title: Trận Osan

text:
Trận Osan (tiếng Triều Tiên: 오산 전투, tiếng Trung Quốc: 烏山戰役 / Ô Sơn chiến dịch, tiếng Anh: Battle of Osan) là trận đánh đầu tiên giữa Quân đội Hoa Kỳ và Quân đội Nhân dân Triều Tiên (Bắc Triều Tiên) trong cuộc Chiến tranh Triều Tiên diễn ra vào ngày 5 tháng 7 năm 1950. Quân lực Hoa Kỳ gồm một lực lượng đặc nhiệm có 400 lính bộ binh được pháo binh yểm trợ đã đến Osan, phía nam Seoul với nhiệm vụ bọc hậu chặn đà tiến của quân Bắc Triều Tiên trong khi người Mỹ đưa quân tăng viện đến phía nam. Tuy nhiên lực lượng này không có cả pháo chống tăng lẫn vũ khí chống tăng bộ binh hiệu quả mà chỉ được trang bị bazooka đã lỗi thời và súng không giật M18 57mm. Về pháo binh, tình thế cũng không khả quan hơn khi cơ số đạn chất nổ mạnh chống tăng HEAT của lựu pháo 105mm chỉ có sáu viên cộng với loại pháo đủ uy lực đánh gục xe tăng Liên Xô T-34 thời điểm này chưa được quân Mỹ đưa sang chiến trường Triều Tiên.

Một đội hình xe tăng Bắc Triều Tiên gồm 33 xe tăng T-34/85 do Liên Xô sản xuất thuộc Trung đoàn Xe tăng 107, Sư đoàn Thiết giáp 105 tiến đến vị trí phòng tuyến Mỹ tại quốc lộ phía bắc Osan trúng đạn pháo 105mm, pháo không giật 75mm và bazooka của lực lượng đặc nhiệm Mỹ nhưng chỉ có bốn chiếc bị đứt xích bất động và số còn lại tiếp tục tiến về phía nam, bỏ qua phòng tuyến quân Mỹ. Sau khi đội hình xe tăng đã đi qua, lính Mỹ chuyển sang mục tiêu tiếp theo là 5.000 lính Bắc Triều Tiên của Sư đoàn Bộ binh 4 tiến đến vị trí của họ. Lính Mỹ đã tạm thời cầm chân được quân Bắc Triều Tiên trong vài giờ trước khi bị tràn ngập bởi các cuộc tấn công thọc sườn và cuối cùng đã phải rút lui trong hỗn loạn và thương vong nặng nề.

Kết quả trận đánh cho thấy lính Mỹ trong thời gian đầu tham gia Chiến tranh Triều Tiên thua kém lính Bắc Triều Tiên về gần như mọi mặt và đó là nguyên nhân của những thất bại liên tiếp sau đó của quân đội Hoa Kỳ trước khi cục diện chiến tranh đổi chiều với hai chiến thắng của Hoa Kỳ tại Inchon và Pusan.

Bối cảnh

Chiến tranh Triều Tiên bùng nổ

Rạng sáng ngày 25 tháng 6 năm 1950, được pháo binh yểm trợ, Quân đội Nhân dân Triều Tiên vượt vĩ tuyến 38 tấn công về phía nam, bắt đầu cuộc Chiến tranh Triều Tiên. Đối đầu với 89.000 quân Bắc Triều Tiên được trang bị đầy đủ xe tăng, máy bay là một lực lượng Nam Triều Tiên ít hơn và không sẵn sàng chiến đấu khi thiếu tổ chức cũng như trang bị. Quân số áp đảo của quân đội Bắc Triều Tiên đã nhanh chóng tiêu diệt những sự kháng cự dọc biên giới của 38.000 Nam quân và tiến sâu về phía nam. Lính Nam Triều Tiên tháo lui hoặc đào ngũ hàng loạt sang miền Bắc. Seoul, thủ đô Nam Triều Tiên bị Bắc quân chiếm vào ngày 28 tháng 6.

Để ngăn không cho Nam Triều Tiên sụp đổ, Liên Hiệp quốc đã bỏ phiếu thông qua việc giúp Nam Triều Tiên vào ngày 27 tháng 6. Hạm đội 7 Hoa Kỳ đưa Lực lượng Lực lượng Đặc nhiệm 77, dẫn đầu là hàng không mẫu hạm USS Valley Forge; Hạm đội Viễn Đông Anh cũng đưa một số tàu, trong đó có hàng không mẫu hạm HMS Triumph đến để yểm trợ sức mạnh không quân và hải quân. Các hoạt động hải quân đã phong tỏa được Bắc Triều Tiên và các cuộc không kích đã làm trì hoãn đà tiến của Bắc quân nhưng không vì thế mà cuộc tấn công của Bắc Triều Tiên dừng lại. Tổng thống Mỹ Harry S. Truman quyết định đưa bộ binh đến để hỗ trợ các cuộc không kích. Tuy nhiên, sức mạnh của quân đội Hoa Kỳ tại Viễn Đông năm năm sau Chiến tranh thế giới thứ hai đã giảm sút và đơn vị gần mặt trận Triều Tiên nhất là Sư đoàn Bộ binh số 24 thuộc Quân đoàn 8, căn cứ chính tại Nhật Bản. Ngoài ra việc cắt giảm chi phí quân sự còn khiến cho sư đoàn này không đủ sức chiến đấu và được trang bị lạc hậu.

Tư lệnh Sư đoàn 24 là Thiếu tướng William F. Dean xác định Trung đoàn Bộ binh số 21 là đơn vị đủ sức chiến đấu nhất trong số ba trung đoàn của sư đoàn mình. Dean sau đó quyết định tách Tiểu đoàn 1 thuộc Trung đoàn 21 ra riêng vì đơn vị này được chỉ huy bởi Trung tá Charles Bradford Smith là một quân nhân nhiều kinh nghiệm, từng tham gia chiến đấu trong Trận Guadalcanal thời kỳ Chiến tranh thế giới thứ hai. Tiểu đoàn này sẽ được các máy bay vận tải C-54 Skymaster đưa đến Triều Tiên để chặn bước tiến của quân Bắc Triều Tiên, trong khi phần còn lại của sư đoàn sẽ đến Nam Triều Tiên sau bằng đường biển.

Lực lượng Đặc nhiệm Smith

Đơn vị đầu tiên của Sư đoàn 24 rời Căn cứ Không quân Itazuke, Nhật Bản vào ngày 30 tháng 6. Lực lượng Đặc nhiệm Smith, mang tên chỉ huy trưởng của nó là Trung tá Smith, có quân số 406 người thuộc Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Bộ binh 21 và 134 người thuộc Đại đội A, Tiểu đoàn Pháo Dã chiến 52 dưới quyền Trung tá Miller O. Perry. Cả hai đơn vị này đều bị trang bị yếu kém và không đủ quân số: Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 21 chỉ có hai đại đội bộ binh (B và C) trong khi một đơn vị tiểu đoàn lục quân Hoa Kỳ theo tiêu chuẩn là ba đại đội. Hậu quả là quân số tối thiểu của Đại đội Chỉ huy, trung đội thông tin, trung đội vũ khí hạng nặng bị cắt giảm phân nửa. Vũ khí được trang bị chỉ vỏn vẹn 6 khẩu Bazooka M9A1 đã lỗi thời, 2 khẩu pháo không giật 75 mm, 2 khẩu súng cối 4,2 inch (107mm) và 4 khẩu súng cối 60mm. Hầu hết số vũ khí này được lấy từ phần còn lại của Trung đoàn 21, đơn vị vốn cũng đã không đủ sức mạnh. Khẩu đội pháo A, đơn vị yểm trợ pháo binh cho Lực lượng Đặc nhiệm được trang bị 6 khẩu lựu pháo 105mm. Các khẩu pháo này được cho cơ số đạn là 1.200 quả đạn trái phá không đủ sức xuyên thủng lớp giáp của các xe tăng và chỉ có 6 quả đạn chống tăng dùng thuốc nổ mạnh (HEAT). Ngoài pháo, Đại đội A còn có 4 khẩu súng máy hạng nặng M2 Browning.

Hầu hết những người lính thuộc Lực lượng Đặc nhiệm đều chưa đến 20 tuổi, không có kinh nghiệm chiến đấu và chỉ được 8 tuần huấn luyện cơ bản. Chỉ 1/3 số sĩ quan của Lực lượng Đặc nhiệm có kinh nghiệm chiến đấu trong Chiến tranh thế giới thứ hai, và chỉ 1/6 số lính tuyển mộ có kinh nghiệm chiến đấu. Tuy nhiên nhiều người trong số đó đã tình nguyện gia nhập Lực lượng Đặc nhiệm. Mỗi người lính được trang bị cơ số đạn 120 viên và 2 ngày khẩu phần C.

Ngày 1 tháng 7, Lực lượng Đặc nhiệm Smith đến Nam Triều Tiên và nhanh chóng thiết lập tổng hành dinh tại Taejon. Lực lượng Đặc nhiệm tiến về phía bắc bằng đường sắt và xe tải để đối đầu với quân Bắc Triều Tiên. Lực lượng Đặc nhiệm Smith là một trong số vài đơn vị Hoa Kỳ được đưa đến Triều Tiên với mục đích gây tâm lý "sốc" ban đầu cho đà tiến của Bắc quân và trì hoãn các đơn vị Bắc quân càng lâu càng tốt trước khi nhiều lính Mỹ sau đó được đưa đến Triều Tiên. Nhiệm vụ cụ thể của Lực lượng Đặc nhiệm Smith là tiến về phía bắc càng xa càng tốt và đối đầu với quân Bắc Triều Tiên giúp cho phần còn lại của Sư đoàn 24 kịp đến Nam Triều Tiên tăng viện. Tư lệnh Sư đoàn 24 William F. Dean đã ra lệnh Trung tá Smith ngăn Bắc quân dọc quốc lộ từ Suwon và càng xa Pusan càng tốt.

Ba ngày sau đó, đơn vị đã đào công sự tại hai ngọn đồi ngang quốc lộ phía bắc làng Osan, cách Suwon 9,7 km và Seoul khoảng 40 km về phía nam. Hai đỉnh đồi cao 91 m, từ đó có thể trông thấy toàn bộ con đường đến Suwon. Tiểu đoàn thiết lập tuyến phòng thủ dài 1,6 km trên cả hai ngọn đồi đó để đánh chặn quân bắc Triều Tiên đang tiến tới. Lính Mỹ bố trí dọc theo quốc lộ với 2 đội hình bộ binh trên hai ngọn đồi, 5 khẩu lựu pháo cách đội hình bộ binh 1,6 km còn khẩu lựu pháo thứ 6 được trang bị cả sáu quả đạn chống tăng dùng thuốc nổ mạnh bố trí giữa đội hình bộ binh và 5 khẩu pháo còn lại. Mưa lớn khiến cho việc yểm trợ không lực không thể thực hiện do đó Smith và Perry buộc phải tái tổ chức khẩu đội pháo theo cách như trên với hi vọng nó sẽ phát huy hiệu quả.

Diễn biến

Cuộc tấn công vào đội hình xe tăng Bắc Triều Tiên
7 giờ 30 phút sáng ngày 5 tháng 7, Lực lượng Đặc nhiệm Smith phát hiện một đội hình hàng dọc 8 chiếc xe tăng T-34/85 của Trung đoàn Xe tăng 107, Sư đoàn Thiết giáp 105 Bắc Triều Tiên đang tiến về phía mình. Đây là lực lượng Bắc quân đang trên đường truy kích tàn quân Nam Triều Tiên tháo chạy khỏi Seoul. Lúc 8 giờ 16 phút, khẩu đội pháo khai hỏa quả đạn đầu tiên vào đội hình xe tăng đang đi tới. Những chiếc xe tăng, lúc này còn cách bộ binh Mỹ 2 km trúng phải nhiều quả đạn pháo 105mm nhưng không hề hấn gì. Khi đoàn xe tăng chỉ còn cách 700 m, khẩu pháo không giật 75mm bắn trúng chiếc xe tăng đi đầu nhưng không có chuyện gì xảy ra. Các xe tăng Bắc Triều Tiên bị tấn công bất ngờ và không phát hiện được vị trí hỏa lực đã tấn công họ nên chỉ bắn đáp trả mà không nhắm bằng pháo và súng máy

Cuối cùng khi trông thấy những chiếc xe tăng chạm trán phòng tuyến bộ binh, thiếu úy Ollie Connor bắn 22 trái hỏa tiễn ở khoảng cách 14 mét bằng khẩu Bazooka M9A1. Một số trái không nổ, một số trái đâm vào lớp giáp đuôi, nơi giáp mỏng nhất của T-34, nhưng đầu đạn không đủ sức xuyên qua lớp giáp. Những chiếc xe tăng đoán rằng những cuộc tấn công chặn đường từ nãy giờ là của lính Nam Triều Tiên nên càng không coi là mối đe dọa và tiếp tục tiến lên bình thường. Khi đoàn xe tăng lên đến đỉnh của con đường, khẩu lựu pháo duy nhất được trang bị đạn chống tăng khai hỏa, bắn trúng hai chiếc đi đầu và làm một chiếc bốc cháy. Một lính tăng chạy khỏi chiếc tăng bốc cháy với khẩu tiểu liên PPSh-41 và giết chết một lính Mỹ thuộc đội súng máy trước khi tự sát; tên người lính Mỹ chết sau đó được xác định nhưng có thể không chính xác là Kenneth R. Shadrick, thương vong đầu tiên của lực lượng lục quân Mỹ trong Chiến tranh Triều Tiên. Khẩu lựu pháo sau đó không còn đạn chống tăng đã phải bắn đạn trái phá trước khi bị chiếc T-34 thứ ba tiêu diệt. Những chiếc xe tăng còn lại tiếp tục tiến lên phía trước mà không quan tâm đến hỏa lực pháo và bazooka của lính Mỹ mặc dù thêm một chiếc T-34 nữa bị tê liệt do một quả đạn pháo 105mm bắn trúng xích. Xích tăng làm đứt đường dây liên lạc giữa bộ binh và pháo binh Mỹ, làm tình hình thêm hỗn loạn. Trung tá Perry bị thương khi cố bắt sống chiếc xe tăng tê liệt còn những khẩu pháo của ông vẫn khai hỏa nhưng bất lực trước xe tăng Bắc Triều Tiên.

Trong chưa đến một giờ sau đó, một đội hình xe tăng thứ hai gồm 25 chiếc T-34 tiến đến vị trí Lực lượng Đặc nhiệm. Đội hình này không được tổ chức nên những chiếc tăng đi riêng lẻ hoặc theo nhóm hai, ba chiếc. Pháo binh Mỹ bắn đứt xích một chiếc và làm bị thương ba chiếc khác. Đổi lại, các xe tăng Bắc Triều Tiên tiêu diệt được một khẩu pháo, làm bị thương một số pháo thủ, giết hoặc làm bị thương khoảng 20 lính bộ binh và phá hủy toàn bộ các chiếc xe đậu phía sau phòng tuyến bộ binh. Một trong năm khẩu lựu pháo còn lại hư hại nhẹ do một quả đạn pháo suýt trúng vào nó. Nhiều pháo thủ Mỹ bắt đầu rời bỏ vị trí nhưng Trung tá Perry đã thuyết phục thành công họ quay lại. Mặc dù sau này Trung tá Smith cho rằng những viên đạn để quá lâu khiến cho những khẩu bazooka vô tác dụng nhưng thực tế bazooka 2.36-inch khi sử dụng trong Chiến tranh thế giới thứ hai cũng không làm được gì trước lớp giáp xe tăng Đức. Việc cắt giảm ngân sách sau chiến tranh khiến cho Sư đoàn Bộ binh 24 không được nhận phiên bản bazooka được cải tiến M20 3.5-inch trang bị đạn chống tăng M28A2 đủ sức đánh gục xe tăng Liên Xô. Khi đoàn xe tăng đi qua, gần một giờ sau đó không có một lực lượng Bắc Triều Tiên nào tiếp tục xuất hiện.

Cuộc tấn công vào đội hình bộ binh Bắc Triều Tiên

Lúc 11 giờ, thêm ba chiếc xe tăng nữa xuất hiện từ hướng bắc. Phía sau chúng là một đội hình hàng dọc xe tải dài 9,7 km, đó là hai trung đoàn bộ binh Bắc Triều Tiên: Trung đoàn Bộ binh số 16 và Trung đoàn Bộ binh số 18 thuộc Sư đoàn Bộ binh số 4, quân số khoảng 5.000 người do Thiếu tướng Lee Kwon Mu chỉ huy từ Seoul tiến đến. Đội hình bộ binh này có vẻ như đã không liên lạc với đội hình xe tăng đi trước nên lính Bắc Triều Tiên không hề biết về sự hiện diện của lính Mỹ trong khu vực.

Lúc 11 giờ 45 phút, khi đội hình bộ binh cách phòng tuyến Mỹ 910 mét, Trung tá Smith hạ lệnh lính Mỹ khai hỏa mọi thứ có thể vào Bắc quân. Hỏa lực súng trường, súng máy, súng cối và pháo tiêu diệt một vài xe tải làm cho đội hình hỗn loạn. Ba chiếc xe tăng đi đầu tiến đến gần Lực lượng Đặc nhiệm Smith trong phạm vi 300 mét rồi bắt đầu khai hỏa. Khoảng 1.000 lính bộ binh Bắc Triều Tiên từ cánh đồng lúa phía đông con đường xông lên bao vây lính Mỹ nhưng bị đẩy lùi. Smith muốn gọi hỏa lực pháo nhắm vào bộ binh Bắc Triều Tiên nhưng người truyền tin không thể tìm lại được vị trí các khẩu pháo do đó đã cho rằng số pháo này đã bị xe tăng tiêu diệt. Trong vòng 45 phút sau đó, một lực lượng Bắc Triều Tiên nữa tấn công bao vây từ phía tây con đường, buộc Smith phải triệt thoái một trung đội về phía đông con đường. Ngay sau đó, lính Mỹ bắt đầu phải chịu hỏa lực pháo và súng cối từ lính Bắc Triều Tiên.

Lính Mỹ rút lui
Lực lượng Đặc nhiệm Smith cố gắng giữ phòng tuyến cho đến 14 giờ 30 phút thì Trung tá Smith buộc phải ra lệnh triệt thoái do không còn đạn và hệ thống liên lạc đã bị cắt đứt. Thời điểm này, lính Bắc Triều Tiên đang bao vây cả hai cánh sườn quân Mỹ và cả từ phía sau. Smith hạ lệnh triệt thoái lần lượt từng đơn vị một để các đơn vị còn lại có thể yểm trợ cho đơn vị triệt thoái. Thứ tự triệt thoái lần lượt là Đại đội C, quân y, trung đội chỉ huy và sau cùng là Đại đội B. Tuy nhiên Trung đội 2, Đại đội B không nhận được lệnh triệt thoái do đó khi trung đội này phát hiện đơn vị mình chỉ còn một mình trên chiến trường thì lệnh triệt thoái đã đưa ra quá lâu và không thể kịp đưa những người bị thương đi. Trung đội buộc phải để lại hầu hết vũ khí. Hầu hết những người còn khỏe mạnh chạy trốn thành công nhưng các thương binh Mỹ nằm trên cán buộc phải để lại cùng với các quân y. Các thương binh Mỹ này sau đó tìm thấy bị bắn chết còn các quân y thì vĩnh viễn mất tích.

Cuộc triệt thoái nhanh chóng biến thành một cuộc tháo cháy tán loạn vô tổ chức. Lực lượng Đặc nhiệm Smith gánh chịu thương vong lớn trong lúc rút lui do phơi mình ra trước hỏa lực địch. Khi lính Mỹ chạy đến vị trí các khẩu pháo, các pháo thủ vô hiệu hóa các khẩu lựu pháo của mình bằng cách lấy đi bộ phận ngắm và tấm thép đóng khóa nòng súng trước khi cùng bộ binh chạy đến khu vực ngoại vi phía bắc Osan, nơi một số xe vận tải được giấu kín đang chờ đợi họ. Những chiếc xe này may mắn chạy đến Pyongtaek và Cheonan mà không bị ngăn trở, đón thêm nhiều lính lang thang dọc đường đi trước khi đến phòng tuyến thứ hai mà Sư đoàn Bộ binh 24 đã thiết lập.

250 lính Mỹ thuộc Lực lượng Đặc nhiệm Smith trở về phòng tuyến Mỹ trước khi trời sập tối. Khoảng 150 lính Mỹ hoặc hơn tử trận, bị thương hoặc mất tích. Nhiều ngày sau đó, nhiều lính Mỹ bị tụt lại đã tìm được đến phòng tuyến Mỹ trong đó người cuối cùng thuộc Trung đội 2, Đại đội B đến Chonan năm ngày sau đó, chỉ trước quân Bắc Triều Tiên 30 phút. Theo ước tính ban đầu, Lực lượng Đặc nhiệm Smith có 20 người tử trận (KIA), 130 người bị thương (WIA) hoặc mất tích (MIA) và khoảng 36 người bị bắt làm tù binh. Sau chiến tranh, con số chính thức được đưa ra là 60 người tử trận, 21 người bị thương và 82 người bị bắt làm tù binh, trong đó có 32 người chết trong thời gian bị bắt. Người lính đầu tiên tử trận được xác định là Kenneth R. Shadrick. Thương vong này chiếm đến 40% quân số Lực lượng Đặc nhiệm Smith. Sau này khi lính Mỹ tiến về phía bắc đã phát hiện ra nhiều nấm mộ sơ sài chôn xác lính Mỹ thuộc Sư đoàn 24. Tất cả đều bị bắn vào đầu từ phía sau với bàn tay bị trói bởi dây truyền tin. Thương vong của lính Bắc Triều Tiên là 42 người chết và 85 người bị thương, cộng thêm bốn xe tăng bị tiêu diệt hoặc vô hiệu hóa. Trận đánh này làm cuộc tiến quân của lính Bắc Triều Tiên về phía nam bị đình trệ lại trong khoảng bảy giờ sau đó.

Kết quả
Trận Osan là lần đầu tiên bộ binh Mỹ tham gia Chiến tranh Triều Tiên. Trận đánh này cho thấy lính Mỹ không được chuẩn bị cho cuộc chiến và yếu kém hơn lính Bắc Triều Tiên cả về trang bị, huấn luyện và kinh nghiệm chiến đấu – chưa tính đến chênh lệch về quân số. Một sĩ quan Bắc Triều Tiên sau này đã nói với sử gia John Toland rằng lính Mỹ trong trận này có vẻ như "quá sợ phải chiến đấu". Nghiêm trọng hơn, nhiều lính Mỹ bỏ vị trí phòng thủ quá sớm, để vũ khí và thương binh ở lại. Trung tá Smith tự nhận đã không chịu triệt thoái sớm để cho lính Bắc Triều Tiên bao vây và gây thương vong lớn. Những khuyết điểm của lính Mỹ trong trận này tiếp tục bị các đơn vị Hoa Kỳ khác mắc phải trong tháng 7 khiến cho quân đội Hoa Kỳ bị quân đội Bắc Triều Tiên đẩy lùi ngày càng sâu hơn về phía nam.

Mặc dù bị đánh bại với thương vong nặng nề, Lực lượng Đặc nhiệm Smith đã thành công trong việc trì hoãn cuộc tiến quân của lính Bắc Triều Tiên thêm nhiều giờ. Khi trận đánh này đang diễn ra, Trung đoàn Bộ binh 34 cũng thuộc Sư đoàn 24 đã thiết lập tuyến phòng thủ tại Pyeongtaek, cách Osan 24 km về phía nam. Tuy nhiên sau đó Trung đoàn 34 cũng bị đánh bại với kịch bản tương tự trong Trận Pyongtaek và nhiều trận đánh khác trong suốt tháng bảy, mặc dù tiếp tục làm trì hoãn đà tiến của Bắc quân. Từ ngày 14 đến 21 tháng 7, Taejon thất thủ. Tuy nhiên quân đội Bắc Triều Tiên cuối cùng cũng đã bị Hoa Kỳ đánh bại trong Trận Vành đai Pusan kéo dài từ đầu tháng 8 đến giữa tháng 9 năm 1950.

Ba tháng sau đó vào ngày 19 tháng 9, Osan trở thành nơi mà các lực lượng Hoa Kỳ và Liên hiệp quốc dưới sự chỉ huy của Quân đoàn 8 trên đường tiến quân về phía nam gặp Quân đoàn X, đang tiến quân theo chiều ngược lại sau thành công tại Inchon để đẩy lùi hoàn toàn quân Bắc Triều Tiên ra khỏi Nam Triều Tiên.

Nhiều năm sau Chiến tranh Triều Tiên, khu vực nơi Lực lượng Đặc nhiệm Smith được huấn luyện tại Nhật Bản trước khi đến Triều Tiên đã trở thành một địa điểm tưởng niệm. Một đài kỷ niệm cũng được đặt tại cánh đồng Osan, nơi mà Quân đoàn 8, vẫn còn đóng quân tại Hàn Quốc, đến đây hàng năm để kỷ niệm Trận Osan. Ngày 16 tháng 7 năm 2010, 60 năm sau Trận Osan, chỉ huy Quân đoàn 8 cùng với các quan chức của Osan trong lễ kỷ niệm đã nói về Lực lượng Đặc nhiệm Smith và miêu tả trận đánh là "phát súng đầu tiên cho một cuộc chiến mà lý tưởng của nó vẫn tồn tại đến ngày nay." Trong lễ kỷ niệm lần thứ 61, một lần nữa có sự góp mặt của cả quân nhân Mỹ và chính trị gia Osan để tưởng nhớ Lực lượng Đặc nhiệm Smith.

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài
 "American Ground Forces Enter the Battle". Bản gốc lưu trữ vào ngày 18 tháng 7 năm 2012.
 First US Battle in Korea: Task Force Smith at Osan, 5 JUL 50
 Hình ảnh Đài tưởng niệm Trận Osan

Xung đột năm 1950
Chiến tranh Triều Tiên


title: Ủy ban Bảo vệ Cách mạng

text:
Ủy ban Bảo vệ Cách mạng (), viết tắt CDR, là một mạng lưới gồm các ủy ban khu dân cư trên khắp Cuba. Mà theo lời chính phủ thì nó được mô tả là "tai mắt của cách mạng," tồn tại để thúc đẩy phúc lợi xã hội và báo cáo về các hoạt động "phản cách mạng". Tính đến năm 2010, có tới 8,4 triệu người Cuba trên tổng dân số 11,2 triệu người đã đăng ký làm thành viên Ủy ban Bảo vệ Cách mạng.

Lịch sử
Hệ thống CDR được lãnh tụ Fidel Castro thành lập vào ngày 28 tháng 9 năm 1960 nhằm phát hiện và đập tan mọi âm mưu chống phá cách mạng của các thế lực thù địch trong và ngoài nước, với mục đích bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ của Cuba từ sau cuộc cách mạng năm 1959 lật đổ nhà độc tài Fulgencio Batista. Khẩu hiệu của CDR là, "¡En cada barrio, Revolución!" ("Trong mỗi khu phố, Cách mạng!"). Fidel Castro tuyên bố đó là "một hệ thống cảnh giác cách mạng tập thể," được thành lập "để mọi người đều biết ai đang sống trong từng khu, làm gì trên mỗi khu, mối quan hệ của họ với chế độ độc tài, trong những hoạt động mà họ tham gia và với người mà họ gặp gỡ."

Hoạt động và tranh cãi

Các quan chức của CDR có nhiệm vụ giám sát các hoạt động của từng người trên các khu phố riêng của họ. CDR còn có một bộ hồ sơ cá nhân được lưu trữ dựa trên từng khu dân cư, một số cho thấy động lực nội bộ của mỗi hộ gia đình. Ngay cả sau sự tồn tại trong suốt 54 năm của mình, hoạt động của CDR vẫn còn tiếp tục gây tranh cãi.

Những nhà phê bình mạnh mẽ như A. Rivera Caro, một nhà báo làm việc cho tờ El Nuevo Herald, đã lần ra nguồn gốc hệ thống CDR của Fidel Castro là từ "Ủy ban cảnh giác lãnh thổ" tương tự được đặt tên và chỉ đạo do Adolf Hitler thành lập vào năm 1935. Những người phản đối CDR khác tiếp tục cáo buộc những người cung cấp tin tức cho hệ thống CDR của Cuba kèm theo sự kiểm soát tự do cá nhân, dẫn đến sự tan vỡ đơn vị gia đình Cuba, mối bất hòa của con người được lan truyền và làm mất lòng tin giữa các cá nhân ở mọi nơi, mọi tầng lớp xã hội Cuba.

Những người bảo vệ CDR đã phản bác luận điệu này cho rằng họ có trọng trách khác ngoài việc giám sát lý lịch chính trị và đạo đức cá nhân; bao gồm chuẩn bị các lễ hội cộng đồng, quản lý các dự án cộng đồng tình nguyện và tổ chức cộng động tham dự các cuộc mít tinh lớn. Những người ủng hộ tiếp tục nhấn mạnh điều đó đã giúp CDR thực hiện các chiến dịch y tế, giáo dục, hoặc số khác có hiệu lực ở tầm mức quốc gia và trên hết là được tổ chức trên cơ sở địa lý, Họ cũng đóng vai trò là trung tâm đối với nhiều người thất nghiệp trong các trang trại hoặc nhà máy, do đó bao gồm một phần lớn thành viên là nữ. CDR còn đóng một vai trò tích cực trong các chiến dịch tiêm phòng, ngân hàng máu, tái chế, tiến hành công tác sơ tán bão lũ và hỗ trợ chính phủ trong cuộc chiến chống tham nhũng.

Tuy nhiên, theo báo cáo của Tổ chức Ân xá Quốc tế năm 2006 lưu ý CDR đã nhiều lần tham gia vào các vụ vi phạm nhân quyền bao gồm bằng lời cũng như xâm phạm thể chất. Các nhà phê bình còn cho rằng CDR thực chất chỉ là một công cụ đàn áp, giúp cho chính phủ đề phòng các hoạt động bất đồng chính kiến ở tầm mức địa phương bằng cách ba hoa về việc không tuân thủ pháp luật. Họ còn xác định CDR là "một trong những đơn vị chịu trách nhiệm chính về làn sóng đàn áp quét qua Cuba," mà gần đây nhất là vụ đánh đập tàn nhẫn và bắt giữ 75 thành viên của phong trào Các bà mặc y phục trắng ở Havana vào năm 2011 và 2012.

Elizardo Sanchez, một nhà bất đồng chính kiến Cuba đã mô tả CDR như là "một công cụ vi phạm nhân quyền có hệ thống và quy mô, phân biệt đối xử và đàn áp tư tưởng. Họ còn hỗ trợ cảnh sát và mật vụ," trong khi đó một người ủng hộ CDR là Lazaro Sanchez đã nói rằng CDR theo kiểu "Kẻ thù (Mỹ) cũng như những kẻ phản bội Cuba đã tận dụng lợi thế hỗn loạn để gieo rắc sự nghi ngờ. Nếu chúng ta phải hành động thì chúng ta sẽ hành động. Đường phố của chúng ta không thể thuộc về bọn tội phạm hay những tên phản cách mạng. Đế quốc Mỹ có FBI thì Cách mạng đã có CDR."

Tham khảo

Liên kết ngoài

những tin tức gần đây về CDR bằng tiếng Anh và Tây Ban Nha với dịch thuật trực tuyến

Chính phủ Cuba
Xã hội Cuba
Cách mạng Cuba


title: USS Robert E. Peary

text:
Bốn tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên USS Peary hoặc Robert E. Peary, theo tên Chuẩn đô đốc Robert E. Peary (1856–1920), nhà thám hiểm Bắc Cực lừng danh:

  là một tàu khu trục lớp Clemson nhập biên chế năm 1920 và bị đánh chìm trong cuộc ném bom Darwin, Australia năm 1942
  là một tàu hộ tống khu trục lớp Edsall nhập biên chế năm 1943 và xuất biên chế năm 1966
  là một tàu frigate tên lửa điều khiển lớp Knox hạ thủy năm 1971, ngừng hoạt động năm 1995 và chuyển cho Hải quân Trung Hoa dân quốc như là chiếc ROCS Chi Yang (932).
  là một tàu chở hàng khô lớp Lewis và Clark hạ thủy năm 2007

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: USS Peary (DD-226)

text:
USS Peary (DD-226) là một tàu khu trục lớp Clemson được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo vào cuối Chiến tranh Thế giới thứ nhất, và đã tiếp tục hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai cho đến khi bị máy bay Nhật Bản đánh chìm ngoài khơi Darwin, Australia vào năm 1942. Nó là chiếc tàu chiến đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Chuẩn đô đốc Robert Edwin Peary (1856-1920).

Thiết kế và chế tạo
Peary được đặt lườn vào ngày 9 tháng 9 năm 1919 tại xưởng tàu của hãng William Cramp and Sons ở Philadelphia. Nó được hạ thủy vào ngày 6 tháng 4 năm 1920, được đỡ đầu bởi bà Edward Stafford, con gái đô đốc Peary; và được đưa ra hoạt động vào ngày 22 tháng 10 năm 1920.

Lịch sử hoạt động

Peary đã phục vụ tại Viễn Đông từ năm 1922. Nó thực hiện nhiệm vụ Tuần tra sông Dương Tử từ năm 1923 đến năm 1931, và sau đó được bố trí hàng năm đến vùng biển Trung Quốc để bảo vệ quyền lợi của Hoa Kỳ từ năm 1931 cho đến khi Thế Chiến II bùng nổ.

Nó đang neo đậu tại Cavite, Philippines vào ngày 7 tháng 12 năm 1941 (8 tháng 12 theo giờ địa phương), khi nhận được tin tức về vụ Hải quân Nhật Bản bất ngờ tấn công Trân Châu Cảng, và đã chịu đựng cuộc không kích của đối phương xuống Xưởng hải quân Civite hai ngày sau đó. Vào trưa ngày 10 tháng 12, hơn 50 máy bay ném bom hai động cơ tầm cao đã xuất hiện bên trên Cavite, ở độ cao bên ngoài tầm bắn của hỏa lực phòng không, và phá hủy hầu như toàn bộ xưởng hải quân. Peary neo đậu tại một bến tàu nhỏ, trúng phải một quả bom phía trước khiến phá hủy cấu trúc thượng tầng và ống khói và làm thiệt mạng 8 thành viên thủy thủ đoàn. Nó ở trong một hoàn cảnh ngặt nghèo, khi đám cháy bắt đầu làm kích nổ các đầu đạn tại một xưởng bảo trì ngư lôi ở cầu tàu bên cạnh. May mắn là chiếc  đã kịp thời kéo nó ra xa, và Whippoorwill cùng với  đã tiếp cận và dập tắt được đám cháy trên tàu trong vòng năm phút. Hạm trưởng chỉ huy tàu, Trung tá Hải quân H. H. Keith, bị thương trong vụ tấn công và được thay thế bởi Trung tá J. M. Bermingham.

Vào ngày 26 tháng 12 năm 1941, Peary đang trên đường đi khi máy bay Nhật lại xuất hiện và ném nhiều quả bom gần tàu. Đến sáng ngày 27 tháng 12, nó có mặt trong vịnh Campomanes thuộc đảo Negros khi quyết định ra khơi vào ban ngày. Thủy thủ của nó đã ngụy trang con tàu bằng lớp sơn màu xanh lá và những chùm lá cọ, hy vọng có thể đánh lừa máy bay ném bom tuần tra đối phương. Năm chiếc đã bay ngang trên đầu mà không phát hiện chiếc tàu khu trục trong buổi sáng hôm đó, và khi đêm đến, nó băng qua biển Celebes để hướng đến eo biển Makassar. Một máy bay ném bom Nhật Bản phát hiện ra nó sáng hôm sau, và theo dõi cho đến đầu buổi chiều, khi ba chiếc máy bay ném bom khác cùng tham gia một đợt tấn công kéo dài hai giờ. Chúng ném các quả bom  rồi phóng ra hai quả ngư lôi chỉ cách con tàu . Peary lập tức chạy lùi với một động cơ và cả hai quả ngư lôi suýt trúng vào mũi tàu. Vài giây sau, hai quả ngư lôi khác sượt ngang cách đuôi tàu . Các máy bay ném bom sau đó rút lui.

Vào ngày đầu năm mới 1 tháng 1 năm 1942, Peary có mặt tại Darwin, Australia. Trong suốt tháng 1 và đầu tháng 2, nó hoạt động ngoài khơi Darwin chủ yếu làm nhiệm vụ tuần tra chống tàu ngầm. Vào ngày 15- 16 tháng 2, nó tham gia một nhiệm vụ vận chuyển lực lượng tăng viện và hàng tiếp liệu cho lực lượng Đồng Minh tại Timor thuộc Hà Lan, nhưng chiến dịch phải hủy bỏ do bị không kích ác liệt. Đến ngày 19 tháng 2, Darwin chịu đựng một cuộc ném bom ác liệt. Peary bị máy bay ném bom bổ nhào tấn công, và bị trúng năm quả bom. Quả thứ nhất đánh trúng đuôi tàu; quả bom cháy thứ hai đánh trúng sàn trước; quả thứ ba không kích nổ; quả thứ tư đánh trúng sàn trước và làm nổ hầm đạn phía trước; và quả bom cháy thứ năm phát nổ ở phòng động cơ phía sau. Một khẩu súng máy.30-caliber ở sàn sau cùng một khẩu.50-caliber vẫn tiếp tục bắn trả cho đến khi chiếc máy bay đối phương cuối cùng bay khỏi. Chiếc tàu khu trục chịu tổn thất 88 người thiệt mạng và 13 người bị thương, nó đắm với đuôi chìm trước. Tên nó được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 8 tháng 5 năm 1942.

Phần thưởng
Peary được tặng thưởng một Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Di sản

Xác tàu đắm của Peary nằm ở độ sâu  dưới mặt nước ngoài khơi cảng Darwin, ở tọa độ .  Bản thân xác tàu đắm là một đài tưởng niệm những người đã ngã xuống trong cuộc ném bom đầu tiên lên đất nước Australia và những người phòng thủ Darwin.

Một đài tưởng niệm được dựng trên bờ tại Darwin nhằm vinh danh. Được đặt tại công viên Bicentennial, đài tưởng niệm bao gồm một biển danh dự và một khẩu pháo 4-inch trục vớt từ chiếc Peary. Khẩu pháo được hướng về địa điểm an nghỉ của chiếc tàu khu trục trong cảng Darwin.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/p4/peary.htm
 Alford. Lodwick Houston. Playing for time: war on an Asiatic fleet destroyer. Bennington, Vt.: Merriam Press, 2008. http://books.google.com.au/books?id=Z7pkr8IsgpsC&lpg=PP1&pg=PP1#v=onepage&q&f=false
 Clark, Paul. Ten shipwrecks of the Northern Territory. [Darwin, N.T.]: Museums & Art Gallery of the Northern Territory, c2008.
 McCarthy, Sophie. World War II shipwrecks and the first Japanese air raid on Darwin, ngày 19 tháng 2 năm 1942. Darwin: Northern Territory Museum of Arts & Sciences, 1992.
 Mullin, J. Daniel. Another six-hundred: a true history in narrative form, on the employment of Destroyer Division 59, and other U.S. Asiatic Fleet destroyers during the first 85 days of World War II, written by a man about himself and others who were there. New York? N.Y.: J.D. Mullin, c1984.
 Steinberg, David Raising the war: Japanese salvage divers and allied shipwrecks in post-war Darwin Bulletin of the Australasian Institute for Maritime Archaeology, v.33, 2009: 11-18
 Wilde, E.  Andrew Jr. (Ed). U.S.S. Peary (DD-226) in World War II, Manila to Darwin, 12/10/41-2/19/42: Needham, Mass.: The Editor, 2007. http://destroyerhistory.org/assets/pdf/wilde/226peary_wilde.pdf

Liên kết ngoài

 Bộ sưu tập hình ảnh của Peary tại NavSource Naval History
 Northern Territory Government: WWII and Cyclone Tracy
 Bombing of Darwin, a Flickr photo set of the bombing of Darwin, 1942
 Information on Ordnance from USS Peary

Lớp tàu khu trục Clemson
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Tàu bị máy bay đánh chìm
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Darwin
Sự cố hàng hải năm 1942


title: Công quốc

text:
Công quốc (, , ), hay lãnh địa công tước (), là lãnh thổ quốc gia có chủ quyền do một công tước / nữ công tước (hoặc vương công / nữ vương công) sở hữu và cai trị. Thuật ngữ "công quốc" hầu như chỉ được sử dụng ở Châu Âu.

Tước vị công tước là tước vị quý tộc tôn quý có địa vị chỉ đứng sau Quốc vương hoặc Nữ vương trong truyền thống châu Âu. Mặc dù vậy, có sự khác biệt quan trọng giữa "công tước lãnh địa" và "công tước phi lãnh địa". Khác với các "công tước phi lãnh địa", vốn là những thuộc hạ của Quốc vương hoặc Hoàng đế, được phong tước hiệu danh dự nhưng không sở hữu và cai trị lãnh địa cụ thể, các "công tước lãnh địa" () là những nhà cai trị và là quân chủ thực sự của các công quốc. Lịch sử châu Âu từng chứng kiến sự hình thành và tan rã của nhiều công quốc. Hầu hết các công quốc lịch sử có chủ quyền thời cận đại ngày nay trở thành những vùng lãnh thổ cấp bang ở một số quốc gia liên bang như Đức. Trong khi đó, các lãnh địa công tước về sau được chuyển thành lãnh thổ trực thuộc các những vương quốc đã thống nhất một phần hoặc hoàn toàn trong thời kỳ Trung cổ, như Pháp, Tây Ban Nha... ngày nay là những vùng hành chính có địa vị quan trong trong các quốc gia đó.

Một số lãnh thổ công quốc được xem là có địa vị trên các công quốc khác được gọi là Đại công quốc, như Đại công quốc Áo, Đại công quốc Moskva... Một số lãnh thổ khác cũng được xem là tương đương công quốc, nhưng có địa vị thấp hơn như Thân vương quốc.

Nguồn gốc tên gọi

Thời La Mã cổ đại
Tước vị "công tước" có nguồn gốc từ thời Đế quốc La Mã, trong tiếng Latinh được viết là dux (số nhiều: duces). Tận đến thế kỷ 3 thì dux mới chính thức trở thành cấp bậc cụ thể trong hệ thống cấp bậc La Mã, còn trước đó nó chỉ là một từ được dùng để chỉ một người huấn luyện quân sự hoặc vị chỉ huy quân sự. Những cải cách quân sự dưới thời Diocletianus và Constantinus đã giao công tác phòng thủ biên giới cho các dân quân địa phương, đặt dưới quyền hành của dux. Phạm vi lãnh trách nhiệm của dux có thể vượt quá một tỉnh và đôi khi là rất rộng lớn. Khi quản lý dân sự và quản lý quân sự được tách biệt vào thế kỷ 4 và 5, dux (đảm trách phòng thủ các tỉnh biên cương) càng trở nên quan trọng, mở rộng sang quản lý dân sự và tư pháp.

Thời Francia
Thời Francia (Vương quốc Frank), đất nước được cấu thành từ các lãnh thổ giống với công quốc. Nạn xâm lăng của những tộc người man thực sự đã khiến hầu hết các dux giành được quyền tự chủ. Các thủ lĩnh người man chấp nhận tước vị do La Mã ban và tiếp tục giữ tước vị này cả sau khi Đế quốc Tây La Mã tan rã. Từ thế kỷ 6-7, công tước là nhà lãnh đạo cao nhất của cả vùng, đóng vai trò quan trọng trong sự định hình cấu trúc Francia. Một số công quốc như thế là Công quốc Bayern và Công quốc Alemanni.

Xét về tính chất quyền lực quân sự và tư pháp đối với một nhóm các lãnh địa bá tước, Công tước có quyền hạn tương tự một vị toàn quyền nhân danh quốc chủ. Chẳng hạn, Công quốc Maine (tiếng Latinh: Ducatus Cenomannicus hoặc Cenomannensis) quản hạt 12 lãnh địa bá tước (comitatus) nằm giữa hai con sông Seine và Loire.

Các công quốc trong lịch sử

Tại Trung Quốc
Vào thời Tây Chu có một số công quốc như Tống, Quắc, Châu và Ngu.

Tại Anh
Công quốc đầu tiên ở Anh xuất hiện vào thời kỳ nhà Plantagenet. Thân vương xứ Wales cũng là người đứng đầu Công quốc Cornwall.

Tại Đức
Vào thế kỷ 10, Frank Đông dưới thời Liudolfinger được cấu thành từ năm công quốc, gồm Công quốc Lotharingia (trước đó là Vương quốc Lothair II) và bốn công quốc quốc gia (mỗi công quốc này đại diện cho một quốc gia của người German) là Công quốc Sachsen (người Sachsen), Công quốc Franken (người Frank), Công quốc Schwaben (người Alemanni) và Công quốc Bayern (người Baiern).

Năm 977, Công quốc Lotharingia bị phân thành Công quốc Thượng Lotharingia và Công quốc Hạ Lotharingia. Năm 1101, Bá tước xứ Limburg là Henry I được phong cho đất Hạ Lotharingia và cai trị đất này đến năm 1106. Tuy vậy, ông và các hậu duệ vẫn được gọi là Công tước.

Năm 1011, mark Carinthia được nâng làm công quốc.

Năm 1041, Công quốc Bohemia trở thành đất phong của Đế quốc La Mã Thần thánh. Năm 1156, Áo được nâng làm công quốc.

Năm 1180, Heinrich Sư tử bị lật đổ. Hoàng đế La Mã Thần thánh cắt đất từ các công quốc trước đây do Heinrich Sư tử cai trị để nâng thành các công quốc mới: Công quốc Steiermark tách khỏi Công quốc Bayern, Công quốc Pommern tách khỏi Công quốc Sachsen, một phần phía nam Công quốc Sachsen trở thành một phần của Công quốc Westfalen. Công quốc Sachsen vẫn tồn tại song lãnh thổ chỉ bằng một phần nhỏ trước đó và được ban cho Bá tước Bernhard xứ Anhalt.

Năm 1190, tước vị Công tước Hạ Lotharingia được phong cho Công tước xứ Brabant. Công quốc Hạ Lotharingia mất quyền cai trị lãnh thổ của mình.

Năm 1235, Công quốc Braunschweig-Lüneburg được thành lập.

Năm 1260, Công quốc Sachsen bị chia thành hai công quốc là Sachsen-Lauenburg và Sachsen-Wittenberg.

Năm 1339, Lãnh địa bá tước Geldern được nâng thành công quốc. Về sau, công quốc này bị phân thành các công quốc nhỏ: Mecklenburg-Schwerin, Mecklenburg-Güstrow và Mecklenburg-Strelitz. Lần lượt trong các năm 1354, 1355, 1356, 1380 và 1417, các lãnh địa bá tước gồm Lãnh địa bá tước Bar, Lãnh địa bá tước Luxembourg, Lãnh địa bá tước Jülich, Lãnh địa bá tước Berg và Lãnh địa bá tước Kleve được nâng thành công quốc.

Năm 1442, Công quốc Sachsen-Wittenberg, Lãnh địa bá tước Meißen và Thüringen cùng nhau hợp thành Công quốc Sachsen mới. Về sau, công quốc này lại bị chia thành nhiều công quốc nhỏ: Sachsen-Eisenach, Sachsen-Coburg, Sachsen-Weimar, Sachsen-Gotha, Sachsen-Coburg-Eisenach, Sachsen-Altenburg,...

Năm 1474, Lãnh địa bá tước Holstein được nâng thành công quốc, tương tự cho Lãnh địa bá tước Württemberg vào năm 1495.

Năm 1505, Công quốc Pfalz-Neuburg được thành lập.

Năm 1644, Thân vương quốc Aremberg được nâng làm công quốc.

Năm 1774, Lãnh địa bá tước Oldenburg được nâng thành công quốc.

Năm 1806, Napoléon lập các công quốc: Nassau, Anhalt-Bernburg, Anhalt-Dessau và Anhalt-Köthen.

Tại Pháp
Các mark và lãnh thổ chính nằm dưới quyền công tước tại Pháp hình thành vào thời kỳ Karolinger, sau trở thành đất phong nằm dưới quyền của nhà vua trong thế kỷ 9, nhưng sang thế kỷ 10 thì càng ngày các công tước càng thu được nhiều quyền tự trị hơn. Louis V băng hà năm 987 mà không nắm trong tay bất kỳ công quốc nào.

Vào thế kỷ 11, tại Pháp có các công quốc là: Công quốc Aquitaine (sau đổi thành Công quốc Guyenne), Công quốc Bourgogne, Công quốc France và Công quốc Normandie. Đến thế kỷ 14, các vùng đất phong được nâng lên cấp công quốc khi được ban làm thái ấp cho các hoàng tử Pháp. Các công quốc đó là: Công quốc Alençon, Công quốc Anjou, Công quốc Berry, Công quốc Bourbonnais, Công quốc Orléans, Công quốc Valois.

Thế kỷ 16, nhiều lãnh địa bá tước và trang viên của những công thần trung thành với nhà vua Pháp được nâng làm công quốc. Một trong các công quốc cổ nhất thuộc loại này là Công quốc Uzès.

Từ thế kỷ 17, rất nhiều lãnh thổ ở Pháp được phong làm công quốc. Về mặt lãnh thổ, Cách mạng 1789 xóa bỏ tất cả các công quốc ở Pháp, chỉ còn sót lại tước vị Công tước xứ Normandy (lãnh thổ là phần hải đảo quần đảo Eo Biển, thuộc địa Hoàng gia Anh) hiện vẫn tồn tại trên danh nghĩa, hiện do Nữ hoàng Elizabeth II của Anh Quốc nắm.

Ghi chú rằng Công quốc Lorraine và Công quốc Bar nhập vào Pháp vào năm 1766, còn Công quốc Savoy nhập vào năm 1860. Đại diện của các công quốc này tại triều đình Pháp từng được xem là thuộc triều đình ngoại bang.

Tại Ý
Khi người Lombard xâm chiếm Ý, họ chia đất nước thành các công quốc để quản lý. Nhiều công quốc được lập ra ở Bắc Ý (Friuli, Ceneda, Treviso, Vicenza, Verona, Trento, Parma, Persiceto, Reggio, Piacenza, Brescia, Bergamo, San Giulio, Pavia, Turin, Asti, Tuscia, Milan và Ivrea), sau bị người Frank xóa bỏ trong cuộc xâm lược năm 774 hoặc chuyển thành các lãnh địa bá tước như mô hình hành chính Đế quốc Karolinger. Ở Nam Ý, người Lombard chỉ lập có hai công quốc song phạm vi quản hạt rất rộng lớn, đó là Công quốc Spoleto và Công quốc Benevento. Chúng bị người Norman xâm chiếm năm 1053. Năm 1198, Công quốc Spoleto bị sáp nhập vào Lãnh thổ Giáo hoàng.

Thế kỷ 8, các thành thị thương mại thuộc Đế quốc Đông La Mã được tổ chức thành các công quốc tự trị, gồm Công quốc Amalfi, Công quốc Sorrento, Công quốc Napoli, Công quốc Gaeta và đặc biệt là Công quốc Venezia (sau trở thành Cộng hòa Venezia).

Từ năm 1395 trở đi, các trang viên ở Bắc Ý được Hoàng đế La Mã Thần thánh hoặc Giáo hoàng phong tước công, khiến ngày càng có nhiều công quốc được thành lập. Các công quốc được lập năm 1395 là: Công quốc Milan, Công quốc Mantua, Công quốc Lucca, Công quốc Parma, Công quốc Massa và Carrara, Công quốc Urbino, Công quốc Camerino và Công quốc Castro. Lưu ý Công quốc Savoy có quyền quản hạt cả Piemonte. Ở Nam Ý, Giáo hoàng cùng với các vua của Napoli và Sicily dùng tước công như tước vị quý tộc hàng thứ hai, xếp sau thân vương: Công quốc Galliera, Công quốc Genova và Công quốc Sora.

Xem thêm
 Công tước
 Đại công quốc
 Thân vương quốc

Ghi chú

Tham khảo

Công quốc
Chính thể
Phân cấp hành chính


title: USS Pillsbury

text:
Hai tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên USS Pillsbury, theo tên Chuẩn đô đốc John E. Pillsbury (1846-1919), nhà địa lý học tiên phong từng khám phá ra dòng hải lưu Gulf Stream:

  là một tàu khu trục lớp Clemson nhập biên chế năm 1920 và bị đánh chìm trong trận chiến biển Java thứ hai năm 1942
  là một tàu hộ tống khu trục lớp Edsall nhập biên chế năm 1943 và xuất biên chế năm 1960

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: USS Pillsbury (DD-227)

text:
USS Pillsbury (DD-227) là một tàu khu trục lớp Clemson được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo vào cuối Chiến tranh Thế giới thứ nhất, và đã tiếp tục phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ Hai cho đến khi bị đánh chìm trong trận chiến biển Java thứ hai vào năm 1942. Nó là chiếc tàu chiến đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Chuẩn đô đốc John E. Pillsbury (1846-1919), nhà địa lý học tiên phong từng khám phá ra dòng hải lưu Gulf Stream.

Thiết kế và chế tạo
Pillsbury được đặt lườn vào ngày 23 tháng 10 năm 1919 tại xưởng tàu của hãng William Cramp and Sons ở Philadelphia. Nó được hạ thủy vào ngày 3 tháng 8 năm 1920, được đỡ đầu bởi cô Helen Langdon Richardson; và được đưa ra hoạt động vào ngày 15 tháng 12 năm 1920 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Đại úy Hải quân H. W. Barnes.

Lịch sử hoạt động
Pillsbury đã phục vụ nhiều năm cùng Hạm đội Á Châu, và đã tham gia nhân sự kiện Nam Kinh năm 1927 trong thành phần hải đội Hải quân Hoa Kỳ để bảo vệ tính mạng và tài sản của công dân Hoa Kỳ. Theo chỉ thị của Tư lệnh Hạm đội Á Châu, Đô đốc Thomas C. Hart, vào ngày 27 tháng 11 năm 1941, nó cùng các đơn vị khác của hạm đội rời Manila, Philippines dưới quyền chỉ huy của Thiếu tá Hải quân Harold C. Pound. Khi Hải quân Đế quốc Nhật Bản bất ngờ tấn công Trân Châu Cảng vào ngày 7 tháng 12 năm 1941 (8 tháng 12 theo giờ địa phương), nó đang có mặt tại vùng phụ cận Borneo.

Sau khi chiến tranh nổ ra, Pillsbury cùng các đơn vị khác của Hải quân Hoa Kỳ và các tàu chiến của Hà Lan và Australia hoạt động ngoài khơi Balikpapan trong các chuyến đi trinh sát và tuần tra chống tàu ngầm. Sau đó nó di chuyển đến Surabaya, Java, và từ đây thực hiện các chuyến tuần tra ban đêm cùng các tàu tuần dương  và  cùng các tàu khu trục thuộc Đội khu trục 58, bao gồm trận chiến eo biển Badoeng vào ngày 4 tháng 2 năm 1942. Đến ngày 18 tháng 2, lực lượng Nhật Bản bắt đầu đổ bộ lên bờ tại Bali, và các đơn vị tàu nổi dưới quyền Bộ chỉ huy Mỹ-Anh-Hà Lan-Australia (ABDA), bao gồm Pillsbury, được gửi đi nhằm ngăn chặn các cuộc đổ bộ tiếp theo của một đoàn tàu vận tải khác được báo cáo hiện diện trong khu vực.

Đang khi di chuyển qua eo biển Badung trong đêm 19-20 tháng 2, Pillsbury đã bắn ba quả ngư lôi nhắm vào các tàu chiến Nhật trong trận chiến eo biển Badung mà không có kết quả. Một đèn pha tìm kiếm đối phương đã chiếu vào nó, và nó bị nhắm bắn nhiều phát; con tàu đã phải bẻ lái sang mạn phải và thả một làn khói để lẩn tránh. Lực lượng tương đối ít của phía Đông Minh vào lúc này buộc phải áp dụng chiến thuật tấn công chớp nhoáng rồi nhanh chóng rút lui lẩn tránh do phải đối đầu với một lực lượng Nhật Bản vượt trội, với hy vọng mong manh có thể ngăn cản việc tiến quân của đối phương. Lúc 02 giờ 10 phút, Pillsbury phát hiện một tàu đứng im trước mặt nó và đã khai hỏa với dàn pháo chính và súng máy.50-caliber. Khẩu đội pháo giữa tàu của chiếc tàu chiến Nhật bị vô hiệu hóa bởi loạt đạn súng máy.50-caliber đầu tiên, rồi sau đó nó trúng một phát đạn pháo trực tiếp có thể từ Pillsbury hoặc của chiếc tàu khu trục đồng đội bên hàng đối diện, khiến con tàu bị dạt sang mạn phải. Sau đó trinh sát viên chứng kiến ba phát đạn pháo của Pillsbury trúng đích trực tiếp: một trúng cầu tàu, một trúng giữa tàu và một phía đuôi tàu. Sau khi trúng phát đạn pháo cuối cùng, chiếc tàu Nhật bốc cháy và ngừng bắn.

Vào lúc này Pillsbury và  được cho tách ra khỏi lực lượng tấn công và được gửi đến Tjilatjap. Sau các hoạt động chung quanh Bali, các con tàu chỉ còn lại một ít ngư lôi và đang rất cần được tu sửa. Vài ngày sau Pillsbury kết thúc số phận của nó. Không có nhật ký hải trình hay báo cáo chiến trận nào của phía Hoa Kỳ ghi lại hoàn cảnh chi tiết mà Pillsbury,  và  bị đánh chìm, và số phận của chúng là một bí ẩn cho đến hết chiến tranh, khi có thể nghiên cứu nhật ký hải trình của các tàu chiến Nhật. Một lực lượng tàu nổi Nhật Bản hùng hậu đã hoạt động ở phía Nam Java để ngăn cản việc chạy thoát của các tàu Đồng Minh khỏi khu vực này, bao gồm bốn thiết giáp hạm, năm tàu tuần dương thuộc Đội tuần dương 4, hai tàu sân bay và các tàu khu trục thuộc Hải đội Khu trục 4.

Trong một trận chiến vào đêm 2 tháng 3 năm 1942, Pillsbury bị áp đảo bởi hai tàu tuần dương thuộc Đội Tuần dương 4 Nhật Bản. Nó đối đầu với Takao và Atago, và bị đắm lúc 21 giờ 02 phút với tổn thất toàn bộ thủy thủ đoàn, ở tọa độ .

Trước đó, Edsall bị đánh chìm trong trận chiến biển Java vào ngày 1 tháng 3 năm 1942. Lúc 18 giờ 24 phút, nó chịu đựng một phát bắn trúng trực tiếp từ thiết giáp hạm Hiei, rồi một phát khác lúc 18 giờ 35 phút từ tàu tuần dương Tone. Edsall còn bị chín máy bay ném bom bổ nhào Aichi D3A từ tàu sân bay Sōryū và tám chiếc khác từ tàu sân bay Akagi tấn công, trúng nhiều quả bom, khiến nó chết đứng giữa biển lúc 18 giờ 50 phút. Nó bị chiếc tàu tuần dương Chikuma kết liễu, đắm lúc 19 giờ 00, và chỉ với 5 đến 8 người sống sót. Thi thể của 5 thủy thủ của Edsall còn lại bị hành quyết được khám phá tại Indonesia vào năm 1952.

Bị chậm lại do gặp trục trặc động cơ, Asheville bị các tàu khu trục Nhật Arashi và Nowaki bắt kịp lúc 09 giờ 06 phút ngày 3 tháng 3, và bị đánh chìm sau một trận chiến kéo dài 30 phút. Một thủy thủ được cứu vớt khỏi mặt nước, nhưng từ trần sau đó trong trại tù binh. Cả ba chiếc đều bị đánh chìm trong phạm vi khoảng  về phía Đông đảo Christmas. Sau khi đánh chìm các tàu chiến Đồng Minh, lực lượng Nhật Bản rút lui khỏi khu vực chiến trường.

Phần thưởng
Pillsbury được tặng thưởng hai Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/p7/pillsbury-i.htm

Liên kết ngoài
 Bộ sưu tập hình ảnh của USS Pillsbury (DD-227) tại NavSource Naval History
 USS Pillsbury (DD 227)
 Movement records for Takao, Atago and Tone from combinedfleet.com

Lớp tàu khu trục Clemson
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại biển Philippine
Sự cố hàng hải năm 1942


title: Truyện kinh dị Mỹ

text:
Truyện kinh dị Mỹ (tựa gốc: American Horror Story) là loạt phim truyền hình nhiều tập kinh dị của Mỹ được sản xuất bởi Ryan Murphy và Brad Falchuk. Được biên kịch dưới dạng series, mỗi mùa được sản xuất dưới dạng phim truyền hình ngắn, trong khoảng 9 đến 13 tập. Sau mỗi mùa, bối cảnh, cũng như các nhân vật được thay mới hoàn toàn, kể cả với các diễn viên từng tham gia mùa trước nên các mùa phim có cốt truyện độc lập với nhau, sở hữu cao trào và kết thúc riêng. Một số yếu tố trong phim lấy cảm hứng từ những câu chuyện và nhân vật có thật.

Mùa thứ nhất, về sau được đặt thêm tên là Nhà sát nhân, xảy ra tại Los Angeles, California năm 2011 xoay quanh một gia đình dọn vào ở trong căn nhà bị ám bởi những người chủ cũ đã chết ở đó. Mùa thứ hai mang tên Nhà thương điên, xảy ra tại Massachusetts trong năm 1964, kể câu chuyện về các bệnh nhân và bác sĩ ở trong một bệnh viện dành cho các tội phạm tâm thần. Mùa thứ ba mang tên Hội phù thủy, xảy ra tại New Orleans, Louisiana năm 2013 và xoay quanh một hội phù thủy đang chiến đấu sống còn trong vòng vây kẻ thù. Mùa thứ tư: Gánh xiếc quái dị, xảy ra tại Jupiter, Florida trong năm 1952 kể về một trong những gánh hát quái nhân cuối cùng của Mỹ. Mùa thứ năm: Khách sạn, xảy ra tại Los Angeles, California trong năm 2015, theo chân một vị khách và nhân viên của một khách sạn siêu nhiên bí ẩn, nơi từng diễn ra nhiều vụ tự tử và giết chóc.. Mùa thứ sáu: Thuộc địa Roanoke kể về những trải nghiệm kinh hoàng của một đôi vợ chồng khi dời vào sống trong một căn nhà tại vùng quê Roanoke mà họ mua với giá rẻ. Mùa thứ bảy: Hội kín kể về cuộc sống bị đảo lộn tại thị trấn Brookfield Heights sau chiến thắng của tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump khiến một bộ phận dân chúng lâm vào các hành động cực đoan đến nỗi phải thành lập hội kín. Mùa thứ tám: Tận thế, có nội dung kết nối giữa Nhà sát nhân và Hội phù thủy. Mùa thứ chín: 1984, lấy bối cảnh những năm 80, kể về một nhóm bạn đại học tham gia trại hè Redwood tại vùng quê xa xôi hẻo lánh. Tuy nhiên, sự xuất hiện của kẻ sát nhân bí ẩn đã khiến từng thành viên trong nhóm bỏ mạng, và bí mật đen tối về quá khứ phía sau lửa trại dần được hé lộ. Mùa thứ mười: Hai câu chuyện tập trung vào một gia đình di chuyển tới Provincetown, Massachusetts trong phần đầu tiên mang tựa đề Thủy triều đỏ (Red Tide), khi mà họ phải đối diện với cư dân của thị trấn. Phần thứ hai mang tựa đề Thung lũng chết (Death Valley) kể câu chuyện về một nhóm bạn đại học trong một chuyến đi cắm trại chạm trán với người ngoài hành tinh. Mùa thứ mười một: Thành phố New York được lấy bối cảnh ở New York vào thập niên 80 và tập trung vào những vụ án giết người, trong đó nạn nhân đều là đàn ông đồng tính cùng với sự xuất hiện của một chủng loại virus mới. Vào tháng 1 năm 2020, FX gia hạn hợp đồng tới mùa 13.

Truyện Kinh dị Mỹ đã được giới phê bình đánh giá cao, đặc biệt khen ngợi dàn diễn viên, nhất là Jessica Lange, người đã thắng hai giải Emmy, một giải Quả Cầu Vàng, và một giải thưởng của Hiệp hội diễn viên Mỹ cho các phần diễn xuất của bà. Thêm vào đó, Kathy Bates và Lady Gaga mỗi người lần lượt cũng thắng một giải Emmy và một Quả Cầu Vàng cho các vai diễn của họ. Loạt phim liên tục đạt xếp hạng cao trên kênh FX, với mùa đầu tiên là serie phim truyền hình cáp mới bom tấn nhất năm 2011. Có 3 diễn viên từng tham gia 9 mùa phim trên tất cả 10 mùa là Evan Peters, Sarah Paulson và Lily Rabe.

Tổng quan

Mùa 1: Murder House (2011) (Ngôi Nhà Sát Nhân)

Mùa đầu tiên với tiêu đề American Horror Story về sau mở rộng là American Horror Story: Murder House. Câu chuyện diễn ra vào năm 2011, gia đình Harmon gồm Bác sĩ tâm lý Ben (Dylan McDermott), vợ ông Vivien (Connie Britton) và con gái tuổi thiếu niên Violet (Taissa Farmiga) chuyển từ Boston đến Los Angeles sau khi Vivien phát hiện Ben ngoại tình và bị sẩy thai. Họ chuyển đến một căn biệt thự cổ để nỗ lực hàn gắn mối quan hệ trên đà rạn vỡ, ở đó những người hàng xóm kì lạ như người cô hầu gái Moira O'Hara (Frances Conroy), gia đình Langdon với góa phụ Constance (Jessica Lange) và hai người con Tate (Evan Peters), Addie (Jamie Brewer) và gã Larry Harvey (Denis O'Hare) bị bỏng một bên mặt. Dần dần họ phát hiện đây là nơi cư ngụ của những hồn ma của những người đã từng chết ở đây. Phim tập trung vào chủ đề tình cảm gia đình, hôn nhân, mối quan hệ vợ chồng, bạo lực học đường và giấc mơ nổi tiếng. Mùa phim chủ yếu được đặt ra trong thời hiện đại, với cảnh hồi tưởng ở những năm 1920, 1940, 1960, 1970, 1980, 1990 và 2000.

Mùa 2: Asylum (2012-2013) (Nhà Thương Điên)

Mùa thứ hai mang tên American Horror Story: Asylum. Câu chuyện diễn ra vào năm 1964, khi bệnh viện Briarcliff được thành lập để điều trị cho các bệnh nhân tâm thần dưới sự giúp đỡ của các bác sĩ và nữ tu. Người đứng đầu viện gồm xơ Jude (Jessica Lange), xơ Mary Eunice (Lily Rabe) và Đức cha Timothy Howard (Joseph Fiennes). Các bác sĩ ở đây bị buộc tội điều trị vô nhân đạo cho các bệnh nhân bao gồm bác sĩ tâm thần Oliver Thredson (Zachary Quinto) và nhà khoa học tàn bạo - Tiến sĩ Arthur Arden (James Cromwell). Nhiều người bị đối xử một cách bất công, bao gồm nhà báo đồng tính Lana Winters (Sarah Paulson), người bị buộc tội giết người hàng loạt Kit Walker (Evan Peters) và người bị cáo buộc giết gia đình mình Grace Bertrand (Lizzie Brocheré). Bệnh nhân ở Briarcliff chịu ảnh hưởng thường xuyên của các hiện tượng siêu nhiên và khoa học, bao gồm cả quỷ ám và bị bắt cóc bởi người ngoài trái đất. Bối cảnh chủ yếu xảy ra trong suốt những năm 1960 với những hồi tưởng vào những năm 1940, 1970, 1980 và 2012.

Mùa 3: Coven (2013-2014) (Hội Phù Thủy)

Mùa thứ ba mang tên American Horror Story: Coven. Sau sự kiện treo cổ phù thủy ở Salem, phù thủy gần như đã tuyệt chủng. Những phù thủy còn sống sót đang gặp nguy hiểm một lần nữa. Một trường học được mở ra ở New Orleans để dạy các phù thủy trẻ làm thế nào để tự bảo vệ mình. Phù thủy tối cao là Fiona (Jessica Lange) đến để đảm bảo sự an toàn về bí mật của họ còn con gái của Fiona - Cordelia (Sarah Paulson) thì thực hiện công việc giảng dạy tại trường học. Bộ phim tiết lộ một cuộc chiến giữa học viên ở Salem và các phù thủy Voodoo của New Orleans, cũng như mối hận thù lịch sử giữa Nữ hoàng Voodoo - Marie Laveau (Angela Bassett) và kẻ giết người hàng loạt Delphine LaLaurie (Kathy Bates). Các chủ đề khác bao gồm phù thủy, Voodoo, phân biệt chủng tộc và tình mẫu tử. Mùa này được thiết lập chủ yếu trong thời hiện đại bao gồm những đoạn hồi tưởng đến đầu những năm 1910, 1960, 1970, và 1830.

Mùa 4: Freak Show (2014-2015) (Gánh Xiếc Quái Dị)

Mùa thứ tư mang tên American Horror Story: Freak Show. Mùa thứ tư diễn ra vào năm 1952, tại Jupiter, Florida, xoay quanh những người dị tật bẩm sinh có hình dạng quái dị khốn khổ, kém may mắn được Elsa Mars (Jessica Lange) cứu vớt và thu thập để tạo một gánh xiếc quái dị, gồm: Bette & Dot (cô gái 2 đầu do Sarah Paulson thủ vai), Jimmy Darling (chàng trai có bàn tay giống càng tôm do Evan Peters thủ vai), Ethel Darling (người đàn bà có râu do Kathy Bates thủ vai),... Nhưng Elsa làm vậy không phải vì lòng thương người mà là vì khát khao được hát cho công chúng biết tới bà nhằm thỏa mãn giấc mơ nổi tiếng mà bà đã ao ước từ lâu. Theo thời gian, các quái nhân khác cũng tới gánh xiếc để xin được biểu diễn như Dell Toledo (người đàn ông khỏe mạnh nhất thế giới do Micheal Chiklis thủ vai), Desiree Dupree (Người đàn bà ba vú do Angela Bassett thủ vai),.. Từ khi gánh xiếc di động này chuyển tới vùng Jupiter, có rất nhiều chuyện xảy ra: Xuất hiện một chú hề tên Twisty (John Carroll Lynch) giết người dân hàng loạt nơi đây, gã nhà giàu tên Dandy Mott (Finn Wittrock) yêu đơn phương Bette & Dot và cố xin được biểu diễn chung với gánh xiếc, nhưng mẹ của hắn thì lại ngăn con mình không tham gia vào gánh xiếc đó,... Không những vậy, sau đó, có một người đàn ông đồng tính mang tên Stanley Spencer (Denis O'Hare) tự nhận mình là mình là người đến từ Hollywood và đang tìm kiếm tài năng, không ai khác, đó là Elsa, đi cùng với ông là Maggie Esmerelda (Emma Roberts), Maggie tự nhận mình là thầy bói và được tham gia vào gánh xiếc. Nhưng thực ra, họ đang âm mưu trà trộn, thâm nhập vào gánh xiếc, chờ đợi cơ hội để giết từng quái nhân một để bán cho một bảo tàng chuyên trưng bày xác, đầu lâu của những người quái dị với giá rất cao. Những sự kiện hồi tưởng được thiết lập vào những năm 1930, 1940 và năm 1960.

Mùa 5: Hotel (2015-2016) (Khách sạn)

Mùa thứ năm có tên gọi American Horror Story: Hotel. Câu chuyện xảy ra năm 2015 tại Los Angeles, California trong một khách sạn hoài cổ ma ám tên Cortez ban đầu được xây để làm hầm tra tấn bởi chủ sáng lập James Patrick March (Evan Peters). Cư ngụ trong đó là ma cà rồng 111 tuổi Elizabeth Johnson (Lady Gaga), quản lý kiêm tiếp tân Iris (Kathy Bates), con ma nghiện ngập Sally McKenna (Sarah Paulson), đứa con nghiện ngập hư hỏng của Iris và là bạn trai của Elizabeth tên Donovan (Matt Bomer), bartender chuyển giới Liz Taylor (Denis O'Hare), minh tinh màn bạc và là tình địch của Elizabeth tên Ramona Royale (Angela Bassett), người mẫu cuồng sát Tristan Duffy (Finn Wittrock), nhà thiết kế thời trang từ New York và là chủ mới của khách sạn Will Drake (Cheyenne Jackson), và thám tử sắp phát điên John Lowe (Wes Bentley) cùng cô vợ của anh ta là Alex (Chloe Sevigny). Khi Lowe nhận phòng ở trong khách sạn, anh không biết rằng mình đang trong tầm ngắm của tên sát thủ Mười Điều Răn. Phim xoay quanh chủ đề tình mẫu tử, danh vọng, sự bất tử, nghiện ngập, điên loạn và tha thứ. Bên cạnh nội dung chính ở thời hiện tại với các đoạn hồi tưởng về những thập niên 1920, 1970, 1980, và 1990, với phần kết thúc năm 2022.

Mùa 6: Roanoke (2016) (Thuộc địa Roanoke)

Kênh FX đã đặt hàng mùa thứ sáu của loạt phim khi mùa 5 còn chưa công chiếu. Mùa phim mới sẽ ra mắt vào ngày 14/9/2016. Không giống như các mùa trước, mùa thứ 6 sẽ kéo dài 10 tập, không ra mắt vào tháng 10 và được giữ bí mật về nội dung kỹ lưỡng. Các teaser và poster được công bố đều dùng ký hiệu ?6 để chỉ mùa phim này. Roanoke được trình bày dưới dạng những bộ phim tài liệu:

 Ác mộng Roanoke:

Matt (André Holland) là một trình dược viên, còn Shelby (Lily Rabe) là giáo viên Yoga, cặp vợ chồng đang sống hạnh phúc tại Los Angeles và định sinh con tại đây. Không may vì một tai nạn ngoài ý muốn, Matt bị thương và Shelby bị sẩy thai, cả hai quyết định chuyển tới Bắc Carolina để bắt đầu cuộc đời mới và quên đi những ký ức buồn bã. Họ muốn sốngmột cách bình yên và gần gũi với gia đình hơn. Tại đây, cặp đôi mua được một căn nhà lớn, tương đối đẹp với giá rẻ bất ngờ. Nhưng chuyển vào sống chưa được bao lâu thì những chuyện quái dị như mưa răng từ trên trời rơi xuống, những tiếng động lạ lúc nửa đêm,…cứ lần lượt xuất hiện. Để yên tâm về vợ mình những lúc vắng nhà, Matt đã nhờ chị gái Lee (Adina Porter)  đến sống cùng. Vốn dĩ Lee và Shelby vốn chẳng ưa nhau, cho đến khi họ cùng phát hiện thêm những bí mật ở căn nhà ma ám và cả khu rừng gần đó…Họ nhận ra rằng căn nhà nằm trên vùng đất thuộc địa Roanoke. Và trong đêm Trăng Máu, các hồn ma từ thuộc địa sẽ tắm máu họ để dâng hiến cho mảnh đất. Rất nhiều người đã bị lôi kéo vào căn nhà và bỏ mạng trong khi Matt và Shelby bằng mọi giá thoát khỏi nó. Các diễn viên (Cuba Gooding Jr., Sarah Paulson, Angela Bassett) thể hiện lại câu chuyện theo lời kể của các nhân vật thật.

 Trở về Roanoke:

Sau thành công vang dội của Ác mộng Roanoke, nhà sản xuất Sidney Aaron James (Cheyenne Jackson) quyết tâm thực hiện chương trình thực tế Trở về Roanoke. Chương trình sẽ cho các nhân vật thật và các diễn viên trong Ác mộng Roanoke chung sống 3 ngày trong căn nhà tại Roanoke trong kỳ Trăng máu. Dù có phần bất thường, nhưng từng người một, kể cả Matt và Shelby vẫn ưng thuận tham gia vì nhiều lý do khó giải thích. Kết quả là tất cả mọi người đều tử nạn, trừ Lee.

Mùa phim này chủ yếu đề cập đến các chủ đề: sự lợi dụng, danh tiếng, tình mẫu tử, tình cảm gia đình, trả thù, sự sai lệch truyền thông.

Mùa 7: Cult (2017) (Hội Kín)

Mùa thứ bảy mang tên American Horror Story: Cult, có cốt truyện bắt đầu trong đêm tranh cử Tổng thống Hoa Kỳ năm 2016 tại trấn giả tưởng Brookfield Heights, Michigan. Sau chiến thắng gây tranh cãi của Donald Trump, cộng đồng dân cư dần chia rẽ. Cặp đôi đồng tính Ally Mayfair-Richards (Sarah Paulson) và bạn đời là Ivy (Alison Pill) cùng sở hữu và điều hành một nhà hàng. Dù đã có sự trợ giúp nhiệt tình từ bác sỹ Rudy Vincent (Cheyenne Jackson), nhưng tâm trạng thất vọng về kết quả bầu cử đã khiến Ally bị suy sụp tâm lý, đến nỗi cô lâm vào nhiều chứng tâm bệnh như bệnh sợ hề, sợ máu và sợ lỗ. Cùng lúc đó, Kai Anderson (Evan Peters) lại vô cùng hân hoan với kết quả bầu cử và bắt đầu chiến dịch tranh cử vào ghế Hội đồng thành phố. Em gái hắn là Winter (Billie Lourd) được nhận vào nhà của Ally và Ivy để làm vú em cho đứa con của họ là Oz (Cooper Dodson). Khủng hoảng khi cố gắng vượt qua bệnh tật, Ally đụng độ một nhóm hề ma quái và bị chúng khủng bố tâm lý liên hoàn. Sau nhiều án mạng bí ẩn và sự lên ngôi của Kai tại Hội đồng, Ally dần nhận ra các mối liên kết và xâu chuỗi lại mọi chuyện. Cô nhận ra tất cả bạn cô, hàng xóm, kẻ thù lẫn người vú em và cả vợ của cô đều có dính dáng tới chuỗi vụ việc trên. Mùa phim này phần lớn đề cập đến vấn đề định kiến, chính trị, chính phủ, âm mưu, hoang tưởng, sợ hãi, quyền lực, bất công, truyền thông sai lệch, chủ nghĩa phân biệt giới tính và áp bức.

Mùa 8: Apocalypse (2018) (Tận thế)

Mùa thứ tám mang tên American Horror Story: Apocalypse có tông truyện giống với Nhà sát nhân và Hội phù thủy, đóng vai trò nối kết hai phần này lại với nhau Ngày 1 tháng 10 năm 2017, gương mặt quen thuộc Sarah Paulson công bố sẽ trở lại với mùa tám và nhân vật của cô sẽ đeo các dụng cụ nha khoa. Ngày 20 tháng 3 năm 2018, Kathy Bates và Evan Peters cũng được xác nhận sẽ trở lại trong các vai chính cùng Paulson. Ngày 4 tháng 4 năm 2018, minh tinh Joan Collins tham gia với trong vai bà của nhân vật của Evan Peters và  Peters sẽ thủ vai một thợ làm tóc hài hước. Adina Porter, Cheyenne Jackson, Billy Eichner, và Leslie Grossman cũng sẽ tham gia. Trước khi tên chính thức được công bố, một tựa đề tạm dùng trên trường quay là "Truyện kinh dị Mỹ: Phóng xạ" đã được đăng ký độc quyền thương hiệu. Mùa này kể về âm mưu đưa cả thế giới đến Khải Huyền bằng vũ khí hạt nhân của Michael Langdon (Cody Fern thủ vai) - đứa con trai của Satan, đồng thời là con ngoài giá thú của Tate Langdon và Vivian Harmon từ mùa thứ nhất. Cậu được Hội Pháp Sư nam mong chờ sẽ soán ngôi Phù Thủy Tối Cao từ Cordelia Goode (Sarah Paulson), tuy nhiên, sau khi chứng kiến nhiều hành động bất thường của Michael, họ đã cùng Hội Phù Thủy điều tra về lai lịch của cậu và phát hiện nhiều bí mật đen tối hơn nữa. Đồng thời, cuộc hành trình chống lại Michael lẫn việc thế giới tận diệt của Hội Phù Thủy cũng bắt đầu. Mùa phim đề cập đến vấn đề tôn giáo, Satan giáo, mặt tối của sự giàu sang, Khải Huyền, năng lượng nguyên tử hạt nhân.

Mùa 9ː 1984 (2019)

Ngày 12 tháng 1 năm 2017, kênh FX đã đặt hàng mùa thứ chín của series, lên lịch công chiếu năm 2019. Vào ngày 10 tháng 4 năm 2019, Ryan Murphy công bố tiêu đề của mùa thứ 9ː 1984. Lấy bối cảnh vào năm 1984, cô nàng Brooke Thompson (Emma Roberts) đến một trại hè mới mở ở vùng quê xa xôi hẻo lánh mang tên Trại hè Redwood, nhằm giải tỏa tâm trí bất an sau cuộc chạm trán kinh hoàng với kẻ giết người hàng loạt Richard Ramirez (Zach Villa). Những người đi với Brooke bao gồm Xavier Plympton (Cody Fern), Chet Clancy (Gus Kenworthy), Ray Powell (DeRon Horton), và Montana Duke (Billie Lourd). Khi đến trại, nhóm bạn được gặp vị hướng dẫn viên trưởng là cô Margaret Booth (Leslie Grossman), người có niềm tin tôn giáo sâu sắc cũng đã từng sống sót thoát khỏi một kẻ sát nhân hồi còn trẻ, giống như Brooke. Ngoài ra, trong trại hè còn có một số nhân viên và phục vụ viên khác bao gồm y tá Rita (Angelica Ross), huấn luyện viên Trevor Kirchner (Matthew Morrison), và đầu bếp Bertie (Tara Karsian). Không lâu sau khi nhóm bạn hòa mình vào lửa trại được một tuần, tin tức về kẻ giết người điên loạn Benjamin Richter - còn được gọi là Mr. Jingles (John Carroll Lynch) người đã từng gây ra một vụ án đẫm máu tại Trại hè Redwood nhiều năm về trước, đã trốn khỏi trại thương điên địa phương và được cho là đang quay trở về trại. Tuy nhiên, dần về sau, nhiều bí mật kinh hoàng và tàn nhẫn về các nhân viên trại, cũng như lịch sử đen tối của Redwood được tiết lộ và những vụ thảm sát đẫm máu tại trại hè cũng bắt đầu.

Mùa 10: Double Feature (2021) (Hai câu chuyện)
Mùa thứ 10 sẽ có sự góp mặt của ngôi sao "Ở nhà một mình" Macaulay Culkin cùng sự trở lại của Frances Conroy, Leslie Grossman, Billie Lourd, Evan Peters, Adina Porter, Lily Rabe, Angelica Ross, Finn Wittrock. Trên các phương tiện mạng xã hội, Ryan đã hé lộ các bối cảnh liên quan đến miền duyên hải.

Ngày 26 tháng 5 năm 2020, mùa thứ 10 hủy lịch quay vì dịch COVID-19. Ngày 28 tháng 8, có tin giai đoạn quay phim bắt đầu lại vào tháng 10 cùng năm. Phim được quay tại Los Angeles, bang California và Provincetown, bang Massachusetts. Tựa đề mùa thứ 10 được công bố ngày 19 tháng 3 năm 2021. Mùa thứ 10 với nhan đề "Truyện kinh dị Mỹ: Hai câu chuyện" bao gồm một truyện bên bờ biển và một truyện trên bãi cát trong cùng một mùa phim.

Ở phần đầu tiên, mang tựa đề Thủy triền đỏ (Red Tide), người chồng làm biên kịch Harry Gardner (Finn Wittrock), người vợ đang mang bầu Doris (Lily Rabe) và người con gái của họ Alma (Ryan Kiera Armstrong) chuyển tới Provincetown, một thị trấn biển ở Massachusetts để giúp cho Harry có một nơi làm việc bình yên không bị phân tán. Ngay sau khi họ tới nơi, cư dân thực sự của thị trấn bắt đầu lộ diện. Harry gặp writer's block và sau đó đi tới quán bar tên The Muse và gặp nhạc sĩ Austin Sommers (Evan Peters) và tiểu thuyết gia Sarah Cunningham với bút danh Belle Noir (Frances Conroy) giúp đỡ anh trong công việc biên kịch của mình. Austin giới thiệu cho Harry một loại thuốc màu đen bí ẩn có thể giúp những người có tài và sáng tạo nâng cao chất lượng tác phẩm của mình. Tuy nhiên, người sử dụng viên thuốc sẽ chịu một tác dụng phụ kinh hoàng. Xuyên suốt cả mùa phim, nhiều sự kiện đáng sợ diễn ra cùng với nhiều nhân vật khác, bao gồm Mickey bẩn thỉu (Macaulay Culkin), quản lý khó tính của Harry, Ursula (Leslie Grossman), thợ xăm Lark (Billie Lourd), một người phụ nữ kỳ quặc vô gia cư có tên gọi là Karen Lao Phổi (Sarah Paulson), cảnh sát trưởng nghiệp dư tọc mạch Burleson (Adina Porter), một người phụ nữ bí ẩn mang tên Nhà Hóa học (Angelica Ross) và nhà thiết kế nội thất Holden Vaughn (Denis O'Hare).

Phần thứ hai mang tựa đề Thung lũng chết (Death Valley), Kendall Carr (Kaia Gerber), Cal Cambon (Nico Greetham), Troy Lord (Isaac Cole Powell) và Jamie Howard (Rachel Hilson), bốn sinh viên đại học trong chuyến đi cắm trại chạm trán với một kế hoạch tuyệt mật kinh hoàng của người ngoài hành tinh đang được triển khai hàng thế kỷ nay. Thủ tướng Hoa Kỳ Dwight D. Eisenhower (Neal McDonough) đã được giao một nhiệm vụ để dùng lý lẽ với những vị khách không mời tới Trái Đất trong khi vợ của ngài, Mamie Eisenhower (Sarah Paulson) lén lút đưa ra một quyết định chết người.

Mùa 11: New York City (2022) (Thành Phố New York)
Vào ngày 17 tháng 6 năm 2022, Billie Lourd được công bố sẽ quay trở lại với bộ phim, cùng với Charlie Carver tham gia dàn diễn viên. Mùa phim bắt đầu được bấm máy vào ngày 14 tháng 6 năm 2022 tại New York - bối cảnh của mùa phim. Vào ngày 2 tháng 8 năm 2022, Sarah Paulson công bố cô sẽ không trở lại mùa phim này.

Vào ngày 9 tháng 8 năm 2022, Sandra Bernhard và Isaac Cole Powell được bắt gặp tại đang quay phim cùng Charlie Carver. Ngày 9 tháng 8 năm 2022, Zachary Quinto được xác nhận sẽ quay trở lại bộ phim kể từ mùa thứ hai, Nhà điên từ 10 năm trước. Leslie Grossman, Russell Tovey, Joe Mantello, Gideon Gluck và Lee Aaron Rosen đều được xác nhận sẽ tham gia vào bộ phim vào cuối tháng 8 cùng với Rebecca Dayan, người đã góp mặt trong Thung lũng chết và American Horror Stories mùa thứ hai. Vào ngày 30 tháng 8 năm 2022, Denis O'Hare xác nhận sự góp mặt của ông qua mạng xã hội Twitter.

Vào ngày 20 tháng 9 năm 2022, mùa phim được xác nhận sẽ công chiếu vào ngày 19 tháng 10 năm 2022, với hai tập phim sẽ được lên sóng mỗi tuần tới ngày 19 tháng 11, tổng cộng mùa phim sẽ bao gồm 10 tập.

Các mùa tương lai
Vào ngày 5 tháng 12 năm 2018, Ryan Murphy nói rằng các phù thủy từ mùa Hội phù thủy và Tận thế sẽ trở lại trong một mùa phim trong tương lai. Vào ngày 9 tháng 1 năm 2020, bộ phim được gia hạn tới mùa thứ 13.

Sản xuất

Thiết kế

Ryan Murphy và Brad Falchuk bắt đầu làm việc với American Horror Story trước khi Glee đi vào sản xuất. Murphy muốn làm điều trái ngược với những gì ông đã làm trước đây. Ông nói: "Tôi đi từ Nip/Tuck tới Glee, đó là điều hợp lý khi tôi muốn làm gì đó thử thách và đen tối. Và giống như Brad, tôi đã luôn mê mẩn thể loại kinh dị. Nên với tôi nó cũng tự nhiên thôi." Brad Falchuk đã cảm thấy thích thú với ý tưởng đặt một cái nhìn khác vào thể loại kinh dị, nói rằng mục đích của hai người khi tạo ra series là để hù dọa khán giả: "Sau cùng thì, tôi cũng muốn mọi người bị choáng váng đôi chút".

Tháng hai năm 2011, FX chính thức tuyên bố đã đặt hàng một tập pilot cho một series tiềm năng của Ryan Murphy và Brad Falchuk, với chính họ viết và đạo diễn. Dante Di Loreto được công bố là giám đốc sản xuất. Công việc sản xuất cho loạt phim bắt đầu trong tháng 4 năm 2011. Tháng 7 năm 2011, FX chính thức tuyên bố dự án được nâng lên thành series truyền hình dài.

Ngay từ đầu, Murphy và Falchuk dự định mỗi mùa phim sẽ kề về một câu chuyện khác nhau. Sau khi mùa 1 kết thúc, Murphy nói về dự định sẽ thay đổi dàn diễn viên và địa điểm cho mùa kế tiếp. Tuy nhiên, một số diễn viên tham gia từ phần một vẫn sẽ trở lại tham gia: "Họ sẽ thủ vai những nhân vật hoàn toàn khác. Chuyện của nhà Harmons đã xong rồi. Những diễn viên tái xuất sẽ trong vai các nhân vật hoàn toàn mới". Tháng 11 năm 2012, Giam đốc điều hành kênh FX, John Landgraf, miêu tả phong cách đặc trưng của series: "Việc thực hiện một chuỗi các series ngắn độc lập với dàn diễn viên tái xuất liên tục đã chứng tỏ độ bom tấn, đặc biệt thành công và sẽ trở thành xu hướng mới."

Murphy sau đó đã giải thích quá trình lên lịch một mùa phim mất khoảng một năm: "Chúng tôi chốt câu chuyện trước rồi đến nhân vật sau. Đó là quá trình lặp đi lặp lại, nên chúng tôi cứ xoay vòng nhân sự và đôi khi không có sẵn vai cho ai đó. Như khi bắt đầu mùa hai, tôi chẳng thể nào ngờ được là Dylan McDermott sẽ đóng vai con của Sarah. Hẳn là sẽ rất tuyệt."

Trong một bài báo vào tháng 8 năm 2015 của Entertainment Weekly, Murphy hé lộ rằng ông đang nghĩ đến việc sản xuất hai mùa một năm. Một sẽ chiếu vào mùa phim truyền hình Xuân và một vào mùa phim Thu. Ông giải thích, "Chúng tôi đang làm một số thứ chưa từng làm trước đây khi cho hai nhóm biên kịch làm việc độc lập. Một số biên kịch của chúng tôi sẽ khá bận rộn ở thời điểm hiện tại nhưng một nhóm khác sẽ xuất hiện vào cuối tháng Tám. Cái tiếp theo mà chúng tôi đang xây dựng sẽ rất khác với mùa Khách sạn. Không nhỏ hơn. Nhưng cũng không sang trọng đến thế. Nó sẽ bí ẩn và đen tối hơn."

Diễn viên
Mùa thứ nhất: Connie Britton là người đầu tiên được chọn tham gia serie, thủ vai nữ chính Vivien Harmon trong Nhà sát nhân. Denis O'Hare được chọn thứ hai trong vai Larry Harvey. Jessica Lange tham gia vai Constance, vai chính truyền hình đầu tiên của bà. Dylan McDermott tham gia sau Lange trong vai nam chính Ben Harmon. Taissa Farmiga và Evan Peters là hai người cuối cùng được tuyển vai Violet Harmon và Tate Langdon.

Mùa thứ hai: Tháng 3 năm 2012, Murphy cho biết mùa 2 sẽ xoay quanh Jessica Lange, người thủ vai Sơ Jude, một ma sơ vận hành nhà thương điên. Evan Peters, Sarah Paulson, Lily Rabe và Zachary Quinto cũng trở lại tham gia vai chính. Peters thủ vai Kit Walker, một bệnh nhân bị buộc tội giết vợ. Sarah Paulson thủ vai Lana, phóng viên đồng tính nữ bị nhốt vào trại thương điên vì xâm nhập trái phép. Rabe thủ vai Sơ Mary Eunice, tay sai hậu đậu của Sơ Jude. Quinto thủ vai Bác sĩ Thredson, một người làm việc tại bệnh viện. Lizzie Brocheré tham gia vai Grace Bertrand, một nhân vật được mô tả là "mãnh liệt, cuồng dâm và nguy hiểm", tuy nhiên vai diễn về sau được chỉnh sửa nhiều. James Cromwell tham gia vai Bác sĩ Arthur Arden, người tự xưng là quản lý bệnh viện và thực hiện các thử nghiệm đen tối trên bệnh nhân. Joseph Fiennes thủ vai Hồng y Timothy Howard, người trong mộng của Sơ Jude.

Mùa thứ ba: Ryan Murphy và Brad Falchuk khẳng định "nhiều diễn viên" sẽ trở lại với các vai mới, bắt đầu với Jessica Lange. Evan Peters và Sarah Paulson được khẳng định sẽ trở lại, trong vai Kyle Spencer và Cordelia Foxx. Murphy thêm vào rằng Lange sẽ vào vai "một qúy bà miêu nữ sang chảnh đích thực", về sau có tên là Fiona Goode. Taissa Farmiga, tham gia vai chính Zoe Benson, nhân vật có mối lương duyên nảy nở. Lily Rabe thủ vai Misty Day. Frances Conroy, từng tham gia vai phụ, vào vai chính Myrtle Snow. Nữ diễn viên đoạt giải Oscar Kathy Bates được xác nhận vào vai "một phụ nữ ban đầu là bạn thân của nhân vật của Lange nhưng sẽ trở thành kẻ thù lớn nhất", nhưng điều này đã bị thay đổi về sau. Murphy nói rằng nhân vật của Bates sẽ "5 lần kinh khủng hơn vai của bà trong Misery" và dựa trên "chuyện thật". Bà thủ vai Madame Delphine LaLaurie, một kẻ phân biệt chủng tộc bất tử. Tháng năm năm 2013, Emma Roberts được tuyển vào vai Madison Montgomery.

Mùa thứ tư: Tháng 11 năm 2013, Ryan Murphy khẳng định Jessica Lange sẽ trở lại trong mùa 4, dù với mức độ hạn chế hơn. Về sau bà được công bố tham gia vai bà chủ gánh hát Elsa Mars. Kathy Bates trở lại với vai chính, qúy bà có râu Ethel Darling. 29 tháng 3 năm 2014, Murphy công bố Sarah Paulson, Evan Peters, Frances Conroy, Emma Roberts, Denis O'Hare, và Angela Bassett sẽ trở lại. Paulson thủ vai cặp sinh đôi dính liền Bette và Dot Tattler; Peters thủ vai "Cậu bé Tôm Hùm" Jimmy Darling; Conroy tham gia với vai bà đại gia Gloria Mott; Bassett thủ vai cô gái ba vú Desiree Dupree; và O'Hare vai siêu lừa đảo Stanley, làm việc với trợ lý Maggie Esmerelda do Emma Roberts thủ vai. Tại PaleyFest 2014, Michael Chiklis được công bố tham gia vai Dell Toledo, bố của Jimmy, chồng cũ của Ethel, và là chồng hiện tại của Desiree. Finn Wittrock tham gia vai cậu công tử hư hỏng Dandy Mott.

Mùa thứ năm: Ngày 25 tháng 2 năm 2015, ca sĩ Lady Gaga được công bố sẽ tham gia mùa 5 của serie, tên là Khách sạn Tại PaleyFest 2015, Matt Bomer và Cheyenne Jackson được công bố tham gia vai chính và Lange sẽ không trở lại. Wes Bentley, Chloë Sevigny, Kathy Bates, Sarah Paulson, Evan Peters, Angela Bassett, và Finn Wittrock lần lượt được công bố sẽ tham gia. Ngày 18 tháng 6 năm 2015, Murphy hé lộ với Deadline.com rằng Denis O'Hare cũng sẽ trở lại.

Quay phim
Tập pilot của phim được quay tại hiện trường trong một căn nhà tại Country Club Park, Los Angeles, California. Trong phim, căn nhà bị ám và là hiện trường tội ác. Được thiết kế và xây năm 1908 bởi Alfred Rosenheim, chủ tịch Viện kiến trúc Hoa Kỳ chi nhánh Los Angeles, từng dùng làm nữ tu viện. Mùa đầu tiên được quay tại phim trường mô phỏng chính xác căn nhà thật. Các chi tiết như cửa kính Louis Comfort Tiffany hay đèn chùm bằng đồng được làm như thật để đảm bảo độ chính xác trên phim.

 Sản xuất và quay phim cho mùa 2 bắt đầu cuối tháng 7 năm 2012 cho lịch chiếu giữa tháng 10. Các cảnh ngoài trời được quay tại Hidden Valley, Ventura County, California, một khu ngoại ô Los Angeles.
 Phần quay phim cho mùa 3 bắt đầu ngày 23 tháng bảy, 2013, tại New Orleans, Louisiana. Có thông tin là mùa phim sẽ quay tại nhiều địa điểm, nhưng thực chất chủ yếu quay ở New Orleans.
 Phần quay phim cho mùa 4 bắt đầu ngày 15 tháng 7 năm 2014, tại New Orleans, dù câu chuyện xảy ra tại Jupiter, Florida.
 Phần quay phim cho mùa 5 bắt đầu ngày 14 tháng 7 năm 2015, tại Los Angeles, California. Murphy cho biết một phim trường hình khách sạn cao 6 tầng đang được xây tại lô đất của Fox. Một phiên bản nhỏ được trưng bày tại San Diego Comic-Con International 2015, với phong cách Art Deco từ thập niên 1920s, lấy cảm hứng từ kỷ nguyên Hollywood cũ.
 Phần quay phim cho mùa 6 bắt đầu ngày 6 tháng 7 năm 2016 tại Santa Clarita, California.
 Phần quay phim cho mùa 7, tiến hành tại Orange, California, dự kiến trong tháng 6 năm 2017 nhưng được đẩy sớm lên tháng Năm cùng năm.

Phân cảnh tựa đề
Các phân cảnh tựa đề của American Horror Story thường báo trước nội dung phim. Murphy từng miêu tả: "Tới lúc bạn xem tới tập 9, mọi hình ảnh trong đoạn tựa đề sẽ được giải thích".

 Mùa thứ nhất: Nhà sát nhân, đoạn tựa đề miêu tả căn hầm của nhà Harmon với xác em bé ngâm formol, dao kéo phẫu thuật phá thai, hình ảnh trẻ con, áo bác sĩ, xương người, lửa thiêu.
 Mùa thứ hai: Nhà điên có đoạn tựa đề với cảnh các bệnh nhân quằn quại trong nhà giam, người khóc ra máu, máng chở xác, bệnh nhân bị mổ sống, nữ tu làm trò kì dị, tượng Đức Mẹ Đồng Trinh nở nụ cười ma quỷ.
 Mùa thứ ba: Hội phù thủy, có đoạn tựa đề được quay ngoài trời với các phù thủy trong bộ đồ trùm đen nón chóp nhọn đang xâu xé nhau, đầu dê bị chặt, chơi ngải, treo cổ, thiêu sống.
 Mùa thứ tư: Gánh xiếc quái dị, đoạn giới thiệu được thực hiện bằng kỹ thuật CGI với những con hề điên bóp bong bóng, những dị nhân hai thân một đầu, đầu người mình thú, tự đóng đinh vào người, đàn bà ba chân và các đồ chơi hình thù kỳ dị ghê rợn như khỉ gào, hề xoay đầu vòng quanh.
 Mùa thứ năm: Khách sạn quay trở lại với hình thức quay phim trực tiếp và rõ ràng với mười điều Răn bằng đèn neon, hầu phòng lau nhà bằng máu rồi trét khắp tường, ma nữ tu áo trắng, người biến thành xương, bàn tay bị giam cầm trong ngục kín, giường sát nhân đẻ ra người,...
 Mùa thứ sáu: Thuộc địa Roanoke, là mùa đầu tiên không có phân cảnh tựa đề, thay vào đó là phần giới thiệu cuối phim với nền đen và chữ trắng đơn giản.
 Mùa thứ bảy: Hội kín có phân cảnh tựa đề là một đám hề chui ra từ quan tài, tổ ong, bàn tay vấy máu nhưng không rửa sạch được, mặt nạ hình Donald Trump và Hillary Clinton, tượng của Benjamin Franklin, chó chết vì khí độc, rất nhiều loại lỗ chi chít, bom hơi ngạt, cờ Mỹ vấy máu, hai bàn tay vừa bị xích vừa nghéo vào nhau, cặp đôi làm tình trong vũng máu.
 Mùa thứ tám: Tận thế sử dụng lại nhiều hình ảnh từ phân cảnh tựa đề của mùa 1 (do mùa này là liên kết giữa mùa 1 và mùa 3). Bao gồm những ngọn nến sáp trắng chảy ra cháy lụi, hai bóng người tối đen chui xuống hầm tránh bom, căn nhà chìm trong biển lửa, tiêu bản xác bò sát ép khô, con quỷ thân dê cánh dơi trong rừng, đám mây bom nguyên tử hình nấm, bức tranh đỏ phác họa quỷ dữ, thiên thần mệt mỏi, những tấm hình đen trắng bị thiêu rụi, nhiều tranh vẽ tôn giáo thời Trung cổ, đồng hồ đo nhiên liệu và đầu lâu xương sọ khắp nơi.
Mùa thứ chín: Trại hè 1984 đặc biệt có sự tham gia sản xuất của Youtuber Corey Vega. Anh cho biết trước khi phim đóng máy, bản thân đã đăng tải một phần mở đầu fanmade do mình tự làm lên Twitter, may mắn thu hút được sự chú ý của đạo diễn Ryan Murphy và anh đã được ông mời trực tiếp tham gia sản xuất phân cảnh tựa đề cùng công ty Prologue.

Các phân cảnh tựa đề được tạo ra bởi Kyle Cooper và công ty của ông là Prologue. Nhạc chủ đề phim do Cesar Davila-Irizarry và Charlie Clouser thực hiện với Juan Ruiz Anchía quay phim và Gabriel J. Diaz biên tập. Các tiêu đề phim được thể hiện với font chữ rất giống với phong cách của nhà thiết kế kiểu Scotland Charles Rennie Mackintosh.

Quảng bá
Như một phần của chiến dịch quảng bá, FX cho ra mắt chiến dịch "House Call", cho phép khán giả tại nhà có thể đăng ký và gặp mặt đối mặt với các nhân vật trong phim. Trước ngày ra mắt, FX bật mí nhiều manh mối hé lộ về serie. Chúng được đăng lên kênh YouTube chính thức của loạt phim với tổng cộng mười manh mối. Tháng 9 năm 2011, FX cho hoạt động một website cho phép người xem tham quan căn nhà sát nhân qua nhiều thập kỷ và đi tìm manh mối.

Tháng 8 năm 2012, quảng bá cho mùa hai của phim bắt đầu với một hình ảnh trên trang Facebook chính thức của phim tên là "Giao hàng đặc biệt", với một nữ tu xách hai xô chứa các bộ phận của con người qua đồng, khi chuông nhà thờ vang, cô đổ một xô, bỏ luôn cái xô máu và bỏ đi. Có hơn 20 teaser được ra mắt sau đó. Bốn hình ảnh cũng được ra mắt trên EW.com. Hai teaser dành cho truyền hình, tên là "Meet the Residents", được ra mắt 31 tháng 8 năm 2012. Clip giới thiệu các nhân vật chính gồm bệnh nhân và các nhân viên (như Bác sĩ Thredson, và Sơ Mary Eunice) nằm trên giường bệnh trong khi các nhân viên (Jessica Lange, Joseph Fiennes và James Cromwell) theo dõi. Bài hát "Que Sera, Sera", được mix với bản nhạc chủ đề phim.

Phát sóng
Serie ra mắt ngày 5 tháng 10 năm 2011 trên kênh truyền hình cáp FX tại Mỹ. Tháng 11 năm 2011, nó công chiếu ra thế giới qua kênh Fox International Channels. Mùa đầu tiên ra mắt ngày 5 tháng 10 năm 2011, và kết thúc ngày 21 tháng 12 năm 2011. Mùa thứ hai công chiếu ngày 17 tháng 10 năm 2012, và kết thúc ngày 23 tháng 1 năm 2013. Mùa thứ ba công chiếu ngày 9 tháng 10 năm 2013, và kết thúc ngày 29 tháng 1 năm 2014. Mùa thứ tư ra mắt ngày 8 tháng 10 năm 2014, và kết thúc ngày 21 tháng 1 năm 2015. Mùa thứ năm ra mắt ngày 7 tháng 10 năm 2015, và kết thúc ngày 13 tháng 1 năm 2016. Ba mùa 3,4 và 5 khởi chiếu cùng lúc với Mỹ tại Canada, trong khi mùa đầu tiên hơi khác do kênh của Canada được lên sóng ngày 31 tháng 10 năm 2011. Tại Ấn Độ, phim chiếu trên STAR World Premiere HD một thời gian ngắn sau Mỹ cũng như trên FX India ở định dạng thường.

Tiếp nhận

Nhà sát nhân of American Horror Story nhận phê bình từ trái chiều đến khả quan từ phía giới phê bình. Rotten Tomatoes thống kê có 72% trên 40 nhà phê bình cho nhận xét tích cực với số điểm trung bình 6.55/10. Trang này tổng hợp: "Rắc rối nhưng hiệu quả, American Horror Story kỳ lạ, máu me và đủ lắt léo để giữ chân khán giả." Mùa đầu tiên nhận 62 trên 100 điểm từ Metacritic dựa trên 30 lời nhận xét. Ken Tucker của trang Entertainment Weekly cho điểm tập pilot là B+, nói rằng: "AHS gần như toàn sợ hãi, lúc nào cũng: một đống la hét, sex, gây sốc, mặt mũi bấy nhầy, hành động tâm thần, và trẻ em chết." Hank Stuever từ tờ The Washington Post cho rằng: "Làm lố là khuyết điểm đặc trưng của Murphy, nhưng show này có phong cách thu hút và các màn kinh dị gây hoang mang." Không phải lời nhận xét nào cũng khả quan: Alan Sepinwall từ HitFix cho điểm D−: "Quá nhiều âm thanh lạ, góc nhìn và nhân vật không thể quên- dù nhiều người sẽ muốn." Sepinwall về sau gọi đó là phim truyền hình tệ nhất 2011. Từ tờ Los Angeles Times, Mary McNamara cho một nhận xét chung chung: "nhiều lần rơi vào tình cảnh quá trau chuốt" nhưng cũng cho rằng "khó mà rời mắt đi được."

Nhà điên, nhận phản ứng tích cực từ giới phê bình. Rotten Tomatoes thống kê có 84% với số điểm trung bình 7.25/10 trên 44 nhà phê bình cho nhận xét tích cực với lời tổng hợp: "American Horror Story: Asylum phá vỡ các giới hạn gây sốc và dọa dẫm với tuyến truyện phụ gợi cảm và các sáng tạo tiên phong cho các vấn đề xã hội hiện tại." Mùa phim đạt 65 trên 100 điểm tại Metacritic với 23 nhận xét. James Poniewozik từ báo Time cho rằng: "AHS: Asylum tập trung hơn" và "với một góc nhìn về nhà điên thập kỷ 60 quá chi tiết đến múc nghe được cả mùi hôi của nơi đó." Maureen Ryan từ The Huffington Post bình luận: "Xin ghi danh các biên kịch của Nhà điên, đạo diễn và diễn viên khi mà nỗi đau nội tâm của nhân vật thường cảm thấy thật như sự chơi vơi và nỗi sợ của họ." Verne Gay từ Newsday cho điểm hạng C: "có những hiệu ứng đặc biệt tốt, nhưng câu chuyện không đủ." Linda Stasi từ tờ New York Post cho rằng mùa phim là "đỉnh": "Tôi cần phải tự mình tham quan [một nhà điên] sau hai tiếng điên khùng này." Entertainment Weekly đã chọn tập 13 của mùa hai (Madness Ends), là một trong 10 tập phim truyền hình xuất sắc nhất năm 2013.

Hội phù thủy nhận đánh giá khả quan. Rotten Tomatoes báo cáo có 85% trên 34 ý kiến chuyên môn cho kết quả tích cực. Trang này tổng hợp: "một dàn diễn viên xuất sắc với câu chuyện rùng rợn và kịch tính ghê rợn đưa American Horror Story: Coven thành một bữa tiệc hù dọa được sắp xếp có tiềm năng." Mùa phim đạt 71 trên 100 trên trang Metacritic dựa trên 24 nhận xét chuyên môn, cao nhất toàn loạt phim. Dù vậy, không phải mọi đánh giá đều tích cực, các ý kiến chê bai tập trung vào tiến triển của câu chuyện và một số nhân vật ở nửa sau mùa phim. The A.V. Club cho điểm thấp là D+, với nhà phê bình Todd Van DerWerff nhấn mạnh: "Nó bay loạng choạng từ ý tưởng này qua ý tưởng khác và không bao giờ đậu lại một chỗ đủ lâu để xây dựng một cái gì đáng giá."

Gánh xiếc quái dị nhận ý kiến đa số là tích cực với trang Rotten Tomatoes cho điểm 77% trên 35 ý kiến chuyên môn là tích cực. Trang này tổng hợp: "dù các khán giả mới có thể bỏ cuộc vì không quen với sự kì dị, Freak Show vẫn mang nhiều kịch tính nhờ phần trình diễn trau chuốt và dàn diễn viên tốt." Mùa phim đạt 69 trên 100 điểm tại Metacritic dựa trên 19 đánh giá "nhìn chung là tốt".

Khách sạn thu về các ý kiến trái chiều từ giới phê bình. Rotten Tomatoes báo cáo có 64% của 48 nhà phê bình cho đánh giá tích cực với tổng hợp: "phong cách lòe loẹt lấn át cách kể chuyện hiệu quả, phần 5 của American Horror Story làm dàn diễn viên tài năng bị mắc cạn trong khách sạn của Ryan Murphy." Các fan cũng đưa ra ý kiến trái chiều khi 58% khán giả cho nhận xét tốt. Hotel đạt 60 trên 100 điểm tại Metacritic dựa trên 24 ý kiến "trung bình" từ giới chuyên môn.

Thuộc địa Roanoke nhận được sự phê bình tích cực từ giới chuyên môn. Trang đánh gía Rotten Tomatoes cho mùa phim tỷ lệ tán thưởng 74% với điểm trung bình 6.65/10 dựa trên 15 nhận xét. Trang này tổng hợp: "American Horror Story: Roanoke đã rẽ hướng bất ngờ ra khỏi các cấu trúc AHS cũ, quay về với nhịp phim của các mùa đầu tiên với không khí rợn người, quy mô nhỏ hơn kể cả khi format "tội ác có thực" được làm quá mức. Trên Metacritic, mùa phim đạt 72 trên 100 dựa trên 9 nhận xét, một kết quả "khả quan". Đây là mùa phim American Horror Story được đánh giá cao nhất trên trang này.

Hội kín nhận được phản hồi tích cực từ giới phê bình. Trang Rotten Tomatoes cho mùa phim 73% tỷ lệ tán dương, với điểm trung bình 7.05/10, trên 49 nhận xét. Trang này đánh giá, " Truyện kinh dị Mỹ: Hội kín  khơi dậy một sự rùng rợn rất hợp thời - nhiều những chú hề - dù bị vướng víu bởi tính chất chính trị quá bao quát và một số lỗ hổng trong mạch truyện." Trên Metacritic, mùa phim đạt 66 trên 100 dựa trên 24 nhận xét, tức một kết quả "tích cực".

Tận thế nhận được phản hồi tích cực từ giới phê bình, với một số người cho rằng mùa phim này có tiến bộ hơn những mùa trước. Trang Rotten Tomatoes cho mùa phim 79% tỷ lệ tán dương với số điểm trung bình 6.95/10 dựa trên 9 bài đánh giá. Trang đánh giá, "Ryan Murphy cùng dàn phù thủy của ông ấy thực sự đã cứu cả thế giới -- và cả bộ phim -- trong Tận thế, màn crossover đầy tham vọng của ông." Trên Metacritic, mùa phim đạt 63 điểm dựa trên 6 bài nhận xét.

1984 nhận được đánh giá rất khả quan từ giới phê bình. Trang Rotten Tomatoes cho mùa phim 88% tỷ lệ tán dương với số điểm trung bình 7.45/10 dựa trên 8 bài đánh giá. Trang đánh giá, "Là một sự pha trộn hoàn hảo giữa tropes chém giết và cú twist thương hiệu của Truyện Kinh dị Mỹ, 1984 là một mùa phim hay tuyệt."

Hai câu chuyện nhận được đánh gia khả quan từ giới phê bình. Trang Rotten Tomatoes cho mùa phim 80% tỷ lệ tán dương với số điểm trung bình 9.00/10 dựa trên 61 bài đánh giá, với một số người cho rằng đây là một trong những mùa phim hay nhất, trong khi một số khác thì chỉ trích tập thứ 6, "Winter Kills", cho rằng đây là tập phim tệ nhất trong cả bộ phim. Trang đánh giá, "Mặc dù câu chuyện thứ hai vẫn còn bí ẩn, nửa đầu của Hai câu chuyện đã cho thấy đây là một mùa phim thú vị cùng với diễn xuất đáng kinh ngạc - đặc biệt đến từ Leslie Grossman tài năng.

Ratings
Tập pilot của American Horror Story thu hút 3.2 triệu lượt xem với điểm rating trung bình 1.6 trong thị phần khán giả từ 18–49 tuổi. Đây là con số tốt nhất kênh FX từng thu được từ một sự khai màn serie phim. Tập phim được xem bởi 3.2 triệu người tại 59 quốc gia. Rating tăng về cuối serie, với tập kết thúc mùa 1 được xem bởi 3.22 triệu người và đạt điểm 1.7 rating cho thị phần khán giả 18–49 tuổi. Phim công chiếu tháng 11 năm 2011 tại châu Âu và Châu Mỹ Latin trên kênh Fox International Channels, và đứng đầu hoặc thứ hai trong danh sách những chương trình được xem nhiều nhất trong khung giờ chiếu của nó trên toàn bộ các hệ thống truyền hình trả tiền trong hầu hết các thị trường có thống kê. "Các con số quá mạnh, thật dễ sợ. American Horror Story đã lùa các khán giả mới đến với một hiện tượng "giết chóc" toàn cầu," Hernan Lopez, chủ tịch kênh Fox International Channels đã nói.

Mùa thứ hai mở màn với điểm 2.2 cho rating của lứa tuổi 18–49 và 3.85 triệu lượt xem, con số cao nhất serie. Tập thứ sáu của mùa hai đạt thấp kỷ lục với 0.9 cho lứa tuổi 18–49 và 1.89 triệu lượt xem, tuy nhiên các tập về sau đã bật lại và đạt 2 triệu mỗi tập, và tập cuối mùa 2 đạt 2.29 triệu lượt xem. Tập mở màn mùa năm là tập được xem nhiều thứ nhì lịch sử toàn hệ thống kênh, chỉ thua tập mở màn của mùa 4 của chính serie này với 6.13 triệu lượt xem. John Landgraf, CEO của hệ thống kênh FX, bình luận rằng American Horror Story " đã không còn nghi ngờ gì đặt chân vào hàng ngũ các serie truyền hình tạo bước ngoặt lớn."

Giải thưởng

American Horror Story đã thắng 55 trên 227 đề cử giải thưởng. Loạt phim thu về 28 đề cử Primetime Emmy, với Jessica Lange chiến thắng giải Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất trong một Miniserie hay phim truyền hình và Nữ diễn viên chính xuất sắc trong một Miniserie hay phim truyền hình, James Cromwell chiến thắng giải Nam diễn viên phụ xuất sắc trong một Miniserie hay phim truyền hình, và Kathy Bates chiến thắng giải Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất trong một Miniserie hay phim truyền hình. Phim còn nhận thêm 50 đề cử giải Creative Arts Emmy, trong đó thắng chín giải, bao gồm: làm tóc xuất sắc, phục trang xuất sắc, biên tập âm thanh xuất sắc, hóa trang xuất sắc (cho serie truyền hình hoặc phim truyền hình). Phim nhận chín đề cử Quả Cầu Vàng, với Lange thắng giải Nữ diễn viên phụ xuất sắc trong Series, Miniserie hoặc phim truyền hình, và Lady Gaga chiến thắng giải Nữ diễn viên chính xuất sắc trong Series, Miniserie hoặc phim truyền hình. Ngoài ra phim còn giành ba đề cử của hiệp hội diễn viên, với Lange chiến thắng giải nữ chính xuất sắc, 18 đề cử Giải thưởng của giới phê bình truyền hình với 4 chiến thắng, Giải Miniserie xuất sắc của GLAAD Media Award, 4 đề cử của hiệp hội thiết kế phục trang với ba chiến thắng, thắng 8 trên 10 giải của hiệp hội hóa trang và làm tóc, thắng một trên năm đề cử của Giải thưởng: "Sự lựa chọn của khán giả", và 11 đề cử Satellite Awards, thắng ba giải.

Chú thích

Liên kết ngoài

 American Horror Story  at TV.com

Phim truyền hình Mỹ ra mắt năm 2011
Phim truyền hình Mỹ thập niên 2010
Chương trình truyền hình tiếng Anh
Phim kinh dị truyền hình nhiều tập
Tác phẩm lịch sử giả tưởng
Chương trình truyền hình quay tại Los Angeles
Chương trình truyền hình của 20th Century Fox Television
Chương trình mạng FX


title: Stenodus leucichthys

text:
Stenodus leucichthys là một loài cá trong họ Salmonidae. Theo nghĩa hẹp phân bố tự nhiên của nó được giới hạn tại lưu vực biển Caspian, và nó được gọi là beloribitsa. Beloribitsa hiện được coi là đã tuyệt chủng trong tự nhiên, nhưng vẫn sống sót nhờ nuôi dự trữ.

Chú thích

Động vật được mô tả năm 1772
L
Cá nước ngọt Bắc Cực
L


title: Paranormal Activity

text:
Hiện tượng siêu nhiên (tiếng Anh: Paranormal Activity) là một bộ phim kinh dị siêu nhiên của Mỹ năm 2007, được viết kịch bản và đạo diễn bởi Oren Peli. Bộ phim nói về một cặp vợ chồng trẻ là Katie và Micah và đặc biệt là Katie đang bị ám ảnh bởi sự kiện siêu nhiên trong nhà của họ. Bộ phim được trình bày theo phong cách "Found footage (thể loại)", từ máy quay phim được lấp đặt bởi cặp vợ chồng trong một nỗ lực để ghi lại những gì đang ám ảnh họ.

Bộ phim được phát triển như là một phim độc lập và được chiếu tại liên hoan phim năm 2007, bộ phim đã được mua lại bởi hãng Paramount Pictures và được sửa đổi với một kết thúc mới. Phim đã được đưa ra một thông cáo hạn chế ở Mỹ vào ngày 25, 2009 và sau đó phát hành trên toàn quốc vào ngày 16 tháng 10 năm 2009. Bộ phim kiếm được gần 108,000,000$ tại các rạp ở Mỹ và hơn 85.000.000$ trên toàn thế giới với tổng doanh số trên toàn thế giới là 193,000,000$. Paramount/DreamWorks mua bản quyền với giá 350,000$. Đây là bộ phim có lợi nhuận nhất dựa trên lợi tức đầu tư, mặc dù con số đó rất khó để xác minh một cách độc lập như thế này là có khả năng loại trừ chi phí tiếp thị.

Phần tiếp theo, Paranormal Activity 2 được phát hành vào ngày 22 tháng 10 năm 2010. Sự thành công của hai bộ phim đầu tiên đã sinh ra Paranormal Activity 3, phát hành vào ngày 21 Tháng Mười năm 2011, Paranormal Activity 4 phát hành vào ngày 19 Tháng 10 năm 2012, và Paranormal Activity: The Marked Ones phát hành vào ngày 03 tháng 1 năm 2014.

Nội dung
Tháng Chín năm 2006, một cặp vợ chồng trẻ là Katie và Micah chuyển đến sống tại một ngôi nhà mới ở San Diego. Katie nói với Micah rằng ma quỷ đang ám ảnh cô ấy. Sau đó Micah lấp đặt một máy quay phim trong phòng ngủ của họ để ghi lại những hoạt động xảy ra trong khi họ ngủ. Katie nhờ đến Tiến sĩ tâm linh Fredrichs, ông nói rằng Katie bị ám ảnh bởi một con quỷ và có ý định hành hạ Katie. Ông khuyên gia đình không liên lạc với con quỷ và liên lạc với Tiến sĩ Johann Averies nếu cần thiết. Katie có vẻ quan tâm, nhưng Micah không thực hiện việc này nghiêm túc.

Trải qua từng đêm, hiện tượng kỳ lạ được ghi nhận trong máy quay, chẳng hạn như tiếng ồn, ánh sáng nhấp nháy và cửa ra vào tự chuyển động. Trong đêm 15, Katie bị mộng du, cô đứng bên cạnh phía giường Micah và nhìn chằm chằm vào anh ta trong hai giờ trước khi đi ra ngoài. Micah cố gắng thuyết phục Katie quay trở lại bên trong, nhưng cô từ chối và dường như cô quên nó ngay vào ngày hôm sau.

Một ngày, Micah mang về nhà một bảng Ouija, Katie tức giận và hét lên bảo Micah mang nó đi. Khi họ ra khỏi nhà, máy ảnh ghi lại một sức mạnh vô hình di chuyển cái bảng để tạo thành một thông điệp không rõ ràng, sau đó nó tự nhiên bốc cháy. Katie nhìn thấy video và xin Micah liên lạc với Tiến sĩ Johann Averies, nhưng một lần nữa ông từ chối. Trong đêm 17, Micah rắc bột talc trên hành lang và phòng ngủ. Hai vợ chồng bị đánh thức, và họ tìm thấy dấu chân con người không dẫn đến phòng ngủ từ tầng áp mái, nơi Micah tìm thấy một bức ảnh bị cháy của Katie thời trẻ. Cuối cùng Katie gọi cho Tiến sĩ Averies, nhưng ông nói không thể. Các sự kiện tiếp tục diễn ra, nhưng nó dần dần phát triển tồi tệ hơn khi Micah thiếu thận trọng và chế nhạo con quỷ, làm cho nó tức giận.

Cuối cùng, họ gọi Tiến sĩ Fredrichs thay vì Tiến sĩ Averies, nhưng ông cảm thấy năng lượng ma quỷ tràn ngập khi vào. Ông xin lỗi bất chấp lời cầu xin của họ, ông nói rằng sự hiện diện của mình chỉ làm cho con quỷ tức giận hơn. Trong đêm 20, Katie bị kéo ra khỏi phòng ngủ bởi một sức mạnh vô hình. Khi Micah chạy đến giúp đỡ, con quỷ đóng sầm cửa vào anh ta. Micah cuối cùng cứu cô nhưng họ cảm thấy rằng con quỷ vẫn ẩn nấp ở tầng trên, họ đi xuống cầu thang với chăn ngủ và họ ngủ trên ghế. Sáng hôm sau Micah phát hiện ra dấu cắn trên lưng anh. Sau đó, Micah tìm thấy Katie trong trạng thái thôi miên ngồi trên hành lang, nắm chặt một thập tự giá trong bàn tay. Ông giận dữ đốt cháy thánh giá và ảnh trong lò sưởi. Sau đó họ rời khỏi đó, Katie dường như mất liên lạc với thực tế nhưng Micah khẳng định họ sẽ không sao từ bây giờ.

Đêm sau, Katie ra khỏi giường và nhìn chằm chằm vào Micah trong hai giờ trước khi đi xuống cầu thang. Sau một lúc im lặng, Katie hét lên tên Micah cùng với một giọng nói kì lạ, ông vội chạy đến cô. Dừng la hét, Katie bước đi lên cầu thang. Cô ném cơ thể của Micah vào phía máy quay. Cô từ từ bước vào phòng, lại gần cơ thể Micah và sau đó nhìn lên máy ảnh với một nụ cười. Khi cô hướng về phía máy ảnh, khuôn mặt của cô mang một diện mạo ma quỷ. Cuối phim, một văn bản bằng lời rằng cơ thể Micah được phát hiện bởi cảnh sát ngày 11 tháng 10 năm 2006, và nơi ở của Katie vẫn chưa được biết.

Diễn viên

 Katie Featherston vai Katie
 Micah Sloat vai Micah
 Mark Fredrichs vai Bác sĩ Fredrichs
 Amber Armstrong vai Amber
 Ashley Palmer as Diane
 Gerardo Vazquez vai Jerry Vazquez

Chú thích

Phim năm 2007
Phim tiếng Anh
Phim kinh dị Mỹ
Phim DreamWorks
Phim tâm lý kinh dị
Phim kinh dị siêu nhiên
Phim found footage
Phim độc lập của Mỹ
Phim kinh dị năm 2007
Phim Mỹ
Phim đạo diễn đầu tay
Phim lấy bối cảnh năm 2006
Phim của Icon Productions
Phim của Paramount Pictures
Phim quay từ ngôi thứ nhất
Phim quay tại San Diego


title: Tenxơ ứng suất–năng lượng

text:
Tenxơ ứng suất–năng lượng (hoặc tenxơ ứng suất-năng lượng-động lượng hay tenxơ năng lượng-động lượng) là đại lượng tenxơ trong vật lý miêu tả mật độ và thông lượng của năng lượng và động lượng trong không thời gian, nó tổng quát hóa tenxơ ứng suất của vật lý Newton. Đại lượng này thể hiện các thuộc tính của vật chất, bức xạ, và của các trường lực phi hấp dẫn. Tenxơ ứng suất–năng lượng là nguồn của trường hấp dẫn trong phương trình trường Einstein của thuyết tương đối rộng, giống như mật độ khối lượng là nguồn của trường trong lý thuyết hấp dẫn Newton.

Xem thêm

Tenxơ ứng suất–năng lượng điện từ
Điều kiện năng lượng

Ghi chú và tham khảo

Liên kết ngoài
 Lecture, Stephan Waner
 Caltech Tutorial on Relativity  — A simple discussion of the relation between the Stress–Energy tensor of General Relativity and the metric

Khái niệm vật lý học
Tenxơ trong thuyết tương đối rộng
Phương pháp biến phân trong thuyết tương đối rộng
Tenxơ
Khái niệm vật lý