title: Anomiopus ataenioides

text:
Anomiopus ataenioides là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Anomiopus
Động vật đặc hữu Argentina


title: Thành phần vô sinh

text:
Trong sinh thái học, thành phần vô sinh hay nhân tố vô sinh là các nhân tố vật lý (nhiệt độ, ánh sáng,...), hóa học (khí, hoá chất,...) của môi trường mà không có sự sống. Nói các khác đây là sinh cảnh (biotope) của quần thể hoặc quần xã trong hệ sinh thái.

Các thành phần vô sinh và các hiện tượng liên quan đến chúng là nền tảng cho thành phần hữu sinh.

Thành phần vô sinh bao gồm các điều kiện môi trường ảnh hưởng đến các sinh vật sống về sự phát triển và sinh sản. Tài nguyên được phân biệt dưới dạng các chất hoặc vật thể trong môi trường theo yêu cầu của một sinh vật và bị tiêu thụ hoặc các sinh vật khác không sử dụng được.

Suy thoái thành phần của một chất xảy ra bởi các quá trình hóa học hoặc vật lý, ví dụ như thủy phân. Tất cả các thành phần không có sự sống của một hệ sinh thái, như điều kiện khí quyển và tài nguyên nước, được gọi là các thành phần vô sinh.

Ví dụ
Trong sinh học, các thành phần vô sinh có thể bao gồm nước, ánh sáng, bức xạ, nhiệt độ, độ ẩm, khí quyển và đất. Khí hậu vĩ mô thường ảnh hưởng đến từng yếu tố trên. Áp lực và sóng âm cũng có thể được xem xét trong bối cảnh môi trường biển hoặc dưới đất. Thành phần vô sinh trong môi trường đại dương cũng bao gồm không khí bề mặt, chất nền, độ trong của nước, năng lượng mặt trời và thủy triều. Xem xét sự khác biệt về cơ học của các loài thực vật C3, C4 và CAM trong việc điều chỉnh dòng khí carbon dioxide vào chu trình Calvin liên quan đến các tác nhân gây áp lực vô sinh của chúng. Các loài thực vật C3 không có cơ chế để kiểm soát sự hô hấp sáng, trong khi đó, các loài thực vật C4 và CAM sử dụng enzyme PEP Carboxylase riêng biệt để ngăn chặn sự hô hấp sáng, do đó làm tăng năng suất của các quá trình quang hợp trong một số môi trường năng lượng cao.

Nhiều vi khuẩn cổ đòi hỏi nhiệt độ rất cao, áp suất hoặc nồng độ bất thường của các chất hóa học như lưu huỳnh; điều này là do đặc tính hóa học của chúng vào điều kiện khắc nghiệt. Ngoài ra, nấm cũng đã tiến hóa để tồn tại ở nhiệt độ, độ ẩm và sự ổn định của môi trường của chúng.

Ví dụ, có một sự khác biệt đáng kể trong việc tiếp cận cả nước và độ ẩm giữa rừng mưa ôn đới và hoang mạc. Sự khác biệt về nguồn nước này gây ra sự đa dạng trong các sinh vật sống sót trong các khu vực này. Những khác biệt về thành phần vô sinh làm thay đổi cả hai loài bằng cách tạo ra ranh giới của loài nào có thể tồn tại trong môi trường, cũng như ảnh hưởng đến sự cạnh tranh giữa hai loài. Các thành phần vô sinh như độ mặn có thể mang lại lợi thế cạnh tranh cho loài này, tạo ra áp lực dẫn đến sự hình thành loài và thay đổi loài đến và từ các đối thủ cạnh tranh nói chung.

Xem thêm

 Thành phần hữu sinh, là phần "sống" của một hệ sinh thái.
 Tiến hóa hóa học, quá trình tăng dần sự phức tạp của vật chất không sống thành vật chất sống.
 Chu trình nitơ
 Chu trình phosphor

Tham khảo

Khoa học môi trường
Sinh thái học


title: Yoo Ji-hoon

text:
Yoo Ji-hoon  (; sinh ngày 9 tháng 6 năm 1988) là một cầu thủ bóng đá Hàn Quốc thi đấu ở vị trí hậu vệ cho Seoul E-Land.

Thống kê sự nghiệp câu lạc bộ

Liên kết ngoài

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Người Namyangju
Cầu thủ bóng đá nam Hàn Quốc
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Gyeongnam FC
Cầu thủ bóng đá Busan IPark
Cầu thủ bóng đá Sangju Sangmu FC
Cầu thủ bóng đá Seoul E-Land FC
Cầu thủ bóng đá K League 1
Cầu thủ bóng đá K League 2


title: Fibrobacter succinogenes

text:
Fibrobacter succinogenes là một loài vi khuẩn phân giải tế bào trong chi Fibrobacter. Nó có mặt trong dạ cỏ của gia súc. Beta glucans là chất nền trong dạ cỏ và các sản phẩm của nó sau khi tiêu hóa bao gồm formate, acetate và succinate. Fibrobacter succinogenes hình thành các rãnh rộng đặc trưng trong cellulose tinh thể, và cũng dễ dàng tách ra khỏi chất nền của nó trong quá trình chuẩn bị mẫu.

Mối quan hệ chặt chẽ của Fibrobacter succinogenes với Bacteroidetes và Chlorobi phyla
Các nghiên cứu phát sinh gen dựa trên trình tự protein RpoC và Gyrase B, chỉ ra rằng Fibrobacter succinogenes có liên quan chặt chẽ với các loài thuộc phyla Bacteroidetes và Chlorobi. Fibrobacter succinogenes và các loài từ hai loại phyla khác này cũng phân nhánh ở cùng một vị trí dựa trên ký hiệu được lưu trữ trong một số protein quan trọng. Cuối cùng và quan trọng nhất, các nghiên cứu genom so sánh đã xác định được hai ký hiệu indels được lưu trữ (một chuỗi amino acid 5-7 trong protein RpoC và một amino acid 13-16 trong serine hydroxymethyltransferase) và một ký hiệu protein (PG00081) được chia sẻ duy nhất bởi Fibrobacter succinogenes và tất cả các loài từ Bacteroidetes và Chlorobi phyla. Tất cả các kết quả này cung cấp bằng chứng thuyết phục rằng Fibrobacter succinogenes có chung tổ tiên với các loài Bacteroidetes và Chlorobi không bao gồm tất cả các vi khuẩn khác, và những loài này nên được công nhận là một phần của siêu vi khuẩn FCB.

Xem thêm

 Fssl, một loại enzyme hạn chế được tìm thấy ở F. succinogenes
 Danh sách các methanogens trong đường tiêu hóa của động vật nhai lại

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Fibrobacter_succinogenes  tại trình duyệt phân loại NCBI

Vi sinh vật


title: Exochus obscurus

text:
Exochus obscurus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Exochus


title: Herbita renipuncta

text:
Herbita renipuncta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Herbita


title: Rhynchopyga bicolor

text:
Rhynchopyga bicolor là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Rhynchopyga


title: Scenocharops montanus

text:
Scenocharops montanus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Scenocharops


title: Chetogena innocens

text:
Chetogena innocens là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chetogena


title: Tôn Thất Xuân

text:
Tôn Thất Xuân (尊室春, ? - 1804) là phổ danh một hoàng thân và trọng thần triều Nguyễn.

Lịch sử
Tôn Thất Xuân (尊室春) chỉ là tôn hiệu được chép trong thế phả triều Nguyễn rất lâu sau khi nhân vật này đã mất. Nguyên danh ông là Nguyễn Phúc Xuân (阮福春), tước Xuân quận công (春郡公), theo vai vế thuộc ngành chú (quốc thúc) của Nguyễn vương Phúc Ánh, tuy thuộc dòng chính thống nhưng không đủ cơ trí nắm quyền nên sau chỉ được coi như ngạch thứ.

Theo Hoàng Việt long hưng chí, năm 1777 khi thành Gia Định thất thủ, Xuân quận công may mắn thoát được vào đất Long Xuyên tìm Tông quận công Mạc Thiên Tứ. Nhưng bấy giờ Mạc Thiên Tứ đã chạy ra đảo Phú Quốc lánh quân Tây Sơn, nên ông lại ra tận nơi gặp. Mạc Thiên Tứ cùng Tôn Thất Xuân đi cùng sứ thần của vua Trịnh Quốc Anh sang Xiêm La cầu viện.

Tháng 11 âm lịch cùng năm, chúa Nguyễn Ánh thu hồi được Gia Định, bắt đầu cất đặt quan viên cai trị Long Hồ dinh. Do Xuân quận công đang lưu lại đất Xiêm lánh nạn nên được chúa Nguyễn biên thư ủy thác làm chánh sứ, lo việc đối đáp với triều đình Xiêm La. Các thư tịch Xiêm đương thời chép Tôn Thất Xuân là Ong Chiang Sun (ông chánh Xuân).

Theo sách Gia Định thành thông chí, tháng 06 năm 1780, trong triều đình Taksin xảy ra chính biến. Do ngờ họ Mạc và sứ bộ An Nam thông đồng quân gian nên vua Taksin bắt hạ ngục, tịch biên tài sản, rồi tháng 10 năm đó xử tử Mạc Thiên Tứ, Mạc Tử Thượng, Mạc Tử Hoàng, Tôn Thất Xuân... thảy 53 người, riêng Mạc Tử Sanh và một cháu nhỏ cùng mọi dân gốc An Nam sống quanh kinh kì đều bị phát vãng. Năm 1784, sau khi triều đình Taksin đổ, cai cơ Mạc Công Bính mới sang lấy hài cốt về Hà Tiên mai táng.

Tuy nhiên, theo cứ liệu châu bản, đến khoảng năm Gia Long thứ nhì (1803), hoàng thân Tôn Thất Xuân vẫn sống, được gia phong lộc vị.

Đại Nam thực lục và các thư tịch Xiêm La chép thêm, tháng 02 năm Ất Sửu (1805), hoàng đế Gia Long cử một sứ bộ do quan trấn thủ Hà Tiên làm chánh sứ sang Bangkok. Ngoài quốc thư dâng vua Rama I cùng một số quà biếu quan viên Xiêm La, đặc biệt có thư riêng của Tống hoàng hậu gửi con trai (đích tử) của quận công Tôn Thất Xuân quá cố, lại ban cho một thoi vàng 10 tamlung (600gr), 5 thoi bạc cũng 10 tamlung (600gr), để tạ ơn việc đã tặng bà một nhẫn kim cương hồi năm ngoái do sứ bộ An Nam đem về.

Quyến thuộc
Ngoài người trưởng tử, quận công Tôn Thất Xuân còn có lệnh ái Nguyễn Phúc Ngọc Thông được hoàng đế Thế Tổ gả cho vua Xiêm Rama I làm cung phi. Nhờ thế, thông qua Xuân quận công, vương thất Chakri có liên hệ với hoàng tộc Nguyễn.

Tham khảo
 Mạc Thiên Tứ

Liên kết

Tài liệu
 Tạ Chí Đại Trường, Lịch sử nội chiến Việt Nam (1771 - 1802), Sài Gòn, 1973.
 Nguyễn Duy Chính, Quan hệ Xiêm-Việt dưới triều Nguyễn
 Những yếu tố ngẫu nhiên giúp chúa Nguyễn Ánh thắng lợi

Tư liệu
 Soạn quốc sử Việt Nam và sửa đổi sách giáo khoa lịch sử

Mất năm 1804
Tôn thất nhà Nguyễn
Người Thái Lan gốc Việt


title: Himalia (vệ tinh)

text:
Himalia ( hy-MAY-lee-ə hoặc  hi-MAH-lee-ə; ) là vệ tinh dị hình lớn nhất của Sao Mộc. Xét toàn bộ thì nó là vệ tinh Jovian lớn thứ sáu về kích thước, và chỉ có bốn Vệ tinh Galileo của Sao Mộc có kích thước lớn hơn. Nó được phát hiện bởi Charles Dillon Perrine tại đài thiên văn Lick vào ngày 3 tháng 12 năm 1904 và được đặt tên theo nữ thần Himalia, người sinh ra 3 người con trai của thần Zeus (tượng trưng cho Sao Mộc trong văn hóa Hy Lạp). Nó là một trong những vệ tinh hành tinh lớn nhất trong Hệ mặt trời không được chụp ảnh chi tiết, và là vệ tinh lớn nhất không bao gồm các vệ tinh của Sao Hải Vương và vài thiên thể bên ngoài Sao Hải Vương, đặc biệt là Dysnomia, vệ tinh của .

Khám phá
Himalia được phát hiện ra bởi Charles Dillon Perrine tại đài thiên văn Lick vào ngày 3 tháng 12 năm 1904.. Himalia là vệ tinh nhỏ được quan sát dễ dàng nhất của sao Mộc, mặc dù Amalthea sáng hơn, nhưng vì độ gần của nó đến đĩa sáng chói của hành tinh làm nó khó quan sát hơn nhiều.

Tên
Himalia được đặt tên theo nữ thần Himalia, người sinh ra 3 người con trai của thần Zeus (tượng trưng cho sao Mộc của Hy Lạp). Vệ tinh này đã không có cái tên này mãi cho đến năm 1975; trước đó, nó đơn giản được biết đến với cái tên  hay Jupiter Satellite VI, mặc dù yêu cầu cho một cái tên đầy đủ của nó đã xuất hiện ngay sau khi nó và vệ tinh Elara được phát hiện; A.C.D.Crommelin đã viết năm 1905:
Thật không may là số lượng các vệ tinh của sao Mộc giờ đây chính xác cũng là sự nhầm lẫn tương tự số lượng của hệ thống sao Thổ trước khi những con số đó bị bỏ và những cái tên bị thay thế. Một tiến trình tương tự dường như là thích hợp ở đây; tên gọi V cho vệ tinh bên trong (Amalthea) đã phải kéo dài trong một khoảng thời gian, vì bản thân nó đã được coi là một loại riêng, nhưng giờ nó đã có đồng hành để sự lẩn tránh này biến mất. Sự thay thế những cái tên cho những con số chắc chắn là thi vị hơn.

Vệ tinh này đã một vài lần được gọi là Hestia, theo vị nữ thần trong Thần thoại Hy Lạp, từ năm 1955 đến 1975.

Quỹ đạo
Với khoảng cách 11,5 triệu km tính từ Sao Mộc, Himalia mất 251 ngày Trái đất để hoàn thành một vòng quay xung quanh Sao Mộc.. Nó là thành viên lớn nhất trong nhóm mang tên nó, nhóm các vệ tinh có quỹ đạo trong khoảng 11,4 và 13 triệu km từ sao Mộc với độ nghiêng quỹ đạo trong khoảng 27,5°. Những yếu tố này là số liệu của từ tháng 1 năm 2000. Chúng liên tục thay đổi do sự nhiễn loạn của mặt trời và hành tinh.

Đặc điểm vật lý

Chu kỳ quay quanh trục của Himalia là 7 giờ 46 phút . Himalia có một màu trung tính (xám), cũng như các vệ tinh khác trong nhóm của nó, với chỉ mục màu là B−V=0.62, V−R=0.4, giống với tiểu hành tinh loại C. Được đo bởi Cassini xác nhận được một quang phổ không đặc biệt, với lực hút nhẹ là 3 µm, cho thấy rằng có sự hiện diện của nước.

Khối lượng
Vào năm 2005, Emelyanov ước tính Himalia có khối lượng  (GM=0.28), dựa trên sự nhiễu loạn của vệ tinh Elara vào ngày 15 tháng 7 năm 1949. Trang thông tin điện tử động lực học Hệ thống năng lượng mặt trời của Phòng thí nghiệm phản lực khẳng định rằng Himalia có khối lượng  (GM=0.45) với bán kính khoảng .

Tỷ trọng của Himalia phụ thuộc vào việc có có bán kính trung bình vào khoảng 65 km (Trung bình nhân từ tàu Cassini) hoặc là bán kính gần 85 km.

Khám phá

Vào tháng 11 năm 2000, tàu thám hiểm Cassini, trên hành trình tới Sao Thổ, đã thu được nhiều tấm ảnh của Himalia, bao gồm những tấm ảnh chụp từ khoảng cách 4,4 triệu Km. Himalia chỉ chiếm một vài điểm ảnh, nhưng có vẻ là một vật thể hình thon dài với các trục là  và , gần so với ước lượng từ mặt đất.

Và tháng 2 và tháng 3 năm 2007, tàu New Horizons trên hành trình tới Sao Diêm Vương đã chụp được loạt ảnh của Himalia, với khoảng cách tối đa lên đến 8 triệu km. Một lần nữa, Himalia chỉ chiếm một vài điểm ảnh.

Khả năng có mối liên hệ với vành đai Sao Mộc

Vệ tinh nhỏ Dia, với đường kính khoảng 4 km, đã biến mất từ khi được phát hiện ra vào năm 2000. Có một giả thuyết cho rằng nó đã va chạm với Himalia, với đường kính là 170 km, tạo ra một vành đai mờ. vành đai này xuất hiện như một vệt mờ gần Himalia trong những bứac ảnh của tàu New Horizons chụp được trên hành trình tới Sao Diêm Vương. Giả thuyết này cho rằng Sao Mộc đôi khi có được những vệ tinh mới là do sự va chạm của các thiên thạch hoặc các vệ tinh cũ. Tuy nhiên, sự phát hiện lại của vệ tinh Dia đã phủ nhận mối liên hệ giữa nó và vàng đai Himalia, mặc dù vẫn có khả năng việc này có sự liên quan tới một vệ tinh nào đó khác.

Xem thêm
 Vệ tinh dị hình

Tham khảo

Liên kết ngoài
 "Himalia: Overview"  by NASA's Solar System Exploration
 David Jewitt pages
 Jupiter's Known Satellites  (by Scott S. Sheppard)
 Two Irregular Satellites of Jupiter (Himalia & Elara: Remanzacco Observatory: ngày 23 tháng 11 năm 2012)

Được phát hiện bởi Charles D. Perrine
Nhóm Himalia
19041203
Vệ tinh của Sao Mộc
Vệ tinh dị hình


title: Atari Anniversary Edition

text:
Atari Anniversary Edition là một bộ sưu tập các game thùng Atari cổ điển được phát hành vào ngày 2 tháng 7 năm 2001 trên các hệ máy Dreamcast, PlayStation và PC, và trên hệ máy Game Boy Advance vào năm 2002. Phiên bản PlayStation được phát hành vào năm 2001 với tựa đề Atari Anniversary Edition Redux có danh sách game với một chút thay đổi.

Trên bản PC, những tựa game trước đây giờ thành Atari Arcade Hits 1 phát hành vào năm 1999, Atari Arcade Hits 2 phát hành vào năm 2000 và Atari Greatest Hits cũng phát hành vào năm 2000. Atari Greatest Hits về cơ bản là gồm cả hai tập của Atari Arcade Hits đóng gói cùng nhau như một bộ 2 đĩa CD. Năm 2001, bộ này đã được đóng gói lại trong một đĩa CD dưới cái tên Atari Anniversary Edition. Những phiên bản này đã khiến bản nguyên gốc Microsoft Arcade trở nên lỗi thời.

Phiên bản Game Boy Advance còn có tựa là Atari Anniversary Advance, đánh dấu sự ra mắt lần đầu tiên của bản giả lập arcade cổ điển trên hệ máy Game Boy Advance.

Game
Những game dưới đây gồm luôn trong gói. (Đối với các game xuất hiện trên PC, số tập cho biết mỗi tập riêng biệt của Atari Arcade Hits lúc ban đầu bao gồm cả game):

Tập 1
 Asteroids
 Centipede
 Missile Command
 Pong
 Super Breakout
 Tempest
 Black Widow (chỉ dành cho PS1)
 Space Duel (chỉ dành cho PS1)

Nogài Atari Anniversary Advance, Tempest còn gồm "Tempest Tubes", một bản hack thay thế cấp độ sau thị trường.

Atari Anniversary Advance gồm tất cả các game từ bản PC của Atari Arcade Hits Volume 1, thay thế cho Pong với Battlezone. Nó còn có thêm phần "Trivia Challenge", một bộ sưu tập các câu hỏi về Atari và các tựa game những năm 1980.

Tập 2
 Asteroids Deluxe
 Battlezone
 Crystal Castles (chỉ dành cho PC và DC)
 Gravitar
 Millipede (chỉ dành cho PC và DC)
 Warlords

Tham khảo

Liên kết ngoài
Digital Eclipse page: Atari Arcade Hits 1, Atari Arcade Hits 2, Atari Anniversary Edition (Windows), Atari Anniversary Edition (Dreamcast), Atari Anniversary Advance, Atari Anniversary Edition Redux
Atari page: Atari Anniversary Edition (Windows), Atari Anniversary Edition Advance, Atari Anniversary Edition Redux

Trò chơi điện tử năm 2001
Trò chơi Dreamcast
Trò chơi Game Boy Advance
Trò chơi PlayStation
Trò chơi PlayStation Network
Trò chơi trên Windows


title: Soplica

text:
Soplica () là một trong những nhãn hiệu vodka nguyên chất và có hương vị lâu đời nhất Ba Lan, được sản xuất lần đầu tiên vào năm 1891 (trong một nhà máy được mở cửa từ năm 1888). Mặc dù nguồn gốc của vodka Ba Lan có thể bắt đầu từ đầu thế kỷ thứ 8, thì Soplica là một trong những nhãn hiệu vodka được sản xuất công nghiệp lâu đời nhất trong nước. Chẳng hạn như Żubrówka (vodka) dựa trên một công thức cũ hơn so với Soplica (có từ thời Liên bang Ba Lan và Lietuva) nhưng chỉ tồn tại như một nhãn hiệu sản xuất công nghiệp từ những năm 1920.

Lịch sử
Cha đẻ của vodka Soplica là Bolesław Michał Kasprowicz, người đã lập nên Fabryka Wódek i Likierów w Gnieźnie (Nhà máy Vodka và Rượu mùi ở Gniezno) vào năm 1888. Những chai Soplica đầu tiên được sản xuất vào năm 1891, như được minh chứng bởi bản sao của chai rượu hiện lưu giữ tại Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie (Bảo tàng Nguồn gốc Nhà nước Ba Lan ở Gniezno) cho đến ngày nay. Kasprowicz đến từ thị trấn Czempiń ở Wielkopolskie voivodeship. Khi bắt đầu nhà máy chưng cất của mình ở Gniezno, ông nhanh chóng trở thành một trong những nhà tiên phong kinh doanh rượu thời bấy giờ. Ba năm sau khi bắt đầu công việc, vào năm 1891, Kasprowicz giới thiệu chai vodka Soplica trong suốt với thị trường Ba Lan. Chỉ trong vòng vài năm, cơ sở sản xuất ở Gniezno trở thành một doanh nghiệp lớn, sản xuất hơn 3 bồn rượu mạnh nguyên chất mỗi tuần.

Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, nhà máy của Kasprowicz ở Gniezno tạm ngừng hoạt động và bản thân Kasprowicz cũng tham gia vào các nỗ lực toàn quốc để giành lại độc lập cho Ba Lan với tư cách là một nhà nước có chủ quyền sau 123 năm dưới sự cai trị của nước ngoài. Từ khi thành lập nhà máy chưng cất cho đến năm 1913, các loại vodka và rượu mùi của Kasprowicz đã nhận được 73 giải thưởng lớn nhỏ (bao gồm 4 huy chương vàng) trên thị trường Ba Lan và nước ngoài. Ông trở thành nhân vật quan trọng của thành phố, cuối cùng nhậm chức chủ tịch thành phố Gniezno vào năm 1919. Đến năm 1920, ông mới trở lại vai trò quản lý nhà máy của mình. Khoảng thời gian Đức chiếm đóng Ba Lan trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Kasprowicz bị phát xít Đức trục xuất đi Warszawa và mất ở đó năm 1943.

Các công thức được sử dụng cho các loại vodka và rượu mùi Soplica do Kasprowicz tự phát triển. Ông là tác giá của nhiều công thức độc đáo được viết tay và ghi lại trong cuốn sách có tên gọi recepturarz. Toàn bộ các sản phẩm do Kasprowicz tạo ra đều được đánh dấu bằng các chữ cái đầu B.K. cũng như hình ảnh của một con cá chép. Tên gọi của toàn bộ sản phẩm từ nhà máy của ông đều có liên quan đến truyền thống của Ba Lan và văn học. Thói quen này đã tồn tại trong nhiều năm, thậm chí hiện nay trên các nhãn của các phiên bản vodka Soplica hiện đại vẫn có hình ảnh của một dworek (Trang viên của giới quý tộc Ba Lan) (trang viên trong lịch sử thuộc sở hữu của szlachta Ba Lan) – tham chiếu đến bản hùng ca dân tộc Ngài Tadeusz của Adam Mickiewicz.

Trong 50 năm đầu tồn tại của nhà máy (1888–1939), hãng của Kasprowicz giành được 93 huy chương và danh hiệu chất lượng cho các sản phẩm của mình. Kể từ năm 2009, phiên bản nguyên chất ban đầu của Soplica cũng như các loại rượu hương vị khác cũng đã giành được nhiều giải thưởng trong các cuộc thi của các chuyên gia cũng như của người tiêu dùng. Hiện này, nhãn hiệu Soplica do CEDC có trụ sở tại Ba Lan sở hữu. Mặc dù CEDC đã được Russian Standard Corporation mua lại vào năm 2013, nhưng các sản phẩm của công ty, bao gồm cả Soplica, vẫn được người Ba Lan làm bằng các phương pháp truyền thống của họ. Đặc biệt hơn, các sản phẩm Soplica được sản xuất bởi Polmos Łańcut ở thành phố Łańcut thuộc Podkarpackie phía đông nam Ba Lan.

Các dòng sản phẩm

Ngày nay, Soplica cho ra đời các sản phẩm khác nhau. Có các loại vodka Soplica truyền thống với 40% ABV. Một loại rượu mạnh 60% ABV được bán riêng. Cũng có những loại hương vị đa dạng (thường được biết đến trong tiếng Ba Lan là nalewki, số ít là nalewka) có ABV thấp hơn 30%. Mười ba loại đồ uống được chưng cất như một phần của nhãn hiệu gồm có:

Vodka
 Soplica Szlachetna Wódka – Soplica Vodka Quý tộc (vodka nguyên chất)
 Soplica Staropolska – Soplica Cổ của Ba Lan
 Soplica Spirytus Nalewkowy – Rượu mạnh Soplica Nalewka

Nalewka
 Soplica Malinowa – Soplica Mâm xôi
 Soplica Orzech Laskowy – Soplica Quả phỉ
 Soplica Wiśniowa – Soplica Anh đào
 Soplica Pigwowa – Soplica Mộc qua Kavkaz
 Soplica Czarna Porzeczka – Soplica Lý chua đen
 Soplica Śliwkowa – Soplica Mận
 Soplica Orzech Włoski – Soplica Óc chó
 Soplica Truskawkowa – Soplica Dâu tây
 Soplica Jagodowa – Soplica Việt quất
 Soplica Mirabelkowa – Soplica Mận tây

Xem thêm

 Żubrówka (vodka)

Tham khảo

Nhãn hiệu Ba Lan


title: Milano Coffee

text:
Nhật Quảng trị hắc lào là chuỗi cà phê nhượng quyền tại Việt Nam, do ông Lê Minh Cường thành lập từ năm 2011. Hiện có hơn 1900 cửa hàng tại 52 tỉnh thành cả nước. Theo Tạp chí điện tử Kinh Doanh, đây được xem là "chuỗi nhượng quyền cà phê lớn nhất Việt Nam hiện nay".

Lịch sử
Năm 1996, ông Lê Minh Cường bắt đầu vào thị trường cà phê vào năm 1996, với ngành nghề chủ yếu là đứng rang xay cà phê.

Năm 2011, thành lập Công ty TNHH Cà phê Lê Phan, bắt đầu nhượng quyền thương hiệu với cửa hàng đầu tiên tại quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh.

Năm 2013, có hơn 200 cửa hàng nhượng quyền.

Năm 2017, thành lập Công ty Cổ phần Cà phê Milano Việt Nam, cán mốc hơn 1.000 cửa hàng.

Năm 2020, mở thêm 179 điểm bán mới, triển khai thêm 20 thức uống mới.

Ngày 30 tháng 12 năm 2020, công ty khánh thành nhà máy sản xuất Milano.

Tháng 9 năm 2021, công ty có hơn 1900 cửa hàng trên 52 tỉnh thành Việt Nam, ước tính mỗi năm phục vụ hơn 50 triệu ly cà phê trên toàn quốc.

Sản phẩm chính

Cà phê bột: Truyền thống, Phong cách, Sành điệu, Moka.
Cà phê hạt nguyên chất: Arabica, Robusta, Culi, Espresso, Rang mộc.
Cà phê tươi: Cà phê nhân xanh
Cà phê phin giấy: Cà phê phin giấy Arabica, Robusta.
Thức uống: Cà phê đá, cà phê sữa, bạc sỉu, cà phê sữa phô mai, đá xay, trà sữa, trà trái cây, trà đào.

Nhà máy sản xuất
Nhà máy sản xuất Milano (Công ty TNHH Sản xuất Milano), thành lập năm 2019, tại Khu công nghiệp Tây Bắc Củ Chi, Tân An Hội, Củ Chi.

Năng suất nhà máy có thể đạt khoảng 2.000 tấn/năm, sản phẩm chính là: Cà phê hạt, Cà phê bột, Cà phê phin giấy, Cà phê nhân chất lượng cao, Cà phê nhân chế biến ướt và Cà phê nhân Natural.

Nhà máy đạt được các chứng nhận: Tiêu chuẩn FSSC 22000 version 5.1, HACCP CODEX version 2020, có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm.

Nhật Quảng Trị hắc lào
Công ty là chuỗi cà phê nhượng quyền được thành lập từ năm 2011. Hệ thống hơn 1900 cửa hàng tại 52 tỉnh thành. Các mô hình nhượng quyền chính: Mô hình tiêu chuẩn Milano G1, Mô hình Container, Mô hình Kiosk.

Văn phòng

 Thành phố Hồ Chí Minh: 590/2 Phan Văn Trị, Phường 7, Gò Vấp
 Thành phố Đà Nẵng: 356 Hoàng Diệu, Hải Châu, Đà Nẵng

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ của Milano Coffee

Nhãn hiệu cà phê
Công ty cà phê Việt Nam
Quán cà phê
Thương hiệu ẩm thực Việt Nam


title: Shomari Kapombe

text:
Shomari Salum Kapombe (sinh ngày 28 tháng 1 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá người Tanzania hiện tại thi đấu cho Simba và Đội tuyển quốc gia Tanzania. Trước đó anh thi đấu cho đội bóng tại Giải bóng đá ngoại hạng Tanzania Simba và đội bóng tại National 2 của Pháp Cannes.

Kapombe từng ra sân cho Tanzania tại vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2014.

Sự nghiệp quốc tế

Bàn thắng quốc tế
Tỉ số và kết quả liệt kê bàn thắng của Tanzania trước.

Danh hiệu
 Giải bóng đá ngoại hạng Tanzania (1): 2011–12

Tham khảo

Sinh năm 1992
Nhân vật còn sống
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Tanzania
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Tanzania
Cầu thủ bóng đá AS Cannes
Cầu thủ bóng đá Simba S.C.
Cầu thủ bóng đá Azam F.C.
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Pháp


title: Tứ Hiệp (định hướng)

text:
Tứ Hiệp có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau:

Xã Tứ Hiệp, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội
Xã Tứ Hiệp, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ


title: Rhyacia tristis

text:
Rhyacia tristis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Rhyacia


title: Mike DeWine

text:
Mike DeWine (hay Richard Michael DeWine, sinh ngày 05 tháng 1 năm 1947), người Mỹ gốc Ireland, là một luật gia, chính trị gia của Hoa Kỳ. Ông hiện là Thống đốc thứ 70 của tiểu bang Ohio kể từ năm 2019. Ông nguyên là Tổng Chưởng lý Ohio thứ 50 từ năm 2011 đến năm 2019; Thượng nghị sĩ Thượng viện Hoa Kỳ từ năm 1995 đến năm 2007; Phó Thống đốc Ohio thứ 59 dưới thời Thống đốc George Voinovich từ năm 1991 đến năm 1994; Hạ nghị sĩ Hạ viện Hoa Kỳ khóa 97; Thượng nghị sĩ Thượng viện Ohio; Công tố viên quận Greene, Ohio.

Mike DeWine là Đảng viên Đảng Cộng hòa, học vị Cử nhân Nghệ thuật, Tiến sĩ Luật, chính trị gia bảo thủ. Trong sự nghiệp của mình, ông nổi tiếng là một chính khách thực tế tập trung vào hoạt động tư pháp Ohio cũng như toàn quốc, tham gia nhiều vụ án và phong trào hình sự, đề ra sáng kiến công lý đẩy mạnh pháp luật tiểu bang. Trong thời Đại dịch COVID-19, ông được xem là một Thống đốc dẫn đầu các hoạt động, biện pháp chỉ huy chống dịch, như là hình mẫu liên bang, được ủng hộ từ cả phe Dân chủ đối lập.

Xuất thân, giáo dục và thời kỳ tư nhân
Mike DeWine sinh ra và lớn lên ở làng Yellow Springs, quận Greene, Ohio, Hoa Kỳ, tên khai sinh là Richard Michael DeWine, là con trai của Jean Ruth (Liddle) và Richard Lee DeWine. Ông sống ở Cedarville, Ohio, cư trú tại Nhà Whitelaw Reid, ngôi nhà lâu đời và được ông mua từ năm 1974. Là người gốc Ireland, ông lớn lên và theo Công giáo La Mã. Năm 1965, ông tới thành phố Oxford, quận Butler, Ohio, theo học Đại học Miami rồi lấy bằng Cử nhân Khoa học về Giáo dục vào năm 1969. Sau đó, ông tới Ada, Ohio, nghiên cứu sinh tại Trường Luật Claude W. Pettit, Đại học Bắc Ohio, trở thành Tiến sĩ Luật (JD) năm 1972.

Ở sự nghiệp cá nhân trong những giai đoạn không phục vụ công, Mike DeWine đã nhận vị trí giảng dạy tại các khóa học của chính phủ ở Đại học Cedarville, Đại học Bắc Ohio và Đại học Miami. Năm 2007, ông gia nhập công ty luật Keating Muething & Klekamp với tư cách là đồng chủ tịch nhóm điều tra của công ty. Ông cũng cố vấn cho chiến dịch tranh cử Tổng thống năm 2008 của John McCain ở Ohio.

Sự nghiệp

Các giai đoạn

Ở tuổi 25, Mike DeWine bắt đầu làm Trợ lý Luật sư Công tố cho quận Greene, Ohio, và năm 1976 được bầu làm Công tố viên quận, phục vụ trong bốn năm. Năm 1980, ông được bầu vào Thượng viện Ohio và phục vụ một nhiệm kỳ hai năm. Hai năm sau, Hạ nghị sĩ Hoa Kỳ Bud Brown của quận bầu cử Quốc hội thứ bảy của Ohio nghỉ hưu sau 18 năm tại Quốc hội, Mike DeWine đã giành được đề cử của Đảng Cộng hòa, và vượt qua cuộc bầu cử vào tháng 11. Ông đã tái đắc cử ba lần nữa từ khu vực này, vùng trải dài từ Springfield đến vùng ngoại ô Columbus, Ohio. Ông tranh cử mà không có đối thủ vào năm 1986 trong thời gian được coi là một năm tồi tệ đối với Đảng Cộng hòa trên toàn quốc. Năm 1990, ông thông báo từ bỏ ghế của mình ở Hạ viện để tranh cử Phó Thống đốc Ohio với tư cách là người đồng hành của Thống đốc George Voinovich. Chiến dịch Voinovich/DeWine đã vượt qua tổng tuyển cử một cách dễ dàng.

Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ
Năm 1992, Mike DeWine tranh cử vào Thượng viện Hoa Kỳ không thành công trước cựu phi hành gia và Thượng nghị sĩ đương nhiệm John Glenn. Năm 1994, Mike DeWine lại tranh cử vào Thượng viện, đánh bại luật sư nổi tiếng Joel Hyatt – con rể của Thượng nghị sĩ đang về hưu Howard Metzenbaum, với cách biệt 14 điểm. Ông tái đắc cử năm 2000, đánh bại Ronald Dickson và cựu Hạ nghị sĩ Hoa Kỳ Frank Cremeans trong cuộc bầu cử sơ bộ và Ted Celeste – em trai của cựu Thống đốc Ohio, Dick Celeste trong cuộc tổng tuyển cử. Tới năm 2006, ông đã bị đánh bại trong cuộc bầu cử giữa kỳ bởi Đảng viên Dân chủ Sherrod Brown, nhận được 905.644 phiếu bầu ít hơn số phiếu mà ông nhận được vào năm 2000. Trong những năm ở Thượng viện, ông là thành viên của Ủy ban Tư pháp Thượng viện và Ủy ban Đặc biệt về Tình báo. Ông cũng là nhà tài trợ đầu tiên của Đạo luật Thế kỷ Không có Ma túy (Drug-Free Century Act) vào năm 1999.

Tổng Chưởng lý Ohio

Tranh cử
Vào ngày 21 tháng 7 năm 2009, Mike DeWine thông báo ý định tranh cử Tổng Chưởng lý của bang Ohio. Đến ngày 02 tháng 11 năm 2010, ông được bầu làm Tổng Chưởng lý, đánh bại đương nhiệm Richard Cordray (D), tỷ lệ 48–46%. Trong cuộc bầu cử sơ bộ ứng viên Tổng thống của Đảng Cộng hòa năm 2012, ông tán thành Tim Pawlenty, sau đó tán thành Mitt Romney sau khi Tim Pawlenty bỏ cuộc đua. Vào ngày 17 tháng 2 năm 2012, ông thông báo rằng ông đã rút lại sự tán thành của mình đối với Mitt Romney và tán thành Rick Santorum (cả DeWine và Santorum đều được bầu làm Thượng nghị sĩ năm 1994, tái đắc cử năm 2000 và thất bại trong cuộc bầu cử lại năm 2006). Mike DeWine nói rằng, "Để được bầu làm Tổng thống, bạn phải làm nhiều hơn là hạ gục đối thủ của mình. Bạn phải cho người dân Mỹ một lý do để bầu cho bạn, một lý do để hy vọng, một lý do để tin rằng dưới sự lãnh đạo của bạn, nước Mỹ sẽ tốt đẹp hơn". Vào ngày 04 tháng 11 năm 2014, Mike DeWine được bầu lại làm Tổng Chưởng lý khi đánh bại đối thủ David A. Pepper.

Về đạo luật ACA
Năm 2015, với tư cách là Tổng Chưởng lý của Ohio, Mike DeWine đã đệ đơn kiện lên Tòa án Liên bang quận phí Nam Ohio chống lại một phần của Đạo luật Chăm sóc Giá cả phải chăng (ACA). Trong đơn kiện, ông cáo buộc rằng Chương trình Tái bảo hiểm Chuyển tiếp của ACA, áp dụng mức phí được trả bởi tất cả những người sử dụng lao động cung cấp bảo hiểm sức khỏe nhóm tại nơi làm việc vào năm 2014 là 63 USD cho mỗi người được bảo hiểm và vào năm 2015 là 44 USD; là chương trình vi hiến được áp dụng cho chính quyền tiểu bang và địa phương. Khi đệ đơn kiện, ông tuyên bố rằng khoản phí này là một nỗ lực chưa từng có để phá hủy sự cân bằng thẩm quyền giữa Chính phủ Liên bang và các tiểu bang. Vào tháng 1 năm 2016, Tòa án Liên bang đã bác đơn kiện của ông, Thẩm phán Địa hạt Hoa Kỳ Algenon L. Marbley cho rằng Chương trình Tái bảo hiểm Chuyển tiếp không vi phạm Hiến pháp. Mike DeWine đã kháng cáo, nhưng Tòa Phúc thẩm Hoa Kỳ cho khẳng định đồng thuận Thẩm phán Algenon L. Marbley bác bỏ vụ kiện.

Luật hình sự

Mục tiêu đã nêu của Mike DeWine là bảo vệ các gia đình Ohio. Do đó, ông đã ưu tiên giảm đáng kể thời gian quay vòng xét nghiệm lập hồ sơ DNA liên quan đến các cuộc điều tra tội phạm mở. Dưới thời người tiền nhiệm của ông, việc kiểm tra DNA tại Cục Điều tra Hình sự (BCI) của Tổng Chưởng lý Ohio mất khoảng bốn tháng trong các vụ án như giết người, cưỡng hiếp và hành hung. Dưới sự quản lý của Mike DeWine, kết quả xét nghiệm DNA hiện được trả lại cho cơ quan thực thi pháp luật địa phương trong vòng chưa đầy một tháng, dẫn đến việc bắt giữ các nghi phạm nguy hiểm nhanh hơn. Khi nhậm chức vào năm 2011, Mike DeWine đã đưa ra sáng kiến kiểm tra bộ dụng cụ tấn công tình dục (SAK) đặc biệt sau khi biết rằng hàng trăm sở cảnh sát trên khắp Ohio có hàng nghìn bộ dụng cụ hiếp dâm chưa được kiểm tra trên kệ phòng chứng cứ của các cơ quan đó. Ông đã đầu tư nguồn lực để kiểm tra 13.931 bộ dụng cụ hiếp dâm chưa được kiểm tra trước đó trong quá trình quản lý của mình, dẫn đến hơn 5.000 lần truy cập DNA trong Hệ thống Chỉ số DNA kết hợp (CODIS). Những kết quả trùng khớp DNA này đã dẫn đến cáo trạng của khoảng 700 kẻ bị cáo buộc hiếp dâm, nhiều người trong số họ là những kẻ tấn công hàng loạt, liên quan đến những vụ án sẽ không bao giờ được giải quyết nếu không có sáng kiến của Mike DeWine. Ông cũng đã khởi động Sáng kiến về Tội phạm đối với trẻ em (Crimes Against Children Initiative), kết hợp các điều tra viên tội phạm của BCI với các luật sư công tố dày dạn kinh nghiệm để điều tra và truy tố những kẻ tấn công trẻ em. Sáng kiến này tập trung vào việc quy trách nhiệm cho những kẻ lạm dụng tình dục và thể chất trẻ em, những người chia sẻ và xem nội dung khiêu dâm trẻ em và những người nhắm mục tiêu vào trẻ em trực tuyến. Văn phòng của ông cũng phát triển một số lực lượng đặc nhiệm để điều tra và truy tố tội phạm buôn người trên toàn tiểu bang.

Vấn đề khác

Về thuốc: trong thời kỳ này, Mike DeWine đã thực hiện các bước để đóng cửa các cơ sở kê đơn thuốc bất hợp pháp ("pill mills") ở Ohio đã thúc đẩy đại dịch opioid. Cuối năm đầu tiên nắm quyền, ông đã làm việc để đóng cửa tất cả 12 cơ sở này ở quận Scioto, được nhiều người coi là trung tâm quốc gia của cuộc khủng hoảng thuốc kê đơn. Những nỗ lực của ông cũng dẫn đến việc hơn 100 bác sĩ và dược sĩ bị mất giấy phép hành nghề do hành vi kê đơn không phù hợp. Vào năm 2013, ông thành lập một cơ quan gọi là Đơn vị Heroin (Heroin Unit) mới để cung cấp cho các cộng đồng Ohio hỗ trợ thực thi pháp luật, pháp lý và tiếp cận cộng đồng để chống lại vấn đề heroin của bang. Đơn vị Heroin thu hút từ các nguồn lực văn phòng mới và bao gồm: dịch vụ điều tra và phòng thí nghiệm BCI, hỗ trợ của Ủy ban Điều tra tội phạm có tổ chức Ohio, hỗ trợ công tố, dịch vụ tiếp cận và giáo dục. Vào tháng 10 năm 2017, Mike DeWine đã công bố một kế hoạch gồm 12 mũi nhọn để chống lại đại dịch opioid Ohio, rút ra từ kinh nghiệm trong việc phá bỏ các cơ sở pill mill, truy tố những kẻ buôn người, hỗ trợ phục hồi và ủng hộ tầm quan trọng của giáo dục phòng ngừa sử dụng ma túy. Ngoài ra, ông đã theo đuổi ngành công nghiệp dược phẩm, kiện các nhà sản xuất và phân phối opioid vì những vai trò bị cáo buộc của họ trong việc tiếp thị gian lận và phân phối opioid không an toàn đã làm bùng phát dịch bệnh ở Ohio và trên toàn quốc.

Vụ Columbus Crew: vào tháng 10 năm 2017, các báo cáo đưa tin rằng Anthony Precourt, nhà đầu tư và điều hành của câu lạc bộ bóng đá Columbus Crew, đang tìm hiểu phương án chuyển đội bóng ra khỏi tiểu bang. Sau khi Cleveland Browns chuyển đến Baltimore vào cuối những năm 1990, Hội đồng Lập pháp Ohio đã thông qua luật yêu cầu các đội thể thao chuyên nghiệp đã chấp nhận hỗ trợ từ ngân khoản thuế phải tạo cơ hội cho các chủ sở hữu địa phương mua đội trước khi bắt đầu di chuyển. Vào tháng 12 năm 2017, Mike DeWine đã gửi một lá thư cho Anthony Precourt nhắc nhở anh ta về các nghĩa vụ của mình theo luật Ohio. Sau khi Anthony Precourt không phản hồi, Mike DeWine đã đệ đơn kiện Anthony Precourt và Major League Soccer vào tháng 3 năm 2018 để thực thi luật Ohio và đòi một cơ hội hợp lý cho các nhà đầu tư địa phương mua lại đội bóng. Khi vụ kiện được đưa ra tòa, một nhóm nhà đầu tư bao gồm Dee Haslam và Jimmy Haslam, chủ sở hữu của Cleveland Browns và gia đình Edwards có trụ sở tại Columbus đã thông báo vào tháng 10 năm 2018 rằng họ đang tính toán chi tiết về một thỏa thuận để giữ đội bóng ở lại Columbus.

Thống đốc Ohio

Tranh cử
Vào ngày 26 tháng 5 năm 2016, Mike DeWine thông báo rằng ông sẽ tranh cử chức Thống đốc Ohio vào năm 2018. Ông đã xác nhận lại điều này vào ngày 25 tháng 6 năm 2017, tại buổi hội kem thường niên được tổ chức tại nhà ở Cedarville, Ohio. Vào ngày 01 tháng 12 năm 2017, Mike DeWine chính thức chọn Tổng thư ký Ohio Jon Husted làm người bạn đồng hành của mình. Vào ngày 08 tháng 5 năm 2018, ông đã thành công trong cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Cộng hòa, đánh bại Phó Thống đốc đương nhiệm Mary Taylor, với 59,8% phiếu bầu. Ông đã đối mặt với ứng cử viên của Đảng Dân chủ và cựu Giám đốc Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng Richard Cordray trong cuộc tổng tuyển cử, ông đã vượt qua với tỷ lệ 50,39−46,68%.

Nhiệm kỳ

Vào ngày 22 tháng 2 năm 2019, Tổng thống Trump đã bổ nhiệm Thống đốc Mike DeWine vào Hội đồng Thống đốc lưỡng đảng. Vào ngày 04 tháng 8 năm 2019, một vụ nổ súng hàng loạt đã xảy ra ở Dayton, Ohio, khiến 10 người thiệt mạng và 27 người khác bị thương; điều này xảy ra sau một vụ xả súng hàng loạt khác ở El Paso, Texas chỉ trong mười ba giờ. Trong buổi lễ cầu nguyện cho các nạn nhân của vụ xả súng Dayton vào ngày hôm sau, Mike DeWine đã bị át bởi đám đông hô vang Làm gì đó! (Do something!); câu nói đề cập đến việc thiếu các hành động kiểm soát súng của cơ quan lập pháp ở cấp tiểu bang và liên bang. Vào ngày 06 tháng 8, Mike DeWine đề xuất cho phép các thẩm phán tịch thu súng của những người được coi là có khả năng nguy hiểm và cung cấp cho những người đó điều trị sức khỏe tâm thần trong khi vẫn duy trì các quyền của họ. Các khía cạnh đáng chú ý khác trong kế hoạch của ông bao gồm: mở rộng kiểm tra lý lịch trước khi mua súng; tăng khả năng tiếp cận các dịch vụ sức khỏe tâm thần và hành vi; và tăng hình phạt đối với hành vi sở hữu vũ khí trái phép.

Vào tháng 10 năm 2019, ông đã tổ chức cuộc họp đầu tiên của Ủy ban Cố vấn Trưởng mà ông chỉ định cho tiểu bang. Ủy ban có nhiệm vụ tư vấn cho ông về những nỗ lực khắc phục hàng đầu của tiểu bang. Vào tháng 12 năm 2019, ông bày tỏ sự ủng hộ của mình đối với việc Ohio cho phép các thành phố cấm túi nhựa, phản đối hai dự luật trong cơ quan lập pháp của bang không cho phép lệnh cấm này này, được thúc đẩy bởi các thành viên Đảng Cộng hòa. Vào ngày 10 tháng 12 năm 2019, Trong hội nghị mùa đông của Hiệp hội Nhà thầu Ohio ở Columbus, Mike DeWine nói rằng ông muốn cải thiện các khu vực nghỉ ngơi giữa các tiểu bang ở Ohio bằng cách bổ sung thêm thông tin về lịch sử và văn hóa của Ohio. Vào cuối tháng 12, ông thông báo rằng Ohio sẽ tiếp tục nhận người tị nạn. Trong một bức thư gửi cho Ngoại trưởng Mike Pompeo, DeWine đề cập rằng trước khi vào Hoa Kỳ, có một quá trình kiểm tra lâu dài, phức tạp và cẩn thận được thực hiện bởi nhiều cơ quan liên bang để xác nhận tư cách nhập cảnh của người tị nạn.

Về quân sự: vào tháng 1 năm 2020, Mike DeWine gửi binh sĩ từ Vệ binh Quốc gia Ohio đến Puerto Rico, nơi đã trải qua một số trận động đất. Vào ngày 15 tháng 1, ông đã ký một dự luật tài trợ trị giá 30 triệu USD cho nông dân Ohio để ngăn chặn tảo nở hoa, có hiệu lực vào ngày 01 tháng 2. Đến 27 tháng 1, ông đã ký Dự luật 7 của Thượng viện, mang đến cho các quân nhân vợ chồng của họ cơ hội việc làm tốt hơn bằng cách đơn giản hóa quy trình chuyển giấy phép nghề nghiệp của họ đến Ohio. Vào tháng 2 năm 2020, ông công bố luật lái xe bị phân tâm mới mà ông đang tài trợ. Bên cạnh đó, ông đã thu hút một số chú ý vì từ chối chia sẻ quan điểm của mình về án tử hình của Ohio, vào thời điểm đã đóng băng tất cả các vụ hành quyết ở Ohio vô thời hạn khi bang đấu tranh tìm thuốc tiêm gây chết người.

Đại dịch COVID-19

Đầu năm 2020, Bộ trưởng Y tế Ohio, Tiến sĩ Amy Acton đã thông báo về nguy cơ cho cộng đồng liên quan đến chủng loại virus lan truyền từ Vũ Hán. Sau đó, vào ngày 03 tháng 3, Mike DeWine đã hủy bỏ hầu hết các Đại hội thể thao Arnold ở Ohio do mối đe dọa sắp xảy ra của Đại dịch COVID-19 ở Ohio, lúc này chưa có bất kỳ trường hợp mắc bệnh hoặc trường hợp tử vong nào được báo cáo tại bang. Việc hủy bỏ được nhiều người coi là triệt để đối phó vào thời điểm đó, The Washington Post gọi phản ứng của ông và Amy Acton là hướng dẫn quốc gia cho cuộc khủng hoảng và khuyến nghị sách giáo khoa, chỉ ra nhiều trường hợp khi các động thái của Ohio đã sớm được các bang khác làm theo. The Hill cho rằng ông là một trong những Thống đốc tích cực nhất trong việc ứng phó với đại dịch. Ông đã hỗ trợ đối phó COVID-19, ký ủng hộ dự luật tài trợ cùng với 37 Thống đốc khác vào tháng 3 năm 2020. Vào ngày 11 tháng 3 năm 2020, Mike DeWine đã ban hành lệnh giới hạn du khách đến các cơ sở sinh hoạt và viện dưỡng lão được hỗ trợ của Ohio, giới hạn số lượng khách đến thăm mỗi ngày một lần cho mỗi cư dân, với tất cả các du khách phải được kiểm tra bệnh tật. Ông tuyên bố soạn thảo luật để hạn chế các cuộc tụ tập đông người trong tiểu bang. Chính phủ DeWine cấm khán giả tham gia các sự kiện thể thao; và, ngay đêm trước khi diễn ra, ông đã hoãn cuộc bầu cử sơ bộ của Ohio. Dưới lệnh của ông, Ohio trở thành tiểu bang đầu tiên của Mỹ đóng cửa tất cả các trường học. Ông đã chỉ đạo Bộ Y tế Ohio ra lệnh đóng cửa hơn 22.000 địa điểm dịch vụ ăn uống và quán bar của tiểu bang, trừ trường hợp mang ra ngoài. Đây là một trong những vụ đóng cửa nhà hàng sớm nhất của các tiểu bang để đối phó với đại dịch COVID-19, và dẫn tới sự phản đối của nhiều Đảng viên Cộng hòa cấp cao của tiểu bang.

Lịch sử tranh cử
Tính đến 2021, trong sự nghiệp của mình, Mike DeWine đã tham gia 14 kỳ bầu cử cho các vị trí Thượng nghị sĩ tiểu bang Ohio; Hạ nghị sĩ Hạ viện Hoa Kỳ, Thượng nghị sĩ Thượng viện Hoa Kỳ; Phó Thống đốc, Tổng Chưởng lý và Thống đốc Ohio. Ông đã giành chiến thắng 12 kỳ, thất bại trong hai kỳ bầu cử đều cho vị trí Thượng nghị sĩ.

Đời tư

Mike DeWine và vợ Frances Struewing kết hôn từ ngày 03 tháng 6 năm 1967, lúc hai ông bà cùng 20 tuổi và có với nhau tám người con, một trong số họ đã qua đời trong một vụ tai nạn ô tô năm 1993. Người con trai cả của ông, R. Patrick DeWine, là Thẩm phán Tòa án Tối cao Ohio. Cựu Chủ tịch Đảng Cộng hòa Ohio Kevin DeWine (R) là anh em họ của ông. Mike DeWine và gia đình sở hữu đội Asheville Tourists của giải bóng chày Minor League Baseball.

Xem thêm

 Đại dịch COVID-19 tại Hoa Kỳ
 Thống đốc Ohio

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Liên kết ngoài

 Website Chính phủ Ohio.
 Website Mike DeWine.
 Giản lịch Mike DeWine tại Website Hạ viện Hoa Kỳ.

Người Mỹ gốc Ireland
Nhân vật còn sống
Chính khách Mỹ
Luật sư Ohio
Chính khách Mỹ thế kỷ 21
Sinh năm 1947
Thống đốc Ohio


title: Ozarba peraffinis

text:
Ozarba peraffinis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ozarba


title: Vương Gia Thắng

text:
Vương Gia Thắng (; sinh tháng 1 năm 1955) là Thượng tướng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA). Ông là Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX, nguyên là Chính ủy Lực lượng Tên lửa Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.

Vương Gia Thắng nguyên là Chính ủy Quân đoàn Pháo binh số 2 từ năm 2014 đến năm 2015. Tháng 12 năm 2015, Trung Quốc cải tổ quân đội, Lực lượng Tên lửa PLA được thành lập thay thế Quân đoàn Pháo binh số 2 (SAC), ông tiếp tục đảm nhiệm vị trí Chính ủy Lực lượng Tên lửa PLA.

Tiểu sử
Vương Gia Thắng sinh tháng 1 năm 1955 tại Liêu Dương, tỉnh Liêu Ninh.

Tháng 9 năm 1984, Vương Gia Thắng nhập ngũ, học chuyên ngành kỹ thuật điện tử tại Đại học Quốc gia về Công nghệ Quốc phòng. Vương Gia Thắng công tác lâu năm tại Tổng cục Trang bị PLA, kinh qua các chức vụ Phó Chủ nhiệm Chính trị Tổng cục Trang bị PLA và Chính ủy Căn cứ Huấn luyện thí nghiệm 27.

Tháng 1 năm 2009, Vương Gia Thắng được bổ nhiệm làm Chủ nhiệm Chính trị Tổng cục Trang bị PLA. Tháng 12 năm 2011, ông được bổ nhiệm giữ chức Phó Chính ủy Tổng cục Trang bị PLA kiêm Phó Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Quân ủy Trung ương. Ngày 14 tháng 11 năm 2012, tại phiên bế mạc của Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ 18, Vương Gia Thắng được bầu làm Ủy viên Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương. Tháng 7 năm 2013, Vương Gia Thắng được thăng quân hàm Trung tướng.

Tháng 12 năm 2014, Vương Gia Thắng được bổ nhiệm giữ chức vụ Chính ủy Quân đoàn Pháo binh số 2 thuộc PLA, kế nhiệm Trương Hải Dương.

Ngày 31 tháng 12 năm 2015, tại Đại lầu Bát Nhất, Chủ tịch Quân ủy Trung ương Tập Cận Bình tuyên bố thành lập Lực lượng Tên lửa nhằm thay thế Quân đoàn Pháo binh số 2 (SAC) trong nhiệm vụ kiểm soát các kho vũ khí hạt nhân. Vương Gia Thắng được bổ nhiệm làm Chính ủy đầu tiên Lực lượng Tên lửa Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.

Ngày 28 tháng 7 năm 2017, Vương Gia Thắng được thăng quân hàm Thượng tướng. Ngày 24 tháng 10 năm 2017, tại Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ XIX, ông được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX.

Tham khảo

Thượng tướng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc
Người Liêu Ninh
Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX
Cựu sinh viên Đại học Công nghệ Quốc phòng Trung Quốc
Kỹ sư quân sự
Chính ủy Quân chủng Tên lửa Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc


title: Lịch sử hành chính Phú Thọ

text:
Phú Thọ là một tỉnh thuộc vùng trung du và miền núi Bắc Bộ. Phía bắc giáp tỉnh Tuyên Quang, phía nam giáp tỉnh Hòa Bình, phía đông giáp tỉnh Vĩnh Phúc và thủ đô Hà Nội, phía tây giáp tỉnh Yên Bái và tỉnh Sơn La.

Trước năm 1945
Phú Thọ được coi là vùng Đất tổ cội nguồn của Việt Nam. Tương truyền tại nơi đây các vua Hùng đã dựng nước nên nhà nước Văn Lang - nhà nước đầu tiên của Việt Nam, với kinh đô là Phong Châu, tức xung quanh thành phố Việt Trì ngày nay.

Thời Hùng Vương, nhà nước Văn Lang được chi thành 16 bộ, trong đó Phú Thọ thuộc bộ Văn Lang, trung tâm của nước Văn Lang.

Thời An Dương Vương với nhà nước Âu Lạc, Phú Thọ thuộc huyện Mê Linh.

Dưới thời Bắc thuộc (từ năm 111 trước Công nguyên đến thế kỷ thứ X), Phú Thọ thuộc quận Mê Linh, Tân Xương, Phong Châu.

Thời loạn 12 sứ quân, Phú Thọ là địa bàn chiếm đóng của 2 sứ quân Kiều Công Hãn và Kiều Thuận tại các căn cứ Hồi Hồ và Phong Châu.

Thời kỳ phong kiến độc lập nhà Lý Trần, phân cấp hành chính của Việt Nam có sự thay đổi, chế độ quận, huyện thời Bắc thuộc được thay thế bằng các đạo (lộ, trấn, xứ, tỉnh), dưới đạo là các phủ, châu, huyện. Phú Thọ thuộc lộ Tam Giang.

Từ thời nhà Lê đến đầu triều nhà Nguyễn (1428 - 1891), phần lớn tỉnh Phú Thọ ngày nay thuộc tỉnh Sơn Tây trừ huyện Thanh Xuyên và huyện Yên Lập thuộc tỉnh Hưng Hóa (huyện Thanh Xuyên nay là 3 huyện Tân Sơn, Thanh Sơn và Thanh Thủy; huyện Yên Lập thuộc phủ Quy Hóa nay thuộc tỉnh Phú Thọ).

Năm Minh Mạng thứ 12 (1831), nhà vua đã tiến hành cải cách hành chính, đổi tất cả các trấn trong nước là tỉnh, phân lại địa giới các tỉnh (điều chuyển một số huyện từ tỉnh nọ sang tỉnh kia), chia tách một số huyện lớn... Theo đó, trong địa bàn tỉnh Sơn Tây đã điều chuyển như sau:

Điều chuyển huyện Từ Liêm về tỉnh Hà Nội;

Điều chuyển huyện Tam Nông về tỉnh Hưng Hóa để làm tỉnh lỵ (tỉnh Hưng Hóa khi đó bao gồm toàn bộ diện tích các tỉnh vùng tây bắc Việt Nam ngày nay).

Trong địa bàn tỉnh Hưng Hóa, năm 1833, tách huyện Thanh Xuyên phủ Gia Hưng thành hai huyện Thanh Sơn và Thanh Thủy.

Sau khi đánh chiếm Bắc Kỳ, hoàn thành việc xâm lược toàn bộ Việt Nam, thực dân Pháp lập ra các đạo quan binh, các quân khu, tiểu quân khu... để dễ dàng và chủ động đàn áp các phong trào kháng chiến. Theo đó, tỉnh Hưng Hóa với địa bàn rộng lớn ở vùng tây bắc Việt Nam đã được chia thành nhiều tiểu quân khu: tiểu quân khu Tuyên Quang, tiểu quân khu Lào Cai, tiểu quân khu Yên Bái, tiểu quân khu Vạn Bú; tiểu quân khu phụ Lai Châu (sau đổi thành các tỉnh dân sự Tuyên Quang, Yên Bái, Lào Cai, Sơn La, Lai Châu...).

Sau khi cắt đi 16 châu, 4 phủ và hai huyện Trấn Yên, Văn Chấn để thành lập các đạo quan binh, khu quân sự, tiểu quân khu, Toàn quyền Đông Dương đã điều chỉnh một số huyện của tỉnh Sơn Tây sang, cộng với các huyện còn lại để thành lập tỉnh Hưng Hóa mới.

Theo Điều I của Nghị định Toàn quyền Đông Dương ngày 8 tháng 9 năm 1891, tỉnh Hưng Hóa mới được thành lập gồm có:

 Các huyện Tam Nông, Thanh Thủy của tỉnh Hưng Hóa (huyện Thanh Thủy bỏ tổng Cự Thắng nhưng tăng thêm tổng Tinh Nhuệ của huyện Thanh Sơn).
 Các huyện Sơn Vi, Thanh Ba và Phù Ninh của phủ Lâm Thao, tỉnh Sơn Tây.

Như vậy tỉnh Hưng Hóa mới thành lập có 5 huyện và là tiền thân của tỉnh Phú Thọ sau này.

Ngày 9 tháng 12 năm 1892, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định chuyển huyện Cẩm Khê nằm trong địa bàn tiểu quân khu Yên Bái về tỉnh Hưng Hóa mới; ngày 5 tháng 6 năm 1893, huyện Hạ Hòa tách khỏi tiểu quân khu Yên Bái nhập vào tỉnh Hưng Hóa mới (trước đó ngày 9 tháng 9 năm 1891, Toàn quyền Đông Dương đã điều chuyển huyện Cẩm Khê và huyện Hạ Hòa thuộc phủ Lâm Thao, tỉnh Sơn Tây về tiểu quân khu Yên Bái).

Tiếp đó ngày 17 tháng 7 năm 1895, hai châu Thanh Sơn và Yên Lập thuộc khu quân sự Đồn Vàng chuyển về tỉnh Hưng Hóa mới.

Ngày 24 tháng 8 năm 1895, hai huyện Hùng Quan và Ngọc Quan của phủ Đoan Hùng thuộc tiểu quân khu Tuyên Quang thuộc đạo quan binh 3 Yên Bái nhập vào tỉnh Hưng Hóa mới.

Năm 1900, thành lập thêm huyện Hạc Trì.

Ngày 5 tháng 5 năm 1903, Toàn quyền Đông Dương ký nghị định thành lập thị xã Phú Thọ trên cơ sở làng Phú Thọ thuộc tổng Yên Phú, huyện Sơn Vi. Khi đó thị xã Phú Thọ nằm ở vị trí trung tâm của tỉnh Hưng Hóa lại có sân bay, đường sắt sang Trung Quốc và nhà ga nên Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer đã quyết định chuyển tỉnh lỵ của tỉnh Hưng Hóa (từ làng Trúc Phê huyện Tam Nông) lên thị xã Phú Thọ và đổi tên tỉnh Hưng Hóa thành tỉnh Phú Thọ. Khi đó tỉnh Phú Thọ gồm có 2 phủ (Đoan Hùng, Lâm Thao), 8 huyện (Tam Nông, Thanh Thủy, Sơn Vi, Thanh Ba, Phù Ninh, Cẩm Khê, Hạ Hòa, Hạc Trì) và 2 châu (Thanh Sơn, Yên Lập).

Như vậy, ngày 8 tháng 9 năm 1891 được coi là ngày thành lập tỉnh Phú Thọ, còn ngày 5 tháng 5 năm 1903 chỉ là ngày thành lập thị xã Phú Thọ và ngày đổi từ tên tỉnh Hưng Hóa thành tỉnh Phú Thọ.

Từ năm 1903 đến Cách mạng tháng Tám năm 1945, về cơ bản là đơn vị hành chính trong tỉnh không có những thay đổi lớn, chỉ có thay đổi tên gọi một số huyện và thành lập một số làng xã mới.

Năm 1919, bỏ tên huyện Sơn Vi đổi gọi là phủ Lâm Thao. Cũng chính năm này hai huyện Hùng Quan và Ngọc Quan hợp nhất thành phủ Đoan Hùng.

Năm 1939, phủ Đoan Hùng chuyển gọi là châu Đoan Hùng. Cũng năm này huyện Thanh Ba đưa lên thành phủ Thanh Ba.

Đến năm 1940, tỉnh Phú Thọ bao gồm hai phủ: Lâm Thao, Thanh Ba; sáu huyện: Hạ Hòa, Cẩm Khê, Hạc Trì, Thanh Thủy, Tam Nông, Phù Ninh; ba châu: Thanh Sơn, Yên Lập, Đoan Hùng; hai thị xã: Phú Thọ, Việt Trì và một thị trấn Hưng Hóa. Toàn tỉnh có 66 tổng, 467 làng xã, 22 phố.

Sau năm 1945
Sau Cách mạng tháng 8 năm 1945, bỏ cấp phủ, gọi chung là huyện. Tổ chức hành chính trên địa bàn gồm thị xã Phú Thọ và 11 huyện: Cẩm Khê, Đoan Hùng, Hạ Hòa, Hạc Trì, Lâm Thao, Phù Ninh, Tam Nông, Thanh Ba, Thanh Sơn, Thanh Thủy, Yên Lập.

Năm 1957, thành lập thị xã Việt Trì trên cơ sở sáp nhập thị trấn Việt Trì thuộc huyện Hạc Trì của tỉnh Phú Thọ và thị trấn Bạch Hạc thuộc huyện Vĩnh Tường của tỉnh Vĩnh Phúc. Dời tỉnh lị Phú Thọ từ thị xã Phú Thọ về thị xã Việt Trì.

Năm 1960, điều chỉnh địa giới thị xã Việt Trì và huyện Hạc Trì.

Năm 1962, thành lập thành phố Việt Trì và giải thể huyện Hạc Trì.

Năm 1967, thành lập thị trấn nông trường Vân Hùng thuộc huyện Đoan Hùng, thị trấn nông trường Vân Lĩnh thuộc huyện Thanh Ba và thị trấn nông trường Phú Sơn thuộc huyện Thanh Sơn.

Năm 1968, hợp nhất tỉnh Vĩnh Phúc và tỉnh Phú Thọ thành một tỉnh lấy tên là tỉnh Vĩnh Phú.

Năm 1977, hợp nhất một số xã thuộc thành phố Việt Trì. Cùng năm, hợp nhất huyện Tam Nông và huyện Thanh Thủy thành một huyện lấy tên là huyện Tam Thanh; hợp nhất huyện Yên Lập và huyện Cẩm Khê thành một huyện lấy tên là huyện Sông Thao; hợp nhất huyện Lâm Thao và huyện Phù Ninh thành một huyện lấy tên là huyện Phong Châu; hợp nhất huyện Đoan Hùng, huyện Thanh Ba và huyện Hạ Hòa thành một huyện lấy tên là huyện Sông Lô; điều chỉnh địa giới thành phố Việt Trì và các huyện Phù Ninh, Lâm Thao; điều chỉnh địa giới thị xã Phú Thọ và huyện Thanh Ba.

Năm 1980, thành lập thị trấn Phong Châu thuộc huyện Phong Châu. Cùng năm, chia huyện Sông Thao thành hai huyện lấy tên huyện Sông Thao và huyện Yên Lập; chia huyện Sông Lô thành hai huyện lấy tên là huyện Đoan Hùng và huyện Thanh Hòa.

Năm 1984, chia tách và thành lập một số phường thuộc thành phố Việt Trì.

 Thành lập phường Bạch Hạc trên cơ sở toàn bộ thị trấn Bạch Hạc
 Thành lập phường Thọ Sơn trên cơ sở một phần phường Thanh Miếu
 Sáp nhập một phần xã Trưng Vương và xã Minh Nông vào phường Tiên Cát
 Sáp nhập một phần các xã Dữu Lâu, Minh Nông, Minh Phương, Trưng Vương vào phường Tân Dân
 Thành lập phường Gia Cẩm và phường Nông Trang trên cơ sở một phần phường Vân Cơ

Năm 1985, thành lập xã Thọ Văn thuộc huyện Tam Thanh.

Năm 1986, chia tách một số xã thuộc thành phố Việt Trì.

 Thành lập xã Sông Lô trên cơ sở một phần xã Trưng Vương. Xã Sông Lô có 561 hécta với 3.041 nhân khẩu.

Năm 1987, giải thể tất cả các thị trấn nông trường thuộc các huyện Đoan Hùng, Thanh Hòa, Thanh Sơn.

Năm 1994, thành lập thị trấn Đoan Hùng thuộc huyện Đoan Hùng.

Năm 1995, điều chỉnh địa giới huyện Sông Thao và huyện Thanh Hòa; chia huyện Thanh Hòa thành 2 huyện: Thanh Ba và Hạ Hòa.

 Sáp nhập một phần huyện Sông Thao (toàn bộ các xã Hiền Lương, Quân Khê, Động Lâm, Lâm Lợi, Xuân áng, Chuế Lưu, Bằng Giã, Vô Tranh, Văn Lang, Minh Côi) vào huyện Thanh Hòa
 Giải thể huyện Thanh Hòa. Thành lập huyện Thanh Ba và huyện Hạ Hòa trên cơ sở toàn bộ huyện Thanh Hòa.
 Huyện Thanh Ba có diện tích tự nhiên 8.596,9 hécta và 105.041 nhân khẩu, bao gồm và 25 xã: Đỗ Sơn, Phương Lĩnh, Khải Xuân, Vũ Yển, Đồng Xuân, Đông Lĩnh, Đông Thành, Năng Yên, Yển Khê, Lương Lỗ, Yên Nội, Sơn Cương, Hoàng Cương, Thanh Xá, Chí Tiên, Đỗ Xuyên, Thanh Hà, Quảng Nạp, Thái Ninh, Thanh Vân, Đại An, Mạn Lạn, Hanh Cù, Ninh Dân, Võ Lao.
 Huyện Hạ Hoà có diện tích tự nhiên 26.481,81 hécta và 114.052 nhân khẩu, bao gồm 33 xã: Lệnh Khanh, Cáo Điền, Ấm Hạ, Phương Viên, Hậu Bỏng, Đại Phạm, Đan Hà, Ấm Thượng, Gia Điền, Y Sơn, Yên Luật, Lạng Sơn, Chính Công, Yên Kỳ, Mai Tùng, Liên Phương, Hà Lương, Hương Xạ, Vụ Cầu, Minh Hạc, Vĩnh Chân, Phụ Khánh, Đan Thượng, Minh Côi, Văn Lang, Vô Tranh, Bằng Giã, Chuế Lưu, Xuân Áng, Lâm Lợi, Quán Khê, Hiền Lương và Đông Lâm.

Cùng năm, thành lập thị trấn Sông Thao (huyện Sông Thao) và thị trấn Thanh Ba (huyện Thanh Ba).

Năm 1996, tỉnh Phú Thọ được tái lập, có 10 đơn vị hành chính gồm thành phố Việt Trì (tỉnh lị), thị xã Phú Thọ và 8 huyện: Đoan Hùng, Hạ Hòa, Phong Châu, Sông Thao, Tam Thanh, Thanh Ba, Thanh Sơn, Yên Lập.

Năm 1997, thành lập một số thị trấn thuộc các huyện Yên Lập, Hạ Hòa, Tam Thanh, Phong Châu, Thanh Sơn.

 Thành lập thị trấn Yên Lập (Yên Lập) trên cơ sở toàn bộ xã Tân Long. Thị trấn Yên Lập có 1.196,49 ha diện tích tự nhiên và 5.904 nhân khẩu.
 Thành lập thị trấn Hạ Hòa (Hạ Hòa) trên cơ sở toàn bộ xã Ấm Thượng. Thị trấn Hạ Hoà có 1.002,85 ha diện tích tự nhiên và 7.060 nhân khẩu.
 Thành lập thị trấn Hưng Hóa (Tam Thanh) trên cơ sở toàn bộ xã Hưng Hóa. Thị trấn Hưng Hoá có 453,38 ha diện tích tự nhiên và 4.391 nhân khẩu.
 Thành lập thị trấn Lâm Thao (Phong Châu) trên cơ sở toàn bộ xã Cao Mai và một phần xã Chu Hóa. Thị trấn Lâm Thao có 589,13 ha diện tích tự nhiên và 8.018 nhân khẩu.
 Thành lập thị trấn Phú Hộ (Phong Châu) trên cơ sở toàn bộ xã Phú Hộ. Thị trấn Phú Hộ có 1.616 ha diện tích tự nhiên và 11.076 nhân khầu.
 Thành lập thị trấn Thanh Sơn (Thanh Sơn) trên cơ sở một phần xã Sơn Hùng và xã Thục Luyên. Thị trấn Thanh Sơn có 415 ha diện tích tự nhiên và 12.580 nhân khẩu.

Năm 1999, chia các huyện Phong Châu và Tam Thanh thành các huyện như cũ.

 Giải thể huyện Phong Châu. Thành lập huyện Lâm Thao và huyện Phù Ninh trên cơ sở toàn bộ huyện Phong Châu.
 Huyện Lâm Thao có 12.534 ha diện tích tự nhiên và 122.038 nhân khẩu, gồm 17 đơn vị hành chính trực thuộc là các xã: Hà Thạch, Sơn Vi, Thạch Sơn, Hợp Hải, Bản Nguyên, Kinh Kệ, Vĩnh Lại, Cao Xá, Tiên Kiên, Hy Cương, Chu Hoá, Thanh Đình, Sơn Dương, Tứ Xã, Xuân Lũng, Xuân Huy và thị trấn Lâm Thao.
 Huyện Phù Ninh có 17.764 ha diện tích tự nhiên và 118.669 nhân khẩu, gồm 21 đơn vị hành chính trực thuộc là các xã Liên Hoa, Phú Mỹ, Trạm Thản, Tiên Phú, Trị Quận, Hạ Giáp, Tiên Du, An Đạo, Bình Bộ, Tử Đà, Vĩnh Phú, Hùng Lô, Trung Giáp, Bảo Thanh, Gia Thanh, Phú Lộc, Phú Nham, Kim Đức, Phù Ninh, thị trấn Phong Châu và thị trấn Phú Hộ.
 Giải thể huyện Tam Thanh. Thành lập huyện Tam Nông và huyện Thanh Thủy trên cơ sở toàn bộ huyện Tam Thanh.
 Huyện Tam Nông có 14.659 ha diện tích tự nhiên và 79.112 nhân khẩu, gồm 20 đơn vị hành chính trực thuộc là các xã: Hùng Đô, Quang Húc, Hiền Quan, Thanh Uyên, Tam Cường, Văn Lương, Cổ Tiết, Hương Nộn, Thọ Văn, Dị Nậu, Dậu Dương, Thượng Nông, Hồng Đà, Phương thịnh, Tề Lễ, Tứ Mỹ, Xuân Quang, Hương Nha, Vực Trường và thị trấn Hưng Hóa.
 Huyện Thanh Thủy có 12.097 ha diện tích tự nhiên và 72.900 nhân khẩu, gồm 15 đơn vị hành chính trực thuộc là các xã: Xuân Lộc, Thạch Đồng, Tân Phương, La Phù, Bảo Yên, Đoan Hạ, Sơn Thủy, Hoàng Xá, Trung thịnh, Đồng Luận, Trung Nghĩa, Phượng Mao, Yến Mao, Tu Vũ và Đào Xá.

Năm 2002, thành lập một số phường thuộc thành phố Việt Trì; đổi tên huyện Sông Thao thành huyện Cẩm Khê.

 Thành lập phường Bến Gót (TP. Việt Trì) trên cơ sở một phần phường Thanh Miếu. Phường Bến Gót có 256,10 ha diện tích tự nhiên và 5.732 nhân khẩu.
 Thành lập phường Dữu Lâu (TP. Việt Trì) trên cơ sở toàn bộ xã Dữu Lâu. Phường Dữu Lâu có 631 ha diện tích tự nhiên và 7.994 nhân khẩu.

Năm 2003, điều chỉnh địa giới các huyện Phù Ninh, Lâm Thao, Thanh Ba để mở rộng thị xã Phú Thọ; thành lập một số phường, xã thuộc thị xã Phú Thọ và huyện Đoan Hùng.

 Sáp nhập toàn bộ thị trấn Phú Hộ (Phù Ninh), xã Hà Thạch (Lâm Thao), một phần xã Thanh Hà (Thanh Ba) vào thị xã Phú Thọ.
 Thành lập xã Phú Hộ (TX. Phú Thọ) trên cơ sở toàn bộ thị trấn Phú Hộ. Xã Phú Hộ có 1.630,4 ha diện tích tự nhiên và 10.383 nhân khẩu.
 Thành lập xã Thanh Vinh (TX. Phú Thọ) trên cơ sở một phần xã Thanh Hà. Xã Thanh Vinh có 413,91 ha diện tích tự nhiên và 3.178 nhân khẩu.
 Thành lập phường Trường Thịnh (TX. Phú Thọ) trên cơ sở toàn bộ xã Trường Thịnh. Phường Trường Thịnh có 420,14 ha diện tích tự nhiên và 6.692 nhân khẩu.
 Thị xã Phú Thọ có 6.328,65 ha diện tích tự nhiên và 62.863 nhân khẩu; có 10 đơn vị hành chính trực thuộc gồm 4 phường và 6 xã.
 Thành lập xã Ca Đình (Đoan Hùng) trên cơ sở một phần xã Tây Cốc. Xã Ca Đình có 1.417 ha diện tích tự nhiên và 2.749 nhân khẩu.

Năm 2004, thành lập thị trấn Hùng Sơn thuộc huyện Lâm Thao trên cơ sở một phần xã Hy Cương, xã Tiên Kiên, xã Chu Hóa. Thị trấn Hùng Sơn có 470 ha diện tích tự nhiên và 9.444 nhân khẩu.

Năm 2006, điều chỉnh địa giới các huyện Lâm Thao và Phù Ninh để mở rộng thành phố Việt Trì.

 Sáp nhập một phần huyện Lâm Thao (toàn bộ các xã Hy Cương, Chu Hóa, Thanh Đình), huyện Phù Ninh (toàn bộ các xã Kim Đức, Hùng Lô) vào thành phố Việt Trì. Thành phố Việt Trì có 10.636,94 ha diện tích tự nhiên và 168.462 nhân khẩu, có 22 đơn vị hành chính trực thuộc bao gồm 10 phường và 12 xã.

Năm 2007, chia huyện Thanh Sơn thành 2 huyện: Thanh Sơn và Tân Sơn.

 Thành lập huyện Tân Sơn trên cơ sở một phần huyện Thanh Sơn. Huyện Tân Sơn có 68.858 ha diện tích tự nhiên và 73.406 nhân khẩu, có 17 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm các xã Mỹ Thuận, Tân Phú, Thu Ngạc, Thạch Kiệt, Thu Cúc, Lai Đồng, Đồng Sơn, Tân Sơn, Kiệt Sơn, Xuân Đài, Kim Thượng, Xuân Sơn, Minh Đài, Văn Luông, Long Cốc, Tam Thanh, Vinh Tiền.

Năm 2008, chuyển xã Tân Đức thuộc huyện Ba Vì của tỉnh Hà Tây cũ (nay là một phần của thành phố Hà Nội) về thành phố Việt Trì quản lý.

Năm 2009, thành lập một số xã thuộc các huyện Phù Ninh, Thanh Ba và xác lập địa giới xã Tân Đức, thành phố Việt Trì.

Năm 2010, thành lập một số phường, thị trấn thuộc thành phố Việt Trì và huyện Thanh Thủy.

 Thành lập các phường thuộc thành phố Việt Trì:

- Thành lập phường Minh Phương trên cơ sở toàn bộ xã Minh Phương. Phường Minh Phương có 315,6 ha diện tích đất tự nhiên và 7.198 nhân khẩu.

- Thành lập phường Minh Nông trên cơ sở toàn bộ xã Minh Nông. Phường Minh Nông có 589,22 ha diện tích tự nhiên và 8.531 nhân khẩu.

- Thành lập phường Vân Phú trên cơ sở toàn bộ xã Vân Phú. Phường Vân Phú có 923,6 ha diện tích tự nhiên và 8.563 nhân khẩu.

 Thành lập thị trấn Thanh Thủy (Thanh Thủy) trên cơ sở toàn bộ xã La Phù. Thị trấn Thanh Thủy có 924,23 ha diện tích tự nhiên và 5.118 nhân khẩu.

Năm 2013, thành lập phường Thanh Vinh thuộc thị xã Phú Thọ trên cơ sở toàn bộ xã Thanh Vinh. Phường Thanh Vinh có 423,13 ha diện tích tự nhiên và 9.075 nhân khẩu

Năm 2019, sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã thuộc tất cả các đơn vị hành chính của tỉnh Phú Thọ (trừ 3 huyện Tân Sơn, Thanh Sơn, Yên Lập).

 Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc thành phố Việt Trì:

- Sáp nhập toàn bộ xã Tân Đức vào phường Minh Nông. Phường Minh Nông có 10,53 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 11.609 người.

- Sau khi sắp xếp, thành phố Việt Trì có 22 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 13 phường và 09 xã.

 Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc thị xã Phú Thọ:

- Sáp nhập một phần phường Trường Thịnh vào xã Thanh Minh. Xã Thanh Minh có 7,33 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 5.273 người.

- Sáp nhập một phần phường Trường Thịnh vào phường Hùng Vương. Phường Hùng Vương có 2,62 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 7.778 người.

- Sáp nhập phần còn lại phường Trường Thịnh vào phường Phong Châu. Phường Phong Châu có 1,90 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 5.755 người.

- Sau khi sắp xếp, thị xã Phú Thọ có 09 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 04 phường và 05 xã.

 Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Hạ Hòa:

- Sáp nhập toàn bộ xã Hậu Bổng, xã Liên Phương và xã Đan Hà vào xã Đan Thượng. Xã Đan Thượng có 19,84 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 9.146 người.

- Thành lập xã Tứ Hiệp trên cơ sở toàn bộ xã Y Sơn, xã Lệnh Khanh và xã Phụ Khánh. Xã Tứ Hiệp có 31,96 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 7.652 người.

- Sáp nhập toàn bộ xã Quân Khê và xã Động Lâm vào xã Hiền Lương. Xã Hiền Lương có 36,14 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 8.892 người.

- Sáp nhập toàn bộ xã Lâm Lợi và xã Chuế Lưu vào xã Xuân Áng. Xã Xuân Áng có 45,21 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 9.451 người.

- Sáp nhập toàn bộ xã Vụ Cầu và xã Mai Tùng vào xã Vĩnh Chân. Xã Vĩnh Chân có 11,11 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 7.533 người.

- Sáp nhập toàn bộ xã Cáo Điền và xã Chính Công vào xã Yên Kỳ. Xã Yên Kỳ có 28,20 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 9.814 người.

- Sau khi sắp xếp, huyện Hạ Hòa có 20 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 19 xã và 01 thị trấn.

 Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Thanh Ba:

- Sáp nhập toàn bộ xã Yển Khê và xã Thanh Vân vào xã Hanh Cù. Xã Hanh Cù có 17,69 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 10.217 người.

- Sáp nhập toàn bộ xã Phương Lĩnh và xã Vũ Yển vào xã Mạn Lạn. Xã Mạn Lạn có 12,16 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 7.516 người.

- Thành lập xã Quảng Yên trên cơ sở toàn bộ xã Quảng Nạp, xã Thái Ninh và xã Năng Yên. Xã Quảng Yên có 21,18 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 6.841 người.

- Sáp nhập toàn bộ xã Thanh Xá và xã Yên Nội vào xã Hoàng Cương. Xã Hoàng Cương có 16,04 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 8.187 người.

- Sau khi sắp xếp, huyện Thanh Ba có 19 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 18 xã và 01 thị trấn.

 Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Cẩm Khê:

- Thành lập xã Minh Tân trên cơ sở toàn bộ xã Đồng Cam, xã Phương Xá và xã Phùng Xá. Xã Minh Tân có 10,30 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 10.640 người.

- Thành lập thị trấn Cẩm Khê trên cơ sở toàn bộ thị trấn Sông Thao, xã Thanh Nga, xã Sơn Nga và xã Sai Nga. Thị trấn Cẩm Khê có 17,78 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 15.070 người.

- Thành lập xã Hùng Việt trên cơ sở toàn bộ xã Hiền Đa, xã Cát Trù và xã Tình Cương. Xã Hùng Việt có 11,26 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 8.472 người.

- Sau khi sắp xếp, huyện Cẩm Khê có 24 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 23 xã và 01 thị trấn.

 Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Tam Nông:

- Thành lập xã Dân Quyền trên cơ sở toàn bộ xã Hồng Đà, xã Dậu Dương và xã Thượng Nông. Xã Dân Quyền có 14,42 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 10.257 người.

- Thành lập xã Lam Sơn trên cơ sở toàn bộ xã Phương Thịnh, xã Hùng Đô và xã Tứ Mỹ. Xã Lam Sơn có 21,47 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 8.088 người.

- Thành lập xã Vạn Xuân trên cơ sở toàn bộ xã Tam Cường, xã Văn Lương và xã Cổ Tiết. Xã Vạn Xuân có 23,58 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 13.211 người.

- Thành lập xã Bắc Sơn trên cơ sở toàn bộ xã Vực Trường, xã Hương Nha và xã Xuân Quang. Xã Bắc Sơn có 15,41 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 10.615 người.

- Sau khi sắp xếp, huyện Tam Nông có 12 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 11 xã và 01 thị trấn.

 Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Đoan Hùng:

- Thành lập xã Hùng Xuyên trên cơ sở toàn bộ xã Đông Khê, xã Hùng Quan và xã Nghinh Xuyên. Xã Hùng Xuyên có 27,87 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 9.815 người.

- Thành lập xã Hợp Nhất trên cơ sở toàn bộ xã Phú Thứ, xã Đại Nghĩa và xã Hữu Đô. Xã Hợp Nhất có 18,90 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 8.132 người.

- Thành lập xã Phú Lâm trên cơ sở toàn bộ xã Phương Trung, xã Quế Lâm và xã Phong Phú. Xã Phú Lâm có 29,77 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 8.597 người.

- Sau khi sắp xếp, huyện Đoan Hùng có 22 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 21 xã và 01 thị trấn.

 Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Thanh Thủy:

- Thành lập xã Đồng Trung trên cơ sở toàn bộ xã Trung Thịnh, xã Trung Nghĩa và xã Đồng Luận. Xã Đồng Trung có 16,57 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 11.173 người.

- Sáp nhập toàn bộ xã Yến Mao và xã Phượng Mao và xã Tu Vũ. Xã Tu Vũ có 25,52 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 9.805 người.

-  Sau khi sắp xếp, huyện Thanh Thủy có 11 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 10 xã và 01 thị trấn.

 Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Phù Ninh:

- Thành lập xã Bình Phú trên cơ sở toàn bộ xã Vĩnh Phú, xã Bình Bộ và xã Tử Đà. Xã Bình Phú có 15,07 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 12.236 người.

- Sau khi sắp xếp, huyện Phù Ninh có 17 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 16 xã và 01 thị trấn.

 Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Lâm Thao:

- Thành lập xã Phùng Nguyên trên cơ sở toàn bộ xã Hợp Hải, xã Kinh Kệ và xã Sơn Dương. Xã Phùng Nguyên có 15,22 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 13.192 người.

- Sau khi sắp xếp, huyện Lâm Thao có 12 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 10 xã và 02 thị trấn.

Chú thích

Lịch sử Phú Thọ
Hành chính Phú Thọ


title: Động đất Chiapas 2017

text:
Động đất Chiapas 2017 là trận động đất xảy ra tại vùng biển phía nam Mexico vào ngày 7 tháng 9 năm 2017 lúc 23:49 CDT, tức ngày 8 tháng 9 lúc 04:49 giờ UTC. Trận động đất có độ lớn là 8,1 trên thang độ lớn mô men và cường độ tối đa mức 9 (Mạnh mẽ) trên thang đo Mercalli. Nó xảy ra gần khu vực tiểu bang Chiapas, khoảng  phía nam của Pijijiapan trên Vịnh Tehuantepec. Ít nhất 60 người đã thiệt mạng tại các bang lân cận và một phần của Guatemala.

Trận động đất khiến một số tòa nhà tại Thành phố México rung lắc, khiến người dân phải sơ tán. Trận động đất cũng tạo ra một đợt sóng thần với những cơn sóng cao  so với mức triều; cảnh báo sóng thần đã được ban bố cho các khu vực xung quanh. Tổng thống Mexico đã gọi đây là trận động đất mạnh nhất từng được ghi nhận tại quốc gia này trong vòng một thế ky. Đây cũng là trận động đất mạnh thứ hai từng được ghi nhận trong lịch sử đất nước này, chỉ đứng sau trận động đất mạnh 8,6 độ năm 1787, và cũng là trận động đất mạnh nhất được ghi nhận trên toàn cầu trong năm 2017.

Bối cảnh địa chất

Vịnh Tehuantepec nằm trên vùng ranh giới hội tụ nơi mà Mảng Cocos đang bị hút chìm xuống dưới Mảng Bắc Mỹ với tốc độ .

Động đất

Theo Cơ quan Địa chất Quốc gia Mexico (SSN), tâm chấn của trận động đất nằm tại khu vực Vịnh Tehuantepec, khoảng  về phía đông nam của Tonalá, Chiapas. Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS) báo cáo rằng tâm chấn cách Pijijiapan, Chiapas khoảng  về phía tây nam. SSN ghi nhận được độ lớn của trận động đất là M 8,2, trong khi USGS ghi nhận được một trận động đất mạnh M 8,1 sau khi thay đổi độ lớn được ước tính trước đó là M 8,0. Trận động đất đã làm di chuyển đường đứt gãy giữa hai mảng Cocos và Bắc Mỹ lên tới .

Đây là trận động đất mạnh nhất được đo lại tại Mexico kể từ trận động đất Thành phố Mexico 1985, và tương đương với trận động đất Jalisco 1932. Tổng thống Mexico Enrique Peña Nieto đã gọi đây là trận động đất "lớn nhất trong vòng một thế kỷ" và 50 triệu người đã cảm thấy chấn động.

Thiệt hại

Một vài ngôi nhà tại Chiapas được báo cáo là đã đổ sập hoặc bị hư hại nghiệm trọng do động đất; các bệnh viện và trường học cũng bị hư hại. Ít nhất 60 người đã thiệt mạng trong trận động đất, bao gồm 45 người tại Oaxaca, 12 người tại Chiapas và 3 người tại Tabasco. Bộ Nội vụ Mexico đã ban bố tình trạng khẩn cấp cho 122 hạt tại Chiapas, và Quân đội Mexico đã được điều động tới giúp đỡ các khu vực bị thiệt hại. Các trường học được đóng cửa vào ngày 8 tháng 9 tại 11 bang để kiểm tra an toàn. Các thiệt hại tại Veracruz đã được ghi nhận, trong lúc cơn bão Katia được dự báo sẽ đổ bộ vào bang này vào ngày 9 tháng 9. Các tòa nhà tại Juchitán de Zaragoza, Oaxaca, nơi gần tâm chấn nhất, đã "trở thành đống đổ nát" theo những ghi nhận của thị trưởng thị trấn này.

Trận động đất cũng khiến các tòa nhà tại Thành phố México rung lắc, đồng thời gây mất điện cho 1,8 triệu người dân. Một số báo cáo cũng được ghi nhận về những mảnh kính rơi tại Sân bay quốc tế Thành phố México.

Tâm chấn nằm gần biên giới giữa Mexico và Guatemala, và động đất cũng có thể cảm thấy được tại Thành phố Guatemala, gây ra một số thiệt hại về hạ tầng theo các báo cáo của CONRED (Ban chỉ đạo Quốc gia về Giảm thiểu Thiên tai) ở khu vực tây nam quốc gia này. Tổng thống Jimmy Morales nói rằng một công dân Guatemala có thể đã thiệt mạng.

Sóng thần

Một đợt sóng thần với những cơn sóng cao hơn  do trận động đất đã được ghi nhận tại Salina Cruz; Một cơn sóng thần cao  cũng được ghi nhận tại Chiapas. Trung tâm Cảnh báo sóng thần Thái Bình Dương đã ban bố cảnh báo sóng thần cho toàn bộ vùng bờ biển Thái Bình Dương tại Trung Mỹ, mở rộng về phía nam tới Ecuador.

Dư chấn

Trong một giờ đầu xảy ra động đất, ít nhất mười hai dư chấn đã được USGS đo được. SSN đã ghi nhận ít nhất 337 dư chấn có cường độ lên tới 6,1.

Tham khảo

Động đất năm 2017
Động đất tại México


title: Alcis hemiphanes

text:
Alcis hemiphanes là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Alcis


title: Udea nebulalis

text:
Udea nebulalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Động vật được mô tả năm 1796
Udea
Côn trùng châu Âu
Bướm đêm Châu Âu


title: Nommo

text:
Nommo hoặc Nummo là linh hồn tổ tiên nguyên thủy trong tôn giáo Dogon và luận thuyết về sự hình thành vũ trụ (đôi khi gọi là các vị thần) được người Dogon ở Mali thờ cúng. Từ Nommo bắt nguồn từ một từ Dogon có nghĩa là "tạo ra biển cả". Nommo thường được mô tả là những sinh vật lưỡng cư, lưỡng tính có hình dạng giống cá. Hình tượng nghệ thuật dân gian về Nommo cho thấy sinh vật này có thân trên, chân/bàn chân hình người, thân dưới và đuôi giống như cá. Nommo còn được gọi là "Chủ Nhân của Nước", "Người Giám Sát" và "Bậc Thầy". Nommo có thể là tên riêng của một cá nhân hoặc có thể dùng để chỉ một nhóm linh hồn nói chung. Đối với mục đích của bài viết này, "Nommo" đề cập đến một cá nhân cụ thể và "Nommos" được sử dụng để chỉ nhóm sinh vật này.

Thần thoại Nommo
Tôn giáo và  của người Dogon kể rằng Nommo là sinh vật sống đầu tiên do vị thần bầu trời Amma tạo ra. Ngay sau khi vừa chào đời, Nommo đã trải qua một cuộc biến đổi và nhân lên thành bốn cặp sinh đôi. Một trong những cặp song sinh này vùng lên chống lại trật tự vũ trụ của Amma. Nhằm khôi phục lại trật tự cho công trình sáng tạo của mình, Amma đã hy sinh một nhân vật thuộc dòng dõi Nommo có cơ thể bị phân mảnh và rải rác khắp vũ trụ. Sự phân tán các bộ phận cơ thể này được người Dogon coi là nguồn gốc cho quá trình kiến tạo các đền thờ Binu trên khắp lãnh thổ truyền thống của họ; bất cứ nơi nào một bộ phận cơ thể rơi xuống thì người ta sẽ dựng lên một ngôi đền mới.

Vào cuối thập niên 1940, hai nhà nhân chủng học người Pháp Marcel Griaule và Germaine Dieterlen (từng có thời làm việc chung với Dogon từ năm 1931) đã viết rằng họ là những người tiếp nhận thêm thần thoại bí mật có liên quan đến Nommo. Dogon được cho là có liên quan đến Griaule và Dieterlen với niềm tin rằng người Nommo là cư dân của một thế giới quay quanh ngôi sao Sirius. Họ lao xuống từ bầu trời trong một con tàu lớn kèm theo ngọn lửa và sấm sét. Sau khi đặt chân đến nơi này, người Nommos bèn tạo ra một cái hồ chứa nước rồi sau đó lặn xuống nước. Truyền thuyết của người Dogon kể rằng người Nommos đòi môi trường nhiều nước để sinh sống. Theo thần thoại liên quan đến Griaule và Dieterlen: "Người Nommo bèn chia cơ thể của mình cho cư dân bản địa để nuôi sống họ; đó là lý do tại sao người ta cũng nói rằng cứ như vũ trụ" đã say sưa cơ thể của mình", người Nommo còn bắt cư dân bản địa uống thứ nước này. Rồi họ mới trao lại mọi nguyên tắc sinh sống của mình cho con người". Người Nommo cũng được cho là nguồn gốc của vị Hogon đầu tiên".

Tranh cãi
Walter van Beek, một nhà nhân chủng học nghiên cứu về người Dogon, không tìm thấy bằng chứng nào cho thấy tộc người này sở hữu bất kỳ kiến thức lịch sử tiên tiến nào về chòm sao Sirius. Van Beek mặc nhiên cho rằng Griaule từng tham gia vào việc đặt câu hỏi chủ yếu và mang tính ép buộc đối với nguồn tư liệu về người Dogon của mình rằng những huyền thoại mới đã được tạo ra trong quá trình này do chứng bịa chuyện, viết rằng:

Carl Sagan đã lưu ý rằng sự kết hợp đầu tiên theo như lời kể của người Dogon với kiến thức về Sirius như một ngôi sao đôi là vào thập niên 1940, mang lại cho họ cơ hội phong phú để có được kiến thức vũ trụ học về Sirius và Hệ Mặt Trời từ xã hội tiến bộ hơn của nhân loại về mặt khoa học mà họ từng tiếp xúc. Người ta cũng chỉ ra rằng hệ sao đôi như chòm sao Sirius theo như lý thuyết đặt ra có một khu vực chứa sự sống rất hẹp hoặc không tồn tại, và do đó, khả năng cao là chứa một hành tinh có khả năng duy trì sự sống (đặc biệt là sự sống phụ thuộc vào nước như người Nommos trước đây theo lời kể của dân địa phương).

Con gái và đồng nghiệp của Marcel Griaule là Geneviève Calame-Griaule, biện minh cho dự án này, đã bác bỏ lời chỉ trích của Van Beek là suy đoán sai lầm bắt nguồn từ sự thiếu hiểu biết rõ rệt về truyền thống bí truyền. Van Beek tiếp tục khẳng định rằng Griaule đã sai lầm và trích dẫn các nhà nhân chủng học khác cũng bác bỏ công trình này của ông.

Khẳng định rằng người Dogon biết rõ về một ngôi sao khác nằm trong hệ sao Sirius, Emme Ya, hoặc "lớn hơn Sirius B nhưng nhẹ hơn và độ sáng mờ" vẫn tiếp tục được thảo luận. Năm 1995, các nghiên cứu về lực hấp dẫn đã chỉ ra sự tồn tại khả dĩ của một ngôi sao lùn đỏ quay xung quanh Sirius nhưng các quan sát sâu hơn đã không xác nhận được điều này. Nhà báo viết về không gian kiêm người hoài nghi James Oberg đã thu thập những câu chuyện xuất hiện liên quan đến thần thoại Dogon trong cuốn sách năm 1982 của ông và thừa nhận rằng những giả định về sự tiếp thu gần đây là "hoàn toàn mang tính suy diễn" và không có cơ sở về bằng chứng được ghi lại và kết luận rằng có vẻ như bí ẩn Sirius sẽ vẫn còn chính xác như những gì cái tên này ngụ ý: bí ẩn. Trước đó, những tiếng nói chỉ trích khác như nhà thiên văn học Peter Pesch và cộng sự của ông tên Roland Pesch and Ian Ridpath đã cho là kiến thức thiên văn này được cho là "tiên tiến" của người Dogon là sự pha trộn giữa lời giải thích quá mức của giới bình luận và sự ô nhiễm văn hóa.

Tác phẩm giả tưởng
Cấu trúc niềm tin xung quanh Nommo, cũng như kết luận của Robert Temple từ cuốn sách giả khảo cổ học The Sirius Mystery của ông, được Larry Niven và Steven Barnes sử dụng làm bối cảnh cho trò chơi nhập vai trong The California Voodoo Game, tập thứ ba trong sê-ri Dream Park. Tiểu thuyết gia Tom Robbins thảo luận về Nommo và những bí ẩn Sirius trong cuốn tiểu thuyết Half Asleep in Frog Pajamas của ông. Nommo và Dogon còn được đề cập khá nhiều lần trong tiểu thuyết của Philip K. Dick nhan đề V.A.L.I.S.. Nommo còn được nhắc đến trong cuốn sách thứ hai thuộc bộ truyện Legacy Trilogy (Battlespace) của Ian Douglas kể về toán lính thủy đánh bộ chạm trán với Nommo trong hệ sao Sirius. Ngoài ra còn có đề cập đến Nommo trong bộ truyện tranh dài tập của Grant Morrison mang tên The Invisibles. Một nhân vật chính trong loạt truyện tranh webcomic Forming của Jesse Moynihan lấy cảm hứng từ (và đặt tên là) Nommo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Thông tin chung về Dogon và Nommo

Tôn giáo Dogon
Thiên văn học cổ đại
Thực thể liên quan đến UFO
Giả thuyết phi hành gia cổ đại
Sinh vật truyền thuyết Tây Phi
Sinh vật giống cá lưỡng cư hình người


title: Tư Mã Thác

text:
Tư Mã Thác (chữ Hán: 司馬錯; ? - ?) là tướng lĩnh nước Tần cuối thời kỳ Chiến Quốc, người Hạ Dương, làm quan trải qua ba đời vua Huệ vương, Vũ vương và Chiêu vương. Từng theo học phái tung hoành gia và dẫn quân chiến đấu, lập được không ít công lao. Tư Mã Thác chính là ông nội của Tư Mã Cận, phó tướng dưới trướng Vũ An quân Bạch Khởi, về sau Khởi bị hoạch tội nên tự sát, Cận cũng chết theo chủ tướng. Hậu duệ đời thứ chín của Tư Mã Thác là tác giả bộ Sử ký Tư Mã Thiên thời Hán.

Binh nghiệp
Năm Tần Huệ Văn vương thứ 9 (316 TCN) giữa Ba với Thục có giao tranh, cả hai nước đều phái sứ giả đến cầu cứu Tần. Tần Huệ Văn vương muốn nhân cơ hội này diệt Thục nhưng ngại đường sá hiểm trở, nhỏ hẹp khó đi, thêm vào việc quân Hàn xâm nhập nước Tần nên còn do dự chưa quyết. Trương Nghi cùng với Tư Mã Thác tranh luận trước mặt Tần vương, Nghi chủ trương trước hết hãy đánh Hàn, riêng Thác ra sức phản bác, cho rằng nếu đánh Hàn sẽ dẫn đến việc các chư hầu sẽ hợp tung đánh Tần, đánh Thục thì có thể chiếm được người và của Thục sung vào quân mình cho mạnh thêm, lại chiếm cứ được địa thế thuận lợi, có thể thuận dòng đi xuống đánh Sở.

Ý kiến này được Tần vương đồng ý, lệnh cho hai người dẫn quân từ Thạch Trung đạo dài hàng ngàn dặm tiến đánh nước Thục, giao chiến với quân vua Thục tại Hà Manh, vua Thục thua trận chạy đến Vũ Âm không may bị bắt, nước Thục xem như diệt vong, truất Thục vương đổi hiệu làm hầu, rồi lập tướng Thục là Trần Trang làm thừa tướng. Tiếp đó Tần tiến quân diệt luôn cả nước Ba và nước Thư.

Năm Tần Vũ vương thứ nhất (310 TCN), Trần Trang dấy binh phản Tần, Tư Mã Thác phụng mệnh bình định đất Thục, diệt Trần Trang. Năm thứ sáu Tần Chiêu vương (301 TCN) ông nghi Thục hầu Huy làm phản, bức Huy tự sát rồi giết 27 viên lang trung lệnh, bình đình Thục Trung. Cùng năm đó, ông giữ chức khách khanh, phụng mệnh đánh Ngụy, lấy được đất Chỉ, đánh Hàn chiếm đất Đặng. Sau đó ra quân đánh chiếm nhiều thành, ấp của Hàn và Ngụy.

Năm Tần Chiêu Tương vương thứ 27 (280 TCN) Tư Mã Thác dẫn mười vạn quân Lũng Tây và Ba Thục, từ đất Thục theo sông đi xuôi, tiến đánh Kiềm Trung  nước Sở, bức Sở phải dâng đất Hán Bắc và Thượng Dung cho Tần. Không rõ ông mất lúc nào.

Chú thích

Tham khảo
Trịnh Phúc Điền - Khả Vĩnh Tuyết - Dương Hiệu Xuân chủ biên, Tướng soái cổ đại Trung Hoa, Ông Văn Tùng - Hoàng Nghĩa Quán dịch, Nhà xuất bản Lao động (2006), tập 1.
Sử ký Tư Mã Thiên: Thái Sử công đề tựa, Trương Nghi liệt truyện.
Chiến Quốc sách - Tần sách

Năm sinh không rõ
Năm mất không rõ
Nhân vật quân sự nhà Tần
Nhân vật quân sự Chiến Quốc


title: Chùa mới

text:
Chùa mới dân bản địa thường gọi là Wat Song Chrova Thmey (), tên gọi Pali là Keo Padumapupphä Saravanna Samantarikārāma  phiêm âm . Tên Khmer của chùa chính là tên địa danh của khu vực này. Từ “Song" trong tiếng Khmer nghĩa là “dựng", từ “Chrova" trong tiếng Khmer nghĩa "cây dầm" là dụng cụ dùng để bơi ghe xuồng trên sông nước miền Tây. Sở dĩ người dân gọi tên như vậy là vì khi xưa vùng đất này thường có nhiều thương thuyền các nơi khác dừng chân nơi đây nghỉ ngơi, dựng trại che mưa nặng bằng cây dầm. Thỉnh thoảng có nhiều tu sĩ đến đây làm lễ nghi tôn giáo. Cứ như vậy ngày qua tháng lại, cảnh tượng dựng trại bằng dầm thường xuyên xảy ra nên người dân địa phương gọi nơi đây là phum srok Song Chrova. Chùa Mới nằm trong phum srok Song Chrova nên tên địa danh được lấy làm tên chùa. Còn tên tiếng Việt là chùa Mới là tên mới xuất hiện sau này, khi trong vùng thành lập sau một ngôi chùa đã có trước đây. Vì vậy chùa Song Chrova trở chùa mới so với chùa cũ đã thành lập nên cư dân cứ gọi cho dễ phân biệt là chùa Mới, nghĩa là chùa có sau Chùa Cũ (Hựu Thành) đã thành lập.

Trong không khí mát mẻ đầy bóng cây sao trên diện tích 10.000 mét vuông, thông mát trên tuyến đường xã Trà Côn.


title: Marco Bürki

text:
Marco Bürki (sinh ngày 10 tháng 7 năm 1993) là một cầu thủ bóng đá người Thụy Sĩ hiện tại thi đấu cho BSC Young Boys tại Giải bóng đá vô địch quốc gia Thụy Sĩ. Anh có màn ra mắt trong mùa giải 2011–12. Anh có 16 lần ra sân trong mùa giải 2012–13. Anh là trung vệ thuận chân trái.

Anh là một phần của đội hình Young Boys vô địch Giải bóng đá vô địch quốc gia Thụy Sĩ 2017-18, danh hiệu đầu tiên sau 32 năm.

Đời sống cá nhân
Anh là anh trai của thủ môn Roman Bürki.

Danh hiệu
Young Boys

Giải bóng đá vô địch quốc gia Thụy Sĩ: 2017-18

Tham khảo

Sinh năm 1993
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Thụy Sĩ
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Thụy Sĩ
Cầu thủ bóng đá BSC Young Boys
Cầu thủ bóng đá FC Thun
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bỉ


title: Yigoga nigrescens

text:
Yigoga nigrescens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Yigoga


title: Heterormista albina

text:
Heterormista albina là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Heterormista


title: Moremi Ajasoro

text:
Mọ́remí Àjàsorò, Công chúa xứ Yoruba là một nhân vật có ý nghĩa cao trong lịch sử của người Yoruba ở Tây Phi. Bà là thành viên của cuộc hôn nhân của hoàng tộc Oduduwa, người cha sáng lập của bộ lạc.

Tiểu sử
Oloori Moremi sống ở thế kỷ 12, đến từ Offa, và kết hôn với vua Ile Ife, một vương quốc được cho là đã có chiến tranh với một bộ lạc liền kề họ là người rừng (Ìgbò theo ngôn ngữ Yoruba, mặc dù bộ lạc nói trên được các học giả tin rằng không có liên quan đến Ìgbòs đương đại của Nigeria hiện đại). Một số lượng lớn công dân Ife đã bị những người này bắt làm nô lệ, và vì điều này, họ thường bị các quốc gia thành phố Yoruba coi thường.

Moremi là một người phụ nữ rất dũng cảm và xinh đẹp, để đối phó với vấn đề mà người dân của mình đang phải đối mặt, Moreni đã hiến dâng đứa con trai duy nhất của mình cho Thần sông Esimirin để cô có thể khám phá sức mạnh của kẻ thù của đất nước mình.

Bà được cho là nô lệ của Ugbo và vì vẻ đẹp của bà, đã kết hôn với người cai trị của họ và được xem như là nữ hoàng. Sau khi làm quen với những bí mật của quân đội của chồng mới, cô trốn thoát đến Ile-Ife và tiết lộ điều này với Yorubas, người sau đó có thể đánh bại họ trong trận chiến.

Sau chiến tranh, cô trở về với người chồng đầu tiên của mình, Vua Oramiyan ở Ife (và sau này là Oyo), bà ngay lập tức được tái lập làm Công chúa. Để thực hiện lời cam kết mà bà đã thực hiện với Esimirin trước khi bắt đầu nhiệm vụ, con trai bà, Olurogbo đã được hiến tế cho Thánh Linh vì đây là những gì bà đã khấn nguyện khi bà trở lại đền thờ.

Lễ hội Edi được cho là đã được bắt đầu như một phương thức để tôn vinh sự hy sinh của công chúa dành cho người dân Yorubaland. Hơn nữa, một số nơi công cộng được đặt theo tên của cô ở Nigeria đương đại, chẳng hạn như các ký túc xá nữ tại Đại học Lagos và Đại học Obafemi Awolowo.

Năm 2017, Oba Ogunwusi, Ooni của Ile Ife, bang Osun, đã dựng lên một bức tượng của Moremi trong cung điện của mình. Bức tượng là cao nhất ở Nigeria, thay thế người giữ kỷ lục trước đó (một bức tượng ở Owerri, thủ phủ bang Imo). Đây cũng là bức tượng cao thứ tư ở châu Phi.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Phụ nữ đáng chú ý của Nigeria
 Chi tiết câu chuyện về Moremi

Người Yoruba


title: Phryxe solata

text:
Phryxe solata là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phryxe


title: Giambattista Vico

text:
Giambattista Vico (tên khai sinh là Giovan Battista Vico, ; , 23 tháng 6 năm 1668 - 23 tháng 1 năm 1744) là triết gia chính trị, tu từ gia, sử gia và luật gia thuộc thời kỳ Khai sáng. Ông đã chỉ trích sự mở rộng và phát triển của chủ nghĩa duy lý hiện đại và là một người biện giải cho Cổ đại Hy-La và là người báo trước tư tưởng phức tạp và có hệ thống, trong sự đối lập với phương pháp Descartes và những dạng khác của chủ nghĩa rút gọn và là người mô tả đầu tiên những nền tảng của môn khoa học xã hội và ký hiệu học.

Câu cách ngôn bằng tiếng Latin Verum esse ipsum factum (cái gì đúng là chính xác cái được tạo ra) được đề xuất bởi Vico là một ví dụ khởi đầu của chủ nghĩa kiến tạo. Ông mở đầu lĩnh vực hiện đại của triết học của lịch sử, và mặc cho cụm từ triết học của lịch sử không xuất hiện trong các bài viết của ông, Vico đã nói là "lịch sử của triết học được thuật lại một cách triết học". Mặc dù không phải là một người theo chủ nghĩa lịch sử, mối quan tâm đương thời của Vico thường được thúc đẩy bởi các nhà chủ nghĩa lịch sử, ví dụ như Isaiah Berlin, một triết gia và là người nghiên cứu lịch sử các tư tưởng, Edward Said, một nhà phê bình văn học, và Hayden White, một nhà siêu lịch sử.

Sinh thời, Vico hầu như không được người ta biết đến. Tuy nhiên, từ thế kỷ 19 trở đi, tư tưởng của ông đã được phổ biến rộng rãi trong các ngành khoa học xã hội và nhân văn.

Tác phẩm kinh điển của Vico là cuốn Scienza Nuova (1725, Khoa học mới), tác phẩm thể hiện sự cố gắng xây dựng một tổ chức có hệ thống cho lĩnh vực nhân văn học như là một môn khoa học riêng biệt, môn ghi chú và giải thích những chu kỳ lịch sử bởi những xã hội lớn mạnh và sụp đổ.

Tiểu sử
Sinh ra trong gia đình có cha là người bán sách tại Napoli, Ý, Giovan Battista Vico đã tham gia một số trường, nhưng sức khỏe kém và sự không hài lòng với triết học kinh viện của các tu sĩ dòng Tên đã dẫn đến việc ông tự học ở nhà với các gia sư. Bằng chứng từ tác phẩm tự truyện của ông đã cho thấy rằng ông gần như tự học với ảnh hưởng từ bên nội, trong khoảng thời gian 3 năm vắng mặt tại trường học, đó là hệ quả của một cú ngã tình cờ khi Vico được 7 tuổi. Việc học chính thức của Vico là ở Đại học Napoli, nơi ông tốt nghiệp vào năm 1694 như một tiến sĩ về giáo luật và luật dân sự.

Vào năm 1686, sau khi thoát khỏi một trận sốt phát ban, ông nhận một công việc gia sư ở Vatolla, phía nam Salerno, nơi ông đã gắn liền trong vòng 9 năm, cho đến năm 1695. Bốn năm sau, 1699, Vico kết hôn với Teresa Caterina Destito, một người bạn từ thuở thơ ấu, và chấp nhận một chức vụ về tu từ học ở Đại học Napoli và ông ở chức vụ đó cho đến khi ông nghỉ hưu vào năm 1741. Xuyên suốt sự nghiệp hàn lâm của mình, ông mong muốn, nhưng không đạt được, chức vụ được tôn trọng nhất về luật học. Tuy nhiên, vào năm 1734, ông được danh hiệu Nhà sử học Hoàng gia bởi Carlos III của Tây Ban Nha, vủa của Napoli, với một mức lương cao hơn những gì ông kiếm được ở chức vụ giáo sư đại học.

Tu từ học và chủ nghĩa nhân đạo của Vico
Cái nhìn của Vico về tu từ học là sản phẩm của những mối quan tâm đầy tính nhân đạo và mang tính giáo dục của ông. Trong một bài phát biểu mở đầu vào năm 1708 có tên De Nostri Temporis Studiorum Ratione (Về trật tự của những kỷ luật học thuật trong thời đại của chúng ta), Vico nói rằng dù là ai "có đang dự định một công việc trong cuộc sống công cộng, dù là ở tòa án, nghị viện hay bục giảng" cũng nên được dạy để "nâng tầm nghệ thuật của những chủ đề và để bảo vệ tất cả các bên của một cuộc tranh luận, trên nền tảng tự nhiên, con người hay chính trị, theo phong cách tự do hơn và sáng sủa hơn về sự thể hiện, vì thế anh ta có thể học để hòa giải những tranh luận như thế này ở mức có thể nhất và đạt được mức độ cao nhất của sự minh bạch". Tuy nhiên, trong cuốn Khoa học mới, ông còn tố cáo việc bảo vệ các bên trong các cuộc tranh luận là một sự hùng biện lầm lỗi.

Với vai trò là Giáo sư Hoàng gia về Hùng biện bằng tiếng Latin, Vico đã chuẩn bị cho những người học ở cấp độ cao hơn trong các lĩnh vực về luật và luật học. Vì thế, những bài học của ông là vè những khía cạnh chính thức của luật giáo hội của tu từ học, bao gồm cả sự sắp xếp và truyền tải của một cuộc tranh luận. Nhưng ông lại chọn sự liên tưởng về tu từ học của Aristotle với logic và biện chứng, do đó đặt kết thúc (biện chứng) vào trung tâm của nó. Sự phản đối của ông đối với tu từ học hiện đại là bởi nó đã bị ngăn cách với lẽ thường (sensus communis), thứ được mô tả là "lẽ mang tầm thế giới" phổ biến với tất cả mọi người.

Trong các bài giảng và xuyên suốt các tác phẩm của mình, phép tu từ học của Vico bắt đầu bằng một cuộc tranh luận trung tâm (medius terminus), thứ được làm rõ bởi việc đi theo trật tự của các sự vật theo chiều phát triển trong trải nghiệm của chúng ta. Khả năng và hoàn cảnh duy trì tính quan trọng theo tỷ lệ của nó, và sự khám phá - dựa vào các chủ đề (loci) - thay thế các tiên đề xuất phát từ suy nghĩ mang tính trừu tượng và phản chiếu. Trong truyền thống của phép tu từ học La Mã kinh điển, Vico đã đưa ra để dạy các nhà hùng biện (hay các nhà tu từ học) như là những người điều khiển của oratio, một dạng bài phát biểu với ratio (lý do) nằm ở trung tâm. Điều đáng chú ý đối với nghệ thuật hùng biện là mối liên kết có trật tự giữa lẽ thường và cái kết tương xứng với bài hùng biện, một cái kết không bị ép buộc dựa vào tưởng tượng từ bề trên (theo cách của Thiên Chúa giáo hiện đại và giáo điều), mà được tạo nên bởi chính lẽ thường. Trong truyền thống của Socrates và Cicero, nhà hùng biện đích thực của Vico là một nữ hộ sinh cho sự ra đời của "cái đúng" (như một ý tưởng) xuất phát từ "cái xác định" là sự thiếu hiểu biết trong tư tưởng của học sinh.

Khám phá lại về "sự khôn ngoan cổ đại nhất" của các lý lẽ mà sự khôn ngoan ở đây là humana stultitia (sự ngu ngốc của nhân loại), sự nhấn mạnh của Vico về sự quan trọng của đời sống dân sự và nghĩa vụ chuyên môn là trong truyền thống nhân đạo. Ông sẽ kêu gọi một nền nghệ thuật tranh biện theo phương pháp Socrates (mang tính luật) chống lại mầm mống của đặc quyền hiện đại của mô hình giáo điều của lý lẽ, cái mà ông gọi là "phương pháp hình học của René Descartes và các nhà logic ở tu viện Port-Royal-des-Champs.

Chú thích

Tham khảo

Fabiani, Paolo. "The Philosophy of the Imagination in Vico and Malebranche". F.U.P. (Florence UP), Italian edition 2002, English edition 2009.
Goetsch, James. Vico’s Axioms: The Geometry of the Human World.. New Haven: Yale UP, 1995.
Mooney, Michael. Vico in the Tradition of Rhetoric. New Jersey: Princeton UP, 1985.
Pompa, Leon. Vico: A Study of the New Science. Cambridge: Cambridge UP, 1990.

Đọc thêm
Andreacchio, Marco. "Epistemology's Political-Theological Import in Giambattista Vico" in Telos. Vol. 185 (2019); pp. 105–27.
Bedani, Gino. Vico Revisited: Orthodoxy, Naturalism and Science in the Scienza Nuova. Oxford: Berg Publishers, 1989.
Berlin, Isaiah. Vico and Herder. Two Studies in the History of Ideas. London, 1976.
Berlin, Isaiah. Three Critics of the Enlightenment: Vico, Hamann, Herder. London and Princeton, 2000.
Bizzell, Patricia, and Bruce Herzberg. The Rhetorical Tradition: Readings from Classical Times to the Present. 2nd ed. Basingstoke: Macmillan; Boston, Ma: Bedford Books of St Martin's Press, 2001. Pp. Xv, 1673. (First Ed. 1990). 2001.
Colilli, Paul. Vico and the Archives of Hermetic Reason. Welland, Ont.: Editions Soleil, 2004.
Croce, Benedetto. The Philosophy of Giambattista Vico. Trans. R.G. Collingwood. London: Howard Latimer, 1913.
Danesi, Marcel. Vico, Metaphor, and the Origin of Language. Bloomington: Indiana UP, 1993
Fabiani, Paolo, "The Philosophy of the Imagination in Vico and Malebranche". F.U.P. (Florence UP), Italian edition 2002, English edition 2009.
Fisch, Max, and Thomas G. Bergin, trans. Vita di Giambattista Vico (The Autobiography of Giambattista Vico). 1735–41. Ithaca: Cornell UP, 1963.
Giannantonio, Valeria. Oltre Vico – L'identità del passato a Napoli e Milano tra '700 e '800, Carabba Editore, Lanciano, 2009.
 Gould, Rebecca Ruth. "Democracy and the Vernacular Imagination in Vico’s Plebian Philology," History of Humanities 3.2 (2018): 247–277.
 Grassi, Ernesto. Vico and Humanism: Essays on Vico, Heidegger, and Rhetoric. New York: Peter Lang, 1990.
Hösle, Vittorio. "Vico und die Idee der Kulturwissenschaft" in Prinzipien einer neuen Wissenschaft über die gemeinsame Natur der Völker, Ed. V. Hösle and C. Jermann, Hamburg: F. Meiner, 1990, pp. XXXI-CCXCIII
Levine, Joseph. Giambattista Vico and the Quarrel between the Ancients and the Moderns. Journal of the History of Ideas 52.1(1991): 55-79.
Lilla, Mark. G. B. Vico: The Making of an Anti-Modern. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1993.
Mazzotta, Giuseppe. The New Map of the World: The Poetic Philosophy of Giambattista Vico. Princeton: Princeton University Press, 1999.
Miner, Robert. Vico, Genealogist of Modernity. Notre Dame: University of Notre Dame Press, 2002.
Schaeffer, John. Sensus Communis: Vico, Rhetoric, and the Limits of Relativism. Durham: Duke UP, 1990.
Verene, Donald. Vico's Science of Imagination. Ithaca: Cornell UP, 1981.
Verene, Molly Black "Vico: A Bibliography of Works in English from 1884 to 1994." Philosophy Documentation Center, 1994.
 Alain Pons, Vie et mort des Nations. Lecture de la Science nouvelle de Giambattista Vico'', L'Esprit de la Cité, Gallimard, 2015

Liên kết ngoài

Institute for Vico Studies
Entry in the Internet Encyclopedia of Philosophy
Entry in the Stanford Encyclopedia of Philosophy
Entry in the Johns Hopkins Guide to Literary Theory
Verene, Donald Phillip. , archived from Johns Hopkins University Press.
Vico's Poetic Philosophy within Europe's Cultural Identity, Emanuel L. Paparella
Leon Pompa, Vico's Theory of the Causes of Historical Change, archived at The Institute for Cultural Research
Portale Vico - Vico Portal
Text of the New Science in multiple formats
Essays on Vico's creative influence on James Joyce's Finnegans Wake
Samuel Beckett's essay on Vico and Joyce
Vico's creative influence on Richard James Allen's The Way Out At Last Cycle
Vico's Historical Mythology

Sinh năm 1668
Mất năm 1744
Nhà triết học Ý
Luật gia Ý
Sử gia Ý
Triết gia thế kỷ 18
Thời kỳ Khai sáng
Nhà triết học cận đại
Triết gia thời kỳ Khai sáng
Nhà tri thức luận
Nhà siêu hình học
Nhà bản thể học
Người Napoli
Nhà triết học ngôn ngữ
Triết gia chính trị
Triết học xã hội
Lịch sử tư tưởng
Nhà sư phạm Ý
Nhà văn siêu hình
Nhà triết học khoa học
Triết học lịch sử
Triết học khoa học xã hội


title: Centeterus ipsivorus

text:
Centeterus ipsivorus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Centeterus


title: Zaglossus hacketti

text:
Zaglossus hacketti là một loài thú lông nhím mỏ dài đã tuyệt chủng ở Tây Úc có niên đại vào thế Pleistocen. Nó chỉ được biết đến từ một vài khúc xương. Nó dài khoảng 1 m và có lẽ nặng khoảng 30 kg. Điều này khiến nó là loài đơn huyệt lớn nhất từng được sống. Do thiếu vật liệu sọ, vị trí của Z. hacketti trong chi thú lông nhím mỏ dài hiện đại Zaglossus là không chắc chắn.

Miêu tả
Dài khoảng 1m, cao 0,6m và nặng khoảng 30 kg, Z. hacketti là loài đơn huyệt lớn nhất từng tồn tại. Z. hacketti có đôi chân dài và thẳng hơn bất kỳ loài thú lông nhím hiện đại nào. Augee (2006) suy đoán rằng đặc điểm này làm cho loài vật này trở nên thành thạo hơn trong việc đi xuyên qua các khu rừng rậm rạp..

Khám phá
Hóa thạch của Z. hacketti được phát hiện trong Hang Mammoth, Tây Úc. Vật liệu nghèo nàn, chủ yếu là đốt sống và xương chân, và vật liệu sọ hoàn toàn không có, khiến việc xếp Z. hacketti vào chi Zaglossus là không chắc chắn. Một số hóa thạch có vết rạch và vết cháy, cho thấy rằng Z. hacketti ít nhất là đôi khi bị con người săn bắt.

Nghệ thuật trên đá của thổ dân được tìm thấy ở Arnhem Land thuộc Lãnh thổ phía Bắc có thể đại diện cho Z. hacketti hoặc loài thú lông nhím mỏ dài Tây New Guinea còn sinh tồn (Zaglossus bruijni).

Tham khảo

H


title: Meloboris longicauda

text:
Meloboris longicauda là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Meloboris


title: Phyllomedusa sauvagii

text:
Phyllomedusa sauvagii (còn được biết đến dưới các tên tiếng Anh như waxy monkey tree frog, waxy monkey frog và painted-bellied tree frog) là một loài ếch thuộc về phân họ Phyllomedusinae của họ Nhái bén (Hylidae), sinh sống tại Chaco của Argentina, Bolivia, Paraguay và Brasil. Phân họ Phyllomedusinae gồm khoảng 50 loài trong ba chi, Phyllomedusa, Agalychnis, và Pachymedusa. Đa số những loài được biết đến, gồm cả Phyllomedusa sauvagei, thuộc về chi Phyllomedusa.

Chú thích

Tham khảo

Article Road: List of All Frog Breeds: Things You Can Do to Ensure Your Frog Has a Long, Happy and Healthy Life: Waxy Monkey Tree Frog
Aqualand: How to care for your new Waxy Monkey Tree Frog
 Walls, J.G. (1996) Red-eyes and other leaf-frogs. T.F.H. Publications.
 Frazer, J.F.D. (1973) Amphibians. Wykeham Publications, London, pp. 75.
 Blaylock, L. A., Ruibal, R. and Platt-Aloia, K. (1976) Skin structure and wiping behavior of Phyllomedusinae frogs. Copeia, 1976: 283–295.

Phyllomedusa
Scaturiginichthys


title: Gladys Parentelli

text:
Gladys Ethel Parentelli Manzino (sinh ngày 21 tháng 3 năm 1935, Carmelo, Colonia, Uruguay) là một nhà thần học và nhiếp ảnh gia nữ quyền người Uruguay sống ở Venezuela từ năm 1969. Một đại diện của chủ nghĩa sinh thái Mỹ Latinh, cô là một trong ba phụ nữ Mỹ Latinh được Giáo hoàng Paul VI bổ nhiệm làm quan sát viên tại Công đồng Vatican II.

Tuổi thơ
Gladys Parentelli được sinh ra tại nhà của bà ngoại cô ở Carmelo. Năm 1969, cô đến Venezuela trong một nhiệm vụ tôn giáo với Movimiento Internacional de Juventudes Agrarias Católicas (MIJARC).

Nghề nghiệp
Parentelli nghiên cứu giáo dục, khoa học thông tin, động lực nhóm, thần học nữ quyền và nhiếp ảnh. Cô đã chụp ảnh chân dung, và các nghiên cứu của cô đã dẫn cô đến chủ nghĩa sinh thái. Cô là người sáng lập và chủ tịch của Movimiento de la Juventud Agraria Católica Femenina. Cô là thành viên của một số hiệp hội của các nhà thần học và mục sư phụ nữ ở Mỹ Latinh. Cô là người sáng lập Red Latinoamericana de Teología y Espiritualidad Ecofeminista ở Venezuela. Bà là giám đốc của Foro Permanente por la Equidad de Género và CISFEM. Cô là người đứng đầu Venezuela của Católicas por el Derecho a Decidir, một tổ chức dạy kế hoạch hóa gia đình cho phụ nữ nghèo. Cô giảng dạy trong lĩnh vực này và đã viết một số bài tiểu luận và bài báo trên các tạp chí chuyên ngành và trên các phương tiện truyền thông.

Parentelli là Điều phối viên Quốc gia về Tài liệu và Xuất bản tại Red Universitaria Venezolana de Estudios de las Mujeres (REUVEM-Venezuela).

Chủ nghĩa sinh thái
Gladys Parentelli là một đại diện của chủ nghĩa sinh thái Mỹ Latinh. Ý tưởng trung tâm của chủ nghĩa sinh thái là sự áp bức của phụ nữ và sự hủy diệt của hành tinh bắt nguồn từ cùng một hệ thống gia trưởng.

Ở Mỹ Latinh, chủ nghĩa sinh thái đã được kết nối với triết học nữ quyền và thần học giải phóng.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1935
Nữ giới thế kỷ 20


title: Pyrausta cretacea

text:
Pyrausta cretacea là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pyrausta


title: Agrypon tenuipligatum

text:
Agrypon tenuipligatum là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Agrypon