title: Magach

text:
MGH hay Magach (,phiên âm La Tinh: MGH) là một loại xe tăng chiến đấu chủ lực (MBT) của Israel. Đây thực ra là tên của các phiên bản nâng cấp và cải tiến của M48 Patton (Magach 1,2,3,5) và M60 Patton (Magach 6,7) hoạt động trong Lực lượng phòng vệ Israel (IDF). Từ thập niên 1980 và 1990, MGH dần được thay thế bởi xe tăng Merkava với vai trò là xe tăng chiến đấu chủ lực trên tuyến đầu. Tuy nhiên phần nhiều các đơn vị tăng thiết giáp của Israel vẫn trang bị các xe tăng MGH và loại tăng này vẫn tiếp tục được nâng cấp cho đến cuối thập niên 1990. MGH vẫn được trang bị với vai trò là lực lượng dự bị. Từ năm 2006 trở đi, Merkava đã hoàn toàn thay thế MGH trong các đơn vị quân đội thường trực.

Nguồn gốc tên gọi

Chuyển tự La Tinh của tên Do Thái là MGH, tuy nhiên đây không phải là một cụm từ viết tắt mà là một từ trong tiếng Hebrew có nghĩa là "nện", mặc dù từ này ít khi được sử dụng và ít được biết ngay cả với người biết tiếng Hebrew.

Một số giả thuyết khác của cái tên MGH hay Magach là:
 Viết tắt của Merkevet Giborei Hayil () có nghĩa là "Chiến xa của các anh hùng".
 Một cách gọi khác của cái tên M48A3 viết theo hệ thống Gematria, với 40 là chữ "mem" (מ, "m"), 8 là "chet" (ג, "ch") và 3 là "gimel" (ח, "g")). Ý kiến khác cho rằng chữ "G" là viết tắt của "Germany", có nghĩa là nước Đức, quốc gia cung cấp những chiếc M48 đầu tiên cho Israel. Một ý kiến cho rằng nếu thay thế các số trong tên M48A3 theo hệ thống Gematria (4 trở thành A, 8 trở thành G, vv) thì trở thành MAgAch.
 Trong quân đội Israel, người ta hay đùa là MGH là viết tắt của "Movil Gviyot Charukhot", nghĩa là "xe chở xác người bị cháy đen", hàm ý mỉa mai thiệt hại nặng nề của M48 trong chiến tranh Yom Kippur và loại dung dịch thủy lực dễ cháy mà xe này sử dụng.
 MGH cũng có thể là viết tắt của "Meshupa Gahon" (bụng dốc) hay "Mechonat Giluach Hashmalit" (máy cạo râu chạy điện).

Lịch sử hoạt động
Nguyên mẫu của các phiên bản MGH là xe tăng M48 và M60 được Tây Đức và sau đó là Hoa Kỳ bán cho Lực lượng phòng vệ Israel (IDF) trong các thập niên 1960 và 70. Sau cuộc Chiến tranh Sáu Ngày (1967), Israel còn bắt dược vài chục xe tăng M48 của Jordan và bổ sung nó vào biên chế (lúc đó đã có khoảng 150 xe tăng M48). Trong thời gian này, các xe tăng M48 và M60 của Israel vẫn là dạng nguyên mẫu giống như trong quân đội Hoa Kỳ.

Việc cải tiến và hiện đại hóa M48A3 được Israel tiến hành sau cuộc chiến tranh Sáu Ngày, kết quả là phiên bản MGH 3 ra đời. Phiên bản này bao hàm việc thay khẩu pháo tăng 90 ly nguyên thủy bằng khẩu Royal Ordnance L7 105 ly của Anh sản xuất theo giấy phép, kiểu khoá nòng trượt theo chiều dọc, tháp chỉ huy Urdan, tăng thêm diện tích chứa hàng ở bên ngoài, nâng cấp hệ thống liên lạc, thay động cơ xăng (vốn yếu và dễ cháy) bằng một động cơ diesel 750 mã lực.

Các xe tăng M48A3 (sử dụng pháo 105 ly) và M60A1 của Israel đã chịu những thiệt hại rất nặng nề trong cuộc Chiến tranh Yom Kippur, đầu chiến tranh họ có 540 xe nhưng đến hết cuộc chiến họ chỉ còn khoảng 200 xe, phần lớn chúng bị bắn cháy bởi tên lửa 9K11 Malyutka của các binh sĩ Ai Cập nấp trong các hầm hào tại mặt trận Sinai. Trong cuộc chiến năm 1973 đã chỉ ra một lỗ hỏng trong thiết kế của M48 và M60, đó là ngay phía trước, ở dưới bệ nâng pháo và bệ quay tháp pháo, nơi mà tập trung hệ thống thủy lực áp suất cao, nếu tháp pháo bị xuyên thủng, hệ thống thủy lực bị thường gãy và phun vào kíp chiến đấu một chất lỏng dễ gây cháy. Trong thực tế, tháp pháo điện của Centurion quay chậm hơn nhưng an toàn hơn so với hệ thống quay thủy lực với chất lỏng dễ gây cháy trong tháp pháo MGH. Các xe tăng bị mất trong chiến tranh đã dần dần được thay thế bởi các phiên bản MGH 5 (M48A5) và MGH 6 (M60) trong thập niên 1970.

Trước khi cuộc Chiến tranh Liban 1982 xảy ra, MGH 6 đã được lắp đặt thêm giáp phản ứng nổ (Explosive Reactive Armour/ ERA) Blazer. Những chiếc Magach trang bị giáp phản ứng nổ Blazer có tên là MGH 6B. Tất cả các xe tăng chiến đấu chủ lực MGH của Israel được nâng cấp sâu, ốp lót nhiệt cho pháo chính, lắp súng cối 60mm và súng máy phụ trợ trên tháp pháo, tăng cường vỏ giáp thế hệ mới, hệ thống bánh xích thiết kế dựa trên xe tăng Merkava, hệ thống điều khiển hỏa lực mới, ống xả khói mù.

Đến năm 1985, mắc dù tất cả các xe tăng MGH được nâng cấp nhưng vẫn trở nên lỗi thời trước các dòng xe tăng chiến đấu chủ lực khác của đối phương. Đặc biệt chính là sự rắc rối trong việc khả năng phòng vệ của xe tăng, tháp pháo là điểm yếu chính nếu như xảy ra cuộc chạm trán giữa 2 xe tăng với nhau. Phần dày nhất của tháp pháo M60 là 254mm giáp đồng nhất (RHA/ Rolled Homogeneous Armour), những phần còn lại giáp mỏng hơn rất nhiều. Mức bảo vệ này là không đủ để chống lại các loại đạn xuyên giáp kiểu mới. Từ cuối những năm 1960, đạn xuyên động năng (KE/ Kinetic Energy) APDS cỡ 105mm đã có thể xuyên 350mm giáp đồng nhất, đến năm 1990, đạn thanh xuyên động năng có guốc ốp nòng (APFSDS/ Armour-Piercing Fin Stabilized Discarding Sabot) cỡ 105mm có thể xuyên đến 500mm giáp đồng nhất.

Giáp phản ứng nổ Blazer năng khoảng 800–1000 kg, có thể giúp xe tăng có được sự bảo vệ chống loại đạn xuyên lõm chống tăng tương đương 10 tấn thép thông thường. Nhưng mặc dù được Blazer bảo vệ, nó vẫn không đủ sức để chống lại các đạn xuyên động năng. Nếu trang bị thêm giáp đồng nhất thì nó sẽ tăng trọng lượng vượt mức cho phép. Vì thế vật liệu thụ động đã được yêu cầu, nhẹ hơn giáp đồng nhất, nhưng có thể giúp xe tăng chống lại đạn xuyên lõm chống tăng lẫn đạn thanh xuyên động năng. Lực lượng Phòng vệ Israel quyết định mượn vật liệu bảo vệ đường đạn từ dự án đang phát triển Merkava để nâng cấp các xe tăng MGH. Kết quả là phiên bản MGH 7 ra đời.

MGH được nâng cấp theo từng lô nhỏ. Điều này xảy ra là do chi phí cũng như nâng cấp theo từng lô nhỏ sẽ dễ kiểm soát hơn, chất lượng tốt hơn. Giáp thụ động giá thành quá cao nên không phải tất cả MGH đều được trang bị. Do đó  các dòng MGH cũ vẫn phục vụ song song với các dòng MGH mới. Vào tháng 11 năm 1997, 2 chiếc MGH 6B trang bị giáp Blazer đã bị hạ gục bởi các tên lửa chống tăng bắn từ phiến quân Hezbollah, khác với năm 1982, khi mà RPG và tên lửa chống tăng không thể xuyên qua Blazer, đây chính là ngày mà giáp phản ứng nổ bị hạ gục. Trong trận ấy, một lính nạp đạn thiệt mạng và 5 người khác bị thương. Sau trận đó, người ta nhận ra rằng giáp Blazer không thể chống lại đạn thanh xuyên động năng và đạn nổ lõm chống tăng thế hệ mới, như kiểu đầu đạn được lắp trên tên lửa chống tăng Spigot. Năm 1999, Lực lượng Phòng vệ Israel đã đưa ra một yêu cầu về kiểu giáp rẻ hơn nhưng hiệu quả hơn Blazer dùng cho nâng cấp dòng MGH 6B, bên IMI đã phản ứng rất nhanh với yêu cẩu đó, chỉ mất có 10 tuần từ khi thành lập ý tưởng đến khi sản xuất. Và gói nâng cấp ấy được gọi là MGH 6B Gal Batash  (Batash là tên viết tắt tiếng Hebrew của từ Bitachon Shotef, nghĩa là “Bảo vệ toàn diện”).

Khả năng bảo vệ
MGH 7A và MGH 7C đều trang bị giáp thụ động có khả năng chống lại đạn thanh xuyên động năng lẫn đạn nổ lõm chống tăng. Công nghệ chế tạo loại giáp thụ động này vẫn là tuyệt mật. MGH 7A trang bị vào những năm đầu thập kỷ 1990 và MGH 7C trang bị vào giữa thập kỷ 1990. Cả hai dòng MGH 7A và MGH 7C trang bị thêm các lớp giáp phụ ở tháp pháo và phía trước thân xe. Tầm chắn 2 bên thân cũng được lắp đặt với sự kếp hợp giữa 2 tấm giáp thụ động và các tấm thép.

MGH 7A có cạnh phẳng được tán đinh, trang bị giáp module. Trong khi đó, giáp thụ động module trang bị cho MGH 7C được IMI sản xuất có tên mã là Envelope,  có góc cạnh đường đạn tốt hơn, tuy nhiên tháp pháo hình mũi tên khiến cho lái xe khó có thể thoát li nhanh ra ngoài nếu trong xe bị cháy. Bên phía IMI chắc chắn rằng cho dù tháp pháo có hình dạng gì, lái xe vẫn có thể thoát li dễ dàng.

MGH 6B Gal Batash có giáp kết hợp giữa giáp phản ứng nổ và giáp thụ động. Một công ty đại diện cấp cao đã đề cập đến nó như là được thiết kế đặc biệt cho các hoạt động LIC (Low Intensity Conflict/ Giao Tranh Ở Cường Độ Thấp). Kiểu giáp kết hợp này giúp xe tăng tăng khả năng sống sót hơn trước những cuộc tấn công mạnh bằng những tên lửa chống tăng. Phần trước tháp pháo trang bị giáp phản ứng nổ thế hệ 2 Super Blazer. Tấm giáp chắn 2 bên thân tương tự MGH 7.

Các dòng MGH đang phục vụ đã và đang hệ thống hoá với hệ thống cảnh báo laser Moked (Focus/ Tiêu điểm), với nhiệm vụ cảnh báo kíp chiến đấu xe tăng đang bị đánh dấu bởi hệ thống chiếu laser. Ngoài ra MGH còn trang bị thêm hệ thống chữa cháy tự động Spectronix do Israel sản xuất.

Hỏa lực
MGH vẫn giữ lại pháo chính nòng xoắn 105mm với nâng cấp hệ thống hoả lực. Cơ cấu xoay tháp pháo bằng thủy lực để bù đắp cho việc tăng trọng lượng thêm từ các tấm gíáp.

Một số xe tăng chiến đấu chủ lực MGH 6B được gắn hệ thống điều khiển hoả lực Gal (Wave), trên thị trường vũ khí quốc tế, nó được sản xuất bởi Elbit/ EL-OP với tên gọi là Matador. Những xe tăng chiến đấu chủ lực MGH 6B gắn hệ thống điều khiển hoả lực Gal được đặt tên là Magach 6B Gal. Hệ thống này cũng lắp trên các xe tăng chiến đấu chủ lực MGH 7. Hệ thống đo xa quang học được thay thế bằng hệ thống đo xa laser trong khi xạ thủ có kính ngắm ban ngày lẫn ban đêm. Lắp thêm máy tính đường đạn mới và hệ thống cảm biến khí tượng cho xe tăng. Israel tự chế tạo một ốp lót cách nhiệt cho nòng pháo giúp hỗ tợ pháo băn ổn định hơn. Để tăng khả năng khai hoả chính xác, kính ngắm của xạ thủ và bệ đặt súng được lắp thiết bị ổn hướng độc lập. Trưởng xa có kính ngắm lắp trên phần giáp hình bán cầu bên phải tháp pháo. Nó sử dụng một phần hệ thống đo xa quang học cũ.

Mặc dù các loại đạn sử dụng trên Magach là tuyệt mật nhưng Israel luôn có tiếng tốt về việc chế tạo đạn cho xe tăng, điển hình là đạn xuyên động năng có guốc ốp nòng vạch đường M413 (APFSDS-T/ Armour Piercing Fin Stabilized Discarding Sabot-Tracer), được tin tưởng rằng có khả năng xuyên giáp cực tốt.

MGH còn được trang bị cối 60mm đặt trên mái của tháp pháo để tiêu diệt bộ binh.

Khả năng cơ động
Trọng lượng cơ bản của M60 là 49.7 tấn, MGH 7 sau khi nâng cấp với các tấm giáp bổ sung thì nặng khoảng 54-55 tấn.  Trọng lượng này đã tăng thêm rất nhiều cho dù xích của MGH đã được thay thế bằng bộ xích guốc thép bền hơn, nhẹ hơn, thừa hưởng từ xích của Merkava, chỉ nặng có 1.7 tấn. Vì trọng lượng tăng nhiều như vậy nên việc tăng khả năng cơ động rất được chú trọng. Động cơ gốc công suất 750 mã lực đã được thay thế bằng động cơ diesel General Dynamics Land Systems Division AVDS 1790-5A công suất 908 mã lực cùng với bộ truyền động của Merkava Mk I. ngoài ra công ty Kinetics cũng đã đưa ra vài gói nâng cấp cho các bộ bánh di chuyển. Lắp bộ giảm xóc mới và bộ giảm chấn thủy lực cho bánh lăn số 1, 2, 5 và 6. Lắp thanh xoắn độ bền cao têu chuẩn. Sự kết hợp này đã nâng bánh lăn từ 180-200mm. Phân tán trọng lượng  rất ấn tượng, 355%.

Trong kiểm nghiệm thực tế, MGH 7A và MGH 7C có khả năng vượt địa hình tốt và tăng tốc vượt trôi hơn so với M60. Cải thiện vật chất cho kíp chiến đấu, giảm rung lắc cho khung thân, khả năng khai hoả chính xác cũng được cải thiện.

Đối với MGH 6B Gal Batash, vì trọng lượng không tăng nhiều, bộ xích đã được thay bằng bộ xích tiêu chuẩn của Merkava Mk I nên trọng lương không tăng đáng kể, vì thế việc thay bộ động cơ là hoàn toàn không cần thiết.

Các phiên bản

MGH 1: M48A1.
MGH 2: M48A2C.
MGH 3: Phiên bản hiện đại hóa của M48A1/A2C/A3, tích hợp pháo tăng L7 105 ly của Anh, tháp chỉ huy thấp, nâng cấp hệ thống liên lạc, thay thế động cơ xăng bằng động cơ diesel Continental AVDS-1790-2A 750 mã lực và bộ truyền động CD-850-6. Về sau có thêm giáp phản ứng nổ Blazer.
MGH 5: M48A5 cấu hình nguyên bản. Gần giống MGH 3, nhưng sử dụng động cơ AVDS-1790-2D và bộ truyền động CD-850-6A. Cũng sử dụng giáp phản ứng nổ Blazer.
MGH 5 Spike : MGH 5 được lắp đặt container 12 tên lửa chống tăng có điều khiển NLOS Spike ở phía sau tháp pháo, trên xe tăng cũng lắp đặt hệ thống điều khiển tên lửa có thể tháo gỡ được. MGH 5 Spike vẫn giữ nguyên vai trò tấn công của một chiếc xe tăng. Khi cần khai hỏa bằng tên lửa, xe sẽ quay phần sau của bệ tháp pháo về phía mục tiêu, mở nắp khoang chứa bệ phóng tên lửa và tiến hành khai hỏa. Sau khi khai hỏa xong bằng tên lửa, các bệ phóng bên trong sẽ được bảo vệ bằng cách thu vào trong tháp pháo và đóng cửa bọc giáp. MGH 5 Spike có thể tấn công các mục tiêu từ cự li xa tới 25 km. Hiện nay, MGH 5 Spike chỉ được sản xuất với số lượng rất hạn chế.
MGH 6: Phiên bản hiện đại hóa của M60/M60A1/M60A3. Sử dụng vòm tháp pháo thấp Urdan và giáp phản ứng nổ Blazer.
MGH 6A (6 Alef): M60A1 hiện đại hóa. Về sau tất cả chúng đều dần được nâng cấp lên chuẩn 6B.
MGH 6B (6 Bet): M60A1 hiện đại hóa với động cơ AVDS-1790-2C RISE (Reliability Improved Selected Equipment).
MGH 6B Gal (6 Bet Gal): MGH 6B với hệ thống điều khiển bắn Gal.
MGH 6B Gal Batash (6 Bet Gal Batash): MGH 6B Gal sử dụng vỏ giáp thế hệ 4 và động cơ 908 mã lực. Vỏ giáp tháp pháo không phẳng mà thiết kế có góc cạnh. Một số nhỏ 6B Gal Batash được nâng cấp lên từ 6B Gal. Tên không chính thức của nó là MGH 7D hay MGH 8.
MGH 6B Baz (6 Bet Baz): MGH 6B với hệ thống điều khiển bắn Baz. Một số nhỏ 6B Baz được nâng cấp lên từ 6B gốc.
MGH 6C (6 Gimel): M60A3 hiện đại hóa.
MGH 6R (6 Resh): M60 hiện đại hóa với động cơ AVDS-1790-2AG có máy phát điện mạnh hơn AVDS-1790-2A.
MGH 6R* (6 Resh*): MGH 6R với các nâng cấp chuẩn bị để hệ thống điều khiển bắn Nachal Oz.
MGH 6M (6 Mem): MGH 6R* với hệ thống điều khiển bắn Nachal Oz.
MGH 7: M60 với động cơ AVDS-1790-5A 908 mã lực, bổ sung thêm một lớp vỏ giáp, hệ thống điều khiển bắn mới và bộ bánh xích thiết kế theo kiểu xe tăng Merkava. MGH 7 dễ bị nhầm với xe tăng Sabra, đây cũng là một phiên bản nâng cấp M60 do Israel thực hiện nhằm cung cấp cho quân đội Thổ Nhĩ Kỳ. Nhìn chung thì MGH 7 và Sabra có nhiều điểm giống nhau, nhưng đặc điểm khác biệt quan trọng nhất đó là MGH sử dụng pháo tăng 105 ly trong khi Sabra sử dụng pháo tăng 120 ly MG251 giống như Merkava 3.
MGH 7A (7 Alef): Phiên bản này được trang bị giáp thụ động với hộp số và thiết bị cung cấp năng lượng được thay đổi để phù hợp với trọng lượng tăng thêm. Một hệ thống điều khiển hoả lực mới được lắp đặt.
MGH 7B (7 Bet): Phiên bản này được dùng để thay thế tạm thời khi chuyển từ MGH 7A sang MGH 7C. Chỉ có một số ít Magach 7B được sản xuất trước khi có Magach 7C, thiết kế với khả năng bảo vệ đường đạn tốt hơn.
MGH 7C (7 Gimel): Phiên bản này tương tự Alef, tuy nhiên giáp thụ động thuộc thế hệ mới.

Nhà khai thác

Xem thêm
  Sabra
  M60-2000

Ghi chú

Tham khảo

Tham khảo
 .
 .

Liên kết ngoài

 Tsahal [IDF] Miniature: Magach Family
 Israeli weapons: Magach

Xe tăng chiến đấu chủ lực
Xe tăng Israel
Xe tăng thời Chiến tranh Lạnh


title: Cầu Haengju

text:
Cầu Haengju bắt qua sông Hán ở Hàn Quốc và nối thành phố Goyang và quận Gangseo-gu. Cây cầu được hoàn thành vào năm 1978, nhưng cây cầu rất nhỏ và sự phát triển ngày càng tăng dẫn đến xây dựng cây cầu mới. Việc xây dựng cây cầu thứ hai (được gọi là Cầu Haengju Mới) liền kề với cây cầu ban đầu bắt đầu vào tháng 10 năm 1987. Trong quá trình xây dựng vào năm 1992, cây cầu mới bị sập. Việc sửa chữa mất thêm ba năm và cây cầu thứ hai được hoàn thành vào 1995.  Cây cầu thứ ba bắt đầu được xây dựng trong khoảng giữa cây cầu thứ nhất và thứ hai vào năm 1996 đến 16 tháng 12 năm 2000, cây cầu thứ ba được hoàn thành. Với việc hoàn thành cây cầu này cây cầu đầu tiên đã bị đóng cửa, hiện nay cây cầu thứ hai xử lý giao thông hướng Nam và cây cầu thứ ba xử lý giao thông hướng Bắc.

Tham khảo

Cầu qua sông Hán (Triều Tiên)
Cầu khánh thành năm 2000


title: Samsung Galaxy Note 8.0

text:
Samsung Galaxy Note 8.0 là máy tính bảng 8-inch chạy hệ điều hành Android sản xuất và phân phối bởi Samsung Electronics. Nó thuộc thế hệ thứ hai của dòng Samsung Galaxy Note series, bao gồm bản 10.1-inch, Galaxy Note 10.1 2014 Edition. Nó được công bố vào 23 tháng 2 năm 2013, và phát hành tại Mỹ vào 11 tháng 4 năm 2013. Không giống như máy tính bảng 10.1 inch, Galaxy Note 8.0 có kích thước mới trong dòng Note, nó cũng hỗ trợ bút stylus S-Pen của Samsung. Nó là máy tính bảng 8-inch đầu tiên của Samsung và sau đó phát hành một phiên bản cấp thấp hơn, Samsung Galaxy Tab 3 8.0.

Lịch sử
Galaxy Note 8.0 được công bố vào 23 tháng 2 năm 2013. Nó được ra mắt cùng với Galaxy S4 tại 2013 Mobile World Conference. Samsung xác nhận rằng Galaxy Note 8.0 sẽ được phát hành tại Mỹ vào 11 tháng 4, với giá $399.99 cho bản 16GB.

Tính năng
Galaxy Note 8.0 được phát hành với Android 4.1.2 Jelly Bean. Bản nâng cấp lên Android 4.2.2 Jelly Bean có sẵn tại một số vùng thông qua OTA và Samsung Kies. Vào tháng 2 năm 2014, Samsung đề cập Galaxy Note 8.0 vào danh sách cập nhật lên Android 4.4 Kit Kat.

Samsung tùy biến với giao diện TouchWiz UX. Cũng như ứng dụng từ Google, bao gồm Google Play, Gmail và YouTube, cho phép truy cập ứng dụng Samsung như ChatON, S Note, S Suggest, S Voice, S Translator, S Planner, Smart Remote, Smart Stay, Multi-Window, Group Play, và All Share Play.

Galaxy Note 8.0 có sẵn bản WiFi, 3G & WiFi, và biến thể 4G/LTE & WiFi. Bộ nhớ từ 16 GB đến 32 GB tùy theo mẫu, với khe thẻ nhớ mở rộng microSDXC. Nó có màn hình 8-inch WXGA TFT với độ phân giải 1.280x800 pixel. Nó có máy ảnh trước a 1.3 MP không flash và 5.0 MP AF máy ảnh chính. Nó có thể quay video HD.

Xem thêm
 Samsung Galaxy Note series
 Samsung Electronics
 Samsung Galaxy Note 10.1
 Samsung Galaxy Note 10.1 2014 Edition
 Samsung Galaxy Tab 3 8.0

Tham khảo

Liên kết

Samsung Electronics
Công ty sản xuất điện thoại di động
Công ty điện thoại di động
Điện thoại di động Samsung
Điện thoại thông minh
Máy tính bảng
Samsung Galaxy Note series
Thiết bị Android
Máy tính Samsung
Máy tính bảng được giới thiệu năm 2013


title: Takayama Minami

text:
, tên khai sinh là , sinh ngày 5 tháng 5 năm 1964 tại Adachi, Tokyo là một ca sĩ và diễn viên lồng tiếng nổi tiếng của Nhật Bản. Cô cũng là thành viên của nhóm nhạc pop Two-Mix, và từng là thành viên của nhóm DoCo khi nhóm này còn hoạt động.

Cô được biết đến nhiều qua việc lồng tiếng với các vai Kiki và Ursula trong Kiki's Delivery Service, Tendo Nabiki trong Một nửa Ranma, Moomin trong Moomin, Kurogane Yaiba trong Yaiba, Inadera Rantarō trong Ninja loạn thị, và Edogawa Conan trong Thám tử lừng danh Conan. Minami và Nagano Shiina, hai thành viên của Two-Mix, cũng từng xuất hiện trong bộ manga Thám tử lừng danh Conan của Aoyama Gosho, chồng cũ của Minami.

Tiểu sử

Takayama Minami tên thật là . Cô khởi đầu sự nghiệp lồng tiếng của mình vào năm 1987 với vai Ajiyoshi Yōichi trong phim hoạt hình Mister Ajikko.

Khoảng đầu thập niên 1990, Minami lúc đó đang là một diễn viên lồng tiếng và tham gia một ban nhạc indie có tên Re-X, đã gặp gỡ Nagano Shiina qua một người bạn. Năm 1992, Minami cho phát hành một album solo với sự hợp tác của Shiina. Năm 1995, hai người đã cùng nhau thành lập nên nhóm Two-Mix, trong đó Minami là người soạn nhạc và hát chính, còn Shiina viết lời và chơi nhạc cụ. Nhóm nhạc này đã từng được đưa vào bộ manga Thám tử lừng danh Conan ở file 144-146 (tập 16) của Aoyama Gosho, và xuất hiện thoáng qua ở file 295 (tập 29).

Minami kết hôn với tác gia truyện tranh Aoyama Gosho vào ngày 5 tháng 5 năm 2005, đúng vào sinh nhật lần thứ 41 của cô. Hai người đã quen nhau từ khoảng 10 năm trước đó, khi Minami lồng tiếng cho nhân vật Yaiba, và sau đó là Edogawa Conan, các nhân vật trong tác phẩm của Aoyama Gosho. Sau nhiều cuộc gặp gỡ ở các sự kiện, những buổi tiệc, hai người bắt đầu hẹn hò từ năm 2004. Tuy nhiên, cuộc hôn nhân của hai người cũng không tồn tại lâu dài, và đã kết thúc vào ngày 10 tháng 12 năm 2007.

Sự nghiệp lồng tiếng

Vai chính được in đậm.

 Anime truyền hình

 Anime điện ảnh

 Phim OVA

 Phim nước ngoài lồng tiếng

 Games

 Drama CD

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Fanclub của Minami Takayama
 Hồ sơ trên 81 Produce  - Minami Takayama

Sinh năm 1964
Nữ ca sĩ Nhật Bản
Nữ diễn viên lồng tiếng Nhật Bản
Nhân vật còn sống
Ca sĩ Tokyo
Diễn viên lồng tiếng 81 Produce
Nữ ca sĩ thế kỷ 21


title: Manuel Valls

text:
Manuel Carlos Valls Galfetti (, , ; sinh ngày 13 tháng 8 năm 1962) là chính trị gia người Pháp gốc Tây Ban Nha và là Thủ tướng Pháp từ 1 tháng 4 năm 2014 tới 6 tháng 12 năm 2016. Ông từng là Bộ trưởng Bộ Nội vụ từ năm 2012 tới 2014, Thị trưởng Évry từ năm 2001 tới 2012 và là thành viên Hạ viện từ năm 2002. Là thành viên của Đảng Xã hội, tuy nhiên Valls được đánh giá là người theo quan điểm tự do, gần gũi với xu hướng Dân chủ Xã hội vùng Scandinavia cũng như Chủ nghĩa Blair.

Ông là người về nhì trong cuộc tranh cử nội bộ Đảng Xã hội cho cuộc Bầu cử tổng thống Pháp, 2017, thua ứng cử viên sau đó của Đảng là Benoît Hamon.

Sách
Les habits neufs de la gauche, Nhà xuất bản Robert Laffont, 2006
La laïcité en face, đối thoại cùng Virginie Malabard, Nhà xuất bản Desclée de Brouwer, 2005
Pour en finir avec le vieux socialisme... et être enfin de gauche, đối thoại cùng Claude Askolovitch, Nhà xuất bản Robert Laffont, 2008

Lùm xùm về áo tắm bãi biển
Năm 2016, ông đã gây chia rẽ sâu sắc dư luận vì cho rằng ngực trần đại diện cho nước Pháp tốt hơn là khăn trùm đầu Hồi giáo.Tranh cãi đã bùng nổ quanh việc nên hay không nên cho người Hồi giáo mặc áo tắm kín người burkini (loại áo tắm của phụ nữ Hồi giáo).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Data on the site of the French National Assembly
 CityMayors profile
https://www.24h.com.vn/tin-tuc-quoc-te/thu-tuong-phap-thich-nguc-tran-hon-khan-trum-hoi-giao-c415a815327.html

|-

Thủ tướng Pháp
Sinh năm 1962
Người Barcelona
Nhân vật còn sống
Chính khách Đảng Xã hội Pháp


title: Danh sách quốc gia theo tốc độ tăng trưởng GDP danh nghĩa 2009-2012

text:
Danh sách các quốc gia theo tốc độ tăng trưởng kinh tế 2009-2012 là bảng thống kê về tốc độ tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn suy thoái kinh tế toàn cầu 2009-2012 của 220 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Bảng thống kê thể hiện một phần về tình hình kinh tế của các quốc gia trong 4 năm suy thoái thông qua các số liệu GDP (danh nghĩa).

Ngoài số liệu của các quốc gia độc lập, là thành viên của Liên Hợp Quốc còn có dữ liệu của các vùng lãnh thổ và lãnh thổ hải ngoại: Hong Kong, Ma Cao, Palestine, Jersey, Guernsey, Đảo Man, Quần đảo Faroe, Gibraltar, Transnistria, Greenland, Bermuda, Puerto Rico, Quần đảo Turks và Caicos, Quần đảo Cayman, Anguilla, Montserrat, Quần đảo Falkland, Aruba, Guam, Quần đảo Bắc Mariana, Quần đảo Cook, Wallis và Futuna, Polynesia thuộc Pháp, New Caledonia, Niue.

Bảng thống kê được dẫn nguồn từ dữ liệu của Quỹ tiền tệ Quốc tế - IMF năm 2009 và 2012, những quốc gia và vùng lãnh thổ không có dữ liệu được bổ sung từ CIA World Factbook, Ngân hàng Thế giới - WB và Liên Hợp Quốc - UN cùng năm.

Danh sách

Đọc thêm
 Đại suy thoái

Tham khảo

Danh sách quốc gia theo GDP
Danh sách quốc gia
Kinh tế thế giới


title: Động đất Iquique 2014

text:
Động đất Iquique 2014 là một trận động đất mạnh 8,2 MW ngoài khơi bờ biển Chile xảy ra lúc 23:46 UTC (20:46 giờ địa phương) vào ngày 1 tháng 4 năm 2014. Tâm chấn của trận động đất nằm cách thành phố cảng Iquique  về phía Tây Bắc.

Một cảnh báo sóng thần được đưa ra với tất cả quốc gia Mỹ Latinh nằm ven bờ biển Thái Bình Dương. Lệnh sơ tán người dân sống ven biển Chile cũng được ban hành. Trận động đất đã gây ra sóng thần cao đến ; ập vào Iquique vào lúc 00:05 UTC ngày 2 tháng 4 (21:05 ngày 1 tháng 4 theo giờ địa phương). Những cơn sóng cao tương tự cũng được ghi nhận đã ập vào Pisagua và Arica.

Địa chất
Một số trận động đất cỡ trung từng xảy ra ở cùng khu vực trong một vài tuần trước đó. Những trận đông đất và sự rung chuyển này có liên quan đến ranh giới giữa mảng Nazca và mảng Nam Mỹ.

Đông đất
Đã có nhiều trận động đất bắt đầu từ 16 tháng 3 với độ lớn Mw 6.7, và một trận động đất lớn hơn được dự báo sẽ diễn ra. Trận động đất 8,2 nhỏ hơn so với mong đợi, hình thành một đường nứt dài  so với dự đoán .

Trận động đất cảm nhận được ở Chile, Peru, và Bolivia. Cường độ đạt đến cấp VIII theo thang Mercalli ở Iquique, Chile.

Dư chấn
Có hàng loạt dư chấn mạnh trên 5,0 MW đã xảy ra trong vài giờ tiếp theo

Hậu quả

Vượt ngục
Trong số những hậu quả của trận động đất có sự kiện 300 nữ tù đã tẩu thoát khỏi một nhà tù ở Iquique. 16 tù nhân đã bị cảnh sát Chile bắt lại trong 4 giờ vượt ngục sau đó.

Sóng thần
Cảnh báo sóng thần đã được đưa ra dành cho các nước Mỹ Latinh nằm ven bờ Thái Bình Dương ngay sau khi trận động đất xảy ra. Vùng bờ biển phía Bắc của Chile đã bị sóng thần cao 2,11m ập vào.

Cảnh báo sóng thần đã bị hủy bỏ đối với tất cả các nước trong khu vực trừ Chile và Peru trong vài giờ sau trận động đất. Và đến 4:58 UTC ngày 2 tháng 4, cả Chile và Peru cũng hủy bỏ cảnh báo này.

châu Á - Thái Bình Dương
Hawaii
Hawaii đã ra cảnh báo sóng thần lúc 4:36 UTC ngày 2 tháng 4.

Nhật Bản
Cục Khí tượng Nhật Bản dự đoán sóng thần cao từ 20 cm đến 1m có thể ập vào bờ biển phía Đông Hokkaido vào lúc 5:00 giờ địa phương ngày 3 tháng 4. Các khu vực ven biển khác của Nhật Bản cũng có khả năng bị sóng thần lan đến sau đó vài giờ.

Xem thêm
 Danh sách động đất ở Chile
 Động đất Chile 2010

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website động đất của chính phủ Hoa Kỳ
Tin tức từ BBC
Tin tức từ ABC
Tin nhanh trực tiếp từ CNN World

Động đất năm 2014
Động đất ở Chile
2014 ở Chile
Sóng thần ở Chile
Động đất tại Chile


title: Callicebus aureipalatii

text:
Callicebus aureipalatii là một loài động vật có vú trong họ Pitheciidae. Đây là loài khỉ Tân thế Giới khám phá ở phía tây công viên quốc gia Madidi, Bolivia năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

GoldenPalace.com's "Official Site of the Golden Palace Monkey"

Động vật được mô tả năm 2005
Động vật có vú Bolivia
Động vật đặc hữu Bolivia
A


title: Quốc kỳ Gabon

text:
Quốc kỳ Gabon () là một lá cờ tam tài bao gồm ba dải màu xanh lá cây, vàng và xanh lam nằm ngang. Lá cờ này được thông qua vào năm 1960 để thay thế lá cờ thuộc địa trước đó của Pháp – có bao gồm quốc kỳ Pháp ở góc trái. Đây là lá cờ chính thức của Cộng hòa Gabon kể từ khi đất nước giành độc lập vào năm đó. Thiết kế của lá cờ hiện tại đòi hỏi phải loại bỏ những yếu tố của cờ Pháp và mở rộng dải màu vàng ở trung tâm.

Lịch sử
Người Pháp giành quyền kiểm soát Gabon vào năm 1839, khi người thủ lĩnh địa phương giao chủ quyền đất đai của mình cho Pháp. Hội nghị Berlin năm 1885 đã củng cố yêu sách của Pháp đối với Gabon thông qua sự công nhận ngoại giao và sau đó trở thành một phần của Châu Phi Xích đạo thuộc Pháp năm 1910. Dưới sự cai trị của thực dân Pháp đối với Gabon, chính quyền đã cấm thuộc địa sử dụng quốc kỳ của riêng mình, do họ lo ngại rằng điều này có thể làm gia tăng tình cảm dân tộc và dẫn đến lời kêu gọi độc lập. Tuy nhiên, với sự phát triển của phong trào phi thực dân hóa ở châu Phi, người Pháp có nghĩa vụ trao quyền tự trị hạn chế cho Gabon như một nước cộng hòa tự trị trong Cộng đồng Pháp. Quyền tự trị này chính thức được cấp cho Gabon vào năm 1958 sau khi một cuộc trưng cầu dân ý được tổ chức ủng hộ đề xuất này.

Gabon – được coi là "một trong những bước tiến lớn" của các thuộc địa Pháp – nhanh chóng thiết kế một lá cờ mới và chính thức áp dụng một năm sau đó (năm 1959). Quốc kỳ này có ba màu nằm ngang giống hệt với lá cờ hiện tại, nhưng với dải màu vàng ở giữa hẹp hơn dải màu xanh lá cây và màu xanh bao quanh nó. Cờ của Pháp được trịnh trọng đặt ở một góc trên lá quốc kỳ, khiến Gabon trở thành nước cộng hòa tự trị duy nhất của Pháp ở châu Phi có "liên kết tượng trưng" này với Pháp.

Vào ngày 9 tháng 8 năm 1960 – chỉ hơn một tuần trước khi Gabon trở thành một quốc gia độc lập vào ngày 17 tháng 8 – lá cờ đã được sửa đổi một chút. Sự thay đổi đòi hỏi phải loại bỏ quốc kỳ Pháp ở góc đồng thời mở rộng dải màu vàng ở trung tâm, giúp chiều rộng của nó bằng với hai dải màu khác.

Thiết kế

Tượng trưng
Màu sắc và biểu tượng của quốc kỳ Gabon mang ý nghĩa văn hóa, chính trị và khu vực. Màu vàng tượng trưng cho đường xích đạo cắt ngang qua nước này, đồng thời tượng trưng cho mặt trời. Màu xanh lá cây làm nổi bật tài nguyên thiên nhiên của Gabon cũng như "khu vực rừng rộng lớn" mà nền kinh tế khai thác lâm sản của Gabon phụ thuộc vào. Màu xanh dương tượng trưng cho biển, cụ thể là vùng biển phía Nam Đại Tây Dương dọc theo đường "bờ biển rộng lớn" của Gabon. Whitney Smith trong quyển Encyclopædia Britannica và Dorling Kindersley trong ấn phẩm Complete Flags of the World mô tả dải màu trung tâm chỉ duy nhất có màu vàng, trong khi quyển The World Factbook của Hoa Kỳ mô tả nó bao gồm cả hai màu vàng và vàng kim.

Khác biệt
Tỷ lệ cờ của Gabon là 3:4. Tỷ lệ cờ không phổ biến này được quy định bởi luật pháp Gabon, tương tự như những lá cờ của ba quốc gia khác: Cộng hòa Dân chủ Congo (một số nguồn cho rằng tỷ lệ là 2:3), Papua New Guinea và San Marino. Hơn nữa, quốc kỳ Gabon không sử dụng màu xanh lá cây, vàng và đỏ của chủ nghĩa dân tộc châu Phi, trái ngược với quốc kỳ của các nước láng giềng. Cờ Gabon cũng không giống như cờ của các thuộc địa cũ khác của Pháp ở Châu Phi, khi lá cờ này bao gồm một bộ ba màu nằm ngang, thay vì theo chiều dọc được mô phỏng theo lá cờ của Pháp.

Một số cờ khác từng được sử dụng

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Cờ Gabon tại World Flag 101

Quốc kỳ
Cờ Châu Phi


title: Danh sách quốc gia châu Đại Dương theo GDP danh nghĩa 2009

text:
Danh sách các quốc gia châu Đại Dương theo GDP danh nghĩa 2009 là bảng thống kê dữ liệu về GDP (danh nghĩa) của 23 quốc gia và vùng lãnh thổ thuộc châu Đại Dương năm 2009. Ngoài các quốc gia độc lập là thành viên của Liên Hợp Quốc, còn có mặt của các vùng lãnh thổ hải ngoại của Anh, Pháp, Hoa Kỳ, Úc và New Zealand như: Quần đảo Bắc Mariana, Guam, Wallis và Futuna, Quần đảo Cook, Niue, Tokelau, Polynesia thuộc Pháp, New Caledonia.

Dữ liệu được trích nguồn từ GDP danh nghĩa được công bố bởi Quỹ tiền tệ Quốc tế - IMF 2009, những vùng lãnh thổ và quốc gia không có dữ liệu từ IMF, được cập nhật từ Ngân hàng Thế giới hay CIA World Facebook cùng năm.

Đọc thêm
 Danh sách các quốc gia châu Đại Dương theo GDP danh nghĩa 2012
 Danh sách các quốc gia châu Đại Dương theo GDP danh nghĩa 2010
 Danh sách các quốc gia châu Đại Dương theo GDP danh nghĩa 2011

Tham khảo

Danh sách quốc gia theo GDP


title: Mahatha adonis

text:
Mahatha adonis là một loài cua nước ngọt trong họ Parathelphusidae. Chúng là loài đặc hữu của Sri Lanka.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 2001


title: Ma vương đi làm!

text:
là loạt light novel do Wagahara Satoshi thực hiện và minh họa bởi Oniku. Tác phẩm đã đăng trên tạp chí Dengeki Bunko của ASCII Media Works từ ngày 10 tháng 2 năm 2011. Cốt truyện xoay quanh chúa quỷ Satan sau khi thất thủ trong việc chiếm toàn thế giới của mình đã rút đến một thế giới khác thông qua cổng chuyển dịch mà trường hợp này là đến Nhật Bản. Nhưng tại thế giới này chúa quỷ lại thấy rằng không thể sử dụng phép thuật một cách tự nhiên mà phải rất hạn chế và để hòa nhập với thế giới này Satan đã làm việc bán thời gian chờ thời điểm để quay trở về. Những người đánh bại chúa quỷ cũng theo đến thế giới này để chắc chắn rằng chúa quỷ sẽ không trở lại nhưng cũng mất luôn phép thuật nên dù tìm thấy được Satan thì  cũng chẳng làm gì được nhau vì thế cuộc sống cứ thế tiếp tục, theo thời gian mọi người bắt đầu hiểu nhau hơn và các nhân vật mới bắt đầu xuất hiện và nảy sinh nhiều tình huống hài hước.

Tác phẩm đã giành giải bạc tại Dengeki Shōsetsu Taishō lần thứ 17 do ASCII Media Works tổ chức năm 2010. Tiểu thuyết này đã được chuyển thể thành các loại hình truyền thông khác như hai loạt manga đăng trên hai tạp chí Dengeki Daioh và Dengeki Maoh. Chuyển thể anime cũng đã được thực hiện và phát sóng từ ngày 04 tháng 4 đến ngày 27 tháng 6 năm 2013.

Tổng quan

Sơ lược cốt truyện
Ma vương Satan tìm cách chinh phục thế giới Ente Isla bằng cách sáp nhập bốn lục địa với sự giúp đỡ của 4 Đại nguyên sái của hắn là Alciel, Lucifer, Malacoda và Adramelech. Sau khi đối đầu với người anh hùng Emilia. Satan và Alciel cố trốn thoát khỏi thế giới Ente Isla thông qua một cánh cổng dẫn đến Tokyo hiện đại, Nhật Bản. Tuy nhiên, do không có ma thuật trong thế giới hiện đại này, cả Satan và Alciel đều thay đổi thành những hình dạng con người để dễ bề tồn tại. Để có thể sống đất nước Nhật này, Satan nhận một công việc bán thời gian trong một nhà hàng thức ăn nhanh tên là MgRonald, trong khi Alciel làm nội trợ ở nhà cho hắn. Một ngày nọ, Satan, hiện đang đi đâu đó thì gặp một cô gái thực sự là Emilia dưới hình dạng Emi Yusa. Câu chuyện sau đó mở ra và khám phá tính cách của từng nhân vật và giá trị đạo đức của họ. Nhiều nhân vật xuất hiện hơn từ Ente Isla và họ cũng phải đối mặt với những tình huống khó đỡ ở thế giới mới này.

Nhân vật

Maou Sadao
Maou Sadao (真奥 貞夫, Maou Sadao) / Satan Jacob (サタンジャコブ Satan Jakobu)

Lồng tiếng bởi: Shinobu Matsumoto

Là nhân vật chính trong bộ truyện. Anh là Ma Vương và cùng với bốn Ác ma Đại nguyên soái dưới trướng mình khơi mào chiến tranh ở Enta Isla với ý định thôn tính cả bốn lục địa. Tuy nhiên sau trận chiến với Dũng Sĩ Emilia Justina, anh bắt buộc phải chạy trốn tới Trái Đất và mất đi gần hết sức mạnh. Anh quyết định làm bán thời gian ở cửa hàng MgRonald. Anh cùng những Ác ma khác có thể lấy lại hình dạng ban đầu bằng sự tuyệt vọng hay nỗi sợ hãi của con người.

Yusa Emi
Yusa Emi (遊佐 恵美, Yusa Emi) / Emilia Justina (エミリア・ユスティーナ Emiria Jasutina)

Lồng tiếng bởi: Yuu Asakawa

Là nữ chính trong bộ truyện và là Dũng Sĩ đã đánh bại Ma Vương. Sau khi khiến cho Ma Vương phải trốn khỏi Ente Isla, cô bám theo hắn tới Nhật Bản để chắc rằng hắn đã bị tiêu diệt. Tuy nhiên, cũng giống như Ma Vương, cô cũng bị mất gần hết sức mạnh, chỉ còn đủ để quay về và cũng bắt buộc phải sử dụng tên Nhật. Cô cũng kiếm một công việc, trở thành một nhân viên tư vấn khách hàng. Cô là nửa người/nửa thiên thần. Dường như cô có tình cảm với Ma Vương Maou Sadao.

Lucifer
Urushihara Hanzou (漆原 半蔵, Urushihara Hanzou) / Lucifer(ルシフェル Rushiferu)

Lồng tiếng bởi: Hiro Shimono

Là một Thiên thần sa ngã và một trong những Ác ma Đại nguyên soái của Maou Sadao ở Enta Isla. Sau khi bị đánh bại bởi Emilia, hắn đã được Olba Meyer bí mật cứu mạng, người hứa sẽ giúp Lucifer trở lại Thiên giới nếu họ trở thành đồng minh để đánh bại Maou. Sau khi bị Maou và Emi đánh bại, hắn chuyển đến sống với Maou với Ashiya và trở thành kẻ ăn bám như là hikikomori hoặc là NEET.

Alciel
Ashiya Shirou (芦 屋 四郎, Ashiya Shirō) / Alciel (ア ル シ エ ル Arushieru)

Lồng tiếng bởi: Takehito Koyasu

Là một trong những Ác ma Đại nguyên soái của Maou Sadao và cùng chạy trốn đến trái đất với Ma vương của mình. Là một kẻ vô cùng trung thành với Maou, anh đảm nhận nhiệm vụ nội trợ ở nhà và đi đến thư viện để nghiên cứu cách lấy lại sức mạnh của họ.

Kamazuki Suzuno
Kamazuki Suzuno (鎌月 鈴乃, Kamazuki Suzuno) / Crestia Bell (クレスティア・ベル Kuresutia Beru)

Lồng tiếng bởi: Kanae Ito

Là người hàng xóm ở phòng cạnh bên của Maou Sadao và đồng thời người đứng đầu của Hội đồng điều chỉnh giáo lý trong Giáo hội Ente Isla. Cô thường nhìn thấy mặc một bộ kimono vì cô chỉ sở hữu quần áo truyền thống thay vì những bộ đồ hiện đạị khác.

Sasaki Chiho
Sasaki Chiho (佐々木 千穂, Sasaki Chiho)

Lồng tiếng bởi: Nao Tõyama

Là bạn và là đồng nghiệp của Maou tại MgRonald. Cô có tình cảm với Maou. Cô có thể nghe và hiểu được ngôn ngữ của Ente Isla, sau khi nhận sự phản hồi từ một phép thôi miên mà Maou sử dụng lên cha cô, thanh tra Sasaki.

Alas Ramus
Alas Ramus (アラス・ラムス, Arasu Ramusu)

Lồng tiếng bởi: Hina Kino

Là 1 bé gái xem Maou và Emi như cha và mẹ. Cô bé là một mảnh của Yesod - một trong những yếu tố của Sephiroth.

Truyền thông

Light novel
Loạt light novel do Wahara Satoshi thực hiện và minh họa bởi Oniku. Tác phẩm đã đăng trên tạp chí Dengeki Bunko của ASCII Media Works từ ngày 10 tháng 2 năm 2011. Các chương sau đó được tập hợp lại và phát hành thành các bunkobon, tính đến ngày 7 tháng 8 năm 2020 thì đã có 21 tập được phát hành. Tiểu thuyết đã giành giải bạc tại Dengeki Shōsetsu Taishō lần thứ 17 do ASCII Media Works tổ chức năm 2010. Kadokawa Media giữ bản quyền phát hành loạt tiểu thuyết này ở Đài Loan.

Manga
Hīragi Akio đã thực hiện chuyển thể manga của loạt tiểu thuyết và đăng trên tạp chí dành cho shōnen là Dengeki Daioh của ASCII Media Works từ tháng 2 năm 2012. Các chương sau đó đã được tập hợp lại và phát hành thành các tankōbon, tính đến ngày 26 tháng 5 năm 2023 thì đã có 21 tập được phát hành.

Một chuyển thể manga ngoại truyện do Mishima Kurone thực hiện có tên Hataraku Maō-sama! High School! (はたらく魔王さま！ハイスクール！) đã đăng trên tạp chí Dengeki Maoh cũng của ASCII Media Works từ tháng 6 năm 2012. Các chương sau đó cũng được tập hợp lại và phát hành thành các tankōbon, tính đến ngày 1 tháng 12 năm 2013 thì đã có 3 tập được phát hành.

ASCII Media Works cũng đã phát hành một tuyển tập tập hợp các mẫu truyện theo phong cách 4 hình một chương của nhiều tác giả khác nhau vào ngày 27 tháng 6 năm 2013.

Radio Internet
Một chương trình phát thanh trên mạng có tên Radio mo Hataraku Yūsha-sama! (ラジオでもはたらく勇者さま!) đã phát sóng từ ngày 02 tháng 3 đến ngày 05 tháng 7 năm 2013 trên trang mạng chuyên phát radio của Lantis với người dẫn chương trình là nhân vật Sasaki Chiho và Yusa Emi. Đĩa drama CD của chương trình đã phát hành trong sự kiện Comiket lần thứ 84.

Anime
White Fox đã thực hiện chuyển thể anime của tiểu thuyết dưới sự chỉ đạo của Hosoda Naoto. Anime lên sóng từ ngày 04 tháng 4 đến ngày 27 tháng 6 năm 2013 với 13 tập tại Nhật Bản trên Tokyo MX và các kênh khác. Pony Canyon đã phát hành phiên bản BD/DVD của bộ anime. FUNimation Entertainment đã đăng ký bản quyền phiên bản tiếng Anh để tiến hành phân phối tại thị trường Bắc Mỹ.

Mùa thứ hai của anime có tựa đề là Hataraku Maou-sama!!, do xưởng phim Studio 3Hz thực hiện và đạo diễn bởi Tsukushi Daisuke. Anime được lên kế hoạch phát sóng vào tháng 7 năm 2022.

Âm nhạc
Bộ anime có hai bài hát chủ đề một mở đầu và một kết thúc. Bài hát mở đầu có tựa ZERO!! do Kuribayashi Minami trình bày, đĩa đơn chứa bài hát đã phát hành vào ngày 24 tháng 4 năm 2013 với hai bản bình thường và giới hạn, bản giới hạn có đính kèm DVD chứa đoạn phim trình bày nhạc phẩm. Bài hát kết thúc chính là bài Tsuki Hana (月花) do nano.RIPE trình bày, bài hát kết thúc thứ hai là bài Tsumabiku Hitori (ツマビクヒトリ) do Nano.RIPE trình bày, đĩa đơn chứa hai bài hát đã phát hành vào ngày 22 tháng 5 năm 2013. Album chứa các bản nhạc dùng trong bộ anime đã phát hành vào ngày 26 tháng 6 năm 2013. Album chứa các bản nhạc do các nhân vật trình bày đã phát hành vào ngày 11 tháng 9 năm 2013.

Đón nhận

Cái kết của light novel đã gây ra một cuộc tranh cãi lớn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Hataraku Maō-sama! trên website của ASCII Media Works
 Website chính thức về anime

Manga năm 2012
Anime năm 2013
Shōnen manga
Anime và manga isekai
Funimation
Light novel
Manga dài tập
Tiểu thuyết năm 2011
Dengeki Daioh
Muse Communication


title: Vị ngữ

text:
Vị ngữ (chữ Anh: predicate) có hai định nghĩa:

 Nghĩa rộng: Trong ngữ pháp truyền thống, biểu thị bộ phận nằm ngoài chủ ngữ trong câu, có mối quan hệ trần thuật hoặc giải thích với chủ ngữ, bằng cách trả lời câu hỏi: làm gì, là gì.
 Nghĩa hẹp: Trong ngôn ngữ học hiện đại, biểu thị bộ phận động từ hoặc tính từ trong câu.

Mệnh đề chỉ có một vị ngữ. Câu chỉ có một vị ngữ, không có gì khác mệnh đề, gọi là câu đơn. Câu có nhiều hơn hoặc bằng hai vị ngữ gọi là câu ghép.

Tiếng Trung Quốc
Tác dụng của vị ngữ trong ngữ pháp, ngữ văn tiếng Trung Quốc là làm sáng tỏ chủ ngữ bằng cách trả lời câu hỏi: như thế nào, có tính chất gì, ở trạng thái nào,... chính là dùng để trần thuật hoặc giải thích chủ ngữ, thường sử dụng động từ, đoản ngữ động từ, hình dung từ, đoản ngữ hình dung từ, danh từ, đoản ngữ danh từ, đoản ngữ chủ-vị đảm nhận làm vị ngữ. Trong tiếng Anh, động từ dựa vào tác dụng và chức năng mà chia làm hai loại lớn, một loại là động từ vị ngữ, một loại khác là động từ phi vị ngữ.

Ví dụ:

 他们正在排练节目。(排练，động từ làm vị ngữ)
 鱼儿在河里游泳。(游泳，động từ làm vị ngữ)
 他跑得飞快。(跑得飞快，đoản ngữ động từ làm vị ngữ)
 小李上街买菜去了。(上街买菜去，đoản ngữ động từ làm vị ngữ)
 山上的树又绿了。(绿，hình dung từ làm vị ngữ, ở đây mang ý nghĩa là hoá xanh)
 这里的黎明静悄悄的。(静悄悄，đoản ngữ hình dung từ làm vị ngữ)
 外面天气很热，别中暑了。(热，hình dung từ làm vị ngữ)
 那本书我看完了。(我看完了，đoản ngữ chủ-vị làm vị ngữ)
 我们任何困难都能克服。(任何困难都能克服，đoản ngữ chủ-vị làm vị ngữ)

Trong ngữ pháp tiếng Trung Quốc truyền thống, vị ngữ là một bộ phận trong hai bộ phận chủ yếu trong một câu. Cái còn lại là chủ ngữ, do vị ngữ trang sức nên. Vị ngữ đã cung cấp thông tin có liên quan đến chủ ngữ, ví dụ chủ ngữ làm gì, chủ ngữ là gì.

Có một cách nói nói một câu có thể có chủ ngữ, vị ngữ, tân ngữ, định ngữ, trạng ngữ, bổ ngữ, hệ ngữ,... Ngoài ra còn có một cách nói là, ngoài chủ ngữ và bộ phận trang sức chủ ngữ ra, bộ phận còn lại đều là vị ngữ. Theo cách nói trước, trong câu "我们家两口人。", chủ ngữ là 我们家, tân ngữ là 两口人, vị ngữ 有 bị tỉnh lược. Theo cách nói sau, trong câu "我们家两口人。", chủ ngữ là 我们家, vị ngữ bao gồm 有 - thuật ngữ bị tỉnh lược, và tân ngữ 两口人.

Theo cách nói trước, căn cứ vào cấu tạo của nó một câu có thể chia thành: câu tự sự, câu hữu vô, câu biểu thái, câu phán đoán,...

 Câu tự sự: chủ ngữ + vị ngữ, hoặc chủ ngữ + vị ngữ + tân ngữ. Ví dụ: 我编辑维基百科。hoặc 我正在编辑。
 Câu hữu vô: chủ ngữ + vị ngữ + tân ngữ. Ví dụ: 我有维基百科的账号。
 Câu biểu thái (hoặc gọi là câu miêu tả): chủ ngữ + thuộc ngữ. Ví dụ: 维基百科的内容非常全面。
 Câu phán đoán: chủ ngữ + đoán ngữ. Ví dụ: 维基百科是一个互联网上的应用软件。

Phương hướng động tác
Trong tiếng Trung Quốc, do mối quan hệ giữa chủ ngữ và vị ngữ là chủ đề và giải thích, loại quan hệ lỏng lẻo này thường hay dẫn đến phương hướng động tác của vị ngữ không rõ ràng. Câu nhìn có vẻ tương đồng, nhưng phương hướng của động tác có thể khác nhau; câu nhìn có vẻ tương phản, nhưng phương hướng của động tác có thể tương đồng. Ví dụ:

 他改变了我的想法。
 他变了脸色。

Trong câu thứ nhất, phương hướng của động tác là vì chủ ngữ mà phát ra bên ngoài tác động đến tân ngữ. Tuy nhiên, trong câu thứ hai, cuối cùng là anh ta tự mình chủ động thay đổi sắc mặt, hay là sắc mặt của anh ta vì nguyên nhân nào đó (có thể là do nổi giận hay phát sợ) mà thay đổi. Ở tình huống đầu tiên, động tác là vì chủ ngữ mà biểu lộ ra ngoài, ở tình huống thứ hai thì không. Vì vậy, cùng lúc phán đoán phương hướng vị ngữ, ta cũng cần căn cứ vào phương hướng chủ ngữ và ngữ cảnh mà phán đoán, ví dụ:

 我借（借入）了你一本书。
 我向你借（借入）了一本书。
 你借（借出）给我一本书。

Ba câu này trần thuật sự kiện giống nhau. Nhưng câu "我借了你一本书。" có thể lí giải thành "Tôi cho bạn mượn (我借出)" hay "Tôi mượn (我借进)", những câu đồng dạng kiểu này muốn phán đoán phương hướng động tác cần dựa vào  chỉ báo của ngữ cảnh để phán đoán.

Phân loại

 Vị ngữ động từ. Lấy động từ hoặc đoản ngữ có động từ làm trung tâm coi là vị ngữ, loại này phổ thông nhất. Ví dụ: 他约我去迪士尼。hoặc 老鼠爱大米。
 Vị ngữ hình dung từ. Trong tiếng Trung Quốc, hình dung từ và động từ biểu hiện rất giống nhau trong văn pháp, rất nhiều nhà ngữ pháp học đều đem chúng xếp vào vị từ (predicative). Hình dung từ hoặc đoản ngữ hình dung từ trong tiếng Trung Quốc có thể trực tiếp đảm nhận làm vị ngữ, mà không cần thêm hệ từ nào khác (copula, tương đương với be trong tiếng Anh). Ví dụ: (tiếng Trung Quốc) 她非常漂亮。(tiếng Anh) She is very beautiful. (tiếng Anh gọi là System structure, cấu tạo hệ biểu).
 Vị ngữ danh từ. Danh từ hoặc đoản ngữ danh từ cũng có thể đảm nhận làm vị ngữ. Ví dụ: 今天星期四。
 Vị ngữ chủ-vị. Một cấu tạo chủ-vị hoàn chỉnh cũng có thể đảm nhận làm vị ngữ. Loại câu này, mối quan hệ giữa chủ ngữ và vị ngữ có rất nhiều loại tình huống.
 Chủ ngữ biểu thị thời gian, địa điểm phát sinh của vị ngữ chủ-vị. Ví dụ: 明天我回来。
 Chủ ngữ biểu thị thụ sự trong vị ngữ chủ-vị Ví dụ: 这本书我早就看过了。
 Chủ ngữ được vị ngữ chủ-vị miêu tả. Ví dụ 1: 这个人心肠很好。Lấy vị ngữ chủ-vị miêu tả tính chất của chủ ngữ. Ví dụ 2: 我一只手抱着孩子，一只手扶着母亲。Lấy vị ngữ chủ-vị trần thuật động tác hay sự kiện của chủ ngữ.

Tiếng Anh

Vị ngữ đơn
Vị ngữ do động từ đơn hoặc đoản ngữ động từ (trợ động từ hoặc động từ tình thái + động từ chính) tạo thành, căn cứ vào mức độ phức tạp trong câu đem vị ngữ chia làm hai loại: vị ngữ đơn và vị ngữ ghép. Bất luận động từ vị ngữ là thì, ngữ thái hay ngữ khí gì, tất cả vị ngữ do một động từ tạo thành đều là vị ngữ đơn.

Thành phần cấu tạo vị ngữ gồm động từ vị ngữ, tân ngữ, trạng ngữ,... trong đó động từ vị ngữ thông thường do các loại thì mà thể hiện ra. Ví dụ:

 I like walking. (Thì hiện tại đơn, ngữ thái chủ động)
 We plant trees in spring every year. (Thì hiện tại đơn, ngữ thái chủ động)
 I made your birthday cake last night. (Thì quá khứ đơn, ngữ thái chủ động)
 The aircraft had taken off at 7 o'clock. (Thì quá khứ hoàn thành, ngữ thái chủ động)
 It is used by travelers and business people all over the world. (is used là vị ngữ, thì hiện tại đơn, ngữ thái bị động)

Vị ngữ ghép
Vị ngữ ghép do hai bộ phận tạo thành, nó có nhiều tình huống khác nhau, lần lượt chia ra như ví dụ bên dưới:

Loại thứ nhất do động từ tình thái hoặc trợ động từ + bất định thức động từ không chứa to tạo thành. Ví dụ:

 What does this word mean? Đơn từ này ý nghĩa là gì?
 I won’t do it again. Tôi sẽ không làm nó nữa, tương đương với do it one more time.
 I will go and move away the bag. Tôi sẽ đi và dời cái bao gạo này.
 These students will go to visit the museum tomorrow. Ngày mai những học sinh này sẽ đi tham quan viện bảo tàng.
 You would better catch a bus. Bạn tốt nhất đi xe buýt.

Loại thứ hai là câu chứa rất nhiều tân ngữ ghép do động từ đơn lẻ và một bất định thức động từ tạo thành, sau khi biến thành kết cấu bị động, cũng chứa một vị ngữ ghép. Ví dụ: Jack was seen to swim across the river.

Loại thứ ba là do hệ động từ + thuộc ngữ tạo thành. Ví dụ:

 You look the same. Các bạn nhìn rất giống nhau.
 We all go home. Chúng ta về nhà thôi, tương đương Let's go home.
 My pen is in my bag. Bút máy của tôi để ở trong cặp của tôi.
 The weather has turned cold. Thời tiết đã trở lạnh rồi.
 I felt tired all day long. Tôi mệt mỏi cả ngày.
 He seemed rather tired last night. Ông ấy hôm qua nhìn khá mỏi mệt.

Hệ động từ và thuộc ngữ có mối liên hệ chặt chẽ về mặt ý nghĩa, không thể cắt bỏ.

Loại thứ tư do động từ tình thái và hệ động từ tạo thành. Vị ngữ giải thích động tác, trạng thái hoặc đặc điểm của chủ ngữ. Ví dụ: We should become healthy. Chúng tôi phải trở nên khoẻ mạnh.

Phân biệt động từ vị ngữ và động từ phi vị ngữ

 Động từ vị ngữ có thể đứng một mình làm vị ngữ trong câu, nhưng động từ phi vị ngữ không thể đứng một mình làm vị ngữ. Ví dụ:
 Miss Mary teaches us English. Cô Mary dạy chúng tôi tiếng Anh (Động từ teaches làm vị ngữ)
 Mr. Victor came to our classroom to have a talk with us last week. Ông Victor tuần trước đến lớp học của chúng tôi và trò chuyện với chung tôi (Bất định thức to have a talk... làm trạng ngữ)
 Động từ vị ngữ bị ngôi xưng và số người của chủ ngữ hạn chế, nhưng hình thức động từ phi vị ngữ không có loại hạn chế này. Ví dụ:
 Larke likes the pop music. Larke thích nhạc pop (Động từ dùng hình thức ngôi xưng thứ ba số ít)
 Larke has nothing to do today. Hôm nay Larke không có gì để làm (Động từ do dùng nguyên mẫu)
 Đặc điểm của động từ phi vị ngữ:
 Nếu động từ phi vị ngữ là động từ cập vật, phía sau phải đi kèm tân ngữ. Ví dụ: Studying English is my favorite. Học tiếng Anh là sở thích của tôi (Sau studying phải đi kèm tân ngữ)
 Động từ phi vị ngữ có thể mang trạng ngữ hoặc chủ ngữ logic của bản thân. Ví dụ:
 Working under such a condition is terrible. Làm việc trong điều kiện kiểu này quá đáng sợ rồi. (under such a condition là trạng ngữ của working)
 It's too difficult for him to master English in such a short time. Anh ta quá khó để nắm vững tiếng Anh trong thời gian ngắn thế này. (for him là chủ ngữ logic của bất định thức master)
 Động từ phi vị ngữ vẫn có sự biến đổi của thì và ngữ thái. Ví dụ:
 I am sorry to have kept you waiting long. Xin lỗi để cho bạn đợi lâu. (to have kept là hình thức hoàn thành của bất định thức)
 Seen from the mountain, the city looks much more beautiful. Nhìn từ trên núi, thành phố này đẹp quá. (Seen from là hình thức bị động của phân từ)
 Động từ phi vị ngữ có thể coi như là danh từ hoặc tính từ mà sử dụng trong câu. Ví dụ:
 Our coming made him happy. Sự hiện diện của chúng tôi khiến anh ta rất hạnh phúc (coming đóng vai trò danh từ)
 There are two big swimming pools here. Ở đây có hai hồ bơi lớn. (swimming đóng vai trò tính từ)

Chú ý

Chú thích

Tham khảo

 Oxford Dictionary of English Grammar. New York: Oxford University Press. 2014.
 Oxford Concise dictionary of Linguistics. New York: Oxford University Press. 1997.

Ngữ pháp
Ngữ nghĩa học
Từ loại


title: Đánh dấu vai nghĩa

text:
Đánh dấu vai nghĩa, hay gán nhãn vai nghĩa, gán nhãn vai trò ngữ nghĩa, đôi khi còn được gọi là phân tích ngữ nghĩa nông, là một bài toán trong xử lý ngôn ngữ tự nhiên bao gồm hai nhiệm vụ chính: phát hiện các đối ngữ nghĩa liên hệ với vị ngữ hay động từ của câu và phân loại chúng vào các vai trò riêng. Ví dụ, câu "Hương đã bán quyển sách cho Hùng", bài toán đặt ra là cần nhận ra động từ "bán" là vị từ, "Hương" là người bán, "quyển sách" là vật được đem bán, và "Hùng" là người mua. Đây là một bước quan trọng để hiểu nghĩa của một câu. Một biểu diễn ngữ nghĩa như vậy là dạng trừu tượng bậc cao hơn cây cú pháp. Ví dụ, câu "Quyển sách đã được bán bởi Hương cho Hùng" có dạng cú pháp khác, nhưng có cùng vai trò ngữ nghĩa.

Ứng dụng
Gán nhãn vai nghĩa có ứng dụng như là một thành phần của những hệ thống như: dịch máy, hệ hỏi đáp, hệ tóm tắt văn bản, hệ trích xuất thông tin, phân tích ngữ nghĩa, phân tích cú pháp.

Xem thêm
 Nhận diện thực thể định danh
 Ngữ nghĩa học từ vựng

Chú thích

Tham khảo
 Automatic Labeling of Semantic Roles, Daniel Gildea và Daniel Jurafsky trong Proceedings of the 38th Annual Conference of the Association for Computational Linguistics (ACL-00), pp. 512–520, Hong Kong, 2000.

Liên kết ngoài
 CoNLL-2005 Shared Task: Semantic Role Labeling
 Illinois Semantic Role Labeler  Demo
 Shalmaneser

Ngữ pháp
Ngôn ngữ học tính toán
Xử lý ngôn ngữ tự nhiên


title: Geoffrey Kondogbia

text:
Geoffrey Kondogbia (sinh ngày 15 tháng 02 năm 1993) là cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Cộng hòa Trung Phi chơi ở vị trí tiền vệ phòng ngự cho câu lạc bộ Olympique Marseille tại Ligue 1 và Đội tuyển bóng đá quốc gia Cộng hòa Trung Phi. Anh cũng có thể chơi ở vị trí trung vệ và hậu vệ cánh trái.

Kondogbia bắt đầu sự nghiệp của mình tại Lens, sau đó ký hợp đồng với Sevilla ở tuổi 19. Năm 2013, anh được Monaco mua với giá 20 triệu euro, và sau đó là Inter Milan với giá 31 triệu euro hai năm sau đó. Anh trở lại Tây Ban Nha vào năm 2017 để chơi cho Valencia, và vào năm 2020 chuyển đến Atlético Madrid.

Kondogbia đã có 57 lần khoác áo tuyển Pháp ở các cấp độ trẻ của mình, trước khi ra mắt đội tuyển lớn tuổi vào năm 2013. Vào tháng 8 năm 2018, anh được gắn bó với Cộng hòa Trung Phi bằng cách thay đổi quốc tịch và có trận ra mắt cho đội tuyển quốc gia trong một trận đấu chính thức ngay sau đó.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Quốc tế

Bàn thắng quốc tế
 (Bàn thắng và kết quả của Cộng hòa Trung Phi được để trước)

Danh hiệu

Câu lạc bộ

Valencia

 Copa del Rey: 2018–19

Atletico Madrid

 La Liga: 2020–21

Quốc tế

U-20 Pháp

 FIFA U-20 World Cup: 2013

Tham khảo

Liên kết ngoài

 French Football Federation profile

Cầu thủ bóng đá nam Pháp
Cầu thủ bóng đá RC Lens
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Inter Milan
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá Valencia CF
Cầu thủ bóng đá nam Pháp ở nước ngoài
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Pháp
Cầu thủ bóng đá Sevilla FC
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Pháp


title: Đặng Thị Kiều Trinh

text:
Đặng Thị Kiều Trinh (sinh ngày 19 tháng 12 năm 1985) là một nữ cầu thủ bóng đá Việt Nam. Cô hiện đang giữ vai trò là thủ môn chính của câu lạc bộ bóng đá Thành phố Hồ Chí Minh và từng là thủ môn của đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam.

Tiểu sử
Đặng Thị Kiều Trinh sinh ra và lớn lên tại huyện Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp. Năm 15 tuổi, cô lên Sài Gòn để tham gia thi tuyển vào đội bóng đá nữ thành phố Hồ Chí Minh và gắn bó với câu lạc bộ từ 2001 tới nay. Cô cùng CLB thành phố Hồ Chí Minh vô địch quốc gia các năm 2004, 2005, 2010, 2015, 2016 và 2017.

Cô bắt đầu thi đấu cho đội tuyển Việt Nam từ năm 2004. Cô là một trong những nhân tố chính giúp Việt Nam giành 2 huy chương vàng tại SEA Games vào các năm 2005 và 2009 cũng như chức vô địch Đông Nam Á vào năm 2012.

Thành tích

Câu lạc bộ

Giải vô địch quốc gia:
 Vô địch: 2004, 2005, 2010, 2015, 2016, 2017
 Á quân: 2013
Đại hội thể dục thể thao toàn quốc:
 Huy chương vàng: 2002

Đội tuyển quốc gia

SEA Games:
 Huy chương vàng: 2005, 2009, 2017
 Huy chương bạc: 2007, 2013
Đông Nam Á:
 Vô địch: 2006, 2012
 Á quân: 2008
Asiad Games
 Hạng tư: 2014Olympic Rio
 Vào vòng loại cuối: 2016

Cá nhân
 Thủ môn xuất sắc nhất Giải bóng đá nữ vô địch quốc gia: 2010, 2011, 2013, 2015, 2016, 2017
 Quả bóng vàng Việt Nam: 2011, 2012,2017
 Quả bóng bạc Việt Nam: 2009, 2010, 2014
 Quả bóng đồng Việt Nam: 2016
 Cầu thủ nữ xuất sắc nhất Đông Nam Á 2012 của AFF.

Tham khảo

Người Đồng Tháp
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ bóng đá nữ Việt Nam
Quả bóng vàng Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá nữ Thành phố Hồ Chí Minh
Cầu thủ đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Việt Nam
Cầu thủ bóng đá Đại hội Thể thao châu Á 2010
Cầu thủ bóng đá Đại hội Thể thao châu Á 2014
Nữ giới Việt Nam thế kỷ 21


title: Vai ngữ nghĩa

text:
Trong một số lý thuyết ngôn ngữ học nhất định, vai ngữ nghĩa (tiếng Anh: semantic role) là vai trò của các cụm danh từ đối với hành động hay trạng thái được mô tả bởi động từ (hay vị từ) chính của câu. Ví dụ, trong câu "Hoa đã ăn quả táo", Hoa là người thực hiện động tác ăn, và là tác thể; quả táo là vật bị ăn, nên là bị thể. Thuật ngữ này còn có các tên khác như quan hệ chủ đề (tiếng Anh: Thematic relation), vai tham tố (tiếng Anh: Participant role).

Các vai ngữ nghĩa chính

Dưới đây là danh sách các vai ngữ nghĩa chính:
 Tác thể: thực hiện hành động một cách chủ động (e.g., Bình nói khẽ.).
 Cảm thể: nhận qua giác quan hoặc có cảm xúc (e.g. Ngân nghe bài hát. Tôi khóc.).
 Chủ đề: chịu tác động nhưng không thay đổi trạng thái (e.g., Tôi tin vào nhiều chúa. Tôi có hai con. Tôi đặt sách lên trên bàn. Anh ta đưa súng cho cảnh sát.) (thỉnh thoảng cũng được dùng cùng ý nghĩa với bị thể)
 Bị thể: chịu tác động và có thay đổi trạng thái (e.g., Các tảng đá rơi vào ô tô.).
 Dụng cụ: được dùng để thực hiện hành động (e.g., Hân cắt dải băng bằng một cái kéo.).
 Nguyên nhân Tự nhiên: thực hiện hành động một cách vô thức (e.g., Một cuộc lở tuyết đã phá hủy ngôi đền cổ.).
 Địa điểm: nơi xảy ra hành động (e.g., Tôi sẽ ở nhà ôn tập cho bài kiểm tra.).
 Thời gian: thời gian xảy ra hành động (e.g., Tên lửa đã được phóng ngày hôm qua.).
 Phương hướng hay Mục tiêu: nơi hành động được nhắm đến (e.g., Chiếc xe tiếp tục chạy vào khu dân cư.).
 Người nhận sở hữu: một loại Mục tiêu đặc biệt liên quan đến động từ thể hiện sự thay đổi sở hữu. (E.g., Tôi gửi Sơn một bức thư. Anh ta đã đưa cuốn sách cho cô ấy.)
 Nguồn: nơi hành động xuất phát (e.g., Tên lửa đã được phóng từ bãi thử. Cố ta chạy trốn khỏi anh ấy.).
 Người hưởng lợi: thực thể nhận lợi ích từ hành động (e.g.. Tôi nấu cho ông ta một bữa tối. Anh ta xây nhà cho tôi. Tôi chiến đấu cho tổ quốc.).
 Phương thức: cách thực hiện hành động (e.g., Tôi vội vã gọi số điện thoại khẩn cấp.).
 Động cơ: động cơ để thực hiện hành động (e.g., Tôi vội gọi số điện thoại khẩn cấp để cầu cứu.).
 Nguyên nhân: nguyên nhân gây ra hành động (e.g., Vì tôi đói, tôi đã ăn hết sạch suất cơm.).

Nhiều khi không có ranh giới phân định rõ ràng giữa các vai nêu trên. Ví dụ, trong câu "cái búa đập vỡ cửa sổ", một số coi búa là chủ thể, người khác coi nó là dụng cụ, hay một số khác lại xếp vào loại khác.

Xem thêm
 Cách ngữ pháp
 Vai trò theta
 Gán nhãn vai nghĩa

Chú thích

Tham khảo
Carnie, Andrew. 2006. Syntax: A Generative introduction. 2nd Edition. Blackwell Publishers.

Harley, Heidi. In press. Thematic Roles. In Patrick Hogan, ed. The Cambridge Encyclopedia of Linguistics. Cambridge University Press.

Vai ngữ nghĩa


title: Patricia Neal

text:
Patricia Neal (20 tháng 1 năm 1926 – 8 tháng 8 năm 2010) là một nữ diễn viên người Mỹ. Bà nổi tiếng về các vai như góa phụ Helen Benson trong phim The Day the Earth Stood Still (1951), bà mệnh phụ giàu có Emily Eustace Failenson trong phim Breakfast at Tiffany's (1961), và bà quản gia trung niên Alma Brown trong phim Hud (1963), nhờ phim này bà đã đoạt Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất. Bà cũng đóng vai Olivia Walton trong loạt phim truyền hình The Homecoming: A Christmas Story năm 1971.

Thời niên thiếu
Neal có tên khai sinh là Patsy Louise Neal, sinh tại Packard, Whitley County, Kentucky, con của William Burdette và Eura Petrey Neal. Bà lớn lên ở Knoxville, Tennessee, và học ở trường trung học Knoxville High School,, sau đó học kịch nghệ ở Northwestern University (Đại học Tây Bắc Hoa Kỳ). Bà học diễn xuất với giáo sư Alvina Krause, người đã đưa bà vào sự nghiệp diễn viên tương lai. Tại đây, bà đã đoạt danh hiệu nữ hoàng Syllabus trong cuộc thi sắc đẹp toàn trường.

Sự nghiệp
Neal bắt đầu làm việc ở New York như người đóng thay vai diễn (understudy) ở Sân khấu Broadway trong vở kịch The Voice of the Turtle. Sau đó bà xuất hiện trong vở Another Part of the Forest (1946), đoạt Giải Tony cho nữ diễn viên xuất sắc nhất trong một vở kịch (Tony Award for Best Featured Actress in a Play) năm 1947, năm đầu tiên của giải này.

Năm 1949, Neal bắt đầu diễn xuất trong phim John Loves Mary, sau đó đóng vai chính chung với Ronald Reagan trong phim The Hasty Heart. Cùng năm này, bà đóng cặp với Gary Cooper trong phim The Fountainhead và có quan hệ tình ái với diễn viên đã kết hôn này.

Năm 1952, Neal đóng cặp với John Garfield trong phim The Breaking Point, với Michael Rennie trong phim The Day the Earth Stood Still và với John Wayne trong phim Operation Pacific. Thời gian này, bà bị chứng "khủng hoảng tâm thần" sau khi chấm dứt quan hệ tình ái với Gary Cooper, nên rời Hollywood tới New York, trở lại sân khấu Broadway năm 1952 để diễn lại vở The Children's Hour. Năm 1955, bà đóng vai chính trong vở A Roomful of Roses của Edith Sommer do Guthrie McClintic dàn cảnh.

Khi ở New York, Neal trở thành hội viên của The Actors Studio. Dựa trên mối quan hệ với các hội viên khác, bà tiếp tục xuất hiện trên phim A Face in the Crowd (1957), (do Elia Kazan đạo diễn), vở kịch The Miracle Worker (1959), (do Arthur Penn đạo diễn), phim Breakfast at Tiffany's (1961, đóng cặp với George Peppard), phim Hud (1963), đóng cặp với Paul Newman do Martin Ritt đạo diễn. Cùng thời gian này, bà xuất hiện trong một tập phim truyền hình năm 1960 Play of the Week, với một dàn diễn viên của "The Actors Studio" trong một quảng cáo kép các vở kịch của August Strindberg, và đóng cặp với Nehemiah Persoff. trong phim Clash by Night của Clifford Odets phát sóng năm 1959.

Năm 1963, Neal đoạt Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất cho vai diễn trong phim Hud (đóng cặp với Paul Newman).
Năm 1965 Neal lại đóng cặp với John Wayne trong phim In Harm's Way (1965) của Otto Preminger, đoạt Giải BAFTA lần thứ hai. Phim tiếp theo của bà là phim The Subject Was Roses (1968), và vai diễn của bà trong phim này được đề cử cho Giải Oscar. Bà đóng vai Olivia Walton trong phim truyền hình The Homecoming: A Christmas Story (1971) và đã đoạt Giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên xuất sắc nhất – loạt phim kịch truyền hình năm 1971. Neal đóng vai bà mẹ góa sắp chết cố tìm cách có được căn nhà cho 3 đứa con của mình trong tập năm 1975 của loạt phim truyền hình Little House on the Prairie của đài NBC.

Bà là chủ đề của show truyền hình Anh This Is Your Life năm 1978 khi bà bị Eamonn Andrews phát hiện trong một buổi tiệc cocktail ở Park Lane London.

Năm 1999, bà đóng vai Cookie trong phim Cookie's Fortune (1999) của Robert Altman.
Năm 2007, bà đóng vai "bản thân" ở những phần tài liệu nói về những cách khác để chấm dứt bạo lực trên thế giới trong phim Beyond Baklava: The Fairy Tale Story of Sylvia's Baklava của Silvana Vienne.

Từng đoạt Giải Tony trong năm 1947 và là người cuối cùng đoạt giải đầu tiên này vẫn còn sống, bà thường làm người giới thiệu chương trình trong buổi lễ trao giải này những năm gần đây.

Trong những năm cuối đời, bà xuất hiện nhiều trên những video chăm sóc sức khỏe.

Đời tư

Trong thời gian quay phim The Fountainhead (1949), Neal có cuộc dan díu tình ái với nam diễn viên cùng đóng vai chính đã có vợ là Gary Cooper, một người mà bà gặp năm 1947 khi bà mới 21 tuổi, còn anh ta đã 46 tuổi. Năm 1950, vợ của Cooper là Veronica, đã phát hiện ra mối quan hệ này và gửi cho Neal một bức điện tín yêu cầu hai người chấm dứt cuộc dan díu đó. Neal đã mang thai, nhưng Cooper thuyết phục bà phá thai,, điều mà sau này bà rất hối tiếc. Trong thời gian yêu nhau, đã có lần Cooper tát vào mặt Neal khi bắt gặp Kirk Douglas tìm cách quyến rũ bà.

Vụ dan díu này đã chấm dứt, sau khi cô con gái của Cooper là Maria (sau này là Maria Cooper Janis, sinh năm 1937) đã công khai nhạo báng Neal. Tuy nhiên, những năm sau khi Cooper qua đời, bà vợ và con gái của ông ta đã giảng hòa với Neal.

Neal gặp nhà văn Anh Roald Dahl trong một bữa tiệc do Lillian Hellman khoản đãi năm 1951. Họ kết hôn ngày 2.7.1953 tại "Nhà thờ Chúa Ba Ngôi" ở thành phố New York. Cuộc hôn nhân này đem lại 5 người con: Olivia Twenty (20 tháng 4 năm 1955 – 17 tháng 11 năm 1962); Chantal Tessa Sophia (sinh năm 1957); Theo Matthew (sinh năm 1960); Ophelia Magdalena (sinh năm 1964); và Lucy Neal (sinh năm 1965). Người cháu ngoại của bà (con gái của Tessa Sophia) là nhà văn, người giới thiệu chương trình truyền hình kiêm người mẫu Sophie Dahl.

Đầu thập niên 1960, cặp vợ chồng này đã trải qua 2 nỗi đau buồn: Ngày 5 tháng 12.1960 cậu con trai Theo 4 tháng tuổi bị tổn thương não khi chiếc xe đẩy chở cậu ta bị một xe taxi ở thành phố New York đụng vào và ngày 17 tháng 11 năm 1962, cô con gái Olivia, 7 tuổi bị chết vì viêm não do bệnh sởi.

Khi mang thai cô con gái út (năm 1965), Neal đã bị chứng phình mạch não 3 lần và đã bị hôn mê 3 tuần lễ. Dahl đã giúp bà tập luyện đi lại và tập nói chuyện. Ngày 4.8.1965 bà sinh cô con gái út Lucy mạnh khỏe.

Cuộc hôn nhân đầy sóng gió giữa Neal và Dahl đã chấm dứt bằng việc ly dị năm 1983, sau vụ Dahl dan díu với Felicity Crosland – bạn của Neal. Dahl sau đó đã kết hôn với Crosland tong cùng năm. Năm 1981, Glenda Jackson đã đóng vai Neal và Dirk Bogarde vai Dahl – chồng của Neal – trong bộ phim truyền hình The Patricia Neal Story. Quyển tự truyện As I Am của Neal được xuất bản năm 1988. Cuối đời, bà đã theo đạo Công giáo.

Di sản
Năm 1978, "Fort Sanders Regional Medical Center" ở Knoxville đã đặt tên Trung tâm phục hồi theo tên Patricia Neal để vinh danh bà. Trung tâm thực hiện việc điều trị ở cường độ cao cho các bệnh nhân bị đột quỵ, bị bệnh ở tủy cột sống, và bị chấn thương sọ não. Trung tâm phục vụ như là một phần của sự ủng hộ của Neal cho các nạn nhân bị tê liệt. Bà thường xuyên đến thăm các trung tâm này, khuyến khích các bệnh nhân và nhân viên của trung tâm. Neal xuất hiện như là phát ngôn viên của trung tâm trong các quảng cáo cho đến khi bà qua đời.

Từ trần
Neal từ trần tại nhà riêng của bà ở Edgartown, Martha's Vineyard, Massachusetts ngày 8 tháng 8 năm 2010 vì bị ung thư phổi thọ 84 tuổi. Bà đã theo đạo Công giáo 4 tháng trước khi qua đời, và được mai táng tại Tu viện Regina Laudis ở Bethlehem, Connecticut,, nơi người bạn từ thập niên 1960 của bà là nữ diễn viên Dolores Hart vào tu và đã trở thành nữ tu viện trưởng. Neal từng là người ủng hộ lâu năm sân khấu ngoài trời và chương trình nghệ thuật của tu viện này.

Danh mục phim

Phim

Truyền hình

Kịch

Giải thưởng và Vinh dự
Giải Tony cho nữ diễn viên xuất sắc nhất trong một vở kịch năm 1947
Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất năm 1963
Giải BAFTA cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất (2 lần năm 1963 và 1965)
Laurel Award for Top Female Dramatic Performance (2 lần năm 1963 và 1968)
Giải NBRMP cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất năm 1963
Giải của Hội phê bình phim New York cho nữ diễn viên xuất sắc nhất năm 1963
Giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên xuất sắc nhất – Loạt phim truyền hình
Năm 2003, Neal được đưa vào American Theatre Hall of Fame.
Năm 2007, bà nhận được một trong hai "Giải thưởng thành tựu trọn đời" tại "Liên hoan phim SunDeis" ơ ở Waltham, Massachusetts. (Roy Scheider – người được đề cử cho Giải Oscar – là người thứ hai cùng được nhận giải này chung với bà).

Sách tham khảo

Đọc thêm

 In February 2011, the VOA Special English service of the Voice of America broadcast a biography of Patricia Neal: Actress Had Great Success and Personal Tragedy.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Death Announcement for Patricia Neal (YouTube)
Patricia Neal at the University of Wisconsin's Actors Studio Audio collection

Patricia Neal's appearance on This Is Your Life
Patricia Neal at Allmovie
TonyAwards.com Interview with Patricia Neal

Sinh năm 1926
Mất năm 2010
Phim và người giành giải Oscar cho nữ diễn viên xuất sắc nhất
Tín hữu Công giáo La Mã Hoa Kỳ
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Người giành giải Tony
Cựu sinh viên Đại học Northwestern
Chết vì ung thư phổi
Người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim chính kịch truyền hình xuất sắc nhất


title: Sphaerodactylus macrolepis

text:
Tắc kè lùn vảy lớn (tên khoa học Sphaerodactylus macrolepis, là một loài tắc kè phân bố chủ yếu ở Puerto Rico, Quần đảo Virgin thuộc Mỹ và Quần đảo Virgin thuộc Anh tại vùng biển Caribbean. Chúng cũng được tìm thấy trên đất liền tại Costa Rica, Panama và Colombia.

Phân loài
S. m. macrolepis - Günther, 1859
S. m. ateles - Thomas & Schwartz, 1966
S. m. grandisquamis - Stejneger, 1904
S. m. guarionex - Thomas & Schwartz, 1966
S. m. inigoi - Thomas & Schwartz, 1966
S. m. mimetes - Thomas & Schwartz, 1966
S. m. parvus (Xem trong bài) - King, 1962
S. m. phoberus - Thomas & Schwartz, 1966
S. m. spanius - Thomas & Schwartz, 1966
S. m. stibarus - Thomas & Schwartz 1966

Chú thích

Tham khảo

.
.

Liên kết ngoài
Sphaerodactylus macrolepis at the Encyclopedia of Life
Sphaerodactylus macrolepis at the Reptile Database

M
Động vật được mô tả năm 1859


title: Debendranath Tagore

text:
Debendranath Tagore (1817-1905) là nhà triết học, nhà cải cách xã hội người Ấn Độ. Ông là một tín đồ của đạo Bà La Môn. Ông rất chú trọng việc giáo dục đạo đức và rèn luyện tài năng cho con của mình. Vì vậy, tất cả những đứa con của ông trở thành những nhà văn, nhà thơ, họa sĩ, nhạc sĩ và nhà hoạt động xã hội xuất sắc nhất của Ấn Độ, được nhân dân mến phục. Nổi tiếng nhất là Rabindranath Tagore, người châu Á đầu tiên đoạt Giải Nobel Văn học năm 1913.

Tác phẩm

 Brahma Dharmo Grantho (1851)
 Atmatatto Bdya (1852)
 Brahma Dharmer Mot O Biswas (1860)
 Kalikata Bramha Samajer Baktrita (1862)
 Gyan O Dharmer Unnati (1893)
 Porolo O Mukti (1895)

Chú thích

Liên kết ngoài

 Debendranath Tagore at Encyclopædia Britannica
 Debendranath Tagore at Banglapedia

Sinh năm 1817
Mất năm 1905
Nhà triết học Ấn Độ
Nhà hoạt động xã hội Ấn Độ


title: Trạng Lợn

text:
Trạng Lợn là một nhân vật nổi tiếng trong kho tàng truyện cười Việt Nam.

Danh tính
Cho đến ngày nay, các nhà sử học vẫn khó có thể xác định chính xác và đầy đủ danh tính của Trạng Lợn. Có nguồn cho rằng trạng Lợn là Trạng nguyên Nguyễn Nghiêu Tư, nguồn khác cho rằng ông tên là Dương Đình Chung. Tuy nhiên, tất cả đều thống nhất rằng thời kỳ mà Trạng Lợn sống là đời vua Lê Thánh Tông

Ngoài cái tên rất nổi tiếng trên, Trạng Lợn còn có vài tên khác như Trạng Bói (do có tài đoàn mò mà trúng) hay Trạng Dừa. Cái tên Trạng Dừa này là dựa theo sách Địa dư của Ngô Vi Liên. Ông cho rằng Trạng Lợn được sinh ra tại làng Mạnh Chư, tục gọi là làng Dừa thuộc huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam.

Vai trò trong truyện cười Việt Nam
Cũng như nhiều nhân vật khác như Trạng Quỳnh hay Ba Giai-Tú Xuất, Trạng Lợn xuất hiện như một nhân vật trào phúng, đả kích những thói hư tật xấu của bọn quan lại. Ngoài ra, Trạng Lợn còn là một nhân vật khôi hài bởi ngoài những câu chuyện đả kích như nói ở trên còn có những câu chuyện không phải có mục đích đả kích mà chỉ để mua vui, khiến người đọc có thể ngả nghiêng cười. Có thể thấy, Trạng Lợn là một trong những nhân vật nổi tiếng nhất của truyện cười Việt Nam.

Chú thích

Nhân vật văn học dân gian
Thơ dân gian


title: San Baltazar

text:
San Baltazar có thể là:

San Baltazar Chichicapam
San Baltazar Loxicha
San Baltazar Yatzachi el Bajo


title: Nam tông (định hướng)

text:
Nam Tông hay là Nam tông, có thể là:

 Phật giáo Nam tông, hay Phận giáo Nam truyền, một trong hai trường phái Phật giáo lớn trên thế giới.
 Thiếu Lâm Nam phái, một phái võ Thiếu Lâm, bắt nguồn từ chùa Nam Thiếu Lâm ở Phúc Kiến, Trung Quốc
 Nam quyền hay là Nam Thiếu Lâm, là tên gọi chung cho tất cả các võ phái miền nam Trung Hoa có nguồn gốc từ chùa Nam Thiếu Lâm ở Phúc Kiến.


title: Danh sách quốc gia tiếp giáp với hai bờ đại dương

text:
Danh sách các quốc gia tiếp giáp với 2 bờ đại dương là bảng thống kê các quốc gia độc lập có đường bờ biển tiếp giáp trên hai đại dương, không tính các vùng lãnh thổ phụ thuộc.

Danh sách

Đọc thêm
 Đại dương thế giới
 Đường sắt xuyên lục địa
 Ranh giới giữa các lục địa
 Biển đối biển

Tham khảo

Danh sách quốc gia
Danh sách theo lục địa


title: Herbert von Karajan

text:
Herbert von Karajan (1908-1989) là nhạc trưởng người Áo. Ông là một trong những vị nhạc trưởng nổi tiếng nhất thế kỷ XX, nhiều năm là giám đốc Nhà hát Berliner Philharmonie tại Berlin, Đức. Thời Đức Quốc Xã, ông ra mắt công chúng lần đầu tiên tại Liên hoan Salzburg cùng với dàn nhạc Vienna Philharmonic và Berlin Philharmonic. Ông giữ chức chỉ huy dàn nhạc tại Nhà hát Opera Quốc gia tại Berlin. Tuy là một trong những nhạc trưởng có sức ảnh hưởng lớn nhất của thế kỷ, ông cũng là một trong những nhân vật gây tranh cãi nhất trong ngành nhạc cổ điện Châu Âu từ giữa 1950 đến lúc qua đời. Một trong những lý do chính đằng sau sức ảnh hưởng ấy là số lượng lớn những bản ghi âm mà ông đã trực tiếp sản xuất và sự nổi bật của chúng. Theo ước tính, Karajan là nhạc sĩ cổ điển bán chạy nhất thời đại sau khi cán mốc 200 triệu đĩa được bán ra.

Cáo phó của ông trong tờ báo The New York Times đánh giá "có thể được biết đến nhiều nhất thế giới và một trong những nhân vật quyền lực nhất trong âm nhạc cổ điển". Ông nhận được rất nhiều danh hiệu và giải thưởng. Năm 2002, Giải thưởng Âm nhạc Herbert von Karajan được thành lập để vinh danh ông.

Tiểu sử

Phả hệ

Gia đình Karajan có tổ tiên là người Macedonia từ Hy Lạp. Ông cố của Herbert, Georg Karajan (Geórgios Karajánnis, tiếng Hy Lạp: Γεώργιος Καραγιάννης), sinh tại Kozani, tỉnh Ottoman của Rumelia (nay thuộc Hy Lạp), chuyển đi đến Vienna năm 1767 và cuối cùng đến Chemnitz, Tuyển hầu xứ Sachsen. Có tài liệu cho rằng gia đình Karajan cũng có gốc Aromania.

Tên họ của ông, như nhiều tên khác từ thời kỳ Ottoman, mang tiếp đầu ngữ "kara", trong tiếng Thổ Nhĩ Kỳ nghĩa là "đen".

Georg Karajan và anh trai của ông có công lớn trong việc kiến tạo nên ngành công nghiệp vải ở Sachsen, do đó được vua Frederick Augustus III phong tước ngày 1 tháng 6, 1792. Từ đó, tên gia đình được gán thêm tên hậu tố "von" — trong tiếng Đức dùng để chỉ gia đình có chức tước. Cách dùng tên này biến mất sau khi tầng lớp quý tộc tại Áo bị xoá bỏ cuối Thế chiến I. Tên họ của gia đình sau đó chuyển từ Karajánnis sang Karajan. Mặc dù các nhà chép tiểu sử thường viết về mẹ của Herbert là người gốc Slovak, Serbia, hay đơn giản là người Slav, ông ngoại của Herbert sinh ra tại làng Mojstrana, Công quốc Carniola (ngày nay thuộc Slovenia), là người Slovenia. Qua dòng này, Herbert có huyết thống với nhạc sĩ người Áo gốc Slovenia là Hugo Wolf. Chính Herbert Karajan có thể cũng biết nói một chút tiếng Slovene.

Đầu đời

Heribert Ritter von Karajan được sinh ra tại Salzburg, Đế quốc Áo-Hung, là con trai thứ hai của cố vấn cao cấp Ernst von Karajan (1868-1951) và Marta (nhũ danh Martha Kosmač; 1881-1954) (cưới 1905). Ông đã bắt đầu chơi piano từ nhỏ và được cho là thần đồng. Từ 1916 đến 1926, Karajan học tại trường Mozarteum, Salzburg dưới sự chỉ dẫn của Franz Ledwinka (môn Piano), Franz Zauer (môn Hoà âm), và Bernhard Paumgartner (môn Sáng tạc và Nhạc thính phòng). Ông được khuyến khích bởi Paumgartner nên tập trung vào mảng chỉ huy dàn nhạc sau khi thấy được tài năng của ông. Năm 1926, Karajan tốt nghiệp Nhạc viện và tiếp tục con đường học vấn của mình tại Học viện Vienna, theo học môn piano với Josef Hofmann (không liên quan đến nhạc sĩ piano cùng tên là Josef Casimir Hofmann) và học chỉ huy dàn nhạc với Alexander Wunderer và Franz Schalk.

Tài năng âm nhạc
Một trong những kỹ năng ấn tượng nhất của Karajan với tư cách là một nhạc trưởng đó là khả năng tinh lọc, trích xuất những âm thanh tinh tế nhất từ mọi dàn nhạc. Người chép tiểu sử của ông, Roger Vaughan, nhận thấy điều này trong khi nghe Karajan biểu diễn cùng Berlin Philharmonic năm 1986. Vào thời điểm đó, Berlin Philharmonic đã biểu diễn gần 30 năm dưới baton của Karajan. Vaughan nhận thấy rằng "thứ thu hút sự chú ý nhất đó chính là cái đẹp và sự hoàn mĩ của âm thanh. Đoạn pianissimo nhỏ nhất, mềm mại nhất nắm chặt sự chú ý của người nghe. Những đoạn crescendo chạm đến đỉnh cao đúng chính xác thời điểm trong bản nhạc. Các đoạn chuyển âm được làm một cách gọn ghẽ, không hề có chút góc cạnh nào."

Câu nói nổi tiếng
Khi đánh giá về các nhà soạn nhạc trong lịch sử, Herbert von Karajan có nhận xét:

Chú thích

Nhạc trưởng Áo
Người Salzburg
Giám đốc âm nhạc
Quý tộc Áo
Người đoạt giải Grammy
Đảng viên Đức Quốc Xã


title: Lê Long Đinh

text:
Lê Long Đinh (chữ Hán: 黎龍釘) là một hoàng tử của nhà Tiền Lê trong lịch sử Việt Nam. Ông là con trai thứ tư của Vua Lê Đại Hành. Sinh tại kinh đô Hoa Lư, Ninh Bình, Việt Nam. Năm 991, Ông được vua phong tước Ngự Man Vương (禦蠻王), đóng tại Phong Châu, tức vùng đất thuộc tỉnh Phú Thọ ngày nay. Căn cứ vào năm sinh người anh Lê Long Việt và người em Lê Long Đĩnh thì ông sinh khoảng giữa năm 983 đến 986.

Cuộc chiến huynh đệ

Vua Lê Đại Hành có hơn 10 hoàng tử, sau khi con trưởng là thái tử Lê Long Thâu mất, con trai thứ 3 là Lê Long Việt được lập làm Thái tử. Giữa năm 1005, Lê Đại Hành mất, các hoàng tử tranh ngôi, đánh nhau 8 tháng, cuối cùng Lê Long Đĩnh giành được ngôi vua.

Sau khi Long Đĩnh lên ngôi, Long Đinh cùng Long Cân, Long Kính vẫn không phục, tiếp tục chống lại. Cuối năm 1005, sau khi bắt giết Long Kính và tha cho Long Cân, Lê Long Đĩnh đem quân đi đánh Ngự Man vương Long Đinh ở Phong Châu. Long Đinh phải đầu hàng. Từ đó các vương đều chịu phục.

Hậu duệ
Theo gia phả họ Lê tại vùng Phú Thọ, Lê Long Đinh có con là Lê Tông Thuận sau làm châu mục châu Phong, được Vua Lý Thái Tông gả công chúa Kim Thành và phong chức Phò mã đô úy. Hậu duệ ông sau có thiền sư Lê Thước là một nhân vật nổi tiếng thời Lý.

Một hậu duệ nữa của Lê Long Đinh xuất hiện trên chính trường thời Lý là Linh Chiếu Thái hậu, người là con gái trưởng của Phụ Thiên đại vương (輔天大王), mẹ là Thụy Thánh công chúa, con gái của Dự Tông Chính hoàng, bà là chị của Phụng Thánh phu nhân. Tổ phụ của bà là Chân Đăng bảo sở Quan sát sứ họ Lê, có trị sở ở hương Tuế Phong (này là Hương Nộn, huyện Tam Nông), cháu của Ngự Man đại vương Lê Long Đinh, như vậy dòng họ bà là hậu duệ xa của hoàng đế Lê Đại Hành.

Gia đình
 Cha:
 Lê Đại Hành
 Anh em:
 Lê Long Thâu
 Lê Long Tích
 Lê Long Việt
 Lê Long Đĩnh
 Lê Long Cân
 Lê Long Tung
 Lê Long Tương
 Lê Long Kính
 Lê Long Mang
 Lê Long Đề

Liên kết ngoài
Lê Trung Tông ở ngôi ba ngày, tám tháng hay một năm?

Người Ninh Bình
Hoàng tử Việt Nam
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Hoàng tộc nhà Tiền Lê
Vương tước nhà Tiền Lê


title: Lê Long Cân

text:
Lê Long Cân (chữ Hán: 黎龍釿) là một hoàng tử của nhà Tiền Lê trong lịch sử Việt Nam. Ông là con trai thứ sáu của Vua Lê Đại Hành. Sinh tại kinh đô Hoa Lư, Ninh Bình, Việt Nam. Ông được vua phong tước Ngự Bắc Vương(禦北王) năm 991, đóng tại Phù Lan, tức vùng đất thuộc tỉnh Hưng Yên ngày nay. Căn cứ vào năm sinh người con trai thứ năm của vua Lê Đại Hành (986) và năm phong vương thì năm sinh của ông nằm trong khoảng từ 986 đến 991.

Cuộc chiến huynh đệ

Vua Lê Đại Hành có hơn 10 hoàng tử, sau khi con trưởng là thái tử Lê Long Thâu mất, con trai thứ 3 là Lê Long Việt được lập làm Thái tử. Giữa năm 1005, Lê Đại Hành mất, các hoàng tử tranh ngôi, đánh nhau 8 tháng, cuối cùng Lê Long Đĩnh giành được ngôi vua vào tháng 10 năm 1005.

Theo Toàn thư, Lê Long Việt cùng hai vương Đông Thành, Trung Quốc và em cùng mẹ là Khai Minh Vương tranh nhau lên ngôi, giằng co 8 tháng. Khi ấy, người nước cũng quy phụ Ngự Bắc Vương ở trại Phù Lan. Điều này cho thấy dù đứng ngoài cuộc chiến huynh đệ nhưng Lê Long Cân cũng được lòng người dân Đại Cồ Việt với mong muốn ông đứng lên làm vua.

Khi Lê Long Đĩnh làm vua, Ngự Bắc vương Lê Long Cân và Trung Quốc vương Lê Long Kính giữ Phù Lan và Càn Đà để chống lại Long Đĩnh. Long Đĩnh thân chinh đi đánh: hai vương ấy đóng chặt thành cố thủ. Vây đến vài tháng, trong thành cạn lương; Long Cân bắt Long Kính đem dâng nộp. Long Đĩnh sai chém Long Kính và tha tội cho Long Cân.

Xem thêm
Lê Đại Hành
Các hoàng tử khác: Lê Long Thâu, Lê Long Tích, Lê Long Việt, Lê Long Đinh, Lê Long Đĩnh, Lê Long Tung, Lê Long Tương, Lê Long Kính, Lê Long Mang, Lê Long Đề.

Liên kết ngoài
Lê Trung Tông ở ngôi ba ngày, tám tháng hay một năm?

Người Ninh Bình
Hoàng tử Việt Nam
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Hoàng tộc nhà Tiền Lê
Vương tước nhà Tiền Lê


title: Lê Long Tung

text:
Lê Long Tung (chữ Hán: 黎龍鏦) là một hoàng tử của nhà Tiền Lê trong lịch sử Việt Nam.

Thân thế
Lê Long Tung là con trai thứ bảy của Vua Lê Đại Hành. Sinh tại kinh đô Hoa Lư, Ninh Bình, Việt Nam. Năm 993, ông được vua Lê Đại Hành phong tước Định Phiên vương (定藩王), đóng tại Tư Doanh, tức vùng đất thuộc Cổ Loa Hà Nội ngày nay. Căn cứ vào năm sinh người con trai thứ năm của vua Lê Đại Hành (986) và năm phong vương thì năm sinh của ông nằm trong khoảng từ 986 đến 993.

Giúp vợ con Lê Long Việt
Năm 1005 Lê Đại Hành chết, theo di chiếu của vua cha, hoàng tử thứ 3 là Lê Long Việt được lên nối ngôi lấy hiệu là Trung Tông. Nhưng sau đó một số hoàng tử khác nổi lên tranh ngôi và Trung Tông bị giết. Đại Việt sử ký toàn thư cho biết khi đó "Bầy tôi đều chạy trốn, duy có Điện tiền quân là Lý Công Uẩn ôm xác mà khóc" . Riêng vợ con vua đã chạy đến cửa sông Cà Lồ thuộc vùng đất Lê Long Tung cai quản. Đặc biệt nơi này có thành Bình Lỗ của vua Lê Đại Hành, được xây dựng trong cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất.

Từ khi Lý Thái Tổ về Thăng Long (1010) thì không thấy Long Tung ở vùng Ngũ Huyện giang nữa. Riêng con của Lê Long Việt, do còn nhỏ nên ở lại và đã lập ra tại đây một dòng họ lớn.

Chú thích

Liên kết ngoài
Lê Trung Tông ở ngôi ba ngày, tám tháng hay một năm?

Người Ninh Bình
Hoàng tử Việt Nam
Long Tung, Lê
Vương tước nhà Tiền Lê


title: Lê Long Tương

text:
Lê Long Tương (chữ Hán: 黎龍鏘) là một hoàng tử của nhà Tiền Lê trong lịch sử Việt Nam. Ông là con trai thứ 8 của Vua Lê Đại Hành. Sinh tại kinh đô Hoa Lư, Ninh Bình, Việt Nam. Ông được vua phong tước Phó Vương(副王) năm 993, đóng tại Đỗ Động Giang, tức vùng đất thuộc các huyện Thanh Oai, Quốc Oai phía tây Hà Nội ngày nay. Căn cứ vào năm sinh người con trai thứ năm của vua Lê Đại Hành (986) và năm phong vương thì năm sinh của ông nằm trong khoảng từ 986 đến 993.

Ông được Vua Lê Đại Hành phong vương năm 993. Việc này được sử gia Ngô Thì Sĩ sau này nhận xét:
"Lê Đại Hành tránh cái loạn của nhà Đinh phong khắp cho con gồm 13 tước vương, chia nhau ở các châu quận. Có lẽ là theo lối ngày xưa. Muốn nơi lớn nhỏ ràng buộc lẫn nhau, lúc nguy cấp thì cứu nhau, chống kẻ khinh rẻ mà giữ sự bền lâu, không thể thừa cơ dòm ngó như mình đối xử với nhà Đinh. Lo nghĩ cũng chu đáo đấy, phương pháp cũng chặt chẽ đấy".

Gia đình
 Cha:
 Lê Đại Hành
 Anh em:
 Lê Long Thâu
 Lê Long Tích
 Lê Long Việt
 Lê Long Đinh
 Lê Long Đĩnh
 Lê Long Cân
 Lê Long Tung
 Lê Long Kính
 Lê Long Mang
 Lê Long Đề

Liên kết ngoài
Lê Trung Tông ở ngôi ba ngày, tám tháng hay một năm?

Người Ninh Bình
Hoàng tử Việt Nam
Hoàng tộc nhà Tiền Lê
Vương tước nhà Tiền Lê


title: Lê Long Kính

text:
Lê Long Kính (chữ Hán: 黎龍鏡, ?-1005) là một hoàng tử của nhà Tiền Lê trong lịch sử Việt Nam. Ông là con trai thứ 9 của Vua Lê Đại Hành. Sinh tại kinh đô Hoa Lư, Ninh Bình, Việt Nam. Ông được vua phong tước Trung Quốc Vương(中國王) năm 993, đóng tại Càn Đà, tức vùng đất thuộc tỉnh Hưng Yên ngày nay. Ông bị Lê Long Đĩnh giết năm 1005 do chống đối người anh thứ 5 này lên ngôi. Căn cứ vào năm sinh người con trai thứ ba của vua Lê Đại Hành (986) và năm phong vương thì năm sinh của ông nằm trong khoảng từ 986 đến 993.

Cuộc chiến huynh đệ

Vua Lê Đại Hành có hơn 10 hoàng tử, sau khi con trưởng là thái tử Lê Long Thâu mất, con trai thứ 3 là Lê Long Việt được lập làm Thái tử. Giữa năm 1005, Lê Đại Hành mất, các hoàng tử tranh ngôi, đánh nhau 8 tháng, trong nước không có chủ. Tranh chấp chính xảy ra giữa thái tử Lê Long Việt và hoàng tử thứ hai Lê Ngân Tích là người lớn nhất trong số các anh em còn lại. Tháng 10 năm 1005, Lê Ngân Tích thua chạy đến châu Thạch Hà (Hà Tĩnh) thì bị người bản địa giết chết. Lê Long Việt lên ngôi làm vua, tức là Lê Trung Tông. Được 3 ngày, Trung Tông bị em cùng mẹ là Lê Long Đĩnh sai người trèo tường lẻn vào cung hãm hại, thọ 22 tuổi.

Năm 1005, Lê Long Đĩnh lên ngôi, một số anh em không phục, còn nổi loạn. Nhà vua tự cầm quân đi đánh Ngự Bắc vương Lê Long Cân và Trung Quốc vương Lê Long Kính, dẹp yên được cả. Bấy giờ nhà vua đã lên ngôi, Long Cân và Long Kính giữ Phù Lan và Càn Đà để chống lại. Nhà vua thân đi đánh: hai vương ấy đóng chặt thành cố thủ. Vây đến vài tháng, trong thành cạn lương; Long Ngận bắt Long Kính đem dâng nộp. Nhà vua sai chém Long Kính và tha tội cho Long Ngận. Nhân tiện, đem quân đi đánh Ngự Man vương Lê Long Đinh ở Phong Châu; Long Đinh phải đầu hàng. Từ đó các vương đều chịu phục cả. Từ đấy về sau các Vương và giặc cướp đều hàng phục.

Đền thờ
Đền thờ Trung Quốc Vương Lê Long Kính được người Việt xây dựng tại phường Hồng Nam thành phố Hưng Yên.

Trung Quốc Vương Lê Long Kính cũng được phối thờ cùng 2 vị thần thánh Linh Lang, Cao Sơn tại đình Nễ Châu, thuộc thôn Nễ Châu, xã Hồng Nam, thành phố Hưng Yên.

Đền thờ Trung Quốc Vương tại xã Phương Chiểu, huyện Phù Tiên, nay là huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên nằm trên vị trí hoàng tử được ban thực ấp ở Càn Đà (tức xã Phương Chiểu sau này). Sau khi ông mất, được dân xã dựng đền thờ.

Gia đình
 Cha:
 Lê Đại Hành
 Anh em:
 Lê Long Thâu
 Lê Long Tích
 Lê Long Việt
 Lê Long Đinh
 Lê Long Đĩnh
 Lê Long Cân
 Lê Long Tung
 Lê Long Tương
 Lê Long Mang
 Lê Long Đề

Liên kết ngoài
Lê Trung Tông ở ngôi ba ngày, tám tháng hay một năm?

Người Ninh Bình
Hoàng tử Việt Nam
Hoàng tộc nhà Tiền Lê
Vương tước nhà Tiền Lê


title: Lê Long Mang

text:
Lê Long Mang (chữ Hán: 黎龍鋩) là một hoàng tử của nhà Tiền Lê trong lịch sử Việt Nam. Ông là con trai thứ 10 của Vua Lê Đại Hành. Sinh tại kinh đô Hoa Lư, Ninh Bình, Việt Nam. Ông được vua phong tước Nam Quốc Vương(南國王), đóng tại Vu Lung, tức vùng đất thuộc tỉnh Thanh Hóa ngày nay. Căn cứ vào năm sinh người con trai thứ năm của vua Lê Đại Hành (986) và năm phong vương thì năm sinh của ông nằm trong khoảng từ 986 đến 994.

Ông được Vua Lê Đại Hành phong vương năm 994. Việc này được sử gia Ngô Thì Sĩ sau này nhận xét:
"Lê Đại Hành tránh cái loạn của nhà Đinh phong khắp cho con gồm 13 tước vương, chia nhau ở các châu quận. Có lẽ là theo lối ngày xưa. Muốn nơi lớn nhỏ ràng buộc lẫn nhau, lúc nguy cấp thì cứu nhau, chống kẻ khinh rẻ mà giữ sự bền lâu, không thể thừa cơ dòm ngó như mình đối xử với nhà Đinh. Lo nghĩ cũng chu đáo đấy, phương pháp cũng chặt chẽ đấy".

Gia đình
 Cha:
 Anh em:
 Lê Long Thâu
 Lê Long Tích
 Lê Long Việt
 Lê Long Đinh
 Lê Long Đĩnh
 Lê Long Cân
 Lê Long Tung
 Lê Long Tương
 Lê Long Kính
 Lê Long Đề

Liên kết ngoài
Lê Trung Tông ở ngôi ba ngày, tám tháng hay một năm?

Người Ninh Bình
Hoàng tử Việt Nam
Hoàng tộc nhà Tiền Lê
Vương tước nhà Tiền Lê


title: Lê Long Đề

text:
Lê Long Đề (chữ Hán: 黎龍鍉) hay Lê Minh Đề (黎明提) là một hoàng tử của nhà Tiền Lê trong lịch sử Việt Nam. Ông là con trai thứ 11 của Vua Lê Đại Hành.

Tiểu sử
Sinh tại kinh đô Hoa Lư, Ninh Bình, Việt Nam. Ông được vua phong tước Hành Quân Vương(行軍王), đóng tại Bắc Ngạn, tức vùng đất thuộc tỉnh Bắc Ninh ngày nay. Căn cứ vào năm sinh người con trai thứ năm của vua Lê Đại Hành (986) và năm phong vương thì năm sinh của ông nằm trong khoảng từ 986 đến 995.

Ông được Vua Lê Đại Hành phong vương năm 995. Việc này được sử gia Ngô Thì Sĩ sau này nhận xét:
"Lê Đại Hành tránh cái loạn của nhà Đinh phong khắp cho con gồm 13 tước vương, chia nhau ở các châu quận. Có lẽ là theo lối ngày xưa. Muốn nơi lớn nhỏ ràng buộc lẫn nhau, lúc nguy cấp thì cứu nhau, chống kẻ khinh rẻ mà giữ sự bền lâu, không thể thừa cơ dòm ngó như mình đối xử với nhà Đinh. Lo nghĩ cũng chu đáo đấy, phương pháp cũng chặt chẽ đấy".

Đi sứ Trung Hoa
Theo Đại việt sử ký toàn thư, năm 1004, vua Lê Đại Hành sai Hành Quân Vương Minh Đề, xưng là nhiếp Hoan Châu thứ sử, sang thăm nước Tống. Minh Đề đến Biện Kinh khẩn cầu ân mệnh cho tuyên phủ đất xa. Vua Tống bằng lòng cho; gọi vào điện riêng thăm hỏi và ban thưởng rất hậu, cho Minh Đề chức Kim tử vinh lộc đại phu kiểm hiệu thái úy Hoan Châu thứ sử. Ông ở Trung Hoa tới năm 1006 mới trở về nước. Do đó, ông không chứng kiến cảnh các anh em của mình tranh chấp ngôi vua khi Lê Đại Hành qua đời.

Tranh đoạt hoàng vị
Lê Long Đề không tham gia giai đoạn đầu trong Chiến tranh kế vị thời Tiền Lê nhưng khi Lê Long Đĩnh cai trị được 4 năm và qua đời, con trai là Lê Cao Sạ còn bé, Lê Minh Đề đã tranh cướp ngôi vua, bị Lý Công Uẩn giết, nhà Tiền Lê chấm dứt.

Sách An Nam chí lược chép:
Tháng 3 năm thứ 3 (1010), Chí Trung (Lê Long Đĩnh) mất, có con mới mười tuổi, bị Lý Công Uẩn soán ngôi. Lúc ấy, sứ thần của Chí Trung còn ở Kinh sư, Chân Tông cho biết tin và nói nếu muốn để tang cũng cho phép. Sứ giả chỉ che mặt than khóc mà thôi.
Năm Đại Trung Tường Phù thứ 3 (1010), Chí Trung mất, con còn nhỏ, em là Minh Đề, Minh Xưởng tranh ngôi. Công Uẩn đuổi và giết đi, tự lĩnh việc Giao Châu, xưng là An Nam Tĩnh Hải quân quyền Lưu hậu.

Gia đình
 Cha:
 Lê Đại Hành
 Anh em:
 Lê Long Thâu
 Lê Long Tích
 Lê Long Việt
 Lê Long Đinh
 Lê Long Đĩnh
 Lê Long Cân
 Lê Long Tung
 Lê Long Tương
 Lê Long Kính
 Lê Long Mang

Chú thích

Liên kết ngoàiiú thíchú thíchên kết ngoài
Lê Trung Tông ở ngôi ba ngày, tám tháng hay một năm?

Người Ninh Bình
Hoàng tử Việt Nam
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Hoàng tộc nhà Tiền Lê
Vương tước nhà Tiền Lê


title: Lê Long Thâu

text:
Lê Long Thâu (chữ Hán: 黎龍鍮, ? - 1000) là một hoàng tử của nhà Tiền Lê trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Lê Long Thâu là con trai cả của vua Lê Đại Hành, được phong làm Thái tử. Ông sinh tại kinh đô Hoa Lư, Ninh Bình, Việt Nam. Năm 989, hoàng tử Lê Long Thâu được phong là Kình Thiên Đại vương (擎天大王), xây phủ riêng tại kinh đô Hoa Lư, tức vùng đất thuộc tỉnh Ninh Bình ngày nay. Dấu tích phủ cũ Kình Thiên Vương ở cố đô Hoa Lư hiện còn di tích phủ Vườn Thiên.

Tương truyền xưa ông là người cai quản Tháp Tư thiên xây dựng tại Hoa Lư. Tháp đặt gần ghềnh có nhiệm vụ quan sát thiên tượng, dự đoán thời tiết hàng ngày để tâu lên vua. Trong việc quân cơ rất cần biết thời tiết, khí tượng. Các nhà nghiên cứu cho rằng đây chính là tháp đài mà năm 991 Tống Cảo - sứ nhà Tống đã tâu vua Tống rằng: "...ở kinh đô Hoa Lư có một cái tháp nhiều tầng, kết gỗ dựng lên, hình dáng hơi thô lậu, Lê Hoàn có mời bọn hạ thần lên đó xem. Lê Hoàn hỏi: bên thượng quốc có cái tháp này không? Ấy là tháp đo khí hậu. Khí hậu nước này không rét, giữa tháng Chạp vẫn mặc áo đơn, dùng quạt".

Thái tử Long Thâu mất năm 1000, cùng năm mất với thái hậu Dương Vân Nga. Vua Lê Đại Hành chần chừ trong việc lập Thái tử mới, dẫn đến cuộc tranh giành ngôi vua vào năm 1005.

Phủ Vườn Thiên

Phủ Vườn Thiên (còn gọi là đền thờ hoàng tử Lê Long Thâu hay phủ Kình Thiên Vương) là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia, thuộc vùng bảo vệ đặc biệt của khu di tích cố đô Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.

Phủ Vườn Thiên nằm cách trung tâm khu di tích cố đô Hoa Lư 600m, gần với đền thờ Công chúa Phất Kim (nơi thờ con gái út của vua Đinh Tiên Hoàng). Phủ có kiến trúc y hệt quy mô của một ngôi đền với 3 tòa chầu vào sân giữa.

Ở Hà Nam, quê hương của Lê Hoàn, Hoàng tử Lê Long Thâu cũng được thờ cùng 2 vua Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành cùng thái hậu Dương Vân Nga và tử Lê Long Tích tại di tích đình Yến, xã Thanh Hà, huyện Thanh Liêm.

Gia đình
 Cha:
 Lê Đại Hành
 Anh em:
 Lê Long Tích
 Lê Long Việt
 Lê Long Đinh
 Lê Long Đĩnh
 Lê Long Cân
 Lê Long Tung
 Lê Long Tương
 Lê Long Kính
 Lê Long Mang
 Lê Long Đề.

Liên kết ngoài
Di tích lịch sử Phủ Vườn Thiên ở Ninh Bình

Người Ninh Bình
Hoàng tử Việt Nam
Năm sinh thiếu
Mất năm 1000
Hoàng tộc nhà Tiền Lê
Vương tước nhà Tiền Lê


title: Đổng Hải Xuyên

text:
Đổng Hải Xuyên (董海川 - Dong Haichuan) (1798 – 1879), người sống vào thời vua Gia Khánh nhà Thanh tại Chu Gia Vụ, huyện Văn An, tỉnh Hà Bắc trong một lần đi Giang Nam đã lạc đường tại núi Tuyết Hoa và đã học được môn Bát Quái Chưởng và Hà Đồ, Lạc Thư từ một đạo sĩ ở miền núi.

Đổng Hải Xuyên rất giỏi và nổi tiếng nhất ở Bắc Kinh, được xem như một chưởng môn về Bát quái chưởng, có nhiều học trò nổi tiếng như Sử Lập Khanh, Lưu Phụng Xuân, Lương Chấn Tấn, Trương Triệu Đông, Tống Trường Vinh, Mã Quý, Vi Phước, Trịnh Đình Hoa, Tống Vĩnh Tường, Mã Duy Kỳ, Ngụy Cát, Lý Văn Bảo, Doãn Phúc, Lý Tồn Nghĩa,....

Tương truyền rằng Đổng Hải Xuyên sau khi học Bát Quái Chưởng với vị đạo sĩ kia xong đã đi đến Bắc Kinh làm hoạn quan trong phủ của Tiêu Thân Vương, một vị hoàng thân quốc thích trong triều rất ham mê xem các trò lưu diễn võ thuật trong dân gian. Trong một lần mừng thọ Tiêu Thân Vương, do không chen nổi với đám đông trong phủ để dâng trà mừng thọ Thân Vương, Đổng Hải Xuyên đã lùi lại phóng qua đầu đám đông để dâng trà cho vị Thân Vương kia. Sự kiện này đã làm cả phủ và Tiêu Thân Vương bái phục và vui mừng, nhưng ông đã bị viên Hộ vệ trong phủ thách đấu và chiến thắng thần tốc. Tiêu Thân Vương thấy thế bèn phong cho ông làm Tổng Hộ vệ phủ Thân Vương và đảm nhiệm thêm chức giáo đầu dạy võ trong phủ. Từ đó danh tiếng của Bát Quái Chưởng đã lưu truyền khắp ra ngoài khu vực Bắc Kinh.

Về sau, Đổng Hải Xuyên kết bạn với danh thủ Quách Vân Thâm của môn Hình Ý Quyền, sau trận thử thách ngang tài. Hai người kết hợp hai môn cùng dạy cho các học trò. Trong số các học trò của Đổng Hải Xuyên có Trịnh Đình Hoa rất giỏi, nổi tiếng ở Hoa Bắc. Trịnh Đình Hoa có học trò giỏi nhất là Tôn Lộc Đường sau này học thêm Thái cực quyền với Hác Vi Trinh ở Bắc Kinh và lập ra trường phái Thái cực quyền Tôn Gia Giá thức.

Tham khảo

Liên kết ngoài
The Yin and Yang of Ba Gua Zhang: The Legends of Thin Yin and Spectacles Cheng by Frank Allen & Clarence Lu

Sinh năm 1797
Mất năm 1882
Võ sư


title: Nhạc Celtic

text:
Âm nhạc Celtic là một nhóm lớn các thể loại âm nhạc mà phát triển trong số các âm nhạc truyền thống dân gian của người Celtic ở Tây Âu. Khái niệm này đề cập đến cả âm nhạc truyền miệng và bằng văn bản.

Âm nhạc Celtic có 2 ý nghĩa chính. Thứ nhất là âm nhạc của các dân tộc tự xưng là người Celt. Thứ hai, nó đề cập đến bất cứ phẩm chất nào có liên quan duy nhất đến âm nhạc của người Celtic.

Thông thường, âm nhạc Celtic ám chỉ âm nhạc của Ireland và Scotland. Âm nhạc của xứ Wales, Cornwall, Isle of Man, Brittany, Galicia, Cantabria và Asturias (Tây Ban Nha) và Bồ Đào Nha cũng được coi là âm nhạc Celtic.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ancient Celtic music - article at Citizendium
 www.folklyrics.net/celtic.html  Celtic songs lyrics
 Celtic melody library
 Free sheet music on CelticScores.com
 Free sheet music, chords, midis at Vashon Celtic Tunes''

Celt
Văn hóa Ireland


title: Magnesit

text:
Magnesit là một khoáng vật có công thức hóa học MgCO3 (magie cacbonat). Magnesit có thể được hình thành thông qua quá trình cacbonat hóa nhóm serpentin và các đá siêu base khác.

Phân bố
Magnesit xuất hiện ở dạng mạch trong các sản phẩm thay thế của các đá siêu mafic, serpentinit và các đá mácma giàu magnesi khác trong các kiểu biến chất tiếp xúc và biến chất khu vực. Các magnesit này thường ở dạng vi tinh thể và chứa silica ở dạng opal hay chert.

Magnesit cũng có mặt trong regolith bên trên các đá siêu mafic ở dạng cacbonat thứ sinh trong đất và dưới mặt đất, ở đây chúng được tích tụ ở dạng các khoáng chứa magnesi hòa tan bởi cacbon dioxide trong nước dưới đất.

Hình thành
Magnesit có thể được hình thành thông qua quá trình biến chất trao đổi talc cacbonat hóa và cacbonat hòa của peridotit và các đá siêu base khác. Magnesit được hình thành thông qua quá trình cacbonat hóa olivin có mặt của nước và cacbon dioxide ở nhệt độ và áp suất cao, đặc biệt là tướng đá phiến lục.

Magnesit cũng có thể được hình thành thông qua quá trình cacbonat hóa serpentin magnesi (lizardit) qua phản ứng sau:
serpentin + cacbon dioxide → talc + magnesit + nước
2 Mg3 Si2O5(OH)4 + 3 CO2 → Mg3Si4O10(OH)2 + 3 MgCO3 + H2O.
Tuy nhiên, khi thực hiện phản ứng này trong phòng thí nghiệm, thì dạng trihydrat của magie cacbonat (nesquehonit) sẽ hình thành ở nhiệt độ phòng. Theo quan sát này dẫn đến sự thừa nhận sự tồn tại của một "rào cản chống hydrat" liên quan đến sự thành tạo anhydrous magnesi cacbonat ở nhiệt độ thấp. Các thí nghiệm trong phòng với formamid, một loại chất lỏng giống như nước, cho thấy không có sự liên quan của việc tạo rào cản như thế. Những khó khăn cơ bản cấu tạo hạt nhân magnesi carbonat khan vẫn duy trì khi sử dụng dung dịch không phải gốc nước này. Không phải sự mất nước cation, cũng không phải cấu trúc không gian của các anion cacbonat tạo ra rào cản này ở nhiệt độ phản ứng thấp của magnesit.

Magnesit đã từng được phát hiện trong các trầm tích hiện đại, hang động và trong đất. Nhiệt độ thành tạo thấp của nó (khoảng 40 °C) được cho là cần thiết cho sự thay thế giữa thời gian kết tủa và hòa tan.

Magnesit được phát hiện trong thiên thạch ALH84001 và trên sao Hỏa. Magnesit đã từng được nhận dạng trên sao Hỏa bằng cách sử dụng quang phổ điện từ cận hồng ngoại từ vệ tinh quay quanh nó. Tranh cãi vẫn xoay quanh nhiệt độ hình thành của nó. Nhiệt độ hình thành thấp đã được đề xuất dự trên magnesit trên sao Hỏa và thiên thạch ALH84001. Nhiệt độ hình thành thấp của magnesit có lẽ có ý nghĩa quan trọng trong việc sử dụng hấp thụ cacbon trên quy mô lớn.

Olivin giàu magnesi (forsterit) tạo ra magnesit từ peridotit. Olivin giàu sắt (fayalit) tạo ra các hỗn hợp magnetit-magnesit-silica.

Magnesit cũng có thể được hình thành bằng cách biến chất các từ skarn, trong dolomit, cộng sinh với wollastonit, periclase, và talc.

Sử dụng

Tương tự như sản phẩm của vôi, magnesit có thể bị đốt có mặt của than để tạo ra MgO, là một dạng khoáng có tên là periclase. Một lượng lớn magnesit được đốt để tạo ra magiê oxide: một loại vật liệu chịu lửa quan trọng được sử dụng làm lớp lót trong các lò đốt và lò luyện kim.

Magnesit cũng có thể được dùng làm chất kết dính trong vật liệu ván sàn. Ngoài ra, nó còn được dùng làm chất xúc tác và lọc trong sản xuất cao su nhân tạo và trong pha chết các hóa chất magnesi và phân bón.

Xem thêm
Magie cacbonat

Tham khảo

Smithsonian Rock and Gem ISBN 0-7566-0962-3

Khoáng vật carbonat
Hợp chất magnesi
Khoáng vật hệ ba phương
Khoáng vật magnesi
Nhóm canxit


title: Serpentinit

text:
Serpentinit là một loại đá có thành phần gồm một hoặc nhiều khoáng vật trong nhóm serpentin. Các khoáng vật trong nhóm này được tạo thành từ quá trình serpentin hóa, một loại hydrat và biến chất từ đá siêu mafic trong manti của Trái Đất. Sự thay thế đặc biệt quan trọng ở đáy đại dương tại các ranh giới mảng kiến tạo.

Hình thành và thạch luận
Serpentin hóa là một quá trình biến chất địa chất nhiệt độ thấp liên quan đến nhiệt và nước mà trong đó các đá siêu mafic và mafic có hàm lượng silica thấp bị oxy hóa (oxy hóa kỵ khí của Fe2+ bởi các proton của nước dẫn đến sự hình thành H2) và bị thủy phân bởi nước thành serpentinit. Peridotit, bao gồm dunit, ở tại và gần đáy đại dương và trong các đai núi được biến đổi thành serpentin, brucit, magnetit, và các khoáng vật khác - hiếm hơn là awaruit (Ni3Fe), và thậm chí là sắt tự sinh. Trong quá trình này, một lượng lớn nước được hấp thụ vào trong đá làm tăng thể tích và phá hủy cấu trúc đá.

Tỷ trọng của đá dao động từ 3,3 đến 2,7 g/cm³ với sự gia tăng thể tích đồng thời lên 30-40%. Phản ứng tỏa nhiều nhiệt và nhiệt độ của đá có thể tăng lên khoảng , cung cấp một nguồn năng lượng cho việc hình thành các mạch nhiệt dịch không liên quan đến núi lửa. Các phản ứng hóa học hình thành magnetit tạo ra khí hydro trong điều kiện kỵ khí nằm sâu trong manti, rất xa với khí quyển Trái Đất. Cacbonat và sulfat cũng lần lượt bị khử bởi hydro và tạo thành metan và hydro sulfide. Hydro, metan, và hydro sulfide cung cấp các nguồn năng lượng cho các sinh vật dưỡng hóa năng (chemotroph) ở biển sâu.

Các phản ứng serpentinit
Serpentin được hình thành từ olivin qua nhiều phản ứng. Olivin là một dung dịch rắn giữa forsterit gốc magnesi và fayalit gốc sắt. Các phản ứng serpentinit 1a và 1b bên dưới trao đổi silica giữa forsterit và fayalit để tạo thành các khoáng vật nhóm serpentin và magnetit. Đây là các phản ứng tỏa nhiều nhiệt.

Phản ứng 1a:
Fayalit + nước → magnetit + dung dịch silica + hydro
3Fe2SiO4 + 2H2O → 2Fe3O4 + 3SiO2 + 2H2

Phản ứng 1b:
Forsterit + dung dịch silica → serpentin
3Mg2SiO4 + SiO2 + 4H2O → 2Mg3Si2O5(OH)4

Phản ứng 1c:
Forsterit + nước → serpentin + brucit
2Mg2SiO4 + 3H2O → Mg3Si2O5(OH)4 + Mg(OH)2

Phản ứng 1c thể hiện sự hydrat hóa olivin bởi nước chỉ để tạo ra serpentin và Mg(OH)2 (brucit). Serpentin bền ở pH cao với sự có mặt của brucit giống như calci silicat hydrat, các pha (C-S-H) được hình thành cùng với portlandit (Ca(OH)2) trong xi-măng Portland được làm cứng sau khi hydrat hóa belit (Ca2SiO4), calci nhân tạo tương đương với forsterit.

Phản ứng một chiều của 1c với sự hydrat hóa belit trong xi-măng Portland ban đầu:
Belit + nước → pha C-S-H + portlandit
2 Ca2SiO4 + 4 H2O → 3 CaO · 2 SiO2 · 3 H2O + Ca(OH)2

Sau phản ứng, các sản phẩm phản ứng có độ hòa tan kém (dung dịch silica hoặc các ion magie được hòa tan) có thể được vật chuyển trong dung dịch ra khỏi khu vực serpentin hóa bởi sự khuếch tán.

Khi có mặt của cacbon dioxide sự serpentin hóa có thể tạo thành hoặc là magnesit (MgCO3) hoặc tạo ra metan (CH4). Người ta cho rằng một số khí hydrocarbon có thể được tạo ra từ các phản ứng serpentinit trong vỏ đại dương.

Phản ứng 2a:
Olivin  + nước + axit cacbonic → serpentin + magnetit + metan

 →

hoặc, ở dạng cân bằng:
 →

Phản ứng 2b:
Olivin  + nước + axit cacbonic → serpentin + magnetit + magnesit + silica

 →

Phản ứng 2a chiếm chủ yếu nếu serpentinit nghèo Mg hoặc nếu không đủ cacbon dioxide để tạo thành talc. Phản ứng 2b xảy ra nếu thành phần có nhiều magnesi và áp suất riêng phần của cacbon dioxide thấp.

Tham khảo

Đá biến chất
Thạch luận đá biến chất


title: Chert

text:
Chert là một loại đá trầm tích vi tinh chứa các hạt silica rất mịn và có thể chứa các hóa thạch nhỏ. Loại đá này có nhiều màu sắc khác nhau, nhưng loại màu thường gặp nhất là xám, nâu, nâu xám và lục nhạt đến đỏ Rusty; màu sắc của nó cho thấy sự hiện diện của các nguyên tố vết trong đá, và cả màu đỏ cũng như lục thường liên quan đến các nguyên tố vết của sắt (theo thứ tự ở dạng oxy hóa và khử).

Tham khảo

Đá trầm tích
Hợp chất silic
Biến thể của thạch anh


title: Cát khai

text:
Cát khai, trong khoáng vật học, là khuynh hướng vật liệu kết tinh có thể vỡ ra theo một mặt phẳng cấu trúc tinh thể học nhất định. Các mặt phẳng yếu này là kết quả của những vị trí tinh thể và ion có tính quy luật trong tinh thể, chúng tạo ra những bề mặt phẳng lặp lại mà chúng ta có thể quan sát được dưới kính hiển vi và bằng mắt thường.

Các khai có thể được miêu tả theo nhiều cách khách nhau, như cát khai hoàn toàn, không hoàn toàn; nếu xét theo 3 trục tinh thể học thông thường thì có thể chia ra: cát khai theo một phương, 2 phương và 3 phương.

Tham khảo

Khoáng vật học
Tinh thể học