title: Trận Nam Kinh

text:
Trận Nam Kinh diễn ra vào đầu tháng 12 năm 1937,  là một phần của cuộc chiến tranh Trung – Nhật. Quốc dân Cách mệnh quân và Lục quân Đế quốc Nhật Bản giao chiến với nhau để giành quyền kiểm soát Nam Kinh lúc bấy giờ là thủ đô của Trung Hoa Dân Quốc.

Sau khi chiến tranh Trung – Nhật  bùng nổ ra vào tháng 7 năm 1937, chính phủ Nhật Bản lúc đầu muốn kìm hãm giao tranh và tìm cách giải quyết thông qua đàm phán. Tuy nhiên, sau khi giành chiến thắng ở trận Thượng Hải, tư tưởng bành trướng đã lan rộng khắp bộ chỉ huy quân đội Nhật Bản. Người Nhật quyết định phát động chiến dịch đánh chiếm Nam Kinh vào ngày 1 tháng 12 cùng năm. Tướng Matsui Iwane, chỉ huy của Phương diện quân Trung tâm Trung Quốc, là người chịu trách nhiệm chiến dịch lần này. Ông tin rằng việc chiếm được Nam Kinh sẽ buộc Trung Quốc phải đầu hàng và kết thúc cuộc chiến. Nhà lãnh đạo Trung Quốc Tưởng Giới Thạch cuối cùng quyết định bảo vệ thành phố, giao cho Đường Sinh Trí chỉ huy Lực lượng Đồn trú Nam Kinh. Lực lượng này là một quân đoàn tổ hợp gấp rút dân quân địa phương và tàn quân Trung Quốc từng chiến đấu ở Thượng Hải.

Binh lính Nhật hành quân từ Thượng Hải đến Nam Kinh với tốc độ chóng mặt và nhanh chóng đánh bại các ổ kháng chiến của quân Trung Quốc. Đến ngày 9 tháng 12, quân Nhật đã đến được phòng tuyến cuối cùng tên là Phú Khoác (复廓), phía sau tuyến phòng thủ là những bức tường thành kiên cố. Vào ngày 10 tháng 12, Matsui ra lệnh tổng tấn công Nam Kinh và sau chưa đầy 2 ngày giao tranh dữ dội, Tưởng Giới Thạch quyết định từ bỏ thành phố. Trước khi rút lui, Đường Sinh Trí ra lệnh cho quân mình phá vòng vây của quân Nhật nhưng lúc này, Nam Kinh đã bị bao vây gần hết và hệ thống phòng thủ đang dần bị tan vỡ. Hầu hết các đơn vị quân đội của Đường chỉ đơn giản là suy sụp, binh lính vứt bỏ hết vũ khí và quân phục trên đường phố với hi vọng có thể trà trộn vào dân thường.

Sau khi chiếm được thành phố, quân Nhật tiến hành tàn sát các tù nhân chiến tranh của Trung Quốc, sát hại dân thường và thực hiện những hành vi cướp phá, hãm hiếp trong sự kiện gọi là Thảm sát Nam Kinh. Mặc dù thắng lợi về quân sự lúc bấy giờ khiến cho Nhật Bản cảm thấy phấn chấn và bạo dạn hơn, nhưng cuộc thảm sát ngay sau đó đã làm hủy hoại thanh danh của họ trong mắt quốc tế. Trái với dự đoán của Matsui, Trung Quốc không đầu hàng và cuộc chiến tranh Trung – Nhật tiếp tục kéo dài thêm 8 năm.

Giai đoạn mở đầu

Nhật Bản quyết định chiếm Nam Kinh
Cuộc xung đột được gọi là chiến tranh Trung – Nhật bắt đầu vào ngày 7 tháng 7 năm 1937. Từ một cuộc giao tranh nhỏ tại cầu Lư Câu đã nhanh chóng leo thang thành một cuộc chiến toàn diện giữa quân Trung Quốc và Nhật Bản ở Hoa Bắc. Tuy nhiên, Trung Quốc muốn tránh một cuộc đối đầu trực diện ở phía bắc nên quyết định mở mặt trận thứ hai bằng cách tấn công các đơn vị quân Nhật tại Thượng Hải thuộc Hoa Trung. Quân Nhật đáp trả lại bằng việc điều động Binh đoàn Viễn chinh Thượng Hải do tướng Matsui Iwane chỉ huy nhằm đánh đuổi quân Trung Quốc ra khỏi Thượng Hải. Cuộc chiến tại Thượng Hải diễn ra quyết liệt đến mức Bộ Tổng tham mưu quân đội Nhật Bản (cơ quan chính phủ phụ trách các hoạt động quân sự) phải liên tục tăng viện cho binh đoàn viễn chinh. Cuối cùng, vào ngày 9 tháng 11, một đội quân hoàn toàn mới là Quân đoàn 10 do Trung tướng Yanagawa Heisuke chỉ huy đổ bộ xuống vịnh Hàng Châu, ngay phía nam Thượng Hải.

Mặc dù sự xuất hiện của Quân đoàn 10 đã thành công trong việc buộc quân Trung Quốc phải rút lui khỏi Thượng Hải nhưng Bộ Tổng tham mưu quân đội Nhật Bản muốn quyết định áp dụng chính sách không gia tăng động thái thù địch nhằm kết thúc chiến tranh. Vào ngày 7 tháng 11 trước đó, lãnh đạo thực tế của Bộ là Tada Hayao đã vạch ra "đường giới hạn tác chiến" để ngăn cản lực lượng rời khỏi khu vực lân cận Thượng Hải, hay cụ thể hơn là đi về phía tây đến thành phố Tô Châu và Gia Hưng. Thành phố Nam Kinh cũng cách Thượng Hải 300 km (186 dặm) về phía tây.
nhỏ|Tướng Matsui Iwane của quân Nhật
Tuy nhiên, có sự bất đồng về quan điểm nổ ra giữa chính phủ Nhật Bản và hai đội quân dã chiến của họ là Binh đoàn Viễn chinh Thượng Hải và Quân đoàn 10. Về danh nghĩa, cả hai đội quân đều nằm dưới sự kiểm soát của Phương diện quân Trung tâm Trung Quốc do tướng Matsui chỉ huy. Matsui đã nói rõ với cấp trên là ngay trước khi rời Thượng Hải, ông muốn hành quân đến Nam Kinh. Ông tin rằng việc chinh phục thành phố Nam Kinh sẽ kích động sự sụp đổ của toàn bộ chính phủ Trung Hoa Dân quốc và qua đó, Nhật Bản sẽ giành thắng lợi nhanh chóng và tuyệt đối trong toàn bộ cuộc chiến tranh Trung – Nhật. Yanagawa cũng ham muốn chinh phục Nam Kinh nên ông cùng với Matsui đều cảm thấy khó chịu khi bị Bộ Tổng tham mưu quân đội áp đặt "đường giới hạn tác chiến".

Vào ngày 19 tháng 11, Yanagawa ra lệnh cho Quân đoàn 10 truy đuổi những lực lượng Trung Quốc đang rút lui qua khỏi "đường giới hạn tác chiến" đến Nam Kinh. Hành động này của Yanagawa rõ ràng thể hiện sự bất tuân thượng lệnh. Khi Tada phát hiện ra chuyện này vào ngày hôm sau, ông ra lệnh cho Yanagawa dừng lại ngay lập tức nhưng bị phớt lờ. Matsui cố gắng kiềm chế Yanagawa nhưng cũng nói cho Yanagawa rằng ông ta có thể gửi một số đơn vị tiến công vượt quá đường giới hạn. Trên thực tế, Matsui đánh giá cao hành động của Yanagawa vài ngày sau, ngày 22 tháng 11, Matsui gửi một bức điện khẩn cấp cho Bộ tổng tham mưu quân đội nhấn mạnh rằng:

Ngày càng có nhiều đơn vị Nhật tiếp tục vượt qua đường giới hạn tác chiến trong khoảng thời gian này. Tada cũng đang chịu nhiều áp lực từ Bộ tổng tham mưu quân đội. Nhiều đồng sự và cấp dưới của Tada, bao gồm cả Tổng tham mưu trưởng Shimomura Sadamu đều thay đổi quan điểm theo Matsui và muốn Tada phê chuẩn việc tấn công vào Nam Kinh. Vào ngày 24 tháng 11, Tada cuối cùng đành nhượng bộ và bãi bỏ đường giới hạn tác chiến "do tình hình vượt quá tầm kiểm soát của chúng ta". Vài ngày sau, ông miễn cưỡng chấp thuận chiến dịch đánh chiếm Nam Kinh. Tada đích thân bay đến Thượng Hải vào ngày 1 tháng 12 để ban hành mệnh lệnh mặc dù lúc đó, những đội quân của ông trên chiến trường đã sẵn sàng đến Nam Kinh.

Trung Quốc quyết định phòng thủ Nam Kinh
Vào ngày 15 tháng 11, lúc gần kết thúc trận Thượng Hải, Tưởng Giới Thạch triệu tập một cuộc họp của Hội đồng Quốc phòng tối cao thuộc Ủy ban Quân sự để lên kế hoạch chiến lược, bao gồm quyết định về những việc cần làm trong trường hợp Nhật Bản tấn công Nam Kinh. Tại cuộc họp, Tưởng nhấn mạnh một cách kiên quyết là phải xây dựng một lực lượng phòng thủ vững chắc ở Nam Kinh. Tưởng lập luận giống như trong trận Thượng Hải rằng nhiều khả năng, Trung Quốc sẽ nhận viện trợ từ các cường quốc nếu họ chứng minh được ý chí chiến đấu trên chiến trường và khả năng kháng Nhật. Ông cũng lưu ý rằng việc nắm giữ Nam Kinh sẽ giúp cho các cuộc đàm phán hòa bình của Trung Quốc, mà ông muốn đại sứ Đức Oskar Trautmann làm trung gian, trở nên vững chắc hơn.

Tưởng vấp phải sự phản đối gay gắt từ các sĩ quan của ông, bao gồm cả Tham mưu trưởng đầy quyền lực của Ủy ban Quân sự là Hà Ứng Khâm, Tham mưu phó Bạch Sùng Hy, lãnh đạo Quân khu 5 Lý Tông Nhân và cố vấn người Đức Alexander von Falkenhausen. Họ cho rằng quân đội Trung Quốc cần thêm thời gian để hồi phục sau những tổn thất tại Thượng Hải và chỉ ra rằng Nam Kinh rất khó phòng thủ về mặt địa hình. Địa hình chủ yếu là dốc thoải ở mặt tiền của Nam Kinh sẽ giúp cho phe tấn công dễ dàng tiến vào thành phố. Phía sau thành phố là con sông Trường Giang sẽ ngăn cản đường rút lui của phe phòng thủ.
nhỏ|Tướng chỉ huy Lực lượng Đồn trú Nam Kinh Đường Sinh Trí
Tuy nhiên, Tưởng ngày càng trở nên kích động trong suốt trận Thượng Hải, thậm chí còn tức giận tuyên bố rằng ông sẽ ở lại Nam Kinh một mình và đích thân chỉ huy lực lượng phòng thủ. Nhưng ngay sau khi Tưởng tin rằng bản thân ông hoàn toàn bị cô lập thì tướng Đường Sinh Trí đã lên tiếng bảo vệ quan điểm của Tưởng, mặc dù có nhiều luồng quan điểm cho rằng liệu Đường có thật sự nhảy vào giúp Tưởng không hay chỉ miễn cưỡng làm vậy. Tưởng Giới Thạch nắm bắt sự ủng hộ của Đường và thành lập Lực lượng Đồn trú Nam Kinh vào ngày 20 tháng 11, giao cho Đường quyền chỉ huy lực lượng này vào ngày 25 tháng 11. Vào ngày 30 tháng 11, Đường nhận được mệnh lệnh từ Tưởng là "bảo vệ các tuyến phòng thủ đã thiết lập bằng bất cứ giá nào tiêu diệt lực lượng vây hãm của quân thù".

Mặc dù cả hai người đều tuyên bố công khai rằng họ sẽ tử thủ tại Nam Kinh đến "tận người cuối cùng" nhưng họ đều nhận thức được tình thế bấp bênh của mình. Trong cùng ngày thành lập Lực lượng Đồn trú, Tưởng chính thức dời thủ đô từ Nam Kinh đến Trùng Khánh ở sâu trong nội địa Trung Quốc. Hơn thế nữa, cả Tưởng và Đường thỉnh thoảng đưa ra chỉ thị không thống nhất với nhau cho cấp dưới về việc liệu nhiệm vụ của họ là bảo vệ Nam Kinh bằng cả mạng sống hay chỉ đơn thuần là trì hoãn quân Nhật tiến công.

Giai đoạn trên đường đến Nam Kinh

Trung Quốc chuẩn bị phòng thủ
Vào ngày 20 tháng 11, quân đội Trung Quốc và các đội lao động từng nhập ngũ bắt đầu khẩn trương củng cố hệ thống phòng thủ của Nam Kinh cả bên trong và bên ngoài thành phố. Bản thân Nam Kinh được bao bọc bởi những bức tường đá sừng sững kéo dài gần 50 km (31 dặm) xung quanh thành phố. Các bức tường đã xây dựng hàng trăm năm trước từ thời nhà Minh, mỗi bức cao tới 20 m (65 feet), dày 9 m (30 feet) và được trang bị các ụ súng máy. Đến ngày 6 tháng 12, tất cả các cổng vào thành phố đều đóng lại và sau đó được rào bằng một lớp bao cát và bê tông dày 6 m (20 feet).

Bên ngoài những bức tường là một loạt các phòng tuyến hình bán nguyệt xây dựng trên đường tiến công của quân Nhật. Đáng chú ý nhất là vòng ngoài cùng cách thành phố 16 km (10 dặm) và vòng trong cùng nằm ngay bên ngoài thành phố tên là Phú Khoác (một loại phòng tuyến đa điểm). Phòng tuyến Phú Khoác là một mạng lưới rộng lớn gồm rãnh, hào, hàng rào kẽm gai, bãi mìn, ụ súng và lô cốt. Nó là tuyến phòng thủ cuối cùng bên ngoài bức tường thành Nam Kinh. Ngoài ra còn có hai điểm đất cao quan trọng trên phòng tuyến Phú Khoác, bao gồm đỉnh Tử Kim Sơn ở phía đông bắc và cao nguyên Vũ Hoa Đài ở phía nam. Cả hai nơi đều xây dựng công sự cực kỳ dày đặc. Để ngăn không cho quân xâm lược Nhật tràn vào bất kỳ nơi trú ẩn hay kho tiếp tế nào trong khu vực, Đường đã thông qua một chiến lược tiêu thổ kháng chiến vào ngày 7 tháng 12. Ông ra lệnh đốt hết tất cả các nhà cửa và công trình trên đường tiến công của quân Nhật trong vòng 1–2 km (1,2 dặm) của thành phố, cũng như tất cả căn nhà và công trình gần đường lộ trong vòng 16 km (10 dặm).

Lực lượng Đồn trú Nam Kinh về lý thuyết là một đội quân đáng gờm gồm 13 sư đoàn, bao gồm 3 sư đoàn tinh nhuệ do Đức huấn luyện cùng với Lữ đoàn huấn luyện siêu tinh nhuệ. Nhưng trên thực tế, hầu hết những đơn vị đổ về chiến đấu ở Nam Kinh đều đã bị tấn công dữ dội từ trận Thượng Hải. Khi đến Nam Kinh, họ đều kiệt quệ về thể chất, trang bị kém và tổng sức mạnh quân đội bị cạn kiệt. Để bổ sung thêm vào đơn vị này, 16.000 thanh niên lẫn thiếu niên từ Nam Kinh và các thôn làng xung quanh nhanh chóng bị ép nhập ngũ với tư cách là tân binh. Quân đoàn 2 cũng nhập thêm 14.000 tân binh từ Hán Khẩu để bổ sung vào hàng ngũ. Tuy nhiên, do sự tiến công nhanh chóng bất ngờ của quân Nhật, hầu hết lính nghĩa vụ tân binh đều chỉ mới được huấn luyện sơ sài về cách bắn súng trên đường đi hoặc khi đã ra tiền tuyến. Không có tồn tại bất kỳ thống kê chính xác nào về số lượng binh lính mà Lực lượng Đồn trú Nam Kinh tập hợp được vào thời điểm trận chiến xảy ra. Tuy nhiên, theo những nguồn ước tính hàng đầu thì số lượng có thể dao động từ 73.790 đến 81.500 (theo David Askew), hoặc 100.000 (theo Hata Ikuhiko), hoặc khoảng 150.000 (theo Kasahara Tokushi).
phải|nhỏ|Một thường dân Trung Quốc bế người con đang hấp hối vì bị thương nặng trong cuộc không kích của Nhật Bản vào Nam Kinh
Trong thời kỳ này, Không lực Hải quân Đế quốc Nhật Bản thường xuyên tiến hành các cuộc không kích vào Nam Kinh. Tính tổng cộng thì có 50 cuộc không kích theo ghi chép của Hải quân. Không lực Hải quân Đế quốc tấn công Nam Kinh lần đầu vào ngày 15 tháng 8. Vào ngày 19 tháng 9, lực lượng này chiếm được ưu thế trên không đối với thành phố và bắt đầu oanh tạc cả ngày lẫn đêm mà không gặp sự phản kháng nào. Họ đánh phá cả mục tiêu quân sự và dân sự. Trước mưa bom bão đạn của không quân và sự tiến công không ngừng của lục quân Nhật Bản, phần lớn người dân Nam Kinh đều vội vã rời bỏ thành phố. Tính đến đầu tháng 12, dân số Nam Kinh giảm từ tổng số trước đây là 1 triệu người xuống còn 500.000 người. Con số này còn bao gồm cả những người tị nạn từ các thôn làng bị thiêu rụi bởi chính sách tiêu thổ kháng chiến của chính phủ. Hầu hết những người kẹt lại ở thành phố đều rất nghèo và không có nơi nào để đi. Cư dân ngoại quốc ở Nam Kinh cũng liên tục yêu cầu muốn rời khỏi thành phố đang ngày càng chìm trong hỗn loạn của các cuộc oanh kích, hỏa hoạn, tội phạm cướp bóc và mất điện. Tuy nhiên, cũng có một số ít người nước ngoài đủ dũng cảm để ở lại thành phố tìm cách giúp đỡ thường dân Trung Quốc không thể rời đi. Một trong số đó có công dân Đức John Rabe, ông thành lập Khu an toàn Nam Kinh ở trung tâm thành phố. Khu an toàn này là một khu phi quân sự tự xưng nhằm tập hợp người dân tị nạn, với hi vọng tách họ khỏi những cuộc giao tranh. Chính phủ Trung Quốc công nhận khu vực này vào ngày 8 tháng 12, Đường Sinh Trí yêu cầu tất cả thường dân phải sơ tán đến đó.

Trong số những người Trung Quốc tìm cách rút khỏi Nam Kinh có Tưởng Giới Thạch và phu nhân là Tống Mỹ Linh. Họ đã bay khỏi Nam Kinh trên một chiếc máy bay trước rạng sáng ngày 7 tháng 12. Thị trưởng Nam Kinh và hầu như cả chính quyền thành phố đều rời đi trong cùng ngày, phó thác việc quản lý thành phố cho Lực lượng Đồn trú Nam Kinh.

Nhật Bản hành quân đến Nam Kinh
Vào đầu tháng 12, Phương diện quân Trung tâm Trung Quốc của Nhật Bản tăng số quân hiện có lên hơn 160.000 người. Mặc dù, cuối cùng chỉ có khoảng 50.000 trong số này sẽ tham gia chiến đấu. Quân Nhật lên kế hoạch tấn công Nam Kinh bằng một chiến thuật gọng kìm gọi là "bao vây và tiêu diệt". Hai mũi gọng kìm của Phương diện quân Trung tâm là Binh đoàn Viễn chinh Thượng Hải tiến từ sườn đông và Quân đoàn 10 tiến từ sườn nam. Ở phía bắc và phía tây Nam Kinh có sông Trường Giang nhưng người Nhật đã lên kế hoạch chốt chặn đường thoát hiểm này bằng việc điều động một hải đoàn ngược dòng sông, đồng thời triển khai hai biệt đội vây quanh phía sau thành phố. Biệt đội Kunisaki sẽ vượt sông Trường Giang ở phía nam với mục đích cuối cùng là chiếm Phổ Khẩu ở bờ tây Nam Kinh. Còn Biệt đội Yamada sẽ được cử đi trên tuyến đường cực bắc với mục tiêu quan trọng là chiếm Mạc Phụ Sơn ngay phía bắc Nam Kinh.
phải|nhỏ|Binh lính Nhật hành quân đến Nam Kinh
Tướng Matsui cùng với Bộ tổng tham mưu quân đội dự định tiến hành một cuộc hành quân chậm mà chắc đến Nam Kinh. Tuy nhiên, cấp dưới của ông lại không nghĩ như vậy mà thay vào đó, họ hăm hở chạy đua với nhau để trở thành người đầu tiên đến thành phố. Tất cả đơn vị vì thế mà ồ ạt đến Nam Kinh với tốc độ chống mặt lên tới 40 km (25 dặm) một ngày. Chẳng hạn như Quân đoàn 10 đã chiếm được thị trấn then chốt Quảng Đức vào ngày 30 tháng 11, tức là sớm hơn 3 ngày so với kế hoạch dự định. Về phía Binh đoàn viễn chinh Thượng Hải thì họ chiếm Đan Dương vào ngày 2 tháng 12, sớm hơn 5 ngày so với dự tính. Để đạt được vận tốc như vậy, binh lính Nhật mang theo rất ít vũ khí và đạn dược. Bởi lẽ lính Nhật đi nhanh hơn cả tuyến đường tiếp viện nên họ phải mua hoặc cướp thực phẩm từ thường dân Trung Quốc trên đường đi.

Trong suốt cuộc tiến công, quân Nhật dễ dàng đánh bại sự kháng cự yếu ớt của lực lượng Trung Quốc vốn đã bị vùi dập từ trận Thượng Hải. Ưu thế hoàn toàn trên không cùng với lượng xe tăng dồi dào đều góp phần hỗ trợ quân Nhật. Về phía Trung Quốc, hệ thống phòng thủ của họ lúc này mang tính chất ứng biến và xây dựng vội vàng. Chiến lược phòng thủ của họ lại là tập trung lực lượng trên những khoảng đất nhỏ, tương đối cao nên dễ dàng bị đánh tạt sườn và bao vây.

Vào ngày 5 tháng 12, Tưởng Giới Thạch đến thăm một doanh trại phòng thủ gần Cú Dung để tăng cường sĩ khí cho binh lính. Tuy vậy, ông buộc phải rút lui khi Lục quân Đế quốc Nhật Bản bắt đầu tấn công trên chiến trường. Trong ngày hôm đó, các lực lượng con của Binh đoàn viễn chinh Thượng Hải chiếm đóng Cú Dung một cách nhanh chóng và sau đó tiến đến Xuân Hoa Trấn, một điểm then chốt thuộc tuyến phòng thủ ngoài Nam Kinh mà dự định sẽ đặt quân Nhật vào tầm ngắm của thành phố. Tại đây, Sư đoàn 51 của Trung Quốc tung lực lượng chủ lực vào giao tranh, liên tục đẩy lùi các cuộc tấn công của quân Nhật trước khi bị Binh đoàn viễn chinh Thượng Hải bẻ gãy vào ngày 8 tháng 12. Binh đoàn cũng chiếm luôn pháo đài ở Trấn Giang và thị trấn nghỉ dưỡng Đường Thủy Trấn vào cùng ngày. Trong khi đó, ở phía nam tuyến phòng thủ, các xe thiết giáp của Quân đoàn 10 đột kích ồ ạt vào cứ điểm ở Tướng Quân Sơn và Ngưu Thủ Sơn do Sư đoàn 58 của Trung Quốc trấn giữ. Binh lính Trung Quốc hùng hổ nhảy lên xe bọc thép của họ và cầm búa đập liên tục vào nóc phương tiện hét lên "Rời khỏi đây ngay". Nhưng sau khi màn đêm buông xuống chiến trường, Sư đoàn 58 cuối cùng cũng bị áp đảo vào ngày 9 tháng 12 với khoảng 800 người thương vong theo thống kê của họ.

Đến ngày 9 tháng 12, các lực lượng Nhật Bản đã tiến đến phòng tuyến Phú Khoác, tuyến phòng thủ hoành tráng cuối cùng của Nam Kinh. Tại thời điểm này, tướng Matsui soạn thảo một "lệnh triệu tập đầu hàng" yêu cầu quân Trung Quốc gửi những phái viên quân sự đến Cổng Trung Sơn ở Nam Kinh nhằm thảo luận về các điều khoản cho phép quân Nhật chiếm đóng thành phố trong hòa bình. Sau đó, ông cho một chiếc chiến cơ Mitsubishi Ki-21 rải hàng nghìn bản sao của thông điệp xuống toàn thành phố. Vào ngày 10 tháng 12, nhóm nhân viên cấp cao của Matsui chờ đợi xem liệu cánh cổng có mở hay không nhưng cuối cùng, Đường Sinh Trí không có ý định phản hồi.

Sau ngày hôm đó, Đường tuyên bố với quân của mình rằng "Quân đội chúng ta đã bước vào trận chiến cuối cùng để bảo vệ Nam Kinh trên phòng tuyến Phú Khoác. Mỗi đơn vị sẽ cương quyết bảo vệ đồn trú với quyết tâm sống chết cùng nó. Các anh không được phép tự ý rút lui khiến cho hàng phòng ngự sụp đổ." Phóng viên người Mỹ F. Tillman Durdin tường thuật tại hiện trường trận chiến có chứng kiến thấy một tốp lính Trung Quốc dựng chướng ngại vật, kết chúng thành hình bán nguyệt trang nghiêm và hứa với nhau rằng họ sẽ cùng hi sinh tại nơi họ đứng.

Trận chiến cuối cùng
phải|nhỏ|Trận Nam Kinh từ phim tài liệu The Battle of China của Frank Capra
Vào 1 giờ chiều ngày 10 tháng 12, tướng Matsui ra lệnh cho tất cả đơn vị mở cuộc tấn công tổng lực vào Nam Kinh. Ngày hôm đó, Binh đoàn Viễn chinh Thượng Hải đột kích vào Lữ đoàn huấn luyện siêu tinh nhuệ của Trung Quốc trên dãy Tử Kim Sơn, nơi bao quát cả chân trời ở phía đông bắc Nam Kinh. Khi trèo lên những sườn núi, lính của Binh đoàn viễn chinh phải vất vả giành quyền kiểm soát từng doanh trại một của Trung Quốc trong các cuộc đột kích đẫm máu của bộ binh. Tiến dọc theo sườn nam của Tử Kim Sơn cũng không mấy dễ dàng hơn vì tướng Matsui đã cấm quân mình sử dụng pháo ở đó. Ông có niềm tin sâu sắc rằng dù có chuyện gì xảy ra cũng không nên gây thiệt hại đối với hai di tích lịch sử nổi tiếng là lăng Tôn Trung Sơn và lăng Minh Hiếu.

Cũng ở phía đông Nam Kinh nhưng xa hơn về phía nam, các đơn vị khác của Binh đoàn viễn chinh Thượng Hải phải đối mặt với nhiệm vụ khó khăn là lội qua con hào lớn giữa họ và 3 cổng thành: Cổng Trung Sơn, Cổng Quảng Hoa và Cổng Đồng Tế. Dù vậy, tốc độ tiến công sớm hơn kế hoạch của quân Nhật có lợi cho họ khi mà các đơn vị chủ chốt về phía Trung Quốc dự kiến triển khai tại đây vẫn chưa vào vị trí. Tối hôm đó, công binh và pháo binh Nhật tiếp sát gần Cổng Quảng Hoa và cố gắng đục một lỗ thủng trên bức tường. Một tiểu đoàn của quân Nhật đã phát động cuộc tấn công táo bạo qua chỗ bị chọc thủng và cắm cờ lên một đoạn của cổng. Tuy nhiên, họ ngay lập tức bị cầm chân bởi một loạt những cuộc phản công quyết liệt từ phía Trung Quốc. Quân Trung Quốc tăng cường quân tiếp viện, bao gồm cả xe tăng, đồng thời trút cả lựu đạn và thậm chí là gỗ cháy tẩm xăng lên tiểu đoàn Nhật Bản. Tiểu đoàn chỉ có thể được giải nguy khi những đội pháo binh tập trung từ phần còn lại của sư đoàn xả pháo kịp thời. Họ đã thành công trong việc giữ vị trí đến khi trận chiến kết thúc mặc dù mất đi 80 người trong tổng số 88 người.

Cùng thời điểm đó, Quân đoàn 10 từ phía Nhật đang tấn công Vũ Hoa Đài, vùng cao nguyên hiểm trở tọa lạc ngay trước Cổng Trung Hoa ở phía nam Nam Kinh. Quân đoàn 10 tiến triển rất chậm và thương vong nặng nề vì Vũ Hoa Đài được xây dựng như một pháo đài với các lô cốt và rãnh liên kết với nhau do ba sư đoàn Trung Quốc trấn giữ, bao gồm cả sư đoàn 88 do Đức huấn luyện. Quân Trung Quốc có ý định phản công và một số đơn vị Nhật Bản buộc phải dành nhiều thời gian để phòng ngự hơn là tấn công. Hầu hết binh lính mà Sư đoàn 88 triển khai đến Vũ Hoa Đài đều thiệt mạng khi chiến đấu, bao gồm 3 trong số 4 trung đoàn trưởng và 2 chỉ huy lữ đoàn. Dù vậy, quân Nhật cũng phải chịu 2.240 thương vong, trong đó có 566 người chết. Vũ Hoa Đài cuối cùng cũng bị xâm chiếm vào trưa ngày 12 tháng 12.
phải|nhỏ|Lính Nhật băng qua con hào gần Cổng Trung Hoa
Phía sau Vũ Hoa Đài là nơi Sư đoàn 88 cho những tân binh chưa qua đào tạo bài bản đóng quân trên đỉnh Cổng Trung Hoa. Vào đêm hôm trước, quân Nhật cố gắng đột nhập vào bằng cách cử một "biệt đội cảm tử" mang theo chất nổ axit picric đến trước cổng này nhằm đục một lỗ trong đó. Tuy nhiên kế hoạch này đã thất bại vào sương mù buổi sáng và họ không thể tiếp cận được bức tường. Trưa ngày 12 tháng 12, một đội gồm 6 binh lính Nhật vượt qua con hào trên một chiếc thuyền nhỏ. Họ thành công trong việc trèo lên tường Cổng Trung Hoa bằng một chiếc thang tre không vững chãi và treo cờ Nhật Bản lên đó. Năm người trong số họ thiệt mạng vì hỏa lực nhưng người sống sót cuối cùng vẫn kịp tước đoạt một khẩu súng máy từ quân Trung Quốc và giữ vị trí một mình. Ngay sau đó, một đội quân Nhật Bản khác đã đốt lửa trước cổng để tạo ra một màn khói. Đến 5 giờ chiều, ngày càng nhiều quân Nhật vượt qua hào và tràn vào Cổng Trung Hoa. Họ xây những cây cầu tạm bợ, lung lay đến mức phải nhờ công binh dùng chính thân mình làm cầu cho họ đi lên. Cùng với sự trợ giúp từ hỏa lực của đơn vị pháo binh Nhật trên đỉnh Vũ Hoa Đài, từng phần của bức tường cuối cùng cũng vỡ vụn. Trong khi đó, ngay phía tây Cổng Trung Hoa, những binh lính khác thuộc Quân đoàn 10 đã đục một lỗ xuyên qua phòng tuyến xây trên vùng ngập nước ở phía nam Cổng Thủy Tịch. Họ đồng thời tiến hành một cuộc tấn công dữ dội vào cổng với sự hỗ trợ của đội xe tăng.

Khi trận chiến lên đến đỉnh điểm, Đường Sinh Trí phàn nàn với Tưởng rằng "thương vong bên phía chúng ta thường là rất nặng và chúng ta đang chiến đấu với xe bọc thép bằng xương bằng thịt". Sự thiếu hụt về trang bị của quân Trung Quốc được bù đắp bằng tinh thần chiến đấu không khoan nhượng của họ. Điều này một phần cũng là do mệnh lệnh nghiêm ngặt rằng không một ai hoặc bất kỳ đơn vị nào được lùi bước mà không có sự cho phép. Trong suốt trận chiến, khoảng 1.000 binh sĩ Trung Quốc bị bắn chết bởi chính đồng đội của họ vì có ý định rút lui. Tại Vũ Hoa Đài, binh lính Nhật Bản nhận thấy rằng nhiều lô cốt bị xích lại từ bên ngoài để ngăn những người trấn giữ chạy trốn.

Thế nhưng, quân Nhật vẫn chiếm thế thượng phong trước quân phòng thủ Trung Quốc đang bị dồn ép và bao vây. Vào ngày 12 tháng 12, Binh đoàn Viễn chinh Thượng Hải chiếm được đỉnh số 2 của Tử Kim Sơn. Từ vị trí thuận lợi này, họ pháo kích liên tục vào Cổng Trung Sơn khiến phần lớn bức tường mau chóng đỗ vỡ. Khi hoàng hôn buông xuống, lửa cháy ở Cổng Trung Sơn bùng lên dữ dội đến mức có thể nhìn thấy từ phía nam Cổng Trung Hoa, nơi mà Quân đoàn 10 chiếm đóng hoàn toàn vào đêm ngày 12 đến 13 tháng 12.

Sự sụp đổ của Lực lượng Đồn trú Nam Kinh
Quân Nhật không hề hay biết gì về chuyện Tưởng đã ra lệnh cho Đường từ bỏ việc phòng thủ. Mặc dù Tưởng từng nói từ trước là sẽ tử thủ ở Nam Kinh đến hơi thở cuối cùng nhưng vào ngày 11 tháng 12, ông phải đánh điện ra lệnh cho Đường rời khỏi thành phố. Đường tính sửa soạn để rời đi vào ngày 12 tháng 12 thì lại bị thất kinh trước sự tấn công ác liệt của quân Nhật. Ông cuống cuồng dàn xếp vào phút chót để ký kết một lệnh ngừng bắn tạm thời với người Nhật thông qua công dân Đức John Rabe và Eduard Sperling. Chỉ khi biết rõ rằng những cuộc đàm phán không thể hoàn tất trong một sớm một chiều, Đường mới quyết định vạch ra một kế hoạch kêu gọi tất cả đơn vị của mình cùng phối hợp phá vòng vây quân Nhật. Họ định bắt đầu cuộc đột phá trong bóng tối vào lúc 11 giờ đêm hôm đó, sau đó tập trung tại An Huy. Ngay sau 5 giờ chiều ngày 12 tháng 12, Đường đã chuẩn bị xong kế hoạch này để truyền đi khắp tất cả đơn vị. Sau đó, ông vượt sông Trường Giang, đào thoát qua Phổ Khẩu ở bờ đối diện con sông sớm hơn 24 giờ trước khi thành phố bị Biệt đội Kunisaki bên phía Nhật Bản chiếm đóng.

Tuy nhiên, vào thời điểm Đường thoát ra khỏi thành phố, toàn bộ Lực lượng Đồn trú Nam Kinh nhanh chóng tan rã với một số đơn vị bắt đầu rút chạy. Bên cạnh đó cũng có nhiều đơn vị bị mất liên lạc nên không bao giờ nhận được thông điệp của Đường, họ tiếp tục giữ vị trí theo lệnh. Có những đơn vị ngay cả khi nhận được thì họ vẫn khó lòng vượt qua phòng tuyến của quân Nhật. Tập đoàn quân 66 và 83 bên phía Trung Quốc đã cố gắng tránh quân Nhật thông qua khoảng trống ở phía đông nhưng ngay lập tức lao vào bãi mìn của chính họ. Sau đó, họ còn bị các đơn vị Nhật Bản tấn công và mất đi hai tham mưu trưởng của sư đoàn trong lúc giao tranh. Mặc dù hai tập đoàn bắt đầu trận chiến với ít nhất 11.000 quân mạnh, nhưng chỉ có 600 người trong số họ là thoát khỏi Nam Kinh. Gần rạng sáng ngày 13 tháng 12, một phần của Tập đoàn quân 74 cũng bị tiêu diệt trong nỗ lực phá vỡ phòng tuyến của quân Nhật dọc theo sông Trường Giang ở phía nam Nam Kinh.
phải|nhỏ|Gạch vụn nằm rải rác trên đường Trung Sơn của Nam Kinh
Một trong số ít những đơn vị đã xoay sở để thoát ra khỏi Nam Kinh là Quân đoàn 2 do Từ Nguyên Toàn chỉ huy đặt ở phía bắc Nam Kinh. Mặc dù Từ không bao giờ nhận được lệnh bỏ buông phòng thủ của Đường nhưng vào đêm ngày 12 tháng 12, khi hay tin Nam Kinh bị chiếm thì quyết định tự rút lui theo ý mình. Trong đêm, ông sơ tán hầu hết đơn vị qua sông Trường Giang trước khi các đơn vị hải quân Nhật Bản phong tỏa dòng sông.

Ngược lại, hàng nghìn binh lính và thường dân Trung Quốc từ phía nam Nam Kinh đều chạy loạn trước sự tiến công của Quân đoàn 10 trong cùng đêm. Tuy nhiên, đám đông lại bị quân rào chắn Trung Quốc bắn chặn, ngăn không cho đến bến cảng tại Hạ Quan, với lý do là rút chạy mà không có sự cho phép và bắt quay lại. Vào lúc 9 giờ tối, có một đơn vị xe tăng Trung Quốc đang chạy trốn mà không nhận được tin từ biệt của Đường. Họ xông vào quân rào chắn và phá vỡ phong tỏa, chỉ để cho đám đông thấy rằng hầu như không còn bất kỳ chiếc thuyền nào tại cảng. Đám đông tranh giành nhau để leo lên vài con tàu còn sót lại nhưng chúng nhanh chóng trở nên quá tải đến mức bị chìm giữa chừng. Phần còn lại của binh lính Trung Quốc đã nhảy xuống vùng nước động và lạnh giá của sông Trường Giang để bám vào những khúc gỗ hoặc mảnh gỗ vụn mặc dù tất cả đều nhanh chóng bị con sông nhấn chìm. Hơn nữa, vào thời điểm này, quân Nhật gần như bao vây hết Nam Kinh và nhiều người cố gắng vượt qua sông Trường Giang đều sớm nhận ra mình đang bị nhắm bắn từ cả hai bên bờ. Những ai nhìn thấy điều này đều tiu nghỉu quay về thành phố.
trái|nhỏ|Các tướng lĩnh quân đội Nhật Bản Hasegawa Kiyoshi, Matsui Iwane, Hoàng tử Asaka Yasuhiko và Yanagawa Heisuke tại Lễ tưởng niệm những người chết vì chiến tranh tại Phi trường Nam Kinh vào ngày 13 tháng 12 năm 1937
Nhiều người trong số hàng chục nghìn binh sĩ Trung Quốc không thể trốn thoát khỏi thành phố phản ứng bằng cách cởi bỏ quân phục và vũ khí, đánh cắp quần áo từ người đi đường để có thường phục. Sau đó, họ liều lĩnh tìm kiếm nơi trú ẩn trong Khu an toàn Nam Kinh bằng cách hòa lẫn vào dân thường. Phóng viên Mỹ F. Tillman Durdin "chứng kiến việc một đội quân cởi đồ hàng loạt thật sự khá khôi hài".

Chiến dịch càn quét và Thảm sát Nam Kinh

phải|nhỏ|Binh lính Nhật khám xét thường dân Trung Quốc để xem họ có vũ khí không
Chiến sự ở Nam Kinh vẫn chưa kết thúc hoàn toàn. Trong đêm ngày 12 và 13 tháng 12, quân Nhật chiếm các cổng còn lại và tiến đến thành phố. Trong các chiến dịch càn quét ở thành phố, quân Nhật tiếp tục mất thêm vài ngày để đánh trả những sự kháng cự lẻ tẻ của quân Trung Quốc còn sót lại. Mặc dù Mạc Phụ Sơn (tọa lạc ngay phía bắc Nam Kinh) đã bị Biệt đội Yamada chiếm đóng mà không đổ máu nhiều trong sáng 14 tháng 12, nhưng những ổ kháng chiến ngoài Nam Kinh vẫn còn tồn tại thêm vài ngày nữa.

Cũng trong thời gian này, các đơn vị Nhật Bản làm nhiệm vụ truy quét ở Nam Kinh quyết định rằng những cựu binh Trung Quốc ẩn nấu trong thành phố có thể là mối đe dọa an ninh. Quân càn quét Nhật tiến hành lục soát kỹ lưỡng mọi tòa nhà ở Nam Kinh và thường xuyên xâm nhập vào Khu an toàn Nam Kinh để tìm kiếm quân Trung Quốc. Đơn vị đã cố gắng phân biệt cựu binh với thường dân bằng cách kiểm tra xem vai họ có hằn vết do đeo ba lô hay súng trường không. Tuy nhiên, các tiêu chí để nhận biết thường mang tính võ đoán, chẳng hạn như có một đại đội Nhật bắt bớ tất cả đàn ông với "vết giày ở chân, vết chai trên mặt, tư thế cực kỳ tốt và/hoặc có ánh mắt sắc bén". Vì lý do này mà nhiều thường dân bị bắt cùng lúc. Kết cục xảy ra với binh lính và thường dân bị bắt rất khác nhau tùy đơn vị, đa phần là bị hành quyết trong một sự kiện gọi là Thảm sát Nam Kinh. Cư dân và nhà báo nước ngoài tại Nam Kinh đã khiến cho toàn thế giới biết đến sự kiện này chỉ trong vòng vài ngày sau khi thành phố thất thủ. Quân Nhật cũng từng thực hiện các hành vi tàn sát, hãm hiếp, cướp bóc và đốt phá ngẫu nhiên trong thời gian họ chiếm đóng Nam Kinh. Theo Tòa án Quân sự Quốc tế vùng Viễn Đông, tổng số thường dân và tù nhân chiến tranh bị sát hại ở Nam Kinh và vùng phụ cận trong 6 tuần đầu tiên Nhật Bản chiếm đóng là hơn 200.000. Ngoài ra còn có 20.000 phụ nữ bị hãm hiếp, bao gồm cả trẻ vị thành niên và người lớn tuổi. Tổng số người chết trong Thảm sát Nam Kinh có nhiều nguồn ước tính khác nhau.
phải|nhỏ|Cuộc diễu hành chiến thắng ngày 17 tháng 12 trong bộ phim tuyên truyền với tựa đề Nam Kinh (1938) do Nhật Bản sản xuất
Những hoạt động càn quét và thảm sát quy mô lớn của quân Nhật kết thúc vào ngày 17 tháng 12, khi tướng Matsui tiến vào Nam Kinh làm lễ duyệt binh chiến thắng. Vào cuối tháng 12, hầu hết binh lính Nhật đều rời Nam Kinh, mặc dù các đơn vị của Binh đoàn Viễn chinh Thượng Hải vẫn tiếp tục chiếm giữ thành phố. Các Hán gian tại địa phương đã thành lập Ủy ban Tự trị Nam Kinh, một chính quyền khu tự quản mới vào ngày 1 tháng 1 năm 1938. Tuy nhiên, phải đến ngày 25 tháng 2, mọi hạn chế đối với việc tự do đi lại của dân thường ra vào thành phố mới được gỡ bỏ.

Hệ quả và đánh giá

trái|nhỏ|Nhật Bản làm lễ kỷ niệm sau khi Nam Kinh thất thủ
Tin tức về vụ thảm sát được kiểm duyệt chặt chẽ ở Nhật Bản, nơi mà quần chúng lúc bấy giờ đang cực kỳ phấn khích vì chiếm được Nam Kinh. Các lễ kỷ niệm đã diễn ra trên khắp đất nước dưới mọi hình thức, từ tự phát cho đến chính phủ tài trợ. Đáng chú ý là một số cuộc diễu hành lồng đèn rực rỡ mà những người chứng kiến vẫn còn nhớ rõ mồn một trong nhiều thập kỷ về sau. F. Tillman Durdin chỉ ra ngay trước khi Nam Kinh thất thủ rằng "những sự kiện xảy ra trên chiến trường khôi phục lại niềm tin của người Nhật về khả năng bất khả chiến bại trong vũ trang."

Cuộc chinh phục Nam Kinh nhanh chóng và dễ dàng hơn những gì người Nhật dự đoán. Họ mất 1.953 binh sĩ trong trận chiến và 4.994 người bị thương. Thương vong của Nhật Bản rõ ràng thấp hơn so với Trung Quốc mặc dù không có số liệu chính xác về số quân Trung Quốc tử trận. Phía Nhật tuyên bố là đã tiêu diệt 84.000 kẻ địch trong chiến dịch Nam Kinh, trong khi một số nguồn tin đương thời của Trung Quốc cho rằng phía họ thương vong 20.000 người. Nhà sử học Yamamoto Masahiro lưu ý rằng người Nhật thường hay thổi phồng số lượng quân địch tử trận trong khi người Trung Quốc lại có lý do để hạ thấp tỉ lệ tổn thất của họ. Hata Ikuhiko ước tính rằng 50.000 binh sĩ Trung Quốc thiệt mạng trong trận chiến. Còn Jay Taylor đưa ra con số là 70.000 và nói rằng tương ứng với quy mô lực lượng như đã ghi chép, tổn thất đó lớn hơn thiệt hại phải chịu trong trận chiến tàn khốc ở Thượng Hải. Mặt khác, nhà sử học Trung Quốc Tôn Trạch Ngụy ước tính tổn thất trong giao tranh của Trung Quốc là từ 6.000 đến 10.000 quân.

Một báo cáo chính thức của Chính phủ Quốc dân lập luận rằng việc quá nhiều đội quân chưa qua đào tạo và thiếu kinh nghiệm là nguyên nhân chính dẫn đến thất bại. Tuy nhiên, Đường Sinh Trí lúc bấy giờ cũng phải chịu nhiều trách nhiệm và các sử gia sau này đã chỉ trích ông. Chẳng hạn như nhà sử học Kasahara Tokushi chỉ rõ ra là Đường Sinh Trí không đủ năng lực để làm lãnh đạo trên chiến trường. Đồng thời còn cho rằng nếu Đường không từ bỏ vị trí trước hầu hết các đơn vị bảo vệ, thì ông có thể tổ chức một cuộc rút lui khỏi Nam Kinh một cách trật tự vào ngày 11 tháng 12. Bên cạnh đó, chính quyết định bảo vệ Nam Kinh của Tưởng cũng gây ra tranh cãi. Yamamoto Masahiro tin rằng Tưởng đã để cho "cảm xúc lấn át hoàn toàn" khi mở một trận đánh mà Tưởng biết rằng mình chỉ có thể thua. Nhà sử học Frederick Fu Liu cũng đồng tình rằng quyết định này được coi là một trong những "sai lầm chiến lược lớn nhất của chiến tranh Trung – Nhật". Dù vậy, sử gia Taylor nhận thấy rằng Tưởng có thể đã tin vào việc chạy trốn khỏi thủ đô "mà không có một trận chiến nghiêm túc... sẽ mãi bị coi là một quyết định hèn nhát".

Mặc dù thắng lợi ở Nam Kinh chứng tỏ được chiến tích quân sự của Nhật Bản, nhưng sự kiện Thảm sát Nam Kinh sau đó đã làm hoen ố thanh danh của họ trên trường quốc tế. Một loạt các sự kiện quốc tế tiếp theo xảy ra trong và sau trận chiến cũng phần nào ảnh hưởng đến danh tiếng của Nhật Bản. Đáng chú ý nhất trong số đó là vụ Nhật Bản pháo kích vào tàu hơi nước Ladybird của Anh quốc trên sông Trường Giang trong ngày 12 tháng 12. Kế đó là vụ máy bay Nhật đánh chìm pháo hạm Panay của Hoa Kỳ cách đó không xa về phía hạ lưu trong cùng ngày. Việc binh lính Nhật tát vào mặt lãnh sự Mỹ trong sự cố Allison càng làm gia tăng căng thẳng với Hoa Kỳ.

Hơn nữa, việc Nam Kinh thất thủ không buộc Trung Quốc phải đầu hàng như các nhà lãnh đạo Nhật Bản dự đoán. Kể cả khi đang trên đà phấn chấn bởi thắng lợi, chính phủ Nhật Bản vẫn thay thế các điều khoản khoan dung cho hòa bình (mà họ từng gửi cho hòa giải viên Trautmann trước trận chiến) bằng một loạt yêu cầu khắc nghiệt. Sau cùng thì Trung Quốc cũng không chấp thuận. Vào ngày 17 tháng 12, Tưởng Giới Thạch tuyên bố một cách sôi nổi trong bài phát biểu "Thông điệp gửi tới người dân khi chúng ta rút khỏi Nam Kinh" rằng:

Chiến tranh Trung – Nhật tiếp tục kéo dài thêm 8 năm và kết thúc với việc Nhật Bản đầu hàng vào năm 1945.

Tham khảo

Tài liệu

 Ikuhiko Hata, "The Nanking Atrocities: Fact and Fable," Japan Echo, Tháng 8 năm 1998.
 Tokushi Kasahara (1997).南京事件 (bằng tiếng Nhật). Tokyo: Iwanami Shoten.
 Tokushi Kasahara (1992). Tomio Hora; et al. (eds.). 南京防衛戦と中国軍. 南京大虐殺の研究 (bằng tiếng Nhật). Tokyo: Banseisha
 Michael Richard Gibson, Chiang Kai-shek’s Central Army, 1924–1938 (Washington DC: George Washington University, 1985).
 Masahiro Yamamoto, Nanking: Anatomy of an Atrocity(Westport, Connecticut: Praeger, 2000).
 Jay Taylor, The Generalissimo: Chiang Kai-shek and the Struggle for Modern China (Cambridge, Massachusetts: Belknap Press, 2009).
 Hattori Satoshi và Edward J. Drea, "Japanese operations from July to December 1937," trong The Battle for China: Essays on the Military History of the Sino-Japanese War of 1937–1945, eds. Mark Peattie et al. (Stanford, California: Stanford University Press, 2011).
 Kazutoshi Hando; et al. (2010).歴代陸軍大将全覧: 昭和篇(1) (bằng tiếng Nhật). Tokyo: Chuo Koron Shinsha.
 Toshio Morimatsu (1975). 戦史叢書: 支那事変陸軍作戦(1)(bằng tiếng Nhật). Tokyo: Asagumo Shinbunsha.
 Noboru Kojima (1984). 日中戦争(3) (bằng tiếng Nhật). Tokyo: Bungei Shunju.
 Frank Dorn, The Sino-Japanese War, 1937–41: From Marco Polo Bridge to Pearl Harbor (New York: Macmillan, 1974).
 David Askew, "Defending Nanking: An Examination of the Capital Garrison Forces," Sino-Japanese Studies, 15 tháng 4 năm 2003.
 Yoshiaki Itakura (1999). 本当はこうだった南京事件 (bằng tiếng Nhật). Tokyo: Nihon Tosho Kankokai.
 Li Junshan (1992). 為政略殉: 論抗戰初期京滬地區作戰 (bằng tiếng Trung). Taipei: Guoli Taiwan Daxue Zhuban Weiyuanhui.
 Rana Mitter, Forgotten Ally: China's World War II (Boston: Hughton Mifflin Harcourt, 2013).
 Akira Fujiwara, "The Nanking Atrocity: An Interpretive Overview," trong The Nanking Atrocity, 1937–38: Complicating the Picture, ed. Bob Tadashi Wakabayashi (New York: Berghahn Books, 2008).
 Masahiro Yamamoto, The History and Historiography of the Rape of Nanking (Tuscaloosa: unpublished Ph.D. thesis, 1998).
 Satoshi Hattori (2008). Gunjishi Gakkai (ed.).日中戦争における短期決戦方針の挫折.日中戦争再論. Tokyo: Kinseisha.
 Edward J. Drea và Hans van de Ven, "An Overview of Major Military Campaigns During the Sino-Japanese War, 1937–1945," trong The Battle for China: Essays on the Military History of the Sino-Japanese War of 1937–1945, eds. Mark Peattie et al. (Stanford, California: Stanford University Press, 2011).
 Toshiyuki Hayase (1999). 将軍の真実: 松井石根人物伝 (bằng tiếng Nhật). Tokyo: Kojinsha.
 David Askew, "Westerners in Occupied Nanking," trong The Nanking Atrocity, 1937–38: Complicating the Picture, ed. Bob Tadashi Wakabayashi (New York: Berghahn Books, 2008).
 Jonathan Fenby, Generalissimo: Chiang Kai-shek and the China He Lost (London: Free Press, 2003).
 Senshi Hensan Iinkai, 騎兵・搜索第二聯隊戦史 (Sendai: Kihei Sosaku Daini Rentai Senyukai, 1987).
 Bob Tadashi Wakabayashi, "Leftover Problems," trong The Nanking Atrocity, 1937–38: Complicating the Picture, ed. Bob Tadashi Wakabayashi (New York: Berghahn Books, 2008).
 David Askew, The Scale of Japanese Atrocities in Nanjing: An Examination of the Burial Records, Ritsumeikan Journal of Asia Pacific Studies, Tháng 6 năm 2004.
 Takashi Yoshida, The Making of the "Rape of Nanking" (New York: Oxford University Press, 2006).
 John Hunter Boyle, China and Japan at War, 1937–1945: The Politics of Collaboration (Stanford, California, Stanford University Press, 1972).
 Frederick Fu Liu, A Military History of Modern China 1924–1949 (Princeton: Princeton University Press, 1956).
 Ikuhiko Hata, "The Marco Polo Bridge Incident 1937," trong The China Quagmire: Japan's Expansion on the Asian Continent 1933–1941, ed. James William Morley (New York: Columbia University Press, 1983).
 Herbert Bix, Hirohito and the Making of Modern Japan (New York: HarperCollins Publishers, 2000).
 Long-hsuen Hsu, History of the Sino-Japanese war (1937–1945) (Taipei, Chung Wu, 1972).
 Keiji Furuya, Chiang Kai-shek: His Life and Times (New York: St. John's University, 1981).

Chiến tranh Trung–Nhật
Xung đột năm 1937
Nhật Bản năm 1937
Trung Quốc năm 1937
Lịch sử Nam Kinh


title: Goryphus albatus

text:
Goryphus albatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Goryphus


title: Không gian thương (đại số tuyến tính)

text:
Trong đại số tuyến tính, thương của một không gian vectơ V với một không gian vectơ con N là một không gian vectơ thu được khi "thu gọn" N về không. Không gian thu được này gọi là không gian thương và được ký hiệu là V/N (đọc là V modulo N hay V trên N).

Định nghĩa
Một cách chuẩn tắc, để tạo ra tập thương ta làm như sau . Cho V là một không gian vectơ trên một trường K, và N là không gian con của V. Ta định nghĩa một quan hệ tương đương trên V bằng mệnh đề x ~ y nếu x − y ∈ N. Tức là, x có quan hệ tương đương với y nếu một phần tử có thể thu được từ phần tử kia bằng cách cộng với một phần tử của tập N. Từ định nghĩa này, ta có thể suy ra rằng mọi phần tử của N đều có quan hệ tương đương với vectơ không; nói chính xác hơn là mọi vectơ trong N được ánh xạ tới lớp tương đương của vectơ không.

Lớp tương đương (hay trong trường hợp này, là lớp lân cận hay coset) của x thường được ký hiệu là

 [x] = x + N

bởi nó được cho bằng

 [x] = {x + n: n ∈ N}.

Không gian thương V/N vì thế được định nghĩa là V/~, tức là tập gồm tất cả các lớp tương đương trên V theo quan hệ ~. Ta định nghĩa phép nhân với vô hướng và phép cộng trên các lớp tương đương như sau

 α[x] = [αx] với mọi α ∈ K, và
 [x] + [y] = [x+y].

Không khó để kiểm tra rằng các phép toán này không phụ thuộc vào cách chọn phần tử đại diện của lớp tương đương. Các phép toán trên xác lập không gian thương V/N là một không gian vectơ trên trường K với N là lớp không, [0].

Ánh xạ gán mỗi phần tử v ∈ V với lớp tương đương của nó [v] được gọi là ánh xạ thương.

Một số ví dụ
Cho các không gian X = R2 là mặt phẳng Đề-các chính tắc, và Y là một đường thẳng đi qua gốc tọa độ trong X. Vậy không gian thương X/Y được xác định là không gian gồm tất cả các đường thẳng trong X và song song với Y. Nói cách khác, các phần tử của tập thương X/Y là các đường thẳng trong X song song với Y. Dựa vào điều này ta có thể minh họa không gian thương một cách hình học. Bằng cách thay đổi tham số các đường thẳng, không gian thương trên còn được quy ước biểu diễn là không gian của tất cả các điểm nằm trên bất kỳ một đường thẳng đi qua gốc tọa độ nhưng không song song với Y. Tương tự, không gian thương trong R3 trên một đường thẳng đi qua gốc tọa độ là tập hợp tất cả đường thẳng trong R3 song song với nó, và còn có thể được biểu diễn là không gian vectơ gồm một mặt phẳng chỉ cắt đường thẳng trên tại gốc tọa độ.

Một ví dụ khác là không gian thương của Rn bởi một không gian con được sinh bởi hệ m vectơ cơ sở chính tắc đầu tiên. Không gian Rn gồm các vectơ là bộ n số thực, được viết dưới dạng (x1,…,xn). Không gian con, ký hiệu Rm, bao gồm tất cả các bộ n số thực sao cho n−m phần tử cuối cùng của mỗi bộ đều là zero: (x1,…,xm,0,0,…,0). Hai vectơ của Rn cùng thuộc một lớp tương đương modulo không gian con trên khi và chỉ khi mỗi phần tử trong số n−m phần tử cuối của hai vectơ là giống nhau. Không gian thương Rn/ Rm vì vậy đẳng cấu với Rn−m.

Một cách tổng quát hơn, nếu V là một tổng trực tiếp hay tổng trong của hai không gian con U và W,

thì không gian thương V/U là đẳng cấu tự nhiên với W

Một ví dụ quan trọng của một không gian hàm thương là một không gian Lp.

Tính chất
Tồn tại một toàn cấu từ V tới không gian thương V/U gán mỗi phần tử x của V với lớp tương đương của nó [x]. Hạt nhân (kernel hay ker) của toàn cấu này là không gian con U. Quan hệ này được tóm tắt ngắn gọn bởi dãy đúng ngắn sau

Nếu U là một không gian con của V, số chiều của V/U được ký hiệu là số đối chiều (codimension) của U trong V. Bởi vì một hệ cơ sở của V có thể được lập từ một hệ cơ sở A của U và một hệ cơ sở B của V/U bằng cách cộng thêm một đại diện của từng vectơ của B vào A, số chiều của V là tổng của số chiều của U và V/U. Nếu V là hữu hạn chiều, suy ra rằng codim của U trong V bằng hiệu giữa chiều của V và chiều của U

Cho T: V → W là một toán tử tuyến tính. Hạt nhân của T, ký hiệu là ker(T), được định nghĩa là tập hợp các vectơ x ∈ V sao cho Tx = 0. Hạt nhân là một không gian con của V. Định lý đẳng cấu thứ nhất của đại số tuyến tính phát biểu rằng không gian thương V/ker(T) đẳng cấu với ảnh của V trong W. Một hệ quả trực tiếp, cho trường hợp không gian hữu hạn chiều, là định lý về hạng và số vô hiệu như sau: số chiều của V bằng số chiều của hạt nhân (nullity của toán tử T) cộng với số chiều của ảnh (hạng hay rank của T).

Cokernel của một toán tử tuyến tính T: V → W được định nghĩa là không gian thương W/im(T).

Không gian thương của một không gian Banach trên một không gian con

Xem thêm

 Nhóm thương
 Môđun thương
 Tập thương
 Không gian thương (tô pô)

Tham khảo

Đại số tuyến tính
Giải tích hàm


title: Porphyrinia extranea

text:
Porphyrinia extranea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Porphyrinia


title: Cyclommatus finschi

text:
Cyclommatus finschi là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được  mô tả khoa học năm 1932.

Tham khảo

Cyclommatus
Động vật được mô tả năm 1932


title: Gonodonta pseudamianta

text:
Gonodonta pseudamianta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gonodonta


title: Hygrochroma clota

text:
Hygrochroma clota là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hygrochroma


title: Chetone kenara

text:
Chetone kenara là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chetone


title: Batman (phim 1989)

text:
Batman là một bộ phim siêu anh hùng do Tim Burton đạo diễn và Jon Peters sản xuất, dựa trên nhân vật truyện tranh cùng tên của DC Comics. Đây là loạt phim Batman đầu tiên do hãng Warner Bros. sản xuất. Phim có sự tham gia của Michael Keaton vào vai Bruce Wayne/Batman, bên cạnh Jack Nicholson, Kim Basinger, Robert Wuhl, Pat Hingle, Billy Dee Williams, Michael Gough và Jack Palance. Trong phim, Batman được nhiều người tin là một truyền thuyết của thành phố đến khi anh tích cực chiến đấu với một tên tội phạm bậc thầy trí tuệ mới nổi được biết với cái tên "Joker".

Nội dung

Ở Thành phố Gotham, Thị trưởng Borg ra lệnh cho Công tố viên Harvey Dent và Ủy viên cảnh sát James Gordon nhanh chóng bắt giữ trùm tội phạm Carl Grissom. Trong khi đó, hai phóng viên Alexander Knox và Vicki Vale đang điều tra về việc nhìn thấy một người anh hùng đeo mặt nạ có biệt danh "Batman". Cả hai tham dự một bữa tiệc do tỷ phú Bruce Wayne tổ chức. Bruce chính là Batman, anh quyết định trở thành người hùng trừ gian diệt bạo sau khi chứng kiến một tên cướp bắn chết bố mẹ anh khi anh còn nhỏ. Bruce cảm mến Vicki nhưng phải rời khỏi bữa tiệc để theo dõi Gordon.

Grissom cử tay sai thân cận là Jack Napier đến nhà máy Axis Chemicals để lấy tài liệu, thực ra Grissom có kế hoạch trừ khử Napier vì hắn đã vụng trộm với nhân tình của ông ta. Trung úy Max Eckhardt cho phép các sĩ quan cảnh sát tiêu diệt Napier, tuy nhiên Gordon đã đến và ra lệnh phải bắt sống Napier. Batman cũng đến nhà máy để bắt Napier. Trong lúc đối đầu với Batman, Napier bị rơi vào một thùng hóa chất. Napier vẫn còn sống nhưng mang ngoại hình kỳ dị, hắn tự gọi mình là "Joker", giết chết Grissom và tiếp quản các hoạt động của ông ta.

Joker khủng bố Gotham bằng cách chế tạo ra "Smylex" - một chất hóa học nguy hiểm khiến nạn nhân chết vì cười. Joker say mê Vicki và lừa cô đến Bảo tàng Nghệ thuật Gotham, nơi hắn và bọn thuộc hạ phá hoại các tác phẩm nghệ thuật. Batman giải cứu Vicki rồi đưa cô đến Batcave - căn cứ bí mật của anh, anh chia sẻ một nghiên cứu có thể giúp người dân thành phố chống lại chất độc của Joker. Hôm sau, Bruce đến căn hộ của Vicki với ý định tiết lộ danh tính bí mật của mình, Joker cũng xuất hiện ở đó. Joker bắn Bruce nhưng anh đã chạy thoát. Tại Batcave, Bruce nhận ra Joker chính là kẻ giết bố mẹ anh vì hắn đã nói ra câu cửa miệng mà tên cướp năm xưa từng nói.

Vicki được Alfred Pennyworth, quản gia của Bruce, đưa đến Batcave. Sau khi tiết lộ bí mật của mình với Vicki, Bruce đi phá hủy nhà máy mà Joker sử dụng để chế tạo Smylex. Trong khi đó, Joker lừa người dân thành phố tham gia một cuộc diễu hành với lời hứa cho họ tiền, hắn định sát hại họ với khí Smylex được bơm vào trong những quả bóng bay khổng lồ. Batman phá tan âm mưu này bằng cách lái chiếc máy bay Batwing mang đám bóng bay đi chỗ khác, sau đó bị Joker bắn hạ. Chiếc Batwing rơi xuống trước một nhà thờ, Joker bắt Vicki làm con tin và đưa cô vào trong đó. Batman đuổi theo Joker lên đến đỉnh nhà thờ, tên hề định tẩu thoát bằng máy bay trực thăng nhưng kỵ sĩ bóng đêm đã cột chân hắn vào một pho tượng. Không chịu nổi sức nặng của pho tượng, Joker rơi xuống đất và chết.

Một thời gian sau, Gordon thông báo rằng tất cả thuộc hạ của Joker đã bị bắt và công bố biểu tượng Bat-Signal. Dent đọc một ghi chú từ Batman, người anh hùng hứa rằng anh sẽ bảo vệ Gotham nếu bọn tội phạm tác oai tác quái lần nữa, đồng thời yêu cầu chính quyền sử dụng Bat-Signal để triệu tập anh những lúc cần thiết. Sau đó Alfred đưa Vicki về dinh thự nhà Wayne, ông nói rằng Bruce sẽ về muộn một chút. Cảnh cuối cho thấy Batman đang đứng trên một tầng thượng và quan sát thành phố Gotham.

Diễn viên

Tham khảo

Liên kết ngoài

Official Warner Bros. Page

Script review of The Batman IGN reviews Tom Mankiewicz's unproduced script
Behind-the-scenes photos
Screenshots

Phim Mỹ
Phim về người bị loạn thần kinh nhân cách
Nhạc nền phim của Danny Elfman
Phim có đạo diễn nghệ thuật giành giải Oscar cho chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc nhất
Phim của PolyGram Filmed Entertainment
Phim của Warner Bros.
DC Comics
Batman
Phim Người Dơi
Phim về Joker


title: Zamarada thalysia

text:
Zamarada thalysia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zamarada


title: Cừu Oxford Down

text:
Cừu Oxford Down hay còn gọi là cừu Oxford là một giống cừu có nguồn gốc từ nước Anh của loài cừu nhà được lai tạo và phát triển vào năm 1830 bằng cách lai giống giữa một loạt giống cừu như cừu Cotswold, cừu Hampshire và cừu Southdown và sử dụng kết quả lai chéo giống để hình thành cơ sở của giống cừu này ngày nay. Điều này dẫn đến việc giống này chủ yếu được nuôi để lấy thịt cừu. Trên Thế giới đã tạo ra nhiều giống cừu bằng con đường lai tạo như giống cừu Polypay, cừu Hampshire, cừu Canadian Arcott, cừu Rouge de L’Ouest, cừu Columbia, cừu Berrichon du Cher, cừu British Milk Sheep, cừu Romanov, cừu Charollais, cừu Texel và cừu Oxford. Cừu Oxford Down là giống cừu lớn nhất ở Anh.

Đặc điểm

Đây là một giống cừu có kích thước, tầm vóc lớn, trọng lượng trưởng thành khoảng 250-300 lb (110–140 kg), cừu nhỏ có trọng lượng từ 200 đến 250 lb (91–113 kg). Lông cừu từ cừu cái trưởng thành nặng từ 8-12 lb (3,6-5,4 kg) với đường kính sợi từ 30,0-34,5 micromet và đếm số từ 46 đến 50. Chiều dài chủ yếu của dãy lông cừu từ 3-5 inch (7,6-12,7 cm) và có năng suất từ 50 đến 62%. Cừu Oxford là tương đối lớn thân, khuyết sừng ở cả hai giới, có một cái mặt và chân được bao bọc trong len màu đen trắng nâu, và có một lông cừu ngắn. Nó sản xuất lông cừu nặng nhất của bất kỳ của các giống Down. Công suất của giống để sản xuất một lượng lớn.

Chúng có thân thịt để chế biến tiếp đã kích thích sự quan tâm từ các ngành công nghiệp thịt cừu, và nó cũng mọc lông nhiều nhất của bất kỳ của giống đực hậu bị. Trán chúng phẳng, xương mũi lồi ra, chúng có hố nước mắt, mõm của chúng mỏng, môi hoạt động, răng cửa sắc, nhờ đó chúng có thể gặm được cỏ mọc thấp và bứt được những lá thân cây mềm mại, hợp khẩu vị trên cao để ăn. Chúng có thói quen đi kiếm ăn theo bầy đàn, tạo thành nhóm lớn trên đồng cỏ. Trong da chúng có nhiều tuyến mồ hôi và tuyến mỡ hơn dê. Bởi thế chúng bài tiết mồ hôi nhiều hơn và các cơ quan hô hấp tham gia tích cực hơn vào quá trình điều tiết nhiệt.

Từng có ghi nhận một con cừu khổng lồ ở Anh với cân nặng tới 127kg, con cừu đực 5 tuổi do một nông dân Yorkshire nuôi dưỡng đã trở thành một trong những con cừu lớn nhất ở Anh. Con cừu tên Griff hay còn gọi là "Mamút len" thuộc giống Oxford Down này vẫn tiếp tục lớn, nó tiếp tục to lên từng giờ, như tên mà người dân địa phương trong vùng Leven, Đông Yorkshire dành cho Griff, chưa bị thiến, khá cá tính và thực sự rất thuần hóa đối nghịch với hình dáng ngoại cỡ của mình. Nhiều trẻ vẫn thường xuyên dạo chơi trên cánh đồng trên lưng Griff. Con vật đã trở nên khá nổi tiếng. Griff, được vỗ béo trong 2 năm qua, sẽ có một năm thực hiện nghĩa vụ sinh sản trong năm tới, trước khi được thay thế bằng một con cừu khác nhằm tránh tình trạng giao phối cận huyết trong đàn.

Chăn nuôi

Chúng có tính bầy đàn cao nên dễ quản lý, chúng thường đi kiếm ăn theo đàn nên việc chăm sóc và quản lý rất thuận lợi. Chúng cũng là loài dễ nuôi, mau lớn, ít tốn công chăm sóc. So với chăn nuôi bò thì chúng là vật nuôi dễ tính hơn, thức ăn của chúng rất đa dạng, thức ăn của chúng là những loại không cạnh tranh với lương thực của người. Chúng là động vật có vú ăn rất nhiều cỏ. Hầu hết chúng gặm cỏ và ăn các loại cỏ khô khác, tránh các phần thực vật có gỗ nhiều. Chúng có chế độ hoạt động ban ngày, ăn từ sáng đến tối, thỉnh thoảng dừng lại để nghỉ ngơi và nhai lại. Đồng cỏ lý tưởng cho chúng như cỏ và cây họ Đậu. Khác với thức ăn gia súc, thức ăn chính của chúng trong mùa đông là cỏ khô.

Chúng là loài ăn tạp, có thể ăn được nhiều loại thức ăn bao gồm thức ăn thô xanh các loại như: rơm cỏ tươi, khô, rau, củ quả bầu bí các loại, phế phụ phẩm công nông nghiệp và các loại thức ăn tinh bổ sung như cám gạo ngũ cốc. Mỗi ngày chúng có thể ăn được một lượng thức ăn 15-20% thể trọng. Chúng cần một lượng thức ăn tính theo vật chất khô bằng 3,5% thể trọng. Với nhu cầu 65% vật chất khô từ thức ăn thô xanh (0,91 kg) và 35% vật chất khô từ thức ăn tinh (0,49 kg). Khi cho chúng ăn loại thức ăn thô xanh chứa 20% vật chất khô và thức ăn tinh chứa 90% vật chất khô.

Nguồn nước uống là nhu cầu cơ bản của chúng. Lượng nước cần cho chúng biến động theo mùa và loại và chất lượng thực phẩm mà chúng tiêu thụ. Khi chúng ăn nhiều trong các tháng đầu tiên và có mưa (kể cả sương, khi chúng ăn vào sáng sớm), chúng cần ít nước hơn. Khi chúng ăn nhiều cỏ khô thì chúng cần nhiều nước. Chúng cũng cần uống nước sạch, và có thể không uống nếu nước có tảo hoặc chất cặn. Trong một số khẩu phần ăn của chúng cũng bao gồm các khoáng chất, hoặc trộn với lượng ít.

Chăm sóc

Sau khi cho phối giống 16-17 ngày mà không có biểu hiện động dục lại là có thể cừu đã có chửa, Căn cứ vào ngày phối giống để chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu (thời gian mang thai của cừu 146-150 ngày) nhằm hạn chế cừu sơ sinh bị chết; Có thể bồi dưỡng thêm thức ăn tinh và rau cỏ non cho cừu có chửa nhưng tuyệt đối tránh thức ăn hôi mốc; Khi có dấu hiệu sắp đẻ (bầu vú căng, xuống sữa, sụt mông, âm hộ sưng to, dịch nhờn chảy ra, cào bới sàn…) nên nhốt ở chuồng riêng có lót ổ rơm và chăn dắt gần, tránh đồi dốc.

Thông thường cừu mẹ nằm đẻ nhưng cũng có trường hợp đứng đẻ, tốt nhất nên chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu; Sau khi đẻ cừu mẹ tự liếm cho con. Tuy nhiên, vẫn phải lấy khăn sạch lau khô cho cừu con, nhất là ở miệng và mũi cho cừu con dễ thở. Lấy chỉ sạch buộc cuống rốn (cách rốn 4–5 cm), cắt cuống rốn cho cừu con và dùng cồn Iod để sát trùng; Giúp cừu con sơ sinh đứng dậy bú sữa đầu càng sớm càng tốt (vì trong sữa đầu có nhiều kháng thể tự nhiên); Đẻ xong cho cừu mẹ uống nước thoải mái (có pha đường 1% hoặc muối 0.5%).

Cừu con trong 10 ngày đầu sau khi đẻ cừu con bú sữa mẹ tự do; Từ 11-21 ngày tuổi cừu con bú mẹ 3 lần/ngày, nên tập cho cừu con ăn thêm thức ăn tinh và cỏ non, ngon; 80-90 ngày tuổi có thể cai sữa. Giai đoạn này phải có cỏ tươi non, ngon cho cừu con để kích thích bộ máy tiêu hóa phát triển (đặc biệt là dạ cỏ) và bù đắp lượng dinh dưỡng thiếu hụt do sữa mẹ cung cấp không đủ; Cừu sinh trưởng và phát triển nhanh, mạnh ở giai đoạn này.

Tham khảo

 Breed data sheet: Oxford Down/United Kingdom. Domestic Animal Diversity Information System of the Food and Agriculture Organization of the United Nations. Truy cập September 2015.
 "The OXFORD: ORIGIN AND HISTORY". New Zealand Sheepbreeders' Association. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2006.
 "The OXFORD: A Rare Breed of British Origin". Rare Breeds Conservation Society of New Zealand Incorporated. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2006.
 "Oxford". Breeds of Livestock. Oklahoma State University, Dept. of Animal Science. Truy cập 2009.
 Chú cừu khổng lồ ở Anh

Liên kết ngoài
 Oxford Down Sheep Breeders' Association UK official website
1904 St. Louis World's Fair Oxford Show

Giống cừu
Lịch sử Oxfordshire
Văn hóa ở Oxford


title: Arthur Elliott (cầu thủ bóng đá)

text:
Arthur Elliott (1870 – không rõ) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở Football League cho Accrington và Woolwich Arsenal.

Tham khảo

Sinh năm 1870
Ngày mất không rõ
Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá English Football League
Cầu thủ bóng đá Notts Rangers F.C.
Cầu thủ bóng đá Gainsborough Trinity F.C.
Cầu thủ bóng đá Accrington F.C.
Cầu thủ bóng đá Arsenal F.C.
Cầu thủ bóng đá Tottenham Hotspur F.C.
Tiền đạo bóng đá


title: Dircinha Batista

text:
Dirce Grandino de Oliveira (sinh ngày 7 tháng 4 năm 1922 – mất ngày 18 tháng 6 năm 1999), hay còn được biết đến với nghệ danh là Dircinha Batista, là nữ diễn viên, ca sĩ người Brasil. Một số phim mà bà đã tham gia có thể kể đến như: Alô, Alô, Brasil (1935), Alô, Alô Carnaval (1936), Laranja da China (1940), Eu Quero É Movimento (1949), Entrei de Gaiato (1959).

Thời thơ ấu

Sự nghiệp
Trong suốt sự nghiệp hơn 40 năm của mình, Dircinha Batista đã thu âm hơn 300 ca khúc, trong số đó có nhiều ca khúc nổi tiếng, đặc biệt là các bài hát cho lễ hội carnival. Bà cũng từng tham gia trong hơn 20 phim điện ảnh Brasil. Dircinha bắt đầu đi diễn từ năm sáu tuổi.

Năm 13 tuổi, Dircinha tham gia phim Hello, Hello Brazil! của đạo diễn Wallace Downey. Một năm sau, bà tiếp tục góp mặt trongHello, Hello, Carnival! của Adhemar Gonzaga. Bà được nhiều khán giả biết đến hơn sau khi phát thanh viên Francisco Alves giới thiệu bà trên sống radio là "cô gái có giọng nói của một chú chim". Năm 1948, bà được bình chọn là "Nữ hoàng của radio".

Vào khoảng những năm 60 của thế kỷ XX, khi đang ở thời kỳ đỉnh cao sự nghiệp, Dircinha phải đối mặt với căn bệnh trầm cảm. Bà từng phải nhập viện điều trị sức khỏe.

Batista qua đời trong bệnh viện São Lucas vào ngày 18 tháng 4 năm 1999 vì đau tim, hưởng thọ 77 tuổi. Bà được an táng tại nghĩa trang São João Batista.

Đời tư

Danh sách phim

Điện ảnh

Truyền hình

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1922
Mất năm 1999
Ca sĩ thế kỷ 20
Nữ nhạc sĩ thế kỷ 20
Nữ ca sĩ Brasil
Nữ diễn viên điện ảnh Brasil
Nữ diễn viên truyền hình Brasil
Nữ ca sĩ thế kỷ 20


title: Onthophagus tricariniger

text:
Onthophagus tricariniger là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

T


title: Epione isabellae

text:
Epione isabellae là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Epione


title: Paradrina katherina

text:
Paradrina katherina là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Paradrina


title: Leptopimpla longiventris

text:
Leptopimpla longiventris là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Leptopimpla


title: Monostola infans

text:
Monostola infans là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Monostola


title: Glypta nigra

text:
Glypta nigra là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Glypta


title: Copris arizonensis

text:
Copris arizonensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Copris


title: Đường cao tốc số 17 (Hàn Quốc)

text:
Đường cao tốc số 17 của Hàn Quốc được giao chung cho các đường cao tốc sau.

 Đường cao tốc Iksan–Pyeongtaek (Iksan-si, Jeollabuk-do - Pyeongtaek-si, Gyeonggi-do) (Chưa mở)
 Đường cao tốc Pyeongtaek–Paju (Pyeongtaek-si, Gyeonggi-do - Paju-si, Gyeonggi-do)


title: Mac OS X Panther

text:
Mac OS X Panther (phiên bản 10.3) là bản phát hành chính thứ tư của macOS, hệ điều hành máy tính để bàn và máy chủ của Apple. Phiên bản này theo sau Mac OS X 10.2 và có trước Mac OS X Tiger, và được phát hành vào ngày 24 tháng 10 năm 2003.

Yêu cầu hệ thống
Yêu cầu hệ thống của Panther là:

 Bộ xử lý PowerPC G3, G4 hoặc G5 (ít nhất 233 MHz)
 USB tích hợp
 Ít nhất 128 MB RAM (256 MB được khuyến nghị, tối thiểu là 96 MB hỗ trợ không chính thức)
 Ít nhất 1,5 GB dung lượng đĩa cứng khả dụng
 Ổ đĩa CD
 Truy cập Internet yêu cầu một nhà cung cấp dịch vụ tương thích; iDisk yêu cầu tài khoản .Mac

Hội nghị trực tuyến yêu cầu:

 Bộ xử lý PowerPC G3, G4 hoặc G5 333 MHz hoặc nhanh hơn
 Truy cập internet băng thông rộng (100 kbit/s hoặc nhanh hơn)
 Camera FireWire DV hoặc webcam tương thích

Tham khảo

Phần mềm năm 2003
Phiên bản macOS


title: Macropanelus fujitai

text:
Macropanelus fujitai là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Macropanelus


title: Bão Choi-wan (2021)

text:
Bão Choi-wan (tên JTWC: 04W, tên Philippines: Dante) và Việt Nam gọi là Bão số 1. Choi-wan là cơn bão nhiệt đới đầu tiên trên Biển Đông, gây ra lũ lụt và thiệt hại vừa phải ở Philippines và ảnh hưởng đến tận Đài Loan vào đầu tháng 6 năm 2021. Được đặt tên trong Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2021, Choi-wan bắt nguồn từ một vùng áp thấp, nằm ở phía Nam Đông Nam của Guam gần Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2021. Được cung cấp nhiên liệu bởi một môi trường thuận lợi cho xoáy thuận nhiệt đới, nó đã phát triển thành áp thấp nhiệt đới, hai ngày sau khi di chuyển về phía tây. Vào lúc 00:00 UTC ngày 31 tháng 5, hệ thống này đã mạnh lên thành bão nhiệt đới và được JMA đặt tên là Choi-wan.

Mưa lớn gây ra lũ lụt trên phần lớn Mindanao và Visayas; 11 người tử vong đã được báo cáo và 2 người mất tích. Ở Tây Nam Philippines, 45.000 người đã bị ảnh hưởng trong khi hơn 12.000 nơi trú ẩn tại các trung tâm sơ tán để tránh bão. Tại Tây Visayas, 895 người cũng được sơ tán vào ngày 2 tháng 6. Khoảng 4.813 cá thể đã được chuyển đến Agusan del Norte.

Cấp bão
Cấp bão Việt Nam: Cấp 8 (65 km/h) - Bão (bão thường)

Cấp bão Nhật Bản: 40 kt - 998 hPa - Bão nhiệt đới

Cấp bão Hoa Kỳ: 45 kt - Bão nhiệt đới

Cấp bão Philippines: 75 km/h - Bão nhiệt đới

Cấp bão Hồng Kông: 75 km/h - Bão nhiệt đới

Cấp bão Đài Loan: 20 m/s - Bão nhiệt đới

Cấp bão Trung Quốc: 20 m/s - 995 hPa - Bão nhiệt đới

Cấp bão Hàn Quốc: 20 m/s - Bão nhiệt đới yếu

Lịch sử khí tượng

Vào ngày 27 tháng 5, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) và Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) đã ghi nhận sự tồn tại của một khu vực đối lưu khí quyển khoảng  phía Nam Đông Nam của Guam. Môi trường lân cận của vùng đối lưu thể hiện sức cắt gió thấp theo phương thẳng đứng và nhiệt độ bề mặt biển  ấm áp; điều kiện lý tưởng cho xoáy thuận nhiệt đới. JMA đánh giá khu vực đối lưu đã phát triển thành áp thấp nhiệt đới vào ngày 29 tháng 5 lúc 06:00 UTC xung quanh . PAGASA đã đưa ra đánh giá tương tự trong Thông báo về bão nhiệt đới được ban hành lúc 15:00 UTC. JTWC sau đó đã tiến hành đánh giá riêng của họ, xác định tâm của áp thấp nhiệt đới mới phát triển ở khoảng  về phía Nam Đông Nam của Angaur, Palau và gán ký hiệu  04W . Khi hệ thống theo dõi về phía tây, nó đã đi vào Khu vực trách nhiệm của Philippines lúc 01:00 PHT (17:00 UTC). PAGASA sau đó đã đặt tên cho cơn bão là Dante trong Bản tin bão nhiệt đới đầu tiên của nó cho cơn bão.

Choi-wan đã mạnh thêm ở Biển Philippine và JTWC đã xác định rằng áp thấp nhiệt đới đã mạnh lên thành bão nhiệt đới. Sau đó, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản cũng nâng cấp hệ thống này thành một cơn bão nhiệt đới, và cơn bão sau đó được đặt tên là Choi-wan. Trung tâm của Choi-wan bị lộ ra do một rãnh tầng đối lưu trên nhiệt đới từ phía đông bắc, gây ra lực cắt trên hệ thống. Hệ thống tiếp tục di chuyển về phía tây bắc trước khi đi theo hướng Tây Tây Bắc trong khi tiếp tục đi khỏi lực cắt vừa phải. Vào lúc 20:30 PHT (01:30 UTC), Choi-wan đã tấn công Sulat, Eastern Samar như một cơn bão nhiệt đới cực tiểu. Trên quãng đường quá cảnh qua Philippines, JTWC sau đó đã hạ cấp nó thành áp thấp nhiệt đới.

Sau đó, nó đổ bộ lần thứ hai vào đô thị Cataingan trên đảo Masbate lúc 17:00 UTC vào ngày 1 tháng 6 trước khi thực hiện một đổ bộ nữa ở Balud lúc 19:30 UTC, vẫn ở tỉnh. Nó đi qua Biển Sibuyan sau đó đổ bộ lần thứ tư vào đảo Romblon, Romblon lúc 00:00 UTC vào ngày hôm sau. Nó vượt qua  Romblon Pass trước khi đổ bộ lần thứ năm vào thành phố San Agustin, năm mươi phút sau chuyến trước, vẫn ở trong tỉnh. Choi-wan sau đó đi về phía tây bắc trong khi vật lộn để tổ chức lại dưới vùng biển của Tablas Strait, và sau đó đổ bộ lần thứ sáu vào Pola, Oriental Mindoro lúc 06:00 UTC. Nó đi ngang qua đảo Mindoro với hệ thống bị vô tổ chức một lần nữa trước khi thoát vào Verde Island Passage. Choi-wan sau đó đã đổ bộ lần thứ bảy vào Marincaban Island, Tingloy, Batangas lúc 11:20 UTC. Tiếp tục di chuyển về phía tây bắc, hệ thống đổ bộ lần thứ tám và cuối cùng vào Bán đảo Calatagan ở Batangas lúc 12:00 UTC ngày 2 tháng 6 trước khi quay trở lại Biển Đông. Mặc dù hệ thống được dự đoán sẽ tiêu tan trong khu vực, nhiệt độ bề mặt biển ấm đã giúp Choi-wan mạnh lên thành bão nhiệt đới lúc 03:00 UTC vào ngày hôm sau.

Một khu vực áp suất cao lớn ở trung tâm Thái Bình Dương và một antyclone phía trên Trung Quốc đã chuyển hệ thống về phía Bắc Đông Bắc, với cơn bão thoát ra khỏi Khu vực trách nhiệm của Philippines lúc 18:00 UTC. Không khí khô lại tác động đến cơn bão, với vùng đối lưu của Choi-wan bị dịch chuyển về phía tây khi nó đến gần Đài Loan và kết quả là cơn bão lại suy yếu thành áp thấp nhiệt đới theo ước tính của JTWC và PAGASA. Vào lúc 08:00 UTC ngày 4 tháng 6, Choi-wan tham gia lại CCHC trước khi hệ thống bắt đầu hợp nhất với meiyu front hiện có kéo dài từ Trung Quốc đến Quần đảo Nhật Bản và đồng thời, đi đến phía nam của Đài Loan. Vào lúc 1:00 giờ UTC, hệ thống đã thoát lại PAR lần thứ hai và cũng là lần cuối cùng khi nó đi theo hướng Bắc Đông Bắc. Trong khi đi qua Quần đảo Ryukyu, JMA đã đưa ra cảnh báo cuối cùng của họ đối với Choi-wan khi nó chuyển sang bão ngoại nhiệt đới vì nó vẫn còn ở phía trước.

Chuẩn bị và tác động

Philippines
Khi Choi-wan (được biết đến ở địa phương là Dante) tiếp cận Philippines, Tín hiệu Cảnh báo Bão Nhiệt đới (TCWS) số 1 đã được đưa ra ở hầu hết Luzon, Visayas và Mindanao vào ngày 31 tháng 5 . Ngày hôm sau, khi Dante gần đổ bộ hơn, TCWS #2 được ban hành trên một dải phía đông Philippines kéo dài về phía bắc từ Biliran và Samar đến Quezon. Trước khi Choi-wan đổ bộ, NDRRMC đã tiến hành đánh giá rủi ro cho cơn bão đang đến gần vào ngày 31 tháng 5 trong khi ₱ hơn 1.105 tỷ quỹ dự phòng đã được phân tán bởi bộ phận Phát triển cho những người di tản. Mặt khác, Viện Núi lửa và Địa chấn Philippines (PHIVOLCS), đã đưa ra lời khuyên về khả năng có thể xảy ra vào ngày 1 tháng 6 cho Núi lửa Mayon. Ít nhất 604 người buộc phải trú ẩn tại các trung tâm sơ tán ở Thành phố Davao. Ở những nơi khác, các lớp học bị đình chỉ và nơi làm việc ở Sorsogon bị đóng cửa vào ngày 1 và 2 tháng 6. 2.500 gia đình ở Agusan del Norte đã buộc phải rời bỏ nhà cửa khi lũ quét quét qua khu vực. Tổng cộng 45.000 người bị ảnh hưởng ở Tây Nam Philippines, trong khi 12.000 người đã được sơ tán an toàn. Tại Tây Visayas, 895 người đã được sơ tán vào ngày 2 tháng 6. Trong Negros Occidental, việc đi lại trên biển bị đình chỉ và người dân báo cáo về lũ lụt. Một cuộc sơ tán trước đã được yêu cầu tại các khu vực dễ xảy ra lở đất, lũ lụt và lở đất của Albay trong cùng ngày. Tỉnh Ilocos Norte ở Bắc Luzon đã được đặt trong tình trạng báo động cao độ, cũng trong ngày, theo cách tiếp cận của Choi-wan khi cơn bão tiến triển trên Biển Đông.

Tại Mindanao, mưa lớn đã gây ra lũ quét và sạt lở đất từ 29 tháng 5 đến 1 tháng 6, ảnh hưởng đến ít nhất 2.642 người và phá hủy mùa màng. Lũ lụt đã giết chết một cô gái và khiến cha cô mất tích ở South Cotabato, và dìm chết một người đàn ông ở Davao del Sur. Một trận lở đất đã giết chết một em bé ở Davao de Oro. Thiệt hại đối với nông nghiệp ở Mindanao trị giá ₱ 14,6 triệu (305.000 đô la Mỹ). Một chiếc xe bán tải đã bị lũ cuốn và cả hai hành khách của nó đều mất tích, mặc dù sau đó họ được tìm thấy còn sống với chiếc xe tải bị hư hỏng không thể xác định được. Khoảng 4.813 công dân đã được chuyển đến Agusan del Norte từ Choi-wan. Choi-wan đã gây ra ₱ thiệt hại 307,2 triệu (6,39 triệu đô la Mỹ) cho cơ sở hạ tầng và ngành nông nghiệp trên cả Visayas và Mindanao trong suốt chặng đường của nó từ ngày 1 đến ngày 2 tháng 6. Choi-wan sau đó đã đánh phá đường bờ biển của  Batangas Province ở Luzon, gây ra tác động tối thiểu, trước khi đi vào vùng biển ven biển gần Oriental Mindoro. 2 người, một người đàn ông 28 tuổi và một phụ nữ 32 tuổi, đã chết ở Oriental Mindoro sau khi bị sét đánh, người đàn ông chết ngay lập tức và người phụ nữ chết khi đến bệnh viện do vết thương của cô ấy. Một thiếu niên 19 tuổi chết ở Occidental Mindoro sau khi bị sét đánh ở San Jose. Tổng cộng 11 người đã chết trên khắp Philippines, trong khi ít nhất 2 người vẫn mất tích tính đến ngày 6/6.

Đài Loan
Cục Thời tiết Trung ương của Đài Loan đã ban hành cảnh báo gió đất trên toàn quốc vào ngày 3 tháng 6 khi Choi-wan tiếp cận đất nước từ phía tây nam. Cảnh báo mưa lớn cũng đã được đưa ra cho 15 quận khi Choi-wan tương tác với phía trước cũng đang cung cấp lượng mưa cho đất nước. Đường ở Đại Đài Bắc bị ngập lụt và không thể đi qua được, trong khi cây cối đổ rạp dưới lớp đất ẩm ướt.  mưa đã rơi ở Đài Bắc chỉ trong vòng ba giờ, trong khi ước tính có khoảng  mưa gần Đại học Quốc gia Đài Loan. Các quận Daan, Wenshan, Nangang, Neihu, và Xinyi ở Đài Bắc đều báo cáo lượng mưa trên  do sự kết hợp của hệ thống trực diện và Choi-wan, theo Thị trưởng Đài Bắc Ko Wen-je. Cảnh báo gió liên quan đến Choi-wan đã được dỡ bỏ vào ngày 4 tháng 6 khi cơn bão suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, mặc dù cảnh báo mưa vẫn có hiệu lực do hệ thống trực diện không liên quan tiếp tục tạo ra lượng mưa lớn.

Xem thêm
Bão Cempaka (2021)
Bão Lupit (2021)
Bão Conson (2021)
Bão Rai (2021)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Japan Meteorological Agency
Joint Typhoon Warning Center
Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration

2021 Pacific typhoon season
2021 disasters in the Philippines
Dujuan
Typhoons in the Philippines
February 2021 events in Asia
2021 natural disasters
Western Pacific tropical storms
Bão tại Philippines
Bão tại Đài Loan


title: Åmøy

text:
Åmøy là một hòn đảo của kommune Stavanger, hạt Rogaland, Na Uy. Đảo này rộng , thuộc một cụm đảo nằm ngay về phía bắc thành phố Stavanger. Xung quanh Åmøy là Sokn và Bru (về phía tây), Mosterøy và Rennesøy (về phía bắc) và Hidle (về phía đông).

Địa lý
Đây là một đảo dạng thuôn dài với một eo đất hẹp ở giữa. Trong quá khứ, hòn đảo thuộc địa phận hai khu tự quản (kommune) khác nhau. Mạn tây đảo (Vestre Åmøy) thuộc về Rennesøy, còn mạn đông (Austre Åmøy) thuộc Stavanger. Mỗi bên của hòn đảo có nhà nguyên riêng: nhà nguyện Austre Åmøy và nhà nguyện Vestre Åmøy.  Năm 2014, có 618 người sống ở Åmøy (328 bên phần Rennesøy và 290 bên phần Stavanger). Năm 2020, toàn khu tự quản Rennesøy được hợp nhất vào Stavanger. Åmøy giờ thuộc phân khu Tasta của Stavanger.

Trong lịch sử, để đến đây cần đi bằng tàu thuyền. Năm 1992, Åmøy được nối với Sokn bằng cầu, qua đó liên thông tới đất liền qua đường hầm Byfjord dưới biển.

Lịch sử

Gần 1.000 bức tranh khắc đá, có niên đại từ thời đồ đồng, hiện diện trên đảo. Mô-típ vẽ tranh là hình ảnh con người, muông thú, cá, tàu thuyền và công cụ.  Bãi Meling là "khu tập trung tranh khắc đá lớn nhất toàn Rogaland". Một số bãi tranh khắc lớn được mở cửa cho công chúng. Những bức tranh đá này là kết quả của một "giáo phái" xem "mặt trời là một nhân tố tạo sức sống." Hình ảnh nhiều loại tàu thuyền được khắc hoạ, chứng tỏ rằng đây là một biển tượng tôn giáo quan trọng, tượng trưng cho sự thần thánh, sức mạnh, cầu nối đến mặt trời và đấng thánh thần. Ngoài ra còn có những di chỉ thời đồ đá và đồ sắt, với di tích gò mai tán và móng nhà.

Xem thêm
Danh sách đảo Na Uy

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đảo Rogaland
Stavanger


title: USS Kadashan Bay (CVE-76)

text:
USS Kadashan Bay (CVE-76) là một tàu sân bay hộ tống lớp Casablanca được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Tên nó được đặt theo vịnh Kadashan tại Alaska. Nó đã hoạt động cho đến hết Thế Chiến II, xuất biên chế năm 1946 và bị bán để tháo dỡ năm 1960. Kadashan Bay được tặng thưởng hai Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Thiết kế và chế tạo

Kadashan Bay được đặt lườn tại Xưởng tàu Vancouver của hãng Kaiser Company, Inc. ở Vancouver, Washington. Nó được hạ thủy vào ngày 11 tháng 12 năm 1943; được đỡ đầu bởi cô Audrey Ackerman; và được Hải quân sở hữu và nhập biên chế vào ngày 18 tháng 1 năm 1944 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Đại tá Hải quân R. N. Hunter.

Lịch sử hoạt động
Sau khi hoàn tất chạy thử máy, Kadashan Bay khởi hành từ San Diego vào ngày 6 tháng 3 năm 1944 cho chuyến đầu tiên trong hai chuyến đi vận chuyển máy bay đến Espiritu Santo, vận chuyển tổng cộng 154 máy bay trong cả hai lượt đi trước khi quay trở về San Diego vào ngày 13 tháng 5. Sau khi được sửa chữa và huấn luyện, chiếc tàu sân bay lên đường vào ngày 10 tháng 7 để tham gia một đội tàu sân bay tại Trân Châu Cảng. Một tháng sau, nó lên đường đi Tulagi thuộc quần đảo Solomon, tiến hành những chuẩn bị cuối cùng cho cuộc tấn công đổ bộ lên quần đảo Palau vào tháng 9. Chiếc tàu sân bay khởi hành từ Tulagi vào ngày 6 tháng 9; sáu ngày sau, liên đội không lực của nó tiên hành không kích chuẩn bị lên các vị trí đối phương tại Peleliu. Lực lượng đổ bộ lên bờ vào ngày 15 tháng 9 nhằm chiếm quyền kiểm soát hòn đảo, một căn cứ không lực hỗ trợ cho chiến dịch nhằm tái chiếm Philippines.

Sau các cuộc tập trận và tổng dượt chuẩn bị được tiến hành tại Manus, Kadashan Bay lên đường vào ngày 14 tháng 10 để hướng đến vịnh Leyte, đến nơi vào ngày 21 tháng 10, và lập tức tiến hành các phi vụ không kích để hỗ trợ lực lượng trên bờ. Bốn ngày sau, một máy bay tuần tra của nó do Thiếu úy Hans L. Jensen điều khiển đã phát hiện Lực lượng Trung tâm của Hạm đội Liên hợp Nhật Bản ngoài khơi Samar. Sau khi báo cáo vị trí lực lượng đối phương, ông tấn công vào chiếc tàu tuần dương đối phương dẫn đầu đội hình, và như thế đã mở màn Trận chiến ngoài khơi Samar, một phần của cuộc Hải chiến vịnh Leyte. Liên đội không lực của con tàu đã tung ra ba lượt tấn công bằng máy bay tiêm kích và ba lượt bằng máy bay ném bom-ngư lôi vào các thiết giáp hạm và tàu tuần dương dưới quyền Phó đô đốc Takeo Kurita; góp phần vào việc đẩy lui một lực lượng vốn có ưu thế vượt trội về số lượng và hỏa lực. Sau khi hoàn tất nhiệm vụ, chiếc tàu sân bay hộ tống rút lui về Manus, đến nơi vào ngày 3 tháng 11.

Khi chiến dịch tại Philippines được tiếp tục, liên đội không lực của Kadashan Bay đã ghi chiến công bắn hạ 11 máy bay đối phương trong các cuộc đụng độ vào giữa tháng 12. Nó chuẩn bị cho cuộc đổ bộ tiếp theo lên đảo Luzon, và nó gặp gỡ lực lượng chủ lực vào ngày 3 tháng 1 năm 1945. Con tàu đi đến ngoài khơi Luzon năm ngày sau đó, bắt đầu cuộc không kích đầu tiên vào sáng sớm. Trong buổi sáng hôm đó, một máy bay tấn công cảm tử Kamikaze đã đâm bổ nhắm vào Kadashan Bay. Cho dù đã bị hỏa lực phòng không của con tàu bắn trúng, kẻ tấn công tự sát vẫn đâm được vào giữa tàu bên dưới cầu tàu. Sau một giờ rưỡi nỗ lực chữa cháy và kiểm soát hư hỏng, các đám cháy và việc ngập nước được kiểm soát, và chiếc tàu sân bay rút lui về Leyte vào ngày 12 tháng 1 để được sửa chữa tạm thời, trước khi lên đường quay trở về San Francisco vào ngày 13 tháng 2 để được đại tu toàn diện.

Kadashan Bay khởi hành đi Trân Châu Cảng vào ngày 8 tháng 4, và đến nơi vào ngày 14 tháng 4. Nó làm nhiệm vụ vận chuyển máy bay và nhân sự đến các đảo tại Thái Bình Dương. Vào tháng 7, nó được điều sang vai trò tàu sân bay tiếp liệu cho Đệ Tam hạm đội, và đang trên đường đi đến Trân Châu Cảng để bắt đầu nhiệm vụ mới khi cuộc xung đột kết thúc bởi Nhật Bản đầu hàng.

Kadashan Bay tham gia các hoạt động trong Chiến dịch Magic Carpet tại Guam trong tháng 9, và đi đến San Francisco vào ngày 26 tháng 9 với nhóm cựu chiến binh đầu tiên được nó đưa hồi hương. Trong ba tháng tiếp theo, chiếc tàu sân bay hộ tống thực hiện các chuyến đi đến Trân Châu Cảng, Guam, Okinawa và Trung Quốc để giúp đưa về nhà những quân nhân phục vụ tại nước ngoài. Sau chuyến cuối cùng về đến San Pedro, California vào ngày 22 tháng 12, nó khởi hành từ San Diego vào ngày 10 tháng 1 năm 1946 để đi sang Boston, Massachusetts, đến nơi vào ngày 29 tháng 1. Con tàu được cho xuất biên chế vào ngày 14 tháng 6 năm 1946 và được đưa về Hạm đội Dự bị Đại Tây Dương, neo đậu tại Boston. Nó được xếp lại lớp với ký hiệu lườn CVU-76 vào ngày 12 tháng 6 năm 1956 rồi bị tháo dỡ vào ngày 13 tháng 8 năm 1959.

Phần thưởng
Kadashan Bay được tặng thưởng hai Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/k1/kadashan_bay.htm

Liên kết ngoài
 photo gallery at navsource.org

Lớp sân bay hộ tống Casablanca
Tàu sân bay hộ tống của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu sân bay hộ tống trong Thế Chiến II
Tàu thủy năm 1943


title: Antonio Segni

text:
Antonio Segni (, 2 tháng 2 năm 1891 - 1 tháng 12 năm 1972) là một chính trị gia Ý, là Thủ tướng thứ 34 của Ý (1955-1957, 1959-1960) và Tổng thống thứ tư của Cộng hòa Ý 1962 đến 1964. Chủ tịch Đảng Dân chủ Kitô giáo (tiếng Ý: Democrazia Cristiana-DC), ông là người Sardinia đầu tiên trở thành Thủ tướng Ý.

Tiểu sử
Là con trai của một gia đình địa chủ Sardinia, sinh tại Sassari, Sardinia, ông đã học hành trở thành một luật sư có trình độ về luật về nông nghiệp và thương mại. Segni gia nhập Đảng Nhân dân Ý (Partito Popolare Italiano) - tiền thân của Đảng Dân chủ Ki-tô - vào năm 1919. Năm 1924, ông là một thành viên của hội đồng quốc gia của đảng, cho đến khi hai tổ chức chính trị bị giải tán bởi Benito Mussolini hai năm sau đó 1926. Trong 17 năm tiếp theo, Segni đã giảng dạy Luật Nông nghiệp tại Đại học Pavia, Perugia và Cagliari; Ông cũng là Hiệu trưởng của Đại học Sassari.

Năm 1943, Segni là một trong những người tổ chức Đảng Dân chủ Ki-tô tại Sardinia. Ông giữ các vị trí bộ trưởng trong nhiều chính phủ của Đảng Dân chủ Thiên chúa giáo từ năm 1944 trở đi, bất chấp tình trạng yếu đuối của ông. Tạp chí Time đã từng trích dẫn một người bạn: "Ông ấy giống Colosseum, trông giống như một tàn tích nhưng ông ấy sẽ ở đó trong một thời gian dài." Năm 1946, ông được bầu vào Quốc hội Lập hiến sau Chiến tranh thế giới II và Cho quốc hội vào năm 1948.

Tham khảo

Sinh năm 1891
Mất năm 1972
Tổng thống Ý
Chính trị gia Ý thế kỷ 20
Thủ tướng Ý


title: Lamkówko

text:
Lamkówko  () là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Barczewo, thuộc huyện Olsztyński, Warmińsko-Mazurskie, ở miền bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng  phía bắc Barczewo và  về phía đông bắc của thủ đô khu vực Olsztyn.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức (Đông Phổ).

Tham khảo


title: Nduka Boniface

text:
Boniface Nduka (sinh ngày 15 tháng 2 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Boniface Nduka đã từng chơi cho Mito HollyHock.

Tham khảo

Sinh năm 1996
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản


title: Suanne Braun

text:
Suanne Braun (sinh ngày 29 tháng 2 năm 1968) là một người dẫn chương trình và diễn viên truyền hình Nam Phi. Cô sống ở London, Anh.

Đầu đời
Braun đã ra mắt chuyên nghiệp vào năm 1988 với tư cách là người dẫn chương trình truyền hình ở quê hương Nam Phi. Trong năm năm, cô đã tổ chức một chuỗi du lịch "Bon Voyage" mà cô đã đi đến nhiều quốc gia. Braun đã đồng tổ chức Hoa hậu Nam Phi và Hoa hậu Thế giới trong ba năm liên tiếp vào đầu những năm 1990 và nhận được giải thưởng People Choice cho người phụ nữ đẹp nhất Nam Phi năm 1993.

Một số chương trình truyền hình đặc biệt nối tiếp sau đó. Sau chuyến thăm Mỹ ngắn ngủi, Braun đã được cơ quan William Morris ký hợp đồng và quyết định ở lại đất nước này một thời gian. Cô đã xuất hiện trong một số chương trình truyền hình và sản xuất sân khấu của Mỹ Just Shoot Me, Prowler, FX-series và loạt phim khoa học viễn tưởng Stargate SG-1 trong đó Braun đóng vai nữ thần Hathor. Vai diễn định kỳ cuối cùng của cô trên phim truyền hình là trên loạt phim Starhyke gặp rắc rối, được quay vào năm 2004 và cuối cùng được phát sóng vào năm 2011.

Các vai diễn của cô trong nhà hát trong thời gian này bao gồm Cuộc sống riêng tư mà cô được đề cử Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất, Những điều chúng tôi làm vì tình yêu, Cuộc sống bí mật của Henry và Alice, Echoes, Offbeat Broadway và Easy To Love Braun đóng vai vợ của Cole Porter, Linda Porter.

Braun đã biểu diễn hài ở Los Angeles và Nam Phi, giành giải thưởng "Funny Bones" năm 2002 cho diễn viên mới xuất sắc nhất.

Tham khảo

Nữ diễn viên Nam Phi
Sinh năm 1968
Nhân vật còn sống


title: Tử quốc Léon

text:
Tử quốc hay Bá quốc Léon (tiếng Breton: Kontelezh Leon) là một nhà nước phong kiến ở cực tây Brittany trong thời Trung kỳ Trung Cổ. Mặc dù trên danh nghĩa là một chư hầu của Công tước xứ Brittany, Léon về mặt chức năng độc lập với bất kỳ sự kiểm soát nào từ bên ngoài cho đến khi các tử tước bị tấn công bởi Vua Henry II của Anh. Do đó, nó trở thành tâm điểm của các cuộc nổi dậy và chiến tranh khi Brittany bị lôi kéo vào Đế quốc Angevin.

Lịch sử về các số liệu ban đầu của Léon là không rõ ràng. Các tử tước ban đầu của Léon là các quan chức nhà nước được bổ nhiệm bởi các bá tước Cornouaille, nhưng vào giữa thế kỷ XI, họ đã chiếm đoạt quyền lực công trong tỉnh của họ. Khả năng độc lập của họ với cả bá tước và công tước có thể là do họ sống ở vùng cực xa của bán đảo Armorica. Không giống như các nước láng giềng Breton, họ không tham gia vào cuộc chinh phục nước Anh của người Norman vào năm 1066. Tuy nhiên, Bá tước Harvey II đã tham gia vào phe của Stephen xứ Blois trong cuộc nội chiến mười chín năm ở Anh được gọi là Tình trạng vô chính phủ (The Anarchy).

Các tử tước cũng chiến đấu với công tước xứ Brittany trong nỗ lực duy trì nền độc lập của họ. Henry II đã ra lệnh cho Công tước Conan IV xứ Brittany hành quân chống lại Léon. Con rể của Conan IV và người kế vị cuối cùng, con trai của Henry II, Geoffrey II, đã chiến đấu chống lại Tử tước Guihomar IV xứ Léon. Trong quá trình diễn ra các cuộc chiến tranh này, hầu hết các lâu đài của các tử tước xứ Léon đều bị san bằng và các vùng đất của Guihomar - nguồn thu tử tước - bị giảm đáng kể. Những xung đột về quyền lực ở Léon tiếp tục kéo dài đến triều đại của Công tước John II.

Năm 1235, các chư hầu phụ xứ Léon và Penthièvre đưa ra một loạt khiếu nại, chống lại Công tước Peter xứ Dreux, lên Vua Louis IX của Pháp. Họ tuyên bố rằng các tử tước xứ Léon trước đó chưa bao giờ phải chịu sự quản thúc hoặc cứu trợ từ công tước cũng như không phải xin phép xây dựng pháo đài. Họ luôn có quyền về xác tàu, tức là độc quyền về tàu đắm và hàng hóa của họ trên bờ biển. Họ có quyền lập di chúc, bố thí và sắp xếp việc trả nợ một cách tự do. Họ nói rằng công tước không có quyền thực hiện những lời thề chính xác về sự tôn kính từ tử tước và tử tước có quyền sử dụng placitum spade ("lời cầu xin của thanh kiếm"). Chỉ riêng quyền xác tàu đã mang lại doanh thu 100.000 solidi mỗi năm từ một bãi đá trên bờ biển hiểm trở của tử quốc, mà một tử tước trước đó, Guihomar IV, đã gọi là "viên đá quý nhất" của mình.

Lãnh thổ của Léon được bảo tồn trong Giáo phận Công giáo La Mã Quimper. Bây giờ nó là một phần của Tỉnh Finistère. Một nơi trong tử quốc trước đây vẫn tiếp tục lưu giữ nhiều điển hình về kiến trúc thời Trung cổ, chẳng hạn như Nhà nguyện Kreisker và thị trấn Saint-Pol-de-Léon.

Tham khảo

Chú thích

Nguồn
Everard, Judith A. Brittany and the Angevins: Province and Empire, 1158–1203. Cambridge: Cambridge University Press, 2000. .

Brittany thời Trung cổ
Nhà Léon


title: Cusiala raptaria

text:
Cusiala raptaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Cusiala


title: Stiria ruficeps

text:
Stiria ruficeps là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Stiria


title: Ngạc Trung Vũ Công

text:
Ngạc Trung Vũ Công (chữ Hán:鄂忠武公) có thể là:

Danh sách
Ngạc Trung Vũ Công Uất Trì Cung, công thần khai quốc đời nhà Đường (còn gọi là Ngô Trung Vũ Công)
Ngạc Trung Vũ Công Thường Ngộ Xuân, công thần khai quốc đời nhà Minh (sau được truy tặng làm Khai Bình Trung Vũ Vương)

Xem thêm
Bao Trung Tráng Công
Thanh Hà Trung Công
Vũ Uy Trung Công
Trung công
Vũ công
Trung Vũ công
Tề Trung Vũ Vương
Vũ Trung Vương
Hoàng Huệ Hầu
An Viễn Vũ Tương Hầu
Át Thị Cung Hầu

Thụy hiệu


title: Pneumatoarthrus

text:
Pneumatoarthrus là một chi rùa biển kỷ Creta ban đầu được Edward Drinker Cope mô tả như một khủng long hadrosauria năm 1870.

Chú thích

Baird, D., 1978. "Pneumatoarthrus Cope, 1870, not a dinosaur but a sea-turtle". Proceedings of the Academy of Natural Sciences, Philadelphia, 129(4):71-81.

Pneumatoarthrus
Động vật tuyệt chủng
Động vật được mô tả năm 1870
Bò sát tiền sử Bắc Mỹ


title: El Grillo (bài hát)

text:
"El Grillo" (The Cricket) là một tác phẩm của Josquin des Prez. Tác phẩm được viết vào đầu thế kỷ 16, được coi là một trong những tác phẩm ăn khách nhất của Josquin.

Lịch sử
Tác phẩm được viết vào khoảng đầu thế kỷ 16, "El Grillo" được cho là của "Iosquin Dascanio", theo truyền thống được xác định là nhà soạn nhạc người Pháp Josquin des Prez. Một số học giả cho rằng Josquin viết bài hát để tôn vinh hoặc chế giễu đồng nghiệp của mình tại House of Sforza, một ca sĩ người Ý tên là Carlo Grillo. Frottole libro tertio, được xuất bản bởi Ottaviano Petrucci vào năm 1505, là nguồn duy nhất đương thời của "El Grillo". Tác phẩm nhận được rất ít sự chú ý từ các nhà âm nhạc học hiện đại cho đến năm 1931, khi được Arnold Schering đưa vào Geschichte der Musik Beispielen.

Phân tích
Bài hát được chấm cho bốn giọng. Được viết dưới góc nhìn của người thứ ba, "El Grillo" liên quan đến loài dế. Phần mở đầu bài hát nói về con dế, trong khi phần thứ hai so sánh dế và chim biết hót. Bài hát kết thúc bằng cách so sánh rằng dế có thể hát hay hơn chim, đặc biệt là vì chúng hót mọi lúc, dù mưa hay nắng. Bài hát chứa cả từ đồng âm và từ tượng thanh, với nhịp điệu bắt chước cách cư xử của một con dế. Đặc biệt đối với một frottola, ripresa của các dòng thơ chủ yếu có bảy âm tiết, trong khi piedi và volta có tám âm tiết. Theo nhà âm nhạc học Jaap van Benthem, số nốt trong bản ripresa (88) đánh vần "Des Prez" trong gematria, trong khi 99 nốt trong volta đánh vần "Josquin".

Di sản
"El Grillo" được coi là một trong những tác phẩm ăn khách nhất của Josquin. Willem Elders gọi bài hát là "một trong những bài hát rực rỡ nhất của cuối thế kỷ 15", trong khi Richard Sherr mô tả như một "bản nhạc vui nhộn thú vị." Henry Vyverberg viết rằng bài hát "đại diện cho frottola ở điểm hấp dẫn nhất."

Tham khảo

Chú thích

Đọc thêm

Âm nhạc Phục Hưng


title: The Name Chapter: TEMPTATION

text:
The Name Chapter: Temptation (Hangul: 이름의 장: TEMPTATION; Romaja: Ireumui Jang: Temptation) là EP mở rộng bằng tiếng Hàn thứ năm của nhóm nhạc nam Hàn Quốc Tomorrow X Together. Nó được phát hành vào ngày 27 tháng 1 năm 2023, thông qua Big Hit Music và Republic Records. Bao gồm năm bài hát, bao gồm cả đĩa đơn chính "Sugar Rush Ride". Để hỗ trợ cho EP, nhóm sẽ bắt đầu chuyến lưu diễn thứ hai, Act: Sweet Mirage, bắt đầu vào tháng 3 năm 2023.

Bối cảnh và phát hành
Hybe Corporation, công ty mẹ của Big Hit Music, lần đầu tiên tiết lộ kế hoạch cho Tomorrow X Together phát hành một EP vào tháng 1 năm 2023 tại cuộc họp giao ban của công ty vào ngày 9 tháng 11 năm 2022. Loạt album mới của nhóm, The Name Chapter, đã được hé lộ đầu tiên trong buổi biểu diễn của họ tại Giải thưởng âm nhạc Melon 2022 vào ngày 26 tháng 11 và một lần nữa trong đoạn giới thiệu khái niệm được tải lên kênh YouTube chính thức của họ vào ngày 3 tháng 12. EP chính thức được công bố trên các nền tảng mạng xã hội vào ngày 14 tháng 12 và phát hành vào ngày 27 tháng 1 năm 2023.

Vào ngày 30 tháng 11 năm 2022, TXT đã phát hành một đoạn giới thiệu cho đoạn giới thiệu ý tưởng sắp ra mắt sau đó của họ, "The Name Chapter", được phát hành vào ngày 3 tháng 12.

Vào ngày 15 tháng 12, TXT đã phát hành một video chuyển động logo, thông báo rằng The Name Chapter: Temptation sẽ được phát hành vào ngày 27 tháng 1 năm 2023.

Hiệu suất thương mại
YG PLUS tiết lộ rằng tính đến ngày 25 tháng 1, The Name Chapter: Temptation đã đạt 2,16 triệu đơn đặt hàng trước.Tất cả các bài hát từ The Name Chapter: Temptation đều lọt vào top 10 trên bảng xếp hạng Melon Top 100, giúp TXT trở thành nhóm đầu tiên có tất cả các bài hát từ bảng xếp hạng mini album lọt vào top 10.

Hanteo báo cáo rằng The Name Chapter: Temptation đã bán được 1.868.919 bản trong ngày đầu tiên phát hành, gấp đôi kỷ lục bán hàng trong ngày đầu tiên trước đó của họ là 918.413 bản với Minisode 2: Thursday's Child. Nó cũng phá vỡ doanh số tuần đầu tiên trước đó của họ chỉ trong một ngày. Vào ngày 1 tháng 2, album đã bán được 2.007.061 bản, đưa TXT trở thành nghệ sĩ Kpop thứ 4 vượt mốc 2 triệu bản. Trong tuần đầu tiên phát hành, nó đã bán được 2.180.889 bản.

The Name Chapter: Temptation đã đạt vị trí số 1 tại 30 quốc gia khác nhau trên bảng xếp hạng iTunes Top Albums tính đến ngày 28 tháng 1. Ca khúc chủ đề "Sugar Rush Ride" cũng đạt vị trí số 1 tại 17 quốc gia khác nhau trên bảng xếp hạng iTunes Top Songs.

"Sugar Rush Ride" ra mắt ở vị trí thứ 38 trên bảng xếp hạng Global Top Songs của Spotify với 2.216.222 lượt stream trong ngày đầu tiên, trở thành bài hát có thứ hạng cao nhất của nhóm trên bảng xếp hạng. Tất cả các B-side khác cũng lọt vào top 120 của bảng xếp hạng.

Vào ngày 28 tháng 1, Oricon thông báo rằng The Name Chapter: Temptation đã ra mắt ở vị trí số 1 trên bảng xếp hạng album hàng ngày với 184.971 bản được bán ra trong ngày đầu tiên phát hành tại Nhật Bản. Ngoài ra, album đã ra mắt ở vị trí số 1 trên bảng xếp hạng Album hàng tuần của Oricon với hơn 185.000 bản được bán ra. Đây là album thứ bảy liên tiếp của TXT ra mắt ở vị trí số 1 trên bảng xếp hạng, khiến họ trở thành nhóm nhạc nước ngoài đầu tiên làm được điều này.

The Name Chapter: Temptation ra mắt ở vị trí thứ 3 trên bảng xếp hạng Top Albums ở Pháp, đưa TXT trở thành nhóm nhạc Kpop thứ ba lọt vào top ba. Nó cũng ra mắt ở vị trí thứ 15 trên Bảng xếp hạng 100 album hàng đầu của Offizielle Deutsche Charts tại Đức, hạng 65 trên Bảng xếp hạng lượt tải xuống đĩa đơn chính thức của Vương quốc Anh và hạng 68 trên Bảng xếp hạng doanh số đĩa đơn chính thức của nó.

Danh sách bài hát

Giải thưởng

Chương trình âm nhạc

Tham khảo


title: Satraparchis inspersa

text:
Satraparchis inspersa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Satraparchis


title: Kepler-24

text:
Kepler-24 là một ngôi sao ở phía bắc chòm sao Thiên Cầm.

Hệ hành tinh

Tham khảo

Thiên thể 2MASS
Hệ hành tinh quá cảnh biến quang
Sao dãy chính nhóm G
Chòm sao Thiên Cầm
Thiên thể Kepler


title: Điều hòa nhiệt ở côn trùng

text:
Điều hòa nhiệt ở côn trùng là quá trình côn trùng duy trì nhiệt độ cơ thể trong một số giới hạn nhất định. Theo truyền thống, côn trùng được coi là động vật biến nhiệt (động vật có nhiệt độ cơ thể thay đổi và phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường), trái ngược với động vật ổn nhiệt (động vật duy trì nhiệt độ bên trong cơ thể ổn định bất kể ảnh hưởng bên ngoài). Tuy nhiên, thuật ngữ điều chỉnh nhiệt độ, hay điều hòa thân nhiệt, hiện được sử dụng để mô tả khả năng của côn trùng và các động vật khác để duy trì nhiệt độ ổn định (trên hoặc dưới nhiệt độ môi trường), ít nhất là trong một phần cơ thể của chúng bằng phương tiện sinh lý hoặc hành vi. Trong khi nhiều loài côn trùng là động vật máu lạnh (động vật, trong đó nguồn nhiệt của chúng chủ yếu là từ môi trường), còn lại là động vật máu nóng (động vật mà có thể tạo ra nhiệt trong nội bộ bởi các quá trình sinh hóa). Những côn trùng nội nhiệt này được mô tả tốt hơn là các dị nhiệt khu vực vì chúng không phải là nhiệt nội đồng đều. Khi nhiệt được tạo ra, nhiệt độ khác nhau được duy trì ở các bộ phận khác nhau của cơ thể, ví dụ, bướm đêm tạo ra nhiệt trong ngực trước khi bay nhưng bụng vẫn tương đối mát.

Điều hòa nhiệt trong khi bay
Động vật bay là một hình thức vận động rất tốn kém, đòi hỏi tốc độ trao đổi chất cao. Để động vật có thể bay, cơ bắp bay của nó cần có khả năng sản sinh năng lượng cơ học cao, do đó, do không hiệu quả sinh hóa, cuối cùng tạo ra một lượng nhiệt lớn. Do đó, một loài côn trùng bay tạo ra nhiệt, miễn là nó không vượt quá giới hạn gây chết trên, sẽ được dung nạp. Tuy nhiên, nếu côn trùng bay cũng tiếp xúc với các nguồn nhiệt bên ngoài (ví dụ, bức xạ từ mặt trời) hoặc nhiệt độ môi trường quá cao, nó phải có khả năng điều hòa nhiệt độ và ở trong vùng thoải mái nhiệt độ của nó. Cơ chế đầu tiên khiến côn trùng mất nhiệt trong suốt chuyến bay là đối lưu vì tốc độ cao hơn nhất thiết phải tăng việc làm mát đối lưu. Tuy nhiên, vận tốc bay cao hơn đã được chứng minh dẫn đến sự gia tăng, thay vì giảm nhiệt độ lồng ngực. Điều này có thể được gây ra bởi các cơ bay hoạt động ở mức cao hơn và do đó, làm tăng sinh nhiệt ngực. Bằng chứng đầu tiên cho sự điều chỉnh nhiệt của côn trùng trong chuyến bay đến từ các thí nghiệm trên bướm đêm chứng minh rằng sự tản nhiệt xảy ra thông qua sự di chuyển của máu từ ngực đến bụng. Trái tim của những con sâu bướm này tạo ra một vòng qua trung tâm ngực tạo điều kiện trao đổi nhiệt và chuyển đổi bụng thành cả tản nhiệt và tản nhiệt giúp côn trùng bay duy trì nhiệt độ ngực ổn định trong các điều kiện nhiệt độ môi trường khác nhau. Do đó, người ta tin rằng sự điều chỉnh nhiệt chỉ đạt được bằng cách thay đổi sự mất nhiệt cho đến khi bằng chứng về sự sản sinh nhiệt khác nhau được quan sát thấy ở ong mật. Sau đó, người ta cho rằng sự ổn định nhiệt ở ong mật, và có lẽ nhiều loài côn trùng dị dưỡng khác, chủ yếu đạt được bằng cách sản xuất nhiệt khác nhau. Cho dù côn trùng bay có thể hay không điều chỉnh nhiệt độ lồng ngực của chúng bằng cách điều chỉnh sản xuất nhiệt hoặc chỉ bằng cách thay đổi cách mất nhiệt, vẫn còn là một vấn đề tranh luận.

Tham khảo

Sinh lý học côn trùng


title: Vạn Thiến

text:
Vạn Thiến (tên , tên tiếng Anh: Regina Wan, sinh ngày 14 tháng 5 năm 1982) là một nữ diễn viên và ca sĩ người Trung Quốc, tốt nghiệp Hệ Biểu diễn, Học viện Hý kịch Thượng Hải, cựu thành viên nhóm nhạc nữ X-SISTER. Cô từng phát hành album âm nhạc "Vạn Hữu Dẫn Lực" và "Vạn Ngữ Thiên Ngôn". Năm 2014, đạt giải Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất tại Lễ trao giải Kim Mã lần thứ 51 nhờ phim "Thiên đường trong quân ngũ". Ngày 24.08.2016, thành lập phòng làm việc riêng.

Tiểu sử
Vạn Thiến sinh ra ở Hách Sơn, Ích Dương, Hồ Nam. Xuất thân từ gia đình quân nhân, khi còn bé, cô chịu ảnh hưởng khá lớn từ bố, vì bố thường đưa cô đi luyện thanh. Ca hát là ước mơ lúc còn nhỏ của cô, tình cờ thi vào Học viện Hí kịch Thượng Hải khoa chính quy hệ biểu diễn. Thời học sinh, cô đã 3 lần làm nữ đại biểu duy nhất đại diện cho trường học lần lượt tham gia Liên hoan Sân khấu kịch Quốc tế tổ chức tại Romania, Hồng Kông và Mỹ, đã diễn trong nhiều tác phẩm của đạo diễn sân khấu kịch quốc tế.

Năm 2002, cô tham gia vào bộ phim truyền hình "Kim Tỏa ký", chính thức bước vào giới nghệ sĩ. Sau khi tốt nghiệp năm 2004, cô ký hợp đồng với công ty âm nhạc Tinh Quang Hải Ngạn, tiếp đó thì đầu quân cho công ty giải trí Thần Nghệ. Năm 2006, Vạn Thiến diễn vở kịch của năm "Hoang nguyên cùng người" tại  Nhà hát Giải phóng quân và Nhà hát thực nghiệm Học viện Hí kịch Trung ương. Năm 2007, phát hành album "Vạn Hữu Dẫn Lực" (lực vạn vật hấp dẫn), đạt được ba giải cho Nghệ sĩ mới tại Liên hoan Ca nhạc Bắc Nam. Năm 2012, đóng vai chính trong phim điện ảnh cổ trang "Liễu Như Thị". Năm 2013, Vạn Thiến rời khỏi Thần Nghệ, đầu quân cho công ty giải trí Liên Hoa. Năm 2014, đạt giải Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất tại Lễ trao giải Kim Mã lần thứ 51 nhờ vai Ni Ni trong phim "Thiên đường trong quân ngũ". Ngày 24.08.2016, thành lập phòng làm việc riêng. Năm 2017, đạt giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Sinh viên Bắc Kinh lần thứ 24 nhờ vai An Hi trong phim "Xin chào kẻ điên". Năm 2018, nhận được đề cử cho giải Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất tại Lễ trao giải Bạch Ngọc Lan, Liên hoan truyền hình Thượng Hải lần thứ 24 nhờ vai Hùng Thanh Xuân trong phim "Trường săn".

Sự nghiệp

Kịch nói

 Năm 2002, Vạn Thiến đến Romania diễn vở bi kịch Hy Lạp cổ "Antigone", đóng vai Antigone, con gái của Oedipus.
 Năm 2003, đến Mỹ, hợp tác cùng sinh viên Đại học Bard biểu diễn "Thần tiên và cô gái tốt" (cải biên từ vở kịch "Người tốt Tứ Xuyên"), biên kịch Tôn Huệ Trụ, Vạn Thiến đóng vai kỹ nữ Thẩm Đại, luôn coi việc giúp đỡ người khác là niềm vui.
 Năm 2004, diễn vở kịch "Thần tiên và cô gái tốt" lần thứ 2 tại Học viện Hí kịch Thượng Hải.
 Năm 2005, diễn chính trong vở kịch "Hoài nghi", đóng vai nữ tu sĩ James tại Nhà hát Thiếu nhi Quốc gia.
 Năm 2006, diễn chính trong vở kịch "Hoang nguyên cùng người", vai đội viên khai hoang Tế Thảo tại Nhà hát Giải phóng quân và Nhà hát thực nghiệm Học viện Hí kịch Trung ương, đạt được giải Vàng tại Liên hoan Kịch nói Toàn quốc "Kịch nói trăm năm" (kỷ niệm 100 năm kịch nói ra đời) của Bộ Văn hóa.
 Năm 2010, diễn chính trong vở nhạc kịch Phật giáo "Hoằng Nhất", vai Diệp Tử.
 Năm 2019, diễn chính trong vở kịch "Mặc Mặc", cải biên từ truyện cổ tích Đức "Momo" của tác giả Michael Ende, vai Mặc Mặc, tại Nhà hát lớn Thượng Hải và Nhà hát lớn quốc gia.
Năm 2020, diễn chính trong vở nhạc kịch tuyên truyền của tỉnh Hồ Nam, "Đại địa tụng ca", kể câu chuyện về tinh thần ngoan cường đấu tranh với nghèo khó, vai Vương Đình, tại Nhà hát lớn quốc gia và Nhà hát lớn hồ Mai Khê (Changsha Meixihu International Culture Art Centre).
Năm 2021, diễn chính trong vở kịch "Khuynh Thành Chi Luyến", vai Bạch Lưu Tô, bắt đầu từ tháng 10/2021 đến tháng 1/2022, tuần diễn tại 4 thành phố Thượng Hải (Nhà hát lớn Thượng Hải), Hàng Châu (Nhà hát lớn Hàng Châu), Trường Sa (Nhà hát lớn hồ Mai Khê | Changsha Meixihu International Culture Art Centre), Bắc Kinh (Nhà hát lớn quốc gia), tổng cộng 20 tràng diễn.

Âm nhạc

 Năm 2004, Vạn Thiến thể hiện ca khúc chủ đề "Cây trám", nhạc phim truyền hình đề tài gia đình "Tiếng ca thiên sứ".
 Năm 2005, cô ghi âm ca khúc chủ đề "Thanh bạch", nhạc phim "Thanh thiên nha môn II"; sau đó, được công ty âm nhạc Tinh Quang Hải Ngạn phát hiện, ký hợp đồng với công ty này.
 Ngày 26.09.2006, Vạn Thiến lần đầu phát hành đĩa đơn "Dũng cảm yêu"; ngày 20.10, phát hành bài hát "Kết cục đánh mất"; ngày 03.11, cùng cầu thủ bóng đá Tôn Cát, Tôn Tường, thể hiện ca khúc chủ đề "Ngọn lửa của giấc mơ" của Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 15, tổ chức tại thủ đô Doha, Qatar.
 Ngày 15.12.2006, cô nhận được giải "Nghệ sĩ mới hàng đầu của năm" và "Bài hát song ca hàng đầu của năm" của "9+2 Bảng xếp hạng âm nhạc hàng đầu". Ngày 16.12, Vạn Thiến vinh hạnh nhận được giải "Nghệ sĩ mới phát triển tốt nhất" trong lễ trao giải cho "Nghệ sĩ mới của năm" do Bảng xếp hạng âm nhạc châu Á - Thái Bình Dương tổ chức tại Bắc Kinh.
 Năm 2007, cô thể hiện bài hát ending "Không nghi ngờ", nhạc phim "Sinh tử kiều". Ngày 08.01, Vạn Thiến phát hành album âm nhạc đầu tiên "Vạn Hữu Dẫn Lực" (lực vạn vật hấp dẫn), bài hát "Dũng cảm yêu" trong album nhận được đề cử "Ca khúc của năm" trong lễ trao giải của Đông Phương Phong Vân Bảng, ERC Chinese Top Ten Awards.
 Năm 2010, Vạn Thiến phát hành album thứ hai "Vạn Ngữ Thiên Ngôn" với ca khúc chủ đề cùng tên, sau ba ngày phá mộc 10 vạn lượt nghe.
 Năm 2013, cô thể hiện bài hát "Khởi đầu mới" và "Con đường", nhạc phim "Con nhỏ khó nuôi".
 Năm 2014, Vạn Thiến thể hiện ca khúc "The river of no return", nhạc phim "Thiên đường trong quân ngũ".
 Năm 2016, cô thể hiện bài hát "Món quà", ending của phim "Xin chào kẻ điên".
 Năm 2017, Vạn Thiến thể hiện ca khúc "Thành toàn cho người", nhạc phim "Đại Đường vinh diệu".
 Ngày 20.08.2020, cô phát hành ca khúc "Kính bạn", bản gốc do Hứa Phi sáng tác và thể hiện, bài hát bày tỏ lòng kính trọng với các y bác sĩ dũng cảm tham gia vào công tác chống dịch bệnh, kiên cường không sợ khó khăn.

Đời tư
Ngày 10/11/2017, Vạn Thiến đăng một video ngắn, công bố tin vui sinh con gái. Được biết, cô đã sinh con gái vào sáng 09/11/2017 tại Thượng Hải.

Danh sách phim

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

Phim ngắn

Danh sách tác phẩm kịch

Danh sách âm nhạc

Albums

Bài hát

Chương trình truyền hình

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1982
Nhân vật còn sống
Người Hồ Nam
Người Trung Quốc
Nữ ca sĩ Trung Quốc
Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Ca sĩ Trung Quốc thế kỷ 21
Nữ diễn viên kịch Trung Quốc
Nữ diễn viên điện ảnh Trung Quốc
Nữ diễn viên truyền hình Trung Quốc
Cựu sinh viên Học viện Hý kịch Thượng Hải
Họ Vạn


title: Phryxe rapida

text:
Phryxe rapida là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phryxe