title: Lý Can Nguyên

text:
Lý Can Nguyên (; sinh năm 1942) là Thượng tướng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA). Ông từng giữ chức vụ Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIV, XV, Ủy viên chính thức Trung ương Đảng khóa XVI, Tư lệnh Quân khu Lan Châu.

Thân thế và binh nghiệp
Lý Can Nguyên sinh ngày 12 tháng 3 năm 1942 tại thôn Diêu, Lâm Châu, tỉnh Hà Nam. Năm 1959, Lý Can Nguyên nhập học tại Học viện Dệt Cơ giới Trịnh Châu. Cùng năm, ông gia nhập Đoàn Thanh niên Cộng sản Trung Quốc.

Tháng 7 năm 1961, Lý Can Nguyên nhập ngũ. Tháng 5 năm 1963, ông gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc. Ông từng đảm nhiệm chức vụ Tiểu đội trưởng; Trung đội trưởng; Tham mưu khoa Tác huấn Sư đoàn; Phó khoa trưởng. Sau năm 1976, Lý Can Nguyên làm Tham mưu trưởng Trung đoàn; Phó trung đoàn trưởng và Trung đoàn trưởng. Tháng 10 năm 1980, Lý Can Nguyên học tập tại Học viện Quân sự Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Năm 1982, sau khi tốt nghiệp, ông được phân công giữ chức Tham mưu trưởng Sư đoàn.

Năm 1983, Lý Can Nguyên được bổ nhiệm làm Phó Tham mưu trưởng Tập đoàn quân 1 Lục quân, Quân khu Nam Kinh (Tư lệnh Tập đoàn quân lúc đó là Phó Toàn Hữu; Tham mưu trưởng Tập đoàn quân là Ngô Thuyên Tự). Năm 1984, Lý Can Nguyên tham gia hoạt động tác chiến phòng ngự biên giới Trung-Việt.

Tháng 8 năm 1985, Lý Can Nguyên được bổ nhiệm giữ chức vụ Phó bí thư Đảng ủy, Tư lệnh Tập đoàn quân 1 Lục quân, Quân khu Nam Kinh, kế nhiệm Phó Toàn Hữu. Tháng 9 năm 1988, Lý Can Nguyên được phong quân hàm Thiếu tướng.

Tháng 7 năm 1990, Lý Can Nguyên được điều động giữ chức Phó Tham mưu trưởng Quân khu Quảng Châu; kế nhiệm ông làm Tư lệnh Tập đoàn quân 1 là Chính ủy Tập đoàn quân 1 Ngô Thuyên Tự. Tháng 6 năm 1991, Lý Can Nguyên học tập tại Đại học Quốc phòng Trung Quốc.

Tháng 12 năm 1994, Lý Can Nguyên được điều động phân công làm Tham mưu trưởng Quân khu Lan Châu, kế nhiệm Tiền Thụ Căn. Năm 1996, ông được thăng quân hàm Trung tướng. Tháng 4 năm 1999, nhậm chức Phó Tư lệnh Quân khu Lan Châu.

Tháng 9 năm 1999, Lý Can Nguyên được bổ nhiệm giữ chức vụ Tư lệnh Quân khu Lan Châu. Tháng 6 năm 2004, ông được thăng quân hàm Thượng tướng.

Tháng 6 năm 2007, Lý Can Nguyên được miễn nhiệm chức vụ Tư lệnh Quân khu Lan Châu, nghỉ công tác trong quân đội, kế nhiệm ông là Tham mưu trưởng Quân khu Vương Quốc Sinh.

Tháng 3 năm 2008, Lý Can Nguyên được bầu làm Ủy viên Ủy ban Thường vụ Nhân đại toàn quốc, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Nông nghiệp và Nông thôn Nhân đại toàn quốc Trung Quốc khóa XI, nhiệm kỳ 2008—2013.

Tham khảo

Thượng tướng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc
Người Hà Nam (Trung Quốc)


title: Bạc xỉu

text:
Bạc xỉu hay Bạc sỉu là một món đồ uống có nguồn gốc từ người Hoa sống ở vùng Sài Gòn-Chợ Lớn những năm thập niên 1950-1960 và là món thức uống phổ biến ở khu vực này và các vùng xung quanh. Bạc xỉu khá giống với cà phê sữa nhưng chỉ khác ở chỗ nếu cà phê sữa thì phần cà phê nhiều hơn phần sữa thì bạc xỉu lại ngược lại là phần sữa nhiều hơn phần cà phê, vì vậy bạc xỉu còn được gọi là cà phê trắng.

Tên gọi
Bạc xỉu là từ của tiếng Quảng Đông, thứ ngôn ngữ người Hoa dùng phổ biến tại khu buôn bán ở Sài Gòn - Chợ Lớn thời bấy giờ. "Bạc xỉu" được gọi đầy đủ là "bạc tẩy xỉu phé", bạc (白, bạch) là màu trắng, tẩy là cái ly không, xỉu (小, tiểu hay 少, thiểu) là một chút, và phé (啡, viết tắt của 咖啡) là cà phê, ý nói món đồ uống từ sữa nóng, pha thêm chút cà phê.

Cách pha bạc xỉu phổ biến hiện nay có 2 cách pha nóng và đá, sao cho phân tầng sữa và cà phê nhưng có thể dễ dàng khuấy tan đều để thưởng thức

- Pha nóng: tầng bên dưới là sữa đặc, tầng giữa là sữa tươi đánh bọt, bên trên tưới một ít cà phê nóng đậm đặc để tạo màu và mùi hương.

- Pha đá: đá viên trộn đều với sữa đặc, sau đó tưới một lượng sữa tươi vừa phải (thường là vừa đủ ngập các viên đá). Cà phê đậm đặc đánh bọt mịn và tưới lên trên cùng.

Nguồn gốc
Bạc xỉu là một trong những thức uống độc đáo nhất sinh ra ở Sài Gòn, là sản phẩm pha trộn của ba nền văn hóa Hoa-Việt-Pháp. Trong thời kỳ Pháp thuộc ở Việt Nam 1858-1954, cộng đồng người Hoa ở Sài Gòn có lẽ đi sớm hơn người Việt trong kinh doanh hàng quán, trong đó có cà phê. Vào thời gian đầu, cà phê đen cùng với cà phê sữa vẫn rất khó uống đối với phụ nữ và trẻ con vì họ không quen vị đắng của cà phê, nhưng mùi và vị của cà phê rất cuốn hút. Sau này công thức pha cà phê sữa ở Sài Gòn được người Hoa biến đổi theo cách giảm tỷ lệ cà phê, tăng sữa trong ly thức uống để những người khó uống cà phê nhất vẫn thấy thích thú.

Nhiều người Sài Gòn còn quả quyết, bạc xỉu ra đời để dành cho đám trẻ theo ba, hay phụ nữ theo chân bạn bè (là đàn ông) tới quán cà phê. Trẻ em hay phụ nữ không quen với vị đắng gắt của cà phê đen, nhưng cũng không thể hững hờ với mùi hương quyến rũ, bạc xỉu kết nối họ lại. Bạc xỉu có thể vừa uống nóng và vừa uống lạnh tuy nhiên nếu uống nóng thì mùi hương sẽ tuyệt vời và ngon hơn. Bạc xỉu cũng rất thích hợp khi thưởng thức chung với bánh tiêu và giò cháo quẩy.

Tham khảo

Ẩm thực Sài Gòn
Cà phê
Cà phê Việt Nam
Thức uống
Thức uống làm từ sữa


title: Phencyclidine

text:
Phencyclidine (PCP), tên khác: angel dust, là một loại thuốc gây ảo giác tạo cảm giác tách biệt. PCP được đưa vào thị trường trong những năm 1950 như là một dược phẩm gây mê nhưng bị rút khỏi thị trường năm 1965 do các phản ứng phụ gây ảo giác gây cảm giác tách biệt cho người dùng. Ngoài ra, việc khám phá ra chất ketamine của các nhà nghiên cứu tại Parke-Davis được cho là một giải pháp thay thế tốt hơn để dùng làm chất gây mê. Kể từ đó một số dẫn xuất tổng hợp của PCP đã được bán dưới dạng thuốc gây cảm giác tách biệt để sử dụng cho mục đích giải trí và phi y tế.

Trong cấu trúc hóa học, PCP là một thành viên của nhóm arylcyclohexylamine, và trong dược lý học, nó là một thành viên của nhóm chất gây mê tách biệt. PCP hoạt động chủ yếu như một chất đối kháng thụ thể NMDA. Do là thuốc gây nghiện, PCP có liên quan chặt chẽ đến lạm dụng cưỡng chế.

Là một loại thuốc giải trí, PCP có thể được uống qua miệng, đốt lấy khói, ngâm hoặc tiêm.

Sử dụng để giải trí

PCP bắt đầu nổi lên như một loại thuốc giải trí ở các thành phố lớn ở Hoa Kỳ trong năm 1967. Đến năm 1978, tạp chí People và Mike Wallace trong chương trình 60 Minutes đã gọi PCP là vấn đề về ma túy "số một" của nước này. Mặc dù việc sử dụng PCP làm thuốc giải trí đã luôn luôn tương đối thấp, nhưng tần suất sử dụng đã giảm đáng kể vào những năm 1980. Trong các cuộc điều tra, số học sinh trung học thừa nhận thử PCP ít nhất một lần đã giảm từ 13% năm 1979 xuống còn dưới 3% vào năm 1990.

PCP có cả dạng bột và chất lỏng (PCP tan nhiều nhất trong ether), nhưng thường nó được phun lên các lá cây như như cần sa, bạc hà, oregano, thuốc lá, mùi tây, hoặc gừng sau đó dùng để hút.

PCP là chất gây nghiện nhóm Chương trình II ở Hoa Kỳ và mã ACSCN của nó là 7471. Hạn ngạch sản xuất cho năm 2014 là 19 gram.

Đây là loại chất gây nghiện thuộc Chương trình I theo Bộ luật về Các chất gây nghiện và Hoá chất được kiểm soát ở Canada, một loại thuốc thuộc Danh mục I của Luật Thuốc phiện ở Hà Lan, và là chất gây nghiện nhóm A tại Vương quốc Anh.

Phương thức sử dụng
 PCP có thể dùng để hút. Fry là một thuật ngữ đường phố cho sản phẩm cần sa hoặc thuốc lá điếu đã được nhúng trong PCP và sau đó được sấy khô.
 PCP hydrochlorua có thể hít qua mũi, tùy thuộc vào độ tinh khiết.
 Dạng tự do của chất này khá kỵ nước và có thể ngấm qua da và màng nhầy (thường do vô tình).

Tham khảo

Phát minh của Đức
Chất kích thích


title: Homoeocera modesta

text:
Homoeocera modesta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Homoeocera


title: Sybra obtusipennis

text:
Sybra obtusipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Sybra


title: Pryteria colombiana

text:
Pryteria colombiana là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pryteria


title: Phạm Công Danh

text:
Phạm Công Danh (sinh năm 1965) là một doanh nhân người Việt Nam. Ông là cựu chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng thương mại cổ phần Xây dựng Việt Nam (VNCB), Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Tổng Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Tập đoàn Thiên Thanh. Ông là bị cáo trong vụ Đại án Phạm Công Danh. Ông bị cáo buộc gây thất thoát hơn 9.000 tỷ đồng của Ngân hàng VNCB.

Sự nghiệp
Phạm Công Danh sinh ra năm 1965 và lớn lên ở tỉnh Quảng Ngãi.

Năm 1990, Phạm Công Danh bị Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam tuyên phạt 6 năm tù về tội "lạm dụng tín nhiệm, chiếm đoạt tài sản".

Sau khi ra tù, ông mở cửa hàng kinh doanh vật liệu xây dựng, rồi tham gia Hãng gạch bông Hương Sơn ở Quảng Ngãi. Hãng gạch bông Hương Sơn thành lập từ năm 1964.

Năm 2000, ông thành lập Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Vật liệu xây dựng Trang bị nội thất Thiên Thanh trụ sở ở Thành phố Hồ Chí Minh. Tiền thân của Tập đoàn Thiên Thanh chính là Hãng gạch bông Hương Sơn.

Sau nhiều lần đổi tên, công ty này có tên là Công ty Trách nhiệm hữu hạn Tập đoàn Thiên Thanh. Phạm Công Danh giữ chức Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Thiên Thanh.

Tập đoàn Thiên Thanh mở rộng lĩnh vực kinh doanh sang đầu tư kinh doanh bất động sản, tài chính, du lịch, khách sạn, nhà hàng, mua bán ô tô và có mạng lưới rộng khắp toàn quốc.

Từ năm 2008, Tập đoàn Thiên Thanh có vốn điều lệ lên tới 1.000 tỉ đồng, trong đó, Phạm Công Danh nắm 80% số vốn, còn Quách Khánh Chi sở hữu 20% số vốn.

Năm 2011, doanh thu của Tập đoàn Thiên Thanh là 2025 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế là 188 tỷ đồng. Cuối năm 2011, tổng tài sản Tập đoàn Thiên Thanh là 3.000 tỉ đồng, và vốn chủ sở hữu là 1.218 tỷ đồng.

Tập đoàn Thiên Thanh từng gây tiếng vang trong giới kinh doanh khi mua lại khách sạn Green Plaza tại thành phố Đà Nẵng với giá 350 tỉ đồng từ Tổng công ty CP Xây dựng Điện Việt Nam.

Đầu năm 2012, Phạm Công Danh mua 10% cổ phần tại Ngân hàng Đại Tín (Trustbank). Ngân hàng này sau khi được tái cơ cấu đổi tên thành Ngân hàng thương mại cổ phần Xây dựng Việt Nam (VNCB) vào tháng 5 năm 2013.

Sau đó, ông giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng VNCB.

Bê bối

Khởi tố và bắt tạm giam

Xét xử

Phiên tòa sơ thẩm TPHCM
Ngày 9 tháng 9 năm 2016, Hội đồng xét xử Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã tuyên phạt Phạm Công Danh 18 năm tù về tội "Cố ý làm trái các quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng" và 20 năm tù về tội "Vi phạm các quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng", tổng mức án phải chịu cho hai tội là 30 năm tù.

Phiên tòa phúc thẩm TPHCM
Sau khi bản án sơ thẩm được tuyên, Phạm Công Danh kháng cáo toàn bộ bản án, với luật sư bào chữa là Phan Trung Hoài.

Ngày 10 tháng 1 năm 2017, đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh đã đề nghị y án 30 năm tù đối với Phạm Công Danh.

Ngày 24 tháng 1 năm 2017, Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm vụ án làm thất thoát hơn 9.000 tỉ đồng xảy ra tại Ngân hàng Xây dựng đã tuyên y án đối với Phạm Công Danh sau gần một tháng xét xử và nghị án. Cụ thể, tòa tuyên phạt Phạm Công Danh mức án 18 năm tù về tội "Cố ý làm trái quy định trong quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng" và 20 năm tù về tội "Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng", tổng hợp hai tội là 30 năm tù. Thời hạn tù áp dụng từ ngày 29 tháng 7 năm 2014.

Phiên tòa vụ án thứ hai
Phiên tòa xét xử vụ án "Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng" diễn ra trong 30 ngày (từ ngày 8 tháng 1 năm 2018 đến ngày 7 tháng 2 năm 2018) do thẩm phán trung cấp Phạm Lương Toản, Chánh tòa Tòa hình sự Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh làm chủ tọa.

Ngày 22 tháng 1 năm 2018, Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị mức án 20 năm tù đối với Phạm Công Danh.

Sáng ngày 7 tháng 2 năm 2018, thẩm phán Phạm Lương Toản thay mặt Hội đồng xét xử Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh quyết định trả hồ sơ vụ án xảy ra tại Ngân hàng Xây dựng Việt Nam, đồng thời yêu cầu các cơ quan tố tụng điều tra thêm.

Tham khảo

Người Quảng Ngãi
Doanh nhân Việt Nam
Người họ Phạm tại Việt Nam
Tội phạm Việt Nam


title: Câu lạc bộ Du thuyền Vịnh Bắc Bộ

text:
Câu lạc bộ Du thuyền Vịnh Bắc Bộ () là biệt danh vui nhộn của Hạm đội 7 Hoa Kỳ trong chiến tranh Việt Nam. Trong suốt chiến tranh tại Việt Nam, Hạm đội 7 đã tham gia vào các hoạt động chiến đấu chống lại quân địch thông qua các đợt không kích từ tàu sân bay, yểm trợ hỏa lực hải quân, hoạt động đổ bộ, tuần tra, trinh sát và đặt mìn.

Hoạt động hải quân

Hải quân Mỹ từng triển khai không liên tục ngoài khơi bờ biển Việt Nam kể từ tháng 3 năm 1950 với tư cách là các chuyến hành trình "phơi cờ" nhằm tiếp viện cho Việt Nam Cộng hòa. Tháng 5 năm 1964, ba nhóm đặc nhiệm tàu sân bay chiếm được vị trí tại Yankee Station ở vịnh Bắc Bộ. Các chuyến bay do thám đều do các tàu sân bay này thực hiện dù chẳng khởi động nhiệm vụ chiến đấu nào cả. Liên Xô đã hỗ trợ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa xây dựng các hệ thống phòng không tinh vi hơn. Hải quân bèn tìm cách triển khai các "sứ mệnh DeSoto" theo kiểu chiến tranh điện tử hòng xác định các cơ sở này và điều động tàu , dẫn đến sự kiện Vịnh Bắc Bộ.

Số lượng tàu tăng lên đáng kể, với "câu lạc bộ du thuyền" bao gồm tàu khu trục và tàu tuần dương dọc theo bờ biển ngang tầm bắn. Sau khi đình chiến năm 1973, Hạm đội này đã tiến hành các hoạt động rà phá bom mìn trên tuyến đường thủy ven biển miền Bắc Việt Nam. Hai năm sau, đội tàu thuyền và máy bay của Hạm đội đã giúp sơ tán hàng nghìn công dân Mỹ và người tị nạn rời khỏi miền Nam Việt Nam và Campuchia khi các quốc gia này rơi vào tay phe cộng sản. Hạm đội này khởi hành năm 1975.

Biệt danh và biểu trưng
Tên gọi “Câu lạc bộ Du thuyền Vịnh Bắc Bộ” được sử dụng từ năm 1961 khi Hạm đội 7 đến vùng biển ngoài khơi Việt Nam. Giống như truyền thống hải quân về lễ vượt ranh giới và giấy chứng nhận sở hữu ván thuyền, câu lạc bộ này đóng vai trò kỷ niệm sự tham gia của các thủy thủ trong chiến dịch. Tiêu chuẩn để trở thành thành viên được hiểu rộng rãi cho bất kỳ quân nhân nào được chỉ định vào Hạm đội 7, từ các tàu trực chiến, đến các phi vụ xuất kích của máy bay từ các tàu sân bay, đến các đơn vị ven sông và Thủy quân lục chiến trên bờ. Mặc dù không chính thức, thuật ngữ này đã trở nên đủ phổ biến để được tìm thấy trong lịch sử chỉ huy được giải mật năm 1966 của USS Enterprise, một trong những con tàu của Hạm đội 7. Tên gọi và biểu trưng đã quá quen thuộc với những tay cựu chiến binh của Hạm đội 7 khi tham gia chiến tranh Việt Nam.

Trích dẫn

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức Hạm đội 7 Hoa Kỳ
 Rene J Francillon, Tonkin Gulf Yacht Club US Carrier Operations Off Vietnam

Hài hước quân sự
Việt Nam Cộng hòa
Chiến tranh Việt Nam


title: Asura pallida

text:
Asura pallida là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Asura


title: Asura crenulata

text:
Asura crenulata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Asura


Va chạm giữa thiên hà Tiên Nữ và Ngân Hà là một sự va chạm thiên hà được dự đoán là sẽ xảy ra trong vòng khoảng 4 tỉ năm nữa giữa hai thiên hà lớn nhất trong Nhóm Địa phương—Ngân Hà (chứa Hệ Mặt Trời và Trái Đất của chúng ta) và thiên hà Tiên Nữ. Tuy nhiên, các ngôi sao trong hai thiên hà này cách xa nhau đến mức rất ít khả năng bất kì hai ngôi sao nào sẽ va chạm với nhau.

Khả năng

Thiên hà Tiên Nữ đang tới gần Ngân Hà với vận tốc khoảng . Cho đến năm 2012 vẫn chưa có cách nào để biết chắc chắn được rằng vụ va chạm có xảy ra hay không. Năm 2012, các nhà nghiên cứu đã rút ra kết luận rằng điều đó là chắc chắn sau khi theo dõi chuyển động của thiên hà Tiên Nữ bằng Kính viễn vọng Không gian Hubble từ năm 2002 đến năm 2012.

Những sự va chạm như vậy xảy ra một cách tương đối phổ biến. Chính thiên hà Tiên Nữ được cho là đã từng va chạm với ít nhất một thiên hà khác trong quá khứ, và một số thiên hà lùn như SagDEG cũng đang va chạm và hợp nhất với Ngân Hà.

Các nghiên cứu này còn cho thấy rằng M33, hay thiên hà Tam Giác – thiên hà lớn và sáng thứ ba trong Nhóm Địa phương – cũng sẽ tham gia vào sự kiện này. Nhiều khả năng nó sẽ trở thành vệ tinh của thiên hà mới do vụ va chạm giữa thiên hà Tiên Nữ và Ngân Hà tạo ra, và cuối cùng sẽ tiếp tục hợp nhất với thiên hà đó. Nhưng cũng có khả năng thiên hà Tam Giác sẽ va chạm với Ngân Hà trước, hoặc thậm chí là bị văng ra khỏi Nhóm Địa phương.

Va chạm sao
Mặc dù thiên hà Tiên Nữ và Ngân Hà chứa lần lượt khoảng 1 nghìn tỉ (1012) và 300 tỉ (3) ngôi sao, khả năng thậm chí chỉ 2 ngôi sao va chạm với nhau là không đáng kể do khoảng cách khổng lồ giữa chúng. Lấy ví dụ, ngôi sao nằm gần Mặt Trời nhất là Proxima Centauri, cách khoảng   hay 30 triệu (3) lần đường kính Mặt Trời. Nếu Mặt Trời là một quả bóng bàn, Proxima Centauri sẽ tương đương với một hạt đậu ở cách xa khoảng , và Ngân Hà thì sẽ rộng khoảng 30 triệu km ( triệu mi). Mật độ sao ở càng gần trung tâm thiên hà thì càng dày đặc hơn nhưng khoảng cách trung bình giữa các ngôi sao vẫn là 160 tỉ (1.6) km (100 tỉ mi), tức là tương đương với một quả bóng bàn trên mỗi . Do đó, rất ít khả năng bất cứ 2 ngôi sao nào nằm trong hai thiên hà sẽ va chạm với nhau.

Va chạm lỗ đen
Cả Ngân Hà và thiên hà Tiên Nữ đều có một lỗ đen siêu khối lượng ở trung tâm, bao gồm Sagittarius A* (có khối lượng gấp 3,6 × 106 lần Mặt Trời) và một vật thể nằm ở tâm thiên hà Tiên Nữ có khối lượng gấp 1-2 × 108 Mặt Trời. Hai lỗ đen này sẽ đồng quy ở gần trung tâm của thiên hà mới được tạo thành. Lỗ đen mới có thể sẽ tạo ra một chuẩn tinh hoặc một nhân thiên hà hoạt động. Năm 2006, các mô phỏng cho thấy Trái Đất sẽ bị kéo lại gần trung tâm của thiên hà mới cũng như một trong hai lỗ đen trước khi bị văng hoàn toàn ra khỏi thiên hà.

Số phận của Hệ Mặt Trời

Dựa trên những tính toán của mình về vận tốc di chuyển của thiên hà Tiên Nữ, hai nhà khoa học thuộc Trung tâm Vật lý Thiên văn Harvard–Smithsonian đã đưa ra dự đoán rằng có 50% khả năng khoảng cách từ Hệ Mặt Trời đến trung tâm thiên hà sẽ bị đẩy ra xa gấp 3 lần hiện tại, đồng thời có 12% khả năng Hệ Mặt Trời sẽ bị văng ra khỏi thiên hà mới, tuy điều đó sẽ không gây ảnh hưởng gì đến Hệ Mặt Trời và rất ít khả năng Mặt Trời và các hành tinh sẽ bị chấn động.

Nếu không có sự can thiệp nào, tại thời điểm hai thiên hà va chạm với nhau bề mặt của Trái Đất sẽ đã trở nên quá nóng để nước tồn tại ở dạng lỏng, do đó trên hành tinh của chúng ta sẽ không còn sự sống. Điều này được dự đoán là sẽ xảy ra trong vòng khoảng 3,75 tỉ năm nữa do độ sáng ngày càng cao của Mặt Trời (ở thời điểm đó Mặt Trời sẽ sáng hơn 35–40% so với hiện tại).

Những sự kiện sao có thể xảy ra
Khi hai thiên hà xoáy ốc va chạm với nhau, khí hiđrô tồn tại trong đĩa của chúng sẽ bị nén lại, khiến các sao mới được hình thành một cách mạnh mẽ như những gì đang diễn ra đối với các thiên hà Antennae. Trong trường hợp của thiên hà Tiên Nữ và Ngân Hà, lượng khí còn lại trong đĩa của chúng được cho là sẽ còn rất ít, do đó sự hình thành sao mới sẽ yếu hơn một cách tương đối, mặc dù vẫn có thể đủ để hình thành một chuẩn tinh.

Kết quả
Dựa trên các mô phỏng, vật thể này sẽ trông giống như một thiên hà elip khổng lồ có mật độ sao ở trung tâm thấp hơn thiên hà Tiên Nữ và Ngân Hà. Cũng có khả năng thiên hà mới sẽ có dạng đĩa.

Trong tương lai xa, các thiên hà còn lại trong Nhóm Địa phương sẽ hợp nhất với vật thể này, bước tiếp theo trong quá trình tiến hóa của nhóm thiên hà của chúng ta.

Xem thêm
 NGC 2207 và IC 2163

Chú thích

Liên kết ngoài

Ngân Hà
Thiên hà Tiên Nữ
Tương lai
Tương tác thiên hà
Nhóm Địa phương
Sự kiện sẽ diễn ra


title: Ngọc Đáng

text:
Ngọc Đáng (17 tháng 4 năm 1951 – 24 tháng 2 năm 2022) là một nữ nghệ sĩ cải lương Hồ quảng người Việt Nam. Trong sự nghiệp nghệ thuật, Ngọc Đáng được Nhà Nước Việt Nam trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú năm 2007.

Tiểu sử
Ngọc Đáng sinh ngày 17 tháng 4 năm 1951 tại Sài Gòn (có tài liệu 1 tháng 1), từ nhỏ tên khai sinh là Trần Thị Phương, sau lấy này tên khác Nguyễn Thị Đáng, trong gia đình có truyền thống nghệ thuật. Bà nối nghiệp cha mẹ là nghệ sĩ Tư Minh và Ngọc Xứng, chuyên hát cải lương tuồng cổ trên sân khấu Phụng Hảo của NSND Phùng Há.

Bà theo cha mẹ sống trong gánh hát từ nhỏ, năm 13 tuổi đã biểu diễn trên sân khấu. Năm 15 tuổi, bà trở thành diễn viên chính của Đoàn Thanh Bình - Kim Mai của ông bà bầu Bảy Huỳnh - Ngọc Hương tại rạp hát Cầu Muối, Cầu Ông Lãnh (hiện nay là Đoàn cải lương tuồng cổ Huỳnh Long).

Sự nghiệp
Năm 1973, bà về đầu quân cho Đoàn Cải lương tuồng cổ Minh Tơ, được NSND Thanh Tòng rèn luyện tay nghề. Bà nổi tiếng qua các vai: Mạnh Lệ Quân, Đào Tam Xuân, Lưu Kim Đính, Lý Thần Phi, Bàng Quí Phi, Tiêu Anh Phụng…

Sau năm 1975, bà về hoạt động tại tỉnh Long Xuyên (nay là An Giang), gia nhập đoàn cải lương tuồng cổ Khánh Hồng – An Giang, diễn cặp với NSƯT Vũ Linh. Hai năm sau, bà gắn bó với Đoàn Cải lương Hương Lúa Mới của Bầu Quới diễn tại An Giang. Giai đoạn này, bà tham gia với các nghệ sĩ: NSND Minh Vương, Thanh Tú, Trang Bích Liễu… diễn nhiều vở tuồng nổi tiếng.

Bà được trao huy chương vàng tại Hội diễn Cải lương chuyên nghiệp toàn quốc trong vai Trần Bá Mẫu (vở "Rừng thần" năm 1982). Năm 1990, bà đoạt huy chương vàng thứ hai trong Hội diễn Cải lương chuyên nghiệp toàn quốc với vai Giáng Thu (vở "Đừng quên kỷ niệm).

Năm 2010, bà sang Mỹ định cư tiếp tục được khán giả, bầu show yêu mến và đi diễn khắp các tiểu bang. Tại hải ngoại, Ngọc Đáng gắn bó với chương trình Cổ nhạc phương Nam do nghệ sĩ Tuấn Châu tổ chức, diễn những vở vang bóng một thời.

Qua đời
Ngày 23 tháng 2 năm 2022, bà qua đời tại California, Mỹ do ung thư vòm họng và biến chứng COVID-19, hưởng thọ 70 tuổi.

Một tháng sau đến ngày 22 tháng 3, bà được an táng tại Hoa Kỳ

Đời tư

Bà có hai người con không theo nghề đang sinh sống ở Việt Nam.

Trình diễn trên sân khấu hải ngoại

Trung tâm Thúy Nga

Tham khảo

Nghệ sĩ cải lương
Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam
Nữ diễn viên sân khấu Việt Nam
Tử vong vì đại dịch COVID-19 tại Hoa Kỳ


title: Syngrapha diasema

text:
Syngrapha diasema là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Syngrapha
Côn trùng châu Âu
Plusiinae


title: Daniil Marugin

text:
Daniil Aleksandrovich Marugin (; sinh ngày 3 tháng 8 năm 1998) là một cầu thủ bóng đá người Nga thi đấu cho F.K. Kuban Krasnodar.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Anh có màn ra mắt tại Giải bóng đá chuyên nghiệp quốc gia Nga cho FC Kuban-2 Krasnodar vào ngày 12 tháng 8 năm 2016 trong trận đấu với F.K. Rotor Volgograd.

Anh có màn ra mắt cho đội một của F.K. Kuban Krasnodar vào ngày 24 tháng 8 năm 2016 trong trận đấu tại Cúp quốc gia Nga trước FC Energomash Belgorod.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Profile by Giải bóng đá chuyên nghiệp quốc gia Nga

Sinh năm 1998
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Nga
Cầu thủ bóng đá F.K. Kuban Krasnodar
Hậu vệ bóng đá


title: Endasys rugiceps

text:
Endasys rugiceps là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Endasys


title: Tamori Daiki

text:
là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản thi đấu cho F.C. Gifu ở J2 League.

Thống kê sự nghiệp câu lạc bộ
Cập nhật đến ngày 23 tháng 2 năm 2018.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Profile at FC Gifu

Sinh năm 1983
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá Ventforet Kofu
Cầu thủ bóng đá Ehime FC
Cầu thủ bóng đá Kyoto Sanga FC
Cầu thủ bóng đá FC Gifu
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá J2 League


title: Miniopterus aelleni

text:
Miniopterus aelleni là một loài dơi thuộc chi Miniopterus thường xuất hiện ở Anjouan, Comoros và ở phía Bắc, phía Tây Madagascar.

Đây là một loài dơi màu nâu nhỏ; chiều dài cẳng tay là 35 đến 41 mm (1,4 đến 1,6 inch). Chân dài (vành tai nhọn) có một chân rộng, đầu nhọn và tròn. Màng uropatagium (màng đuôi) hơi thưa. Vòm miệng phẳng, có những khoảng cách giữa hai răng nanh và răng hàm mặt rõ rệt.

Họ của loài này trước đây được bao gồm Miniopterus manavi, nhưng các bằng chứng được công bố vào năm 2008 và 2009 chỉ ra rằng M. manavi là một phức hợp của năm loài riêng biệt, bao gồm cả Miniopterus aelleni mới được mô tả, Miniopterus aelleni đã được tìm thấy trong rừng và ở khu vực tỉnh Kars. Sự phân bố của nó rất khớp với nhau, Miniopterus griveaudi trước đây cũng bao gồm trong Miniopterus manavi.

Phân loại
Trong một đóng góp năm 1995 cho Faune de Madagascar về các loài dơi Malagasy, Randolph Peterson và các cộng sự đã liệt kê bốn loài Miniopterus ở hai quốc gia Madagascar và Comoros gần đó, bao gồm loài Smallopterus manavi nhỏ với sự phân bố rộng rãi trên Madagascar và Comoros. Tuy nhiên, trong suốt thập kỷ đầu của thế kỷ 21, các nghiên cứu đã cho thấy Miniopterus, một loài phổ biến rộng rãi trong Cựu thế giới, có nhiều loài hơn so với trước đây. Một nghiên cứu năm 2008 so sánh các trình tự của cytochrome b và dấu hiệu D-loop tìm thấy hai nhóm khác biệt, không liên quan trong manavi được cho là từ giả thiết Manốt; cả hai nhóm cũng được tìm thấy trên Madagascar. Năm tiếp theo, Steven Goodman và các đồng nghiệp đã quay trở lại nhóm với việc thu thập mẫu trên Madagascar nhiều hơn. Họ tách ba loài trong "M.manavi" cũ: M. manavi ở Tây Nguyên, M. griveaudi (trước đây là phân loài của M. manavi) ở Anjouan, Grande Comore, và ở phía bắc, ở phía tây Madagascar với mô tả mới Miniopterus aelleni ở Anjouan, Madagascar. Tên cụ thể là aelleni nhằm vinh danh Villy Aellen của Bảo tàng Lịch sử tự nhiên Geneva, người đã nghiên cứu nhiều loài dơi ở châu Phi. Với M. aelleni, Goodman và các đồng nghiệp tìm thấy một số khác biệt (3,4% trình tự phân kỳ trong chuỗi cytochrome b) giữa các cá thể từ Montagne d'Ambre ở phía bắc Madagascar và những cá thể khác từ Anjouan, Ankarana, gần Montagne d'Ambre; sự phân chia sắc tố tế bào giữa M. aelleni và các loài Miniopterus khác ở Malagasy là 7 đến 10%.

Cuối năm 2009, Goodman và các đồng nghiệp mô tả thêm hai loài M. manavi giống như Malaguard Miniopterus: M. brachytragos từ phía bắc Madagascar và M. mahafaliensis từ phía tây nam. Trên cơ sở các trình tự cytochrome b, họ phát hiện ra rằng Magellan có quan hệ gần nhất với một nhóm của M. brachytragos, M. manvi, và một số loài khác của Malagasy mới đây, M. petersoni. Năm loài được biết đến của loài dơi giống M.manavi không phải là họ hàng gần nhất của nhau, nhưng dường như đã có được những điểm tương đồng thông qua sự tiến hóa hội tụ. Ở một số nơi (ví dụ như Namoroka) có bốn loài dơi M. manavi, bao gồm M. aelleni, chúng xuất hiện cùng nhau.

Miêu tả

Miniopterus aelleni là một loài Miniopterus nhỏ, màu nâu. Đầu có thể hơi nhẹ hơn so với cơ thể. Một số lông ở dưới da có màu vàng. Miniopterus griveaudi có màu tương tự, nhưng M. manavi là màu sậm hơn và M. brachytragos và M. mahafaliensis có màu nhạt hơn. Chiếc răng (nằm ở bên trong vòm miệng) tai dài và có một bộ định vị âm thanh với một đỉnh nhọn ở bên cạnh, mũi tròn. Ở M. manavi và M. griveaudi, ngược lại, tai hẹp hơn, M. mahafaliensis, hai mặt của nó là song song, và M. brachytragus có một, sọ mòn hơi thưa với lông ngắn. Màng cánh cũng có màu nâu, nhưng uropatagium nhẹ hơn. Màng cánh và uropatagium được gắn vào chân trên ở cùng một vị trí, trên mắt cá chân. Uropatagium được phủ kín bằng lông mỏng nhưng có thể nhìn thấy được. Ngược lại, M. manavi, M. mahafaliensis, và M. brachytragos che phủ uropatagens dày đặc và M. griveaudi gần như là không thể thấy được. Cá thể từ Anjouan có chân sau ngắn hơn đáng kể so với cá thể ở Madagascar, hai quần thể không thể phân biệt dựa trên đặc điểm bên ngoài.

So với sọ của hươu cao cổ (phía trước) ngắn và có đường thẳng, dài hơn các loài khác giống manavi. Rãnh trung tâm trong khoang mũi tương đối hẹp. Xương mặt trước tròn và có một bộ xương sagittal phát triển tốt. Phía trên vỏ não, lambdoid cũng phát triển nổi bật. Phần giữa vòm miệng phẳng, như ở M. manavi nhưng khác với M. brachytragos, M. griveaudi, và M. mahafaliensis, có vòm miệng cong. Ở bên của vòm miệng là một cột sống dài, mỏng. Miniopterus aelleni có 36 răng trong nghiên cứu y khoa (hai răng cửa, một răng nanh, hai răng hàm, và ba răng hàm ở cả hai răng trên cùng và ba răng cửa, một răng nanh, ba răng hàm, và ba răng hàm trên răng nanh dưới). Phía sau C1, răng nanh song song, không phân biệt giống như M. manavi. Hàm trên thứ ba (M3) được nén nhiều hơn ở M. manavi và M. griveaudi. Trong một số phép đo về sọ và răng, mẫu Anjouan lớn hơn Madagascar.

Động vật một karyotype có 46 lần nhiễm sắc thể, với tổng cộng 50 cánh tay chính trên autosomes (nhiễm sắc thể không phải ở giới tính của chúng).

Kariotype được bảo tồn trong số các loài Miniopterus; số lượng nhiễm sắc thể và cánh tay của loài này giống hệt các loài M. aelleni, Malagasy M. griveaudi và M. gleni, và thậm chí là M. fuliginosus ở châu Á.

Phân bố và sinh thái
Miniopterus aelleni sống ở độ cao từ 4 đến 225 m (13–738 ft) so với mực nước biển ở phía bắc và phía tây Madagascar, ở Montagne d'Ambre, phía bắc Madagascar, ở độ cao 1.100 m và với độ cao từ 220 đến 690 m (720 đến 2.260 ft) trên vùng Anjouan ở Comoros gần đó. Tại Madagascar, loài này đã được tìm thấy trong rừng và hang động trong vùng núi đá vôi; sự phân bố của chúng khớp với nhau và M. griveaudi cả hai đã được tìm thấy trong cùng một nơi. Trên Anjouan, M. aelleni ít phổ biến hơn M. griveaudi; ở đó, cả hai loài chỉ được nghiên cứu từ bốn mẫu vật, tất cả được thu thập trong năm 2006. Chúng được tìm thấy từ hai địa điểm gần đó: một khu vực gần sông và khu rừng hoang. Những loài này, được phát hiện vào cuối tháng 11, nằm trong điều kiện sinh sản, với hai cá thể mang thai và một cá thể thứ ba. Hai loài M. griveaudi đã sinh sản trong cùng lúc một lúc, cho thấy rằng các mùa sinh sản của hai loài này không khác biệt đáng kể. Mặc dù một số dữ liệu sinh thái và nơi ở của chúng đã được phát hiện trên loài Miniopterus manavi, sự công nhận của một số loài bí ẩn trong nhóm này, nhiều hơn một trong số đó có thể xảy ra ở bất kỳ nơi nào, làm cho mối liên kết của những dữ liệu này với bất kỳ cá thể của loài này không chắc chắn. Tuy nhiên, loài Miniopterus thường ăn côn trùng. Vì loài Melleni được phát hiện ở nhiều nơi và xuất hiện ở nhiều khu vực được bảo vệ trên Madagascar, Goodman và các đồng nghiệp đã cho rằng tình trạng bảo tồn của nó là an toàn.

Tham khảo

Trích dẫn
 Goodman, S.M., Maminirina, C.P., Weyeneth, N., Bradman, H.M., Christidis, L., Ruedi, M. and Appleton, B. 2009a. The use of molecular and morphological characters to resolve the taxonomic identity of cryptic species: the case of Miniopterus manavi (Chiroptera: Miniopteridae)  (subscription required). Zoologica Scripta 38:339–363.
 Goodman, S.M., Maminirina, C.P., Bradman, H.M., Christidis, L. and Appleton, B. 2009b. The use of molecular phylogenetic and morphological tools to identify cryptic and paraphyletic species: Examples from the diminutive long-fingered bats (Chiroptera: Miniopteridae: Miniopterus) on Madagascar. American Museum Novitates 3669:1–34.
 Goodman, S.M., Weyeneth, N., Ibrahim, Y., Saïd, I. and Ruedi, M. 2010. A review of the bat fauna of the Comoro Archipelago (subscription required). Acta Chiropterologica 12(1):117–141.
 Nowak, R.M. 1994. Walker's Bats of the World. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 287 pp.
 Peterson, R.L., Eger, J.L. and Mitchell, L. 1995. Chiroptères. Faune de Madagascar 84:1–204 (bằng tiếng Pháp).
 Richards, L.R., Rambau, R.V., Lamb, J.M., Taylor, P.J., Yang, F., Schoeman, M.C. and Goodman, S.M. 2010. Cross-species chromosome painting in bats from Madagascar: the contribution of Myzopodidae to revealing ancestral syntenies in Chiroptera (subscription required). Chromosome Research 18:635–653.
 Weyeneth, N., Goodman, S.M., Stanley, W.T. and Ruedi, M. 2008. The biogeography of Miniopterus bats (Chiroptera: Miniopteridae) from the Comoro Archipelago inferred from mitochondrial DNA (subscription required). Molecular Ecology 17:5205–5219.

Liên kết ngoài
 Announcement of the discovery, with images, Les Musées de Genève, 24 tháng 6 năm 2009 (bằng tiếng Pháp).

Động vật có vú Madagascar
A
Động vật được mô tả năm 2009
Động vật có vú Comoros


title: Danh sách phát minh và khám phá Trung Hoa thời kỳ Đồ Đá Mới

text:
Trung Quốc đã và đang là khởi nguồn của nhiều tiến bộ, phát hiện khoa học và các phát minh sáng chế. Dưới đây là danh sách theo thứ tự bảng chữ cái Latinh các phát minh và khám phá được khai sinh từ nền văn hóa Trung Hoa thời kỳ Đồ Đá Mới và những nền văn hóa kỷ nguyên đồ đồng, tiền thân của thời kỳ văn minh huy hoàng dưới triều đại nhà Thương ( 1650 –  1050 TCN). Trong đó phải kể đến văn hóa Đồ Đồng Nhị Lý Đầu (二里頭文化) và triều đại nhà Hạ bán huyền thoại, mà không giống như nhà Thương, chưa được xác nhận là đã từng tồn tại với chứng cứ từ các văn bản đương thời.

Cả hai nền văn hóa Bùi Lý Cương (裴李崗文化) và Bành Đầu Sơn (彭頭山文化) đồng thời đại diện cho những nền văn hóa Đồ Đá Mới cổ xưa nhất của Trung Hoa. Chúng được hình thành từ khoảng những năm 7000 TCN. Một số các phát minh đầu tiên của Trung Hoa thời kỳ Đồ Đá Mới bao gồm dao đá hình bán nguyệt và hình chữ nhật, cuốc và xẻng đá, việc trồng lúa mạch và đậu nành, cải tiến phương pháp nuôi tằm, trồng lúa, tạo ra đồ gốm với thiết kế dây-lưới-giỏ, tạo ra nồi niêu và nồi hấp gốm, cùng với việc phát triển chum, bình dành cho nghi lễ và thuật bói toán từ xương giò phục vụ mục đích tiên tri, tử vi.

Học giả về Trung Quốc người Anh Francesca Bray chỉ ra thêm:

 Việc thuần hóa trâu bò đã có mặt trong thời kỳ văn hóa Long Sơn (龍山文化; 3000 – 2000 TCN).
 Sự vắng bóng của các hệ thống tưới tiêu thời Long Sơn hoặc các loại cây trồng năng suất cao.
 Những chứng cứ toàn vẹn về việc trồng cây lương thực trên đất liền thời Long Sơn chỉ cho ra sản lượng cao "chỉ khi đất được chăm bón cẩn thận".

Từ các luận điểm trên, ông đề xuất rằng chiếc cày đã được biết đến ít nhất là từ thời kỳ văn hóa Long Sơn, giải thích cho việc sản lượng nông sản cao, cho phép sự phát triển của nền văn minh Trung Hoa dưới thời nhà Thương. Các phát minh sau này như máy gieo hạt nhiều ống và cày sắt bảng lưỡi lớn cũng đã giúp Trung Quốc duy trì lượng dân số ngày càng lớn hơn, thông qua việc cải thiện năng suất nông nghiệp.

Các phát minh và khám phá

 Chuông: Chuông có trụ đập làm từ gốm đã được tìm thấy tại nhiều khu vực khảo cổ. Chuông kim loại đầu tiên, với một chiếc được tìm thấy tại khu vực Đào Tự (陶寺), cùng bốn chiếc tại khu vực Nhị Lý Đầu, niên đại vào khoảng năm 2000 TCN, có thể là đã xuất phát từ một bản khởi thảo bằng gốm có trước đó. Những chiếc chuông cổ không chỉ quan trọng trong việc tạo ra âm thanh kim loại, mà theo một cách nào đó cũng góp phần đóng một vai trò văn hóa nổi bật. Với sự xuất hiện của nhiều loại chuông khác nhau dưới thời nhà Thương (1600 – 1050 TCN), chúng được chuyển sang làm một công cụ phụ về mặt chức năng. Tại các khu vực khảo cổ nhà Thương và nhà Chu, chúng cũng được khai quật tìm thấy như một phần của bộ trang trí cho xe ngựa hoặc chuông đeo cổ cho chó.
 Quan tài, gỗ: Bằng chứng sớm nhất cho việc sử dụng quan tài gỗ, có niên đại vào năm 5000 TCN, được tìm thấy trong Lăng mộ 4 tại Di chỉ Bắc Thủ Lĩnh (北首岭遗址), Thiểm Tây (陝西). Ngoài ra còn có một bằng chứng rõ ràng khác về một chiếc quan tài gỗ dạng hình chữ nhật, tìm thấy trong Lăng mộ 152 tại một khu vực thuộc Di chỉ Bán Pha (半坡遗址). Quan tài Bán Pha thuộc về một cô bé bốn tuổi, kích thước 1,4 m (4,5 ft) x 0,55 m (1,8 ft) và dày 3–9 cm. Có tới 10 quan tài gỗ đã được khai quật tại khu vực văn hóa Đại Vấn Khẩu (大汶口文化; 4100 – 2600 TCN) ở Thành Tử (城子), Sơn Đông (山東). Độ dày của quan tài, được xác định bởi số lượng khung gỗ trong cấu tạo của chúng, cũng nhấn mạnh mức độ quý tộc, như được đề cập trong các cuốn Kinh Lễ, Tuân Tử và Trang Tử. Các ví dụ cho điều này đã được phát hiện tại một số khu vực thời kỳ Đồ Đá Mới: Quan tài kép, được tìm thấy sớm nhất tại khu vực văn hóa Lương Chử (良渚文化; 3400 – 2250 TCN) ở Phổ An (普安), Chiết Giang (浙江), bao gồm một quan tài lớp ngoài và một quan tài lớp trong. Quan tài có ba lớp, với những chứng cứ sớm nhất từ các khu vực văn hóa Long Sơn (3000 – 2000 TCN) tại Doãn Gia Thành (尹家城) và Tây Châu Phong (西朱封) ở Sơn Đông, gồm hai quan tài ngoài và một quan tài trong.
 Dụng cụ nấu ăn và đồ gốm: Những chiếc gốm cổ nhất được biết đến, có niên đại từ 20.000 đến 19.000 năm trước, được khai quật thấy tại hang Tiên Nhân Động (仙人洞) ở tỉnh Giang Tây của Trung Quốc. Việc xuất hiện các vết cháy trên bề mặt của các mảnh gốm chỉ ra rằng, chúng có lẽ đã được sử dụng làm dụng cụ nấu ăn. Việc khai quật hang Ngọc Thiềm Nham (玉蟾岩) tại tỉnh Hồ Nam cũng phát hiện thấy đồ gốm có niên đại từ 18.300 đến 15.430 năm trước đây. Việc sản xuất đồ gốm bởi những người săn bắt-hái lượm vùng Đông Á đã xuất hiện trước sự có mặt của nền nông nghiệp tại khu vực đó khoảng 10.000 năm, gây thách thức lên quan điểm truyền thống cho rằng đồ gốm có khởi nguồn từ Cách mạng Đồ Đá Mới.
 Dao rựa-Rìu: Dao rựa-Rìu hoặc Qua (戈) được phát triển từ công cụ nông nghiệp bằng đá trong thời kỳ Đồ Đá Mới, dao rựa-rìu bằng đá được tìm thấy tại khu vực văn hóa Long Sơn (3000 – 2000 TCN) ở Miêu Điếm (苗店), tỉnh Hồ Nam. Nó cũng xuất hiện như một lễ khí bằng ngọc dùng cho nghi thức và biểu tượng vào khoảng thời gian tương tự, hai chiếc có niên đại khoảng 2500 TCN, được tìm thấy tại khu vực Lăng Gia Than (凌家滩) tỉnh An Huy (安徽). Chiếc "qua" đồng đầu tiên xuất hiện tại khu vực khai quật thời kỳ đồ đồng Nhị Lý Đầu, nơi hai chiếc được tìm thấy trong tổng số hơn 200 vật phẩm bằng đồng (tính đến năm 2002) tại khu vực này, ba chiếc "qua" làm bằng ngọc cũng được khám phá cùng một nơi. Tổng cộng 72 "qua" đồng trong Lăng mộ 1004 tại Hầu Gia Trang (侯家莊), An Dương (安陽), 39 "qua" ngọc trong lăng mộ của Phụ Hảo (婦好) cùng hơn 50 "qua" ngọc chỉ riêng tại khu vực Kim Sa (金沙) cũng được tìm thấy. Đây cũng là một loại vũ khí cơ bản của bộ binh nhà Thương (1600 – 1050 TCN) và nhà Chu (1050 – 256 TCN), và đôi khi cũng được sử dụng bởi "người đánh xe" của đội xe ngựa. Nó gồm một cán gỗ dài với một lưỡi dao đồng được gắn vuông góc vào đầu cán. Vũ khí có thể được vung xuống hoặc ngoắc vào trong để móc hoặc cắt, tương ứng, vào kẻ thù. Vào đầu triều đại nhà Hán (202 TCN – 220 SCN), việc sử dụng "qua" đồng làm quân dụng đã trở nên hạn chế (chủ yếu dùng làm lễ khí); công dụng của chúng dần mờ nhạt trong thời kỳ nhà Hán, thay thế bởi giáo sắt và kích sắt.
 Khoan nước sâu: Một số bằng chứng sớm nhất về giếng nước được xác định tại Trung Quốc. Người Trung Hoa đã phát hiện và sử dụng rộng rãi nước ngầm qua việc khoan giếng sâu để uống. Văn bản Trung Quốc Kinh Dịch, ban đầu là một quyển sách bói toán của triều đại Tây Chu (1046 – 771 TCN), chứa một mục mô tả cách người Trung Hoa cổ đại bảo dưỡng giếng và bảo vệ nguồn nước của họ. Chứng cứ khảo cổ và cổ văn Trung Quốc cũng cho thấy rằng, người Trung Hoa tiền sử và cổ đại có năng lực và kỹ năng đào giếng nước sâu để uống sớm nhất là từ 6000 đến 7000 năm trước. Một chiếc giếng đào tại khu vực khai quật Hà Mỗ Độ (河姆渡) được cho là đã được xây dựng trong thời kỳ Đồ Đá Mới. Giếng được lót bởi bốn hàng gỗ và một khung vuông gắn vào chúng ở phía trên của giếng. Thêm vào đó, 60 giếng gạch về phía tây nam Bắc Kinh cũng được tin là đã được xây dựng vào khoảng năm 600 TCN để uống và tưới tiêu.

nhỏ|Một con dao rựa-rìu bằng đồng thời nhà Hán, thời kỳ Chiến quốc (403-221 TCN); loại vũ khí này đã tồn tại ở Trung Hoa kể từ thời Đồ Đá Mới.

nhỏ|Một con rồng bằng ngọc cẩm thạch có niên đại từ thời nhà Tây Hán (202 TCN – 9 SCN).

 Sơn mài: Sơn mài đã được sử dụng tại Trung Quốc kể từ thời kỳ Đồ Đá Mới và xuất phát từ một chất được chiết xuất từ cây sơn mài có ở Trung Quốc. Một chiếc bát gỗ màu đỏ, được cho là đồ đựng sơn mài cổ nhất từng được biết đến, đã được khai quật tại khu vực Hà Mỗ Độ (河姆渡) (5000 TCN – 4500 TCN). Học giả về Trung Hoa và sử gia người Anh Michael Loewe nói rằng, nhiều quan tài tại nhiều khu vực khai quật đầu thời kỳ Đồ Đồng dường như đã được sơn mài, và các vật phẩm bằng gỗ sơn mài cũng có thể phổ biến, nhưng những mẫu vật sơn mài được bảo quản tốt nhất lại đến từ các khu vực khai quật triều đại Đông Chu (771 – 256 TCN). Tuy nhiên, Vương Trọng Thù không đồng tình, cho rằng những món đồ sơn mài được bảo quản tốt nhất đến từ khu vực khai quật Hạ Gia Điếm (夏家店;  2000 – 1600 TCN) ở Liêu Ninh, được khai quật vào năm 1977, những món đồ này là các đồ đựng sơn mài màu đỏ có hình dạng giống như chiếc bình "gu" đồ đồng của nhà Thương. Họ Vương bổ sung thêm, nhiều vật phẩm sơn mài từ triều đại nhà Thương (1600 – 1050 TCN), ví dụ như những mảnh vụn của hộp và bát, đã được tìm thấy và có các họa tiết màu đen như rồng Trung Hoa và Thao Thiết trên nền màu đỏ. Hoàng Hậu Phụ Hảo (mất 1200 TCN) được chôn cất trong một quan tài gỗ sơn mài. Trong thời kỳ nhà Hán (202 TCN – 220 SCN), có ba xưởng chế tác cung đình được thành lập chỉ với mục đích chế tác đồ sơn mài; may mắn cho các nhà sử học, các món đồ sơn mài thời Hán được khắc vị trí của xưởng sản xuất và ngày chúng được sản xuất, chẳng hạn như một chiếc ly sơn mài tìm thấy ở thuộc địa nhà Hán phía tây bắc Triều Tiên có khắc chữ, nói rằng nó được làm ra tại một xưởng thủ công gần Thành Đô, Tứ Xuyên và có niên đại chính xác là năm 55 sau Công Nguyên.
 Trồng kê: Việc phát hiện ở phía bắc Trung Quốc các giống đã được thuần dưỡng của kê Proso và kê vàng từ 8500 TCN hoặc sớm hơn cho thấy việc trồng kê có thể đã có trước cả việc trồng lúa ở một số khu vực châu Á. Bằng chứng rõ ràng về việc trồng kê bắt đầu từ 6500 TCN tại các khu vực Từ Sơn (磁山文化), Bùi Lý Cương (裴李崗文化) và Giả Hồ (賈湖). Di tích khảo cổ từ Từ Sơn cho thấy có hơn 300 hố chứa, 80 trong số đó có dấu vết của kê, với tổng dung tích chứa kê ước tính cho khu vực là khoảng 100.000 kg. Vào 4000 TCN, hầu hết các khu vực Ngưỡng Thiều (仰韶文化) đều tích cực sử dụng một loại hình trồng kê vàng, đi kèm với các hố chứa và dụng cụ tinh xảo được chuẩn bị cho việc đào xới và thu hoạch mùa màng. Thành công của những nông dân trồng kê Trung Hoa đời đầu vẫn còn phản ánh trong ADN của nhiều dân cư Đông Á hiện đại, những nghiên cứu như vậy đã chỉ ra rằng, tổ tiên của những người nông dân đó có lẽ đã đến khu vực này trong khoảng 30.000 và 20.000 năm trước, và các haplotype vi khuẩn của họ vẫn còn được phát hiện thấy trong cư dân hiện đại trên khắp vùng Đông Á.
 Mái chèo: Người ta đã sử dụng mái chèo từ đầu thời kỳ Đồ Đá Mới; một chiếc bát gốm hình thuyền và sáu cây chèo gỗ từ năm 6000 TCN đã được phát hiện tại khu vực văn hóa Hà Mỗ Độ (河姆渡) ở Dư Diêu (余姚), Chiết Giang. Vào năm 1999, một cây chèo dài 63,4 cm (2 ft), có niên đại từ năm 4000 TCN, cũng đã được khai quật tại tỉnh Ishikawa, Nhật Bản.
 Bói toán bằng mai rùa: Việc sử dụng sớm nhất mai rùa xuất phát từ khu vực khảo cổ ở Giả Hồ (賈湖). Những chiếc vỏ chứa những viên sỏi nhỏ với kích thước, màu sắc và số lượng khác nhau, được khoan các lỗ nhỏ, gợi ý rằng mỗi cặp vỏ ban đầu được buộc lại với nhau. Các phát hiện tương tự cũng đã được tìm thấy trong các khu vực mai táng Đại Vấn Khẩu (大汶口文化) khoảng từ 4000 – 3000 TCN, cũng như ở Hồ Nam, Tứ Xuyên, Giang Tô và Thiểm Tây. Những cái lắc làm từ mai rùa chủ yếu được làm từ vỏ của rùa cạn, được xác định là loại Cuora flavomarginata. Các nhà khảo cổ học tin rằng những chiếc vỏ này được sử dụng hoặc làm dụng cụ lắc trong các điệu múa nghi lễ, dụng cụ chữa lành theo phong tục hoặc là dụng cụ nghi lễ dùng để bói toán.
 Lưỡi cày/Bừa hình tam giác: Những chiếc bừa đá hình tam giác được tìm thấy tại các khu vực văn hóa Mã Gia Banh (馬家浜文化), được xác định vào khoảng 3500 TCN xung quanh Thái Hồ (太湖). Những chiếc bừa cũng đã được phát hiện tại các khu vực Lương Chử (良渚文化) và Vị Kiều (汇桥) gần đó, được ước lượng là cùng khoảng thời gian. David R. Harris nói, điều này chỉ ra rằng việc canh tác chặt chẽ hơn trong các khu vực cố định, có lẽ là do được đắp đê, đã phát triển vào thời điểm này. Theo sự phân loại và phương pháp áp dụng của Mưu Vĩnh Kháng (牟永抗) và Tống Triệu Lân (宋兆麟), bừa tam giác được giả định là có nhiều loại và có khởi nguồn từ bừa Hà Mỗ Độ (河姆渡) và La Gia Giác (罗家角), với bừa nhỏ Tung Trạch (崧澤文化) nằm trung gian. Những chiếc bừa sau thời kỳ Lương Chử sử dụng động vật để kéo.
 Nồi hấp sứ: Những khai quật khảo cổ cho thấy việc sử dụng hơi nước để nấu ăn bắt đầu là các dụng cụ nấu ăn bằng sứ được biết đến là nồi hấp "yan"; một nồi hấp gồm hai phần, một "zeng" có đáy có lỗ đặt trên một nồi hoặc ấm đun ba kiềng và một nắp trên. Chiếc nồi hấp "yan" cổ nhất, có niên đại khoảng 5000 TCN, được phát hiện tại khu vực Bán Pha (半坡遗址). Ở hạ lưu sông Dương Tử, các nồi "zeng" lần đầu tiên xuất hiện trong văn hóa Hà Mỗ Độ (5000 – 4500 TCN) và văn hóa Lương Chử (3200 – 2000 TCN), được dùng để hấp gạo; ngoài ra cũng có các nồi hấp "yan" được khai quật tại nhiều khu vực văn hóa Lương Chử, bao gồm 3 chiếc được tìm thấy tại khu vực Xước Đôn (綽墩) và La Đôn (羅墩) ở phía nam tỉnh Giang Tô. Tại khu vực văn hoá Long Sơn (3000 – 2000 TCN) ở Điền Vượng (田旺), phía tây tỉnh Sơn Đông, 3 chiếc nồi hấp "yan" lớn đã được khám phá.
 Bình đựng cốt: Bằng chứng đầu tiên về bình đựng cốt có niên đại khoảng 7000 TCN, đến từ khu vực khai quật thời kỳ đầu văn hoá Giả Hồ (賈湖), nơi có tổng cộng 32 chum đựng cốt được tìm thấy, một số khác cũng được phát hiện sớm ở Lão Quan Đài (老官台文化), Tứ Xuyên. Có khoảng 700 chum thi thể được khai quật trên khu vực Ngưỡng Thiều (仰韶文化; 5000 – 3000 TCN), bao gồm hơn 50 loại hình dạng và kiểu dáng khác nhau. Các bình đựng cốt chủ yếu được sử dụng cho trẻ em, nhưng cũng thỉnh thoảng được sử dụng cho người lớn, như được thấy trong các phát hiện tại Y Xuyên (伊川), Lỗ Sơn (魯山) và Trịnh Châu (郑州) ở Hà Nam. Một số hài cốt chôn lại lần hai chứa xương của trẻ em hoặc người lớn được tìm thấy trong các bình chum ở Hồng Sơn Miếu (洪山廟), Hà Nam. Trên hầu hết các bình đựng cốt của trẻ em và người lớn đều có một lỗ khoan nhỏ và người ta tin rằng nó giúp cho linh hồn có thể tiếp cận được. Trong Kinh Lễ có ghi chép rằng quan tài đất sét từng được sử dụng vào thời kỳ huyền thoại, truyền thống chôn cất trong bình sứ kéo dài cho đến thời nhà Hán (202 TCN – 220 SCN), lúc nó dần dần bị thất tục.
 Trồng lúa: Năm 2002, một nhóm người Trung Quốc và Nhật Bản đã báo cáo phát hiện khám phá ở miền đông Trung Quốc những hóa thạch phytolith từ gạo đã được thuần hóa, có vẻ như có niên đại từ 11.900 năm trước Công nguyên hoặc sớm hơn. Tuy nhiên, dữ liệu về phytolith gây tranh cãi ở một số nơi do vấn đề tiềm ẩn về ô nhiễm. Có khả năng là lúa đã được trồng ở thung lũng Dương Tử vào khoảng năm 7000 trước Công nguyên, như được cho thấy từ những phát hiện của nền văn hóa Bành Đầu Sơn (彭頭山文化) tại Bát Thập Đãng (八十壋), Thường Đức (常德), tỉnh Hồ Nam. Vào năm 5000 trước Công nguyên, lúa đã được thuần hoá ở nền văn hóa Hà Mỗ Độ gần đồng bằng sông Dương Tử và đã được nấu trong nồi. Mặc dù lúa mạch vẫn là cây trồng chính ở miền bắc Trung Quốc trong suốt lịch sử, đã có một số nỗ lực rải rác được thực hiện bởi nhà nước để giới thiệu lúa xung quanh vịnh Bột Hải (渤海) từ thế kỷ 1 trở đi.

nhỏ|Nắp của "chum đựng hài cốt" từ nền văn hóa Đồ Đá Mới Ngưỡng Thiều (5000 - 3000 TCN), được sử dụng để chôn cất một đứa trẻ, từ tỉnh Thiểm Tây

 Ruộng muối: Một trong những ruộng muối cổ nhất dùng để thu hoạch muối được cho là đã xuất hiện ở hồ Vận Thành (运城), tỉnh Sơn Tây vào năm 6000 trước Công nguyên. Có bằng chứng khảo cổ mạnh mẽ về việc sản xuất muối hẹn từ năm 2000 trước Công nguyên tại di chỉ cổ Trung Bá (中壩) ở Trùng Khánh.

nhỏ|Phụ nữ Trung Hoa thời Trung Cổ xử lý tấm lụa mới, bức tranh đầu thế kỷ 12 theo phong cách của Trương Huyên, thời nhà Tống.

 Nuôi tằm: Nuôi tằm là quá trình sản xuất lụa từ con tằm. Mảnh lụa cổ nhất được tìm thấy ở Trung Quốc thuộc thời kỳ Đồ Đá Mới Trung Hoa và được định niên đại vào khoảng năm 3630 trước Công nguyên, được tìm thấy ở tỉnh Hà Nam. Các sản phẩm lụa được khai quật từ di chỉ văn hóa Lương Chử (3200 – 2000 TCN) tại Tiền Sơn Dạng (錢山漾), quận Ngô Hưng (吳興), tỉnh Chiết Giang có niên đại vào khoảng 2570 trước Công nguyên, bao gồm các sợi lụa, một dây lụa được bện và một mảnh vải lụa đã dệt. Một mảnh kim loại đồng được tìm thấy tại di chỉ thời nhà Thương (1600 – 1050 trước Công nguyên) tại An Dương (安阳) (hoặc Ân Khư; 殷墟) chứa đựng văn tự ghi nhận đầu tiên về lụa.
 Trồng đậu nành: Việc trồng đậu nành khởi đầu ở vùng đông bắc Trung Quốc vào năm 2000 trước Công nguyên, nhưng hầu như chắc chắn là đã có từ rất lâu. Liu và cộng sự (1997) cho rằng đậu nành có xuất xứ từ Trung Quốc và đã được thuần hoá vào khoảng năm 3500 trước Công nguyên. Đến thế kỷ thứ 5, đậu nành đã được trồng ở hầu hết Đông Á, nhưng loại cây trồng này không lan rộng ra ngoài khu vực này cho tới tận thế kỷ 20. Các ghi chép bằng văn bản về việc trồng và sử dụng đậu nành ở Trung Quốc có niên đại trở lại ít nhất từ thời nhà Tây Chu.
 Trồng trọt trên ruộng lụt và ruộng lúa: Trồng trọt trên ruộng lụt, hay còn gọi là ruộng lúa, đã được phát triển ở Trung Quốc. Ruộng lúa cổ nhất có niên đại vào 6280 năm về trước, dựa trên phân tích niên đại cacbon của hạt gạo và chất hữu cơ trong đất tìm thấy tại di chỉ Chaodun ở huyện Kushan. Các ruộng lúa cũng đã được các nhà khảo cổ phát hiện tại Thảo Hài Sơn (草鞋山), một di chỉ của nền văn hóa Đồ đá mới Mã Gia Banh (馬家浜文化).

Xem thêm

 Lịch sử khoa học và công nghệ Trung Hoa
 Danh sách phát minh Trung Hoa
 Danh sách khám phá Trung Hoa

Chú thích và tham khảo

Các trích dẫn

Các nguồn tư liệu

 Bellwood, Peter (2004). First Farmers: The Origins of Agricultural Societies. Malden, MA: Blackwell Pub. .
 Bellwood, Peter. (2006). "Asian Farming Diasporas? Agriculture, Languages, and Genes in China and Southeast Asia," in Archaeology of Asia, 96–118, edited by Miriam T. Stark. Malden: Blackwell Publishing Ltd. .

 Bray, Francesca. "Swords into Plowshares: A Study of Agricultural Technology and Society in Early China," in Technology and Culture, Vol. 19, No. 1 (Jan., 1978): 1–31.
 Brook, Timothy (2004). The Chinese State in Ming Society. New York: RoutledgeCurzon. .
 Chen, Cheng-Yih (1995). Early Chinese Work in Natural Science. Hong Kong: Hong Kong University Press. .
 Chen, Xuexiang. "On the Buried Jade Unearthed in the Erlitou Site, " in Cultural Relics of Central China, 2003, No. 3:23–37. .
 Cheng, Shihua. "On the Diet in the Liangzhu Culture," in Agricultural Archaeology, 2005, No. 1:102–109. .
 Deng, Gang. (1997). Chinese Maritime Activities and Socioeconomic Development, c. 2100 B.C.-1900 A.D. Westport: Greenwood Press. .
 Falkenhausen, Lothar von (1994). Suspended Music: Chime-Bells in the Culture of Bronze Age China. Berkeley: University of California Press. .
 Gabriel, Richard A. (2002). The Great Armies of Antiquity. Westport: Praeger Publishers. .
 Harris, David R (1996). The Origins and Spread of Agriculture and Pastoralism in Eurasia . London: UCL Press. .
 Hu, Yaowu. "Elemental Analysis of Ancient Human Bones from the Jiahu Site," in Acta Anthropologica Sinica, 2005, Vol. 24, No. 2:158–165. .
 Huang, Houming. "Prehistoric Music Culture of China," in Cultural Relics of Central China, 2002, No. 3:18–27. .
 Legge, James (2004). The Li Ki. Whitefish, Mont: Kessinger Pub. .
 Liu, Li (2007). The Chinese Neolithic: Trajectories to Early States. Cambridge: Cambridge University Press. .
 Loewe, Michael. (1968). Everyday Life in Early Imperial China during the Han Period 202 BC–AD 220. London: B.T. Batsford Ltd.; New York: G.P. Putnam's Sons.
 Loewe, Michael. (1999). The Cambridge History of Ancient China: From the Origins of Civilization to 221 BC. London: Cambridge University Press. .
 Lu, Jianchang. "An Archeological Survey of the Jade Weapons in Pre-Qin Period," in Military Historical Research, 2006, No. 3:120–128. .
 Luan, Fengshi. "On the Origin and Development of Prehistoric Coffin and Funeral Custom," in Cultural Relices, 2006, No. 6:49–55. .
 Ma, Shizhi. "On the Shang Civilization, " in Cultural Relics of Central China, 1987, No. 2:119–169. .
 Mair, Victor H. (1997). Wandering on the Way: Early Taoist Tales and Parables of Chuang Tzu. Honolulu: University of Hawaii Press. .
 Murphy, Denis J. (2007). People, Plants and Genes: The Story of Crops and Humanity. New York: Oxford University Press. .
 Needham, Joseph. (2004). Science and Civilisation in China: Volume 7, The Social Background, Part 2, General Conclusions and Reflections. Edited by Kenneth Girdwood Robinson. Cambridge: Cambridge University Press. .
 Nelson, Sarah M. (1995). The Archaeology of Northeast China: Beyond the Great Wall. New York: Routledge. .
 Sagart, Laurent (2005). The Peopling of East Asia: Putting Together Archaeology, Linguistics and Genetics. New York: RoutledgeCurzon. .=
 Schoeser, Mary. (2007). Silk. New Haven: Yale University Press. .
 Siddiqi, Mohammad Rafiq (2001). Tylenchida: Parasites of Plants and Insects. New York: CABI Pub. .
 Simmons, Pauline. "Crosscurrents in Chinese Silk History," in The Metropolitan Museum of Art Bulletin, New Series, Vol. 9, No. 3 (Nov., 1950): 87–96.
 Stark, Miriam T. (2005). Archaeology of Asia. Malden, MA : Blackwell Pub. .
 Underhill, Anne P. (2002). Craft Production and Social Change in Northern China. New York: Kluwer Academic/Plenum Publishers. .
 Wang, Xiao. "On the Early Funeral Coffin in Central China," in Cultural Relices of Central China, 1997, No. 3:93–100. .
 Wang, Zhongshu. (1982). Han Civilization. Translated by K.C. Chang and Collaborators. New Haven and London: Yale University Press. .
 Watson, Burton (2003). Xunzi. New York: Columbia University Press. .
 Wu, Zhao. "The Origins of China's Musical Culture: Jiahu Turtleshell Shakers, Bone Flutes, and the Eight Trigrams," in La Pluridisciplinarité en archéologie musicale Vol. 2 1990:349–365. Paris: Maison des sciences de l'homme. .

Phát minh Trung Quốc
Trung Quốc cổ đại
Thời đại đồ đá
Thời đại đồ đá mới
Thời đại đồ đồng
Danh sách phát minh và khám phá
Khoa học và công nghệ Trung Quốc
Lịch sử Trung Quốc


title: Dorothy A. Atabong

text:
Dorothy A. Atabong là một nữ diễn viên, nhà văn và nhà sản xuất từng đoạt giải thưởng nổi tiếng với Sound of Tears  mà cô đã giành được nhiều giải thưởng khác nhau, bao gồm cả Giải thưởng Học viện Điện ảnh Châu Phi năm 2015.

Sự nghiệp
Atabong đã nhận được những đánh giá tích cực cho các tác phẩm sân khấu như Wedding Band, The Africa Trilogy  của Volcano Theatre, một phần của Luminato Arts Festival và Stratford Festival, The Canada Stage Company và Studio 180 sản xuất The Over Overming.

Atabong đã xuất bản một cuốn tiểu thuyết lãng mạn, The Princess of Kaya, vào năm 2002, sau đó cô chuyển thể thành kịch bản. Kịch bản phim dài của cô, Daisy's Heart, đã giành giải Kịch bản ngân sách thấp hay nhất tại Liên hoan phim mắt nữ 2011 ở Toronto. Cô cũng đã viết, sản xuất và đóng vai chính trong Sound of Tears, một bộ phim ngắn được công chiếu tại Liên hoan phim thế giới Montreal. Bộ phim đã giành giải thưởng Học viện điện ảnh châu Phi 2015 cho phim ngắn diaspora hay nhất  và cũng đã giành được giải Bạch kim tại Liên hoan phim WorldFest Houston lần thứ 48.

Xuất hiện trên truyền hình bao gồm loạt phim truyền hình từng đoạt giải thưởng Mayday, Ocean Landing (Phi công cướp biển) cho Kênh Discovery; Degrassi: Thế hệ tiếp theo và Dòng cho Mạng phim. Atabong cũng đóng vai chính trong Glo, một phần của Bộ ba Châu Phi  đạo diễn Josette Bushell-Mingo, và đã dẫn dắt một diễn viên 11 trong vai Julia trong vở kịch nổi tiếng Wedding Band của Alice Childress. Các vai trò khác bao gồm The Studio 180 và Công ty Sân khấu Canada sản xuất The Over Overming by JT Rogers, và sản xuất In Darfur của Nhà hát Awse Muraille cho SummerWorks, mà cô đã giành được Giải thưởng Nghệ sĩ mới nổi.

Cá nhân
Atabong kết hôn năm 2008 và có hai con trai, một sinh năm 2011, còn lại vào năm 2015. Vào năm 2013, Atabong đã xuất hiện trên chương trình CBC Radio Metro với Matt Galloway để thảo luận về vấn đề bạo lực gia đình đối với phụ nữ và bộ phim Sound Of Tears cho Ngày Quốc gia Tưởng nhớ và Hành động về Bạo lực Chống Phụ nữ vào ngày 6 tháng 12 năm 2013.

Điện ảnh và Sân khấu

Phim ảnh

Truyền hình

Rạp hát

Giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chinh thưc

Nhà văn từ Toronto
Nhân vật còn sống
Nữ giới Cameroon
Nữ diễn viên điện ảnh Canada
Nữ diễn viên Cameroon
Nữ diễn viên Canada thế kỷ 21


title: Racotis japonica

text:
Racotis japonica là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Racotis


title: Siêu cúp Nhật Bản

text:
Siêu cúp Nhật Bản hay   là một trận đấu bóng đá thường niên tại Nhật Bản được tổ chức bởi J. League và Liên đoàn bóng đá Nhật Bản (JFA). Đây là trận đấu mở đầu mùa giải giữa đội Vô địch J. League và đội giành Cúp Hoàng đế năm trước đó. Fuji Xerox hiện là nhà tài trợ cho giải đấu thành lập năm 1994 này.
Trận đấu thường thi đấu vào cuối tháng Hai.

Các câu lạc bộ tham dự
Thông thường thì, những câu lạc bộ dưới đây có đủ tư cách tham dự:
Giành chức vô địch J. League
Giành chức vô địch Cúp Hoàng đế

Tuy nhiên nếu một câu lạc bộ giành cú double danh hiệu cả vô địch J. League và Cúp Hoàng đế, đội á quân J. League sẽ tham dự. (Ghi chú: Cho tới trước mùa 2009, đội á quân Cúp Hoàng đế sẽ đá trận đấu này.)

Thể thức
Một trận đấu 90 phút
Nếu hoà, sút penalty sẽ xác định nhà vô địch (không có hiệp phụ)

Địa điểm thi đấu
 Sân vận động Quốc gia Kasumigaoka (1994–2004, 2006–2010, 2012–2014)
 Sân vận động Quốc tế Yokohama (2005, 2011, 2015)

Kết quả

† Sau khi giành Cúp Hoàng đế, , giải thể, đội á quân, , giành quyền thi đấu.‡ Câu lạc bộ vô địch cả J. League và Cúp Hoàng đế năm trước đó; vì thế, đội á quân Cup giành quyền thi đấu.

Siêu cúp trước đó
Siêu cúp Nhật Bản cũng được tổ chức trong kỷ nguyên Giải bóng đá Nhật Bản (JSL) từ năm 1977 đến năm 1984. Tuy nhiên, nó không được tạo ra như là một trận tranh độc lập ở mùa giải thứ hai năm 1978 khi nó cũng đồng thời là trận khai mạc JSL. Những trận Siêu cúp trước diễn ra ít trang trọng như hiện nay và chỉ diễn ra trong 8 năm. Tất cả các trận đều diễn ra trên Sân vận động Quốc gia ở Tokyo trừ hai năm 1978 và 1980 được diễn ra ở Osaka.

<small>† Câu lạc bộ vô địch cả JSL và Cúp Hoàng đế năm trước đó; vì thế, đội á quân Cup giành quyền thi đấu.</small>

Kỷ lục
Năm nghiêng chỉ Giải bóng đá Nhật Bản. Câu lạc bộ nghiêng không còn tồn tại.

Xem thêm
J.League Hạng 1
Japan Soccer League
Cúp Hoàng đế
Danh sách các đội vô địch bóng đá Nhật Bản

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ (Tiếng Nhật)
 Japan - List of Super Cup Finals, RSSSF.com

Siêu cúp
Siêu Cúp
Fuji Xerox
Siêu cúp bóng đá Nhật Bản
Siêu cúp bóng đá


title: Ga Phú Vinh

text:
Ga Phú Vinh là một nhà ga bỏ hoang nằm trên tuyến Đường sắt Bắc Nam nằm tại xã Vĩnh Hiệp, Nha Trang, Khánh Hòa.

Kiến trúc
Ga Phú Vinh có 2 tầng, diện tích được xây dựng là 170 m2, diện tích sàn của ga là 340 m2. Kết cấu của nhà ga Phú Vinh bao gồm móng đá, tường xây bằng gạch, gác gỗ, mái lợp ngói. Nhà ga được thiết kế mang đậm đặc trưng của kiến trúc Pháp, tường gạch dày từ 0,4 đến 0,5m.

Lịch sử

Thời Pháp thuộc đến nay
Trong thời Pháp thuộc, Pháp đã cho xây dựng tuyến đường sắt Sài Gòn - Nha Trang từ năm 1900 – 1913, trong đó ga Phú Vinh là một hạng mục của tuyến này. Nhà ga Phú Vinh được xây dựng từ năm 1913. Nhà ga cũng là điểm cuối của tuyến trên. Sau đó, đến năm 1928, Pháp đã tiến hành xây dựng tuyến đường sắt Đà Nẵng – Nha Trang để hoàn thiện tuyến đường sắt xuyên Việt, trong đó có việc xây dựng Ga Nha Trang, cách ga Phú Vinh về phía Bắc 4 km. Khi ga Nha Trang được xây dựng xong năm 1936, Ga Phú Vinh được sử dụng để làm trạm tiếp nước cho đầu máy hơi nước và là nơi tác nghiệp cho tàu khi vào ga Nha Trang. Sau này, ga Phú Vinh dùng để phục vụ cho các công tác quản lý, bảo dưỡng cầu, đường ray và sau đó là nơi tạm thời ở của 6 hộ gia đình công nhân viên ngành Đường sắt.  Từ năm 2018, Ga Phú Vinh đã không được sử dụng cho đến nay.

Ga xuống cấp và quyết định dỡ bỏ
Sau rất nhiều năm được sử dụng và bị bỏ hoang, ga đã ngày càng hoang tàn với mái ngói đổ nát, sàn gỗ tầng 1 có thể rơi xuống bất kể lúc nào gây nguy hiểm đến người dân địa phương. Vào ngày 31 tháng 1 năm 2019, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã cho biết ga Phú Vinh không được sử dụng nhiều năm liền và không có hồ sơ quản lý nhà ga. Sau đó, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã đề nghị Bộ Giao thông Vận tải xem xét, cho phép đơn vị này dỡ bỏ công trình ga Phú Vinh để đảm bảo cho an toàn giao thông đường sắt.

Tham khảo


title: Eupithecia guinardiaria

text:
Eupithecia guinardiaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

G


title: Kuromitsu

text:
là một loại si rô đường, nghĩa đen là "mật ong đen".  Nó giống mật rỉ đường, nhưng loãng hơn và vị nhẹ hơn.

Nó thường được làm từ kokutō chưa tinh chế, và là thành phần chính trong nhiều loại bánh kẹo Nhật Bản. Nó là một trong những nguyên liệu được sử dụng để làm wagashi, và nó rất hợp với kuzumochi, trái cây, kem, bánh kếp, v.v.

Xem thêm

 Danh sách các loại siro

Nguồn

 Delicious Coma (blog ẩm thực): kuro-mitsu
 Hương vị Zen: Công thức kuromitsu

Tham khảo

Ẩm thực Nhật Bản


title: Rùa hộp lưng đen

text:
Rùa hộp lưng đen (Danh pháp khoa học: Cuora amboinensis kamaroma, Rummler & Fritz, 1991) hay còn gọi là rùa hộp Đông Nam Á hay rùa hộp Mã Lai là một phân loài của loài rùa hộp Cuora amboinensis. Chúng hiện là động vật quý hiếm, nằm trong danh sách các loài động vật cần được bảo tồn.

Phân bố
Chúng phân bố ở bán đảo Đông Dương miền Nam và miền Trung Việt Nam (Gia Lai, Đắk Lắk, Bình Thuận, Bà Rịa - Vũng Tàu, Tây Ninh, Long An, bắc kạn, Kiên Giang, Cà Mau.), miền Nam của Lào và Campuchia, Thái Lan (tỉnh Phang Nga Province), Singapore và Malaysia và Borneo. Rùa hộp lưng đen sinh sống chủ yếu tại các vùng đầm lầy miền Nam Việt Nam. Số lượng của chúng đang giảm mạnh do bị săn bắt vô tội vạ.

Đặc điểm
Chúng là phân loài cỡ trung bình, Hai bên đầu có 3 đôi sọc màu vàng. Đầu và cổ có các sọc vàng. Có một sọc vàng nổi bật kéo dài từ cổ đến mũi, phía trên mắt. Các đường sọc từ hàm và mắt ghép lại với nhau ở phía tai trước khi chạy dài xuống phần cổ phía dưới. Con non có đặc điểm tương tự như con trưởng thành.

Mai rùa gồ cao, nhẵn, dài khoảng 20 cm, có màu xám đen. Yếm gồm hai mảnh cử động được, màu vàng. Mai hình vòm giống như cái mũ bảo hiểm có màu xám đậm đến đen. Yếm màu vàng và thường có những chấm đen trên từng tấm yếm cùng với tấm bản lề cho phép rùa có thể đóng kín cơ thể bên trong mai. Chúng có thể biến mình thành một chiếc hộp kín mít bằng cách rụt đầu, chân vào trong và "đậy nắp" lại.

Khi đó chúng trở nên bất khả xâm phạm vì không để hở bất kỳ một phần cơ thể nào. Chiếc "nắp hộp" của chúng chính là hai mảnh yếm có thể cử động. Đây là đặc trưng của rùa hộp mà các loài rùa khác không có. Khi đậy chặt "nắp", kẻ thù dù khéo léo đến mấy cũng không thể xâm hại đến các phần mềm của cơ thể rùa.

Tập tính
Chúng thường sống ở các ao, đầm lầy, suối, ruộng lúa ngập nước, nơi có nền đất mềm và nước chảy chậm. Rùa sống ở các ao, đầm lầy, kênh rạch, suối, ruộng lúa ngập nước, nơi có nền đất mềm và nước chảy chậm. Thức ăn chủ yếu là cỏ và thực vật thủy sinh, đôi khi ăn cả tôm, giun đất.

Chúng đẻ vào tháng 4 - 6, mỗi lần đẻ từ 2 - 5 trứng hình bầu dục, kích thước trứng 40 - 46/30 - 34mm. Thịt và trứng rùa ngon, được người dân ưa chuộng. Chúng còn được nuôi ở những nơi vui chơi giải trí (vườn động vật).

Tham khảo

 RÙA HỘP LƯNG ĐEN
 3 loài rùa "biến hình" lạ lùng nhất ở Việt Nam

Rùa
Động vật bò sát Việt Nam


title: Nhạc Trung Quốc Phong

text:
Nhạc Trung Quốc Phong () hay làn gió Trung Hoa, tức dòng nhạc mang phong cách Trung Quốc, âm hưởng Trung Hoa, nổi lên trên thị trường nhạc đại chúng vào đầu thập niên 2000, nối tiếp sự thành công của những bản hit thời kỳ đầu của ngôi sao nhạc Mandopop người Đài Loan Châu Kiệt Luân như "Nương Tử" () và "Gió đông thổi" ().

Làn gió "Trung Quốc Phong" dẫn đầu một xu hướng mới của dòng nhạc pop Hoa ngữ (C-pop), bao gồm việc sử dụng các yếu tố Trung Hoa truyền thống hơn là việc đơn giản đi theo khuôn mẫu âm nhạc phương Tây. Những bài hát Trung Quốc Phong nổi tiếng khác gồm có "Sứ Thanh Hoa" (), "Đài hoa cúc" (), "Thiên lý chi ngoại" () của Châu Kiệt Luân và "Lỗi lầm ở vườn hoa" () của Vương Lực Hoành.

Lịch sử

Đặc điểm
Trung Quốc Phong tức là thêm vào trong ca khúc một ít điển cố làm bối cảnh sáng tác, dùng âm nhạc hiện đại thể hiện ra hương vị cổ điển, xướng pháp đa dạng. Những ca khúc của dòng nhạc này có xu hướng được trình bày theo phong cách truyền thống phương Đông, có mặt một số nhạc khí phương Đông, âm điệu uyển chuyển mang theo một loại mỹ cảm của phương Đông truyền thống. Các bài hát chủ yếu lấy thể văn nói hoặc cổ từ làm phong cách chính, yêu cầu về từ phú càng cao càng tốt. Nhiều bài nghe giống như Trung Quốc Phong nhưng vì ca từ quá hiện đại nên chỉ có thể được coi như một bản R&B pha chút văn hóa Trung Quốc. Ngoài R&B, các thể loại âm nhạc khác như Rock, Rap, A cappella đều có thể được tìm thấy trong các bài hát thuộc phong cách này.

 Các bài hát theo Trung Quốc Phong đa số sử dụng "ngũ âm" làm nhịp điệu chính. Ngũ âm ở đây là 5 âm trong âm nhạc truyền thống Trung Quốc: cung, thương, giốc, chuỷ, vũ; tương ứng với các nốt: do, re, mi, sol, la trong âm nhạc phương Tây (trong nhạc lý Trung Quốc cổ điển không có âm tương ứng với nốt fa và nốt si).
 Khi soạn nhạc, sử dụng nhiều nhạc khí Trung Quốc như: nhị hồ, đàn tranh, tiêu, đàn tỳ bà,...
 Giọng hát vận dụng lối hát dân ca Trung Quốc hoặc hí khúc (các loại hí kịch truyền thống của Trung Quốc và các loại kịch hát địa phương, kết hợp múa hát để diễn một cốt truyện).
 Trong đề tài vận dụng thơ cổ Trung Quốc hoặc các sự tích, truyền thuyết, điển cố,...

Ngoài ra, một tiêu chuẩn thường được lấy để xem xét một ca khúc có phải thuộc thể loại này hay không là "tam cổ tam tân". "Tam cổ" có: từ phú cổ, văn hóa cổ, giai điệu cổ. "Tam tân" có: cách hát mới, soạn nhạc theo cách mới, và dùng các khái niệm mới.

Ví dụ tiêu biểu
Bài hát "Gió đông thổi" () của nam ca sĩ Châu Kiệt Luân được coi là ca khúc dẫn đầu của thể loại Trung Quốc Phong trong số các bài hát được lưu hành phổ biến hiện nay bởi lẽ nó hoàn toàn thỏa mãn tiêu chuẩn "tam cổ tam tân", ngoài ra còn có "Tóc như tuyết" (). Các ca khúc trước đó của anh cũng có rất nhiều bài được cho là thăm dò thị trường cho thể loại này. Các ca khúc theo thể loại Trung Quốc Phong chú trọng đến sự ngắn gọn, tinh luyện trong ngôn ngữ cũng như cách thể hiện nội dung thông qua một ngữ cảnh cụ thể. Thường trong ca khúc sẽ mượn một ít từ ngữ trong thơ, văn, từ,... thông qua các thủ pháp tu từ như tỉ dụ, ẩn dụ,... để thể hiện được ý cảnh của ca khúc, giống như các ca khúc "Công công đau đầu" (), "Khách sạn hồng trần" (),...

Và một số ca khúc khác gần giống Trung Quốc Phong như:

Nghệ sĩ
Nhạc Trung Quốc Phong đã và đang được một vài ca sĩ Đài Loan theo đuổi như Châu Kiệt Luân, Vương Lực Hoành, Đào Triết, Ngô Khắc Quần, Tank và nhóm nhạc nữ S.H.E. Các ca sĩ nổi tiếng của Trung Quốc, Hồng Kông và Singapore cũng dấn thân vào dòng nhạc Trung Quốc Phong. Dưới đây là danh sách các ca sĩ, nhóm nhạc, ban nhạc, nhà soạn nhạc, người viết lời bài hát đã từng phát hành hay sản xuất nhạc Trung Quốc Phong:

Ca sĩ
 Lý Mân
 Đào Triết
 Hà Vận Thi
 Phí Ngọc Thanh
 Tiết Khải Kì
 Hoắc Tôn
 Hồ Ngạn Bân
 Ngô Khắc Quần
 Châu Kiệt Luân
 Lâm Tuấn Kiệt
 Dung Tổ Nhi
 Thái Y Lâm
 Vương Lực Hoành
 Lý Ngọc Cương
 La Chí Tường
 Quan Thục Di
 Uông Tô Lang
 Tank
 Trịnh Khả Vy
 Chư Hồng Cương
 Vịnh Nhi
 Châu Hoa Kiện
</div>

Nhóm/Ban nhạc
 F.I.R.
 Machi
 Nam Quyền Mama
 Phượng Hoàng Truyền Kỳ
 S.H.E
 Tín Nhạc Đoàn
</div>

Nhà soạn nhạc
 A Ngưu
 Benson Fan
 Trần Huy Dương
 Hà Vận Thi
 Châu Kiệt Luân
 Ngô Khắc Quần
 Phương Đại Đồng
 Kuang Yumin
 Vương Lực Hoành
 Weng Weiying
</div>

Người viết lời bài hát
 Chen Haofeng
 Chen Zhenchuan
 Chu Diệu Huy
 Kuang Yumin
 Lâm Tịch
 Phương Văn Sơn
 Hoàng Vỹ Văn
</div>

Ảnh hưởng nhạc Trung Quốc phong tới nhạc V-pop Việt Nam
Tại Việt Nam phong trào "Tàu hóa V-pop" rầm rộ từ năm 2013, có thể kể đến những ca sĩ, nhạc sĩ như Phan Mạnh Quỳnh, Mr. Siro, Châu Khải Phong, Lê Bảo Bình, Trịnh Đình Quang, Khang Việt, Hồ Gia Khánh,...
Có thể kể đến những ca khúc nhạc Việt mang âm hưởng nhạc Trung Quốc phong như 'Vầng trăng khóc của Nguyễn Văn Chung, Kiếp đỏ đen và Hãy về đây bên anh của Duy Mạnh, Tình là gì? của Tuấn Hưng, Nếu lúc trước em đừng tới của Quang Vinh, Ngắm hoa lệ rơi, Đơn côi tình tôi của Châu Khải Phong, Tự khúc ngắm hoa của Duy Cường, Anh vui là được  của Kim Ny Ngọc, Giúp anh trả lời những câu hỏi của Vương Anh Tú, Anh chẳng sao mà  của Khang Việt, Sóng gió của K-ICM, Tự tâm và Canh ba của Nguyễn Trần Trung Quân,...

Xem thêm

 Mandopop
 Cantopop
 Nhạc pop tiếng Đài Loan
 Cảng Đài
 C-pop
 Âm nhạc Trung Quốc
 Âm nhạc Hồng Kông
 Âm nhạc Đài Loan

Tham khảo

Phong cách Trung Quốc trong âm nhạc
C-pop
Mandopop
Thể loại nhạc pop
Thể loại nhạc kết hợp
Châu Kiệt Luân


title: Noctua subapicalis

text:
Noctua subapicalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Noctua


title: Matsumoto Kentaro

text:
Kentaro Matsumoto (sinh ngày 14 tháng 3 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Kentaro Matsumoto đã từng chơi cho Fagiano Okayama.

Tham khảo

Sinh năm 1996
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá Fagiano Okayama


title: Fidonia atlanticaria

text:
Fidonia atlanticaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Fidonia


title: Nhà xuất bản Ngoại ngữ

text:
Nhà xuất bản Ngoại ngữ (FLPH) là văn phòng xuất bản tài liệu tiếng nước ngoài trung ương của Bắc Triều Tiên, nó được đặt tại khu Potonggang-guyok của thủ đô Bình Nhưỡng, Bắc Triều Tiên. Nó sử dụng một nhóm nhỏ người nước ngoài để sửa lại bản dịch các văn bản của Triều Tiên để làm cho những văn bản đó phù hợp với việc xuất bản bằng tiếng nước ngoài.

Nhà xuất bản chịu sự kiểm soát của Ban Tuyên truyền và Kích động của Đảng Lao động Triều Tiên, cơ quan này cũng đưa ra các quyết định liên quan đến các nhân viên của mình.

Nhà xuất bản Ngoại ngữ duy trì Naenara và cổng thông tin điện tử về các ấn phẩm của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, và xuất bản các tạp chí định kỳ tại , Triều Tiên hôm nay, Tạp chí Ngoại thương Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, và tờ Thời báo Bình Nhưỡng.

Nhà xuất bản Ngoại ngữ có đội tuyển thể thao giải công chức Paektusan.

Xem thêm

 Nhà xuất bản Ngoại ngữ (Liên Xô) - nhà xuất bản tương tự ở Liên Xô
 Báo chí ngoại ngữ - nhà xuất bản tương tự ở Trung Quốc.
 Nhà xuất bản Tiến bộ - một nhà in Liên Xô để xuất bản sách và tập nhỏ bằng tiếng Anh về nhiều chủ đề.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Các ấn phẩm để tải xuống tại Publications of CHDCND Triều Tiên
 Naenara
 Một năm ở Bình Nhưỡng , Cuốn tự truyện của một nhà phê bình nước ngoài, Andrew Holloway có sẵn trên mạng.
 Nhà xuất bản Ngoại ngữ – tài liệu điện tử do Nhà xuất bản Ngoại ngữ tại Bình Nhưỡng phát hành.
 Korean Publication  – N. Cửa hàng chính thức của Hàn Quốc
 Sách về Bắc Triều Tiên  – Công ty Canada bán sách về Bắc Triều Tiên

Truyền thông nhà nước


title: Giáo dục đạo đức

text:
Giáo dục đạo đức, gọi tắt là Đạo đức, là môn học trong đó xảy ra quá trình người này rao giảng những giá trị đạo đức đến cho người khác, theo Powney và nhóm tác giả. Đó cũng có thể là hoạt động được diễn ra ở bất cứ tổ chức nhân sự nào mà ở đó người ta được hỗ trợ bởi người khác, họ có thể là lớn tuổi hơn, trong một hoàn cảnh được trải nghiệm để làm rõ ràng các nguyên tắc xử thế hay nội quy nhằm đánh giá hiệu quả của những giá trị quan này và kết hợp với hành vi hướng đến niềm hạnh phúc lâu dài của chính bản thân họ và những người khác, và còn để phản chiếu và tiếp nhận những giá trị đạo đức và đối nhân xử thế khác mà họ công nhận là có hiệu quả hơn tới hạnh phúc lâu dài của chính họ và những người khác. Tồn tại một sự khác biệt giữa việc biết chữ và việc có giáo dục.

Xem thêm

 Tâm lý học giáo dục
 Rối loạn cảm xúc và hành vi
 Luân lý học
 Tâm lý học đạo đức
 Triết học chính trị
 Tâm lý học xã hội
 Xã hội hóa (xã hội học)
 Xã hội học
 Giáo dục đặc biệt
 Giá trị quan

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Giáo dục đạo đức là gì?
 Philosophy of Value-Oriente Education - i
 Philosophy of Value-Oriented Education – ii
 Philosophy of value-oriented education– iii

Chương trình giáo dục


title: Aristaria theroalis

text:
Aristaria theroalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Aristaria


title: Bentyra striata

text:
Bentyra striata là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bentyra


title: Semiothisa inordinaria

text:
Semiothisa inordinaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

I


title: Seratrodast

text:
Seratrodast (tên phát triển, AA-2414; được bán trên thị trường với tên Bronica)  là một chất đối vận thụ thể thromboxane A 2 (TXA 2) (thụ thể TP) được sử dụng chủ yếu trong điều trị hen suyễn. Đó là thuốc đối kháng thụ thể TP đầu tiên được phát triển dưới dạng thuốc chống hen và được phê duyệt tiếp thị tại Nhật Bản vào năm 1997. Kể từ năm 2017 seratrodast đã được bán trên thị trường như Bronica ở Nhật Bản và Changnuo, Mai Xu Jia, Quan Kang Nuo ở Trung Quốc.

Không giống như các chất ức chế tổng hợp thromboxane như ozagrel, seratrodast không ảnh hưởng đến sự hình thành huyết khối, thời gian tắc và thời gian chảy máu. Seratrodast không có tác dụng đối với thời gian prothrombin và thời gian thromboplastin một phần được kích hoạt, do đó loại trừ bất kỳ hành động nào đối với dòng thác đông máu.

Sử dụng trong y tế
Seratrodast được sử dụng để điều trị hen suyễn.

Không có nghiên cứu đầy đủ và có kiểm soát về huyết thanh ở phụ nữ mang thai. Thuốc chỉ nên được sử dụng trong thai kỳ nếu những lợi ích tiềm năng biện minh cho nguy cơ đối với thai nhi.  Seratrodast không nên được sử dụng trong thời kỳ cho con bú.

Sự an toàn và hiệu quả của seratrodast chưa được thiết lập ở trẻ em (<18 tuổi).

Chống chỉ định và tương tác
Seratrodast không nên được sử dụng ở những người bị bệnh gan.

Sử dụng với paracetamol hoặc với kháng sinh cephem làm tăng nguy cơ tổn thương gan. Sử dụng với aspirin làm tăng khả dụng sinh học của seratrodast.

Tác dụng phụ
Các phản ứng bất lợi thường thấy nhất (0,1 đến 5%) bao gồm tăng transaminase, buồn nôn, chán ăn, khó chịu ở dạ dày, đau bụng, tiêu chảy, táo bón, khô miệng, rối loạn vị giác, buồn ngủ, nhức đầu, chóng mặt, đánh trống ngực và khó chịu. Ít hơn 0,1% bệnh nhân bị nôn, giảm tiểu cầu, chảy máu cam, chảy máu, mất ngủ, run, tê, đỏ bừng và phù.  Tất cả các phản ứng bất lợi được báo cáo là ở mức độ nhẹ đến trung bình, và được giải quyết khi ngưng thuốc.

Dược lý
Thromboxane A2 (TXA2) được tạo ra trong phổi của những người mắc bệnh hen suyễn, và khi nó truyền tín hiệu qua thụ thể thromboxane, nó gây ra co thắt phế quản, co mạch, tiết chất nhầy và tăng phản ứng đường thở. Seratrodast ức chế hoạt động của thụ thể thromboxane, ngăn chặn tác dụng của TXA 2.

Dược động học
Dược động học của seratrodast đã được nghiên cứu ở Nhật Bản và da trắng, bao gồm cả người Ấn Độ, tình nguyện viên khỏe mạnh. Nồng độ huyết thanh của huyết thanh tăng khi tăng liều. Sự hấp thu của seratrodast tương đối nhanh với nồng độ tối đa trong huyết tương là 4,6.   Mùi / ml thu được trong 3 đến 4 giờ.  Nồng độ huyết thanh trạng thái ổn định của huyết thanh huyết thanh đạt được trong vòng 45 ngày.  Seratrodast được làm sạch từ từ, chủ yếu bằng biến đổi sinh học gan. Thuốc cho thấy sự phân rã biexponential trong hồ sơ huyết tương với thời gian bán hủy trung bình là 22 giờ.   Khoảng 20% liều dùng được thu hồi trong nước tiểu, với 60% thu hồi nước tiểu ở dạng liên hợp

Hóa học

Seratrodast có thể được chuẩn bị trong năm bước bắt đầu từ đơn chất axit pimelic.

Lịch sử
Seratrodast là thuốc đối kháng thụ thể thromboxane đầu tiên tiếp cận thị trường như một phương pháp điều trị hen suyễn; nó đã được phê duyệt tại Nhật Bản vào năm 1997.

Xã hội và văn hoá
Kể từ năm 2017 seratrodast đã được bán trên thị trường như Bronica ở Nhật Bản, Changnuo, Mai Xu Jia, Quan Kang Nuo ở Trung Quốc và như Seretra & Seradair ở Ấn Độ.

Nghiên cứu
Seratrodast được nghiên cứu trong viêm mũi dị ứng lâu năm, viêm phế quản mãn tính và khí phế thũng phổi mãn tính nhưng những nỗ lực đưa thuốc ra thị trường trong những chỉ định đó đã bị bỏ rơi vào khoảng năm 2000.

Tham khảo

Acid carboxylic
Bài viết chứa mã định danh InChI đã thay đổi


title: Amantekha

text:
Amantekha là một vị vua ít được biết đến của Nubia. Ông nhiều khả năng đã cai trị vào thế kỷ thứ 3 TCN. Cho đến nay Amantekha chỉ được biết đến nhờ vào kim tự tháp của ông ở Meroe (Beg. N.4) và là vị vua đầu tiên được chôn cất tại khu nghĩa trang phía Bắc ở Meroe. Ngôi mộ và trang trí bên trong nhà nguyện của nó không còn được lưu giữ nguyên vẹn. Tên của vị vua này còn xuất hiện trên những khối đá đến từ bức tường phía nam của nhà nguyện kim tự tháp. Tên ngai Menibre chỉ được bảo tồn phần nào, vì vậy các cách đọc khác cũng đều có thể xảy ra.

Chú thích

Vua của Kush


title: Đình Tường Phiêu

text:
Đình Tường Phiêu (tên gọi khác là Đình Cả) là một ngôi đình có vị trí nằm ở xã Tích Giang, huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội. Ngôi đình này được Thủ tướng Chính phủ Việt Nam quyết định xếp hạng và công nhận là di tích quốc gia đặc biệt vào năm 2020. Với nhiều giá trị văn hóa, lịch sử và mỹ thuật, đình Tường Phiêu thường được xem là công trình kiến trúc mang tính biểu tượng của xứ Đoài.

Vị trí địa lý
Đình Tường Phiêu có vị trí ở làng Tường Phiêu, xã Tích Giang, huyện Phúc Thọ, cách trung tâm thành phố Hà Nội 40km về phía Tây.

Lịch sử
Đình Tường Phiêu được khởi công xây dựng những năm 1430, và được tu bổ nhiều lần từ thế kỷ 17 đến thế kỷ 20. Hiện nay, đình Tường Phiêu thờ phụng 4 vị Thành hoàng làng là Ba vị đức Thánh Tản Viên và Quán Sơn Thành hoàng.

Đình Tường Phiêu toạ lạc ở vị trí trung tâm của làng. Ngôi đình này trước năm 1945 thuộc thôn Tường Phiêu, huyện Tùng Thiện, tỉnh Sơn Tây. Năm 1947, một số xã của tổng Tường Phiêu cùng với một số làng khác hợp thành xã Tích Giang, huyện Phúc Thọ.

Ngày 18 tháng 2 năm 2019, ngôi đình được tổ chức lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt bởi Thủ tướng Chính phủ Việt Nam.

Kiến trúc
Đình Tường Phiêu là một công trình kiến trúc cổ, có quy mô to lớn, có nhiều mảng phù điêu mang phong cách nghệ thuật thời Hậu Lê (khoảng thế kỉ 1718). Đình xây dựng nhìn về hướng tây nam - hướng được chọn để nhìn ra núi Ba Vì - nơi có đền thờ Thánh Tản Viên. Ngay trước sân đình là đường làng, bên phải là chùa làng Cựu Linh tự, bên trái đường cũng là đường làng và đằng sau là khu dân cư. Đình Tường Phiêu được xây dựng theo hình chữ “nhất”. Ban thờ Thành hoàng được bài trí ở gian giữa, trong phạm vi hai cột cái sau ra tới cột quân hoặc cột hiên.

Đình Tường Phiêu bao gồm các hạng mục: Nghi môn, sân, Đại bái - đồng thời cũng là Hậu cung. Nghi môn là một hạng mục công trình đã được tu sửa, gồm 2 trụ biểu, đế hình dáng thắt cổ bồng, thân trụ soi gờ kẻ chỉ và đắp nổi câu đối chữ Hán. Đỉnh trụ đắp tứ phượng chầu, bốn góc là bốn đầu rồng, đôi chụm vào nhau hướng lên cao. Nghệ thuật trang trí kiến trúc của ngôi đình được sử dụng nhiều thủ pháp như chạm nổi, chạm kênh. Họa tiết trang trí chủ yếu là long, ly, quy, phượng, đều liên quan tới biểu trưng của "điềm lành, thiên hạ thái bình".

Ngoài ra, đình Tường Phiêu là một nơi bảo tồn và lưu trữ một khối lượng hiện vật lâu đời như ngai thờ, bài vị, bát bửu, sắc phong…, có thể coi là báu vật hiếm có trong các di tích. Đáng chú ý là cửa võng gỗ thời Lê trung hưng thế kỷ 17 tại trước cửa gác lửng thờ Thành hoàng làng.

Giá trị kiến trúc nghệ thuật của ngôi đình được xem là tập trung chủ yếu vào toà Đại bái. Đại bái là một ngôi nhà ngang gồm 5 gian 2 dĩ. Nhìn tổng quan, Đại bái có chiều dài 20m, chiều dọc 13m. Trên bờ nóc đắp nổi lưỡng long chầu nguyệt. Đầu bờ nóc đắp nổi hai con kìm, bờ giải có từng cặp sấu, nghê đối xứng nhau. ở vị trí này có những con sấu được tạo thành bởi chất liệu sành nung mang rõ nét dấu ấn kiến trúc nghệ thuật thời Hậu Lê. Điều  khác biệt của ngôi đình này với các ngôi đình trong vùng còn thể hiện ở bờ nóc. Người xưa cho rằng bờ nóc của ngôi đình này như một con rồng lớn đang bay lên trời. Vì vậy, các nghệ nhân dân gian đã đắp cả đầu và đuôi rồng ở hai đầu bờ nóc. Đây là một hiện tượng kiến trúc đặc sắc mà về sau những công trình kiến trúc thời Nguyễn không còn giữ được.

Lễ hội
Lễ hội Đình Tường Phiêu 1 năm có 4 lần kỳ lễ, riêng lễ hội Rằm tháng Giêng (tức ngày sinh của Tản Viên Sơn Thánh) là lễ hội lớn nhất trong năm kéo dài 3 ngày 14, 15, 16 tháng 1 âm lịch. Trong lễ hội đình Tường Phiêu ngày nay, nghi lễ rước Thánh, trong đó có "rước ban đêm" là phần thiêng liêng và rất đặc sắc ở đây. Các lễ tiết khác ở đình là ngày 14 tháng 5 âm lịch (lễ thánh tạ thế), ngày 15 tháng 8 âm lịch (lễ nhân ngày thánh được phong chức) và ngày 15 tháng Chạp (lễ tế tạ).

Đánh giá
Các nhà nghiên cứu văn hóa cho rằng “Kiến trúc đình Tường Phiêu là một sáng tạo với nhiều đặc trưng nghệ thuật độc đáo, không gặp ở các ngôi đình khác”. Ngôi đình cũng được xem là có giá trị nghệ thuật cao cùng kiến trúc độc đáo. Toàn bộ truyền thuyết về tam vị đức thánh Tản, các di vật trong đình là những tư liệu trong lĩnh vực nghiên cứu lịch sử, tìm hiểu về phong tục tập quán của vùng đất cổ xứ Đoài. Lễ hội đình Tường Phiêu là một trong số những lễ hội tiêu biểu của xứ Đoài, nơi lưu giữ nét văn hóa với nhiều nghi thức truyền thống lâu đời của cư dân nông nghiệp lúa nước.

Tham khảo

Tường Phiêu
Phúc Thọ


title: Oxicesta chameenices

text:
Oxicesta chameenices là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Oxicesta


title: Glyphodes canthusalis

text:
Glyphodes canthusalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Glyphodes


title: Stegastes punctatus

text:
Stegastes punctatus, thường được gọi là cá thia mõm cùn, là một loài cá biển thuộc chi Stegastes trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1825.

Phân bố và môi trường sống
S. punctatus được phân bố rộng rãi ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, từ Biển Đỏ và vùng duyên hải Đông Phi, băng qua Sri Lanka và Ấn Độ đến tận quần đảo Line và quần đảo Society; phía bắc giới hạn đến quần đảo Ryukyu và quần đảo Ogasawara; phía nam đến New Caledonia, Tonga và trên khắp Micronesia. S. punctatus thường sống xung quanh các rạn san hô chết hoặc những bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng 1 – 5 m.

Mô tả
S. punctatus trưởng thành dài khoảng 12 cm. S. punctatus trưởng thành có màu nâu xám, gần như đen. Vảy lớn có viền đen, mỗi vảy có điểm một chấm màu xanh lam. Trán dốc. Hai bên đầu lốm đốm những chấm màu xanh lam. Mõm và môi đều có màu xám. Ngoại trừ vây ngực có màu vàng, các vây còn lại đều màu sẫm như thân.

Số ngạnh ở vây lưng: 13; Số vây tia mềm ở vây lưng: 14 - 16; Số ngạnh ở vây hậu môn: 2; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 12 - 14.

Thức ăn của S. punctatus là rong tảo bám trên các nhánh san hô chết. S. punctatus sinh sản theo cặp, trứng được bảo vệ bởi cá đực. S. punctatus có tính lãnh thổ cao, thường tấn công những loài cá xâm phạm lãnh địa của chúng, kể cả những người thợ lặn, nhất là trong thời gian sinh sản.

Chú thích

Stegastes
Động vật được mô tả năm 1825


title: Hoa hậu Quốc tế 1972

text:
Hoa hậu Quốc tế 1972 là cuộc thi Hoa hậu Quốc tế lần thứ 12, được tổ chức vào ngày 6 tháng 10 năm 1972 tại Nippon Budokan, thủ đô Tokyo của Nhật Bản. 47 thí sinh tham gia cuộc thi năm nay. Trong đêm chung kết, Hoa hậu Quốc tế 1971, Jane Cheryl Hansen đến từ New Zealand đã trao vương miện cho người kế nhiệm, cô Linda Hooks đến từ Anh Quốc. Đây là lần thứ hai Anh Quốc đăng quang cuộc thi.

Thứ hạng

Kết quả

Các giải thưởng phụ

Các thí sinh
Cuộc thi có 47 đại diện:

  - Adriana Graciela Martin
  - Christine Nola Clark
  - Brigitt Matzak Von Goricke
  - Caroline A Devienne
  - Leticia Brunn Aguilera
  - Jane Vieira Macambira
  - Linda Hooks
  - Bonny Brady
  - Pamela Virginia Santibáñez Berg
  - Lamia El Kouri Chaia
  - Isabel Amador Zamora
  - Gitte Mogensen
  - Lucia del Carmen Fernández Avellaneda
  - Tarja Annikki Leskinen
  - Suzanne Angly
  - Brigitte Burfino
  - Neti Fasouli
  - Edna Maria Quintanilla
  - Allison John
  - Monica Strotmann
  - Kolbrun Sveinsdóttir
  - Indira Muthanna
  - Katherine Talbot
  - Rita Pistolozzi

  - Yuko Tamehisa
  - Suh Ae-ja
  - Lydia Thilgen
  - Francesca Lee Mei Fung
  - Dolores Abdilla
  - Margarita Julia Martinez
  - Janice Dawn Walker
  - Connie Anne Ballantyne Sequeira
  - Vigdis Thire
  - Yolanda "Yogi" Adriatico Dominguez
  - Gilda Isabel Abreu
  - Miriam López
  - May Tan
  - Gloria Puyol Toledo
  - Damayanthi Gunewardena
  - Eva Andersson
  - Anneliese Weber
  - Moea Arapari
  - Sarinya Thattavorn
  - Hulya Ercan
  - Christina Moller
  - Lindsay Bloom
  - Marilyn Plessman Martínez

Chú ý

Trở lại
Lần cuối tham gia vào năm 1969:
Lần cuối tham gia vào năm 1970:

Bỏ cuộc

'''

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Miss International official website

Hoa hậu Quốc tế


title: Chim nước

text:
Thuật ngữ chim nước hoặc chim thủy sinh (không nên nhầm lẫn với chim lội) được dùng để chỉ những con chim sống trên bề mặt hoặc xung quanh nước. Một số định nghĩa áp dụng thuật ngữ này đặc biệt đối với các loài chim sống trong môi trường nước ngọt, mặc dù các định nghĩa khác không phân biệt với các loài chim sống trong môi trường biển. Ngoài ra, một số loài chim nước sống trên cạn hoặc dưới nước nhiều hơn những loài khác, và sự thích nghi của chúng sẽ thay đổi tùy thuộc vào môi trường của chúng. Những thích nghi này bao gồm chân có màng, mỏ và chân thích nghi với thức ăn trong nước và khả năng lặn từ bề mặt hoặc từ không khí để bắt con mồi trong nước.

Thuật ngữ chim thủy sinh đôi khi cũng được sử dụng trong bối cảnh này. Một thuật ngữ liên quan có ý nghĩa hẹp hơn là chim nước. Một số chú chim mồi, chẳng hạn như ó cá và đại bàng biển, mất con mồi từ nước nhưng không được coi là loài chim nước. Thuật ngữ chim nước cũng được sử dụng trong bối cảnh bảo tồn để chỉ bất kỳ loài chim nào sinh sống hoặc phụ thuộc vào các vùng nước hoặc vùng đất ngập nước. Ví dụ về việc sử dụng này bao gồm Thỏa thuận về Bảo tồn Chim nước di cư Á-Âu (AEWA) và Khu bảo tồn Chim nước Wallnau.

Một số ví dụ về chim nước là:

 Chim biển (chim biển, như chim cánh cụt và mòng biển)
 Shorebirds (lội, họ Charadriiformes)
 Anseriformes, còn được gọi là chim nước (vịt, ngỗng, thiên nga, ngỗng magpie, chim én)
 Grebes (họ PodIDIAediformes)
 Loons (họ Gaviiformes)
 Ciconiiformes (cò, diệc, diệc bạch, cò quăm, muỗng và những loài khác)
 Pelecaniformes (bồ nông và những loài khác)
 Chim hồng hạc (họ Phoenbestiformes)
 Một số thành viên của trật tự bộ sếu (bao gồm cả sếu và họ gà nước, crakes, coots và moorhens)
 Chim bói cá (chủ yếu là bói cá nước, đôi khi là bói cá sông và hiếm khi là sả)
 Một chi của chim sẻ, lội suối

Xem thêm

 Thủy cầm

Tham khảo

Lớp Chim
Chim theo tên phổ biến


title: Talara suffusa

text:
Talara suffusa là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Talara


title: Thịt khỉ

text:
Thịt khỉ là phần thịt và các bộ phận ăn được khác có nguồn gốc từ các loài khỉ. Việc con người ăn thịt các loài khỉ đã được ghi nhận trong lịch sử ở nhiều nơi trên thế giới, bao gồm nhiều quốc gia châu Á và châu Phi, ở Trung Quốc có món ăn đặc sản là hầu não tức là óc khỉ. Viêc ăn thịt khỉ đã được báo cáo ở một số vùng của Châu Âu và Châu Mỹ. Việc ăn thịt khỉ có thể gây bất lợi cho sức khỏe của một số người. Một nghiên cứu tháng 8 năm 1992 được công bố trên Tạp chí Vệ sinh Y học Nhiệt đới đã báo cáo 9 trường hợp nhiễm khuẩn salmonella do việc ăn thịt khỉ cùng các bệnh truyền nhiễm khác.

Trên thế giới

Châu Phi
Tại miền trung Tanzania, có bộ tộc Hadza chuyên săn bắn, thức ăn của bộ tộc này gồm quả từ cây bao báp, các loại rau củ từ tự nhiên, giống như củ cải hay cần tây, thịt động vật như khỉ đầu chó, nhím. Một số thợ săn thuộc bộ tộc Hadza đang chia thịt từ con khỉ đầu chó vừa săn được. Những người thợ săn của bộ tộc Hadza trở về với chiến lợi phẩm là một con khỉ đầu chó. Ngoài săn bắt khỉ đầu chó, tộc người này còn sử dụng thịt nhím, người ta nói rằng nó có vị không kém gì thịt nướng. Họ còn ăn các loại củ tự nhiên vị giống với củ cải hay cần tây.

Ở châu Phi còn có trường hợp từ thịt khỉ làm lây truyền virus Marburg ở Congo. Đã có chín trường hợp tử vong do nhiễm phải virus Marburg giống virus Ebola ở miền tây bắc Cộng hòa Congo. Các ca nhiễm đầu tiên xuất hiện ở những người dân làng thuộc huyện Itoumibi trong lúc họ đi săn voi đã có tiếp xúc và ăn thịt khỉ chết mà họ tìm thấy ở trong rừng và ít nhất có 11 người đã nhiễm bệnh kể từ ngày 4-5. Dịch bệnh xảy ra tại huyện Itoumbi và Mbomo, cách thủ đô Brazzaville, Congo 700-900km về phía tây bắc. Cả virus Ebola và Marburg giống Ebola đều lây truyền qua tiếp xúc và dịch cơ thể, triệu chứng khi bị nhiễm bệnh giống như bị đau đầu, sốt, sau đó virus có thể gây tắc mạch máu dẫn đến xuất huyết trong.

Các nhà khoa học ở Cameroon đã cảnh báo ăn thịt khỉ và đười ươi có thể nhiễm vi-rút HIV vì một số khỉ và đười ươi mang theo vi-rút HIV ở tuyến nước bọt có thể lây lan và dẫn đến một cuộc khủng hoảng sức khỏe cho con người trên toàn cầu. Nhất là ở Camerroon hiện nay có 80% số lượng thịt được con người sử dụng có xuất xứ từ trong tự nhiên, còn được gọi là “thịt thú rừng”, với các món ưa thích được chế biến từ khỉ đột, tinh tinh và khỉ, có bằng chứng của các loại vi-rút, bao gồm cả vi-rút HIV tại tuyến nước bọt khỉ có trong các sản phẩm động vật hoang dã nhập khẩu bất hợp pháp bị tịch thu tại một số sân bay quốc tế Hoa Kỳ.

Châu Á

Ở vung phương Đông của châu Á, thịt khỉ được xem là bổ dưỡng và chữa bệnh được ghi nhận trong y học cổ truyền nhưng ngày nay nhiều ý kiến bác bỏ. Khỉ được con người khai thác triệt để, thậm chí không để chừa một cọng lông. Từ thịt khỉ, tiết khỉ, mỡ khỉ, óc khỉ, mật khỉ... đến lông khỉ đều trở thành "thần dược" với con người. Một số người tự cho mình là sành điệu khi dùng những “thần dược” từ loài khỉ mà không biết được tác hại khôn lường của nó và đã có hậu quả khi lạm dụng chữa bệnh từ khỉ. Những bài thuốc như thế này được con người truyền tai nhau từ thời xa xưa. Cho đến nay đã hàng nghìn năm chưa có khoa học nào chứng minh công dụng của nó..

Những cảnh mua bán thịt khỉ tại Indonesia diễn ra thường nhật, và nhiều loại động vật có quý hiếm như khỉ, trăn và dơi hàng ngày vẫn được bày bán công khai bất hợp pháp tại các khu chợ ở Indonesia. Tại ngôi chợ ở thành phố Tomohon, đảo Sulawesi, Indonesia, những con khỉ Macaca bị thui cháy đen được bày bán nguyên con hoặc chặt theo yêu cầu của khách hàng. Sulawesi là một trong những đảo núi lửa hẻo lánh nhất của Indonesia và là nơi sinh sống của loài khỉ Macaca. Người Minahasan sinh sống trên đảo Sulawesi sùng bái đạo Thiên chúa giáo và coi thịt khỉ Macaca như một đặc sản địa phương vì hương vị cay nồng của thịt khỉ, giống như đang được ăn thịt lợn rừng hoặc thịt chó.

Dù chính phủ Indonesia đã ban hành luật và thực thi nhiều biện pháp cứng rắn để bảo vệ (mức án 5 năm tù giam dành cho các thợ săn khỉ Macaca)  nhưng việc săn bắt và buôn bán khỉ Macaca vẫn diễn ra do ngày càng có nhiều công ty mở tour du lịch khám phá dành cho du khách quốc tế đến Sulawesi, nhu cầu tăng cao thúc đẩy thợ săn địa phương đổ xô lùng sục số lượng khỉ Macaca còn lại trên đảo. Theo nhiều nhà nghiên cứu, mật độ của loài linh trưởng này đã giảm 80% trong vòng 40 năm qua, từ 300 con/km2 năm 1980 xuống còn 45 con/km2 năm 2011. IUCN đánh giá khỉ Macaca là một trong những loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng ở mức Nguy cấp, sự sinh tồn của loài khỉ Macaca đang bị đe doạ do môi trường sống ngày càng bị thu hẹp trong khi người dân thì cứ tiếp tục ăn thịt chúng.

Ở Việt Nam, việc ăn thịt khỉ phổ biến ở Hà Tĩnh và được bán công khai ở Hà Tĩnh, thịt khỉ đã trở thành món đặc sản quanh năm suốt tháng của nhiều người ở thị trấn miền rừng Hương Khê. Làm thịt khỉ không có gì khác so với làm thịt chó, ngoại trừ công đoạn đầu tiên là chặt óc khỉ. Khi khách đang dùng óc thì chủ quán cạo lông, bật đèn khò (đèn khò vàng) hoặc thui khỉ bằng cồn để thịt vàng, sực mùi thơm và căng lên. Thịt được róc ra khỏi xương cho vào tủ lạnh chờ khách nhậu gọi món. Da cho vào cối xay nhỏ. Xương khỉ bỏ vào nồi hầm lẫn với xương bò, lợn thành thứ nước dùng nấu cháo (thường xương khỉ chỉ được chủ quán ninh qua loa, sau đó vớt ra phơi khô đem cất để nấu cao khỉ). Các món nhậu từ thịt khỉ gồm luộc, rán, quay, nướng (hoặc băm nhỏ rồi tao hành mỡ cho vào món cháo).

Cac nguồn hàng thịt khỉ ở Từ Lâm-Liên (xã vùng rừng Hương Lâm, Hương Liên), Chúc A (Lâm trường Chúc A) cho đến tận Cha Lo (Quảng Bình), nguồn này tuy xa nhưng mỗi tháng cung cấp về đây bốn đợt hàng khỉ bằng tuyến tàu hỏa Đồng Hới-Vinh. Nguồn lớn nhất là ở Hòa Hải thuộc vùng đệm vườn bảo tồn thiên nhiên Vũ Quang Vùng lõi của Phong Nha-Kẻ Bàng cũng đang bị xâm hại nghiêm trọng bởi tình trạng săn bắt thú rừng cung cấp cho các nhà hàng đặc sản, đặc sản rừng ở đây nổi tiếng ra tận ngoài Bắc, và nhan nhản quán thịt khỉ, thịt khỉ rẻ hơn những thứ khác là vì họ bắt được quá nhiều. Những loại động vật khác thi thoảng mới có một con nên đắt hơn. Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng chối rằng không có chuyện săn bắt hay buôn bán khỉ, mà thi thoảng người dân ở đây mua khỉ từ huyện Minh Hóa về ăn trong gia đình.

Tại Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, thịt khỉ xuất hiện giữa lòng thành phố, muốn mua thịt khỉ phải đến chợ vào buổi sáng vì người bán mặt hàng độc này từ trước đến nay chưa bao giờ có tiền lệ bán vào buổi chiều. Muốn mua thịt động vật hoang dã, thú rừng quý hiếm thì phải đến vào sáng sớm, muốn mua thịt khỉ cần thường xuyên đảo qua chợ. Vì mặt hàng thịt khỉ bán chạy lắm, chỉ trong vòng 2-3 tiếng đồng hồ, cả con khỉ tầm 5-6kg được chủ hàng bán hết. Không phải ngày nào cũng có thịt khỉ bày bán ở chợ. Nó phụ thuộc vào mối hàng, nếu thợ săn săn được thú, bán cho thợ thịt thì chợ mới có hàng. Những người bán thịt khỉ sẽ làm thịt khỉ thường vào thời điểm rạng sáng, con khỉ cũng được bịt mắt, trói hoặc là bị đánh bất ngờ từ đằng sau để tránh cái nhìn ai oán.

Ở Hạ Long từ có việc cơ quan bắt quả tang đối tượng bày bán 3,5 kg sản phẩm thịt khỉ mặt đỏ có tên khoa học Macaca arctoides tại khu 2A, phường Cẩm Trung, Cẩm Phả, cá thể khỉ đã chết có trọng lượng khoảng 9kg, bị lấy hết óc của một người không rõ danh tính ở phường Quang Hanh - TP Cẩm Phả với giá 2,5 triệu đồng, sau đó đối tượng này mang về nhà làm sạch lông, nội tạng rồi đem lên Hạ Long bán, đối tượng này thừa nhận thừa nhận đã nhiều lần bày bán thịt khỉ tại các chợ Hà Lầm, Sa Tô, Núi Sẻ, Hạ Long 2, chợ cột 5 (Hạ Long). Phòng CSĐT tội phạm về Môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lập hồ sơ, bàn giao đối tượng, tang vật vi phạm cho Đội kiểm lâm cơ động và phòng cháy chữa cháy rừng số 1 Chi cục Kiểm lâm tỉnh để xử lý.

Tham khảo

Thịt


title: Synegia ichinosawana

text:
Synegia ichinosawana là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Synegia


title: Kitamura Kazuki

text:
là một nam diễn viên truyền hình và điện ảnh của Nhật Bản. Là nam diễn viên đã thắng hạng mục Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Yokohama lần thứ 21 với tác phẩm Minazuki, Kyohansha và Kanzen-naru shiiku cũng như là giải CUT ABOVE Awards cho bộ phim xuất sắc tại JAPAN CUTS: Liên hoan phim phim Nhật Bản tại New York năm 2014.

Danh sách những phim đã tham gia

Điện ảnh

Yuki no Concerto (1991)
 (1996) vai Kubo
Tenzen Shoujo Man (天然少女　萬) (1996)
 (1997) vai Sada
 (1997) vai Hideyuki Sakata
Mukokuseki no otoko: Chi no shûkaku (1997)
Romantikku mania (1997) vai Ujiie
 (1997)
Joker (1998) vai Hisao
 (1998) vai Sada
 (1999) vai Tsuda
 (1999) vai Yasuharu Nishikawa
 (1999) vai Yoji
 (1999) vai Ryuichi
 (1999) vai Akira
 (1999)
 (2000) vai Noboru Hirokawa
Himawari (2000) vai Shinji Sasahara
Swing Man (2000) vai Kazuki Kitaoka
Kishiwada shônen gurentai: Yakyudan (2000)
Rendan (2001) vai Ohsawa
Man-hole (2001) as Shin'ichi Yoshioka
Turn (2001) vai Kakizaki Kiyotaka
Chinpira (2001)
Bastoni: The Stick Handlers (2002)
Onna kunishuu ikki (2002)
Jam Films (2002) (segment "The Messenger - Requiem for the Dead")
Yurusarezaru mono (2003)
 (2003) vai Kanbê Inoue
 (2003) vai Tamori
Kanzen-naru shiiku: Onna rihatsushi no koi (2003) vai Kenji
Kill Bill: Volume 1 (2003) vai Boss Koji / Crazy 88
 (2003)
 (2003)
Kyô no dekigoto (2003) vai Surfer
Kill Bill: Volume 2 (2004) vai Boss Koji / Crazy 88
Kaidan Shin Mimibukuro: Gekijô-ban (2004) (segment "Omoi!")
 (2004) vai Yoshio Motoyama
 (2004) vai The Controller of Planet X
Atarashii kaze - Wakaki hi no Yoda Benzo (2004) vai Benzo Yoda
 (2005) vai Kanbê Inoue
 (2005) vai Shichibe Iinuma
Nureta akai ito (2005) vai Shigeru
Maze (2006)
So-Run Movie (2006)
 (2006)
 (2006) vai Masahiko Sawai
 (2006) vai Chojuro Kaneko
 (2007) vai Kazuma Kiryu
 (2007) vai Doctor
Kaze no sotogawa (2007)
Dôsôkai (2008)
Jirochô sangokushi (2008)
 (2008) vai Shumpei Kusanagi
 (2009) vai Chi Edajima
Eo-ddeon bang-moon (2009)
Kirâ vâjin rôdo (2009) vai Michio Keizan
Acacia (2009)
 (2010)
 (2011) as SunilSpeed Angels (極速天使) (2011) vai Asano / Onidaka
 (2012) vai CeioniusBakugyaku famîria (2012) vai Yuji natsumeNihon no higeki (2012)
 (2012) vai Akinori Natsume
 (2013) vai ShinjiJongeun Chingoodeul (2013) vai Tatsuya
 (2013) vai Shunpei Kusanagi
 (2013) vai Shunichi Sawa
 (2013, part 1, 2)The Trick Movie: The Last Stage (2014)Killers (2014) vai NomuraThe Raid 2 (2014) vai Ryuichi
 (2014) vai Madarame Kyutaro
 (2014) vai CeioniusMan From Reno (2014) vai AkiraParasyte: Part 1 (2014) vai Takeshi HirokawaParasyte: Part 2 (2015) vai Takeshi HirokawaNeko zamurai: Minami no shima e iku (2015) vai Kyutaro MadarameAibô: Gekijô-ban IV (2017)Blade of the Immortal (2017) vai Sabato KuroiThe Scythian Lamb (2017) vai Katsushi sugiyamaThe 8-Year Engagement (2017) vai ShibataColor Me True (2018) vai Ryunosuke ShundoLast Winter, We Parted (2018) vai Yoshiki Kobayashi
 (2018)Million Dollar Man (2018) vai MomoseThe Battle: Roar to Victory (2019) vai Yasukawa JiroRurouni Kenshin: The Final (2021) vai TatsumiRurouni Kenshin: The Beginning (2021) vai Tatsumi

 Phim truyền hình (TV Series)

 (NTV, 1998, Main Cast)
 (NTV, 1999, Supporting Role)
 (NTV, 2000, Supporting Role)
 (NTV, 2000) vai Grey Won
 (Fuji TV, 2000) vai Shōta Honma
 (NHK, 2001, Taira no Yoritsuna)
 (Fuji TV, 2001, TV Movie) vai Shōgo Okino
 Episode 11 (Fuji TV, 2002) vai Shinzaburō
 (Fuji TV, 2003) vai Joji Manabe
 (NTV, 2003) vai Kōsuke Kanda
 (Fuji TV, 2003) vai Iesada Tokugawa
 (Fuji TV, 2006) vai Gunji Kirishima
 (TBS, 2006) vai Seiya
 (Fuji TV, 2006) vai Maesono
 (TBS, 2006) vai Takeshi Nakagomi
 (NTV, 2006) vai Hatano
 (NTV, 2007) vai Reiji Yona
 (Fuji TV, 2007) vai Shunpei Kusanagi
 (Fuji TV, 2007) vai Gunji Kirishima
 (NHK, 2009) vai Kagekatsu Uesugi
 (NTV, 2011), Akinori Natsume
 (Fuji TV, 2013) vai Shunpei Kusanagi
 (Fuji TV, 2014) as Osamu KatōKindaichi Case Files SP 2 - Gate of Jail Private School Murder Case (NTV, 2014) as Takayuki Ujie
 (BS, 2015) vai Yasuhiko Kuwahara
 (TBS, 2015) as Kakeru Mikajima
 (Wowow, 2017)Signal (Fuji TV, 2018)Ōoku the Final (Fuji TV, 2019) vai Tokugawa MuneharuScarlet (NHK, 2019–20)The Return (Jidaigeki Senmon Channel, 2020)Okehazama'' (Fuji TV, 2020), Oda Nobuhide

Giải thưởng/Thành tựu nổi bật

 2007 53rd Television Drama Academy Awards: Diễn viên phụ xuất sắc nhất với Bambino!
 2003 39th Television Drama Academy Awards: Diễn viên phụ xuất sắc nhất với Anata no Tonari ni Dareka Iru
 21st Yokohama Film Festival: Diễn viên phụ xuất sắc nhất với Minazuki, Kyohansha và Kanzen-naru shiiku

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của Kitamura Kazuki

Sinh năm 1969
Nhân vật còn sống
Người Osaka
Nam diễn viên Nhật Bản