title: KLHL20

text:
Protein giống Kelch 20 (tiếng Anh: Kelch-like protein 20) là protein ở người được mã hóa bởi gen KLHL20.

Tham khảo

Đọc thêm

Protein Kelch
Protein người
Gen theo nhiễm sắc thể ở người


title: Danh sách loài cá nước ngọt ở Đồng bằng sông Cửu Long

text:
Khu hệ cá nước ngọt ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long hay còn gọi đơn giản là cá miền Tây là tập hợp các loài cá nước ngọt phân bố ở vùng Đồng bằng sông Cử Long. Đây là một trong những hệ cá nước ngọt đa dạng, phong phú của hệ động vật Việt Nam. Là khu hệ có quan hệ với sông Mê Kông (miền Nam), có quan hệ gần gũi với hệ cá nước ngọt của các nước chia sẻ dòng sông Mê Kông có phân bố ở phần lớn các vùng của lục địa Đông Nam Á, đặc biệt là với Campuchia khi nước ở biển Hồ tràn về.

Khu hệ cá miền Tây đa dạng, phong phú về mặt chủng loài cũng như sinh khối (số lượng cá), là nguồn cá phong phú nuôi dưỡng cho cả toàn vùng nơi đây, đáp ứng dồi dào cho nhu cầu thực phẩm của người dân Việt Nam, đồng thời phục vụ cho hoạt động xuất khẩu. Khu hệ này đặc trưng với các loài cá da trơn, nhất là loài cá thương phẩm có tiếng là cá tra và cá ba sa. Loài cá nước ngọt có kích thước lớn nhất trong hệ cá là cá tra dầu (gần 300 kg) và cá vồ cờ (gần 290 kg).

Các mối đe dọa đối với cá nước ngọt miền Tây hiện nay gồm có việc xây đập làm thay đổi dòng chảy (Trung Quốc, Lào), nạn phá rừng nằm trong lưu vực sông dẫn đến xói mòn và lắng đọng, chặt rừng bên cạnh sông suối gây ảnh hưởng đến nhiệt độ nước, thay đổi hàm lượng oxy và gây ô nhiễm. Đánh cá quá mức, kể cá các loại cá con, cá đang sinh sản, kể cả việc sử dụng thuốc nổ, và phương pháp chích điện là mối đe dọa thường nhật. Các loài được coi là bị đe dọa nhiều nhất hiện nay là các loài cá lớn ở sông Mê Kông.

Phân loại cá

Phân loại khoa học
Các loài cá ở miền Tây có thể xếp vào trong 13 bộ gồm:
 Bộ Clupeiformes: Bộ Clupeiformes ở đồng bằng sông Cửu Long Việt nam có nhiều giống loài nhưng phân bố chủ yếu ở các thủy vực nước lợ, mặn như: Biển ven bờ, vùng cửa sông, các đầm nước lợ; Chỉ có một số ít loài sống ở các thủy vực nước ngọt. Bộ này có những đặc điểm nhận dạng như sau: Cơ thể thon dài, dẹp bên. Lườn bụng bén, có một hàng gai nhọn. Thân phủ vẩy tròn, dễ rụng. Ở Đồng bằng sông cửu long Việt Nam, bộ Clupeiformes có hai họ phân bố
 Bộ Osteoglossiformes: Bộ Osteoglossiformes chỉ có một họ phân bố ở miền Tây với những đặc điểm nhận dạng như sau: Cơ thể thon dài, dẹp bên. Lườn bụng bén, gốc vi hậu môn dài và gắn liền với vi đuôi. Thân và đầu phủ vẩy tròn, nhỏ
 Bộ Cypriniformes: Ở đây có bốn họ cá thuộc bộ Cypiniformes phân bố. Chúng có những đặc điểm nhận dạng như sau: Thân được bao phủ bởi những vẫy tròn. Lườn bụng tròn, Hàm trên và hàm dưới không có răng nhưng răng hầu thường phát triển và xếp theo một thứ tự nhất định.
 Bộ Siluriformes: Bộ Siluriformes ở miền Tây có nhiều giống loài phân bố ở các thủy vực nước nước ngọt, lợ và mặn như: Các sông lớn, kênh, vùng cửa sông, các đầm nước lợ và biển ven bờ. Các loài cá thuộc bộ này có những đặc điểm nhận dạng như Cơ thể thon dài. Thân trần hoặc phủ tấm xương. Râu thường phát triển. Không có răng hầu dạng điển hình.
 Bộ Cyprinodontiformes: Ở miền Tây, bộ cá này có một họ với 2 họ phân bố
 Bộ Beloniformes: Các loài cá thuộc bộ Beloniformes phân bố ở vùng này có những đặc điểm nhận dạng như sau: Thân dạng ống dài, Xương hàm kéo dài ra phía trước, Vi đuôi tròn
 Bộ Gasterosteiformes: Ở miền Tây, bộ cá này có một họ với 2 giống phân bố ở các thủy vực nước ngọt, lợ và mặn. Chúng có những đặc điểm phân loại như sau: Thân phủ tấm xương, Vi lưng có nhiều gai đứng độc lập.
 Bộ Mugiliformes: Bộ Muligiformes có hai họ, phân bố ở các thủy vực nước ngọt và lợ như: Sông, kênh, vùng cửa sông, đầm nước lợ. Các loài cá thuộc bộ cá này có những dặc điểm như sau: Mắt nằm dưới màng gelatin, Không có cơ quan đường bên, Một số tia vi ngực tách rời và kéo dài thành sợi.
 Bộ Synbranchiformes: Bộ này gồm những loài có những đặc điểm nhận dạng như sau: Thân hình trụ dài giống như rắn. Các vi kém phát triển. Lỗ mang hẹp và nằm ở mặt bụng.
 Bộ Perciformes: Ở miền Tây bộ Perciformes có 5 bộ phụ với nhiều giống loài cá hiện diện ở hầu hết các thủy vực nức ngọt, lợ và mặn như: Sông, kênh, đồng ruộng, vùng cửa sông, đầm nước lợ và biển ven bờ. Những loài cá này có chung những đặc điểm nhận dạng như sau:Thân phủ vẩy lược. Vi lưng hoặc vi hậu môn có gai cứng.
 Bộ Pleuronectiformes: Bộ Pleuronectiformes có 2 họ phân bố ở miền Tây. Các loài cá thuộc bộ này có những đặc điểm phân loại như sau: Gốc vi lưng và vi hậu dài. Mắt kém phát triển. Vi ngực thoái hoá.
 Bộ Tetraodontiformes: Bộ Tetraodontiformes có một họ với 3 giống phân bố ở miền Tây. Các loài cá thuộc bộ này có những đặc điểm nhận dạng như sau:Răng dạng tấm. Vi đuôi tròn. Có túi khí ở phần bụng.
 Bộ Batrachoidiformes: Ở miền Tây bộ Batrachoidiformes chỉ có một họ với hai loài phân bố ở các thủy vực nước lợ, Chúng có những đặc điểm nhận dạng như sau: Vi lưng, vi bụng, vi hậu môn và xương nắp mang có gai cứng. Vi đuôi tròn. Cơ gốc vi ngực phát triển.

Cách gọi địa phương

Theo cách phân loại của người dân địa phương, cá vùng nước ngọt phân biệt hai loài cá sông và cá đồng. Cá sông (tiếng Khmer: Trey Prek, đối lập với cá biển là Trey Sramot) còn được hiểu là cá trắng và cá đồng còn được gọi là cá đen, hóm cá đen (lóc, trê, rô đồng…) Loài cá sông là loài cá sống trong các sông rạch; còn loài cá đồng là các loài cá sống trên các lung vũng, đìa bàu, nói chung là sống trên đồng. Tuy vậy, sông nước Miền Tây và đồng ruộng nơi này có mùa nước lên và nước giựt, nên khi nước lên thì cả hai loại đều tràn lên đồng; đến khi nước giựt thì cá trắng về sông và cá đen cũng theo nước giựt rút xuống các kinh rạch giống như cá trắng; chỉ còn một số thì kẹt lại các lung vũng, đìa bàu hoặc các ngọn mương, ngọn rạch ít nước. Về cá sông, các loài cá thông dụng mà bất cứ cư dân nào thuộc vùng sông nước miền Tây thường biết qua tên các giống cá trắng.

Khi đặt tên cho các loài cá vùng nước ngọt, người dân gọi tên cá theo hình dạng lớn nhỏ, theo màu sắc trên vảy, theo thói quen kiếm ăn, theo từng giai đoạn cá sinh trưởng: mới nở, bắt đầu lớn, sống lưu niên. Ngoài ra, họ còn căn cứ vào cách bắt chúng như giăng câu, giăng lưới, đặt lọp, đặt lờ, tát đìa, làm lóng mà có thêm rất nhiều tên gọi. Từ xưa, người dân nhận biết được các đặc tính riêng của từng loài cá để đặt tên, nhằm phân biệt được chúng, những cái tên dân dã, đầy đủ tượng thanh, tượng hình, rất phổ quát và giản dị. Ngoài ra, còn vài loài cá khác nữa như cá nóc, cá sơn, cá bã trầu, cá lia thia, cá thòi lòi, cá vằn vện mà tên gọi của chúng được tạo ra bởi các nét đặc sắc riêng của mỗi loài.

Bộ Clupeiformes (Cá trích)

Họ Engraulidae (Cá trổng)
 Chi Coilia (cá mào gà)
 Coilia macrognathos: Cá mào gà đỏ
 Coilia reynaldi: Cá mào gà
 Coilia grayii: Cá mào gà trắng
 Chi Setipinna
 Setipinna breviceps: Cá lẹp vàng
 Setipinna melanochir: Cá lẹp đen
 Setipinna taty: Cá lẹp trắng
 Chi Lycothrissa
 Lycothrissa crocodilus: Cá tợp
 Chi Thryssa
 Thryssa hamiltonii: Cá lẹp sắc
 Chi Corica
 Corica laciniata: Cá mờm
 Corica soborna: Cá cơm sông
Mùa khô (nước giựt cạn) sông Vàm Nao xuất hiện nhiều nhất là cá mờm, cá cơm. Cá cơm sông là loại cá có thân mình trắng trong, phần bụng trắng đục như hạt cơm, dài chừng 3 cm, chỉ có vào mùa nước cạn. Ngư dân đánh bắt chúng trên các sông lớn như sông Tiền, sông Hậu, sông Vàm Nao vì loại cá này không vào kinh rạch.

Họ Clupeidae (Cá trích)
 Chi Anodontostoma
 Anodontostoma chancunda: Cá mòi
 Chi Ilisha
 Ilisha megaloptera: Cá bẹ trắng

Bộ Osteoglossiformes (cá rồng)

Họ Notopteridae (Cá thát lát)
 Chi Chitala
 Chi Notopterus
 Notopterus notopterus: Cá thát lát (tiếng Khmer: Trey slat): Cá thác lác là tên chung chỉ giống cá mình giẹp giống như lưỡi dao, có kỳ dưới mỏng, vảy cá màu trắng và nhuyễn. Nếu cá thác lác còn nhỏ với đuôi cá rất mỏng người ta gọi cá thác lác lưỡi mèo. Ở sông rạch miền Tây mặt cá thác lác, chiếm phần lớn trong các loại cá trắng, cá sông ở vùng này. Cá thác lác ưa ở các đống chà, mà nhất là chà chất bằng nhánh me nước ca ưa dựa hơn các loại chà khác. Dù ở sông nhưng tới mùa nước lên cá thác lác cũng như nhiều loài cá sông khác cũng theo nước lên đồng.
 Chitala ornata: Cá còm: Trường hợp cá thác lác có lưng cong xuống và hai bên hông có nhiều chấm đen (từ 7 tới 9 chấm hoặc nhiều hơn) xếp thành hàng chạy dài từ chỗ cách mang cá vài phân tới gần đuôi cá, thì loại cá thác lác này gọi là cá thác lác còm hay cá còm.

Bộ Cypriniformes (Cá chép)

Họ Cyprinidae

Phân họ Abraminae
 Chi Paralaubuca
 Paralaubuca riveroi: Cá thiểu, là loại cá nhỏ mình giẹp, vảy nhỏ cũng béo như cá lòng tong.
 Chi Parachela
 Parachela oxygastroides: Cá lành canh. Loài cá lành canh cũng giống như cá thiểu mình cũng giẹp, vảy trắng nhưng vảy nhỏ hơn cá thiểu, thì lại có mùi tanh hơn cá thiểu
 Chi Macrochirichthys
 Macrochirichthys macrochirus: Cá rựa

Phân họ Garrinae
 Chi Epalzeorhynchos
 Epalzeorhynchos coatesi: Cá nút

Phân họ Rasborinae (Cá lòng tong)
 Chi Esomus
 Esomus goddardi: Cá lòng tong bay
 Chi Rasbora
 Rasbora aurotaenia: Cá lòng tong đá
 Rasbora lateristriata: Cá lòng tong đá
 Rasbora lateristriata lateristriata: Cá lòng tong đá
 Rasbora sumatra: Cá lòng tong đá
 Chi Luciosoma
 Luciosoma bleekeri: Cá lòng tong mương
Cá lòng tong (tiếng Khmer: Trâpeăng), cá lòng tong là loài cá nơi sông nước miền Tây nào cũng có. Phân loại cá lòng tong có mấy loại chính:
 Cá lòng tong bay là loại cá lòng tong con rất nhỏ, mình hơi giẹp, vảy nhỏ, hai vi trước dài, thường ăn mồi trên mặt nước thành từng bầy, hể gặp tiếng động ghe xuồng bơi gần hoặc ếch nhái rắn chuột chạy ngang, chúng vụt nhảy cao lên khỏi mặt nước như muốn bay lên, hoặc phóng tới phía trước.
 Cá lòng tong đá thì mình tròn, vảy trắng, có con lớn bằng ngón tay cái, có sọc đen ánh bạc chạy dài hai bên hông.
 Cá lòng tong mương: Một loại cá lòng tong khác khá lớn con, có con lớn bằng ngón chân cái, dài hơn một tấc tây, mình tròn hơi giẹp, có hàng vảy hai bên hông màu hơi sậm, miệng hơi rộng và thường sống nơi các vàm kinh nước chảy mạnh, dân quê gọi loại cá lòng này là cá lòng tong mương.

Phân họ Cyprininae
Ngoài các loại cá trắng lớn con như cá chẻm, cá mè hôi, vùng nước ngọt còn có cá éc, cá cóc, cá chài, cá ngựa. Cả bốn giống cá này đều có đặc điểm chung giống nhau là chúng rất nhiều xương hom, còn gọi là xương nạng, chỉ có cá éc có vảy màu đen sậm, còn lại ba giống cá kia vảy của chúng màu trắng.
 Chi Leptobarbus
 Leptobarbus hoevenii: Cá chài: Cá chài có môi và đuôi màu đỏ. Loại cá này ưa mồi bắp hầm và hột bưởi. Mùa nước lên tháng chín người ta giăng câu cá chai bằng hai loại mồi này cá dính rất nhạy.
 * Chi Hampala
 Hampala macrolepidota: Cá ngựa
 Hampala dispar: Cá ngựa: Cá ngựa hình dáng giống cá cóc nhưng vảy to hơn và hai bên hông cách mang cá chừng vài phân có hai hàng vảy ngang màu sậm bề ngang chừng nửa phân, dài chừng hai phân. Cá ngựa thích rượt cá lòng tong khi kiếm mồi nên chúng thường nhảy lên khỏi mặt nước ngay các vàm mương nước chảy mạnh như ngựa bay, ngựa nhảy.

 Chi Probarbus
 Probarbus jullieni: Cá chài sóc, cá trà sóc (tiếng Khmer: Trasork)
 Chi Cosmochilus
 Cosmochilus harmandi: Cá duồng bay (tiếng Khmer: Kampoulbai)
 Chi Puntioplites
 Puntioplites proctozystron: Cá dảnh trắng, là loại cá trắng có tiếng trong các loài cá trắng vùng nước ngọt. Đây là loại cá sông chứ không phải là cá biển. Cá dảnh có hình hơi giẹp, vảy nhuyễn, nhiều xương nạng còn gọi là xương hom, lúc còn nhỏ thịt ít nhưng cá lớn có con cả ký. Cũng như nhiều loại cá trắng khác, cá dảnh là cá sông nhưng tới mùa nước lên cá cũng sống trên đồng và ưa cư ngụ nơi các láng trống có nhiều rong đuôi chồn hay mã đề. Chúng rất thích ăn những loài rong ấy cũng như thích ăn lúa hột rang cho vàng hoặc dây cứt quạ cũng là món loại cá dảnh này ưa.
 Chi Balantiocheilos
 Balantiocheilos melanopterus: Cá học trò
 Chi Cyclocheilichthys
 Cyclocheilichthys enoplos: Cá cóc, mình thon dài, vảy trắng nhuyễn, khi lên khỏi mặt nước hai mang nó thở phát ra tiếng kêu như cóc kêu nên dân quê gọi cá cóc.
 Cyclocheilichthys apogon: Cá ba kỳ đỏ
 Cyclocheilichthys repasson: Cá ba kỳ trắng
 Chi Puntioplites
 Puntioplites bulu: Cá dảnh bông
 Chi Puntius
 Puntius leiacanthus: Cá rằm thường theo nước xuống các kinh rạch.
 Puntius stigmatosomus:
 Puntius partipentazona:
 Puntius binotatus:
 Puntius orphoides: Cá đỏ mang
 Chi Barbonymus
 Barbonymus daruphani: Cá mè vinh: cá mè vinh thì có những đặc tính giống như cá dảnh nhưng cá mè vinh vảy lớn hơn vảy cá dảnh, thân cá mè vinh có bề dầy dầy hơn cá dảnh và cũng nhiều xương nạng; kỳ cá dảnh màu trắng nhưng kỳ cá mè vinh màu hơi sậm hơn và ửng đỏ. Cá mè vinh lớn với bộ vảy càng đậm hơn, khi chúng lội dưới nước, lớp vảy lấp lánh trong nước như hột cườm chiếu sáng nên dân ruộng gọi cá mè vinh lớn lá cá mè vinh cườm; có con lớn gần bằng cái dĩa bàn.
 Barbonymus altus: Cá he vàng (tiếng Khmer: Cahe): Cá he thì đuôi và kỳ màu đỏ. Khi cá he lớn, ngoài đuôi và kỳ màu đỏ chúng còn có cái mang và vảy cá ửng màu vàng, nên dân quê thường gọi loại cá he này là cá he nghệ. Cá he nghệ trên các kinh rạch miền Tây cũng nhiều nhưng so với các loại cá khác thì cá he tương đối ít hơn. Cá he nghệ thích ăn cám rang, hột trái ké, dây cứt quạ, lúa rang.
 Barbonymus gonionotus: Cá mè vinh (Barbodes gonionotus), tiếng Khmer: Chhpin
 Barbonymus schwanenfeldii: Cá he đỏ (tiếng Khmer: Trey cahe)
 Chi Catlocarpio
 Catlocarpio siamensis: Cá hô: Có con lớn vảy bằng miệng chén. Cá hô khi còn nhỏ dân quê hay gọi cá hô đất với lớp vảy phản chiếu nhiều màu sắc long lánh rất đẹp. Người ta có thể nuôi cá hô trong ao hồ; chúng ăn cua ốc, tấm cám rang và lần hồi cá hô đất lớn dần thành cá hô lớn giống cá hô trên các sông Cái, có con lớn bằng cái lu đựng đường. Thịt cá hô rất ngon, nhất là đầu cá hô với lớp sụn rất béo và giòn.
 Chi Cirrhinus
 Cirrhinus jullieni: Cá linh ống
 Cirrhinus caudimaculatus: Cá linh gió (tiếng Khmer: Trey riel)
 Cirrhinus microlepis: Cá duồng
 Cirrhinus molitorella: Cá trôi (cá trôi Ấn)
 Cirrhinus mrigal: Cá mrigal hay cá trôi Ấn Độ
 Chi: Thynnichthys
 Thynnichthys thynnoides: Cá linh cám
 Chi Osteochilus
 Osteochilus spilopleura: Cá linh rìa
 Osteochilus melanopleurus: Cá mè hôi, Cá mè hôi tương tự như cá mè vinh nhưng lớn con hơn, mình dài hơn, có con cân nặng vài ký lô và đặc biệt mỡ của loại cá này có mùi hôi
 Ostechilus schlegeli: Cá mè hương
 Osteochilus hasseltii: Cá mè lúi
 Osteochilus vittatus: Cá lúi sọc
 Chi Labiobarbus
 Labiobarbus lineatus: Cá linh rìa
 Labiobarbus siamensis: Cá linh rìa
 Chi Amblyrhynchichthys
 Amblyrhynchichthys truncatus: Cá trao tráo
 Chi Barbichthys
 Barbichthys laevis: Cá ba lưỡi
 Chi Labeo
 Labeo indramontri: Cá linh chuối
 Labeo chrysophekadion: Cá ét mọi hay cá éc (tiếng Khmer: Kaek): * Cá éc khi lên khỏi mặt nước hai mang cá cũng thở và phát ra tiếng "éc", "éc" nên tiện thể dân quê cũng gọi loại cá này là cá éc.
Theo cách phân loại của người miền Tây thì nhiều loài cá cỡ nhỏ đều gọi là cá linh (tiếng Miên: Linh), ở miệt sông nước Cửu Long vùng Châu Đốc, Long Xuyên, Sa Đéc, Cao Lãnh thì có hai loại: cá linh ống và cá linh rìa. Cả hai giống cá này khi còn nhỏ bằng đầu đũa ăn thì gọi tên chung là cá linh non. Chúng có thói quen sống thành đàn, ưa ăn rong ngầm dưới mặt nước.
 Cá linh ống có thân hình ống tròn, vảy nhuyễn; còn cá linh rìa thân hình hơi giẹp, hai bên hông có lằn vảy màu sậm đen. Cá linh ống chiếm phần lớn trong các bầy cá linh;
 Cá linh rìa thì số lượng ít hơn, cá linh cũng như cá sặt miệng chúng rất nhỏ, ít ăn câu nên không ai đi câu hai loại cá này.

Họ Cobitidae (Cá chạch)
 Chi Acanthopsis
 Acanthopsis choirorhynchos: Cá chìa vôi
 Chi Botia
 Botia modesta: Cá heo
 Botia lecontei: Cá heo
 Botia hymenophysa: Cá heo
 Botia eos: Cá heo, trong sông rạch vùng Long Xuyên-Châu Đốc vào tháng nước giựt còn có loại cá heo với hai ngạnh rất bén bên hai bên mang. Thân cá da láng màu ửng vàng có vằn ngang màu đen, rất béo, cá heo có đặc tính đi ngầm dưới nước và thích ăn rong

Họ Gyrinocheilidae (Cá may)
 Chi Gyrinocheilus
 Gyrinocheilus aymonieri: Cá may hay Cá mây

Bộ Siluriformes (Cá da trơn)
Bộ cá da trơn ở miền Tây còn được gọi dân dã là cá không vảy

Họ Siluridae (Cá nheo)
 Chi Belodontichthys
 Belodontichthys dinema: Cá trèn răng
 Chi Ompok
 Ompok hypophthalmus: Cá trèn ống
 Ompok bimaculatus: Cá trèn bầu
 Chi Kryptopterus
 Kryptopterus sp: Cá trèn lá
 Kryptopterus cryptopterus: Cá trèn lá
 Kryptopterus moorei: Cá trèn mở
Theo người miền Tây, cá trèn là loại cá không vảy, thịt trong có đuôi mỏng với đầu cá có lớp sụn rất giòn với hai râu cá ở hai bên mép miệng. Cá trén có hai loại, loại đuôi rất mỏng thì được kêu tên là cá trèn lá; loại có cái bụng lớn thì được gọi là cá trèn bầu. Cả hai loại cá trén lá và cá trèn bầu đều thích mồi tép.

Cùng hình dạng như cá trèn, vùng nước ngọt có các loài cá giống như cá trèn nhưng lớn con hơn thì có hai loại cá kết và cá leo. Cá kết mình giẹp, đuôi mỏng, trái lại cá leo mình đầy đặn hơn và lớn con. Hai loại cá này thích ăn mồi tép
 Chi Wallago
 Wallago attu: Cá leo
 Chi Micronema
 Micronema bleekeri: Cá kết (tiếng Khmer: Trey kes)

Họ Clariidae (Cá trê)
 Chi Clarias
 Clarias macrocephalus: Cá trê vàng
 Clarias batrachus: Cá trê trắng
Loại cá trê cũng được chia ra làm hai loại: cá trê trắng và cá trê vàng. Cả hai loại cá trê này vừa ở đồng vừa ở sông.
 Cá trê vàng loại này có cái mình hơi ngà vàng mà nhất là cái bụng màu vàng thấy rất rõ.
 Cá trê trắng vì bụng nó hơi trắng. Cá trê trắng, lúc chúng còn nhỏ cỡ ngón tay, ngón chưn, người ta còn gọi là cá trê đĩa; chúng còn nhỏ nên dáng bơi lội lăng quăng như đĩa lội. cá trê trắng sống lâu năm có con lớn cỡ hơn một hoặc hai ký lô; trong trường hợp cá lớn dân quê thường có thêm tên là cá trê dừa.

Họ Plotosidae (Cá ngát)
 Chi Plotosus
 Plotosus canius: Cá ngát: Vùng nước pha chè cũng có nhiều cá ngác. Loài cá này hình dáng giồng cá trê trắng, chỉ khác cá trê là chúng có thêm kỳ trên rất bén. Cả hai giống cá trê trắng và cá ngác đều có ngạnh và đâm rất nhức nhưng với cá ngác kỳ trên đâm còn nhức hơn cá trê trắng gắp bội. Một vết đâm của cá ngác nhức khoảng 24 giờ và vết sưng kéo dài cả tháng. Trong các loài cá gai, thì loài cá ngác là loài cá đâm nhức hơn.

Họ Pangasiidae (Cá tra)

Cùng loại cá không vảy, các vùng sông rạch vừa kễ còn có cá tra (trey pra), cá vồ (trey po), cá bông lau, cá ba sa, cá bụng, cá soát (có người còn gọi cá sát).
 Chi
 Helicophagus waandersii: Cá tra chuột (tiếng Khmer: Trey pra kandor)
 Chi Pangasius
 Pangasius bocourti: Cá ba sa (tiếng Khmer: Trey pra kchau): Cá ba sa hay cá bụng thì chiều dài ngắn hơn cá vồ và cá tra, da bụng dày như đầy mỡ, cá bụng dù có tên gọi như vậy nhưng loại cá này không lớn như bốn loại cá tra, cá vồ, cá ba sa, cá bông lau. Cá bụng con lớn nhất cũng độ chừng nửa cườm tay, ít khi lớn hơn cỡ đó.
 Pangasius conchophilus: Cá hú (tiếng Khmer: Treypra hay Trey pra ke)
 Pangasius kunyit: Cá tra bần
 Pangasianodon gigas: Cá tra dầu (tiếng Khmer: Trey reach)
 Pangasius hypophthalmus: Cá tra nuôi (tiếng Khmer: Trey pra)
 Pangasius krempfi: Cá bông lau (tiếng Khmer: Trey bong lao): Cá bông lau so với cá tra thì chiều dài cũng ngắn hơn nhưng đặc điểm giống cá bông lau là có cái bụng rất béo
 Pangasius larnaudii: Cá vồ đém (tiếng Khmer: Trey po): hai bên mang cá vồ có hai chấm đen người ta gọi là cá vồ đém
 Pangasius macronema: Cá xác sọc (tiếng Khmer: Trey chhweat) hay còn gọi là cá soát hay cá sát gần giống như cá bụng nhưng mình giẹp hơn. Loại cá soát và cá bụng thích ăn mồi con gián.
 Pangasius micronema: Cá tra
 Pangasius pleurotaenia: Cá xác bầu (tiếng Khmer: Trey chhviet)
 Pangasius polyuranodon: Cá dứa (tiếng Khmer: Trey chhviet)
 Pangasius sanitwongsei: Cá vồ cờ (tiếng Khmer: Trey po pruy): Cá vồ thì mình ngắn hơn so với cá tra mình dài hơn; ngoài ra có nhiều con cá vồ sông Cái lớn có kỳ trên giương cao mà dân quê còn gọi cá vồ cờ

Họ Bagridae (Cá lăng)
 Chi Bagrichthys
 Bagrichthys macropterus: Cá chốt chuối
 Chi Pseudomystus
 Pseudomystus siamensis: Cá chốt chuột (tiếng Khmer: Trey chouchus thmar)
 Chi Mystus (tiếng Khmer là Trey kanchos)
 Mystus cavasius: Cá chốt giấy (tiếng Khmer: Trey kanchos chhnau)
 Mystus rhegma: Cá chốt sọc (tiếng Khmer: Trey kanchos)
 Mystus vittatus: Cá chốt sọc hay cá chốt vạch (tiếng Khmer: Trey kanchos kdong)
 Mystus wolffii: Cá chốt trắng (tiếng Khmer: Trey kanchos)
 Mystus gulio: Cá chốt trắng
 Mystus bocourti: Cá chốt cờ (tiếng Khmer: Trey kanchos kdong)
 Chi Hemibagrus
 Hemibagrus wyckii: Cá lăng (tiếng Khmer: Trey chhlang thmor)
 Hemibagrus planiceps: Cá chốt
Nói về cá chốt thì cũng được dân quê phân chia làm vài ba loại, chẳng hạn như cá chốt trâu hay còn gọi cá chốt sọc, cá chốt giấy, cá chốt chuột. Cá chốt sọc còn gọi cá chốt trâu chiếm đa số. Loại cá này mình không vảy, đầu hơi giẹp, dưới hai mép có bốn sợi râu, hai bên mang có hai ngạnh và dọc theo hai bên hông có sọc màu sậm chạy dài từ mang chạy dài tới đuôi cá.

Cá chốt giấy thì mình hơi giẹp, da láng màu trắng bạc, dài hơn cá chốt sọc. Tháng ba, tháng tư loại cá này ở các sông sắp tới mùa mưa nên cá chốt giấy con nào cũng mang một bụng trứng vàng nghính. Cá chốt chuột mình hình ống tròn, chiều dài lại ngắn hơn hai loại cá chốt sọc và cá chốt giấy; trên mình có các chấm đen và vàng, loài cá này thích ở các sông sâu hơn là lên trên đồng.

Họ Sisoridae (Cá chiên)
 Chi Bagarius
 Bagarius bagarius: Cá chiên

Họ Ariidae (Cá Úc)
 Chi Osteogeneiosus
 Osteogeneiosus militaris: Cá úc thép (tiếng Khmer: Trey kaok)
 Chi Arius: Cá úc (tiếng Khmer: Trey kaok)
 Arius cealatus: Cá úc nghệ
 Arius venosus: Cá úc nghệ
 Arius sciurus: Cá úc trắng
 Arius truncatus: Cá úc sào (tiếng Khmer: Trey kaok)
 Arius sagon: Cá vồ chó
 Arius stormii: Cá thiều (tiếng Khmer: Trey kaok)
 Chi Hemipimelodus
 Hemipimelodus borneensis: Cá úc mím (tiếng Khmer: Trey kaok)

Bộ Cyprinodontiformes (Cá chép răng)

Họ Aplocheilidae
 Chi Aplocheilus
 Aplocheilus panchax: Cá bạc đầu

Họ Poeciliidae (Cá khổng tước)
 Chi Lebistes
 Lebistes reticulatus: Cá bảy màu

Bộ Beloniformes (Cá nhói)

Họ Hemirhamphidae
 Chi Zenarchopterus
 Zenarchopterus ectunctio: Cá lìm kìm
 Zenarchopterus clarus: Cá lìm kìm
 Zenarchopterus pappenheimi: Cá lìm kìm
 Chi Dermogenys
 Dermogenys pusillus: Cá lìm kìm,
Đối với người dân, cá lim kìm là loại cá nhỏ có mỏ nhọn, thân tròn dài chừng năm sáu phân tây, vảy rất nhỏ mới nhìn tưởng như không có vảy, thì có cá lìm kìm, có nơi còn gọi cá kìm, con lớn nhất bằng đầu đũa ăn, con nhỏ thì như cây tăm, cây nhang.

Họ Belonidae
 Chi Strongyluga
 Strongyluga strongyluga: Cá nhái hay cá nhói
 Chi Xenentodon
 Xenentodon canciloides: Cá nhái, cùng loài với cá lìm kìm, nhưng lớn con hơn, đó là cá nhái. Cá nhái có con dài tới hai tấc, mình tròn, vảy rất nhỏ hoặc có con lớn bằng ngón chân cái. Loại cá này tới mùa nước cỏ tháng 11 âm lịch cá dại nổi đầy sông thì cá nhái nổi thành bầy trên mặt nước.

Bộ Gasterosteiformes (Cá gai)

Họ Syngnathidae (Cá chìa vôi)
 Chi Doryichthys
 Doryichthys boaja: Cá ngựa xương

Bộ Mugiliformes
Trong các vùng nước pha chè thường có nhiều cá đối. Chúng ăn bọt nước và các phiêu sinh vật nhỏ và nhiều nhất tập trung vào các vùng ngã ba Nước Trong, Hỏa Lựu, Long Mỹ (Chương Thiện), Vĩnh Thuận (Rạch Giá). Cá đối sống trong môi trường nước lợ; thân mình nó không quá lớn nhưng có vảy bạc lấp lánh rất đẹp. Ở miền Tây Nam bộ, loài cá này sinh sống hầu khắp các sông rạch, nhất là những vùng cách biển không xa.

Họ Polynemidae (Cá vây tua)
 Chi Eleutheronema
 Eleutheronema tetradactylum: Cá chét
 Chi Polynemus
 Polynemus longipectoralis: Cá phèn vàng
 Polynemus paradiseus: Cá phèn trắng

Bộ Synbranchiformes (Lươn)

Họ Synbranchidae (Lươn đồng)
 Chi Monopterus
 Monopterus albus: Lươn
 Chi Ophisternon
 Ophisternon bengalensis: Lịch

Bộ Perciformes (Cá vược)

Họ Sciaenidae (Cá đù)
 Chi Nebia
 Nebia soldado: Cá sửu

Họ Toxotidae (Cá măng rổ)
 Chi Toxotes
 Toxotes charareus: Cá mang rổ

Họ Ambassidae (Cá sơn)
 Chi Parambassis
 Parambassis wollfii: Cá sơn bầu
 Parambassis siamensis: Cá sơn gián
 Parambassis gymnocephala: Cá sơn

Họ Centropomidae
 Chi Lates
 Lates calcarifer: Cá chẽm, là loại cá ngon trong các loại cá trắng vùng nước ngọt. Cá chẻm dài chừng ba tấc, có con dài tới bốn tấc, mình có vảy nhuyễn; đặc biệt hai mang cá chẻm rất bén như lưỡi dao cạo, cá chẻm thường lội lên trên nước chỗ đầu trên đống chà gọi là ổ cá. Chúng cố lội dựa vào mặt lưới và dùng hai cái mang rất bén ấy rạch lổ lưới chui ra ngoài.

Họ Coiidae (Cá hường)
 Chi Datnioides
 Datnioides quadrifasciatus: Cá hường
 Datnioides microlepis: Cá hường
 Chi Nandus
 Nandus nandus: Cá hường vện

Họ Scatophagidae (Cá nâu)
 Chi Scatophagus
 Scatophagus argus: Cá nâu (tiếng Khmer: Trey nao). Ở các vùng nước pha chè này còn có loại cá nâu hình dạng giống như cá chim ở biển, hoặc cá rô biển ở sông rạch nhưng trên mình có những lấm chấm màu đen giống như cá mê rổ ở nước ngọt. Loại cá nâu này có đặc điểm là các kỳ nó nhọn và mỗi khi người làm cá bị mấy kỳ này xước vào thì chỗ bị xước ấy rất nhức nhối giống như bị cá có gai đâm vậy.

Họ Anabantidae (Cá rô đồng)

 Chi Anabas
 Anabas testudineus: Cá rô đồng
Trong các sông rạch nước ngọt có hai loại cá rô: cá rô biển và cá rô đồng. Cá rô đồng như tên gọi là loại cá đồng để phân biệt với cá rô biển ở sông nhiều hơn. Khi nhỏ cá rô đồng có tên là cá rô cam tích hoặc cá rô non hay cá câu thì có tên là cá rô câu, cá lưới lại có tên cá rô lưới. Gọi cá rô câu gồm có cá lớn cá nhỏ lẫn lộn, trái lại cá rô lưới thì cá cùng một cỡ với nhau. Còn cá rô lớn sống lâu năm trong các đìa bàu lung vũng có con gần bằng cườm tay được dân quê gọi là cá rô mề.

Họ Nandidae (Cá sặc vện)
 Chi Pristolepis
 Pristolepis fasciatus: Cá rô biển: Cá rô biển ở dưới sông nhiều, nhất là mùa nước giựt cá rô biển ưa dựa theo mấy gốc cây lớn. Kỳ trên và kỳ dưới cá rô biển đều bén nhưng không đâm; có thể nói cá rô biển thuộc loại cá rất hiền. Cá rô biển nhỏ bằng hai ba ngón tay trở xuống có tên là cá rô biển dăm; ngược lại cá rô biển lớn cỡ bằng bàn tay hoặc có con lớn bằng cái dĩa bàn thì được gọi là cá rô biển bà. Cá rô biển là loại cá ra sông sau cùng khi nước giựt.

Họ Osphronemidae (Cá tai tượng)

 Chi Trichopsis
 Trichopsis vittatus: Cá bãi trầu
 Chi Betta
 Betta taeniata: Cá lia thia
 Betta splendens: Cá lia thia
 Chi Trichogaster (Cá sặc)
 Trichogaster trichopterus: Cá sặc bướm
 Trichogaster pectoralis: Cá sặc rằn hay cá sặc điệp

Cá sặt hay cá sặc là giống cá đồng, còn cá rằm là cá sông nhưng cả hai loại cá này có vảy trắng ngoại trừ giống cá sặt rằn vảy có sọc ngang màu hơi sậm vì loại này ưa ở các vùng lung vũng nước ngập quanh năm, còn hầu như các loại cá sặt điệp, sặt bướm hết thảy chúng đều có vảy màu trắng. Cá sặt một số cũng rút xuống kinh nhưng đa phần chúng rút xuống các lung vũng hoặc đìa bàu và ở đó cho tới mùa tát đìa.

Họ Channidae (Cá lóc)

 Chi Channa hay còn gọi là cá lóc (tiếng Khmer: Trêy rot hay Ptuok)
 Channa micropeltes: Cá Lóc bôn
 Channa gachua: Cá chành dục
 Channa lucius: Cá dầy
 Channa striata: Cá lóc
Cá lóc vùng Châu Đốc thì cá nhỏ sống từng bầy nổi theo mặt nước ăn bông cỏ hay các phiêu sinh vật nhỏ gọi chung tên là cá rồng rồng. Đến khi cá lóc lớn bằng ngón chưn cái thì gọi là cá lóc con hoặc cá cò cũng; lớn cỡ cườm tay, cán mác thì dân quê gọi cá bằng cườm tay, cá bằng cán mác, cá bằng đầu gối, và cá lóc lớn với lớp vảy đen ngòm và có thêm cặp râu ở ngay miệng cá gọi là cá lóc cối, hoặc cá lóc biết nói.

Ngoài ra, trong các vùng nước ngọt còn có hai giống cá tương cận với cá lóc, đó là cá dầy, cá bông. Cá dầy có cái đầu giẹp, mỏ dài, vảy nhuyễn, mình màu nâu, nhỏ con; con lớn nhất chừng nửa ký. Cá bông hình giống cá lóc, lớn con, vảy lớn và mình có vằn đen, đầu hơi nhọn, miệng rộng, ăn tạp và lội rất mạnh; con lớn nhất có khi bằng cái gối ôm.

Họ Eleotridae (Cá bống đen)
 Chi Eleotris
 Eleotris balia: Cá bống trứng
 Chi Butis
 Butis butis: Cá bống trân
 Chi Oxyeleotris
 Oxyeleotris marmorata: Cá bống tượng
 Oxyeleotris urophthalmus: Cá bống dừa

Họ Gobiidae (Cá bống trắng)
 Chi Oxyurichthys
 Oxyurichthys sp: Cá bống xệ vẩy to
 Oxyurichthys microlepis: Cá bống xệ vẩy nhỏ
 Chi Gobiopsis
 Gobiopsis macrostoma: Cá bống
 Glossogobius giuris: Cá bống cát
 Chi Brachygobius
 Brachygobius doriae: Cá bống mắt tre
 Chi Periophthalmodon
 Periophthalmodon schlosseri: Cá thòi lòi
 Chi Pseudapocryptes
 Pseudapocryptes lanceolatus: Bống kèo vẩy nhỏ
 Chi Parapocryptes
 Parapocryptes serperaster: Cá bống kèo vẩy to
 Chi Boleophthaltus
 Boleophthaltus boddarti: Cá bống sao
 Chi Brachyamblyopus
 Brachyamblyopus urolepis: Đẻn sông
 Chi Trypauchen
 Trypauchen vagina: Cá bống vẩy cao
Về cá bống cũng có nhiều loại như cá bống mọi, cá bống trứng, cá bống cát, cá bống mú hay còn gọi là cá bóng tượng. Cá bống mọi thân nhỏ bằng ngón tay, con lớn nhất bằng ngón tay cái, dài chừng bốn năm phân có vảy màu sậm. Cá bống trứng cũng nhỏ như cá bống mọi nhưng cái bụng màu lợt và có cặp trứng bên trong ửng vàng lộ ra bên ngoài. Cá bống cát mình dài có vảy thưa và thịt hơi trong. Cá bống mú (còn gọi cá mú hay cá bống tượng) là loại cá bống lớn, múp đầu múp đuôi, mình ngắn, trên mình vảy có bông hoa rất đặc biệt và là cá ngon trong các loài cá sông.

Họ Scombridae (Cá thu ngừ)
 Chi Scomberomorus
 Scomberomorus sinensis: Cá thu song

Họ Mastacembelidae (Cá chạch sông)
 Chi Macrognathus
 Macrognathus aculeatus: Cá chạch sông
 Macrognathus taeniagaster: Cá chạch bông
 Macrognathus circumcintus: Cá chạch bông
 Mastacembelus armatus favus: Cá chạch lấu
 Mastacembelus argus: Cá chạch lửa
Vùng sông rạch nước ngọt, cá chạch được chia ra làm hai loại: Cá chạch cơm là loại cá chạch nhỏ, bụng trắng hếu; con lớn nhất bằng ngón chưn cái, dài cỡ gang tay. Cá chạch lấu là loại cá chạch khá lớn, mình có bông rằn ri, dài cỡ từ ba tới bốn tấc, có con dài tới năm tấc, cân nặng từ nửa ký lô trở lên, cá chạch lấu rất béo.

Bộ Pleuronectiformes (Cá bơn)

Họ Synapturidae
 Chi Synaptura
 Synaptura panoides: Cá lưỡi mèo
 Synaptura sp: Cá lưỡi mèo

Họ Cynoglossidae (Cá lưỡi trâu)
 Chi Cynoglossidae
 Cynoglossus lingua: Cá lưỡi trâu, Cá lưỡi trâu phía trên lung vảy màu vàng lợt, bụng vảy màu trắng.
 Cynoglossus cynoglossus: Cá lưỡi hùm

Bộ Tetraodontiformes (Cá nóc)

Họ Tetraodontidae
 Chi Auriglobus
 Auriglobus modestus: Cá nóc vàng
 Chi Xenopterus
 Xenopterus naritus: Cá nóc vàng
 Chi Chelonodon
 Chelonodon patoca: Cá nóc
 Chi Tetraodon
 Tetraodon fluviatilis: Cá nóc
 Tetraodon sp: Cá nóc
 Tetraodon cutcutia: Cá nóc

Bộ Batrachoidiformes (Cá cóc)

Họ Batrachoididae (Cá hàm ếch)
 Chi Batrachomoeus
 Batrachomoeus trispinosus: Cá hàm ếch
 Batrachomoeus sp: Cá hàm ếch

Tham khảo

  MÔ TẢ ĐỊNH Loại CÁ ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
 Đồng bằng sông Cửu Long: Phấn đấu đưa sản lượng cá nước ngọt đạt 1,8 triệu tấn
 4 thách thức đe dọa đồng bằng sông Cửu Long
 Một giải pháp nước cho Đồng bằng sông Cửu Long
 Ăn cá "độc" cá "khủng"
 Bất lực với cá lớn đã dính câu ở miền Tây
 Miền Tây cạn kiệt cá đồng

 All fishes reported from Viet Nam

Cá Việt Nam
Á\
V
C


title: Capra aegagrus blythi

text:
Dê hoang Sindh hay Dê hoang Turkman (Danh pháp khoa học: Capra aegagrus blythi) là một phân loài của loài dê hoang dã có nguồn gốc từ miền nam Pakistan, tại tỉnh Sindh. Chúng hiện là loài dễ bị tổn thương. Ước tính dân số của dê hoang Sindh trong công viên quốc gia kirthar là khoảng 13.000 cá thể.

Mô tả
Dê hoang Sindh là động vật có cấu trúc khá chắc nịch với các cơ quan dày và chân tay cứng cáp và với những móng guốc rộng. Những con đực và con cái còn trẻ thì cho đến mùa đông thứ hai của chúng trong đời thì chúng có màu vàng-nâu khác nhau với màu đỏ xám với một đường màu nâu sẫm giữa lưng kéo dài từ giữa vai đến gốc đuôi. Con đực trưởng thành là đẹp hoành tráng, với hình dáng với hình sừng dài, sâu rộng hơn 102 cm (40 in) đối với chiều dài và cơ thể gần như trắng bạc bù đắp bởi một màu xám đen đủi ở ngực, cổ họng và mặt. Mức độ của những sợi lông trắng ở cổ và cơ thể vùng sau của con đực tăng theo tuổi.

Những bộ lông trong mùa hè là lớp lông ngắn và thô và thậm chí cả ở con đực trưởng thành là hơn màu đỏ màu da bò. Con đực có râu ngắn, nhưng con cái lại thiếu bất kỳ bộ râu nào. Bụng và bên ngoài của các chi dưới, râu và bộ phận trước của khuôn mặt khác nhau từ màu đen pha sang màu hạt dẻ nâu ở con đực trưởng thành. Ngoài ra còn có một sọc đen dễ thấy ở con đực trưởng thành, chạy từ vai xuống phía trước của vai và sáp nhập với cái ngực màu đen. Những con dê đã già có một vẻ mặt với khuôn mặt tối. Những chiếc sừng được mạnh mẽ chĩa về phía trước, quét lên trên và lòi ra ngoài với những nhánh thường phân kỳ.

Tập tính
Phân loài dê hoang dã này là thích giao du, và nếu không bị xáo trộn chúng sẽ tụ tập trong các đàn khá lớn. Các con đực lớn tuổi với đàn heo như vậy nhưng thường giữ lại với nhau, thường ở ngoại vi của đàn. Trường hợp bị quấy rầy, chúng sẽ có nhiều sự cảnh giác và nhảy lên vào vách đá cheo không thể tiếp cận rất sớm vào buổi sáng, và cứ như thế một lần nữa ngay trước khi hoàng hôn. Trong phần nóng nhất của năm, chúng nằm dài trong ngày và có thể kiếm ăn vào một thời gian đáng kể về đêm.

Dê hoang dã có một cảm giác tuyệt vời của sự cân bằng và có thể thực hiện một bước nhảy vọt đứng 1,75 m (5–6 ft) lên trên bề mặt đá dường như thẳng đứng. Chúng xuất hiện gần như chậm và thận trọng khi đi qua mặt đá nhưng có thể trượt mà không bị thương xuống mặt đá gần như vuông góc với đầu giăm nhiều như 4–6 m. Khi thử thách những đực khác những con dê hoang dã thường xuyên đứng lên trên hai chân sau và đồng thời cúi đầu của chúng sang một bên trước khi xông về phía trước và đụng độ sừng của chúng bằng cách tộng vào nhau.

Sinh sản
Trong tự nhiên, dê hoang dã sống thành từng đàn có thể lên đến 500 cá thể, con đực sống đơn độc. Dê cái trải qua một giai đoạn được gọi là động dục, khi chúng đã sẵn sàng để sinh sản. Chúng sẽ sống chung chạ giữa đực và cái, điều này có nghĩa là chúng đang ở trong một giai đoạn của chu kỳ sinh sản, đó là vào mùa thu, khi chúng đã sẵn sàng để giao phối. Trung bình thời kỳ mang thai 170 ngày. Dê thường sinh một lứa. Các con dê con có thể chạy theo các con dê mẹ gần như ngay lập tức sau khi sinh. Dê con cai sữa sau 6 tháng. Dê cái thành thục lúc 1½-2 năm rưỡi, dê con đực thì vào 3½-4 năm. Tuổi thọ của một con dê hoang có thể từ 12 đến 22 năm.

Tham khảo

 Sindh Wildlife Department – Khirthar national park. Sindhwildlife.com.pk. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2012.
 Zipcode Zoo Species. Capra aegagrus blythi. Consultado el 21 de mayo de 2011
 Capra aegagrus blythi (en inglés)
 Esta obra deriva de la traducción septiembre de Sindh Ibex de Wikipedia en inglés, concretamente de esta versión del 2010, publicada por sus editores bajo la Licencia de documentación libre de GNU y la Licencia Creative Commons Atribución-CompartirIgual 3.0 Unported.

Capra
Dê
Động vật có vú Pakistan


title: Trận Faesulae (406)

text:
Trận Faesulae diễn ra vào năm 406 là một phần trong sự kiện quân Goth xâm lược Đế quốc Tây La Mã. Sau khi Tướng Flavius Stilicho đẩy lùi bước tiến quân của người Visigoth tại Pollentia và Verona, ông phải đối phó một cuộc đột kích mới của người Vandal và Goth dưới quyền Radagaisus, là những toán quân đã tiến đánh thành Firenze. Stilicho cuối cùng đã đánh bại những kẻ xâm lược tại Faesulae (nay là Fiesole) nhờ sự trợ giúp tận tình từ các thủ lĩnh Uldin người Hun và Sarus người Goth. Radagaisus bị xử tử sau trận đánh và tàn quân của ông thì trốn sang phía Alaric.

Tham khảo

Faesulae
Faesulae
Faesulae
Faesulae
Faesulae
Ý thế kỷ 5
Năm 406
Faesulae


title: Đại dịch COVID-19 tại Thụy Điển

text:
Trường hợp được xác nhận đầu tiên về đại dịch COVID-19 tại Thụy Điển được công bố vào ngày 31 tháng 1 năm 2020, khi một phụ nữ trở về từ Vũ Hán có kết quả dương tính. Vào ngày 26 tháng 2, sau khi dịch COVID-19 bùng phát ở Ý và Iran, nhiều cụm liên quan đến nhiễm trùng đã xuất hiện ở Thụy Điển. Kể từ đó, các cá nhân ở mọi hạt đã thử nghiệm dương tính với COVID-19.

Vào ngày 9 tháng 3, báo cáo đầu tiên được đưa ra về sự lây truyền của cộng đồng ở hai bệnh nhân đến Bệnh viện S: t Göran ở Stockholm vào ngày 6 tháng 3. Trong tất cả các trường hợp được phát hiện trước đó, việc truy tìm liên lạc đã thành công, tăng kết nối với khách du lịch hoặc các trường hợp được xác nhận khác. Cơ quan Y tế Công cộng Thụy Điển đã trả lời vào ngày 10 bằng cách nâng cao đánh giá rủi ro về mức độ lây lan của cộng đồng từ trung bình đến rất cao, đây là mức cao nhất.

Cái chết đầu tiên được báo cáo vào ngày 11 tháng 3, khi một người ở độ tuổi 70 đến từ vùng Stockholm chết trong phòng chăm sóc đặc biệt của Bệnh viện Đại học Karolinska. Người này được báo cáo đã nhiễm virus thông qua truyền bệnh cộng đồng, được cho là đã xảy ra khoảng một tuần trước khi chết. Cùng ngày, chính phủ Thụy Điển đã thông qua một đạo luật mới, tạm thời cấm tất cả các cuộc tụ tập lớn hơn 500 người, với mối đe dọa phạt tiền và nhà tù.

, đã có 2,712,743 ca được xác nhận tại Thụy Điển và 24,536 trường hợp tử vong, với hạt Stockholm bị ảnh hưởng. Người bị nhiễm đầu tiên, người phụ nữ từ Jönköping, là trường hợp duy nhất được phục hồi chính thức.

Số liệu thống kê

Dữ liệu bổ sung

Dòng thời gian

Vào ngày 31 tháng 1 năm 2020, Thụy Điển đã xác nhận trường hợp đầu tiên của COVID-19. Một phụ nữ ở độ tuổi 20, trở về từ Vũ Hán vào ngày 24 tháng 1, đã cho kết quả dương tính với virus SARS-CoV-2 và được đưa vào bệnh viện vùng Ryhov ở Jönköping. Tự cô lập ở nhà khi đến Thụy Điển, cô được coi là không có nguy cơ lây truyền trong khi đi du lịch hoặc trong những ngày đầu ở Thụy Điển. Đại học đại học địa phương Jönköping, tuyên bố vào thời điểm đó có khoảng 200 sinh viên trao đổi Trung Quốc, trả lời rằng người phụ nữ có thể là một sinh viên. Người phụ nữ được tuyên bố không có triệu chứng, nhưng không được xuất viện hoàn toàn khỏi các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sau hơn một tháng chăm sóc vào ngày 3 tháng 3. Tuy nhiên, các mảnh viral tiếp tục được phát hiện với việc truyền các hạt viral sống được coi là không thể.

Vào ngày 26 tháng 2 sau khi dịch COVID-19 bùng phát ở Ý, một người đàn ông 30 tuổi bị ốm ba ngày sau khi trở về từ miền bắc Italy. Ông đã xét nghiệm dương tính với virus này và được đưa vào Bệnh viện Đại học Sahlgrenska ở Gothenburg.

Vào ngày 27 tháng 2 năm trường hợp mới đã được xác nhận. Vùng Västra Götaland xác nhận rằng ba người ở độ tuổi 30 đã thử nghiệm dương tính tại Gothenburg. Hai trong số họ đã tiếp xúc với bệnh nhân 30 tuổi nhập viện vào ngày hôm trước, và một người được coi là đã nhiễm virus ở Ý.

Vùng Stockholm xác nhận rằng một cá nhân đã xét nghiệm dương tính với virus sau khi trở về từ Iran đã được đưa vào Bệnh viện Đại học Karolinska để phân lập. Vùng Uppsala xác nhận rằng một người phụ nữ đã tới Đức trong một chuyến công tác và gặp một đồng nghiệp người Ý, đã tìm kiếm sự chăm sóc y tế sau khi có các triệu chứng giống như bệnh cúm. Cô đã thử nghiệm dương tính và được đưa vào Bệnh viện Đại học Uppsala.

Vào ngày 28 tháng 2, bốn trường hợp mới đã được xác nhận. Vùng Jönköping xác nhận rằng một người đàn ông ở độ tuổi 50 đã có kết quả xét nghiệm dương tính và được đưa vào Bệnh viện Vùng Ryhov. Anh ấy đã trở về Thụy Điển từ Bắc Ý vào ngày 24 tháng 2 và bắt đầu cảm thấy ốm vào ngày 25 tháng 2.

Vùng Stockholm đã xác nhận hai trường hợp tích cực liên quan đến cá nhân trước đó đã trở về từ Iran. Họ cũng được đưa vào Bệnh viện Đại học Karolinska để cách ly. Vùng Uppsala xác nhận rằng một cá nhân trở về từ Iran đã xét nghiệm dương tính với vi-rút và đang cách ly tại nhà.

Vào ngày 29 tháng 2, hai trường hợp mới đã được xác nhận, một ở Västra Götaland và một ở Stockholm.

Vào ngày 1 tháng 3, một trường hợp mới đã được xác nhận tại Västra Götaland.

Vào ngày 2 tháng 3, một trường hợp mới đã được xác nhận tại Stockholm.

Vào ngày 3 tháng 3, 15 trường hợp mới đã được xác nhận: mười ở Stockholm, ba ở Västra Götaland, một ở Skåne và một ở Jönköping.

Một trong những trường hợp ở Stockholm là một sinh viên tại Đại học Stockholm, Campus Kista. Một trong những trường hợp ở Skåne là một sinh viên từ Đại học Lund, sống tại một trong những ký túc xá sinh viên.

Vào ngày 4 tháng 3, các trường hợp mới được xác nhận; 16 ở Stockholm, hai ở Västra Götaland và Värmland, và một ở Skåne và Örebro.

Một trong những trường hợp ở Stockholm là một sinh viên tại Campus Manilla ở Djurgården, Stockholm. Công chúa Estelle Bernadotte là một sinh viên tại Campus Manilla, nhưng Tòa án Hoàng gia tuyên bố cô không phải là học sinh bị nhiễm bệnh.

Vào ngày 5 tháng 3, 42 trường hợp mới được xác nhận; 28 ở Stockholm, bảy ở Skåne, ba ở Värmland, hai ở Uppsala và một ở Västra Götaland và Gävleborg.

Trong số năm trường hợp được báo cáo của Värmland cho đến nay, một người là nhân viên của Internationella Engelska Skolan ở Karlstad và một người là nhân viên tại TietoEVRY ở Karlstad .

Vào ngày 6 tháng 3, 42 trường hợp mới được xác nhận; hai ở Västra Götaland, năm ở Skåne, tám ở Värmland, một ở Uppsala, năm ở Jönköping, 21 ở Stockholm, và một ở Gävleborg.

Phó thống đốc Sveriges Riksbank Martin Flodén đã thử nghiệm tích cực vào ngày 6 tháng 3 sau chuyến đi đến Ý.

Một trong những trường hợp của Jönköping là một tài xế xe buýt trường học ở thành phố Gislaved  và một trong những trường hợp của Värmland là một nhân viên tại Myndigheten for Samhällsskydd och Beredskap (MSB) .

Vào ngày 7 tháng 3, các trường hợp mới được xác nhận; ba ở Skåne, và 21 ở Stockholm.

Vào buổi sáng, nó đã được báo cáo rằng tất cả các trường hợp trước đây ở Vùng Stockholm là lây lan từ người sang người liên quan đến du lịch. Sàng lọc virus coronavirus được bao gồm trong một mẫu thống kê của bệnh nhân nơi thực hiện xét nghiệm thường quy cho bệnh cúm theo mùa.

Được biết, một trong những trường hợp được xác nhận vào ngày 6 tháng 3 tại Stockholm đã tìm kiếm sự chăm sóc tại Bệnh viện Danderyd ở khu vực Stockholm vào ngày 5 tháng 3, và ban đầu không được cách ly đầy đủ. Người này đã nhiễm virus ở nước ngoài, nhưng bên ngoài các khu vực rủi ro đã biết (tại thời điểm Hàn Quốc, Trung Quốc, Iran và Bắc Ý). Theo dõi liên lạc đã bắt đầu, với trường hợp đánh dấu trường hợp truyền thứ hai đến Thụy Điển từ một khu vực không có rủi ro.

Vào ngày 08 tháng 3 một trường hợp mới được khẳng định trong Uppsala khu vực , năm trong Skåne khu vực , 12 ở Västra Götaland , bảy tại Varmland , ba trong Örebro  và 14 trong khu vực Stockholm .

Đến nay, khu vực Stockholm tuyên bố rằng trong số 115 trường hợp được xác nhận trong khu vực, 101 người đã bị nhiễm bệnh ở Ý hoặc qua tiếp xúc với một người đã đến Ý, 8 trường hợp đã bị nhiễm bệnh ở Iran hoặc qua tiếp xúc với một người đã đến thăm Iran, một người đã bị nhiễm bệnh ở một quốc gia châu Âu khác, và năm trường hợp vẫn đang được điều tra . Một trong những trường hợp Örebro được xác nhận ngày hôm nay được cho là đã nhiễm virus trong chuyến đi trở về từ Mỹ, mà anh ấy / cô ấy đã trở về từ khoảng một tuần trước. Hai người khác có liên quan đến người này. Theo dõi liên lạc đã bắt đầu xung quanh trường hợp này , đây là trường hợp thứ ba truyền sang Thụy Điển từ một khu vực không có rủi ro. Trường hợp Uppsala là một học sinh trung học phổ thông tại Celsiusskolan ở Uppsala . Văn phòng báo chí khu vực Stockholm đã không báo cáo các trường hợp được phát hiện vào chiều ngày 8, thay vào đó báo cáo thêm 32 trường hợp vào ngày 9. Một trong những trường hợp Örebro được báo cáo là đã đến thăm một ngôi nhà mở tại Đại học Örebro vào ngày 4 tháng 3. Vùng Örebro khuyên mọi người tham dự nên chú ý nếu các triệu chứng phát sinh .

Vào ngày 9 tháng 3, năm trường hợp đã được xác nhận tại Halland (lần đầu tiên trong khu vực) , một ở Värmland, bảy ở Västra Götaland , hai ở Jönköping , hai ở Uppsala , và hai 32 ở Stockholm (tất cả đã được xác nhận vào ngày hôm trước). Một trường hợp đầu tiên của Covid-19 cũng đã được báo cáo ở Sörmland , một trường hợp đầu tiên ở Norrbotten, năm trường hợp đầu tiên ở Västra Götaland  và một trường hợp đầu tiên ở Östergötland .

Trường hợp đầu tiên của Halland là một học sinh tiểu học tại trường Särö ở Kungsbacka, người đã du hành đến miền bắc nước Ý .

Cùng ngày, Värmland có tổng cộng 21 trường hợp, trong đó 20 người đã đến thăm miền bắc nước Ý và 19 trong số này được kết nối với cùng một chuyến xe buýt. Một trường hợp đã bị nhiễm bệnh ở Hà Lan. Một trong những trường hợp của Värmland là một giáo viên tại trường trung học cơ sở Norrstrandsskolans . Một trong số 21 trường hợp được đưa vào bệnh viện Karlstad. Phần lớn các trường hợp là từ khu vực Karlstad. Hơn nữa, sáu trường hợp mới đã được xác nhận tại Västra Götaland, trong đó hai trường hợp ở khu vực Skaraborg.

Cùng ngày, việc truyền cộng đồng đầu tiên được phát hiện ở Thụy Điển. Hai người trong khu vực Stockholm không có mối liên hệ nào với bất kỳ khu vực nguy cơ hoặc người nhiễm bệnh nào được phát hiện bị nhiễm bệnh, cả hai bệnh nhân tại Bệnh viện Capio S: t Göran kể từ thứ Sáu ngày 6 tháng 3 tại hai phường khác nhau . Cả hai trường hợp đã được chuyển đến Bệnh viện Huddinge để điều tra thêm .

Một trong những trường hợp ở Västra Götaland là một bệnh nhân tại Bệnh viện Kungälv có dấu hiệu triệu chứng hô hấp kể từ khoảng. một tuần đã được thử nghiệm Covid-19 sau quyết định của Cơ quan Y tế Công cộng Thụy Điển vào ngày 4 tháng 3. Bệnh nhân này đã được thử nghiệm vào Chủ nhật 8 tháng 3 và xác nhận dương tính một ngày sau đó. Bệnh nhân ngay lập tức được chuyển đến Bệnh viện Đại học Sahlgrenska và khu vực bị ảnh hưởng tại Bệnh viện Kungälv đã bị đóng cửa để nhập viện. Nhân viên tiếp xúc nhiều tại Bệnh viện Kungälv đã được yêu cầu ở nhà một thời gian, và việc truy tìm dấu vết đã bắt đầu.

Vào ngày 10 tháng 3, ba trường hợp đã được báo cáo ở Skåne , 60 ở vùng Stockholm , 15 ở Västra Götaland , hai trường hợp đầu tiên ở vùng Sörmland , một trường hợp đầu tiên ở Jämtland  và ba trường hợp đầu tiên ở vùng Västernorrland .

Khu vực Stockholm công bố ngày hôm nay rằng hai trong số 207 trường hợp nhiễm bệnh trong khu vực đang được chăm sóc đặc biệt . Một trong những bệnh nhân này là một bệnh nhân thuộc khoa chăm sóc đặc biệt tại Bệnh viện Söderjukhuset, người được xác nhận bị nhiễm bệnh vào thứ Hai ngày 9 tháng 3, và ngay lập tức chuyển đến Bệnh viện Đại học Karolinska để được chăm sóc đặc biệt hơn. Bệnh nhân có người thân gần đây đã đi du lịch ở châu Âu, nhưng bệnh viện thông báo còn quá sớm để xác định xem bệnh nhân có bị nhiễm bệnh bởi người này hay không. Truy tìm dấu vết liên lạc đã bắt đầu và Bệnh viện Söderjukhuset đã ở trong tình trạng sẵn sàng xử lý tình huống và đang cố gắng xác định những người có thể đã tiếp xúc với vi-rút . Tại khu vực Stockholm, tổng cộng mười bệnh nhân đã phải nhập viện. Một trong những vụ án ở Stockholm là một thẩm phán tại Tòa phúc thẩm Svea, người bị nhiễm bệnh trong một chuyến đi nước ngoài, mặc dù không phải là một khu vực rủi ro. Do đó, tòa án đã yêu cầu 25 nhân viên tự cách ly và một số phiên điều trần đã bị hoãn lại.

Ở vùng Västra Götaland, một bệnh nhân được coi là bệnh nặng nhưng ổn định .

Vào ngày 11 tháng 3, 144 trường hợp nhiễm mới được báo cáo. Blekinge, Dalarna và Västmanland đã báo cáo những trường hợp đầu tiên của họ; một, một và bốn tương ứng. Cái chết đầu tiên được báo cáo, tại Stockholm, một người ở thập niên 70, được cho là đã bị lây nhiễm qua cộng đồng. lây lan một tuần trước đó.

Phản hồi
Vào ngày 9 tháng 2, một lễ hội đèn lồng Trung Quốc ở Jönköping đã bị hủy bỏ để đáp lại trường hợp đầu tiên được nhập từ Vũ Hán khoảng một tuần trước.

Vào ngày 17 tháng 2, Bộ Ngoại giao Thụy Điển đã khuyến cáo chống lại tất cả các chuyến đi đến tỉnh Hồ Bắc ở Trung Quốc, cũng như các chuyến đi không cần thiết đến phần còn lại của Trung Quốc ngoài Hồng Kông và Macao.

Vào ngày 27 tháng 2, tổ chức của chủ nhân, Almega khuyên các thành viên của mình nên ở nhà làm việc trong hai tuần nếu họ đến thăm các khu vực rủi ro corona. Theo Cơ quan Bảo hiểm Xã hội Thụy Điển (' Försäkringskassan '), nhân viên có thể nhận được trợ cấp kiểm dịch ('smittbärarpenning') nếu người đó có giấy chứng nhận y tế.

Vào ngày 2 tháng 3, Bộ Ngoại giao Thụy Điển đã khuyên không nên đi du lịch đến Iran, do sự lây lan không kiểm soát của Covid-19 tại quốc gia này .

Vào ngày 4 tháng 3, Cơ quan Y tế Công cộng Thụy Điển (' Folkhälsomyndigheten ') đã mở rộng thử nghiệm cho Covid-19 ngoài những người đã ở trong các khu vực có nguy cơ ở nước ngoài, để kiểm tra các trường hợp viêm phổi mà không biết nguyên nhân.

Vào ngày 6 tháng 3, Bộ Ngoại giao Thụy Điển đã khuyến cáo chống lại tất cả các chuyến đi không cần thiết đến thành phố Daegu và tỉnh Gyeongbuk ở Hàn Quốc.

Vào ngày 6 tháng 3, Bộ Ngoại giao Thụy Điển đã khuyến cáo chống lại tất cả các chuyến đi không cần thiết đến miền bắc Ý, đặc biệt là các khu vực của Piemonte, Liguria, Lombardia, Emilia-Romagna, Trentino-Alto Adige, ValleỤréle, Veneto, Friuli Venezia Giulia, Marche và Toscana . Torino, Milan, Venice, Verona, Trieste và Florence là những thành phố lớn ở những khu vực này. Cơ quan Y tế Công cộng Thụy Điển, người khởi xướng khuyến nghị cho Bộ Ngoại giao Thụy Điển, tuyên bố rằng quyết định này chỉ dựa trên sự căng thẳng của hệ thống chăm sóc sức khỏe của Ý.

Cùng ngày, đài truyền hình quốc gia Thụy Điển SVT đã tổ chức một cuộc họp khủng hoảng để xem xét phát sóng trận chung kết trực tiếp Melodif mộngen 2020 vào ngày 7 tháng 3 mà không có khán giả, như một phản ứng trước sự bùng phát ngày càng tăng. Tương đương Đan Mạch gần đây đã quyết định phát sóng phiên bản chung kết của họ mà không có khán giả. Cuối cùng, SVT quyết định cho phép khán giả tham gia đấu trường, mặc dù họ khuyên những người cảm thấy bị bệnh nên ở nhà.

Vào ngày 7 tháng 3, khách sạn Clarion Hotel Post đã chọn cho phép 25 trong số 200 nhân viên của mình đi, như một phản ứng với nhu cầu giảm do virus.

Vào ngày 8 tháng 3, một trường mầm non ở Hisings Backa, Gothenburg, đã quyết định đóng cửa trong hai tuần do một người nhiễm bệnh đã ở trong khuôn viên. Trường mầm non chưa cho biết người nhiễm bệnh là trẻ em hay là một trong các nhân viên. Trẻ em và nhân viên đều đã được yêu cầu cách ly tại nhà bởi Smittskydd Västra Götaland, và trường mầm non đang trong tình trạng sạch sâu. Trường mầm non có năm nhân viên.

Vào cùng một ngày, khoảng. 15 nhân viên chăm sóc sức khỏe tại Bệnh viện Danderyd đã được cách ly sau khi tiếp xúc với một bệnh nhân vào ngày 5 tháng 3, họ đã đến bằng xe cứu thương đến đơn vị cấp cứu. Bệnh nhân đã không đến khu vực có nguy cơ cao và ban đầu không nghi ngờ có Covid-19, nhưng khi các nhân viên bệnh viện suy yếu sức khỏe đã quyết định xét nghiệm virus cho bệnh nhân, cho thấy người này đã bị nhiễm bệnh.

Vào ngày 9 tháng 3, ban quản lý Chăm sóc Sức khỏe ( Hälso- och sjukvårdsledningen) ở Värmland đã quyết định rằng tất cả các nhân viên chăm sóc sức khỏe đã đến thăm miền bắc Ý hoặc các khu vực có nguy cơ cao khác (hiện tại và tương lai theo thông báo của Cơ quan Y tế Công cộng Thụy Điển). cách ly trong 14 ngày do bệnh nhân dễ bị tổn thương mà họ có thể gặp trong công việc. Quyết định này cũng dựa trên các sự cố lây truyền từ nhân viên y tế đến bệnh nhân ở Trung Quốc, Na Uy và Hoa Kỳ. Ước tính số lượng nhân viên chăm sóc sức khỏe bị ảnh hưởng không được công bố trước ngày này. Nếu có thể, nhân viên bị ảnh hưởng được khuyến khích làm việc tại nhà và trong trường hợp không thể, nhân viên bị đình chỉ làm việc vì lý do y tế nhưng sẽ duy trì lợi ích tiền lương.

Vào cùng một ngày, khoảng 30-40 nhân viên chăm sóc sức khỏe tại Bệnh viện Capio S: t Göran ở Stockholm đã được cách ly sau khi chăm sóc một bệnh nhân nhiễm Covid-19. Một bệnh nhân khác ở cùng bệnh viện đã được thử nghiệm và đang chờ kết quả. Bệnh viện ngay lập tức đi vào trạng thái sẵn sàng xử lý tình huống .

Cơ quan Y tế Công cộng Thụy Điển (' Folkhälsomyndigheten ') kể từ ngày 9 tháng 3, bao gồm Tyrol ở Áo là một trong những khu vực có nguy cơ cao tiếp xúc với Covid-19, và những người trở về từ khu vực này và gặp các triệu chứng nên được kiểm tra virus.

Vào ngày 10 tháng 3, Bệnh viện Söderjukhuset ở Stockholm đã rơi vào tình trạng sẵn sàng sau khi một bệnh nhân ICU được xác nhận có Covid-19. Bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Đại học Karolinska để được chăm sóc đặc biệt hơn. Người ta không biết liệu bệnh nhân có nhiễm virut từ một người họ hàng đi du lịch ở châu Âu hay không và liệu bệnh nhân có nhân viên bị nhiễm bệnh hay không. Xấp xỉ 70 nhân viên đã tiếp xúc với bệnh nhân nhưng ban quản trị bệnh viện đã quyết định cho phép họ tiếp tục làm việc cho đến khi họ có triệu chứng nhiễm trùng. Quyết định này đã nhận được sự chỉ trích nội bộ từ các nhân viên không đủ mạnh mẽ.

Cơ quan Y tế Công cộng Thụy Điển đã nâng mức độ rủi ro của vi-rút lây lan từ " cao " lên " rất cao ", đây là mức cao nhất. Điều này xuất hiện sau khi có tin cho thấy có sự lây truyền cục bộ đang diễn ra ở khu vực Stockholm và Västra Götaland.

Đồng thời, cơ quan này khuyên mọi người bị nhiễm trùng đường hô hấp, thậm chí là nhẹ, nên tránh tiếp xúc xã hội trong cuộc sống riêng tư và làm việc - nơi có nguy cơ lây lan vi-rút. Họ cũng yêu cầu nhân viên chăm sóc sức khỏe tại các viện dưỡng lão và chăm sóc người già không làm việc nếu họ có bất kỳ triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp. Người thân của người cao tuổi cũng nên tránh các chuyến thăm không cần thiết tại bệnh viện và tại các cơ sở dành cho người già và không bao giờ đến thăm nếu có bất kỳ triệu chứng hô hấp nào.

Sau thông báo này, Khu vực Chăm sóc Sức khỏe Blekinge đã thi hành lệnh cấm hoàn toàn các chuyến thăm của các thành viên gia đình và bạn bè tại các cơ sở chăm sóc sức khỏe và người già và bệnh viện trong khu vực. Vùng Värmland thi hành lệnh cấm tương tự đối với tất cả các chuyến thăm tới bệnh viện và cơ sở chăm sóc sức khỏe trong khu vực.

Sau thông báo của Cơ quan Y tế Công cộng Thụy Điển để bảo vệ người già và người già yếu, Vùng Stockholm đã quyết định thay đổi chiến lược xét nghiệm COVID-19 để chủ yếu tập trung vào những người rất ốm yếu và không chỉ những người đến thăm các khu vực rủi ro. Bệnh viện Danderyd cũng rơi vào tình trạng sẵn sàng do tình trạng Covid-19 lan rộng ở Stockholm.

Vào ngày 11 tháng 3, Bệnh viện Södertälje vào tình trạng sẵn sàng do tình hình ở khu vực Stockholm.

Chính phủ đã cấm tất cả các cuộc tụ tập lớn hơn 500 người, bị đe dọa phạt tiền và phạt tù sáu tháng.

Cùng ngày, chính phủ tuyên bố rằng ngày ốm đau đủ điều kiện (' karensdag ') sẽ tạm thời được bãi bỏ để đảm bảo rằng những người cảm thấy hơi ốm sẽ ở nhà làm việc. Điều này có nghĩa là nhà nước sẽ trả trợ cấp lương ốm đau kể từ ngày đầu tiên nhân viên vắng mặt tại nơi làm việc. Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày 11 tháng 3 năm 2020 và được cho là làm giảm sự lây lan vi-rút cũng như gánh nặng cho hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Vào ngày 13 tháng 3, chính phủ đã quyết định tạm thời bãi bỏ yêu cầu chứng nhận của bác sĩ trong 14 ngày đối với những người ở nhà không đi làm vì bệnh (tức là thời gian trả lương). Trước đây cần có chứng chỉ bác sĩ sau bảy ngày.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Thông tin khẩn cấp từ các nhà chức trách Thụy Điển: Thông tin chính thức về tiểu thuyết corona Virus từ Cơ quan phòng chống dân sự Thụy Điển - Myndigheten for samhällsskydd och beredskap.
 Thông tin om Coronavirus covid-19 từ Cơ quan Y tế Công cộng Thụy Điển - Folkhälsomyndigheten (tiếng Thụy Điển).
 Câu hỏi thường gặp về COVID-19 trên Cơ quan Y tế Công cộng Thụy Điển - Folkhälsomyndigheten.
 Covid-19 - coronavirus từ Vårdguiden 1177 (tiếng Thụy Điển).

Thụy Điển
Thụy Điển
Đại dịch COVID-19 theo quốc gia và vùng lãnh thổ


title: Dead Poets Society

text:
Dead Poets Society (tạm dịch: Hội cố thi nhân) là một bộ phim teen Mỹ ra mắt năm 1989 của đạo diễn Peter Weir, được viết bởi Tom Schulman, và có sự tham gia của Robin Williams. Lấy bối cảnh vào năm 1959 tại học viện nội trú bảo thủ Walton Academy tại Vermont, câu chuyện kể về một giáo viên tiếng Anh truyền cảm hứng cho các học sinh của mình bằng một góc nhìn khác về kiến thức và cảm xúc đích thực thông qua việc dạy thơ.

Cốt truyện
Mùa thu năm 1959, cậu bé nhút nhát Todd Anderson đã được gửi đến trường nơi người anh trai nổi tiếng của anh là thủ khoa và bắt đầu những năm cuối cấp của trung học tại Welton Academy, một trường ưu tú dự bị đại học cho các học sinh nam. Anh được chỉ định là một trong những học sinh triển vọng nhất của Học viện Welton, Neil Perry, là bạn cùng phòng của anh và nhanh chóng họ trở thành bạn bè bao gồm: Charlie Dalton, Knox Overstreet, Richard Cameron, Stephen Meek và Gerard Pitts.

Vào ngày đầu tiên đến lớp, họ ngạc nhiên về phương pháp giảng dạy không chính thống của giáo viên ngữ văn mới đến John Keating, một cựu sinh viên xứ Wales, người khuyến khích các học sinh của mình "làm cho cuộc sống trở nên phi thường", một tình cảm mà ông tóm tắt bằng biểu thức tiếng Latinh carpe diem nghĩa là "sống hết mình."

Các bài học tiếp theo bao gồm việc họ thay phiên nhau đứng trên bàn học của mình để thể hiện cách nhìn cuộc sống theo một cách khác, xé phần giới thiệu các tập thơ của họ - phần giải thích một công thức toán học được sử dụng để đánh giá thơ và mời họ đi bộ theo phong cách riêng của họ trong sân trường để khuyến khích họ tự tin. Ông sử dụng các phương pháp không chính thống để tiếp cận với các học sinh của mình, những người phải đối mặt với áp lực rất lớn từ phụ huynh và nhà trường. Phương pháp của ông thu hút sự chú ý của hiệu trưởng nghiêm ngặt Gale Nolan.

Khi biết rằng Keating là thành viên của Dead Poets Society không được giải thích khi anh ở Welton, Neil khởi động lại câu lạc bộ và anh cùng bạn bè lẻn ra khỏi khuôn viên đến một hang động nơi họ đọc thơ, bao gồm cả các tác phẩm của riêng họ. Khi năm học tiến triển, các bài học của Keat và sự tham gia của họ với câu lạc bộ khuyến khích họ sống theo cách riêng của họ. Knox theo đuổi tình yêu với Chris Noel, một vận động viên cổ vũ hấp dẫn đang hẹn hò với Chet Danburry.

Neil phát hiện ra tình yêu diễn xuất của mình và được nhận vai Puck trong vở kịch địa phương của A Midsummer Night's Dream, mặc dù thực tế là người cha độc đoán của anh muốn anh ở Ivy League (và cuối cùng là trường y). Thầy Keating giúp Todd thoát ra khỏi vỏ bọc của mình và nhận ra tiềm năng của mình khi đưa anh ta qua một bài tập thể hiện bản thân, dẫn đến việc anh ta sáng tác một bài thơ một cách tự nhiên trước lớp.

Tuy nhiên, Charlie đưa mọi thứ đi quá xa khi anh xuất bản một bài báo trên tờ báo của trường với tên câu lạc bộ yêu cầu các cô gái được nhận vào Welton. Hiệu trưởng Nolan bắt Charlie để ép buộc anh ta tiết lộ những người khác trong Hội, nhưng anh ta vẫn khuất phục, Nolan cũng nói chuyện với Keating, cảnh báo ông rằng không nên khuyến khích học sinh của mình hỏi thẩm quyền. Keating không khuyên nhủ các chàng trai (theo cách của ông), chỉ cảnh báo tất cả các hậu quả.

Cha của Neil phát hiện ra sự tham gia của con trai mình vào vở kịch và buộc anh phải bỏ cuộc ngay trước buổi biểu diễn mở màn. Bị thất vọng, Neil tìm đến Keating, ông khuyên anh nên đứng vững và chứng minh với cha mình rằng tình yêu diễn xuất của anh là điều anh nghiêm túc. Sau đó cha của Neil bất ngờ xuất hiện tại buổi biểu diễn, ông đưa Neil về nhà và nói rằng anh ta đã rút khỏi Welton, chỉ để được ghi danh vào một học viện quân sự để chuẩn bị cho anh ta đến Harvard để anh ta sẽ trở thành một bác sĩ. Không thể tìm thấy sự can đảm để đứng lên phản đối với cha mình, và không có bất kỳ sự hỗ trợ nào từ người mẹ của mình, Neil quẫn trí tự tử.

Nolan điều tra cái chết của Neil theo yêu cầu của gia đình Neil Perry. Richard Cameron đổ lỗi cho cái chết của Neil về phía Keating để thoát khỏi sự trừng phạt vì sự tham gia của chính anh vào Hội, và gọi tên các thành viên khác. Đối mặt với Charlie trong phòng, Cameron kêu gọi những người bạn còn lại hãy để Keating rời đi vào mùa thu. Charlie đấm Cameron và sau đó bị đuổi học. Mỗi học sinh được gọi đến văn phòng của Nolan để ký một bức thư chứng thực sự thật về những cáo buộc của Cameron, mặc dù họ biết rằng điều đó không đúng. Khi đến lượt của Todd, anh ta miễn cưỡng ký, nhưng sau đó thấy rằng những người khác đã tuân thủ và chịu đựng áp lực của cha mẹ anh ta.

Trong cảnh cuối cùng của bộ phim, Keating bị sa thải và Nolan (người dạy ngữ văn tại Welton trước khi trở thành hiệu trưởng) tiếp quản việc dạy lớp, với mục đích tuân thủ các quy tắc truyền thống của trường. Lớp học bị gián đoạn khi Keating quay trở lại lớp học để lấy đồ đạc còn sót lại của mình. Khi Keating rời đi, các học sinh cũ của ông là Todd, Pitts, Konx, và Meek thể hiện lòng trung thành của họ lần nữa bằng cách đứng trên bàn của họ, quay sang ông và nói "Ôi Đội trưởng ơi, đội trưởng của tôi ơi." trước sự giận dữ của Nolan và sự ngạc nhiên thú vị của Keating. Cảm động trước cử chỉ này, Keating tự hào cảm ơn các chàng trai và tạm biệt.

Thủ vai
 Robin Williams trong vai Thầy giáo John Keating
 Ethan Hawke trong vai Todd Anderson
 Robert Sean Leonard trong vai Neil Perry
 Josh Charles trong vai Knox Overstreet
 Dylan Kussman trong vai Richard Cameron
 Norman Lloyd trong vao Hiệu trưởng Gale Nolan
 Kurtwood Smith trong vai Thomas Perry
 Gale Hansen trong vai Charlie Dalton
 James Waterston trong vai Gerard Pitts
 Allelon Ruggiero trong vai Steven Meek
 Powers Powers trong vai Chris Noel
 Leon Pownall trong vai George McAllister, giáo viên dạy Latin
 George Martin trong vao Tiến sĩ Hager, giáo viên dạy toán
 Jane Moore trong vai bà Danburry
 Kevin Cooney trong vai Joe Danburry
 Colin Irving trong vai Chet Danburry
 Matt Carey trong vai Kurt Hopkins
 John Cickyham trong vai ông Anderson
 Lara Flynn Boyle trong vai Ginny Danburry

Các trích dẫn trong phim
Trong tiểu thuyết và phim chuyển thể sử dụng một vài đoạn trích dẫn từ các nhà thơ, nhà văn:
 Henry David Thoreau (1817-1862) viết trong cuốn sách Walden (Một mình sống trong Rừng)
Tôi đi vào rừng bởi vì tôi muốn sống thong dong,
chỉ đối diện với những sự kiện tinh tuý nhất của cuộc sống,
và xem thử tôi có thể học được những gì nó phải dạy cho tôi hay không,
và không để đến khi tôi gần chết mới khám phá rằng mình chưa hề sống.
I went to the woods because I wished to live deliberately,
I wanted to live deep and suck out all the marrow of life,
To put to rout all that was not life and not when I had come to die
Discover that I had not lived.

 Walt Whitman (1819-1892) đã viết như tác phẩm chính của mình tuyển tập thơ Grashalmen (tạm dịch: Lá cỏ). Bài thơ thứ 166, thầy giáo Keating nhấn mạnh sự cần thiết của cái đẹp, tình yêu và thơ ca:
ÔI TÔI! Ôi cuộc sống!... về những câu hỏi của những lần tái diễn này;
Trong số những chuyến tàu bất tận của những người vô tín - của những thành phố chứa đầy sự ngu ngốc;
[...]
Câu hỏi, hỡi tôi! buồn quá, tái diễn - Có gì hay giữa những điều này, hỡi tôi, hỡi cuộc đời?
Câu trả lời.
Rằng bạn đang ở đây - rằng cuộc sống tồn tại và bản sắc;
Trò chơi mạnh mẽ đó tiếp tục, và bạn có thể đóng góp một đoạn.
O me! O life! of the question of these recurring,
Of the endless trains of the faithless,
Of cities fill’d with the foolish,
[…]
The question, O me! so sad, recurring –
What good amid these, O me O life?
Answer
That you are here – that life exists
 and identity,
That the powerful play goes on,
 and you may contribute a verse.

 Với tiêu đề của một bài thơ ẩn dụ khác của Whitman liên quan đến cái chết của Abraham Lincoln, được đề cập nhiều lần:
Ôi thuyền trưởng của tôi! Thuyền trưởng của tôi ơi!
O Captain! My Captain!

Sản xuất

Mô hình chuyển thể
Năm 1989, Tom Schulman, một nhà biên kịch, đã viết kịch bản cho bộ phim. Ông được truyền cảm hứng từ những ngày đi học tại Học viện Montgomery Bell bảo thủ, nơi cung cấp hình mẫu cho Học viện Welton. Sự nhiệt tình của giáo viên tiếng Anh Sam Pickering của ông đã dẫn đến thiết kế nhân vật giáo viên hư cấu John Keating. Trong thời gian Schulman ở Học viện, tuy nhiên, không có câu lạc bộ này hay người tự sát (trong phim). Một người bạn cùng lớp của Tom Schulman là Greenfield Pitts, đã trở thành cái tên cho sinh viên Gerard Pitts trong bộ phim.

Sự khác biệt trong phim
Trong khi cuốn sách tập trung vào nhân vật Neil Perry và Todd Anderson giống nhau, thì chuyển thể trong phim Neil rõ ràng đóng vai trò chính. Bộ phim kể chi tiết câu chuyện của anh ấy (tái lập câu lạc bộ như một thế giới đối nghịch sáng tạo với những bài học ở trường ngu ngốc, đóng vai trò thay đổi tự do về vai trò và hành động giải phóng nhằm chống lại người cha; tự tử như một lối thoát khỏi tù nhân tù đày của cha mẹ). Phát triển nội tâm, mặt khác, ít được nhấn mạnh trong phim. Bộ phim gợi ý rằng cuối cùng, Todd sẽ ký vào bản tuyên bố được thực hiện trước về tội lỗi duy nhất của Keating. Tuy nhiên, trong cuốn sách, ông là người duy nhất từ chối ký và không tránh những xung đột phát sinh. Không phải ngẫu nhiên mà anh cũng là người đầu tiên biết ơn, kiên định và đủ dũng cảm để trả cho thầy Keating một vinh dự cuối cùng khi anh nói lời tạm biệt với tiếng kêu "Đội trưởng ơi, thuyền trưởng của tôi!" Và trèo lên chiếc bàn của ông. Do đó, việc phát triển thành một người có tư duy và hành động độc lập, mục tiêu giảng dạy chính của Keating, thậm chí còn thành công hơn so với Todd và Neil.

Đánh giá
Chủ đề trung tâm của bộ phim là cuộc xung đột giữa ban giám hiệu nhà trường bảo thủ và các chàng trai phấn đấu phát triển bản thân.

Các ý tưởng hướng dẫn của truyền thống trường nội trú Welton: "danh dự, kỷ luật, thành tích" (trong nguyên bản: "truyền thống, danh dự, kỷ luật, ưu tú") và thực hiện của họ sẽ dẫn dắt các học sinh đến thành công chuyên nghiệp và đưa họ vào tinh hoa sắp tới. Điều này được thực hiện thông qua một chương trình giảng dạy nghiêm ngặt, yêu cầu cao, các biện pháp trừng phạt cứng rắn trong trường hợp từ chối và can thiệp mạnh mẽ từ phụ huynh và giáo viên khi chọn môn học. Trường học thành công, điều này được phản ánh trong thực tế là một tỷ lệ lớn sinh viên sau này học tại các trường đại học Ivy League. Dưới đây chống lại những lời chỉ trích sẽ chỉ diễn ra trong bí mật, nơi những ý tưởng trung tâm của trường trong những học sinh để trò hề, ghê tởm, suy đồi, thờ ơ (trò hề, kinh dị, suy đồi, phân) được châm biếm và Welton Academy với biệt danh Hellton Academy (Engl. Học viện Địa ngục).

Mô hình này phá vỡ Keating, người muốn làm cho các sinh viên của mình suy nghĩ độc lập và dạy họ đọc thơ như một biểu hiện của cá tính của họ. Ông khuyến khích họ, mỗi ngày trong cuộc đời ngắn ngủi, ngắn ngủi của họ theo nghĩa của phương châm Horacian Carpe diem! để sử dụng. Học sinh bắt đầu đặt câu hỏi về sự vâng lời nghiêm ngặt của họ, điều này cuối cùng dẫn đến xung đột với ban giám hiệu nhà trường.

Tiếp nhận
Sau cái chết của nam diễn viên Robin Williams vào tháng 8 năm 2014, người hâm mộ tác phẩm của ông đã sử dụng phương tiện truyền thông xã hội để bày tỏ sự kính trọng với ông bằng hình ảnh và video tái hiện của phim Dead Poets Society: "Thuyền trưởng! Thuyền trưởng của tôi!"

Giải thưởng
Bộ phim giành được Giải BAFTA cho phim hay nhất, các Giải César cho phim nước ngoài hay nhất và giải thưởng David di Donatello cho Phim nước ngoài xuất sắc nhất. Schulman đã nhận được một giải thưởng Hàn lâm cho kịch bản gốc hay nhất cho tác phẩm của mình.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim truyền hình Mỹ
Phim Mỹ
Phim tiếng Anh
Phim về giáo viên
Phim năm 1989
Phim chính kịch thiếu niên Mỹ
Phim giành giải BAFTA cho phim hay nhất
Phim có biên kịch giành giải Oscar cho Kịch bản gốc xuất sắc nhất


title: Ariathisa emboloma

text:
Ariathisa emboloma là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ariathisa


title: Sławkowo, Tỉnh West Pomeranian

text:
Sławkowo  () là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Sławoborze, thuộc quận Świdwin, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan.

Tham khảo


title: Callipseustes latiorata

text:
Callipseustes latiorata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Callipseustes


title: Scopula infirmata

text:
Scopula infirmata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

I


title: Axylia vespertina

text:
Axylia vespertina là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Axylia


title: Kobayashi Yuta

text:
Yuta Kobayashi (sinh ngày 7 tháng 10 năm 1998) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Yuta Kobayashi đã từng chơi cho Thespakusatsu Gunma.

Tham khảo

Sinh năm 1998
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản


title: Plataea diva

text:
Plataea diva là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Plataea


title: Dario Dabac

text:
Dario Dabac (sinh ngày 23 tháng 5 năm 1978) là một cầu thủ bóng đá người Croatia.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Dario Dabac đã từng chơi cho Sanfrecce Hiroshima.

Thống kê câu lạc bộ

J.League

Tham khảo

Sinh năm 1978
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Croatia
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Trung Quốc
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá nam Croatia ở nước ngoài
Cầu thủ bóng đá J1 League


title: Cura

text:
{{Bảng phân loại
| name = Cura
| image = Cura_foremanii.jpg
| image_width =
| image_caption = Cura foremanii
| regnum = Animalia
| phylum = Platyhelminthes
| ordo = Tricladida
| subordo = Continenticola
| familia = Dugesiidae
| genus = Cura
| genus_authority = Strand, 1942
| subdivision_ranks = Loài<ref>Tyler S, Schilling S, Hooge M, and Bush LF (comp.) (2006-2012) Turbellarian taxonomic database. Version 1.7  Database </ref>
| subdivision = C. foremaniiC. fortisC. pinguis}}Cura là một chi giun dẹp thuộc họ Dugesiidae.Cura từng được coi là phân chi của Dugesia cho tới 1974, khi nó được nâng lên cấp chi.
Phân bốCura có phạm vi sinh sống rời rạc. C. foremanii tại Bắc Mỹ, trong khi C. fortis được tìm thấy tại New Zealand, còn C. pinguis'' ở Úc, New Zealand, và New Caledonia.

Cây phát sinh loài
Phát sinh loài của sáu chi trong họ Dugesiidae theo Álvarez-Presas et al., 2008:

Tham khảo


title: Cam mật ong

text:
Cam mật ong là dạng thực phẩm mang nhiều nghĩa. Theo nghĩa phổ biến là món uống được pha chế từ nước cam vắt và mật ong, đây là thức uống quen thuộc và giàu dinh dưỡng. Hoặc theo nghĩa khác là cách bảo quản thực phẩm bằng cách ngâm nhiều bộ phận của quả cam vào mật ong để sử dụng lâu dài. Chanh mật ong là một dạng biến thể khi sử dụng chanh kết hợp mật ong để thay thế cam.

Nguyên liệu
Quả cam hoặc chanh và mật ong là các loại thực phẩm quen thuộc, phổ biến, giàu dinh dưỡng. Cam chứa nhiều vitamin C, khoáng chất, chất xơ, là một trong những loại trái cây được tiêu thụ nhiều nhất trong các gia đình. Mật ong chứa nhiều đường fructose  và  glucose (60-85%), maltose và sucrose (7-10%),  các enzyme (invertase, diastase, catalase và glucose oxidase), amino acid, vitamin, phenolic acid, flavonoid, khoáng chất (K, Ca, Na, P, Mg và Fe) cùng với các chất có hoạt tính sinh học khác.

Pha chế và công dụng
Pha chế món uống thường theo tỷ lệ 2 đến 3 thìa mật ong cùng nước ép từ 3 quả cam, thêm nước uống và đá viên. Thời gian tốt nhất để uống cam mật ong là lúc không no, không đói tức sau khi ăn khoảng 1-2 giờ. Do lúc này để hệ tiêu hóa có thể có thời gian nghỉ ngơi. Không uống lúc đói vì sẽ khiến dạ dày bị cồn cào và uống khi no có thể gây chướng bụng, ì ạch. Ngoài ra, không nên uống vào buổi tối trước khi ngủ, do nước cam có tác dụng lợi tiểu, dễ gây rối loạn giấc ngủ. Với mục đích giảm cân hiệu quả, người ta sẽ uống cam mật ong buổi sáng. Đối với biến thể chanh mật ong, sẽ pha theo tỷ lệ : 1 thìa mật ong, nước cốt nửa quả chanh cùng 1 ly nước, uống trước khi ăn sáng lúc bụng đói.

Ngoài ra, vỏ cam vẫn có thể dùng chung mật ong đem đến nhiều công dụng. Đun vỏ cam và mật ong hoặc kèm theo vài nguyên liệu. Món uống góp phần trị ho, tan đờm, thông họng, trị táo bón.

Uống nước cam hoặc chanh pha mật ong có nhiều công dụng như:  bổ sung vitamin C, khoáng chất; hỗ trợ hô hấp, miễn dịch, tăng cường sức đề kháng; làm đẹp da, hỗ trợ giảm cân an toàn; hỗ trợ tiêu hóa, kháng viêm; giảm cholesterol trong máu; giải rượu; làm sạch hơi thở... Người gặp vấn đề về tim mạch hoặc huyết áp thường được khuyên uống cảm mật ong mỗi ngày sẽ giảm đáng kể nguy cơ biến chứng và đột quỵ. Ngoài ra, đối người đi du lịch mắc tiêu chảy, uống cam mật ong sẽ bù lại lượng nước và khoáng chất mất đi. Vào những ngày thời tiết thất thường, đặc biệt vào mùa đông, cam mật ong không chỉ như thức uống giải khát mà còn giống chất kháng sinh tự nhiên giúp tăng đề kháng cho cơ thể.

Ngâm bảo quản
Cam mật ong ở dạng bảo quản, thường dùng quả cam ngâm tách nước thẩm thấu trong mật ong. Nhằm bảo quản các hợp chất bên trong, giúp cam không bị mất hương vị tươi ngon tự nhiên. Sự giảm ẩm và gia tăng chất khô trong quá trình ngâm cam trong dung dịch mật ong biến đổi phù hợp với quy luật lũy thừa và quá trình đạt cân bằng sau 7 ngày. Các thông số tối ưu cho quá trình ngâm thẩm thấu có thể được cho phép lựa chọn theo từng tiêu chí đề ra hoặc kết hợp các tiêu chí với nhau.

Ghi chú


title: Abduvohid Nematov

text:
Abduvohid Nematov (sinh ngày 20 tháng 3 năm 2001) là một cầu thủ bóng đá người Uzbekistan hiện tại đang thi đấu ở vị trí thủ môn cho câu lạc bộ Nasaf tại Giải bóng đá ngoại hạng Uzbekistan và Đội tuyển bóng đá quốc gia Uzbekistan.

Sự nghiệp thi đấu quốc tế
Nematov ra mắt quốc tế cho Uzbekistan vào ngày 3 tháng 9 năm 2020, trong trận đấu giao hữu gặp Tajikistan. Trận đấu đó kết thúc với tỷ số 2-1 nghiêng về Uzbekistan.

Thống kê sự nghiệp

Quốc tế

Danh hiệu

Câu lạc bộ
Nasaf
 Á quân Giải bóng đá ngoại hạng Uzbekistan: 2017, 2020

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 2001
Nhân vật còn sống
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ bóng đá Uzbekistan
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Uzbekistan
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Uzbekistan
Cầu thủ bóng đá FC Nasaf Qarshi
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Uzbekistan


title: Vsevolod Nikolayevich Merkulov

text:
Vsevolod Nikolayevich (Boris) Merkulov (;  - 23 tháng 12 năm 1953) là người đứng đầu của NKGB từ tháng 2 đến tháng 7 năm 1941 và một lần nữa từ tháng 4 năm 1943 đến tháng 3 năm 1946. Ông là thành viên của cái gọi là "mafia Gruzia" của Lavrenti Beria, người đứng đầu NKVD.

Cuộc đời và sự nghiệp
Merkulov sinh năm 1895 tại Zagatala ở Tiflis gubernia (ngày nay là Azerbaijan). Năm 1913, ông tốt nghiệp trường Thể dục Tiflis với huy chương vàng và trở thành sinh viên của Đại học St. Petersburg, Khoa Vật lý và Toán học. Từ 1921-1922, ông làm thám tử tại Đơn vị vận tải Cheka ở Gruzia. Từ năm 1925 đến 1931, Merkulov giữ các chức vụ Trưởng ban Điều hành hoạt động bí mật và Phó trưởng phân ban GPU của Adzharistan.

Merkulov trở thành Ủy viên nhân dân (tương đương Bộ trưởng) An ninh nhà nước Liên Xô từ ngày 3 tháng 2 năm 1941 cho đến ngày 20 tháng 7 năm 1941, khi NKGB lại nằm dưới sự kiểm soát của NKVD với tên GUGB. Từ 1941 đến 1943, Merkulov là Phó ủy viên nhân dân NKVD. Năm 1943, GUGB một lần nữa được tách ra khỏi NKVD và Merkulov trở thành người đứng đầu của NKGB từ ngày 20 tháng 7 năm 1943 cho đến năm 1946.

Vsevolod Merkulov đã tham gia vào kế hoạch xây dựng một mạng lưới gián điệp bên trong Dự án Manhattan. Thành công đầu tiên của NKVD là tuyển dụng Klaus Fuchs. Dự án đã được đặt tên mã là "Enormoz". Vào tháng 11 năm 1944, Pavel Fitin đã báo cáo: "Mặc dù có sự tham gia của một số lượng lớn các tổ chức khoa học và công nhân về vấn đề Enormoz ở Mỹ, chủ yếu được chúng tôi biết đến từ nguồn tin của các điệp viên, rằng công việc của họ phát triển kém. Do đó, phần chính của tài liệu về Hoa Kỳ đến từ trạm ở Anh. Trên cơ sở thông tin từ trạm London, Trung tâm Moskva đã hơn một lần gửi đến trạm New York một định hướng công việc và cũng đã gửi một điệp viên sẵn sàng (Klaus Fuchs). "

Một nguồn quan trọng khác là John Cairncross. Pavel Fitin đã báo cáo với Vsevolod Merkulov: "Thông tin có giá trị về Enormoz đang đến từ trạm London. Các tài liệu đầu tiên về Enormoz đã được nhận vào cuối năm 1941 từ Danh sách nguồn của chúng tôi (John Cairncross), chứa các tài liệu bí mật và có giá trị cả về bản chất của vấn đề Enormoz và về các biện pháp của chính phủ Anh để tổ chức và phát triển công việc về vấn đề nguyên tử năng lượng ở nước ta. Liên quan đến công việc của Mỹ và Canada trên Enormoz, các tài liệu mô tả tình trạng và tiến độ công việc ở ba quốc gia - Anh, Mỹ và Canada - đều đến từ trạm London. "

Ông có một thời gian ngắn làm Bộ trưởng của MGB vào năm 1946, nhưng sớm được thay thế bởi đối thủ Viktor Abakumov. Merkulov sau đó giữ chức Bộ trưởng Bộ Kiểm soát Nhà nước, thay thế Lev Mekhlis. Sau cái chết của Stalin, ông đã bị bắt và bị xử bắn cùng với người bảo trợ Beria và năm cộng sự khác vào ngày 23 tháng 12 năm 1953. Có tin đồn rằng cả sáu thi thể đã được hỏa táng và chôn cất tại một địa điểm không xác định gần Moskva.

Merkulov có thể được biết đến nhiều nhất với một lá thư ông viết cho cấp trên của mình, Lavrenti Beria, vào ngày 2 tháng 10 năm 1944 về sự hợp tác mà Liên Xô đã nhận được từ một nhà khoa học hàng đầu trong chương trình của Hoa Kỳ để phát triển bom nguyên tử.

Chú thích

Tham khảo

Quân nhân Nga Thế chiến thứ nhất
Sĩ quan KGB
Thành viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô
Đại tướng Liên Xô
Quân nhân Gruzia


title: Rose-Marie Desruisseau

text:
Rose-Marie Desruisseau (30 tháng 8 năm 1933 - 1988) là một họa sĩ người Haiti. Sinh ra ở Port-au-Prince, Desruisseau đã giành được nhiều giải thưởng ở Haiti cho các tác phẩm của cô, được trưng bày ở Sénégal, Venezuela, Santo Domingo, Hoa Kỳ, Canada và Martinique. Sau khi có hứng thú với Vodou vào những năm 1960, Desruisseau bắt đầu đưa các chủ đề về Vodou vào công việc của mình. Học ngành dân tộc học từ năm 1967 đến năm 1972, Desruisseau giảng dạy tại Học viện Mỹ thuật năm 1977. Bức tranh "Delivrance" của Desruisseau đã được trao giải nhất Jacques Roumain vào năm 1974.

Tham khảo

Nữ nghệ sĩ thế kỷ 20
Mất năm 1988
Sinh năm 1933


title: Mũ vỏ dưa

text:
Mũ vỏ dưa (chữ Hán: 瓜皮帽; bính âm: guā pí mào; Hán-Việt: Qua bì mạo; tiếng Mông Cổ: Тоорцог) là một loại mũ của nam giới được sử dụng rộng rãi vào thời nhà Minh, nhà Thanh và Dân quốc. Đây là loại mũ đặc trưng trong trang phục người Mãn Châu và trang phục người Mông Cổ. Vào thời nhà Thanh, kiểu phối hợp trang phục mũ vỏ dưa cùng với trường sam và mã quái rất thịnh hành.

Nguồn gốc tên gọi

Mũ vỏ dưa được hình thành vào đầu nhà Minh, tương truyền có nguồn gốc từ Lục hợp nhất thống mạo (六合一统帽), gọi tắt là Lục hợp mạo (六合帽) do Minh Thái Tổ tạo ra. Lục hợp mang nghĩa Thiên (天), Địa (地), Đông (东), Nam (南), Tây (西), Bắc (北) hợp nhất, ngụ ý thiên hạ thống nhất. Mũ vỏ dưa còn nhiều tên gọi khác như Lục hợp cân (六合巾), Tiểu mạo (小帽), Tây qua mạo (西瓜帽), Qua xác mạo (瓜壳帽), Qua lạp quan đẳng (瓜拉冠等).

Lịch sử

Đặc điểm

Mũ vỏ dưa phổ biến có hình dạng bán cầu úp xuống như nửa vỏ quả dưa, do sáu miếng vải ghép thành nên được gọi là lục hợp. Mũ phân theo tạo hình gồm hai loại đỉnh bằng (平顶 bình đỉnh) hoặc đỉnh nhọn (尖顶 tiêm đỉnh); mũ có thể là loại cứng (硬胎 ngạnh thai) hoặc mềm (软胎 nhuyễn thai). Loại mũ cứng thường có đỉnh bằng, không thể gấp lại, bên trong lót bông. Còn loại mũ mềm thường có đỉnh nhọn, cầm gấp tiện lợi để mang theo đi đường, bên trong lót vải sợi hoặc lụa.

Chất liệu làm mũ cũng được phân theo mùa, cụ thể, vào hè thu chủ yếu dùng hắc sa (黑纱), kết tông hoặc dùng tất sa (漆纱); vào đông xuân thì dùng trừu đoạn (绸缎), nhung (绒) hoặc chiên (毡). Màu sắc bên ngoài mũ thông dụng nhất là đen hoặc xanh sẫm, bên trong lót vải màu đỏ. Khi có tang sự có thể dùng màu trắng. Phần đỉnh mũ được kết một nút thắt nhỏ bằng lụa đỏ gọi là kết tử (结子). Kích thước của kết tử có thể thay đổi theo sở thích và thời gian, có giai đoạn loại kết tử hình trái đào nhỏ rất được sùng chuộng, đến giai đoạn khác lại phổ biến kiểu kết tử lớn hơn. Ngoài ra còn thịnh hành một loại kết tử đặc biệt chế tác từ san hô, thủy tinh châu, bảo thạch được gọi là Mạo châu (帽珠).

Bên ngoài mũ thường có một vành hẹp, độ rộng 1 thốn, chiều dài bao quanh toàn bộ chu vi chân mũ. Ngay chính giữa vành được đính một viên ngọc bích hoặc bảo thạch gọi là mạo chuẩn (帽准) hay mạo chính (帽正), có tác dụng trang trí cũng như làm chuẩn phân biệt mặc trước và sau của mũ. Chất liệu của mạo chuẩn sẽ thể hiện điều kiện kinh tế và địa vị xã hội của người đội mũ. Hoàng tộc và quý tộc có thể dùng trân châu, mã não, phỉ thúy, san hô, đá mắt mèo cũng như các loại bảo thạch quý giá để chế tác mạo chuẩn. Những thường dân địa vị thấp hơn có thể dùng thiêu lam, pha lê, bạc... Ngoài ra, những nam nhân trẻ tuổi hoặc con em Bát Kỳ thường treo thêm trên mũ những chiếc tua rua lụa đỏ chiều dài khoảng 1 xích gọi là hồng mạn (红缦).

Tham khảo

Tài liệu

 Ngưu Lê, Thôi Vinh Vinh. Thung qua bì mạo đích lưu hành diễn biến khán xã hội biến thiên.  Tạp chí Khoa học xã hội Giang Tây, 2017.

Mũ
Nhà Thanh
Thanh triều
Mông Cổ
Trang phục nhà Thanh
Trang phục truyền thống
Khang Hy


title: Billaea biserialis

text:
Billaea biserialis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Billaea


title: Phil Davis (cầu thủ bóng đá, sinh 1944)

text:
Phil Davis là một hậu vệ người Anh đã giải nghệ, trải qua 6 mùa giải tại North American Soccer League và ít nhất 1 mùa tại American Soccer League. Ông có ba người con, Todd Davis, Keith Davis và Meredith Davis Gorman.

Ông mất ngày 25 tháng 12 năm 1997.

Tham khảo

Liên kết ngoài
NASL Stats

Sinh năm 1944
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá American Soccer League (1933–83)
Cầu thủ bóng đá Boston Minutemen
Cầu thủ bóng đá Cleveland Cobras
Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá Connecticut Bicentennials
Cầu thủ bóng đá Montreal Olympique
Cầu thủ bóng đá North American Soccer League (1968–84)
Cầu thủ bóng đá Rochester Lancers (1967–80)
Cầu thủ bóng đá Toronto Blizzard (1971–84)
Cầu thủ bóng đá nước ngoài tại Hoa Kỳ
Cầu thủ bóng đá Anh ở nước ngoài


title: Ivan III của Nga

text:
Ivan III Vasilyevich () (22 tháng 1 năm 1440, Mátxcơva – 27 tháng 10 năm 1505, Mátxcơva), cũng được gọi là Ivan Đại đế, là một Quận công Moskva và Hoàng tử của toàn Nga. Đôi khi ông được gọi là "người lấy đất cho nước Nga" vì ông đã làm nước Nga tăng gấp ba diện tích lãnh thổ của mình, kết thúc giai đoạn thống trị nước Nga của Hãn quốc Kim Trướng, tân trang lại Điện Kremli và đặt nền tảng cho nhà nước Nga sau này.
Ông là một trong những vị vua cai trị lâu nhất trong lịch sử nước Nga.

Mở rộng đất Nga
Kế vị ngay sau khi cha mình là Vasili II qua đời, Ivan III tăng cường hoạt động để mở rộng đất đai của Moskva. Theo các nhà sử học Nga hiện đại, Ivan III đôi khi còn được gọi là người "tập hợp các vùng đất của Nga (thành một thể thống nhất)" hãy "lấy đất cho nước Nga". Thuật ngữ "nước Nga" (Russia) chính thức được sử dụng dưới thời cháu trai của ông là Ivan IV, khi ông đổi tên quốc gia Moskva thành Nước Nga Sa hoàng vào ngày 15/1/1547.

Chiến tranh Moskva - Novgorod
Cộng hòa Novgorod được thành lập năm 1136 dưới thời công tước Sviatoslav Olgovich. Thế kỷ XII - XIII, Cộng hòa Novgorod phát triển mạnh về kinh tế và độc lập về chính trị. Đứng đầu Hội đồng thành phố, cai quản bởi một công tước. Không muốn để Novgorod làm vật cản trở cho việc mở rộng đất đai Moskva, Ivan I của Nga, Simeon I Proud và các quốc vương khác ở Moskva đã tìm cách hạn chế sự độc lập của Novgorod. Thời đại công Dmitry Ivanovich Donskoy tiến hành các cuộc tấn công lẻ tẻ vào quốc gia này. Mặc dù không thành công, nhưng Dmitry Donskoy và các Đại vương công Moskva kế nhiệm tìm cách tiến đánh Cộng hòa Novgorod.

Khi Ivan III kế nhiệm chức Đại vương công Moskva, tình thế đã thay đổi. Sau khi đánh chiếm các thành phố Yaroslav (1463) và Rostov (1471), Ivan bắt tay chuẩn bị lực lượng để tấn công nước Cộng hòa Novgorod để mở rộng ảnh hưởng đến vùng bắc Dvina. Trước sự chuẩn bị của Đại vương công Moskva, vương công Novgorod đã đàm phán với Lithuania với hy vọng đặt mình dưới sự bảo vệ của Casimir IV, vua Ba Lan và công tước của Lithuania, một liên minh sẽ được Ivan III tuyên bố là sự phản bội tổ quốc với Moskva. Mặc dù đã cố gắng chuẩn bị cho cuộc chiến với Moskva, nhưng các boyar giàu có vẫn không thể cung ứng nổi lượng tài chính cần thiết vào cuộc chiến, có thể lý do chính là họ muốn làm giàu cho bản thân nhiều hơn lo cho vận mệnh đất nước. Hơn nữa, việc Tổng Giám mục Feofil (1470-1480) lộ mặt phản bội khi nói rằng, Novgorod sẽ được đối ngoại (có lẽ là tìm đồng minh) khi được vương công chấp thuận đã khiến Ivan III có cơ hội được hành động. Ông tuyên bố Novgorod phản bội Hiệp ước Yazhelbitsy và đã phát lệnh tấn công. Quân đội Moskva đã giành chiến thắng quyết định tại Trận chiến sông Shelon vào tháng 7 năm 1471 làm quân Cộng hòa Novgorod tan rã nhanh chóng. Không để Cộng hòa Novgorod có cơ hội hồi phục, năm 1478 Ivan III quyết định tấn công thành phố một lần nữa. Quân đội của ông đã tàn sát phần lớn dân cư Novgorod, phá hủy thư viện và các kho lưu trữ. Cộng hòa Novgorod chấm dứt tồn tại. Theo hiệp ước được ký kết vào ngày 15/1/1478 giữa Tổng Giám mục Feofil với Ivan III, Cộng hòa Novgorod chấm dứt tồn tại và phải nhường phần lớn đất đai cho Moskva.

Chiến tranh với các lãnh thổ khác ở Moskva
Sau Novgorod, năm 1485 Ivan III dẫn đại quân đi đánh công quốc Tver. Cuộc tấn công chớp nhoáng của ông làm tan rã quân Tver, đại công Tver là Mikhail II (1461-1485) bỏ chạy sang Litva. Ivan III đặt con trai Ivan làm vương công và đến năm 1490 thì chính thức sáp nhập Tver vào đất Moskva. Sau Tver, đến lượt các công quốc nhỏ khác đều chịu chung số phận như Tver. Chỉ có lãnh địa Pskov và Ryazan giữ được độc lập về hình thức.

Trong khi đang chiến tranh với các công quốc, Ivan từ chối việc giao quyền chỉ huy các cuộc chiến này cho các anh em của mình, lý do là sợ các anh em sẽ chiếm mất thành quả mình lấy được và có thể tranh giành lãnh địa của nhau. Hơn nữa, Ivan cũng nghi ngờ một số anh em của ông còn giữ mối quan hệ với Ba Lan và có thể một trong những người này sẽ vì quyền lợi mà dâng đất cho Ba Lan. Nhưng cuối cùng, ông cũng phân chia đất đai cho các anh em cai trị với điều kiện, họ không được kế thừa. Điều dự cảm của Ivan III đã xảy ra: Năm 1473 và 1480, hai người em là Boris và Andrei Elder bị ông phát hiện là có giao dịch bí mật với nước ngoài, nên họ bỏ trốn sang Litva. Andrei "Trẻ" qua đời năm 1491 và Ivan nắm hết đất đai. Năm 1491, Andrei Elder bị Ivan bắt vì đã từ chối giúp đỡ các nước Crimea chống lại hãn Kim Trướng. Mãi đến khi các em còn lại qua đời vào năm 1501, Ivan III mới thực sự làm chủ lãnh thổ Moskva.

Chính sách đối nội
Sau khi lên cầm quyền, Ivan III tiến hành kiện toàn bộ máy chính quyền. Dựa trên hai tầng lớp xã hội là quý tộc cũ và thương nhân đang lên, đại công Ivan III tiến hành xây dựng chính quyền theo mô hình của Byzantium. Sở dĩ ông chọn mô hình đó là vì, sau khi Constantinople sụp đổ năm 1453, các nhà luật học chính thống chính thống có xu hướng xem Đại vương công Moskva, nơi chính quyền chính thống Kiev đã chuyển vào năm 1325 sau khi Mông Cổ xâm lược dưới thời Ivan I Danilovich Kalita, là những người kế vị của các hoàng đế Byzantine. Chính Ivan dường như hoan nghênh ý tưởng đó và thực hiện việc đó một cách xuất sắc. Học giả Fennell nhận định rằng, "Một thời kỳ suy thoái về văn hóa và khô khan về tâm linh. Tự do đã bị dập tắt trong đất Nga. Với sự cố chấp trong việc chống lại Công giáo, Ivan đã hạ một bức màn ngăn cách giữa Nga và phương Tây. Vì sự cường thịnh của lãnh thổ, ông đã tước đoạt thành quả của nền văn minh và tri thức phương Tây khỏi đất nước mình."

Để củng cố chính quyền mới theo mô hình của Byzantium, sau khi hoàng hậu đầu tiên là Maria xứ Tver chết năm 1471, Ivan III đã nghe theo gợi ý của Giáo hoàng Phaolô II quyết định kết hôn với Sophia Paleologue, con gái của Thomas Palaeologus thành Morea và là cháu gái của Hoàng đế cuối cùng Konstantinos XI Palaiologos. Sau khi lấy chồng, hoàng hậu đi theo Chính thống giáo của Ivan III. Hoàng hậu Sophia cũng đã gợi ý đại công làm Quốc huy mang hình con đại bàng hai đầu, giống của Byzantium.

Một hệ thống chính quyền mới được hình thành. Thoạt đầu, Ivan III quyết định loại bỏ ảnh hưởng của boyar vào chính quyền. Các boyar không còn được hỏi ý kiến về các vấn đề của nhà nước, quyền lực bị suy giảm đáng kể. Họ đã phẫn nộ cuộc cải tổ này và đầu tranh chống lại nó. Hệ thống chính quyền thời Ivan III được sắp xếp như sau:

Trung ương:

Cơ quan lập pháp

Cơ quan hành pháp

Địa phương:

Luật pháp:

Chính sách đối ngoại

Tham khảo

Đọc thêm
 Fennell, J. L. I. Ivan the Great of Moscow (1961)
 Ostowski, Donald. "The Growth of Moscovy, (1462-1533) in Maureen Perrie, ed., The Cambridge History of Russia (2006) vol. I pages 213-39
 Paul, Michael C. "Secular Power and the Archbishops of Novgorod up to the Muscovite Conquest," Kritika (2007) 8#2 pp:131–170.
 Soloviev, Sergei M. and John J. Windhausen, eds. History of Russia. Vol. 8: Russian Society in the Age of Ivan III (1979)
 Vernadsky, George, and Michael Karpovich, A History of Russia vol. 4 (1959).

Sinh năm 1440
Mất năm 1505
Đại vương công Moskva


title: Scarabaeus planifrons

text:
Scarabaeus planifrons là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Scarabaeus


title: Tiểu vùng Elabered

text:
Tiểu vùng Elabered là một tiểu vùng nằm ở tây bắc khu vực Anseba (Zoba Anseba) của Eritrea. Thủ phủ của nó nằm ở Elabered.

Chú thích

 Các tiểu vùng của Eritrea


title: Glyphodes inclusalis

text:
Glyphodes inclusalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Glyphodes


title: USS Somers (DD-381)

text:
USS Somers (DD-381) là một tàu khu trục, chiếc dẫn đầu của lớp Somers, được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo vào giữa những năm 1930. Nó là chiếc tàu chiến thứ năm của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Trung úy Hải quân Richard Somers (1778-1804), sĩ quan hải quân tử trận trong cuộc Chiến tranh Barbary thứ nhất. Somers đã phục vụ trong suốt Chiến tranh Thế giới thứ hai, đặc biệt là tại Mặt trận Đại Tây Dương và Địa Trung Hải. Nó được cho ngừng hoạt động năm 1945 và bị bán để tháo dỡ năm 1947.

Thiết kế và chế tạo
Somers được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Federal Shipbuilding and Drydock Company, ở Kearny, New Jersey vào ngày 27 tháng 6 năm 1935. Nó được hạ thủy vào ngày 13 tháng 3 năm 1937; và nhập biên chế vào ngày 1 tháng 12 năm 1937.

Lịch sử hoạt động
Vào năm 1938, Somers vận chuyển một chuyến hàng đặc biệt là vàng từ Ngân hàng Anh Quốc sang New York. Vào ngày 6 tháng 11 năm 1941, nó cùng tàu tuần dương hạng nhẹ  chặn bắt chiếc tàu chở hàng Đức Odenwald, vốn ngụy trang như là chiếc tàu buôn Hoa Kỳ Willmoto, chở 3.800 tấn cao su đang khan hiếm tại châu Âu. Nó còn chặn bắt thêm hai tàu vượt phong tỏa khác MS Anneliese Essberger và Westerland. Odenwald được đưa về Puerto Rico; do con tàu đã ngụy trang như một tàu Hoa Kỳ, nó bị tịch thu; và sau một vụ kiện kéo dài đến tận năm 1947, thủy thủ đoàn của Somers và Omaha được xem đã chiếm được tàu sau khi nó có ý định tự đánh đắm. Đây là phần thưởng tiền mặt cuối cùng mà Hải quân Hoa Kỳ trả cho việc chiếm tàu đối phương.

Somers sau đó tham gia các hoạt động đổ bộ chiếm đóng tại Normandy và miền Nam nước Pháp, cung cấp hỏa lực hỗ trợ cũng như tuần tra bảo vệ chống tàu ngầm. Vào ngày 15 tháng 8 năm 1944, bốn giờ trước khi diễn ra cuộc đổ bộ dự kiến dọc French Riviera, Somers đụng độ và đánh chìm tàu corvette Đức UJ6081 và tàu xà lúp SG21 trong Trận Port Cros. Sau đó nó tiếp cận gần bờ để bắn pháo hỗ trợ cho việc đổ bộ. Trong hai ngày nó đã bắn phá các cứ điểm cố thủ đối phương dọc bờ biển gần Toulon bằng đạn pháo , và đấu pháo tay đôi với các khẩu đội phòng thủ duyên hải đối phương về phía Đông Marseilles. Cho dù Somers chịu đựng nhiều phát đạn pháo, nó cuối cùng vẫn là người chiến thắng.

Trong tháng sau, Somers hoạt động tại khu vực Địa Trung Hải, viếng thăm các cảng tại bờ biển miền Nam nước Pháp, Ajaccio, Corsica và Oran, Algeria. Nó khởi hành từ Oran vào ngày 28 tháng 9, và về đến New York vào ngày 8 tháng 10. Nó được đại tu tại Xưởng hải quân Brooklyn cho đến ngày 8 tháng 11, rồi di chuyển đến Casco Bay, Maine để huấn luyện. Vào ngày 23 tháng 11, nó tham gia hộ tống một đoàn tàu hướng sang Anh, chuyến đầu tiên trong số bốn chuyến vượt Đại Tây Dương. Nó quay trở về Hoa Kỳ vào ngày 12 tháng 5 năm 1945 sau khi kết thúc chuyến cuối cùng sang Anh Quốc. Trong thời gian còn lại của năm, nó hoạt động dọc theo vùng bờ Đông, và trong tháng 7 đã thực hiện chuyến đi mùa Hè đến vùng biển Caribe huấn luyện học viên sĩ quan.

Vào ngày 4 tháng 8 năm 1945, nó đi đến Charleston, South Carolina để đại tu, rồi ở lại đây cho đến ngày 11 tháng 9, khi nó trình diện cùng Tư lệnh Quân khu 6 Hải quân để xuất biên chế và loại bỏ. Somers được cho xuất biên chế tại Charleston vào ngày 28 tháng 10 năm 1945 và tiếp tục ở lại đây cho đến khi được bán cho hãng Boston Metals ở Baltimore, Maryland vào ngày 16 tháng 5 năm 1947 để tháo dỡ. Tên nó được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 28 tháng 1 năm 1947.

Phần thưởng
Somers được tặng thưởng hai Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/s15/somers-v.htm

Liên kết ngoài
 http://www.history.navy.mil/photos/sh-usn/usnsh-s/dd381.htm
 http://www.navsource.org/archives/05/381.htm

Lớp tàu khu trục Somers
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến II


title: Loboplusia pokhara

text:
Loboplusia pokhara là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Loboplusia


title: Lycia parallelaria

text:
Lycia parallelaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lycia


title: Nhà thờ Kỳ Đồng

text:
Nhà thờ Kỳ Đồng tên chính thức là Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn hay Đền Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp là một nhà thờ công giáo thuộc Giáo xứ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp. Nhà thờ hiện tọa lạc tại số 38, Kỳ Đồng, Phường 9, Quận 3, TP.HCM.

Lịch sử
Trong năm 1925, Dòng Chúa Cứu Thế đã chính thức đặt chân tới Việt Nam và lập nhà thờ tại Sài Gòn vào năm 1933. Khi đó, việc rao giảng Tin Mừng cho người nghèo khó và quảng bá lòng sùng kính Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp đã trở thành một chủ trương nổi bật của Dòng này. Bên cạnh đó, các tuần đại phúc cũng được tổ chức thường xuyên để cầu nguyện và tôn vinh Thiên Chúa.

Tuy nhiên, với sự gia tăng của lượng người đến thờ cúng và Nhà Thờ ngày một đông đúc hơn, các linh mục đã quyết định xây dựng một ngôi Nhà Thờ mới rộng rãi và khang trang hơn. Mục đích là để đón tiếp được các khách hành hương đến thăm và tôn vinh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp.

Sau nhiều năm lên kế hoạch và chuẩn bị, ngôi Nhà Thờ này đã được khởi công vào năm 1949 và hoàn thành vào ngày 3 tháng 8 năm 1952. Điều đặc biệt của ngôi Nhà Thờ này là bản bia đá nhỏ ở cuối nhà thờ, có đề chữ: “DCCD TABERNACULUM DEI CUM HOMINIBUS” 3.8.A.D.1952”

có nghĩa là “ĐÂY LÀ NHÀ TẠM CỦA THIÊN CHÚA Ở CÙNG NHÂN LOẠI” NGÀY 03 THÁNG 8 NĂM CHÚA GIÁNG SINH 1952.Linh mục Bề trên Beliemare (1946 – 1953) là người đã đứng đầu khởi công và khánh thành ngôi Nhà Thờ này. Giai đoạn này, chi phí cho việc xây dựng Nhà Thờ là 5.000.000 (năm triệu) đồng bạc Đông Dương. Một số năm sau này, vào năm 1963, Đền Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp đã trở thành Nhà Thờ chính thức của Giáo xứ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp.

Tổng quát lại, ngôi Nhà Thờ này là một kỳ quan tôn giáo độc đáo và đáng tự hào của Việt Nam. Nó được xây dựng với tâm huyết và lòng kính trọng Thiên Chúa cùng với sự giúp đỡ từ các tín đồ, mục sư và quan tâm từ cộng đồng. Với lịch sử hơn nửa thế kỷ, Nhà Thờ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp không chỉ trở thành nơi tôn giáo quan trọng mà còn là một điểm đến hấp dẫn cho những ai muốn tìm hiểu và khám phá văn hóa đặc trưng của Việt Nam.

Phong cách và kiến trúc
Nhà thờ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, dù được xây dựng trong thời kỳ thuộc địa, không theo phong cách cổ điển quen thuộc mà lại đầy sự đột phá với hình thức cách tân và nét đơn giản, hài hòa. Thiết kế của công trình tập trung vào những mảng khối hình học, chủ yếu là tam giác và vòm cửa tròn, với những đường nét trơn tru, không kén chọn những họa tiết phức tạp.

Mặc dù trang trí đơn giản, nhưng sự tinh tế và sắc sảo trong từng chi tiết đã làm nên sức hấp dẫn của Nhà thờ. Tâm điểm của công trình là tượng Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp đặt trên hai vòm cửa chính, với ánh sáng tràn ngập linh thiêng và không gian bên trong Thánh đường rộng lớn, không bị cột trụ nặng nề cản đường nhìn.

Cung Thánh huyền bí nhưng vẫn giữ được sự đơn giản với bức tượng chịu nạn Chúa Giêsu, chính là trung tâm để dân Chúa tìm đến Đức Mẹ để chiêm ngắm và cầu nguyện. Khu vực xung quanh Nhà thờ rộng lớn, với nhiều cây cối lớn, tạo nên không gian thiêng liêng và yên bình. Hàng loạt các đài hoa được cất giữ xung quanh tượng Đức Mẹ Lộ Đức, để mọi người đến đó dâng kính và cầu nguyện.

Nhà thờ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp còn được biết đến với tên gọi khác là Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn hay Nhà thờ Kỳ Đồng, là một công trình kiến trúc tuyệt đẹp và đầy sức hút, mang đến cho khách tham quan cảm giác vừa trang trọng, vừa yên tĩnh để tìm đến Đức Mẹ để cầu nguyện.

Vụ Phóng hỏa Nhà thờ năm 2020
Vào chiều 25/6/2020 một nam thanh niên mặc đồng phục xe ôm đã tới Nhà thờ giáo xứ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp. Nhưng người này đã có hành động khá kỳ quặc khi lấy ra một chai nhựa chứa tinh thể lỏng giấu sẵn và đổ ra ghế gỗ trước khi châm lửa và bỏ lại chậm rãi rời khỏi hiện trường.

May mắn cho đám cháy đã được dập tắt bởi một số giáo dân có mặt tại đó. Ngay sau đó, kẻ gây rối đã bị bắt giữ và bàn giao cho công an Phường 9, Quận 3, TP. Hồ Chí Minh để tiến hành xử lý.

Các cơ quan chức năng đã có mặt tại hiện trường và phối hợp với cha xứ và ban quản lý nhà thờ lập biên bản vụ việc. Rất may là không có thiệt hại về tài sản hay sức khỏe con người xảy ra trong vụ việc này.


title: Soda Yushi

text:
Yushi Soda (sinh ngày 5 tháng 7 năm 1978) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Yushi Soda đã từng chơi cho Consadole Sapporo.

Tham khảo

Sinh năm 1978
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Hokkaido Consadole Sapporo
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá J2 League


title: NGC 4319

text:
NGC 4319 là tên của một thiên hà xoắn ốc có cấu trúc thanh chắn nằm trong chòm sao Thiên Long. Khoảng cách của thiên hà này với trái đất là khoảng xấp xỉ 77 triệu năm ánh sáng. Phân loại hình thái học của thiên hà này là SB(r)ab, ý là đây là thiên hà xoắn ốc có thanh chắn, có một cấu trúc đai bên trong và các nhánh xoắn ốc xiết chặt vừa phải. Thiên hà NGC 4319 nằm ở vị trí khá gần với hai thiên hà khác là NGC 4291 và NGC 4386. Ở khoảng trống giữa NGC 4319 và NGC 4291 có sự phát ra tia X, có lẽ đó là sự tương tác giữa 2 thiên hà đó. Thiên hà này có tỉ lệ khí Hydro bị ion hóa cao hơn Ngân Hà.

Năm 1971, nhà thiên văn học người Mĩ Halton Arp đã ghi chú có sự liên kết vật lí giữa NGC 4319 và Markarian 205, một thiên thể có giá trị dịch chuyển đỏ dường như cao hơn nhiều. Ông ấy cho rằng nếu Markarian 205 không phải là một thiên thể nền được nhô ra một cách tình cờ thì nó sẽ bị đẩy ra khỏi nhân thiên hà. Sự phát hiện ra mối liên kết giữa độ sáng biểu kiến với hai thiên thể này đã tạo ra một cuộc tranh luận lớn khi các nhà thiên văn học tìm cách bác bỏ khẳng định này và thay thế bằng những khẳng định khác. Sau đó, các quan sát bằng kính viễn vọng không gian Hubble đã giải quyết sự tranh cãi này. Nó cho thấy rằng ánh sáng từ Markarian 205 đang truyền qua đĩa và quầng sáng NGC 4319 để đến được người quan sát do vậy Markian 205 phía sau thiên hà này và do đó nó nằm xa hơn.

Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là thiên hà nằm trong chòm sao Thiên Long và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh

Độ nghiêng

Giá trị dịch chuyển đỏ 0.004526

Vận tốc xuyên tâm 1,357 ± 46 km/s

Cấp sao biểu kiến 12.8

Kích thước biểu kiến 3′.0 × 2′.3

Loại thiên hà SB(r)ab

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hubble Heritage site: Pictures and description
 Hubble Heritage site:NGC 4319 and Markarian 205

Thiên hà xoắn ốc
Chòm sao Thiên Long
Thiên thể NGC
Thiên hà xoắn ốc có thanh
Thiên thể UGC
Thiên thể PGC