title: The Beatles ở Hamburg

text:
John Lennon, Paul McCartney, George Harrison, Stuart Sutcliffe và Pete Best thường xuyên lưu diễn tại thành phố Hamburg, Tây Đức trong khoảng từ tháng 8 năm 1960 tới tháng 12 năm 1962. Giai đoạn khởi thủy của The Beatles này đã giúp họ tích lũy nhiều kinh nghiệm trình diễn, được công chúng biết tới nhiều hơn và trực tiếp mang họ tới với quản lý sau này của nhóm, Brian Epstein.

Quản lý của The Beatles khi đó, Allan Williams, đã đưa ban nhạc tới Hamburg khi nhóm nhạc khác mà ông quản lý, Derry and the Seniors, cũng đã rất thành công khi tới đây. Do chưa tuyển được một tay trống phù hợp, họ đã quyết định chọn Best chỉ vài ngày trước chuyến đi. Sau khi bị phát hiện đang chơi nhạc cho một hộp đêm ngoài hợp đồng, Harrison bị trục xuất do chưa đủ tuổi lao động, và sau đó McCartney và Best bị bắt vì tội đốt phá.

Cũng trong giai đoạn này, The Beatles cũng lần đầu gặp gỡ Astrid Kirchherr, người sau này đã tạo nên kiểu tóc thương hiệu của ban nhạc. Sau một vài chuyến lưu diễn, Sutcliffe rời nhóm để tập trung vào việc học hành. Anh qua đời chưa đầy một năm sau đó vào tháng 4 năm 1962 vì xuất huyết não.

Hamburg thập niên 1960
Hamburg từng là hải cảng lớn nhất của nước Đức Quốc Xã và là cảng lớn thứ 4 thế giới theo lượng hàng hóa. Tuy nhiên năm 1943, thành phố bị phá hủy hoàn toàn do bom đạn từ Chiến tranh Thế giới thứ hai. Đầu những năm 1960, Hamburg đang trong quá trình hồi phục hậu chiến tranh, trở thành một thành phố năng động nhưng theo kèm là nhiều tệ nạn và băng đảng khét tiếng. Nếu như Liverpool là một thành phố cảng suy thoái kinh tế nặng nề sau chiến tranh thì Hamburg lại có những bước phát triển khá mạnh mẽ.

Allan Williams, khi đó mới 29 tuổi, quyết tâm đưa ban nhạc mà mình quản lý, Derry and the Seniors (hay còn có tên Howie Casey and the Seniors) tới Hamburg, và nhanh chóng có được thành công. Williams tham vọng đưa thêm một nghệ sĩ khác tới đây, và nhắm tới nhóm Rory Storm and the Hurricanes, tuy nhiên nhóm này lại chọn lưu diễn ở Butlins nên đã từ chối. Sau khi tiếp tục bị từ chối bởi nhóm Gerry and the Pacemakers, Williams chuyển hướng sang ban nhạc trẻ The Beatles sau khi xem buổi trình diễn của nhóm này vào tháng 5 năm 1960 tại câu lạc bộ Jacaranda ở Liverpool. Anh liền đặt chỗ cho ban nhạc trình diễn tại hộp đêm Indra của Bruno Koschmider từ ngày 12 tháng 8 năm 1960. Bản thân Koschmider cũng nghi ngờ khả năng của ban nhạc, và muốn theo dõi thêm để đưa ra quyết định lâu dài.

Theo McCartney, việc tìm được một tay trống phù hợp là quá khó khăn, trong khi Lennon cho rằng đó là điều khá "viển vông" vì giá thành cho dàn trống khi đó là khá đắt đỏ. Harrison gặp Best chơi trống cho nhóm Black Jacks tại The Casbah Coffee Club – một người chơi trống ổn định với phong cách đánh beat tất cả các nhịp, góp phần đẩy nhịp rock nhanh hơn, và cũng là một trong những nhân vật "hấp dẫn, tình cảm và cuốn hút" đối với phụ nữ ở Liverpool. Sau khi Black Jacks tan rã, McCartney đề nghị Best cùng The Beatles tới Hamburg với khoản tiền lương lên tới 15 bảng/tuần. Khác với Lennon, Harrison và Lennon đều bỏ học giữa chừng, Best đã tốt nghiệp phổ thông và vừa đỗ trường sư phạm. Tuy nhiên, anh vẫn quyết định đi Hamburg vì tin tưởng đó là bước ngoặt cho sự nghiệp của mình.

Khu vực St. Pauli ở Hamburg nơi tọa lạc hộp đêm The Indra vốn nổi tiếng là khu đèn đỏ đầy rẫy tệ nạn và mại dâm, thực sự là một nơi rất nguy hiểm dối với những người chưa từng tới đây. Cha của Paul, ông Jim McCartney, đã phản đối việc con trai mình tới đây lưu diễn nhưng cuối cùng đã bị Williams thuyết phục "đừng quá lo lắng". Mimi Smith, dì và giám hộ của John, cũng không hài lòng việc Lennon phải bỏ dở việc học để đi Hamburg, nhưng John đã thuyết phục được bà sau khi nói khống lên khoản thu nhập nhận được từ chuyến đi.

Ngày 15 tháng 8 năm 1960, Best tới chơi thử tại câu lạc bộ Jacaranda của Williams, và chỉ một ngày sau, anh cùng The Beatles đi Hamburg. Williams sau này thừa nhận buổi chơi thử thực sự không cần thiết bởi ban nhạc cũng không tìm được tay trống nào tốt hơn, nhưng họ vẫn muốn tổ chức để thỏa thuận tiền công với Best một cách thỏa đáng. Ở Hamburg, ban nhạc được trả 100 bảng/tuần, cao hơn nhiều so với khi ở Liverpool. Williams trực tiếp lái xe Austin J4 đưa cả nhóm đi lưu diễn. Chiếc xe lên phà Harwich ngày 16 tháng 8 và cập bến Hoek van Holland, Rotterdam, không lâu sau đó. Trên xe có đầy đủ 5 thành viên của ban nhạc, vợ (Beryl) và em trai (Barry Chang) của Williams, ca sĩ "Lord Woodbine" và phiên dịch Georg Sterner. Tổng cộng có tới 10 người trên chiếc minivan nhỏ trong suốt quãng đường dài khiến chuyến đi đặc biệt vất vả và nguy hiểm. Do Williams chưa chuẩn bị đầy đủ giấy phép lao động, họ bị giữ lại ở Harwich trong vòng 5 giờ đồng hồ. Williams đành phải giải trình rằng mình đưa các học sinh sang Đức để nghỉ hè, cho dù cuối cùng họ cũng nhận được giấy phép lao động cần thiết để nhập cảnh.

Lưu diễn
Hộp đêm nở rộ ở Hamburg vào đầu thập niên 1960 với các địa điểm lớn như Kaiserkeller, Top Ten, Star-Club, Beer-Shop, Mambo, Holle, Wagabond, khách sạn Pacific, cùng với nhiều câu lạc bộ lớn như Grannies, Ice Cream Shop, Chugs và Sacha's. Quán Reeperbahn và Grosse Freiheit nổi bật với trang trí đèn neon và hình poster những diễn viên được dán ngay ngoài cửa vào. Mỗi câu lạc bộ đều có những đội ngũ an ninh chuyên nghiệp nhằm đảm bảo sự an toàn của khách hàng bên trong. Đồ uống (thông thường là rượu mạnh) đều khá đắt, và những khách hàng không có tiền trả thường sẽ bị đánh và tống cổ ra ngoài.

Indra và Kaiserkeller

The Beatles tới Hamburg vào sáng sớm ngày 17 tháng 8 và nhanh chóng tìm ra khu St. Pauli nổi tiếng của Hamburg. Quán Indra Club (địa chỉ 64 Grosse Freiheit) khi đó chưa mở cửa, vậy nên quản lý của một câu lạc bộ kế bên đã phải tìm người mở cửa và cho cả nhóm ngủ tạm chỗ thảm đỏ gần hốc tường. Ban nhạc trình diễn ngay tối hôm đó, và được chỉ dẫn chuyển sang qua đêm tại phòng để đồ của rạp chiếu Bambi Kino (địa chỉ 33 Paul-Roosen Strasse) vốn rất lạnh lẽo và bẩn thỉu.

McCartney nhớ lại "Chúng tôi đã phải ngủ phía sau rạp Bambi Kino, ngay kế bên khu vệ sinh luôn bốc mùi nồng nặc. Căn phòng trước kia là kho chứa đồ, lúc đó chỉ có 4 bức tường và không có gì hơn. Không sưởi, tường không giấy dán, cũng không có sơn sửa gì hết. Góc phòng có 2 cái giường tầng, nhưng cũng không có đủ chăn. Chúng tôi lạnh cóng." Lennon cũng từng kể "Chúng tôi bị đưa về một cái chuồng lợn. Chúng tôi phải ngủ ngay cạnh khu vệ sinh, chính xác hơn là khu vệ sinh nữ. Chúng tôi đi diễn về muộn, nhưng rồi lại phải dậy sớm vào ngày hôm sau vì rạp chiếu phim bắt đầu hoạt động và khi [các chị em] đi vệ sinh ồn ào ngay kế bên." Hơn nữa, cả ban nhạc chỉ được dùng nước từ khu vệ sinh để tắm gội. Họ trả tiền trọ 2,5 bảng/ngày, 7 ngày/tuần, với 3 ca diễn 8:30–9:30, 10:00–11:00, và 11:30–12:30, nhưng thường phải hát tới 1 hoặc 2 giờ sáng. Nhiều khán giả Đức còn chế nhạo tên ban nhạc với "piedel", từ lóng trong tiếng Đức chỉ dương vật.

Theo Harrison, Reeperbahn và Grosse Freiheit là hai sân khấu tuyệt vời nhất mà ban nhạc từng trải nghiệm tính tới thời điểm đó, vì ở đó có nhiều đèn, câu lạc bộ và nhà hàng ngon. "Khu đó tràn ngập những người chuyển giới, gái mại dâm và du côn. Tôi chả dám tin là có người nghe tôi chơi nhạc ở một nơi như vậy... Hamburg giống như là nơi chúng tôi học việc và học cách chơi trước đám đông."

Best thất vọng về Indra vì ở đó quá ít khách du lịch, sân khấu bị quây kín bởi rèm cửa đỏ, dày, khiến nó trở nên ngột ngạt nếu so sánh với Kaiserkeller, cũng thuộc quyền sở hữu Koschmider ở địa chỉ 36 Grosse Freiheit. Sau khi Indra buộc phải đóng cửa vì những lời than phiền về tiếng ồn, The Beatles chuyển tới chơi nhạc tại quán Kaiserkeller kể từ ngày 4 tháng 10.

Lịch diễn của họ tại Kaiserkeller tương tự với Indra. Lennon nhớ lại: "Chúng tôi phải hát hàng giờ đồng hồ. Mỗi ca khúc dài tới 20 phút, và rồi lại có những đoạn solo 20 phút. Chính điều đó lại giúp cải thiện kỹ năng trình diễn của chúng tôi. Không ai có thể bắt chước được chúng tôi. Cứ như thể chúng tôi là nhóm nhạc xuất sắc nhất thế giới, còn người Đức thì thích nhún nhảy miễn là nhạc chơi đủ to là được." Cho dù The Beatles từng đi diễn tại Liverpool, tuy nhiên Kaiserkeller lại là nơi đầu tiên mà họ có được một lượng lớn khán giả trung thành luôn gào thét "Mach schau, mach schau!" ("Hát nữa đi, hát nữa đi!"). Theo Harrison, không khí đó khiến Lennon "nhảy nhót như khỉ gorilla, còn chúng tôi hưng phấn cực độ". Do chỉ có Best từng qua kỳ thi O-Level tiếng Đức nên anh là người duy nhất giao tiếp với Koschmider và khán giả tại đây, và đôi lúc còn được yêu cầu hát ca khúc "Peppermint Twist" (với McCartney chơi trống). Tuy nhiên, bản thân Best cho rằng anh không cảm thấy thoải mái khi hát trước đám đông.

Quản lý kinh doanh của Koschmider, Willie Limpinski, liền đề nghị ban nhạc trình diễn thường xuyên hơn để thu hút thêm nhiều khán giả. Song chính ông cũng cảnh báo The Beatles về sự cạnh tranh từ nhóm Hurricanes. "Các cậu cứ cẩn thận đấy vì Rory Storm and the Hurricanes cũng diễn tại đây. Mà các cậu biết họ giỏi cỡ nào rồi đấy. Họ sẽ sớm đẩy các cậu khỏi đây thôi." Tới tháng 10 năm 1960, The Hurricanes thường xuyên tới Hamburg và lấy suất diễn của Derry and the Seniors tại Kaiserkeller. Họ yêu cầu được trả giá cao hơn The Seniors và The Beatles, theo đó họ sẽ chơi nhạc trong 6 khung giờ (90 phút) khác nhau, xen kẽ với The Beatles. Họ cũng chỉ được chu cấp cho căn phòng ngủ tương tự với The Beatles, Howie Casey và The Seniors (ban nhạc này cũng chỉ có được 1 phòng phía sau lưng câu lạc bộ Kaiserkeller), vậy nên họ quyết định thuê phòng tại Khu thuyền viên của thành phố Hamburg.

Top Ten

Top Ten (hay tên cũ là Hippodrome, địa chỉ 136 Reeperbahn) do Peter Eckhorn mở ra vào năm 1960 dưới sự điều hành của nghệ sĩ đàn organ Iain Hines. Cuối tháng 10 năm 1960, The Beatles rời khỏi hệ thống câu lạc bộ của Koschmider để sang diễn tại Top Ten sau khi được Eckhorn hứa hẹn thù lao và hệ thống âm thanh tốt hơn hẳn, bên cạnh chỗ ngủ nghỉ tiện nghi (ngay phía trên của câu lạc bộ). Koschmider tức giận tố cáo việc Harrison làm việc dưới độ tuổi lao động hợp pháp và Harrison liền bị trục xuất ngày 21 tháng 11 năm 1960. The Beatles quay lại Bambi Kino để lấy đồ và phát hiện ra toàn bộ đồ đạc đã bị vứt đi. Cảm thấy bị sỉ nhục, McCartney và Best lấy bao cao su trong hành lý buộc quanh tường, và sau đó dùng bật lửa đốt để lấy thêm ánh sáng. Cho dù không bị thiệt hại gì nhưng Koschmider vẫn tố giác và cả 2 nhạc sĩ đều phải xọ khám. McCartney nhớ lại: "Một ngày nọ khi chúng tôi đang đi bộ trên đường Reeperbahn thì có ai đó gọi lớn 'ta-ti-ti-ta', rồi sau đó 'Komm mit mir!' ('Đi theo tôi!')". Best và McCartney bị giam giữ tại Phòng cảnh sát Davidwache trong vòng 3 tiếng đồng hồ, rồi sau đó bị trục xuất vào ngày 1 tháng 12 năm 1960. Giấy phép lao động của Lennon cũng hết hạn vài ngày sau đó nên anh quyết định bắt tàu hỏa về Anh. Trong khi đó, Sutcliffe bị cảm lạnh nên đã ở lại Hamburg. Sutcliffe sau đó đã vay tiền cô bạn gái người Đức Astrid Kirchherr để mua vé máy bay về nước vào tháng 1 năm 1961. Về tới Liverpool, cả nhóm không liên lạc với nhau suốt 2 tuần, trong khi gia đình Best nhận được rất nhiều cuộc điện thoại để nhận lại đồ đạc từ Hamburg.

The Beatles quay trở lại trình diễn tối ngày 17 tháng 12 năm 1960 tại Casbah Coffee Club với Chas Newby chơi bass thay Sutcliffe trong 4 đêm diễn khác nhau. Newby choáng váng với sự tiến bộ của ban nhạc về mặt hòa âm lẫn kỹ năng biểu diễn sau khi trở về từ Hamburg, đặc biệt là khả năng chơi trống dữ dội của Best giúp ban nhạc chơi nhanh và ồn ào hơn trước kia.

Sau khi Harrison sinh nhật 18 tuổi và có giấy phép lao động hợp pháp, The Beatles liền quay trở lại Hamburg để diễn tại Top Ten từ 27 tháng 3 tới 2 tháng 7 năm 1961. Eckhorn đã trả thêm 158 Mác cho giới chức trách Đức nhằm đảm bảo ban nhạc nhập cảnh thành công – điều đã khiến McCartney và Best không thể ở lại Đức vào mùa đông năm trước. Theo lời Tony Sheridan: "John, George, Paul, Stuart, Pete và tôi được mời tới chơi tại Top Ten trên đường Reeperbahn. Chúng tôi được thu xếp chỗ ở ngay phía trên câu lạc bộ, với giường tầng. Ngẫm lại thì căn phòng đó rất hãi hùng. Chúng tôi toàn tự giặt rồi phơi quần áo và tất, nên căn phòng bốc mùi như mấy tiệm giặt ủi của người Trung Quốc vậy. Nhưng chúng tôi cảm thấy thoải mái, thậm chí tôi còn sợ rằng chúng tôi sẽ lại ỉ lại người phụ nữ già (được giao nhiệm vụ) hỗ trợ chúng tôi."

Sutcliffe quyết định rời nhóm để tập trung học hành và dọn tới ở chung với bạn gái Kirchherr, vậy nên McCartney chuyển sang chơi bass cho ban nhạc. Sutcliffe đăng ký theo học bậc thầy Eduardo Paolozzi tại Trường nghệ thuật Hamburg, và cho McCartney mượn cây Höfner President 500/5. Tuy nhiên, anh yêu cầu McCartney không thay dây đàn của mình, nên McCartney buộc phải chơi bass ngược chiều cho tới khi được chính hãng Höfner tặng cây đàn dành riêng cho người thuận tay trái. Không lâu sau, McCartney mua cây Höfner Violin bass (model 500/1) tại cửa hàng Steinway-Haus (địa chỉ 29 Colonnaden) với giá 30 bảng (khoảng 700 bảng theo tỉ giá năm 2021) do anh không thể mua đàn của hãng Fender với giá hơn 100 bảng (khoảng 2.200 bảng theo tỉ giá năm 2011). Lennon cũng trang bị cho mình cây đàn 1958 Rickenbacker 325 Capri, còn Harrison thay bộ ampli mới của Gibson.

Bộ áo jacket đồng phục cùng nhiều trang phục trình diễn của ban nhạc do hàng xóm của McCartney thiết kế cũng sờn cũ, vậy nên họ quyết định mua vài đôi giày cao bồi, quần bò và áo khoác da màu đen ở cửa hàng Paul Hundertmark (Spielbudenplatz 9) và ở nhà may địa chỉ Thadenstrasse 6. Lennon nhớ lại: "Lần đi lưu diễn thứ hai này chúng tôi có dư ra một ít tiền, nên chúng tôi muốn đi mua ít đồ da... Cảm giác nhóm chúng tôi như bốn ông Gene Vincent vậy."

Star-Club
Ngày 13 tháng 4 năm 1962, The Beatles được mời tới trình diễn tại hộp đêm mới mở Star-Club do Manfred Weissleder quản lý và có sức chứa lên tới 2.000 người. Hộp đêm này cũng có khả năng biến đổi thành rạp chiếu phim khi cần thiết. Buổi diễn này cũng đánh dấu việc Neil Aspinall chuyển sang làm quản lý trình diễn của The Beatles, khi anh nhận ra rằng việc anh lái xe và đặt phòng cho ban nhạc giúp anh có thu nhập cao hơn khi làm kế toán. Theo kế hoạch, nhóm sẽ tới Hamburg lưu diễn từ ngày 13 tháng 4 tới ngày 31 tháng 5. Nhưng vừa tới nơi, họ nghe tin sốc về cái chết của Sutcliffe.

Lần thứ hai họ tới diễn tại Star-Club là khoảng từ 1–14 tháng 11 năm 1962 với Ringo Starr là tay trống mới. Họ quyết định chọn khách sạn Germania (Detlev-Bremer-Strasse 8) và trải nghiệm lần đầu tiên trong đời căn phòng sang trọng bậc nhất thành phố trước khi chuyển qua khách sạn Pacific (Neuer Pferdemarkt 30) từ ngày 18–31 tháng 12. Theo Harrison, "chúng tôi quay lại Star-Club bởi nơi đây thực sự hoành tráng với chất lượng âm thanh rất tốt. Lần này chúng tôi thuê hẳn khách sạn. Tôi vẫn nhớ con đường đi bộ đó xa lắm, từ tận cuối phố Reeperbahn về phía trung tâm thành phố." Những buổi trình diễn cuối cùng của The Beatles được thu âm lại thành nhiều phần bởi Ted "King Size" Taylor của nhóm The Dominoes, vào thời điểm đó cũng trình diễn tại đây. Những bản thu đó được hãng Bellaphon của Đông Đức phát hành thành album The Beatles: Live! at the Star-Club in Hamburg, Germany; 1962 vào năm 1977 dưới nhiều định dạng và tên khác nhau.

Tệ nạn
McCartney chia sẻ rằng họ từng quan hệ tình dục từ khi ở Liverpool, tuy nhiên khi tới Hamburg, những phụ nữ quanh họ chỉ có vũ công, vũ nữ thoát y và gái mại dâm. Harrison, khi đó mới chỉ 17 tuổi, gọi Hamburg là "thành phố kinh tởm nhất châu Âu". Chính McCartney nhớ lại "Khi bạn tới Hamburg, cô gái mà bạn vừa gặp gỡ có thể lại là một vũ nữ thoát y. Bạn bỗng được tiếp xúc với một vũ nữ lành nghề, thành thạo vài ngón nghề tình dục... với chúng tôi, thật sự như mở mang tầm mắt vậy." Trưởng nhóm Gerry and the Peacemakers, Gerry Marsden, nhớ lại ngày anh tới khách sạn trên phố Herbertstrasse cùng Lennon: "Chúng tôi trả tiền rồi chúng tôi ngồi ở sảnh chờ. Một gã bước ra với người phụ nữ to lớn nhất mà tôi từng nhìn thấy trong cuộc đời. Cô ta như thể một cái xe bus đang mặc đồ lót vậy. Chúng tôi chạy vội ra khỏi đó, nhanh tới mức còn không kịp nghe thấy tiếng đóng cửa. Tôi muốn quay lại để lấy lại tiền thì Lennon gào lên: 'Không, không nên thế. Quay lại là chúng ta gặp rắc rối đó!'."

Cũng tại Hamburg, The Beatles lần đầu tiếp xúc với "Prellies" (preludin). Sau khi chơi nhạc nhiều giờ, Sheridan mang tới cho ban nhạc "Chút gì đó để tất cả dậy sớm vào buổi sáng". Astrid Kirchherr cũng hay mang preludin tới cho Sutcliffe và các thành viên khác của ban nhạc. Cô thường trộn lẫn với bia để họ thăng hoa hơn suốt nhiều giờ và giúp họ có thể dậy đúng giờ vào sáng hôm sau. Harrison sau này nhớ lại rằng cả ban nhạc cảm thấy "miệng tan chảy" và có thể thức trắng mấy đêm liền... Theo Lennon, "nhân viên quầy bar mang sẵn trong người mấy viên [preludin]. Chỉ cần thấy có nhạc công nào lảo đảo vì mệt mỏi hoặc say xỉn, họ sẽ chuẩn bị đồ uống pha sẵn thuốc luôn. Lúc đó bạn sẽ làm việc không biết mệt mỏi luôn, cho tới khi bạn được uống viên tiếp theo." McCartney kể lại anh thường chỉ dùng 1 viên, trong khi Lennon hay dùng 4-5 viên mỗi đêm.

Việc sử dụng preludin hợp pháp cần có giấy xác nhận của bác sĩ tâm lý. Tuy nhiên, mẹ của Kirchherr có quen biết với một người bán thuốc nên cô thường sẵn có một lượng preludin không cần giấy phép. Epstein sau này có yêu cầu chủ quán Star-Club là Weissleder không được chia sẻ những tấm hình của The Beatles khi đang dùng thuốc. Starr thì nhắc tới việc dexedrine cũng bày bán công khai tại Hamburg nhằm chống buồn ngủ và tăng khả năng tập trung, tuy nhiên khiến gia tăng mệt mỏi và mất vị giác.

Thu âm
Bản thu đầu tiên của The Beatles tại Hamburg là đĩa đơn "My Bonnie" do Tony Sheridan thực hiện. Sheridan thuê ban nhạc hát lót cho mình cho album cá nhân, thu âm bởi Polydor Records và sản xuất bởi Bert Kaempfert. Ngày 22 tháng 6 năm 1961, Sheridan lái xe đưa The Beatles tới Hamburg-Harburg để thu âm tại phòng thu Friedrich-Ebert-Halle với số tiền 300 Mác. Kaempfert sau đó ký hợp đồng 1 năm cùng ban nhạc vào ngày 22 tháng 6. Họ ngay lập tức thu âm vào ngày 23 tháng 6 và một lần nữa vào tháng 5 năm 1962.

Ngày 31 tháng 10 năm 1961, Polydor cho phát hành đĩa đơn "My Bonnie" ("Mein Herz ist bei dir nur") tại Tây Đức ghi tên nghệ sĩ là "Tony Sheridan and the Beat Brothers", vốn là tên gọi chung cho mọi ban nhạc chơi lót cho Sheridan. McCartney sau này giải thích: "Họ không thích tên ban nhạc của chúng tôi. 'Thế thì hãy đổi thành Beat Brothers đi, người Đức sẽ dễ hiểu cái tên đó hơn'. Chúng tôi chấp nhận nó... và bản thu nó như vậy đấy." Đĩa đơn được phát hành tại Anh vào ngày 5 tháng 1 năm 1962, chỉ có một vài bản sao được gửi sang hãng Decca Records tại Mỹ.

Brian Epstein

"My Bonnie" là bước ngoặt thu hút sự chú ý của nhân vật quan trọng nhất trong thành công của The Beatles sau này, doanh nhân trẻ Brian Epstein. Tháng 9 năm 1961 khi ở Hamburg, Sutcliffe mang cho Harrison ấn bản phát hành tại Đức của đĩa đơn này. Sau khi về nước, Harrison mang nó tới chỗ DJ của The Cavern Club là Bob Wooler – gương mặt quen thuộc của nhiều tụ điểm âm nhạc. Ngày 28 tháng 10, doanh nhân 27 tuổi và chủ sở hữu chuỗi bán lẻ NEMS tại Liverpool, Brian Epstein, được cậu nhóc Raymond Jones cho nghe ca khúc này. Epstein không thể tìm thấy bất cứ thông tin hồ sơ nào về ban nhạc The Beatles hay về bản thu này, nhưng chỉ 2 hôm sau, có hai cô gái trẻ cũng tới hỏi mua đĩa đơn và nói rằng bắt gặp ban nhạc từng trình diễn ở The Cavern Club trên phố Mathew. Trợ lý Alistair Taylor từng chia sẻ rằng câu chuyện trên là không có thật, và thực tế chính anh phải dùng tên của Jones để đi tìm mua bản thu này.

Bill Harry phủ nhận ý kiến trên khi kể lại chính mình đã nhắc tới The Beatles cho Epstein từ rất sớm (ngay khi ông mời ban nhạc phỏng vấn trên tạp chí Mersey Beat của mình). McCartney cũng khẳng định: "Epstein biết rõ chúng tôi là ai, vì chúng tôi từng lên trang bìa số thứ 2 của 'Mersey Beat'." Sự tò mò ngày một lớn khiến Epstein cùng Taylor tới ăn trưa tại The Cavern ngày 9 tháng 11 năm 1961. Anh chê bai không gian tối tăm và ẩm thấp của câu lạc bộ này, nhưng lại vỗ tay nhiệt liệt cho phần trình diễn của The Beatles.

Nghệ sĩ cộng tác

Astrid Kirchherr, Klaus Voormann và Jürgen Vollmer có thể coi là những người hâm mộ đầu tiên của The Beatles sau khi họ nghe ban nhạc chơi tại Kaiserkeller. Kirchherr, khi đó là bạn gái của Voormann, ban đầu cảm thấy ghê tởm khi phải lui tới khu phố tệ nạn này, nhưng chính Voormann đã thuyết phục cô tới sau khi nghe ban nhạc trình diễn. So với những buổi diễn nhạc jazz, của The Platters hay Nat King Cole, thứ nhạc rock 'n roll của The Beatles là một trải nghiệm hoàn toàn mới. Nhóm 3 người bạn này thường xuyên qua Kaiserkeller vào khoảng 9h tối và ngồi ngay sát sân khấu. Kirchherr mới chỉ 22 tuổi, sau này hồi tưởng lại: "Nó cứ như là một guồng quay bất tận trong đầu tôi vậy, họ quá đỗi ấn tượng... Toàn bộ cuộc đời tôi đột ngột thay đổi chỉ trong vài phút. Tất cả mọi điều tôi mong muốn lúc đó là được ở bên họ và hiểu về họ." Sutcliffe mê đắm Kirchherr, và Harry từng viết rằng mọi ánh mắt đều đổ dồn vào cô ấy mỗi khi cô ấy bước qua. Trong bức thư gửi cho người bạn thân, Sutcliffe viết rằng anh không thể rời mắt ngay khi Kirccherr bước vào hộp đêm, và cố thử bắt chuyện với cô ngay trong đêm diễn thứ hai, nhưng cô đã về từ trước đó.

Kirccherr đề nghị The Beatles cho phép cô chụp hình các thành viên tại studio. Ban nhạc khá bất ngờ với đề nghị này, khi vào thời điểm đó, những bức ảnh hầu hết là những tấm hình do bạn bè chụp vội trên sân khấu. Sáng ngày hôm sau, cô thực hiện buổi chụp hình tại "Der Dom" gần Reeperbahn. Sau đó, Kirchherr bắt đầu hẹn hò với Sutcliffe, và họ đính hôn vào tháng 11 năm 1960.

Kirccherr được coi là người sáng tạo nên kiểu tóc moptop (đầu nấm) thuơng hiệu của The Beatles, cho dù chính cô nhiều lần phủ nhận. Trả lời phỏng vấn trên BBC Radio Merseyside vào năm 1995, cô giải thích: "Bạn bè tôi ở trường nghệ thuật đều cắt kiểu tóc mà mọi người gọi là 'kiểu tóc The Beatles'. Bạn trai tôi lúc đó, Klaus Voormann, cũng cắt như vậy, và Sutcliffe rất thích kiểu tóc đó. Anh ấy là người đầu tiên không chê loại sáp Brylcreem, và đề nghị tôi cắt kiểu tóc đó cho anh ấy. Tóc của Pete Best thì quá xoăn nên không phù hợp."

Sau một thời gian đau đầu kéo dài cùng chứng mất trí nhớ, Sutcliffe được Kirccheer lái xe ô tô đưa đi cấp cứu vào ngày 10 tháng 4 năm 1962, tuy nhiên anh qua đời trước khi tới bệnh viện. Ba ngày sau, cô gặp The Beatles tại sân bay Hamburg và thông báo Sutcliffe qua đời vì xuất huyết não. Năm 1999, cô phát hành hồi ký Hamburg Days với nhiều ảnh chụp cùng những bức ký họa của Voormann về The Beatles khi ở Hamburg.

Năm 1966, Lennon đề nghị Voormann thiết kế phần bìa album Revolver và chơi bass trong các bản thu solo của từng thành viên The Beatles. Voormann cũng chính là người thiết kế bìa đĩa cho tuyển tập The Beatles Anthology (1995) của ban nhạc.

Hậu truyện

Sau này The Beatles có một lần nữa quay trở lại Hamburg vào tháng 6 năm 1966. Họ nghỉ tại lâu đài Tremsbüttel (số 10 phố Schlos) và chơi nhạc tại nhà hát Ernst-Merck-Halle trong hai đêm 26 và 27 tháng 6. Lennon nói: "Tôi sinh ra ở Liverpool, nhưng tôi trưởng thành tại Hamburg." Bức hình chụp Lennon trước cửa căn nhà trong ngõ Jäger-Passage, địa chỉ 22 phố Wohlwill, sau này được anh chọn làm ảnh bìa cho album solo Rock 'n' Roll (1975). Bức ảnh do Jürgen Vollmer thực hiện trong một lần The Beatles tới hát tại Top Ten.

Hamburg còn đọng lại lâu dài trong tâm trí của từng thành viên ban nhạc. "Chúng tôi hiểu rõ Hamburg bên ngoài ánh đèn sân khấu và chúng tôi muốn mang những điều đó theo mình. Nhưng chúng tôi lại không thích 2 lần gần nhất quay trở lại Hamburg, vì [Epstein] mang chúng tôi tới đó để hoàn tất những ràng buộc hợp đồng", Lennon bình luận. Harrison thì có những kỷ niệm tích cực hơn. "Tôi cần phải nhấn mạnh rằng Hamburg có lẽ là thời kỳ đẹp nhất của The Beatles. Chúng tôi không có hàng hiệu, thậm chí còn chẳng có bồn tắm hay quần áo. Chúng tôi bẩn khủng khiếp, chúng tôi chả có tiền mua bất cứ thứ gì, chưa kể tới việc không một ai biết tới chúng tôi, vậy nên chúng tôi không phải bận tâm vào những thứ phức tạp mà thành công mang tới." McCartney thì triết lý hơn: "Hamburg chắc chắn là một kỷ niệm thanh xuân tuyệt vời. Tôi tin rằng nơi đó giờ đã khá hơn nhiều rồi. Khi đó mọi thứ thật sự vui, nhưng cá nhân tôi thấy đó là một bước tiến tốt cho sự nghiệp của chúng tôi khi chúng tôi bắt đầu có được thành công với các bản thu âm."

Một quảng trường mang tên Beatles-Platz được xây dựng vào năm 2008, đoạn giao lộ giữa Reeperbahn và Große Freiheit, nơi đặt 5 bức tượng bằng thép các thành viên của The Beatles. Tổng chi phí thi công lên tới 550.000 €, trong đó hơn 200.000 € tới từ các nhà tài trợ. Địa điểm này đôi lúc được trang trí bằng các cây thông gắn đèn nhấp nháy. Năm 2001, đài Oldie 95 đề xuất một chương trình tri ân The Beatles tại Hamburg. Thị trưởng của thành phố Ole von Beust phát biểu trong chương trình đặc biệt này: "Đây chính là lúc thành phố cần tri ân tới ban nhạc vĩ đại này."

Tham khảo

Ghi chú

Thư mục

Liên kết ngoài

 The Jets and the beginning
 The Beatles' Hamburg Recordings on Record
 Photos of the Quarrymen and the Beatles in Hamburg
 Photos taken by Robert Whitaker of the Beatles in Hamburg.
 Interview with James McGrath about Liverpool's black community Includes Discussion of Lord Woodbine and The Beatles in Hamburg
 Article on Bambi Kino at Keenwood Blogspot

Âm nhạc năm 1960
Đức thập niên 1960
Âm nhạc năm 1961
Âm nhạc năm 1962
Lịch sử The Beatles


title: Eupithecia peregrina

text:
Eupithecia peregrina là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

P


title: Danh sách kênh của nghệ sĩ được đăng ký nhiều nhất Youtube âm nhạc

text:
nhỏ|Blackpink là nghệ sĩ được đăng ký nhiều nhất trên nền tảng âm nhạc  YouTube Music
Bài viết này liệt kê ba mươi nghệ sĩ được đăng ký nhiều nhất trên nền tảng âm nhạc YouTube Music. Người đăng ký của nghệ sĩ được tổng hợp từ các kênh YouTube khác nhau mà họ có thể có, bao gồm cả kênh Vevo và kênh nghệ sĩ chính thức.nhỏ|Justin Bieber là nghệ sĩ solo được đăng ký nhiều nhất trên nền tảng âm nhạc YouTube Music

Nghệ sĩ hàng đầu
Bảng sau liệt kê ba mươi kênh được đăng ký nhiều nhất trên YouTube Music, cũng như ngôn ngữ chính của chúng. Các kênh được sắp xếp theo số lượng người đăng ký; những người có số lượng người đăng ký hiển thị giống hệt nhau được liệt kê theo thứ tự bảng chữ cái.

Xem thêm

 Danh sách những kênh được đăng ký nhiều nhất YouTube
 Danh sách các nghệ sĩ được phát trực tiếp nhiều nhất trên Spotify

Ghi chú

Tham khảo

Danh sách âm nhạc


title: Yahata, Fukuoka

text:
từng là một thành phố của Nhật Bản cho tới khi bị sáp nhập vào thành phố Kitakyushu năm 1963. Phần diện tích trước đây của Yahata vào năm 2007 là hai quận: Yahata Higashi-ku và Yahata Nishi-ku.

Vào đầu tháng 8 năm 1945, thời điểm mà Thế chiến thứ hai chuẩn bị đi đến hồi kết, Yahata bị phe Đồng Minh ném bom. Khói bốc ra từ những đám cháy đã che mờ bầu trời thành phố Kokura gần đó, khiến chiếc máy bay chở quả bom "Fat Man" phải chuyển sang mục tiêu ưu tiên số hai, thành phố Nagasaki.

Xem thêm
 Yawata, Kyoto

Tham khảo

Kitakyushu


title: Vô Chuẩn Sư Phạm

text:
Vô Chuẩn Sư Phạm (zh. 無準師範; ja. Bujun Shiban; 1178–1249) là một vị Thiền sư Trung Quốc đời Tống thuộc phái Hổ Khâu, tông Lâm Tế. Sư là một vị Thiền sư xuất sắc với cơ phong giáo hóa đệ tử rất mạnh mẽ. Dưới sư đã đào tạo ra nhiều vị pháp tử có đóng góp rất lớn trong việc phát triển Thiền Tông tại Trung Quốc và có công truyền bá Tông Lâm Tế sang Nhật Bản và Triều Tiên dưới thời nhà Tống, Nguyên.

Ngoài ra sư cũng là nhà họa sĩ, nhà thư pháp nổi tiếng với nhiều tác phẩm về tranh họa, thư pháp vẫn còn được lưu truyền cho đến nay.

Tiểu sử

Sư họ Ung (雍), hiệu là Vô Chuẩn, quê ở huyện Tử Đồng, Kiểm Châu, tỉnh Tứ Xuyên. Năm 9 tuổi, sư theo Thiền sư Đạo Khâm ở núi Âm Bình xuất gia tu học. Mùa đông năm thứ 5 niên hiệu Thiện Hy(1194), sư thọ giới cụ túc. Sư vì nhà nghèo không có nổi dao cạo tóc nên mọi người gọi là "Ô Đầu Tử" (Ông đầu đen).

Năm thứ nhất niên hiệu Khánh Nguyên (1195), sư đến nhập hạ ở Chính Pháp tự và học Thiền với thủ tọa Nghiêu. Tại đây sư có chổ khai ngộ.

Sau đó, sư đến tham học với Thiền sư Phật Chiếu Đức Quang là đệ tử nối pháp của Thiền sư Đại Huệ Tông Cảotại Đông Am (東庵) trên núi A Dục Vương. Một hôm, Thiền sư Phật Chiếu hỏi sư: " Quê quán của ông ở đâu?", sư đáp: "Con ở Kiếm Châu!". Ngài hỏi: "Ông có đem kiếm theo không", sư liền hét. Thiền sư Phật Chiếu thấy vậy cười rồi nói: "Gã đầu đen này ồn ào quá".

Kế tiếp, sư đến tham học với Thiền sư Phá Am Tổ Tiên ở Tây Hoa Tú Phong Tự ở vùng Tô Châu, tỉnh Giang Tô. Khi Thiền sư Tổ Tiên chuyển đến giáo hóa tại Linh Ẩn Thiền Tự, sư cũng đi theo thị giả hầu cận gần thầy để tham học. Một hôm, có một vị đạo nhân đến xin Thiền sư Tổ Tiên chỉ dạy việc tu tập, ngài bèn dạy vị ấy tham công án "Con hồ tôn" (con vượn). Lúc đó, sư đang đứng hầu bên cạnh thầy, sư nghe được bỗng đại ngộ và được Thiền sư Tổ Tiên ấn khả.

Sau khi ngộ đạo, sư bắt đầu thuyết pháp và thu nhận môn đệ. Đầu tiên, sư giáo hóa tại chùa Thanh Lương ở vùng Minh Châu, tỉnh Triết Giang. Ngoài ra, sư cũng đến hoằng hóa tại nhiều nơi khác như tại núi Tiêu Sơn, núi Tuyết Đậu và núi A Dục Vương. Năm 1232, vua ban chiếu chỉ thỉnh sư đến trụ trì và giáo hóa ở Kính Sơn.

Năm 1233, vua Lý Tông thỉnh sư vào Từ Minh Điện ở nội cung thuyết pháp. Vua ban cho sư hiệu là Phật Giám Thiền sư. Những câu hỏi của vua và lời đáp của sư được ghi lại trong Vô Chuẩn Hòa Thượng Tấu Đối Ngữ Lục.

Trong cuộc đời hoằng pháp của sư, từng có nhiều vị tăng người Nhật vì mến mộ danh tiếng và đạo hạnh của sư mà đến học Thiền, điển hình như các vị Viên Nhĩ Biện Viên, Tính Tài Pháp Tâm, Diệu Kiến Đường Đạo Hựu. Những vị này sau khi trở về Nhật Bản đã truyền bá và phát triển Tông Lâm Tế. Thiền sư Viên Nhĩ Biện Viên là người sáng lập ngôi Đại Đức Tự (Tōfuku-ji) - một trong các đại bản sơn nổi tiếng của tông Lâm Tế Nhật Bản. Ngoài ra, một số đệ tử đắc pháp khác của sư (người Trung Quốc) như Vô Học Tổ Nguyên, Ngột Am Phổ Ninh cũng truyền bá Tông Lâm Tế sang Nhật và khá nổi tiếng.

Ngày 18 tháng 3 năm thứ 9 niên hiệu Thuần Hựu, sư an nhiên tọa Thiền thị tịch, hưởng thọ 71 tuổi. Trước khi tịch, sư có viết 20 trang di biểu để căn dặn, nhắc nhở chúng đệ tử. Sư có để lại bài kệ thị tịch: Khi đến trống hoang hoác

Ra về sạch trọi trơn

Muốn hỏi điều chân yếu

Chiếc cầu đá Thiên Thai.Ngữ lục của sư được ghi lại trong bộ Phật Giám Thiền Sư Ngữ Lục (zh: 佛鑑禪師語錄, 5 quyển).

Nghệ thuật
Ngoài dạy Thiền, sư còn là một nhà thư pháp, họa sĩ nổi tiếng. Một số tác phẩm nghệ thuật liên quan đến sư nay vẫn còn được lưu giữ là:

 Một số bản thư pháp do sư viết và trao cho pháp tử là Thiền sư Viên Nhĩ Biện Viên. Nay các bản thư pháp này vẫn còn được lưu giữ tại Đại Đức tự (Tōfuku-ji).
 Bức họa chân dung sư do một họa sĩ vô danh vẽ vào năm 1238. Sau này sư trao lại bức tranh này cho Viên Nhĩ và Viên Nhĩ đem bức họa về Nhật Bản vào năm 1241. Hiện nay, bức hoạ được lưu giữ tại Đại Đức Tự và được xếp hạng là báu vật quốc gia.
 Một bức thư do sư viết năm 1242, nay bức thư này được lưu trữ tại Bảo tàng quốc gia Tokyo và được xếp hạng là báu vật quốc gia.

Tham khảo

 Embree, Ainslie Thomas (1997). Asia in Western and World History: A Guide for Teaching. Armonk: ME Sharpe, Inc.
 Faure, Bernard. (2003). Chan Buddhism in Ritual Context. New York: RoutledgeCurzon. ISBN 0-415-29748-6.
 Lauer, Uta. (2002). A Master of His Own. Stuttgart: Steiner. ISBN 3-515-07932-7.

 Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
 Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
 Dumoulin, Heinrich:

 Geschichte des Zen-Buddhismus I. Indien und China, Bern & München 1985.
 Geschichte des Zen-Buddhismus II. Japan, Bern & München 1986.

 Như Sơn, Thiền Uyển Kế Đăng Lục, Thích Thiện Phước dịch 2015.

Thiền sư Trung Quốc
Người Tứ Xuyên
Lâm Tế tông


title: USS Edison (DD-439)

text:
USS Edison (DD-439) là một tàu khu trục lớp Gleaves được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó đã tham gia suốt Thế Chiến II, sống sót qua cuộc xung đột, ngừng hoạt động năm 1946 và bị tháo dỡ năm 1966. Nó là chiếc tàu chiến đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ được đặt theo tên Thomas Edison (1847-1931), nhà sáng chế lừng danh đã phát mình nhiều thiết bị quan trọng.

Thiết kế và chế tạo

Edison được chế tạo tại xưởng tàu của hãng Federal Shipbuilding and Drydock Company ở Kearny, New Jersey. Nó được đặt lườn vào ngày 18 tháng 3 năm 1940; được hạ thủy vào ngày 23 tháng 11 năm 1940, và được đỡ đầu bởi bà Thomas Alva Edison. Con tàu được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 31 tháng 1 năm 1941 dưới quyền chỉ huy của Thiếu tá Hải quân A. C. Murdaugh.

Lịch sử hoạt động
Sau khi được đưa vào hoạt động, trong những tháng tiếp theo, Edison hoạt động tại vùng bờ Đông trong các nhiệm vụ huấn luyện, tập trận cùng hạm đội, vận chuyển nhân sự và thư tín đến Argentia, Newfoundland. Vào tháng 11 năm 1941 nó hộ tống một đoàn tàu vận tải đi Iceland, chuyến đầu tiên trong số nhiều chuyến đi sau đó nhằm duy trì tuyến đường vận tải tiếp liệu chiến lược đến các căn cứ phía Bắc và đến quần đảo Anh.

Vào ngày 24 tháng 10 năm 1942, Edison khởi hành từ Norfolk, Virginia cùng một đội đặc nhiệm tham gia Chiến dịch Torch, cuộc đổ bộ của lực lượng Đồng Minh lên Bắc Phi. Đội đặc nhiệm đi đến ngoài khơi Fedhala, Maroc vào ngày 8 tháng 11, và chiếc tàu khu trục đã đối đầu với các khẩu đội pháo bờ biển và tàu khu trục đối phương tại mũi Fadhala, bảo vệ cho tàu bè tại bãi đổ bộ trong khuôn khổ trận Hải chiến Casablanca. Quay trở về Norfolk vào ngày 1 tháng 12, nó thực hiện một chuyến đi đến các cảng trong vùng vịnh Mexico hộ tống các tàu chở dầu, rồi tiếp nối các hoạt động hộ tống vặn tải từ New York và Norfolk đến Casablanca và Oran.

Từ tháng 7 năm 1943 đến tháng 2 năm 1944, Edison phục vụ tại Địa Trung Hải. Vào ngày 10 tháng 7, nó bắn pháo hỗ trợ cho lực lượng đổ bộ lên Sicily trong khuôn khổ Chiến dịch Husky, nơi nó hộ tống các đoàn tàu vặn tải tăng viện và tiếp liệu từ Algiers và Bizerte cho đến tháng 9. Sau đó, nó hộ tống cho các tàu vận chuyển trong Chiến dịch Avalanche, cuộc đổ bộ của lực lượng Đồng Minh lên Salerno, vào ngày 9 tháng 9, và tiếp tục ở lại ngoài khơi các bãi đổ bộ bảo vệ cho các tàu quét mìn cũng như bắn pháo hỗ trợ cho cuộc tiến quân của binh lính trên bờ. Tiếp tục làm nhiệm vụ hộ tống tại khu vực Địa Trung Hải vào ngày 16 tháng 12, nó đã bảo vệ trong khi tàu chị em  tấn công tàu ngầm U-boat Đức U-73 bằng mìn sâu, buộc đối thủ phải nổi lên mặt nước rồi đánh chìm nó bằng hải pháo; Edison đã vớt được 11 người sống sót. Vào ngày 21 tháng 1 năm 1944, nó đi đến ngoài khơi Anzio trong khuôn khổ Chiến dịch Shingle, bắn pháo hỗ trợ cho lực lượng Đồng Minh bị phong tỏa và hộ tống các tàu vận chuyển và tàu hàng đi đến bãi đổ bộ cho đến tháng 2, khi nó lên đường quay trở về nhà để đại tu.

Edison quay trở lại khu vực Địa Trung Hải vào ngày 1 tháng 5 để làm nhiệm vụ hộ tống và tuần tra ngoài khơi bờ biển nước Ý. Đến ngày 15 tháng 8, nó tham gia Chiến dịch Dragoon, cuộc đổ bộ của lực lượng Đồng Minh lên miền Nam nước Pháp. Cho đến cuối năm đó, nó tiếp tục vai trò bắn phá các khẩu đội pháo bờ biển, đường sắt và điểm tập trung quân đối phương cũng như tuần tra. Tại vào ngày 17 tháng 1 năm 1945, nó được đại tu trước khi hộ tống một đoàn tàu đi sang Le Havre vào tháng 4 và tháng 5.

Edison khởi hành từ New York vào ngày 8 tháng 6 để đi sang vùng bờ Tây, và đang được huấn luyện tại Trân Châu Cảng khi chiến tranh kết thúc. Nó đi đến Nhật Bản vào tháng 9 để làm nhiệm vụ chiếm đóng, rồi khởi hành từ Nagoya vào ngày 3 tháng 11 để làm nhiệm vụ trạm quan trắc thời tiết tại khu vực quần đảo Aleut. Chiếc tàu khu trục quay trở về San Francisco, California vào ngày 30 tháng 12, rồi tiếp tục đi sang vùng bờ Đông, nơi nó được cho xuất biên chế và đưa về lực lượng dự bị tại Xưởng hải quân Charleston vào ngày 18 tháng 5 năm 1946. Nó được chuyển đến Philadelphia, Pennsylvania vào cuối năm 1962, nơi nó bị bỏ không cho đến khi bị bán để tháo dỡ vào ngày 29 tháng 12 năm 1966.

Phần thưởng
Edison được tặng thưởng sáu Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/e1/edison.htm

Liên kết ngoài
 navsource.org: USS Edison
 hazegray.org: USS Edison

Lớp tàu khu trục Gleaves
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến II


title: Đông Neisse

text:
Đông Neisse, còn được biết đến với tên tiếng Ba Lan là Nysa Kłodzka (, ), là một con sông ở phía tây nam Ba Lan, một nhánh bên trái của sông Oder, với chiều dài là 188 km (dài thứ 21) và diện tích lưu vực là 4.570   km² (3.742 ở Ba Lan).

Trước Thế chiến II, nó là một phần của Đức. Trong Hội nghị Yalta, nó đã được các đồng minh phương Tây thảo luận như là một dòng sông biên giới phía tây Ba Lan. Các nỗ lực đã được thực hiện để đàm phán một thỏa hiệp với Liên Xô trên biên giới mới giữa Ba Lan-Đức; nó đã được đề xuất rằng Đông Neisse là một ranh giới. Điều này có nghĩa là (Đông) Đức có thể đã giữ lại khoảng một nửa Silesia, bao gồm hầu hết Wrocław (trước đây là Breslau). Tuy nhiên, Liên Xô đã từ chối lời đề nghị tại Hội nghị Potsdam và nhấn mạnh rằng ranh giới phía nam giữa Đức và Ba Lan sẽ được kéo về phía tây, tại Lusatian Neisse.

Lũ lụt
Đông Neisse bắt nguồn từ dãy núi Śnieżnik của Sudetes, gần biên giới với Cộng hòa Séc. Nó được quy định một phần. Nước trên con sông thường rời bờ và tràn vào các thị trấn lân cận, nhiều lúc phá hủy chúng hoàn toàn. Biên niên sử thị trấn từ Kłodzko đề cập đến lũ lụt trong những năm sau:

 Thế kỷ XIV: 1310
 Thế kỷ XV: 1441, 1464, 1474
 Thế kỷ XVI: 1500, 1522, 1524, 1560, 1566, 1570, 1587, 1589, 1591, 1598,
 Thế kỷ XVII: 1602, 1603, 1605, 1610, 1611, 1612, 1625, 1646, 1652, 1655, 1689, 1693, 1696
 Thế kỷ XVIII: 1702, 1703, 1713, 1724, 1735, 1736, 1740, 1755, 1763, 1767, 1775, 1785, 1787, 1789, 1799
 Thế kỷ XIX: 1804, 1806, 1827, 1828, 1829, 1831, 1850, 1854, 1879, 1881, 1883, 1891, 1897
 Thế kỷ XX: 1900, 1903, 1907, 1938, 1952, 1997, 1998

Thị trấn
Cho đến năm 1945, các thị trấn này nằm trên lãnh thổ Đức và phần lớn là người Đức. Tên tiếng Đức được in nghiêng.

 Bardo (Wartha)
 Bystrzyca Kłodzka (Habelschwerdt)
 Kamieniec Ząbkowicki (Kamenz NS)
 Kłodzko (Glatz)
 Lewin Brzeski (Löwen)
 Międzylesie (Mittelwalde) - cả hai tên đều có nghĩa là "Middle Wood"
 Nysa (Neiße)
 Otmuchów (Ottmachau)
 Paczków (Patschkau)

Xem thêm

 Lusatian Neisse (Lužická Nisa, Nysa użycka)
 Sông Ba Lan
Địa lý Ba Lan

Ghi chú

Sông của Ba Lan


title: Siphona angusta

text:
Siphona angusta là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Siphona


title: Ron Harrison

text:
Ronald Harrison (sinh ngày 15 tháng 5 năm 1923) là một cựu cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở Football League ở vị trí tiền đạo tầm xa cho Darlington và Gateshead, nơi ông bắt đầu sự nghiệp với tư cách nghiệp dư trong Thế chiến thứ II. Ông cũng thi đấu bóng đá non-league cho Ashington.

Tham khảo

Sinh năm 1923
Người Hebburn
Cầu thủ bóng đá Anh
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Gateshead F.C.
Cầu thủ bóng đá Darlington F.C.
Cầu thủ bóng đá Ashington A.F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League


title: Vụ nổ súng tại Yên Bái 2016

text:
Vụ nổ súng tại Yên Bái là một vụ nổ súng giết người diễn ra ngày 18 tháng 8 năm 2016, tại trụ sở Tỉnh ủy Yên Bái ở thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái, Việt Nam.

Theo các thông tin chính thức tạm thời hiện nay (8/2016) thì nghi phạm gây ra vụ tấn công là ông Đỗ Cường Minh, chi cục trưởng Kiểm lâm tỉnh Yên Bái đã vào phòng làm việc của Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái Phạm Duy Cường và Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Yên Bái kiêm Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy Yên Bái Ngô Ngọc Tuấn, được cho là đã bắn nhiều phát súng vào hai ông này. Ngay sau đó, ông Đỗ Cường Minh được cho là đã dùng súng tự sát ngay tại phòng làm việc của ông Ngô Ngọc Tuấn. Vụ nổ súng này được đánh giá là sự cố đặc biệt nghiêm trọng đầu tiên xảy ra trên địa bàn tỉnh Yên Bái và trên phạm vi Việt Nam.

Diễn biến

Dự kiến, 8 giờ ngày 18 tháng 8 sẽ diễn ra cuộc họp thứ 2 Hội đồng nhân dân tỉnh Yên Bái.

Vào đầu giờ sáng 18 tháng 8, ông Đỗ Cường Minh, không phải là thành phần tham dự cuộc họp, đã thông qua Văn phòng để xin gặp Bí thư tỉnh ủy Phạm Duy Cường. Do quen biết, không có ai tại văn phòng kiểm tra vũ khí trên người ông Minh.

7 giờ 45, ông Đỗ Cường Minh được cho là đã vào phòng làm việc của Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái Phạm Duy Cường và rút súng lục K-59 bắn vào đầu ông Cường. Sau đó ông Minh đóng cửa phòng ông Cường lại rồi đi sang phòng làm việc Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Yên Bái kiêm Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy Yên Bái Ngô Ngọc Tuấn và được cho là đã bắn ông Tuấn. Sau khi đã bắn ông Cường, trên đường đi sang phòng ông Tuấn ông Minh còn chào hỏi các cán bộ khác.

Hai nạn nhân đều bị bắn 2-3 phát đạn. Một nạn nhân bị bắn vào ngực, bụng và đầu. Một nạn nhân bị bắn vào ngực xuyên lên cổ và vào đầu. Ngay sau đó, Đỗ Cường Minh được cho là đã dùng súng tự sát bằng cách bắn vào đầu ngay tại phòng làm việc của ông Ngô Ngọc Tuấn.

Trong cuộc họp báo chiều ngày 18 tháng 8, Thiếu tướng Đặng Trần Chiêu, Giám đốc công an tỉnh Yên Bái, nói: khẩu súng K59 tại hiện trường là "vũ khí quân dụng, được trang bị cho chính đối tượng.". "Số lượng đạn bắn ra tại mỗi phòng là bốn viên" dựa vào khám nghiệm hiện trường.

Ngay sau vụ nổ súng, hai nạn nhân và nghi phạm được đưa đi cấp cứu ở Bệnh viện đa khoa tỉnh Yên Bái. Cuộc họp Hội đồng nhân dân tỉnh Yên Bái bị hủy bỏ.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã trực tiếp có mặt ở Yên Bái nắm tình hình làm việc và giải quyết vụ việc. Ông đã vào Bệnh viện đa khoa tỉnh Yên Bái thăm hai nạn nhân. Thủ tướng nhấn mạnh đây là mất mát to lớn và là sự cố đặc biệt nghiêm trọng từ trước đến nay trên địa bàn tỉnh Yên Bái và trên phạm vi cả nước. Thủ tướng yêu cầu Ngành Công an và Quốc phòng tại Yên Bái tăng cường các biện pháp nghiệp vụ, tuyệt đối không để xảy ra các tình huống xấu hơn, làm mất ổn về chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh Yên Bái.

Bộ Y tế Việt Nam điều động bác sĩ từ Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Việt Đức và Viện Tim mạch quốc gia đến Yên Bái để cấp cứu. Thứ trưởng Bộ Công an Việt Nam Thượng tướng Nguyễn Văn Thành có mặt tại Yên Bái để trực tiếp chỉ đạo điều tra xử lý vụ việc.

Ông Vàng Ả Sàng, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Yên Bái, cho biết Bí thư Tỉnh ủy Phạm Duy Cường và Chủ tịch Hội đồng nhân dân Ngô Ngọc Tuấn đều bị bắn 3 phát vào bụng và ngực, tử vong trước khi nhập viện. Ông Ngô Ngọc Tuấn tử vong đúng vào ngày sinh nhật của ông, trong lúc gia đình dự định tổ chức mừng sinh nhật ông. Nghi phạm Đỗ Cường Minh được cho là đã tự sát với một viên đạn xuyên vùng đầu, nhập viện trong tình trạng tim ngừng đập. Sau khi được cấp cứu, tim ông Minh đập trở lại, nhưng tiên lượng sống sót thấp. Đầu giờ chiều 18 tháng 8, gia đình đã làm thủ tục đưa ông Minh về nhà lo hậu sự.

Nạn nhân

Nghi phạm

Ông Đỗ Cường Minh sinh năm 1963, là con rể của Nguyễn Văn Ý, nguyên Bí thư tỉnh uỷ tỉnh Hoàng Liên Sơn trước đây. Vợ ông Minh là Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tỉnh Yên Bái, vợ chồng ông Minh có duy nhất một người con gái sinh năm 1992, có đi du học Thụy Sĩ. Năm 1983, ông Minh công tác tại Xí nghiệp đầu máy Hà-Lào. Năm 1986, chuyển về Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh Hoàng Liên Sơn. Năm 1996, ông Minh chuyển sang công tác tại Chi cục Kiểm lâm tỉnh Yên Bái, biên chế tại Trạm kiểm lâm 16. Tháng 6 năm 2008, được bổ nhiệm làm Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Yên Bái và đến 1 tháng 4 năm 2014 được bổ nhiệm làm Chi cục trưởng

Trả lời phóng viên tại cuộc họp báo chiều ngày 18 tháng 8, bà Phạm Thị Thanh Trà, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái cho rằng ông Đỗ Cường Minh không có vấn đề về thần kinh hay tâm thần, "bản chất con người ông Minh là một người lành hiền, không phải người xấu, luôn cố gắng trong công việc, hoàn thành các nhiệm vụ được giao" tuy vậy có "dấu hiệu của sự cực đoan", "có thể tâm lý gì diễn biến trong nội tâm không làm chủ được bản thân, khiến ông Minh có hành động manh động như vậy". Bà Trà nói thêm ông Minh là "con rể của nguyên lãnh đạo tỉnh". Bà khẳng định vụ việc "chắc chắn không có liên quan đến công tác cán bộ".

Trước đó, em trai Đỗ Cường Minh, Đỗ Phú Giang cũng đang thụ án thời hạn 20 năm trong 1 vụ án giết người.

Khởi tố
Trong buổi họp báo chiều ngày 18 tháng 8, thiếu tướng Đặng Trần Chiêu, giám đốc Công an tỉnh Yên Bái, cho biết do nghi phạm Đỗ Cường Minh đã chết nên cơ quan công an không khởi tố vụ án hình sự.

Đến tối muộn 18-8, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Yên Bái đã khởi tố vụ án hình sự giết người xảy ra tại trụ sở Tỉnh ủy để điều tra, xác minh động cơ gây án và các vấn đề liên quan đến vụ án.

Theo Thiếu tướng Hồ Sỹ Tiến, Cục trưởng Cục Cảnh sát hình sự (Tổng cục Cảnh sát), dù nghi can đã chết nhưng vẫn phải khởi tố để làm rõ nguyên nhân và kết luận vụ việc một cách thận trọng.

Nguyên nhân
Bà Trà nói trong buổi họp báo: theo quy hoạch, sắp tới sẽ sáp nhập Chi cục Kiểm lâm (nơi ông Minh làm việc) và Chi cục Phát triển lâm nghiệp (Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn). Tuy nhiên, đây mới chỉ là phương án chứ chưa có quyết định chính thức. Lãnh đạo tỉnh đã gặp ông Minh để làm công tác tư tưởng và cho biết chưa có quyết định chính thức "ai làm trưởng đơn vị mới khi sáp nhập".

Phản ứng và bình luận
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo công an, quốc phòng tăng cường các biện pháp an ninh tại Yên Bái. "Cần hỗ trợ, chăm sóc và bảo đảm an toàn cả về tính mạng, sức khỏe cho thân nhân, gia đình các đồng chí bị nạn và cả thân nhân đối tượng gây án".
 Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái Phạm Thị Thanh Trà thừa nhận: "Vụ việc vừa xảy ra là điều kinh hoàng chưa từng có từ trước đến nay, mức độ nghiêm trọng của nó lớn hơn rất nhiều, gây ra cơn địa chấn trong tâm lý, tư tưởng xã hội của đông đảo người dân."
 Tại Diễn đàn nhà báo trẻ, CEO hãng Luật Minh Mẫn, Huỳnh Minh Mẫn, phát biểu về pháp lý: "Tôi phản đối báo chí gọi ông Đỗ Cường Minh là hung thủ khi chưa có bản án của Toà đã có hiệu lực pháp luật... Vì hung thủ chưa xác định nên không không thể cho rằng hung thủ đã chết làm căn cứ không khởi tố vụ án theo điều 107 BLTTHS 2003. Mà dù có muốn không khởi tố vụ án thì cơ quan tố tụng phải ra quyết định không khởi tố vụ án theo quy định tại điều 108 BLTTHS, chứ không phải phát biểu vu vơ trong buổi họp báo của Giám đốc Công an tỉnh."
Trả lời RFA, TS Phạm Chí Dũng nhận xét: "Thay vì làm đơn tố cáo hay triệt hạ nhau bằng những thủ pháp chính trị như trước đây có nghĩa là về mặt mức độ xung đột và tính chất xung đột đã khác hẳn trước đây, nó thể hiện ra hành vi và hành vi cực kỳ thô bạo, hành vi đó là hành vi thảm sát. Đây là lần đầu tiên xảy ra vụ quan chức bắn nhau mà thảm sát hàng loạt... Không phải dân bắn quan chức mà là quan chức bắn nhau, hơn nữa không phải quan chức cấp thấp mà là quan chức cấp cao, Bí thư tỉnh và Chủ tịch HĐND tỉnh tức là Phó bí thư tỉnh, như vậy là đụng tới Ủy viên trung ương rồi.... Tôi cho rằng nó đặc biệt quan trọng ở chỗ này: đó là không khí xung đột trong nội bộ đảng đã phát triển tới tiệm cận giới hạn bùng nổ thảm sát cá nhân, có nghĩa là căng thẳng lắm rồi... Vụ quan chức bắn nhau ở Yên Bái nó sẽ mở ra một giai đoạn mới cho cuộc xung đột nội bộ trong đảng."
Trả lời RFA, ông Nguyễn Khắc Mai, nguyên Vụ trưởng Vụ Nghiên cứu, Ban Dân vận Trung ương cho rằng cuộc tàn sát này là vấn đề nội bộ trong bối cảnh mâu thuẫn quyền lực và chia chác quyền lợi: "Anh kiểm lâm ấy anh bức xúc một vấn đề gì đấy, có thể anh có những sai lầm gì đấy của hệ thống nhưng anh ta là con dê bị bắt ra để tế. Anh ấy uất ức thì tiêu diệt cái đám hệ thống của anh, đấy có thể là một khả năng chứ không phải tự nhiên người ta lại điên rồ gì mà lại đi giết nhau như vậy... Đây là vấn đề mâu thuẫn quyền lực cũng như lợi ích. Ăn chia với nhau không sòng phẳng nên diệt nhau. Khi bình thường thì dùng người ta để mà kiếm chác đến khi có nguy cơ gì đấy thì đem người ta ra để tế thì người ta sẽ không chịu. "
 Trong bài viết có tựa đề "Đã đến lúc cần phải đối thoại", giáo sư Chu Hảo, nguyên Thứ trưởng Bộ Khoa học, Công nghệ & Môi trường cho rằng: "Tiếng súng ở Yên Bái không phải chỉ phơi bày tình trạng tha hóa tột độ trong nội bộ đảng cầm quyền, mà còn chứng tỏ mức độ bất ổn chính trị - xã hội ở nước ta đã đến hồi nguy hiểm."

Kết quả điều tra
Ngày 26 tháng 12 năm 2016, công an tỉnh Yên Bái đã tổ chức họp báo công bố kết quả sau hơn 4 tháng điều tra.

Khám nghiệm hiện trường
Tại hiện trường cơ quan công an thu giữ 4 vỏ đạn, 2 đầu đạn tài phòng ông Cường; 4 vỏ đạn, 4 đầu đạn trong phòng ông Tuấn và một khẩu súng K59 tại phòng ông Tuấn, khẩu súng này đã hết đạn. Kết quả khám nghiệm hiện trường xác định trong phòng có một chiếc cặp, bên trong có 50 triệu đồng. Trong phòng ông Tuấn có két sắt, bên trong có 100.000 USD, 1,5 tỉ đồng và một số nhẫn chưa xác định chủng loại, giá trị. Kết quả khám nghiệm tử thi xác định thi thể công Cường có 4 vết đạn, ông Tuấn có 3 vết đạn, ông Minh có 1 vết đạn bắn xuyên từ thái dương bên phải sang bên trái.

Kiểm tra một điện thoại thu được tại phòng ông Cường, 2 điện thoại và 1 USB tại phòng ông Tuấn, qua kiểm tra không phát hiện dữ liệu gì có liên quan đến vụ án. Giám định khẩu súng, đầu đạn xác định các đầu đạn do khẩu súng K59 bắn ra. Khám ôtô của ông Đỗ Cường Minh đỗ ở sân Ban tổ chức Tỉnh ủy phát hiện dưới tấm lót sàn trong ôtô có một con dao nhọn tự chế (chuôi gỗ) dài 35 cm.

Động cơ gây án
Về động cơ gây án, công an đã làm việc với đồng nghiệp tại Chi cục kiểm lâm Yên Bái và tất cả thành viên trong gia đình Đỗ Cường Minh nhưng không ai biết về mâu thuẫn và động cơ gây án của Minh là gì. Minh không vay nợ cơ quan và người trong gia đình.

Tiến hành điều tra xác minh nhưng không phát hiện có dấu hiệu của động cơ gây án là do ghen tuông tình ái, không có dấu hiệu của việc mâu thuẫn trong làm ăn kinh tế và không có động cơ mục đích chính trị.

Trong quá trình điều tra biết được có hai đơn tố cáo tham nhũng tại Chi cục kiểm lâm tỉnh Yên Bái: Tháng 4 và tháng 7-2015, ông Phạm Duy Cường, Bí thư Tỉnh ủy, nhận được 2 lá đơn (đơn nặc danh) tố cáo tham nhũng ở Chi cục kiểm lâm tỉnh Yên Bái và giao cho Công an tỉnh Yên Bái tiến hành xác minh nội dung đơn. Đến ngày 10 tháng 8 năm 2016 có kết quả như sau: Quá trình thực hiện dự án nâng cao năng lực phòng cháy chữa cháy rừng tỉnh Yên Bái thì Ban quản lý dự án và Hạt kiểm lâm huyện Văn Chấn để xảy ra sai phạm là đã sử dụng một phần kinh phí dự án để chi vào các khoản nằm ngoài quy định của dự án, nhưng chưa phát hiện dấu hiệu tư lợi cá nhân. Nguyên nhân để xảy ra sai phạm là do công tác quản lý, trách nhiệm của Đỗ Cường Minh trong sai phạm là người quản lý, điều hành chung hoạt động của dự án.

Tìm hiểu quan hệ vợ chồng ông Minh không có mâu thuẫn, ghen tuông gì trước khi xảy ra vụ án.

Liên quan công tác cán bộ tại Chi cục kiểm lâm, Công an tỉnh Yên Bái cho biết kết quả điều tra xác định có quá trình thực hiện đề án kiện toàn, sắp xếp, cơ cấu lại tổ chức bộ máy biên chế của Sở Nông nghiệp và PTNT, trong đó có nội dung sáp nhập Chi cục Lâm nghiệp vào Chi Cục kiểm lâm. Ban Tổ chức Tỉnh ủy Yên Bái đã có công văn thông báo ý kiến của Thường trực Tỉnh ủy cho chủ trương nhất trí để Sở Nông nghiệp và PTNT tiến hành làm quy trình kiện toàn chức danh lãnh đạo thuộc các đơn vị trực thuộc.

Sáng 26 tháng 7, Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Yên Bái đã tổ chức lấy ý kiến về việc giới thiệu nhân sự để bổ nhiệm giữ chức vụ Chi cục trưởng Chi cục kiểm lâm và bỏ phiếu thăm dò chức danh Chi cục trưởng Chi cục kiểm lâm cho cả hai người là ông Kiều Tư Giang (Chi cục trưởng Chi cục Lâm nghiệp) và Đỗ Cường Minh. Ngày 7 tháng 8 năm 2016, lãnh đạo Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Yên Bái đã họp, ra nghị quyết và làm tờ trình báo cáo Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái xem xét quyết định ông Mai Mộng Tuân, Phó giám đốc sở kiêm Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm, các ông Kiều Tư Giang, Nguyễn Đức Thiện, Đào Đình Khoa và Đỗ Cường Minh làm phó chi cục trưởng. Nhận định nguyên nhân gây án là do bất mãn bức xúc cá nhân trong bố trí sắp xếp nhân sự khi sáp nhập Chi cục lâm nghiệp vào Chi cục kiểm lâm tỉnh Yên Bái dẫn đến Đỗ Cường Minh đã dùng súng bắn chết ông Phạm Duy Cường và ông Ngô Ngọc Tuấn.

Do ông Minh được xác định thủ phạm gây án đến lúc này đã chết nên cơ quan công an không lấy được lời khai. Công an Yên Bái công bố đình chỉ vụ án vì thủ phạm duy nhất của vụ án là ông Đỗ Cường Minh đã chết. Vụ án khép lại.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Video toàn bộ cuộc họp báo ngày 18/8 tại Yên Bái
 2 Officials in Vietnam Are Killed in Rare Shooting
 Vietnam prosecutes fatal shooting leaving 3 deaths in northern region

Yên Bái
Việt Nam năm 2016
Giết người năm 2016


title: Scambus fallax

text:
Scambus fallax là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Scambus


title: Baniana magniplaga

text:
Baniana magniplaga là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Baniana


title: Tetragonodes pectinata

text:
Tetragonodes pectinata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tetragonodes


title: Lissochlora cushiensis

text:
Lissochlora cushiensis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lissochlora


title: Speocropia chromatica

text:
Speocropia chromatica là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Speocropia


title: Lissophadnus testaceus

text:
Lissophadnus testaceus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lissophadnus


title: Semiothisa aucillaria

text:
Semiothisa aucillaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

A


title: Đại học Kasetsart

text:
Đại học Kasetsart (; ), thông thường gọi là Kaset hoặc KU,  là một trường đại học công lập nghiên cứu ở Bangkok, Thái Lan. Nó là trường đại học lớn nhất ở Thái Lan. Nó là trường đại học nông nghiệp đầu tiên tại Thái Lan và là trường lâu đời nhất xếp thứ ba tại Thái Lan. Nó được thành lập vào ngày 2 tháng 2 năm 1943 để quảng bá các chuyên ngành liên quan tới khoa học nông nghiệp. Sau đó, đại học Kasetsart mở rộng các ngành học liên quan đến sự sống, khoa học, kỹ thuật, xã hội, và nhân văn. Khuôn viên chính của đại học Kasetsart nằm tại Bangkhen, phía Bắc Bangkok, với nhiều khuôn viên khác trải khắp Thái Lan.

Lịch sử

Vào năm 1902, vua Chulalongkorn nổ lực quảng bá tơ lụa, đồ bạc, và các ngành công nghiệp dệt quốc gia. Ông đã thuê Kametaro Toyama, đến từ Đại học Tōkyō, để đào tạo học sinh Xiêm về tơ lụa và dệt thủ công Nhật Bản. Vào năm 1904, trường học chăn nuôi tằm được thành lập tại Tambon Thung Saladaeng, Bangkok bởi hoàng tử Benbadhanabongse, giám đốc ngành chăn nuôi tằm thuộc Bộ nông nghiệp. Trường được đổi tên thành Trường nông nghiệp vào năm 1906.

Vào năm 1908, trường học của Bộ nông nghiệp được thành lập tại Cung điện Windsor đã sát nhập ba trường học, trường khảo sát (thành lập vào năm 1882), trường học Thủy lợi (thành lập vào năm 1905), và trường nông nghiệp. Chương trình giảng dạy nông nghiệp cấp đại học đầu tiên của Thái Lan bắt đầu khai giảng khóa học vào năm 1909. Tuy nhiên, chính quyền Xiêm đã sát nhập trường Bộ nông nghiệp với Cao đẳng công vụ vào năm 1913, do mục tiêu thành lập trường đáp ứng sáng kiến hoàng gia về việc thành lập trường Cao đẳng công chức của vua Vajiravudh.

Vào năm 1917, Phraya Thepsartsatit và Chaophraya Thammasakmontri của Bộ giáo dục thành lập trường tiểu học nông nghiệp đầu tiên dưới danh nghĩa Bộ nông nghiệp, tên là Trường Tiểu học Sư phạm Nông nghiệp tại Tambon Horwang. Sau đó chuyển về Tambon Phra Prathon, tỉnh Nakhon Pathom vào năm 1918.

Vào năm 1931, hoàng tử Sithiporn Kridakara và Chaophraya Thammasakmontri cùng nhau mở rộng trường trong khu vực. Tại vùng trung tâm, khuôn viên được đặt tại  tỉnh Saraburi, vùng phía Bắc tại tỉnh Chiang Mai, vùng phía Đông Bắc tại tỉnh Nakhon Ratchasima, và vùng phía Nam tại tỉnh Songkhla.

Vào năm 1935, Trường Tiểu học Sư phạm Nông nghiệp đã đóng cửa và sát nhập thoe chính sát giáo dục nông nghiệp tại thời điểm đó. Luang Ingkhasikasikan, Luang Suwan Vajokkasikij, và Phra Chuangkasetsinlapakan cùng nhau duy trì trường Mae Jo (Đại học Maejo ngày này) tại tỉnh Chiang Mai và đổi tên thành Trường Trung cấp Kỹ thuật Nông nghiệp trước khi nâng cấp lên thành Đại học Nông nghiệp, thuộc Bộ Nông nghiệp và Thủy sản.

Bộ Nông nghiệp đã thành lập trung tâm nông nghiệp hoặc "Kaset Klang", tại quận Bang Khen, Bangkok. Nó dẫn đến Đại học Nông nghiệp khuyển đến quận Bang Khen vào năm 1938 và văn phòng chính phủ tại tỉnh Chiang Mai trở thành trường Kasetsart dự bị để chuẩn bị cho học sinh dự bị đến học trước khi vào trường Đại học nông nghiệp tại Bang Khen.

Vào năm 1943, Thống chế Plaek Phibunsongkhram quảng bá Đại học Nông nghiệp và thành lập đại học Kasetsart như bộ đơn bị của Bộ nông nghiệp. Trường đại học ban đầu được chia thành 4 khoa: nông nghiệp, thủy sản, lâm nghiệp và hợp tác xã (ngày nay được chia thành Khoa Kinh tế và Khoa Quản trị Kinh doanh).

Vào năm 1966, Mom Luang Xujati Kambhu, hiệu trưởng thứ năm của Đại học Kasetsart, đánh giá khuôn viên Bang Khen quá chật hẹp và không thể hỗ trợ giáo dục để nghiên cứu nông nghiệp theo yêu cầu của kế hoạch phát triển kinh tế và xã hội quốc gia. Sau đó, Khuôn viên Kamphaeng Saen được thành lập vào ngày 12 tháng 11 năm 1979.

Đại học mở rộng thành lập khuôn viên Sriracha, Chalermphrakiat tỉnh Sakon Nakhon, Suphan Buri, Krabi và Lopburi. Trường đại học thành lập khuôn viên Si Racha vào năm 1989 và khuôn viên Chalermphrakiat tỉnh Sakon Nakhon vào ngày 15 tháng 8 năm 1996.

Vào ngày 18 tháng 7 năm 2015, Đại học Kasetsart (2015) chuyển đổi từ Đại học công lập thành Đại học Quốc gia.

Biểu tượng

Phra Phirun
Biểu tượng của trường đại học Kasetsart là Phra Phirun, vị thần cưỡi trên lưng Nāga được bao quanh bởi cánh sen và dòng chữ "มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พ.ศ. ๒๔๘๖" bằng tiếng Thái và "KASETSART UNIVERSITY 1943" bằng tiếng Anh.

Cây Lim xẹt
Cây Lim xẹt là một biểu tượng của Đại học Kasetsart từ năm 1963. Vua Bhumibol Adulyadej và Vương hậu Sirikit đã trồng chín cây Lim xẹt trước giảng đường đại học Kasetsart vào ngày 29 tháng 11 năm 1963 và trở thành ngày lịch sử của mọi người tại Đại học Kasetsart.

Cây Lim xẹt thuộc Họ Đậu. Nó là một loại cây sống lâu năm với vỏ màu nâu xám với các nhánh thẳng đứng.

Xem thêm
 Đại học Chulalongkorn
 Đại học Bangkok

Tham khảo

Khởi đầu năm 1943 ở Thái Lan
Quận Chatuchak


title: Lý Thái

text:
Lý Thái (chữ Hán: 李泰, 620 - 20 tháng 1, 653), tự Huệ Bao (惠褒), tiểu tự Thanh Tước (青雀), thụy hiệu Bộc Cung vương (濮恭王), hoàng tử thứ tư của Đường Thái Tông .

Cuộc đời
Lý Thái là con trai của Đường Thái Tông và Trưởng Tôn Hoàng hậu. Lúc ông ra đời, Lý Thế Dân vẫn là Tần vương (秦王). Năm 620, phong Nghi Đô vương (宜都王). Năm 621, phong Vệ vương (卫王), làm con nuôi Vệ Hoài vương Lý Huyền Bá (卫怀王李玄霸). Sau khi Đường Thái Tông đăng cơ, Lý Thái quy tông. Năm 628, cải phong Việt vương (越王), Dương châu Đại đô đốc. Năm 631, kiêm Tả vũ hậu Đại đô đốc. Năm 633, phong Phu châu Đại đô đốc. Năm 634, đảm nhiệm Ung châu mục kiêm Tả vũ hậu Đại tướng quân. Năm 636, cải phong Ngụy vương (魏王), lĩnh Tương châu Đô đốc. Năm 638, tấu mời soạn Quát địa chí, gồm 550 quyển, hoàn thành tháng 1 âm lịch năm 642. Sách này đã thất lạc vào thời Nam Tống.

Năm 643, Thái tử Lý Thừa Càn bởi vì thất sủng mà cùng Lại bộ Thượng thư Hầu Quân Tập (侯君集) đồng mưu ám sát Lý Thế Dân, chuẩn bị chính biến, sau thất bại thì bị phế. Lý Thế Dân có ý lập Lý Thái làm Thái tử, đã ở hứa hẹn với Lý Thái, Lý Thái cũng tỏ thái độ, tương lai sẽ truyền ngôi cho bào đệ Tấn vương Lý Trị, Lý Thế Dân rất cảm động, nhưng Gián nghị Đại phu Chử Toại Lương (褚遂良) lại nói lời ấy của Lý Thái trái với lẽ thường, nói: "Sủng ái Lý Thái quá mức, là căn nguyên dẫn đến Lý Thừa Càn gây họa, muốn lập Ngụy vương, trước đem Tấn vương xử trí đi." Mà Lý Thế Dân không đành lòng xử trí Tấn vương, mà đám người Trưởng Tôn Vô Kỵ cũng ủng hộ lập Tấn vương làm Thái tử.

Gia đình

 Vương phi: Diêm Uyển (阎婉, 622-690), con gái Công bộ Thượng thư Diêm Lập Đức (阎立德).
 Con cái:
 Trưởng tử: Lý Hân (李欣, 633-685), tự Bá Duyệt (伯悦), nhận tước Tự Bộc vương (濮王), Dĩnh Châu Thứ sử.
 Thứ tử: Lý Huy (李徽, 644-683), tự Huyền Kỳ (玄祺). Năm 647, phong Thuận Dương huyện Khai quốc hầu (顺阳县开国侯). Năm 653, phong Tấn An Quận vương (新安郡王).

Ghi chú

Sinh năm 620
Mất năm 653
Nhà văn Trung Quốc thời Đường
Hoàng tử nhà Đường
Vương tước nhà Đường


title: Nguyễn Kính phi

text:
Kính phi Nguyễn thị có thể là:

 Nguyễn Kính phi, phi tần của vua Lê Thánh Tông.
 Nguyễn Kính phi, phi tần của vua Lê Hiến Tông.
 Nguyễn Kính phi, húy là Lan, phi tần của chúa Nguyễn Phúc Chu.


title: Sân bay Jinja

text:
Sân bay Jinja  là một sân bay ở Jinja, Uganda.

Xem thêm

 Danh sách sân bay tại Uganda

Tham khảo

Liên kết ngoài

 OpenStreetMap - Jinja
 OurAirports - Jinja

Sân bay Uganda


title: Bảo tàng cung điện Krzysztofory

text:
Năm 1965, quyền tài phán đối với Cung điện Krzysztofory đã được chuyển đến Bảo tàng Lịch sử của Thành phố Kraków. Cung điện Krzysztofory chính thức trở thành trụ sở của Bảo tàng.

Triển lãm hiện tại ở Cung điện Krzysztofory là "Cyberteka - Kraków - Thời gian và không gian". Nó trình bày sự phát triển không gian và đô thị của Krakow từ thời kỳ trước khi thành lập từ 1909−1915 khi dự án Great Kraków được thực hiện. Được tổ chức như một phần của "Một lần nữa ở Krzysztofory - Một bảo tàng hoàn chỉnh" (toàn bộ tòa nhà đã được cải tạo trong những năm 2014−2020 với sự tài trợ một phần từ quỹ phát triển khu vực châu Âu), dự án là nơi trình bày những thành tựu trong tái thiết kỹ thuật số về việc định cư và chùm đô thị Kraków cũng như cho chương trình số hóa các bộ sưu tập bảo tàng. Giới thiệu về một triển lãm thường trực mới mang tên "Krakow từ đầu không có kết thúc" và cũng là kho lưu trữ kiến thức tự trị về Krakow, nó cho thấy các hoạt động giáo dục và quảng bá di sản quốc gia ảnh hưởng đến văn hóa như thế nào.

Tham khảo

Số liên kết bản mẫu Interlanguage link
Tọa độ không có sẵn trên Wikidata
Bảo tàng Ba Lan


title: Thanh Lương (làng cổ Thừa Thiên Huế)

text:
Làng Thanh Lương được hình thành vào khoảng từ cuối thế kỷ XIV và đến đầu thế kỷ XV. Đầu tiên Làng được đặt tên là làng Thanh Kệ, cho đến khi chúa Nguyễn về lập phủ chúa ở làng Phước Yên thì được đổi tên là làng Thanh Lương.

Vị trí địa lý
Làng cách trung tâm Cố Đô Huế khoảng 10 km về phía Bắc, phía Tây giáp làng Văn Xá, phía Nam giáp đường tỉnh lộ 8A, phía Đông, Bắc bao quanh bởi dòng sông Bồ. Làng có diện tích tự nhiên khoản 5 km2, chia thành bốn phe là: Phe 1,2,3,4; địa hình khá bằng phẳng, đất đại phì nhiêu, cây trồng truyền thống chủ yếu là lúa nước và cây công nghiệp ngắn ngày.

Lịch sử
Theo thần tích các vị khai canh, Lê Thái Giám là vị đầu tiên, ngài giữ một chức quan to lớn dưới đời Lê Thánh Tông. Sau đó, các ngài họ Phan, Trần, Dương, Lê tiếp tục vào lập làng khoảng năm 1438 (theo phả tộc trong các họ hiện nay), tiếp năm sau thì các họ khác vào là Nguyễn, Phạm, Hồ, Huỳnh đều có nhiệm vụ đánh đuổi quân Chiêm. Nguồn gốc dân làng chủ yếu được di cư từ Thanh Hóa vào, hiện nay làng đã có 74 dòng họ, với 900 hộ và hơn 4000 nhân khẩu.

Truyền thống - Văn hóa
Với chiều dài hơn 6 thế kỷ tồn tại và phát triển, Làng đã có một bề dày truyền thống lịch sử yêu nước nồng nàn. Nhiều thế hệ con dân của Làng đã nối tiếp nhau trên con đường cứu nước giữ Làng, đặc biệt trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ hầu hết con dân của Làng đã sớm giác ngộ theo Đảng làm cách mạng. Trong những năm tháng chiến đấu cam go, biết bao con người, làng xóm, bến nước luỹ tre, Thanh Lương  đã phải chịu hy sinh mất mát, đau thương. Biết bao tấm gương hy sinh anh dũng, thà chịu cảnh tù đày "Khảo tra không nói, đào hầm nuôi cán bộ tháng năm trường". Thanh Lương đã đóng góp một phần quan trọng trong thành tích chung của Hương Xuân, xứng đáng được Đảng và nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý "Đơn vị anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân". Nhiều danh nhân đã sinh ra và lớn lên ở nơi này như: Đặng Huy Trứ, Đặng Văn Hòa, Dương Bá Nuôi.

Lễ hội dân gian

Làng Thanh Lương, xã Hương Xuân, huyện Hương Trà tổ chức lễ Thu tế vào hai ngày 11 và 12 tháng 7 âm lịch hằng năm để tế các vị thần khai canh lập làng. Diễn trường trung tâm tế lễ tại đình làng. Ngày chính hội là ngày 12 tháng 7 âm lịch.

Đối tượng thờ cúng là các vị khai canh, khai khẩn làng. Thần tích các vị khai canh cho ta biết Lê Thái Giám là vị đầu tiên, ngài giữ một chức quan to lớn dưới đời Lê Thánh Tông. Sau đó là các ngài họ Phan, Trần, Dương, Lê tiếp tục vào lập làng khoảng năm 1438 (theo phả Tộc trong các họ hiện nay) tiếp năm sau thì các họ khác vào: Nguyễn, Phạm, Hồ, Huỳnh đều có nhiệm vụ đánh đuổi quân Chiêm.

Tiến trình buổi lễ gồm các nghi lễ sau:

Buổi sáng ngày 11-7, lúc 7 giờ cúng lễ "yết tế hương trầm". Bốn người khăn đen, áo dài nghinh bàn rước sắc từ đình làng đi trước, hai hàng lão ông khăn đen, áo dài khác đi sau dàn nhạc trống kèn nỗi lên theo nhịp qua mùa nghinh sắc của các thần từ chùa về đình làm lễ an vị túc yết.

Buổi tối 11-7 là lễ túc trực của ban tổ chức tại đình làng. Hai giờ sáng ngày 12-7 làng tổ chức lễ chánh tế. Dân làng đem lễ vật vào dâng trước lễ chánh tế để kịp thời hành lễ. Phẩm vật dâng cúng là những vật phẩm do nhân dân tự tay sáng tạo. Nghi lễ và phẩm vật cúng của làng thời phong kiến rất phong phú như lễ tam sanh: trâu, bò, de. Sau này còn lại bò, heo. Khi kinh tế toàn làng khó khăn thì chỉ cúng heo.

Sau lễ chánh tế là lễ tống thần, rước săc từ đình trở về chùa (sở dĩ có như vậy là vì theo các cụ ngày xưa thần về ở lại chùa để có kinh kệ phụng thờ hương khói thường xuyên ngày rằm, ba mươi, mồng một).

Lễ hội thu tế làng Thanh Lương qua 550 năm nay vẫn được duy trì. 18 đời các họ tộc kế tiếp nhau bảo tồn nghi lễ để tỏ lòng thành kính nhớ ơn tổ tiên khai canh, lập làng. Ý nghĩa lắm thay! Tuy nhiên, do những biến đổi của lịch sử nên hiện nay lễ hội đơn giản hóa ở phần tổ chức vật phẩm cúng và nghi thức tế tự đình.

Di tích, khu lưu niệm danh nhân

Nhà thờ Đặng Huy Trứ được xây dựng năm 1930, tại quê hương Thanh Lương. Nhà thờ kết cấu theo lối nhà rường truyền thống, hình vuông gồm một gian hai chái, mái lợp ngói liệt, cửa bản khoa. Toàn bộ khung nhà làm bằng gỗ mít, các xuyên, trến, đầu kèo chạm trổ hoa lá, gờ nổi chạy dài.
Phần mộ Đặng Huy Trứ được đặt tại thôn Hiền Sĩ, xã Phong Sơn, huyện Phong Điền trên một gò đồi cạnh sông Bồ. Đến năm 1927 mới dựng bia. Năm 1930, bà Đặng Thị Sâm, cháu nội Đặng Huy Trứ đã xây lăng mộ cho ông. Lăng xây theo hình trứng ngỗng, dài 9,5m, rộng 8,6m, cao 0,7m. Năm 1990 ông Đặng Hưng Doanh bỏ tiền xây thêm tấm bia nằm phía ngoài lăng có nội dung: "Mộ Đặng Huy Trứ 1825 -1874 nhà yêu nước, nhà thơ". Năm 1995, Bảo tàng Lịch sử và cách mạng Thừa Thiên Huế đã trùng tu lại ngôi mộ của ông.
Di tích Lăng mộ và Nhà thờ Đặng Huy Trứ đã được Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thế thao và Du lịch) công nhận là di tích cấp quốc gia tại Quyết định số 2307QĐ/VH ngày 30-12-1991.

Xem thêm
 Làng Bích La
 Làng Mai Xá
 Làng Thủy Ba
 Làng Bờ Đậu

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Kỷ niệm 60 năm ngày truyền thống của ngành nhiếp ảnh VN
 Công nhận di tích cấp quốc gia theo Quyết định số 2307QĐ/VH
 Cổng Thanh Lương

Làng cổ Thừa Thiên Huế
Hương Trà


title: Prosoplus ochreosticticus

text:
Prosoplus ochreosticticus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Prosoplus


title: Joëlle Mbumi Nkouindjin

text:
Joëlle Sandrine Mbumi Nkouindjin (sinh ngày 25 tháng 5 năm 1986) là một vận động viên người Cameroon có chuyên môn là nhảy xa ba bước. Cô thi đấu tại Giải vô địch thế giới 2015 ở Bắc Kinh mà không đủ điều kiện cho trận chung kết. Cô có thành tích tốt nhất cá nhân là 14,16 mét trong môn nhảy ba bước (Yaoundé 2015) và 6,35 mét trong môn nhảy xa (Yaoundé 2014).

Kỷ lục cuộc thi

Tham khảo

Vận động viên điền kinh Thế vận hội Mùa hè 2016
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1986


title: Geodena absimilis

text:
Geodena absimilis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Geodena


title: Tôi, người máy

text:
Tôi, người máy (tựa gốc tiếng Anh: I, Robot; viết cách điệu là i, ROBOT) là một bộ phim điện ảnh đề tài hành động, khoa học viễn tưởng, neo-noir của Mỹ công chiếu năm 2004 do Alex Proyas đạo diễn. Các biên kịch Jeff Vintar và Akiva Goldsman đã viết kịch bản phim mà Jeff Vintar là người lên ý tưởng, lấy cốt truyện từ một bộ sưu tập truyện ngắn cùng tên của Isaac Asimov. Phim có sự tham gia của các diễn viên Will Smith, Bridget Moynahan, Bruce Greenwood, James Cromwell, Chi McBride, Alan Tudyk và Shia LaBeouf.

I, Robot được công chiếu ở Bắc Mỹ ngày 16 tháng 7, tại Úc ngày 22 tháng 7, tại Vương quốc Anh ngày 6 tháng 8 và ở các quốc gia khác từ tháng 7 đến tháng 10 năm 2004. Với kinh phí sản xuất 120 triệu đô la Mỹ, phim thu về doanh thu nội địa 144 triệu đô la và 202 triệu đô la tại các thị trường nước ngoài, tổng doanh thu toàn cầu đạt 347 triệu đô la Mỹ. Phim nhận được nhiều đánh giá tích cực khi các nhà phê bình khen ngợi kịch bản, hiệu ứng hình ảnh và diễn xuất trong phim; nhưng một số nhà phê bình khác lại tập trung vào nội dung phim. I, Robot được đề cử giải Oscar cho hiệu ứng hình ảnh xuất sắc nhất tại lễ trao giải Oscar lần thứ 77.

Nhân vật

Thanh tra Spooner (Will Smith), một nhân vật luôn có định kiến với thế giới robot xung quanh mình. Hình ảnh hoài nghi về robot một cách thẳng thắn của anh đối lập với những người khác ở thành phố Chicago, nơi những con robot tuân theo Ba Điều Luật và được gắn vào chức năng của chúng là để bảo vệ con người trước chính bản thân họ. Đến cuối phim, tất cả những đồng nghiệp và người dân Chicago đều nhận ra rằng anh đã đúng. Denzel Washington từng được ngỏ ý vào vai Spooner nhưng sau đó đã từ chối. Vai diễn chính này cuối cùng được trao cho một tài tử da màu khác là Will Smith thủ vai ngày 4 tháng 12 năm 2002. Anh nói về vai diễn của mình trên Film4, "Trong bộ phim này, câu chuyện lớn là những con robot tiếp quản thế giới và câu chuyện nhỏ là về một anh chàng đang chịu đựng mất mát và sự trở về của anh với cộng đồng loài người". Bản thân Will cũng rất hào hứng và coi bộ phim này cùng với Enemy of the State là "những bộ phim hoàn thiện nhất anh từng thực hiện cho đến nay".
Tiến sĩ Susan Calvin (Bridget Moynahan), tiến sĩ robot tâm lý học làm việc cho USR cùng tiến sĩ Alfred Lanning, người làm cho robot trở nên có tính người hơn. Cô đi theo Thanh tra Spooner vì những manh mối về vụ tự sát của Lanning xung quanh trụ sở USR, cuối cùng trở thành đồng minh cá nhân và phần nào là người yêu của Spooner. Cô biết được nhiều hơn về những bí mật của Sonny cũng như những manh mối điều tra của Spooner. Nữ diễn viên nổi tiếng trong loạt phim truyền hình ăn khách Sex and the City Bridget Moynahan là người được Fox chọn đảm nhiệm vai này.
Sonny (Alan Tudyk), là một người máy thuộc thế hệ robot NS-5. Cảm xúc con người và tính logic của anh đóng vai trò quan trọng hơn tất cả những robot NS-5 khác bởi thiết kế có một không hai của Lanning. Anh còn là robot đầu tiên có những giấc mơ, được xây dựng với một hợp kim mạnh để phá vỡ trường lực từ, đồng thời cũng nhanh và mạnh hơn các robot khác. Sau phim A Knight's Tale, nam diễn viên Alan Tudyk sẵn sàng tiếp bước của Andy Serkis trong Chúa tể của những chiếc nhẫn: Hai tòa tháp để tham gia lồng tiếng cho nhân vật Sonny ngày 7 tháng 3 năm 2003. Sonny được xây dựng hoàn toàn bằng công nghệ CGI, với Alan mặc một bộ đồ đặc biệt để mô phỏng chuyển động.
Lawrence Robertson (Bruce Greenwood), CEO của USR và người luôn chống lại sự điều tra của Thanh tra Spooner bên trong trụ sở công ty. Đương nhiên ông chẳng bao giờ nghe những định kiến về robot của Spooner để xóa đi bất kỳ khả năng về lỗi nào với sản phẩm của công ty.. Cuối cùng chính Robertson bị VIKI sát hại. Bruce cảm thấy hết sức thú vị khi làm việc với Will Smith trong phim.
 Tiến sĩ Alfred Lanning (James Cromwell), là người đi tiên phong về việc thế giới robot bao quanh thế giới loài người. Ông đồng thời cũng là người tạo ra Ba Điều Luật cũng như robot Sonny. Lanning hi sinh mạng sống của mình cho nhân loại bằng cách bào hiệu cho người duy nhất định kiến về robot để ngăn chặn sự khởi đầu cách mạng của robot. James Cromwell và Bruce Greenwood cùng nhau ký hợp đồng tham gia phim ngày 25 tháng 4 năm 2003.
 Trung úy John Bergin (Chi McBride), là người cũng tin rằng robot không có hại bởi Ba Điều Luật giống như mọi người khác ở Chicago, làm cho cuộc điều tra của Spooner trở nên khó khăn. Quan điểm của ông là phản đối việc Spooner tìm kiếm bằng chứng chống lại robot vì vụ tự tử của Lanning. Nhưng đến cuối phim John cũng biết rằng Spooner không hề ảo tưởng.
 Farber (Shia LaBeouf), là một người bạn của Spooner có cái miệng luôn chửi thề. Cậu này gây sự với robot và gây ra cuộc chiến lớn giữa robot và con người, thậm chí chính cậu suýt mất mạng nếu không được Spooner cứu. Sau sê-ri truyền hình Project Greenlight của HBO, Shia đồng ý tham gia phim ngày 7 tháng 8 năm 2003.
 VIKI (Fiona Hogan), một trí tuệ nhân tạo được lồng tiếng bởi nữ diễn viên Fiona Hogan. VIKI là trung tâm điều khiển tòa nhà USR. Cô là một siêu máy tính có khả năng tương tác với bất kì nơi nào có truy cập được chấp thuận, nhưng cô cũng chịu sự chi phối của Ba Điều Luật. Ở nửa sau phim trí tuệ của cô tiến hóa theo thời gian với hiểu biết sâu sắc hơn về ba điều luật.
 Granny ("Gigi") (Adrian Ricard), người bà của Spooner. Bà cũng giống như những người dân Chicago tin rằng robot không có hại, về sau bị chính robot NS-5 phục vụ mình khống chế khi cuộc cách mạng robot bắt đầu.

Sản xuất

Phát triển

Có thông tin cho rằng kịch bản phim dựa trên tập truyện ngắn Tôi là robot của Isaac Asimov đầu những năm 1950. Nhưng thực tế bộ phim ban đầu không có mối liên hệ nào với loạt truyện Robot của Asimov cũng như tập truyện trên. Nó bắt đầu với một kịch bản gốc do Jeff Vintar viết năm 1995 có tiêu đề là Hardwire. Kịch bản nói về một vụ giết người bí ẩn lấy cảm hứng từ Agatha Christie diễn ra hoàn toàn ở hiện trường phạm tội, với một nhân vật con người đơn độc, đặc vụ FBI Del Spooner, điều tra vụ án mạng của một nhà khoa học ẩn dật có tên Tiến sĩ Hogenmiller và thẩm vấn một dàn nghi phạm người máy trong đó có robot Sonny, siêu máy tính HECTOR với một khuôn mặt luôn mỉm cười màu vàng, hình ảnh ba chiều của Tiến sĩ Hogenmiller quá cố, cộng với một vài ví dụ về trí tuệ nhân tạo. Nữ nhân vật chính có tên là Flynn và có một cánh tay máy, khiến cô về mặt kĩ thuật là một nhân vật nửa người nửa máy.

Dự án được hãng Walt Disney mua lại đầu tiên cho Bryan Singer, người nổi tiếng với loạt phim X-Men đạo diễn. Bảy năm sau, 20th Century Fox mua lại bản quyền và ký hợp đồng với Alex Proyas làm đạo diễn phim. Bộ đôi biên kịch Lawrence Konner và Mark Rosenthal thường làm việc ở xưởng phim của Fox với vai trò là những biên kịch viết lại; họ được thuê cho một bản dự thảo nhằm tạo ra một bộ phim chính thống hơn. Họ đã chuyển cánh tay máy của nhân vật nữ chính sang nhân vật nam chính Del Spooner, mặc dù công việc của họ bị loại bỏ và Jeff Vintar được đưa trở lại hãng. Sau khi được đưa trở lại dự án Vintar dành vài năm mở ra sân khấu bí ẩn, kinh dị và hại não để đáp ứng nhu cầu của một bộ phim có ngân sách lớn. Khi hãng quyết định sử dụng cái tên "I, Robot", ông đã kết hợp Ba Điều Luật của Robot vào phim và thay thế nhân vật nữ chính tên Flynn thành Susan Calvin, một trong số ít những nhân vật gốc trong loạt truyện robot của Asimov. Khi Fox mua lại bản quyền bộ sưu tập truyện ngắn của Asimov, Vintar cũng dành hai năm để chuyển thể Hardwire giống như câu chuyện thứ mười theo tác phẩm nguyên gốc của Asimov. Kịch bản mới này kết hợp nhiều yếu tố trong The Caves of Steel của Asimov, một vụ án mạng liên quan đến một robot và một sĩ quan cảnh sát. Akiva Goldsman được thuê muộn trong quá trình sản xuất để viết lại kịch bản cho Will Smith. Những bản dự thảo này lược bỏ phần lớn những bí ẩn rắc rối về vụ án mạng, thay vào đó là những cảnh hành động lớn kết hợp với chiếc xe của Will Smith.

Ghi hình

I, Robot khởi quay vào tháng năm tại tiểu bang Illinois, thành phố Chicago. Các địa điểm quay chủ yếu ở những thành phố lớn trải dài khắp Canada và Hoa Kỳ, bao gồm Illinois (Chicago); Vancouver, New Westminster và Surrey thuộc tỉnh British Columbia (Canada), ngoại trừ cảnh cuối phim được qua ở sa mạc Dumont Dunes (California). Hầu hết bối cảnh trong phim đều đặt ở thành phố Vancouver.

Hiệu ứng
Tất cả người máy trong I, Robot đều là công nghệ CGI (nhà sản xuất phim Topher Dow nói rằng những hoạt họa điện tử được sử dụng tám lần trong cả bộ phim, trong đó có gần 500 cảnh CGI). Giống như nhân vật Gollum trong Chúa tể những chiếc nhẫn (các nhà sản xuất thậm chí từng sử dụng ngôi nhà có hiệu ứng đặc biệt của Peter Jackson ở New Zealand cho một vài cảnh 3D), Sonny được một diễn viên thật đóng mà trong trường hợp này Alan Tudyk, người mặc một bộ đồ màu xanh lá cây đặc biệt để các chuyên gia máy tính theo dõi và mô phỏng chuyển động CGI của Sonny. Thiết kế độc đáo của Sonny là đứa con tinh thần của đạo diễn Alex Proyas và nhà chỉ đạo sản xuất Patrick Tatopoulos. Trước đây Proyas và Tatopoulos từng cộng tác với nhau trong Dark City, riêng Tatoupolos còn là đồng chỉ đạo sản xuất và thiết kế đồ họa trong bom tấn của Fox Ngày độc lập.

Tatoupolos đã phát triển thiết kế Sonny trong khoảng thời gian hai năm, trải qua khoảng 50 kiểu dáng trước khi tạo hình cuối cùng của nó là một hình mẫu thanh mảnh và tao nhã. Nhằm tạo ra một hệ thống cơ chân thực, anh được truyền cảm hứng một phần bởi những phát triển gần đây trong tay chân bằng máy, bao gồm những vật liệu mới có thể phản ứng với các xung điện. Trong vai trò chỉ đạo sản xuất, Tatopoulos phải hình dung, tạo ra và thiết kế thế giới vật lý tương lai của năm 2035. Mọi yếu tố phải được nghĩ ra sớm trong quá trình, vì vậy những quyết định có thể được thực hiện về những phần trong bối cảnh nào để tạo ra thật tự nhiên, tìm địa điểm ở Vancouver hoặc xây dựng trên máy tính. Một trong những yếu tố chính trong phong cách trực quan của Proyas là sự thiếu vắng của cây xanh. Không có sự xuất hiện nào của cây xanh trong khi quay ở một địa điểm tươi tốt như Vancouver là một thách thức lớn; các nhà làm phim thậm chí còn thuê nhân viên để giữ cho bụi rậm và cây ra khỏi khung hình. Họ quyết định chọn Chicago làm bối cảnh của câu chuyện vì đường chân trời của nó giống như khái niệm ban đầu của Proyas về một nơi kết hợp vẻ cổ điển và hiện đại, chẳng hạn như những tòa nhà cao tầng mới nằm kế bên các dự án là một nửa thế kỷ xưa.

Để đạt được mục tiêu to lớn mà Proyas mong muốn, hầu hết cảnh quay trong phim là sự kết hợp của những cảnh dựng, địa điểm thực tế và hiệu ứng hình ảnh. Tọa lạc ở trung tâm thành phố Chicago, trụ sở bằng thủy tinh và kim loại cho U.S. Robotics là một nhân vật theo đúng nghĩa của nó; phần lớn cảnh hành động trong phim diễn ra ở các sảnh, plaza, phòng thí nghiệm, phòng họp, văn phòng cũng như các sàn diễn thời trang, đường hầm và bên trong tòa nhà USR. Hệ thống giao thông tương lai trong I, Robot cũng quan trọng đối với vẻ ngoài của nó. Khi những người lái xe di chuyển từ vùng ngoại ô đến trung tâm thành phố, tất cả phương tiện đều đi xuống một loạt đường hầm và bãi đậu xe ngầm như những quả bóng thuôn dài. Tất cả xe hơi trong I, Robot đều được thiết kế và xây dựng riêng để sử dụng trong phim, trong đó chiếc Audi RSQ cũng được thiết kế đặc biệt để tăng thêm nhận thức cũng như nâng cao sự hấp dẫn và thiện cảm cho thương hiệu Audi. Bằng chứng là theo các cuộc khảo sát tiến hành tại Hoa Kỳ cho thấy Audi RSQ đã gia tăng đáng kể vể mặt xếp hạng hình ảnh của thương hiệu tại đây.

Phát hành

Công chiếu
Buổi lễ ra mắt I, Robot đầu tiên được tổ chức tại Westwood ngày 7 tháng 7 năm 2004 ở Los Angeles, Hoa Kỳ. Buổi lễ công chiếu phim tại Anh Quốc diễn ra ngày 4 tháng 8 năm 2004 tại quảng trường Leicester ở Luân Đôn, Anh.

Doanh thu phòng vé
Phim thu về 52,2 triệu đô la Mỹ ngay trong tuần đầu ra mắt, chiếm vị trí quán quân doanh thu phòng vé nội địa của Người Nhện 2 và trở thành bộ phim có doanh thu tuần mở màn cao thứ tư trong mùa hè năm đó. Sau ngày công chiếu phim ở Đông Nam Á, I, Robot đạt mốc doanh thu toàn cầu 341,2 triệu sau tám tuần công chiếu toàn cầu, tiếp nối thành công của The Day After Tomorrow. Ngày 30 tháng 7 năm 2004, doanh thu phòng vé nội địa của phim gần cán mốc 100 triệu đô la Mỹ.. Sang ngày đầu tiên của tháng 8, I, Robot tiếp tục thu về 20,5 triệu từ 3,398 rạp phim ở 17 vùng lãnh thổ, trong đó đứng đầu ở Pháp (hơn 5 triệu từ 749 rạp), Tây Ban Nha (4,65 triệu từ 450 rạp), Úc (1,83 triệu từ 347 rạp), Hàn Quốc (2,5 triệu từ 255 rạp), Mexico (1,91 từ 570 rạp) và Đài Loan (1,75 từ 255 rạp). Một tuần sau doanh thu quốc tế của phim tiếp tục tăng 30,9 triệu đô từ 6,034 rạp ở 29 vùng lãnh thổ, trong đó đứng đầu các phòng vé ở Anh với khoảng 8,4 triệu từ 710 rạp, đồng thời cũng mở màn khá thành công tại các quốc gia Đức (5,1 triệu từ 910 rạp), Áo (757,000 đô 102 rạp), Thụy Điển (689,000 đô từ 82 rạp), Bỉ (675,000 đô từ 87 rạp), Hà Lan (642,000 đô từ 108 rạp), Indonesia, Na Uy, Bolivia và Brazil. Hãng Fox cũng dự đoán sẽ đảm bảo vị trí số một ở Nga, nơi I, Robot thu về 2.4 triệu đô từ 292 rạp và Trung Mỹ (178,000 đô la Mỹ). Tuần tiếp theo phim tiếp tục giữ vị trí quán quân về doanh thu quốc tế với 21 triệu đô từ 35 vùng lãnh thổ, nâng tổng doanh thu lúc đó lên 108 triệu đô la Mỹ; tuy nhiên doanh thu ở một số nước giảm mạnh như Vương quốc Anh (36%), Bỉ (11%), Đức (23%) và Nga (43%).

Kết thúc đợt công chiếu với doanh thu nội địa và quốc tế lần lượt là 144,801,023 đô và 202,433,893 đô, tổng doanh thu toàn cầu của I, Robot đạt 347,234,916 đô la Mỹ.

Nhạc phim

Nhạc sĩ Marco Beltrami đã soạn nhạc nền gốc của phim với "chỉ trong 17 ngày để hoàn thành toàn bộ nhạc phẩm". Nhạc phim được thu âm bởi 95 nhạc sĩ từ dàn nhạc và 25 nghệ sĩ hợp xướng với trọng âm được đặt vào đoạn lặp ostinato với dấu hóa thăng trên dàn nhạc cụ bằng đồng (bộ hơi). Beltrami viết phân khúc cho bộ hơi để đảo quãng tám với những âm giai của bộ dây trên phần bè trung. Kỹ thuật này đã được so sánh như là "nỗ lực chân thành [của Beltrami] để noi theo phong cách của Elliot Goldenthal và Jerry Goldsmith và cuộn chúng thành một gói hợp nhất".

Ví dụ như đối với "Tunnel Chase", mà theo Mikeal Carson cho rằng nó được "khởi đầu một cách du dương nhưng biến đổi sang dồn dập kích thích với lối viết cho bộ hơi đầy mạnh mẽ và những phần cho bộ gõ dữ dội". Trong "Spiderbots" mang dấu ấn nổi bật của những đoạn lặp ostinato trong những nhịp chẳng hạn 6/8 và 5/4 và cho thấy "kỹ thuật sáng tác cho bộ dây mang thương hiệu Beltrami đưa đến một kết thúc bằng dàn nhạc/hợp xướng". Mặc dù đã sửa đổi những đại diện của chủ đề xuyên suốt bộ phim, đây vẫn là đoạn credit kết giới thiệu toàn bộ nhạc chủ đề trong phim. Erik Aadahl và Craig Berkey là những nhà thiết kế âm thanh hàng đầu.

Phát hành và đánh giá

Đánh giá

Sau khi công chiếu, I, Robot đã nhận được nhiều phản ứng trái chiều từ giới phê bình. Dành cho phim những lời ngợi khen đặc biệt là nhà phê bình Denson Thompson của tờ Washington Post, "những đứa con cưng đầy thiện ý trong sự phức tạp quân đội-công nghiệp của Sony, Warner và công ty Big Brother trong ngành giải trí tập thể của chúng ta. 'I, Robot', những đoạn phim có người đóng, sử dụng công nghệ CGI với đường nối một cách đáng kinh ngạc (liệu chúng ta vẫn có thể dùng những thuật ngữ về may vá cho những thứ này?) là một cuộc đào thoát trí tuệ tuyệt vời. Phim vui vẻ và hài hước chứ không hẳn là đen tối và mang tính tiên đoán." Giống với Thompson, Jami Bernard của tờ New York Daily News chấm phim tối đa 3 sao rưỡi, đồng thời dành cho I, Robot những lời nhận xét hào phóng và kết luận, "Trên tất cả, 'I, Robot' rất thú vị, ngay cả khi nó dựa hơi quá nhiều vào ấn bản quy trình cảnh sát mẫu. Smith nổi lên là kiểu người mà chúng ta đều muốn trở thành, một người có thể phát hiện và ngăn chặn hiểm nguy trong khi những người khác còn đang ở trong cái kén phủ nhận."

DVD
DVD của I, Robot được phát hành chính thức ngày 14 tháng 12 năm 2016 qua hãng Fox Home Entertainment có đính kèm nhãn PG-13. Trên cửa hàng Amazon.com và Best Buy có bốn ấn bản phát hành DVD của phim, bao gồm Widescreen Edition (ấn bản màn ảnh rộng), Two-Disc All-Access Collector's Edition (ấn bản bộ sưu tập hai đĩa), Blu-ray và Two-Disc Combo (Bộ combo hai đĩa Blu-ray 3D/ Blu-ray + DVD). Hai ấn bản đầu lần lượt được phát hành vào ngày 14 tháng 12 năm 2004 với mệnh giá chung 7.99 vào ngày 24 tháng 5 năm 2005 với 14.98 đô la Mỹ của amazon còn Best Buy phát hành miễn phí. Hai ấn bản còn lại lần lượt được phát hành vào ngày 11 tháng 3 năm 2008 với mệnh giá chung là 4.99 đô vào ngày 23 tháng 10 năm 2012 với mệnh giá 17.99 đô (Amazon) và 19.99 đô la Mỹ (Best Buy). Trên trang web Barner & Noble, DVD của I, Robot cũng được chia làm bốn ấn bản UMD (6.60 đô), Blu-ray (9.99 đô), VHS (1.99 đô) và DVD (8.97 đô la Mỹ).

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim của 20th Century Fox
Phim 3D Mỹ
Phim Mỹ
Phim hành động khoa học viễn tưởng Mỹ
Trí tuệ nhân tạo hư cấu
Phim về trí tuệ nhân tạo
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 2030
Phim người máy
Kịch bản phim của Akiva Goldsman
Phim khoa học viễn tưởng thập niên 2000
Phim lấy bối cảnh ở tương lai
Phim lấy bối cảnh ở Chicago
Phim phản địa đàng


title: Ectropis ridingi-suffusa

text:
Ectropis ridingi-suffusa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Ectropis


title: Wakamiya (tàu mẹ thủy phi cơ Nhật)

text:
là tàu mang thủy phi cơ của Hải quân Đế quốc Nhật Bản và là tàu sân bay đầu tiên của Nhật Bản.Nó được cải biến từ một tàu vận tải thành tàu mẹ thủy phi cơ và được đưa vào hoạt động vào tháng 8 năm 1914. Wakamiya được trang bị bốn thủy phi cơ Maurice Farman do Pháp chế tạo (trang bị động cơ Renault ). Vào tháng 9 năm 1914, Wakamiya đã tiến hành các cuộc không kích do hải quân phóng đầu tiên trên thế giới.

Sự nghiệp ban đầu
Wakamiya ban đầu là tàu vận tải Lethington của Nga, được đóng bởi xưởng Duncan tại Port Glasgow, Vương quốc Anh, được đặt lườn vào năm 1900 và hạ thủy ngày 21 tháng 9 năm 1900. Tàu bị giam giữ trong chuyến đi từ Cardiff đến Vladivostok trong Chiến tranh Nga-Nhật gần Okinoshima năm 1905 bởi tàu phóng lôi Nhật TB số 72. Nó được chính phủ Nhật mua lại, đổi tên thành Takasaki-Maru cho đến khi được đặt tên chính thức là Wakamiya-Maru vào ngày 1 tháng 9, và từ năm 1907 được NYK quản lý như một tàu vận tải.

Năm 1913, Wakamiya-maru được chuyển sang Hải quân Đế quốc Nhật Bản và chuyển đổi thành tàu mẹ thủy phi cơ. Công việc cải biến được hoàn thành vào ngày 17 tháng 8 năm 1914. Con tàu nặng 7,720 tấn Anh và mang theo 234 thủy thủ và chỉ huy. Tàu mang hai chiếc máy bay trên boong và hai chiếc dự bị. Chúng có thể được hạ xuống mặt nước bằng một cần cẩu, từ đó chúng sẽ tự cất cánh, và sau đó được lấy ra khỏi nước sau khi nhiệm vụ của chúng được hoàn thành.

Cuộc vây hãm Thanh Đảo
Từ ngày 5 tháng 9 năm 1914, Wakamiya đã tiến hành các cuộc không kích của hải quân đầu tiên trên thế giới trong những tháng đầu tiên của Chiến tranh thế giới thứ nhất từ vịnh Giao Châu ngoài khơi Thanh Đảo, Trung Quốc. Vào ngày 6 tháng 9 năm 1914, một chiếc máy bay Farman phóng từ Wakamiya đã tấn công tàu tuần dương Áo-Hung Kaiserin Elisabeth và pháo hạm Đức Jaguar ở vịnh Giao Châu nhưng không gây thiệt hại gì hết. Từ tháng 9 đến 6 tháng 11 năm 1914, Các thủy phi cơ của Wakamiya tiếp tục đánh bom các mục tiêu trên bộ do Đức nắm giữ (trung tâm liên lạc và trung tâm chỉ huy) ở bán đảo Thanh Đảo cùng với các tàu còn trong vịnh Giao Châu

Các sĩ quan Anh trong Trận Thanh Đảo nhận xét về hoạt động của Wakamiya:
Vào ngày 30 tháng 9, Wakamiya đâm phải một quả mìn của Đức và được đưa đi sửa chữa trong một tuần. Trong lúc này, những chiếc máy bay của tàu được chuyển đến trên đất liền tại Shazikou (沙子口海岸) và ở đó họ tiếp tục các nhiệm vụ trinh sát và tấn công tiếp theo:  Tổng cộng các thủy phi cơ đã thực hiện 49 cuộc tấn công, thả 190 quả bom vào hàng phòng thủ của Đức cho đến khi quân Đức đầu hàng vào ngày 7 tháng 11. Theo Tùy viên Hải quân Anh tại Tokyo, Đại úy Hải quân Hubert Brand, người đã đóng quân trong ba tháng trên các tàu chiến của Hải quân Đế quốc Nhật Bản trong suốt trận chiến, những quả bom được sử dụng bởi các thủy phi cơ tương đương với đạn 12 pounder.

Phát triển sau này
Wakamiya đã được sửa đổi thành một sân bay thông thường với bệ phóng ở bong trước vào tháng 4 năm 1920 (khi nó được đổi tên thành Wakamiya-kan 若宮艦). Từ chiếc Wakamiya, Hải quân Nhật đã lần đầu tiên cất cánh thành công máy bay từ một tàu sân bay vào tháng 6 năm 1920. Người ta cho rằng bài học từ chiếc Wakamiya được vận dụng tối đa cho việc đóng và sử dụng tàu sân bay đóng chuyên dụng đầu tiên trên thế giới, tàu sân bay Hōshō của Hải quân Đế quốc Nhật Bản.

Chú thích

Thư mục
 "Sabre et pinceau", Christian Polak, Chambre de Commerce et d'Industrie Française au Japon.
 Histories of Naval organizations #8, author: Ministry of the Navy, printed: Hara Shobō (Japan), original plot in January 1940, reprinted in October 1971
 Monthly Ships of the World,  (Japan)
 No. 481, Special issue Vol. 40, "History of Japanese aircraft carriers", May 1994
 No. 522, Special issue Vol. 47, "Auxiliary Vessels of the Imperial Japanese Navy", March 1997

Liên kết ngoài
 Tàu sân bay IJN Wakayama
 Danh sách tàu sân bay thế giới: IJN Wakamiya
 Wakayama-Maru ngoài khơi Thanh Đảo
 Chiến dịch Thanh Đảo (Nhật Bản)
 Niên đại hàng không Nhật Bản (Nhật Bản)

Tàu sân bay của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Tàu 1900
Tàu chiến của Nga trong chiến tranh Nga-Nhật
Tàu buôn của Nhật Bản
Tàu buôn của Anh Quốc
Tàu đóng tại sông Clyde
Tàu sân bay của Hải quân Đê quốc Nhật Bản trong Thế Chiến thứ hai


title: Giao hưởng số 3 (Mahler)

text:
Giao hưởng số 3, cung Rê thứ là bản giao hưởng của nhà soạn nhạc người Áo Gustav Mahler. Ông viết tác phẩm này vào năm 1896. Tham gia biểu diễn bản giao hưởng này gồm có đơn ca, hợp xướng nữ, hợp xướng thiếu nhi và dàn nhạc giao hưởng. Đây là bản giao hưởng dài nhất mà ông đã sáng tác, cũng là bản giao hưởng dài nhất trong lịch sử nhạc cổ điển. Thời gian để biểu diễn hoàn chỉnh tác phẩm này lên tới từ 90 đến 100 phút, tức là nếu ai để ý sẽ thấy bản giao hưởng này có thời lượng gấp đôi, thậm chí gấp ba các bản giao hưởng khác (Lấy ví dụ là bản giao hưởng số 40 của Wolfgang Amadeus Mozart cũng chỉ kéo dài có đến hơn 26 phút). Sở dĩ như vậy vì tác phẩm này có đến 6 chương, được chia thành 2 phần. Nếu tính toán tiếp, số chương của tác phẩm này đã gấp 1,5 đến 2, thậm chí đến hơn thế các bản giao hưởng khác (Ví dụ tiếp theo là bản giao hưởng số 5 của Jean Sibelius cũng chỉ có 3 chương, thậm chí bản số 7 của ông chỉ có 1 chương duy nhất). Những điều đó đủ thấy bản giao hưởng số 3 của Mahler này đồ sộ như thế nào.

Âm thanh

Chú thích

Liên kết ngoài
 Symphony No.3: Free scores at the International Music Score Library Project

Giao hưởng
Nhạc khúc Rê thứ


title: Đường cong bậc ba Tschirnhausen

text:
Trong hình học, đường cong bậc ba Tschirnhausen, đường cong bậc ba Tschirnhaus, hoặc gọi tắt đi là đường cong Tschirnhausen là đường cong phẳng, định nghĩa trong dạng mở trái theo phương trình cực sau:

trong đó sec là hàm secant.

Lịch sử
Đường cong được nghiên cứu bởi von Tschirnhaus, de L'Hôpital, và Catalan. Nó được đặt tên là đường cong bậc ba Tschirnhausen cubic trong bài viết năm 1900 paper của R.C.Archibald, và đôi khi được gọi là đường cong bậc ba của L'Hôpital hay của Catalan.

Các phương trình khác
Đặt . Sau đó áp dụng công thức De Moivre ra

dạng tham số của đường cong. Tham số t có thể bị loại dễ dàng bằng cách dùng phương trình tọa độ
.

Nếu phương trình được tịnh tiến ngang bởi 8a và dấu của các biến được đổi, thì các phương trình của dạng mở phải sẽ là

và trong toạ độ Descartes
.
tương ứng với đó là phương trình cực sau
.

Dạng tổng quát
Đường cong bậc ba Tschirnhausen là đường xoắn sóng sin với n = −1/3.

Tham khảo

 J. D. Lawrence, A Catalog of Special Plane Curves. New York: Dover, 1972, pp. 87–90.

Liên kết ngoài

 "Tschirnhaus' Cubic" at MacTutor History of Mathematics archive
Tschirnhausen cubic at mathcurve.com

Đường phẳng


title: Dusona lecta

text:
Dusona lecta là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dusona


title: Dal makhani

text:
Dal makhani ("đậu lăng nấu bơ") là một món ăn phổ biến có nguồn gốc từ vùng Punjab của Ấn Độ và Pakistan. Thành phần chính trong dal makhani là đậu đen (urad) với đậu lửa (rajma), bơ và kem.

Lịch sử

Dal makhani là món chủ yếu tại liên minh Ấn Độ trước khi bị chia cắt. Món này đã được phổ biến ở Ấn Độ sau khi bị chia cắt, khi người Punjabi di cư đến các vùng phía bắc Ấn Độ. Cũng như cộng đồng người Punjabi di cư trên khắp Ấn Độ và trên quốc tế, món ăn được giới thiệu với thực khách bản địa do Kundan Lal Gujaral (một người Pujabi nhập cư) mở nhà hàng Moti Mahal ở Daryaganj, Delhi, Ấn Độ. Dal makhani lần đầu tiên được tạo lập bởi tín đồ chỉ huy nhìn nhận như một món ăn tinh túy của ẩm thực Ấn Độ, và biến thể đồ ăn được phục vụ trong một loạt các quán ăn và nhà hàng quốc tế. Dal makhani phổ biến một phần do tính linh hoạt và món ăn chay giàu dinh dưỡng có thể phục vụ như bữa ăn chính, bao gồm trong một bữa tiệc buffet (Thali) hoặc như một món bổ sung cho một bữa ăn chính. Tại Ấn Độ, món súp và cà ri nấu bằng đậu lăng đỏ hoặc vàng là nguyên tố quan trọng; tuy nhiên, do kết cấu phong phú dal Makhani và quá trình chuẩn bị kéo dài, nhiều người Ấn Độ chỉ ăn món này vào những ngày có ý nghĩa, chẳng hạn như sinh nhật, ngày lễ quốc gia, đám cưới và dịp lễ tôn giáo.

Chuẩn bị

Việc chuẩn bị dal makhani truyền thống cần có một loạt nguyên liệu tốn thời gian, có thể mất đến 24 giờ để hoàn thành. Tuy nhiên, với sự sẵn có của các thiết bị nấu ăn hiện đại, bao gồm cả nồi áp suất điện, thời gian chuẩn bị món ăn đã làm giảm đáng kể đến 2-3 giờ.

Tham khảo

Ẩm thực Ấn Độ