title: The Sarah Silverman Program

text:
The Sarah Silverman Program là một bộ phim truyền hình hài kịch của Hoa Kỳ phát sóng từ ngày 1 tháng 2 năm 2007 đến ngày 15 tháng 4 năm 2010 trên kênh Comedy Central. Tác phẩm có sự góp mặt của nữ diễn viên từng hai lần đoạt giải Emmy Sarah Silverman, cô cùng với Dan Harmon và Rob Schrab là ba nhân vật đã sáng tạo nên loạt phim này. The Sarah Silverman Program phải đối mặt với nguy cơ bị hủy bỏ vào năm 2009 khi Comedy Central và các nhà sản xuất không thể đạt được thỏa thuận về kinh phí cho mỗi tập của chương trình. Cuối cùng kênh truyền hình cáp Logo TV dành cho cộng đồng LGBT đứng ra hỗ trợ đồng sản xuất mùa ba và đây cũng chính là chương cuối khép lại dự án trong suốt ba năm công chiếu.

Giới chuyên môn đánh giá tích cực về cách tiếp cận không dè dặt của nhân vật chính đối với những vấn đề nhạy cảm tại thời điểm đó như chủ nghĩa nữ quyền, AIDS, đồng tính luyến ái và phân biệt chủng tộc. Bản thân Silverman được Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Truyền hình xướng tên đề cử trong hạng mục Giải Emmy Giờ Vàng Cho Nữ Diễn Viên Chính Phim Hài Xuất Sắc Nhất vào ngày 16 tháng 7 năm 2009.

Tiền đề
Tác phẩm xoay quanh cuộc phiêu lưu của Sarah cùng những người bạn tại Valley Village, California, một khu ở thung lũng San Fernando thuộc lưu vực Los Angeles được miêu tả là thành phố tự trị trong chương trình. Silverman vào vai phiên bản hư cấu của chính mình, một phụ nữ độc thân, thất nghiệp, sống cuộc đời vô trách nhiệm trong khi bản thân lúc nào cũng nghĩ mình khá ổn, không quá béo, không quá cô đơn hay lười biếng. Chính những người xung quanh cô mới là những kẻ đáng thương. Đặc điểm nổi bật nhất của Sarah nằm ở cách hành xử như trẻ con, bản tính này thường là nguyên nhân dẫn đến hàng loạt tình huống hài hước khó xử, trong đó cô xúc phạm bạn bè, gia đình và những kẻ hoàn toàn xa lạ. Loạt phim giải quyết những vấn nạn nhức nhối trong xã hội như phá thai, phân biệt chủng tộc và hôn nhân đồng giới, nó đã bị hủy bỏ sau ba mùa phát sóng. Series được ghi hình tại Hollywood Center Studios, Hollywood, California.

Diễn viên

Vai chính
 Sarah Jane Anastasia Silverman, còn được gọi là Sarah St. Clair (Sarah Silverman) – Nhân vật chính cực kỳ trẻ con, non nớt, kém giao tiếp lẫn khả năng đồng cảm với mọi người. Cô thường hành động bốc đồng và không hề quan tâm đến thứ gì khác ngoại trừ bản thân mình. Sarah thất nghiệp và sẵn sàng đả kích bất cứ kẻ nào dám bảo cô đi kiếm việc làm, suốt ngày chỉ biết ăn bám và nhờ em gái Laura trả tiền thuê nhà. Tuy nhiên cô vẫn có điểm tốt khi nhận nuôi một chú chó (Doug) được tìm thấy trong thùng rác. Chương trình truyền hình yêu thích của cô là Cookie Party! (nhại lại game show Iron Chef của Nhật Bản), trong đó các thí sinh thi nướng bánh quy, người xem sẽ bình chọn và được dẫn chương trình bởi drag-queen "Mini Coffee" cùng người bạn rối Ookie của anh. Sarah rất thân với Laura, cô thích xem truyền hình cùng em như một nghi lễ hàng tuần và thậm chí còn tham gia chương trình với tư cách thí sinh. Cái gai trong mắt Silverman chính là bạn trai (Jay - một cảnh sát, sau này là chồng) của em gái. Cô thường thể hiện thái độ coi thường anh, thích trả đũa bằng cách phá hoại mối quan hệ của họ đôi khi theo cách ghen tuông vớ vẩn. Sarah theo học trường trung học Valley Village cùng với Brian, Steve và Laura. Cha mẹ hai chị em (Max / Rose Silverman) qua đời khi họ còn nhỏ (bia mộ của Rose ghi rằng bà mất năm 1986 khi Sarah 10 tuổi, Max sau đó vẫn còn sống trong buổi ký tặng sáng của Larry Bird). Lối sống bất cẩn nhưng vẫn thoải mái của Sarah thường là điểm chính trong cốt truyện bộ phim. Phiên bản trẻ trong ký ức của cô do Laura Marano thủ vai.
 Laura Jane Silverman III (Laura Silverman) – Em gái của Sarah (ngoài đời là chị ruột), là một y tá được đào tạo chính quy. Cha mẹ qua đời lúc họ còn nhỏ và gia đình duy nhất còn sót lại của Laura chính là người chị. Dù hay bị Sarah thao túng dễ dàng vì cảm giác tội lỗi thường trực trong lòng, cô vẫn sống có trách nhiệm và dành phần lớn thời gian của mình để chăm sóc bà chị thiếu ý thức. Trong tập đầu tiên, cô khoe với Jay biệt tài có thể ăn 30 quả trứng luộc trong một lần rồi sau đó phải lòng anh. Ngoài ra ở tập phim "Patriot Tact",  Laura cũng từng có rất nhiều lông mu và quyết định cạo sạch hết sau khi được mẹ cho phép trong giấc mộng. Cô theo học trường trung học Valley Village cùng với Brian, Steve và Sarah.
 Brian Damien Spukowski (Brian Posehn) – Người hàng xóm đồng tính và bạn cùng trường trung học Valley Village với Sarah, Steve và Laura, trong đó anh đang hẹn hò với Steve. Là một người đam mê âm nhạc nhưng bài hát duy nhất trên chiếc iPod năm tuổi của Brian là "Two Princes". Anh tuyên bố đó là chất tẩy rửa vòm miệng để ngăn mình phát điên khi chỉ nghe nhạc metal. Trong tập đầu tiên, Brian tuyên bố là người song tính, chính điều này gây ra một số căng thẳng với bạn trai. Trải nghiệm cận kề cái chết khi Sarah đâm xe vào cặp đôi đã mang lại cho Brian sự tỉnh ngộ, sau đó anh tâm sự với Steve mình vẫn là người đồng tính. Dù tham gia các bài học karate nhưng anh chỉ sử dụng các kỹ năng này trong trường hợp cần thiết. Brian và Steve thỉnh thoảng hẹn hò cặp đôi với Laura và Jay, điều khiến họ thầm kinh hãi. Cặp đôi cuối cùng kết hôn trong tập phim "Nightmayor".
 Steven Ned Myron III (Steve Agee) – Người bạn đồng tính và hàng xóm của Sarah đang hẹn hò với Brian. Anh thường đưa ra bình luận hài hước về những trò hề của bạn trai và nhắc nhở họ nên uống nước ngọt Tab dành cho người ăn kiêng. Trong tập đầu tiên, hình ảnh phụ nữ mặc nội y khiến anh phát ốm sau khi thấy Brian dán mắt vào tấm danh mục. Steve thích chơi trò Halo 2 trực tuyến và thường bị tấn công vô cớ bởi những kẻ lạ mặt, họ bảo rằng chỉ muốn đấm cho vài phát mỗi lần nhìn thấy khuôn mặt anh. Steve cũng được biết đến là người có chứng huênh hoang độc hại không ai chịu nổi, chi tiết này được ghi nhận trong một số tập phim chẳng hạn như "Not Without My Daughter", trong đó anh khiến cả đội SWAT phải sơ tán khẩn cấp và bị NSA thẩm vấn sau khi nói với Brian qua điện thoại rằng anh "để lại một quả bom" trong xe cảnh sát của Jay. Mặc dù biết karate, Brian thường thiếu ý chí ngăn cản mọi người đấm bạn trai mình. Sarah và Laura có hai người bạn cùng tên là Steve, họ đặt biệt danh cho anh là "Steve thẳng" để mỉa mai về vấn đề giới tính. Ngoài ra anh còn bị gia đình xa lánh vì công khai chuyện mình đồng tính và có mối quan hệ với Brian. Steven theo học trường Valley Village cùng với Sarah, Brian và Laura. Trong tập phim "Nightmayor", anh và Brian kết hôn.
 Officer Jay McPherson (Jay Johnston) – Một sĩ quan cảnh sát đang hẹn hò với Laura (em gái của Sarah). Cặp đôi gặp nhau khi anh bắt Sarah vì tội lái xe vào hộp cát ở sân chơi sau khi uống quá nhiều xi-rô ho và bất tỉnh. Jay cũng là nghệ sĩ biểu diễn bí mật thuộc thể loại khắc họa nhân vật tình cảm "hài nhẹ nhàng". Anh không thích chị ruột bạn gái và gọi cô là "chú hề cúc cu" (trong tập "Positively Negative"), nhưng vẫn vì Laura mà quên mình giúp đỡ Sarah ngay cả khi cô thề sẽ giết anh. Jay đã giành được giải thưởng "Nhân đạo của năm" nhờ đọc sách cho người mù. Lớn lên, Jay chưa bao giờ tổ chức sinh nhật vì mẹ thường nói rằng ngày nào cũng là sinh nhật của anh (để che đậy chứng nghiện bia và bánh đã giết chết bà). Bộ ria mép màu nâu của Jay là chủ đề để Sarah thường xuyên xúc phạm hoặc ít nhất là đề cập đến ở phần giới thiệu phim. Trong "Muffin' Man", Jay cho biết cộng sự của anh, sĩ quan Paul Tompkins, đã bị đình chỉ vì nổ súng vào một thanh niên gốc Tây Ban Nha vì tội chĩa súng vào người thi hành công vụ. Jay cũng rất gắn bó với chú rùa cưng của mình (Toot) nhưng đã bị Sarah đã bắn chết trong tập phim "Pee". Ở mùa hai, thông tin tiết lộ cho biết anh có người chú bị giết bởi một con lươn điện. Cuối cùng Jay cầu hôn Laura trong phần cuối mùa hai.
 Doug – Chú chó cưng được tìm thấy trong thùng rác lai giữa hai chủng "Chihuahua-Pug" của Sarah. Hầu hết các tập phim đều kết thúc bằng việc Sarah nói với Doug về phản ứng tổng thể của cô đối với các sự kiện vừa diễn ra ngay cả khi nó đang ngủ. Đây cũng là vật nuôi ngoài đời thực của Sarah Silverman.

Vai định kỳ
 Heather Silverman (Laura Marano) - Một đứa trẻ mồ côi tham lam. Sarah tự nhận giả mạo đây là con gái mình nhằm lợi dụng bé giành chiến thắng trong cuộc thi Hoa hậu Cầu vồng ở tập "Not Without My Daughter".
 Armen (Armen Weitzman) - Một nhân viên ăn nói nhẹ nhàng tại Fan-Tasti-Mart, đây là nhân vật nói chuyện với Brian và Steve trong các cuộc cãi vã giữa họ. Anh đã trở thành bạn của Sarah trong tập "Making New Friends".
 Eddie (Eddie Pepitone) – Đầu bếp tại Romanski's, đây là nhà hàng được Sarah và bạn bè của cô thường xuyên lui tới.
 God (Tucker Smallwood) – Anh là tình một đêm với Sarah trong tập "Batteries", sau đó họ hàn gắn lại mối quan hệ trong "Ah, Men".
 Mini Coffee (Rob Schrab) – người dẫn chương trình bữa tiệc Cookie Party.
 Murray (Murray Gershenz) – Một cư dân lớn tuổi của Làng Thung Lũng (Valley Village). Anh tham gia cùng nhóm bạn mới của Sarah trong "Making New Friends". Đến tập cuối "Wowschwitz", anh được tiết lộ là cựu cai ngục của Đức Quốc Xã.
 The Mustangs (Chris Romano và Kurt Scholler) – Một bộ đôi rắc rối mặc áo vest đỏ trang trí với chữ "M".
 Paul (Paul F. Tompkins) – Cộng sự cảnh sát cũ của Jay.
 Max Silverman (Mark Cohen) – cha ruột của Sarah và Laura. Ban đầu thông tin cho rằng ông đã chết, nhưng trong tập "I Thought My Dad Was Dead, But It Turns Out He's Not", Sarah phát hiện ra cha mình vẫn còn sống sau khi chạm trán tại một hiệu sách. Cô giới thiệu ông với em gái trong chương trình trò chuyện trên truyền hình, lúc này Laura tỏ ra rất tức giận và vô cùng sốc. Lấy cái tên "Loeb Trotters", Max và Sarah bắt đầu đi lưu diễn với tư cách là ca sĩ cover của Lisa Loeb. Vào cuối tập đó, Max được cho là chết thêm "lần nữa" trong một vụ nổ xe buýt. Mãi đến khi phát sóng "Smellin' of Troy", ông mới được xác nhận là còn sống và chỉ bị hôn mê, Laura biết điều này nhưng giữ kín bí mật với chị mình.
 Tig (Tig Notaro) – Cộng sự cảnh sát của Jay. Trong "Muffin Man", Sarah bị cô thu hút đến mức quyết định trở thành người đồng tính.

Tập phim

Cuộc đình công của Hiệp hội Nhà văn Hoa Kỳ suốt hai năm 2007–2008 đã khiến The Sarah Silverman Program bị gián đoạn vào tháng 11 năm 2007. Nửa sau mùa thứ hai bắt đầu phát sóng vào ngày 8 tháng 10 năm 2008. Đến ngày 4 tháng 2 năm 2010 thì phần ba tiếp tục ra mắt khán giả. Tập đầu tiên của series phân loại chỉ dành cho người lớn - "Just Breve", công chiếu trong ngày 1 tháng 4 năm 2010.

Mùa 1 (2007)

Mùa 2 (2007–08)

Mùa 3 (2010)

Tại gia
Series hoàn chỉnh được phát hành trên DVD vào năm 2012, có sẵn ở độ phân giải cao 16:9 trên nhiều nhà bán lẻ trực tuyến khác nhau. Tập "Face Wars" mùa hai không ra mắt trực tuyến, nội dung tập trung châm biếm việc trở thành người Mỹ da đen dễ hơn là người Do Thái. Trong một cuộc phỏng vấn vào năm 2019, Sarah Silverman cho biết cô đã bị sa thải khỏi một bộ phim sau khi các nhà sản xuất khai quật được bức ảnh tĩnh vào năm 2007 hiển thị khuôn mặt tô đen (blackface) của cô trong tập phim này. Silverman nói với tạp chí GQ việc mắc lỗi là một phần của công việc trong lĩnh vực kịch nghệ: "Bản chất hài kịch không phải là thường xanh. Vậy nên nếu đang thực hiện đúng rồi nhìn lại những thứ cũ của mình, bạn kinh hoàng."

DVD

Nhạc nền
Album nhạc phim From Our Rears to Your Ears phát hành vào ngày 2 tháng 3 năm 2010  tập hợp toàn bộ 99 bài hát từ ba mùa của chương trình.

Đón nhận

Buổi công chiếu đầu tiên của chương trình đã thu hút lượng người theo dõi rất cao, thống kê cho thấy phim sở hữu tổng cộng 1.8 triệu lượt xem, trong đó nhóm nhân khẩu học 18–49 tuổi chiếm đến 1.3 triệu, thành tích này giúp series mang đến "lượng khán giả lớn nhất của cáp trong đêm". Ngoài ra, con số trên cũng giúp buổi ra mắt tác phẩm trở thành phim hay nhất của Comedy Central kể từ khi trình làng series hoạt hình Drawn Together (2.2 triệu người xem) vào năm 2004. Đúng 11 ngày kể từ thời điểm phát hành (12/02/2007), Comedy Central truyền thông chính thức "đặt hàng 16 tập mới để phát sóng vào mùa thu và mùa xuân tiếp theo". Mạng cho biết quyết định này là do xuyên suốt hai tuần đầu tiên, "đây là chương trình truyền hình cáp giờ vàng được xem nhiều nhất trong số tất cả các bản demo chính." và tuyên bố series là "lần ra mắt khung giờ vàng thành công nhất trong ba năm."

Về lĩnh vực chuyên môn, The Sarah Silverman Program nhận được nhiều đánh giá tích cực từ giới phê bình. Tim Goodman của tờ báo San Francisco Chronicle cho biết chương trình "bùng nổ trí tưởng tượng, táo bạo, quyến rũ thô lỗ và một thế giới quan hài hước không ngừng", đồng thời gọi đây là "viên ngọc quý khác thường." Daniel Fierman của Entertainment Weekly nhận định phim "hoàn toàn vui nhộn." Biên tập viên Tad Friend đến từ The New Yorker gọi series là "sitcom bần tiện nhất trong nhiều năm - và cũng một trong những bộ phim hài hước nhất." Nhà bình luận Doug Elfman của The Chicago Sun-Times viết: "một bộ phim hài hành động trực tiếp buồn cười tựa như loạt phim Chappelle's Show." Bên cạnh đó, cây bút James Poniewozik viết cho tạp chí Time đánh giá đây là một trong mười phim truyền hình mới hay nhất năm 2007 và xếp ở vị trí thứ sáu. Ngoài ra, tác phẩm cũng được ca ngợi vì mô tả không theo khuôn mẫu về cặp đôi đồng tính nam và nhận được một đề cử Giải Thưởng Truyền Thông GLAAD.

Giải thưởng
Vào ngày 16 tháng 7 năm 2009, màn trình diễn của Silverman đã mang về cho cô đề cử giải Emmy đầu tiên trong sự nghiệp ở hạng mục Nữ Diễn Viên Chính Phim Hài Xuất Sắc Nhất.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The Sarah Silverman Program trên Metacritic

Phim truyền hình Mỹ kết thúc năm 2010
Chương trình truyền hình tiếng Anh


title: Phasia dilula

text:
Phasia dilula là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phasia


title: Serixia nigripes

text:
Serixia nigripes là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Serixia


title: Pachydissus argentatus

text:
Pachydissus argentatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pachydissus


title: Álex Márquez

text:
Álex Márquez Alentà (sinh ngày 23 tháng 4 năm 1996) là một tay đua MotoGP người Tây Ban Nha. Trong sự nghiệp đua xe của mình, Álex Márquez từng đoạt chức vô địch Moto3 năm 2014, chức vô địch Moto2 năm 2019 và nhiều lần lên podium thể thức MotoGP. Mùa giải 2021, Álex Márquez thi đấu cho đội đua LCR Honda.

Sự nghiệp
Từ năm 2012-2014: Álex Marquez đua thể thức Moto3, anh đã đoạt chức vô địch mùa giải 2014. Chức vô địch này cùng với chức vô địch thể thức MotoGP của người anh trai Marc Márquez tạo thành kỷ lục cặp anh em ruột đầu tiên cùng vô địch trong một năm.

Từ năm 2015-2019: Álex Marquez thi đấu thể thức Moto2, anh giành thêm một danh hiệu vô địch nữa ở mùa giải 2019.

Mùa giải MotoGP 2020: Ban đầu Álex Marquez vốn không có suất đua chính ở mùa giải MotoGP 2020. Tuy nhiên do đội đua Repsol Honda lâm vào tình trạng thiếu hụt nhân sự bởi tay đua chính Jorge Lorenzo xin chấm dứt hợp đồng, do đó Honda đã chọn Álex Márquez làm phương án thay thế. Ở đây anh làm đồng đội với Marc Márquez. Tuy nhiên hai anh em chỉ làm đồng đội với nhau ở một chặng đua bởi Marc Márquez bị chấn thương nặng ngay ở chặng đua đầu tiên, phải nghỉ thi đấu đến hết mùa giải.

Álex Marquez khởi đầu mùa giải khá chậm, đến nửa sau mùa giải anh có hai chặng đua liên tiếp về nhì ở GP Pháp và GP Aragon, trở thành tay đua duy nhất mang về podium cho đội đua Honda ở mùa giải 2020.

Mùa giải MotoGP 2021: Álex Márquez chuyển sang đội đua LCR, một vệ tinh của Honda. Sau nửa đầu mùa giải, kết quả tốt nhất của anh là vị trí thứ 6 ở GP Pháp.

Thống kê thành tích
(Tính đến hết chặng đua GP Hà Lan 2021)

*Mùa giải vẫn đang diễn ra

Cuộc sống cá nhân
Álex Marquez sinh ra ở thị trấn Cervera, Catalunya. Anh là em ruột của tay đua từng nhiều lần vô địch MotoGP Marc Márquez.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Thông tin Álex Márquez trên trang chủ MotoGP

Sinh năm 1996
Nhân vật còn sống
Tay đua MotoGP


title: Onthophagus atratus

text:
Onthophagus atratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

A


title: Vụ tấn công bằng khí sarin trên tàu điện ngầm Tokyo

text:
Tấn công sarin tàu điện ngầm Tokyo (,là một hành động khủng bố trong nước Nhật Bản xảy ra vào ngày 20 tháng 3 năm 1995, tại Tokyo do thành viên của giáo phái Aum Shinrikyo thực hiện.

Trong năm cuộc tấn công phối hợp, những kẻ tấn công đã xả khí sarin trên ba tuyến tàu Tokyo Metro ngày nay (lúc đó là một phần của Tàu điện ngầm Tokyo) trong giờ cao điểm, giết chết 12 người, làm bị thương nặng 50 người và gây ra những vấn đề về thị giác tạm thời cho gần 5.000 người khác. Cuộc tấn công nhằm vào các đoàn tàu đi qua Kasumigaseki và Nagatachō, nhà của chính phủ Nhật Bản. Cho đến vụ cháy tòa nhà Myojo 56 vào ngày 1 tháng 9 năm 2001, đây là sự cố chết nhiều người nhất xảy ra ở Nhật kể từ khi kết thúc Thế chiến II.

Bối cảnh
Aum Shinrikyo là tên cũ của một nhóm cuồng giáo gây tranh cãi hiện được gọi là "Aleph". Trong năm 1992, Shoko Asahara, người sáng lập Aum Shinrikyo, xuất bản một cuốn sách mà trong đó Asahara tuyên bố mình là "Giê-su", bậc giác ngộ duy nhất của Nhật Bản, và được xác định là "Chiên Thiên Chúa". Asahara đưa ra một lời tiên tri tận thế, bao gồm chiến tranh thế giới thứ ba, và mô tả một cuộc xung đột cuối cùng lên đến đỉnh điểm trong một vụ đua Armageddon hạt nhân, lấy thuật ngữ này từ Sách Khải Huyền . Sứ mệnh nhầm lẫn của Asahara là tự cho rằng bản thân ông đang gánh tội lỗi của cả thế giới, và ông tuyên bố ông có thể chuyển giao quyền lực tinh thần cho những người đi theo và giúp loại bỏ những tội lỗi của họ. Asahara cũng thấy những âm mưu đen tối ở khắp mọi nơi của người Do Thái, Hội Tam Điểm, người Hà Lan, Hoàng gia Anh, và các tôn giáo cạnh tranh khác của Nhật Bản.

Ban đầu, cảnh sát Nhật Bản đã báo cáo cuộc tấn công này như là cách của giáo phái này nhằm tăng tốc tới ngày tận thế. Bên công tố nói rằng đây là một nỗ lực để hạ bệ chính phủ và đưa Asahara thành "hoàng đế" của Nhật Bản. Nhóm bảo vệ Asahara tuyên bố rằng một số thành viên cấp cao của nhóm đã lên kế hoạch tấn công một cách độc lập, nhưng không giải thích động cơ của họ.

Aum Shinrikyo bắt đầu cuộc tấn công vào ngày 27 tháng 6 năm 1994 tại Matsumoto, Nhật Bản. Với sự giúp đỡ của một chiếc xe tải lạnh, các thành viên của giáo phái đã xả ra một đám mây khí sarin ở gần nhà của thẩm phán đang xử lý một vụ kiện liên quan đến một vụ tranh chấp về bất động sản, dự đoán sẽ có kết quả chống lại giáo phái này. Do sự kiện này, 500 người bị thương và 8 người đã chết.

Kẻ tấn công
Naoko Kikuchi, người đã từng tham gia sản xuất khí sarin, đã bị bắt sau khi bị chỉ điểm vào tháng 6 năm 2012, và Katsuya Takahashi ngay sau đó.

Mười người đàn ông có trách nhiệm thực hiện các cuộc tấn công: năm người xả khí sarin, trong khi năm người khác làm người lái xe đưa những người xả khí rời khỏi nơi gây án.

Danh sách nhóm tấn công:

Tham khảo

Sách tham khảo
 "Survey: Subway sarin attack haunts more survivors" in Mainichi Online ngày 18 tháng 6 năm 2001.
 Detailed information on each subway line, including names of perpetrators, times of attack, train numbers and numbers of casualties, as well as biographical details on the perpetrators, were taken from Underground: The Tokyo Gas Attack and the Japanese Psyche by Haruki Murakami.
 Ataxia: The Chemical and Biological Terrorism Threat and the US Response , Chapter 3 - Rethinking the Lessons of Tokyo, Henry L. Stimson Centre Report No. 35, October 2000

Bonino, Stefano. Il Caso Aum Shinrikyo: Società, Religione e Terrorismo nel Giappone Contemporaneo, 2010, Edizioni Solfanelli, . Preface by Erica Baffelli.

Liên kết ngoài
Aum Shinrikyo  Lịch sử giáo phái Aum các liên kết liên quan
The Aum Supreme Truth Terrorist Organization - The Crime library  Bài trên Thư viện tội ác về Aum
I got some pictures of sarin scattered on the metro floor Một số hình ảnh hành khách chụp tại nơi xảy ra vụ việc (tiếng Nhật)
"Homebrew chemical terror bombs, hype or horror?," The Register

Thời kỳ Heisei
Khủng bố tôn giáo
Tàu điện ngầm


title: Psapharochrus arietis

text:
Psapharochrus arietis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Psapharochrus


title: Tống Anh Hào

text:
Tống Anh Hào (sinh ngày 24 tháng 9 năm 1956) là một thẩm phán người Việt Nam. Ông từng là Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam (-2016), Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao của Việt Nam, thành viên Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

Xuất thân
Ông sinh ngày 24 tháng 9 năm 1956, quê quán ở xã Tân Khánh Đông, thị xã Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp.

Giáo dục
Ông có bằng cử nhân luật, thạc sĩ Luật.

Sự nghiệp
Ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 27/7/1979.

Ông từng là Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Đồng Tháp khóa 4 nhiệm kì 1989-1994, Phó Trưởng ban Ban Pháp chế Hội đồng nhân dân tỉnh Đồng Tháp khóa 4, Bí thư Thị ủy Sa Đéc.

Ông từng là Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Tháp.

Ngày 16 tháng 2 năm 2009, ông được Chánh án Tòa án nhân dân tối cao bổ nhiệm giữ chức Chánh tòa Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Thành phố Hồ Chí Minh thay thế ông Bùi Ngọc Hòa.

Ngày 26 tháng 6 năm 2015, Quốc hội Việt Nam khóa 13 đã bỏ phiếu phê chuẩn đề nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Trương Hòa Bình về việc bổ nhiệm ông làm Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, với tỉ lệ đại biểu Quốc hội bỏ phiếu đồng ý phê chuẩn là 89,47% (469 phiếu hợp lệ – 3 phiếu không hợp lệ; 442 phiếu đồng ý – 27 phiếu không đồng ý). Lúc này ông đang là Ủy viên Ban Cán sự Đảng, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Chánh án Toà án Nhân dân tối cao.

Ông còn đảm nhận các chức vụ Ủy viên Ban thường vụ, Trưởng ban Ban dân vận Đảng ủy, Thành viên Hội đồng khoa học Tòa án nhân dân tối cao.

Tháng 9 năm 2016, Tống Anh Hào là Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

Tháng 7 năm 2017, Tống Anh Hào là nguyên Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

Tháng 2 năm 2018, Tống Anh Hào là Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, nguyên Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam
Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam
Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam
Người Đồng Tháp
Người họ Tống tại Việt Nam


title: Giải thưởng sách Quốc gia 2019

text:
Giải thưởng sách Quốc gia lần thứ 2 được tổ chức trong năm 2019. Có tổng cộng 27 cuốn sách được trao giải, bao gồm::

Giải A (2):

 Hai bộ sách Động vật chí (từ tập 26 đến tập 31) và Thực vật chí Việt Nam (từ tập 12 đến tập 21) của NXB Khoa học tự nhiên và Công nghệ
 Bộ sách Vùng đất Nam Bộ – Quá trình hình thành và phát triển (gồm 2 tập tổng quan và 10 tập chuyên khảo sâu) do tập thể tác giả do cố GS. Phan Huy Lê tổng chủ biên, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật.

Giải B (13):

 Bình luận khoa học Bộ luật Hình sự năm 2015 (Sửa đổi, bổ sung năm 2017) – Phần các tội phạm; Tập thể tác giả; NXB Công an nhân dân.
 Các dân tộc ở Việt Nam (4 tập); tác giả: PGS.TS Vương Xuân Tình (chủ biên); NXB Chính trị Quốc gia Sự thật.
 Một Điểm tinh hoa – Thơ văn Hồng Hà nữ sĩ; tác giả: PGS.TS Trần Thị Băng Thanh (sưu tập và giới thiệu); NXB Phụ nữ.
 Bảo vệ môi trường nông nghiệp nông thôn; tác giả: GS.TSKH Lê Huy Bá (chủ biên), PGS.TS Nguyễn Xuân Hoàn, PGS.TS Đinh Đại Gái, TS. Thái Vũ Bình, Ths Võ Đình Long; NXB Giáo dục Việt Nam.
 Lipit từ hạt một số loài thực vật Việt Nam; tác giả: Đoàn Lan Phương (chủ biên), Phạm Minh Quân, Lã Đình Mỡi, Nguyễn Quốc Bình, Bertrand Matthaeus, Phạm Quốc Long; NXB Khoa học tự nhiên và Công nghệ.
 Các cấu trúc tinh thần của nghệ thuật; tác giả: Vũ Hiệp; NXB Mỹ thuật.
 Nguyễn Trãi Quốc âm từ điển; tác giả: Trần Trọng Dương; NXB: Văn học; Đơn vị liên kết: Công ty TNHH Sách và Truyền thông Việt Nam (Nhà sách Tri thức Trẻ).
 Hùng Binh; tác giả: Đặng Ngọc Hưng; NXB Trẻ.
 Tranh dân gian Việt Nam sưu tầm và nghiên cứu; tác giả: Maurice Durand, dịch và giới thiệu: Nguyễn Thị Hiệp và Olivier Tessier; NXB Văn hóa – Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh.
 Sa Huỳnh – Lâm Ấp – Chămpa thế kỷ 5 trước Công nguyên đến thế kỷ 5 sau Công nguyên (Một số vấn đề khảo cổ học); tác giả: Lâm Thị Mỹ Dung; NXB Thế giới.
 Xóm bờ giậu; tác giả: Trần Đức Tiến; NXB Kim Đồng
 Những bài học ngoài trang sách; tác giả: Đỗ Nhật Nam; NXB Lao động; Đơn vị liên kết: Công ty Cổ phần Sách Thái Hà
 Tranh truyện lịch sử Việt Nam (10 tập); tác giả: Tạ Huy Long, Lê Phương Liên, Nam Việt, Minh Hiếu, Hà Ân, An Cương, Nguyễn Việt Hà; NXB Kim Đồng.

Giải C (12):

 Tư tưởng nhân văn quân sự Việt Nam (6 tập); tác giả: Thiếu tướng, PGS.TS.NGND Nguyễn Bá Dương (tổng chủ biên); Nhà Xuất bản Quân đội Nhân dân.
 Đổi mới sự lãnh đạo của Đảng trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam; tác giả: PGS.TS Vũ Trọng Lâm; Nhà Xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật.
 Hệ thống cảng thị trên Sông Đàng Ngoài: Lịch sử Ngoại thương Việt Nam thế kỷ XVII – XVIII; tác giả: Đỗ Thị Thùy Lan; Nhà Xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội; Đơn vị liên kết: Công ty Cổ phần Tri thức văn hóa sách Việt Nam.
 Tự sự học – Lí thuyết và ứng dụng; tác giả: Trần Đình Sử (chủ biên), Trần Ngọc Hiếu, Đỗ Văn Hiểu, La Khắc Hòa, Cao Kim Lan, Nguyễn Thị Ngọc Minh, Lê Trà My, Lê Lưu Oanh, Nguyễn Thị Hải Phương; NXB Giáo dục Việt Nam.
 Bình luận khoa học Hiến pháp hiện hành (Năm 2013); tác giả: GS.TS Hoàng Thế Liên (chủ biên); NXB Chính trị Quốc gia Sự thật.
 Những vấn đề tim mạch thiết yếu – Tiếp cận từ các câu hỏi lâm sàng với cập nhật khuyến cáo; Tác giả: GS.TS Huỳnh Văn Minh và PGS.TS Hoàng Anh Tiến (đồng chủ biên); NXB Đại học Huế.
 Từ điển hóa học Anh – Việt; tác giả: Lâm Ngọc Thiềm và Nguyễn Đức Huệ (đồng chủ biên), Nguyễn Đức Chuy, Huỳnh Văn Trung; NXB Giáo dục Việt Nam.
 Vũ trụ toàn ảnh; tác giả: Michael Talbot, do Phạm Văn Thiều và Nguyễn Đình Điện dịch; NXB Trẻ.
 Leonardo Da Vinci; tác giả: Walter Isaacson, do Nguyễn Thị Phương Lan dịch, Phạm Diệu Hương hiệu đính; NXB Thế giới; đơn vị liên kết: Công ty Cổ phần Sách Omega Việt Nam.
 Chuyện Đông chuyện Tây (4 tập); tác giả: An Chi; NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
 Phác họa Nghê – gã linh vật bên rìa (Nhìn từ đền Vua Đinh, Vua Lê); tác giả: Trần Hậu Yên Thế (chủ biên), Nguyễn Đức Hòa, Hồ Hữu Long; NXB Thế giới.
 Từ thầy tuồng đến đạo diễn tuồng; tác giả: Đặng Bá Tài; NXB Sân khấu.

Tham khảo

Giải thưởng sách quốc gia


title: Kishiro Yukito

text:
là một tác giả truyện manga Nhật Bản. Ông sinh tại Tokyo vào năm 1967 và lớn lên ở Chiba. Chịu ảnh hưởng từ các bộ phim hoạt hình, ông hoạt động sự nghiệp của mình từ năm 17 tuổi với tác phẩm đầu tay Space Oddit (1984); và dần gây dựng tên tuổi với tác phẩm Battle Angel Alita (1990).

Tác phẩm

Battle Angel Alita (ngày 15 tháng 12 năm 1990 – 1 tháng 4 năm 1995)

Ashen Victor (1995–1996)
Battle Angel Alita: Holy Night & Other Stories (24 tháng 1 năm 1997 – 19 tháng 11 năm 2006)

Aqua Knight (20, 1998–đang tiếp tục)
Battle Angel Alita: Last Order (18 tháng 11 năm 2000 – 28 tháng 1 năm 2014)
Battle Angel Alita: Mars Chronicle (28 tháng 10 năm 2014–đang tiếp tục)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Yukito Kishiro English biography (Archive)
 Yukito Kishiro manga  tại Media Arts Database

Sinh năm 1967
Nhân vật còn sống


title: Nguyễn Khoái

text:
Nguyễn Khoái (阮蒯, 1240 -?) là một tướng lĩnh nhà Trần, góp công lớn trong hai cuộc kháng chiến chống quân Nguyên năm 1285 và 1287.

Tiểu sử
Nguyễn Khoái quê ở Hồng Châu (nay thuộc tỉnh Hải Dương), từ nhỏ có sức khỏe hơn người. Theo truyền thuyết, Nguyễn Khoái từng dùng hai tay nắm lấy sừng của hai con trâu đẩy ra hai phía.

Binh nghiệp
Khi trưởng thành, Nguyễn Khoái thi tuyến vào cấm vệ quân, và được tuyển vào tả hữu Thánh Dực Dũng Nghĩa quân theo quy định của triều đình, có nhiệm vụ hộ giá vua Trần Nhân Tông và Thượng hoàng Trần Thánh Tông.. Sau đó, ông tiếp tục được tín nhiệm giao trọng trách chỉ huy của lực lượng cấm quân tinh nhuệ này.

Năm 1285, quân Nguyên Mông xâm lược Đại Việt, Nguyễn Khoái theo một số vương hầu nhà Trần là Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật, Chiêu Thành vương Trần Thông và Hoài Văn hầu Trần Quốc Toản dẫn 5 vạn quân đánh Toa Đô ở cửa Hàm Tử, rồi tiếp tục truy đuổi, phá tan quân Nguyên tại trận Tây Kết. Trong trận chiến này, vợ của ông cùng với rất nhiều binh sĩ Thánh Dực Dũng Nghĩa đã hy sinh ở gần bến Nguyệt bên sông Mã, được dân chúng lập đền thờ.

Năm 1287, hoàng đế nhà Nguyên Hốt Tất Liệt phát động chiến tranh với Đại Việt lần thứ ba. Nguyễn Khoái tham gia thủy chiến Bạch Đằng giang, được thống soái quân Trần là Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn giao nhiệm vụ chia cắt đội hình thủy quân Nguyên do Ô Mã Nhi chỉ huy và nhử đối phương vào bãi cọc ngầm đã chuẩn bị từ trước. Khi phần lớn chiến thuyền quân Nguyên bị vướng cọc, Nguyễn Khoái dẫn quân phản công, ngăn không để đối phương rút lui. Thánh Dực quân chiến đấu kiên cường, hợp lực với các đạo quân Trần phá tan đội hình quân Nguyên, kết quả bắt sống một tướng chỉ huy của họ là bình chương Áo Lỗ Xích

Một năm sau chiến thắng Bạch Đằng, khi vua Trần Thánh Tông luận công ban thưởng, Nguyễn Khoái được phong tước Liệt hầu và được cấp hẳn hương Khoái Lộ (thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên ngày nay) làm thực ấp. Đây là đặc ân vì có rất ít người không thuộc hoàng tộc được hưởng vinh dự này.

Phố Nguyễn Khoái
Phố Nguyễn Khoái dài 1,2 km, thuộc phường Bạch Đằng, quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội, từ phố Lê Quý Đôn (dốc Vân Đồn) đến phố Trần Khát Chân. Phố vốn là bức tường bao vùng giữa thành Thăng Long xưa thuộc đoạn đê sông Hồng. Thời Pháp thuộc có tên gọi là đê Mới (Digue Nouvelle), sau gọi là bến Rêna (Quai Rheinart), dân gian gọi là phố Lò sát sinh.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, quận 4 có đường Nguyễn Khoái nối từ bến Vân Đồn đường Tôn Thất Thuyết bên bờ Kênh Tẻ.

Tham khảo

Người Hưng Yên
Người Hải Dương
Võ tướng nhà Trần
Hầu tước nhà Trần


title: Pales maculata

text:
Pales maculata là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pales


title: Enicospilus xeris

text:
Enicospilus xeris là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Enicospilus


title: Xe cấp cứu (phim)

text:
Xe cấp cứu (tên tiếng Anh: Ambulance) là bộ phim hành động kịch tính của Mỹ được đạo diễn kiêm sản xuất bởi Michael Bay. Phim là sự hợp tác sản xuất giữa nhiều công ty bao gồm New Republic Pictures, Endeavor Content, Project X Entertainment và Bay Films với cốt truyện được dựa trên bộ phim Đan Mạch cùng tên năm 2005 của Laurits Munch-Petersen và Lars Andreas Pedersen. Phim còn có sự tham gia diễn xuất của ba diễn viên chính bao gồm Jake Gyllenhaal, Yahya Abdul-Mateen II và Eiza González.

Dự án phim được công bố lần đầu vào tháng 8 năm 2015 với vai trò đạo diễn sẽ do Phillip Noyce cầm trịch. Tuy nhiên, vào năm 2017, vị trí đạo diễn đã được chuyển sang cho Navot Papushado và Aharon Keshales. Và sau đó, Michael Bay trở thành cái tên cuối cùng được chọn để đảm nhiệm vai trò đạo diễn phim vào năm 2020. Công đoạn quay phim chính của phim được bắt đầu vào tháng 1 và kết thúc vào tháng 3 năm 2021 tại Los Angeles do Roberto De Angelis chỉ đạo. Trong giai đoạn hậu kỳ, nhạc phim được soạn bởi Lorne Balfe. Phim được dự kiến phát hành tại các rạp chiếu bởi Universal Pictures vào ngày 8 tháng 4 năm 2022.

Nội dung
Bối cảnh phim được diễn ra tại thành phố Los Angeles đầy hối hả, sôi động và sầm uất. Cựu binh Will Sharp (do Yahya Abdul-Mateen II thủ vai) vì hoàn cảnh khó khăn nên đã tìm đến sự giúp đỡ của người mà anh biết mình không nên nhờ vả - em trai nuôi Danny Sharp (do Jake Gyllenhaal thủ vai). Danny đã đề nghị Will Sharp cùng thực hiện phi vụ cướp ngân hàng lớn nhất trong lịch sử Los Angeles: 32 triệu đô. Đứng trước tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” của gia đình mình, Will không thể nói không. Sự kịch tính càng dâng cao hơn khi 2 anh em tìm cách thoát thân với chiếc xe cấp cứu đang chở bệnh nhân bị thương nặng. Vừa bị cả thành phố truy đuổi, vừa phải cố gắng cứu lấy mạng sống của viên cảnh sát và ngăn chặn hành động muốn chạy thoát của cô y tá, rất nhiều tình huống nghẹt thở, đau tim sẽ diễn ra chỉ trong một không gian bé nhỏ trên chiếc xe cứu thương.

Diễn viên

 Jake Gyllenhaal thủ vai Danny Sharp
 Yahya Abdul-Mateen II thủ vai William Sharp
 Eiza González thủ vai Cam Thompson
 Garret Dillahunt
 A Martinez
 Keir O'Donnell
 Moses Ingram
 Wale Folarin
 Cedric Sanders
 Jackson White
 Colin Woodell
 Olivia Stambouliah
 Jesse Garcia
 Victor Gojcaj thủ vai Victor
 Remi Adeleke
 Devan Chandler Long thủ vai William Wallace

Sản xuất

Phát triển
thế=Yahya Abdul-Mateen II in 2017.|nhỏ|342x342px|Nam diễn viên Yahya Abdul-Mateen II (trong ảnh) đã thay thế Dylan O'Brien trong vai diễn William Sharp của Xe cấp cứu
Xe cấp cứu là bộ phim làm lại từ bộ phim cùng tên của Đan Mạch vào năm 2005. Thông tin về phim được công bố lần đầu tiên vào ngày 28 tháng 8 năm 2015 với kịch bản của Chris Fedak và được đạo diễn bởi Phillip Noyce. Sau hai năm, Noyce chính thức rời khỏi dự án phim và được thay thế bởi bộ đôi đạo diễn Navot Papushado và Aharon Keshales. Tuy nhiên, sau đó quá trình sản xuất phim vẫn chưa được bắt đầu. Và cuối cùng vào tháng 11 năm 2020, Michael Bay chính thức được xác nhận trở thành đạo diễn mới cầm trịch dự án phim. Bộ phim được tiết lộ sẽ là một "dự án character-driven" và sẽ sử dụng những yếu tố từ Tốc độ (1994) và Cớm siêu quậy (1995).

Quay phim
Xe cấp cứu bắt đầu tiến hành quay phim tại Los Angeles vào ngày 11 tháng 1 năm 2021. Cùng ngày hôm đó, González được bắt gặp đang trò chuyện với một nhân viên y tế và tuân theo các quy trình an toàn do đại dịch COVID-19 như đeo khẩu trang trên trường quay. Theo lời của Abdul-Mateen chia sẻ, Gyllenhaal thường lấy máy quay từ Bay và tự quay lại các cảnh phim của mình và biến "toàn bộ bối cảnh trở thành sân chơi của anh ấy". Vào ngày 3 tháng 2, González tiếp tục được bắt gặp đang có một cuộc thảo luận với Bay tại Downtown Los Angeles trên trường quay. Gần cuối tháng 2, Bay đã chia sẻ về một cảnh quay bùng nổ liên quan đến xe cấp cứu trên Instagram, và hình ảnh của ông trên một thanh trượt quay phim; ngoài ra, các cảnh quay đóng thể của phim đã bị chỉ trích bởi /Film vì gây nguy hiểm cho một số thành viên của đoàn phim. Vào tháng 3, một cảnh rượt đuổi bằng máy bay trực thăng đã được ghi hình. Sau ba tháng quay phim,  Stambouliah xác nhận công đoạn quay phim chính của phim chính thức đóng máy vào ngày 18 tháng 3 năm 2021.

Âm nhạc
Tháng 7 năm 2021, Lorne Balfe, người đã từng cộng tác với Bay trong tác phẩm 13 giờ: Lính ngầm Benghazi (2016) và 6 Underground - Đại chiến thế giới ngầm (2019) được thông báo sẽ tiếp tục quay trở lại cộng tác cùng Bay để soạn nhạc cho Xe cấp cứu. Tháng 8, nhạc phim được thu âm tại Abbey Road Studios ở Luân Đôn.

Phát hành và quảng bá
Xe cấp cứu được dự kiến sẽ phát hành bởi Universal Pictures tại Hoa Kỳ vào ngày 8 tháng 4 năm 2022. Phim sẽ được công chiếu lần đầu tại các rạp phim bên cạnh Nhím Sonic 2 của hãng Paramount Pictures. Ban đầu, phim được dự định sẽ ra mắt vào ngày 18 tháng 2 năm 2022 cùng với Thợ săn cổ vật, tuy nhiên phim đã bị dời lịch chiếu sau khi Sony trì hoãn công chiếu Bullet Train: Sát thủ đối đầu từ 8 tháng 4 sang 15 tháng 7 và lịch công chiếu ban đầu sẽ được nhường lại cho một phim khác. Xe cấp cứu sẽ được phát sóng trên Peacock 45 ngày sau khi phát hành tại rạp.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phim năm 2022
Phim Mỹ
Phim Mỹ năm 2022
Phim tiếng Anh
Phim hành động
Phim hành động Mỹ
Phim giựt gân
Phim giựt gân Mỹ
Phim kịch tính
Phim kịch tính Mỹ
Phim hành động giựt gân
Phim hành động kịch tính Mỹ
Phim hành động kịch tính
Universal Pictures films


title: Sedina pumilana

text:
Sedina pumilana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sedina


title: Matiloxis cubalis

text:
Matiloxis cubalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Matiloxis


title: Trận Yển Thành

text:
Trận Yển Thành () diễn ra vào năm 1140 tại khu vực nằm gần địa cấp thị Tháp Hà, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc ngày nay giữa quân đội nhà Tống và quân đội nhà Kim. Dù bị áp đảo hoàn toàn về số lượng, quân Tống dưới sự chỉ huy của Nhạc Phi vẫn giành thắng lợi trước người Kim.

Bối cảnh
Tháng 5 năm 1140 tức năm Thiệu Hưng thứ 10 đời Tống Cao Tông, tứ hoàng tử của Kim Thái Tổ là Hoàn Nhan Tông Bật (còn gọi là Ngột Truật) thống lĩnh quân Kim ồ ạt nam hạ, đe dọa nước Tống từ mọi phía. Quân Kim nhanh chóng chiếm Thiểm Tây, Hà Nam và đe dọa Hoài Nam. Cao Tông hốt hoảng, bất đắc dĩ phải hạ lệnh Nhạc Phi đang chịu tang mẹ ở quê đem quân chống cự. Nhạc Phi được tin, liền dẫn quân từ Ngạc Châu, Hà Bắc đến Trung Nguyên để ngăn chặn quân Kim. Tống sử, mục "Nhạc Phi liệt truyện" có chép: "Quân Kim công phá và vây hãm Củng, Bạc  khiến tướng Lưu Kĩ phải cấp báo với triều đình yêu cầu cứu viện. Nhạc Phi phụng chỉ tiếp viện, lại sai Trương Hiến, Diêu Chính dẫn quân đi trước để đối phó với tình hình. Nhạc Phi sau đó đã điều Vương Quý, Ngưu Cao, Đổng Tiên, Dương Tái Hưng, Mạnh Bang Kiệt và Lí Bảo cùng một số người khác bảo vệ Tây Kinh và cũng như các nơi trọng điểm như Nhữ Châu, Trịnh Châu, Dĩnh Xương, Trần Châu, Tào Châu, Quang Châu và Thái Châu."

Quân Kim đánh Hoài Nam thì bất ngờ thất bại trước "Bát tự quân" do Lưu Kỹ chỉ huy ở phủ Thuận Xương, khiến Ngột Truật phải lùi về Đông Kinh (Khai Phong). Cao Tông được tin thắng trận, liền lập tức đổi ý, liền hạ lệnh Nhạc Phi rút quân về. Cho rằng đây là cơ hội không thể bỏ qua để phá quân Kim, Nhạc Phi vẫn tiếp tục đưa quân đến Trung Nguyên, đặt đại bản doanh ở Yển Thành để chỉ huy. Tiếp đó, Nhạc Phi sai người liên hệ với thủ lĩnh nghĩa quân ở Hà Bắc là Lương Hưng, yêu cầu lãnh đạo nghĩa quân quấy rối hậu phương quân Kim ở Hà Đông, Hà Bắc.

Tình hình chiến sự
Nhạc gia quân từ Hồ Bắc đến Hà Nam, mấy trận liền liên tục phá được quân Kim. Các cánh quân Tống nhanh chóng chiếm giữ các vị trí trọng điểm là Dĩnh Xương, Hoài Ninh và thu phục Trịnh Châu và Tây Kinh (nay là Lạc Dương, Hà Nam). Nhạc Phi hạ lệnh cho Lương Hưng cùng một số người khác vượt sông Hoàng Hà gia nhập nghĩa quân ở Hà Đông, Hà Bắc chiếm được nhiều châu huyện quấy rối hậu phương quân Kim.

Biết được Nhạc gia quân đang phân tán khắp nơi nên tại bộ chỉ huy ở Yển Thành của Nhạc Phi chỉ có rất ít quân phòng thủ. Vào ngày 21 tháng 8 năm 1140 (tức mồng 8 tháng 7 âm lịch), Ngột Truật đã đích Long Hổ Đại Vương và Cái Thiên Đại Vương dẫn gần 12 vạn đại quân bao gồm 15.000 kỵ binh thiện chiến cùng 100.000 bộ binh ý định đánh thẳng vào Yển Thành. Nhạc Phi biết được liền hạ lệnh hai đội kỵ binh tinh nhuệ Bối Ngôi và Du Dịch của Nhạc Gia quân làm tiên phong ứng chiến quân Kim. Nhạc Phi nói với Nhạc Vân:
"Trận này nếu đánh không thắng thì tự chặt đầu trước khi về."

Nhạc Vân dẫn hai đội kỵ binh tinh nhuệ đánh cho quân Kim thua tan tác. Ngột Truật bị thua liền dùng "Thiết phù đồ" trang bị thiết giáp cực nặng để tiến công. "Thiết phù đồ" là đội ky binh tinh nhuệ của người Kim, cứ mỗi tốp 3 người ngựa lại được dùng dây da nối lại với nhau. Trang bị khôi giáp cực nặng nên lực lượng kỵ binh này nên đội kỵ binh này thường được dùng để tấn công trực diện. Đi kèm hai bên "Thiết phù đồ" là 2 đội khinh kỵ, gọi là "Quải tử mã" (ngựa bên sườn). Nhạc Phi nhắm được điểm yếu của kỵ binh người Kim, liền hạ lệnh cho các binh sĩ mang theo búa, đợi đến khi ngựa phi lại gần thì quỳ xuống dùng búa chặt chân ngựa. Ngựa bị ngã xuống, thì quân Tống xông lên giết được vô số quân "Thiết phù đồ". Hai bên giao chiến từ chiều đến khi trời tối, quân Kim thất thế buộc Ngột Truật phải rút lui.

Sau cuộc chiến Yển Thành, Ngột Truật đồn trú Lâm Dĩnh, ý đồ tiếp tục cùng Nhạc Phi quyết chiến. Nhạc Phi cử Dương Tái Hưng suất 300 khinh kỵ đến cầu Tiểu Thương trinh sát, bị quân Kim chủ lực vây quanh, Dương Tái Hưng cùng các binh sĩ và hai con trai dốc sức chiến đấu, tiêu diệt được hơn 2.000 lính Kim, riêng ông được cho là đích thân tiêu diệt được hơn 50 người, trong đó có nhiều tướng Kim. Quân Kim tập trung bắn loạn tiễn khiến Dương Tái Hưng bị trúng tên, cùng 300 binh sĩ tuẫn tiết. Tướng Tống Trương Hiến ở phía sau đưa quân đến ứng cứu, đánh tan quân Kim, khiến Ngột Truật phải rút lui.

Sau những thất bại liên tiếp, Ngột Truật chưa cam tâm chịu thua, đổi hướng sang phủ Dĩnh Xương. Đoán trước được hành động tiếp theo của kẻ thù, Nhạc Phi đã ra lệnh cho con nuôi là Nhạc Vân dẫn đội Kỵ binh Bối Ngôi cùng với bộ binh hỗ trợ đến ứng cứu cho Vương Quý. Tại trận Dĩnh Xương tiếp đó, nhà Tống lại một lần nữa dành thắng lợi khiến toàn bộ đội quân của Ngột Truật bị xóa sổ.

Nhạc Phi triển khai quân đội tái chiếm Trịnh Châu và Lạc Dương gặt hái được vô số thắng lợi và tiến tới tận Chu Tiên trấn (20 km về phía nam của Khai Phong ngày nay). Dân chúng khắp nơi hân hoan phấn khởi nhiệt liệt hưởng ứng khi nghe tin Nhạc Phi đại thắng. Nhiều người dùng xe chở lương đến uý lạo Nhạc Gia quân, có người còn bưng bát hương ra đón Nhạc Phi. Trước cảnh tượng này, Nhạc Phi phấn khích hét lớn: "Đợi đến khi mọi người phá được Hoàng Long phủ sẽ cùng moi người uống rượu mừng." Theo sử ghi lại, trong trận này Nhạc Gia quân đã bắt được hơn 200 con ngựa và chém được vô số quân địch.

Cao Tông nhận được tin báo thì tỏ ra hân hoan và thốt lên: "Nếu ta làm suy yếu sức lực và khiến quân địch kiệt sức thì ta sẽ dễ dàng nắm bắt cơ hội để tiêu diệt chúng, nếu chúng có ý đồ nào khác thì ta cần hiểu và nắm bắt được ý đồ của chúng." Nhạc Phi tiến quân đến Chu Tiên trấn, mặt đối mặt với quân địch, sau một trận thì phá được quân Kim. Ngột Truật buộc phải rút lui về Khai Phong. Sau trận này, binh lính người Kim khiếp đảm ngơ ngác khóc rằng "Núi [lớn] dễ lay, Nhạc Gia quân khó chuyển."

Thiệu Hưng hoà nghị

Tống Cao Tông lúc bấy giờ bị gian thần Tần Cối thao túng. Ngột Truật lúc này còn muốn bỏ Biện Kinh, đại nghiệp khôi phục Trung Nguyên của Nhạc Phi đã sắp thành thì bị Tần Cối ngăn cản. Cối mê hoặc được Cao Tông, xúi dục Cao Tông ra lệnh cho Nhạc Phi rút quân. Nhạc Phi được lệnh, liền dâng sớ tâu là "quân Kim hiện nay tinh thần đã suy sụp, còn quân ta sĩ khí đang lên cao, thắng lợi đang ở trước mắt không nên bỏ lỡ cơ hội". Tần Cối nhận được sớ từ Nhạc Phi, liền dùng thủ đoạn hạ lệnh Hàn Thế Trung, Lưu Kĩ, Dương Nghi Trung đồng loạt rút quân về triều, khiến Nhạc Phi bị cô lập. Xong Tần Cối tâu với Cao Tông rằng quân đội Nhạc Phi ở Trung Nguyên nay chỉ còn là một toán cô quân khó mà làm được gì không nên để tiếp tục ở lại đó. Cao Tông sai sứ triệu Nhạc Phi về, Nhạc Phi không muốn đi. Cao Tông phát liên tiếp 12 đạo kim bài thúc giục Nhạc Phi về nhanh. Nhạc Phi không còn cách khác, đành nuốt nước mắt nói:

"Công lao mười năm, mất trong một buổi! Châu quận giành được, mất trong một buổi sáng. Giang sơn xã tắc, khó mà trung hưng. Càn khôn khó mà khôi phục".

Sau trận này, Cao Tông phong cho Hàn Thế Trung, Trương Tuấn là Khu mật sứ, Nhạc Phi phó sứ, Dương Nghi Trung là Khai phủ nghi đồng tam ti, đổi tên là Dương Tồn Trung, nhưng thực ra sự bố trí ấy là nhằm tước bỏ binh quyền của chư tướng. Tần Cối sau khi đã đoạt binh quyền của Nhạc Phi, liền sai sứ sang nghị hoà với người Kim.

Tháng 11 năm 1141, triều Kim gửi phái đoàn đến Lâm An đưa ra điều kiện giảng hòa. Kết quả là Tống-Kim kí kết hòa ước: Đông từ Hoàng Thủy, Tây đến Thương châu lấy làm biên giới, bắc của Kim, nam thuộc Tống, Tống chủ nhận sắc phong, xưng thần với vua Kim, hằng năm cống 250.000 lạng bạc, 250.000 tấm lụa. Sử gọi đây là "Thiệu Phong hòa nghị".

Ghi chú

Tham khảo

Tham khảo

Chiến tranh Kim–Tống


title: Blindspot (phim truyền hình)

text:
Blindspot (Điểm mù) là một bộ phim truyền hình tội phạm của Mỹ được tạo ra bởi Martin Gero, với sự tham gia của Sullivan Stapleton và Jaimie Alexander. Bộ phim được công chiếu vào ngày 21 tháng 9 năm 2015. Một đơn đặt hàng chín trở lại đã được đưa ra vào ngày 9 tháng 10 năm 2015, đưa mùa đầu tiên lên tổng cộng 22 tập, cộng với tập bổ sung đưa thứ tự đến 23 tập.

Vào ngày 10 tháng 5 năm 2018, NBC đã gia hạn loạt phim cho mùa thứ tư, dự kiến ra mắt vào ngày 12 tháng 10 năm 2018.

Cơ sở
Blindspot tập trung vào một người phụ nữ xăm hình bí ẩn được tìm thấy khỏa thân bên trong một túi du lịch ở Quảng trường Thời đại của FBI, mà không có hồi ức về quá khứ của riêng mình hoặc danh tính của riêng mình. Họ phát hiện ra rằng hình xăm của cô có chứa manh mối về tội ác họ sẽ phải giải quyết.

Diễn viên
 Sullivan Stapleton trong vai Kurt Weller
 Jaimie Alexander trong vai Jane "Remi" Doe
 Rob Brown trong vai Edgar Reade
 Audrey Esparza trong vai Natasha "Tasha" Zapata
 Ashley Johnson trong vai Patterson
 Ukweli Roach trong vai Robert Borden
 Marianne Jean-Baptiste trong vai Bethany Mayfair
 Archie Panjabi trong vai Nas Kamal
 Luke Mitchell trong vai Roman
 Michelle Hurd trong vai Ellen "Shepherd" Briggs

Chú thích

Liên kết ngoài

Phim truyền hình Mỹ ra mắt năm 2015
Chương trình truyền hình Mỹ
Phim truyền hình Mỹ thập niên 2010
Chương trình mạng NBC
Chương trình truyền hình của Warner Bros. Television Studios
Chương trình truyền hình tiếng Anh
Chương trình truyền hình lấy bối cảnh ở Thành phố New York


title: Hylophasma cavigena

text:
Hylophasma cavigena là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hylophasma


title: John Ha Tiong Hock

text:
John Ha Tiong Hock (sinh 1947; tiếng Trung:夏長福; phiên âm:Gioan Hạ Trường Phúc) là một Giám mục người Malaysia của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông nguyên là Tổng giám mục chính tòa Tổng giáo phận Kuching và Chủ tịch Hội đồng Giám mục Malaysia, Singapore và Brunei. Trước đó, Giám mục Hạ cũng từng đảm nhiệm vị trí Giám mục Phụ tá Kuching trước khi thăng Tổng giám mục.

Tiểu sử
Tổng giám mục John Ha Tiong Hock sinh ngày 5 tháng 3 năm 1947, tại Kuching, thuộc Malaysia. Sau quá trình tu học dài hạn tại các cơ sở chủng viện theo quy định của Giáo luật, ngày 14 tháng 12 năm 1972, Phó tế Ha, 25 tuổi, tiến đến việc được truyền chức linh mục. Tân linh mục cũng là một trong những thành viên linh mục đoàn Tổng giáo phận Kuching.

Sau 26 năm thực hiện các nghi thức mục vụ trên cương vị của một người linh mục, ngày 17 tháng 1 năm 1998, tin tức từ Tòa Thánh loan báo việc Giáo hoàng đã xác nhận tuyển chọn linh mục John Ha Tiong Hock, 51 tuổi vào Giám mục đoàn Công giáo Hoàn vũ, với vị trí được trao phó là Giám mục Phụ tá Tổng giáo phận Kuching và danh hiệu Giám mục Hiệu tòa Canapium. Lễ tấn phong cho giám mục tân cử được tổ chức sau đó vào ngày 6 tháng 6 cùng năm, với phần nghi thức truyền chức chính yếu được cử hành cách trọng thể bởi 3 giáo sĩ cấp cao. Chủ phong cho vị tân giám mục là Tổng giám mục Peter Chung Hoan Ting, Tổng giám mục Kuching. Hai vị còn lại, với vai trò phụ phong, gồm có Tổng giám mục Anthony Soter Fernandez, Tổng giám mục Tổng giáo phận Kuala Lumpur và Tổng giám mục Gregory Yong Sooi Ngean, Tổng giám mục Tổng giáo phận Singapore. Tân giám mục chọn cho mình châm ngôn:Verbum caro factum.

Năm năm sau ngày chính thức tấn phong làm Giám mục Phụ tá Kuching, Tòa Thánh loan báo tin tức mới, đã quyết định chọn vị Giám mục  John Ha Tiong Hock, hiện đang là Giám mục phụ tá, trở thành Tổng giám mục Tổng giáo phận Kuching tiếp theo. Quyết định trên được cho công bố cách rộng rãi vào ngày 21 tháng 6 năm 2003. Tân Tổng giám mục đã chính thức nhậm chức sau đó vào ngày 16 tháng 7 cùng năm.

Sau 14 năm coi sóc Kuching, Tổng giám mục John Ha Tiong Hock xin từ nhiệm, và được Tòa Thánh chấp thuận ngày 4 tháng 3 năm 2017.

Ngoài chức danh Tổng giám mục Kuching, Tổng giám mục John Ha còn đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hội đồng Giám mục Malaysia, Singapore và Brunei từ ngày 1 tháng 1 năm 2013 đến ngày 1 tháng 1 năm 2017.

Tham khảo

Liên kết ngoà

Sinh năm 1947
Nhân vật còn sống
Giám mục Công giáo Malaysia


title: Diplurodes indentata

text:
Diplurodes indentata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Diplurodes


title: Umemura Haruki

text:
là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản. Anh thi đấu cho FC Maruyasu Okazaki.

Sự nghiệp thi đấu
Umemura Haruki gia nhập Kataller Toyama năm 2014. Vào tháng 7 năm 2015, anh chuyển đến Maruyasu Okazaki. Năm 2016, anh trở lại Kataller Toyama.

Thống kê câu lạc bộ
Cập nhật đến ngày 23 tháng 2 năm 2018.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Profile at Kataller Toyama

Sinh năm 1995
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá J3 League
Cầu thủ bóng đá Japan Football League
Cầu thủ bóng đá Kataller Toyama
Cầu thủ bóng đá FC Maruyasu Okazaki


title: Anonthobium fauveli

text:
Anonthobium fauveli là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Anonthobium


Giải bóng đá vô địch quốc gia Turkmenistan 2001 hay Ýokary Liga 2001  là mùa giải thứ 9 của giải bóng đá chuyên nghiệp Turkmenistan. Có 9 đội tham gia năm 2001.

Kết quả

Tham khảo

Giải bóng đá vô địch quốc gia Turkmenistan
Turk
Turk
1


title: Nianell

text:
Nianell (sinh ngày 25 tháng 9 năm 1971 với tên khai sinh Sonia Aletta Nel ở Omaruru, Namibia) là một nữ ca sĩ, nghệ sĩ dương cầm, nghệ sĩ guitar và nhà soạn nhạc người Namibia.

Tiểu sử
Sau khi lớn lên ở Windhoek, Nianell tốt nghiệp với bằng ba năm về âm nhạc nhẹ từ Pretoria Technikon ở Nam Phi. Cô học nhạc cổ điển tại Trinity College ở London và tại Đại học Nam Phi.

Cô có một giọng hát trong bốn quãng tám và các bài hát của cô đã được mô tả là chứa các "yếu tố dân gian, pop, R & B, country, cổ điển và thậm chí cả âm nhạc Celtic". Bốn trong số các album của cô ấy (Who Painted The Moon ?, Angel Tongue, Life's Gift, và I Know I'm Lucky) đã đạt được trạng thái bạch kim ở Nam Phi. Nianell đã đạt được đĩa bạch kim quốc tế đầu tiên với bài hát "Who Painted the Moon". Các thành phần được bao phủ bởi một ca sĩ quốc tế khác, Hayley Westernra trong album Pure. Album đã bán được hơn 2 triệu bản và phiên bản của Nianell là một đĩa đơn trong album này. Vào tháng 4 năm 2011, cô phát hành album đầu tiên tại Hoa Kỳ. Cô đã giành được hai giải thưởng SAMA: Angel Tongue giành được Album tiếng Anh đương đại xuất sắc nhất và "Chúng tôi sẽ tìm một cách" giành giải Nhạc sĩ nữ xuất sắc nhất của cô.

Cô đã phát hành một bản song ca với Dozi và một album song ca khác với nghệ sĩ Afropop Romanz vào tháng 5 năm 2011.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Ca sĩ Namibia
Sinh năm 1971
Nữ ca sĩ Namibia
Nữ ca sĩ thế kỷ 21


title: Mahmoud Alaa El-Din

text:
Mahmoud Alaa  (sinh năm 1991) là một cầu thủ bóng đá người Ai Cập. Anh thi đấu cho Đội tuyển bóng đá quốc gia Ai Cập. Anh từng thi đấu tại Thế vận hội Mùa hè 2012. Hiện tại anh thi đấu cho câu lạc bộ Ai Cập Zamalek SC.

Danh hiệu

Zamalek SC

Cúp bóng đá Ai Cập (1): 2017–18

Tham khảo

Sinh năm 1991
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Ai Cập
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội của Ai Cập
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Mùa hè 2012
Cầu thủ bóng đá Zamalek SC
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Ai Cập
Hậu vệ bóng đá


title: Narthecusa perplexata

text:
Narthecusa perplexata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Narthecusa
Động vật được mô tả năm 1862


title: Authadistis nyctichroa

text:
Authadistis nyctichroa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Authadistis


title: Dichotomius hempeli

text:
Dichotomius hempeli là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Dichotomius


title: Trichoplusia sogai

text:
Trichoplusia sogai là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Trichoplusia


title: Danh sách phim Bollywood 2016

text:
Danh sách phim Bollywood công chiếu trong năm 2016

Công chiếu

Tháng 1 – Tháng 3

Tháng 4 – Tháng 6

Tháng 7 – Tháng 9

Tháng 10-tháng 12

Chú thích

Liên kết ngoài

Danh sách phim


title: Promethes okadai

text:
Promethes okadai là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Promethes


title: Doãn Hoằng

text:
Doãn Hoằng (hay Duẫn Hoằng, tiếng Trung giản thể: 尹弘, bính âm Hán ngữ: Yǐn Hóng, sinh tháng 6 năm 1963, người Hán) là chính trị gia nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Ông là Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XX, Ủy viên dự khuyết khóa XIX, hiện là Bí thư Tỉnh ủy Giang Tây. Ông từng là Bí thư Tỉnh ủy Cam Túc, Chủ nhiệm Ủy ban thường vụ Nhân Đại tỉnh; Phó Bí thư Tỉnh ủy, Tỉnh trưởng Hà Nam; giữ các chức vụ lãnh đạo Thượng Hải như Phó Bí thư chuyên chức Thành ủy, Bí thư Ủy ban Chính Pháp Thành ủy, Tổng thư ký Thành ủy Thượng Hải, và Phó Viện trưởng thứ nhất Học viện Cán bộ Phố Đông.

Doãn Hoằng là Đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc, học vị Cử nhân Luật học, Kỹ sư Luyện kim. Những năm 2020, trong quá trình hoạt động lãnh đạo hành pháp chủ chốt của tỉnh Hà Nam, khu vực giáp giới với Vũ Hán trong thời kỳ Đại dịch COVID-19, ông trở nên nổi danh cùng Doãn Lực trong việc thiết lập cơ chế chiến dịch chỉ huy chống dịch thành công ở Hà Nam.

Xuất thân và giáo dục
Doãn Hoằng sinh tháng 6 năm 1962, quê quán tại địa cấp thị Hồ Châu, tỉnh Chiết Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Ông lớn lên và theo học phổ thông ở quê nhà. Năm 1981, ông tới thành phố Thượng Hải, bắt đầu học nghiên cứu chuyên ngành Luyện kim vật liệu kim loại và Kỹ thuật luyện kim tại Đại học Công nghệ Thượng Hải (上海工业大学), tốt nghiệp Cử nhân Kỹ thuật năm 1985. Trong thời gian học đại học, ông được kết nạp Đảng Cộng sản Trung Quốc vào tháng 1 năm 1984. Sau khi tốt nghiệp, ông tiếp tục vừa học vừa làm ở Thượng Hải. Từ tháng 9 năm 1986 đến tháng 7 năm 1988, ông học ngành bách khoa xã hội tại chức tại Đại học Giao thông Thượng Hải, các chuyên môn thực tiễn về Chủ nghĩa Marx – Lenin, tốt nghiệp Cử nhân Luật học. Từ tháng 9 năm 1993 đến tháng 9 năm 1994, ông là học giả thỉnh giảng tại Đại học South Illinois ở thủ phủ Springfield, Illinois, Hoa Kỳ. Từ tháng 9 năm 2013 đến tháng 1 năm 2014, ông tham gia Khóa đào tạo cán bộ trung niên tại Trường Đảng Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, một khóa đào tạo dành cho cán bộ chiến lược tại các tỉnh.

Sự nghiệp

Thời kỳ đầu
Năm 1985, sau khi tốt nghiệp Đại học Công nghệ Thượng Hải, ông ở lại và được nhận vào làm việc tại trường. Trong những năm đầu, ông công tác ở lĩnh vực thanh niên bậc đại học. Từ năm 1985 – 1989, ông là Trưởng Ban Tuyên truyền Đoàn Thanh niên, Thư ký rồi Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Trường Đại học Công nghệ Thượng Hải. Từ tháng 9 năm 1989 đến tháng 10 năm 1994, ông là Bí thư Đoàn Thanh niên Đại học Công nghệ Thượng Hải, là công vụ viên cấp phó huyện, phó Xứ. Từ tháng 10 năm 1994 đến tháng 12 năm 1994, ông là Bí thư Đoàn Thanh niên Đại học Thượng Hải. Đến cuối năm 1994, ông được bổ nhiệm làm Phó Chánh Văn phòng, Ủy ban Kế hoạch Thượng Hải, điều sang công tác ở Chính phủ Nhân dân thành phố.

Thượng Hải
Tháng 6 năm 1996, Doãn Hoằng được bổ nhiệm làm Phó Huyện trưởng huyện Tùng Giang (nay là quận Tùng Giang, khu ngoại thành). Đến tháng 7 năm 1998, ông được bổ nhiệm làm Phó Quận trưởng Quận Trường Ninh rồi Phó Bí thư Quận ủy Quận Trường Ninh vào tháng 4 năm 2001. Trong cùng thời gian, từ tháng 7 năm 2001 đến tháng 6 năm 2004, ông kiêm nhiệm chức vụ Phó Bí thư Địa ủy địa cấp thị Xigazê, Tây Tạng, theo mô hình thử nghiệm vị trí đa nhiệm của nhân sự Trung ương Đảng. Từ tháng 7 năm 2004 đến tháng 2 năm 2008, ông là Phó Bí thư Quận ủy, Quận trưởng quận Áp Bắc, tức một quận của Thượng Hải, trở thành công vụ viên cấp chính sảnh – chính cục. Cùng năm, ông được bổ nhiệm làm Phó Thư ký trưởng Chính phủ Nhân dân thành phố Thượng Hải.

Vào tháng 5 năm 2012, Doãn Hoằng được bầu vào Ban Thường vụ Thành ủy thành phố Thượng Hải, rồi Trưởng Ban Thư ký Thành ủy Thượng Hải vào tháng 6, thăng cấp thành phó tỉnh, phó bộ. Từ tháng 7 năm 2013 đến tháng 9 năm 2016, ông Thường vụ Thành uỷ, Trưởng Ban Thư ký, Chánh Văn phòng Thành ủy Thượng Hải. Tháng 2 năm 2017, ông được bổ nhiệm làm Phó Bí thư Thành ủy thành phố Thượng Hải. Tháng 11 năm 2017, ông giữ chức Phó Bí thư Thành ủy Thượng Hải, Bí thư Ủy ban Chính trị Pháp luật Thượng Hải. Ông cũng kiêm nhiệm vị trí Phó Viện trưởng thứ nhất Học viện Cán bộ Phố Đông Trung Quốc (tại Phố Đông, Thượng Hải), Viện trưởng là Trần Hi, Ủy viên Bộ Chính trị.

Hai chức vụ Phó Bí thư chuyên chức và Phó Viện trưởng thứ nhất ông đều kế nhiệm Ứng Dũng (người trở thành Thị trưởng Thượng Hải năm 2017, Bí thư Hồ Bắc năm 2020), hoặc dưới sự chỉ đạo của Trần Hi, đều là những người thuộc Quân đội Chiết Giang Tập Cận Bình. Tháng 10 cùng năm, ông được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX. Ông công tác thời gian dài ở Thượng Hải, dành hơn 30 năm ở thành phố chủ lực kinh tế Trung Quốc.

Hà Nam
Cuối năm 2019, Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc quyết định điều chuyển Doãn Hoằng tới tỉnh Hà Nam, phân công tham gia Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Bí thư Ban Đảng tổ Chính phủ Nhân dân tỉnh Hà Nam. Vào ngày 06 tháng 12, cuộc họp lần thứ 14 của Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân tỉnh Hà Nam đã quyết định bổ nhiệm ông làm Phó Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân và quyền Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Hà Nam. Đến 14 tháng 1 năm 2020, ông được phê chuẩn chính thức đảm nhiệm vị trí Tỉnh trưởng Hà Nam. Ngay sau khi nhậm chức, ông đã phải đối mặt một đợt Đại dịch COVID-19 mới. Trước tình hình dịch bệnh, Chính phủ Hà Nam do Doãn Hoàng đứng đầu đã áp dụng các biện pháp kiểm soát chặt chẽ, khi bắt đầu có dịch, các biện pháp như cấm buôn bán gia cầm sống, các bệnh viện được chỉ định, điều tra các quần thể trọng điểm, và miễn phí việc hoàn vé đã được thực hiện. Trong thời kỳ này, nhiều nơi ở tỉnh Hà Nam thực hiện lệnh chống dịch, hàng loạt biện pháp chống dịch cứng rắn ra đời. Một loạt các biện pháp thiết thực như thiết lập các điểm chốt chặn di chuyển, sử dụng xe tải để đào rãnh chặn các con đường dẫn đến Hồ Bắc, khuyên người dân không được ra ngoài, và treo khẩu hiệu Đới bệnh phản hương, bất tiếu tử tôn (tạm dịch: việc mang bệnh trở về lây lan là hành động bất lương tâm).

Biện pháp của Hà Nam của Doãn Hoằng và Tứ Xuyên của Doãn Lực được tuyên dương như là mô hình giáo khoa biểu mẫu, từng xuất hiện trên tìm kiếm nóng của mạng xã hội Sina Weibo, trên Internet trở thành một chủ đề nóng. Ngày 22 tháng 1 năm 2020. Khi đến thăm Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh tỉnh Hà Nam, ông trực tiếp tuyên bố: "Trong thời gian phòng chống dịch, người phụ trách cơ chế phối hợp phòng chống có thể thay mặt tỉnh ủy triển khai các công việc liên quan".

Cam Túc và Giang Tây
Tháng 3 năm 2021, Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc thay đổi nhân sự, Lâm Đạc được miễn nhiệm và nghỉ hưu, quyết định điều chuyển Doãn Hoằng tới công tác ở tỉnh Cam Túc, kế nhiệm vị trí Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Cam Túc. Chức vụ Tỉnh trưởng Hà Nam được giao lại cho Vương Khải. Ông bắt đầu lãnh đạo toàn diện tỉnh Cam Túc cùng Tỉnh trưởng Cam Túc Nhậm Chấn Hạc, đồng thời là Chủ nhiệm Ủy ban Thường vụ Nhân đại tỉnh. Cuối năm 2022, ông tham gia Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ XX từ đoàn đại biểu Cam Túc. Trong quá trình bầu cử tại đại hội, ông được bầu là Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XX. Ngày 7 tháng 12, ông được miễn nhiệm công tác lãnh đạo Cam Túc, được điều tới Giang Tây để lãnh đạo tỉnh, nhậm chức Bí thư Tỉnh ủy Giang Tây.

Xem thêm

 Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân
 Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Hà Nam
Bí thư Tỉnh ủy (Trung Quốc)
Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Cam Túc
Danh sách Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XX

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Liên kết ngoài

 Lý lịch Doãn Hoằng tại website Chính phủ Hà Nam.

Người Chiết Giang
Người Hán
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1963
Cựu sinh viên Đại học Công nghiệp Thượng Hải
Cựu sinh viên Đại học Giao thông Thượng Hải
Cựu sinh viên Trường Đảng Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc
Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Hà Nam
Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Cam Túc
Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Giang Tây
Ủy viên dự khuyết Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX
Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XX


title: Sông Pregolya

text:
Pregolya hoặc Pregola (; ; ; ) là một con sông ở vùng ngoại ô Kaliningrad của Nga.

Tổng quan
Nó bắt đầu như một ngã ba sông م u và Angrapa và chảy ra biển Baltic qua đầm Vistula. Độ dài của nó dưới tên Pregolya là 123   km, 292   km bao gồm Angrapa. Lưu vực có diện tích 15,500 km². Lưu lượng trung bình là 90 m³ / s.

Vấn đề Bảy cây cầu của Königsberg của Euler dựa trên những cây cầu của dòng sông ở Königsberg, nay là Kaliningrad.

Một tên cổ có thể của Ptolemy của sông Pregolya là Chronos, mặc dù các lý thuyết khác xác định Chronos là một con sông lớn hơn nhiều, Nemunas.

Các thành phố và thị trấn

 Chernyakhovsk
 Znamensk
 Gvardeysk
 Kaliningrad

Phụ lưu

 Pissa
 Lava/ Łyna
 Angrapa
 Instruch

Xem thêm

 Danh sách các con sông của Nga

Tham khảo


title: Crambus ellipticellus

text:
Crambus ellipticellus là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Crambus


title: Cleptocaccobius biceps

text:
Cleptocaccobius biceps là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Cleptocaccobius


title: Eilema punctilineata

text:
Eilema punctilineata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eilema


title: Glypta interrupta

text:
Glypta interrupta là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Glypta


title: Melese blanda

text:
Melese blanda là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Melese


title: Giải bóng đá nữ vô địch quốc gia 2006

text:
Giải bóng đá nữ vô địch quốc gia 2006 có tên gọi chính thức là Giải bóng đá nữ Vô địch Quốc gia - Cúp VAPower Việt Á 2006 là mùa giải lần thứ 9 do VFF tổ chức và Công ty Cổ phần tập đoàn thương mại công nghiệp Việt Á tài trợ. Tham dự giải năm nay vẫn gồm 6 gương mặt cũ, đó là Hà Nội, Than Cửa Ông, Thái Nguyên, Hà Tây, Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nam. Các đội sẽ thi đấu vòng tròn 2 lượt tính điểm xếp hạng.

Các đội bóng
 Hà Nội: Huấn luyện viên Vũ Bá Đông
 Hà Tây: Huấn luyện viên Giả Quảng Thác
 Thành phố Hồ Chí Minh:
 Hà Nam:
 Thái Nguyên:
 Than Cửa Ông:

Cách tính điểm, xếp hạng
Đội thắng: 3 điểm
Đội hoà: 1 điểm
Đội thua: 0 điểm
Tính tổng số điểm của các Đội đạt được để xếp thứ hạng.
Nếu có từ 2 đội trở lên bằng điểm nhau, trước hết sẽ tính kết quả các trận đấu giữa các đội đó với nhau theo thứ tự: số điểm; hiệu số bàn thắng-bàn thua; số bàn thắng. Nếu các chỉ số này vẫn bằng nhau thì tiếp tục xét các chỉ số của toàn bộ các trận đấu trong giải theo thứ tự: Hiệu số của tổng số bàn thắng- tổng số bàn thua; tổng số bàn thắng. Nếu vẫn bằng nhau sẽ tổ chức bốc thăm để xác định đội xếp trên.
Hai đội đứng đầu bảng đấu sẽ bước vào chơi trận chung kết để xác định nhà vô địch còn hai đội xếp thứ ba và thứ 4 sẽ tranh huy chương đồng.

Giải thưởng
Đội Nhất: Cúp, cờ, HCV và 80 triệu đồng (cao hơn năm trước 20 triệu đồng)
Đội xếp thứ Nhì: Cờ, HCB và giải thưởng 60 triệu đồng (cao hơn năm trước 20 triệu đồng)
Đội xếp thứ Ba: Cờ, HCĐ và giải thưởng 30 triệu đồng (cao hơn năm trước 10 triệu đồng)
Giải phong cách: Cờ và giải thưởng 10 triệu đồng
Cầu thủ xuất sắc nhất giải: 5 triệu đồng
Thủ môn xuất sắc nhất giải: 3 triệu đồng
Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất: 3 triệu đồng.

Lịch thi đấu và kết quả

Vòng 1 [10 tháng 3], 2006
Thái Nguyên 0-5 Hà Nội
Thành phố Hồ Chí Minh 0-1 Hà Tây
Than Cửa Ông 1-0 Hà Nam

Vòng 2 [13 tháng 3], 2006
Hà Nội 1-3 Hà Tây
Hà Nam 0-3 TPHCM
Than Cửa Ông 1-0 Thái Nguyên

Vòng 3 [17 tháng 3], 2006
Thành phố Hồ Chí Minh 1-2 Hà Nội
Thái Nguyên 0-2 Hà Nam
Hà Tây 2-1 Than Cửa Ông

Vòng 4 [20 tháng 3], 2006
Hà Tây 0-1 Hà Nam
Thành phố Hồ Chí Minh 6-2 Thái Nguyên
Hà Nội 1-0 Than Cửa Ông

Vòng 5 [23 tháng 3], 2006
Hà Nam 0-0 Hà Nội
Than Cửa Ông 1-1 TPHCM
Hà Tây 3-0 Thái Nguyên

Vòng 6 [30 tháng 3], 2006
Hà Nam 0-3 Than Cửa Ông
Hà Nội 1-0 Thái Nguyên
Hà Tây 1-1 TP.HCM

Vòng 7 [2 tháng 4], 2006
Thành phố Hồ Chí Minh 0-1 Hà Nam
Thái Nguyên 0-3 Than Cửa Ông
Hà Tây 2-0 Hà Nội

Vòng 8 [6 tháng 4], 2006
Than Cửa Ông 2-0 Hà Tây
Hà Nội 1-0 Thành phố Hồ Chí Minh
Hà Nam 2-0 Thái Nguyên

Vòng 9 [10 tháng 4], 2006
Hà Tây 2-0 Hà Nam
Than Cửa Ông 1-1 Hà Nội
Thái Nguyên 0-6 TPHCM

Vòng 10 [14 tháng 4], 2006
Hà Nội 1-1 Hà Nam
Thành phố Hồ Chí Minh 4-1 Than Cửa Ông
Thái Nguyên 0-4 Hà Tây

Bảng xếp hạng

Tổng kết mùa giải
Đội Nhất: Hà Tây (Cúp, cờ, HCV và giải thưởng 80 triệu đồng)
Đội Nhì: Hà Nội (Cờ, HCB và giải thưởng 60 triệu đồng)
Đội xếp thứ Ba: Than Cửa Ông Quảng Ninh (Cờ, HCĐ, giải thưởng 30 triệu đồng)
Đội đoạt giải phong cách: Thành phố Hồ Chí Minh (Cờ và giải thưởng 10 triệu đồng)
Cầu thủ xuất sắc nhất giải: Lê Thị Hoài Thu (11- TCÔ.QN)
Thủ môn xuất sắc nhất giải: Đỗ Thu Trang (1-Hà Tây)
Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất: Đoàn Thị Kim Chi (14- TPHCM) với 8 bàn thắng.

Vòng chung kết

Trận tranh hạng ba

Trận chung kết

Tham khảo

Xem thêm
Giải bóng đá vô địch quốc gia 2006

Liên kết ngoài
Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF)

Giải vô địch bóng đá nữ Việt Nam
Bóng đá Việt Nam năm 2006
Bóng đá nữ năm 2006


title: Giải vô địch bóng đá trẻ châu Á 1972

text:
Giải vô địch bóng đá trẻ châu Á 1972 diễn ra tại Băng Cốc, Thái Lan.

Các đội tham dự
Các đội sau đây tham dự giải đấu:

  (chủ nhà)

Vòng bảng

Bảng A

Bảng B

Bảng C

Bảng D

Tứ kết

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Ghi chú

Tham khảo
Results by RSSSF
1972 AFC Youth Championship


title: Lãnh thổ ủy trị Hội Quốc Liên

text:
Lãnh thổ Ủy trị Hội Quốc Liên là một địa vị pháp lý cho một số khu vực nhất định được chuyển từ quyền kiểm soát của một quốc gia sang nước khác sau chiến tranh thế giới thứ nhất hoặc các công cụ pháp lý có các điều khoản được quốc tế đồng ý để quản lý lãnh thổ thay mặt cho Hội Quốc Liên. Đó là bản chất của cả hiệp định và hiến pháp, trong đó có các điều khoản về quyền thiểu số cung cấp cho các quyền khiếu nại và xét xử của Toà án Quốc tế. Chế độ uỷ trị được thành lập theo Điều 22 của Công ước Liên đoàn Quốc gia, được ký kết vào ngày 28 tháng 6 năm 1919. Với sự tan rã Liên đoàn các quốc gia sau chiến tranh thế giới II, nó đã được quy định tại Hội nghị Yalta rằng các uỷ trị còn lại phải là Đặt dưới sự ủy trị của Hội Quốc liên, tùy thuộc vào các cuộc thảo luận trong tương lai và các thỏa thuận chính thức. Hầu hết các nhiệm vụ còn lại của Liên đoàn các quốc gia (ngoại trừ Nam Phi-Tây Phi) do đó cuối cùng trở thành Các lãnh thổ Tin cậy của Hội Quốc liên.

Hai nguyên tắc điều hành đã hình thành cốt lõi của Hệ thống Uỷ trị, không phải là sự sáp nhập lãnh thổ và chính quyền của nó như một "sự tin tưởng thiêng liêng của nền văn minh" để phát triển lãnh thổ vì lợi ích của người dân bản xứ.

Khi Hội Quốc Liên ngừng hoạt động năm 1946, hầu hết các lãnh thổ ủy trị này (trường hợp ngoại trừ là Tây-Nam Phi) được chuyển đổi thành Lãnh thổ Ủy thác Liên Hợp Quốc và được quản lý bởi Hội đồng Quản thác Liên Hợp Quốc.

Phân loại vùng ủy trị
Hội Quốc liên quyết định mức độ kiểm soát đúng đắn của các cường quốc Uỷ trị đối với các vùng lãnh thổ Uỷ trị theo các nguyên tắc riêng biệt. Tuy nhiên, trong mọi trường hợp, các cường quốc không được phép thiết lập các cơ sở quân sự hay tuyển mộ lính tráng trong khu vực mà mình ủy trị, đồng thời yêu cầu phải gửi một bản tường trình về vùng lãnh thổ cho Uỷ ban Thường trực Uỷ trị của Hội Quốc Liên.

Các vùng Uỷ trị sẽ được phân chia thành 3 loại chính dựa vào mực độ phát triển mà dân cư vùng đó đã đạt được tại thời điểm Uỷ trị.

Nhóm thứ nhất, hay còn gọi là vùng Uỷ trị loại A, là những vùng lãnh thổ thuộc quyền kiểm soát của Đế chế Ottoman cũ. Nhóm này được coi như "... đã phát triển đến một mức độ phát triển nhất định mà từ đó có thể tạm thời được công nhận là một quốc gia độc lập nhưng vẫn cần sự tham vấn từ phía các cường quốc cho đến khi họ có thể tự mình đứng lên được. Mong muốn của các cộng đồng dân cư này là yếu tố chính cần được cân nhắc chính trước khi lựa chọn trở thành vùng Uỷ trị"

Nhóm thứ hai, hay còn gọi là vùng Uỷ trị loại B, là những thuộc địa trước đây của Đức tại Tây và Trung Phi, được phía Đức gọi là các Schutzgebiete (các xứ bảo hộ hay vùng lãnh thổ), được cho là đặt dưới sự kiểm soát chặt chẽ hơn từ các cường quốc Uỷ trị "... các xứ Uỷ trị phải chịu trách nhiệm quản lý các vùng lãnh thổ này với điều kiện là phải có được sự tư do về tín ngưỡng cũng như về tôn giáo". Các nước ủy trị nghiêm cấm việc xây dựng các cơ sở quân sự hay căn cứ hải quân trong vùng ủy trị.

Vùng Uỷ trị loại C, bao gồm Tây Nam Phi và một số quần đảo ở khu vực Thái Bình Dương, được cho là "những vùng ủy trị được quản lý ở mức độ chặt chẽ nhất, đặt dưới luật pháp của xứ Uỷ trị với tư cách là một vùng lãnh thổ không thể tách rời".

Danh sách lãnh thổ ủy trị

Chú thích

Tài liệu tham khảo

 Anghie, Antony "Colonialism and the Birth of International Institutions: Sovereignty, Economy, and the Mandate System of the League of Nations" 34 (3) New York University Journal of International Law and Politics 513 (2002)

 Nele Matz, Civilization and the Mandate System under the League of Nations as Origin of Trusteeship, in: A. von Bogdandy and R. Wolfrum, (eds.), Max Planck Yearbook of United Nations Law, Volume 9, 2005, p. 47–95.
 Pugh, Jeffrey, "Whose Brother's Keeper? International Trusteeship and the Search for Peace in the Palestinian Territories", International Studies Perspectives 13, no. 4 (November 2012): 321–343.
 Tamburini, Francesco "I mandati della Società delle Nazioni", in Africana, Rivista di Studi Extraeuropei, n.XV – 2009, pp. 99–122.

Đọc thêm
 Anghie, Antony. "Colonialism and the Birth of International Institutions: Sovereignty, Economy, and the Mandate System of the League of Nations." NYUJ Int'l L. & Pol. 34 (2001): 513.
 Bruce, Scot David, Woodrow Wilson's Colonial Emissary: Edward M. House and the Origins of the Mandate System, 1917–1919 (University of Nebraska Press, 2013).
 Callahan, Michael D. Mandates and empire: the League of Nations and Africa, 1914–1931 (Brighton: Sussex Academic Press, 1999)
 Haas, Ernst B. "The reconciliation of conflicting colonial policy aims: acceptance of the League of Nations mandate system," International Organization (1952) 6#4 pp: 521–536.
 Hall, H. Duncan. Mandates, Dependencies and Trusteeship (1948) online
 Margalith, Aaron M. The International Mandates (1930) online
 Matz, Nele. "Civilization and the Mandate System under the League of Nations as Origin of Trusteeship." Max Planck Yearbook of United Nations Law (2005) 9#1 pp. 47–95. online
 Pedersen, Susan. The Guardians: the League of Nations and the Crisis of Empire, (New York: Oxford University Press, 2015)
 Sluglett, Peter. "An improvement on colonialism? The 'A' mandates and their legacy in the Middle East," International Affairs (2014) 90#2 pp. 413–427. On the former Arab provinces of the Ottoman Empire
 Wright, Quincy. Mandates under the League of Nations (1930), 730 pp; Comprehensive coverage

Phi thực dân hóa
Hội Quốc Liên

Chính quyền Đế quốc Anh
Đế quốc thực dân Pháp
Nhật Bản thế kỷ 20
Chấm dứt năm 1946


title: Ngựa Anglo-Arab

text:
Ngựa Ănglô-Ảrập hay Anglo-Arab hay còn gọi là Ănglê-Ảrập là một giống ngựa có nguồn gốc từ nước Pháp, chúng được hình thành bằng sự lai tạo giữa giống ngựa Thuần Chủng của Anh (Thoroughbred) với ngựa Ả rập và được công nhận là một giống riêng với từ ghép gồm tiền tố "Anglo", trong tiếng Pháp là Anglais hay Ăng-lê, chỉ về giống ngựa từ Anh và hậu tố Ả rập là giống ngựa Ả rập.

Phép lai tạo này có thể là từ ngựa đực giống Thuần Chủng với ngựa nái Ả rập hoặc ngược lại. Trong trường hợp không có sự tạp giao thì một con ngựa phải có tối thiểu 12,5% máu Ả Rập được coi là một Anglo-Ả Rập. Pháp là một trong những nhà sản xuất lớn nhất của giống ngựa Anglo-Ả-rập. Họ cũng đã đem giống ngựa này du nhập vào Việt Nam từ sớm phục vụ cho những cuộc đua ngựa ở trường đua Phú Thọ.

Tổng quan

Lịch sử
Các dấu vết của giống ngựa Pháp Anglo-Arab bắt đầu từ hai con ngựa giống Ả Rập là Massoud và Aslam trong đó có một con ngựa "Thổ Nhĩ Kỳ" có thể là của Turkoman đã tuyệt chủng hoặc giống "Turkmene" (ngựa Thiên Mã từ Tây Vực). Những con ngựa này ở Syria sau đó đã được lai với một bộ ba của ngựa Thuần Chủng Thoroughbred, cụ thể, con ngựa nái COMUS, các con ngựa Selim, và Daer. Một vài năm sau đó, ba con ngựa cái con của chúng là Clovis, Danae, và Delphine hình thành nền tảng của chương trình nhân giống Anglo-Ả Rập của Pháp.

Trang trại nhân giống của chương trình gây giống Anglo-Arab, Pompadou Anglo-Arab Stud, nằm ở Arnac-Pompadour, một xã phụ cận của Corrèze, nơi trung tâm của Pháp, quê hương nổi tiếng Château de Pompadour. Ngoài ra, khu vực này phục vụ như là trụ sở đăng ký ngựa giống của Pháp. Anglo-Ả Rập sở hữu một trong những sách chỉ đăng ký giống ngựa lâu đời nhất của Pháp, và cùng với ngựa Selle Français, giống ngựa thể thao hàng đầu của đất nước này, vẫn còn mang dấu ấn của sự ảnh hưởng Anglo-Arab một cách đáng kể.

Trong quá khứ, những con ngựa Anglo-Arab đã được sử dụng cho mục đích quân sự. Tuy nhiên, hiện nay, nghề nghiệp nổi bật nhất của nó là của một con ngựa phục vụ cho môn cưỡi ngựa thông dụng, thể thao ngựa và phục vụ cho những cuộc đua ngựa. Giống ngựa này không có khả năng phù hợp cho những cuộc trình diễn sự kiện (eventing), do khả năng chịu đựng, tốc độ và khả năng nhảy của chúng không nhuyễn. Tại Hoa Kỳ, ngựa Anglo-Ả Rập được coi là một "phần lai" của ngựa Arabian và, do đó, được đăng ký trong vòng một phần riêng biệt của Hiệp hội ngựa Ả Rập.

Đặc điểm

Giống như một kết quả của phép lai khác nhau mà có thể sản xuất mọtcon Anglo-Ả Rập, kích thước và hình dáng có thể thay đổi đáng kể. Tuy nhiên, trên mức trung bình, một con ngựa Anglo-Ả Rập là nhỉnh một chút cao hơn so với chỉ số trung bình của ngựa Ả Rập và các loại hơi ít tinh chế. Những con ngựa lớn nhất thường được sản xuất bằng cách nuôi một con ngựa thuần chủng để phối với một con ngựa Ả Rập. Các ví dụ tốt nhất của giống này thừa hưởng những tinh tế, xương tốt, và sức chịu đựng của Ả Rập, cũng như tốc độ và sức mạnh của Thoroughbred.

Ngựa Anglo-Ả Rập trung bình có chiều cao từ 15,2-16,3 (62-67 inches, 157–170 cm). Những màu sắc phổ biến nhất của chúng là màu hồng (hạt dẻ), đạm (đôi khi được gọi là "nâu") hoặc màu xám. Các lý tưởng về giống là cho một con ngựa để có dáng tương tự như mạnh mẽ hơn Ả Rập, mặc dù chúng không nên trông hoàn toàn giống như hoặc là một Thoroughbred hoặc Ả Rập. Chúng có một cái cổ dài, vai nhô cao, cơ thể nhỏ gọn và mạnh mẽ (chắc chắn hơn so với Thoroughbred), ngực sâu, và xương vững chắc. Ngựa Anglo-Ả Rập nên có đầu nhỏ, tốt, tương tự như mọtcon Ả Rập, nhưng không nên quá lép trong cấu trúc.

Tại Việt Nam

Du nhập

Năm 1906, thương gia người Pháp Jean Duclos đem loại hình đua ngựa từ quê nhà sang kinh doanh. Ông ta mang tám con ngựa giống ngựa Ả rập tốt mã, lớn con, chạy đua giỏi đến vùng đất Sài Gòn-Chợ Lớn, tổ chức đua. Trò đua ngựa của Duclos đã tạo cơn sốt khi có gần 200 cuộc đua chỉ trong vòng nửa năm, mang về cho thương gia này rất nhiều tiền. Cho đến những năm 60, trường đua Phú Thọ có khoảng 200 ngựa đua chính hiệu với nhiều lượt đua, nhưng vẫn không đáp ứng được nhu cầu. Để duy trì hoạt động hàng tuần, người ta phải thuê thêm ngựa cỏ kéo xe ở các nơi để tổ chức cho đủ 10-12 ngựa mỗi đợt Từ đây giống ngựa này bắt đầu biết đến ở Việt Nam.

Hơn 60 năm trước, dân Hóc Môn đã có ngựa đua lai ĂngLê lai Á Rập, to khỏe không thua gì ngựa đua chính gốc. Mỗi con ngựa nhập nguyên giống vào Việt Nam, giá không thua gì một chiếc xe hơi đời mới, sang nhất bây giờ. Ngựa lai này có giá còn cao hơn ngựa Ả Rập thuần chủng. Nhờ nó thuận với phong thổ, nuôi đem ra trường Phú Thọ mới hợp thời tiết xứ nóng ẩm. Con ngựa đầu tiên có một cá nhân ở Hóc Môn sở hữu là con Xích Thú, mua năm 1963, lúc mua chỉ 17.000 đồng, hai năm sau Xích Thú thắng trong một giải đua, giá của nó đã vọt đến 100.000 đồng, tương đương một chiếc xe hơi thời đó.

Vùng Xuân Thới Thượng, Xuân Thới Sơn huyện Hóc Môn từng nổi tiếng với nghề nuôi ngựa đua khi trường đua Phú Thọ còn hoạt động. Vùng nghĩa trang Bình Hưng Hòa A ở quận Bình Tân và vùng Đức Hòa của Long An, Đức Hòa từng một thời là thủ phủ ngựa đua. Nhiều làng nuôi ngựa đua nổi danh như Đức Hòa Thượng, Đức Lập Thượng, Đức Lập Hạ, Hòa Khánh Đông. Xã Đức Hòa Thượng, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An vốn là nơi có số ngựa đua đẹp và nhiều nhất của huyện cũng như so với các vùng nuôi ngựa lân cận Hóc Môn, Củ Chi. Đây là giống ngựa của Pháp nuôi dưỡng, thuần chủng chịu được khí hậu, sinh sản được. Thời kỳ hưng thịnh, có lúc, số ngựa đua lên đến 1.200 con. Lúc cao điểm lên đến vài ngàn con

Những giống ngựa còn lại ở Đức Hòa đều là ngựa quý, được nhập từ Pháp những năm đầu thế kỷ trước. Hơn một trăm năm nuôi, thuần hóa, ngựa đã quen thổ nhưỡng, khí hậu và là giống gien rất quý. Từ bộ gien nhập thành bộ gien thuần chủng, có thể gọi giống ngựa ở đây là giống nội địa. Ngựa có thể lực lớn, tốc độ cao sau đó còn lai với những chú ngựa Anh, ngựa Ả-Rập, ngựa Tây Ban Nha, ngựa cái để phối giống Ngựa đua phải giống F1, F2 mới có kết quả. Nuôi được ngựa đẻ lại càng khó hơn. Ba triệu đồng một “mũi” thụ tinh cho ngựa. Bơm xong lấy tiền, kết quả được hay không được không chịu trách nhiệm

Huấn luyện

Việc chăm sóc, thuần dưỡng một con ngựa đua là một kỳ công nghệ thuật. Ngoài chế độ ăn uống, vệ sinh nghiêm ngặt, ngựa còn phải được tập luyện thường xuyên. Một con ngựa, chỉ cần đoạt vài giải nhất là người ta săn lùng mua ráo riết. Có khi cả trăm cây vàng một con cũng mua Nếu ngựa tốt, ngựa khoẻ, nhưng huấn luyện không giỏi, thì cũng chỉ làm ngựa kéo hay ngựa thịt. Huấn luyện giỏi, ngựa đua mới có thể tuyệt đối trung thành, tuân theo mệnh lệnh của chủ, khi ra đường đua không chỉ nhanh, mạnh, dai sức, mà còn có tác phong đẹp, dũng mãnh, một chú ngựa có tốt hay không, được đánh giá theo 3 yếu tố là ngoại hình, nài ngựa và quan trọng nhất là tài năng chú ngựa thể hiện trong quá trình tập duyệt trước ngày đua.

Để nuôi được con ngựa đua không phải dễ dàng. Buổi sáng phải cho ngựa đi vợt sương, chiều cho đi vợt nắng. Nuôi ngựa đua giống như nuôi vận động viên, phải quần thường xuyên ngựa mới có sức khỏe, mới sung, để những bộ vó ngựa thật vững và khỏe còn cho ngựa dợt nước thường xuyên. Không phải một sớm, một chiều hướng dẫn là nuôi được ngựa. Nếu thuê chuyên gia nước ngoài về hướng dẫn nuôi ngựa thì số tiền phải trả cho họ rất lớn Để có một con ngựa đua tốt, ngoài đam mê, người nuôi phải có kiên thức, kinh nghiệm. Để ngựa đua khỏe và bền, ngoài chế độ ăn uống, mỗi người có một bí quyết riêng ngoài những bài tập phổ thông như rèn chạy trên các loại địa hình, từ nền cứng, đất cát đến bùn nhão. Ngựa nuôi cũng phải mất ba đến bốn năm mới thi đấu.

Chế độ ăn

Những con ngựa đua thuộc giống Ăngle Ảrập này ở Việt Nam khi đua được chăm sóc kỹ càng. Nghề nuôi này khá tốn kém tiền bạc, công sức. Bởi khẩu phần ăn của ngựa đua gồm cỏ, lúa, đậu nành, trứng gà sống và các loại thuốc bổ. Đặc biệt, so với ngựa thường, ngựa đua được cho ăn nhiều lúa hơn cỏ. Thông thường, một con ngựa thường ăn hết 1 đến hơn 1 dạ lúa (50 kg) trong vòng nửa tháng thì ngựa đua chừng 2 ngày hết 1 dạ. Ngay từ khi mới được 4 tháng, ngựa đua đã phải được cho ăn lúa để giúp xương cứng chắc, nếu không xương xốp, dễ bị gãy khi đua người nuôi phải dọn phân, cắt cỏ, tiếp nước.

Bình quân, một con ngựa trưởng thành mỗi ngày ăn 10 kg thóc, cùng cả gánh cỏ, chưa kể phải bồi bổ thêm đậu xanh, đỗ tương. Mỗi ngày tốn 20 kg lúa chưa tính đến cỏ cắt ngoài đồng cho ngựa ăn. Ngày trước ngựa toàn ăn thóc với gạo, mỗi ngày chúng ăn cả chục kg, ngốn hết vài trăm ngàn. Hằng ngày cho ngựa ăn cỏ, lúa, chuối sứ và vẫn cho uống thuốc phòng bệnh, với chi phí 3 triệu đồng/con, so với 5 triệu đồng khi ngựa còn đua. Hằng tháng, chi phí cho bầy ngựa mất khoảng 20 triệu đồng. Vào những năm ngựa còn tung vó trên trường đua thì chúng được ăn lúa nhiều hơn và được chăm sóc rất kỹ. Còn kinh tế khó khăn những người nuôi ngựa chỉ muốn giữ lại cái nghề một thời, nên những con ngựa ngày xưa thay vì ăn lúa nay chuyển sang ăn cỏ ăn nhiều lúa nhưng nay chúng phải ăn cỏ nhiều hơn Chục con ngựa nuôi ngày mất nửa tạ thóc. Đó là nuôi cầm chừng.

Hiện nay số ngựa đua ở Việt Nam đã bị làm thịt gần hết vì không đủ kinh phí nuôi nhốt. Đàn ngựa còn lại được thả ngoài đồng, ăn hết bãi cỏ này ông lại dong chúng tới bãi cỏ khác. Mỗi ngày, chỉ cho chúng ăn một ít lúa. Cỏ ở nghĩa trang không thiếu, nếu cần đi cắt một buổi là có cả xe ba gác đầy lắc lư, đàn ngựa ăn 3 ngày mới hết. Nhưng ngựa ăn cỏ không thì gầy trơ xương, nhai cỏ cho đỡ buồn miệng thôi, cái chính vẫn phải ăn lúa, gạo, món ăn mới cho bầy ngựa, vừa ngon lại rẻ là đến các cơ sở chế biến giá đỗ thu gom vỏ. Mỗi bao vỏ giá gần 10 nghìn đồng, một con ngựa nhai cả ngày lẫn đêm hết hai bao, chỉ bằng một phần giá lúa

Tuấn mã

Một con ngựa đua thường được lựa chọn rất gắt gao, phải chọn dòng, chọn giống, lý lịch phả hệ kỹ càng. Nếu ngựa cha, mẹ có tốt; ngựa con đẻ ra mới là ngựa đua bản lĩnh. Ngựa 3-4 tuổi là có thể đưa đi đua. Nếu chăm sóc tốt, ngựa có thể đua trong thời gian khoảng 15 năm. Vòng đời của ngựa có thể kéo dài tới 30 năm, nên sau khi hết tuổi đua, những con ngựa tốt được dùng để nhân giống Ngựa đua cũng được đăng ký làm giấy khai sinh, đầy đủ thông tin chi tiết như tên, năm sinh, giới tính, màu lông, đặc điểm nhận dạng, tên ngựa cha mẹ, tên chủ nuôi. Giấy khai sinh đối với một chú ngựa đua rất quan trọng, vì nếu không có nó, chú ngựa sẽ không được phép tham sự các cuộc đua ở trường đua Phú Thọ.

Tên ngựa đua khi ra trường đua cũng không được trùng nhau. Nếu trùng, sẽ phải làm lại giấy khai sinh khá phiền phức. Hầu hết chủ ngựa khi đặt tên ngựa sẽ dựa vào sở thích, hay gửi gắm vào đó một thông điệp, khát vọng. Có những chủ ngựa thích đặt theo tên người nổi tiếng trong bóng đá, diễn viên, ca sĩ, phim kiếm hiệp như Lục Tiểu Phục, Mai Trinh, Êlizabet Những cái tên rất đẹp, sang trọng đặt cho ngựa, Đặt tên cho nó dựa vào ngoại hình, khả năng đua của nó và dựa vào tình cảm của người chủ dành cho nó Lịch sử trường đua Phú Thọ chứng kiến nhiều thế hệ ngựa đua kiệt xuất. Chú ngựa thắng trên đường đua, không chỉ đem về vinh quang cho người chủ, mà còn thêm một khoản tiền lớn. Ngoài tiền thắng giải, tiền cá độ thu về lớn hơn gấp nhiều lần

Có những con ngựa thuộc giống Ăng lê lai Ả rập và lai với các giống khác từng nức tiếng trên trường đua như con chiến mã Phương Đông, từng 13 lần đoạt giải nhất, đoạt cúp ở trường đua Phú Thọ, ngoài con Phương Đông và những chiến mã từng đoạt giải, lừng danh trong làng ngựa đua Sài Gòn như: Xích Tu Long, Mai Linh, Lục Tiểu Phụng, Long Trường Vân là giống ngựa tạo ra bằng cách cho lai giống giữa ngựa bản địa, là loại ngựa kéo có sức khỏe dẻo dai với giống ngựa to khỏe của Châu Âu. Một con ngựa đua nổi tiếng với tên Nữ Tài giành được nhiều giải, con nữ hoàng Xinh Xinh Hoa đang trên đường từ chuồng đến Trường đua Phú Thọ đã bị tạt axít đậm đặc vào đầu, không ít tuấn mã làm dậy sóng trường đua, khi chết già, người ta không nỡ mổ thịt mà chôn cất trong vườn nhà như con Lữ Bố của ông Chín Xèng đoạt quán quân 48 lần, Ô Điểu của ông Út Bẩm; Lipasinette của ông Dương Hạo Tôn; France Vedé của ông Tộ hay cặp ngựa nổi tiếng Trúc Hương và Mỹ Phương, ngày xưa nổi tiếng ở trường đua

Trong đó con ngựa Thoại Lang được xem là con ngựa thần mã vì chưa có một con ngựa nào có thể thắng được con ngựa đó trong các cuộc đua, Việt Nam có những con ngựa đua khá tốt khi phối giống của những con ngựa do nữ hoàng Anh tặng Nhưng trong hàng trăm chiến mã từng được vinh danh, cái tên “thần mã” Thoại Lang vẫn được tôn sùng vị trí số 1, trở thành huyền thoại trong ký ức người đua ngựa. Sở dĩ được phong Thần mã vì trong giai đoạn từ năm 1967-1974, Thoại Lang đã giành được 114 giải nhất và sáu lần vô địch đại hội. Có một giai thoại kỳ lạ là trừ ngựa cùng chủ ra, bất cứ con ngựa nào từng thắng Thoại Lang thì sau đó đều bị thương, chết hoặc nếu không thì ra trường đua cũng dở chứng không chịu đua

Thoại Lang là một con ngựa cái, được đặt theo tên Pháp Tina. Tina là một chú ngựa cái mang 2 dòng máu, mẹ là giống ngựa cỏ Việt Nam nhưng cha là ngựa đua từ Pháp (ngựa Ăng lê Ả rập). Sự kết hợp ngẫu nhiên ấy cho ra đời chú ngựa con Tina, lông màu cánh dán, dáng vẻ mỹ miều nhưng tính khí và thần thái khác thường. Khoảng thời gian những năm 1970 đến cuối năm 1974, cái tên Thoại Lang liên tục được xướng tên trên đài chiến thắng. Với những con ngựa cùng hạng, Thoại Lang gần như không có đối thủ. Thành tích 141 trận thắng từ khi cất vó trên trường đua Phú Thọ, Thoại Lang được người trong giới phong là “thần mã”. Không phải cứ con ngựa nào thắng nhiều, thắng liên tục cũng được phong là “thần mã”, mà tước hiệu ấy kèm theo đó còn rất nhiều yếu tố mà chỉ người trong giới đua ngựa biết với nhau.

Trong cuộc đời của Thoại Lang cũng có vài lần gặp thất bại khi gặp những đối thủ không kém tài cũng đã để lại tên tuổi lừng lẫy như Ti Ti, Thuận Hùng hay Anh Phong. Con Thuận Hùng và Anh Phong ăn được Thoại Lang một trận nhưng sau trận đó về nhà đổ bệnh mà chết. Còn con Ti Ti cũng bị “ngựa chứng” cứ ra đến trường đua là đứng im chẳng buồn nhấc vó. Những hiện tượng lạ đó càng khiến người chơi ngựa tin rằng Thoại Lang là thần mã. mỗi khi đứng trước vạch xuất phát, Thoại Lang đứng trước rào chắn nhưng mắt không nhìn thẳng mà lúc nào cũng nghếch liếc cờ lệnh. Vì vậy, cứ hễ cờ lệnh phất là Thoại Lang luôn bắt được nhịp mà vọt lên dẫn đầu.

Ở thời điểm ấy, tên của Thoại Lang mỗi lần thắng trận lại tràn ngập trên mặt báo, nếu xét về số lần ăn giải nhất trong các cuộc đua thì Thoại Lang được ca tụng là nhất thế giới. Sau 4 năm làm điên đảo trên đường đua, vào năm 1974, Thoại Lang ra đường đua mang theo số chì nặng 72 kg. Sức khỏe giảm sút nhưng Thoại Lang vẫn được ra thi đấu. Giành chiến thắng thuyết phục nhưng Thoại Lang đã phải trả giá quá đắt đó là bị trật khớp xương và mãi mãi không thể còn bước ra trường đua được nữa. Năm 1975, trường đua Phú Thọ đóng cửa. Thoại Lang sau khi nghỉ đua đã sinh được một lứa con rồi chết vào năm 1977. Chú ngựa con của Thoại Lang về sau được bán cho một người nông dân ở Tây Ninh để phục vụ kéo xe. Về sau, con của Thoại Lang sinh được 2 lứa nhưng một con chết bệnh, một con chết đuối. Dòng giống của “thần mã” cũng vì thế mà không còn nữa.

Những chú ngựa vô địch còn lại của trường đua Phú Thọ là những ngựa đua còn sót lại tại trang trại của ông Baudron Jeans Yuer (người Pháp gốc Việt), xã Xuân Thới Sơn, Hóc Môn, là những chú ngựa vô địch trong các cuộc đua tại trường đua Phú Thọ, những con tuấn mã này tung hoành trên đường đua và mang vinh quang về cho chủ nhân của mình do sở hữu được hậu duệ của chú ngựa vô địch nước Anh được Nữ hoàng ban tặng ông Baudron Jeans Yuer mang tất cả những chú ngựa tốt nhất từ Pháp về Việt Nam và những chú ngựa này là những nhà vô địch Còn con Nobel cùng với con Ansaphire là hai tuấn mã vô địch Việt Nam ở thời điểm này vì Nobel và Ansaphire đều là dòng dõi của Vang và Khứu là hai con ngựa Hoàng gia Anh tặng chú ngựa bố là một nhà vô địch thặng thừa. Con Ansaphire mới đua được năm trận thì trường đua đóng cửa, với kết quả bốn trận về nhất và một trận về nhì. Nobel cũng thắng rất nhiều giải trước đó

Hiện trại ngựa Sáu Hòa ở Tây Ninh cũng có những chiến mã sở hữu thân hình tuyệt mỹ, nước phi như cơn gió thoảng, những chú ngựa cao to, có bộ lông rất đẹp, từng một thời làm nức lòng dân đua ngựa như: Nữ Phi Mai, Việt Anh, Triệu Vy, Hạnh Nguyên, Tường Vy, Carino, Hugo. Trong số những này hiện nay một số đang mang thai hoặc đã sinh hậu duệ 2-3 năm tuổi và cao từ 1,2-1,4 m. Tổng số đàn ngựa đua của trại là trên 30 con, tất cả đều thuộc hàng quý được lai từ giống ngựa của Hoàng gia Anh, trị giá hàng tỷ đồng. Riêng con ngựa đua Tường Vy với giá 100 triệu đồng. Còn hậu duệ của hai chiến mã Tường Vy và Hugo có giá 40 triệu đồng Chuồng ngựa được đầu tư xây dựng kiên cố. Trong mỗi chuồng đều có máng cỏ, máng nước, có đèn thắp sáng, trên nền lót rơm. Sau một buổi đi ăn cỏ ngoài đồng, các chú ngựa vừa được đưa trở về chuồng để nghỉ ngơi, uống nước. Để đảm bảo lương thực và sức khoẻ cho đàn ngựa, dành ra 0,5 ha đất trồng loại cỏ có dinh dưỡng cao, chuyên dùng cho ngựa ăn. Mùa mưa thì tận dụng cỏ mọc tự nhiên và mua thêm xác đậu nành.

Thực trạng

Khi còn trường đua Phú Thọ, người ta thống kê có khoảng 1.200 con ngựa tham gia đua. Tính cả ngựa giống, ngựa đẻ và ngựa con thì đàn ngựa ở Thành phố Hồ Chí Minh, Long An và các tỉnh lân cận khi ấy vào khoảng 4.000 con. Tuy nhiên, gần đây, số ngựa đua chỉ còn lại khoảng trên 250 con Khi còn trường đua Phú Thọ, người ta thống kê có khoảng 1.200 con ngựa tham gia đua. Tính cả ngựa giống, ngựa đẻ và ngựa con thì đàn ngựa ở Thành phố Hồ Chí Minh, Long An và các tỉnh lân cận khi ấy vào khoảng 4.000 con. Theo thống kê gần đây, số ngựa đua chỉ còn 266 con. Trước đây, một con ngựa có giá trung bình bằng năm con bò, giờ một con bò bằng ba con ngựa Từ hàng nghìn con ngựa đua chỉ còn lại hơn 200 con.

Hiện nay số ngựa đua ở Việt Nam đã bị làm thịt gần hết vì những người chủ của nó không đủ kinh phí nuôi Bây giờ, sau nhiều năm trường đua đóng cửa, nhiều người bỏ nghề, số ngựa cũng chẳng còn là bao, nhưng nơi đây vẫn có những người bám trụ với nghề nuôi ngựa đua. Khi Trường đua ngựa Phú Thọ đóng cửa, nơi đây đã trở thành bãi cỏ hoang, hay ao câu cá. Người dân nuôi ngựa đua như người chơi xổ số, lô tô cuối ngày khi tin trắng bảng. Nhiều con ngựa ở Long An có giá 200 triệu, sau một đêm ngủ dậy chỉ còn 40 triệu. Đó là gặp khách chơi ngựa, gặp khách thịt ngựa thì chỉ còn giá bằng con bò

Trước đây, trường đua Phú Thọ vẫn còn diễn ra những cuộc đua ngựa trong sự cổ vũ của hàng vạn người với những chú tuấn mã tranh tài quyết liệt. Tuy nhiên, môn thể thao này đã lùi vào dĩ vãng khi trường đua này bị đóng cửa vào năm 2011, và những nhà chú ngựa đua này đang đứng trên đà tuyệt diệt. Hiện nay số ngựa đua ở Việt Nam đã bị làm thịt gần hết vì những người chủ của nó không đủ kinh phí nuôi. Còn những người có thể duy trì việc nuôi ngựa thì cũng không biết mình sẽ gắn bó với ngựa đến lúc nào Những người nuôi ngựa đua chân chính rơi vào cảnh lao đao, thất nghiệp. Cả cơ nghiệp trông vào đàn ngựa đua, hàng trăm con ngựa giống, ngựa đua có trị giá trăm triệu đồng bỗng dưng thất sủng. Con thì bị người nuôi bán giá giết thịt, con thì bán làm phu xe kéo.

Khi trường đua Phú Thọ giải tán, các giải đua không còn được tổ chức, số lượng ngựa vì vậy cũng hao mòn dần. Số lượng ngựa còn lại ở vùng Long An, Hồ Chí Minh chỉ khoảng 400 con, trong vòng ba năm đóng cửa trường đua Phú Thọ có hơn 3.000 con ngựa đua bị giết thịt ở các lò mổ. Tình trạng này vẫn chưa chấm dứt, khi nhiều con ngựa đua vẫn đang bị giết thịt dần vì chủ của nó không đủ kinh phí để nuôi. Cảnh quen thuộc vào buổi sáng, tại một lò mổ ngựa ở xã Xuân Thới Sơn, huyện Hóc Môn là những con ngựa đua xấu số bị trói chân đứng ngoan ngoãn bên gốc cột. Chủ của nó đã không thể tiếp tục nuôi do quá khó khăn. Chiếc búa vung lên vào đầu làm con vật to lớn khuỵu xuống, ngựa bị giết thịt, nó ngục xuống, máu chảy khắp nền nhà, đôi mắt mở to sòng sọc nhìn trân trân một hướng. Từ khi trường đua Phú Thọ đóng cửa, đã có hàng ngàn con ngựa bị như thế vì giá ba con ngựa bằng một con bò.

Một số gia đình đã từ bỏ, một số do yêu thích, coi đây là thú vui tuổi già nên vẫn giữ lại những con có thành tích để duy trì nòi giống. Đàn ngựa đua nay thành ngựa đứng. Trước, còn đua thì ngựa nuôi ngựa và nuôi người. Nhiều con đã phải tháo yên, tìm đường vào nồi “thắng cố” (lẩu ngựa). Một số bán cho các tỉnh như Lâm Đồng, Bình Thuận, Kiên Giang làm ngựa cưỡi trong các khu du lịch Nhiều người ở làng ngựa vẫn cầm cự nuôi ngựa chờ đợi trường đua. Người ta mong ngóng một trường đua mới và họ quyết tâm giữ ngựa

Thời gian qua, một số địa phương muốn triển khai dự án đầu tư trường đua ngựa ở Việt Nam, chẳng hạn dự án Thiên Mã-Madagui ở xã Đạ Oai, huyện Đạ Hoai, Lâm Đồng; dự án cá cược đua ngựa tại Đại Lãi, thị xã Phúc Yên, Vĩnh Phúc, dự án trường đua ngựa và Câu lạc bộ đua ngựa tại xã Thanh Tâm, Bình Phước Một công ty ở Long An cùng chung ý tưởng nên đã cùng ông tập hợp các chủ ngựa để thống kê ngựa đua trong ba ngày. Đồng thời đơn vị này cũng triển khai xây dựng một đường piste ở Đức Hòa, Long An để các chủ ngựa có sân chơi cho ngựa tập dượt và đua giải trí với nhau, chờ ngày có sân chơi chuyên nghiệp. Trước đó, ngày nào cũng có thương lái tìm đến chuồng ngựa hỏi mua ngựa thịt nhưng nay đã bớt nhiều. Không những thế, một số chủ ngựa còn mua thêm ngựa

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, ông Baudron đứng ra tập hợp những người còn đam mê với nghề trong vùng lại để xin phép thành lập “Hội thể dục thể thao ngựa đua”, đồng thời mượn đất để tổ chức một đường đua tập dượt. Đã có hơn 200 chủ ngựa đăng ký tham gia hội. Còn đường đua tuy chỉ là nơi để những chú ngựa tập dượt cho đỡ chồn chân, nhưng cũng là cách để ông động viên không bán ngựa cho các lò mổ. Những con ngựa đua đều thuộc dòng giống cao quý, nó sinh ra để tung vó kiêu hãnh, giá trị của nó nằm ở những lần vươn lên giành chiến thắng, là tinh thần nó mang lại chứ không chỉ là thân xác nó

Người dân Đức Hòa có truyền thống nuôi ngựa đua từ lâu, huyện có tổ chức buổi đua ngựa phong trào, bà con đến xem, hiện đang tiến hành các thủ tục để thành lập hội đua ngựa cấp huyện. tuy ngựa đua chủ yếu là ngựa thồ, để làm việc là chính nhưng việc tổ chức đã góp phần duy trì môn thể thao này, mang lại niềm vui lớn cho giới đua ngựa. Một số nơi như quận 2 có câu lạc bộ cưỡi ngựa nằm trên đường Lê Văn Thịnh được mở ra nhiều năm nay để phục vụ cho giới trẻ học cưỡi là chính và thu hút đa phần là học sinh từ các trường học trong thành phố. Những hoạt động này ít nhiều cũng giúp cho người nuôi ngựa thấy vui và những con ngựa lại được thỏa sức tung vó trên trường đua sau nhiều năm bỏ nghề

Có một người vẫn gắn bó với nghề nuôi ngựa đua dù trường đua Phú Thọ đã bị giải tán. Tại ấp Thạnh Trung, xã Thạnh Tây, huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh, còn có trang trại ngựa quy tụ toàn “chiến mã” vang bóng một thời ở trường đua Phú Thọ là trại ngựa sáu Hòa. Trại này con xuống trường đua Phú Thọ mua thêm mấy con mang về nuôi. Trong quá trình nuôi, chủ trại con tìm những nơi có ngựa tốt để phối giống cho chúng, mong có thêm một thế hệ chiến mã, những chú ngựa con được sinh ra ở trang trại và con nào cũng cao lớn và chạy giỏi. Khi chúng được 4 năm tuổi có các chuyên gia huấn luyện ngựa ở trường đua Phú Thọ về nhận diện và cùng với chủ nhân đặt tên gọi cho mỗi con ngựa. Những chú ngựa đua nhân giống ra đều được bán ngược về cho các tay đua ngựa ở trường đua Phú Thọ hoặc bán cho một vài người nuôi ngựa đua như một thú vui hoặc để kéo xe thổ mộ, còn bán sang cả Campuchia những con ngựa đẹp cho những gia đình khá giả làm kiểng.

Chú thích

Tham khảo
 J. Illartein, L’Anglo-Arabe cheval d’armes, Bernard Grasset, 1929, 84 p.
 M. Mourouzáa, L'anglo-arabe: cheval de selle, s.n, 1936, 143 p.
 Hugues Landon, L'Anglo-arabe: cheval de sport, impr. de R. Foulon, 1954, 71 p.
 Catherine Lestrade, Contribution à l'étude de la race anglo-arabe en France: évolution de l'élevage depuis 1920, École nationale vétérinaire de Toulouse (thèse), 1985, 77 p.
 Anne Saint-Martin Duron Charbonnier, Le cheval anglo-arabe: bilan et perspectives, Thèse de doctorat vétérinaire, école nationale vétérinaire de Toulouse, 1994, 81 p.
 Marie-Emilie Gaja, Influence de l'anglo-arabe sur différents stud-books de sport européens, 2004, 50 p.
 Elwyn Hartley Edwards, Les chevaux, Éditions de Borée, 2006, 272 p. (ISBN 9782844944498, lire en ligne), p. 58-59.
 Lætitia Bataille, Races équines de France, France Agricole Éditions, 2008, 286 p. (ISBN 9782855571546, lire en ligne), p. 23-28.
 Emmanuelle Brengard (dir.), « Anglo-arabe », dans 60 races de chevaux de selle, Glénat, octobre 2013 (ISBN 978-2-7234-9212-6), p. 21-23.
 Collectif, Chevaux et poneys, Éditions Artemis, 2002, 127 p. (ISBN 2844163386 et 9782844163387, lire en ligne).
 Collectif, Les races de chevaux et de poneys, Editions Artemis, 2006, 127 p. (ISBN 2844163386, lire en ligne), p. 27-29.
 Judith Draper, Le grand guide du cheval: les races, les aptitudes, les soins, Editions de Borée, 2006, 256 p. (ISBN 2844944205, lire en ligne), p. 30-31.
 Dr Jacques Sevestre et Nicole Agathe Rosier, Le Cheval, Larousse, 1983 (ISBN 9782035171184).
 Emmanuelle Hubrecht (dir.), « L'anglo-arabe », dans Les plus beaux chevaux du monde, Éditions Atlas, coll. « Atlas nature », 3 mai 2005 (ISBN 9782723451406), p. 38-39 Document utilisé pour la rédaction de l’article
 Fran Lynghaug, « The Anglo-Arabian Athlete », dans The Official Horse Breeds Standards Guide: The Complete Guide to the Standards of All North American Equine Breed Associations, Voyageur Press, 2009, 202-204 p. (ISBN 0760334994 et 9780760334997) Document utilisé pour la rédaction de l’article
 Gianni Ravazzi, L'encyclopédie des chevaux de race, Bergame, Italie, De Vecchi, 2002, 191 p. (ISBN 2732884170)
 Bonnie L. Hendricks et Anthony A. Dent, « French anglo-arab », dans International Encyclopedia of Horse Breeds, University of Oklahoma Press, 2007, 486 p. (ISBN 9780806138848), p. 191-192 Document utilisé pour la rédaction de l’article
 Nicole de Blomac et Bernadette Barrière, Cheval limousin, chevaux en Limousin, Limoges, Presses Univ., 2006, 380 p. (ISBN 2842874048).
 Juliette Talpin, « L'anglo-arabe - Une suprématie menacée en concours complet », Cheval magazine, no 324, novembre 1998, p. 74-77
 Jean-Noël Weymans, « Un pur sang français, l'anglo arabe », Cheval Loisirs, no 95, 2000, p. 12-17
 Lise Mayrand, « L'anglo-arabe, éclipse partielle », Cheval magazine, no 496, mars 2013, p. 38-41

Giống ngựa


title: Phạm Hữu Chung

text:
Phạm Hữu Chung (chữ nôm: 范有鐘) hay Phạm Phúc Cẩn (范福菫) là một nhà toán học thời Lê trung hưng ở Việt Nam, là người biên soạn sách Cửu chương lập thành Toán pháp.

Thân thế và sự nghiệp
Thân thế và sự nghiệp của ông hiện nay vẫn chưa rõ. Những thông tin ít ỏi về ông được trích từ các bản sách Cửu chương lập thành Toán pháp còn lưu tại Viện Hán Nôm. Hiện có hai bản in (năm 1713  và 1721) và một bản viết tay đã được biên tập lại, có lẽ là vào đầu thế kỉ XIX. Cuốn sách được cho là do Phạm Hữu Chung (范有鍾), tên chữ là Phúc (福), bút danh là Phúc Cẩn (福謹).

Theo sách "Danh nhân quê hương", do Ty Văn hóa Thông tin Hà Sơn Bình ấn hành năm 1976, thì Phạm Hữu Chung (范有鐘) là người huyện Thanh Lâm, Hải Hưng, đời Lê Dụ Tông có tên tự là Phúc Cẩn.

Cửu chương lập thành Toán pháp
Cửu chương lập thành Toán pháp (九章立成算法) do Thập Lý hầu Ngô Sĩ cho in lần đầu vào đời Lê Dụ Tông, năm Vĩnh Thịnh Quí Tị (1713). Đây là một sách toán đời Lê, trình bày dưới dạng các bài ca Nôm.

Đoạn đầu bài Cửu chương toán pháp ca, Phạm Hữu Chung có nhắc đến việc Lương Thế Vinh soạn ra bảng cửu chương cho Việt Nam như sau:
Nhân tòng thả luận pháp toán
Học cho tường thời tính mới nên
Trời sinh trạng nguyên họ Lương
Ở huyện Thiên Bản danh miền Cao Hương
Thông thay chữ nghĩa văn chương
Tới nay nhiệm nhặt ngỏ ngàng tinh thông…

Cuốn sách không được chia thành các chương và chứa các mục ngắn về:
 Bảng cửu chương.
 Tính diện tích ruộng đất
 Cách tính diện tích hình tròn, hình bán nguyệt, hình đa giác...
 Cách tính khai phương,
 Phép tính cộng, trừ, nhân, chia...
 Cách tính theo lối nhiều hơn, ít hơn...
Cuốn sách có các bài toán được trình bày dưới dạng truyền thống: Bài toán-Đáp số-Lời giải. Ngoài ra sách có chép thêm một số phép xem bói, độn, cách tính ngày giờ lành dữ...

Hiện tại Viện Hán Nôm sưu tầm được 2 bản chép tay Cửu chương lập thành Toán pháp. Ngoài bản in năm 1713, được đánh ký hiệu AB.173 (56 tr., 20 x 14), còn một bản chép tay, đánh ký hiệu AB.563 (44 tr., 17 x 13). Bản AB.173 có thêm Tẩy oan truyện, (Nôm), thể 6 - 8, nói về cách xét nghiệm các huyệt trong cơ thể con người, có kèm 2 hình vẽ; bài Thủy triều ca nói về quy luật lên xuống của nước thủy triều; bài ca về mặt trời mọc, lặn.

Chú thích

Tham khảo
 Cửu Chương Lập Thành Toán Pháp (九章立成併法). TNVNPF-061, 44 trang. Vietnamese Nôm Preservation Foundation.
 ''"Danh nhân quê hương", Ty Văn hóa Thông tin Hà Sơn Bình, 1976.

Nhà toán học Việt Nam


title: Incamyia striata

text:
Incamyia striata là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Incamyia


title: Poecilopsis confusa

text:
Poecilopsis confusa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Poecilopsis


title: Takemoto Yoshiyuki

text:
Yoshiyuki Takemoto (sinh ngày 3 tháng 10 năm 1973) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Yoshiyuki Takemoto đã từng chơi cho NKK, Avispa Fukuoka, Tokyo Gas, Fukushima FC, Mito HollyHock và Sagan Tosu.

Tham khảo

Sinh năm 1973
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá Avispa Fukuoka


title: Trilophia niphadospila

text:
Trilophia niphadospila là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Trilophia