title: Tiêu chuẩn ISO 9004:2009

text:
Tiêu chuẩn ISO 9004: 2009 (Quản lý cho sự thành công lâu dài của tổ chức - Phương pháp tiếp cận trong quản lý chất lượng) là một tiêu chuẩn quốc tế trong Bộ tiêu chuẩn ISO 9000 nhằm hướng dẫn, hỗ trợ cho tổ chức đạt được thành công bền vững bằng việc tiếp cận quản lý chất lượng. Nó có thể áp dụng cho mọi tổ chức, bất kể quy mô, loại hình tổ chức hay hoạt động nào. Tiêu chuẩn này không nhằm mục đích cho việc chứng nhận, quy định hoặc làm hợp đồng.

Tiêu chuẩn ISO 9004: 2009 thay thế Tiêu chuẩn ISO 9004: 2000 - Hệ thống quản lý chất lượng - Hướng dẫn cải tiến. Tuy nhiên đã có bước phát triển khác biệt lớn so với ISO 9004:2000.

Theo Bob Alisic, trưởng nhóm phụ trách soạn thảo tiêu chuẩn ISO 9004:2009 cho biết: "Trong khi mục tiêu ban đầu là đảm bảo sản xuất sản phẩm và dịch vụ tốt để đạt được sự hài lòng của khách hàng, thì mục đích dài hạn là đảm bảo sự tồn tại về kinh tế cho tổ chức. Phiên bản mới này hướng dẫn tổ chức cách thức tiếp cận một cách có hệ thống để đạt được điều này".

Nội dung của tiêu chuẩn
Nội dung của Tiêu chuẩn ISO 9004: 2009 gồm 9 phần:

1 Phạm vi

2 Tiêu chuẩn viện dẫn.

3 Thuật ngữ và định nghĩa

4 Quản lý cho sự thành công lâu dài của tổ chức

4.1 Quy định chung

4.2 Thành công lâu dài

4.3 Môi trường của tổ chức

5 Chiến lược và chính sách

5.1 Quy định chung

5.2 Xây dựng chiến lược và chính sách

5.3 Triển khai chiến lược và chính sách

5.4 Thông tin chiến lược và chính sách.

6 Quản lý nguồn lực

6.1 Quy định chung

6.2 Nguồn lực tài chính.

6.3 Nhân lực trong tổ chức

6.4 Các nhà cung cấp và đối tác

6.5 Cơ sở hạ tầng

6.6 Môi trường làm việc

6.7 Kiến thức, thông tin và công nghệ

6.8 Tài nguyên thiên nhiên

7 Quá trình quản lý

7.1 Quy định chung

7.2 Quá trình lập kế hoạch và kiểm soát

7.3 Trách nhiệm và quyền hạn

8 giám sát, đo lường, phân tích và đánh giá

8.1 Khái quát

8.2 Giám sát

8.3 Đo lường

8.4 Phân tích.

8.5 Xem xét các thông tin từ giám sát, đo lường và phân tích

9 Cải tiến, đổi mới và học tập

9.1 Quy định chung

9.2 Cải tiến

9.3 Đổi mới

9.4 Học hỏi

ISO 9001: 2008 và ISO 9004:2009

So với ISO 9001:2008, là đảm bảo quản lý chất lượng sản phẩm và dịch vụ, đồng thời tăng cường sự hài lòng khách hàng, thì ISO 9004:2009 cho một cái nhìn rộng hơn về quản lý chất lượng, đặc biệt là cải thiện hiệu suất. Tiêu chuẩn này sẽ hữu ích cho các tổ chức mà các nhà quản lý cao cấp có mong muốn cải tiến liên tục vượt qua ISO 9001, được đo lường thông qua sự hài lòng của khách hàng và các bên liên quan.

Mặc dù ISO 9004:2009 bổ sung cho ISO 9001:2008 và ngược lại, nhưng nó cũng có thể được sử dụng độc lập. Tiêu chuẩn này không dùng cho bên thứ ba chứng nhận, lập quy, hoặc sử dụng trong hợp đồng, cũng không phải là hướng dẫn để thực hiện ISO 9001:2008. Trong tiêu chuẩn ISO 9004: có một phụ lục được đính kèm, tương ứng theo từng khoản mục giữa ISO 9001:2008 và ISO 9004:2009 sẽ giúp cho người sử dụng áp dụng tiêu chuẩn này một cách tốt nhất.

Tham khảo


title: Sữa công thức

text:
Sữa công thức hay còn gọi là sữa bột trẻ em là các loại sữa được sản xuất dành riêng làm thức ăn cho trẻ sơ sinh và trẻ em dưới 12 tháng tuổi trong đó thành phần mô phỏng công thức hóa học của sữa mẹ và dùng để thay thế hoàn toàn hoặc một phần cho sữa mẹ Sữa công thức cũng có thể được hiểu là những loại [[thực phẩm tốt
]] (nghĩa rộng) dành cho những đứa trẻ thường chuẩn bị cho bú bình hoặc ăn thức ăn từ bột (trộn với nước) hoặc chất lỏng (có hoặc không có nước bổ sung). Đây là một thực phẩm mà dành sử dụng chế độ ăn uống đặc biệt như một loại thức ăn cho trẻ sơ sinh.

Thành phần
Sữa công thức có những thành phần mô phỏng giống như sữa mẹ, nó có công thức gần giống với sữa mẹ trong việc vừa giúp trẻ có một cơ thể khỏe mạnh với sự tăng trưởng về chiều cao, cân nặng vừa phát triển trí não, thị lực, cảm xúc, kỹ năng giao tiếp, giải quyết vấn đề, hệ miễn dịch, ngoài đạm, đường, chất béo và các vitamin, khoáng chất thiết yếu, còn cần có một số dưỡng chất bổ sung đặc biệt (choline, DHA, ARA, beta-glucan, prebiotic...).

Dù mang nhiều nhãn hiệu thì sữa công thức nhìn chung là có thành phần giống hệt nhau do sữa bột công thức phải tuân theo quy định của các cơ quan quản lý thực phẩm, chẳng hạn Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA), đòi hỏi các nhà sản xuất cung cấp 29 chất dinh dưỡng cụ thể trong mỗi khẩu phần. Trong khi các nhãn hiệu khác nhau có tên gọi, bao bì, giá cả khác nhau, không ai trong số họ được phép thay đổi các thành phần cần thiết.
Có ba loại sữa công thức cơ bản:
 Sữa bột (sẽ được pha cùng nước).
 Sữa nước đặc (sẽ được pha loãng cùng nước).
 Sữa nước lỏng (chỉ việc đổ vào bình là bé bú được).

Trong đó, sữa bột là phổ biến và ít tốn kém nhất, sữa nước lỏng là tốn kém nhất. Ngoài ra, cũng có các loại sữa công thức hữu cơ trên thị trường, có thành phần tương tự sữa công thức bình thường nhưng sữa này được lấy từ những con bò không được dùng bất kỳ loại kháng sinh nào. Đối với sữa công thức bột gồm nhiều loại:
 Sữa công thức gốc sữa bò. Hầu hết các bé dễ dàng tiêu hóa sữa công thức nhưng một số có khả năng dị ứng với protein sữa bò trong sữa công thức.
 Sữa công thức gốc đậu nành (có thể dùng cho bé sơ sinh) hoặc những bé không dung nạp lactose hay bị dị ứng sữa bò.
 Sữa công thức ít gây dị ứng (cho bé bị dị ứng với protein sữa hoặc dị ứng sữa đậu nành) đó là sữa bột chứa đạm thủy phân, trong đó các protein đã được biến đổi thành hình thức dễ tiêu hóa hơn.
 Sữa công thức thiết kế đặc biệt cho bé nhẹ cân.

Trẻ uống sữa công thức thường sẽ no lâu hơn trẻ bú sữa mẹ vì sữa mẹ và hầu hết các loại sữa bột công thức có chứa các loại protein whey và casein nhưng trong sữa mẹ, whey nhiều hơn casein nên dễ dàng tiêu hóa, trong khi sữa bột công thức chứa nhiều casein khiến trẻ tiêu hóa chậm hơn. Sữa bột công thức mất nhiều thời gian để tiêu hóa hơn sữa mẹ.

Vai trò
Sữa công thức, với hình thức đặc thù giúp cung cấp tối đa dưỡng chất cho trẻ đang là một trong những giải pháp tốt nhất để trẻ đạt được nhu cầu dinh dưỡng cần thiết. Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, thì sữa mẹ là tốt nhất. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân mà ngay từ đầu có một số bà mẹ đã không thể duy trì việc cho con bú sữa mẹ thì giải pháp cung cấp dinh dưỡng cho con bằng sữa công thức là phù hợp nhất.

Một lời khuyên cho rằng khi trẻ em đang ở vào giai đoạn "vàng" (từ 3-10 tuổi), là giai đoạn chiếm đến 60% tiềm năng phát triển chiều cao nên bên cạnh các bữa ăn, việc bổ sung thêm sữa đóng vai trò rất quan trọng và nên chọn sữa công thức cho trẻ vì hệ dưỡng chất khoa học trong các loại sữa công thức sẽ bổ sung cho bé đầy đủ các chất thiết yếu, quan trọng, giúp bé đạt đến chiều cao tối ưu, đây là điều mà sữa tươi sẽ gặp hạn chế. Nên cho bé uống 2-3 ly sữa công thức mỗi ngày và duy trì điều này suốt trong giai đoạn từ 3-10 tuổi.

Mặc dù vậy, sữa công thức vẫn không thể thay thế hoàn toàn cho sữa mẹ. Ở Việt Nam, có việc cấm quảng cáo sữa công thức cho trẻ dưới 24 tháng, các sản phẩm dinh dưỡng với mục đích thay thế sữa mẹ cho trẻ 0 đến 24 tháng sẽ đều bị cấm quảng cáo, các sản phẩm dinh dưỡng công thức với mục đích thay thế sữa mẹ cho trẻ dưới 12 tháng, sản phẩm bổ sung cho trẻ dưới 6 tháng đều bị cấm quảng cáo.

An toàn thực phẩm

Trung Quốc

Năm 2008, tại Trung Quốc phát hiện sữa bột trẻ em đã bị lẫn hóa chất melamine. Vụ bê bối này đã ảnh hưởng đến nhiều nước khác bởi các sản phẩm chứa sữa nhiễm bẩn nhập từ Trung Quốc. Đến ngày 22 tháng 9, người ta đã thống kê được gần 53.000 trẻ em đã bị bệnh, hơn 12.800 trẻ phải nằm viện, và 4 trẻ bị chết, với nguyên nhân là sỏi thận và suy thận. Chất hóa học đã được trộn vào sữa để làm cho sữa có vẻ có độ đạm cao hơn. Cũng chất hóa học này đã có liên quan đến chuỗi các vụ thu hồi thức ăn cho thú cảnh vào năm 2007. Trong một vụ khác, sữa chất lượng kém đã gây ra cái chết do suy dinh dưỡng của 13 trẻ sơ sinh tại Trung Quốc năm 2004.

Hiện tượng sữa nhiễm bẩn đã bị phát hiện ở 22 công ty Trung Quốc, trong đó có Sanlu (Tập đoàn Tam Lộc), Mengniu, Yili, và Yashili. Sự kiện này đã gây nên những mối lo ngại về an toàn thực phẩm và tham nhũng chính trị ở Trung Quốc, và gây thiệt hại cho danh tiếng của thực phẩm do Trung Quốc xuất khẩu; ít nhất 11 quốc gia đã ngừng nhập khẩu sản phẩm sữa từ Trung Quốc. Tổ chức Y tế Thế giới coi vụ bê bối này là một trong những sự kiện an toàn thực phẩm lớn nhất mà tổ chức này phải đối phó trong những năm gần đây. Tổ chức này nói rằng khủng hoảng lòng tin của người tiêu dùng Trung Quốc sẽ khó vượt qua.

Sau đó, Lo ngại các sản phẩm sữa trong nước không đảm bảo chất lượng, ngày càng nhiều người Trung Quốc đổ xô tới Hồng Kông mua sữa ngoại cho con, Sữa công thức nhập khẩu cho trẻ em là mặt hàng đặc biệt được ưa chuộng bởi người dân đại lục vẫn chưa hết lo ngại về vấn đề an toàn thực phẩm, thậm chí còn được xem là món quà tặng xa xỉ đối với nhiều gia đình đại lục.

New Zeland
Một vụ bê bối khác liên quan đến sữa của Tân Tây Lan đó là sữa bột nhiễm khuẩn của công ty Fonterra. Chính phủ New Zealand ra thông báo cho biết nguyên liệu sữa đặc, sữa bột khô của công ty Fonterra đã bị nhiễm khuẩn và nhiều sản phẩm sử dụng nguyên liệu này đã được xuất khẩu sang Australia, Trung Quốc, Malaysia, A-rập Xê-út, Thái Lan và Việt Nam. Triệu chứng ngộ độc ban đầu do vi khuẩn gây ra gồm nôn mửa và tiêu chảy, sau đó có thể dẫn tới liệt, thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Nga, Pháp và Trung Quốc đã đồng loạt cho thu hồi tất cả các sản phẩm sữa có sử dụng nguyên liệu sữa bột do công ty Fonterra của New Zealand cung cấp để tránh nguy cơ lây lan vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng. Tập đoàn thực phẩm lớn của Pháp Danone đã phải ra lệnh thu hồi các sản phẩm sữa của mình khỏi thị trường Trung Quốc, Malaysia, Thái Lan và New Zealand. Mátxcơva đã thu hồi các sản phẩm sữa của Fonterra, bao gồm sữa công thức dành cho trẻ em và khuyến cáo người tiêu dùng nước này không mua các sản phẩm của hãng trên.

Thủ tướng New Zealand John Key đã sắp xếp một chuyến đi tới Bắc Kinh trong để xin lỗi người tiêu dùng nước này về bê bối sữa nhiễm vi khuẩn gây liệt cơ của hãng Fonterra nhằm tạo niềm tin do thị trường sữa công thức của Trung Quốc đang đem về cho New Zealand khoảng 2,4 tỷ USD mỗi năm. Ngoài ra, Sau khi chính phủ New Zealand ra thông cáo về nguyên liệu đạm sữa cô đặc của Fonterra, người tiêu dùng Việt Nam đã quay trở lại mua sữa này. Bộ Công nghiệp cơ bản New Zealand khẳng định vi khuẩn được tìm thấy trong Whey Protein Concentrate (WPC) do công ty Fonterra sản xuất không phải là vi khuẩn Clostridium botulinum (CB) như đã cảnh báo, mà là vi khuẩn Clostridium sporogenes (CS). Đây là khuẩn lành tính, hoàn toàn không gây hại và có mặt phổ biến trong môi trường.

Chú thích

Sữa
Chế phẩm sữa


title: Liên hoàn họa

text:
Liên hoàn họa (chữ Hán giản thể: 连环画; chữ Hán phồn thể: 連環畫; bính âm: Liánhuánhuà) là thuật ngữ để gọi những bộ truyện tranh cổ truyền trong xã hội Trung Quốc. Liên hoàn họa xuất hiện vào đầu thế kỉ 20 và được coi như là tiền thân của manhua.

Thuật ngữ
Trong tiếng Hoa, từ này có nghĩa là "Hình ảnh liên kết", người dân gọi những quyển sách này là "Liên hoàn họa" hoặc "Liên hoàn đồ họa". Tuy nhiên, nghĩa gốc của từ này đã không còn được sử dụng kể từ năm 1927. Thay vào đó, Liên hoàn họa lại theo từng vùng khác nhau mà mang những nghĩa khác nhau:

Lịch sử
Năm 1880, trên những tạp chí tiếng Trung như Dianshizhai Pictorial bắt đầu xuất hiện những hình ảnh vẽ tay. Năm 1884, 10 biểu trưng ủng hộ cuộc khởi nghĩa ở Triều Tiên có thể coi như là minh chứng đầu tiên về sự xuất hiện của Liên hoàn họa. Năm 1889, Wenyi Book Company ở Thượng Hải xuất bản "The Story of the Three Kingdoms" do Zhu Zhixuan vẽ. Tác phẩm này được gọi là "huihui tu" hoặc chapter pictures (chương ảnh???).

Đến năm 1916, nhật báo Caobao xuất hiện những bức vẽ để thu hút độc giả thuộc tầng lớp trung và hạ lưu. Đến những năm 1920, báo ảnh ở Thượng Hải đã xuất hiện nhiều bức vẽ nói về các câu chuyện cổ, những thần thoại và truyền thuyết Trung Quốc. Những tờ báo ảnh này phát triển và lưu thông trong những năm 20 và 30 thế kỉ trước tại đường Beigongyili tại quận Zhabei. Năm 1935, quầy tranh ở đây xuất bản "Shanghai Lianhuan Tuhua Promotion Society" - một thể loại truyện tranh đơn giản cho trẻ con.

Trong những năm 20 đầu thế kỉ 20, Liên hoàn họa cũng bắt đầu xuất hiện ở Hồng Kông và tiếp tục phát triển ngay cả dưới thời kì bị ảnh hưởng của Nhật những năm 1940.

Đến những năm 1980, sau cuộc Đại cách mạng văn hóa, Liên hoàn họa dần mất đi vai trò của mình do bị coi là không mang tính giáo dục và không có tính triết lý.

Hiện tại
Hiện tại, Liên hoàn họa có lẽ chỉ còn tồn tại trong một số viện bảo tàng để mọi người có thể nhớ về một thể loại truyện tranh lâu đời ở Trung Quốc những năm đầu thế kỉ 20.

Chú thích

Đọc thêm
阿英(Tháng 8 năm 2008). 中国连环图画史话 (Lịch sử Liên hoàn họa ở Trung Quốc). 山东画报出版社. ISBN 978-7-80713-490-9.

Xem thêm
 Manhua
 Nghệ thuật Trung Quốc

Liên kết ngoài
 Lịch sử Liên hoàn họa
 Lianhuanhua Pictures

Văn hóa Hồng Kông
Văn hóa Trung Hoa
Nghệ thuật Trung Quốc
Thuật ngữ tiếng Trung Quốc
Mỹ thuật Trung Quốc


title: Ngũ tộc cộng hòa

text:
Ngũ tộc cộng hòa là một trong những nguyên tắc quan trọng khi Trung Hoa Dân Quốc được thành lập năm 1911 cùng thời điểm diễn ra cách mạng Tân Hợi.

Mô tả
Nguyên tắc này nhấn mạnh sự chung sống hài hòa của năm dân tộc lớn nhất Trung Quốc mà được đại diện bằng những sọc màu trên quốc kỳ ngũ sắc của nền cộng hòa: người Hán (đỏ), người Mãn Châu (vàng), người Mông Cổ (xanh), người Hồi (tức người Hồi giáo) (trắng) và người Tây Tạng (đen). Tuy nhiên rất nhiều người cho rằng học thuyết này thực chất vẫn lấy người Hán làm trung tâm.

Thuật ngữ "Hồi giáo" trong văn cảnh này (kể cả thuật ngữ 回, Hồi trong tiếng Trung) chủ yếu đề cập đến những người Turk theo đạo Hồi ở miền tây Trung Quốc kể từ khi cái tên "Hồi Cương" (回疆; "Huijiang") được đổi thành Tân Cương dưới thời nhà Thanh..

Lịch sử
Sau khởi nghĩa Vũ Xương, nhà Thanh chuyển giao quyền lực cho Trung Hoa Dân Quốc. Đã có một số lá cờ được Đồng Minh Hội sử dụng. Các đơn vị quân sự của Vũ Xương muốn dùng cờ 9 sao có thái cực đồ. Còn Tôn Dật Tiên lại muốn sử dụng cờ Thanh Thiên Bạch Nhật để vinh danh Lục Hạo Đông.

Mặc dù mục tiêu chung của các khởi nghĩa là chống người Mãn Châu, Tôn Trung Sơn, Tống Giáo Nhân và Hoàng Hưng đều nhất trí hòa hợp chủng tộc phải được đặt lên hàng đầu; do đó các màu khác nhau được sử dụng trong lá quốc kỳ. Ý kiến chung là tất cả các dân tộc ngoài người Hán cũng là người Trung Quốc mặc dù những người không phải người Hán chỉ chiếm tỉ lệ dân số tương đối nhỏ.

Cờ "ngũ tộc cộng hòa" không còn được sử dụng nữa từ sau cuộc Bắc phạt (1926-1928).

Một biến thể của lá cờ này đã được dùng bởi Đế quốc Trung Hoa của Viên Thế Khải và chính phủ bù nhìn thân Nhật của Mãn Châu Quốc. Tại Mãn Châu Quốc, khẩu hiệu "Ngũ sắc cộng hòa" cũng được sử dụng nhưng với năm dân tộc khác là người Nhật (đỏ), người Hán (xanh), người Mông Cổ (trắng), người Tây Tạng (đen) và người Mãn Châu (vàng).

Hình ảnh

Xem thêm
 Thanh Thiên Bạch Nhật
Thanh Thiên Bạch Nhật Mãn Địa Hồng

Tham khảo

Lịch sử Trung Hoa Dân Quốc
Cờ Trung Quốc
Chủ nghĩa dân tộc Trung Quốc
Cách mạng Tân Hợi
Đế quốc Trung Hoa


title: Thái Nguyên Bồi

text:
Thái Nguyên Bồi () (11 tháng 1, 1868 – 5 tháng 3 năm 1940) là một nhà tuyên truyền quốc tế ngữ, nhà giáo dục người Trung Quốc, giám đốc đại học Bắc Kinh và đồng thời là nhà sáng lập Academia Sinica. Ông nổi tiếng với những đánh giá phê bình về văn hóa Trung Quốc và việc tổng hợp các tư tưởng của cả phương Tây và Trung Quốc, trong đó có cả chủ nghĩa vô chính phủ. Tại đại học Bắc Kinh ông đã tập hợp được những nhân vật có ảnh hưởng trong phong trào Tân Văn hóa và phong trào Ngũ Tứ.

Tiểu sử
Sinh ra tại Thiệu Hưng, Chiết Giang, năm 26 tuổi tức năm Quang Tự 18 (1892), do đậu nhị giáp tiến sĩ (tức Hoàng giáp), nên theo luật triều đình thời Thanh, ông được bổ vào Hàn Lâm Viện, nhậm chức Thự các sĩ (庶吉士, Hanlin Bachelor).  Năm Quang Tự 20 (1894), ông được bổ chức Hàn lâm viện Biên tu (編修, Junior Compiler).

Năm 1898, vì việc chính phủ Thanh sát hại Đàm Tự Đồng, người mà ông rất ngưỡng mộ, Thái Nguyên Bồi quyết rời khỏi Hàn lâm viện, xuống miền Nam, tham gia vào việc quản lý các viện sau và trở thành:
Giám đốc học đường Trung Quốc-Tây phương tại Thiệu Hưng (紹興中西學堂監督)
Viện trưởng thư viện Diệm Sơn (嵊縣剡山書院院長)
Tổng giáo tập đặc ban (特班總教習) của trường quốc gia Nam Dương (tiền thân của Đại học Giao thông Thượng Hải)

Năm 1904 ông thành lập Quang Phục Hội rồi một năm sau ông gia nhập Đồng Minh Hội. Sau khi học triết học, tâm lý học và lịch sử nghệ thuật tại đại học Leipzig của Đức năm 1907, ông giữ chức bộ trưởng Giáo dục lâm thời Trung Hoa Dân Quốc vào tháng 1 năm 1912 nhưng sau đó từ chức khi Viên Thế Khải lên làm tổng thống. Cuối cùng ông trở lại Đức rồi sau đó sang Pháp.

Thái Nguyên Bội quay về Trung Quốc năm 1916 rồi năm sau làm giám đốc Đại học Bắc Kinh. Trong nhiệm kỳ của mình tại đại học Bắc Kinh, ông đã tuyển vào trường những nhà tư tưởng nổi tiếng (và cũng là những nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc tương lai) như Lý Đại Chiêu và Trần Độc Tú và các nhà tư tưởng khác như Hồ Thích, bạn thân của ông và Lương Thấu Minh.

Tư tưởng
Ông chủ trương năm thứ quan trọng như nhau trong cuộc sống là đức, trí, thể, quần, mỹ (德、智、體、群、美), những giá trị cốt lõi mà ngày nay vẫn được giảng dạy trong các trường học tại Đài Loan, Hồng Kông và Ma Cao.

Tham khảo

Hoàn toàn không có nguồn tham khảo
Sinh năm 1868
Mất năm 1940
Người Chiết Giang
Nhà triết học Trung Quốc
Nhà cách mạng Trung Quốc
Cựu sinh viên Đại học Bắc Kinh
Giáo sư Đại học Bắc Kinh
Tiến sĩ nhà Thanh


title: Zwiesel (Bayerische Voralpen)

text:
Núi Zwiesel hay núi Zwieselberg là một núi cao chỉ có 1348 m ở Bayerischen Voralpen. Có thể lên núi này một cách dễ dàng từ núi Blomberg. Dưới đỉnh núi Zwiesel ở độ cao 1245 m có một nông trại tên là Zwieselalm (hay còn gọi là Schnaiteralm). Từ đỉnh đi tới Blomberghaus có một quán ăn trên núi, khoảng gần 30 phút. Từ đây xuống chân núi khoảng 1 tiếng, nơi có trạm ghế treo trên dây cáp để lên tới đỉnh Blomberg. Giữa đường (đi khoảng nửa tiếng) có trạm xe trượt núi mùa hè (Sommerrodelbahn) dài nhất Âu châu (1286 m), khoảng cách độ cao 200 m, độ dốc là 17%.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 über die Bergtour

Núi dưới 2000 m
Núi ở Voralpen
Núi châu Âu
Núi ở Bayern


title: Thế vận hội Mùa hè 2020

text:
, tên chính thức là  và còn được gọi là , là một sự kiện thể thao đa môn quốc tế được tổ chức từ ngày 23 tháng 7 đến ngày 8 tháng 8 năm 2021 ở Tokyo, Nhật Bản. Ban đầu được dự kiến diễn ra từ ngày 24 tháng 7 đến ngày 9 tháng 8 năm 2020, sự kiện này đã bị hoãn lại vào tháng 3 năm 2020 do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 và sẽ không cho phép khán giả quốc tế cũng như khán giả trong nước dự khán. Mặc dù được dời lại vào năm 2021, sự kiện này vẫn giữ tên Tokyo 2020 cho mục đích tiếp thị và xây dựng thương hiệu. Đây là lần đầu tiên Thế vận hội đã bị hoãn lại và lên lịch lại, thay vì hủy bỏ.

Tokyo đã được chọn là thành phố chủ nhà trong phiên họp IOC lần thứ 125 ở Buenos Aires, Argentina vào ngày 7 tháng 9 năm 2013. Thế vận hội 2020 sẽ đánh dấu lần thứ hai Nhật Bản tổ chức Thế vận hội Mùa hè, lần đầu tiên cũng ở Tokyo vào năm 1964, đánh dấu việc đây là thành phố đầu tiên ở châu Á tổ chức Thế vận hội Mùa hè hai lần và đồng thời đây là lần thứ tư Thế vận hội Mùa hè được tổ chức tại châu Á. Tính cả Thế vận hội Mùa đông vào năm 1972 (Sapporo) và năm 1998 (Nagano), đây là Thế vận hội thứ tư được tổ chức ở Nhật Bản. Thế vận hội 2020 cũng là Thế vận hội thứ hai trong ba kỳ Thế vận hội liên tiếp được tổ chức ở Đông Á, lần đầu tiên ở huyện Pyeongchang, Hàn Quốc vào năm 2018 và Thế vận hội tiếp theo ở Bắc Kinh, Trung Quốc vào năm 2022.

Thế vận hội 2020 sẽ chứng kiến sự xuất hiện của các môn thi mới bao gồm bóng rổ 3x3, BMX tự do và xe đạp Madison, cũng như các sự kiện hỗn hợp tiếp theo. Theo các chính sách mới của IOC cho phép ban tổ chức chủ nhà thêm các môn thể thao mới vào chương trình Olympic để tăng cường các sự kiện cốt lõi vĩnh viễn, các Thế vận hội này sẽ chứng kiến karate, leo núi thể thao, lướt sóng và trượt ván có màn ra mắt tại Olympic, cũng như sự trở lại của bóng chày và bóng mềm lần đầu tiên kể từ năm 2008.

Quá trình đấu thầu

Tokyo, Istanbul, và Madrid là ba thành phố ứng cử viên. Các thành phố ứng cử viên của Baku (Azerbaijan) và Doha (Qatar) đã không được thăng cấp lên vị trí ứng cử viên. Một gói thầu từ Roma đã bị rút lui.

Bầu cử thành phố chủ nhà

IOC đã bỏ phiếu để lựa chọn thành phố đăng cai Thế vận hội Mùa hè 2020 vào ngày 7 tháng 9 năm 2013 tại phiên họp IOC lần thứ 125 tại Buenos Aires Hilton ở Buenos Aires, Argentina. Một hệ thống bỏ phiếu đầy đủ đã được sử dụng. Không có thành phố nào giành được hơn 50% số phiếu trong vòng 1, Madrid và Istanbul đồng vị trí thứ hai. Một cuộc bỏ phiếu giữa hai thành phố này đã được tổ chức để xác định thành phố nào sẽ bị loại. Trong cuộc bỏ phiếu cuối cùng giữa Tokyo và Istanbul, Tokyo đã được chọn với 60 phiếu bình chọn so với 36 phiếu của Istanbul, cao hơn số phiếu tối thiểu cần có là 49 phiếu.

Phát triển và chuẩn bị

Chính quyền thành phố đô thị Tokyo dành một khoản vay 400 tỷ JP¥ (trên 3,67 tỷ đô la Mỹ) để trang trải chi phí chủ nhà Thế vận hội. Chính phủ Nhật Bản đang xem xét tăng sức chứa suất vé tại cả hai các sân bay Haneda và Narita bằng cách giảm bớt các hạn chế không phận. Một tuyến đường sắt mới được lên kế hoạch để kết nối cả hai sân bay thông qua việc mở rộng Ga Tokyo, cắt giảm thời gian di chuyển từ Ga Tokyo đến Haneda từ 30 phút đến 18 phút và từ Ga Tokyo đến Narita từ 55 phút đến 36 phút; tuyến sẽ có giá 400 tỷ yên và sẽ được tài trợ chủ yếu bởi các nhà đầu tư tư nhân, nhưng Công ty Đường sắt Đông Nhật Bản (Đông JR) đang lên kế hoạch cho một tuyến đường mới gần Tamachi đến sân bay Haneda. Tài trợ cũng được lên kế hoạch để đẩy nhanh việc hoàn thành Tuyến đường vòng tròn Trung tâm, Đường cao tốc Tokyo Gaikan và Đường cao tốc Ken-Ō và tân trang lại các đường cao tốc lớn khác trong khu vực. Ngoài ra còn có kế hoạch mở rộng tuyến vận chuyển tự động Yurikamome từ nhà ga hiện có tại ga Toyosu đến nhà ga mới tại ga Kachidoki, đi qua địa điểm của Làng Olympic, mặc dù Yurikamome vẫn không đủ sức chứa để phục vụ các sự kiện lớn trong khu vực Odaiba của riêng mình.

Ban tổ chức Tokyo được lãnh đạo bởi cựu Thủ tướng Mori Yoshirō. Bộ trưởng Olympic và Paralympic Hashimoto Seiko đang thay mặt chính phủ Nhật Bản giám sát việc chuẩn bị.

Tác động của đại dịch COVID-19

Năm 2020, đại dịch COVID-19 đã gây lo ngại về tác động tiềm tàng của nó đối với các vận động viên và du khách đến Thế vận hội. Không giống như trường hợp virus Zika trong Thế vận hội Mùa hè 2016 Rio de Janeiro, SARS-CoV-2 có thể lây truyền giữa người với người, đặt ra những thách thức khó khăn hơn cho các nhà tổ chức Tokyo để chống lại bệnh truyền nhiễm và tổ chức một đại hội an toàn và an ninh. Trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 2 năm 2020 với City A.M., ứng cử viên thị trưởng Luân Đôn của đảng Bảo thủ Shaun Bailey đã lập luận rằng Luân Đôn sẽ có thể tổ chức Thế vận hội tại các địa điểm Olympic Luân Đôn 2012 cũ, đại hội cần phải được di chuyển do sự bùng phát của virus corona. Thống đốc Tokyo Koike Yuriko chỉ trích nhận xét của Bailey là không phù hợp. Vào ngày 3 tháng 3 năm 2020, một phát ngôn viên của IOC tuyên bố rằng Thế vận hội sẽ diễn ra theo đúng kế hoạch. Kể từ ngày 18 tháng 3 năm 2020, IOC vẫn hoàn toàn cam kết cho sự thành công của Thế vận hội mà không bị trì hoãn hoặc hủy bỏ. Các cuộc tham vấn liên tục đang được IOC tiến hành với Tổ chức Y tế Thế giới, các vận động viên và Ủy ban Olympic Quốc gia về sức khỏe và sự an toàn của tất cả các bên liên quan.

Vào ngày 22 tháng 3, IOC đã thông báo rằng một quyết định sẽ được đưa ra trong vòng bốn tuần tới về việc Thế vận hội có bị hoãn hay không. Ba quốc gia, Canada, và sau đó là Úc và Vương quốc Liên hiệp Anh, sau đó nói rằng họ sẽ rút khỏi Thế vận hội nếu họ không bị hoãn lại một năm.

Vào ngày 23 tháng 3, Thủ tướng Abe Shinzo tuyên bố rằng ông sẽ ủng hộ đề nghị hoãn, với lý do đảm bảo an toàn cho vận động viên là "hết sức". Cùng ngày hôm đó, thành viên IOC và cựu phó chủ tịch Dick Pound tuyên bố với USA Today rằng "trên cơ sở thông tin mà IOC có, việc hoãn đã được quyết định."

Vào ngày 24 tháng 3 năm 2020, thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã thông báo rằng Thế vận hội mùa hè sẽ bị hoãn lại cho đến năm 2021. Thế vận hội mùa hè và Paralympic 2020 cũng bị đẩy lùi sang năm 2021 do đại dịch COVID-19. Vào ngày 30 tháng 3 năm 2020, IOC đã thông báo thế vận hội mùa hè 2020 sẽ khởi tranh từ ngày 23 tháng 7 đến 8 tháng 8 năm 2021. Lần Thế vận hội mùa hè này chính thức cấm toàn bộ các khán giả nước ngoài nhập cảnh vào Nhật Bản để hạn chế sự lây lan của đại dịch COVID-19 và thay vào đó chỉ đón một số ít khán giả trong nước. Tuy nhiên đến gần khai mạc Thế vận hội thì số ca mắc COVID-19 ở Tokyo tăng mạnh trở lại nên chính phủ Nhật Bản một lần nữa cấm toàn bộ các khán giả trong nước vào sân xem các nội dung thi đấu ở Thế vận hội này và khuyến cáo người dân Nhật Bản cũng như cổ động viên trên khắp thế giới cổ vũ cho các đoàn thể thao qua màn ảnh truyền hình.

Đại hội

Lễ khai mạc

Lễ khai mạc được tổ chức vào ngày 23 tháng 7 năm 2021 tại Sân vận động Quốc gia Nhật Bản ở Tokyo. Nó bao gồm cuộc diễu hành truyền thống của các quốc gia trên nền nhạc của các trò chơi video nổi tiếng của Nhật Bản. Nhật Hoàng Naruhito chính thức khai mạc Thế vận hội, và vào cuối lễ rước đuốc, ngọn lửa Olympic được thắp sáng bởi vận động viên quần vợt Nhật Bản Osaka Naomi.

Môn thể thao

Chương trình chính thức cho Thế vận hội Mùa hè 2020 đã được ban điều hành IOC phê duyệt vào ngày 9 tháng 6 năm 2017. Chủ tịch IOC Thomas Bach tuyên bố rằng mục tiêu của Thế vận hội Mùa hè Tokyo là mang lại cho nó diện mạo  "trẻ trung" và "thành thị" hơn, và tăng số lượng đội tuyển nữ tham gia.

Thế vận hội này sẽ có 339 nội dung thi đấu trong 33 môn thể thao khác nhau, bao gồm tổng cộng 50 phân môn. Bên cạnh 5 môn thể thao mới dự kiến sẽ được giới thiệu ở Tokyo, 15 nội dung thi đấu mới trong các môn thể thao hiện có cũng được lên kế hoạch, bao gồm bóng rổ 3x3, BMX tự do và sự trở lại của xe đạp Madison, cũng như các nội dung thi đấu hỗn hợp mới trong một số môn thể thao.

Trong danh sách dưới đây, số lượng nội dung thi đấu trong mỗi phân môn được ghi chú trong dấu ngoặc đơn.

Các Ủy ban Olympic Quốc gia tham dự

Macedonia đã thi đấu dưới cái tên tạm thời "Cộng hòa Macedonia thuộc Nam Tư cũ" trong mỗi Thế vận hội Mùa hè và Mùa đông kể từ khi ra mắt vào năm 1996 vì tình trạng tranh chấp tên gọi chính thức. Tranh chấp này với Hy Lạp đã kết thúc vào năm 2018 bằng việc ký kết Hiệp định Prespa và nước này đã chính thức đổi tên thành Bắc Macedonia vào tháng 2 năm 2019. Tên gọi mới ngay lập tức được IOC công nhận, mặc dù Ủy ban Olympic Bắc Macedonia (NMOC) đã không chính thức được thông qua cho đến tháng 2 năm 2020. NMOC đã gửi một phái đoàn đến Thế vận hội Trẻ Mùa đông 2020 vào tháng 1 năm 2020, nhưng Thế vận hội Tokyo sẽ là lần xuất hiện đầu tiên của Bắc Macedonia tại Thế vận hội Mùa hè dưới tên mới.

Vào ngày 9 tháng 12 năm 2019, Cơ quan phòng chống doping thế giới (WADA) đã cấm Nga tham gia tất cả các môn thể thao quốc tế trong thời gian bốn năm, sau khi chính phủ Nga bị phát hiện đã giả mạo dữ liệu phòng thí nghiệm mà họ cung cấp cho WADA vào tháng 1 năm 2019 như một điều kiện cần giúp cho Cơ quan phòng chống doping Nga được khôi phục. Do lệnh cấm, WADA có kế hoạch cho phép vận động viên Nga được tách riêng tham gia Thế vận hội Mùa hè 2020 dưới một biểu ngữ trung lập, như đã thực hiện tại Thế vận hội Mùa đông 2018, nhưng họ sẽ không được phép thi đấu các môn thể thao đồng đội. Tiêu đề của biểu ngữ trung lập vẫn chưa được xác định; Người đứng đầu Ủy ban Đánh giá Tuân thủ WADA Jonathan Taylor tuyên bố rằng IOC sẽ không thể sử dụng "Vận động viên Olympic từ Nga" (OAR) như đã thi đấu vào năm 2018, nhấn mạnh rằng các vận động viên trung lập không thể được miêu tả là đại diện cho một quốc gia cụ thể. Sau đó Nga đã đệ đơn kháng cáo lên Tòa án trọng tài thể thao (CAS) chống lại quyết định của WADA.

Sau khi xem xét vụ kiện về kháng cáo, CAS đã ra phán quyết vào ngày 17 tháng 12 năm 2020 để giảm hình phạt mà WADA đã đưa ra đối với Nga. Thay vì cấm Nga tham gia các nội dung thi đấu thể thao, phán quyết cho phép Nga tham gia Thế vận hội và các sự kiện quốc tế khác, nhưng trong khoảng thời gian hai năm, đội không thể sử dụng tên, cờ hoặc quốc ca Nga và phải thể hiện mình là "Vận động viên trung lập" hoặc "Đội trung lập". Phán quyết cho phép đồng phục đội hiển thị "Nga" trên đồng phục cũng như sử dụng màu cờ Nga trong thiết kế của đồng phục, mặc dù tên phải được ưu tiên như chỉ định "Vận động viên/Đội trung lập".

Vào ngày 19 tháng 2 năm 2021, có thông báo rằng Nga sẽ thi đấu dưới từ viết tắt "ROC" theo tên của Ủy ban Olympic Nga mặc dù tên của ủy ban đầy đủ không thể được sử dụng để chỉ phái đoàn. Nga sẽ được đại diện bởi lá cờ của Ủy ban Olympic Nga.

Vào ngày 6 tháng 4 năm 2021, Bắc Triều Tiên tuyên bố sẽ không tham gia Thế vận hội Mùa hè 2020 Tokyo do lo ngại về COVID-19. Đây là lần vắng mặt đầu tiên của Bắc Triều Tiên tại Thế vận hội Mùa hè kể từ năm 1988.

, 162 Ủy ban Olympic quốc gia sau đây đã đủ điều kiện (ngoài các vị trí phổ quát trong vận động viên, theo đó tất cả 206 NOC có thể gửi đối thủ cạnh tranh bất kể vòng loại).

Bảng tổng sắp huy chương

Lịch thi đấu

Tiếp thị

Phát sóng
Sony và Panasonic đang hợp tác với NHK để phát triển các tiêu chuẩn phát sóng cho truyền hình độ phân giải màn hình 8K, với mục tiêu phát hành các thiết lập truyền hình 8K đúng lúc cho Thế vận hội 2020. Đài truyền hình RAI của Ý tuyên bố ý định triển khai phát sóng 8K cho Thế vận hội.

Tại Hoa Kỳ, Thế vận hội Mùa hè 2020 sẽ được phát sóng bởi NBCUniversal như một phần của thỏa thuận 4,38 tỷ USD bắt đầu tại Thế vận hội Mùa đông 2014 ở Sochi.

Tại châu Âu, đây sẽ là Thế vận hội Mùa hè đầu tiên theo thỏa thuận bản quyền châu Âu độc quyền của IOC với Eurosport, bắt đầu tại Thế vận hội Mùa đông 2018 và diễn ra đến năm 2024. Bản quyền cho Thế vận hội 2020 bao gồm hầu hết toàn bộ châu Âu, ngoại trừ Pháp do một thỏa thuận quyền hiện có sẽ hết hạn sau các Thế vận hội này có lợi cho Eurosport và Nga do thỏa thuận có sẵn với một nhà tiếp thị đến năm 2024. Eurosport sẽ cấp phép bảo hiểm cho các mạng không dây miễn phí ở mỗi lãnh thổ và các kênh khác của Discovery Inc.

Tại Vương quốc Liên hiệp Anh, đây sẽ là Thế vận hội cuối cùng có bản quyền chủ yếu thuộc sở hữu của BBC, mặc dù là một điều kiện của một thỏa thuận cấp phép phụ sẽ được đưa vào Thế vận hội 2022 và 2024, Eurosport giữ bản quyền truyền hình trả tiền độc quyền.

Tại Việt Nam, Thế vận hội Mùa hè được phát sóng bởi Đài Truyền hình Việt Nam. Đơn vị này cho biết đã mua thành công bản quyền Thế vận hội Mùa hè trên lãnh thổ Việt Nam vào ngày 21 tháng 7 năm 2021. Ngay sau đó, Truyền hình cáp Việt Nam và Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh cũng tuyên bố có được quyền phát sóng Thế vận hội.

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tokyo 2020
Ủy ban Olympic Nhật Bản

Thế vận hội
Hè
Tokyo năm 2021

Thế vận hội ở Nhật Bản
Giải đấu thể thao Tokyo

2020


title: Triakidae

text:
Triakidae là một họ cá mập mắt trắng bao gồm khoảng 40 loài trong 9 chi. Trong một số đơn vị phân loại, các họ được chia thành hai phân họ, với Mustelus, Scylliogaleus, và Triakis trong phân họ Triakinae, và các chi còn lại trong phân họ Galeorhininae.

Chi
 Furgaleus Whitley, 1951
 Galeorhinus Blainville, 1816
 Gogolia Compagno, 1973
 Hemitriakis Herre, 1923
 Hypogaleus J. L. B. Smith, 1957
 Iago Compagno & Springer, 1971
 Mustelus H. F. Linck, 1790
 Scylliogaleus Boulenger, 1902
 Triakis J. P. Müller & Henle, 1839

Chú thích

Tham khảo

 Cladogram reference


title: Hemitriakis

text:
Hemitriakis là một chi cá mập trong họ Triakidae.

Loài
 Hemitriakis abdita Compagno & Stevens, 1993 (Deepwater sicklefin houndshark)
 Hemitriakis complicofasciata T. Takahashi & Nakaya, 2004 (Ocellate topeshark)
 Hemitriakis falcata Compagno & Stevens, 1993 (Sicklefin houndshark)
 Hemitriakis indroyonoi W. T. White, Compagno & Dharmadi, 2009 (Indonesian houndshark)
 Hemitriakis japanica (J. P. Müller & Henle, 1839) (Japanese topeshark)
 Hemitriakis leucoperiptera Herre, 1923 (Whitefin topeshark)

Chú thích

Tham khảo

 Compagno, Dando, & Fowler, Sharks of the World, Princeton University Press, New Jersey 2005 ISBN 0-691-12072-2

Triakidae


title: Quan hệ bắc cầu

text:
Trong toán học, một quan hệ hai ngôi R trên tập hợp X được gọi là có tính bắc cầu (hay còn đựoc gọi là tính chuyển tiếp, tính truyền ứng) khi và chỉ khi điều kiện sau đây được thỏa mãn: nếu một phần tử a có quan hệ với một phần tử b, và phần tử b có quan hệ với phần tử c; thì phần tử a có quan hệ với phần tử c.

Định nghĩa
Quan hệ thuần nhất  trên tập hợp  là quan hệ bắc cầu nếu:
với mọi , nếu  và , thì .
Nếu viết theo ngôn ngữ logic bậc nhất thì:
,

Các ví dụ
Ví dụ không dùng toán học sau: quan hệ "là tổ tiên của" là quan hệ bắc cầu. Ví dụ, nếu An là tổ tiên của Bình, và Bình là tổ tiên của Cường, thì An cũng là tổ tiên của Cường.

Mặt khác, "là người đẻ ra" không phải là quan hệ bắc cầu, vì kể cả An đẻ ra Bình, Bình đẻ ra Cường, thì không có nghĩa An là người đẻ ra Bình. Hơn nữa, tính chất này còn được gọi là phản bắc cầu bởi An sẽ không bao giờ đẻ ra Cường.

Các quan hệ "lớn hơn", "lớn hơn hoặc bằng", và "bằng với"  là các quan hệ bắc cầu trên rất nhiều tập, trong đó bao gồm tập số thực và số hữu tỉ:

 nếu x > y và y > z, thì x > z
 nếu x ≥ y và y ≥ z, thì x ≥ z
 nếu x = y và y = z, thì x = z.

Các ví dụ khác về tính bắc cầu:
 "là tập con của" (trên tập của các tập hợp)
 "chia hết" (tính chia hết trên tập các số tự nhiên)
 "suy ra" (phép kéo theo, ký hiệu bởi "⇒", là quan hệ trên các mệnh đề)

Các ví dụ của quan hệ không bắc cầu là:
 "là số tiếp theo của" (trên tập các số tự nhiên)
 "là phần tử của tập" (ký hiệu bởi "∈")
 "vuông góc với" (quan hệ trên các đường thẳng trong hình học Euclid)

Quan hệ rỗng trên bất cứ tập  đều có tính bắc cầu  bởi không có 3 phần tử  sao cho  và . Quan hệ  chỉ chứa duy nhất một cặp được sắp cũng được coi là có tính bắc cầu bởi: nếu cặp đó có dạng  với  thì chỉ có đúng một bộ  có quan hệ là , và do vậy , nếu cặp đó không có dạng  thì không có bộ  sao cho  và , do vậy quan hệ đó vẫn được coi là tính bắc cầu vì chưa đủ số phần tử để xét.

Tính chất

Tính bao đóng
 Quan hệ ngược (hay nghịch đảo) của quan hệ bắc cầu là quan hệ bắc cầu. Áp dụng ví du, bởi quan hệ "là tập con của" có tính bắc cầu và quan hệ "là tập mẹ của" là ngược của nó, nên ta có thể kết luận quan hệ sau cũng có tính bắc cầu.
 Giao của hai quan hệ bắc cầu thì cũng bắc cầu. Quan hệ "sinh trước" và "cùng tên với" có tính bắc cầu, nên quan hệ "sinh trước và có cùng tên" cũng có tính bắc cầu.
 Hợp của hai quan hệ bắc cầu không nhất thiết phải bắc cầu. Ví dụ chẳng hạn, "sinh trước hoặc có cùng tên" không có tính bắc cầu, (Herbert Hoover có quan hệ với Franklin D. Roosevelt, và Franklin D.Roosevelt có quan hệ với Franklin Pierce, nhưng Hoover thì không có quan hệ gì với Franklin Pierce.
 Bù của quan hệ bắc cầu không nhất thiết phải bắc cầu. Ví dụ chẳng hạn, mặc dù "bằng với" là quan hệ bắc cầu, "không bằng với" chỉ bắc cầu trên các tập có tối đa một phần tử.

Các tính chất khác
Quan hệ bắc cầu bất đối xứng khi và chỉ khi nó hoàn toàn không phản xạ.

Quan hệ bắc cầu không nhất thiết phải phản xạ. Nhưng khi nó có, thì nó được gọi là tiền thứ tự. Ví dụ chẳng hạn, trên tập X = {1,2,3}:

 R = {(1,1), (2,2), (3,3), (1,3), (3,2)} có tính phản xạ nhưng không bắc cầu, bởi thiếu tập (1,2),
 R = {(1,1), (2,2), (3,3), (1,3)} vừa phản xạ vừa bắc cầu nên nó là tiền thứ tự,
 R = {(1,1), (2,2), (3,3)} vừa phản xạ vừa bắc cầu nên nó là tiền thứ tự.

Mở rộng bắc cầu và bao đóng bắc cầu

Gọi  là quan hệ hai ngôi trên tập hợp . Mở rộng bắc cầu của , được ký hiệu là , là quan hệ hai ngôi nhỏ nhất trên  sao cho  chứa , và nếu  và  thì . Lấy ví dụ sau, giả sử  là tập hợp các xã được nối với nhau bởi các đường đi. Gọi  là quan hệ  nếu có đường đi giữa xã  và xã . Quan hệ này không nhất thiết phải bắc cầu, mở rộng bắc cầu của nó được định nghĩa như sau:  nếu ta có từ di chuyển từ xã  sang xã  tối đa hai đường. Mở rộng này không nhất thiết phải bắc cầu.

Nếu quan hệ có tính bắc cầu thì mở rộng bắc cầu của nó là chính nó, nghĩa là, nếu  là quan hệ bắc cầu thì .

Mở rộng bắc cầu của  sẽ là , và cứ tiếp tục như vậy, mở rộng bắc cầu của  sẽ là . Bao đóng bắc cầu của , ký hiệu bởi  hay  là hợp của các tập , , , ... .

Bao đóng bắc cầu của quan hệ luôn có tính bắc cầu.

Ví dụ: quan hệ "là cha mẹ của" trên tập con người không phải là quan hệ bắc cầu. Tuy nhiên, trong sinh học ta thường cần phải xét tính chất tổ tiên qua nhiều thế hệ và do đó ta thường dùng quan hệ "là tổ tiên của". Quan hệ này có tính bắc cầu và là bao đóng bắc cầu của quan hệ "là cha mẹ của".

Đối với ví dụ dùng các xã và đường ở trên,  có nghĩa là ta có thể di chuyển từ  sang  dùng bất kỳ số đường nào.

Các loại quan hệ yêu cầu tính chất bắc cầu
 Tiền thứ tự – quan hệ phản xạ và bắc cầu
 Quan hệ thứ tự riêng phần – tiền thứ tự phản đối xứng
 Tiền thứ tự toàn phần – tiền thứ tự có tính liên thông
 Quan hệ tương đương - tiền thứ tự đối xứng
 Quan hệ thứ tự yếu nghiêm ngặt – quan hệ thứ tự riêng phần nghiêm ngặt trong đó tính không so sánh được là quan hệ tương đương
 Quan hệ thứ tự toàn phần – Quan hệ bắc cầu, liên thông và phản đối xứng

Đếm số quan hệ bắc cầu

Chưa tìm được công thức chung để đếm số quan hệ bắc cầu trên tập . Tuy nhiên, có các công thức có thể đếm số quan hệ vừa phản xạ, đối xứng và bắc cầu, hay nói cách khác đếm số quan hệ tương đương – , và đếm số quan hệ đối xứng và bắc cầu, số quan hệ đối xứng, bắc cầu toàn phần, bắc cầu và phản đối xứng.Pfeiffer là người tiến bộ nhiều nhất theo hướng này bằng cách biểu diễn các quan hệ trên tổ hợp các tính chất bằng các phần tử của mỗi tính chất đó, song việc tìm ra công thức để tính ra chúng vẫn còn nhiều trở ngại. Xem thêm cả Brinkmann và McKay (2005). Mala đã chứng minh rằng không có đa thức hệ số nguyên có thể biểu diễn thành công thức đếm số quan hệ bắc cầu trên một tập hợp , và tìm một số hàm đệ quy cho biết cận dưới của số đó.

Ghi chú

Tham khảo
Ralph P. Grimaldi, Discrete and Combinatorial Mathematics, ISBN 0-201-19912-2.
Gunther Schmidt, 2010. Relational Mathematics. Cambridge University Press, ISBN 978-0-521-76268-7.
Hoàng Xuân Sính, 1972, Đại số đại cương

Liên kết ngoài
 Transitivity in Action at cut-the-knot

Đại số sơ cấp
Quan hệ hai ngôi


title: Franz von Kleist

text:
Gustav Franz Wilhelm von Kleist (19 tháng 9 năm 1806 tại Körbelitz – 26 tháng 3 năm 1882 tại Berlin) là một sĩ quan kỹ thuật Phổ, đã được thăng đến hàm Trung tướng. Ông đã ừng tham chiến trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ (1866) và cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871).

Tiểu sử

Thân thế
Gustav Franz Wilhelm là con ngoài giá thú của Wilhelm Franz von Kleist (1765 – 15 tháng 6 năm 1817 tại Wittenberg), một Thượng tá trong quân đoàn Công binh của quân đội Phổ. Thân mẫu ông là một bà có nhũ danh Fleischer. Cuộc hôn nhân của thân sinh ông với góa phụ Henriette Dorothea Tetzmar, nhũ danh Lilien, không mang lại cho họ một người con nào. Vì vậy, về sau người cha của Franz von Kleist đã nhận ông làm con hợp pháp, tuy nhiên ông không được thừa hưởng địa vị quý tộc.

Sự nghiệp quân sự
Thời trẻ, Kleist đi học Trường Dòng Magdeburg và vào ngày 1 tháng 10 năm 1823, ông nhập ngũ trong Cục Công binh 3 tại Magdeburg. Kể từ ngày 1 tháng 10 năm 1824 cho đến ngày 15 tháng 7 năm 1827, ông được cử vào học tại Trường Tổng hợp Pháo binh và Kỹ thuật (Vereinigte Artillerie- und Ingenieurschule). Hai năm sau khi học xong (1829), ông được phong quân hàm Thiếu úy và được gia nhập Quân đoàn Kỹ thuật. Từ năm 1829 tới năm 1832, ông phục vụ trong Cục Công binh 2. Sau khi phục vụ tại pháo đài Küstrin từ năm 1833 đến năm 1839, ông được điều sang Spandau và phục vụ ở đây kể từ năm 1840 cho tới năm 1842. Vào năm 1843, ông được thăng cấp hàm Trung úy và sau đó ông là sĩ quan phụ tá Cục Thanh tra Pháo đài 2 từ tháng 5 năm 1843 cho đến tháng 10 năm 1847. Vào ngày 26 tháng 10 năm 1847, ông được lên chức Đại úy. Kể từ năm 1848 cho đến năm 1850, ông phục vụ tại thành lũy Stettin. Cuối năm 1850, ông được bổ nhiệm làm Kỹ sư Khu vực (Platz-Ingenieur) ở Stettin và Alt-Damm.

Vào năm 1852, Kleist trở thành Giám đốc pháo đài ở Swinemünde, tại đây ông được thăng hàm Thiếu tá trong Bộ Tham mưu của Quân đoàn Kỹ thuật vào năm 1856. Ông quản nhiệm pháo đài Swinemünde cho đến năm 1857, rồi được đổi sang làm chức vụ tương tự ở Königsberg tại Đông Phổ. Vào ngày 1 tháng 7 năm 1860, ông được lên quân hàm Thượng tá. Ở Swinemünde và Königsberg, ông đã áp dụng thành công các nguyên tắc của phong cách pháo đài Tân Phổ. Để tưởng thưởng công trạng của ông trong thời gian phục vụ ở hai pháo đài này, vua Friedrich Wilhelm IV đã phong hàm quý tộc cho ông vào ngày 8 tháng 10 năm 1860.

Năm sau, vào tháng 10 năm 1861, ông được lãnh chức Thanh tra (Inspektor) của Cục Thanh tra pháo 7 và chẳng bấy lâu sau ông được thăng hàm Đại tá. Vào tháng 11 năm đó, ông là Thành viên Ủy ban Chấm thi Sĩ quan Quân đoàn Kỹ thuật (Prüfungskommission für Offiziere des Ingenieurkorps). 4 năm sau (1865), ông được đổi làm Thanh tra của Cục Thanh tra pháo đài 2.

Đến ngày 8 tháng 6 năm 1866, ông được lên cấp hàm Thiếu tướng và cùng năm đó, ông được ủy nhiệm làm Sĩ quan Công binh Thứ nhất của Bộ Tổng chỉ huy Quân đoàn V do lão tướng Steinmetz chỉ huy trong cuộc Chiến tranh Bảy tuần với Áo vào năm 1866. Ông đã chiến đấu trong các trận đánh tại Nachod, Schweinschädel cuối tháng 6 cùng với trận đánh quyết định ở Königgrätz-Sadowa vào ngày 3 tháng 7. Vì những thành tích của mình trong chiến tranh, ông được phong tặng Huân chương Đại bàng Đỏ hạng II đính kèm Bó sồi và Thanh kiếm trên Chiếc nhẫn vào ngày 20 tháng 9 năm 1866.

Năm sau (1867), ông được lãnh chức Thanh tra tại Cục Thanh tra 1 ở kinh đô Berlin vào tháng 10 và được đổi làm Thanh tra Trường Tổng hợp Pháo binh và Kỹ thuật vào tháng 11. Đến ngày 18 tháng 7 năm 1870, Kleist được phong chức Phó Tướng thanh tra của Quân đoàn Công binh và Kỹ thuật tại Đại bản doanh (Großen Hauptquartier). Trên cương vị này, ông được thăng chức Trung tướng vào ngày 26 tháng 7 năm 1870. Không lâu sau đó, ông tham gia trận Gravelotte vào ngày 18 tháng 8 năm 1870, trận đánh đẫm máu nhất của cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871). Sau đó, ông thoạt tiên thay mặt cho tướng Georg von Kameke trong cuộc điều quân đến vây hãm Metz và trận Sedan vào ngày 2 tháng 9. Rồi ông chỉ đạo các công trình cần thiết cho việc bao vây thủ đô Pháp cho đến khi tướng Kameke trở lại và lãnh toàn quyền chỉ huy các hoạt động kỹ thuật trong cuộc vây hãm Paris vào ngày 23 tháng 12 năm 1870. Trong thời gian này, Kleist được trao Huân chương Thập tự Sắt hạng II vào ngày 7 tháng 10 năm 1870 rồi được tặng Đại Thập tự (Großkomtur) của Huân chương Chiến công Bayern vào ngày 19 tháng 11 năm 1870. Một tháng sau, ông được phong làm Tướng công binh trực thuộc dưới quyền Đức Vua (Ingenieurgeneral zur Verfügung des Königs). Đến tháng 3 năm 1871, ông trở về Berlin vì lý do sức khỏe. Tại đây, ông được thưởng Đại Thập tự của Huân chương Friedrich với Thanh kiếm cùng tháng đó. Đến ngày 29 tháng 3 năm 1871, Kleist trở lại đảm nhiệm cương vị của ông trước chiến tranh. Vào tháng 5 năm ấy, ông được rời ngũ 3 tháng để phục hồi sức khỏe. Sau đó, Kleist không thể trở lại phục vụ quân đội, thay vào đó ông được xuất ngũ (zur Disposition, không phục vụ tại ngũ nữa nhưng sẽ được triệu hồi trong chiến tranh) với một khoản lương hưu vào ngày 16 tháng 9 năm 1871.

Ông từ trần vào tháng 3 năm 1882 ở Berlin, tại nhà của người con rể ông là tướng Hans Alexis von Biehler và vào ngày 29 tháng 3 năm 1882, ông được mai táng trong nghĩa trang quân sự ở Hasenheide (Berlin).

 Gia quyến
Vào ngày 4 tháng 6 năm 1835, ở Küstrin, Kleist đã thành hôn với bà Charlotte Emilie Gundelach (20 tháng 11 năm 1819 tại Küstrin – 16 tháng 4 năm 1877 tại Berlin). Bà là con gái của dược sĩ Georg Wilhelm Gundelach với người vợ của ông này là Charlotte Wilhelmine, nhũ danh Weigelt.

Tham khảo
 Kurt von Priesdorff: Soldatisches Führertum, Bnad 7, Hanseatische Verlagsanstalt Hamburg, o.J., S. 440–441
 H. Kypke: Geschichte des Geschlechts von Kleist. 3. Teil, 3. Abteilung Biographien der Muttrin-Damenschen Linie. Trowitzsch und Söhne, Berlin 1885, S. 269 (Digitalisat)
 Bernhard von Poten: Kleist, Franz von. In: Allgemeine Deutsche Biographie'' (ADB). Band 51, Duncker & Humblot, Leipzig 1906, S. 190 f.

Chú thích

Tướng Phổ
Nhân vật trong Chiến tranh Áo-Phổ
Người nhận Huân chương Đại bàng Đỏ hạng II
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Người nhận Huân chương Chiến công Bayern
Người nhận Huân chương Friedrich (Đại Thập tự)
Franz
Tướng Đức
Sinh năm 1806
Mất năm 1882


title: USS Tattnall (DD-125)

text:
USS Tattnall (DD–125/APD-19) là một tàu khu trục thuộc lớp Wickes của Hải quân Hoa Kỳ trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất, sau cải biến thành một tàu vận chuyển cao tốc mang ký hiệu lườn APD-19 và tiếp tục phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Thiếu tướng Hải quân Josiah Tattnall (1794–1871).

Thiết kế và chế tạo
Tattnall được đặt lườn vào ngày 1 tháng 12 năm 1917 tại xưởng tàu của hãng New York Shipbuilding Corporation ở Camden, New Jersey. Nó được hạ thủy vào ngày 5 tháng 9 năm 1918, được đỡ đầu bởi cô Sarah Campbell Kollock, và được đưa ra hoạt động vào ngày 26 tháng 1 năm 1919 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân Gordon Wayne Haines.

Lịch sử hoạt động

Giữa hai cuộc thế chiến
Sau các đợt chạy thử máy ngoài khơi bờ biển New England, Tattnall lên đường đi sang khu vực Đông Địa Trung Hải. Nó đi đến Constantinople vào ngày 27 tháng 7, và trong gần một năm đã hoạt động tại vùng biển Thổ Nhĩ Kỳ. Trong thời gian đó, nó cũng viếng thăm các cảng Ai Cập, Hy Lạp, Nga và Syria, vận chuyển hành khách và thư tín. Đến tháng 1 năm 1920, chiếc tàu khu trục bắt đầu hành trình quay trở về Hoa Kỳ; ghé qua các cảng Ý và Pháp trước khi về đến New York vào ngày 22 tháng 7. Vào lúc này Tattnall được đặt ký hiệu lườn DD-125 vào ngày 17 tháng 7 năm 1920, khi Hải quân Hoa Kỳ bắt đầu áp dụng việc xếp lớp tàu chiến bằng số hiệu. Sau một đợt đại tu, Tattnall được điều động để gia nhập Hạm đội Thái Bình Dương. Ghé qua các cảng dọc bờ biển phía Nam Hoa Kỳ cùng Cuba, Nicaragua, México và vùng kênh đào Panama, nó đi đến San Diego vào ngày 17 tháng 12. Chiếc tàu chiến hoạt động dọc theo bờ biển California cho đến ngày 15 tháng 1 năm 1922, khi nó được cho xuất biên chế và đưa về lực lượng dự bị tại San Diego.

Vào ngày 1 tháng 5 năm 1930, Tattnall nhập biên chế trở lại dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân A. M. R. Allen. Chiếc tàu khu trục phục vụ cùng Lực lượng Chiến trận dọc theo vùng bờ Tây Hoa Kỳ cho đến năm 1931. Vào ngày 1 tháng 7, nó được chuyển sang vùng bờ Đông để phục vụ cùng Lực lượng Khu trục Tuần tiễu như một đơn vị của Đội khu trục 7.

Một năm sau, Tattnall được đưa về chế độ dự bị luân phiên với biên chế được tinh giản. Vào ngày 1 tháng 1 năm 1934, nó quay trở lại hoạt động thường trực cùng hạm đội với một năm phục vụ cùng Hải đội Huấn luyện Lực lượng Tuần tiễu. Sau một giai đoạn ở tình trạng dự bị luân phiên khác hầu như không hoạt động, nó gia nhập trở lại Hải đội Huấn luyện vào cuối năm 1935. Vào nữa sau của năm 1937, Ban huấn luyện của Hạm đội Hoa Kỳ được thành lập, và Tattnall cùng các đơn vị khác của Hải đội Huấn luyện Lực lượng Tuần tiễu gia nhập tổ chức mới này. Chiếc tàu khu trục tiếp tục nhiệm vụ huấn luyện cho đến tháng 11 năm 1938.

Thế Chiến II
Vào ngày 17 tháng 11 năm 1938, Tattnall cùng tàu chị em  thay phiên cho các tàu khu trục  và  như các đơn vị thường trực của Hải đội Đặc Vụ. Tattnall đặt căn cứ tại vùng kênh đào cho đến khi hải đội được giải tán vào ngày 17 tháng 9 năm 1940. Chiếc tàu khu trục tiếp tục hoạt động tại vùng vịnh Mexico và biển Caribe từ cảng nhà ở Panama. Sau khi Hoa Kỳ tham gia chiến tranh, Tattnall bắt đầu hộ tống các đoàn tàu vận tải duyên hải tại khu vực hoạt động, thường băng qua eo biển Windward giữa Cuba và Hispaniola, một khu vực nguy hiểm giữa cao trào tấn công của tàu ngầm U-boat tại khu vực Caribe. Cho dù đã nhiều lần phát hiện tàu ngầm đối phương qua sonar và tấn công bằng mìn sâu, Tattnall không ghi được chiến công nào được xác nhận.

Vào đầu tháng 7 năm 1943, chiếc tàu khu trục hộ tống đoàn tàu vận tải Caribe cuối cùng trước khi đi qua eo biển Windward lên phía Bắc đến Charleston, South Carolina. Nó đến nơi vào ngày 10 tháng 7, bắt đầu được cải biến tại xưởng hải quân thành một tàu vận chuyển cao tốc, và được mang ký hiệu lườn mới APD-19 vào ngày 24 tháng 7. Nó hoàn tất việc cải biến vào ngày 6 tháng 9 năm 1943, một ngày sau dịp kỷ niệm 25 năm ngày hạ thủy; và hoàn tất chuyến đi chạy thử máy vào giữa tháng 9. Hoàn thành nốt các thay đổi và sửa chữa sau cùng vào cuối tháng 9, nó bắt đầu các đợt huấn luyện đổ bộ, thoạt tiên là ở Cove Point, Maryland, và sau đó là ở Fort Pierce, Florida.

Vào tháng 4 năm 1944, Tattnall được đặt làm soái hạm của Đội vận chuyển 13, đơn vị vận chuyển cao tốc duy nhất tại khu vực mặt trận Đại Tây Dương. Vào ngày 13 tháng 4, nó rời vùng bờ Đông hướng sang Oran, Algérie cùng với , ,  và . Đội vận chuyển 13 gia nhập Hạm đội 8 vào cuối tháng 4, và Tattnall di chuyển đến Corsica để thao dượt cho nhiệm vụ đầu tiên: chiếm các đảo Elba và Pianosa trong biển Tyrrhenia. Tuy nhiên, trong quá trình huấn luyện trước khi cuộc đổ bộ diễn ra, nó được giao nhiệm vụ thực hiện một cuộc đổ bộ gần Civitavecchia, Ý, về phía Bắc Roma để đánh lạc hướng, thu hút các lực lượng Đức Quốc xã tăng cường đang hướng về phía Nam nhằm trợ giúp cho lực lượng Hoa Kỳ đang vượt qua Monte Cassino. Đòn nghi binh tỏ ra thành công, lực lượng tăng cường của đối phương không đến được Monte Cassino, và sang ngày hôm sau Đức thừa nhận quân Đồng Minh đã tấn công lên phía Bắc Roma.

Vào ngày 17 tháng 6, binh lính được cho đổ bộ lên bờ tại Elba và Pianosa. Các xuồng của Tattnall phải chịu đựng hỏa lực súng máy đối phương, nhưng không bị hư hại nào đáng kể. Sau các cuộc đổ bộ tại biển Tyrrhenia, chiếc tàu vận chuyển cao tốc bắt đầu nhiệm vụ vận tải giữa các cảng Ý, Sicily và Bắc Phi, rồi tiếp tục các hoạt động đổ bộ, lần này là cùng Lực lượng đặc nhiệm 1 Hoa Kỳ-Canada. Nhiệm vụ của họ là phải chiếm đóng quần đảo Hyeres được phòng thủ rất mạnh về phía Đông Toulon, và trấn giữ tại đây trong khi diễn ra cuộc đổ bộ chính vào miền Nam nước Pháp. Ngày 15 tháng 8, năm tàu thuộc Đội vận chuyển 13 đã nhanh chóng cho đổ bộ 1.600 binh lính lên bờ, và quần đảo Hyeres được kiểm soát hoàn toàn ba ngày sau đó. Trong hai tuần tiếp theo, Tattnall và các tàu chị em vận chuyển lực lượng tăng cường và tiếp liệu đến khu vực phía Nam nước Pháp, đồng thời triệt thoái binh lính Đồng Minh bị thương và tù binh Đức. Trong thời gian còn lại của năm, chiếc tàu vận chuyển cao tốc đã hộ tống các đoàn tàu vận tải đi lại giữa các cảng trong Địa Trung Hải.

Tattnall quay trở về Hoa Kỳ, về đến Norfolk vào ngày 21 tháng 12, và trải qua một tháng nghỉ ngơi trước khi lên đường hướng sang Thái Bình Dương. Nó rời Hampton Roads vào ngày 31 tháng 1 năm 1945, và sau khi băng qua kênh đào Panama vào đầu tháng 2, cùng các chặng dừng tại San Diego, Trân Châu Cảng, Eniwetok và Ulithi, đã đi đến khu vực Okinawa vào ngày 19 tháng 4. Chiếc tàu vận chuyển cao tốc tiếp tục ở lại khu vực Ryukyu cho đến hết tháng. Trong thời gian này, nó làm nhiệm vụ canh gác và tuần tra chung quang Okinawa bảo vệ các đơn vị hạm đội chống các cuộc tấn công cảm tử của máy bay kamikaze. Tattnall đã nhiều lần nổ súng vào máy bay đối phương vào trước đêm 29 và 30 tháng 4.

Ba đợt báo động trước 02 giờ 00 không diễn biến gì thêm. Tuy nhiên, lúc khoảng 02 giờ 15 phút, máy bay đối phương tiếp cận từ hướng Tây. Một máy bay hai động cơ băng ngang phía đuôi Tattnall cách khoảng  và các khẩu pháo phòng không 40 mm của nó đã khai hỏa. Kẻ tấn công né tránh qua mạn phải với một động cơ bốc cháy, chỉ để tìm cách quay lại. Lần này các xạ thủ hoàn thành được nhiệm vụ, bắn nó rơi xuống biển. Ngay sau đó, một máy bay kamikaze tiến đến gần bên mạn phải. Tattnall phải đi hết tốc độ và bẻ lái gắt sang mạn trái để né tránh; kẻ tấn công đâm xuống sát cạnh mạn phải mũi tàu. Một cơn mưa mảnh vụn rơi xuống trên con tàu, và lườn tàu bị thủng phía trên mực nước, tuy nhiên con tàu không chịu thương vong hay hư hại đáng kể gì khác.

Ngày hôm sau, Tattnall rời Okinawa hướng đến khu vực quần đảo Mariana làm nhiệm vụ hộ tống vận tải. Nó đi đến Saipan vào ngày 3 tháng 5, rồi quay trở lại Okinawa với một đoàn tàu vận tải vào ngày 20 tháng 5. Chiếc tàu chiến tiếp tục làm nhiệm vụ canh phòng, nhưng không gặp sự kiện nào có thể so sánh với hoạt động vào đêm 29 và 30 tháng 4. Vào ngày 25 tháng 5, lệnh báo động trực chiến được đưa ra suốt 18 giờ; trong ngày hôm đó Barry và Roper bị máy bay kamikaze đánh trúng. Barry chìm sau đó, còn Roper được cho rút lui về hậu tuyến để sửa chữa.

Vào đầu tháng 6, Tattnall được lệnh trình diện để hoạt động tại khu vực biển Philippine. Nó ghé qua Saipan vào ngày 13 tháng 6 và đi đến Leyte vào ngày 17 tháng 6. Cho đến hết chiến tranh và gần một tháng tiếp theo sau, nó thực hiện tuần tra tại khu vực Philippine và hộ tống các đoàn tàu vận tải đi đến Ulithi và Hollandia. Vào ngày 13 tháng 9, Tattnall quay trở về Hoa Kỳ. Sau các chặng dừng tại Eniwetok và Trân Châu Cảng, nó về đến San Francisco vào ngày 30 tháng 10.

Từ đây, Tattnall được chuyển đến Xưởng hải quân Puget Sound và đặt dưới quyền Tư lệnh Quân khu Hải quân 13. Nó được cho xuất biên chế tại Puget Sound vào ngày 17 tháng 12 năm 1945; tên nó được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 8 tháng 1 năm 1946, và xác tàu được bán cho hãng Pacific Metal Salvage Company tại Seattle, Washington vào ngày 17 tháng 10 năm 1946. Lườn tàu được cho kéo đến Royston, British Columbia và đánh đắm làm một đê chắn sóng; một phần của nó vẫn còn nhìn thấy được vào năm 2009.

Phần thưởng
Tattnall được tặng thưởng ba Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/t2/tattnall-i.htm

Liên kết ngoài
NavSource Photos

Lớp tàu khu trục Wickes
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu đổ bộ của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến I
Tàu đổ bộ trong Thế Chiến II
Xác tàu đắm tại bờ biển British Columbia


title: USS Tattnall

text:
Hai tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được mang cái tên USS Tattnall, theo tên Thiếu tướng Hải quân Josiah Tattnall (1794–1871):

  là một tàu khu trục lớp Wickes hạ thủy năm 1918, cải biến thành một tàu vận chuyển cao tốc với ký hiệu lườn APD-19 năm 1943 và ngừng hoạt động năm 1946
  là một tàu khu trục tên lửa điều khiển lớp Charles F. Adams hạ thủy năm 1961 và ngừng hoạt động năm 1993

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: Cá nhám búa

text:
Cá nhám búa vây đen hay cá mập đầu búa vỏ sò, tên khoa học Sphyrna lewini, là một loài cá nhám búa, họ Sphyrnidae. Nó chủ yếu sống ở vùng nước ven biển ôn đới và nhiệt đới, giữa vĩ độ 46 ° Tây và 36 ° Đông, xuống tới độ sâu 500 mét (1.600 ft). Nó là loài cá mập đầu búa phổ biến nhất. Chúng không được xem là nguy hiểm và thường không tấn công con người.

Phân loại
Cá nhám búa đầu tiên được đặt tên là Zygaena lewini, sau đổi tên thành Sphyrna lewini bởi Edward Griffith và Hamilton Smith năm 1834. Nó cũng được đặt tên là Cestracion leeuwenii bởi Day năm 1865,
Zygaena erythraea bởi Klunzinger năm 1871, Cestracion oceanica bởi Garman năm 1913, and Sphyrna diplana bởi Springer năm 1941.

Mô tả
Trung bình, con đực dài  và nặng  khi chúng trưởng thành sinh sản, con cái lớn hơn có chiều dài tới  và cân nậng  khi trưởng thành sinh sản. Chiều dài tối đa là  và cân nặng tối đa , theo FishBase. Một con cái bị bắt ở Miami dài  và nặng , mặc dù nó đang có bầu tại thời điểm đó.

Chế độ ăn uống
Loài cá mập này ăn chủ yếu là cá như cá mòi, cá thu và cá trích, và đôi khi thân mềm như mực và bạch tuộc. Mẫu vật lớn cũng có thể ăn các loài cá mập nhỏ hơn như Cá mập vây đen.

Tương tác của con người
Tính đến năm 2008, cá nhám búa được xem là "bị đe dọa toàn cầu". Nghiên cứu cho thấy tại một phần của Đại Tây Dương, số lượng cá nhám búa đã giảm trên 95% trong 30 năm qua. Trong số các lý do sụt giảm này có đánh bắt quá mức và sự gia tăng nhu cầu đối với vi cá mập. Cá nhám búa là một loài cá nhám thường bị lấy vây.

Phim
Nhân vật Anchor trong phim Đi tìm Nemo và Đi tìm Dory

Trong seri phim Hyakujuu Sentai Gaoranger cá mập búa là cánh tay phải của Gao Hunter

Chú thích

Tham khảo

*

 ARKive – images and movies of the scalloped hammerhead (Sphyrna lewini)
 Shark Info page about the scalloped hammerhead
 Species Description of Sphyrna lewini at www.shark-references.com

L
Động vật được mô tả năm 1834
Cá Việt Nam
Cá Đại Tây Dương


title: Nhân dân

text:
Nhân dân hay còn gọi là người dân, quần chúng, dân là thuật ngữ chỉ về toàn thể những con người sinh sống trong một quốc gia, và tương đương với khái niệm dân tộc. Nhân dân còn có khái niệm rộng hơn và được sử dụng trong chính trị, pháp lý, tư tưởng chính trị. Trong lĩnh vực chính trị pháp lý, nhân dân còn tương đồng với thuật ngữ công dân là những con người mang quốc tịch và được bảo hộ của một nhà nước nơi họ đang sinh sống và thông thường là không bao gồm những người trong bộ máy cai trị.

Trong lịch sử khi chưa có khái niệm dân chủ thì người dân dưới chế độ phong kiến còn được gọi là dân đen, thảo dân (không có chức vị gì) để phân biệt với vua là thiên tử và quan là bậc cha mẹ (phụ mẫu). Nhân dân có vai trò quan trọng trong lịch sử là người làm ra lịch sử và là những người sản xuất ra của cải vật chất chính cho xã hội, trong thời kỳ phong kiến có tư tưởng lấy dân làm gốc, dĩ dân vi bản đề cao vai trò của nhân dân. Trong thời kỳ sau này những tư tưởng về tự do, dân chủ và nhân quyền đã đề cao vai trò của nhân dân nói chung cũng như những cá nhân cụ thể.

Tham khảo

(Tài liệu tiếng Đức)
 Benedict Anderson: Die Erfindung der Nation. Zur Karriere eines folgenreichen Konzepts, Frankfurt am Main/New York 1993.
 P. Brandt: „Volk", in: Historisches Wörterbuch der Philosophie 11, S. 1080–1090.
 Rogers Brubaker: Staats-Bürger, Hamburg 1994.
 Franz-Josef Deiters: Auf dem Schauplatz des „Volkes". Strategien der Selbstzuschreibung intellektueller Identität von Herder bis Büchner und darüber hinaus, Rombach Verlag, Freiburg i. Br./Berlin/Wien 2006.
 Shmuel Noah Eisenstadt: Die Konstruktion nationaler Identitäten in vergleichender Perspektive. In: Bernhard Giesen (Hg.), Nation und kulturelle Identität. Studien zur Entwicklung des kollektiven Bewußtseins in der Neuzeit, Frankfurt am Main 1991, S. 21–38.
 Emerich K. Francis: Ethnos und Demos. Soziologische Beiträge zur Volkstheorie, Duncker & Humblot, West-Berlin 1965.
 Patrick J. Geary: Europäische Völker im frühen Mittelalter. Zur Legende vom Werden der Nationen. Frankfurt am Main 2002.
 Eric J. Hobsbawm: Nation und Nationalismus. Mythos und Realität seit 1780, München 1996, S. 1–14.
 Fritz Gschnitzer/Reinhart Koselleck, Karl Ferdinand Wagner: Volk, Nation, Nationalismus, Masse. In: Otto Brunner/Werner Conze/Reinhart Koselleck (Hgg.), Geschichtliche Grundbegriffe. Historisches Lexikon zur politisch-sozialen Sprache in Deutschland, Bd. 7, 1992, S. 141–431.
 Jürgen Joachimsthaler: Das übersetzte „Volk". Johann Gottfried Herder und die Tradition baltischer Spracharbeit. In: Bernd Kortländer/Sikander Singh (Hgg.), „Das Fremde im Eigensten." Die Funktion von Übersetzungen im Prozess der deutschen Nationenbildung. Narr, Tübingen 2011, ISBN 978-3-8233-6634-8, S. 23–37.
 M. Rainer Lepsius: „Ethnos" oder „Demos". Zur Anwendung zweier Kategorien von Emerich Francis auf das nationale Selbstverständnis der Bundesrepublik und auf die europäische Einigung. In: Ders.: Interessen, Ideen und Institutionen, Opladen 1990, S. 247–255.
 Wolfgang Wippermann: Das „ius sanguinis" und die Minderheiten im deutschen Kaiserreich. In: Hans-Henning Hahn/Peter Kunze (Hgg.), Nationale Minderheiten und staatliche Minderheitenpolitik in Deutschland im 19. Jahrhundert, Berlin 1999, S. 133–143.

Xã hội
Hoạt động xã hội
Nhân vật
Tổ chức nhân quyền
Con người
Phân loại chủ đề chính


title: Thường dân

text:
Thường dân hay còn gọi là dân thường, dân đen hoặc thứ dân, theo cách dùng cũ chỉ đến một người bình thường trong cộng đồng hay trong một quốc gia mà không có nổi một địa vị xã hội đáng kể nào, đặc biệt là người không phải thành viên của Hoàng gia, Hoàng tộc, quý tộc hay cũng chẳng phải một phần của tầng lớp quý tộc. Tùy thuộc vào từng nền văn hóa và giai đoạn khác nhau mà những con người cao quý khác (ví dụ như giáo sĩ) có thể tự mình có được địa vị xã hội cao hơn, hoặc bị coi là thường dân nếu thiếu đi dòng dõi quý tộc.

Phân tầng xã hội ở các nền văn minh phi Tây phương
Nhà sử học so sánh người Đức là Oswald Spengler đã tìm ra sự phân chia xã hội thành giới quý tộc, linh mục/thầy tu và thường dân vốn xảy ra lặp đi lặp lại ở rất nhiều nền văn minh khác nhau mà ông đã quan sát và nghiên cứu (mặc dù sự phân chia này có thể không tồn tại đối với xã hội tiền văn minh). Lấy ví dụ, ở nền văn minh Babylon, Bộ luật Hammurabi đã đưa ra điều khoản về sự trừng phạt bằng búa nghiền đối với hành vi gây hại cho quý tộc hơn là cho thường dân.

Xem thêm
 Hệ tư tưởng thống trị
 Danh sách các cuộc khởi nghĩa nông dân
 Chủ nghĩa dân túy

Chú thích và tham khảo

Đọc thêm
The common people: a history from the Norman Conquest to the present J. F. C. Harrison Fontana Press (1989)
The concept of class: a historical introduction  Peter Calvert  Palgrave Macmillan  (1985)

Liên kết ngoài

Phân chia xã hội
Tá điền


title: Trào lưu Nhật Bản

text:
Trào lưu Nhật Bản hay Nhật lưu là một từ được dùng để chỉ sự lan toả tiểu văn hoá và văn hóa đại chúng Nhật Bản, chủ yếu tại các nước Á Đông như Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan, Hàn Quốc và Việt Nam, trong đó manga là trọng tâm chủ yếu.

Tổng quan
Trong xu hướng thời hiện đại ngày nay, nhiều quốc gia ở Đông Á đặc biệt là Hàn Quốc và Đài Loan, đã và đang hấp thụ văn hóa đại chúng Nhật Bản như âm nhạc và video trong nhiều năm sau sự phát triển lớn mạnh của nền kinh tế Nhật những năm 1980 - 1990. Nhiều bộ phim Nhật Bản, đặc biệt là phim truyền hình thì rất phổ biến ở Hàn Quốc, Đài Loan và Trung Quốc trong thế hệ trẻ hơn sau khi các bộ phim được dịch sang ngôn ngữ bản địa. Các sản phẩm điện tử và đồ ăn Nhật Bản có thể tìm thấy trên khắp khu vực Đông Á (ngoại trừ Bắc Triều Tiên) cũng như là Việt Nam và Singapore.

Tại Hồng Kông
Kể từ thập niên 1980, loạt phim Siêu chiến đội (Super Sentai) của Nhật Bản được dịch và phát sóng đều đặn ở Hồng Kông. Các cửa hiệu nhập khẩu của Nhật như chuỗi cửa hàng bách hóa Sogo ở Vịnh Đồng La đã đưa nhân vật Hello Kitty trở thành một biểu tượng văn hóa.

Vào đầu thập niên 1990, văn hóa Nhật Bản có tác động đáng kể đến văn hóa Hồng Kông thông qua nền văn hóa đại chúng bao gồm âm nhạc và diễn xuất. Nhiều công ty giải trí của Nhật đã mở rộng hoạt động kinh doanh sang Hồng Kông để nhắm tới đối tượng chủ yếu là tầng lớp trung lưu và thế hệ thanh thiếu niên - những người mê mệt văn hóa, ẩm thực và lối sống của người Nhật, kết quả là Hồng Kông trở thành một trong những địa điểm chính dành cho việc xuất khẩu văn hóa phẩm Nhật Bản. Phương pháp tiếp cận thành công bằng marketing và hiệu quả quảng bá của những người đại diện tài năng là hai trong số các tác nhân chính góp phần lan tỏa văn hóa Nhật Bản ra đại chúng Hồng Kông trong suốt những năm 1990.

Tại Đài Loan
Trong thập niên 1990, sau khi chính quyền Đài Loan bãi bỏ lệnh cấm văn hóa đại chúng Nhật Bản thì phim truyền hình, trò chơi điện tử, phim hoạt hình và truyện tranh Nhật Bản tiến vào Đài Loan với số lượng lớn, tạo thành ảnh hưởng to lớn đối với xã hội Đài Loan.

Tại Hàn Quốc
Nền văn hóa Hàn Quốc từng bị các sản phẩm văn hóa của Nhật Bản như manga, phim và tiểu thuyết lấn át. Đến khi kiểm duyệt truyền thông Nhật Bản tại Hàn Quốc được nới lỏng, nhiều bộ phim Nhật cũng đã được công chiếu tại đây.

Từ tháng 2 năm 2011, nhà xuất bản truyện tranh Haksan Culture ở Hàn Quốc bắt đầu phát hành tập đầu tiên của bộ truyện tranh Đại chiến Titan bằng tiếng Hàn. Một kênh truyền hình cáp ở Hàn Quốc cũng đã phát sóng phim hoạt hình được dàn dựng theo bộ truyện tranh này. Sau khi phim phát sóng, bộ truyện đã tiêu thụ được 434.000 cuốn ở Hàn Quốc. Cách đó vài năm, bộ truyện tranh Nhật Bản Les Gouttes de Dieu đã trở thành một hiện tượng văn hóa, song lượng sách bán ra của Đại chiến Titan trong thời gian đầu còn vượt cả Les Gouttes de Dieu. Ở thị trường Hàn Quốc, những đầu sách mới chỉ tiêu thụ được khoảng 3.000 cuốn trong những ngày đầu phát hành, tuy nhiên Đại chiến Titan đã bán được hơn 50.000 cuốn. Cơn sốt Đại chiến Titan đã khiến một số kênh truyền hình Hàn Quốc dàn dựng nhiều chương trình hài nhái theo bộ truyện này, như Infinite Challenge trên kênh MBC.

Trong khi đó, tiểu thuyết mới của nhà văn Nhật Bản Murakami Haruki là Tazaki Tsukuru không màu và những năm tháng hành hương cũng thu hút được lượng độc giả đáng kể ở Hàn Quốc. Cuốn sách này đã chiếm vị trí đầu trong danh sách các tiểu thuyết bán chạy nhất Hàn Quốc suốt 5 tuần liền, kể từ khi được phát hành hồi tháng 7. Trước khi sách được xuất bản ở Hàn Quốc, nhiều nhà xuất bản nội địa đã giành nhau bản quyền in tác phẩm này, với số tiền đặt cọc lên tới 150 triệu yên. Khi sách được tung ra thị trường, người hâm mộ Hàn Quốc đã xếp hàng nhiều giờ ở các cửa hàng sách lớn ở trung tâm Seoul để có được những cuốn sách đầu tiên. Đến nay Tsukuru Tazaki đã bán được hơn 6 triệu cuốn, cao gấp 3 lần so với cuốn tiểu thuyết trước của Murakami Haruki là 1Q84.

Xem thêm

 Mỹ hóa - hiện tượng văn hóa tương tự
 Nhật hóa
 Chủ nghĩa Nhật Bản
 Nhật Bản hóa
 Cool Japan
 Văn hóa đại chúng Nhật Bản tại Hoa Kỳ
 Danh sách quá trình giao lưu và tiếp biến văn hóa tiêu biểu
 Làn sóng Hàn Quốc
 Làn sóng Hoa ngữ (bao gồm cả Làn sóng Đài Loan)
 Làn sóng văn hóa Trung Quốc

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Văn hóa Nhật Bản ảnh hưởng như thế nào đến Việt Nam?
 Giải mã sức hút làn sóng văn hóa Nhật tại Việt Nam
 Ngày hội Japan Wave Festival - Làn sóng Nhật Bản

Thập niên 1990
Thập niên 2000


title: Gustav von Golz

text:
Gustav Adolf Golz, từ năm 1896 là von Golz (19 tháng 8 năm 1833 tại Wittenberg – 19 tháng 7 năm 1908) là một Thượng tướng Bộ binh Phổ, Chỉ huy trưởng Quân đoàn Kỹ thuật và Công binh, Tướng Thanh tra pháo đài. Ông đã từng tham chiến trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ (1866) và cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871).

Gia đình
Golz sinh vào tháng 8 năm 1833, là con trai của chính tòa án Tối cao Phổ Ludwig Leopold Golz (mất năm 1845) tại Breslau (Hạ Schlesien).

Vào ngày 10 tháng 5 năm 1896, tại Frankfurt am Main, ông được phong địa vị quý tộc Phổ.

Tiểu sử
Vào năm 1850, Golz gia nhập Cục Công binh 5 ở Glogau, sau đó ông học ở Trường Tổng hợp Pháo binh và Kỹ thuật kể từ năm 1851 cho đến năm 1854. Vào năm 1852, ông được phong quân hàm Thiếu úy và lãnh một chức Đại đội trưởng trong Tiểu đoàn Công binh Cận vệ. Trên cương vị này, ông đã tham gia cuộc Chiến tranh Bảy tuần với Áo năm 1866 và năm sau (1867), ông được đổi vào Bộ Chiến tranh.

Trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871), ông hoạt động tại Bộ Tham mưu của Bộ trưởng Chiến tranh Albrecht von Roon. Trong năm đầu của cuộc chiến tranh, ông được thăng cấp hàm Thiếu tá. 4 năm (1874), Golz nhậm chức Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn Công binh số 10 Hannover. Không lâu sau đó, năm 1875 ông được giao thi công công trình mới của Tiểu đoàn 2 thuộc Trung đoàn Hỏa xa.

Vào năm 1876, ông đến Bắc Mỹ để học về hệ thống đường sắt và phòng ngự bờ biển ở đây. Sau khi trở về nước, ông được lãnh nhiệm chức Trung đoàn trưởng Trung đoàn Hỏa xa vào năm 1877.

Sau đây là những bước đường kế tiếp trên con đường binh nghiệp của ông:
 1881: Được thăng chức Đại tá
 1886: Được lên cấp hàm Thiếu tướng
 1888: Được bổ nhiệm làm Chủ tịch Ủy ban Kỹ thuật và được ủy quyền điều hành Quân đoàn Kỹ thuật
 1888: Được lên quân hàm Trung tướng
 1890: Nhậm chức Chỉ huy trưởng Quân đoàn Công binh và Kỹ thuật
 1893: Được phong cấp bậc Thượng tướng Bộ binh

Vào năm 1897, Golz từ nhiệm. 11 năm sau, ông từ trần ngày 19 tháng 7 năm 1908.

Theo tên ông, pháo đài hiện đại nhất tại hệ thống lũy thành Metz được đặt tên là Pháo đài von der Golz.

Tham khảo
Genealogisches Handbuch des Adels, Adelslexikon Band IV, Band 67 der Gesamtreihe, C. A. Starke Verlag, Limburg (Lahn) 1978, .

Tham khảo

Nhân vật trong Chiến tranh Áo-Phổ
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Tướng Phổ
Tướng Đức
Sinh năm 1833
Mất năm 1908