title: Người Kiến (phim)

text:
Người Kiến () là một phim siêu anh hùng Mỹ 2015 dựa trên các nhân vật cùng tên của Marvel Comics: Scott Lang và Hank Pym. Phim được sản xuất bởi Marvel Studios và do
Walt Disney Studios Motion Pictures phát hành, là phần thứ 12 kết thúc Giai đoạn 2 trong loạt phim Vũ trụ Điện ảnh Marvel (MCU). Đạo diễn của phim Peyton Reed cùng các biên kịch Edgar Wright & Joe Cornish, Adam McKay và Paul Rudd, cùng sự tham gia của dàn diễn viên Rudd, Evangeline Lilly, Corey Stoll, Bobby Cannavale, Michael Peña, Tip "TI" Harris, Anthony Mackie, Wood Harris, Judy Greer, David Dastmalchian, và Michael Douglas. Trong phim, Người kiến (Lang) phải giúp Tiến sĩ Pym bảo vệ công nghệ chế tạo bộ áo Người kiến và ngăn chặn nó rơi vào tay tổ chức Hydra nhằm thống trị thế giới.

Quá trình làm phim Người kiến đã bắt đầu từ tháng 4 năm 2006 với việc tuyển dụng Wright vào vị trí chỉ đạo sản xuất và đồng biên kịch với Cornish. Đến tháng 4 năm 2011, Wright và Cornish đã hoàn thành ba bản thảo trong kịch bản và Wright bắt đầu quay phim thử nghiệm vào tháng 7 năm 2012. Phim bắt đầu được bấm máy vào tháng 10 năm 2013 sau khi Wright hoàn thành xong bộ phim The World's End. Phim bắt đầu tuyển diễn viên vào tháng 12 năm 2013, với việc tuyển Rudd đóng vai Lang. Trong tháng 5 năm 2014, Wright rời dự án với lý do không đồng nhất về sự sáng tạo, mặc dù ông vẫn nhận được kịch bản và trao đổi với Cornish, cũng như đóng vai trò là một nhà điều hành sản xuất. Trong các tháng tiếp theo Reed đã được bổ nhiệm thay Wright, trong khi McKay được tuyển để cùng thảo luận kịch bản với Rudd. Các bối cảnh trong phim chủ yếu được quay vào giữa tháng 8 và 12 năm 2014 tại San Francisco và Vùng đô thị Atalanta.

Người kiến đã tổ chức buổi công chiếu phim ra toàn thế giới tại Los Angeles vào ngày 29 tháng 6 năm 2015, và được công chiếu tại Bắc Mỹ vào ngày 17 tháng 7 năm 2015 dưới định dạng 3D và IMAX 3D. Sau khi công chiếu, bộ phim đã nhận được nhiều đánh giá tích cực và thu về hơn $395 triệu USD trên toàn cầu. Phim khởi chiếu tại Việt Nam vào 24-7-2015.

Phần tiếp theo của phim có tên là Người Kiến và Chiến binh Ong đã ra mắt vào ngày 25 tháng 6 năm 2018 và được phát hành vào ngày 6 tháng 7 năm 2018 tại Hoa Kỳ.

Nội dung
Năm 1989, nhà khoa học Hank Pym đã rời khỏi S.H.I.E.L.D sau khi phát hiện ra tổ chức này định sao chép công nghệ mang tên ông. Biết được sự nguy hiểm của công nghệ này, Pym thề sẽ bảo vệ nó miễn là ông còn sống. Sau đó con gái của Pym, Hope van Dyne ghẻ lạnh cha mình và đi theo người học trò cũ của ông - kẻ đã đuổi ông ra khỏi công ty của chính mình, Darren Cross. Hắn đã gần hoàn thiện bộ đồ thu nhỏ của riêng mình "Bộ cánh vàng", đối địch với công nghệ Pym.

Sau khi mãn hạn tù vì tội ăn trộm, Scott Lang đã quyết định chuyển đến nhà bạn tù cũ Luis. Khi anh bất ngờ đến thăm con gái Cassie ở nhà vợ cũ, Lang quở trách vợ và chồng chưa cưới của cô - cảnh sát thám tử Paxton vì không nuôi dưỡng con chu đáo. Vì không thể giữ việc làm do tiền án trộm cắp, Lang muốn kiếm tiền bằng cách gia nhập nhóm của Luis tham gia một vụ trộm. Anh đột nhập vào ngôi nhà định trộm và vượt qua các công nghệ bảo vệ nó, nhưng cuối cùng chỉ tìm thấy một "bộ đồ xe máy cũ" và mang nó về nhà. Sau khi ướm thử bộ đồ vào người và bấm thử nút ở tay phải, Lang bỗng hóa nhỏ chỉ bằng kích thước của một con kiến, và loay hoay mãi mới tìm ra cách trở lại bình thường là bấm nút ở tay trái. Khiếp sợ bởi trải nghiệm với bộ đồ, anh đã trả nó về ngôi nhà đã cướp, nhưng bị bắt trên đường ra. Pym, chủ nhà và người âm mưu mọi chuyện đến thăm Lang và đưa bộ đồ qua song sắt để giúp anh thoát khỏi nhà tù, nhưng anh ngất trên đường đi do chưa quen bay trên cao trong trạng thái thu nhỏ.

Lang được đưa đến nhà của Pym và biết được sự dàn xếp của ông về vụ đánh cắp bộ đồ là một phép thử cho anh, đồng thời ông còn bày tỏ mong muốn anh sẽ trở thành Người kiến mới để đánh cắp "Bộ cánh vàng" của Darren. Dù vừa làm nội gián bên cạnh Cross vừa còn mối bất đồng với cha, nhưng Hope vẫn đồng ý dạy Lang cách chiến đấu và kiểm soát lũ kiến. Trong khi Hope vẫn còn giữ trong lòng sự oán giận bố mình bởi việc giấu cái chết của mẹ cô Janet, ông tiết lộ rằng Janet với bí danh là Wasp đã thu nhỏ mình tới mức hạ nguyên tử để vô hiệu hóa một tên lửa hạt nhân của Liên Xô, dù biết là không biến lớn lại được. Đồng thời Pym cũng cảnh báo Lang rằng anh sẽ phải chịu một số phận tương tự nếu mạo hiểm thực hiện như vậy. Cuối cùng, anh làm nhiệm vụ đột nhập vào một nhà kho cũ của tập đoàn công nghiệp Stark (ở ngay gần trụ sở mới của Avengers mà cả ba người không biết) để đánh cắp một thiết bị giả tín hiệu do Pym chế tạo, nơi anh đã bất ngờ đối đầu kịch liệt với Sam Wilson (Falcon) và giành chiến thắng.

Cross đã tổ chức một buổi lễ giới thiệu "Bộ cánh vàng" tại trụ sở công ty của mình. Lang cùng với một phi đội kiến cánh đã thâm nhập vào các tòa nhà tổ chức sự kiện nhằm phá hoại máy chủ của công ty và gắn thuốc nổ nhà máy. Trong khi đang cố gắng lấy được "Bộ cánh vàng" thì Lang mắc mưu của Cross bị nhốt trong chiếc lồng chứa bộ đồ trước sự ngỡ ngàng của Hope và Pym. Cross còn công khai ý định bán công nghệ của mình và bộ áo Người kiến của Lang cho tổ chức HYDRA, dẫn đầu bởi cựu sĩ quan SHIELD Mitchell Carson. Lang phá vỡ chiếc lồng và cùng Hope tiêu diệt bọn tay sai của HYDRA, nhưng đã để cho Carson và Cross chạy trốn với công nghệ Cross. Lang quyết tâm đuổi theo Cross, trong khi thuốc nổ được gắn kèm hạt Pym anh đã cài đặt trong nhà máy cũng phát nổ và tiêu biến mọi dấu vết của nhà máy.

Cross tức tối mặc "Bộ cánh vàng" và tấn công Lang, và cuối cùng anh bị Paxton bắt. Để hả giận vì công ty của mình bị nổ tung, Cross đã bắt con gái Lang là Cassie làm con tin và bắt anh bước vào cuộc chiến sống còn với hắn. Cuối cùng để thâm nhập và phá hủy bộ đồ của Cross, Lang buộc phải thu nhỏ mình tới mức hạ nguyên tử. Dù kế hoạch giết Cross đã thành công nhưng việc tắt bộ điều tiết khiến anh bị thu nhỏ vào thế giới lượng tử. Trong lúc rối trí, anh đã sử dụng đĩa phóng to để biến cơ thể mình trở lại bình thường thành công. Với lòng biết ơn đã cứu mạng Cassie, Paxton đã tha thứ và giấu bí mật Lang là Người kiến để giúp anh không phải trở lại nhà tù nữa. Thấy Lang sống sót trở về từ cõi lượng tử dù không nhớ được trải nghiệm, Pym nảy sinh hi vọng vợ mình còn sống. Sau đó Lang được Luis thông báo Wilson đang tìm anh.

Trong một cảnh sau khi chiếu bộ phim, Pym đã giới thiệu cho Hope một bộ đồ Wasp nguyên mẫu mới và giao phó nó cho cô. Trong một cảnh hậu phim khác, Wilson và Steve Rogers đã bắt giữ được Bucky Barnes. Do không thể liên lạc với Tony Stark vì "hiệp định", Wilson nói rằng anh biết "một người" có thể giúp đỡ họ.

Diễn viên

 Paul Rudd vai Scott Lang / Ant-Man
 Evangeline Lilly vai Hope van Dyne
 Corey Stoll vai Darren Cross / Yellowjacket
 Bobby Cannavale vai Paxton
 Michael Peña vai Luis
 Tip "T.I." Harris vai Dave
 Anthony Mackie vai Sam Wilson / Falcon
 Wood Harris vai Gale: Một sĩ quan cảnh sát, đồng sự của Paxton.
 Judy Greer vai Maggie: Vợ cũ của Lang.
 David Dastmalchian vai Kurt
 Michael Douglas vai Hank Pym
Ngoài ra, Abby Ryder Fortson đóng vai Cassie, con gái của Lang và Maggie; Gregg Turkington vai Dale, quản lý một của hàng Baskin-Robbins; còn Martin Donovan trong vai Mitchell Carson, một cựu nhân viên của S.H.I.E.L.D. hiện làm việc cho Hydra đang muốn giành được công nghệ Yellowjacket. Garrett Morris, người đóng vai Ant-Man trong một chương trình của Saturday Night Live, xuất hiện là người đàn ông trên chiếc xe. Người đồng sáng tạo Ant-Man Stan Lee đóng vai khách mời trong phim là một phục vụ trong quán rượu. Chris Evans và Sebastian Stan xuất hiện ở cảnh hậu phim lần lượt trong vai Steve Rogers / Captain America và Bucky Barnes / Winter Soldier. Hayley Lovitt vai Janet van Dyne / Wasp. Tom Kenny lồng tiếng cho "Hideous Rabbit", món đồ chơi mà Scott Lang tặng cho con gái anh là Cassie.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phim năm 2015
Phim Mỹ
Phim 3D năm 2015
Phim IMAX
Phim tiếng Anh
Phim hành động thập niên 2010
Phim hành động Mỹ
Phim hành động khoa học viễn tưởng Mỹ
Phim khoa học viễn tưởng Mỹ
Phim sử dụng công nghệ âm thanh Dolby Atmos
Nhạc nền phim của Christophe Beck
Phim lấy bối cảnh năm 1987
Phim lấy bối cảnh năm 1989
Phim lấy bối cảnh ở New York
Phim quay tại Atlanta
Phim quay tại Georgia
Phim trộm cướp
Phim phiêu lưu thập niên 2010
Phim lấy bối cảnh năm 2015
Phim lấy bối cảnh ở San Francisco, California
Phim hài kịch siêu anh hùng
Thay đổi kích cỡ trong tác phẩm giả tưởng
Phim của Vũ trụ Điện ảnh Marvel


title: Keron Cummings

text:
Keron Cummings (sinh ngày 28 tháng 5 năm 1988), là một cầu thủ bóng đá đến từ Trinidad và Tobago thi đấu chuyên nghiệp cho Central FC ở vị trí tiền vệ.

Sự nghiệp quốc tế

Bàn thắng quốc tế
Tỉ số và kết quả liệt kê bàn thắng của Trinidad và Tobago trước.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Soca Warriors
No Molino, No Problem: Keron Becomes a Superstar

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Trinidad và Tobago
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Trinidad và Tobago
Cầu thủ bóng đá TT Pro League
Cầu thủ bóng đá W Connection F.C.
Cầu thủ bóng đá Central F.C.
Cầu thủ bóng đá North East Stars F.C.
Cầu thủ Cúp Vàng CONCACAF 2015


title: Trung đại

text:
Trung đại là thuật ngữ do học giới hiện đại áp dụng cho giai đoạn trung gian trong tiến trình lịch sử nhân loại. Tuy nhiên, tùy mỗi ý thức hệ lại có cách phân biệt mốc thời gian khác nhau.

Thuật ngữ
Trung đại (中代) là lối diễn Nôm thuật ngữ media tempestas xuất hiện trong một văn bản Latin năm 1469, sau được biến thể nhiều ngôn ngữ khác. Trong các tài liệu Việt Nam thập niên 1980 về trước, thuật ngữ này đôi khi được diễn nghĩa tối là trung cổ, nay đã bỏ.

 Hán văn: 中世紀 (trung thế kỉ)
 Nôm văn: 中代 (trung đại)
 Cao Ly văn: 중세 (trung thế)
 Do Thái văn: ימי הביניים
 Arab văn: العُصُورُ الوسطى,القُرُونُ الوسطى
 Hi văn: Μεσαίωνας
 La văn: Medium aevum
 Anh văn: Middle ages, Medieval period
 Nga văn: Средние века, Средневековье
 Ấn văn: मध्ययुग
 Thái văn: สมัยกลาง, ยุคกลาง
 Lào văn: ສະໄໝກາງ, ຍຸກກາງ

Lịch sử
Trung đại là giai đoạn lịch sử tương đối dài, nhưng so với tiền thân là cổ đại, giai đoạn này gắn với sự kiện toàn hóa các thiết chế chính trị và pháp luật để tiến tới kiến tạo mô hình quốc gia, đặc biệt là sự thăng hoa văn nghệ để tiến tới kiến tạo bản sắc quốc gia hoặc thị tộc, ngoài ra báo hiệu sự phát triển thương nghiệp và kĩ nghệ. Đây cũng là thời đại chứng kiến sức công phá tàn bạo của chiến tranh, dịch bệnh và thiên tai, mà nhờ thế làm căn bản cho sự hoàn thiện hóa các lí thuyết về nhân học và cả nhân trị.
Đông phương
Lịch sử trung đại Đông phương thường được coi là giai đoạn vẻ vang nhất, thậm chí có những thời điểm người Đông phương tự hào là trung tâm văn minh thế giới. Tuy vậy, toàn bộ văn minh Đông phương trung đại căn bản tiến triển theo 3 trục:
 Trung Đông: Lấy tâm điểm là bán đảo Arab, hầu như được đồng nhất với giai đoạn thăng hoa của các đế quốc sùng đạo Islam rồi được đế quốc Osman kế tục. Tiên khởi từ năm 622 (năm 1 Hồi lịch) khi Đấng Tiên Tri rời Makkah đi Madinah, kết thúc năm 1923 khi đế quốc Osman cáo chung.
 Ấn Độ: Lịch sử trung đại thường được coi là thời hoàng kim, bắt đầu từ năm 230 TCN và kết thúc vào năm 1757.
 Trung Hoa: Các quốc gia Hán quyển đôi khi gọi giai đoạn này là thời kì phong kiến quân chủ bởi đặc tính tông chủ hóa trong hình thái chính trị xã hội. Năm tiên khởi được coi là khoảng 206 TCN khi triều Hán căn bản thống nhất vùng lõi Hán quyển sau nhiều năm đại loạn và phân liệt. Mốc kết thúc là năm 1911 với sự kiện Tân Hợi cách mạng chuyển Trung Hoa từ quân chủ chuyên chế sang cộng hòa quốc; tuy nhiên, có quan điểm coi mốc này là năm 1868 khi Nhật hoàng Minh Trị tiến hành duy tân thắng lợi. Đây cũng là thời kì thiết kế tam giáo đồng nguyên đạt cực thịnh và Nho giáo có vị thế độc tôn trong sự kiến tạo đặc sắc chính trị văn hóa.
Tây phương
Lịch sử trung đại Tây phương được phân thành 3 giai đoạn: Sơ kì, trung kì và hậu kì. Theo truyền thống, mốc khởi đầu là năm 476 SCN với sự kiện La Mã đế quốc phân liệt hóa, thời điểm kết thúc là năm 1350 khi Hắc Tử Bệnh làm tê liệt hình thái chính trị xã hội lỗi thời và thúc đẩy tiến trình khai phóng toàn diện. Tuy nhiên, quan niệm khác coi mốc kết thúc là 1492 với sự kiện Cristoffa Corombo khởi hành từ Tây Ban Nha dự định sang Ấn Độ và vô tình phát kiến Tân Thế Giới.

Có thời kì dài trong thế kỉ XIX, học giới Âu châu coi trung đại là thời hắc ám bởi ở phần lớn thời gian tồn tại đặc tính hỗn loạn về thiết chế chính trị xã hội và tù đọng về phương diện tinh thần, ngoài ra do tri thức về thời đại này còn lắm tồn nghi. Thành kiến này tới nay đã bị bác do sự phát triển của văn tự học và khảo cổ học.

Tham khảo
 Văn học trung đại

Liên kết

Tài liệu
 Trần Quang Đức, Ngàn năm áo mũ, Nhã Nam & Thế Giới đồng xuất bản, Hà Nội, 2013.
 Đỗ Thị Mỹ Phương, Truyền kì Việt Nam trung đại, Sài Gòn, 2016.

Tư liệu
Tiếng Việt
 Việt Nam cổ trung đại
 Văn hóa cổ trung đại Việt Nam
 Đặc thù văn học trung đại Việt Nam
Tiếng Anh
 The Online Reference Book of Medieval Studies
 The Labyrinth
 NetSERF - The Internet Connection for Medieval Resources
 De Re Militari: The Society for Medieval Military History
 Interactive maps of the Medieval era
 Medieval Realms
 News and articles about the period
 Comparative and interdisciplinary articles
 為什麼古代的君王講究天命，從五行里看各個朝代的天命 1 2


title: Lydella striatalis

text:
Lydella striatalis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lydella


title: Peter Vikström

text:
Peter Vikström (sinh ra tại Pitea, Thụy Điển) là một vận động viên quần vợt xe lăn. Anh vô địch đôi nam Paralympic tại Thế vận hội mùa hè dành cho người khuyết tật 2012 ở Luân Đôn với Stefan Olsson. Anh bắt đầu chơi quần vợt khi anh 21 tuổi.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1977
Vận động viên quần vợt xe lăn
Vận động viên quần vợt xe lăn tại Paralympic Mùa hè 2000
Vận động viên quần vợt xe lăn tại Paralympic Mùa hè 2004
Vận động viên quần vợt xe lăn tại Paralympic Mùa hè 2008
Vận động viên quần vợt xe lăn tại Paralympic Mùa hè 2012
Người đoạt huy chương vàng Paralympic của Thụy Điển
Người đoạt huy chương bạc Paralympic của Thụy Điển
Vận động viên quần vợt xe lăn Thụy Điển
Nam vận động viên quần vợt Thụy Điển
Vận động viên quần vợt Paralympic của Thụy Điển
Người đoạt huy chương tại Paralympic Mùa hè 2008
Người đoạt huy chương tại Paralympic Mùa hè 2012
Vận động viên quần vợt xe lăn tại Paralympic Mùa hè 2016


title: Boombastic (bài hát)

text:
"Boombastic" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Jamaica gốc Mỹ Shaggy nằm trong album phòng thu thứ ba cùng tên của ông (1995). Nó được phát hành như là đĩa đơn thứ hai trích từ album vào ngày 5 tháng 6 năm 1995 bởi Virgin Records. Bài hát được đồng viết lời bởi Shaggy và Robert Livingstone, trong đó sử dụng đoạn nhạc mẫu từ bài hát năm 1971 của King Floyd "Baby Let Me Kiss You", và được sản xuất bởi Livingstone. "Boombastic" sau đó còn xuất hiện trong tất cả những album tuyển tập của Shaggy kể từ khi phát hành, bao gồm Mr. Lover Lover: The Best of Shaggy...part 1 (2002), The Best of Shaggy (2008) và Best of Shaggy: The Boombastic Collection (2008). Một bản phối lại của bài hát với sự tham gia góp giọng của Sting International cũng được phát hành làm đĩa đơn vào ngày 18 tháng 1 năm 1996, và sử dụng đoạn nhạc mẫu từ bài hát năm 1973 của Marvin Gaye "Let's Get It On".

Sau khi phát hành, "Boombastic" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao quá trình sản xuất của nó, và gọi đây là một điểm nhấn nổi bật từ album. Sau khi xuất hiện trong đoạn video quảng cáo của Levi's, bài hát đã trở nên phổ biến và gặt hái những thành công vượt trội về mặt thương mại. "Boombastic" đứng đầu các bảng xếp hạng ở Úc, Ireland, Ý New Zealand, Thụy Điển và Vương quốc Anh, và lọt vào top 10 ở tất cả những quốc gia nó xuất hiện, bao gồm vươn đến top 5 ở nhiều thị trường lớn như Áo, Bỉ, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Hà Lan, Na Uy, Tây Ban Nha và Thụy Sĩ. Tại Hoa Kỳ, bài hát được phát hành như là một đĩa đơn mặt A đôi với đĩa đơn trước "In the Summertime", và đạt vị trí thứ ba trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, trở thành đĩa đơn đầu tiên của Shaggy vươn đến top 10 tại đây.

Một video ca nhạc cho "Boombastic" đã được phát hành, trong đó bao gồm những cảnh Shaggy trình diễn bài hát trong một ngôi nhà, bên cạnh sự xuất hiện của nhiều nữ vũ công phụ họa trong video. Để quảng bá bài hát, nam ca sĩ đã trình diễn nó trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải lớn, bao gồm Late Night with Conan O'Brien, Showtime at the Apollo và Top of the Pops. Được ghi nhận là một trong những bài hát trứ danh trong sự nghiệp của Shaggy, "Boombastic" đã xuất hiện trong nhiều tác phẩm truyền hình và điện ảnh, như Barnyard, Mr. Bean's Holiday và George of the Jungle.

Danh sách bài hát
Đĩa CD tại châu Âu
 "Boombastic" – 3:52
 "Boombastic" (StoneBridge Vocal remix) – 5:59

Đĩa CD maxi tại Anh quốc
 "Boombastic" – 3:52
 "Boombastic" (StoneBridge Vocal remix) – 3:52
 "Boombastic" (Wag Ya Tail remix) – 4:19
 "Boombastic" (Firefox & 4Tree BassBoom remix) – 6:32
 "Boombastic" (Sting vs. Shaggy remix) – 5:59
 "Boombastic" (Boom the Dancehall Dub) – 6:05

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đĩa đơn năm 1995
Bài hát năm 1995
Bài hát của Shaggy (nhạc sĩ)
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot R&B/Hip-Hop Songs
Đĩa đơn quán quân tại Úc
Đĩa đơn quán quân European Hot 100 Singles
Đĩa đơn quán quân tại Ireland
Đĩa đơn quán quân tại Ý
Đĩa đơn quán quân tại New Zealand
Đĩa đơn quán quân tại Thụy Điển
Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart
Đĩa đơn quán quân tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Đĩa đơn của Virgin Records
Bài hát reggae fusion
Bài hát trong phim


title: Onthophagus fossifrons

text:
Onthophagus fossifrons là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

F


title: Agrotis xylographa

text:
Agrotis xylographa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

X


title: Liotryphon aruni

text:
Liotryphon aruni là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Liotryphon


title: Đồ gốm men ngọc

text:
Đồ gốm men ngọc là thuật ngữ để chỉ đồ gốm được tráng men màu xanh lục nhạt của ngọc, còn được biết đến như là đồ gốm men xanh. Men ngọc là từ để chỉ một loại men gốm trong suốt, thường với các vết rạn nhỏ, đầu tiên được sử dụng trên các loại đồ gốm màu xanh lục nhưng sau này cũng được sử dụng trên các loại đồ gốm sứ khác. Đồ gốm men ngọc bắt nguồn từ Trung Quốc và các lò đáng chú ý như lò Long Tuyền ở tỉnh Chiết Giang là nổi tiếng vì màu men ngọc trên các sản phẩm của mình. Sản xuất đồ gốm men ngọc sau này lan rộng sang các khu vực khác tại Đông Á, như tại Nhật Bản và Triều Tiên cũng như Đông Nam Á như tại Việt Nam và Thái Lan. Cuối cùng thì các lò gốm châu Âu cũng làm ra được một số sản phẩm gốm men ngọc, nhưng nó chưa bao giờ là sản phẩm gốm chủ yếu tại đây. Các sản phẩm tinh xảo nhất là đồ sứ, nhưng cả màu và men ngọc đều có thể tạo ra trên các sản phẩm sành và đất nung. Phần lớn các đồ gốm men ngọc Long Tuyền thời kỳ đầu nằm trên ranh giới giữa đồ sành và đồ sứ theo định nghĩa phương Tây, nhưng được gọi chung tại Trung Hoa là đồ sứ.

Trong nhiều thế kỷ thì đồ gốm men ngọc được các triều đình Trung Hoa đánh giá cao, trước khi bị thay thế theo thị hiếu bằng các loại đồ gốm được trang trí, đặc biệt là đồ gốm hoa lam trong thời Nguyên. Sự tương đồng về màu sắc với ngọc, theo truyền thống là vật liệu được đánh giá rất cao tại Trung Quốc, là lý do chính trong sức hấp dẫn của nó. Đồ gốm men ngọc vẫn được tiếp tục sản xuất tại Trung Quốc ở quy mô nhỏ hơn, thường là với ý thức phục hồi các phong cách gốm cổ. Tại Triều Tiên đồ gốm men ngọc được sản xuất trong thời kỳ Cao Ly (918–1392) được coi là kinh điển của đồ sứ Triều Tiên.

Màu men ngọc được sản xuất theo phương pháp cổ điển bằng cách nung một loại men có chứa ít oxide sắt ở nhiệt độ cao trong lò khử. Các vật liệu phải được tinh chế, vì các hóa chất khác có thể làm thay đổi hoàn toàn màu sắc. Quá ít oxide sắt tạo ra màu xanh lam (đôi khi là hiệu ứng mong muốn), và quá nhiều oxide sắt sẽ tạo ra màu nâu ôliu và cuối cùng là màu đen; lượng phù hợp là từ 0,75% đến 2,5%. Sự hiện diện của các hóa chất khác cũng có thể gây ra ảnh hưởng, như titan dioxide tạo ra vết màu hơi vàng.

Từ nguyên

Trong một số ngôn ngữ phương Tây, các từ như celadon, céladon, seladon, celadón, селадон chỉ nước men màu xanh lục nhạt của ngọc trên các đồ gốm được những người châu Âu am hiểu đồ gốm nghĩ ra để chỉ loại đồ gốm này. Thuyết được công nhận nhiều nhất cho rằng từ này lần đầu tiên xuất hiện tại Pháp trong thế kỷ 17 và nó được đặt theo tên chàng chăn cừu Celadon trong tiểu thuyết lãng mạn đồng quê Pháp là L'Astrée viết năm 1627 của Honoré d'Urfé, trong đó nhân vật chính được mô tả là đeo những dải ruy băng màu xanh lục xám nhạt (Tới lượt mình thì D'Urfe lại vay mượn hình tượng nhân vật này từ Metamorphoses quyển 5 và quyển 12 của Ovid.) Một thuyết khác lại cho rằng từ này là sự sửa đổi sai lệch tên gọi của Saladin (Salah ad-Din), sultan của vương quốc Ayyub, người vào năm 1171 đã tặng 40 đồ vật bằng gốm cho Nur ad-Din Zengi, sultan của tỉnh Syria. Thuyết thứ ba cho rằng từ này phát sinh từ tiếng Phạn sila và dhara, tương ứng có nghĩa là "xanh lục" và "đá".

Sản xuất và đặc trưng

Men ngọc là từ để chỉ một nhóm các loại men màu thường là trong suốt một phần, nhiều loại với "da rạn" rõ nét (đôi khi còn được nhấn mạnh), hay các vết rạn nhỏ trên men, được sản xuất với nhiều loại màu, nói chung được dùng trên các thân/xương gốm là sành hay sứ.

Cái gọi là "men ngọc thật sự" theo ít nhất một định nghĩa chặt chẽ là men gốm yêu cầu nhiệt độ lò nung tối thiểu , với khoảng nhiệt độ  ưa thích là  và nung trong môi trường khử, bắt nguồn từ đầu thời kỳ Bắc Tống (960–1127). Màu xanh xám hay xanh lục nhạt độc đáo của men ngọc là kết quả của sự biến đổi sắt oxide từ dạng sắt (III) thành sắt (II) (Fe2O3 → FeO) trong quá trình nung. Các sản phẩm riêng lẻ trong cùng một mẻ nung có thể có màu sắc khá khác biệt, từ các biến thiên nhỏ trong các điều kiện môi trường tại các phần khác nhau của lò nung. Trong phần lớn thời gian lịch sử thì màu xanh lục là màu mong muốn, gợi nhớ tới màu của ngọc bích, loại vật liệu được đánh giá rất cao trong văn hóa Trung Hoa.

Men ngọc có thể sản xuất theo nhiều loại màu, bao gồm lục, trắng, xám, lam, vàng; phụ thuộc vào một số yếu tố sau:
 Độ dày của lớp men quét/tráng vào,
 Loại đất sét mà men được quét/tráng vào,
 Thành phần hóa học chính xác của các chất tạo thành men,
 Nhiệt độ nung,
 Độ/Tính khử trong môi trường lò nung, và
 Độ mờ đục trong men.

Các sắc màu nổi tiếng và được mong muốn nhất dao động từ màu xanh lục nhạt đến màu xanh lục đậm, thường là mô phỏng sắc xanh của ngọc bích. Hiệu ứng màu chủ yếu được tạo ra bởi sắt oxide trong công thức làm men hoặc trong xương đất sét. Men ngọc gần như chỉ được nung trong lò khử vì các thay đổi hóa học của sắt oxide kèm theo sự lấy đi oxy tự do là những gì tạo ra màu sắc mong muốn. Như đối với phần lớn các loại men, rạn men (một khuyết tật men) có thể xảy ra trong lớp men tráng, và nếu đặc trưng này là mong muốn thì người ta gọi nó là men rạn.

Đông Á

Gốm men ngọc Trung Quốc

Đồ gốm màu xanh lục được tìm thấy trong các đồ đất nung từ thời nhà Thương trở đi. Nhà khảo cổ học Vương Trọng Thù (王仲殊) thông báo rằng các mảnh gốm với men ngọc đã được khai quật từ các hầm mộ có từ thời Đông Hán (25–220) ở Chiết Giang, và loại đồ gốm này đã được nhiều người biết đến từ thời Tam Quốc (220–265). Các đồ gốm như thế được người ta gọi là gốm tiền-men ngọc, và chúng nói chung có màu nâu hay vàng, không có nhiều màu xanh lục.

Kiểu gốm men ngọc sớm nhất là gốm Việt Châu, được một số lò nung ở miền bắc Trung Quốc kế tục, làm ra các sản phẩm được biết đến như là đồ gốm men ngọc phương bắc, đôi khi được triều đình sử dụng. Được biết đến nhiều nhất trong số này có lẽ là đồ gốm Diệu Châu. Tất cả các loại đồ gốm này đã từng được xuất khẩu rộng khắp tới phần còn lại của Đông Á và thế giới Hồi giáo.

Gốm men ngọc Long Tuyền được sản xuất lần đầu trong thời kỳ Bắc Tống, nhưng phát triển rực rỡ trong thời kỳ Nam Tống, do kinh đô chuyển về phương nam và các lò nung phía bắc thoái trào. Chúng có men màu ánh lam, lục-lam, lục ôliu và xương gốm có hàm lượng silica và chất kiềm ngày càng tăng, tương tự như đồ sứ sau này được sản xuất tại Cảnh Đức Trấn và Đức Hóa chứ không giống như đồ sành.

Tất cả các loại đồ gốm đề cập trên đây chủ yếu có màu men là một số sắc xanh lục. Các đồ gốm khác có thể được phân loại là gốm men ngọc thường có màu xanh lam nhạt cũng được người Trung Quốc đánh giá rất cao, hoặc các sắc nâu và trắng nhạt khác nhau. Chúng thường được đánh giá cao nhất vào thời gian đó và bởi những người sành sỏi đồ gồm Trung Quốc sau này, và đôi khi được làm chỉ dành riêng cho triều đình. Chúng bao gồm gốm Nhữ, gốm Quan và gốm Ca, cũng như các loại thời kỳ đầu của cái gọi là đồ gốm "bí sắc" (màu bí truyền), cuối cùng đã được nhận biết khi kho báu bí mật trong bảo tháp của chùa Pháp Môn được mở ra.

Một lượng lớn đồ gốm men ngọc Long Tuyền đã được xuất khẩu khắp Đông Á, Đông Nam Á và Trung Đông trong thế kỷ 13-15. Các đĩa gốm men ngọc lớn đặc biệt được hoan nghênh ở các quốc gia Hồi giáo. Kể từ khoảng năm 1420, các bá tước xứ Katzenelnbogen đã sở hữu món đồ gốm men ngọc nhập khẩu cổ nhất tại châu Âu, được đưa đến châu Âu gián tiếp thông qua thế giới Hồi giáo. Nó là một chiếc cốc được gắn trên chân đế kim loại ở châu Âu, và được trưng bày trong Bảo tàng bang Hessen (Hessisches Landesmuseum) tại Kassel. Sau sự phát triển của gốm hoa lam trong đồ gốm Cảnh Đức Trấn vào đầu thế kỷ 14, đồ gốm men ngọc dần lỗi mốt ở cả thị trường Trung Quốc và thị trường xuất khẩu, và sau khoảng năm 1500 thì cả chất lượng lẫn số lượng sản xuất đều giảm đi nhiều, mặc dù có một số cố gắng khôi phục gốm men ngọc cổ trên đồ sứ Cảnh Đức Trấn trong những thế kỷ sau đó.

Trang trí trên đồ gốm men ngọc Trung Quốc thông thường chỉ bằng cách tạo hình xương gốm hoặc tạo các thiết kế nông trên bề mặt phẳng cho phép men đọng lại ở những chỗ trũng, tạo ra màu sắc sâu hơn để làm nổi bật thiết kế. Trong cả hai phương pháp thì chạm khắc, đúc khuôn và một loạt các kỹ thuật khác có thể được sử dụng. Rất hiếm khi có bất kỳ sự tương phản nào với một màu hoàn toàn khác, ngoại trừ trường hợp các bộ phận của một sản phẩm đôi khi được để lại như là gốm nung mộc không tráng men trong đồ gốm men ngọc Long Tuyền.

Gốm men ngọc Nhật Bản

Phát âm trong tiếng Nhật các Hán tự để chỉ gốm men ngọc màu xanh lục là . Nó được du nhập từ Trung Quốc thông qua Triều Tiên từ thời nhà Tống (960–1270). Mặc dù Nhật Bản được coi là có sự đa dạng nhất về nghệ thuật gốm trong kỷ nguyên hiện đại, nhưng các thợ gốm nói chung sẽ tránh làm gốm men ngọc do tỷ lệ hỏng rất cao, lên tới 80%. Kaolinit, vật liệu gốm thường được sử dụng làm đồ sứ, cũng không có nhiều ở Nhật Bản. Một nguồn cao lanh ở Nhật Bản là từ Amakusa ở Kyushu. Tuy nhiên, một số nghệ nhân đã nổi lên với các tác phẩm nhận được sự hoan nghênh của giới phê bình về chất lượng và màu sắc của nước men đạt được, cũng như sau này về sự đổi mới của thiết kế đương đại.

Ba sản phẩm gốm men ngọc có xuất xứ Trung Quốc đã được chính phủ Nhật đăng ký là bảo vật quốc gia. Đó là hai lọ hoa từ lò gốm Long Tuyền có niên đại thời Nam Tống vào thế kỷ 13 và một lọ hoa với các đốm màu nâu gỉ sắt cũng từ lò gốm Long Tuyền có niên đại thời nhà Nguyên trong thế kỷ 13-14.

Sản xuất theo phong cách Long Tuyền tập trung xung quanh Arita và ở phiên Saga dưới sự lãnh đạo của gia tộc Nabeshima (鍋島氏, gia tộc Oa Đảo).
Đồ gốm men ngọc cũng gắn kết chặt chẽ với sứ trắng (bạch từ) . Đồ gốm tráng men với các pha trộn tinh tế của màu trắng băng ánh xanh được gọi là sứ seihakuji (青白磁). Trong tiếng Trung loại đồ gốm với nước men như thế được gọi là thanh bạch từ (sứ thanh bạch, nghĩa là sứ trắng xanh). Lịch sử sứ thanh bạch có từ thời Tống. Nó được nung mộc và trang trí bằng men chứa một lượng nhỏ sắt. Sau khi nung/hấp lại thì men chuyển sang màu ánh lam. Các nghệ nhân và khách hàng Nhật Bản có xu hướng ưa chuộng men trắng ánh xanh seihakuji hơn men xanh lục hoàn toàn.

Các sản phẩm được sản xuất thường là bát đựng trà hoặc cơm, cốc chén đựng rượu sake và đĩa, và bình đựng nước mizusashi (水指) dùng cho trà đạo, lư hương và hộp. Tuy nhiên, một số nghệ nhân gốm hậu hiện đại đã mở rộng sang lĩnh vực điêu khắc và nghệ thuật trừu tượng.

Các nghệ nhân từ đầu triều đại Chiêu Hòa (Showa) là Itaya Hazan (1872–1963), Tomimoto Kenkichi (1886–1963), Kato Hajme (1900–1968), Tsukamoto Kaiji (塚本快示) (1912–1990), và Okabe Mineo (1919– 1990), những người chuyên sản xuất đồ gốm Quan với men rạn. Tsukamoto Kaiji đã được đề cử là Nhân gian Quốc bảo sống vào năm 1983 cho các tác phẩm của ông trong lĩnh vực seihakuji. Các nghệ nhân từ giữa đến cuối thời Chiêu Hòa là Shimizu Uichi (1926–?) cũng chuyên về men rạn, Suzuki Osamu (1926-2001), Miura Koheiji (1933-?), Suzuki Sansei (1936 -), Fukami Sueharu (1947-) và Takenaka Ko (1941-). Các nghệ nhân thời triều đại Bình Thành (Heisei) là Masamichi Yoshikawa (1946-), Kawase Shinobu (1950-), Minegishi Seiko (1952-), Kubota Atsuko (1953-), Yagi Akira (1955-) và  (1962-).

Các nghệ nhân như Fukami Sueharu, Masamichi Yoshikawa và Kato Tsubusa cũng làm các tác phẩm trừu tượng, và các tác phẩm của họ là một phần của một số bộ sưu tập bảo tàng quốc gia và quốc tế. Kato Tsubusa làm việc với cao lanh nhập từ New Zealand.

Gốm men ngọc Triều Tiên

Đồ gốm men ngọc Trung Hoa là mặt hàng nhập khẩu phổ biến tại Triều Tiên và nó đã truyền cảm hứng cho các thợ gốm địa phương. Các đồ gốm men ngọc chất lượng rất cao đã được sản xuất ở bán đảo Triều Tiên dưới thời Cao Ly và Triều Tiên. Các kỹ thuật khảm hình đồ gốm men ngọc được biết đến như là tượng khảm (sanggam, 상감, nghĩa đen là khảm hình), theo đó những người thợ gốm sẽ chạm trổ đồ gốm sống gần khô với các thiết kế và đặt vật liệu đất sét màu đen hoặc trắng vào bên trong chỗ chạm trổ, đã được phát minh ở Triều Tiên trong thời gian này.

Đồ gốm men ngọc Triều Tiên, còn được gọi là "đồ gốm men ngọc Cao Ly" thường có màu lục-lam nhạt. Men được phát triển và hoàn thiện trong thế kỷ 10-11 trong thời kỳ Cao Ly nên từ đó mà có tên gọi này. Đồ gốm men ngọc Triều Tiên đạt tới đỉnh cao vào thế kỷ 12 và đầu thế kỷ 13. Tuy nhiên, chiến tranh Mông Cổ - Cao Ly trong thế kỷ 13 và sự ngược đãi của chính quyền nhà Triều Tiên đã hủy hoại nghề thủ công này.

Tổ hợp lò gốm Gangjin (Khang Tân, 康津 陶窯址, 강진 도요지) đã sản xuất một lượng lớn đồ gốm Cao Ly và là một tổ hợp bao gồm 188 lò. Di chỉ lò gốm này nằm tại huyện Gangjin, tỉnh Jeolla Nam gần biển. Các dãy núi ở phía bắc cung cấp các loại nguyên vật liệu càn thiết như củi, cao lanh và thạch anh cho các thợ gốm, trong khi một hệ thống phân phối được thiết lập tốt để vận chuyển đồ gốm đi khắp bán đảo này cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu sang Trung Quốc và Nhật Bản. Di chỉ này được chính quyền Hàn Quốc đề nghị UNESCO công nhận là Di sản thế giới. Đồ gốm men ngọc từng được sử dụng làm một "linh khí" hay Chy-Tang để cầu khẩn các vị thần linh mang lại những điều tích cực tại nhiều đền miếu Triều Tiên từ thế kỷ 14.

Đồ gốm men ngọc Triều Tiên truyền thống có các yếu tố trang trí đặc biệt. Đặc biệt nhất được trang trí bằng cách phủ lớp men trên xương gốm đất sét có màu tương phản. Với các thiết kế khảm hình, được gọi là sanggam trong tiếng Triều/Hàn, những miếng nhỏ đất sét màu được khảm vào lớp đất sét nền của xương gốm. Các thiết kế chạm trổ hay chạm trổ-nước áo yêu cầu các lớp đất sét có màu khác nhau dính vào lớp đất sét nền của vật phẩm. Các lớp này sau đó được chạm khắc để làm lộ ra các màu sắc khác nhau.

Một số đồ vật có niên đại từ triều đại Cao Ly đã được chính phủ Hàn Quốc đăng ký là Bảo vật Quốc gia (Quốc bảo), chẳng hạn như chiếc ấm rồng từ thế kỷ 12 (Quốc bảo số 61), chiếc bình maebyeong với những con hạc chạm trổ sanggam (Quốc bảo số 68), một chiếc lư hương tinh xảo với màu xanh cánh trả (Quốc bảo số 95), và một bình nước hình long quy (Quốc bảo số 96).

Những người thợ gốm hiện đại, với các vật liệu và công cụ hiện đại, đã cố gắng tái tạo các kỹ thuật làm đồ gốm men ngọc Cao Ly. Một nghệ nhân của thời hậu chiến chuyên về gốm men ngọc là Tài sản Văn hóa Nhân loại sống Yu Geun-Hyeong (유근형; 柳根瀅, Liễu Căn Huỳnh) (1894–1993). Các tác phẩm của ông đã được ghi hình trong bộ phim ngắn Koryo Celadon (Gốm men ngọc Cao Ly) năm 1979. Một nghệ nhân khác cũng là Tài sản Văn hóa Nhân loại sống là Ji Suntaku (1912–1993). Làng gốm sứ Icheon có hàng trăm thợ chế tác trong các khu vực Sugwang-ri, Sindun-myeon, Saeum-dong thuộc thành phố Icheon.

Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc ở Seoul lưu giữ các tác phẩm gốm men ngọc quan trọng và các bảo vật quốc gia. Bảo tàng Gốm sứ Haegang và Bảo tàng Gốm men ngọc Cao Ly là hai bảo tàng khu vực tập trung vào đồ gốm men ngọc Cao Ly.

Đông Nam Á

Đồ gốm men ngọc Thái Lan

Gốm sứ Thái Lan có truyền thống sản xuất đồ gốm men ngọc của riêng mình. Đồ gốm Thái thời Trung cổ ban đầu chịu ảnh hưởng của đồ gốm men ngọc Trung Hoa, nhưng sau đó đã phát triển phong cách và kỹ thuật độc đáo của riêng mình. Một trong những lò nung nổi tiếng nhất dưới thời Vương quốc Sukhothai (1238-1438) là ở S(r)i Satchanalai, trong địa phận các huyện Si Satchanalai và Sawankhalok thuộc tỉnh Sukhothai ở tây bắc Thái Lan. Việc sản xuất bắt đầu vào thế kỷ 13 và tiếp tục đến thế kỷ 16. Nghệ thuật đạt đến đỉnh cao trong thế kỷ 14.

Những nơi khác

Ngoài khu vực Đông Á thì một số nghệ nhân cũng làm đồ gốm men ngọc tvới các mức độ thành công khác nhau khi xét tới tiêu chí độ tinh khiết và chất lượng. Họ bao gồm Thomas Bezanson ở Tu viện Weston (Windsor, Vermont, Hoa Kỳ) và Wanda Golakowska (1901–1975) ở Ba Lan, với các tác phẩm của họ là một phần của bộ sưu tập của Bảo tàng Quốc gia Warsaw và Bảo tàng Quốc gia Kraków.

Đọc thêm và Liên kết ngoài
 Yong-i Yun, Regina Krahl Korean art from the Gompertz and other collections in the Fitzwilliam Museum.
 Ancient History Encyclopedia - Korean Celadon Pottery
 Eternal Celadon: Ceramics and Jades from East Asia

Tham khảo

Trích dẫn
 Gompertz G. St. G. M., 1980. Chinese Celadon Wares (ấn bản lần 2), Faber & Faber, , .

Men gốm
Phát minh của Trung Quốc
Đồ gốm Trung Quốc
Đồ gốm Nhật Bản
Đồ gốm Triều Tiên
Đồ sứ
Đồ sành
Đồ gốm Thái Lan
Kiểu trang trí đồ gốm


title: Phygadeuon atricolor

text:
Phygadeuon atricolor là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phygadeuon


title: Quá liều opioid

text:
Quá liều opioid là sự ngộ độc do sử dụng opioid quá mức. Ví dụ về opioid bao gồm morphin, heroin, fentanyl, tramadol và methadone. Các triệu chứng bao gồm thở yếu, đồng tử thu nhỏ và bất tỉnh. Khởi phát các triệu chứng phụ thuộc một phần vào cách đưa opioid vào trong cơ thể. Trong số những người còn sống sót, các biến chứng tiếp theo có thể bao gồm tiêu cơ vân, phù phổi, và chấn thương sọ não.

Các yếu tố nguy cơ của việc dùng quá liều opioid bao gồm sự phụ thuộc opioid, tiêm opioid, sử dụng opioid liều cao, rối loạn tâm thần và sử dụng chúng cùng với rượu, benzodiazepin hoặc cocaine. Nguy cơ đặc biệt cao sau khi cai nghiện. Sự phụ thuộc vào opioid theo toa có thể xảy ra từ việc sử dụng chúng để điều trị đau mãn tính. Chẩn đoán thường dựa trên các triệu chứng.

Điều trị ban đầu liên quan đến việc hỗ trợ hô hấp cho bệnh nhân và cung cấp oxy. Naloxone sau đó được khuyên dùng trong số những người thở yếu để đảo ngược tác dụng của opioid. Cho naloxone vào mũi hoặc tiêm vào cơ dường như có hiệu quả như nhau. Trong số những người từ chối đến bệnh viện sau khi được dùng naloxone, rủi ro về kết quả kém trong thời gian ngắn dường như là thấp. Những nỗ lực để ngăn chặn tử vong do quá liều bao gồm cải thiện việc tiếp cận với naloxone và điều trị cho sự phụ thuộc opioid.

Rối loạn sử dụng opioid dẫn đến 122.000 ca tử vong trên toàn cầu trong năm 2015, tăng từ 18.000 ca tử vong vào năm 1990. Tại Hoa Kỳ, hơn 49.000 ca tử vong liên quan đến opioids trong năm 2017. Trong số đó có khoảng 20.000 người có liên quan đến opioid theo toa và 16.000 người liên quan đến heroin. Trong năm 2017, các ca tử vong do opioid chiếm hơn 65% các ca tử vong liên quan đến quá liều ma túy ở Hoa Kỳ. Dịch opioid được cho là một phần do sự đảm bảo trong những năm 1990 của ngành công nghiệp dược phẩm rằng opioid theo toa là an toàn.

Tham khảo

Nguyên nhân tử vong
Cấp cứu y khoa


title: Pseudangulatus comatus

text:
Pseudangulatus comatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pseudangulatus


title: Sydney International 2022

text:
Sydney International 2022 là một giải quần vợt trong ATP Tour 2022 và WTA Tour 2022. Giải đấu là một phần của ATP Tour 250 và WTA 500, thi đấu trên mặt sân cứng ngoài trời ở Sydney, New South Wales, Úc. Đây là lần thứ 128 giải đấu được tổ chức. Giải đấu diễn ra tại NSW Tennis Centre từ ngày 10 đến ngày 15 tháng 1 năm 2022.

Điểm và tiền thưởng

Phân phối điểm

Tiền thưởng

*mỗi đội

Nội dung đơn ATP

Hạt giống

1 Bảng xếp hạng vào ngày 3 tháng 1 năm 2022.

Vận động viên khác
Đặc cách:
  Nick Kyrgios
  Andy Murray
  Jordan Thompson

Miễn đặc biệt:
  Maxime Cressy

Vượt qua vòng loại:
  Sebastián Báez
  Viktor Durasovic
  Christopher O'Connell
  Jiří Veselý

Thua cuộc may mắn:
  Daniel Altmaier
  Denis Kudla
  Stefano Travaglia

Rút lui
Trước giải đấu
  Roberto Bautista Agut → thay thế bởi  Alexei Popyrin
  Alex de Minaur → thay thế bởi  Miomir Kecmanović
  Taylor Fritz → thay thế bởi  Marcos Giron
  Cristian Garín → thay thế bởi  Adrian Mannarino
  Ilya Ivashka → thay thế bởi  Hugo Gaston
  Filip Krajinović → thay thế bởi  Brandon Nakashima
  Nick Kyrgios → thay thế bởi  Daniel Altmaier
  Kei Nishikori → thay thế bởi  Stefano Travaglia
  Albert Ramos Viñolas → thay thế bởi  Denis Kudla
  Dominic Thiem → thay thế bởi  Pedro Martínez

Bỏ cuộc
  David Goffin

Nội dung đôi ATP

Hạt giống

 1 Bảng xếp hạng vào ngày 3 tháng 1 năm 2022.

Vận động viên khác
Đặc cách:
  Moerani Bouzige /  Matthew Romios
  Nick Kyrgios /  Michail Pervolarakis

Bảo toàn thứ hạng:
  Daniel Altmaier /  Andreas Seppi

Rút lui
Trước giải đấu
  Simone Bolelli /  Máximo González → thay thế bởi  Simone Bolelli /  Fabio Fognini
  Marco Cecchinato /  Andreas Seppi → thay thế bởi  Daniel Altmaier /  Andreas Seppi
  Marcus Daniell /  Marcelo Demoliner → thay thế bởi  Marcus Daniell /  Denis Kudla
  Oliver Marach /  Jonny O'Mara → thay thế bởi  Fabrice Martin /  Jonny O'Mara

Trong giải đấu
  Marcus Daniell /  Denis Kudla
  Nick Kyrgios /  Michail Pervolarakis
  Nikola Mektić /  Mate Pavić

Nội dung đơn WTA

Hạt giống

1 Bảng xếp hạng vào ngày 3 tháng 1 năm 2022.

Vận động viên khác
Đặc cách:
  Priscilla Hon
  Astra Sharma

Vượt qua vòng loại:
  Magdalena Fręch
  Beatriz Haddad Maia
  Giuliana Olmos
  Elena-Gabriela Ruse
  Anna Karolína Schmiedlová
  Ena Shibahara

Thua cuộc may mắn:
  Océane Dodin
  Fiona Ferro

Rút lui
Trước giải đấu
  Ashleigh Barty → thay thế bởi  Fiona Ferro
  Leylah Fernandez → thay thế bởi  Ajla Tomljanović
  Simona Halep → thay thế bởi  Zhang Shuai
  Angelique Kerber → thay thế bởi  Daria Kasatkina
  Anastasia Pavlyuchenkova → thay thế bởi  Ekaterina Alexandrova
  Maria Sakkari → thay thế bởi  Jeļena Ostapenko
  Iga Świątek → thay thế bởi  Océane Dodin

Trong giải đấu
  Elena Rybakina

Bỏ cuộc
  Ons Jabeur

Nội dung đôi WTA

Hạt giống

 1 Bảng xếp hạng vào ngày 3 tháng 1 năm 2022.

Vận động viên khác
Đặc cách:
  Isabella Bozicevic /  Alexandra Osborne
  Michaela Haet /  Lisa Mays

Rút lui
Trước giải đấu
  Anna Bondár /  Arantxa Rus → thay thế bởi  Arantxa Rus /  Astra Sharma
  Natela Dzalamidze /  Vera Zvonareva → thay thế bởi  Ekaterina Alexandrova /  Natela Dzalamidze
  Darija Jurak Schreiber /  Andreja Klepač → thay thế bởi  Darija Jurak Schreiber /  Desirae Krawczyk
  Desirae Krawczyk /  Bethanie Mattek-Sands → thay thế bởi  Alison Bai /  Alicia Smith
  Jessica Pegula /  Storm Sanders → thay thế bởi  Vivian Heisen /  Panna Udvardy
  Samantha Stosur /  Zhang Shuai → thay thế bởi  Barbora Krejčíková /  Zhang Shuai

Trong giải đấu
  Alison Bai /  Alicia Smith

Nhà vô địch

Đơn nam

  Aslan Karatsev đánh bại  Andy Murray 6–3, 6–3

Đơn nữ

  Paula Badosa đánh bại  Barbora Krejčíková 6–3, 4–6, 7–6(7–4)

Đôi nam

  John Peers /  Filip Polášek đánh bại  Simone Bolelli /  Fabio Fognini, 7–5, 7–5

Đôi nữ

  Anna Danilina /  Beatriz Haddad Maia đánh bại  Vivian Heisen /  Panna Udvardy 4–6, 7–5, [10–8]

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Thông tin giải đấu trên ATP
 Thông tin giải đấu trên WTA

ATP Tour 2022
WTA Tour 2022
Quần vợt Úc năm 2022
2022


title: Arycanda benguetana

text:
Arycanda benguetana là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Arycanda


title: Stenolis theobromae

text:
Stenolis theobromae là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1964
Stenolis


title: Đồng bằng Ishikari

text:
nhỏ|Đồng bằng Ishikari
Đồng bằng Ishikari () là một đồng bằng ở phía tây Hokkaido. Diện tích của đồng bằng khoảng 3800 km. Thành phố trung tâm là Sapporo. Trồng lúa rất phổ biến ở đồng bằng Ishikari.

Tham khảo

Đồng bằng Nhật Bản
Địa mạo Hokkaidō


title: Onthophagus rufipodex

text:
Onthophagus rufipodex là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

R


title: Kim Chan-mi

text:
Kim Chan-mi (Hangul: 김찬미, Hanja: 金澯美, Hán-Việt: Kim Xán Mỹ, sinh ngày 19 tháng 6 năm 1996), là nữ ca sĩ thần tượng, rapper và diễn viên người Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc AOA và nhóm nhỏ AOA Cream. Cô là em út trong nhóm. Cô đảm nhận vị trí rap dẫn và hát phụ của nhóm.

Tiểu sử
Chanmi sinh ngày 19 tháng 6 năm 1996 tại Gumi, Gyeongsang Bắc, Hàn Quốc. Cô được ghi danh vào học nhảy ở tuổi trẻ, và biểu diễn trên đường phố Gumi. Cô và ba anh chị em của cô đã được nuôi dưỡng bởi mẹ sau khi cha mẹ cô ly hôn khi cô còn học tiểu học. Mẹ cô đã điều hành một tiệm làm tóc để Chanmi quyết định trở thành một thần tượng để giúp tình hình tài chính của mẹ cô. Cô được FNC Entertainment tuyển dụng và trở thành học viên của FNC trong suốt thời gian học trung học.

Sự nghiệp

2012-nay: Ra mắt với AOA
Vào ngày 30 tháng 7 năm 2012, Chanmi xuất hiện lần đầu tiên với tư cách là thành viên của AOA trên chương trình truyền hình Mnet M! Countdown với album đầu tay của họ, Angels Story và ca khúc chủ đề Elvis. AOA đã phát hành 4 EP và 10 đĩa đơn.

Chanmi cũng là một thành viên của nhóm nhỏ AOA Cream cùng với Yuna và Hyejeong. Nhóm phát hành teaser đầu tiên vào ngày 1 tháng 2 năm 2016. Đoạn teaser video ca nhạc cho ca khúc chủ đề I'm Jelly Baby đã được phát hành vào ngày 4 tháng 2 năm 2016. AOA Cream phát hành ca khúc chủ đề cùng với MV vào ngày 12 tháng 2 năm 2016.

Sự nghiệp solo
Chanmi đã tham gia vào nhiều cuộc thi solo và đã được công nhận cho các kỹ năng khiêu vũ và thể dục của mình. Cô đã tham gia vào vòng chung kết của cuộc thi D-Style Idol Dance D-Style của MBC Music vào năm 2014, và biểu diễn trong cả 1 giai đoạn nhảy solo và một giai đoạn chung trong DMC Festival của MBC vào năm 2015. Cô cũng tham gia KBS's Project Queen vào năm 2016.

Chanmi đã xuất hiện lần đầu tiên với tư cách là một nữ diễn viên với vai chính đầu tiên trong bộ phim truyền hình What's Up With These Kids? như Geum Hye-ra. Cô hành động cùng với 2 thành viên của nhóm nhạc VIXX là N và Hongbin. Bộ phim được phát sóng vào ngày 16 tháng 11 năm 2016.

Vào tháng 3 năm 2017, Chanmi sẽ trở thành thí sinh trong một chương trình biểu diễn sống còn của diễn viên thần tượng tên là I Am An Actor. Tập đầu tiên được phát sóng vào tháng 4. Kết thúc chương trình, Chanmi đứng đầu và giành được một vai diễn trong một bộ phim sắp tới mang tên Lookism.

Danh sách đĩa nhạc

Danh sách phim

Phim

Chương trình truyền hình

Chú thích

Liên kết ngoài

Thành viên của AOA
Nghệ sĩ FNC Entertainment
Ca sĩ K-pop
Nữ ca sĩ nhạc pop Hàn Quốc
Nữ thần tượng Hàn Quốc
Nữ diễn viên truyền hình Hàn Quốc


title: Câu lạc bộ bóng chuyền Biên Phòng

text:
Câu lạc bộ bóng chuyền Biên Phòng (gọi tắt Biên Phòng) là một câu lạc bộ bóng chuyền Nam chuyên nghiệp có trụ sở ở Hà Nội, Việt Nam. Đây là đội bóng đang thi đấu tại Giải vô địch bóng chuyền quốc gia Việt Nam. Biên Phòng tham gia liên tục ở Giải vô địch bóng chuyền quốc gia Việt Nam từ năm 2006 đến 2021 là 16 trên tổng số 18 lần và từng vô địch quốc gia 2 lần vào các năm 2009 và 2011. Tại giải VĐQG năm 2021, sau khi thi đấu xong 2 giai đoạn, 	Biên Phòng	thi đấu	8	trận, thắng 	4	trận, đạt 	13	điểm với tổng số 	17	séc thắng và 	15	séc thua, xếp thứ 	3	bảng đấu và là đội xếp thứ hạng 5 chung cuộc.

Thành tích
Tại Giải vô địch bóng chuyền quốc gia Việt Nam:
 Vô địch các mùa giải: 2009, 2011.
 Á quân các mùa giải: chưa có.
 Hạng ba các mùa giải: 2010, 2014.
Tại Giải bóng chuyền cúp Hoa Lư:
 Vô địch các mùa giải: 2014
 Á quân các mùa giải: 2022, 2023
 Hạng ba các mùa giải: 2010, 2019
Tại Giải bóng chuyền cúp Hùng Vương:
 Vô địch các mùa giải: 2023
 Á quân các mùa giải: 2010, 2016, 2018
 Hạng ba các mùa giải: 2011

Đội hình thi đấu

Danh sách hiện tại
''Cập nhật danh sách tháng 6 năm 2022.

 Huấn luyện viên:  Trần Đình Tiến
 Trợ lý: Vũ Thanh Tuấn, Vũ Hồng Sơn, Lộc Quốc Hội
Các cầu thủ: Đinh Văn Duy, Trịnh Tiến Duyệt, Trần Văn Nam, Phạm Văn Hiệp, Nguyễn Văn Trung, Trần Duy Tuyến, Vũ Anh Tuấn, Trần Minh Đức, Nguyễn Ngọc Thuân, Đào Duy Thành, Bùi Văn Cường, Herhanda Zulti.

Danh sách quá khứ
Năm 2022: Huấn luyện viên:  Trần Đình Tiến, Trợ lý: Vũ Thanh Tuấn, Vũ Hồng Sơn, Lộc Quốc Hội.

Năm 2021:  Huấn luyện viên: Việt Nam Trần Đình Tiến, Trợ lý: Vũ Thanh Tuấn, Phạm Ngọc Kiên. Các cầu thủ: Đinh Văn Duy (Đội trưởng), Trịnh Tiến Duyệt, Phạm Văn Hiệp, Ngô Văn Dũng, Trần Duy Tuyến, Đặng Vũ Bôn, Vũ Anh Tuấn, Nguyễn Đình Luân, Trần Minh Đức, Nguyễn Ngọc Thuân, Bùi Văn Hải, Nguyễn Minh Đạt.
Vòng 2 Giải bóng chuyền VĐQG 2016: Nguyễn Văn Đức (1992, 1m84), Phạm Thành Nam (1986, 1m84), Vũ Hồng Quân (1983, 1m83), Phạm Ngọc Kiên (1985, 1m88), Đoàn Văn Danh (1989, 1m86), Đặng Vũ Bôn (1985, 1m90), Nguyễn Công Chiến (1987, 1m89), Nguyễn Minh Đạt (1992, 1m83), Ngô Văn Dũng (1989,
1m84), Nguyễn Hữu Hà (1981, 1m90), Lê Văn Lâm (L) (1977, 1m72), Vũ Anh Tuấn (L) (1988, 1m80).

Tham khảo

Câu lạc bộ bóng chuyền Việt Nam
Thể thao Hà Nội
Thể thao Quân đội nhân dân Việt Nam


title: Xỉ hạt lò cao nghiền mịn

text:
Xỉ hạt lò cao nghiền mịn (GGBS hay GGBFS, viết tắt của tiếng Anh Ground-granulated blast-furnace slag) là phụ phẩm của ngành công nghiệp luyện gang bằng lò cao, thu được bằng cách làm lạnh nhanh xỉ gang bằng nước hay hơi nước để tạo ra xỉ hóa hạt, kiến trúc thủy tinh (không kịp kết tinh) - gọi là xỉ hạt lò cao. Sau đó xỉ hạt lò cao được làm khô, nghiền mịn để cho ra xỉ hạt lò cao nghiền mịn. Xỉ hạt lò cao nghiền mịn có tính kết dính cao và giàu CSH (calci silicat hydrat), là phụ gia tăng cường độ, độ bền và độ láng mịn của bê tông.

Thành phần
trái|nhỏ|247x247px|Lấy mẫu xỉ hạt lò cao nghiền mịn

Thành phần hóa học của xỉ gang thay đổi đáng kể tùy thuộc vào thành phần của nguyên liệu đầu vào trong quá trình sản xuất gang. Các tạp chất silicat và aluminat từ quặng sắt và than cốc được kết hợp trong lò cao với chất trợ dung làm giảm độ nhớt của xỉ. Trong trường hợp sản xuất gang luyện thép, chất trợ dung chủ yếu bao gồm hỗn hợp đá vôi và forsterit (Mg2SiO4) hoặc trong một số trường hợp là dolomit. Trong lò cao, xỉ nổi  bên trên mặt gang lỏng và được gạn để chia tách. Làm nguội chậm xỉ nóng chảy sinh ra vật liệu kết tinh không hoạt động bao gồm tổ hợp các silicat Ca-Al-Mg. Để có được khả năng phản ứng hoặc tính đông cứng trong nước tốt của xỉ thì xỉ nóng chảy cần được làm nguội nhanh hoặc tôi dưới 800 °C để ngăn chặn sự kết tinh của merwinit (Ca3Mg(SiO4)2) và melilit ((Ca,Na)2(Al,Mg,Fe2+)[(Al,Si)SiO7]). Để làm nguội và phân mảnh xỉ, một quy trình tạo hạt có thể được áp dụng theo đó xỉ nóng chảy phải chịu tác động của các luồng nước hoặc không khí áp lực cao. Ngoài ra, trong quá trình vê viên, xỉ lỏng được làm nguội một phần bằng nước và sau đó được hướng vào không khí bằng một trống/tang quay. Để có được khả năng phản ứng thích hợp, các mảnh vụn thu được sẽ được nghiền mịn để đạt được độ mịn như của xi măng Portland.

Thành phần chủ yếu của xỉ lò cao là  CaO (30-50%), SiO2 (28-38%), Al2O3 (8-24%), và MgO (1-18%). Nhìn chung, tăng hàm lượng CaO sẽ dẫn đến tăng hệ số kiềm tính của xỉ và tăng độ bền nén. Hàm lượng MgO trong khoảng 10-12% và Al2O3 đến khoảng 14% cũng dẫn đến kết quả tương tự, còn ngoài khoảng này thì không có tác dụng thêm. Một vài tỷ lệ thành phần hoặc cái gọi là chỉ số đông cứng đã được sử dụng để lập mối tương quan giữa thành phần xỉ với hoạt độ đông cứng; cái sau chủ yếu được biểu thị dưới dạng độ bền nén kết dính.

Hàm lượng pha vô định hình (pha thủy tinh) của xỉ phù hợp để trộn với xi măng Portland là 90-100% và tùy vào phương pháp làm lạnh và nhiệt độ bắt đầu làm lạnh. Cấu trúc thủy tinh của xỉ gang được tôi phần lớn phụ thuộc vào tỷ lệ của các nguyên tố tạo mạng như Si và Al trên các chất điều chỉnh mạng như Ca, Mg và ở mức độ nhỏ hơn là Al. Số lượng chất điều chỉnh mạng tăng lên dẫn tới mức độ phản ứng và khử polyme mạng cao hơn.

Các thành phần tinh thể phổ biến của xỉ lò cao là merwinit và melilit. Các thành phần phụ khác có thể hình thành trong quá trình kết tinh tiến triển là belit (Ca2SiO4), monticellit (Ca(Mg,Fe)SiO4), rankinit (Ca3Si2O7), wollastonit (CaSiO3) và forsterit. Một lượng nhỏ lưu huỳnh bị khử thường gặp là oldhamit ((Ca,Mg)S).

Ứng dụng
Xỉ hạt lò cao nghiền mịn dùng làm phụ gia khoáng cho bê tông có tác dụng tận dụng nguồn xỉ vốn là phế phẩm của công nghiệp gang thép, thay thế việc sử dụng xi măng, tăng độ bền, khả năng chịu nhiệt của bê tông, chống thấm, chống xâm thực. Sử dụng xỉ hạt lò cao nghiền mịn không sinh nhiệt thủy hóa nên có thể đúc được những khối bê tông lớn.

Phân loại
Xỉ hạt lò cao nghiền mịn được phân loại theo độ mịn, theo cường độ hoạt tính 28 ngày.

Đặc trưng cho độ mịn, người ta sử dụng khái niệm "bề mặt riêng" (tỷ diện), thường xác định bằng Phương pháp thấm không khí (Blaine). Xỉ hạt lò cao nghiền mịn được phân loại thành S60, S75, S95, S105 với độ mịn tối thiểu lần lượt là 2750, 3500, 5000, 7500 cm2/g.

Tiêu chuẩn liên quan
Sản phẩm xỉ hạt lò cao nghiền mịn dần được sử dụng rộng rãi, các quốc gia trên thế giới đã liệt kê xỉ hạt lò cao nghiền mịn vào danh mục hóa chất quốc gia và ban hành các tiêu chuẩn liên quan, quy định cụ thể cho sản phẩm này.

Chú thích

Xi măng
Bê tông
Vật liệu xây dựng
Luyện kim
Hợp chất thủy tinh
Vật liệu


Vòng loại Giải vô địch bóng đá nữ U-17 thế giới khu vực châu Phi 2010 diễn ra nhằm xác định đội tuyển của khu vực châu Phi tham dự Giải vô địch bóng đá nữ U-17 thế giới. Ba đội tuyển Nam Phi, Nigeria và Ghana đại diện cho khu vực châu Phi tham dự Giải vô địch bóng đá nữ U-17 thế giới 2010.

Vòng sơ loại

|}
1 - Kenya và Sierra Leone bỏ cuộc trước lượt đi. Botswana và Togo lọt vào vòng sau.

Vòng một
Diễn ra từ 4 tới 20 tháng 4 năm 2010.

|}
2 – Togo, CHDC Congo và Ai Cập bỏ cuộc trước lượt đi. Nigeria, Tunisia và Ghana đi tiếp.

Vòng hai

|}
Nigeria và Ghana giành quyền dự Giải vô địch bóng đá nữ U-17 thế giới 2010 tại Trinidad và Tobago. Nam Phi và Tunisia dự trận play-off để xác định đội còn lại.

Vòng play-off

|}

Các đội vượt qua vòng loại

Tham khảo

Liên kết ngoài
African Women U-17 Championship 2010 – rsssf.com

2010
Bóng đá nữ năm 2010
Thể thao trẻ năm 2010


title: Rheumaptera fimbriata

text:
Rheumaptera fimbriata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Rheumaptera


title: Phryxe nemea

text:
Phryxe nemea là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phryxe


title: Asura porphyrea

text:
Asura porphyrea là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Asura


title: Idaea latimarginata

text:
Idaea latimarginata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

L


title: Pseudocatharylla mariposella

text:
Pseudocatharylla mariposella là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Động vật được mô tả năm 1964
Pseudocatharylla


title: Bagarius rutilus

text:
Cá ghé (Danh pháp khoa học: Bagarius rutilus) là một loài cá da trơn bản địa của Lào, Việt Nam và vùng Vân Nam của Trung Quốc Ở Việt Nam, cá chiên Bagarius rutilus là một trong số các loài cá quý hiếm, có giá trị kinh tế cao, được xếp vào dạng "ngũ quý" cùng với cá lăng chấm, cá bỗng, cá anh vũ, cá rầm xanh. Loài cá này có trên hệ thống sông Hồng. Cá ghé là một trong những loài có giá trị kinh tế cao, nó thường sống ở những khu vực nước chảy.

Ở Việt Nam
Những năm gần đây, do việc khai thác cá chiên quá mức bằng những phương tiện hủy diệt nguồn lợi cá chiên suy giảm nghiêm trọng. Việc nuôi cá chiên lồng trên các sông, hồ chứa bằng nguồn giống đánh bắt từ tự nhiên và mang tính mùa vụ càng làm cho nguồn lợi cá chiên ngày càng cạn kiệt. Thức ăn phù hợp cho giai đoạn nuôi vỗ thành thục của cá chiên là cá tươi, thời gian nuôi vỗ từ tháng 1 đến tháng 3. Cá bố mẹ cho tỷ lệ thành thục cao nhất khi nuôi vỗ trong bể nước chảy (đạt 86,7%).

Giai đoạn ươm từ cá hương lên cá giống, thức ăn sử dụng là giun trùn chỉ và cá tươi xay nhỏ, với mật độ ươm là 600 con/m2 cho tỷ lệ sống đạt 79%, sau 45 ngày ươm nuôi đạt cỡ 6,4 - 7,2 cm/con, khối lượng đạt 2,1 - 2,8 g/con. Ngư dân Nghệ An bắt được cá ghé khủng 25 kg. Con cá ghé nặng hơn 25 kg, dài gần 1m. Trong những năm gần đây, lượng cá này khan hiếm dần, rất khó để câu được loài cá này. Hiện nay, giá của loài cá này rơi vào khoảng 450 đến 500 nghìn đồng/kg.

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 2000
Cá Lào
Cá Việt Nam
R


title: Combined Counties Football League 1985-86

text:
Combined Counties Football League 1985–86  là giải đấu thứ 8 trong lịch sử Combined Counties Football League ở Anh, vận hành tại Cấp độ 9–10 của Hệ thống các giải bóng đá ở Anh.

Đội bóng British Aerospace (Weybridge) lần thứ 2 lên ngôi vô địch. Đội bóng mới gia nhập Chertsey Town kết thúc ở vị trí á quân và được thăng hạng trở lại Isthmian League, không có đội xuống hạng.

Bảng xếp hạng
Giải đấu giữ nguyên ở con số 19 đội sau khi Southwick được thăng hạng trở lại Isthmian League và có một câu lạc bộ mới gia nhập:

Chertsey Town, xuống hạng từ Isthmian League Division Two South.

* Cobham bị trừ 9 điểm.
‡ Chobham, Cove và Westfield mỗi đội được cộng 3 điểm.

1 Hệ thống dùng hiệu số bàn thắng để phân định hai đội có điểm bằng nhau được sử dụng.

2 Hệ thống điểm: 3 điểm cho một trận thắng, 1 điểm cho một trận hòa và 0 cho một trận thua.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Combined Counties League Official Site

Bóng đá Anh


title: Apodroma quadrisectaria

text:
Apodroma quadrisectaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Apodroma


title: Omae Genki

text:
Genki Omae (大前 元紀 Ōmae Genki, sinh ngày 10 tháng 12 năm 1989 ở Yokohama) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản hiện tại thi đấu cho Omiya Ardija. Omae có nhiều lần ra sân cho đội tuyển quốc gia U-19 Nhật Bản.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ
Cập nhật đến ngày 23 tháng 2 năm 2018.

1Bao gồm Cúp Hoàng đế Nhật Bản và DFB-Pokal.

2Bao gồm J. League Cup.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Profile at Omiya Ardija

Sinh năm 1989
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ bóng đá 2. Bundesliga
Cầu thủ bóng đá Shimizu S-Pulse
Cầu thủ bóng đá Omiya Ardija
Cầu thủ bóng đá Fortuna Düsseldorf
Tiền đạo bóng đá
Nhân vật bóng đá Kanagawa
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản ở nước ngoài
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức


title: Niphocona argentilinea

text:
Niphocona argentilinea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Niphocona


title: Alexis Scholl

text:
Alexis Frank Jules Scholl (sinh ngày 11 tháng 3 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá người Bỉ thi đấu ở vị trí hậu vệ trái cho Benfica B ở Bồ Đào Nha.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Là một sản phẩm của hệ thống trẻ Anderlecht, Scholl ra mắt chuyên nghiệp ở Bồ Đào Nha cho đội dự bị của Benfica vào ngày 12 tháng 9 năm 2015 trong chiến thắng trên sân nhà trước Académico de Viseu (2–0) tại Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Bồ Đào Nha. Ngày 1 tháng 2 năm 2016, anh được cho mượn đến K.A.A. Gent đến hết mùa giải.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1996
Nhân vật còn sống
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Bỉ
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Bỉ
Cầu thủ bóng đá R.S.C. Anderlecht
Cầu thủ bóng đá S.L. Benfica B
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Bồ Đào Nha
Cầu thủ bóng đá K.A.A.. Gent
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bồ Đào Nha
Cầu thủ bóng đá nam Bỉ ở nước ngoài


title: Amelora neurogramma

text:
Amelora neurogramma là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Amelora


title: Phigalia uniformata

text:
Phigalia uniformata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phigalia


title: Natri metatecnetat

text:
Natri metatecnetat, hay natri tecnetat(V) là một hợp chất vô cơ có công thức hóa học là NaTcO3, là một vật liệu perovskite.

Điều chế
Nó có thể được điều chế bằng cách đồng nung nóng tecneti, natri petecnetat và natri oxit, và sự phân hủy xảy ra ở nhiệt độ cao. Ngoài ra, Na299MoO4 đem phân hủy trong dung dịch NaOH cũng sẽ tạo ra NaTcO3. Hiệu ứng tạo hạt NaTcO3 giống NaMoO3, egπ giữa các trạng thái và dải a1g biến mất.

Tính chất
NaTcO3 là một chất rắn màu đen, là một chất thuộc hệ Na2O–Tc2O5. Nó ổn định đến .

Tham khảo

Đọc thêm
Keller, C.; Kanellakopulos, B. Ternary oxides of tri- to septivalent technetium and alkali metals. Journal of Inorganic and Nuclear Chemistry (1965), 27(4), 787–795.
Kanellakopulos, Basil. The ternary oxide of 3-to 7-valent technetium with alkalis. (1964), (AEC Accession No. 31424, Rept. No. KFK-197), tr. 73.

Hợp chất natri


title: Bá quốc Württemberg

text:
Bá quốc Württemberg (tiếng Đức: Grafschaft Württemberg) là một lãnh thổ lịch sử có nguồn gốc từ lãnh thổ của Nhà Württemberg, trung tâm của Công quốc Swabia cũ. Thủ phủ của nó là Stuttgart. Từ thế kỷ XII cho đến năm 1495, nó là một bá quốc trong Đế chế La Mã Thần thánh. Sau đó, nó được nâng lên thành công quốc và sau khi Đế chế La Mã Thần thánh tan rã vào năm 1806, Württemberg được nâng lên thành một vương quốc.

Từ nguyên

Lịch sử

Tham khảo

 Bá quốc Württemberg
Bá quốc Thánh chế La Mã
Württemberg
Lịch sử Württemberg
Vương tộc Württemberg
Khởi đầu thập niên 1080 ở Đế quốc La Mã Thần thánh
Khởi đầu năm 1083 ở châu Âu
Đức trung cổ


title: Erebus purpurata

text:
Erebus purpurata là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Erebus


title: Copitarsia hostilis

text:
Copitarsia hostilis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Copitarsia


title: Świeszyno, Tỉnh West Pomeranian

text:
Świeszyno  (tiếng Đức Schwessin) là một ngôi làng ở hạt Koszalin, Tây Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Đó là chỗ ngồi của gmina (khu hành chính) được gọi là Gmina Świeszyno.

Nó nằm khoảng    phía nam Koszalin và  về phía đông bắc của thủ đô khu vực Szczecin.

Làng có dân số 497.

Cư dân đáng chú ý

 Ernst Pöppel (sinh năm 1940), nhà tâm lý học và thần kinh học người Đức

Tham khảo


title: Hoplodrina sanildefonsensis

text:
Hoplodrina sanildefonsensis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hoplodrina


title: Leucania subpallida

text:
Leucania subpallida là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

S


title: Nazli Sabri

text:
Nazli Sabri (tiếng Ả Rập: نزلي صبري / نازلى صبرى) là vị vương hậu đầu tiên của Ai Cập tại vị từ năm 1919 đến năm 1936. Bà là vợ thứ hai của Quốc vương Fuad I và là mẹ đẻ của vua kế vị Farouk.

Thuở thiếu thời
Nazli sinh ngày 25 tháng 6 năm 1894 tại Alexandria, Ai Cập, trong một gia đình có cha mẹ là người gốc Thổ Nhĩ Kỳ và Pháp. Cha của bà là Abdur Rahim Sabri Pasha, Bộ trưởng Bộ nông nghiệp kiêm Thống đốc Cairo, và mẹ bà là phu nhân Tawfika Khanum Sharif. Nazli có một người em trai là Sherif Sabri Pasha (sinh năm 1895) và một người chị em gái, Amina Sabri.

Nazli là cháu ngoại của Thiếu tướng Muhammad Sharif Pasha, đồng thời là Bộ trưởng Bộ ngoại giao gốc Thổ Nhĩ Kỳ. Bà cũng là chắt của sĩ quan gốc Pháp Soliman Pasha al-Faransawi (ông sinh được một người con gái là Nazli, chính là bà nội của vương hậu Nazli Sabri).

Đầu tiên, Nazli theo học tại trường Lycée de la Mère-de-Dieu ở Cairo, sau đó học tại trường cao đẳng Collège Notre-Dame de Sion ở Alexandria. Sau khi người mẹ qua đời, 2 chị em Nazli được gửi đến một trường nội trú ở Paris, Pháp trong 2 năm. Sau khi trở về, Nazli buộc phải kết hôn với người anh em họ là Khalil Sabri. Tuy nhiên, cuộc hôn nhân này tan vỡ khi chưa đầy 1 năm. Sau khi ly hôn, bà ở lại nhà của Safiya Zaghloul, và tại đây bà đã gặp Saeed Zaghloul, cháu gọi Safiya bằng cô. Hai người đã đính hôn nhưng rồi lại chia tay nhau khi Saeed phải lưu vong cùng với người chú bác Saad Zaghloul sau cuộc Cách mạng Ai Cập 1919.

Trở thành Vương hậu
Sultan của Ai Cập Fuad I lần đầu gặp Nazli trong một buổi trình diễn opera. Vào ngày 12 tháng 5 năm 1919, Fuad cầu hôn Nazli, mặc dù ông hơn bà đến 26 tuổi. Vào ngày 24 tháng 5 năm 1919, Nazli chính thức lên xe hoa cùng với Fuad I tại Cung điện Bustan, Cairo. Đây là cuộc hôn nhân thứ hai của cả Nazli và Fuad. Sau đó, bà chuyển đến sống tại Cung điện Abbasiya. Tân vương hậu đã phải chịu áp lực từ chồng trong việc sinh con trai, và sẽ bị cấm cung nếu không sinh được người kế vị.

Sau khi hạ sinh được người con trai duy nhất cho hoàng gia, là Quốc vương tương lai Farouk, bà được phép chuyển đến Cung điện Koubbeh, nơi ở chính thức của hoàng gia, cùng với phu quân của bà. Khi Fuad chính thức xưng Vương, Nazli hiển nhiên trở thành Vương hậu. Bà lần lượt sinh thêm 4 công nương, là: Fawzia Fuad, Faiza Rauf, Faika Sadek, Fathia Ghali.

Bị giới hạn trong nội cung, bà chỉ được phép tham dự các buổi biểu diễn opera, ngắm các vườn hoa và tham gia các sự kiện chỉ dành cho phụ nữ. Thời điểm đó, các phong trào giải phóng dành cho phụ nữ diễn ra, bà nhận thấy những quy định trong nội cung đã trở nên lạc hậu. Trong những cuộc cãi vã với chồng, bà đều nhận những cái tát tai từ ông và bị giam cầm trong phòng riêng nhiều tuần. Nhiều người cho rằng, Nazli đã cố tìm đến cái chết bằng việc sử dụng quá liều aspirin.

Nazli đi cùng nhà vua trong một chuyến công du châu Âu kéo dài 4 tháng vào năm 1927, và bà được nhiều người Pháp quý mến vì là người gốc Pháp.

Những năm sau đó
Sau khi Fuad I băng hà năm 1936, con trai duy nhất của bà trở thành Tân vương của Ai Cập, và bà được tấn phong thành Thái hậu. Em trai bà, Sherif Sabri Pasha, phục vụ trong Hội đồng Nhiếp chính. Năm 1946, Nazli rời Ai Cập và đến Hoa Kỳ để điều trị bệnh thận.

Vào tháng 8 năm 1950, Quốc vương Farouk đã tước đi phong hiệu và quyền lợi của mẹ và người em gái út Fathiya. Nguyên nhân là do Thái hậu đã ủng hộ cuộc hôn nhân của con gái với một người theo đạo Công giáo, mà Farouk không chấp thuận.

Năm 1955, Nazli đã mua một biệt thự 28 phòng ở Beverley Hills với giá 63.000 USD, nơi bà sống cùng Fathia, con rể và hai đứa cháu ngoại.

Năm 1965, Nazli dự lễ tang của Farouk tại Roma.

Tham khảo

Vương hậu Ai Cập
Sinh năm 1894


title: Coleocentrus pettiti

text:
Coleocentrus pettiti là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Coleocentrus


title: Dynodorcus curvidens

text:
Dynodorcus curvidens là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được  mô tả khoa học năm 1840.

Tham khảo

Dynodorcus
Động vật được mô tả năm 1840


title: Paradrina lignea

text:
Paradrina lignea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Paradrina


title: Quyền ngoại trị

text:
Liên quan tới luật quốc tế, quyền ngoại trị là quyền của người nước ngoài không phải chịu bị xét xử theo pháp luật của nước hiện đang ở, thường lấy được do hoạt động ngoại giao. Trước đây, gọi là trị ngoại pháp quyền.

Trước đây, nhà cầm quyền quyền đòi quyền cai quản người dân, quyền ngoại trị hầu hết trao cho một người. Nơi chốn cũng có thể có quyền ngoại trị, như toà đại sứ ở nước ngoài, căn cứ quân sự của nước ngoài hay văn phòng của Liên hợp quốc. Hiện nay, luật quốc tế thừa nhận quyền ngoại trị trong ba trường hợp: thân thể và đồ đạc của nguyên thủ nước ngoài, thân thể và đồ đạc của đại sứ và những nhà ngoại giao khác, và tàu thuyền trong vùng biển giữa các nước.

Hình thức
Trong quá khứ, các nước thường khẳng định quyền làm chủ một người, gọi là quyền quản nhân. Một người mà đi nước khác thì phải tuân theo luật pháp của nước đó, dù cho không ở tại đó, gọi là quyền quản địa. Quyền ngoại trị bắt nguồn từ quyền quản nhân và quyền quản địa tác động lẫn nhau: thân phận quyết định hiệu lực của pháp luật, không là xứ sở.

Thời nay, quyền ngoại trị có nhiều kiểu. Phổ cập nhất là quyền ngoại trị ngoại giao, các nhà ngoại giao và đồ đạc của họ không dưới quyền pháp luật của nước hiện đang ở, mà pháp luật của nước quốc tịch.

Nhiều nước viện dẫn học thuyết quyền xét xử tuyệt đối để khẳng định quyền khởi tố lính nước ngoài và những người xâm phạm quyền con người, bất chấp quốc tịch hay nơi phạm tội. Một số nước cũng khẳng định quyền khởi tố công dân. Ví dụ: Trung Quốc khẳng định quyền khởi tố công dân Trung Quốc phạm tội ở nước ngoài và Canada sẽ khởi tố người Canada ngược đãi tình dục trẻ chưa thành niên ở bất cứ nơi nào trên thế giới.

Một vài nước nhường quyền quản hạt những căn cứ quân sự nước ngoài hay bến cảng cho những nước khác. Ví dụ: Nhật Bản nhường căn cứ quân sự của Hoa Kỳ ở Okinawa cho toà quân sự Hoa Kỳ theo thoả thuận về quy chế lực lượng song phương.

Luật biển quy định tàu thuyền trong vùng biển giữa các nước ở dưới quyền của pháp luật nước ghi tên tàu, có thể xem là một kiểu quyền ngoại trị.

Những trường hợp lịch sử

Thế kỉ 14
Thế kỉ 13 và 14, ba hải quốc Ý Genova, Venezia, Pisa giành được quyền ngoại trị cho các lái buôn của họ ở thủ đô Byzantine Constantinopolis, Ai Cập, và các nước Bắc Phi.

Đế quốc Osman
Từ thế kỉ 16 đến đầu thế kỉ 19, các đế quốc châu Âu mở rộng lãnh thổ, pháp luật Osman nhường chỗ cho đặc quyền của các nước phương Tây. Người châu Âu kinh doanh và buôn bán trong nước không phải tuân theo pháp luật Osman như các thần dân. Các nước mạnh thiết lập chế độ pháp luật riêng cho dân của họ ở nước ngoài.

Năm 1923, Thổ Nhĩ Kỳ kí Hoà ước Lausanne, bãi bỏ quyền ngoại trị. Năm 1949, Ai Cập bỏ quyền ngoại trị trong Công ước Montreux.

Ấn Độ thuộc Anh
Chiến tranh thế giới thứ hai, binh sĩ của quân Đồng minh ở Ấn Độ sinh hoạt theo bộ luật quân sự riêng, của Quân đội Hoa Kỳ thì hoàn toàn chịu quyền của pháp luật họ, ngay cả trong việc hình sự.

Hoa Kỳ
Hoa Kỳ từng thoả thuận thiết lập quyền ngoại trị với 15 nước không có luật lệ kiểu phương Tây: Algeria, Borneo, Trung Quốc, Ai Cập, Iran, Nhật Bản, Triều Tiên, Libya, Madagascar, Morocco, Samoa, Tanzania, Thái Lan, Tunisia và Đế quốc Osman. Binh lính và dân thường Hoa Kỳ làm việc ở các căn cứ quân sự ở nước ngoài thường chỉ có thể bị quân đội Hoa Kỳ xét xử theo thoả thuận về quy chế lực lượng song phương.

Đông Á
Ở Đông Á, quyền ngoại trị được lập ra ở Trung Quốc, Nhật Bản, và Xiêm La vào thế kỉ 19. Tuy nhiên, các nước Đông Á đã khẳng định quyền làm chủ trước đây.

Trung Quốc

Nền móng của chế độ quyền ngoại trị vốn có ở Trung Quốc. Nhà Thanh đối xử khác giữa người Hán và người Mãn Châu dựa trên thân phận của thần dân. Ví dụ: giới cầm quyền Mãn Châu có các đặc quyền pháp luật, nằm ngoài quyền hạn của các quan địa phương người Hán.

Trước khi Trung Quốc kí Hoà ước Nam Kinh, chấm dứt Chiến tranh thuốc Phiện thứ nhất vào năm 1842 thì các thương gia nước ngoài không tán thành luật lệ nhà Thanh. Thương gia Anh chê pháp luật nhà Thanh hay áp đặt trách nhiệm tập thể và phản đối toà án nhà Thanh phạt chết tội ngộ sát. Ví dụ: năm 1784, một pháo thủ người Anh bị xử tử vì vô tình giết một người Trung Quốc. Về sau, Công ty Đông Ấn thường đưa biến người Anh đi trước khi các quan chức nhà Thanh kịp phản ứng.

Trung Quốc hay trao quyền ngoại trị cho nước ngoài. Thập kỉ 1830, triều đình nhà Thanh kí hiệp ước với Hãn quốc Khoqand, cấp các đặc quyền ngoại trị cho thương nhân của họ. Nhà Thanh hiếm khi đòi xét xử người nước ngoài theo pháp luật quốc gia, trong gần như mọi trường hợp giao việc trừng phạt cho chính quyền nước ngoài, trừ các vụ giết người ra.

Lúc đàm phán Hoà ước Nam Kinh thì nhà Thanh sẵn lòng tiếp tục cho quyền ngoại trị. Cassel viết rằng Kì Anh sẵn sàng nhường các đặc quyền ngoại trị cho Anh khi trao đổi với đại diện toàn quyền Pottinger vào lúc kí hiệp ước. Chỗ đứng của Kì Anh phù hợp với quan điểm của nhà Thanh bấy giờ, chủ quyền áp đặt trên thần dân, không là nơi chốn.

Năm 1843, Anh và Trung Quốc kí Điều ước Hổ Môn, chính thức thừa nhận quyền ngoại trị. Bản hiệp ước quy định, người Anh sẽ bị phạt theo luật Anh, người Trung Quốc theo luật Trung Quốc. Tuy nhiên, người Anh chỉ có quyền ngoại trị ở thương cảng, vì người nước ngoài không được vào nội địa Trung Quốc.

Triều đình ra lệnh cấp đặc quyền ngoại trị cho hầu hết các nước phương Tây. Những nước khác muốn có bảo chứng. Ví dụ: Điều ước Vọng Hạ năm 1844 giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ quy định ở điều 21 rằng thần dân Trung Quốc mà phạm tội nguy hại công dân Hoa Kỳ thì sẽ bị xử theo luật Trung Quốc, công dân Hoa Kỳ mà phạm tội ở Trung Quốc thì sẽ bị lãnh sự hay công chức Hoa Kỳ khác xử theo luật Hoa Kỳ.

Hiệp ước Vọng Hạ không cho người Hoa Kỳ buôn bán thuốc phiện được ngoại trị và cho phép chính phủ Trung Quốc tịch thu tàu thuyền Hoa Kỳ buôn bán bên ngoài các thương cảng. Pháp cũng đòi Trung Quốc bảo đảm người Pháp, kí Điều ước Hoàng Phố, lần đầu phân biệt luật nhà Thanh thành luật hình sự, luật dân sự, và giành được sự bảo vệ của pháp luật Trung Quốc cho người Pháp bên ngoài các tô giới.

Năm 1858, nhà Thanh và Anh kí Điều ước Thiên Tân, chấm dứt Chiến tranh thuốc Phiện thứ hai, mở rộng quyền của người phương Tây ở Trung Quốc. Nay, họ được vào nội địa nếu có sổ thông hành. Tuy nhiên, vẫn không được mang quyền ngoại trị đi ra các cảng buôn bán. Hiệp ước buộc nhà Thanh trao các đặc quyền của Anh cho những cường quốc phương Tây khác. Năm 1868, hai bên đàm phán lại hiệp ước, giới thương gia Anh đòi bãi bỏ các hạn chế đi lại trong nội địa Trung Quốc. Nhà Thanh không chịu, trừ phi bỏ luôn quyền ngoại trị. Sau cùng, nhà Thanh không nhường bước, không cho người nước ngoài mang các đặc quyền ngoại trị vào nội địa.

Không chỉ có các nước phương Tây lập ra quyền ngoại trị. Năm 1871, Trung Quốc và Nhật Bản kí hiệp ước, trao nhau quyền ngoại trị. Trung Quốc và Triều Tiên cho nhau quyền ngoại trị. Tuy nhiên, Trung Quốc phải từ bỏ quyền ngoại trị ở Nhật Bản sau khi kí Điều ước Mã Quan vào năm 1895, chấm dứt Chiến tranh Trung-Nhật thứ nhất, nhưng Nhật Bản giữ được đặc quyền ở Trung Quốc.

Sở Hội thẩm
Sau năm 1842, Thượng Hải là cảng buôn bán quan trọng nhất, thi hành chặt chẽ nhất các điều khoản hiệp ước không rõ ràng về quyền ngoại trị. Có hai toà chuyên xét xử các vụ quyền ngoại trị là Sở Hội thẩm Thượng Hải và Toà án Cao nhất tại Hoa của Anh. Những nước kí hiệp ước khác cũng lập toà riêng, như Toà án Trung vụ của Hoa Kỳ. Các toà nước ngoài có quyền xét xử các vụ bên trong tô giới, chính thức vẫn dưới chủ quyền của nhà Thanh. Ban đầu, người Trung Quốc mà phạm tội bên trong tô giới thì được gửi trả về chính quyền Trung Quốc.

Quyền ngoại trị kết thúc
Đầu thế kỉ 20, một số cường quốc phương Tây thấy Trung Quốc tiến hành cải cách pháp luật, bắt đầu suy xét từ bỏ các quyền ngoại trị. Ví dụ: điều 12 Hiệp ước Mackay năm 1902 giữa Trung Quốc và Anh quy định rằng Anh sẽ từ bỏ quyền ngoại trị nếu cảm thấy hài lòng với "luật lệ Trung Quốc, cách thi hành chúng, và những vấn đề khác".

Nhà Thanh không phân biệt hình sự và dân sự trong pháp luật, cho nên mặc dù cố gắng cải cách pháp luật một cách nghiêm túc trong thập kỉ cuối cùng của vương triều, vẫn không thực sự giải quyết được vấn đề thiếu luật lệ về hợp đồng, mậu dịch hay buôn bán.

Sau khi chính quyền Trung Quốc sụp đổ vào năm 1911 thì quyền bổ nhiệm các thẩm phán người Trung Quốc của Sở Hội thẩm trao cho các cường quốc phương Tây, tức là tất cả cư dân của Tô giới chung Thượng Hải nay nằm dưới quyền nước ngoài. Giữa thập kỉ 20, Đảng Quốc dân thực hiện Bắc phạt thành công, thống nhất lại Trung Quốc, củng cố chính quyền, khiến cho nhiều nước mau từ bỏ các cảng buôn bán nhỏ. Tuy nhiên, các cường quốc đính ước không chịu từ bỏ Thượng Hải hay các đặc quyền bên trong, vẫn là trung tâm kinh tế và thương cảng chính. Năm 1925, cảnh sát Thượng Hải và những người biểu tình thân Đảng Quốc dân ẩu đả nhau, chính phủ Trung Quốc quyết định không thi hành phán quyết của Sở Hội thẩm nữa; năm 1927, một toà địa phương dưới quyền Trung Quốc được thành lập thay thế sở.

Năm 1921, ở Hội nghị Hải quân Washington, tám nước ngoài cùng Trung Quốc kí Công ước chín nước. Các nước ngoài đồng ý bỏ quyền ngoại trị sau khi Trung Quốc thiết lập hệ thống luật pháp thoả đáng. Năm 1926, một uỷ ban được thành lập, ra bản báo cáo chi tiết bao gồm kết quả điều tra và khuyến nghị về pháp chế Trung Quốc.

Thế kỉ 20, người bên ngoài ngành ngoại giao mất quyền ngoại trị ở Trung Quốc. Năm 1917, Đức và Áo-Hung mất quyền sau khi Trung Quốc gia nhập phe Đồng Minh trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Liên Xô một mặt bí mật thoả thuận với Trung Quốc được giữ đặc quyền đến năm 1960, một mặt công khai tuyên bố rằng đã từ bỏ vào năm 1924.

Năm 1929, chính phủ Đảng Quốc dân tuyên bố chính sách chấm dứt quyền ngoại trị. Anh là nước có quyền ngoại trị nhiều nhất, khư khư giữ đặc quyền, khiến cho việc đàm phán trì trệ. Năm 1937, Nhật Bản xâm lược Trung Quốc, chiếm giữ Thượng Hải và các cảng buôn bán chính, quyền ngoại trị kết thúc. Cuối năm 1941, Anh và Hoa Kỳ tuyên chiến Nhật Bản, trở thành nước đồng minh chính thức của Trung Quốc. Khó để vừa làm bạn đồng minh, vừa không phải tuân theo pháp luật của nước đó. Năm 1943, cả Hoa Kỳ lẫn Anh đều kí hiệp ước mới, từ bỏ quyền ngoại trị. Những nước khác nhanh chóng làm theo.

Tinh trạng quyền ngoại trị ở Trung Quốc của các nước (năm 1937)

Ảnh hưởng
Hiện nay, chỗ đứng của Trung Quốc về chủ quyền vẫn chịu ảnh hưởng của quyền ngoại trị. Cassel nhận định, "quyền ngoại trị khiến cho nhiều nhà hoạch định chính sách ở Trung Quốc đại lục rất nghi ngờ luật quốc tế, các tổ chức quốc tế, và gần đây là nhân quyền". Hiến pháp Trung Quốc quy định rõ ràng rằng người nước ngoài phải tuân theo luật pháp Trung Quốc. Chính phủ Trung Quốc khẳng định quyền khởi tố công dân Trung Quốc phạm tội ở nước ngoài, ngay cả khi hắn đã bị trừng phạt.

Nhật Bản
Năm 1858, Nhật Bản thừa nhận quyền ngoại trị trong các hiệp ước với Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Hà Lan, và Nga. Năm 1873, nhiều hiệp ước thương mại mở rộng các bảo đảm ngoại trị ở Nhật Bản đến những nước khác, bao gồm cả Peru. Hầu hết các nước có quyền ngoại trị xét xử công dân của họ thông qua các toà án lãnh sự.

Năm 1887, chỉ có 2.389 người nước ngoài không là người Trung Quốc sống ở Nhật Bản, bị hạn chế đi lại nghiêm ngặt. Ngược lại với ở Trung Quốc, người nước ngoài ở Nhật Bản không thể phạm tội mà không bị phạt. Tuy nhiên, Nhật Bản muốn diệt bỏ mọi quyền nước ngoài trong nước và cải cách luật lệ dựa trên pháp chế của các nước đó, vẫn cố gắng bãi bỏ quyền ngoại trị.

Sau khi thuyết phục được các cường quốc phương Tây rằng hệ thống luật pháp trong nước "đủ hiện đại" thì Nhật Bản kí hiệp ước với Anh, làm địa vị hai nước bằng nhau. Hiệp ước quy định Anh sẽ từ bỏ các đặc quyền ngoại trị ở Nhật Bản trong vòng 5 năm. Cùng lúc, Nhật Bản kí các hiệp ước giống vậy với những cường quốc ngoại trị khác. Năm 1899, các hiệp ước này có hiệu lực, chấm dứt quyền ngoại trị ở Nhật Bản.

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Nhật Bản trở thành nước đồng minh của Hoa Kỳ, kí các hiệp ước, trao đặc quyền ngoại trị cho quân nhân Hoa Kỳ ở các căn cứ của Hoa Kỳ tại Okinawa.

Xiêm La
Năm 1855, Vua Mongkut kí Hiệp ước Bowring, trao quyền ngoại trị cho Anh. Trong bức thư gửi anh em họ đề ngày 6 tháng 9 năm 1860, ngài Robert Hermann Schomburgk kể lại việc đào tạo tư pháp và trách nhiệm làm Tổng lãnh sự của Anh ở Xiêm La như xét xử các vụ ngoại trị. Về sau, Xiêm La kí các hiệp ước không bình đẳng với 13 nước châu Âu khác và Nhật Bản.

Từ năm 1925 đến 1926, Xiêm La sửa lại các hiệp ước, chấm dứt chế độ xét xử lãnh sự. Nay công dân của các nước đính ước sẽ thuộc thẩm quyền của các toà án Xiêm sau 5 năm kể từ ngày các bộ luật mới được ban hành. Năm 1930, không còn quyền ngoại trị. Năm 1932, chuyên chế quân chủ bị lật đổ, chế độ quân chủ lập hiến mới ban hành luật lệ mới, dẫn tới Xiêm La kí các hiệp ước mới vào năm 1937 và năm 1938, huỷ bỏ hoàn toàn các quyền ngoại trị.

Huỷ bỏ quyền ngoại trị ở Xiêm La

Hiện nay
Phái đoàn ngoại giao ở nước thường không được ngoại trị hoàn toàn và không là lãnh thổ của nước được đại diện.

Những nước nhường một số quyền kiểm soát
Những nước nhường lại một số quyền kiểm soát lãnh thổ của họ, nhưng không nhường chủ quyền bao gồm:

 Đài pháo thánh Angelo ở Malta (chỉ một phần)
 Trụ sở Tổ chức Hàng hải Quốc tế ở Luân Đôn
 Căn cứ Không quân Khmeimim ở Syria, Không quân Nga thuê trong kì hạn 49 năm, Nga có quyền xét xử nhân viên và các vụ trong căn cứ

Những trường hợp trong nước
Một nước có thể có nhiều pháp chế. Những trường hợp trong nước bao gồm:

 Bến vịnh Thâm Quyến ở Thâm Quyến, Quảng Đông, có một khu cho Hồng Kông thuê và thi hành pháp luật Hồng Kông. Hồng Kông có pháp chế thông luật, đại lục Trung Quốc có pháp chế dân luật.
 Khuôn viên Hoành Cầm của Trường đại học Ma Cao ở Châu Hải, Quảng Đông, thi hành pháp luật Ma Cao, giống như trường hợp Hồng Kông

Xem thêm

 Akmal Shaikh
 Hệ thống Hiệp ước châu Nam Cực
 Khu phi quân sự
 Miễn trừ ngoại giao
 Lãnh thổ tách rời
 EuroAirport Basel-Mulhouse-Freiburg
 Hải phận quốc tế
 Kiểm soát biên giới
 Nước trung lập
 Trụ sở Liên Hợp Quốc

Tham khảo

Đọc thêm

 Bickers, Robert, and Isabella Jackson, eds. Treaty Ports in Modern China: Law, Land and Power (Routledge, 2016).

 Chan, K. Chan. "The Abrogation of British Extraterritoriality in China 1942-43: A Study of Anglo-American-Chinese Relations." Modern Asian Studies 11.2 (1977): 257-291 online.
 , Vol. 1: ; Vol. 2: ; Vol. 3:
 Davids, Jules, and Jonathan M. Nielson. "Extraterritoriality." in Encyclopedia of American Foreign Policy ed. by Alexander DeConde et al. (2002) 2:81–92.
 "Developments in the Law: Extraterritoriality." Harvard Law Review, vol. 124, no. 5, 2011, pp. 1226–1304. www.jstor.org/stable/25800158 online
 Fenwick, C. G. "The Nine Power Treaty and the Present Crisis in China." American Journal of International Law 31.4 (1937): 671-674. online
 Kayaoglu, Turan. Legal imperialism: sovereignty and extraterritoriality in Japan, the Ottoman Empire, and China (Cambridge UP, 2010).
 Keeton, George W. The development of extraterritoriality in China (2 vol 1928). comprehensive on China and briefer coverage across the world in vol 2 pp 155–172. vol 2 online
 Liu, Shih Shun. Extraterritoriality, Its Rise and Its Decline (1925) online; comprehensive scholarly history in global history perspective.
 Scully, Eileen P. "Historical Wrongs and Human Rights in Sino-Foreign Relations: The Legacy of Extraterritoriality." Journal of American-East Asian Relations 9.1-2 (2000): 129-146.
 Thomson, Janice E. Mercenaries, Pirates, and Sovereigns: State-Building and Extraterritorial Violence in Early Modern Europe (Princeton UP, 1994) online

Liên kết ngoài

 Columbia Encyclopedia—"Extraterritoriality"
 Report of the Extraterritoriality Commission in China (1926)

 Law Ministry of India

Luật quốc tế


title: Bên trên tầng lầu

text:
"Bên trên tầng lầu" là một ca khúc được sáng tác và trình bày bởi Tăng Duy Tân. Mặc dù đã sáng tác nhiều ca khúc và thành công, tuy nhiên, "Bên trên tầng lầu" lại chính là ca khúc đánh dấu tên tuổi và giúp cho khán giả biết đến anh nhiều hơn. Ca khúc đã được Tân sáng tác trong giai đoạn Việt Nam phải giãn cách xã hội vì COVID-19. Sau khi phát hành lần đầu tiên vào ngày 10 tháng 6 năm 2022, ca khúc đã tạo nên làn sóng ảnh hưởng trên các nền tảng mạng xã hội như TikTok, YouTube... tại Việt Nam. Tại Giải thưởng Làn Sóng Xanh 2022, ca khúc đã đoạt giải Bài hát hiện tượng và Top 10 ca khúc được yêu thích nhất của năm. Đồng thời, trở thành Ca khúc của năm cho Giải thưởng Cống hiến 2023.

Sản xuất
"Bên trên tầng lầu" đã được Tăng Duy Tân sáng tác trong giai đoạn Việt Nam phải giãn cách xã hội do ảnh hưởng từ đại dịch COVID-19 và được viết về chính anh trong giai đoạn bản thân rơi vào trạng thái trầm cảm. Anh chia sẻ, "Tôi từng cố gắng cầu cứu ai đó giúp mình thoát khỏi cảm giác bị mắc kẹt [...]. Ai cũng như mình hết thì biết cầu cứu ai bây giờ?". Mặc dù ca khúc có tên là "Bên trên tầng lầu" nhưng trong lời bài hát lại không hề có cụm từ "tầng lầu". Nam ca sĩ kiêm nhạc sĩ đã chia sẻ ngụ ý tầng lầu là "nội tâm của chúng ta". Bài hát đã được pha trộn giữa hai dòng nhạc là deep house và pop. Do được sáng tác trong giai đoạn phải giãn cách xã hội nên ca khúc thường có những câu từ nhưng "đừng khóc", "đừng lo" hay "em đâu thể mãi đau" nhằm động viên người nghe đối diện thực tại và vượt qua mọi gian nan, thử thách.

Đến ngày 10 tháng 6 năm 2022, video lời bài hát "Bên trên tầng lầu" đã được Tăng Duy Tân ra mắt trên kênh YouTube cá nhân. Sau đó hơn một tháng, vào ngày 14 tháng 7 thì video âm nhạc cho ca khúc chính thức được công bố. Tuy nhiên, không giữ giai điệu, trong video âm nhạc mới ca khúc đã được phối lại bởi Th BAP.

Tiếp nhận
Mặc dù đã ra mắt nhiều ca khúc và thành công, tuy nhiên "Bên trên tầng lầu" lại mới là ca khúc giúp Tăng Duy Tân được đông đảo khán giả biết đến. Theo chia sẻ của nam ca sĩ, ca khúc đã giúp bản thân anh có thu nhập gấp ba lần so với trước đó.

Đánh giá
Sau khi thành công với "Bên trên tầng lầu" tờ báo VnExpress đã phân tích và kể lại hành trình của anh. Đồng thời, dẫn lời nhận xét, gọi nam ca sĩ là "hiện tượng mới của làng nhạc". Tạp chí Thương hiệu và Pháp luật cũng đã đề cập và gọi ca khúc sở hữu "giai điệu bắt tai", "ca từ lôi cuốn". Đây là một trong những lý do ca khúc được nhiều người hâm mộ yêu thích. Tiến Vũ của tờ Tuổi Trẻ đã cho rằng các sáng tác của Tân "thường ngắn gọn, súc tích, thuần Việt và đặc biệt chú trọng việc gieo vần". Bài báo cũng đã so sánh ca khúc cùng "See Tình", "Ngẫu hứng", "Hai phút hơn"... khi đưa âm nhạc của Việt Nam đến với thế giới.

Văn hóa đại chúng
Vào ngày 1 tháng 3 năm 2023, trong đề thi học sinh giỏi cấp tỉnh của tỉnh Hậu Giang đã trích dẫn hai câu hát trong ca khúc "Bên trên tầng lầu" trở thành câu một trong phần nghị luận xã hội. Đề bài đã yêu cầu thí sinh "trình bày suy nghĩ [...] về bài học cuộc sống mà em tâm đắc được gợi ra từ những lời hát [...]". Tuy nhiên, việc đưa lời bài hát vào đề thi đã tạo nên làn sóng tranh cãi khi một bên ủng hộ vì cho rằng nó dễ dàng tiếp cận tới giới trẻ và một bên phản đối vì lời bài hát không phù hợp để đưa vào đề thi. Nhiều bản phối hay hát lại sau đó của "Bên trên tầng lầu" cũng đã trở nên nổi tiếng trên mạng xã hội.

Trước đó, trong một buổi diễn của mình vào tháng 9 năm 2022, Uyên Linh đã trình diễn một đoạn của "Bên trên tầng lầu". Tuy nhiên, sau đó phía ê-kíp sản xuất của Tăng Duy Tân đã lên tiếng xác nhận nữ ca sĩ chưa xin phép bản quyền. Ngay sau khi tranh cãi nổ ra, phía Uyên Linh đã lên tiếng xin lỗi và giải thích với Tăng Duy Tân khi chỉ sử dụng ca khúc một cách ngẫu hứng.

Bảng xếp hạng
Tính đến ngày 8 tháng 8 năm 2022, ca khúc đã đạt 147 triệu lượt xem trên TikTok và lọt top xu hướng trên nền tảng mạng xã hội này. Đồng thời, cán mốc 17 triệu lượt xem sau một tháng phát hành trên YouTube. "Bên trên tầng lầu" cũng đã lần lượt đứng đầu Top Vietnamese Songs và Hot 100 Billboard Việt Nam hay lọt top thịnh hành của YouTube thế giới.

Giải thưởng

Xem thêm

 "Waiting for You"
 "See Tình"
 "2 phút hơn"

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bài hát năm 2022
Bài hát tiếng Việt
Bài hát Việt Nam
Ca khúc nhạc trẻ
Bài hát nhạc pop
Bài hát nhạc deep house


title: Imamura Hiroji

text:
Imamura Hiroji (sinh ngày 27 tháng 4 năm 1949) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản
Imamura Hiroji thi đấu cho đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản từ năm 1976.

Thống kê sự nghiệp

|-
|1976||4||0
|-
!Tổng cộng||4||0
|}

Tham khảo

Liên kết ngoài
National Football Teams
Japan National Football Team Database

Sinh năm 1949
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản


title: Eucyclopera cynossema

text:
Eucyclopera cynossema là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eucyclopera


title: Trịnh Khang Vương

text:
Trịnh Khang Vương (chữ Hán:鄭康王) có thể là:

Danh sách
Trịnh Khang Vương Lý Nguyên Lễ, tông thất nhà Đường, cũng gọi là Từ Khang Vương.
Trịnh Khang Vương Chu Hữu Cầm, phiên vương nhà Minh.
Trịnh Khang Vương Trịnh Căn trong lịch sử Việt Nam

Xem thêm
Khang Vương
 Kinh Triệu Khang Vương
 Vinh Khang Vương
 Cung Khang Vương
 Hy Khang Vương
 Điệu Khang Vương
 Đoan Khang Vương
 Hoài Khang Vương
 Sở Khang Vương
 Chu Khang Vương
 Trịnh Thành Công
Trịnh U Công
Trịnh Thuận Vương
Trịnh Cung Túc Vương
Ngô Cung Túc Vương

Thụy hiệu


title: Phorocera normalis

text:
Phorocera normalis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phorocera


title: Tôm hùm đá

text:
Tôm hùm đá (Danh pháp khoa học: Panulirus homarus) là một loài trong Họ Tôm rồng phân bố tại Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Đây là loài tôm có giá trị kinh tế và được khai thác, đánh bắt.

Đặc điểm
Đây là một loài tôm cỡ lớn. Cá thể trưởng thành có chiều dài từ 20–25 cm, một số cá thể có thể đạt đến 31 cm và nặng từ 1,4 - 1,5 kg. Phiến gốc râu thứ nhất có 04 gai lớn nhất bằng nhau xếp thành hình vuông với 04 gai nhỏ và nhóm lông cứng ở giữa. Mặt lưng các đốt bụng có một rãnh, gờ trước có các rãnh ngang dạng khía tròn.

Tôm hùm đá sống phổ biến ở đáy cát pha bùn, ẩn trong các hốc đá vùng nước ven bờ, độ sâu từ 1 – 5m, có sóng đập. Loài này thường sống thành bầy khoảng 3 - bốn con và hoạt động mạnh về ban đêm. Mùa sinh sản khoảng tháng 4 đến tháng 6. tôm con thường tập trung ở các ghềnh đá ven bờ, ven các đảo.

Tham khảo
 T. Chan (2010). "Panulirus homarus (Linnaeus, 1758)". World Register of Marine Species. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2010.
 Lipke B. Holthuis (1991). "Panulirus homarus". FAO Species Catalogue, Volume 13. Marine Lobsters of the World. FAO Fisheries Synopsis No. 125. Food and Agriculture Organization. pp. 139–141. ISBN 92-5-103027-8.
 P. F. Berry (1974). "A revision of the Panulirus homarus-group of spiny lobsters (Decapoda, Palinuridae)". Crustaceana 27 (1): 31–42.

Chú thích

Động vật được mô tả năm 1758
Tôm
H
Động vật giáp xác thương mại
Động vật giáp xác ăn được


title: Coelichneumon pulcher

text:
Coelichneumon pulcher là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Coelichneumon


title: Sông Drut

text:
Drut, Druts hay Druć (, ; , ) là một sông tại Belarus, là phụ lưu hữu ngạn của sông Dnepr. Sông khởi nguồn tại cao nguyên Orsha thuộc rặng núi Belarus, chảy qua các tỉnh Vitebsk, Mogilev và Gomel của Belarus. Sông dài , diện tích lưu vực là .

Lưu lượng nước trung bình hàng năm tại cửa sông là 31,6 m³/s. Tổng chênh lệch độ cao giữa đầu nguồn và cửa của sông là 105,2 m, độ dốc trung bình của mặt nước là 0,4‰. Tổng chiều dài của các dòng chảy trong hệ thống sông Drut là 2000 km, mật độ của mạng lưới sông là 0,39 km/km².

Phần lớn chiều dài sông chảy trên đồng bằng Trung tâm Berezinsky. Thung lũng sông rộng 1,5-2,5 km. Bờ tả dốc thoai thoải hơn, bờ hữu dốc vừa phải. Đặc điểm của chế độ nước là lũ mùa xuân chiếm 54% lượng nước chảy hàng năm,
mực nước lũ lớn nhất vào đầu tháng 4.

Các thành phố Tolochin và Rogachev nằm ven sông Drut. Hồ chứa nước Chihirin trên sông Drut có diện tích lưu vực .

Các phụ lưu hữu ngạn là Krivaya, Neroplya, Vabich, Orlyanka, Bolonovka, Greza. Các phụ lưu tả ngạn là Oslik, Malysh, Dolzhanka, Dobritsa.

Tham khảo

Sông Belarus
Hệ thống sông Dnepr


title: Aymen Ben Amor

text:
Aymen Ben Amor (sinh ngày 7 tháng 9 năm 1985) là một cầu thủ bóng đá người Tunisia thi đấu ở vị trí hậu vệ phải cho FC Hammamet.

Danh hiệu
Club
CAF Champions League: 2011
Cúp Liên đoàn bóng đá châu Phi: 2007, 2008
Tunisian Ligue 1: 2009–10, 10–11, 11–12
Cúp bóng đá Tunisia: 2008-09, 2010–11

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1985
Nhân vật còn sống
Người Sidi Bouzid
Cầu thủ bóng đá Tunisia
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá CS Sfaxien
Cầu thủ bóng đá Espérance Sportive de Tunis
Cầu thủ bóng đá EO Sidi Bouzid


title: Sinh vật vi hiếu khí

text:
Sinh vật vi hiếu khí là một dạng vi sinh vật cần oxy để sống, nhưng lại yêu cầu lượng phần trăm oxy trong môi trường ít hơn trong khí quyển thông thường (>21% O2 nó sẽ không tồn tại được; thường sống ở khoảng 2–10% O2). Nhiều sinh vật hiếu khí chuộng ít cũng thuộc dạng sinh vật hiếu khí chuộng carbon, yêu cầu một lượng carbon dioxide đáng kể trong không khí (ví dụ, khoảng 10% trong trường hợp của loài Campylobacter).

Môi trường sống
Sinh vật vi hiếu khí có thể sinh sôi trong những nến cốc. Nến cốc là những lọ chứa được hơ nến vào trước khi bịt chặt chốt khí của nó lại. Ngọn nến sẽ được đốt cho tới khi bị dập tắt bởi sự thiếu hụt oxy, tạo ra một môi trường giàu carbon dioxide và nghèo đi oxy.  Những phương pháp khác để tạo môi trường hiếu khí bao gồm sử dụng một bộ tạo khí và trao đổi khí.

Ví dụ
 Campylobacter là một loài vi hiếu khí.
 Helicobacter pylori, một loài vi khuẩn kỵ khí được xem như là có liên quan đến bệnh viêm loét dạ dày tá tràng và một vài loại viêm niêm mạc dạ dày.

Xem thêm
 Hô hấp hiếu khí
 Hô hấp kỵ khí
 Lên men
 Sinh vật hiếu khí bắt buộc
 Sinh vật yếm khí bắt buộc
 Sinh vật yếm khí tùy ý
 Oxy hóa

Tham khảo

Liên kết ngoài
Characterization of an unclassified microaerophilic bacterium associated with gastroenteritis.

Vi sinh vật học


title: Odinophora melanoptera

text:
Odinophora melanoptera là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Odinophora


title: Mick Granger

text:
Michael Granger (7 tháng 10 năm 1931 – 6 tháng 11 năm 2016) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí thủ môn ở Football League cho York City, Hull City và Halifax Town và ở bóng đá non-league cho Cliftonville và Scarborough. Ông mất vì biến chứng của Bệnh Alzheimer tại một nhà dưỡng lão ở York năm 2016.

Tham khảo

Sinh năm 1931
Mất năm 2016
Cầu thủ bóng đá từ Leeds
Cầu thủ bóng đá Anh
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ bóng đá York City F.C.
Cầu thủ bóng đá Hull City A.F.C.
Cầu thủ bóng đá Halifax Town A.F.C.
Cầu thủ bóng đá Scarborough F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League
Vận động viên Yorkshire


title: Diradops opeva

text:
Diradops opeva là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Diradops


title: Euxoa actinea

text:
Euxoa actinea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euxoa


title: Winniki, Tỉnh West Pomeranian

text:
Winniki  () là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Wgorzyno, thuộc quận Łobez, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng  phía tây nam của Węgorzyno,  phía tây nam của Łobez và  về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Sau Thế chiến II, người dân bản địa Đức bị trục xuất và thay thế bằng người Ba Lan. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Tham khảo


title: Galtara notabilis

text:
Galtara notabilis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Galtara


title: Windows Mobile 6.5

text:
Windows Mobile 6.5 là bản cập nhật tạm thời cho Windows Mobile 6.1 nhằm thu hẹp khoảng cách giữa phiên bản 6.1, xuất hiện vào năm 2008 và sau đó sẽ được phát hành Windows Phone 7.

Nó chưa bao giờ là một phần trong lộ trình điện thoại di động ban đầu của Microsoft và được cựu giám đốc điều hành Steve Ballmer mô tả là "không phải là bản phát hành đầy đủ Microsoft muốn" (sau này trở thành Windows Phone 7). Ballmer cũng chỉ ra rằng công ty "làm hỏng với Windows Mobile", than phiền rằng Windows Mobile 7 vẫn chưa có sẵn và nhóm Windows Mobile cần phải cố gắng bù lại tổn thất. Microsoft công bố phiên bản này tại Mobile World Congress 2009 vào tháng 2, và một số thiết bị đã được cung cấp cùng với nó. Nó được phát hành cho các nhà sản xuất vào ngày 11 tháng 5 năm 2009; các thiết bị đầu tiên chạy hệ điều hành đã xuất hiện vào cuối tháng 10 năm 2009. Một số điện thoại được phân phối chính thức với Windows Mobile 6.1 có thể được cập nhật chính thức lên Windows Mobile 6.5. Bản cập nhật này bao gồm một số tính năng mới được thêm vào đáng kể, chẳng hạn như GUI được tân trang lại, màn hình Hôm nay mới giống với trình phát của Zune của Microsoft với các nhãn có thể cuộn theo chiều dọc (được gọi là 'Titanium'). WM6.5 cũng bao gồm trình duyệt Internet Explorer Mobile 6, với giao diện được cải thiện.

Cùng với Windows Mobile 6.5, Microsoft công bố một số dịch vụ điện toán đám mây có tên mã là "SkyBox", "SkyLine", "SkyMarket" "SkyBox" đã được xác nhận là điện thoại của tôi, trong khi "SkyMarket" đã được xác nhận là Windows Marketplace dành cho thiết bị di động. Phiên bản này được thiết kế chủ yếu để sử dụng ngón tay dễ dàng hơn. Một số người đánh giá đã lưu ý rằng giao diện không nhất quán, với một số ứng dụng có các nút nhỏ khiến chúng khó thao tác hơn khi chỉ sử dụng ngón tay. Mặc dù phiên bản Windows Mobile này về cơ bản không hỗ trợ màn hình cảm ứng nhưng các nhà sản xuất thiết bị di động vẫn có thể sử dụng chúng trên thiết bị của họ.

Xem thêm

Tham khảo

Windows Mobile


title: Albania's Next Top Model

text:
Albania's Next Top Model là một chương trình truyền hình thực tế của Albania, được công chiếu vào ngày 6 tháng 12 năm 2010 trên Top Channel. Chương trình này là phiên bản Albania của America's Next Top Model. Những cô gái trẻ sẽ tranh giành danh hiệu Albania's Next Top Model, tạo cho họ cơ hội để bắt đầu sự nghiệp của mình trong ngành người mẫu.

Các mùa

Xem thêm

Tham khảo


title: Platyschineria cuthbertsoni

text:
Platyschineria cuthbertsoni là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Platyschineria


title: Collie lông ngắn

text:
Collie lông ngắn hay Rough Collie là một giống chó trong nhánh Collie nhưng có nét riêng là bộ lông xù, chúng còn được biết đến với cái tên khác như Lassie, Scotch Collie là một trong những giống chó chuyên nuôi vào mục đích chăn cừu của Anh. Collie lông ngắn là giống chó chuyên dùng vào việc chăn cừu, khá phổ biến ở nhiều quốc gia có những thảo nguyên rộng lớn với những đàn cừu hàng nghìn con. Chúng thuộc nhóm chó chăn gia súc và săn đuổi, với tính cách năng động, thông minh, cảnh giác, sẵn sàng tự vệ, ham chơi.

Giống như người anh em Collie lông dài của mình, Collie lông ngắn là giống chó chăn gia súc xứ Scottland và có đủ các đặc điểm tốt của Collie lông dài, ngoại trừ tính nhậy cảm. Chúng được coi là một dòng riêng biệt. Tuy nhiên thì ngày nay các gia đình lựa chọn giống chó này ngày càng phổ biến vì tính cách và ngoại hình rất bắt mắt với bộ lông nhiều màu đẹp.

Tổng quan
Dòng giống của Collie lông ngắn là một giống chó chăn cừu cổ xưa của Anh có chung gốc với giống chó Border Collie. Vào những năm 1860 thì Collie là giống chó được ưa chuộng nhất và bắt mắt nhất bây giờ, việc chọn lựa cho lai tạo để có được kích thước ngày càng to hơn và bộ lông ngày càng đẹp hơn liên tục được chọn nuôi và khắc phục sự chậm chạp trước kia. Với sự bảo trợ của nữ hoàng Anh Victoria thì vào những năm 1880 thì giống Collie rất được ưa chuộng tại Scotland. Từ năm 1885 thì Collie được du nhập. Có hai giống Collie đó là Collie lông ngắn và Collie lông dài. Nhiều quốc gia đều có sự góp mặt của Collie.

Ngày nay những nông trại đã được công nghiệp hóa ngay cả đối với những đàn cừu. Những đàn cừu giờ đây đã được nuôi trong những khu chuồng rộng lớn với những khối cỏ lớn được trồng và đóng kiện cung cấp tới tận khu chuồng nuôi do vậy mà Collie không còn có tác dụng như trước đây. Các gia đình lựa chọn giống chó này ngày càng phổ biến vì tính cách và ngoại hình bắt mắt, trong một số phim về động vật thì hình tượng về Collie được nhân hóa như những quý Bà. Giống chó này nằm trong tốp 25 giống chó phổ biến nhất thế giới.

Đặc điểm
Collie là giống chó có ngoại hình đẹp bởi bộ lông dài nhiều máu sắc được pha màu rất đẹp. Cơ thể khỏe mạnh, vẻ mặt tươi vui và bộ ngực sâu. Con cái cao khoảng 56–61 cm và nặng 23–29 kg. Con đực cao 61–66 cm, nặng 27–34 kg. Thường chúng có nhược điểm là những bệnh về mắt và dễ bị dị ứng với một số chất kích thích như Chocolate. Những con có màu trắng nhiều thường kèm theo bệnh điếc, chúng còn nhạy cảm với việc thay đổi môi trường và điều kiện sống. Đuôi dài và luôn hạ thấp. Tai nhọn và hơi gấp nửa giữa, hướng về phía trước.

Bộ lông có 2 lớp gồm lớp ngoài dài - thẳng, lớp trong ngắn và dày. Collie có bờm quanh cổ. Có 4 màu cho phép là: màu lông chồn, 3 màu kết hợp trắng-đen-nâu, màu xanh xám, và trắng chủ đạo kết hợp với một số khoang màu khácn nhưng chính gồm trắng đục, xanh ma-rin, ba màu. Việc chăm sóc về bộ lông cho Collie lông ngắn thì cần có nhiều thời gian của người nuôi đặc biệt là vào mùa thay lông thì cần chải 2 lần/ngày, trong thời gian còn lại cần chải lông ít nhất 1 lần/ngày. Chúng có tuổi thọ từ 10 đến 12 năm.

Tập tính
Collie lông ngắn là giống chó cảnh được săn lùng, bởi ngoại hình rất bắt mắt của nó và sự thông minh khi chúng chơi cùng trẻ con. Chúng có lòng trung thành, sự thông minh và hiền lành đáng yêu của chúng. Chúng có mức độ hoạt động bình thường. Tuy nhiên đây là giống chó khá hiếu động khi còn nhỏ, nhưng cũng dễ hòa đồng với vật nuôi khác. Vấn đề chăm sóc cũng khá đơn giản, công việc này không phức tạp như một số giống chó to khác cũng như việc tập luyện Với tính hiền lành dễ hòa đồng và nhanh hiểu được nhu cầu của gia chủ, cần có sự quan tâm đến chúng và dắt đi dạo thường xuyên.

Tham khảo
 A Celebration of the Working Collie, Cindy M. Dorsten c. 2002
 Coile, Caroline, Encyclopedia of Dog Breeds, Barron's Educational Series, 2005
 Hartnagle-Taylor, Jeanne Joy; Taylor, Ty (2010). Stockdog Savvy. Alpine Publications. ISBN 978-157779-106-5.

Liên kết ngoài
Collie Club of America
The Rough and Smooth Collie Training Association
American Working Collie Association
Collie Dog Owners
Old Time Farm Shepherd

Giống chó
Loại chó


title: Dãy Zarafshan

text:
Dãy Zarafshan (tiếng Nga: Зеравшанский хребет, Zeravšanskij hrebet; tiếng Tajik: Зарафшон; tiếng Uzbek: Zarafshon; cũng như Zeravshan hoặc Zarafshon; tiếng Ba Tư زرافشان Zar-afshān, tạm dịch là "kẻ phun vàng") là tên của một dãy núi nằm trong hệ thống núi Pamir-Alay.

Tên tiếng Ba Tư có thể được cho là bắt nguồn từ số vàng tìm được ở trong lòng sông Zarafshan và nhưng nhánh nhỏ khác của nó. Điều ấy đã mở ra một kỉ nguyên thịnh vượng ở khu vực này vào thời xa xưa.

Về địa lí
Dãy núi này kéo dài 370 km (230 dặm) theo hướng đông - tây dọc theo phía nam khu vực Sughd. Điểm có độ cao cao nhất dãy núi này là đỉnh Chimtarga (với độ cao 5,489 mét hay 18,009 feet) nằm ở phần giữa của nó. Còn ở phía Tây Nam của Panjakent, dãy núi này chạy từ Tajikistan đến Uzbekistan, độ cao của nó tại đây tăng lên từ (1,500–2,000 mét (4,900–6,600 feet)).

Dân cư
Hầu hết những thung lũng trong dãy Zarafshan đều có người sinh sống. Tuy nhiên, đó chỉ là những ngôi làng nhỏ mà không có bất kì một thị trấn nào ở trong dãy núi cả. Chỉ có hai thị trấn gần nhất đó là Panjakent và Samarkand. Băng qua dãy núi này thì có một con đường lớn nối liền 2 thành phố lớn của nước này đó là Dushanbe và Khujand. Ngoài ra cũng có một con đường khác từ thành phố Samarkand chạy dọc theo con sông Zarafshan. Bên cạnh đó cũng có những con đường đi vào thung lũng, kể cả thung lũng Yaghnob. Nhưng tất cả chúng đều là đường xấu và chưa được trải nhựa đường.

Hầu hết những người sinh sống trong dãy núi này là người Tajik, chỉ trừ thung lũng Yangnob là khu vực của người Yaghnobi sinh sống.

Tham quan
Núi Fann và một ngọn núi khác nhỏ hơn là núi Matcha thì thường thu hút những người leo núi và đi bộ đường dài bởi sự hoang sơ của nó.

Tham khảo

Tham khảo


title: 793 TCN

text:
793 TCN là một năm trong lịch La Mã.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 793 TCN