title: Choi Daniel

text:
Choi Daniel (sinh ngày 22 tháng 2 năm 1986) là một diễn viên người Hàn Quốc. Anh được biết đến với vai diễn trong các bộ phim Gia đình là số một (phần 2), "Trung tâm mai mối", "Vẻ đẹp trẻ thơ" và "School 2013".

Choi Daniel khởi nghiệp với nghề người mẫu. Anh cũng là người dẫn chương trình cho đài "SBS World Radio" từ năm 2011, đồng thời cũng là một DJ cho đài "KBS 2 FM" từ năm 2013.
Daniel tham gia nghĩa vụ quân sự và hoàn thành ngày 29/09/2017.

Danh sách phim

Truyền hình

 Today's Webtoon (SBS, 2022) vai Seok Ji Hyung

 It's Okay To Not Be Okay (tvN, Netflix 2020) - cameo (tập 8)
 The Ghost Detective (KBS 2, 2018) vai Lee Da Il
 Jugglers (KBS 2, 2017) vai Nam Chi Won
 Heart to Heart (tvN, 2015) - cameo
 Big Man (KBS 2, 2014) vai Kang Dong Suk
 Special Drama: Waiting for love (KBS 2, 2013) vai Cha Gi Dae
School 2013 (KBS 2, 2013) vai Kang Se Chan
Giấu mặt (SBS, 2012) - vai diễn khách mời, tập 1, 2, 6
Ji Woon-soo's Stroke of Luck (TV Chosun, 2012) - khách mời
Gia đình là số một (phần 3) (MBC, 2011) - khách mời, tập 95
The Musical (SBS, 2011) vai Hong Jae Yi
 Baby Faced Beauty (KBS 2, 2011) vai Choi Jin Wook
Once Upon a Time in Saengchori (tvN, 2010) - khách mời
Gia đình là số một (phần 2) (High Kick Through The Roof) (MBC, 2009) vai Lee Ji Hoon
 Good Job, Good Job (MBC, 2009) vai Lee Eun Hyuk
General Hospital 2 (MBC, 2008)
The World That They Live In (KBS 2, 2008) vai Yang Soo Kyung
Golden Apple (KBS 2, 2005)
School Stories (EBS, 2000)

Điện ảnh

 The Beast (2019)

 Untouchable Lawman (2015)
 The Chronicles of Evil (2014)
 AM 11:00 (2013)
The Peach Tree (2012) - khách mời
The Traffickers (2012)
Age of Milk  (phim ngắn, 2011)
Cyrano Agency (2010)
Yoga Hakwon (2009)

MV
" Coin laundry" (Wax, 2014)
 "Love Ballad" (Browneyed Soul, 2010)
" Open the door" (Im Chang Jung, 2013)

Phát thanh
KBS World Radio - News Plus (2011 tới nay)
KBS 2FM - More closer Radio (2013 tới nay)

Đĩa hát
"I went to Cheonggyesan Mt." - song ca với "Uhm Tae-woong"  (nhạc phim "Trung tâm mai mối")

Giải thưởng
2011 Giải thưởng truyền hình KBS: "Nam diễn viên chính xuất sắc nhất" cho vai diễn trong bộ phim (Vẻ đẹp trẻ thơ)
2011 Liên hoan phim quốc tế Puchon: "Vai diễn ấn tượng nhất" (Gia đình là số một (phần 2))
2009 Giải thưởng giải trí MBC: "Diễn viên mới xuất sắc nhất thể loại phim hài" (Gia đình là số một (phần 2))

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Choi Daniel  trên Cyworld
 Choi Daniel Fan Club trên Daum

Sinh năm 1986
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên truyền hình Hàn Quốc
Diễn viên điện ảnh Hàn Quốc


title: Rebollar

text:
Rebollar có thể đề cập đến:
Rebollar, Cáceres, một đô thị trong tỉnh Cuenca, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha.
Rebollar, Soria, một đô thị trong tỉnh Soria Castile-La Mancha, Tây Ban Nha.


title: Ý hầu

text:
Ý Hầu (chữ Hán 懿侯) là thụy hiệu của một số vị quân chủ.

Danh sách
 Tây Chu Kỷ Ý hầu
 Đông Chu Hàn Ý hầu (còn có thụy hiệu khác là Trang Hầu và Cộng Hầu)
 Tây Hán Bình Dương Ý hầu
 Tây Hán Dĩnh Âm Ý hầu (sau được nhà Đường truy phong làm Phụ Đức Vương, nhà Tống truy phong làm Trung Huệ Vương)
 Tây Hán Hồng Ý hầu
 Tây Hán Xích Khâu Ý hầu
 Tây Hán Bình Cức Ý hầu
 Tây Hán An Khâu Ý hầu
 Tây Hán Quảng A Ý hầu
 Tây Hán Cốc Dương Ý hầu
 Tây Hán Đào Ý hầu (có thụy hiệu khác là Ai Hầu)
 Tây Hán Giang Dương Ý hầu
 Tây Hán Chu Dương Ý hầu
 Lưu Tống Giang An Ý hầu (trước đây từng làm Kiến Lăng Ý Tử)
 Bắc Ngụy Trường Hương Ý hầu (trước từng làm Lâm Hoài Ý Vương)
 Bắc Ngụy Thủy Phong Ý hầu
 Bắc Ngụy Bá Thành Ý hầu (trước từng làm Bá Thành Ý Tử)
 Tùy triều Thủy An Ý hầu (truy tặng, thực tế chỉ là Toại Ninh Ý Tử, trước từng làm Toại Ninh Ý Nam, còn có thụy hiệu khác là: Cung nam, Cung tử và Cung hầu)

Xem thêm
 Tuyên Đế
 Tuyên Công
 Cung công
 Cung hầu
 Ý Tổ
 Ý Tông
 Ý Đế
 Ý hoàng hậu
 Ý Vương
 Ý Công
 Ý Bá
 Ý Tử
 Ý nam
 Văn công
 Vũ công

Thụy hiệu


title: Tĩnh Hầu

text:
Tĩnh Hầu (chữ Hán: 静侯 hoặc 靖侯) là thụy hiệu của một số vị quân chủ và tướng lĩnh quan lại ở Trung Quốc thời phong kiến.

Quân chủ
 Tây Chu Tấn Tĩnh hầu

Chư hầu
Tây Hán Bình Dương Tĩnh hầu
Tây Hán Quảng Bình Tĩnh hầu
Tây Hán Bình Tĩnh hầu Phái Nô
Tây Hán Thận Dương Tĩnh hầu
Tây Hán Mậu Tĩnh hầu
Tây Hán Nam Tĩnh hầu
Tây Hán Bách Chí Tĩnh hầu
Tây Hán Trung Thủy Tĩnh hầu
Tây Hán Vũ Nguyên Tĩnh hầu
Tây Hán Y Thị Tĩnh hầu
Tây Hán Ngô Tĩnh hầu
Tây Hán Phạm Dương Tĩnh hầu
Tây Hán Ái Thích Tĩnh hầu
Tây Hán Quy Đức Tĩnh hầu
Tây Hán Cái Tĩnh hầu
Tây Hán An Thành Tĩnh hầu

Quan lại
 Đông Hán Thận Tĩnh hầu
 Tào Ngụy Dĩnh Âm Tĩnh hầu
 Tào Ngụy Thành Dương Tĩnh đình hầu
 Tĩnh Hầu Bàng Thống: Quân sư của Lưu Bị, công thần nhà Thục Hán
 Tĩnh Hầu Vi Quảng: Quan nội hầu thời Đông Tấn
 Đông Tấn Đông Hương Tĩnh hầu Cố Chúng (còn gọi là Phiên Dương Tĩnh Bá)
 Tĩnh Hầu là thụy hiệu của Trị Thư Thị Lang Sử, tông thất nhà Bắc Ngụy, không rõ tên, con trai thứ 9 của Lạc An Giản Vương Thác Bạt Lương
 Bắc Ngụy Hạ Dương Tĩnh Hầu Dương Kiệm (có thụy hiệu khác là An Hầu)
 Minh triều Vũ Tiến Trung Tĩnh hầu Chu Vinh (truy tặng, thực tế chỉ là Vũ Tiến Trung Tĩnh Bá)
 Minh triều Hội Xương Khang Tĩnh hầu Tôn Trung (trước kia từng làm Hội Xương Khang Tĩnh Bá, sau được truy tiến cải phong làm An Cung Hiến Công)
 Minh triều Hoài Nhu Uy Tĩnh hầu Thi Tụ (truy tặng, thực tế chỉ là Hoài Nhu Uy Tĩnh Bá)

Xem thêm
 Tuyên Đế
 Tuyên Công
 Cung Công
 Khảo Công
 Tĩnh Đế
 Hiếu Tĩnh Đế
 Tĩnh hoàng hậu
 Tĩnh Vương
 Tĩnh Công
 Tĩnh bá
 Vinh Tĩnh hầu
 Văn công
 Vũ công

Thụy hiệu


title: Giản hầu

text:
Giản Hầu (chữ Hán: 简侯) là thụy hiệu của một số vị quân chủ chư hầu trong lịch sử Trung Quốc

Danh sách
 Đông Chu Tiết Giản hầu
 Tây Hán Khúc Nghịch Giản hầu Trần Khôi
 Tây Hán Bình Dương Giản hầu
 Tây Hán Vũ Cương Giản hầu
 Tây Hán Cao Uyển Giản hầu
 Tây Hán An Bình Giản hầu
 Tây Hán Bách Chí Giản hầu
 Tây Hán Lịch Giản hầu
 Tây Hán Thanh Giản hầu
 Tây Hán Bành Giản hầu
 Tây Hán Diễn Giản hầu
 Tây Hán Nhạc Bình Giản hầu
 Tây Hán Á Cốc Giản hầu
 Tào Ngụy Tây Lăng Hương Giản hầu
 Tây Tấn Bình Lăng Giản hầu (truy tặng, thực tế là Bình Lăng Giản Nam, trước đó từng được đề nghị đặt thụy hiệu là Bình Lăng Cảnh Nam và Bình Lăng Mục Nam)
 Đông Tấn Lam Điền Giản hầu (có thụy hiệu khác là Mục hầu)
 Bắc Ngụy Đỗ Huyện Giản hầu
 Bắc Ngụy Xương Quốc Tuyên Giản hầu (sau được truy tặng làm Xương Quốc Tuyên Giản Công)
 Tây Ngụy Phúc Tân Giản hầu (thời Bắc Ngụy chỉ là Vĩnh Ninh Giản Bá, sang thời Bắc Chu được tiến phong làm Nghĩa Môn Giản Công)
 Trung Giản Hầu là thụy hiệu được truy tặng của Tiêu Sùng Chi, tam thúc của Lương Vũ Đế
 Tùy triều Đào Khâu Giản hầu (thời Hậu Lương ở Nam triều từng có tước hiệu Nghĩa An Giản quận vương)
Minh triều Hàng Hải Trang Giản Hầu Trương Hách (张赫): sau được truy tặng làm Ân Trang Giản công

Xem thêm
 Ẩn Công
 Ẩn Đế
 Ẩn Vương
 Giản đế
 Giản hoàng hậu
 Giản bá
 Hoàn Hầu
 Giản công
 Giản vương
 Giản tử
 Giản nam
 Trang Giản thượng thư

Thụy hiệu


title: Di hầu

text:
Di Hầu (chữ Hán 夷侯) là thụy hiệu của một số vị quân chủ chư hầu

Danh sách
 Tây Chu Sái Di hầu
 Đông Chu Kỷ Di hầu
 Tây Hán Bình Dương Di hầu
 Tây Hán Nhữ Âm Di hầu
 Tây Hán Liệu Di hầu
 Tây Hán Đô Xương Di hầu
 Tây Hán Kính Thị Di hầu
 Tây Hán Lạc Thành Di hầu
 Tây Hán Trung Thủy Di hầu
 Tây Hán Khai Phong Di hầu
 Tây Hán Đường Ấp Di hầu
 Tây Hán Tín Vũ Di hầu
 Tây Hán Quảng A Di hầu
 Tây Hán Lâm Hiên Di hầu
 Tây Hán Công Khâu Di hầu
 Tây Hán Thẩm Du Di hầu
 Tây Hán Hoài Xương Di hầu
 Tây Hán Bình Vọng Di hầu
 Tây Hán Kịch Khôi Di hầu
 Tây Hán Cấp tiền Di hầu
 Tây Hán Cấp hậu Di hầu
 Tây Hán Nịnh Lăng Di hầu
 Tây Hán Đái Di hầu
 Tây Hán 邔 Di hầu
 Tây Hán Kỷ Tín Di hầu
 Tây Hán Chúc Tư Di hầu
 Tây Hán Thành Âm Di hầu
 Tây Hán Dương Tín Di hầu
 Tây Hán Đô Thành Di hầu
 Tây Hán Nam Bì Di hầu
 Tây Hán An Bình Di hầu

Xem thêm
 Ẩn Công
 Ẩn Đế
 Ẩn Vương
 Di Vương
 Di Công
 Di Bá
 Cấp Di hầu
 Hoàn Hầu
 Giản Công
 Giản Vương
 Giản Tử

Thụy hiệu


title: Bia (kiến trúc)

text:
Bia (chữ Hán:碑; phiên âm: "bi") là vật tạo tác dạng phiến dẹp có mặt phẳng thường làm bằng đá, kim loại hay gỗ, kích thước thường có chiều cao lớn hơn bề ngang, dựng lên để kỷ niệm một nhân vật hay sự việc (bia tưởng niệm, bia thờ). Bia thường khắc chữ (văn bia) hoặc trang trí họa tiết hoặc cả hai. Thể thức trang trí có thể là khắc chìm hoặc khắc nổi (phù điêu). Bia cũng có trường hợp được sơn màu. Bia còn được dùng làm mốc đánh dấu biên giới và ranh giới đất đai. Bia ký là một hình thức lưu trữ tư liệu thành văn có từ thời cổ đại. Ngày nay bia được sử dụng rộng rãi tại các phần mộ trong nghĩa trang để ghi thông tin người đã qua đời (bia mộ) hoặc được dựng lên tại các địa điểm diễn ra sự kiện lịch sử để ghi lại tư liệu về sự kiện đó.

Ai Cập

Bia đá được sử dụng rộng rãi tại Ai Cập cổ đại dưới nhiều nhiều mục đích khác nhau như: bia mộ, bia cúng tế và bia kỷ niệm. Các hiện vật khảo cổ cho thấy bia Ai Cập được làm bằng đá hoặc gỗ, hình hộp chữ nhật dẹp, có phần đầu hình bán nguyệt, được sơn màu và khắc chữ cùng hình trang trí.

Bia mộ đã xuất hiện từ rất sớm nhất dưới Vương triều thứ Nhất của Ai Cập dùng để khắc tên và tước hiệu của người được chôn cất. Loại bia này không chỉ dùng để xác nhận danh tính của chủ nhân lăng mộ mà còn có ý nghĩa tâm linh. Từ Vương triều thứ Hai trở đi, chủ nhân lăng mộ thường được tạc trên bia với hình ảnh ngồi trước ban thờ với đồ ăn thức uống cúng tế. Đến thời Trung Vương quốc Ai Cập, các đoạn văn tả cách thức cúng lễ còn khắc trên trán bia.

Bia cúng tế dùng để khắc những lời kinh, lời cầu nguyện để dâng lên các vị thần. Những tấm bia này thường được dựng tại đền thờ như một cách nhắn gửi lời cầu khấn đến các vị thần, hoặc dựng tại nơi chôn cất những con vật thiêng, tượng trưng cho các vị thần. Tên của người cầu khấn và lời cầu xin ngắn gọn thường được khắc lên trên bia.

Bia kỷ niệm là loại bia có nhiều giá trị hơn cả vì nó dùng để ghi lại những sự kiện chính trị quan trọng (Bia Palermo), ghi lại lịch sử (Bia Shabaka), chiến thắng trong chiến tranh (Tấm bia Merneptah) hoặc đánh dấu biên giới được mở rộng (Bia biên giới Semna của Senusret III)

Phương Tây
Tại phương Tây, hình thức bia chủ yếu được sử dụng là bia mộ (tiếng Anh:gravestone, headstone). Nhiều hình thức bia kỷ niệm cũng là một biến thể của bia mộ, dùng để ghi tên một số người đã qua đời tại cùng một thời điểm, một sự kiện lịch sử. Bia có nội dung mang tính chất văn học và lịch sử không phổ biến ở Châu Âu trung cổ.

Thời hiện đại, bia được các kiến trúc sư và nhà điêu khắc phương Tây sử dụng như một hình thức biểu đạt ý niệm nghệ thuật trong các công trình xây dựng và đài tưởng niệm, kết hợp với các tác phẩm điêu khắc tượng tròn, thường gắn liền với chiến tranh và các sự kiện chính trị.

Đông Á

Trung Quốc

Trung Quốc là một trong những nền văn minh độc lập sử dụng bia đá làm công cụ lưu trữ tư liệu. Bia đá có khắc chữ bắt đầu xuất hiện từ thời Đông Hán, nhưng chỉ từ thời Đường mới thực sự trở thành loại hình khắc chữ lên đá chủ yếu Bia Trung Quốc sử dụng Chữ Hán là chủ yếu và là nguồn tư liệu quan trọng về thư pháp Trung Hoa. Tất cả các kiểu viết chữ Hán cổ đều xuất hiện trên bia đá, cụ thể là bảy kiểu chữ: Giáp cốt văn, Kim văn, Tiểu triện, Lệ thư, Khải thư, Thảo thư, Hành thư. Bia đá ở Trung Hoa cho đến tận thời hiện đại vẫn được dùng để ghi lại các sáng tác văn học của những tác gia và quan lại nổi tiếng, thường là thơ. Rất nhiều bia dùng để lưu lại bút tích và tự dạng của những nhân vật lịch sử quan trọng.

Từ thời Minh, việc dựng bia ở lăng tẩm và phần mộ trở thành một tục lệ trong xã hội. Minh Thái Tổ đã cho ban hành luật lệ chặt chẽ quy định về hình thức của từng loại bia để xác định tôn ti trong xã hội, phân biệt giữa hoàng tộc, quý tộc, quan lại và dân thường. Linh vật Bí Hí bắt đầu xuất hiện từ giai đoạn này như một hình tượng đặc trưng cho con vật đội bia trong văn hóa Trung Hoa.

Ước tính có khoảng 100.000 văn bia ở Trung Quốc còn lại đến nay. Tuy nhiên chỉ khoảng 30.000 văn bia đã được in rập thác bản và số được dịch cùng nghiên cứu còn ít hơn thế nữa.

Cùng với sự ảnh hưởng của Văn hóa Trung Hoa lên các nước thuộc Vùng văn hóa chữ Hán, việc dựng bia và ghi lại minh văn trên bia đã truyền sang các nước như Việt Nam, Triều Tiên và Nhật Bản.

Triều Tiên và Nhật Bản
Hình thức bia đá có minh văn đã truyền sang Triều Tiên và sau đó là Nhật Bản từ khá sớm. Các bia đá cổ tại Triều Tiên và Nhật Bản hầu như đều sử dụng chữ Hán. Tuy nhiên chữ Hán văn ngôn đã được người sử dụng ở các nước đồng văn biến thể và sử dụng để diễn đạt theo ngữ pháp tiếng Việt Nam, tiếng Triều Tiên và tiếng Nhật Bản.

Bia Bukhansan (北漢山碑- Bắc Hán Sơn Bi) nói về Chân Hưng Vương (540–576) là một trong những tấm bia khắc chữ Hán cổ nhất tìm thấy tại Hàn Quốc. Tấm bia này được công nhận là Quốc bảo Hàn Quốc số 3 vào năm 1962. Bia Namsan sinseng (南山新城碑 - Nam Sơn Tân Thành Bi) năm 591 đã cho lần đầu tiên cho thấy việc diễn đạt tiếng Triều Tiên bằng một hệ chữ viết mới dựa trên Hán Tự gọi là idu.

Việc khắc bia được truyền vào Nhật Bản từ Trung Quốc qua bán đảo Triều Tiên vào khoảng thế kỉ thứ VII. Các bằng chứng khảo cổ cho thấy người Triều Tiên đã di cư đến vùng Kozuke từ khoảng giữa thế kỉ thứ V đến cuối thế kỉ thứ VI. Những người Triều Tiên này đã mang theo văn hóa chữ Hán và Đạo Phật truyền vào Nhật Bản. Tấm bia đá khắc chữ Hán theo ngữ pháp tiếng Nhật sớm nhất tìm thấy được là Bia Yamanoue (山上碑 - Sơn Thượng Bi) tại tỉnh Kozuke (Gunma ngày nay) có niên đại năm 681. Chữ trên bia được khắc theo lối lệ thư.

Việt Nam

Bia tại Việt Nam được sử dụng để ghi chữ viết, nhằm lưu lại tư liệu lâu dài tại một địa điểm xác định. Bia đã xuất hiện từ khi người Việt Nam bắt đầu sử dụng chữ viết tiếng Việt. Do điều kiện khí hậu khắc nghiệt và chiến tranh tàn phá thường xuyên trong lịch sử Việt Nam nên hầu hết bia tại Việt Nam sử dụng chất liệu là đá (bao gồm đá trầm tích, đá sa thạch, đá vôi...). Thời trung đại, Bia đá tại miền Bắc và miền Trung, nơi có người Việt định cư từ lâu đời và phát triển một nền văn hóa rực rỡ với văn tự chữ Hán - chữ Nôm đa số mang hai dạng chữ viết này. Cùng với sự mở rộng lãnh thổ về phía Nam của người Việt cổ, các bia đá với chữ Phạn của Vương quốc Chăm Pa cũng trở thành một phần giá trị trong hệ thống di sản bia tại Việt Nam.

Các nội dung được khắc trên bia đá thường được chuẩn bị kĩ lưỡng, viết theo các thể thức văn học được quy định rõ ràng và được chạm trổ với kĩ thuật cao và mang tính mỹ thuật. Thể thức văn viết này gọi chung là minh (chữ Hán:銘) nghĩa là "văn khắc lên đồ vật". Vì thế trong tiếng Việt thường sử dụng các cụm từ: bài minh, minh văn hay văn bia để nói đến các nội dung ghi lại trên bia mang tính chất văn học. Các nhà nghiên cứu muốn lưu lại nội dung chính xác của văn bia trên đồ vật, thường dùng mực để in rập lên giấy, gọi là thác bản.

Cùng với sự xuất hiện của chữ Quốc ngữ, nhiều bia đá thời cận đại và hiện đại đã sử dụng chữ Quốc ngữ để đông đảo người dân có thể tiếp cận và đọc hiểu. Các bia đá thời hiện đại thường mô phỏng hình thức của bia cổ nhưng sử dụng chữ Quốc ngữ.

Phân loại

Bia tại Việt Nam có một số hình thức cơ bản, có thế phân loại như sau:
Bia đá đứng: Đây là hình thức bia phổ biến nhất. Bia có dạng một tấm đá đứng độc lập, tạc từ một khối đá duy nhất, thường có dạng hình hộp chữ nhật, phần đế có thể được điêu khắc thành các hình dạng nhất định, thân bia có thể được trang trí phức tạp như một tác phẩm điêu khắc. Bia được dựng tại các điểm công cộng, nơi thờ tự nhằm ghi thông tin về địa điểm đặt bia.
Bia ma nhai (ma nhai thạch khắc - 摩崖石刻): "ma nhai" nghĩa là "mài vào vách núi". Đây là hình thức bia được khắc trực tiếp lên bề mặt vách núi đã mài nhẵn, hình thức đơn giản, thường được làm tại các vùng sơn cước khi không có điều kiện để làm bia đá cầu kì.
Bia mộ: Đây là loại bia thường đặt ở đầu của phần mộ, nằm trong kết cấu tổng thể ngôi mộ, ghi lại thông tin cá nhân ngắn gọn của người chết được chôn trong mộ địa táng. Bia thường không có nhiều nội dung ngoài thông tin về bản thân chủ ngôi mộ nhưng cũng có khi là những tác phẩm văn học. Đây là loại bia chủ yếu được sản xuất tại Việt Nam ngày nay để phục vụ cho việc mai táng. Với các lăng mộ lớn, thường có một bia riêng ghi về cuộc đời người chôn trong lăng, hoặc sự kiện cộng đồng liên quan đến nhân vật đó, bia này thuộc vào loại bia đá đứng chứ không phải bia mộ

Văn bia Hán Nôm

Từ khi Triệu Đà thôn tính nước Âu Lạc khoảng thế kỉ II TCN cho đến khi vua Bảo Đại thoái vị năm 1945, chữ Hán đóng vai trò gần như tuyệt đối, là chữ viết chính thức của Nhà nước trên lãnh thổ Việt Nam. Trong hơn hai nghìn năm đó, người Việt Nam đã sử dụng chữ Hán và sau đó là chữ Nôm để sáng tác trước thuật, để ghi chép các công văn, tài liệu và khắc trên bia đá, chuông đồng, biển gỗ cùng nhiều loại tư liệu thành văn khác. Vì vậy văn bia Hán Nôm có số lượng rất lớn trở thành một nguồn di sản tư liệu quý giá trong việc nghiên cứu và tìm hiểu lịch sử Việt Nam. Đối với nhiều di tích Việt Nam, minh văn khắc trên bia là tư liệu còn lại duy nhất và rất đáng tin cậy để xác định niên đại cũng như quy mô kiến trúc của những công trình không còn tồn tại hay văn bia còn giúp hình dung về những di sản văn hóa phi vật thể.

Ngay từ thế kỷ XV, các nhà nghiên cứu Việt Nam đã chú ý đến các loại hình văn khắc như:
Ngô Sĩ Liên sưu tập 2 bài văn bia của Trương Hán Siêu và Lê Quát trong bộ Đại Việt sử kí toàn thư
Lê Quý Đôn đã sử dụng văn khắc vào bia, vào đỉnh như một nguồn tư liệu chính thức để viết bộ Đại Việt thông sử. Trong tác phẩm Kiến văn tiểu lục, Lê Quý Đôn đã nêu một danh mục gồm 17 bài minh, bài ký khắc trên bia đá chuông đồng thời Lý - Trần
Bùi Huy Bích đã công bố nhiều bài văn khắc trên bia chuông trong tác phẩm Hoàng Việt văn tuyển
Lê Cao Lãng đã sao chép 82 bài văn bia trên bia tiến sĩ Văn Miếu Thăng Long để biên soạn cuốn Lê triều lịch khoa tiến sĩ đề danh bi ký

Những năm đầu của thế kỷ XX, Viện Viễn đông Bác cổ Pháp tại Hà Nội đã tổ chức một đợt sưu tập thác bản văn khắc Hán Nôm ở hơn 40 tỉnh trong phạm vi toàn Việt Nam lúc đó. Sau nhiều năm triển khai, kết quả đã thu thập được 11651 đơn vị văn khắc với 20980 mặt thác bản. Từ những năm cuối của thế kỷ XX và những năm đầu của thế kỷ XXI, Viện Nghiên cứu Hán Nôm đã và đang tổ chức tiến hành điều tra cơ bản và thu thập các văn khắc Hán Nôm hiện có ở các địa phương trong cả nước. Kết quả khối lượng tư liệu văn khắc Hán Nôm đã được thu thập khoảng hơn 30000 mặt thác bản có giá trị để bổ sung mới vào kho văn khắc Hán Nôm mà Viện Viễn đông Bác cổ chưa kịp thu thập.

Một số tấm bia giá trị

Các văn bia còn sót lại sau hàng trăm năm với rất nhiều biến cố lịch sử, chiến tranh, thiên tai ở Việt Nam là những di sản vật thể giá trị của văn hóa Việt Nam. Hầu hết những tấm bia có giá trị văn hóa, lịch sử tiêu biểu đều đã được Thủ tướng Chính phủ Việt Nam công nhận là những Bảo vật quốc gia:

Bia Võ Cạnh (Bảo vật quốc gia đợt 2) là bia có niên đại ước lượng cổ nhất tìm thấy tại Việt Nam, khắc chữ Phạn.
Bia Đào Hoàng (đã vỡ đôi) phát hiện tại Nghè thôn Thanh Hoài, xã Thanh Khương, Thuận Thành, Bắc Ninh có niên đại ước lượng khoảng năm 314 và năm 450 (hai mặt bia có niên đại khác nhau). Đây được tạm cho là tấm bia chữ Hán cổ nhất tìm thấy tại Việt Nam tính đến năm 2020.
Bia "Xá Lợi Tháp Minh" (Bảo vật quốc gia đợt 2) là bia khắc chữ Hán có niên đại xác định (năm 601) cổ nhất tìm thấy tại Việt Nam tính đến năm 2012. Trước đó bia chữ Hán cổ nhất tìm thấy là bia Đại Tuỳ Cửu Chân quận Bảo An đạo tràng chi bi văn (大 隨 九 真 郡 寶 安 道 場 碑 文), được Giáo sư Đào Duy Anh phát hiện ở làng Trường Xuân, xã Đông Minh, huyện Đông Sơn (Thanh Hoá), trên có ghi rõ niên đại dựng bia là ngày 8 tháng 4 năm Mậu Dần, niên hiệu Đại Nghiệp thứ 14 (tức ngày 7 tháng 5 năm 618 dương lịch).
Bia Vĩnh Lăng (Bảo vật quốc gia đợt 2) kích thước rất lớn ở Lam Kinh, do Nguyễn Trãi viết nội dung, chỉ trong 750 chữ tóm lược cả cuộc đời Lê Thái Tổ.
Bia Ma nhai của vua Lê Thái Tổ (Bảo vật quốc gia đợt 5 và đợt 8) ở Lai Châu và Cao Bằng xác nhận chủ quyền ở các tỉnh miền núi phía Bắc.
Bia điện Nam Giao (Bảo vật quốc gia đợt 4) là một trong những bia lớn và tranh trí đẹp nhất thời Lê Trung Hưng, tư liệu duy nhất mô tả chi tiết về Đàn Nam Giao Thăng Long.
40 bia ma nhai ở Động Kính Chủ (Bảo vật quốc gia đợt 6) là nơi tập trung nhiều bia ma nhai nhất.
Về số lượng thì nhóm bia tiến sĩ Văn Miếu Thăng Long (Bảo vật quốc gia đợt 3) với tổng cộng là 82 phiến đá lớn dựng trên lưng rùa đá là cụm bia nhiều nhất và lưu giữ tư liệu liên tục lâu nhất trong khoảng ba thế kỉ.
Về kích thước, bia Khiêm Cung Ký ở Khiêm Lăng (Bảo vật quốc gia đợt 4) là tấm bia cổ lớn nhất Việt Nam, cao 5 mét.

Chú thích

Kiến trúc Việt Nam
Hiện vật khảo cổ
Hán Nôm


title: Portgas D. Ace

text:
tên thật  có biệt danh Ace Hỏa Quyền là một nhân vật hư cấu và là một nhân vật trong loạt anime và manga One Piece của Eiichiro Oda. Là anh em kết nghĩa của Monkey D. Luffy và Sabo. Ace là đội trưởng Đội 2 của băng hải tặc Râu Trắng và từng là đội trưởng của băng Spade, anh đã ăn trái Mera Mera no Mi trở thành người sử dụng năng lực chuyển hóa thành lửa cũng như tạo ra và điều khiển lửa.

Cha là vua hải tặc Gol D. Roger, mẹ là Portgas D. Rouge (cả hai đều đã chết). Anh đã được Monkey D. Garp nhận nuôi theo ý muốn của Roger trước khi anh sinh ra. Sau khi rời làng Foosha trước Lufy ba năm, Ace thành lập băng hải tặc và sau đó trở thành chỉ huy của đội hải tặc thứ hai của băng hải tặc Râu trắng. Bị Marshall D. Teach bắt giữ và giao cho hải quân, Ace bị đô đốc Sakazuki Akainu giết trong trận chiến tại Marineford để cứu em trai Lufy.

Tạo ra và phát triển
Các phác thảo đầu tiên của Ace đã cho thấy anh ta có vẻ ngoài gần như giống với hiện tại; sự khác biệt duy nhất là tên, ban đầu được đặt là . Họ của anh ta, Portuguese, xuất phát từ Bartolomeu il Portoghese, một tên cướp biển thực sự tồn tại vào đầu thế kỷ 17, trong khi ace là từ tiếng Anh cho bích trong bộ bài.

Xuất hiện trong các phương tiện truyền thông khác

One Piece novel A
Năm 2017, tiểu thuyết spin-off tập trung vào quá khứ của Ace ra đời. Tác giả Sho Hinata đã viết , một tiểu thuyết ngoại truyện về quá khứ của Ace. Tiểu thuyết được phát hành thành ba phần trên tạp chí One Piece Magazine từ ngày 7 tháng 7 đến ngày 1 tháng 9 năm 2017 và sau đó được tập hợp thành một tập duy nhất phát hành tại Nhật Bản vào ngày 4 tháng 4 năm 2018. Một tập thứ hai kết thúc câu chuyện về Ace đã được phát hành vào ngày 4 tháng 6 năm 2018. Tiểu thuyết sau đó đã được chuyển thể thành manga bởi Boichi, tác giả của Dr. Stone. Tại Ý, nó đã được xuất bản bởi Star Comics.

Tác phẩm được chia thành hai tập: tập đầu tiên kể về cuộc gặp gỡ giữa Ace và , đồng đội đầu tiên của anh, quá trình có được Trái ác quỷ và cuộc phiêu lưu của họ trong nửa đầu của đại hải trình, liên tục bị  của Hải quân truy đuổi. Trong tập thứ hai, một số cảnh đã xuất hiện trong tác phẩm chính được tái hiện: việc Ace gia nhập Tân thế giới, cuộc gặp gỡ của anh với Shanks, cuộc chiến với Jinbe và gia nhập băng hải tặc của Râu trắng.

Khác
Ace xuất hiện với vai trò đại diện cho manga trong trò chơi điện tử J-Stars Victory Vs.

Nhận định
Trong bảng xếp hạng những nhân vật được yêu thích nhất của series trong năm 2008, Ace được xếp thứ năm, khiến cho anh trở thành nhân vật đầu tiên không thuộc băng Mũ Rơm xuất hiện trong danh sách này; trong năm 2014, anh được xếp thứ sáu, trong khi trong cuộc thăm dò năm 2017, anh được xếp thứ năm.

Cái chết của Ace đã được một nhóm gần 10.000 người hâm mộ anime bình chọn là cái chết đầy cảm xúc nhất trong lịch sử của hoạt hình Nhật Bản. Năm 2011, Công viên giải trí Universal Studios Japan đã thiết lập một bức tượng tưởng niệm cho Ace và Râu trắng. Trên bia mộ còn có khắc dòng chữ: "Ace, linh hồn anh sẽ luôn vĩnh cửu! Ý chí dũng cảm của anh sẽ luôn còn mãi trong chúng tôi!".

Chú thích

Nhân vật One Piece
One Piece


title: Shimazu Iehisa

text:
là một samurai Nhật Bản sống ở thời Chiến Quốc. Ông là thành viên dòng họ Shimazu của tỉnh Satsuma. Ông đã chỉ huy chiến dịch xâm lược Kyūshū của dòng họ mình.

Chú thích

Tham khảo

Samurai


title: Người Lưu Cầu

text:
{{Infobox ethnic group
|group=Người Lưu Cầu
|image=Năm người đàn ông Lưu Cầu, thời Minh Trị.
|poptime=2,2 triệu
|popplace= Kagoshima (thành phố) (Amami)  Philippines  Brasil  Peru  California  Hawaii
|langs='Tiếng Lưu Cầu, Tiếng Nhật, Tiếng Nhật Lưu Cầu
|rels=Phật giáo, Thần đạo, thuyết vật linh
|related= Người Yamato, Người Yayoi Seafirm, Leon A. (2009). "Linguistically, What is Ryukyuan – Synchronic and diaschronic perspectives" (pre-symposium draft, 2009); retrieved 22 Nov 2009
}}

 là dân tộc bản địa'' ở quần đảo Lưu Cầu nằm giữa Kyushu và Đài Loan. Các phân nhóm người Lưu Cầu được công nhận rộng rãi là người Amami, Okinawa, Miyako, Yaeyama và Yonaguni. Về mặt địa lý, họ sống cả ở Okinawa và Kagoshima. Các thứ tiếng của họ tạo thành nhóm ngôn ngữ Lưu Cầu, là một trong hai nhánh của ngữ hệ Nhật Bản (nhánh còn lại là tiếng Nhật).

Lịch sử

Buổi đầu lịch sử

Các tài liệu ghi chép lịch sử bằng tiếng Hán lần đầu nhắc đến quần đảo Lưu Cầu là vào thế kỷ VI-VII (thời nhà Tùy). Các chi tiết cụ thể về các chuyến hải hành thời kỳ này vẫn chưa được biết đến, và người ta cho rằng người Lưu Cầu được người Trung Quốc nói đến bao gồm cả quần đảo Lưu Cầu và Đài Loan ngày nay.

Lịch sử hiện đại
Vào đầu thế kỷ XVII, vương quốc Lưu Cầu bị phiên Satsuma của Kyūshū xâm chiếm. Phiên Satsuma duy trì vương quốc này tồn tại trên danh nghĩa vì những lợi ích thương mại với Trung Quốc, cho dù quần đảo Amami hoàn toàn nằm dưới sự kiểm soát của Satsuma. Dưới thời Minh Trị, vương quốc này bị xóa sổ hoàn toàn và tỉnh Okinawa được thành lập.

Sau thế chiến thứ hai, quần đảo Lưu Cầu cũng như quần đảo Nhật Bản bị chiếm đóng bởi Hoa Kỳ nhưng Hoa Kỳ vẫn tiếp tục kiểm soát Okinawa ngay cả sau hiệp ước San Francisco năm 1951, có hiệu lực ngày 28 tháng 4 năm 1952.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Quần đảo Ryukyu
Nhóm sắc tộc ở Nhật Bản

Người bản địa Đông Á
Lịch sử Đông Bắc Á


title: Người Yamato

text:
và  là tên cho nhóm dân tộc bản địa ở Nhật Bản. Thuật ngữ xuất phát từ cuối thế kỷ 19 để phân biệt với cư dân ở nội địa (Nhật Bản) với các nhóm dân tộc nhập cư cư trú các khu vực ngoài Nhật Bản như người Ainu, người Lưu Cầu (Ryukyu), người Nivkh, người Orok, cũng như người Triều Tiên, người Đài Loan, và thổ dân Đài Loan kết hợp thành Đế quốc Nhật Bản trong đầu thế kỷ 20.

Xem thêm

 Người Ainu
 Yamato (thiết giáp hạm Nhật)
 Người Emishi
 Người Nhật
 Nihonjinron

 Người Lưu Cầu
 Yamato (định hướng)
 Thời kỳ Yamato
 Tỉnh Yamato

Tham khảo

Nhóm sắc tộc ở Nhật Bản

Nhân khẩu Nhật Bản
Chủng tộc ở Nhật Bản


title: Pompilinae

text:
Pompilinae là một phân họ của họ ong bắp cày ký sinh với đặc trưng là hay đẻ trứng vào thân thể của con mồi sau đó để chúng phá hủy con mồi.

Các loài
Phân họ này có khoảng hơn 2.000 loài trong 65 chi:
 Tông Aporini
Aporus Spinola 1808
 Tông Homonotini
Homonotus Dahlbom 1843
 Tông Pompilini
Abripepsis Banks 1946
Aeluropetrus Arnold 1936
Aetheopompilus Arnold 1934
Agenioidevagetes Wolf 1978
Agenioideus Ashmead 1902
Alasagenia Banks 1944
Allaporus Banks 1933
Allochares Banks 1917
Alococurgus Haupt 1937
Amblyellus Wolf, 1965
Anoplagenia Bradley 1946
Anoplioides Haupt 1950
Anoplius Dufour, 1834
Apareia Haupt 1929
Apinaspis Banks 1938
Aplochares Banks 1944
Aporinellus Banks 1911
Arachnospila Kincaid 1900
Argyroclitus Arnold 1937
Argyrogenia Bradley 1944
Aridestus Banks 1947
Arnoldatus Pate 1946
Arpactomorpha Arnold 1934
Aspidaporus Bradley 1944
Atelostegus Haupt 1929
Austrochares Banks 1947
Austrosalius Turner 1917
Baguenaia Giner Mari 1942
Bambesa Arnold, 1936
Batozonellus Arnold 1937
Batozonoides Haupt 1950
Calopompilus Ashmead 1900
Ceropalites Cockerell 1906
Chalcochares Banks 1917
Chelaporus Bradley 1944
Ciliaporus Wahis 1970
Claveliocnemis Wolf 1968
Cliochares Banks 1941
Cordyloscelis Arnold 1935
Ctenostegus Haupt 1930
Cyemagenia Arnold 1934
Dasyclavelia Haupt 1929
Dendropompilus Williams 1947
Derochorses Banks 1941
Dicranoplius Haupt 1950
Dicyrtomellus Gussakowski 1935
Dimorphagenia Evans 1973
Dolichocurgus Haupt 1937
Drepanaporus Bradley 1944
Dromochares Haupt 1930
Dromopompilus Heymons 1915
Eidopompilus Kohl 1899Elaphrosyron Haupt 1929Entomobora Gistel 1857Eoferreola Arnold 1935Epiclinotus Haupt 1929Episyron Schiödte, 1837Euplaniceps Haupt 1930Euryzonotulus Arnold 1937Evagenia Banks 1946Evagetes Lepeletier 1845Ferreolomorpha Ashmead 1900Gilbertellana Pate 1946Gonaporus Ashmead 1902 Hadroclavella Haupt 1962Hauptiella Arnold 1936Herpetosphex Arnold 1940Heterodontonyx Haupt 1935Heteronyx Saussure 1887Hormopogonius Arnold 1934 Icazus Priesner 1966Idiaporina Evans 1974Iridomimusv Evans 1970Kyphopompilus Arnold 1960Lissagenia Banks 1946Melanoporus Ashmead 1902 Metaposcopus Haupt 1962 Microclavelia Haupt 1957 Microferreola Haupt 1935 Microphadnus Cameron 1904 Micropompilus Priesner 1955 Mimocurgus Haupt 1937 Minotocyphus Banks 1934 Morochares Banks 1934 Mystacagenia Evans 1973 Nannaporus Priesner 1966Nanoclavelia Priesner 1948Narochares Banks 1934Neanoplius Banks 1947Neoplaniceps Bradley 1944Nesopompilus Williams 1947Notoplaniceps Bradley 1944Pachycurgus Haupt 1937Pamirospila Wolf 1970Parabatozonus Yasumatsu 1936
Paracyphononyx Gribodo 1884
Paraferreola Sustera 1913
Paragenioideus Wolf 1968
Paranoplius Haupt 1929
Parapsilotelus Arnold 1960
Paraschistonyx Haupt 1962
Pareiaxenus Haupt 1962
Pareiocurgus Haupt 1930
Pedinpompilus Wolf 1961
Phanagenia Banks 1933
Phanochilus Banks 1944
Plagomma Haupt 1941
Platydialepis Haupt 1941
Podagenia Priesner 1973
Poecilocurgus Haupt 1937
Poecilopompilus Howard 1901
Pompilopterus Rasnitsyn 1975
Pompilus Fabricius 1798
Priochilus Banks 1944
Psammoderes Haupt 1929
Pseudageniella Haupt 1959
Pseudoclavelia Haupt 1930
Pseudoferreola Radoszkowski 1888
Pseudopedinaspis Brauns 1906
Pseudosaliusv Ashmead 1904
Psilotelus Arnold 1932
Psoropempula Evans 1975
Psorthaspis Banks 1912
Pygmachus Haupt 1930
Quiris Pate 1946
Rhabdaporus Bradley 1944
Rhynchopompilus Arnold 1934
Schistonyx Saussure 1887
Sericopompilus Howard 1901
Spuridiophorus Arnold 1934
Stolidia Priesner 1966
Syntomoclitus Arnold 1937
Tachyagetes Haupt 1930
Tachypompilus Ashmead, 1902
Taeniaporus Haupt 1930
Tagalochares Banks 1934
Tastiotenia Evans 1950
Teinotrachelus Arnold 1935
Telostegus Costa 1887
Telostholus Haupt 1929
Trachyglyptus Arnold 1934
Tupiaporus Arle 1947
Turneromyia Banks 1941
Xenanoplius Haupt 1950
Xenapoplius Haupt 1950
Xenaporus Ashmead 1902
Xenocurgus Haupt 1937
 Tông Psammoderini
Arachnotheutes Ashmead 1893
Ferreola Lepeletier 1845
Micraporus Priesner 1955
Pseudopompilus Costa, 1887

Chú thích

Tham khảo

Pompilidae


title: Edward Moss

text:
Edward Moss (sinh ngày 11 tháng 7 năm 1977) là một diễn viên. Ông cũng được biết là người giả dạng Michael Jackson.

Phim tham gia
 Scary Movie 3: (2003)
 Date Movie: (2006)
 Scary Movie 4: (2006)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official Website

 My Space page
 You Tube Promo Video

Sinh năm 1977
Nhân vật còn sống
Michael Jackson
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nam nghệ sĩ hài Mỹ
Nam diễn viên Los Angeles
Nghệ sĩ hài Mỹ thế kỷ 21


title: Serenade

text:
Serenade (hay Serenata) là một thể loại âm nhạc nhẹ nhàng, thường do nhạc cụ tấu lên vào buổi chiều như một cách vinh danh gửi lời ưu ái đến một người. Vì nhạc khúc này chủ ý là tấu vào buổi chiều - tối nên tiếng Việt dịch là khúc nhạc chiều hay mộ khúc. Một bản Serenade thường có cấu trúc nhiều chương, khoảng từ bốn đến lên đến mười chương.

Lịch sử
Ý nghĩa được sử dụng lâu đời nhất của serenade từ trước đến nay được xem như là một lời chào bằng âm nhạc, lời tỏ tình với phụ nữ qua của sổ vào buổi tối bắt đầu trong thời kỳ trung cổ, được thể hiện bởi người nghệ sĩ sử dụng một nhạc cụ và hát. Trong thời kỳ Barocco, thường được gọi là serenata theo tiếng Ý thường được tổ chức cho những buổi tiệc với nhiều ca sĩ và dàn nhạc biểu diễn ngoài trời vào buổi tối.

Một số nhà soạn nhạc nổi bật
 Alessandro Stradella
 Alessandro Scarlatti
 Johann Joseph Fux
 Johann Mattheson
 Antonio Caldara
 Wolfgang Amadeus Mozart
 Johannes Brahms
 Antonín Dvořák
 Pyotr Ilyich Tchaikovsky
 Josef Suk
 Edward Elgar
 Hugo Wolf
 Richard Strauss
 Max Reger
 Jean Sibelius
 Benjamin Britten
 Igor Stravinsky
 Arnold Schoenberg
 Dmitri Shostakovich
 Ralph Vaughan Williams
Leonard Bernstein
Franz Schubert

Chú thích

Tham khảo

 The New Harvard Dictionary of Music, ed. Don Randel. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 1986. ISBN 0-674-61525-5
 Articles "Wolfgang Amadeus Mozart", "Serenade," "Serenata," in The New Grove Dictionary of Music and Musicians, ed. Stanley Sadie. 20 vol. London, Macmillan Publishers Ltd., 1980. ISBN 1-56159-174-2

Liên kết ngoài

Thuật ngữ opera Ý
Lãng mạn
Phong cách âm nhạc cổ điển phương Tây


title: Mắm tép chưng thịt

text:
Mắm tép chưng thịt là món ăn bình dân trong bữa cơm hàng ngày của người Việt. Mắm tép (hay còn gọi là mắm ruốc là món ăn nổi tiếng ở miền Bắc, đặc biệt ở chợ Hàng Bè, Hà Nội. Mặc dù hiện nay chợ Hàng Bè không còn, nhưng những người dân dãy phố Hàng Bè và xung quanh khu chợ cũ vẫn còn bày bán món này. Mắm tép chưng thịt tuy chỉ là món ăn dân dã nhưng đã trở thành nét đặc sắc trong ẩm thực Hà Thành. Có hàng trăm thương hiệu mắm tép được bày bán ở khắp nơi, không chỉ ở miền Bắc, mà còn được ưa chuộng ở miền Trung, miền Nam và vươn ra thế giới.
Món ăn này thường được ăn với cơm, dưa leo, đặc biệt trong những ngày thời tiết lạnh. Mắm tép có thể ăn không nhưng sẽ ngon hơn nếu chưng với thịt. Mắm tép là món ăn dễ chế biến, có thể làm sẵn khi cần thì mang ra dùng, món này tiện lợi khi đi du lịch hay cắm trại. Nếu bảo quản tốt trong tủ lạnh thì món ăn có thể giữ được lâu, khi cần thì mang ra dùng ngay hoặc hâm lại cho nóng. Ngoài ra, khi ăn nên dùng riêng 1 chiếc muỗng để múc thịt cho vào bát, tránh dùng đũa ăn cơm để gắp sẽ giữ cho món ăn tránh bị ôi thiu.

Cách chế biến

Nguyên liệu
Nguyên liệu của món ăn thông thường gồm: nạc vai xay (chú ý thịt vai phải tươi dẻo, không bị chảy nước) , muỗng mắm tép hay tép đồng tươi , củ hành khô và gia vị.

Cách làm
Đầu tiên, băm nhỏ hành khô bóc vỏ, hòa tan mắm tép với nửa chén nước và dùng rây để lọc sạn. Tiếp theo, người nấu sẽ phi hành với dầu ăn nóng, chờ khi hành thơm, cho thịt xay vào đảo chín. Khi thịt chín thì cho mắm tép vào, đảo đều cho ngấm, đun trên lửa nhỏ cho đến khi thịt săn, khô thì cho đường vào, nêm nếm vừa ăn. Cuối cùng, tiếp tục đun lửa nhỏ đến khi thịt có màu nâu sậm.
Chú ý: Nếu muốn để lâu thì vừa đảo vừa chắt bớt nước mỡ, vớt khô để món ăn không bị nhũn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Kinh hoàng mắm tép chưng thịt siêu bẩn, Phụ Nữ Ngày Nay.
 Mắm tép chưng sẵn càng rẻ càng đáng sợ, VTCNews.

Món tôm
Ẩm thực Việt Nam


title: Homeworld 2

text:
Homeworld 2 là trò chơi điện tử thể loại chiến lược thời gian thật do Relic Entertainment phát triển và Sierra Entertainment phát hành cho hệ máy tính cá nhân năm 2003. Đây là phiên bản nối tiếp phiên bản Homeworld vốn là trò chơi chiến lược thời gian thực đầu tiên được thực hiện trên nền tảng hoàn toàn 3D có thể xem ở bất cứ góc nào cũng như phóng to thu nhỏ tùy ý.

Bối cảnh xoay quanh cuộc di cư hồi hương vĩ đại nhằm giành lại hành tinh quê hương của chủng tộc Hiigarans với việc đóng một phi thuyền khổng lồ làm tàu mẹ, nơi chế tạo hàng loạt các phi thuyền chiến đấu cũng như khai thác các tài nguyên trong vũ trụ để có thể đủ sức chiến đấu và trở về quê hương. Nhưng tàu mẹ đã phải đối đầu với sự tấn công của các chủng tộc khác ngay từ khi vừa rời trạm đóng, dù vậy được một chủng tộc cổ xưa hơn đã giúp đỡ với việc giúp sửa chữa và nâng cấp hoàn chỉnh tàu mẹ cũng như cho một lời khuyên là để có thể đánh bại kẻ thù và bảo vệ hành tinh thì phải đánh thức một phi thuyền cổ xưa khổng lồ hơn cả tàu mẹ và cực kỳ mạnh bằng cách tìm các chìa khóa bị thất lạc trong thiên hà. Nhưng các kẻ thù của chủng tộc Hiigarans cũng đang có ý định giành lấy việc đánh thức này vì thế một cuộc chiến kịch liệt đã diễn ra trong cuộc hành trình hồi hương và bảo vệ quê hương của chủng tộc này. Trong trò chơi đối phương sẽ tấn công liên tục với tốc độ cao tạo ra các trận chiến trong không gian hoành tráng cho đến khi cạn hết tài nguyên, vì thế người chơi sẽ phải tính việc phòng thủ phản công sau cho hiệu quả và ít tốn kém tài nguyên nhất vì số tài nguyên và phi thuyền còn sót lại kể cả các phi thuyền bắt được của đối phương sẽ được chuyển sang màn chơi sau giúp giành được một phần sự chủ động trong màn đó.

Trò chơi đã nhận được các đánh giá tích cực. Gearbox Software đã lên kế hoạch làm lại trò chơi với chất lượng và đồ họa tốt hơn với tên Homeworld 2 HD dự tính sẽ phát hành vào năm 2014. Trò chơi kế tiếp trong dòng trò chơi Homeworld có tên Homeworld: Shipbreakers đang được Blackbird Interactive phát triển.

Tổng quan

Phát triển
Trò chơi sử dụng một ngôn ngữ lập trình độc quyền được biết với tên SCAR (SCripting At Relic) cũng như một số ngôn ngữ khác. Ngôn ngữ SCAR được tạo ra với mục đích rõ ràng theo yêu cầu mã hóa của Homeworld 2 và dùng để xử lý chủ yếu với các sự kiện trong chiến dịch chơi đơn (phóng to thu nhỏ, tạo ra tàu của đối phương, di chuyển người chơi đến màn tiếp theo...). Trong các ngôn ngữ khác được sử dụng thì trò chơi có sử dụng version 4.0 của ngôn ngữ lập trình Lua. Lua được sử dụng để quản lý các cấp của các tập tin, trí thông minh nhân tạo, cũng như xây dựng các logic chuẩn. Nhà phát triển đặt vào nhiều tùy biến trong trò chơi như ánh sáng môi trường, nền, vị trí của nơi bắt đầu, các tiểu hành tinh và nhiều thứ khác.

Nền được thiết kế một cách độc đáo và sáng tạo khi đó với công nghệ chia đa giác mới và tạo các góc cho việc phủ bề mặt theo dạng hình cầu lớn bao lấy khu vực diễn ra màn chơi.

Âm nhạc trong Homeworld 2 được soạn bởi Paul Ruskay người từng tham gia vào việc thực hiện phần trước.

Đón nhận
Trò chơi đã nhận được các đánh giá tích cực. Game Rankings đã đánh giá trò chơi là 85,1%, MetaCritic là 83%, tại GameSpot là 87% và IGN thì đánh giá 9/10. Hình ảnh nền của trò chơi đã nhận được nhiều đánh giá tích cực từ người chơi. Cũng như được đánh giá là một trong số rất ít các trò chơi 3D chiến lược thời gian thật khi đó mà việc phóng to vào để quan sát chiến trận không làm mất thời gian vô ích.

Liên kết ngoài
 Official homepage, archived on WayBackMachine

 Homeworld Shipyards , Ship Database archived on Relic

 http://asia.gamespot.com/homeworld-2/
 Trailer

Trò chơi điện tử năm 2003
Trò chơi trên macOS
Trò chơi trên Windows
Trò chơi chiến lược thời gian thực
Trò chơi điện tử phần tiếp theo


title: Lepospondyli

text:
Lepospondyli là một nhóm động vật bốn chân đa dạng sống từ đầu kỷ Cacbon đến đầu Permi. Với ngoại lệ là một mẫu hóa thạch (Diplocaulus minumus) từ Maroc có niên đại vào cuối kỷ Permi, thì các hóa thạch của nhóm này chỉ hạn chế châu Âu và Bắc Mỹ. Năm nhóm khác nhau hiện đã được biết là: Adelospondyli; Aïstopoda; Lysorophia; Microsauria và Nectridea. Lepospondyli có các hình thức cơ thể đa dạng và bao gồm các loài có cơ thể giống kỳ giông, lươn hay rắn, hoặc giống như thằn lằn. Không có chi nào thực sự to lớn (chi to lớn nhất, Diplocaulus, đạt đến một mét chiều dài, nhưng hầu hết nhỏ hơn nhiều). Lepospondyli được đặt tên vào năm 1888 bởi Karl Alfred von Zittel, người đã nghĩ ra tên gọi này để bao gồm một số động vật bốn chân từ Đại Cổ Sinh chia sẻ một số đặc trưng chung về dây sống và răng.

Phân loại

Lớp Lưỡng cư
 Phân lớp LEPOSPONDYLI
 Bộ Adelospondyli
 Họ Acherontiscidae
 Bộ Aïstopoda
 Họ Lethiscidae
 Họ Ophiderpetontidae
 Họ Oestocephalidae
 Họ Pseudophlegethontiidae
 Họ Phlegethontiidae
 Bộ Nectridea
 Arizonerpeton
 Họ Scincosauridae
 Họ Diplocaulidae
 Họ Urocordylidae
 Siêu bộ Microsauria
 Họ Odonterpentontidae
 Tuditanomorpha
 Họ Pantylidae
 Họ Tuditanidae
 Họ Hapsidopareiontidae
 Họ Gymnarthridae
 Họ Ostodolepidae
 Họ Trihecatontidae
 Họ Goniorhynchidae
 Họ Brachystelechidae
 Bộ Lysorophia
 Họ Cocytinidae

Tham khảo

Lepospondyli


title: Pelodosotis

text:
Pelodosotis là một loài lepospondyli tuyệt chủng.

Tham khảo

Carroll, R. L., 1988: Vertebrate paleontology and evolution. W. H. Freeman and company, New York, 1988, 698

Lepospondyli


title: Oestocephalidae

text:
Oestocephalidae là một họ aïstopod lepospondyl tuyệt chủng từ kỷ Cacbon muộn. Hóa thạch đã được tìm thấy từ Ohio, Illinois, và Colorado ở Mỹ, Anh, và Cộng hòa Séc. Nó bao gồm các chi Coloraderpeton và Oestocephalus. Oestocephalids có xương sọ mạnh mẽ và hẹp, mõm tròn. Như aïstopods khác, oestocephalids đã mọc dài ra, có khoảng 110 đốt sống. Oestocephalidae được đặt tên vào năm 2003, với các loài điển hình là Oestocephalus amphiuminus.

Tham khảo

Lepospondyli


title: Thác Bạt Thiệu

text:
Thác Bạt Thiệu (chữ Hán: 拓跋紹, 393 - 409), tên Tiên Ti là Thụ Lạc Bạt (受洛拔), là hoàng tử thứ hai của Bắc Ngụy Đạo Vũ Đế, vua đầu tiên của nhà Bắc Ngụy trong lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử

Mẫu thân của Thác Bạt Thiệu là Hạ Lan phu nhân, nguyên là em gái của Hiến Minh hoàng hậu, mẹ của Đạo Vũ Đế. Khi Đạo Vũ Đế đến thăm bộ tộc Hạ Lan, gặp được Hạ Lan phu nhân, vốn đã có chồng thì say mê vì sắc đẹp, muốn cưới làm vợ, nhưng bị Hiến Minh phản đối. Đạo Vũ Đế bèn giết chồng của Hạ Lan phu nhân rồi cưới bà vào cung. Năm 393, Hạ Lan phu nhân hạ sinh Thác Bạt Thiệu.

Năm Thiên Hưng thứ 6 (403), Thạc Bạt Thiệu được 11 tuổi, được phong tước vị Thanh Hà vương. Bản tính ông vốn hung bạo, không chịu tuân theo giáo hóa, thích giả thành thường dân ra đường, bắt một số người đi đường làm trò tiêu khiển bằng cách lột bỏ quần áo. Đạo Vũ Đế biết chuyện rất giận, bèn treo ngược ông vào giếng cho đến gần chết mới thả ra. Do đó giữa hai người phát sinh mâu thuẫn.

Năm 409, Hạ Lan phu nhân bị thất sủng và bị Đạo Vũ Đế bắt giam trong cung cấm, định đem giết đi. Tuy nhiên sau đó Đạo Vũ Đế lại do dự. Hạ thị bèn viết thư cho Thác Bạt Thiệu nhờ cứu giúp mình. Thác Bạt Thiệu nghe chuyện, bèn tập hợp lực lượng gồm vài kẻ thân tín và một số hoạn quan vào cung giết cha. Đạo Vũ Đế hết sức bất ngờ, chuẩn bị cầm đao ra đánh nhưng chưa kịp, bị chém một nhát và chết.

Cùng hôm đó, Thác Bạt Thiệu tạo chiếu thư giả, gọi trăm quan đến Tây Môn, định tự mình lên ngôi hoàng đế. Trước việc bất giờ làm các quan hết sức kinh ngạc, duy có Nam Bình công Trưởng Tôn Tung hô to: Tòng vương. Quần thần cũng hoảng sợ, không ai dám hỏi tới việc hoàng đế băng hà, chỉ có Âm Bình công Thác Bạt Liệt khóc rồi bỏ đi.

Nghe tin Đạo Vũ Đế chết, các bộ tộc Hạ Lan, Dư Cựu đem quân đến định tấn công Bắc Ngụy. Cũng trong lúc đó, thái tử Thác Bạt Tự, đang bị trục xuất đến Bành Thành, nghe tin hoàng cung có biến, bèn tập hợp lực lượng đánh dẹp, được nhiều người hưởng ứng. Quân của Thác Bạt Tự tiến vào thành tây, có vệ sĩ bắt Thác Bạt Thiệu đem nộp cho Thác Bạt Tự. Thiệu cùng Hạ Lan phu nhân cùng hơn 10 người hưởng ứng ông trong ngày giết Đạo Vũ Đế đều bị chém chết. Năm đó ông 16 tuổi.

Thác Bạt Tự lên ngôi vua, tức là Bắc Ngụy Minh Nguyên Đế.

Xem thêm
Bắc Ngụy Đạo Vũ Đế
Hạ Lan phu nhân
Bắc Ngụy Minh Nguyên Đế

Tham khảo
Ngụy thư

Chú thích

Sinh năm 393
Mất năm 409
Hoàng tộc Bắc Ngụy
Nhân vật chính trị Ngũ Hồ thập lục quốc


title: Gà nướng đất sét

text:
Gà nướng đất sét hay còn gọi là Gà ăn mày (chữ Hán: 叫化雞, bính âm: jiàohuā jī, Hán Việt: khiếu hoa kê, tiếng Anh: Beggar's chicken) là một món gà của người Trung Quốc được nhồi, gói trong đất sét và lá sen (hoặc lá chuối hay lá tre để thay thế), sau đó nướng từ từ trên lửa nhỏ. Việc chuẩn bị món ăn có thể mất đến sáu giờ. Mặc dù gà ăn mày được chế biến theo truyền thống bằng đất sét, nhưng những công thức mới đã phát triển để làm cho quá trình chế biến an toàn hơn; món ăn thường được nướng bằng bột, nướng trong bao, nồi nấu bằng sứ, hoặc lò nướng đối lưu.

Có thông tin cho rằng Tổng thống Hoa Kỳ lúc bấy giờ, Richard Nixon, rất thích món ăn này trong chuyến thăm Trung Quốc năm 1972.

Nguồn gốc
Gà ăn mày rất phổ biến ở Trung Quốc; nhiều vùng tuyên bố rằng đây là loại đồ ăn truyền thống của nơi đó. Hầu hết các chuyên gia đều nhất trí rằng món ăn có nguồn gốc từ Hàng Châu. Phương pháp nấu chậm bọc đất sét đã có từ hàng ngàn năm về trước.

Nhiều truyền thuyết khác nhau xoay quanh nguồn gốc của gà ăn mày. Trong một lần nọ, một người ăn xin trộm một con gà từ một trang trại nhưng không có nồi hoặc dụng cụ nấu, nên anh ta đã bọc gà trong lá sen và gói đất sét cùng bùn xung quanh nó, sau đó đặt vào một cái hố được đốt lửa rồi chôn nó. Khi đào con gà lên và mở đất sét ra, anh thấy thịt gà mềm và thơm phức. Trong các dị bản khác, người ăn xin đã đánh cắp gà từ tay hoàng đế và sử dụng phương pháp nướng hố bùn để làm cho khói không bay lên, tránh thu hút sự chú ý của cận vệ hoàng cung. Cuối cùng, hoàng đế dừng lại dùng bữa với người ăn xin và rất thích món ăn này, đến nỗi ông đã thêm nó vào trong thực đơn của hoàng cung, còn người ăn xin thì trở nên phát đạt nhờ bán món gà này cho người dân địa phương. Theo một truyền thuyết khác, gà ăn mày này là món khoái khẩu thời thơ ấu của Hoàng đế Hán Cao Tổ đời nhà Hán, người xuất thân là một nông dân. Khi ông lên ngôi hoàng đế, công thức này đã trở thành đặc sản của hoàng cung.

Ảnh hưởng tại Việt Nam
Sách Lĩnh Nam chích quái đã nhắc đến vai trò quan trọng của nắm đất đối với đời sống, ăn uống của người Việt: "Việc hôn nhân lấy gói đất làm đầu". Trong mắt người Việt, nắm đất bình thường lại trở thành một thứ quà quý. Từ xa xưa, người Việt cổ đã có tục ăn đất và theo thời gian, đất trở thành một "gia vị" không thể thiếu trong nhiều món ăn Việt.

Gà làm sạch lông, để nguyên con, nhồi lá chanh và sả vào bụng cho thơm. Bọc gà bằng lá chuối thật kín, tiếp đó là một lớp đất sét pha nhão. Toàn bộ khối "gà đất" này sẽ được nướng với rơm trong 1-2 giờ, canh lửa thật kĩ và lật gà thật đều tay. Thành quả sẽ là món gà nướng thơm lừng mùi lá chanh, sả, chút mùi than hồng nhè nhẹ và đặt biệt là phần da gà bóng loáng cùng thịt mọng nước. Theo thời gian, kĩ thuật nướng đất của người Việt đã ngày càng phát triển và hình thành một dòng đặc sản riêng. Ngoài món gà đắp đất nướng cải biên từ Trung Quốc, người Việt chúng ta còn có vịt nướng đất sét, cá quả nướng đất sét, dùng hình thức tương tự như trên nhưng thay đổi các loại gia vị và rau thơm cho phù hợp với từng loại thịt.

Chuẩn bị
Ngày nay, bột nhào đôi khi còn thay thế cho đất sét để chế biến món ăn, mặc dù một số công thức vẫn bắt buộc phải phủ một lớp đất sét không độc để giữ ẩm, và được nhồi với nhiều nguyên liệu khác nhau. Gà có thể nướng trong lò, nướng ngoài trời hoặc xông khói, hay trên lửa trại. Đất sét không độc để chế biến món gà ăn mày có thể được lấy từ các cửa hàng đồ kim khí hoặc đồ thủ công; tuy nhiên, người nấu phải chú ý khi nướng món ăn bằng đất sét vì nếu nhiệt độ quá cao, "đất có thể bị nứt và sẽ rất nguy hiểm" do áp suất tích tụ trong lớp vỏ đất sét. Việc nấu món ăn bằng bột sẽ an toàn hơn; nồi nấu ăn bằng sứ cũng có thể được dùng để giữ ẩm, nhưng chúng có giá thành khá đắt đỏ. Ngoài ra, tùy theo cách chế biến mà có thể cho gà vào một cái bao rồi bỏ vào lò nướng.

Khi nướng gà trong lò đối lưu, người chế biến không cần đậy món gà lại và cho phép nó chín đều, nhưng gà vẫn phải được bọc bằng lá sen và các tấm giấy bạc, đồng thời sẽ nhanh chín hơn khi nướng trong lò điện. Biến tấu đơn giản của món ăn này còn được gọi là "Gà bọc nhôm".

Tham khảo

Ẩm thực Trung Quốc
Ẩm thực miền Nam Việt Nam
Ẩm thực Sài Gòn
Món ăn gà


title: Diplocaulus

text:
Diplocaulus là một chi lepospondyl tuyệt chủng từ kỷ Permi tại Bắc Mỹ. Nó là một trong những lepospondyls lớn nhất, với một hộp sọ hình boomerang. Diplocaulus đã được tìm thấy từ cuối kỷ Permi tại Maroc và đại diện cho sự xuất hiện muộn nhất được biết đến của một lepospondyl.

Mô tả
Diplocaulus có cơ thể chắc nịch, giống như kỳ giông, nhưng tương đối lớn, đạt lên đến chiều dài 1 mét (3,3 ft). Tính năng đặc biệt nhất của nó là những chỗ lồi lõm dài ở hai bên của hộp sọ, làm cho đầu của nó giống Boomerang. Chi và đuôi được đánh giá tương đối ngắn, nó được cho là bơi với chuyển động lên và xuống, giống như cá voi ngày nay. Đầu rộng có thể sử dụng như cánh tàu ngầm, giúp nó lướt trong nước. Một khả năng khác là để phòng thủ, vì ngay cả một động vật ăn thịt lớn củng sẽ khó để nuốt một sinh vật với một cái đầu rộng.

Một họ hàng của Diplocaulus là Diploceraspis.

Bộ sưu tập

Chú thích

Tham khảo

Diplocaulidae


title: Kampenwand

text:
Kampenwand là một ngọn núi tại vùng núi Chiemgauer Alpen, Bayern, Đức.

Vào mùa đông tại đây có một vùng đi trượt tuyết nhỏ, mùa hè là khu vực cho những người chơi dù lượn hay diều lượn. Núi nầy cũng được những người leo núi, đi dạo và đi xe đạp lên núi ưa thích.

Tên đặt

Tên này được đặt vì tường đá này có dạng của mồng gà.

Vị trí
Đỉnh núi cao 1669 m thuộc vùng Hohenaschau của làng Aschau, gần đó là rừng Schlechinger của làng Schleching. Đỉnh Geigelstein cách đó 6 km, dưới chân núi ở phía Bắc là làng Bernau am Chiemsee. Hồ Chiemsee cách đó 8 km đường chim bay về phía Bắc.

Đỉnh núi
 Kampenwand Hauptgipfel 1669 m
 Kampenwand Ostgipfel 1664 m với thánh giá cao 12 m
 Hochplatte ca. 1580 m
 Scheibenwand 1598 m
 Sulten 1486 m
 Gedererwand 1351 m
 Haindorfer Berg 1122 m
 Adersberg 991 m

Xe cáp

Từ Aschau có xe cáp Kampenwandbahn được xây 1957 kéo lên núi. Trạm ở dưới đồng bằng cao khoảng 620 m và trạm trên núi 1470 m. Xe cáp cho 4 người mất 14 phút để lên núi.
Hệ thống xe cáp có thể chở 300 người trong vòng 1 tiếng.
Chung quanh trạm trên núi có nhiều nông trại bán thức ăn.

Liên kết ngoài

 Kampenwandseilbahn
 Wandern und Bergsteigen bei Kampenwand und Steinling Alm
 Wanderbeschreibung mit Fotos
 Lawinenwarndienst Bayern – Messdaten, Messstation: Kampenwand
 Wanderbeschreibung mit GPS-Route und Fotos

Chú thích

Núi ở Bayern


title: Diploceraspis

text:
Diploceraspis là một loài lưỡng cư lepospondyl. Nó sống ở Ohio trong kỷ Permi. Nó gần giống với Diplocaulus, và là một người họ hàng. Nó tương tự như Diplocaulus, mặc dù nó nhỏ hơn, khoảng 46 cm.

Chú thích

Tham khảo

Lepospondyli


Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đại chúng RS là một công ty giải trí của Thái Lan. Công ty này sở hữu một hãng đĩa thu âm, sản xuất các chương trình truyền hình, làm phim, phát hành các tạp chí và quảng bá các buổi hoà nhạc.

Lịch sử
Mr.Kriengkai Chetchotisak Kriengkai Chetchotisak bắt đầu công việc kinh doanh của riêng mình trong lĩnh vực sản xuất máy hát tự động và ghi băng cassette, trước khi chính thức thành lập "Rose Sound Co., Ltd.", là cột mốc đầu tiên của "Tập đoàn RS", chỉ với số vốn 50.000 baht.

Năm 1982, R.S. Sound Co. Ltd. được thành lập, với Kriengkai quyết định nhắm mục tiêu vào nhân khẩu học thiếu niên. Ban nhạc đầu tiên ký hợp đồng với hãng thu âm còn non trẻ là Intanin, tiếp theo là Kiriboon, Fruity, Sixth Sense, Brandy và Rainbow.

Đến năm 1992, R.S. Promotion 1992 đã chuyển văn phòng từ một tòa nhà nhỏ trên đường Urupong. đến tòa nhà "Chetchotisak" trên Soi Ladprao 15 với số vốn 300 triệu Baht. Ngoài các album ghi âm, nó đã mở rộng sang các dòng giải trí khác: phim, chương trình radio, chương trình TV và phim truyền hình. Công ty đã thành lập R.S. Star Club, câu lạc bộ fan hâm mộ âm nhạc đầu tiên ở Thái Lan.

Năm 1997, R.S. Promotion 1992 mở rộng sang ngành công nghiệp TV bằng cách thành lập Shadow Entertainment Co., và Magic Advertainment Co., Ltd để sản xuất "Shock Game", nói về chương trình trò chơi thị trấn. Tiếp theo là các chương trình tạp kỹ, chương trình âm nhạc, video âm nhạc và phim truyền hình đã mang lại cho công ty cả hiệu suất tài chính và danh tiếng.

Năm 1999, R.S. Quảng cáo gia nhập ngành phát thanh bằng cách thành lập một công ty mới có tên "Sky-High Network Co., Ltd", điều hành 2 đài phát thanh, "98 Cool FM" và "88,5 Z Pop We Like".

Vào tháng 5 năm 2003, công ty đã được niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Thái Lan với tên R.S. Công ty TNHH khuyến mãi.

Năm 2006, công ty đã đổi tên từ "R.S. Promotion Public Company Limited" thành "RS Public Company Limited" và thay đổi danh tính công ty để phù hợp với hình ảnh chung của tổ chức. Chiến dịch ăn mừng được thiết kế theo chủ đề chính là "một hành trình hạnh phúc". Công ty đã đầu tư 50% vào RS International Broadcasting and Sport Management Co., Ltd để mở rộng sang lĩnh vực kinh doanh thể thao. Công ty đã được cấp bản quyền truyền thông cho giải đấu World Cup vào năm 2010 và 2014.

Năm 2008, công ty đã đầu tư vào Yaak Co., Ltd để mở rộng sang lĩnh vực kinh doanh truyền thông, nhắm đến phân khúc thanh thiếu niên. Các chương trình truyền hình của Yaak tựa bao gồm Teen Plus Show, Kamikaze 'Club, 2 Nite Live và phim truyền hình tuổi teen, Daddy Duo. Công ty đã đầu tư khoảng 60 triệu vào một sân bóng đá bảy bên trong nhà có tên là "S-One", nằm trên đường Bangna-Trad Km.4. Sân bóng đá đóng vai trò là lĩnh vực cho thuê cũng như phương tiện truyền thông để tài trợ cho mục tiêu tiếp thị thể thao. Công ty đã được cấp bản quyền truyền thông cho các chương trình phát sóng trực tiếp của Giải bóng đá Euro 2008.

Năm 2009, Công ty bắt đầu kinh doanh truyền hình vệ tinh với 2 kênh; "Kênh YOU" và "Sabaidee TV", được phát sóng lần đầu tiên vào tháng 8 năm 2009 tới hơn 4,5 triệu hộ gia đình.

Năm 2011, công ty đã mở rộng kinh doanh truyền hình vệ tinh bằng cách quản lý 2 kênh; "Channel 8", truyền hình miễn phí 24 giờ và "Yaak TV", TV miễn phí không bị kiểm duyệt 24 giờ. Công ty đã được cấp bản quyền truyền thông cho các chương trình phát sóng trực tiếp của giải bóng đá 20121313 La Liga.

Vào năm 2012, công ty đã mở rộng truyền hình vệ tinh của mình, bằng cách ra mắt kênh mới "RS Sport La Liga" để hỗ trợ quyền phát sóng bóng đá La Liga của Tây Ban Nha trong ba mùa 2012. Công ty cũng đã sửa đổi "Yaak TV" bằng cách điều chỉnh nội dung và định dạng để bao gồm tất cả các nhóm mục tiêu và đổi tên thành "Star Max Channel" với khái niệm "giải trí đa dạng cho những người yêu thích ngôi sao". Trong ngành kinh doanh phát thanh, công ty đã phát sóng đài phát thanh quốc gia Thái Lan FM 88,5 MHZ "Sabaidee Radio" được xây dựng dựa trên thành công của Sabaidee TV và R-Siam.

Năm 2013, Công ty đã tham gia vào một sản phẩm giải trí đầy đủ tập trung vào kinh doanh truyền thông. Năm nay, công ty đã sửa đổi "RS Sport La Liga" thành một TV trả tiền "Sun Channel La Liga" bao gồm thể thao, giải trí tin tức và bóng đá La Liga của Tây Ban Nha. Trong ngành kinh doanh phát thanh, công ty đã đổi thương hiệu "Sky High" thành "COOLISM" và mở một kênh radio mới "COOL Celsius 91.5". Nhà ga cung cấp âm nhạc quốc tế, các chương trình đa dạng và nội dung từ nước ngoài.

Vào năm 2014, Công ty đã thắng cuộc đấu giá Truyền hình kỹ thuật số và phát Kênh 8 dưới dạng Truyền hình kỹ thuật số miễn phí với độ nét tiêu chuẩn. Công ty cũng đổi thương hiệu "Kênh Starmax" thành "Kênh 2", để xây dựng nó thành số 1 của truyền hình vệ tinh tại Thái Lan.

Các bộ phận

RS Âm nhạc
Có tám hãng đĩa thu âm dưới trướng RS Âm nhạc, trải khắp từ nhạc pop Thái Lan (string) và nhạc đồng quê Thái Lan (luk thung) cũng như nhạc rock, hip hop, rhythm and blues và nhạc dễ nghe. Các hãng đĩa đó là Aborigins, Melodiga, Genome Record, No mute, Big Blue Record, Kamikaze, R-siam và CHO.

Nghệ sĩ

RS Truyền hình

RS Radio

RS Điện ảnh

RS Xuất bản

RS Thể thao

Tham khảo

 Sàn giao dịch chứng khoán Thái Lan  – To find company information, enter stock symbol RS in the search field.
 Therdthammakun, Arada và Jittapong, Khettiya. 30-03-2006. Thai music firm sees turnaround in 2006, Reuters (retrieved 04-10-2006).
 Investor Relations Information: Trang chủ IR, Milestones.

Liên kết ngoài
 Công ty trách nhiệm hữu hạn đại chúng RS
 Dara Daily

Công ty giải trí
Khởi đầu năm 1976


title: Chiemsee

text:
Chiemsee () là một hồ thiên nhiên tại Bayern, Đức, nằm giữa Rosenheim, Đức, và Salzburg, Áo. Nó thường được gọi là"Biển Bayern". Sông Tiroler Achen và Prien chảy vào hồ này; sông Alz, chảy ra từ hồ này.

Vùng chung quanh Chiemsee được gọi là Chiemgau và là một vùng nghỉ mát nổi tiếng.

Nguồn gốc
Hồ Chiemsee được hình thành, cũng như nhiều hồ từ vùng đồi núi này, vào cuối thời kỷ băng hà khoảng 10 ngàn năm về trước từ một lỗ hổng mà được đào bởi băng hà. Nguyên thủy hồ có diện tích khoảng gần 240 km², lớn gấp 3 lần diện tích hiện thời. Trong khoảng 100 năm nó giảm xuống còn 200 mẫu vuông. Trước năm 1904 mực nước hạ thấp khoảng 1 m. Kết quả là, nhiều phần bị khô đọng.

Đảo
Hai trong số 3 đảo chính trên hồ là hồ Herrenchiemsee (Đảo các ông, đảo lớn nhất) và Frauenchiemsee (đảo các bà, đông dân nhất). Đảo chính thứ 3 là đảo Krautinsel (Hồ dược thảo), nhỏ hơn Frauenchiemsee và không có người ở.

Herrenchiemsee có một lâu đài được cho xây bởi Ludwig II của Bayern vào năm 1878, cũng được gọi là Herrenchiemsee, cho tới bây giờ vẫn chưa thực sự hoàn thành. Kiến trúc bắt chước theo lâu đài Lâu đài Versailles, tại Pháp. Nhiều phòng được mở cho du khách vào tham quan.
Frauenchiemsee có một tu viện dòng cho các sơ, xây vào năm 782, cũng như một làng nhỏ. Các sơ sản xuất một loại rượu thuốc tên là Klosterlikör (cloister liquor) và marzipan (bánh hạnh nhân).

Ngoài ra còn có 3 hồ rất nhỏ: Đảo Schalch, nằm về phía Tây hồ Frauenchiemsee; và 2 đảo không có tên, cách Krautinsel 54 and 80m về phía Nam, mỗi đảo có diện tích là 30 m².

Tham khảo

Liên kết ngoài
Travel guide of Chiemsee on Wikivoyage
Ferienhaus am Chiemsee

Hồ ở Bayern


title: Giải Nansen vì người tị nạn

text:
Giải Nansen vì người tị nạn (tiếng Anh: Nansen Refugee Award) là một giải thưởng hàng năm của Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn dành cho các cá nhân, các tổ chức có cống hiến nổi bật cho sự nghiệp của người tị nạn, người bị cưỡng bức di dời hoặc người vô tổ quốc.

Lịch sử
Giải này được thiết lập năm 1954, được đặt theo tên chính khách, nhà thám hiểm địa cực dũng cảm người Na Uy, từng đoạt giải Nobel Hòa bình Fridtjof Nansen. Là Cao ủy về người tị nạn đầu tiên ở Hội Quốc Liên, những thành tựu của Nansen đã tạo ra những bước tiến đáng kể trong việc đưa ra một tiếng nói cho các những người bị cưỡng bức di dời.

Giải Nansen vì người tị nạn của "Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn" gồm một huy chương tưởng niệm gọi là "Huy chương Nansen", và một khoản tiền thưởng 100.000 dollar Mỹ, do 2 chính phủ Na Uy và Thụy Sĩ tài trợ, để bắt đầu một dự án có sự tham vấn của Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn nhằm hỗ trợ những người tị nạn hay bị buộc phải di dời.

Chính phủ Thụy Sĩ và Na Uy, Hội đồng người tị nạn Na Uy (NRC) và quỹ IKEA hỗ trợ chương trình giải Nansen vì người tị nạn của Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn.

Lễ trao giải thưởng
Hàng năm, giải Nansen vì người tị nạn được trao trong một buổi lễ trang trọng ở thành phố Genève, Thụy Sĩ, "thủ đô nhân đạo của thế giới". Lễ trao giải diễn ra trong "Bâtiment des Forces Motrices", trùng hợp với cuộc họp thường niên của Ủy ban chấp hành Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn

Cuộc thảo luận của nhóm chuyên gia giải Nansen vì người tị nạn
Năm 2011, Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn cộng tác với Đại học Genève, "Foundation Pour Genève" (Quỹ vì Genève), và Viện luật nhân đạo và nhân quyền quốc tế ở Genève (Académie de droit international humanitaire et droits humains à Genève để tổ chức cuộc thảo luận đầu tiên của nhóm chuyên gia giải Nansen. Ngày nay, cuộc thảo luận có sự tham gia của Cộng đồng trí thức Genève, các phương tiện truyền thông đại chúng và giới trẻ về sự nghiệp người tị nạn và công việc của Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn trở thành một sự kiện hàng năm.

Năm 2012, cuộc thảo luận này mang tên "Les femmes et la reconstruction de la Somalie: du trouble à l'espoir" (Phụ nữ và việc tái thiết Somalia: từ Hỗn độn tới Hy vọng) có sự tham gia của Leymah Gbowee, người đoạt giải Nobel Hòa bình năm 2011, tổng thư ký Hội đồng tị nạn Na Uy Elisabeth Rasmusson, và đại sứ thiện chí danh dự suốt đời của Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn Barbara Hendricks như thành viên trong nhóm chuyên gia này.

Đề cử
Các ứng viên mạnh nhất là những người đã vượt xa tiếng gọi của nhiệm vụ, những người đã thể hiện sự kiên trì và lòng can đảm, và những người bản thân đã trực tiếp giúp đỡ lớn lao cho các người bị buộc phải di dời.

Các đề cử phải được gửi qua trang web của giải Nansen vì người tị nạn. Những cựu viên chức hoặc viên chức hiện hành của Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn không được quyền đề cử. Có khuyến nghị tránh các việc tự đề cử, trong đó có việc đề cử trong nội bộ tổ chức Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn.

Những người đoạt giải

 1954: Eleanor Roosevelt (Hoa Kỳ)
 1955: Nữ hoàng Juliana của Hà Lan (Hà Lan)
 1956: Dorothy D. Houghton (Hoa Kỳ) và Gerrit Jan van Heuven Goedhart (Hà Lan) (truy tặng)
 1957: Liên đoàn các Hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế
 1958: David Hoggett (Vương quốc Anh) và Pierre Jacobsen (Pháp) (truy tặng)
 1959: Oskar Helmer (Áo)
 1960: Christopher Chataway, Colin Jones, Trevor Philpott và Timothy Raison (Vương quốc Anh)
 1961: Vua Olav V của Na Uy (Na Uy)
 1962: Tasman Heyes (Úc)
 1963: Hội đồng quốc tế các cơ quan tình nguyện
 1964: May Curwen (Vương quốc Anh), François Preziosi (Ý) (truy tặng) và Jean Plicque (Pháp) (truy tặng)
 1965: Lucie Chevalley (Pháp), Ana Rosa Schliepper de Martinez Guerrero (Argentina) (truy tặng)
 1966: Jørgen Nørredam (Đan Mạch) (truy tặng)
 1967: Bernhard, Vương tế Hà Lan (Hà Lan)
 1968: Bernard Arcens (Sénégal) và Charles H. Jordan (Hoa Kỳ) (truy tặng)
 1969: Công chúa Princep Shah (Nepal)
 1971: Louise W. Holborn (Hoa Kỳ)
 1972: Svana Fridriksdottir (Iceland)
 1974: Helmut Frenz (Chile)
 1975: James J. Norris (Hoa Kỳ)
 1976: Olav Hodne (Na Uy) và Marie-Louise Bertschinger (Thụy Sĩ) (truy tặng)
 1977: Hội Lưỡi liềm đỏ Malaysia (Malaysia)
 1978: Seretse Khama (Botswana)
 1979: Valéry Giscard d'Estaing (Pháp)
 1980: Maryluz Schloeter Paredes (Venezuela)
 1981: Paul Cullen (Úc)
 1982: Sonja, Vương hậu Na Uy (Na Uy)
 1983: Mwalimu Julius Kambarage Nyerere (Tanzania)
 1984: Lewis M. Hiller, Jeff Kass và Gregg Turay (Hoa Kỳ)
 1985: Paulo Evaristo Arns (Brasil)
 1986: Nhân dân Canada" (do toàn quyền Canada Jeanne Sauvé nhân danh nữ hoàng Elizabeth II nhận)
 1987: Juan Carlos I (Tây Ban Nha)
 1988: Syed Munir Husain (Pakistan)
 1991: Paul Weis (Áo) (truy tặng) và Libertina Appolus Amathila (Namibia)
 1992: Richard von Weizsäcker (Đức)
 1993: Bác sĩ không biên giới
 1995: Graça Machel (Mozambique)
 1996: Tổ chức Quốc tế người tàn tật
 1997: Joannes Klas (Hoa Kỳ)
 1998: Mustafa Abdülcemil Qırımoğlu (Ukraina)
 2000: Jelena Silajdzic (Bosna và Hercegovina), Abune Paulos (Ethiopia), Lao Mong Hay (Campuchia), Miguel Angel Estrella (Argentina) và các người tự nguyện Liên Hợp Quốc
 2001: Luciano Pavarotti (Ý)
 2002: Arne Rinnan (Na Uy), thủy thủ đoàn tàu container MV Tampa và Wallenius Wilhelmsen ASA (xem Tampa affair)
 2003: Annalena Tonelli, (Ý)
 2004: Hội Memorial (Hội nhân quyền) (Nga)
 2005: Marguerite Barankitse (Burundi)
 2006: Akio Kanai (Nhật Bản)
 2007: Katrine Camilleri (Malta)
 2008: Chris Clark (Anh) và những người Liban cùng toàn bộ nhân viên quốc tế trong chương trình gỡ mìn của Liên Hợp Quốc ở Nam Libăng.
 2009: Edward Kennedy (Hoa Kỳ)
 2010: Alixandra Fazzina (Anh)
 2011: Hội Nhân đạo (Yemen)
 2012: Hawa Aden Mohamed (Somalia) cho việc giúp đỡ các nạn nhân Somalia bị cưỡng hiếp
 2013: Angélique Namaika (Cộng hòa Dân chủ Congo)
 2014: Butterflies with New Wings Building a Future (Butterflies) (Red Mariposas de Alas Nuevas Construyendo Futuro) (Những con bướm với cánh mới xây dựng tương lai) - Mạng lưới quyền phụ nữ Colombia làm việc giúp đỡ nạn nhân bị buộc di cư và lạm dụng tình dục.
 2015, Aqeela Asifi.
 2016, Efi Latsoudi y El Equipo de Rescate Helénico.

Nguồn
Official homepage for the UNHCR Nansen Refugee Award
Merheb, Nada. The Nansen Refugee Award. United Nations High Commissioner for Refugees. Geneva 2002.

Tham khảo và Chú thích

Liên kết ngoài
 Official homepage for the UNHCR Nansen Refugee Award
 UNHCR
 Pictures of the 2012 Nansen Refugee Award ceremony
 Interview with "Mama" Hawa Aden Mohamed, 2012 Nansen Refugee Award, by Global Education Magazine, in the special edition of World Refugee Day.

Giải
Giải thưởng Liên Hợp Quốc
Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn
Giải thưởng thành lập năm 1954
Giải thưởng nhân đạo và phụng sự


title: Pinball, 1973

text:
là tên tiểu thuyết phát hành năm 1980 của nhà văn Nhật Bản Murakami Haruki. Đây là cuốn thứ hai nằm trong chùm truyện về Chuột, tiếp nối Lắng nghe gió hát và theo sau là Cuộc săn cừu hoang. Tựa đề Pinbal năm 1973 là để nhại lại tựa đề cuốn tiểu thuyết năm 1967 của Ōe Kenzaburo, Trận bóng đá năm đầu Man'en (万延元年のフットボール Man'en Gannen no Futtoboru).

Mặc dù cả Lắng nghe gió hát và Pinbal, 1973 đều được dịch sang tiếng Anh, hai tiểu thuyết này không được phổ biến nhiều ngoài Nhật Bản vì Murakami Haruki cho rằng nó là hai cuốn yếu nhất trong các tác phẩm của mình. Tại Nhật, bản tiếng Anh nằm trong Kodansha English Library, tập hợp những cuốn sách văn học Nhật được dịch qua tiếng Anh nhằm giúp người Nhật học tiếng Anh, và được in khổ bỏ túi A6. Trước khi được in lại năm 2009, bản tiếng Anh của chúng rất khó tìm và giá rất đắt. Pinball năm 1973 chưa từng được xuất bản qua tiếng Việt.

Sơ lược nội dung
Tiểu thuyết trải dài từ tháng 9 đến tháng 11 năm 1973. Nội dung sách xoay quanh nhân vật chính xưng  và nỗi ám ảnh của anh với pinball, cuộc sống với chị em sinh đôi bất chợt xuất hiện ở căn hộ của anh, chuyện tại văn phòng dịch thuật và những nỗ lực để tìm lại chiếc máy pinball cũ mà anh từng chơi. Song song tuyến truyện về boku là tuyến truyện ngôi thứ ba về , cậu bạn của boku đã thôi học đại học từ năm 1970 được nhắc đến trong Lắng nghe gió hát.

Pinball năm 1973 chứa nhiều yếu tố sau này sẽ được nhắc đến trong các tác phẩm khác của Murakami như cuộc biểu tình của sinh viên, ký ức về cô bạn gái cũ đã chết tên Naoko (sau này được lặp lại trong Rừng Na Uy, đối thoại về cái Giếng (được nhắc lại trong Rừng Na Uy và Biên niên ký chim vặn dây cót), người đồng nghiệp tên Watanabe Noboru, chị em sinh đôi mang áo số 208 và 209 (được nhắc lại trong truyện ngắn Cặp song sinh và lục địa chìm, Giáng sinh của người Cừu).

Ngoài ra, cũng như các tiểu thuyết khác của mình, Pinball năm 1973 đề cập nhiều đến các yếu tố văn hoá như âm nhạc (The Beatles,...), phim ảnh(The Cincinnati Kids,...), văn học (Phê phán lý tính thuần tuý của Immanuel Kant,...), đặc biệt là thông tin về các dòng máy pinball (ví dụ như dòng máy Spaceship mà nhân vật chính từng dùng).

Giải thưởng
 Giải thưởng Akutagawa (đề cử)
 Giải Văn học mới Noma (đề cử)

Chú thích

Tiểu thuyết năm 1980
Tiểu thuyết của Murakami Haruki


title: Kamikaze (hãng thu âm)

text:
Kamikaze (tiếng Thái Lan: กามิกาเซ่) là một hãng đĩa thu âm Thái Lan do Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đại chúng RS sở hữu. Hãng đĩa được thành lập năm 2007 bởi Sutipong Wattanajung,. dành cho thanh thiếu niên tuổi từ 14 đến 22 được phát hành các ca khúc của họ. Một trong những nghệ sĩ đầu tiên của hãng đĩa là nhóm nhạc Four-Mod. Ban đầu, Kamikaze định hướng sản phẩm của họ là T-pop, tương tự như các thể loại K-pop, J-pop và nhạc pop phương Tây đã bắt đầu thịnh hành lúc bấy giờ. Kể từ khi Kamikaze ra mắt album đầu tay 'Kamikaze', hãng đã đạt được thành công và sức phổ biến lớn. Đích nhắm của hãng này là những thanh thiếu thiên và người trẻ, đầy sức trẻ để thể hiện tài năng và trải nghiệm. Kamikaze cho ra đời những nghệ sỹ có tên tuổi, các sản phẩm âm nhạc gây sốt cả trong và ngoài nước. Tuy nhiên, qua thời gian, sức hút của các sản phẩm dần xuống dốc, 1 vài nghệ sỹ thế hệ cũ lần lượt rời khỏi công ty và được thay thế. Kamikaze có ý định chuyển sang mở rộng tiếp cận các khán giả ở tỉnh, thay vì chỉ là khu vực thành thị như trước. Ở thế hệ nghệ sỹ thứ ba, họ gặp khó khăn trong việc được tiếp nhận các sản phẩm âm nhạc tại Thái Lan, trong bối cảnh thị trường âm nhạc đang mở rộng. Vào tháng 9 năm 2017, có 1 tin đồn lan truyền trên internet rằng Kamikaze đã đóng cửa, mặc dù có nhiều báo cáo bác bỏ tin đồn này. Và đến nay, công ty đã hoạt động trở lại với Freshybii, Gracy, Utter và KKP.

Nghệ sĩ

Hiện tại (2017)
Faye Fang Kaew (เฟย์ ฟาง แก้ว)
Four-Mod (โฟร์-มด)
Neko Jump (เนโกะ จัมพ์)
Knomjean (ขนมจีน)
Jamila (จามิล่า)
Waii (หวาย)
Jinny (จินนี่)
Kat-Pat (แคท-แพท)
X-I-S (เอกซ์ ไอ เอส)
Kiss me five (คิส มี ไฟฟ์)
3.2.1 (ทรี.ทู.วัน)
Timethai (ธามไท)
AB Queen (เอบี ควีน)
Split (สปลิท)
Carol (แครอล)
Fah (ฟ้า)
Jeff (เจฟ)
Thank you (แต้งกิ้ว)
Marc
Third
Mind
Creamy
Angie
Green
Part
May

Trước đây
K-otic (เค-โอติก)
Payu Clark (พายุ คลาร์ค)
Chilli White Choc (ชิลลี่ ไวท์ ช็อค)
Siska (ซิสก้า)
Jam (แจม)
SWEE:D (สวีต ดี)
Square Circle (สแควร์ เซอร์เคิล)
Nink-Pink (นิ้ง ปิ๊ง)
Kitty (คิตตี้)

Nhóm đặc biệt
Kamikaze (กามิกาเซ่)
Lipz Project (ลิปซ์ โปรเจกต์)
Seven Days (เซเวนเดส์)
2 High (ทู ไฮ)
Monkey Hero (มังกี้ ฮีโร่)
Seven Days 2 (เซเว่นเดส์ 2)
Demo Project (เดโม โพรเจกต์)
Arisara (อริศ(ส)รา)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hãng thu âm


title: Bún thịt nướng

text:
Bún thịt nướng là một món ăn món ăn có nguồn gốc ở miền Nam Việt Nam, về sau đã phổ biến lan rộng tại nhiều nơi trên cả nước. Mỗi nơi đều có thể có cho mình một hương vị đặc trưng riêng tùy theo khẩu vị từng nơi. Món bún này có thể dùng làm điểm tâm, bữa chính hay bữa phụ đều phù hợp. Yêu cầu của món Bún thịt nướng là thịt được nướng vàng đều, có vị đậm đà cùng hương thơm của sả và vừng; nước mắm chua ngọt vừa ăn; và các loại rau dùng kèm đa dạng.

Nguyên liệu

Nguyên liệu cần có của món Bún thịt nướng: 400g thịt nạc dăm, 800g bún tươi (sợi nhỏ), 100g hành lá, 100g đậu phộng rang, 200g cà rốt, củ cải chua, 3 thìa sả băm nhuyễn, 4 thìa nhỏ mật ong, 3 thìa canh vừng trắng, nước mắm, giấm, chanh, tỏi, ớt, xà lách, rau thơm, giá, dưa leo, muối, tiêu, đường, bột nêm, dầu ăn, que tre xiên thịt.

Sơ chế
 Hành tím, tỏi, sả băm nhuyễn, sau đó vắt lấy nước cốt.
 Thịt nạc sau khi rửa sạch, thái miếng mỏng vừa ăn. Ướp vào thịt 4 thìa mật ong, 3 thìa sả băm nhuyễn, 3 thìa canh vừng, 1/2 thìa nhỏ tiêu, 1/2 thìa nhỏ muối, 1 thìa nhỏ bột nêm, 1 thìa nước cốt hành tỏi, 1 thìa nhỏ nước mắm, 1 thìa dầu ăn, hành lá. Trộn đều, để thịt tẩm thấm gia vị trong vòng 30 phút - 45 phút (có thể bọc kín thịt đặt vào tủ lạnh khoảng 2 tiếng - 3 tiếng).
 Xà lách, rau thơm, giá rửa sạch. Sau đó thái nhỏ xà lách và rau thơm. Dưa leo thái nhỏ, cà rốt và củ cải chua thái sợi. Đậu phộng rang vàng, giã nhỏ.

Chế biến

Dùng bếp than
 Phần thịt nướng: Ghim thịt vào xiên, đặt thịt trên vỉ của bếp than, trở mặt thịt liên tục cho đến khi chín vàng.
 Phần nước mắm chua ngọt: Pha theo tỷ lệ 1 thìa nước mắm, 1 thìa đường, 1 thìa nước lọc, 4 thìa giấm (hoặc chanh). Tỏi, ớt băm nhuyễn cho vào nước mắm.
 Phần mỡ hành: Đun 2 thìa dầu ăn rồi đổ vào chén hành, trộn thêm 1 thìa dầu nguội.

Dùng lò vi sóng
 Phần thịt nướng: Ghim thịt vào xiên, xếp vào khay có lót giấy nướng ở nhiệt độ 190 °C trong vòng 20 phút - 30 phút.
 Phần nước mắm chua ngọt: Pha theo tỷ lệ 1 thìa nước mắm, 1 thìa đường, 1 thìa nước lọc, 4 thìa giấm (hoặc chanh). Tỏi, ớt băm nhuyễn cho vào nước mắm.
 Phần mỡ hành: Đun 2 thìa dầu ăn rồi đổ vào chén hành, trộn thêm 1 thìa dầu nguội.

Cách dùng
Xếp xà lách, rau răm thái nhỏ ở đáy tô, xếp tiếp dưa leo và giá, cho tiếp vào tô là bún, bên trên để thịt nướng, cho một ít mỡ hành, rắt một ít đậu phộng cùng cà rốt và củ cải chua.
Khi dùng, ta cho nước mắm chua ngọt vào tô và trộn đều.
Ngoài ra có thể cuộn với bánh phở hoặc lá nem cuốn

Bí quyết
 Khi sơ chế: Món này thịt phải mỏng, nếu có thời gian nên cho thịt vào tủ đá khoảng 30 phút để thịt hơi cứng lại rất dễ thái mỏng. Đậu phộng rang để không bị cháy và có màu đẹp nên rang cùng với muối bọt.
 Khi nướng thịt: Để thịt thấm đều gia vị, tăng mùi thơm và không bị khô nên phết nước ướp thịt lên bề mặt thịt.

Tham khảo

Ẩm thực Việt Nam
Ẩm thực miền Nam Việt Nam
Ẩm thực Sài Gòn
Bún


title: August von Kleist

text:
August Christoph Viktor von Kleist (19 tháng 2 năm 1818 tại Perkuiken – 14 tháng 5 năm 1890 tại Potsdam) là một Thiếu tướng quân đội Phổ, đã từng được giao nhiệm vụ phòng ngự bờ biển trong cuộc Chiến tranh Schleswig lần thứ nhất (1848 – 1851), gia cố một số pháo đài của Phổ trong cuộc chiến tranh với Áo (1866) và tham gia một số hoạt động quân sự quan trọng trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871).

Tiểu sử

Thân thế
August von Kleist sinh vào ngày 19 tháng 2 năm 1818 tại Perkuiken, trong nhánh Damen của một đại gia đình quý tộc lâu đời vùng Pommern. Ông là con trai thứ tư của Trưởng quan kỵ binh Vương quốc Phổ Christoph Albrecht Leopold von Kleist (1789 – 1824), điền chủ Perkuiken, với bà Emilie von Steinwehr (1790 – 1871).

Sự nghiệp quân sự
Một phần là do khó khăn về tài chính của gia đình ông sau khi thân phụ ông mất sớm, August von Kleist quyết định theo đuổi sự nghiệp nhà binh. Ông đã gia nhập quân đoàn Thiếu sinh quân Phổ và được các trường thiếu sinh quân ở Kulm trên Weichsel và ở Berlin. Vào ngày 12 tháng 8 năm 1835, ông được phong cấp hàm Thiếu úy và được sung vào Lữ đoàn Pháo binh số 1. Kể từ năm 1842 cho đến năm 1847, ông là quản lý kho đạn pháo ở Königsberg, thủ phủ tỉnh Đông Phổ. Tiếp theo đó, vào năm 1848, ông được điều đến Memel để triển khai các khẩu đội pháo ngoài khơi, phòng khi hạm đội Đan Mạch tấn công Memel trong cuộc Chiến tranh Đức-Đan Mạch về vấn đề Schleswig-Holstein. Cũng trong năm 1848, sau khi hoàn thành nhiệm vụ của mình, ông được lên quân hàm Thiếu úy và được phong chức sĩ quan phụ tá lữ đoàn. Trên cương vị này, ông đã nhận thấy sự yếu kém về tổ chức của quân đội Phổ trong cuộc tổng động viên vào năm 1850. Bất bình trước tình hình đó, ông viết một cuốn sách mỏng mang tên Yêu cầu về việc chấn chỉnh quân đội ta (tiếng Đức: die Notwendigkeit einer Modification unserer Armeeorganisation). Bộ Chỉ huy quân đội đã ra huấn dụ cấm các hiệu sách bán cuốn sách mỏng này. Mặc dù vậy, ông vãn được ủy nhiệm làm tham vấn Ủy ban Khảo sát Pháo binh (Artillerie-Prüfungs-Commission) tại kinh đô Berlin vào năm 1851 rồi được thăng cấp bậc Đại úy vào năm 1852. Sau hoàn thành nhiệm vụ của mình ở Berlin, ông được trở lại phục vụ tiền tuyến. Vào năm 1856, ông được nhận văn bằng lùi ngày (vordatierten Patent) xác nhận cấp Đại úy hạng I và được phái đến Magdeburg. Ba năm sau (1859), ông được điều đến Wesel đồng thời được lên chức Thiếu tá. Bốn năm sau đó (1863), ông trở lại Magdeburg với chức vụ Tư lệnh Pháo binh, rồi được cử đến Mainz lãnh trọng trách Chỉ huy trưởng Pháo binh Pháo đài Liên bang (Bundesfestung) đồng thời lên chức Thượng tá.

Ba năm sau (1866), ông được thăng chức Đại tá và Chỉ huy trưởng Trung đoàn Pháo binh Trú phòng sớ 5. Cùng năm đó, cuộc Chiến tranh Bảy tuần với Áo bùng nổ và ông được giao nhiệm vụ tăng cường củng cố các pháo đài Glogau, Posen, Thorn cùng với Graudenz trong thời gian chiến tranh. Sau khi cuộc chiến tranh 1866 chấm dứt, ông được nhậm chức Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn Pháo binh (Pommern) số 2 vào năm 1868. Sau đó, vào ngày 26 tháng 7 năm 1870, trong khi vẫn đảm nhiệm cương vị này, ông được thăng hàm Thiếu tướng. Chẳng bấy lâu sau, ông đã tham chiến trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871) và thể hiện khả năng của mình trong trận Gravelotte đẫm máu vào ngày 18 tháng 8 năm 1870 cũng như trong các cuộc vây hãm Metz và Paris. Tiếp sau đó, ông tham gia chiến dịch tại Jura và sự ác liệt của chiến dịch này đã gây áp lực lớn, khiến cho sức khỏe của ông suy giảm. Với tư cách là một bệnh binh, ông được xuất ngũ (zur Disposition, rời ngũ nhưng sẽ được động viên trở lại khi có chiến tranh) vào năm 1872.

18 năm sau, ông từ trần vào ngày 14 tháng 5 năm 1890 tại thành phố Potsdam.

Gia đình
Vào ngày 13 tháng 4 năm 1851, August von Kleist kết hôn lần thứ nhất với Emmeline von Morstein (1827 – 1866). Cuộc hôn nhân đã mang lại cho họ bốn người con trai (trong số đó có các tướng Phổ Erwin von Kleist và Alfred von Kleist) và hai nười con gái. Sau khi người vợ đầu của mình mất, ông tái gái với bà Bertha von Ostau (1855 – 1910) vào ngày 15 tháng 10 năm 1869, và cuộc hôn nhân không đem lại cho ông một mụn con nào.

Phong tặng
 1869: Huân chương Vương miện hạng II
 1870: Huân chương Thập tự Sắt hạng II
 1872: Huân chương Đại bàng Đỏ hạng II
 1872: Hiệp sĩ Danh dự Huân chương Thánh Johann

Tham khảo
Genealogisches Handbuch des Adels, Band A XIII, C.A. Starke-Verlag, Limburg, 1975
Gustav Kratz: Die Geschichte des Geschlechts von Kleist, Band III, Nr. 883 digitalisat

Chủ thích

Tướng Phổ
August
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Nhân vật trong Chiến tranh Áo-Phổ
Nhân vật trong Chiến tranh Schleswig lần tứ nhất
Người nhận Huân chương Đại bàng Đỏ hạng II
Người nhận Huân chương Vương miện Phổ hạng II
Hiệp sĩ Huân chương Thánh Johann
Sinh năm 1818
Mất năm 1890
Tướng Đức


title: Mắm cá lóc

text:
Mắm cá lóc là tên một loại mắm làm từ nguyên liệu chính là cá lóc (còn gọi là cá quả), có xuất xứ từ miền Tây Nam Bộ (Việt Nam). Mắm Cá Lóc có xuất xứ từ vùng quê sông nước tại Việt Nam. Món ăn mà hầu hết mọi gia đình tại đây đều có thể đem lên mâm cơm trong gia đình của mình.

Cách chế biến
Tùy theo "bí quyết" của mỗi người, mà mắm cá lóc sẽ có hương vị hơi khác nhau. Ở đây giới thiệu cách chế biến theo website "Món ngon Việt Nam":

Nguyên liệu
- Cá lóc: 700g
- Gạo: 50g
- Đường tán: 100g
- 200g muối, 1 củ tỏi
- Hũ để ướp mắm

Cách làm
Cá lóc làm sạch vảy, ruột, mang cá. Cho muối vào chà mạnh tay cho sạch nhớt, xả lại nước, dùng khăn sạch thấm cho cá khô nước. Cho cá vào thố lớn, phủ ½ muối vào bụng và đều lên thân cá. Dùng cây hoặc vật nặng ép cho cá được chặt. Ủ khoảng 1 tuần thì lấy cá ra, vuốt lên lớp muối cũ, đổ nước ngâm, rửa sạch hũ. Tỏi lột vỏ lụa, đập giập. Gạo rang vàng, giã mịn thành thính. Trộn đều tỏi, thính, ½ muối còn lại với nhau. Cho cá trở lại hũ, phủ đều thính lên cá, đậy kín nắp, ép chặt, mang đi ủ thêm khoảng 1 tháng nữa cho cá chín. Cho đường vào nồi cùng với một ít nước, nấu cho đường tan ra màu, đảo cho hơi sệt lại. Phết hỗn hợp nước đường vào bụng mắm, lưng mắm cho đều. Chao xong cho vào mái dầm hoặc hũ, ép chặt, đậy kín nắp, thi thoảng trở mắm cho đều.

Khoảng 1 tháng sau khi mắm lóc chuyển qua màu đỏ sẫm, thơm mùi đường và hơi chua là có thể lấy ra dùng được.

Mẹo lưu trữ
Khi chuẩn bị khâu ướp muối và vào thính, người làm mắm thường để mắm trong bóng râm, nơi thoáng mát. Nhưng khi cho đường vào thì thường phải phơi dưới nắng lớn. Công đoạn quan trọng nhất trong việc ủ mắm là canh lượng đường và muối cho phù hợp. Từ lúc bắt đầu đến lúc hoàn tất phải có đủ 3 giai đoạn chính: làm mắm sồi (ủ muối), thính mắm (cho thính vào) và chao mắm

Chú thích

Mắm
Sốt cá
Ẩm thực Việt Nam


title: Lê Duy Loan

text:
Lê Duy Loan (sinh 1962) tại Nha Trang, Việt Nam, là một kỹ sư người Mỹ gốc Việt. Bà là người châu Á đầu tiên và là người nữ duy nhất được chọn vào ban lãnh đạo kỹ thuật (Senior Fellow - Nhà nghiên cứu thâm niên - tương đương với Phó chủ tịch) cho hãng công nghệ toàn cầu Texas Instruments trong lịch sử 83 năm của hãng này.. Bà được chọn vào Hall of Fame của Women in Technology International (WITI), Chuyên Gia Kỹ thuật trong Năm (National Technologist of The Year). Bà cũng là người phụ nữ đầu tiên được mời vào ban quản trị (Board of Directors) của hãng National Instruments, là công ty hàng đầu về thử nghiệm máy móc.

Năm 2002, bà thành lập tổ chức Sunflower Mission, một tổ chức từ thiện phi chính phủ, đóng góp xây dựng trên 100 phòng học tại các huyện vùng sâu của các tỉnh Kiên Giang, An Giang, Đồng Tháp, Bến Tre, Phú Yên. Tâm huyết của bà là giúp thế hệ trẻ Việt Nam vươn lên bằng tri thức.

Tiểu sử

Bà đến Hoa Kỳ năm 1975 vào lúc 12 tuổi. Bốn năm sau bà tốt nghiệp thủ khoa trung học trường Alief Hastings ở Texas, Hoa Kỳ.
Năm 1982, bà tốt nghiệp kỹ sư Điện hạng danh dự từ University of Texas at Austin. Vừa học vừa làm, bà tốt nghiệp Cao Học Quản trị tại University of Houston năm 1989.

Năm 2002, bà được chọn vào ban lãnh đạo kỹ thuật cho hãng công nghệ Texas Instruments (tương đương với Phó chủ tịch) và là người nữ duy nhất trong ban lãnh đạo này.

Bà cũng được chọn vào ban quản trị của hãng National Instrument nổi tiếng ở Hoa Kỳ

Bà là người có tới 21 bằng sáng chế và 8 bằng sáng chế khác hiện đang được nộp và chờ được cấp. Ngoài ra, bà đã viết nhiều tham luận khoa học, đã phát triển chương trình huấn luyện trong 6 tháng đang được áp dụng cho 7 nhà máy tại 5 quốc gia khác nhau. Thành tích của bà còn được đăng trong nhiều tạp chí như IEEE (The Institute of Electrical and Electronics Engineers) SPECTRUM, Asian Enterprise, EE Times và rất nhiều báo chí địa phương và quốc tế khác.

Bà và chồng là Đào Tuấn thành lập tổ chức thiện nguyện Sunflower Mission để giúp đỡ xây cất trường học cho trẻ em ở Việt Nam.

Giải thưởng
 Women in Technology International (WITI) Hall of Fame,
 National Technologist of the Year
 Asian American Engineer of The Year
 PINK’s Top 15 Women in Business
 VANG’s Golden Torch with United States Congressional Recognition for Civic Leadership

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Nữ chuyên gia tài năng của Tập đoàn Texas Instruments (Mỹ).
 Duy-Loan T. Le, Senior Fellow & World Wide Advanced Technology Ramp Manager, Texas Instruments .
 Nữ kỹ thuật gia Lê Duy Loan từ Texas Instrument
 Mrs. Duy-Loan T. Le .

Người Mỹ gốc Việt
Phụ nữ Việt trong ngành kỹ thuật
Nhà khoa học Việt Nam
Phụ nữ trong ngành kỹ thuật
Người Việt di cư tới Mỹ
Nhà nhân đạo Mỹ
Người thuộc Đại học Texas tại Austin


title: Bánh xèo tôm nhảy

text:
Bánh xèo tôm nhảy là một đặc sản nổi tiếng của người dân Bình Định. Bánh xèo tôm nhảy có vị ngon và nét độc đáo riêng. Tôm làm bánh xèo phải chọn kỹ, là thứ tôm đánh bắt đêm hôm từ đầm, phải còn tươi. Bột đúc bánh xèo được hoàn toàn xay bằng tay cho nên đúc bột khá giòn. Nước mắm ăn kèm cũng là một phần không thể thiếu làm món ăn ngon hơn.

Nguyên liệu
Nguyên liệu món ăn gồm bột bánh xèo, bột chiên giòn, tôm, trứng gà ta, dầu ăn, rau xà lách, giá, cải cay, rau thơm và bánh tráng.

Cách làm

Đầu tiên, thái thịt mỏng và rửa sạch rau. Sau đó, hòa tan bột chiên giòn, bột bánh xèo vào một tô lớn và trộn thật đều với vài quả trứng gà. Bắc chảo lên bếp, cho ít dầu ăn, khi dầu sôi cho tôm vào. Múc từng vá bột đổ vào chảo và tráng mỏng đều quanh chảo. Sau đó cho giá vào và đậy nắp. Đợi 2 phút, khi bánh chín giòn, gập đôi bánh và gắp ra dĩa.

Trình bày và thưởng thức
Món ăn được dọn bánh ra dĩa và ăn kèm cùng nước mắm, bánh tráng và rau sống.

Tham khảo

Món tôm
Bánh nướng chảo
Ẩm thực Việt Nam


title: Người Việt tại Thái Lan

text:
Người Việt tại Thái Lan là những nhóm dân người Việt cư ngụ tại Thái Lan. Người Việt có mặt tại Thái Lan ít ra từ thế kỷ 18 qua nhiều đợt di cư từ Việt Nam.

Lịch sử

Trước thập niên 1940, người Việt "cũ"
Việc người Việt di cư sang Thái Lan diễn ra qua mấy giai đoạn lịch sử, phản ảnh tình hình chính trị và xã hội dao động tại Việt Nam. Có tài liệu đặt mốc năm 1548 thời kỳ Vương quốc Ayutthaya là thời điểm đầu vì sử sách Thái đã nhắc đến Wat Khun Yuan của người Việt nhân khi nhà vua cho đào con kênh ở ngoài thành. Triều vua Narai tức Somdet Phra Ramathibodi III (trị vì 1656-1688) thì sứ thần Pháp là Simon de la Loubrère khi sang Xiêm cũng đã ghi nhận sự hiện diện của người Việt từ Đàng Trong cư ngụ ở ngoài thành Ayutthaya như trong tấm bản đồ vẽ năm 1691. Khu vực phía tây thành mang tên "Ban Plahet" được ghi là khu đông người Việt, phần lớn là giáo dân Công giáo, có cả chủng viện của người Pháp.

Đến thời Tây Sơn thì chứng tích người Việt sang Xiêm đã rõ; đa số là để tránh loạn lạc chinh chiến. Sang thời Nhà Nguyễn một số khác theo đạo Công giáo bỏ sang Thái Lan vì chính sách cấm đạo của triều đình. Trong mấy đợt chiến tranh Việt Xiêm trên đất Cao Miên dưới hai triều Minh Mệnh và Thiệu Trị lại có thêm một số người Việt bị bắt làm tù binh giải về Xiêm. Theo khảo sát của tổng lãnh sự Pháp ở Vọng Các năm 1887 có 5.000 người Việt ở Vọng Các, 1.200 ở Chân Bôn, 400 ở Ayuthia, 1000 ở vùng Nakhon Phanom và Sakon Nakhon; còn lại là 700 người rải rác khắp Xiêm, tổng cộng là 8.300 người. Mấy nhóm này thường gọi là "người Việt cũ". Tính đến thập niên 1970 với khoảng 20.000 người thì đã có đến bảy thế hệ người Việt sinh sống trên lãnh thổ Thái là hậu duệ của mấy đợt di cư này, đa số đã hòa nhập toàn phần vào xã hội Thái, không khác người bản địa là mấy.

Người Việt và Phật giáo An Nam tông

Đợt di dân đáng kể lúc đầu là khoảng năm 1780, trong số đó có Nguyễn Phúc Ánh cùng gia thần trốn sang Vọng Các (Bangkok กรุงเทพมหานคร) để tránh cuộc truy đuổi của quân Tây Sơn. Năm 1787 tướng Nhà Nguyễn là Nguyễn Huỳnh Đức bị quân Tây Sơn đánh bại, phải dẫn tàn quân khoảng 5000 người trốn theo đường thượng đạo qua Lào để đến đất Thái. Khi Nguyễn Ánh trở về nước thì vua Xiêm ép các di thần Nhà Nguyễn phải ở lại Xiêm. Đó là hạt mầm của cộng đồng người Việt tại Thái Lan sau này; các sử gia ước tính khoảng hơn 3000 người gồm binh lính và giáo dân đã ở lại Xiêm khi Nguyễn Ánh trở về tái chiếm Gia Định. Xiêm triều cho họ ngụ ở Bangpho (บางโพ) phía bắc Vọng Các và bổ Thông Dung Gian và Ho Dương Dac làm chánh suất đội để cai quản họ theo lệ kiểm soát ngoại kiều, tương tự như cách Nhà Nguyễn bổ nhiệm bang trưởng cai quản các bang Hoa kiều. Ngôi chùa Wat Annamnikayaram (วัดอนัมนิกายาราม) ở Bangpho là do cộng đồng người Việt lập nên từ thời kỳ đó. Tập trung ở vùng Vọng Các, nhóm di dân này đa số là nam giới nên họ lấy vợ bản xứ người Thái hoặc người Hoa, hậu duệ thường không nói được tiếng Việt mà chỉ biết mù mờ là họ gốc gác người Việt mà thôi. Những ngôi chùa của người Việt sau đó cũng được triều đình Thái sắc phong, công nhận phái tu Đại Thừa của người Việt là An Nam tông (tiếng Thái: Annamnikaya อนัมนิกายา). Các vua Rama IV và Rama V Hoàng gia Thái từng cúng dường và chiêu thỉnh các tăng sĩ thuộc phái An Nam tông vào cung làm lễ. Trong số tên tuổi của những cao tăng người Việt thời trước nay còn lưu danh Hòa thượng Thích Chấn Hưng, người khai sáng ra chùa Khánh Vân.

Theo học giả Đỗ Thúy Hà thì đến năm 2015 tổng cộng có 16 ngôi chùa cả thảy nhưng hầu hết tu sĩ là người Thái hoặc Thái gốc Hoa. Chỉ có phần nghi lễ là lưu lại ít nhiều dấu nét của người Việt mà thôi.

Người Việt và đạo Công giáo tại Thái Lan

Nhóm giáo dân thì năm 1707 đã có khoảng vài chục gia đình sang đến Chanthaburi (จังหวัดจันทบุรี). Hai Giám mục Đại diện Tông tòa Pierre Lambert de la Motte của Đàng Trong và François Pallu của Đàng Ngoài đã nhóm họp công đồng tại Ayutthaya năm 1664. Collège général (Trường học tổng quát), còn gọi là Đại chủng viện Thánh Giuse, được thành lập năm 1665.

Năm 1785 lại có 580 người đạo Công giáo theo đường biển đến Samsen (สามเสน) (nay thuộc Bangkok) không lâu sau khi Nguyễn Phúc Ánh đến tá túc ở đất Thái. Khoảng triều Minh Mệnh trở đi khi việc cấm đạo càng ngặt thì số người Việt theo đạo tỵ nạn ở Xiêm càng đông. Số lớn định cư ở Chân Bôn, tức Chanthaburi vùng đông nam Thái Lan theo ngả đường biển. Đến cuối thế kỷ 19 thì một số lại sang Thái theo ngả đường bộ, định cư ở vùng đông bắc Thái Lan (Isan). Nhóm giáo dân người Việt này vẫn giữ nếp sinh hoạt với nhau nhiều hơn nên vẫn nói được tiếng Việt. Công giáo Việt Nam ở vùng Isan đa số có gốc từ Bắc Trung Bộ, nổi bật trong cộng đoàn này là Tổng Giám mục Antôn Weradet Chaiseri của Thare và Nonseng. Người gốc Việt cũng là nguồn nhân lực lớn trong hoạt động của các giáo xứ Công giáo Thái Lan, và trong chủng viện tại Sriracha ở Chonburi (ชลบุรี).

Hội nhập
Người Việt ở Thái sinh hoạt chủ yếu trong phạm vi cộng đồng di dân đến triều vua Rama VI thì mới bắt đầu ghi danh lấy tên họ tiếng Thái. Dấu vết đó còn lưu lại trong những họ bắt đầu với "Anam" như Anamnart, Anamwat, Anampong.

Hoạt động kháng Pháp
Cộng đồng người Việt tại Thái có sức mạnh đáng kể nên năm 1905 Hoàng thân Cường Để và Phan Bội Châu khi lánh ra nước ngoài để vận động phong trào chống Pháp thì đều ghé Thái Lan tìm nguồn ủng hộ. Việt Nam Phục quốc Hội đã dùng Thái Lan làm nơi tập hợp để chuyển người sang Nhật Bản và Trung Quốc. Nhóm Duy Tân hội thì khoảng những năm 1908-12 còn phái người sang Thái Lan làm ruộng cùng các nghề khác sinh nhai để tài trợ cho công cuộc đánh Pháp ở quê nhà. Đảng Cộng sản Đông Dương cũng hoạt động mạnh trong cộng đồng người Việt từ khoảng thập niên 1920 trở đi với những đoàn thể "Cứu quốc". Theo tài liệu của Pháp thì tổng số người Việt ở Xiêm vào cuối thập niên 1920 là khoảng 30.000.

Đảng Cộng sản Xiêm
Cùng theo chân với sự xâm nhập của Đảng Cộng sản Đông Dương, Đảng Cộng sản Xiêm ra đời vào năm 1930 với sự ủng hộ của Hồ Chí Minh nhằm lật đổ triều đình Thái. Thành phần hơn 300 đảng viên vào năm 1933 thì đại đa số là Hoa kiều nhưng cũng có 55 người Việt khiến chính quyền Thái coi cộng đồng người Việt là đối tượng phản loạn và ra tay đàn áp. Tính đến năm 1936 thì hơn 600 người Việt bị giam vì dính líu với hoạt động cộng sản chống chính quyền Thái.

Đợt thứ hai: thập niên 1940, người Việt "mới"
{| class="wikitable" style="float:right; margin:1em; margin-top:0;"
|-
! colspan="2" | 'Số liệu người Việt tỵ nạn tại Thái Lan dọc sông Mê Kông năm 1954
|- style="background:lightgrey;"
! Tỉnh
! Số lượng
|-
| Ubon || 6.734
|-
| Sakhon Nakhon || 9.206
|-
| Nakhon Phanom || 16.736
|-
| Nongkhai || 14.509
|}
Khi chiến tranh Đông Dương bắt đầu vào thập niên 1940 thì một làn sóng người Việt ở Lào và Cao Miên ùa sang đất Thái tỵ nạn dọc vùng sông Mekong. Tổng số vào năm 1946 là 46.700 người, đa số gốc từ miền trung sang nương náu ở Nakhon Phanom và Mukdahan sau khi quân đội Pháp mở cuộc tái chiếm Lào và ném bom Thakhek. Khoảng 10.000 người sau đó hồi hương nhưng 40.000 vẫn lưu lại đất Thái vì sau đó tân chính phủ Lào độc lập thay đổi quyền công dân, liệt nhóm người này là ngoại kiều, không phải quốc tịch Lào nên không cho phép họ về đất Lào. Sang thập niên 1950, khi lực lượng Việt Minh lên nắm quyền ở Hà Nội thì Chính phủ Thái cho rằng di dân người Việt, trong số đó có tỷ lệ không nhỏ có cảm tình với Việt Minh, là mối đe dọa cho nền an ninh Thái, nên Bangkok tìm cách đuổi họ về. Mối quan tâm của Bangkok càng tăng khi quân Pathet Lào được Việt Nam Dân chủ Cộng hòa hậu thuẫn ở Lào, bổ sung 40.000 quân chính quy giúp đỡ Phathet Lào đánh Vương quốc Lào.

Trên giấy tờ thì việc hồi hương là hoàn toàn tự nguyện nhưng chính phủ Thái chọn lập trường không hợp thức hóa nhóm người Việt di cư vào thập niên 1940 cùng gây khó dễ cho họ về mặt sinh nhai nên việc ghi danh hồi hương là có áp lực chứ không hẳn là tự nguyện. Cùng lúc đó Hà Nội muốn nhận người hồi hương để ganh đua với chính phủ Việt Nam Cộng hòa trên diễn đàn quốc tế. Số người ghi danh hồi hương được coi là hành động tượng trưng cho việc ủng hộ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Hà Nội cũng dùng địa vị này để giành quyền "đại diện" cho Việt kiều cùng là tiếng nói duy nhất của chính thể Việt Nam.

Cộng đồng người Việt và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Năm 1960, Hà Nội và Bangkok thỏa thuận qua trung gian Hội Hồng thập tự xúc tiến hồi hương; khoảng 35.000 người trên 58 chuyến tàu từ Bangkok được chở về Hải Phòng trong thời gian hai năm (1960-1962). Hà Nội sau đó đình hoãn, vì cho là số lượng quá cao, đòi giảm số lượng hồi hương hằng tháng xuống còn 600 người. Chính phủ Thái đồng ý và tháng 8, năm 1963, việc hồi hương tiếp tục thêm 17 tháng nữa cho đến tháng 7 năm 1964 thì Việt Nam Dân chủ Cộng hòa hủy bỏ hợp đồng, cho rằng Sự kiện Vịnh Bắc Bộ gây nguy hiểm cho đoàn tàu cùng lúc tình hình lương thực thiếu thốn ở Bắc Việt. Vào thời điểm đó tổng số người Việt hồi hương là hơn 40.000 trên 75 chuyến tàu. Tuy nhiên vẫn còn một số đã ghi danh hồi hương nhưng không đi được. Con số này đến năm 1964 đã tăng lên thành 36.437 (14.101 người lớn, số còn lại là trẻ con, phần lớn sinh ra trên đất Thái). Sang thập niên 1970 với thế hệ thứ hai sinh sống tại Thái Lan, con số này là khoảng 50.000 người. Họ được xem là "người Việt mới" (tiếng Thái: Yuan mai), khác với "người Việt cũ" trước thập niên 1940.

Cộng đồng người Việt và Việt Nam Cộng hòa
Đối với chính phủ Việt Nam Cộng hòa thì lập trường theo đuổi về nhóm người "Việt mới" không phải là hồi hương mà là hội nhập nên những đợt thương thảo với Bangkok tập trung vào việc hợp thức hóa nhóm dân này làm cư dân Thái gốc Việt. Hơn nữa Sài Gòn cũng lo ngại cán binh nằm vùng của Cộng sản len lỏi vào Miền Nam nếu mở đường hồi hương quy mô. Dù vậy cũng có vài ngàn người từ Thái Lan hồi hương về Miền Nam.

Tính đến năm 1975 thì tổng cộng có 80.000 người Việt (cả "cũ" và "mới") trên đất Thái.

Đợt thứ ba: người Việt tỵ nạn 1975-1995
Sau năm 1975, dưới chính thể Cộng hòa Miền Nam Việt Nam và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam số người Việt không chịu sống dưới chế độ mới tìm cách vượt biên tỵ nạn. Theo số liệu của Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn, trong khoảng thời gian 1975-1995 đã có 849.228 người Việt vượt biên bằng đường biển và đường bộ. Số không nhỏ đến Thái Lan mặc dù hiểm nguy vì hải tặc trên Vịnh Thái Lan cướp bóc giết hại. Trong số này, Thái Lan chỉ là chặng dừng chân tạm trú nên 90% người Việt tỵ nạn sau đó đã được các nước thứ ba nhận đi định cư. Số còn lại vào năm 1996 là 5.000 người; chính phủ Thái một lần nữa chọn giải pháp cưỡng bức hồi hương.

Sang năm 1997 thì trên danh nghĩa pháp lý chỉ còn bảy người Việt tỵ nạn trên lãnh thổ Thái. Bangkok gửi về Việt Nam 127 người đã sống ở trại lâu năm, coi như đóng lại trang sử người Việt tỵ nạn trên đất Thái. Trên giấy tờ thì gần như không có người Việt tỵ nạn của ba thập niên 1970-1990 được định cư ở Thái Lan, khác với những đợt di dân trước.

Kể từ sau năm 1990 vẫn có người Việt tiếp tục vượt biên sang Thái Lan xin tỵ nạn. Không hội đủ điều kiện, có 105 người bị Sở Di trú Thái giam giữ. Năm 2014 với sự vận động của tổ chức VOICE ở Manila của sáng lập viên Trịnh Hội cùng cộng đồng người Việt ở Canada và ở Mỹ quyên góp tài vật và tranh đấu với giới chức địa phương, 28 người rồi 39 người được nhận định cư ở Canada.

Nhập tịch Thái
Việc nhập tịch thì chính phủ Thái vào cuối thế kỷ 20 đề ra ba đối tượng người Việt được xét đến:
Người Việt di cư sang Thái Lan vào những năm 1945-1946
Thế hệ thứ nhì: Con của lớp người di cư năm 1945-1946, sinh ra trên đất Thái
Thế hệ thứ ba: cháu của lớp người di cư năm 1945-46, sinh ra trên đất Thái.
Việc thủ tục ghi danh lúc đầu hoàn toàn do tỉnh chấp hành,năm 1989 chuyển về trung ương thuộc Ủy ban ghi danh di dân gốc Việt. Ba nhóm này bị hạn chế di chuyển không quá 100 cây số nơi cư ngụ.

Năm 1996 thì ba nhóm trên được cấp thẻ căn cước màu trắng có viền màu lam. Đối tượng nhóm 1 được quyền cư trú hợp pháp nhưng không được nhập tịch. Đối tượng nhóm 2 được quyền nộp đơn xin nhập tịch; ngay năm 1996 có 9100 người nộp đơn. Đối tượng nhóm 3 thì được coi là công dân Thái Lan kể từ năm 1992.

Thế kỷ XXI
Theo nhà chức trách Thái thì năm 1997 có 43.690 người Việt sinh sống tại Thái Lan, trong số đó 26.423 người đã nhập tịch Thái hoặc có giấy tờ hợp thức. Con số không chính thức có thể lên tới 100.000.

Hiện nay, trong hơn 20 tỉnh tại Thái Lan có đông Việt kiều sinh sống, đã có 9 tỉnh được chính quyền địa phương cho phép thành lập Hội, tạo điều kiện để bà con Việt kiều thuận lợi trong sinh hoạt cộng đồng, hướng về đất nước và đóng góp xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa hai nước Việt Nam – Thái Lan. Ngày 29/8/2013, Hội Người Thái Lan gốc Việt tại Bangkok chính thức thành lập và khai trương trụ sở tại thủ đô Bangkok của Thái Lan, với sự có mặt của Đại sứ Việt Nam tại Thái Lan Ngô Đức Thắng, Chủ tịch Hội hữu nghị Thái-Việt Prachuab Chaiyasan; Chủ tịch Hội người Việt Nam toàn Thái Lan Cao Văn San và đông đảo bà con Việt kiều tại Thái Lan. Buổi lễ thành lập và khai trương trụ sở Hội người Thái Lan gốc Việt tại Bangkok diễn ra trong bầu không khí trang trọng với các nghi lễ Phật giáo, tụng kinh niệm Phật của đoàn sư sãi người Việt Nam. Hoạt động dưới hình thức lâm thời từ năm 2010, được sự cho phép của các cấp chính quyền Thái Lan hồi đầu năm nay, Hội Người Thái Lan gốc Việt hay còn gọi là Hội Việt kiều Bangkok bao gồm 7 nhóm Việt kiều đồng hương, hoạt động dưới sự điều hành của Ban lãnh đạo gồm 15 thành viên. Trong thời gian vừa qua, Hội đã tổ chức hàng chục hoạt động hướng về quê hương, đất nước cũng như tổ chức các buổi giao lưu, gặp gỡ cộng đồng, tạo được uy tín đối với chính quyền địa phương và bà con Việt kiều. Việc chính thức thành lập và khai trương trụ sở Hội tại số nhà 71/85 Soi 21, đường Samwang sẽ giúp bà con Việt Kiều tại Bangkok có địa điểm gặp gỡ, hoạt động cộng đồng và tham gia các hoạt động chung một cách thống nhất và có tổ chức. Đây cũng là một trong những bước phát triển của Việt kiều tại Thái Lan theo hướng chính thức thành lập Hội tại các tỉnh có Việt kiều sinh sống sau khi được chính quyền địa phương cho phép.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa chương trình dạy tiếng Việt trực tuyến cho người Việt Nam ở nước ngoài theo hai bộ sách giáo khoa Quê Việt dành cho người lớn và Tiếng Việt vui dành cho trẻ em và thanh thiếu niên trên website: www.tiengvietonline.com.vn. Đây là Chương trình dạy tiếng Việt trực tuyến, thuộc Đề án “Hỗ trợ việc dạy và học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài” do Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì. Mục đích của chương trình này là nhằm tạo thêm điều kiện thuận lợi để người Việt Nam đang sống ở nước ngoài có thể tự học tiếng Việt.

Ngày 14/03/2016, Hội người Việt Nam tại Thái Lan phối hợp với chùa Khánh An, tỉnh Udon Thani, Đông Bắc Thái Lan tổ chức đại lễ cầu siêu - tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ đã hi sinh vì Tổ quốc và đồng bào tử nạn, nhân kỷ niệm 28 năm ngày diễn ra trận hải chiến bảo vệ đảo Gạc Ma, quần đảo Trường Sa, Việt Nam.

Người Việt lao động tại Thái Lan
Theo ước tính của các cơ quan chức năng của Thái Lan thì số lượng người Việt Nam hiện đang làm việc tại Thái Lan là hàng chục nghìn người (2015); có nơi cho là lên đến 500.000. Số lao động này sang Thái Lan dưới hình thức miễn thị thực giữa hai nước rồi tìm cách ở lại, tìm việc làm bất hợp pháp, tục gọi là "làm chui", chủ yếu làm các công việc phổ thông như phục vụ tại các nhà hàng, bán hàng, giúp việc gia đình…. Theo báo Vietnamnet trích từ báo Hà Tĩnh, có khoảng 10.000 lao động Hà Tĩnh làm việc tại Thái Lan, công việc chính là làm thuê trong các nhà hàng..

Trong cuộc phỏng vấn với BBC Tiếng Việt tại Bangkok hôm 23/12/205, linh mục Anthony Lê Đức, người giúp tư vấn pháp luật cho những người Việt Nam lao động bất hợp pháp, cho hay: "đa số lao động Việt Nam thường nhập cảnh Thái Lan bằng visa du lịch giới hạn lưu trú trong 30 ngày nhưng có người ở lại đến 5-10 năm để làm việc. Tình trạng đó khiến họ gặp rắc rối khi xảy ra khi gặp tai nạn lao động, bệnh tật hay tai nạn giao thông trên đất Thái”. Báo Bangkok Post nói hầu hết lao động Việt Nam bất hợp pháp Việt làm phục vụ bàn trong các nhà hàng, và có nguy cơ bị phạt 5 năm tù giam và phạt tiền đến 100.000 baht nếu bị kết tội phạm Luật Người nước ngoài làm việc tại Thái..

Phố Việt ở Bangkok
Khu phố Việt (Baan Yuan) ở Bangkok tập trung ở đường Mitrakham (ซอยมิตรคาม), khu Samsen (เข็ตสามเสน), gần Thư viện Quốc gia Thái Lan. Khu phố này còn có ngôi nhà thờ Thánh Phanxicô Xaviê do giáo dân gốc Việt lập nên từ năm 1851. Mỗi chủ nhật khúc phố sau nhà thờ đều họp chợ bán các món ăn Việt như giò lụa (muu yor), bánh xèo (khanom bueang yuan), bánh cuốn (khao kriap paak mor), bánh đa (ban daa)...

Khu vực gần nhà thờ Thomas Aquinas (Minburi) phía đông Bangkok và nhà thờ Mình Thánh Máu Thánh Chúa (Taling Chan) phía tây cũng là nơi có giáo dân người Việt sinh hoạt.

 Người nổi tiếng

 Natipong Sritong-In
 Tristan Đỗ
 Christina Aguilar
 Toni Rakkaen
 Sattaphong Phiangphor
 Thanwa Surijayak
 Korapat Kirdpan
 Chanunphat Kamolkiriluck

Di tích
Tháp đồng hồ ở Nakhon Phanom do người Việt hồi hương xây năm 1960The Vietnamese legacy
Tháp đồng hồ ở Udon Thani
Nhà thờ chính tòa Chanthaburi (nguyên thủy dựng năm 1711, tái thiết 1909), hình dạng phảng phất nhà thờ Đức Bà Sài Gòn. Khu vực chung quanh nhà thờ cũng còn lưu lại một số nhà cửa kiểu người Việt.
Nhà thờ Bác Hồ tại Thái Lan
Chùa Khánh An (Udon Thani)
Chùa Từ Tế ở thủ đô Bangkok, Thái Lan, năm 1929 Hồ Chí Minh đã giả đi tu tại ngôi chùa này để hoạt động cách mạng
Nhà Bác Hồ tại Na Khon Thanom
Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Udon Thanihttp://www.nhandan.com.vn/hangthang/chinh-tri/item/20385302-.html

Chú thích

Tham khảo
 Goscha, Christopher E. Thailand and the Southeast Asian Networks of the Vietnamese Revolution, 1885-1954. Luân Đôn: Routledge, 1999.
 Poole, Peter A. The Vietnamese in Thailand. Ithaca, NY: Cornell University Press, 1970.

Việt kiều


title: Arroyomolinos

text:
Arroyomolinos có thể đề cập đến:
Arroyomolinos, Madrid, một đô thị trong Cộng đồng Madrid, Tây Ban Nha.
Arroyomolinos, Cáceres, một đô thị trong tỉnh Cáceres, Extremadura, Tây Ban Nha.
Arroyomolinos de la Vera, một đô thị trong tỉnh Cáceres, Extremadura, Tây Ban Nha.
Arroyomolinos de León, một đô thị trong tỉnh Huelva, Andalusia, Tây Ban Nha.