Iron Production at Tell Hammeh (Az-Zarqa), Jordan. Trong: Prudêncio I., Dias I. & Waerenborgh J. C. (chủ biên) Understanding People through Their Pottery; Proceedings of the 7th European Meeting on Ancient Ceramics (Emac '03). Lisboa, Instituto Português de Arqueologia (IPA).
 Veldhuijzen H. A. & Rehren Th., 2006. Iron Smelting Slag Formation at Tell Hammeh (Az-Zarqa), Jordan. Trong: Pérez-Arantegui J. (chủ biên) Proceedings of the 34th International Symposium on Archaeometry, Zaragoza, 3–7 tháng 5 năm 2004. Zaragoza, Institución «Fernando el Católico» (C.S.I.C.) Excma. Diputación de Zaragoza.

Kỹ thuật nung

de:Verhüttung


title: Yeye Nhật Hạ

text:
Huyền Tôn Nữ Nhật Hạ, thường được biết đến với nghệ danh Yeye Nhật Hạ (sinh ngày 31 tháng 7 năm 1994), là một nữ diễn viên người Việt Nam. Cô được khán giả biết đến với vai diễn Ma Yeye trong bộ phim truyền hình HTV Gia đình phép thuật.

Cuộc đời
Yeye Nhật Hạ tên thật là Huyền Tôn Nữ Nhật Hạ, sinh ngày 31 tháng 7 năm 1994. Năm 2006, cô tham gia bộ phim Mùi ngò gai với vai diễn Phương lúc nhỏ. Mặc dù là vai diễn đầu tiên nhưng Nhật Hạ đã gây được ấn tượng với khán giả truyền hình. Năm 2009, cô tiếp tục tham gia Gia đình phép thuật, một bộ phim dành cho thiếu nhi. Sự thành công của bộ phim đã khiến hình ảnh cô phù thủy Yeye gắn liền với cái tên Nhật Hạ, vì vậy cô mới lấy nghệ danh là Yeye Nhật Hạ như hiện nay.

Năm 18 tuổi, cô thi đậu khoa đạo diễn của Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh và trở thành thủ khoa. Tuy nhiên, cô bất ngờ quyết định kết hôn và lui khỏi làng giải trí vào năm 2015. Sau 4 năm ổn định cuộc sống gia đình, Yeye Nhật Hạ đã quay lại công việc nghệ thuật vào năm 2019.

Danh sách phim

Truyền hình

Điện ảnh

Giải thưởng

Đời tư
Nhật Hạ đã kết hôn vào năm 2015 và có một con gái đầu lòng.

Ghi chú

Tham khảo

Nữ diễn viên truyền hình Việt Nam
Nữ diễn viên Việt Nam thế kỷ 21


title: 503 TCN

text:
503 TCN là một năm trong lịch La Mã. Trong Đế chế La Mã, nó được gọi là Năm Lãnh sự của Lanatus và Tubertus (hoặc, ít thường xuyên hơn, năm 251 Ab urbe condita). Việc đặt tên năm 503 TCN cho năm nay đã được sử dụng kể từ thời kỳ thời Trung cổ, khi lịch Anno Domini trở thành phương pháp phổ biến ở châu Âu trong những năm đặt tên.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 503 TCN


title: Herminia lineosa

text:
Herminia lineosa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Herminia


title: Tháng 10 năm 2015

text:
Tháng 10 năm 2015 là tháng thứ mười của năm, bắt đầu vào thứ năm và kết thúc sau 31 ngày vào thứ bảy.

Chủ đề:Thời sự

Tham khảo

2015-10
2015


title: Ichneumon monospilus

text:
Ichneumon monospilus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneumon


title: Anno 1701

text:
Anno 1701, trên thị trường còn gọi là 1701 A.D., là một game chiến lược thời gian thực và xây dựng thành phố, một phần của dòng game Anno. Game do hãng Related Designs phát triển và Sunflowers Interactive Entertainment Software phát hành vào năm 2006. Nội dung xoay quanh việc xây dựng và duy trì một thuộc địa thế kỷ 18 ở "Tân thế giới".

Đây là phần tiếp theo của Anno 1602 và Anno 1503 và tiếp theo là Anno 1404, được biết đến ở Mỹ với tên Dawn of Discovery, Anno 2070, Anno 2205 và Anno 1800.

Lối chơi
Anno 1701, giống như sáu bản Anno khác, là một trò chơi chủ yếu dựa trên nền kinh tế của khu định cư do người chơi tạo ra. Người chơi càng có nhiều kỹ năng trong việc duy trì một nền kinh tế cân bằng thì khu định cư của họ sẽ càng thành công. Cũng như các bản Anno khác, người chơi bắt đầu như một quốc gia không tên, phải tiến hành thuộc địa hóa và bành trướng trong thế giới game. Trong khi người chơi đem quân mở mang bờ cõi, các đối thủ khác do máy tính điều khiển đang bành trướng và tăng cường binh lực của họ. Khi người chơi phát triển dần dần thì được quyền tiếp cận các hoạt động cư trú và quân đội cho phép họ xâm chiếm và cuối cùng đánh bại những người chơi khác.

Trò chơi được chia thành năm giai đoạn xã hội: Pioneer (Tiên phong), Settler (Định cư), Citizen (Công dân), Merchant (Thương nhân) và Aristocrat (Quý tộc). Khởi đầu game, tất cả công dân của người chơi đều là những nhà thám hiểm tiên phong. Họ trả ít tiền thuế, và chỉ yêu cầu thực phẩm và một trung tâm thị trấn. Khi đế chế của người chơi phát triển, dân số cũng vậy. Họ bắt đầu nâng cấp (miễn là họ có đủ hàng hóa), trả thêm thuế, nhưng cũng yêu cầu nhiều hàng hóa hơn, như sản phẩm thuốc lá, nước hoa, dầu đèn, và nhiều hơn nữa. Điều quan trọng đối với người chơi là phát triển nhanh chóng, vì không thu được nhiều lợi nhuận cho đến khi đạt đến giai đoạn thương nhân.

Người chơi có thể giao dịch với các đối thủ khác định cư nhân danh Nữ hoàng hoặc với các nền văn hóa nước ngoài. Tất cả các nền văn hóa nước ngoài đều ở trên các đảo nhỏ hoặc vừa và không thể rời khỏi đảo của họ. Anno 1701 gần như hoàn toàn tập trung vào thương mại và kinh tế, chỉ chừa chút ít cho phần chiến thuật chiến tranh. Chiến đấu đã được đơn giản hóa ở một số khía cạnh so với phiên bản Anno trước đó (Anno 1503), điều này khiến game ít rắc rối hơn và ít khó khăn hơn cho người chơi mới.

Phát triển
Anno 1701 là tựa game đắt nhất của Đức từng được sản xuất tại thời điểm phát hành, với ngân sách lên tới 10 triệu euro.

Đón nhận

Anno 1701 đã nhận được "đánh giá chung có lợi" theo trang web tổng hợp kết quả đánh giá Metacritic.

Doanh số
Vì Anno 1602 và Anno 1503 đã trở thành cú hit thương mại, cùng với tổng số 4,5 triệu bản được bán trên toàn thế giới, ước tính doanh số trước khi phát hành cho Anno 1701 khá cao. Các nhà bán lẻ đã mua 450.000 bản ở Đức để chuẩn bị cho sự ra mắt của trò chơi; đơn đặt hàng trước trên toàn thế giới từ các cửa hàng đạt khoảng 1 triệu bản. Theo tờ Der Spiegel, tựa game này và những phiên bản tiền nhiệm của nó đều nhắm đến những người chơi bình thường chính thống "mua một trò chơi mỗi năm một lần và dành hàng tuần với nó", một mục tiêu được phản ánh trong quảng cáo truyền hình trước khi phát hành của tựa game mới. Nhà phát hành Sunflowers Interactive ghi nhận tỷ lệ người chơi nữ cao trong số lượng người hâm mộ của dòng game Anno, và họ là đối tượng nhân khẩu học của Anno 1701.

Vào lúc phát hành, Anno 1701 đã phá vỡ kỷ lục doanh số để trở thành tựa game máy tính Đức bán chạy nhất từ trước đến nay, với hơn 200.000 bản được bán tại các quốc gia nói tiếng Đức trong hai tuần đầu ra mắt. Đáp lại, Sunflowers dự báo doanh số 500.000 bản vào cuối năm 2006. Cuối cùng, nó đã kết thúc năm với doanh số 320.000 bản chỉ riêng tại thị trường Đức, với doanh thu 12,7 triệu euro. Điều này xếp game đứng thứ hai trong năm 2006, đứng sau World of Warcraft với 345.000 bản.

The Sunken Dragon
Ngày 23 tháng 3 năm 2007, Sunflowers đã công bố bản add-on có tên gọi Anno 1701: The Sunken Dragon. It Nó bao gồm các tính năng mới, nhiệm vụ mới và công cụ tạo màn. Bản add-on này có giao diện theo kiểu châu Á, cũng như chiến dịch với 11 nhiệm vụ tập trung vào những nhân vật người chơi mới.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Annowiki Kiến thức cơ bản về dòng game Anno
 PC Games Database Thông tin và đánh giá về Anno 1701 tại PC-Games-Database

Trò chơi điện tử năm 2006
Trò chơi trên Windows
Trò chơi độc quyền Windows
Dòng trò chơi Anno
Trò chơi Thời đại Khám phá
Trò chơi xây dựng thành phố
Trò chơi chiến lược thời gian thực
Trò chơi điện tử có bản mở rộng
Trò chơi điện tử lấy bối cảnh thế kỷ 18
Trò chơi điện tử được phát triển ở Đức


Giải Grammy cho Album nhạc alternative xuất sắc nhất là một hạng mục trong lễ trao giải Grammy, được thành lập vào năm 1958 và có tên gọi ban đầu là giải Gramophone, được trao cho những nghệ sĩ có album thể loại nhạc alternative rock hay nhất. Giải là một trong số các hạng mục luôn được Viện Hàn Lâm Nghệ thuật Thu Âm Hoa Kỳ trao tặng vào lễ trao giải thường niên nhằm "tôn vinh các cá nhân/tập thể có thành tựu nghệ thuật xuất sắc trong lĩnh vực thu âm, mà không xét đến doanh số bán album hay vị trí trên các bảng xếp hạng âm nhạc".

Trong khi định nghĩa về "alternative" còn được tranh luận, giải thưởng đã lần đầu được trao năm 1991 nhằm công nhận những album rock không chính thống "được chơi nhiều trên các đài phát thanh cao đẳng". Theo hướng dẫn mô tả về Giải Grammy lần thứ 52, giải thưởng này được trao cho "album alternative của nghệ sĩ có thời lượng bản thu âm mới chiếm ít nhất 51%", định nghĩa "alternative" là một thể loại phi truyền thống tồn tại "bên ngoài tầm hiểu biết về âm nhạc thị trường". Năm 1991 và từ 1994 đến 1999, giải được biết đến với tên gọi Trình diễn nhạc alterative xuất sắc nhất. Kể từ năm 2001, đối tượng nhận giải ngoài ca sĩ trực tiếp thu âm thường bao gồm cả nhà sản xuất, người biên tập hoặc hòa âm phối khí cùng hợp tác tạo ra tác phẩm được đề cử.

Tính đến 2022, Radiohead, The White Stripes và Beck cùng chia sẻ kỷ lục nhiều chiến thắng nhất ở hạng mục này với ba lần đăng quang. Có ba nghệ sĩ đơn ca nữ từng thắng giải là Sinéad O'Connor, St. Vincent và Fiona Apple; hai ban nhạc với các thành viên nữ, The White Stripes và Alabama Shakes, cũng thắng giải. Với tám đề cử cho đến nay, Björk, Radiohead và Beck cùng giữ nhiều đề cử nhất ở hạng mục này; ca sĩ Thom Yorke của Radiohead từng nhận đề cử giải năm 2007 và 2020 cho album solo của anh, giúp anh trở thành người được đề cử nhiều nhất ở thể loại này với tổng cộng 10 đề cử. Björk giữ kỷ lục nhiều đề cử nhất cho một nghệ sĩ đơn ca, đồng thời cũng giữ kỷ lục nhiều đề cử nhất mà chưa thắng một giải nào. Vampire Weekend  và Coldplay đều hai lần thắng giải, sau đó Coldplay trở thành nhóm nhạc duy nhất đoạt giải hai năm liên tiếp. Các nghệ sĩ người Mỹ được trao giải nhiều hơn bất kỳ các quốc tịch nào khác, mặc dù nó đã được trao cho các nhạc sĩ hoặc nhóm nhạc đến từ Anh Quốc năm lần, từ Ireland hai lần, từ Pháp và Úc mội nơi một lần.

Danh sách cụ thể

 Các năm đều được liên kết với lễ trao giải Grammy diễn ra vào năm đó.

Xem thêm
Nhạc Indie
Danh sách hạng mục giải Grammy
Giải Grammy cho Album rock xuất sắc nhất

Tham khảo
Tra cứu chung

Cụ thể

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của giải Grammy
Grammy.com: 53rd Annual Grammy Awards Pre-Telecast – Best Alternative Music Album

Hạng mục giải Grammy


title: Tương tác gen

text:
Tương tác gen là sự tác động tương hỗ giữa nhiều gen không alen với nhau - còn gọi là tác động tương hỗ giữa các gen không tương ứng nhau - trong quá trình xác định một tính trạng của sinh vật.

Thuật ngữ "tương tác gen" trong tiếng Anh là epistasis, tiếng Pháp là épistasie, tiếng Nga là Эписта́з đều có nghĩa chính là chỉ sự tác động lẫn nhau giữa nhiều a-len khác lô-cut cùng quy định một tính trạng của sinh vật

Tổng quan
Mỗi gen là một đoạn của chuỗi xoắn kép DNA chiếm một vị trí nhất định gọi là lô-cut trên nhiễm sắc thể mang DNA đó. Một gen có thể có những biến dạng khác nhau gọi là a-len. Ví dụ: theo Menđen thì gen quy định màu của hạt đậu Hà Lan có thể là A (quy định màu vàng) hay a (quy định màu lục). Ở ví dụ này, người ta nói: gen quy định màu của hạt đậu có 2 a-len là A và a, nghĩa là các gen này tương ứng với nhau, hay như hiện nay thường quen diễn đạt là "gen a-len" với nhau và chúng có cùng lô-cut. Một alen trội có thể "lấn át" alen lặn tương ứng với nó, như A "át" a thì vẫn được coi là có tác động với nhau, nhưng lại không được gọi là tương tác gen theo nghĩa trình bày ở đây. Trong trường hợp này có tác giả gọi là "tương tác trong một gen", và có thể gặp các kiểu như: tương tác trội - lặn (A > a), tương tác đồng trội (A >< B >O), v.v.

Lược sử nghiên cứu
Thuật ngữ "tương tác gen" có thể được ra đời vào khoảng những năm 1910 xuất phát từ các thí nghiệm của hai nhà di truyền học người Anh là William Bateson (1861 - 1926) và Reginald Punnett (1875 - 1967) vào năm 1905 về các hiện tượng di truyền không theo định luật Mendel.

Thí nghiệm của Bateson và Punnett
Thí nghiệm của hai ông tiến hành trên cây đậu thơm (Lathyrus odoratus, còn gọi là cây hương đậu hay đậu ngọt) đã được giới thiệu ở nhiều sách giáo khoa Sinh học trên thế giới và ở Việt Nam. Trong thí nghiệm này, Bateson và Punnett cho lai hai dòng hoa trắng (P) đều thuần chủng và thu được tất cả thế hệ F1 có hoa tím. Hiện tượng này vào thời đó rất kỳ lạ, bởi P đều là hoa màu trắng và thuần chủng cả. Sau đó, khi cho các cây F1 tự thụ phấn, thì sinh ra thế hệ F2 có tỉ lệ không phải là 3 trội: 1 lặn, mà lại là 382 hoa tím và 269 hoa trắng, khi sử dụng toán thống kê thì nhận thấy tỷ lệ này xấp xỉ 9: 7 (xem hình 1).
 Ngay từ đầu, Bateson đã cho rằng màu hoa của loài này là kết quả của một gen này nhưng lại bị "che" (ức chế) bởi một gen khác, mà hồi đó (năm 1913) Bateson đã sử dụng thuật ngữ "gen đứng trên" (standing upon gene) để chỉ gen "khác" này và ông cho rằng đây là ngoại lệ trong di truyền.

Giải thích

Giải thích trên cơ sở Sinh hóa học
Nhiều năm sau, các nghiên cứu được tiến hành và dựa trên giả thuyết của G. Beadle và E. Tatum: "1 gen → 1 enzym" (1941), người ta xác định được cơ chế sinh hóa trong quá trình tạo thành màu hoa đậu thơm này. Cơ chế tóm tắt như sau (hình 2):

Một tiền chất (precursor) không màu trong hoa chỉ được biến đổi thành chất trung gian (intermediate) nhờ enzym C được mã hóa bởi alen trội C (color, gen tạo màu), còn alen lặn c không tạo ra sản phẩm này.
Nếu chất trung gian được tạo thành, thì một enzym khác gọi là P (purple, gen tạo sắc tố tím) sẽ chuyển hóa nó thành sắc tố an-tô-xi-a-nin màu tím; enzym P do alen trội P mã hóa, còn alen lặn p không có chức năng này.,
 Vì gen C/c với gen P/p chẳng những không cùng lô-cut với nhau mà còn ở các nhiễm sắc thể khác nhau, nên thí nghiệm của Bateson và Punnett tóm tắt như nhiều người đã biết là:
P: CCpp × ccPP → F1: CcPp → F2: 9 (C-P-) + 7 (cc- - và - - pp).
 Kết quả sơ đồ lai trên được triển khai bằng cách dùng "Bảng Punnett" (Punnett square). Trong thí nghiệm này, các gen vẫn phân li độc lập và tổ hợp ngẫu nhiên theo chi phối của định luật Men-đen, nhưng chúng tác động tương hỗ với nhau mà quy định kiểu hình phân li theo tỉ lệ 9: 7 được xem là biến dạng của tỉ lệ 9: 3: 3: 1 ở định luật di truyền độc lập của Men-đen (bảng 1).

Đồng thời, nhiều nhà khoa học nhận thấy thực chất của hiện tượng mà Bateson đặt tên là gen đứng trên có tác dụng "che" hay ức chế thì không phù hợp bằng tên tương tác bổ trợ (complementary interaction), nghĩa là lôcut này bổ sung, hỗ trợ cho hiệu quả của lôcut kia.

Giải thích trên cơ sở Sinh học phân tử
 Thực ra thì cơ chế phân tử đầy đủ của quá trình trên là phức tạp và gần đây mới được khám phá. Theo các phát hiện đã công bố, thì trong quá trình này có sự tham gia của hàng loạt gen, gồm: gen PAL (phenylalanine ammonia lyase); gen C4H (cinnamate-4-hydroxylase); gen 4CL (hay 4-coumarate là gen mã hóa CoA ligase); gen CHS (chalcone synthase); gen CHI (chalcone isomerase); gen F3H (flavanone 3-hydroxylase); genF3’H (flavonoid 3′-hydroxylase); gen F3’,5’H (flavonoid 3′,5′-hydroxylase); gen DFR (dihydroflavonol 4-reductase); gen ANS (anthocyanidin synthase); gen UFGT (UDP-glucose-flavonoid-glucosyltransferase); gen MT (methyl transferase).,  Các gen này gồm cả gen điều hòa và gen cấu trúc, mã hóa hàng loạt sản phẩm tương tác với nhau,tạo thành chuỗi phản ứng theo sơ đồ tổng quát ở hình 3.

Chú thích cho hình 3:

1 = Phê-nil-a-la-nin (Phe). 2 = Xi-na-mat (Cinnamate). 3 = Cu-ma-rat Cô-en-zym A (Coumarate-CoA). 4 = Xal-côn (Chalcone). 5 = Fla-va-nôn (Flavanone). 6 = Đi-hi-đrô-fla-va-nôn (Dihydroflavonone). 7 = Lơ-cô-an-tô-xi-a-ni-đin (Leucoanthocyanidine). 8 = An-tô-xi-a-ni-đin (Anthocyanidine). 9 = An-tô-xi-a-nin (Anthocyanine).

 Như vậy, so với sơ đồ cổ điển (hình 2), thì tiền chất (precursor) là phê-nin-a-la-nin (Phe), sản phảm cuối trong chuỗi này là an-tô-xia-nin sau sẽ biến đổi thành sắc tố tím; gen C có thể là bất cứ gen nào tổng hợp ra các en-zim ở phần đầu chuỗi phản ứng này, còn gen P có thể là bất cứ gen nào tổng hợp ra các en-zim ở phần còn lại phía cuối chuỗi. Hai gen C và P này hoạt động trên nền di truyền (genetic background) của chuỗi phản ứng sinh hóa trên.

Ngày nay, tương tác gen được coi là cơ chế phổ biến trong quá trình hình thành kiểu hình của cả sinh giới, hơn cả cơ chế tương quan trội-lặn, đa a-len và gen đa hiệu. Trong cơ chế của tương tác gen, thì sản phẩm của một gen được hình thành rồi biểu hiện hiệu quả của nó trên một mặt nền di truyền nhất định, mà ở đó gen này là gen điều biến (modifier genes) một hay nhiều gen khác và ngược lại.,

Các kiểu tương tác gen

Trong phạm vi của Di truyền học cổ điển thì sự tương tác giữa 2 cặp a-len có lô-cut gen ở các nhiễm sắc thể khác nhau có nhiều kiểu, là biến dạng của tỉ lệ 9:3:3:1, thường được gọi tắt theo tỉ lệ phân li ở F2 khi tiến hành phép lai "kiểu Men-đen" như sau:

-         Tương tác "9:7".

-         Tương tác "9:6:1"

-         Tương tác "9:3:3:1"

-         Tương tác "9:3:4"

-         Tương tác "13:3"

-         Tương tác "12:3:1"

-         Tương tác "15:1".

Tương tác kiểu "9: 7"
Đã trình bày ở trên.

Tương tác kiểu "9: 6: 1"
Ở loài bí Cucurbita pepo (hình 4) có ba dạng quả đã được nghiên cứu là dạng quả tròn, quả dẹt và quả dài. Đã xác định hình dạng do hai cặp gen phân li độc lập quy định: bí có kiểu gen chứa cả hai alen khác nhau đều trội (A-B-) thì cho quả dẹt, chỉ có một loại alen trội (aaB- hoặc A-bb) thì cho quả tròn, còn thể đồng hợp lặn (aabb) thì cho quả dài. Phép lai giữa hai dòng quả tròn thuần chủng (P) sinh ra F1 toàn bí dẹt. Khi F1 tự thụ phấn cho sơ đồ lai là:

F1: AaBb × AaBb → F2: 9 dẹt (A-B-) + 6 tròn (aaB- + A-bb) + 1 dài (aabb).
Sơ đồ minh hoạ phép lai này ở hình 5. Có tác giả gọi đây là hiệu quả tích lũy (cumulative effect).

Tương tác kiểu "9: 3: 3: 1"

Lúc sinh thời Ba-tê-sơn và Păn-nit còn nghiên cứu về sự di truyền hình dạng mào gà (năm 1906 - 1908) và thấy rằng ở những con gà cùng loài mà hai ông nghiên cứu, thì có 4 kiểu mào chính ở cả gà trống lẫn gà mái:-         Mào hình quả óc chó hay mồng chích (walnut), kiểu gen A-B-.-         Mào hình hoa hồng hay mồng chà (wyandotte), kiểu gen A-bb.-         Mào hình hạt đậu hay mồng dâu (brahma), kiểu gen aaB-.-         Mào đơn hoặc mào hình lược hay mồng lá (single comb), kiểu gen aabb.Do đó "lai kiểu Men-đen" cho kết quả là:     F1 = AaBb × AaBb → F2: 9 (A-B-) + 3 (A-bb) + 3 (aaB-) + 1 (aabb).

Tương tác kiểu "9: 3: 4"

Chó Láp (Labrador Retrievers) là một nòi chó săn mồi gốc Canađa đã được nghiên cứu về sự di truyền màu lông ở cấp độ phân tử, có liên quan tới các thụ thể. Bộ lông của nòi này có 3 màu chính là nâu, vàng  và đen (hình 6).

Phép lai theo sơ đồ cổ điển là F1: AaBb × AaBb → F2: 9 đen (A-B-) + 3 vàng (A-bb) + 4 nâu (aa- -).

Như vậy, gen lặn này (b) đã làm cho gen kia dù trội (A) cũng không biểu hiện, nên gọi là át chế lặn (recessive epistasis).

Át chế trội kiểu "13: 3"

Primula sinensis đã dịch ra tiếng Việt là cây hoa báo xuân (vì hoa thường nở đúng dịp Tết). Khá gần đây, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng màu cánh hoa xanh da trời (blue) của chi này cũng di truyền theo mô hình "13: 3" cổ điển nói trên. Màu xanh lơ (hình 7) do sắc tố man-vi-đin (malvidine) tạo ra. Sắc tố này là an-tô-xi-a-nin (anthocyanine) đã mê-tyl hóa, được hình thành nhờ xúc tác của một enzym được mã hóa bởi gen trội A, còn alen lặn a không tạo được enzym. Nhưng sự sản xuất sắc tố này bị ngăn cản bởi gen trội B ở lôcut khác (xem hình 7). Nên phép lai AaBb × AaBb sinh thế hệ con phân li trung bình là 13/16 trắng (A-B- + aa- -) + 3 xanh (A-bb).

Át chế trội kiểu "12: 3: 1"

Một ví dụ cổ điển là một giống ngô có kiểu gen A- - - thì cho hạt đỏ, kiểu gen aaB- cho hạt vàng, còn aabb thì hạt không màu (trắng). Phép lai  AaBb × AaBb → 12 đỏ (A- - -) + 3 vàng (aaB-) + 1 trắng (aabb).

Tương tác cộng gộp tăng dần "15: 1"

Năm 1908, nhà di truyền học Thụy Điển là Nilsson-Ehle đã công bố kết quả "lai theo kiểu Men-đen" của ông trên giống lúa mì Kernel thường có hạt màu đỏ. Màu hạt của giống này được quy định bởi hai lôcut phân li độc lập, mỗi lôcut có hai alen là A/a và B/b. Theo ông, cây nào có càng nhiều alen trội thì màu đỏ càng thẫm. Kết quả trung bình là  15 đỏ: 1 trắng,  nhưng sắc đỏ không đều (đỏ thẫm, đỏ nhạt, hồng, hồng nhạt). Trong kiểu tương tác này, các gen trội có tác động trùng lặp nhau (duplicate action) mà ta đã dịch là tác động cộng gộp, trong đó mỗi alen trội (A hoặc B) đều có khả năng tạo sắc tố đỏ xấp xỉ nhau, riêng các alen lặn không tạo ra sắc tố. Cơ chế sinh hóa của tương tác này được minh họa như sơ đồ ở hình 8.

Tương tác cộng gộp đồng hiệu "15: 1"

Cây Capsella bursa-pastoris L. (cỏ túi chăn cừu) có quả hình tam giác (như túi của người chăn cừu dùng thời xưa), kích thước khoảng 3 × 5 mm, nhưng cũng có quả hình trứng được cho là di truyền theo kiểu hai lôcut cùng hiệu quả như nhau này.  Trong cặp gen A/a và cặp gen B/b thì các gen trội đều quy định hình tam giác, còn thể đồng hợp lặn thì cho hình trứng. Kết quả lai AaBb × AaBb → 15/16 quả tam giác: 1/16 quả hình trứng, không thấy hiện tượng hình tam giác và kích thước quả phụ thuộc vào số gen trội, nghĩa là các gen không có tác động cộng gộp như kiểu ở lúa mì Kernel.

Quan hệ tương tác giữa hai cặp gen ở hai cặp NST tương đồng khác nhau cùng quy định một tính trạng có thể gặp nhiều kiểu. Các kiểu đã trình bày ở trên là thường gặp, thuộc mô hình "tương tác hai gen" (Digenic Epistatic Model) được tóm tắt ở bảng sau, các kiểu khác không trình bày trong bài báo này. Ở Digenic Epistatic Model, các kiểu tương tác đều được phân loại theo tỷ lệ phân li kiểu hình ở đời con (F2) khi cho giao phối cặp bố mẹ (F1) đều là thể dị hợp kép với các gen trội là hoàn toàn, lai theo "kiểu Men-đen" là: AaBb × AaBb. Bởi vậy, tỷ lệ phân li kiểu hình là biến dạng của tỷ lệ 9: 3: 3: 1 (xem bảng 2).

Như vậy, tuy gọi là tương tác gen nghĩa là gen này tác động tới gen kia, nhưng thực ra thì "gen không tương tác trực tiếp với nhau, mà là sản phẩm của gen này tác động trực tiếp tới hoạt động của gen kia, hoặc thường là sản phẩm của gen tương tác trực tiếp hay gián tiếp với nhau" [1].

Tham khảo

Xem thêm

 Tính trạng trội và tính trạng lặn
 Quy luật Menden
 Gen đồng trội

Liên kết ngoài

 INTERSNP - a software for genome-wide interaction analysis (GWIA) of case-control and case-only SNP data, including analysis of quantitative traits.
 Science Aid: Epistasis High school (GCSE, Alevel) resource.
 GeneticInteractions.org
 Epistasis.org
 Jacquie Jacob "Poultry Genetics For Small and Backyard Flocks: An Introduction" (University of Kentucky) ở
Di truyền học cổ điển


title: Alessia Cara

text:
Alessia Caracciolo (sinh tháng 11 năm 1996),thường được biết với nghệ danh: Alessia Cara, phát âm:) là một ca sĩ kiêm nhạc sĩ người Canada.

Cô đã ký hợp đồng với hãng đĩa Def Jam Recordings và phát hành đĩa đơn đầu tay "Here". Bài hát đạt #19 trên Canadian Hot 100 và #5 trên Billboard Hot 100.

Tại giải Grammy lần thứ 60 tổ chức vào năm 2018, cô vinh dự nhận giải Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất.

Thời thơ ấu
Caracciolo đến từ Brampton, Ontario, cô theo học trường trung học cơ sở Công giáo Cardinal Ambrozic. Ông bà nội của cô là người Siderno, Ý, cha cô sinh ra ở Canada, trong khi mẹ cô là một người Ý nhập cư vào Canada từ Brancaleone. Khi còn nhỏ, cô từng làm thơ và tham gia diễn sân khấu. Năm 10 tuổi, cô bắt đầu tự học chơi đàn guitar. Năm 13 tuổi, cô tự lập một kênh YouTube để đăng tải các video hát lại các bài hát (cover).

Sự nghiệp
Cara xuất hiện trên nhiều kênh radio; bao gồm 15 Seconds of Fame trên đài Mix 104.1 ở Boston. Năm 2014, cô ký hợp đồng với EP Entertainment, đĩa nhạc được phát hành dưới tên hãng Def Jam Recordings.

Tháng 4 năm 2015, Cara ra mắt đĩa đơn đầu tay (thuộc hãng Def Jam), có tựa đề "Here". Rolling Stone xếp hạng ca khúc ở vị trí 21 trong danh sách tổng kết năm liệt kê 50 bài hát hay nhất năm 2015.
trái|nhỏ|Cara vào tháng 6 năm 2015

Ngày 29 tháng 7 năm 2015, Cara lần đầu xuất hiện trên truyền hình khi biểu diễn ca khúc "Here" trong The Tonight Show của MC Jimmy Fallon. "Here" sau đó nhận được một đề cử cho hạng mục "Original Song" (tạm dịch: Bài hát mới lạ) tại giải Streamy. Cô tiếp tục cho ra mắt một EP mang tên Four Pink Walls, bao gồm "Here" và bốn bài hát khác. Album đầu tay Know-It-All sau đó được phát hành ngày 13 tháng 11 năm 2015.

Cara được trao giải Breakthrough Artist of the Year (Nghệ sĩ mới nổi bật của năm) tải giải Juno 2016. Ngày 7 tháng 3 năm 2016, video ca nhạc cho "Wild Things", đĩa đơn thứ hai từ album được phát hành.

Cara biểu diễn tại Saturday Night Live trong vai trò khách mời vào ngày 4 tháng 2 năm 2017. Ngày 23 tháng 2, một video ca từ của bài hát "Stay" của Zedd hợp tác với Alessia Cara được phát hành. Cara góp mặt trong bài hát "1-800-273-8255" từ album Everybody của Logic.

Ngày 28 tháng 1 năm 2018, Cara nhận giải Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất tại giải Grammy lần thứ 60. Cô trở thành nghệ sĩ Canada đầu tiên thắng hạng mục này từ trước đến nay.

Phong cách nghệ thuật
Alessia Cara là một ca sĩ theo dòng nhạc R&B và alternative R&B. Cô cũng sản xuất nhạc theo phong cách pop, soul và indie pop.

Cô chịu ảnh hưởng từ những nghệ sĩ như Lauryn Hill, Amy Winehouse, Pink, Fergie của the Black Eyed Peas, Drake và Ed Sheeran. Phong cách hát và sáng tác nhạc của cô cũng được so sánh với Lorde, Amy Winehouse, Rihanna hay Norah Jones.

Giải thưởng
{| class="wikitable sortable"
|-
! Năm
! Giải thưởng
! Hạng mục
! Tác phẩm
! Kết quả
! class="unsortable" | Chú thích
|-
| 2015
| Streamy Awards
| Bài hát gốc hay nhất
| "Here"
|
|
|-
| rowspan="25"| 2016
| BBC Sound of
| Sound of 2016
|
|
|
|-
| Kids' Choice Awards
| Nghệ sĩ yêu thích nhất
| rowspan="3"| Alessia Cara
|
|
|-
| rowspan="4"| Juno Awards
| Nghệ sĩ đột phá của năm
|
| rowspan="4"|
|-
| Fan Choice Award
|
|-
| Đĩa đơn của năm
| "Here"
|
|-
| Thu âm R&B/Soul của năm
| Four Pink Walls
|
|-
| iHeartRadio Music Awards
| Bài hát cover hay nhất
| "Bad Blood" – Bản cover
|
|
|-
| Radio Disney Music Awards
| Nghệ sĩ đột phá của năm
| Alessia Cara
|
|
|-
| ASCAP Pop Music Awards
| Bài hát trình diễn hay nhất
| rowspan="7"| "Here"
|
|
|-
| rowspan="7"| Much Music Video Awards
| Video của năm
|
| rowspan="7"|
|-
| Video pop xuất sắc nhất
|
|-
| Nghệ sĩ Canada nổi tiếng nhất
|
|-
| Nghệ sĩ Canada mới xuất sắc nhất
|
|-
| Đĩa đơn Canada của năm bởi iHeartRadio
|
|-
| Video Fan Fave
|
|-
| Nghệ sĩ hoặc nhóm nhạc Fan Fave
| rowspan="4"| Alessia Cara
|
|-
| BET Awards
| Best New Artist
|
|
|-
| Giải SOCAN
| Nghệ sĩ đột phá
|
|
|-
| Canadian Radio Music Awards
| Nghệ sĩ hoặc nhóm nhạc mới xuất sắc nhất: CHR
|
|
|-
| MTV Video Music Awards
| Video pop xuất sắc nhất
| "Wild Things"
|
|
|-
| rowspan="2"| Giải Âm nhạc châu Âu của MTV
| Nghệ sĩ Canada xuất sắc nhất
| rowspan="3"| Alessia Cara
|
| rowspan="2"|
|-
| Best Push Act
|
|-
| Giải Âm nhạc Mỹ
| Nghệ sĩ mới của năm
|
|
|-
| MTV Video Music Awards Japan
| Video R&B xuất sắc nhất
| rowspan="2"| "Here"
|
|
|-
| BBC Music Awards
| Bài hát của năm
|
|
|-
| rowspan="25"| 2017
| People's Choice Awards
| Nghệ sĩ đột phá yêu thích
| rowspan="2"| Alessia Cara
|
|
|-
| rowspan="2"| iHeartRadio Music Awards
| Nghệ sĩ pop mới xuất sắc nhất
|
|
|-
| Ca từ hay nhất
| "Scars to Your Beautiful"
|
|
|-
| Canadian Screen Awards
| Màn biểu diễn trong một loạt chương trình hài tạp kỹ hoặc sê-ri xuất sắc nhất
| Juno Awards of 2016
|
|
|-
| rowspan="4"| Juno Awards
| JUNO Fan Choice Award
| Alessia Cara
|
|
|-
| Đĩa đơn của năm
| "Wild Things"
|
|
|-
| Nghệ sĩ của năm
| Alessia Cara
|
|
|-
| Album pop của năm
| Know-It-All
|
|
|-
| rowspan="2"| Radio Disney Music Awards
| Nghệ sĩ đột phá của năm
| Alessia Cara
|
|
|-
| Bài hát tình yêu hay nhất
| "Wild"
|
|
|-
| rowspan="3"| Canadian Music Awards
| Fans Choice Award
| rowspan="2"|Alessia Cara
|
|
|-
| Nghệ sĩ đơn ca hoặc nhóm nhạc mới xuất sắc nhất: Mainstream AC
|
|
|-
| Bài hát của năm
| "Wild Things"
|
|
|-
| Giải thưởng âm nhạc Billboard
| Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất
| rowspan=2|Alessia Cara
|
|
|-
| rowspan=3|iHeartRadio Much Music Video Awards
| Người Canada nổi tiếng nhất
|
|rowspan=3|
|-
| Đĩa đơn Canada của năm
| "Scars to Your Beautiful"
|
|-
| Nghệ sĩ hoặc nhóm Fan Fave
| Alessia Cara
|
|-
| rowspan=3|Teen Choice Awards
| Choice Female Artist
| Alessia Cara
|
| rowspan=3|
|-
| Bài hát lựa chọn: Nghệ sĩ nữ
| "Scars To Your Beautiful"
|
|-
| Hợp tác lựa chọn
| "Stay" (với Zedd)
|
|-
| rowspan=4|Giải Video âm nhạc của MTV
| Bài hát dance hay nhất
| "Stay" (với Zedd)
|
|rowspan=4|
|-
| Best Fight Against The System
| rowspan=3|"Scars To Your Beautiful"
|
|-
| Video của năm
|
|-
| Best Direction
|
|-
| Giải thưởng Âm nhạc Mỹ
| Nghệ sĩ Pop/Rock yêu thích
| Alessia Cara
|
|
|-
| rowspan="7"| 2018
| rowspan="4"|Giải Grammy
| Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất
| Alessia Cara
|
| rowspan="4"|
|-
| Bài hát của năm
| rowspan="2"|"1-800-273-8255"
|
|-
| Video âm nhạc xuất sắc nhất
|
|-
| Trình diễn Song ca/nhóm nhạc pop xuất sắc nhất
| rowspan="3"|"Stay"
|
|-
| rowspan="3"|iHeartRadio Music Awards
| Hợp tác xuất sắc nhất
|
| rowspan="3"|
|-
| Bài hát dance của năm
|
|-
| Nghệ sĩ nữ của năm
| Alessia Cara
|

Chú thích

Liên kết ngoài

 Alessia Cara tại Def Jam Recordings

Sinh năm 1996
Ca sĩ Canada thế kỷ 21
Nữ ca sĩ pop Canada
Nghệ sĩ của Def Jam Recordings
Người đoạt giải Grammy
Nhân vật còn sống
Ca sĩ thiếu nhi Canada
Nữ ca sĩ thế kỷ 21


title: Amelora mesocapna

text:
Amelora mesocapna là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Amelora


title: Kênh Cái Sắn

text:
Kênh Cái Sắn (tên gọi khác là Kênh Rạch Sỏi – Vàm Cống hay Sông Rạch Sỏi) là một kênh đào chạy dài từ Sông Hậu đến vùng biển Vịnh Thái Lan. Kênh này dài khoảng 58 km, và chạy qua tỉnh An Giang, thành phố Cần Thơ và tỉnh Kiên Giang. Trước đây, kênh này còn được gọi là kênh Rạch Sỏi. Có hai cách giải thích nguồn gốc của tên Cái Sắn. Cách giải thích thứ nhất dựa theo tiếng Phù Nam cổ. Từ "Cái" tạm hiểu là "sông nhỏ", bắt nguồn hay chảy ra một con sông lớn hơn (Hậu Giang). Khi kênh Cái Sắn được đào, trên Vàm Cái Sắn trước đó có cây sắn thuyền. Theo cách giải thích thứ hai, từ Cái Sắn là cách đọc trại của Cà Xăng, tên một loại cây trong tiếng Khmer.

Vị trí địa lý
Kênh Cái Sắn nằm trong vùng Đồng bằng Sông Cửu Long. Kênh này bắt nguồn từ Sông Hậu. Thượng nguồn của kênh cách trung tâm thành phố Long Xuyên khoảng 10 km về phía Biển Đông. Vùng này cũng được gọi là Vàm Cống. Kênh Cái Sắn xuôi theo hướng tây nam đổ ra Vịnh Rạch Giá ở Rạch Sỏi. Cửa biển này cách trung tâm Thành phố Rạch Giá khoảng 10 km về phía nam. Nó cũng được gọi là cửa biển Rạch Giá. Bờ nam của Kênh Cái Sắn là một phần của Quốc lộ 80, nối liền Thành phố Long Xuyên và Thành phố Rạch Giá. Kênh Cái Sắn gần như song song với Kênh Thoại Hà.

Lịch sử

Dưới thời kì thực dân Pháp (1862-1949), nhiều chương trình cải tổ và phát triển nông nghiệp được thực hiện, đặc biệt là vùng hạ nguồn sông Mékông từ những năm 1860 đến những năm 1930. Đến đầu thế kỉ XX, chỉ có hai hệ thống kênh đào lớn là Kênh Vĩnh Tế (1819-1824) và Kênh Rạch Giá-Long Xuyên hay trước đây còn được gọi là Kênh Thoại Sơn hay Kênh Thoại Hà (1818-1822) được đào dưới triều Nguyễn, phục vụ cho giao thông vận tải, phát triển nông nghiệp và quốc phòng. Kênh Cái Sắn được khởi công tháng 2 năm 1922 và hoàn thành tháng 9 năm 1923 cũng để tránh ngập úng, phục vụ cho việc khai thác nông nghiệp của chính quyền thực dân. Kênh đào bằng sáng múc, rộng 30m, bắt nguồn từ Vàm Cái Sắn với nhánh rạch tự nhiên Rạch Cái Sắn và kết thúc ở rạch tự nhiên mang tên Rạch Sỏi, theo sáng kiến của điền chủ Nguyễn Ngọc Chơn ở Long Xuyên.
Sau hiệp định Genève, năm 1954, những người di cư vào Nam quen với nông nghiệp được chính phủ Ngô Đình Diệm đưa về vùng Dinh Điền Cái Sắn, trước đó dưới quyền cai trị của các địa chủ thực dân. Chương trình tái định cư này cũng nằm trong chương trình cải cách địa điền lần thứ nhất (1955-1963) ở miền nam Việt Nam dưới thời Việt Nam Cộng Hoà bằng việc thu mua ruộng đất của các điền chủ dựa theo quy định giới hạn quyền sử dụng đất ở mức 100ha và phân phát ruộng đất cho những người di cư trong chương trình tái định cư. Vùng đất này được trải dài từ Láng Sen huyện Vĩnh Thạnh (Cần Thơ) tới Mông Thọ A huyện Tân Hiệp (Kiên Giang). Cho đến nay người dân di cư sống ở vùng này hay được gọi với tên dân Cái Sắn hay dân "54”.

Trong chương trình tái định cư, Kênh Cái Sắn được nạo vét, và các kênh mới hai bên bờ được đào theo hình xương cá, kênh cách kênh 1 đến 2 km. Phía tây bắc nối đến Kênh Thoại Hà, phía đông nam kéo dài đến vùng Cờ Đỏ, Giồng Riềng. Các kênh này phục vụ cho việc tái định cư của người di cư sau năm 1954.

Lợi ích của kênh đào Cái Sắn
Vùng đất chạy dài theo trục của Kênh Cái Sắn hiện nay, trước đây là vùng đầm lầy, đất bị nhiễm phèn, chưa có kênh rạch đủ cho việc thoát nước. Vào cuối thế kỉ XIX, vùng này chủ yếu là rừng tràm chưa được khai phá và canh tác. Kênh đào Cái Sắn giúp cấp thoát nước cho một vùng rộng 6–7 km tính từ mạn sông giúp cho việc canh tác lúa. Khi vùng này được đưa vào chương trình cải cách ruộng đất, và tái định cư nhiều kênh ngòi chằng chịt được đào mới giúp mở rộng diện tích canh tác, cải tạo đất nhiễm phèn và đất nhiễm mặn. Hiện nay, khu vực quanh Kênh Cái Sắn là một trong những vựa lúa quan trọng của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Kênh Cái Sắn không chỉ phục vụ cho việc canh tác nông nghiệp, đây còn là trục giao thông đường thủy quan trọng để vận chuyển hàng hoá, nông sản, phục vụ cho việc phát triển kinh tế.

Hiện nay

Kênh Cái Sắn được sử dụng như ranh giới của Tứ Giác Long Xuyên. Vùng đất xung quanh kênh này hiện nay phục vụ cho sản xuất nông nghiệp, chủ yếu là trồng lúa, bên cạnh đó cũng được sử dụng trồng rau màu và nuôi trồng thủy sản.

Tham khảo

Sông tại Cần Thơ
Sông tại An Giang
Sông tại Kiên Giang
Cái Sắn


Bảng xếp hạng đại học thế giới Webometrics (tiếng Anh: Webometrics Ranking of World Universities) hay Bảng xếp hạng web của các trường đại học là một hệ thống xếp hạng các trường đại học dựa trên một chỉ số tổng hợp gồm khối lượng nội dung web (số trang và tệp tin), số lượt xem và độ ảnh hưởng đến ấn phẩm bên ngoài (trích dẫn) của trang web đại học đó, từ đó đánh giá được độ nổi bật của thương hiệu đại học đó. Các thứ hạng được phòng thí nghiệm Cybermetrics, một thành viên của Hội đồng nghiên cứu quốc gia Tây Ban Nha (CSIC) xuất bản.

Mục đích của bảng xếp hạng là khuyến khích cải thiện sự hiện diện của các viện nghiên cứu trên web và thúc đẩy việc công bố các nghiên cứu khoa học. Bảng xếp hạng bắt đầu từ năm 2004, được cập nhật vào tháng 1 và tháng 7. Hiện tại nó cung cấp chỉ số web của hơn 12.000 đại học trên khắp thế giới.

Bảng xếp hạng trường học kinh tế Webometrics là một bảng xếp hạng thế giới tương tự, xếp hạng các trường học trong lĩnh vực kinh tế.

Mục tiêu
Bảng xếp hạng đại học thế giới Webometrics là một hệ thống xếp hạng dựa trên các chỉ số về sự hiện diện trên mạng, khả năng hiển thị và lượng truy cập web. Hệ thống đánh giá mức độ ảnh hưởng của một trường đại học trên mạng dựa trên tên miền, trang phụ, tệp tin, bài báo khoa học,... Giả thiết trung tâm của cách tiếp cận này là sự hiện diện trên mạng là một chỉ số đáng tin cậy về hiệu suất và uy tín toàn cầu của các trường đại học và như vậy đây là một cách gián tiếp để đo lường tất cả các nhiệm vụ của một trường đại học (giảng dạy, nghiên cứu, chuyển giao). Mặc dù web được công nhận rộng rãi là một công cụ thích hợp nhất cho truyền thông học thuật nhưng vẫn rất hiếm khi các thông số này được sử dụng để đánh giá nghiên cứu khoa học và thành tích học tập của các trường đại học. Các chỉ số Webometric cung cấp cho thấy cam kết của các tổ chức với các ấn bản xuất bản trên Web.

Một bài báo khoa học đăng trên tạp chí khoa học Scientometrics đã tìm ra "những điểm tương đồng hợp lý" giữa bảng xếp hạng Webometrics và các bảng xếp hạng nổi bật khác, dù các chỉ số dùng để xếp hạng rất khác nhau. Những điểm tương đồng này tăng nên khi so sánh riêng các trường đại học châu Âu.

Những trường đại học hàng đầu đang xuất bản hàng triệu trang được sản xuất bởi hàng chục phòng ban và dịch vụ, hàng trăm nhóm nghiên cứu và hàng ngàn học giả. Sự hiện diện mạnh mẽ trên mạng internet cho thấy nhiều yếu tố có liên quan chặt chẽ với chất lượng toàn cầu của tổ chức: sự phổ biến của máy tính, phổ cập internet, chính sách thúc đẩy tự do nghiên cứu, cạnh tranh quốc tế hay hỗ trợ tiếp cận sáng kiến, cùng các yếu tố khác.

Tác động
Tại Namibia, danh sách Webometrics thường xuyên được sử dụng để cạnh tranh công khai, đặc biệt là giữa hai tổ chức đào tạo đại học chính quy của nhà nước, Đại học Namibia và Đại học Bách khoa Namibia.

Những năm 2009-2011, bảng xếp hạng đã được báo chí đưa tin đáng kể và được nhiều trang web trường đại học ở Trung Đông, Đông Á, Canada, châu Phi dẫn lại.

Cấu trúc và nội dung

Đại học. Danh sách chính liệt kê 12.000 trường đại học trên thế giới, được xây dựng từ một cơ sở dữ liệu của hơn 19.000 tổ chức giáo dục.

Danh sách con:
 Hoa Kỳ và Canada
 Châu Âu, bao gồm Thổ Nhĩ Kỳ, Caucasus và Israel
 Trung và Đông Âu
 Châu Á, ngoại trừ Trung Đông
 Đông Nam Á
 Nam Á
 Ả-Rập, và Thế giới Ba Tư (Bắc Phi và Trung Đông)
 Châu Phi
 Châu Mỹ Latin: Trung Mỹ, Nam Mỹ và Caribbean
 Châu Đại Dương
Sự phân bố của các trường đại học theo khu vực (tháng 1 năm 2012) như sau:

- Viện nghiên cứu. Top 2000 từ cơ sở dữ liệu của hơn 7000 viện.

Tác giả
Bảng xếp hạng Webometrics được xuất bản bởi phòng thí nghiệm Cybermetrics, một đơn vị của Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Tây Ban Nha (CSIC), cơ quan nghiên cứu chính tại Tây Ban Nha. Phòng thí nghiệm hoạt động như một Đài quan sát Khoa học và Công nghệ trên Web. Isidro F. Aguillo, Hon.PhD, là trưởng phòng thí nghiệm và tổng biên tập của bảng xếp hạng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bảng xếp hạng đại học
Giáo dục đại học


title: Erastria perfusca

text:
Erastria perfusca là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Erastria


title: Onthophagus albicomus

text:
Onthophagus albicomus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

A


title: Chó Laika Nga-Âu

text:
Chó Laika Nga-Âu (tiếng Anh:Russo-European Laika, còn được gọi là Russko-Evropeĭskaya Láĭka) là tên của một giống chó săn bắt nguồn từ khu vực rừng ở Bắc Âu và Nga, một trong nhiều giống được phát triển từ những con chó Laika thuộc giống chó đuôi cuộn cổ. Bản thân Chó Laika Nga-Âu đã được khởi đầu bằng một chương trình nhân giống bắt đầu vào năm 1944 bởi E. I. Shereshevsky thuộc Viện nghiên cứu công nghiệp săn bắn toàn quốc, tại tỉnh Kalinin (nay là Tver).

Tiêu chuẩn giống
Chó Laika Nga-Âu được mô tả là có kích thước trung bình, con đực có chiều cao khoảng 54 đến 60 cm (21 đến 24 in) tại các vai và con cái khoảng 52 đến 58 cm (20 đến 23 in). Loài này có đôi tai nhọn và một cái đuôi như hình lưỡi liềm ở phía sau. Tính khí chúng không hung hăng. Màu lông chúng có thể là bất kỳ màu của loại chó đuôi cuộn bình thường nào, nhưng màu đỏ và có các mảng đốm trên chân là không mong muốn

Tính cách
Đây là một giống chó đầy sức sống trong khoảng thời gian ở ngoài trời. Là một chó săn thường xuyên trợ giúp công việc săn bắn, Chó Laika Nga-Âu sử dụng tiếng kêu của mình để cảnh báo người thợ săn tiến đến con mồi (thường là gấu trúc hoặc sóc). Ngoài ra, chúng có thể sử dụng tiếng kêu của mình một cách tự do trong nhà cũng bởi vì chúng dễ bị kích thích về những thứ đang diễn ra xung quanh. Chó Laika Nga-Âu có một tình yêu mạnh mẽ với gia đình chủ nhân. Sau khi liên kết với họ, chúng có tính lãnh thổ và đóng vai trò là một con chó bảo vệ tuyệt vời. Chúng cực kỳ khoan dung với trẻ em, trừ người lạ hoặc con chó không quen.

Tham khảo

Nga-Âu


title: Muranah

text:
Muranah (, cũng đánh vần là Murrany) là một ngôi làng ở phía bắc Syria nằm về phía tây bắc của Homs ở tỉnh Homs. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria, Muranah có dân số 395 người trong cuộc điều tra dân số năm 2004. Cư dân của nó chủ yếu là người Alawite, Cơ đốc giáo chính thống Hy Lạp và Maronites.

Tham khảo


title: Evergestis borregalis

text:
Evergestis borregalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Evergestis


title: Calamotropha cleopatra

text:
Calamotropha cleopatra là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Calamotropha


title: Nelo lippa

text:
Nelo lippa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nelo


title: Gà Bianca di Saluzzo

text:
Gà Bianca di Saluzzo là giống gà truyền thống có nguồn gốc ở vùng Piemonte của tây bắc nước Ý. Cái tên của nó xuất phát từ hoặc là từ thị trấn Saluzzo, ở tỉnh Cuneo, hoặc từ vùng Marquisate của Saluzzo (cũ), mà xấp xỉ trùng với khu vực phân bố của nó. Nó cũng có thể được gọi là Bianca di Cavour, sau thị trấn Cavour gần đó, ở tỉnh Turin.

Lịch sử
Gà Bianca di Saluzzo đã từng có số lượng phân bố rất dồi dào ở vùng Piemonte, đặc biệt là trong khu vực Marquisate của Saluzzo trong lịch sử và ở các vùng miền láng giềng láng giềng như Cavour, Villafranca và Garzigliana. Trong những năm 1960, công nghiệp hóa nông nghiệp và thâm canh nông nghiệp đã gây ra một sự suy giảm trong số lượng giống, mà vì chúng chỉ thích hợp cho quản lý tự do theo kiểu chăn nuôi thả vườn.

Quá trình tái phục hồi bắt đầu vào năm 1999 dưới sự bảo trợ của Istituto Professionale của l'Agricoltura e l'Ambiente (Viện chuyên nghiệp vì nông nghiệp và môi trường) của Verzuolo, ở tỉnh Cuneo. Một tiêu chuẩn giống đã được gửi đến Federazione Italiana Associazioni Avicole, liên đoàn các hiệp hội gia cầm Ý. Hiện nay, số lượng giống vẫn thấp. Một nghiên cứu được công bố năm 2007 sử dụng một con số xấp xỉ 700 cho tổng số lượng giống, trong đó khoảng 200 con gà trống.

Đặc điểm
Gà Bianca di Saluzzo có lông màu trắng, với da vàng, chân và thùy tai. Chúng có chiếc mồng đơn khá lớn với 4-6 điểm trên đỉnh mồng. Trọng lượng trung bình là 2,5–2,7 kg (5,5–6,0 lb) đối với gà trống, 2,0–2,1 kg (4,4–4,6 lb) đối với gà mái. Trứng gà có vỏ màu trắng và nặng khoảng 50g. Gà Bianca di Saluzzo là giống gà kiêm dụng. Gà mái bắt đầu đẻ từ 6–7 tháng, và có thể đẻ khoảng 180 quả trứng mỗi năm. Đối với việc giết mổ lấy thịt, gà có thể đạt trọng lượng cuối cùng 1,7-1,8 kg vào khoảng 22 tuần; gà tơ nặng khoảng 3 kg sau 30 tuần.

Tham khảo
 Gallina Bionda Piemontese e gallina Bianca di Saluzzo (in Italian) Presìdi italiani di Slow Food. Archived 22 March 2012. "Bionda Piemontese chicken and Bianca di Saluzzo chicken".
 La Gallina Bianca di Saluzzo (in Italian) Consorzio di tutela delle Razze Avicunicole Piemontesi. Accessed January 2012. "The Bianca di Saluzzo chicken".
 Spalona, A.; H. Ranvig, K. Cywa-Benko, A. Zanon, A. Sabbioni, I. Szalay, J. Benková, J. Baumgartner and T. Szwaczkowski (2007) Population size in conservation of local chicken breeds in chosen European countries – Populationsgrößen in Erhaltungszuchtprogrammen für einheimische Hühnerrassen in ausgewählten Ländern Europas Archiv für Geflügelkunde 71 (2). pp. 49–55. Stuttgart: Eugen Ulmer. ISSN 0003-9098
 Atlante delle razze di Polli - Razze italiane: Bianca di Saluzzo (in Italian) Accessed January 2012. "Atlas of chicken breeds - Italian breeds: Bianca di Saluzzo".

Giống gà


title: Nhóm di tích Khajuraho

text:
Nhóm di tích Khajuraho là một nhóm các đền thờ Hindu nằm ở Chhatarpur, Madhya Pradesh, Ấn Độ, khoảng  về phía đông nam thành phố Jhansi. Nhóm các di tích này được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ 1986. Chúng nổi tiếng với những biểu tượng kiến trúc phong cách đền thờ Hindu và những tác phẩm nghệ thuật khiêu dâm.

Hầu hết các ngôi đền Khajuraho được xây dựng từ năm 950 đến 1050 dưới triều đại Chandela. Các ghi chép lịch sử cũng lưu ý rằng, Khajuraho vào thế kỷ 12 có đến 85 ngôi đền trải rộng trên khu vực 20 km vuông. Giờ chỉ còn 25 ngôi đền trải rộng trên 6 km vuông là còn tồn tại. Trong số những đền thờ còn sót lại, Kandariya Mahadeva là ngôi đền lớn nhất và được trang trí công phu nhất với những chi tiết, biểu tượng, biểu cảm phức tạp của nghệ thuật Ấn Độ cổ.

Nhóm di tích được xây dựng cùng nhau nhưng dành cho hai tôn giáo là Ấn Độ giáo và Kỳ Na giáo cho thấy một truyền thống chấp thuận và tôn trọng quan điểm tôn giáo đa dạng giữa người Ấn giáo và người Kỳ Na giáo trong khu vực.

Vị trí
Nhóm di tích Khajuraho nằm ở huyện Chhatarpur, Madhya Pradesh, nằm cách khoảng  về phía đông nam New Delhi. Các đền thờ nằm gần một thị trấn nhỏ được gọi là Khajuraho với dân số khoảng 20.000 người (năm 2001). Tại đây có Sân bay Khajuraho với các chuyến bay đến Delhi, Agra, Varanasi và Mumbai. Ngoài ra, khu vực cũng có hệ thống đường sắt Ấn Độ với một nhà ga cách khu di tích khoảng 6 km.

Khajuraho cũng nằm cách Quốc lộ 39 khoảng 10 km, cách Chhatarpur khoảng 50 km và kết nối với thành phố thủ phủ bang Bhopal theo Quốc lộ 146. Đền Bhand Deva nằm ở Rajasthan được xây dựng theo phong cách của các di tích Khajuraho có niên đại từ thế kỷ 10 thường được gọi là "Tiểu Khajuraho".

Lịch sử
Nhóm di tích Khajuraho được xây dựng dưới thời cai trị của triều đại Chandela. Quá trình xây dựng gần như được bắt đầu ngay khi quyền lực của họ gia tăng khắp vương quốc sau này được biết đến là Bundelkhand. Hầu hết các đền thờ được xây dựng dưới triều đại của vua Yashovarman và Dhanga. Di sản của Yashovarman biểu hiện tốt nhất tại Đền Lakshmana trong khi Đền Vishvanatha là minh chứng nổi bật nhất dưới triều đại của vua Dhanga. Ngôi đền lớn nhất và nổi tiếng nhất còn tồn tại là Kandariya Mahadeva, được xây dựng dưới triều đại của vua Vidyadhara. Các bản khắc của ngôi đền cho thấy nhiều ngôi đền hiện đang tồn tại đã hoàn thành trong khoảng từ năm 970 đến 1030, và những ngôi đền còn lại được hoàn thành trong những thập kỷ sau đó.

Tham khảo

Đọc thêm
 M.R. Anand and Stella Kramrisch, Homage to Khajuraho,
 Alain Daniélou, The Hindu Temple: Deification of Eroticism,
 Prasenjit Dasgupta, Khajuraho, Patralekha, Kolkata, 2014
 Devangana Desai, The Religious Imagery of Khajuraho, Franco-Indian Research P. Ltd. (1996)

 Phani Kant Mishra, Khajuraho: With Latest Discoveries, Sundeep Prakashan (2001)
 L. A. Narain, Khajuraho: Temples of Ecstasy. New Delhi: Lustre Press (1986)

Liên kết ngoài

 Khajuraho Group of Monuments UNESCO
 Archaeological Survey of India, Bhopal Division
 R. Nath Mughal Architecture Image Collection, Images of Khajuraho - University of Washington Digital Collection

Khajuraho
Khajuraho
Khajuraho
Khajuraho


title: Bylaw (EP)

text:
Bylaw (Tên khác Bylaw EP; cách điệu viết hoa) là extended play (EP) của DJ người Hà Lan Martin Garrix. EP được phát hành có 5 phần, với mỗi bài hát mới ra mỗi ngày từ ngày 15 đến ngày 19 tháng 10. EP có sự hợp tác với Blinders, Dyro and Pierce Fulton. Bài hát đầu tiên, "Breach (Walk Alone)" với Blinders, đã được phát hành vào ngày 15 tháng 10 năm 2018. "Yottabyte", "Latency", "Access" và "Waiting for Tomorrow" lần lượt vào các ngày 16, 17, 18 và 19 tháng 10 năm 2018.

Track listing

Tham khảo

EP năm 2018
Album của Martin Garrix


title: Real Friends (bài hát)

text:
{{Thông tin bài hát
| Name    = Real Friends
| Cover   = Real Friends official promotional artwork.png
| Border   = yes
| Alt    =
| Caption  =
| Type    = Đĩa đơn quảng bá
| Artist   = Camila Cabello
| Album   = Camila
| Format   =
| Studio   = Electric Feel Recording Studios
| Released  =
| Genre   = Pop
| Length   =
| Writer   =
| Label   =
| Producer  =
| Tracks   = {{hidden|title=13 bài hát|text=
"Never Be the Same"
"All These Years"
"She Loves Control"
"Havana"
"Inside Out"
"Consequences"
"Real Friends"
"Something's Gotta Give"
"In the Dark"
"Into It"
"Never Be the Same"
Phiên bản được phát hành với số lượng có hạn cho chuỗi cửa hàng Target và tại Nhật Bản
"Havana"
Phiên bản được phát hành với số lượng có hạn tại Nhật Bản
"I Have Questions"
}}
| Misc    =
}}
"Real Friends" là một bài hát của nữ ca sĩ người Mỹ gốc Cuba Camila Cabello, trích từ album phòng thu đơn ca đầu tay của cô, Camila (2018). Được viết bởi Cabello, William Walsh, Louis Bell, Brian Lee và Frank Dudes (cũng là người đảm nhiệm vai trò sản xuất bài hát), "Real Friends" trước đây được phát hành với vai trò là một đĩa đơn quảng bá cùng với đĩa đơn "Never Be the Same" cũng nằm trong album vào ngày 7 tháng 12 năm 2017. "Real Friends" từng được miêu tả là có giai điệu mềm mại, với phần nhạc nền được đệm bởi đàn guitar acoustic. Lời bài hát nói về việc Cabello miêu tả cuộc sống của cô và sự mong muốn của cô về một tình bạn thật sự. Phần nhạc nền tối giản của bài hát chứa đựng những âm thanh của dòng nhạc reggae, Latinh và tropical. Một phiên bản remix của bài hát với sự góp giọng của nam nhạc sĩ Swae Lee được phát hành dưới dạng đĩa đơn vào ngày 16 tháng 8 năm 2018.

"Real Friends" được sáng tác khi lấy cảm hứng từ môi trường công nghiệp đang phát triển của thành phố Los Angeles, thứ đã làm cho nữ ca sĩ cảm thấy khó chịu trong quá trình thu âm album tại đây. Sau khi ra mắt, nội dung của ca khúc được mọi người tin rằng đang nói về mối quan hệ giữa Cabello với nhóm nhạc nữ mà trước đây cô đã từng đồng hành, Fifth Harmony. Cabello đã lên tiếng phủ nhận điều này, khẳng định rằng bài hát không nói về một người cụ thể nào hết. Ca khúc được các nhà phê bình đón nhận một cách tích cực. Họ đánh giá cao phần âm thanh đàn guitar mềm mại của ca khúc và phần giọng hát của Cabello. "Real Friends" ra mắt và đạt top 100 trên các bảng xếp hạng âm nhạc của một số quốc gia, bao gồm Canada, Hà Lan, Bồ Đào Nha, Brazil, Bỉ, Tây Ban Nha và Ireland. Dù không góp mặt vào bảng xếp hạng Billboard Hot 100 nổi tiếng của Mỹ, nhưng thay vào đó "Real Friends" lại giành được vị trí thứ sáu trên bảng xếp hạng Bubbling Under Hot 100 của tạp chí Billboard sau hơn một tuần ra mắt.

Bối cảnh và phát hành

"Real Friends" được sáng tác bởi Cabello, Frank Dukes, William Walsh, Louis Bell và Brian Lee; phần sản xuất nhạc do Dukes đảm nhiệm. Cabello có được động lực để sáng tác ra bài hát này trong khi cô đang ở thành phố Los Angeles thu âm album độc tấu đầu tay, Camila (2018). Vì cảm thấy không hài lòng với thành phố và cả môi trường công nghiệp đang phát triển của nó, nữ ca sĩ đã cảm thấy thất vọng và cô đơn – cô phải ưu tiên công việc mà không có một cuộc sống hòa đồng với mọi người.

"Real Friends", là bài hát cuối cùng được hoàn thành thuộc album Camila, được thu âm tại phòng thu Electric Feel Recording Studios tại thành phố Tây Hollywood và được phối âm tại phòng thu MixStar Studios tại thành phố Virginia Beach do hai nhà sản xuất thu âm đảm nhiệm là Serban Ghenea và John Hanes. Ca khúc được phát hành vào ngày 7 tháng 12 năm 2017, một tuần sau khi thu âm cùng với ca khúc "Never Be the Same". Ca khúc này chính là một phần quà ưu đãi kèm theo album Camila dành tặng cho những ai đặt mua trước album trên các cửa hàng nhạc số.

Sáng tác

"Real Friends" là một bài hát có nhịp điệu chậm rãi cùng với một phần nhạc nền tối giản. Phần nhạc nền này chứa đựng những âm thanh của đàn guitar acoustic (nhạc cụ chính) và những tiếng vỗ tay với vai trò là nhạc đệm. Bài hát được trình bày một cách mượt mà và mềm mại. Trong bài hát này, Cabello biểu diễn bằng một quãng âm thấp thay vì bằng giọng nữ cao như trong những bài hát trước đây của cô. Lời bài hát phản ánh lên tình cảnh Cabello đang bị vây quanh bởi những thứ tiêu cực, đồng thời hát lên lời mong muốn của cô về việc có được một người bạn thật lòng. Trong phần điệp khúc của bài hát, Cabello hát: "Tôi chỉ đang tìm kiếm những người bạn thật sự thôi mà / Nhưng bọn họ thì lại cứ làm tôi thất vọng / Mỗi khi tôi mở lòng với một ai đó / Tôi lại nhận ra được bản chất thật sự của người đó." Theo lời Mike Nied đến từ trang Idolator, nữ ca sĩ đã "buông lời xót xa đối với khả năng tìm kiếm một người bạn đồng hành thật sự thông qua những tiếng gảy dây đàn".

Có thời lượng hơn 3 phút và 33 giây, "Real Friends" mang âm hưởng từ các dòng nhạc tropical, reggae và Latinh. Theo như bản nhạc được phát hành trên trang web Musicnotes.com bởi công ty Sony/ATV Music Publishing, bài hát được viết ở giọng Đô thứ, ở nhịp  và sở hữu một nhịp độ vừa phải – 92 nhịp trên phút. Giọng hát của Cabello kéo dài theo quãng từ nốt B3 đến nốt C5 (tức từ nốt Si giáng đến nốt Đô thuộc hai quãng tám cao hơn). Ngoài ra, bài hát còn mang một chùm hợp âm Cm7–Fm7–B–E/D (tức Si thứ–Fa thứ–Si giáng–Mi giáng).

Tiếp nhận

Phản hồi từ các nhà phê bình

"Real Friends" đã nhận được nhiều sự chú ý từ một số báo và tạp chí, vì phần lời của ca khúc được người ta cho rằng là có liên quan đến mối quan hệ trước đây giữa cô với các thành viên của nhóm nhạc nữ Fifth Harmony. Sam Warner đến từ trang web Digital Spy đã cho rằng bài hát này có thể là một bài hát chỉ trích ngầm đến các thành viên của Fifth Harmony. Sau khi phân tích lời bài hát kĩ càng, Alex Petridis từ báo The Guardian đã dự đoán rằng phần lời này phản ánh đến chuyện "phải trải qua những đêm dài cô độc khi nữ ca sĩ đang đi lưu diễn". Cabello đã lên tiếng phủ nhận dự đoán này trong một cuộc phỏng vấn thông qua chương trình Access, khẳng định rằng lời bài hát không hề đề cập đến một người cụ thể mà chỉ đề cập đến những gì mà cô đã trải qua.

Ca khúc đã nhận được sự phản hồi tích cực từ các nhà phê bình. Elias Leight từ tạp chí Rolling Stone đã gọi ca khúc là một nhạc phẩm "thanh đạm" nhất của cô so với các nhạc phẩm trước đây của cô. Còn về đội ngũ nhà phê bình của tạp chí Variety, họ đã so sánh "Real Friends" với ca khúc "Love Yourself" (2015) của nam ca sĩ Justin Bieber và cho rằng hai bài hát có nhiều điểm tương đồng. Họ còn miêu tả bài hát là một "bản ballad nhẹ nhàng, được sắp xếp khá thưa thớt". Jamieson Cox từ trang web Pitchfork thì đã gọi "Real Friends" và một bản ballad nhạc acoustic khác, mang tên "All These Years", là "cực kì ấn tượng" trong bài đánh giá về album Camila. Sam Lansky từ tạp chí Time đã gọi ca khúc và một ca khúc "chân thành" khác, "Consequences", là những ca khúc "đẹp đẽ" góp phần giới thiệu giọng hát của Cabello rộng rãi đến với người nghe.

Diễn biến xếp hạng
"Real Friends" đã góp mặt trên các bảng xếp hạng tại một số quốc gia, dựa trên doanh số tiêu thụ kĩ thuật số và số lượt stream. Bài hát ra mắt trong top 100 tại Canada, Hà Lan, Scotland, Slovakia và Úc; và vươn lên top 40 tại Bồ Đào Nha, Đan Mạch, Ireland và Bỉ. Bài hát không lọt vào bảng xếp hạng Billboard Hot 100 tại Mỹ, nhưng bù lại nó ra mắt tại vị trí thứ sáu trên bảng xếp hạng Bubbling Under Hot 100, một bảng xếp hạng âm nhạc liệt kê những đĩa đơn đứng đầu nhưng không lọt vào Hot 100.

Danh sách ca khúc
Tải kỹ thuật số – bản gốc
 "Real Friends" – 3:36

Đội ngũ thực hiện
Đội ngũ thực hiện được ghi chú trên bìa album Camila.

Phát hành
 Sony/ATV Songs LLC (BMI) O/b/O Sony ATV Music Publishing (UK) LTD/Maidmetal Limited (PRS) // Milamoon Songs (BMI) // EMI April Music, Inc. (ASCAP)/ O/b/O EMI Music Publishing (PRS) Nyankingmusic (ASCAP) // EMI April Music, Inc./Nyankingmusic/WMMW Publishing (ASCAP) // Warner-Temerlane Publishing Corp. (BMI) O/b/O và Songs from the Dongs (BMI)

Thu âm
 Thu âm tại phòng thu Electric Feel Recording Studios, Tây Hollywood, California
 Phối âm tại phòng thu Mixstar Studios, Virginia Beach, Virginia
 Hoàn chỉnh âm thanh tại phòng thu Mastering Place, Thành phố New York, New York

Thành phần thực hiện

 Camila Cabello – viết lời, hát chính
 Frank Dukes – sản xuất, chơi guitar
 William Walsh – viết lời
 Vinylz – đồng sản xuất
 Louis Bell – viết lời, thu âm giọng hát, kỹ sư âm thanh
 Brian Lee – viết lời, chơi guitar
 Morning Estrada – đồng thu âm giọng hát
 Serbian Ghenea – phối khí
 John Hanes – trợ lí phối khí
 Kevin Peterson – xử lí hậu kì
 Ben Foran – chơi guitar

Xếp hạng

Chứng nhận

Lịch sử phát hành

Phiên bản remix với Swae Lee

Phiên bản remix của ca khúc với sự góp giọng của Swae Lee, nam nhạc sĩ và thành viên của bộ đôi song tấu hip hop người Mỹ Rae Sremmurd, được phát hành vào ngày 16 tháng 8 năm 2018.

Bối cảnh phát hành
Trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí Rolling Stone, khi được hỏi về các lần góp giọng trong các bài hát của những nghệ sĩ khác và liệu anh có lần góp giọng nào khiến anh cảm thấy yêu thích nhất hay không, Swae Lee chia sẻ:

Diễn biến trên bảng xếp hạng
Đĩa đơn từng vươn lên vị trí thứ 37 trên bảng xếp hạng Single Top 40 của Hungary, vị trí thứ 99 tại Ireland và vị trí thứ 12 tại New Zealand.

Danh sách ca khúc
Tải kĩ thuật số – bản remix
 "Real Friends (hợp tác với Swae Lee) – 3:19

Xếp hạng

Lịch sử phát hành

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ballad thập niên 2010
Đĩa đơn năm 2018
Bài hát năm 2017
Bài hát của Camila Cabello
Bài hát viết bởi Camila Cabello
Pop ballad
Bài hát về tình bạn


title: Turanogonia atra

text:
Turanogonia atra là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Turanogonia


title: Pilipectus taiwanus

text:
Pilipectus taiwanus là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Pilipectus
Động vật được mô tả năm 1915


title: Trichestra arbuticolens

text:
Trichestra arbuticolens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Trichestra


title: Goo Dae-young

text:
Goo Dae-young  (; sinh ngày 9 tháng 5 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá Hàn Quốc thi đấu ở vị trí hậu vệ cho Asan Mugunghwa ở K League 2.

Sự nghiệp
Goo gia nhập đội bóng ở K League Challenge FC Anyang trước khi mùa giải 2014 khởi tranh.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1992
Nhân vật còn sống
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Hàn Quốc
Cầu thủ bóng đá FC Anyang
Cầu thủ bóng đá Asan Mugunghwa FC
Cầu thủ bóng đá K League 2


title: Norman Cardew

text:
Norman Cardew (sinh ngày 7 tháng 11 năm 1938) là một cựu cầu thủ bóng đá người Anh có 6 lần ra sân ở Football League cho Darlington. Là một tiền đạo tầm xa nghiệp dư, ông thi đấu cho câu lạc bộ quê nhà South Shields ở Darlington.

Tham khảo

Sinh năm 1938
Nhân vật còn sống
Vận động viên South Shields
Cầu thủ bóng đá Anh
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá South Shields F.C. (1936)
Cầu thủ bóng đá Darlington F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League


title: Quả cầu lửa màu xanh lá cây

text:
Quả cầu lửa màu xanh lá cây (tiếng Anh: Green fireballs) là một loại vật thể bay không xác định (UFO) được báo cáo từ đầu thập niên 1950. Những lần nhìn thấy ban đầu chủ yếu xảy ra ở miền Tây Nam Hoa Kỳ, đặc biệt là ở New Mexico. Dù một số nhà UFO học và các tổ chức nghiên cứu UFO coi những quả cầu lửa màu xanh lá cây là có nguồn gốc nhân tạo ngoài Trái Đất, nhưng những giải thích chính thống, phi khoa học đều được đưa ra, bao gồm cả những quả cầu lửa tự nhiên.

Báo cáo và phản ứng

Những quan sát ban đầu về các quả cầu lửa màu xanh lá cây có niên đại vào cuối năm 1948 tại New Mexico, và bao gồm các báo cáo từ hai đội máy bay, một dân sự và quân sự khác, vào đêm ngày 5 tháng 12 năm 1948. Nhóm phi hành đoàn này đều mô tả những quả cầu lửa quan sát được là một "quả cầu lửa màu xanh lá cây" sáng chói và "như một thiên thạch xanh lá cây khổng lồ". Vào ngày 8 tháng 12, một cuộc quan sát trên không về một quả cầu lửa màu xanh lá cây do hai phi công trình báo. Trong một lá thư gửi cho Không quân Mỹ đề ngày 20 tháng 12, Lincoln LaPaz, một nhà thiên văn học từ Đại học New Mexico, đã viết (theo báo cáo của nhà UFO học Kevin Randle) rằng các vật thể quan sát được không phải thuộc loại điển hình của thiên thạch. Ngày 13 tháng 1 năm 1949, Giám đốc Tình báo Quân đội của Bộ Tư lệnh Quân đoàn số 4 ở Texas đã viết rằng những quả cầu lửa màu xanh lá cây "[có thể] là kết quả của các thí nghiệm chiến tranh phóng xạ của một thế lực nước ngoài" và chúng "có tầm quan trọng lớn như vậy, đặc biệt là khi chúng đang xảy ra ở khu vực lân cận cơ sở nhạy cảm, mà một hội đồng khoa học [nên]...nghiên cứu tình hình.."

Một hội nghị tháng 2 năm 1949 tại Los Alamos với sự tham dự của các thành viên Dự án Sign, các nhà khoa học bao gồm Joseph Kaplan và Edward Teller, và các nhân viên quân sự đã không thể xác định được nguồn gốc của những quả cầu lửa màu xanh lá cây vừa chứng kiến; những hội nghị bí mật tại Los Alamos và các nơi khác, sau đó vào năm 1949 và xử lý quả cầu lửa màu xanh lá cây, cũng được Edward Rupelt và các nhà nghiên cứu UFO bao gồm cả Jerome Clark nhóm họp. Tháng 12 năm 1949, Dự án Twinkle, một mạng lưới các đơn vị quan sát và chụp ảnh quả cầu lửa màu xanh lá cây, được thành lập nhưng chưa bao giờ được thực hiện đầy đủ. Nó bị dừng lại hai năm sau đó, với kết luận chính thức rằng các hiện tượng có thể có nguồn gốc tự nhiên.

Nhà vật lý thiên văn lý thuyết và là người hoài nghi về UFO Donald Menzel tuyên bố là vào tháng 5 năm 1949 đã quan sát thấy một quả cầu lửa màu xanh lá cây ở gần Alamogordo, mà sau này ông coi là một thiên thạch bình thường. Quả cầu lửa màu xanh lá cây gần đây đã được quan sát thấy nhiều hơn ở Nhật Bản và Úc.

Giải thích
Nhiều nhà UFO học đều coi những quả cầu lửa màu xanh lá cây có nguồn gốc nhân tạo ngoài Trái Đất. Cùng với thiên thạch/cầu lửa, các giải thích phi khoa học khác bao gồm di chứng của các vụ thử vũ khí nguyên tử, bao gồm các đám mây bụi phóng xạ hạt nhân, vật chất mặt trăng bắn ra từ các tác động của thiên thạch lên bề mặt Mặt Trăng , và máy bay liên quan đến các dự án quân sự bí mật.

Xem thêm
Thuyết âm mưu UFO
Danh sách tiêu biểu về những hiện tượng UFO

Chú thích

Tham khảo
 Brad Steiger, Project Blue Book, Ballantine Books, 1976
 Edward J. Ruppelt, The Report on Unidentified Flying Objects, 1956, Chapt. 4
 Jerome Clark, The UFO Book: Encyclopedia of the Extraterrestrial, Visible Ink Press, 1998.

Liên kết ngoài
 Project Twinkle final report
 Skeptical witness of a green fireball
 Links to other green fireball documents
 Another article on green fireballs and Project Twinkle
 Transcript of 1949 Los Alamos conference on green fireballs

UFO
Nghiên cứu về UFO
Hiện tượng liên quan đến UFO


title: Hazel Campbell (nhà văn người Jamaica)

text:
Hazel Campbell (1940 – 12 tháng 12 năm 2018)  là một nhà văn người Jamaica, đáng chú ý là truyện ngắn và sách thiếu nhi, cũng là một giáo viên, biên tập viên và nhân viên quan hệ công chúng.

Tiểu sử
Hazel Dorothy Campbell sinh ra ở Jamaica, nơi bà học trường trung học Merl Grove ở Kingston. Sau đó, bà đã có được bằng cử nhân tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha tại Đại học West Indies, Mona, sau đó là Văn bằng về Nghiên cứu Quản lý và Truyền thông đại chúng. Bà làm giáo viên, làm nhân viên quan hệ công chúng, biên tập viên, có nhà văn và nhà sản xuất video cho Dịch vụ thông tin Jamaica, Bộ Ngoại giao và Trung tâm đào tạo và sản xuất sáng tạo. Từ năm 1987, bà làm nghề tư vấn truyền thông.

Cuốn sách xuất bản đầu tiên của bà, vào năm 1978, là The Rag Doll & Other Stories, và bà tiếp tục trở thành một trong những nhà văn sung mãn nhất được sản xuất bởi Jamaica. bà đặc biệt được chú ý vì những cuốn sách dành cho trẻ em của mình và Jamaica Gleaner lưu ý: "Campbell có hiểu biết sâu sắc về trẻ em và thể hiện năng khiếu trong việc chế tạo tài liệu thu hút sự chú ý của chúng trong văn học."  Truyện ngắn của bà xuất hiện trong các ấn phẩm bao gồm Truyện Tây Ấn (chủ biên. John Wickham, 1981), Caribanthology I (chủ biên. Bruce St. John, 1981), Tập trung 1983; và Đối mặt với biển (chủ biên. Anne Walmsley, 1986).

Thư mục đã chọn

 Búp bê Rag & những câu chuyện khác (Savacou, 1978)
 Lưỡi của phụ nữ (Savacou, 1985)
 Singerman (truyện ngắn; Cây Peepal, 1991)
 Tilly Bummie và những câu chuyện khác (1993)
 Jamaica On My Mind: Những câu chuyện mới và được sưu tầm, giới thiệu bởi Jacqueline Bishop (Peepal Tree Press, 2019)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 "Hazel D. Campbell 1940 – 2018, RIP", Wha'ppen?, Peepal Tree Press, ngày 13 tháng 12 năm 2018.
 "Cây Peepal xuất tinh gần đây Nhà văn người Jamaica đã chết Hazel Campbell", Wadadli Pen, ngày 1 tháng 1 năm 2019.

Nữ nhà văn thế kỷ 20
Mất năm 2018
Sinh năm 1940


title: Cirrhochrista etiennei

text:
Cirrhochrista etiennei là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cirrhochrista


title: Công giáo tại Pháp

text:
Giáo hội Công giáo ở Pháp là một phần của Giáo hội Công giáo toàn cầu trong sự hiệp thông với Giáo hoàng tại Rome. Đây là giáo hội Công giáo đầu tiên hiệp thông và liên tục với giáo hoàng Rôma từ thế kỷ thứ 2, nên đôi khi nó được mệnh danh là "trưởng nữ của Giáo hội".

Những ghi chép đầu tiên về các Kitô hữu ở Pháp có từ thế kỷ thứ 2 khi Irenaeus viết chi tiết về cái chết của vị giám mục chín mươi tuổi Saint Pothinus của Lugdunum (Lyon) và các vị tử đạo khác của cuộc đàn áp 177 AD ở Lyon. Năm 496 Remigius rửa tội cho vua Clovis I, vị vua đã chuyển đổi từ ngoại giáo sang Công giáo. Năm 800, Giáo hoàng Leo III lên ngôi Hoàng đế Charlemagne của Đế chế La Mã thần thánh, hình thành nền tảng chính trị và tôn giáo của Công giáo ở châu Âu và thành lập một cách nghiêm túc liên kết mang tính lịch sử lâu dài của chính phủ Pháp với Giáo hội Công giáo. Để phản ứng lại, Cách mạng Pháp (1789-1790) thực hiện sự đàn áp nặng nề đối với Giáo hội Công giáo. Từ đầu thế kỷ 20, Laïcité, tính trung lập tuyệt đối của nhà nước đối với đến học thuyết tôn giáo, đã trở thành chính sách chính thức của Cộng hòa Pháp.

Tham khảo

Văn hóa Pháp
Giáo hội Công giáo Rôma tại Pháp
Giáo hội Công giáo Rôma theo quốc gia
Chính trị Pháp


title: Tổng hội Địa chất Việt Nam

text:
Tổng hội Địa chất Việt Nam là tổ chức xã hội - nghề nghiệp của những tổ chức chuyên ngành và người làm việc trong các lĩnh vực liên quan đến địa chất tại Việt Nam .

Tổng hội có tên giao dịch tiếng Anh là Vietnam Union of Geological Sciences, viết tắt là VUGS. Tổng hội địa chất Việt Nam có 15 Hội chuyên ngành.

Điều lệ hiện hành của Tổng hội được Bộ Nội vụ phê duyệt tại Quyết định Số 83/2003/QĐ-BNV ngày 17 tháng 12 năm 2003 .

Trụ sở Tổng hội đặt tại địa chỉ số 6 phố Phạm Ngũ Lão, phường Phan Chu Trinh, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội, trong khuôn viên của Tổng cục Địa chất và Khoáng sản .

Hoạt động
Tổng hội Địa chất Việt Nam hiện tổ chức Đại hội cho nhiệm kỳ 5 năm. Đại hội lần thứ VII cho nhiệm kỳ 2013-2018 đã bầu BCH và thông qua các báo cáo, nghị quyết về công tác của Tổng hội nhiệm kỳ tới .

Trong năm 2016 Tổng hội Địa chất Việt Nam đã có nhiều biến đổi khởi sắc. Nhiều thành viên đã tham gia vào nhiều đề tài cấp thiết . Một số chủ đề là:
 Phản biện siêu dự án giao thông thủy xuyên Á trên Sông Hồng của Công ty TNHH Xuân Thiện, Ninh Bình.
 Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng gây tổn thương một số ngành kinh tế các đảo Việt Nam.

Các Hội thành viên
Các thành viên của Tổng hội gồm có
 Các Hội thành viên chuyên ngành, nêu trong bảng, thành lập theo Quyết định phê duyệt của Bộ Nội vụ số 18/2005/QĐ-BNV ngày 20 tháng 1 năm 2005
 Các Hội Địa chất tại một số tỉnh, thành
 Các Hội địa phương trực thuộc: Hội Địa chất Tây Bắc, Hội Địa chất Đông Bắc, Hội Địa chất Như Quỳnh, Hội Khoáng sản, Hội Công nghệ Đá màu thiên nhiên, Hội Đá Ốp lát và trang trí, và Câu lạc bộ Búa vàng Địa chất.
 Các đơn vị khoa học - công nghệ: Tổng hội Địa chất Việt Nam đã thành lập 33 đơn vị khoa học - công nghệ được Bộ Khoa học và Công nghệ cấp giấy phép hoạt động, trong đó có 3 Viện nghiên cứu, 15 Liên hiệp khoa học sản xuất và 15 Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật tiên tiến của ngành Địa chất và Môi trường.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website chính thức của VUGS
 Website của DGMV, Tổng cục Địa chất và Khoáng sản
 Website của GGN (Global Geoparks Network) Mạng lưới Công viên Địa chất Toàn cầu
 Website của IUGS, (International Union of Geological Sciences) Liên đoàn Quốc tế các ngành Khoa học Địa chất
 Các tạp chí Khoa học Trái Đất

Địa chất
Tổ chức địa chất học


title: Chionaema pauliani

text:
Chionaema pauliani là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chionaema


title: Vòng bảng UEFA Europa League 2022–23

text:
Vòng bảng UEFA Europa League 2022–23 bắt đầu vào ngày 8 tháng 9 năm 2022 và kết thúc vào ngày 3 tháng 11 năm 2022. Có tổng cộng 32 đội cạnh tranh ở vòng bảng để xác định 16 trong số 24 suất vào vòng đấu loại trực tiếp của UEFA Europa League 2022–23.

Bodø/Glimt, Nantes, Union Berlin và Union Saint-Gilloise có lần đầu tiên xuất hiện ở vòng bảng Europa League. Union Saint-Gilloise có lần đầu tiên xuất hiện ở vòng bảng một giải đấu UEFA.

Bốc thăm
Lễ bốc thăm cho vòng bảng được tổ chức vào ngày 26 tháng 8 năm 2022 ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ. 32 đội được bốc thăm vào tám bảng gồm 4 đội. Đối với lễ bốc thăm, các đội được xếp hạt giống vào bốn nhóm, mỗi nhóm gồm 8 đội, dựa trên hệ số câu lạc bộ UEFA năm 2022. Các đội từ cùng hiệp hội không thể được bốc thăm vào cùng bảng. Trước lễ bốc thăm, UEFA đã thành lập các cặp gồm các đội từ cùng hiệp hội, bao gồm các đội thi đấu ở vòng bảng Europa Conference League (một cặp cho các hiệp hội với 2 hoặc 3 đội, hai cặp cho các hiệp hội với 4 hoặc 5 đội) dựa trên lượng khán giả xem truyền hình, trong đó một đội được bốc thăm vào các Bảng A–D và đội còn lại được bốc thăm vào các Bảng E–H, do đó hai đội thi đấu vào các khung giờ khác nhau. Các cặp sau được UEFA công bố sau khi các đội vòng bảng được xác nhận (đội thứ hai trong cặp được đánh dấu UECL thi đấu ở vòng bảng Europa Conference League):

 A  Roma và Lazio
 B  Manchester United và Arsenal
 C  Red Star Belgrade và Partizan (UECL)
 D  Dynamo Kyiv và Dnipro-1 (UECL)
 E  Feyenoord và PSV Eindhoven
 F  Rennes và Monaco
 G  Real Sociedad và Real Betis
 H  Malmö FF và Djurgårdens IF (UECL)
 I  Midtjylland và Silkeborg (UECL)
 J  Bodø/Glimt và Molde (UECL)
 K  Union Berlin và SC Freiburg
 L  Fenerbahçe và Trabzonspor
 M  Nantes và Nice (UECL)
 N  Sturm Graz và Austria Wien (UECL)
 O  AEK Larnaca và Omonia
 P  Zürich và Basel (UECL)

Các đội bóng
Dưới đây là các đội tham dự (với hệ số câu lạc bộ UEFA năm 2022), được xếp theo nhóm hạt giống của họ. Họ bao gồm:

 12 đội tham dự vào vòng này
 10 đội thắng của vòng play-off
 6 đội thua của vòng play-off (4 đội từ Nhóm các đội vô địch, 2 đội từ Nhóm các đội không vô địch)
 4 đội thua thuộc Nhóm các đội không vô địch của vòng loại thứ ba

Ghi chú

Các bảng
Lịch thi đấu được công bố vào ngày 27 tháng 8 năm 2022, một ngày sau lễ bốc thăm. Các trận đấu được diễn ra vào ngày 8 tháng 9, 15 tháng 9, 6 tháng 10, 13 tháng 10, 27 tháng 10 và 3 tháng 11 năm 2022. Thời gian bắt đầu trận đấu là 18:45 và 21:00 CET/CEST.

Thời gian là CET/CEST, do UEFA liệt kê (giờ địa phương nếu khác nhau thì được hiển thị trong ngoặc đơn).

Bảng A

Bảng B

Bảng C

Bảng D

Bảng E

Bảng F

Bảng G

Bảng H

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Anabas

text:
Anabas là một chi cá rô đồng bản địa của vùng Nam và vùng Đông Nam ở châu Á. Trong tự nhiên các loài trong chi cá Anabas có thể dài đến 30 cm, chúng có thể sống được trong môi trường nước lợ và nước ngọt. Các loài này được tìm thấy trong các vùng Đông Nam Á, kể cả ở Ấn Độ, Sri Lanka, Bangladesh, Miến Điện, Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam và Philippines.

Các loài
Có hai loài được ghi nhận trong chi Anabas:
 Anabas cobojius (F. Hamilton, 1822) (Cá rô sông Hằng)
 Anabas testudineus (Bloch, 1792) (Cá rô đồng)

Tham khảo


title: Argyractis ticonalis

text:
Argyractis ticonalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Argyractis


title: Gia đình Flynn Fletcher

text:
Gia đình Flynn-Fletcher là sự hợp nhất hai gia đình của bố Lawrence Fletcher và mẹ Linda Flynn khi họ kết hôn.

Lịch sử
Gia đình Fletcher có nguồn gốc tại Anh Quốc, một thành viên, Reginald Fletcher trở nên nổi tiếng nhờ là "Người Bán Cá Bay".

Gia đình Flynn định cư tại Mĩ, thế hệ lớn tuổi nhất hiện tại là Clyde Flynn, ông là bố của mẹ Linda Flynn,sống đơn sơ cùng vợ mình,bà Betty Jo Flynn ở một ngôi nhà gỗ trong rừng. Linda từng nổi tiếng trong ngành âm nhạc với cái tên Lindana

Các thành viên

Gia đình Fletcher
 Ferbgor, ông tổ
 Ông Fletcher và Bà Fletcher, cha mẹ của Reginald
 Reginald Fletcher, ông nội
 Winifred Fletcher, bà nội
 Lawrence Fletcher
 Ferb Fletcher
 Chú Angus
 Cô Maura

Gia đình Flynn
 Phineastein, tổ phụ
 Constance, tổ mẫu
 Clyde Flynn, ông ngoại
 Betty Jo Flynn, bà ngoại
 Linda Flynn
 Tiana Flynn
 Candace Flynn
 Phineas Flynn

Vật nuôi
 Quái vật Thú mỏ vịt (đã đi khỏi hoặc mất tích hoặc không còn nữa)
 Perry Thú mỏ vịt (hiện tại)
 Goldie (đã rời đi)
 Steve (không thấy xuất hiện từ tập "The Lizard Whisperer")
 Bucky (đã chết)

Quan hệ khác
 Lorraine, em gái sinh đôi của bà Betty Jo
 Bob Webber, chồng của dì Tiana

Cây gia phả

Tham khảo

Gia đình
A đến Z


title: Sebastian Polter

text:
Sebastian Polter (sinh ngày 1 tháng 4 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Đức thi đấu ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Schalke 04 tại Bundesliga.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Profile trên FC Schalke 04 website

Sinh năm 1991
Nhân vật còn sống
Người Wilhelmshaven
Cầu thủ bóng đá người Niedersachsen
Cầu thủ bóng đá nam Đức
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Đức
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Đức
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ bóng đá 2. Bundesliga
Cầu thủ bóng đá English Football League
Cầu thủ bóng đá Eredivisie
Cầu thủ bóng đá SV Wilhelmshaven
Cầu thủ bóng đá Werder Bremen
Cầu thủ bóng đá Eintracht Braunschweig
Cầu thủ bóng đá VfL Wolfsburg II
Cầu thủ bóng đá VfL Wolfsburg
Cầu thủ bóng đá 1. FC Nürnberg
Cầu thủ bóng đá 1. FSV Mainz 05
Cầu thủ bóng đá 1. FC Union Berlin
Cầu thủ bóng đá Queens Park Rangers F.C.
Cầu thủ bóng đá Fortuna Sittard
Cầu thủ bóng đá VfL Bochum
Cầu thủ bóng đá FC Schalke 04
Cầu thủ bóng đá nam Đức ở nước ngoài
Vận động viên Đức ở Anh
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Vận động viên Đức ở Hà Lan
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Hà Lan


title: Emilio Portes Gil

text:
Emilio Cándido Portes Gil (, 3 tháng 10 năm 1890 - 10 tháng 12 năm 1978) là Tổng thống Mexico từ năm 1928 đến năm 1930. Ông phục vụ sau vụ ám sát tổng thống được bầu General Álvaro Obregón, Năm 1924. Kể từ khi Hiến pháp Mexico năm 1917 đã cấm tái cử một vị tổng thống phục vụ, vị tổng thống ra đi Plutarco Elías Calles không thể chính thức trở thành tổng thống. Portes Gil trở thành tổng thống, nhưng Calles, "Jefe Máximo", giữ lại quyền lực chính trị hiệu quả trong thời gian được gọi là Maximato.

Tiểu sử
Portes Gil sinh ra ở Ciudad Victoria, thủ đô của bang Tamaulipas ở đông bắc Mexico. Mặc dù ông nội của ông đã từng là một chính trị gia nổi bật ở Tamaulipas, cha của Portes Gil đã chết khi Emilio còn trẻ và ông và mẹ đẻ của ông sống trong những hoàn cảnh kín. Portes Gil nhận được chứng chỉ là giáo viên của trường, với sự trợ giúp của bang. Ông đã tìm cách học luật .

Ông đã học trường luật trong cuộc Cách mạng Mexico và cuối năm 1914, ông liên minh với "Thủ lĩnh đầu tiên" Venustiano Carranza, người đứng đầu phe Lập hiến, người sẽ đảm nhiệm chức vụ tổng thống của nước này vào tháng 5 năm sau. Khi tốt nghiệp trường luật năm 1915, ông đã bắt đầu sự nghiệp của mình trong bộ máy hành chính với một bài đăng trong Phòng Tư pháp Quân sự của phe Lập hiến.

Đối với Portes Gil, ông trở thành một phần của các tướng Sonoran thuộc Quân đội Lập hiến, đặc biệt là Álvaro Obregón, người đã đánh bại các lực lượng Pancho Villa và loại bỏ chúng như một yếu tố chính trị hay quân sự ở Mexico sau năm 1915, và Plutarco Elías Calles [4]. Portes Gil đã chứng tỏ những kỹ năng với tư cách là một luật sư và quản trị viên, điều đó đã đưa anh ta vào chức vụ tổng thống Mexico khi Obregón bị ám sát vào năm 1928.

Trong những năm tiếp theo, ông tiếp tục phục vụ chính phủ trong cả hai năng lực pháp lý - tòa án tối cao của tòa án bang ở Sonora; Cố vấn pháp lý cho Bộ Chiến tranh - và trong văn phòng tự chọn: ông được bầu vào Quốc hội năm 1917, 1921 và 1923, và ông từng làm thống đốc Tamaulipas bản xứ của mình hai lần (1920 và 1925).

Tham khảo

Tổng thống México


title: Danh sách cầu thủ tham dự Cúp bóng đá nữ châu Á 2014

text:
Đội hình chính thức của mỗi đội tuyển phải gồm 23 cầu thủ. Phải có đội hình sơ bộ từ 18-50 cầu thủ trước đó.

Bảng A

Úc
Đội hình được công bố vào ngày 6 tháng 5.

Huấn luyện viên: Alen Stajcic

Nhật Bản
Đội hình được công bố vào ngày 2 tháng 5.

Huấn luyện viên: Norio Sasaki

Jordan
Huấn luyện viên:  Okiyama Masahiko

Việt Nam
Huấn luyện viên:  Trần Vân Phát

Bảng B

Trung Quốc
Huấn luyện viên: Hao Wei

Myanmar
Huấn luyện viên: Myat Myat Oo

Hàn Quốc
Đội hình được công bố vào ngày 15 tháng 4.

Huấn luyện viên: Yoon Duk-yeo

Thái Lan
Huấn luyện viên: Nuengruethai Sathongwien

Tham khảo

đội hình


title: Eilema dorsalis

text:
Eilema dorsalis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eilema


title: Thường phi

text:
Thường phi Hách Xá Lý thị (chữ Hán: 常妃赫舍里氏; 31 tháng 12 năm 1808 - 7 tháng 10 năm 1860), là một phi tần của Thanh Tuyên Tông Đạo Quang Hoàng đế.

Tiểu sử
Hách Xá Lý thị sinh ngày 15 tháng 11 (âm lịch) năm Gia Khánh thứ 13, xuất thân Mãn Châu Tương Lam kỳ. Cha bà là Dung Hải (容海), nguyên nhậm Bố chính sứ, cưới 2 chính thê; một là con gái thứ hai của Quốc Tử giám Tư nghiệp Ba Đống (巴栋) của Hồng Cáp Lạt Đặc thị, sau cưới con gái thứ năm của Đạo viên Kỳ Minh (奇明) thuộc Y Nhĩ Căn Giác La thị. Bà có hai người chị, một gả cho Mãn Châu Tương Lam kỳ Viên ngoại lang Niên Trường A (年长阿), người kia gả cho Mông Cổ Chính Bạch kỳ Tổng binh, Nội vụ phủ Đại thần Lân Tường (麟翔).

Căn cứ tư liệu trước mắt có được, Hách Xá Lý thị nhập cung vào đợt tuyển tú đầu tiên triều Đạo Quang, là năm Đạo Quang thứ 2 (1822), và được sơ phong Thường Quý nhân (常貴人). Phong hiệu "Thường", có Mãn văn là 「Entehenge」, ý là "Vĩnh cửu".

Năm Đạo Quang thứ 30 (1850), Hàm Phong Đế đăng cơ, tấn tôn làm Hoàng khảo Thường tần (皇考常嬪). Năm Hàm Phong nguyên niên (1851), ngày 15 tháng 3 (âm lịch), hành lễ tấn tôn. Sách văn viết:

Sau khi cuộc Chiến tranh Nha phiến lần thứ nhất kết thúc, Liên quân Anh Pháp tiếp tục tấn công Bắc Kinh. Hàm Phong cùng với các hậu phi, Hoàng tử và các vương công đại thần lúc này đã dời Tử Cấm Thành tới sơn trang Thừa Đức tị nạn. Năm 1860, chúng cho đốt phá vườn Viên Minh, là “Vạn viên chi viên” của Trung Quốc bấy giờ.

Năm Hàm Phong thứ 10 (1860), ngày 23 tháng 8 (âm lịch), Thường tần vì kinh hãi mà đột tử, hưởng thọ 53 tuổi. Hàm Phong Đế cho táng tạm an ở Điền thôn. Năm thứ 11 (1861), ngày 26 tháng 2 (âm lịch), phụng di đến Tây điện ở Mộ Đông lăng (慕東陵) ở Thanh Tây lăng. Cùng năm đó, Đồng Trị Đế nối ngôi, lấy lý do bà là một trong những người hầu phụng Đạo Quang Đế lâu nhất, nên ngày 22 tháng 10 ra chỉ truy tôn cho bà làm Hoàng tổ Thường phi (皇祖常妃).

Năm Đồng Trị thứ 2 (1863), ngày 2 tháng 9 (âm lịch), đem táng vào địa cung của Mộ Đông lăng.

Nghi vấn
Có một vấn đề từng tồn tại trong nghiên cứu hồ sơ cung đình thời Thanh, chính là liên hệ giữa Trân tần Hách Xá Lý thị cùng Thường phi Hách Xá Lý thị, vì có thể rằng hai người vốn là một người. Điều này được học giả nghiên cứu thời Thanh tên Từ Quảng Nguyên (徐广源) duy trì nhận định, ngoài cùng họ Hách Xá Lý thị, ông còn lấy ngày sinh của cả hai, tức cùng là "Ngày 15 tháng 11, giờ Tỵ" làm chứng cứ nhận định.

Theo sử thư thời trước ghi lại, Trân tần Hách Xá Lý thị, vào cung sơ phong Quý nhân, Đạo Quang năm thứ 5 tấn phong Trân tần, cùng năm tấn Trân phi, sang năm thứ 6 lại giáng vị Trân tần. Từ đó ký lục hoàn toàn không có, cũng không ghi lại việc nhập vào Hoàng lăng. Thường phi Hách Xá Lý thị, vào cung sơ phong Quý nhân, toàn bộ sự kiện thời Đạo Quang không hề được ghi lại, đến thời Hàm Phong rồi Đồng Trị mới ghi chép việc tôn phong và truy tặng.

Đối với "Trân tần" cùng "Thường phi", các học giả trước đây đều cho rằng cả hai là hai người khác nhau. Mặt khác, các học giả lại tranh luận vì điều gì mà Trân tần lại không được táng vào Hoàng lăng. Bọn họ cho rằng, từ năm Đạo Quang thứ 9, Trân tần đã không có ký lục, chắc hẳn đã qua đời. Mà dựa theo chế độ triều Thanh, sau khi chết không được tiến vào Hoàng lăng, tức là phạm đại tội. Có hai loại nguyên nhân: ly dị, như Phế hậu Tĩnh phi; thứ nữa là đột tử, như Trân phi của Thanh Đức Tông, bà ban đầu chỉ táng tạm ở Ân Tế trang, sau đó do ảnh hưởng của Cẩn phi mới được cải táng vào Sùng lăng.

Gần đây, học giả Từ Quảng Nguyên cùng Thiện Phổ (善浦) đã tiến hành nghiên cứu các bản chép tạp đương, xác định gia thế của Trân tần rằng "Mãn Châu Tương Lam kỳ, con gái Bố chính sứ Dung Hải, mẹ là Y Nhĩ Căn Giác La thị", hơn nữa còn tìm thấy ngày sinh cùng giờ sinh của Trân tần và Thường phi đều cùng với nhau không sai biệt. Tuy vậy, bản tạp đương là dựa vào bản gốc chép lại, nên phát sinh vấn đề, một sao ra rằng năm sinh của Trân tần và Thường phi là cùng năm Đạo Quang thứ 11, còn một lại phiên ra Trân tần sinh năm Đạo Quang thứ 11, còn Thường phi sinh năm Đạo Quang thứ 13, niên đại bất đồng.

Gần đây, có một công bố về một tài liệu tên Thuận Thiên hương Thí xỉ lục (顺天乡试齿录), ghi chép lại cuộc Thi hương thời đầu năm Đồng Trị, có ghi lại một thí sĩ tên Hách Xá Lý Thị Bỉnh Ngọc (赫舍里氏炳玉), là cháu của "Thọ Khang cung Thường tần", đây hẳn là cháu trai của Thường phi. Điều đáng nói là, tổ phụ của Bỉnh Ngọc tên Dung Hải, là Mãn Châu Tương Lam kỳ Bố chính sứ, có kế thê Y Nhĩ Căn Giác La thị, đây là thông tin mà tạp đương ghi về gia thế của Trân tần. Đến đây, từng có suy luận rằng Trân tần cùng Thường phi là chị em ruột trong cùng một gia tộc. Tuy vậy, tài liệu ghi rất rõ Dung Hải chỉ có ba con gái, 2 người kia đều không nhập cung, duy chỉ có vị út là "Thọ Khang cung Thường tần" mà thôi. Điều này tăng thêm căn cứ rằng, Trân tần và Thường phi là một người.

Xem thêm
 Liên quân Anh Pháp hoả thiêu Viên Minh viên
 Thanh Tuyên Tông
 Hậu cung nhà Thanh
 Trân tần

Tham khảo

 Thanh sử cảo, quyển 214, liệt truyện nhất Hậu phi

Sinh năm 1808
Mất năm 1860
Phi tần nhà Thanh
Người Mãn Châu Tương Lam kỳ


title: Ctenochira angustata

text:
Ctenochira angustata là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ctenochira


title: Xanthorhoe pudicata

text:
Xanthorhoe pudicata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Xanthorhoe


title: Ống khói

text:
Ống khói là cấu trúc dẫn đường được thiết kế để loại bỏ khí thải từ các thiết bị sinh nhiệt như lò sưởi, lò nung và máy nước nóng ra khỏi không gian sống. Tại Hoa Kỳ, chúng thường được gọi là "lỗ thông hơi" khi áp dụng cho nồi hơi và "ống lót" khi liên quan đến lò nung hiện đại và máy nước nóng. Để đảm bảo sự di chuyển hiệu quả của khí thải, chúng thường sử dụng hiệu ứng ngăn xếp hoặc lực nổi, và có thể được hỗ trợ bởi quạt. Vì khí thải thường chứa các chất nguy hiểm, quá trình này yêu cầu sự tuần hoàn và thay thế không khí tốt. Các tiêu chuẩn và mã xây dựng đề ra yêu cầu về vật liệu và thiết kế của ống khói.

Các loại ống khói
Các loại ống khói bao gồm:

 Ống khói mở – Một thiết bị sử dụng ống khói mở rút không khí đốt từ môi trường xung quanh; khí thải nâng lên trong một xoáy trong ống khói mở. Ví dụ về thiết bị tuân thủ nguyên tắc này một cách thanh lịch là lò lửa Rumford thế kỷ 19.
 Ống khói đóng – Khi một ống dẫn không khí đốt trực tiếp vào thiết bị, không có sự di chuyển không khí giữa không gian chứa thiết bị và phòng. Điều này làm cho các thiết bị có ống khói đóng kín phòng trở nên an toàn bản chất, vì các sản phẩm đốt (POC) thông thường không thể thoát vào phòng. Hai loại ống khói đóng chính được sử dụng với các thiết bị đóng kín phòng:
 Ống khói cân bằng – Sử dụng luồng khí tự nhiên được tạo ra bởi khí thải nhiệt nóng, do đó ống khói thiết kế ngắn nhất có thể, thường đủ dài để đi qua tường ngoài gần nơi thiết bị được lắp đặt. Đầu nối ống khói cân bằng có cả lối thoát khí và lối lấy không khí ở gần nhau, do đó bất kỳ luồng gió hoặc áp suất gió nào đều tác động đều và hủy bỏ trong thiết bị. Như vậy, ngọn lửa bếp và thậm chí đèn báo cháy không bị ảnh hưởng.
 Ống khói có quạt – Ống khói có quạt sử dụng áp suất được tạo ra bởi một quạt để đẩy không khí từ bên ngoài vào thiết bị và đẩy sản phẩm đốt ra ngoài không khí. Như vậy, ống khói và ống dẫn không khí có thể dài hơn nhiều, có đường kính nhỏ hơn và bao gồm các thay đổi hướng. Hầu hết các ống dẫn là đồng tâm; ống dẫn không khí chứa ống khói nhỏ hơn bên trong. Như vậy, một lỗ rò từ ống khói trong chỉ sẽ làm rò khí thải vào thiết bị thay vì vào phòng. Tuy nhiên, có thể chạy dài hơn với hệ thống có hai ống, trong đó ống khói và ống dẫn không khí chạy riêng biệt. Thay vì sử dụng ống khói đóng kín, một số ống khói có quạt sử dụng ống khói mở, lấy không khí đốt từ phòng chứa thiết bị. Tương tự như tất cả các ống khói mở, việc cung cấp đủ lượng không khí thông qua thông gió để cung cấp không khí đốt cho các thiết bị như vậy là vô cùng quan trọng.
Ống khói giả – Trong khi có thể cần hai hoặc ba ống khói cho các nguồn nhiệt riêng biệt, một số "ống" khói "giả" có thể được thêm ở đỉnh ống khói cho mục đích thẩm mỹ.
 Ống khói trong khuôn – Một ống khói trong khuôn được sử dụng trong khuôn ép phun.

Xem thêm
Thông gió
Nhà bếp
Bếp

Chú thích

Ống khói


title: Arichanna nigricaria

text:
Arichanna nigricaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Arichanna


title: Eublepharis hardwickii

text:
Eublepharis hardwickii, thường được gọi là thằn lằn báo đốm Đông Ấn Độ hoặc thằn lằn Hardwicke, là một loài tắc kè loài đặc hữu của Ấn Độ và Bangladesh.

Tên cụ thể, hardwickii, để vinh danh nhà tự nhiên học người Anh Thomas Hardwicke.

Tham khảo

Eublepharis
Động vật bò sát Ấn Độ