title: USS Biddle (DD-151)

text:
USS Biddle (DD–151) là một tàu khu trục thuộc lớp Wickes của Hải quân Hoa Kỳ trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất, sau được cải biến thành tàu phụ trợ AG-114 vào giai đoạn cuối của Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Đại tá Hải quân Nicholas Biddle (1750-1778).

Thiết kế và chế tạo
Biddle được đặt lườn vào ngày 22 tháng 4 năm 1918 tại xưởng tàu của hãng William Cramp & Sons ở Philadelphia, Pennsylvania. Nó được hạ thủy vào ngày 3 tháng 10 năm 1918, được đỡ đầu bởi cô Elise B. Robinson cháu gái năm đời của Đại tá Biddle, và được đưa ra hoạt động vào ngày 22 tháng 4 năm 1919 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân C. T. Blackburn.

Lịch sử hoạt động
Sau khi được đưa vào hoạt động, Biddle thực hiện một chuyến đi đến Địa Trung Hải, và quay về New York vào ngày 1 tháng 7 năm 1920. Sau khi được phân về Đội khu trục 48 trực thuộc Hạm đội Đại Tây Dương, nó hoạt động dọc theo vùng bờ Đông Hoa Kỳ cho đến khi được cho xuất biên chế tại Xưởng hải quân Philadelphia vào ngày 20 tháng 6 năm 1922.

Nó bị cho bỏ không cho đến khi được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 16 tháng 10 năm 1939. Cho đến tháng 11 năm 1940, nó hoạt động tuần tra cùng với Đội khu trục 66 trực thuộc Hải đội Đại Tây Dương và nhiệm vụ huấn luyện cùng sĩ quan Hải quân Dự bị. Nó tiến hành tuần tra tại vùng biển Caribe theo lệnh của Tư lệnh Quân khu Hải quân 15 từ tháng 11 năm 1940 đến tháng 5 năm 1941, rồi gia nhập trở lại Đội khu trục 66 để tuần tra ngoài khơi Key West, Florida.

Biddle trải qua giai đoạn từ tháng 3 năm 1942 đến tháng 2 năm 1945 làm nhiệm vụ hộ tống vận tải tại vùng biển Caribe, trừ hai giai đoạn ngắn. Nó tham gia vào Đội đặc nhiệm 2 chống tàu ngầm từ ngày 18 tháng 1 đến ngày 27 tháng 2 năm 1944, và hộ tống một đoàn tàu vận tải đến Bắc Phi từ ngày 24 tháng 3 đến ngày 11 tháng 5 năm 1944. Trong giai đoạn sau, từ ngày 11 đến ngày 12 tháng 4, đang khi đánh trả các cuộc không kích, bảy người trong số thủy thủ đoàn của nó đã bị thương do hỏa lực càn quét của máy bay Đức.

Biddle hoạt động ngoài khơi vùng bờ Đông từ tháng 3 đến tháng 7 năm 1945 cho nhiệm vụ thực hành huấn luyện cùng các xuồng phóng lôi. Nó được xếp lại lớp như một tàu phụ trợ với ký hiệu lườn AG-114 vào ngày 30 tháng 6 năm 1945, và đi đến Xưởng hải quân Boston vào ngày 15 tháng 7 để được cải biến. Công việc cải tạo hoàn tất đúng lúc Nhật Bản đầu hàng, và nó tiếp tục ở lại Boston cho đến khi được cho ngừng hoạt động vào ngày 5 tháng 10 năm 1945 và bị bán để tháo dỡ vào ngày 3 tháng 12 năm 1946.

Phần thưởng
Biddle được tặng thưởng một Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/b6/biddle-ii.htm

Liên kết ngoài
 NavSource Photos

Lớp tàu khu trục Wickes
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Tàu phụ trợ trong Thế Chiến II


title: USS Du Pont (DD-152)

text:
USS Du Pont (DD–152) là một tàu khu trục thuộc lớp Wickes của Hải quân Hoa Kỳ trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất, sau được cải biến thành tàu phụ trợ AG-80 vào giai đoạn cuối của Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Chuẩn đô đốc Samuel Francis Du Pont.

Thiết kế và chế tạo
Du Pont được đặt lườn vào ngày 2 tháng 5 năm 1918 tại xưởng tàu của hãng William Cramp & Sons ở Philadelphia, Pennsylvania. Nó được hạ thủy vào ngày 22 tháng 10 năm 1918, được đỡ đầu bởi cô C. S. Du Pont, cháu gái ba đời của Đô đốc Du Pont, và được đưa ra hoạt động vào ngày 30 tháng 4 năm 1919 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân W. Baggaley.

Lịch sử hoạt động

Giữa hai cuộc thế chiến
Du Pont khởi hành từ Newport vào ngày 6 tháng 5 năm 1919 để tuần tra ngoài khơi quần đảo Azores trong chuyến bay lịch sử vượt Đại Tây Dương của thủy phi cơ Hải quân NC-4, rồi viếng thăm Brest, Pháp trước khi quay trở về New York vào ngày 15 tháng 6. Nó lên đường đi sang Địa Trung Hải vào ngày 10 tháng 7, và đến ngày 27 tháng 7 đã trình diện để hoạt động cùng Tư lệnh lực lượng Hải quân Hoa Kỳ châu Âu tại Constantinople, Thổ Nhĩ Kỳ. Nó làm nhiệm vụ chuyên chở thư tín và nhân sự trong hoạt động trợ giúp sau chiến tranh, đồng thời khảo sát tình hình tại Liban, Syria, Ai Cập, và Hy Lạp. Quay trở về New York vào ngày 21 tháng 7 năm 1920, nó được đưa về lực lượng dự bị với phân nửa biên chế nhân sự và hoạt động dọc theo bờ biển Đại Tây Dương cho đến khi được cho xuất biên chế tại Philadelphia vào ngày 19 tháng 4 năm 1922.

Được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 1 tháng 5 năm 1930, Du Pont hoạt động dọc theo bờ Đông và vùng biển Caribe trong các hoạt động thực hành tập trận và các chuyến đi huấn luyện quân nhân dự bị. Từ ngày 13 tháng 3 đến ngày 29 tháng 3 năm 1931 nó hộ tống thiết giáp hạm , có Tổng thống H. C. Hoover trên tàu, cho chuyến viếng thăm Ponce, Puerto Rico, và St. Thomas, quần đảo Virgin, rồi quay trở lại hoạt động thực tập chiến thuật cùng hạm đội và thỉnh thoảng làm nhiệm vụ canh phòng máy bay. Từ ngày 9 tháng 1 đến ngày 22 tháng 10 năm 1932, Du Pont đi sang vùng bờ Tây. Nó quay trở về để gia nhập Hải đội Dự bị Luân phiên 19, hoạt động từ Boston, Massachusetts cho việc huấn luyện Hải quân Dự bị cho đến khi được tạm thời điều sang nhiệm vụ tuần tra ngoài khơi Cuba từ tháng 9 năm 1933 đến tháng 2 năm 1934.

Vào ngày 15 tháng 8 năm 1934, Du Pont quay lại biên chế đầy đủ. Nó rời Charleston, South Carolina ngày 15 tháng 9 để phục vụ nhưng tàu mục tiêu và canh phòng máy bay tại vùng biển Caribe, rồi đi đến San Diego vào ngày 9 tháng 11. Đặt căn cứ tại đây, nó phục vụ vào việc huấn luyện và phát triển chiến thuật cùng với hạm đội, đi đến vùng biển Alaska và Trân Châu Cảng trong một cuộc tập trận hạm đội từ ngày 29 tháng 4 đến ngày 10 tháng 6 năm 1935. Nó rời vùng bờ Tây vào ngày 27 tháng 4 năm 1936 cho đợt tập trận hạm đội hàng năm tổ chức tại vùng kênh đào Panama, rồi băng qua kênh đào Panama và đi đến Jacksonville, Florida vào ngày 7 tháng 6 để huấn luyện Hải quân Dự bị dọc theo vùng bờ Đông. Đi đến Xưởng hải quân Philadelphia vào ngày 29 tháng 9 năm 1936, Du Pont được cho xuất biên chế vào ngày 14 tháng 1 năm 1937.

Thế Chiến II
Sau khi chiến tranh nổ ra tại châu Âu, Du Pont được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 16 tháng 10 năm 1939 làm nhiệm vụ Tuần tra Trung lập. Nó tuần tra dọc theo vùng bờ Đông, huấn luyện quân nhân dự bị và trải qua nhiều giai đoạn huấn luyện cùng tàu ngầm ngoài khơi New London. Từ ngày 7 tháng 7 năm 1941 đến ngày 26 tháng 2 năm 1942, nó hộ tống năm đoàn tàu vận tải đi đến Argentia, Newfoundland và Iceland, tiếp tục nhiệm vụ hộ tống và tuần tra chống tàu ngầm tại Đại Tây Dương trải rộng lên phía Bắc đến tận Argentia và về phía Nam đến Caribe. Nó cứu vớt 30 người sống sót từ một tàu buôn bị trúng ngư lôi vào ngày 15 tháng 3 năm 1942. Từ ngày 8 tháng 5 năm 1942 đến ngày 19 tháng 1 năm 1943, nó bảo vệ các đoàn tàu vận tải đi từ New York và Norfork đến Key West và vịnh Guantánamo.

Sau khi được đại tu, Du Pont quay trở lại vùng biển Caribe hộ tống các đoàn tàu chở dầu đi lại giữa Aruba, Tây Ấn thuộc Hà Lan, và vịnh Guantánamo cho đến ngày 17 tháng 5 năm 1943 khi nó khởi hành từ Aruba đi Địa Trung Hải. Nó đi đến Algiers, Algérie vào ngày 1 tháng 6, và tiến vào Casablanca năm ngày sau đó. Chiếc tàu khu trục khởi hành vào ngày 9 tháng 6 đi New York, hộ tống chiếc tàu sân bay hộ tống , và đã cứu vớt bốn người từ máy bay bị bắn rơi trong các hoạt động tìm-diệt trên đường đi. Nó về đến New York ngày 6 tháng 7.

Từ ngày 17 tháng 7 đến ngày 12 tháng 9 năm 1943, Du Pont thực hiện hai chuyến đi đến Anh Quốc trong nhiệm vụ hộ tống vận tải. Vào ngày 25 tháng 9, nó khởi hành từ Norkfork cho một chuyến tuần tra chống tàu ngầm cùng một đội tìm-diệt tập trung chung quanh tàu sân bay Card. Vào ngày 6 tháng 10, nó tham gia lực lượng hộ tống cho tàu sân bay trong các cuộc thực tập ngoài khơi vịnh Casco và eo biển Long Island. Đội đã khởi hành từ Norkfork vào ngày 14 tháng 11 để hỗ trợ gần cho một đoàn tàu vận tải hướng đến Gibraltar. Trên đường quay trở về một máy bay của Bogue đã phát hiện và ném bom xuống chiếc tàu ngầm U-boat Đức U-172 đang nổi lên mặt nước vào ngày 12 tháng 12. Du Pont cùng với tàu khu trục  tiếp tục tấn công, buộc chiếc tàu ngầm phải nổi lên mặt nước vào sáng ngày hôm sau. Các tàu khu trục nổ súng, và sau khi làm nổ tung tháp chỉ huy chiếc tàu ngầm, đã cứu vớt 46 người sống sót bao gồm hạm trưởng của U-172, khi chiếc tàu ngầm đắm ở tọa độ . Du Pont được chia sẻ danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống trao tặng cho đội đặc nhiệm tìm diệt Bogue do chiến công nổi bật trong các hoạt động chống tàu ngầm.

Du Pont hộ tống một đoàn tàu vận tải đi Gibraltar và quay trở về Boston từ ngày 25 tháng 1 đến ngày 9 tháng 3 năm 1944, rồi quay trở lại nhiệm vụ hộ tống tại vùng biển Caribe. Nó rời Norfolk vào ngày 11 tháng 6 trong thành phần hộ tống cho chiếc  đi suốt chặng đường từ Casablanca đến Avonmouth, Anh Quốc, đến nơi vào ngày 28 tháng 6. Du Pont quay trở về Boston vào ngày 13 tháng 7, cùng với Albemarle vốn chuyên chở binh sĩ bị thương trong cuộc đổ bộ Normandy.

Sau khi được đại tu và huấn luyện ôn tập, Du Pont đi vào Xưởng hải quân Charleston vào ngày 16 tháng 9 năm 1944 để được cải biến thành một tàu phu trợ. Được xếp lại lớp với ký hiệu lườn AG-80 vào ngày 25 tháng 9 năm 1944, nó khởi hành từ Charleston vào ngày 9 tháng 10, và đi đến Key West hai ngày sau đó để hoạt động như một tàu mục tiêu huấn luyện cho Không đoàn 5 hạm đội. Nó cứu vớt hai phi công bị rơi vào ngày 24 tháng 11, và hai ngày sau đã chuyển vị bác sĩ của nó sang một tàu buôn Na Uy thực hiện điều trị cấp cứu. Nó tiếp tục phục vụ ngoài khơi Florida trợ giúp vào việc huấn luyện các đội bay hải quân cho đến ngày 1 tháng 4 năm 1946 khi nó đi đến Boston. Du Pont được cho ngừng hoạt động vào ngày 2 tháng 5 năm 1946 và bị bán để tháo dỡ vào ngày 12 tháng 3 năm 1947.

Phần thưởng
Ngoài danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống dành cho Đội đặc nhiệm 21.13, Du Pont còn được tặng thưởng ba Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/d6/du_pont-ii.htm

Liên kết ngoài
 NavSource Photos

Lớp tàu khu trục Wickes
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Tàu phụ trợ trong Thế Chiến II


title: USS Bernadou (DD-153)

text:
USS Bernadou (DD–153) là một tàu khu trục thuộc lớp Wickes của Hải quân Hoa Kỳ trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất, và đã tiếp tục phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Trung tá Hải quân John Bernadou.

Thiết kế và chế tạo
Bernadou được đặt lườn vào ngày 4 tháng 6 năm 1918 tại xưởng tàu của hãng William Cramp & Sons ở Philadelphia, Pennsylvania. Nó được hạ thủy vào ngày 7 tháng 11 năm 1918, được đỡ đầu bởi cô Cora Winslow Bernadou, em gái Trung tá Bernadou, và được đưa ra hoạt động vào ngày 19 tháng 5 năm 1919 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân L. G. Farley.

Lịch sử hoạt động
Sau một chuyến đi đến Châu Âu vào mùa Hè năm 1919, Bernadou gia nhập Đội 19 trực thuộc Hạm đội Đại Tây Dương, và hoạt động dọc theo vùng bờ Đông Hoa Kỳ cho đến khi được cho xuất biên chế tại Xưởng hải quân Philadelphia vào ngày 1 tháng 7 năm 1922. Nó được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 1 tháng 5 năm 1930, và gia nhập Hải đội 7 trực thuộc Lực lượng Tuần tiễu; rồi lại được cho xuất biên chế và bỏ không từ tháng 9 năm 1936 đến tháng 10 năm 1939.

Sau khi chiến tranh nổ ra tại châu Âu, Bernadou được huy động trở lại và gia nhập Đội khu trục 6, Hải đội Đại Tây Dương làm nhiệm vụ Tuần tra Trung lập. Nó giúp hộ tống đoàn tàu vận tải chuyển lực lượng Thủy quân Lục chiến đến chiếm đóng Iceland từ ngày 1 đến ngày 7 tháng 7 năm 1941; và ngoại trừ một chuyến vượt đại dương đến Anh Quốc, nó tiếp tục làm nhiệm vụ hộ tống vận tải giữa Newfoundland và Iceland cho đến mùa Thu năm 1942. Vào ngày 25 tháng 10 năm 1942, nó rời Norfolk, Virginia tham gia cuộc đổ bộ lên Bắc Phi từ ngày 8 đến ngày 11 tháng 11, đã được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống do thành tích đổ bộ binh lính chiếm đóng bên trong cảng Safi, Maroc.

Quay trở về Boston vào ngày 26 tháng 11, Bernadou tiếp nối nhiệm vụ hộ tống vận tải dọc theo vùng bờ Đông cho đến tháng 2 năm 1943. Nó thực hiện một chuyến đi hộ tống vận tải đến Gibraltar vào tháng 3 và tháng 4, và vào ngày 10 tháng 5, đã rời Norfolk đi Oran, Algérie. Nó hoạt động ngoài khơi Oran cho đến tháng 12 năm 1943, hỗ trợ cho Trận đổ bộ Gela trong giai đoạn chiếm đóng Sicily từ ngày 9 đến ngày 12 tháng 7, tham gia cuộc đổ bộ lên Salerno trong các ngày 9–10 và 21–23 tháng 9; và hộ tống các đoàn tàu vận tải tại Địa Trung Hải.

Bernadou quay trở về Hoa Kỳ vào tháng 12 năm 1943, rồi hộ tống hai đoàn tàu vận tải đi Bắc Phi vào 22 tháng 2 và 9 tháng 6 năm 1944, trước khi được rút về các hoạt động hộ tống an bình hơn tại vùng bờ Đông cho đến biển Caribe. Từ tháng 10 năm 1944 đến tháng 5 năm 1945, nó phục vụ như tàu canh phòng máy bay và hộ tống cho các cuộc thực tập tàu sân bay ngoài khơi vùng bờ Đông. Nó đi đến Xưởng hải quân Philadelphia vào ngày 8 tháng 6 năm 1945, được cho ngừng hoạt động vào ngày 17 tháng 7, và bán để tháo dỡ vào ngày 30 tháng 11 năm 1945.

Phần thưởng
Ngoài danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống, Bernadou còn được tặng thưởng năm Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/b5/bernadou-i.htm

Liên kết ngoài
 NavSource Photos
 Our Navy Magazine article USS Bernadou tháng 5 , 1945

Lớp tàu khu trục Wickes
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến I
Tàu khu trục trong Thế Chiến II


title: USS Ellis (DD-154)

text:
USS Ellis (DD–154) là một tàu khu trục thuộc lớp Wickes của Hải quân Hoa Kỳ trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất, sau được cải biến thành tàu phụ trợ AG-115 vào giai đoạn cuối Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo George Henry Ellis.

Thiết kế và chế tạo
Ellis được đặt lườn vào ngày 8 tháng 7 năm 1918 tại xưởng tàu của hãng William Cramp & Sons ở Philadelphia, Pennsylvania. Nó được hạ thủy vào ngày 30 tháng 11 năm 1918, được đỡ đầu bởi bà E. T. Stotesbury, và được đưa ra hoạt động vào ngày 7 tháng 6 năm 1919 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân T. E. Van Metre.

Lịch sử hoạt động
Chuyến hải hành đầu tiên của Ellis diễn ra từ ngày 16 tháng 6 đến ngày 15 tháng 8 năm 1919 là đi đến Hắc Hải đưa các viên chức của Ủy ban Thực phẩm Hoa Kỳ trong nhiệm vụ cứu trợ, và đưa các sĩ quan quân đội Anh Quốc và Hoa Kỳ đi lại giữa Constantinople, Thổ Nhĩ Kỳ; Varna, Bulgaria và Batum, Georgia. Quay trở về nhà, nó trải qua một năm thực hành dọc theo bờ Đông Hoa Kỳ và tại vùng biển Caribe. Từ ngày 29 tháng 9 năm 1920 đến ngày 16 tháng 3 năm 1921, nó nằm trong thành phần dự bị tại Charleston. Ellis đã đi lên phía Bắc để thử nghiệm tác xạ ngư lôi ngoài khơi Newport, rồi lại trở về lực lượng dự bị tại Charleston từ tháng 10 năm 1921 đến tháng 2 năm 1922. Vào ngày 27 tháng 2, nó đi đến Xưởng hải quân Philadelphia, nơi nó được cho xuất biên chế vào ngày 17 tháng 6 năm 1922.

Nhập biên chế trở lại vào ngày 1 tháng 5 năm 1930, Ellis phục vụ cùng Hạm đội Tuần tiễu dọc theo bờ Đông và ngoài khơi vùng biển Panama và Cuba; rồi từ tháng 3 đến tháng 10 năm 1932 tham gia các cuộc tập trận giữa San Diego và San Francisco. Nó được đưa về lực lượng dự bị luân phiên tại Norfolk và Boston trong các năm 1932 và 1933. Vào tháng 4 năm 1933, nó tham gia tìm kiếm khí cầu , và đã tìm thấy xác đắm ngoài khơi bờ biển New Jersey. Đặt căn cứ tại New York suốt mùa Hè năm 1933, nó hộ tống cho thuyền buồm của Tổng thống đi dọc theo bờ biển New England cho đến đảo Campobello, Nova Scotia, nơi vào ngày 1 tháng 7, nó đưa Tổng thống Franklin D. Roosevelt cùng đoàn tùy tùng sang Tàu tuần dương hạng nặng , rồi hộ tống Indianapolis đi đến Annapolis, nơi một lần nữa Tổng thống viếng thăm Ellis vào ngày 4 tháng 7. Nó cũng tham gia huấn luyện nhân sự của Hải quân Dự bị Hoa Kỳ trước khi rời New York vào ngày 8 tháng 9 để đi đến Key West.

Trong năm tiếp theo, Ellis thực hiện chuyến đi đến Cuba, một lần nữa hộ tống cho Tổng thống, nhưng lần này trên một chiếc thuyền buồm. Đến ngày 24 tháng 10 năm 1934, nó băng qua kênh đào Panama để đặt căn cứ tại San Diego. Các hoạt động huấn luyện đã đưa nó đến tận các vùng biển Alaska và Hawaii trong một năm rưỡi tiếp theo, và đến ngày 7 tháng 6 năm 1936, nó quay trở về Miami làm nhiệm vụ huấn luyện quân nhân dự bị tại  vùng bờ Đông, cho đến khi lại được cho xuất biên chế tại Philadelphia vào ngày 16 tháng 12 năm 1936.

Ellis được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 16 tháng 10 năm 1939, tiến hành tuần tra dọc theo bờ Đông từ các căn cứ ở Charleston và Norfolk, chủ yếu tập trung vào việc chống tàu ngầm. Từ ngày 22 tháng 6 đến ngày 21 tháng 7 năm 1941, nó lên đường từ Newport hộ tống các tàu vận tải chuyển quân đưa lực lượng Thủy quân Lục chiến chiếm đóng Iceland, và một tháng sau đã khởi hành đi Argentia, Newfoundland cho nhiệm vụ hộ tống đến Iceland và điểm hẹn gặp giữa đại dương.

Định kỳ quay trở lại Boston để tiếp liệu và sửa chữa, Ellis thi hành nhiệm vụ này cho đến tháng 3 năm 1942, khi tầm hoạt động mở rộng đến quần đảo Virgin. Nó hộ tống các đoàn tàu vận tải ven biển; và vào ngày 15 tháng 7 năm 1942 đã tấn công một tàu ngầm ngoài khơi mũi Hatteras. Từ tháng 10 năm 1942 nó còn hộ tống các đoàn tàu vận tải trên tuyến giữa Trinidad và Brasil; và vào tháng 3 năm 1943 được phân công hộ tống vận tải vượt Đại Tây Dương. Vào ngày 12 tháng 10 năm 1942, Ellis cứu vớt và bắt làm tù binh thủy thủ Đức duy nhất còn sống sót từ chiếc tàu ngầm U-512, vốn bị trôi dạt trên một chiếc bè trong mười ngày.

Từ ngày 20 tháng 3 đến ngày 25 tháng 6 năm 1943, Ellis hộ tống hai đoàn tàu chở dầu ưu tiên chở dầu từ Aruba đến Bắc Phi, rồi hộ tống tàu chuyển quân đến Derry. Từ tháng 8 đến tháng 11, nó hai lần bảo vệ cho các tàu sân bay hộ tống vận chuyển máy bay Lục quân đến Ireland và Bắc Phi. Nó đã hộ tống cho chiếc  đi đến Azores vào tháng 1 năm 1944, và đang khi tuần tra tại đây đã cứu vớt hai phi công Anh bị rơi. Quay trở lại nhiệm vụ hộ tống vận tải đến Bắc Phi, Ellis thực hiện hai chuyến đi đến bờ biển phía Đông của Casablanca, Algiers và Bizerte từ tháng 2 đến tháng 6. Vào ngày 11 tháng 5 ngoài khơi Bizerte, nó bị bốn máy bay ném bom tấn công, nhưng chiếc tàu khu trục đã góp phần bắn rơi ba chiếc và đánh đuổi chiếc thứ tư.

Trong thời gian còn lại của chiến tranh, Ellis bảo vệ cho các tàu sân bay trong nhiệm vụ huấn luyện phi công, thử nghiệm với máy bay ném bom-ngư lôi, từng thực hiện hai chuyến đi hộ tống đến Recife, Brazil. Nó được cho ngừng hoạt động tại Norfolk vào ngày 31 tháng 10 năm 1945, và bị bán để tháo dỡ vào ngày 20 tháng 6 năm 1947.

Phần thưởng
Ellis được tặng thưởng một Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/e3/ellis-ii.htm

Liên kết ngoài
 NavSource Photos

Lớp tàu khu trục Wickes
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Tàu phụ trợ trong Thế Chiến II


title: USS Cole (DD-155)

text:
USS Cole (DD-155) là một tàu khu trục thuộc lớp Wickes của Hải quân Hoa Kỳ trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất, sau được cải biến thành tàu phụ trợ AG-116 vào giai đoạn cuối Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Edward B. Cole, một sĩ quan Thủy quân Lục chiến tử thương trong Trận Belleau Wood.

Thiết kế và chế tạo
Cole được đặt lườn vào ngày 25 tháng 6 năm 1918 tại xưởng tàu của hãng William Cramp & Sons ở Philadelphia, Pennsylvania. Nó được hạ thủy vào ngày 11 tháng 1 năm 1919, được đỡ đầu bởi bà E. B. Cole, và được đưa ra hoạt động vào ngày 19 tháng 6 năm 1919 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân I. F. Dortch.

Lịch sử hoạt động
Cole khởi hành từ New York vào ngày 30 tháng 6 năm 1919 để gia nhập lực lượng Hải quân Hoa Kỳ tại vùng biển Thổ Nhĩ Kỳ. Trong một năm tiếp theo, nó trợ giúp vào việc triệt thoái người tị nạn đang chạy trốn chiến tranh và đói khổ tại Trung Đông đồng thời biểu dương lực lượng tại khu vực Đông Địa Trung Hải và Hắc Hải trước khi quay về New York vào ngày 4 tháng 6 năm 1920. Nó hoạt động tuần tra tại vùng bờ Đông Hoa Kỳ và vùng biển Caribe, cho đến khi được cho xuất biên chế tại Xưởng hải quân Philadelphia vào ngày 10 tháng 7 năm 1922.

Được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 1 tháng 5 năm 1930, Cole gia nhập Hạm đội Tuần tiễu tại Đại Tây Dương. Một lần nữa, nó làm nhiệm vụ tuần tra tại vùng bờ Đông Hoa Kỳ và vùng biển Caribe, và tham gia các cuộc thực tập huấn luyện. Từ ngày 22 tháng 10 năm 1932 đến ngày 24 tháng 3 năm 1933, Cole hoạt động với biên chế nhân sự giảm thiểu tại Xưởng hải quân Norfolk trong thành phần hải đội dự bị luân phiên. Vào ngày 4 tháng 4 năm 1933, nó tham gia cuộc tìm kiếm vô vọng những người sống sót của chiếc khí cầu . Từ ngày 3 tháng 2 đến ngày 14 tháng 8 năm 1934, một lần nữa nó được đặt trong tình trạng biên chế nhân sự giảm thiểu trong thành phần hải đội dự bị luân phiên.

Vào ngày 15 tháng 8 năm 1934, Cole được điều động về Lực lượng Tuần tiễu tại Thái Bình Dương, và sau các cuộc cơ động tại vùng biển Caribe đã đi đến căn cứ mới của nó là San Diego, California vào ngày 9 tháng 11. Nó tiếp tục ở lại khu vực Thái Bình Dương cho đến ngày 24 tháng 5 năm 1936, khi được chuyển sang New York như một tàu huấn luyện Hải quân Dự bị. Nó đi đến Xưởng hải quân Philadelphia vào ngày 25 tháng 9, và lại được cho xuất biên chế tại đây vào ngày 7 tháng 1 năm 1937.

Được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 16 tháng 10 năm 1939, Cole tham gia hoạt động Tuần tra Trung lập tại Đại Tây Dương. Từ ngày 10 tháng 6 năm 1941, nó hộ tống các đoàn tàu vận tải đi Newfoundland và Iceland, thực hiện năm chuyến đi như vậy cho đến ngày 28 tháng 1 năm 1942. Từ ngày 14 tháng 3 đến ngày 28 tháng 9, chiếc tàu khu trục hộ tống các đoàn tàu vận tải ven biển dọc theo bờ Đông, và thực hiện một chuyến đi đến quần đảo Virgin. Nó khởi hành từ Norfork vào ngày 24 tháng 10 cho cuộc đổ bộ chiếm đóng Bắc Phi vào ngày 8 tháng 11, khi nó cho đổ bộ 175 người thuộc Sư đoàn bộ binh 47 dưới hỏa lực đối phương tại bến tàu Safi, Morocco. Cole được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống do hoạt động dũng cảm trong nhiệm vụ nguy hiểm này. Quay trở về Boston vào ngày 1 tháng 12, nó tiếp nối nhiệm vụ hộ tống vận tải ven biển, rồi từ ngày 18 tháng 12 năm 1942 đến ngày 16 tháng 2 năm 1943 đã hoạt động giữa vùng bờ Đông, Newfoundland và Nova Scotia, thực hiện một chuyến đi đến Gibraltar trong tháng 3. Chiếc tàu khu trục quay lại vùng biển Địa Trung Hải, đi đến Mers El Kébir, Algérie vào ngày 23 tháng 5.

Cùng với nhiệm vụ tuần tra và hộ tống tại khu vực Tây Địa Trung Hải, Cole còn tham gia cuộc đổ bộ chiếm đóng Sicily vào ngày 10 tháng 7 năm 1943, hoạt động cùng một tàu ngầm Anh như một đội nhận diện bãi đổ bộ, và sau đó bảo vệ cho các tàu vận tải trong cuộc tấn công chiếm đóng Salerno ngày 9 tháng 9. Nó quay trở về Charleston, South Carolina để đại tu vào ngày 24 tháng 12, và sau đó tiếp nối nhiệm vụ hộ tống vận tải dọc theo bờ Đông và vùng biển Caribe, từng thực hiện một chuyến đi đến Casablanca vào tháng 3 năm 1944. Đến ngày 3 tháng 12 năm 1944, nó bắt đầu làm nhiệm vụ tàu canh phòng máy bay khi các tàu sân bay tiến hành các hoạt động huấn luyện không lực ngoài khơi Quonset Point, Rhode Island, vốn kéo dài cho đến ngày 31 tháng 8 năm 1945. Cole được xếp lại lớp như một tàu phụ trợ với ký hiệu lườn AG-116 vào ngày 30 tháng 6 năm 1945. Nó được cho ngừng hoạt động vào ngày 1 tháng 11 năm 1945, và bị bán để tháo dỡ vào ngày 6 tháng 10 năm 1947.

Phần thưởng
Ngoài danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống, Cole còn được tặng thưởng ba Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/c11/cole.htm

Liên kết ngoài
 navsource.org: USS Cole (DD-155 / AG-116)
 hazegray.org: USS Cole (DD-155)

Lớp tàu khu trục Wickes
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Tàu phụ trợ trong Thế Chiến II


title: USS J. Fred Talbott (DD-156)

text:
USS J. Fred Talbott (DD-156) là một tàu khu trục thuộc lớp Wickes của Hải quân Hoa Kỳ trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất, sau được cải biến thành tàu phụ trợ AG-81 vào giai đoạn cuối Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Joshua Frederick Cockey Talbott (1843–1918).

Thiết kế và chế tạo
J. Fred Talbott được đặt lườn vào ngày 8 tháng 7 năm 1918 tại xưởng tàu của hãng William Cramp & Sons ở Philadelphia, Pennsylvania. Nó được hạ thủy vào ngày 14 tháng 12 năm 1918, được đỡ đầu bởi bà Robert L. Bates, cháu gái Dân biểu Talbott, và được đưa ra hoạt động vào ngày 30 tháng 6 năm 1919 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân T. G. Ellyson.

Lịch sử hoạt động
J. Fred Talbott khởi hành từ Newport, Rhode Island vào ngày 10 tháng 7 năm 1919 để đi sang Địa Trung Hải, nơi nó hoạt động như một tàu căn cứ tại nhiều cảng, góp phần làm bình ổn tình hình tại Châu Âu trong những tháng đầu tiên sau chiến tranh đang điều chỉnh và tái thiết. Sau khi quay trở về Hoa Kỳ vào ngày 21 tháng 6 năm 1920, nó tham gia tuần tra tại vùng bờ Đông và các cuộc tập trận hạm đội cho đến khi được cho xuất biên chế tại Philadelphia vào ngày 18 tháng 1 năm 1923.

J. Fred Talbott được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 1 tháng 5 năm 1930 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung úy Hải quân C. H. Cobb, và bắt đầu chạy thử máy huấn luyện trong vịnh Delaware. Trong mười năm tiếp theo, nó hoạt động dọc theo bờ biển Đại Tây Dương và vùng biển Caribe, tham gia các cuộc huấn luyện chống tàu ngầm, tập trận hạm đội cùng nhiều nhiệm vụ đa dạng khác. Nó cũng giúp vào việc huấn luyện quân nhân dự bị và học viên sĩ quan.

Khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra tại châu Âu, các nỗ lực ban đầu của Hoa Kỳ tập trung vào việc bảo vệ tàu bè của mình trong khi vẫn giữ vị thế trung lập. J. Fred Talbott được phân công nhiệm vụ Tuần tra Trung lập tại vùng biển tiếp cận lối ra vào kênh đào Panama bên phía Đại Tây Dương. Sau khi cuộc tấn công bất ngờ vào Trân Châu Cảng đẩy Hoa Kỳ vào chiến tranh, nó làm nhiệm vụ hộ tống đoàn tàu vận tải đi lại giữa New Orleans, Cuba và vùng kênh đào, bảo vệ các tuyến đường hàng hải và vận chuyển các nguồn lực cần thiết cho chiến tranh.

Sau khi được đại tu tại Boston vào tháng 1 năm 1944, J. Fred Talbott khởi hành vào ngày 13 tháng 2 cho chuyến vượt đại dương đầu tiên, và sau khi đến được Casablanca an toàn, nó quay trở lại nhiệm vụ hộ tống các đoàn tàu trong khu vực từ Iceland trải về phía Nam đến tận vùng biển Caribe. Quay trở về New York vào ngày 15 tháng 9, nó được cải biến thành một tàu phụ trợ, rồi được xếp lại lớp với ký hiệu lườn AG-81 vào ngày 25 tháng 9 năm 1944. Nó đi đến Port Everglades, Florida vào ngày 1 tháng 11 để hoạt động như một tàu mục tiêu huấn luyện cho máy bay ném bom-ngư lôi, tiếp tục vai trò quan trọng này cho đến khi chiến tranh kết thúc. J. Fred Talbott được cho ngừng hoạt động tại Boston vào ngày 21 tháng 5 năm 1946. Tên nó được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 19 tháng 6 năm 1946, và nó bị bán cho hãng Boston Metals Corporation ở Baltimore, Maryland vào ngày 22 tháng 12 năm 1946 để tháo dỡ.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/j1/j_fred_talbott.htm

Liên kết ngoài
NavSource.org DD-156

Lớp tàu khu trục Wickes
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Tàu phụ trợ trong Thế Chiến II


title: Bộ Cá ốt me biển

text:
Bộ Cá ốt me biển hay bộ Cá quế lạc (danh pháp khoa học: Argentiniformes) là một bộ cá vây tia mà sự khác biệt của nó chỉ được phát hiện tương đối gần đây. Trong quá khứ, chúng được gộp trong bộ Osmeriformes (các loài cá ốt me điển hình và đồng minh) như là phân bộ Argentinoidei. Thuật ngữ này tương đương với phân bộ cá ốt me biển và cá mắt thùng trong phân loại cho tới năm 2009, còn cá đầu trơn (Alepocephalidae) và đồng minh thuộc về phân bộ Alepocephaloidei. Các phân bộ này từng được coi tương ứng là các siêu họ Argentinoidea và Alepocephaloidea khi còn được gộp chung trong Osmeriformes hoặc Salmoniformes.

Bộ này như định nghĩa hiện nay chứa 4 họ với 21 chi và khoảng 87 loài. Tên gọi phổ biến cho nhóm là cá ốt me biển và đồng minh, nhưng điều này dễ gây hiểu nhầm do "cá ốt me nước ngọt" của họ Osmeridae chủ yếu cũng sinh sống ngoài biển.

Miêu tả và sinh thái học
Argentiniformes là các loài cá nhỏ màu trắng bạc hay sẫm màu và nói chung là cá biển sâu. Một vài loài có vây béo, một điều bất thường đối với Protacanthopterygii là nhóm mà chúng thuộc về. Vây lưng nằm ở nửa sau của thân. Chúng có bong bóng không nối với đường dinh dưỡng hoặc hoàn toàn không có bong bóng; phần lớn các loài không có răng.

Cơ dưới trục mở rộng bất thường về phía trước tại đầu kết thúc trên của nó và gắn với hộp sọ phía dưới cột sống, có lẽ để gập đầu xuống khi đớp mồi. Dây chằng thô sơ gắn về phía sau trên bề mặt trên của mỏm xương mỏ quạ hàm dưới. Xương vòm miệng mở rộng kỳ dị về phía trên và phía dưới tại phần đuôi của nó, và giống như ở một số loài trong nhánh Otocephala, phần đuôi của xương sàng giữa dường như bị ép lại khi nhìn từ phía trên. Giống như ở nhiều loài Teleostei khác, các xương tai cánh và tai cánh da không hợp nhất cùng nhau. Tuy nhiên, đặc điểm khác biệt nhất là cơ quan mang ngoài (epibranchial). Nó bao gồm một sụn bổ sung và các cào mang trên xương mang sừng thứ 5, cũng được thấy ở các loài cá xương thật sự khác, nhưng không phát triển tốt như ở bộ này.

Hệ thống học

Việc coi các loài cá của nhóm Argentiniformes như một bộ khác biệt diễn ra sau phát hiện cho thấy chúng không có quan hệ họ hàng gần với Osmeriformes như người ta từng tin tưởng trước đó.

Johnson và Patterson (1996) định nghĩa lại khái niệm Protacanthopterygii được Greenwood và ctv. (1966) đề xuất lần đầu tiên năm 1966. Protacanthopterygii nghĩa Johnson và Patterson bao gồm Salmoniformes nghĩa rộng (Osmeroidei + Salmonoidei) và Argentiniformes (Argentinoidei + Alepocephaloidei (= Alepocephaliformes hiện nay)). Tính đơn ngành của nhóm này kể từ đó luôn bị thách thức bởi các dữ liệu hình thái và phân tử. Các nghiên cứu kế tiếp nhau đã loại bỏ Osmeriformes, Sundasalangidae và Alepocephaloidei ra khỏi Protacanthopterygii.

Trước năm 2009, phân loại của bộ Argentiniformes bao gồm 2 phân bộ:
 Phân bộ Argentinoidei
 Họ Argentinidae – 2 chi, 27 loài cá ốt me biển, cá quế lạc (Glossanodon semifasciatus)
 Họ Bathylagidae – 8 chi, 22 loài cá ốt me biển sâu (đôi khi gộp trong Microstomatidae)
 Họ Microstomatidae – 3 chi, 19 loài cá bút chì
 Họ Opisthoproctidae – 8 chi, 19 loài cá mắt thùng
 Phân bộ Alepocephaloidei. Hiện tại được coi là bộ riêng rẽ với danh pháp Alepocephaliformes:
 Họ Alepocephalidae – 17 chi, 94 loài cá đầu trơn điển hình
 Họ Bathylaconidae (đôi khi gộp trong Alepocephalidae) – 2 chi, 4 loài
 Họ Leptochilichthyidae – 1 chi, 3 loài cá đầu trơn dị thường
 Họ Platytroctidae (gộp cả Searsiidae) – 13 chi, 39 loài.

Họ hóa thạch có thể thuộc về bộ này là Pattersonellidae .
 Chi †Pattersonella
 Chi †Cretargentina

Phát sinh chủng loài
Quan hệ của Argentiniformes với các bộ/nhánh khác từng là một phần của bộ Osmeriformes theo định nghĩa cũ như sau (vị trí của Argentiniformes và Galaxiiformes trong Li et al (2010) đảo chỗ so với trong cây phát sinh theo Betancur et al (2013):

Ghi chú:

 Các bộ từng là một phần của Osmeriformes được đánh dấu *.
 Alepocephaliformes từng được coi là phân bộ Alepocephaloidei của bộ Argentiniformes.

Quan hệ trong nội bộ bộ Argentiniformes như sau:

Tham khảo


title: Assassin's Creed III

text:
Assassin's Creed III là một trò chơi điện tử hành động-phiêu lưu phát hành năm 2012. Trò chơi được Ubisoft Montreal phát triển và phân phối bởi Ubisoft cho các hệ máy PlayStation 3, Xbox 360, Wii U, và hệ điều hành Microsoft Windows. Trò chơi này là phần thứ năm của dòng trò chơi Assassin's Creed, và là phần tiếp theo của Assassin's Creed: Revelations (2011). Assassin's Creed III được phát hành toàn cầu cho hệ máy PlayStation 3 và Xbox 360, bắt đầu từ Bắc Mỹ vào 30 tháng 10 năm 2012, sau đó đến với người dùng Wii U và Microsoft Windows vào tháng 11 năm 2012.

Trò chơi lấy bối cảnh lịch sử hư cấu từ những sự kiện có thật, tiếp tục khai thác cuộc xung đột hàng thế kỷ giữa những Sát thủ (Assassin), những người đấu tranh vì hòa bình tự do ý chí, với các Hiệp sĩ dòng Đền (Templar)— cho rằng hòa bình đi đôi với thống trị. Câu chuyện bắt đầu ở thời điểm thế kỷ 21, tại đó Desmond Miles — nhân vật chính của dòng trò chơi, tiếp tục dùng cỗ máy Animus hồi tưởng lại ký ức của người tổ tiên mình để tìm cách ngăn chặn thảm họa 2012 xảy ra. Cốt truyện chính lấy bối cảnh thế kỷ 18, vào thời điểm trước, trong, và sau khi diễn ra cuộc Cách mạng Mỹ từ 1753 đến 1783 với nhân vật chính là Ratonhnhaké:ton — hay cũng là Connor, người tổ tiên nửa Anh, nửa Mohawk của Desmond.

Thế giới trong Assassin's Creed III là thế giới mở được thể hiện qua góc nhìn người thứ ba, với trọng tâm trò chơi là sử dụng các kỹ năng chiến đấu và ẩn mình của Desmond và Connor để tiêu diệt mục tiêu và khám phá các cảnh quan. Connor được tự do đi lại ở Boston, New York và biên giới Hoa Kỳ thế kỷ 18 để thực hiện các nhiệm vụ phụ nằm ngoài cốt truyện chính. Trò chơi cũng có phần chơi dành cho nhiều người, cho phép người chơi đấu đơn hoặc đội trực tuyến với nhau. Ubisoft đã thiết kế nền game hoàn toàn mới, Anvil Next cho trò chơi. Trò chơi nhận được nhiều phản hồi tích cực và đã bán được 12 triệu bản trên toàn thế giới.

Phiên bản kế tiếp của dòng trò chơi, Assassin's Creed IV: Black Flag, nói về người ông của Ratonhnhaké:ton — Edward Kenway — cướp biển và là một sát thủ hoạt động trên vùng biển Caribe.

Cách chơi

Assassin's Creed III là một trò chơi điện tử hành động-phiêu lưu góc nhìn người thứ ba, lấy bối cảnh một thế giới mở mà người chơi phải kết hợp kỹ năng ẩn giấu, di chuyển và tấn công để hoàn thành các nhiệm vụ. Người chơi vào vai ba nhân vật trong toàn bộ câu chuyện của trò chơi. Nhân vật chính là Desmond Miles, một Sát thủ thế kỷ 21, người khám phá những bí mật về Căn Hầm Của Người Đến Trước (Precursor Vault) có thể giúp Trái Đất tránh khỏi thảm họa vào ngày 21 tháng 12 năm 2012. Để giải đáp những bí mật, Desmond sử dụng cỗ máy Animus để sống lại những ký ức của hai người tổ tiên cùng sống trong khoảng thời gian diễn ra cuộc Cách mạng Mỹ. Tại thời điểm đầu trò chơi, người chơi sẽ vào vai Haytham Kenway, một Hiệp sĩ dòng Đền Anh truy tìm vị trí của Căn Hầm. Người thứ hai, cũng là nhân vật chính của trò chơi, là Ratonhnhaké:ton, con trai của Kenway và vợ của ông — một người thổ dân châu Mỹ. Để hòa nhập vào xã hội thuộc địa đương thời, Ratonhnhaké:ton sử dụng tên Connor. Vào vai Connor, người chơi được tiếp cận với một vùng hoang dã rộng lớn tên là Biên Giới (Frontier, lớn hơn Roma trong Assassin's Creed: Brotherhood khoảng 1,5 lần), cùng các thành phố Boston và New York. Người chơi cũng có thể khám phá một phần của Đông Duyên hải Hoa Kỳ và biển Caribe qua các chuyến hải hành của con tàu Aquila, với thuyền trưởng chính là Connor và người cố vấn là Robert Faulkner.

Các pha giao chiến cũng thay đổi, giờ đây cho phép Connor sử dụng vũ khí đôi để đối phó với nhiều kẻ địch cùng lúc. Connor còn có thể dùng súng hỏa mai, súng lục, các vũ khí thổ dân như rìu tomahawk, cung và tên, móc dây (dùng để kéo kẻ địch về phía người chơi, hoặc treo chúng lên cây). Con dao ẩn dưới tay trái cũng có tính năng chặn các đòn đánh, lột da thú săn hay thực hiện những đòn ám sát nóng. Người chơi có thể tránh được làn đạn của đối phương khi sử dụng một kẻ địch làm lá chắn. Máu sẽ tự hồi sau khi kết thúc giao chiến một thời gian, nên người chơi không còn cần phải mua máu dự trữ. Cơ chế ẩn giấu được làm lại, cho phép người chơi lợi dụng những yếu tố tự nhiên như bụi cỏ hoặc cây, hoặc nhập chung với bất kỳ nhóm hai người nào để giấu mình.

Hệ thống giả lập trong Assassin's Creed III mang đến những hiện tượng thiên nhiên mới như tuyết, sương mù và mưa. Các mùa trong năm cũng có thể thay đổi, ví dụ mùa hè và mùa đông. Điều này không chỉ thay đổi khung cảnh của thế giới mà còn ảnh hưởng đến gameplay, bởi vì trong tuyết thì người chơi sẽ thấy mình chạy chậm hơn. Tuyết rơi cũng ảnh hưởng đến tầm nhìn người chơi và kẻ địch. Không như những phần trước, phiên bản này bao gồm nhiều loài động vật từ vật nuôi (ngựa, cừu, chó) đến các loài hoang dã (nai, sói, gấu). Các loài hoang dã này chỉ sống trong khu vực Biên Giới, và người chơi có thể săn chúng lấy da hoặc lấy thịt để bán. Giá bán này phụ thuộc vào chất lượng của sản phẩm săn, vì thế trò chơi khuyến khích người chơi săn bắn bằng vũ khí nhẹ (ví dụ, cung tên, hoặc bẫy dùng với mồi).

Các hoạt động kinh tế diễn ra tại Davenport Homestead, nơi ở mới của Connor. Nơi đây thường có những đoàn xe buôn của những người thợ mộc, thợ may v.v. chịu ảnh hưởng của chiến tranh và rời khỏi quê nhà. Khi người chơi giúp đỡ họ, họ sẽ ở lại và ổn định sinh sống tại Homestead. Sau đó, người chơi có thể làm các món đồ thủ công và trao đổi với họ, rồi bán các sản phẩm đó cho các thành phố thông qua những đoàn xe/tàu hành hương. Qua hệ thống nhiệm vụ, người chơi dần dần làm tăng các mối quan hệ giữa những người dân với nhau và ở Homestead hình thành một ngôi làng nhỏ. Trang viên của người chơi và con tàu Aquila cũng có những tùy chọn nâng cấp.

Tính năng tuyển mộ thành viên của Assassin's Creed: Brotherhood cũng được làm lại. Người chơi có thể kết nạp thành viên khi hoàn thành những nhiệm vụ "giải phóng" (Liberation). Những thành viên Sát thủ có bộ kỹ năng nhiều hơn, cho phép người chơi tạo ra một vụ bạo loạn, giả mạo là đội hộ tống tù nhân, hoặc đóng vai bảo vệ. Các nhiệm vụ phụ của trò chơi bao gồm thu thập các trang niên giám, khám phá các đường hầm dưới mặt đất để xác định vị trí những trạm dịch chuyển nhanh, tham gia các câu lạc bộ săn bắn và đánh nhau, điều tra những bí ẩn lan truyền trong người dân khu biên giới về UFO và Sasquatch, các nhiệm vụ "peg-leg" mà Connor đến các thành trì dưới mặt đất hoặc ở những nơi hoang vu để khám phá huyền thoại về kho báu của Thuyền trưởng Kidd, cùng những nhiệm vụ khác.

Bằng con tàu chiến Aquila, Assassin's Creed III mang đến cho người chơi những cuộc viễn chinh trên biển. Trong những chuyến đi, các yếu tố môi trường như hướng gió và tốc gió, bão, sóng cao và đá ngầm đều ảnh hưởng đến việc điều khiển con tàu. Những cuộc chiến trên biển diễn ra với đại bác, đến từ dàn đại bác ở cả hai bên mạn thuyền, và những khẩu đại bác xoay được trên boong tàu. Con tàu Aquila được sử dụng cho các nhiệm vụ tàu lùng (Privateer), và cũng xuất hiện trong một số nhiệm vụ chính của trò chơi.

Phiên bản trên hệ máy Wii U của trò chơi có thêm những tính năng khác. Người chơi có thể thay đổi vũ khí khi đang thực hiện hành động khác, và bản đồ luôn hiện trên tay cầm Wii U Gamepad. Phiên bản này cũng hỗ trợ Off TV Play, một tính năng cho phép hiển thị màn hình chính lên màn hình trên tay cầm.

Phiên bản nhiều người chơi trong phần này được phát triển bởi Ubisoft Annecy. Ngoài các chế độ thông thường, ra mắt kiểu chơi Wolfpack, trong đó 1-4 người chơi phải truy lùng và ám sát các NPC nhất định trong một khoảng thời gian cho trước, và có 25 màn như vậy. Chế độ Domination mới là chế độ mà người chơi cùng đồng đội phải nắm giữ các khu vực trên bản đồ và bảo vệ chúng khỏi đội đối phương.

Nội dung

Bối cảnh
Tiếp tục Assassin's Creed: Revelations, Desmond Miles và những người bạn Sát thủ của anh đã đến được Ngôi đền của Những Người Đến Trước, bộ tộc hùng mạnh đã tạo ra loài người trước khi một đại họa khủng khiếp nhiều nghìn năm trước xảy ra khiến họ gần như tuyệt chủng và tàn phá Trái Đất. Để tìm kiếm chiếc chìa khóa có thể kích hoạt ngôi đền và ngăn chặn thảm họa 2012, Desmond dùng chiếc Animus để trở về trong ký ức người tổ tiên mình, Ratonhnhaké:ton hay còn gọi là Connor.

Câu chuyện về Connor diễn ra trong hai thập kỷ, từ năm 1760 đến năm 1783. Trong câu chuyện này, người chơi sẽ được khám phá từ Boston và New York cho đến vùng Biên giới Hoa Kỳ, những cánh rừng, vách núi, con sông, ngôi làng người Mohawk của Connor và những vùng dân cư Lexington, Concord và Charlestown. Người chơi đến được thành phố Philadelphia trong một nhiệm vụ của trò chơi, và xuất hiện trên biển Caribe trong một vài nhiệm vụ hải hành. Người chơi cũng được khám phá vùng biển phía đông bằng con tàu Aquila, dưới quyền thuyền trưởng Connor.

Nhân vật
Assassin's Creed III có số lượng nhân vật khá lớn. Nhân vật chính là Ratonhnhaké:ton (Noah Watts) hay là Connor, và Desmond Miles (Nolan North), con cháu ở thế kỷ 21 của Connor. Những nhân vật sống ở thời hiện đại còn có bố của Desmond là William Miles (John de Lancie), các sát thủ Shaun Hastings (Danny Wallace) và Rebecca Crane (Eliza Jane Schneider); các Hiệp sĩ Daniel Cross (Danny Blanco Hall) và Warren Vidic (Phil Proctor), người sáng tạo ra cỗ máy Animus.

Những nhân vật ở thế kỷ 18 gồm: Achilles Davenport (Roger Aaron Brown); một sát thủ đã về hưu và là thầy của Connor; mẹ của Connor là Kaniehtí:io hay Ziio (Kaniehtiio Horn); người cố vấn hàng hải Robert Faulkner (Kevin R. McNally); và chủ quán rượu người Pháp Stephane Chapheau (Shawn Baichoo). Các Hiệp sĩ dòng Đền tại vùng thuộc địa được dẫn dắt bởi bố của Connor, quý tộc người Anh Haytham Kenway (Adrian Hough). Kenway được hỗ trợ bởi những nhân vật lịch sử mà trong trò chơi là thành viên của Hội Hiệp sĩ, gồm có Charles Lee (Neil Napier), Thomas Hickey (Allen Leech), John Pitcairn (Robert Lawrenson), Benjamin Church (Harry Standjofski), William Johnson (Julian Casey), và Nicholas Biddle. Một vài nhân vật lịch sử cùng thời khác cũng xuất hiện trong trò chơi, gồm Israel Putnam (Andreas Apergis), George Washington (Robin Atkin Downes), Thomas Jefferson (John Emmet Tracy), Mason Weems (Tod Fennell), Paul Revere (Bruce Dinsmore), Edward Braddock, và Samuel Adams (Mark Lindsay Chapman).

Trong số các nhân vật khác còn có Minerva (Margaret Easley) và Juno (Nadia Verrucci), hai trong số những Người Đến Trước; và Grand Master của Hội Hiệp sĩ dòng Đền Anh ở thế kỷ 18, Reginald Birch (Gideon Emery).

Cốt truyện
: Nội dung sau đây có thể cho bạn biết trước nội dung của game.Desmond, William, Rebecca, và Shaun tìm thấy Ngôi Đền trong một cái hang ở New York và truy nhập vào đó sử dụng Quả táo Eden. Khi ngôi đền đã tạm thời được kích hoạt, Juno thông qua nó giao tiếp với Desmond. Desmond dùng cỗ máy Animus, và dưới ảnh hưởng của Juno, anh ta quay về trong ký ức Haytham Kenway — Grand Master của các Hiệp sĩ, người tổ tiên tại thời điểm 1754 ở Anh.

Haytham ám sát một người giám sát tại Nhà hát Opera Hoàng gia và lấy đi một chiếc mề đay — chiếc chìa khóa truy nhập vào gian trong của Ngôi Đền. Haytham sau đó được cử sang khu vực Mười ba thuộc địa để xác định vị trí của Ngôi Đền. Khi ở Boston, ông giết một kẻ buôn bán nô lệ, giải thoát một nhóm người Mohawk, trong đó có người phụ nữ tên Kaniehti:io. Bà giúp Haytham tìm ra ngôi đền, đổi lại thì ông sẽ giết tướng Braddock cho bà. Haytham và Kaniehti:io sau đó phát hiện rằng chiếc chìa khóa không thể mở cửa được Ngôi Đền; rồi sau đó họ nảy sinh tình cảm với nhau. Trò chơi tiếp tục với góc nhìn của Ratonhnhaké:ton vào năm 1760. Mẹ cậu chết trong một cuộc tấn công vào ngôi làng, dẫn đầu bởi Hiệp sĩ Đền Charles Lee. Nhiều năm sau, người Già làng nói với Ratonhnhaké:ton rằng ngôi làng của anh có nhiệm vụ ngăn chặn người ngoài phát hiện ra Ngôi Đền. Bà đưa cho anh một quả cầu trong suốt, để Juno có thể giao tiếp với anh và nói cho anh biết về biểu tượng Assassin. Biểu tượng dẫn anh đến với điền trang của Sát thủ đã nghỉ hưu Achilles Davenport, người mà sau này cũng chấp nhận hướng dẫn Ratonhnhaké:ton trở thành một sát thủ.

Achilles khuyên Ratonhnhaké:ton đổi tên thành "Connor" để có thể tự do đi lại trong thành phố thuộc địa. Khi đang tìm kiếm nguồn hỗ trợ tại Boston, Connor bị Hội Hiệp sĩ gán ghép vào tội chủ mưu cuộc thảm sát Boston. Trong những năm sau, Connor đã giết nhiều Hiệp sĩ Đền, và đã tham gia giúp đỡ trong cuộc Chiến trang Cách mạng giữa quân đội Hoa Kỳ và quân đội Anh. Connor gặp cha mình, và hai người tạm thời đứng về cùng một phe để tiêu diệt một tên Templar. Sau đó, Haytham tiết lộ lá thư của George Washington nói về ý định xóa bỏ số dân bản địa, gồm cả tộc người của Connor, khỏi biên giới nhằm ngăn chặn họ hỗ trợ quân Loyalist. Connor trở về làng và nhận ra rằng Lee đã chiêu mộ nhiều chiến sĩ người Mohawk để chống lại quân đội Hoa Kỳ được đưa đến để xóa sổ họ. Connor bí mật vô hiệu các chiến sĩ này để tránh gây xung đột, nhưng không thể thuyết phục được người bạn thơ ấu là Kanen'tó:kon, nên Connor đã buộc phải giết người này.

Ở thời hiện đại, Desmond đôi lúc được Animus hướng dẫn đến những địa điểm tại Manhattan và Brazil để tìm kiếm những mảnh sức mạnh, thứ cần thiết để kích hoạt Ngôi Đền, trước khi Hiệp sĩ Daniel Cross có được chúng. William đi một mình để tìm mảnh cuối cùng, nhưng bị liên minh hiện đại của Hội Hiệp sĩ, Abstergo, bắt giữ. Desmond đột kích vào căn cứ của Abstergo, giết Cross và Warren Vidic, và cứu cha mình.

Connor quan tâm đến việc tiêu diệt tất cả các Hiệp sĩ, và hy vọng được đấu tranh cùng Haytham cho hòa bình và tự do. Tuy nhiên, Haytham vẫn tin vào sự hỗn mang của tự do và sự cần thiết của việc kiểm soát đất nước khi thay thế Washington bằng Lee. Washington cảm thấy nhục nhã vì việc Lee cố gắng phá hoại kết quả cuộc chiến tranh và ẩn nấp trong pháo đài George kiên cố. Connor đột nhập vào pháo đài và đối mặt Haytham; họ chiến đấu, và Connor buộc phải giết ông. Connor sau đó giết Lee và lấy được chiếc chìa khóa. Khi đã tiêu diệt các Hiệp sĩ Templar, Connor trở về làng nhưng không còn người nào cả, chỉ còn lại quả cầu. Qua quả cầu, Juno hướng dẫn Connor giấu chiếc chìa khóa ở nơi mà không ai có thể tìm thấy. Connor chôn chiếc chìa khóa dưới mộ của con trai Achilles, Connor Davenport.

Thời điểm 2012, Desmond thu hồi chiếc chìa khóa và dùng nó để đi vào bên trong ngôi đền. Juno nhắc lại với anh ta rằng kích hoạt bệ đá sẽ ngăn chặn thảm họa diệt vong, nhưng Desmond cũng sẽ phải chết. Minerva xuất hiện, phản đối kế hoạch này vì nó sẽ giải thoát cho Juno – bị giam giữ trong ngôi đền để ngăn chặn âm mưu chế ngự nhân loại của bà. Juno và Minerva giải thích rằng nếu như vụ bùng phát năng lượng mặt trời xảy ra, Desmond sẽ là một trong số ít những kẻ sống sót. Khi Desmond chết sau đó, ông sẽ được tôn kính như một vị thánh, và di sản của ông sẽ tiếp tục làm chủ nhân loại. Desmond chọn cách cứu nhân loại và cho họ cơ hội để đấu tranh chống lại Juno thay vì bị hủy diệt. William, Shaun, và Rebecca rời khỏi ngôi đền, còn Desmond ở lại để kích hoạt bệ đá cổ; khi đó một ánh cực quang xuất hiện trên toàn cầu bảo vệ trái đất khỏi năng lượng bùng phát từ mặt trời. Juno khen ngợi lựa chọn của Desmond và tuyên bố đã đến lúc để bà bắt đầu vai trò của mình.

Ở phần kết thúc, Connor chứng kiến chiếc thuyền Anh cuối cùng rời khỏi New York và một thương nhân đang bán nô lệ, nhắc nhở rằng cuộc đấu tranh cho tự do của anh vẫn chưa kết thúc. Connor trở về ngôi làng của mình nhưng tất cả những người Mohawk đã rời đi về phía tây khi Quốc hội mới thành lập bán vùng đất này để giải quyết chiến phí, bởi vì đặt ra thuế phí ngay sau một cuộc chiến tranh đòi giảm sưu thuế là dấu hiệu chính quyền mới nối bước theo chính quyền cũ.

Phát triển

Khởi nguồn
Việc phát triển Assassin's Creed III bắt đầu vào tháng 1 năm 2010 (gần như ngay sau khi phát hành Assassin's Creed II). Trò chơi được triển khai trong vòng hai năm rưỡi và có vòng phát triển dài nhất tính từ phiên bản đầu tiên của Assassin's Creed. Khi Ubisoft tiết lộ phiên bản Assassin's Creed: Brotherhood vào năm 2010, khi các chi tiết dần hé mở, cộng đồng game đã có sự mơ hồ khi không rõ đây có phải là Assassin's Creed III hay không. Theo các nhà phát triển, Brotherhood không phải là Assassin's Creed III, và phần ba của loạt trò chơi sẽ không sử dụng lại một nhân vật đã có sẵn". Những nhà phát triển tại Ubisoft Montreal khẳng định rằng Assassin's Creed III cũng sẽ được ra mắt.

Jean-François Boivin tại Ubisoft cũng nói thêm rằng trong mỗi phiên bản đánh số của dòng trò chơi sẽ là một nhân vật mới với bối cảnh mới. Patrice Désilets, cựu giám đốc sáng tạo của loạt trò chơi, nói rằng Assassin's Creed đã luôn được đặt kế hoạch là gồm ba phần. Ông cũng bình luận về cốt truyện của Assassin's Creed III, rằng nó sẽ tập trung vào sứ mạng của các Assassin trong việc ngăn chặn thảm họa toàn cầu diễn ra vào năm 2012, và cuộc chạy đua với thời gian của họ để tìm kiếm những ngôi đền cũng như các Quả táo Eden được tạo ra bởi "Những người đến trước". Desmond sẽ phải tìm kiếm manh mối dẫn đến vị trí của những ngôi đền này, qua việc khám phá ký ức của tiền nhân.

Tháng 10 năm 2011, Alexandre Amacio, giám đốc sáng tạo của Assassin's Creed: Revelations tuyên bố rằng bản tiếp theo của dòng trò chơi sẽ được phát hành trước tháng 12 năm 2012, tuy ông không chỉ đạo sản xuất phần này. Điều này có thể bởi ý tưởng rằng Desmond Miles, nhân vật chính thời hiện đại của dòng trò chơi, sẽ kết thúc sứ mạng của mình vào tháng 12 năm 2012. Amacio nói rằng game thủ không cần phải chơi một trò chơi bối cảnh tương lai khi mà mốc thời gian đó đã qua đi.

Tiền công bố
CEO của Ubisoft, ông Yves Guillemot xác nhận vào ngày 8 tháng 11 năm 2011, rằng một phiên bản Assassin's Creed "lớn" sẽ được phát hành trong năm 2012, tuy nhiên ông từ chối đưa ra thông tin chi tiết. Trả lời MCV, Guillemot bác bỏ quan điểm rằng việc mỗi năm đều có một phiên bản Assassin's Creed ra mắt đang làm loãng loạt trò chơi, mà cho rằng họ cần thiết phải "thỏa mãn thị hiếu". Guillemot cũng cho biết trong cùng bài phỏng vấn, rằng trò chơi Assassin's Creed của năm nay sẽ là "trò chơi lớn nhất của dòng game".

Tháng 2, 2012, Ubisoft chính thức công bố Assassin's Creed III sẽ được phát hành tại Bắc Mỹ vào ngày 30 tháng 10 năm 2012. Guillemot miêu tả Assassin's Creed III là "thế hệ tiếp theo của cả dòng trò chơi Assassin's Creed lẫn lối kể chuyện/giải trí tương tác nói chung. Chúng tôi sẽ quảng bá trò chơi mạnh mẽ bởi vì nó là một sản phẩm tuyệt vời mà đội ngũ đã hoàn thiện trong vòng ba năm. Những gì chúng tôi đã chứng kiến thật là phi thường". Guillemot tiếp tục cho biết nhà phát hành đầu tư vào trò chơi này nhiều hơn bất cứ phiên bản nào đã ra mắt trước đây.

Rò rỉ
Việc Assassin's Creed III dựa trên bối cảnh cuộc Cách mạng Hoa Kỳ là thông tin được cho là do "nguồn bên trong" Ubisoft hé lộ vào tháng 1 năm 2012. Ngày 29 tháng 2 năm 2012, hình ảnh giới thiệu trò chơi cùng với thông tin rằng toàn bộ thông tin sẽ được hé lộ – được một nhân viên của Best Buy gửi đến Kotaku. Ảnh giới thiệu đưa đến sự nhất trí rộng rãi rằng trò chơi sẽ lấy bối cảnh Bắc Mỹ trong cuộc Cách mạng Hoa Kỳ. Cùng thời điểm, Ubisoft nói rằng chỉ còn vài ngày nữa sẽ có "công bố chính thức từ Assassin's Creed" trên Facebook của loạt trò chơi. Ảnh nền của trang này cũng mô tả một bối cảnh tuyết phủ ảm đạm. Hơn nữa, Game Informer cũng sẵn sàng để xác nhận các chi tiết mới nhất qua banner quảng cáo trên trang web của mình, cho thấy assassin mới đang đứng cạnh lãnh tụ giải phóng Hoa Kỳ là George Washington.

Sau các thông tin này, Ubisoft phát hành ảnh bìa chính thức của Assassin's Creed III vào ngày 1 tháng 3 năm 2012. Công ty này nói rằng sẽ công bố "mọi chi tiết" vào 17 giờ ngày 5 tháng 3. Thêm vào đó, Game Informer hé lộ ảnh bìa mới nhất bao gồm nhiều hình ảnh của nhân vật chính trong trò chơi. Ngày 2 tháng 3, nhiều ảnh chụp màn hình bị rò rỉ và xuất hiện chi tiết gameplay trên Game Informer.

Hậu công bố
Trailer của Assassin's Creed III được giới thiệu ngày 5 tháng 3 năm 2012. Ubisoft mô tả trò chơi là dự án "tham vọng nhiều nhất" trong lịch sử của công ty, với gấp đôi năng suất sản xuất bất cứ trò chơi nào trước đây. Engine của trò chơi, AnvilNext, mang đến đồ họa, hình mẫu nhân vật và AI cao cấp hơn, cho phép tạo ra những trận chiến lớn. Ubisoft sau đó nói rằng công ty đang hướng đến việc tạo ra Assassin's Creed III trông như "một phiên bản thế hệ mới" trên các hệ máy hiện tại sử dụng engine AnvilNext mới.

Ubisoft nói rằng khi Rockstar ra mắt Red Dead Redemption khi Assassin's Creed III đang ở giữa quá trình phát triển, công ty đã ngạc nhiên khi Rockstar đưa việc săn bắn thú hoang dã và một vùng biên giới rộng lớn để người chơi khám phá vào trò chơi — hai tính năng mà chính công ty cũng áp dụng vào trò chơi của họ. Nhà báo Corey May cho rằng Ubisoft đã quan sát thành công của Red Dead và đang cố sử dụng công thức này "theo hướng mới".

Giám đốc sáng tạo Alex Hutchinson nói rằng Ubisoft đã chỉ đạo rõ ràng rằng nhân vật chính của Assassin's Creed III không thể là nhân vật nữ bởi vì bối cảnh Cách mạng Hoa Kỳ không phù hợp, mặc dù nhiều người thích nhìn thấy nhân vật assassin nữ.

Ubisoft khuyên người chơi nên sử dụng tay cầm cho phiên bản PC của trò chơi, mặc dù trò chơi vẫn hỗ trợ điều khiển bằng bàn phím và chuột. Alex Hutchinson nói: "Chúng tôi tất nhiên vẫn hỗ trợ PC, chúng tôi yêu PC, nhưng tôi nghĩ nó sẽ là PC với một bộ điều khiển. Chúng tôi không đầu tư mạnh mẽ vào cài đặt bàn phím và chuột. Tôi nghĩ nếu bạn muốn chơi trên PC và chơi Assassin's Creed, bạn có một bộ điều khiển."

Chú thích

Liên kết ngoài
Trang web chính thức

Trò chơi điện tử năm 2012
Trò chơi hành động-phiêu lưu
Assassin's Creed
Trò chơi điện tử thế giới mở
Trò chơi PlayStation 3
Trò chơi hành động bí mật
Trò chơi trên máy Wii U
Trò chơi Wii U eShop
Trò chơi trên Windows
Trò chơi Xbox 360
Trò chơi điện tử phần tiếp theo
Trò chơi PlayStation 4
Trò chơi Xbox One
Trò chơi Wii U


title: Muay Lào

text:
Muay Lào là một môn võ tay không truyền thống của Lào. Nó tương tự như Kun Khmer của Campuchia và Muay Thái của Thái Lan. Môn võ này có sự kết hợp chặt chẽ giữa các động tác đấm, đá, thúc khủy tay và lên gối. Muay Lào từng được đưa vào Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2009 tổ chức tại Viêng Chăn.

Xem thêm
 Muay Thai
 Pradal Serey

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thời báo Viêng Chăn
Vientiane Times-Provincial kick-boxers challenge city counterparts
Vietnam Royal Tourism
Former national kick-boxer returns for Vientiane event
Laos in pictures
Lao boxing video
Muay Lao, the forgotten art of kickboxing - from GoAbroad.net

Thể thao Lào


title: Campuchia tại Thế vận hội

text:
Tính đến năm 2016, Campuchia đã tham dự chín Thế vận hội Mùa hè nhưng chưa một lần góp mặt tại Thế vận hội Mùa đông. Họ chưa lần nào giành được huy chương Olympic.

Ủy ban Olympic Campuchia được thành lập năm 1983 và được Ủy ban Olympic Quốc tế công nhận năm 1994.

Tham khảo

Thế vận hội


title: Ủy ban Olympic Việt Nam

text:
Ủy ban Olympic Việt Nam (, mã IOC: VIE) là Ủy ban Olympic quốc gia đại diện cho Việt Nam.

Lãnh đạo

Bộ máy

Lịch sử
Ủy ban Olympics được thành lập vào năm 1952, trước đây là Quốc Gia Việt Nam và Việt Nam Cộng Hòa đã tham gia liên tục 6 kỳ Đại hội từ năm 1952 cho đến năm 1974.

Năm 1976 Việt Nam không tham gia Olympic.

Năm 1980, Ủy ban Olympics Việt Nam chính thức trở lại Olympics.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Việt Nam
Thế vận hội
Việt Nam tại Thế vận hội
Khởi đầu năm 1976 ở Việt Nam
Tổ chức thể thao khởi đầu năm 1976


title: Chó săn

text:
Chó săn là những giống chó nhà hoặc các nhóm chó, dòng chó, cá thể chó bất kỳ được lai giống, huấn luyện, đào tạo dùng cho mục đích săn bắn. Đây cũng là những loại chó dùng để hỗ trợ cho con người trong các cuộc săn bằng cách theo dấu (đánh hơi) hoặc theo đuổi các động vật bị rượt đuổi. Nó có thể giúp thợ săn bằng cách xác định vị trí của con mồi. Các giống chó săn nòi có một tốc độ cao và một sự mẫn cảm giác quan về mùi. Có các kiểu chó săn cơ bản là:
 Chó săn đuổi hay còn gọi là chó săn rượt là những con chó săn mà chủ yếu săn bắt bằng tốc độ và tầm nhìn thay vì bởi đánh hơi và kiên nhẫn theo dấu như những con chó săn đánh hơi. Điển hình là giống chó Greyhound. Thông thường những con chó săn này thường đi theo bầy và hay phối hợp tấn công con mồi.
 Chó đánh hơi (chó mật thám) là loại chó săn mà chủ yếu săn bằng mùi hương chứ không phải là tầm nhìn, chúng không chạy nhanh. Các giống chó này thường được coi là có mũi nhạy cảm nhất trong số các loài họ chó. Hầu hết chúng có ngoại hình dài, tai rủ giúp thu thập mùi hương từ không khí, đặc biệt là chúng có lỗ mũi lớn và ẩm ướt để xử lý mùi hương tốt hơn.
 Chó săn chim hay chó chỉ điểm hoặc chó tha mồi là loại chó hỗ trợ trong việc tìm kiếm của thợ săn trong một trò săn bắn và thường là các loài chim, chúng dùng để làm chó tha mồi và chó chỉ điểm tìm ra vị trí con mồi khi bị thợ săn bắn hạ, đây là dòng chó giỏi lội nước để tha mồi về cho chủ.
 Chó bắt mồi là những giống chó săn to khỏe, cơ thể rắn chắc, chuyên đảm nhiệm việc xử lý những con mồi lớn, hung dữ như lợn rừng hay sói rừng, những giống chó này thường thuộc các nhóm nòi chó to khỏa, lỳ lợm như chó ngao, chó bò

Tổng quan
Đào tạo chó săn tức là khơi dậy bản năng/năng khiếu săn bắt của chúng khi gặp thú hoang. Tất cả các nước tiên tiến đều có luật điều tiết việc săn bắn, huấn luyện và sử dụng chó biết đi săn. Để phù hợp với nhiệm vụ săn mồi, chó săn chính là những vận động viên chạy siêu hạng do có cấu trúc cơ thể đặc biệt và khả năng xử lý những đoạn đường cong mà không phải giảm tốc độ, chó săn có thể vượt qua đoạn đường cua mà không phải thay đổi sải chân, Chó săn vẫn luôn giữ sải chân đều đặn dù trên đường thẳng hay đường cong, và hoàn toàn chịu được 65% sự gia tăng lực lên các chi. Chó săn đều có tốc độ đỉnh vào khoảng 17 mét/giây, gần gấp đôi tốc độ của con người. Thường con chó săn tốt là con chó có chân to, người thon, lông mượt. Đặc biệt, khi đàn chó con đang ngủ mà con nào ngước mõm lên trên thì đó cũng là một trong những con chó biết săn.

Chó đi săn ở Việt Nam ngày xưa gọi là mun săn hay chó thoóc, chó đòi. Hồi đầu thế kỷ XX, nhiều người có trang bị có bầy chó săn đông đến 13 con. Trong đó, có con chó săn đầu đàn cực kỳ tinh khôn. Việc mua và nuôi bầy chó săn không đơn giản, phải là những gia đình có điều kiện ít ra họ cũng xuất thân từ tầng lớp trung nông, phú nông. Những chú chó ở đây được chọn cũng rất công phu, chúng phải là những con chó có máu mặt, tai nhỏ và sức rướn, biết đánh hơi và theo sát con mồi. Những chú chó được chọn thường là chó nhà phú nông, hoặc tầng lớp trung lưu thường bị xiềng xích để tạo tính hung dữ và khôn lanh. Trong những khu rừng nhỏ tiếp giáp với đồng cỏ ở Đà Lạt, người Thượng dùng chó, dáo mác để săn nai và heo rừng. Người ta dẫn theo đàn chó săn 4- năm con chó săn để săn heo rừng ở vùng U Minh đây là những con chó lai, mỗi con nặng 30– 40 kg, được huấn luyện để săn thú rừng, nhiều nhất là heo, khi phát hiện con thú rừng, chó sẽ bao vây tấn công, người thợ săn phải nhanh chóng chọn hướng tấn công, dùng mác dâm thẳng vào cổ hoặc kẹt nách để hạ gục con mồi.

Ở Anh và Ireland, thuật ngữ săn nai có lịch sử được dành riêng cho việc theo đuổi hươu với những con chó săn mùi hương (chó săn hươu), với những người theo không mang vũ khí thông thường cưỡi trên lưng ngựa. Đây là một phương pháp dùng chó săn bằng việc sử dụng chó để đuổi theo những con nai. Dưới thời kỳ Pháp thuộc, có những câu chuyện kể cho biết rằng nhiều sơn dân ở miền An Giang bị chết do những cuộc săn bắn của người Tây, người Tây đã giết nhiều người dân mà họ gọi là bắn nhầm hoặc do những con chó săn xé xác.

Ở Việt Nam, từ năm 2010, người săn trộm huấn luyện chó săn rất có nghề, đàn chó khi ở nhà trông hiền lành nhưng khi vào rừng thì trở thành sát thủ đáng sợ. Những vùng rừng nào từng có đàn chó săn này càn quét thì gần như không con thú lớn nhỏ nào còn sinh sống. Những con chó săn dù thể hình nhỏ gọn nhưng khả năng đi rừng, săn thú của chúng rất đáng khâm phục. Mỗi tay săn trộm sở hữu từ 2-3 con chó, có khi phối hợp với nhau thành một đàn chó đông đảo. Thường thì thú nhỏ như chồn, cheo, thỏ… đều trong tầm sát hại của đàn chó, nhưng thú lớn như mang, hoẵng cũng khó thoát nổi nếu bị chó vây quanh, sủa inh ỏi cho đến khi bị đạn súng săn hạ gục. Đàn chó còn có khả năng tìm kiếm, xua đuổi các loài thú trên cây như khỉ, vượn, voọc… khiến chúng hoảng sợ, rớt xuống đất hoặc bị dồn vào tầm bắn của thợ săn.

Để săn được thú dữ và hiếm, chẳng hạn như lợn rừng, ngoài người thợ săn bắn giỏi, họ còn huấn luyện thêm một đội chó săn tinh luyện để cùng hỗ trợ. Nuôi chó săn là công việc khó khăn mà, từ việc chọn mua chó, cách chăm sóc, huấn luyện chúng để trở thành những kẻ trinh sát giỏi. Chó săn phải chọn những con khôn, huấn luyện chúng biết đánh hơi tốt thì mới săn được. Mỗi lần đi săn lợn rừng, phường săn mang theo ít nhất ba con chó săn. Đặc điểm của những chú chó săn đầu đàn là khi phát hiện ra con thú thì chúng lập tức báo cho chủ nhân và đồng loại của chúng biết và bắt đầu hành trình đuổi bắt. Tuy nhiên, cũng có những khi chó săn bị lợn rừng hoặc thú dữ húc chết. Phường săn không làm thịt mà họ đem chôn cất chó hoặc những con chó săn khi vây bắt những con mèo rừng cỡ lớn nặng tới 42 kg, rất nhanh nhẹn và hung dữ, bị chó săn bao vây nó tìm cách tấn công mở đường thoát thân, thậm chí còn cắn trọng thương cả con chó đầu đàn.

Chó Lài là một giống chó xù thuộc dòng chó cỏ ở vùng núi phía bắc Việt Nam với đặc trưng là bộ lông màu đen. Đặc tính trung thành của chó nhà kết hợp với sự nhanh nhẹn, thông minh, sức mạnh và khả năng săn mồi của sói, tạo nên một giống chó quý hiếm. Đây là loài chó săn thông minh, thính nhạy, mạnh mẽ, hung dữ, người chủ có thể cầm cục đá ném qua mấy mái nhà nhưng nó có thể lao theo để tha cục đá đó về, hoặc chỉ cần chủ ra hiệu lệnh, nó sẽ lao nhanh quắp hai cánh con gà, tha về cho chủ. Người Mông cho rằng nếu gia đình nào có được con chó lài, thì khỏi phải lo miếng ăn, vì người chủ sai bảo, nó sẽ tự mò vào rừng, rồi tha về các loại thú, như bìm bịp, gà rừng, con sóc núi, con cầy hương, chuột núi, dúi…

Chó lài còn là sát thủ của các loại rắn độc hoặc nó sẽ tìm dấu vết thú, lùa thú vào trước họng súng cho chủ bắn.. Khi chủ nghe thấy nó sủa ăng ẳng trong rừng, thì có nghĩa là nó đã bắt được rắn độc. Loài chó H’ Mông cộc đuôi là một trong những loài chó săn tốt, với những đặc tính độc đáo và sự thông minh tuyệt vời, chúng có thể lực tốt và bền bỉ. Về hình dáng bên ngoài, ngoại hình của chúng khá đặc trưng với vẻ chắc nịch, đầy cơ bắp và chiếc đuôi cụt ngộ nghĩnh. Nanh của loài chó này thường có từ 6 đến 8 cạnh khác nhau (đây là đặc điểm của loài chó săn cổ xưa, theo kiểu cắn cổ con mồi và xé thịt). Chúng luôn lì lợm, ít cắn và luôn chỉ nghe theo một người chủ duy nhất., người H’ Mông nuôi loại chó này không nằm ngoài mục đích đi săn và trông coi nhà cửa. Tuy nhiên đến thời điểm này những cuộc săn lùng trong rừng sâu không còn nhiều, loài chó này chủ yếu được nuôi để trông nhà.

Các cuộc săn

Săn lợn rừng

Khi săn heo việc truy đuổi của những chú chó săn là đặc biệt quan trọng. Những con chó săn đã được sử dụng để săn lợn rừng từ thời cổ đại. Chó săn heo rừng được chia thành hai loại loại chó rượt đuổi, và những con chó vây bắt. Những con chó săn quấy rối và săn lùng heo rừng, giữ nó dồn ở một nơi và sủa ầm ĩ để báo động cho các thợ săn đến địa điểm, do đó các thợ săn có thể bắt kịp và giết heo rừng. Người ta thường sử dụng các loại chó Cur như Leopard Cur, Chó lông xoáy Rhodesia, Blackmouth Cur, Blue Lacy, Catahoula và những chó săn chuyên đánh hơi mùi hương như Walker Hound, Foxhound, Plott Hound và Berner Niederlaufhund.

Những con chó chuyên vây bắt con lợn, chúng bám chặt vào con lợn với hàm của mình, điển hình là việc chúng táp và cấu vào tai của lợn. Một khi nó bắt được con lợn, chúng sẽ giữ chặt con lợn băng cách vít đầu đầu con lợn xuống và ghì chặt cho đến khi các thợ săn đến. Các thợ săn sau đó chạy ra phía sau đít con lợn và giết chết con lợn rừng với một con dao hoặc cây thương, trừ khi mục tiêu là bắt sống, trong trường hợp các thợ săn sẽ tóm và nâng cao một chân phía sau, lật con lợn nằm ngửa và buộc chặt chân của lợn. Những con chó vây bắt thường là các giống chó khỏe như Bully, chẳng hạn như giống như Bulldog Mỹ, Pit Bull, Staffordshire Bull Terrier, Boxer, Bullmastiff, chó ngao, Cane Corso, Dogo Argentino, Dogue de Bordeaux, Great Dane, Neapolitan Mastiff. Ở Việt Nam, tại vùng rừng U Minh Hạ này nhiều thú lắm đặc biệt là heo rừng chạy thành từng đàn trong rừng. Chỉ với một bầy chó săn và một dàn bẫy người ta có thể bắt được hàng chục con heo rừng và các loài thú khác.

Để săn được lợn rừng, ngoài người thợ săn bắn giỏi họ còn huấn luyện thêm một đội chó săn tinh luyện để cùng hỗ trợ. Mỗi lần đi săn lợn rừng, phường săn mang theo ít nhất ba con chó săn để đuổi bắt. Tuy nhiên, cũng có những khi chó săn bị lợn rừng húc chết. Đó là trường hợp những con chó quá liều lĩnh khi tấn công trực tiếp vào heo rừng và bị nó dùng nanh đánh gục. Tại vùng U Minh Hạ có con lợn rừng độc chiếc gọi là Ông Chảng, nặng tới 180 kg, vốn là một con lợn rừng đã trúng bẫy nhưng con này vô cùng hung dữ. Để thoát bẫy, nó tự cắn đứt chân mình và khi bị mất chân, nó càng hung dữ hơn, khi nó kiếm ăn ở khu rừng ven ấp và hễ gặp người là tấn công. Nhiều người chạy thục mạng khi gặp con lợn này. Con lợn độc chiếc tấn công, hai cái răng nanh sắc nhọn như lưỡi dao của nó vô cùng nguy hiểm. Nó đã giết 4 trong số 06 con chó săn, nó đã 4 lần dùng răng nanh húc lòi ruột chó, rồi ngoạm đứt họng chó, sau đó nó tiếp tục húc chết thêm một con chó săn đầu đàn, sau đó thì bị thợ săn giết chết bằng mũi giáo đã thọc ngập mang tai, cụ thể là khi phát hiện con heo rừng đang núp trong lùm mịt mùng chang đước và cây ráng. Bầy chó săn bao vây, sủa vang động báo hiệu thì con lợn từ trong bụi rậm đã nhảy phóc ra ngoài, trực diện tấn công con chó đầu đàn, nó đánh bằng nanh một phát lòi ruột con chó đầu đàn.

Săn hổ

Người ta sử dụng chó săn để săn hổ theo phương pháp này thì người ta phải huấn luyện một bầy chó săn thuần thục, đặc biệt là khi săn hổ trong rừng taiga. Khi gặp phải con hổ, những con chó sẽ bắt đầu sủa dữ dội, đồng thời cầm chân con hổ bằng việc bu vào cắn vào phía chân sau hoặc mông của con hổ. Con hổ buộc phải quay lại đối đầu. Khi con hổ cuối cùng bị dồn ép và những con chó thường sẽ làm cho tiếng sủa chói tai làm cho con hổ trở nên cực kỳ căng thẳng. Một nửa trong số các con chó sẽ tiếp tục bao quanh con hổ, trong khi những con chó khác được nghỉ ngơi. Mặc dù con hổ có sức mạnh rất gê gớm những con hổ thường không trụ vững trước những con chó trừ khi nó bị dồn ép và nhiều khi phải tháo chạy, điều này liên tưởng đến việc vây đánh hổ của những con sói lửa.

Người Sán Dìu khi đi săn hổ cũng đen theo những con chó để hỗ trợ và nếu nhà nào có đem theo chó săn thì sẽ được thưởng phần thịt hổ khi săn được. Ở Nga, người ta còn dùng chó truy tìm hổ, họ chọn giống chó săn tại Đức, sau khi được đào tạo tại Nga để chuyên đánh hơi phát hiện phân hổ, một con chó nghiệp vụ được đưa tới Campuchia để tìm kiếm dấu vết của hổ tại khu bảo tồn, chúng sẽ kiếm phân hổ tại khu bảo tồn đa dạng sinh học Seima. Nhìn chung, các giống chó săn nội địa ở Việt Nam cũng giống như giống chó nhà rất sợ hổ, khi thấy có khí của hổ trong bán kính gần 1 km, giống chó săn cũng không có con nào dám đến gần những con chó săn khi đánh hơi thấy hổ là đã không dám đánh hơi tiếp nữa mà cứ quanh quẩn bên con người nhất là ở Miền Tây sông nước, khi đang đi rừng mà thấy đàn chó săn cụp đuôi, sợ sệt co cụm lại là dấu hiệu nhận biết con hổ đang ở gần và họ chọn giải pháp là lùa bọn chó xuống xuồng và rời khu vực đó.

Săn thỏ

Trong những cuộc săn thỏ, chó săn đóng vai trò rất quan trọng, người ta săn những con thỏ đồng với những con chó săn greyhound và hay những con chó săn đuổi khác mà chúng đuổi theo thỏ bằng tầm nhìn chứ không phải bằng việc đánh hơi. Săn thỏ là một môn thể thao cạnh tranh, trong đó những con chó được kiểm tra về khả năng chạy của chúng để có thể rượt kịp và tóm lấy một con thỏ, từ thời cổ đại, đã có hay chơi trò thả hai con chó săn thỏ đuổi theo một con thỏ rừng trên khoảnh đất trống.

Sự rượt đuổi là một kỹ thuật săn bắn lâu đời được thực hành với greyhound, hoặc giống săn đuổi khác. Hình thức lâu đời nhất của săn thỏ chỉ đơn giản là liên quan đến việc hai con chó đuổi theo một con thỏ, kẻ chiến thắng là con chó bắt được thỏ. Săn thỏ ở Anh thì người ta cho thỏ chạy khoảng 40–45 km/h (24-26 mph) sẽ kéo dài khoảng 35-40 giây hơn một phần ba của một dặm (0,5 km), sau đó những con chó săn thỏ sẽ đuổi theo bắt đầu bắt kịp với nó. Nhưng những con greyhound lớn hơn nhiều so với thỏ rừng nhưng ít nhanh nhẹn chúng nhận thấy thỏ một cách khó khăn và khó trong việc để làm theo lần theo dấu thỏ.

Săn cáo

Săn cáo thường được thực hiện với một gói con chó săn mùi hương hay còn gọi là chó đánh hơi và trong hầu hết trường hợp chúng được nuôi một cách đặc biệt chỉ để dành cho việc săn cáo. Những con chó được huấn luyện để theo đuổi con cáo dựa trên mùi hương của nó. Hai loại chính của Chó săn cáo Anh và chó săn cáo của Mỹ. Việc sử dụng Chó săn đánh hơi để theo dõi con cáo bắt đầu ở Assyria, Babylon, và thời Ai Cập cổ đại cùng với Hy Lạp và La Mã Săn bắn với con chó săn đã được phổ biến trong thời Celtic Anh, ngay cả trước khi người La Mã đến, và đưa vào đây giống Castorian và giống chó săn Fulpine mà họ sử dụng để săn. Việc săn bắn truyền thống đã được đưa đến Anh khi William Kẻ chinh phục đến, cùng với Gascon và chó săn Talbot.

Người ta cũng có thể sử dụng một con chó săn đuổi bằng tầm nhìn như Greyhound hay những con chó săn sẽ đuổi theo con cáo mặc dù thực tế điều này là không phổ biến trong tổ chức săn bắn, và những con chó này thường được sử dụng cho việc rượt đuổi những thỏ rừng trong các cuộc săn thỏ. Săn cáo cũng có thể sử dụng chó săn để xới đất ra hoặc giết cáo đang ẩn dưới lòng đất, như vậy những con chó săn này chúng đủ nhỏ để theo đuổi con cáo thông qua các đoạn đất hẹp. Tuy nhiên điều này không phổ biến tại Hoa Kỳ.

Săn chuột

Người ta cũng nghiên cứu, huấn luyện loài chó vào mục đích săn chuột, nhằm biến loài chó thành những "cỗ máy" nghiền thịt chuột. Việc huấn luyện chó săn chuột khá đơn giản. Chó vốn không thèm ăn thịt chuột, nhưng nhìn thấy chuột là sẵn sàng cắn chết. Giống chó vốn có sức mạnh, tốc độ, nên nó có thể vồ chuột nhanh như chớp. Việc huấn luyện chó vào mục đích săn chuột đem lại hiệu quả không cao so với mèo. Chó có khả năng đánh hơi cực tốt, phát hiện ra chuột chui rúc ở mọi xó xỉnh, ngóc ngách. Nhưng, muốn tóm được chuột thì lại phải tiến hành công việc đào bới nơi chuột trú ngụ, chó sẽ đánh hơi tìm hang chuột và những người săn chuột sẽ đào bới để truy bắt. Kết quả có thể tóm được chú chuột nhắt bằng quả cau, song cũng phá tan cả bờ bãi, đê điều.

Thông thường, mỗi thợ săn phải dắt chó đi theo, nghe tiếng chó sủa, chuột sợ không dám bò ra khỏi hang, tha hồ đào bắt", chó sẽ đánh hơi ra chỗ ẩn nấp của con mồi, chó săn mũi thính không bỏ sót những hang có chuột lẩn trốn bên trong, người ta xuỵt chú chó lại. Con chó rúc mũi vào hang, sủa mấy tiếng, rồi luôn chân cào bới. Điều đó có nghĩa trong hang đang có chuột. Để chọn được chó săn chuột ưng ý rất khó, trong các tiêu chuẩn chọn chó thì phải chọn được chó có hình dáng ngực nở, mình trắm, phần đầu trán hơi nhô về phía trước, mũi ba ba để ngửi vật.

Những chú chó nghiệp vụ đóng vai trò chủ chốt, Chó nghiệp vụ săn chuột ở Việt Nam thuộc giống chó cỏ nhưng phải qua đào tạo nhiều tháng thì mới hình thành kỹ năng săn chuột. Để huấn luyện một chú chó thành thục đi bắt chuột cũng phải mất hai năm. chó có nhiệm vụ đi khảo sát, nắm tình hình, đánh hơi chuột từ các miệng hang nhan nhản ngoài đồng. Phát hiện ra mục tiêu, chúng khịt khịt mũi hoặc sủa lên để gọi chủ tới. Hai chân trước của chúng bới mạnh vào hang chuột. Nếu chuột chạy ra ngay, chó lập tức đuổi theo và tóm gọn.

Thành phố New York có các bãi rác, hẻm tối, nơi cư trú của hơn hai triệu con chuột, những đống rác thải tồn đọng trong thành phố là nơi sinh sống lý tưởng cho loài động vật gặm nhấm như chuột và mang đến bệnh dịch hạch ở người. Đội săn chuột R.A.T.S (Ryders Alley Trencher Fed Society) thành lập năm 1995. Các thành viên của đội R.A.T.S là những chú chó săn được huấn luyện để chuyên bắt các loại chuột trong thành phố. Người ta thường chọn lựa chó săn chuột từ các giống chó phổ biến như Border, Norfolk, chó săn cáo và giống chó chồn. Các chuyên gia sẽ huấn luyện nhiều kỹ năng theo dõi, đuổi theo, áp sát và tiêu diệt con mồi.

Biệt đội chó săn chuột đang thực hiện nhiệm vụ bắt những con chuột Na Uy nặng 0,5 kg, đầu tiên những con chó nhỏ có nhiệm vụ đánh hơi và xua lũ chuột ra khỏi hang, sau đó những con chó to hơn sẽ bắt chuột, các chú chó hầu như không bị thương khi săn chuột mặc dù loại chuột mà chúng săn có cân nặng tới 0,5 kg. Sau khi chó săn bắt và giết thành công lũ chuột trong thùng rác, chúng sẽ mang chiến lợi phẩm về cho chủ, một khi bản năng săn mồi của loài chó trỗi dậy, chúng sẽ không bao giờ dừng lại, chó săn có thể giết một con chuột chỉ trong hơn một giây, trong khi nếu người dân dùng miếng dán chuột, thời gian có thể lên đến vài ngày, những chú chó săn hiếm khi nhiễm bệnh của chó, ngoại trừ khả năng bị nhiễm khuẩn khi săn chuột. Khi chúng bắt những con mồi đã trúng bả, chúng có thể bị nhiễm độc từ con chuột đó nhiều hơn.

Chú thích

Chó
Loại chó
Chó thợ


title: Ronald Coase

text:
Ronald Harry Coase (; 29 tháng 12 năm 1910 – 2 tháng 9 năm 2013) là nhà kinh tế và tác giả người Anh. Ông là Giáo sư danh dự Clifton R. Musser tại trường luật đại học Chicago. Sau khi nghiên cứu với chương trình mở rộng của đại học London giai đoạn 1927–29, Coase học Trường Kinh tế London, tại đây ông đã học với Arnold Plant. Ông nhận giải Nobel Kinh tế năm 1991.

Coase được biết đến với hai bài nổi tiếng: "Bản chất của Công ty" (1937), trong đó giới thiệu các khái niệm về chi phí giao dịch để giải thích bản chất và giới hạn của các công ty, và "Vấn đề chi phí xã hội" (1960) cho thấy rằng quyền sở hữu rõ ràng có thể vượt qua những vấn đề của yếu tố bên ngoài. Coase cũng thường được gọi là "cha đẻ" của cải cách trong chính sách phân bổ phổ điện từ dựa trên bài viết "Ủy ban Truyền thông Liên bang" (1959), trong đó ông chỉ trích về li-xăng phổ tần, cho thấy quyền sở hữu hiệu quả hơn khi ấn định phổ tần cho người dùng. Ngoài ra, cách tiếp cận chi phí giao dịch của Coase hiện đang có ảnh hưởng trong các tổ chức kinh tế hiện đại, do Oliver E. Williamson giới thiệu lại.

Các ấn phẩm

 . (Nobel Prize lecture)
 "The Conduct of Economics: The Example of Fisher Body and General Motors", Journal of Economics & Management Strategy 15 (2), 2006: 255–278.
 "The Industrial Structure of Production: A Research Agenda for Innovation in an Entrepreneurial Economy", with Ning Wang, Entrepreneurship Research Journal 2 (1), 2011.
 How China Became Capitalist (2012) co-authored with Ning Wang. Palgrave Macmillan. ISBN 1137019360.

Ghi chú

Tham khảo
E McGaughey, 'The Fairness Motive: Coase's Mistake?' (2013) SSRN Working Paper

Liên kết ngoài
 A video of Prof. Coase talking about law and economics
 Biography at the Nobel site

 Wireless Communications and Computing at a Crossroads, Journal on Telecommunications & High Technology Law, Vol. 3, No. 2, p. 239, 205
 Coase Institute
 "Looking for Results" , interview in Reason by Thomas W. Hazlett
 2003 Coase Centennial Speech delivered by Coase (500MB QuickTime video file)
 "Why do Firms Exist?", Schumpeter, Economist, 2010.
 Russ Roberts's "Coase on Externalities, the Firm, and the State of Economics" from the Library of Economics and Liberty
 No Cheap Victories - Last Interview and Tribute
 Ronald Coase and the Misuse of Economics by John Cassidy, The New Yorker, 2013

Cựu sinh viên Trường Kinh tế London
Cựu sinh viên Chương trình quốc tế Đại học London
Nhà kinh tế học Anh
Người Anh đoạt giải Nobel Kinh tế
Người đoạt giải Nobel Kinh tế
Giáo sư Đại học Buffalo
Giáo sư Đại học Chicago
Giáo sư Đại học Virginia
Cựu sinh viên Đại học Virginia
Nhà văn Anh thế kỷ 20
Nhà văn Anh thế kỷ 21
Nhà kinh tế thế kỷ 20
Nhà kinh tế thế kỷ 21
Nhà sử học Anh
Người Anh đoạt giải Nobel
Lựa chọn công cộng
Cựu sinh viên Trường Kinh tế Luân Đôn
Cựu sinh viên Đại học Luân Đôn
Người Vương quốc Liên hiệp Anh đoạt giải Nobel


title: Robert Fogel

text:
Robert William Fogel (1 tháng 7 năm 1926 – 11 tháng 6 năm 2013) là một nhà khoa học và sử gia kinh tế người Hoa Kỳ, ông được trao giải Nobel Kinh tế vào năm 1993 (cùng với Douglass North). Ông là giáo sư xuất sắc gắn danh Charles R. Walgreen của Viện Hoa Kỳ và là giám đốc Trung tâm kinh tế dân số (CPE) thuộc trường kinh doanh Booth Đại học Chicago. Ông được biết đến như một người ủng hộ hàng đầu cho lịch sử kinh tế mới hay cliometrics – việc sử dụng các phương pháp định lượng trong lịch sử.

Cuộc đời và sự nghiệp
Fogel được sinh ra ở thành phố New York, là con trai của người nhập cư Nga gốc Do Thái từ Odessa (1922). Ông tốt nghiệp trường trung học Stuyvesant vào năm 1944. Ông học tại Đại học Cornell, tại đây ông học chuyên ngành lịch sử với nền kinh tế nhỏ, và trở thành chủ tịch của Hội thanh niên vì dân chủ Hoa Kỳ, một tổ chức cộng sản. Sau khi tốt nghiệp vào năm 1948, ông trở thành một nhà tổ chức chuyên nghiệp cho Đảng Cộng sản. Sau khi làm việc tám năm như một nhà tổ chức chuyên nghiệp, ông rời bỏ chủ nghĩa cộng sản và học Đại học Columbia, tại đây ông theo học George Stigler và nhận bằng Thạc sĩ kinh tế vào năm 1960. Ông nhận bằng tiến sĩ tại Đại học Johns Hopkins vào năm 1963.

Ông bắt đầu sự nghiệp nghiên cứu của mình với vị trí giảng viên tại Đại học Rochester vào năm 1960. Năm 1964 ông chuyển đến Đại học Chicago đảm nhiệm vị trí phó giáo sư. Từ năm 1968 đến 1975, ông cũng là một giáo sư thỉnh giảng tại Rochester vào học kỳ mùa thu. Trong thời gian này ông đã hoàn thành một số công trình quan trọng nhất của ông, bao gồm Thời gian trên thập giá (cùng viết với Stanley Engerman). Ông cũng là cố vấn cho một nhóm sinh viên và nhà nghiên cứu về lịch sử kinh tế, bao gồm cả đồng nghiệp của ông là Deirdre McCloskey tại Chicago. Năm 1975, ông rời Đại học Harvard, và từ năm 1978 ông làm việc với tư cách nhà nghiên cứu thuộc Cục nghiên cứu kinh tế quốc gia tại Cambridge, Massachusetts. Năm 1981, ông trở lại Đại học Chicago, tại đây ông trực tiếp sáng lập Trung tâm kinh tế dân số tại Trường Kinh doanh Booth.

Fogel nghiên cứu và viết về nhiều lĩnh vực trong sự nghiệp của mình, bao gồm không chỉ lịch sử kinh tế mà còn gồm nhân khẩu học, sinh lý học, xã hội học gia đình, dinh dưỡng, phát triển kinh tế của Trung Quốc, triết lý của khoa học, và các lĩnh vực liên quan khác. Ông vận dụng những hiểu biết từ các lĩnh vực đa dạng như vậy trong nỗ lực của mình để giải thích hiện tượng lịch sử quan trọng như việc giảm đáng kể tỷ lệ tử vong từ thế kỷ 18 đến thế kỷ 20. Đồng nghiệp cũ của ông là Deirdre McCloskey đã đánh giá Fogel đã "tái thống nhất kinh tế và lịch sử". Ông đã hướng dẫn nhiều sinh viên trở thành các nhà sử gia kinh tế nổi bật.

Fogel kết hôn Enid Cassandra Morgan, một phụ nữ người Mỹ gốc Phi, vào năm 1949 và có hai con. Các cặp vợ chồng phải đối mặt với khó khăn đáng kể vào thời kỳ này do luật chống phối giống lai và sự phản đối phổ biến đối với cuộc hôn nhân giữa các chủng tộc.

Fogel qua đời vào ngày 11 tháng 6 năm 2013, tại một trung tâm dịch vụ y tế ở Oak Lawn, Illinois vì một căn bệnh, ở tuổi 86.

Tác phẩm
 The Union Pacific Railroad: A Case in Premature Enterprise, 1960.
 Railroads and American Economic Growth: Essays in Econometric History, 1964.
 Time on the Cross: The Economics of American Negro Slavery, 2 volumes, 1974. (co-written with Stanley Engerman)
 Without Consent or Contract: The Rise and Fall of American Slavery, 2 volumes, 1989.
 Economic Growth, Population Theory and Physiology: The Bearings of Long-Term Processes on the Making of Economic Policy, 1994.
 The Slavery Debates, 1952–1990: A Retrospective. Baton Rouge: Louisiana State University Press, 2003. 106 pp. ISBN 0-8071-2881-3.
 The Fourth Great Awakening and the Future of Egalitarianism Chicago: University of Chicago Press, 2000.
 The Escape from Hunger and Premature Death, 1700–2100: Europe, America, and the Third World. New York: Cambridge University Press, 2004. 189pp. ISBN 0-521-80878-2.
 The Changing Body: Health, Nutrition, and Human Development in the Western World since 1700 (co-written with Roderick Floud, Bernard Harris, and Sok Chul Hong), Cambridge University Press, New York 2011 ISBN 978-0-521-87975-0
 Political Arithmetic: Simon Kuznets and the Empirical Tradition in Economics (co-written with Enid M. Fogel, Mark Guglielmo, and Nathaniel Grotte), University of Chicago Press, Chicago 2013 ISBN 978-0-226-25661-0

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nobel prize autobiography
 Review of Fogel's "Escape from Hunger and Premature Death"
 Lance Davis review essay on Fogel's Railroads and American Economic Growth
 Thomas Weiss review essay on Fogel and Engerman's Time on the Cross
 Podcast Interview with co-author [[Stanley Engerman on Time on the Cross] on EconTalk at Econlib
 RePEc (Research Papers in Economics) updated information about Robert W. Fogel
 Feature article in The University of Chicago magazine
 IDEAS/RePEc

Sinh năm 1926
Mất năm 2013
Nhà sử học Hoa Kỳ
Nhà kinh tế học học Hoa Kỳ
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel Kinh tế
Người đoạt giải Nobel Kinh tế
Cựu học sinh Trường trung học Stuyvesant
Cựu sinh viên Đại học Cornell
Cựu sinh viên Đại học Columbia
Cựu sinh viên Đại học Johns Hopkins
Giáo sư Đại học Rochester
Giảng viên Đại học Harvard
Giáo sư Đại học Chicago
Nhà kinh tế thế kỷ 20
Nhà sử học Mỹ
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Nhà văn Thành phố New York


title: Douglass North

text:
Douglass Cecil North (sinh ngày 5 tháng 11 năm 1920) là một nhà kinh tế người Mỹ nổi tiếng với các công trình của ông về lịch sử kinh tế. Ông là người cùng nhận giải Nobel Kinh tế năm 1993 với Robert William Fogel. Theo lời của Ủy ban Nobel, North và Fogel được trao giải "cho việc làm thay đổi hoàn toàn phương pháp nghiên cứu sử kinh tế bằng cách áp dụng phương pháp kinh tế lượng".

Tiểu sử
Douglass North được sinh ra ở Cambridge, Massachusetts, ngày 05 tháng 11 năm 1920. Ông chuyển nơi ở nhiều lần do công viejec của cha ông tại MetLife, ông từng sống ở Cambridge, Ottawa, Lausanne, New York City và Wallingford.

Trong Thế chiến II, ông trở thành hoa tiêu trên các tàu buôn đi lại giữa San Francisco và Australia. Trong thời gian này, ông đọc kinh tế và chọn sở thích của mình là nhiếp ảnh. Ông được học làm hoa tiêu tại trường sĩ quan hàng hải ở Alameda vào năm 1945, ông đã đấu tranh để quyết định nên trở thành một nhà nhiếp ảnh hay một nhà kinh tế.

Giáo dục
North học tại cao đẳng Ashbury ở Ottawa, Ontario và trường Choate ở Wallingford, Connecticut. Ông được nhận vào Harvard cùng thời điểm cha ông trở thành người đứng đầu MetLife ở bờ tây Hoa Kỳ, do đó North đã chọn đi tới Đại học California, Berkeley. Năm 1942, ông tốt nghiệp với bằng cử nhân. Mặc dù điểm tốt nghiệp của ông trung bình là C, nhưng ông đã hoàn thành gấp 3 lần khối lượng được học bao gồm khoa học chính trị, triết học và kinh tế.

North quyết định trở lại trường học tại Berkeley để theo đuổi bằng tiến sĩ về kinh tế, chứ không phải lịch sử như nhiều người nghĩ. Ông đã hoàn thành nghiên cứu của mình vào năm 1952 và bắt đầu làm việc như giảng viên tại Đại học Washington.

Các tác phẩm chínhhttp://ideas.repec.org/e/c/pno11.html
 Location Theory and Regional Economic Growth, Journal of Political Economy 63(3):243–258, 1955.
 The Economic Growth of the United States, 1790–1860, Prentice Hall, 1961.
 "The State of Economic History," American Economic Review, 55(1/2), p p. 86–91, 1965.
 Institutional Change and American Economic Growth, Cambridge University Press, 1971 (with Lance Davis).
 The Rise of the Western World: A New Economic History, 1973 (with Robert Thomas).
 Growth and Welfare in the American Past, Prentice-Hall, 1974.
 Structure and Change in Economic History, Norton, 1981.
 Institutions and economic growth: An historical introduction, Elsevier, 1989
 Constitutions and Commitment: The Evolution of Institutions Governing Public Choice in Seventeenth-Century England, Cambridge University Press, 1989
 Institutions, Institutional Change and Economic Performance, Cambridge University Press, 1990.
 Institutions, 1991, The Journal of Economic Perspectives, 5(1), pp. 97–112
 "Economic Performance through Time," American Economic Review, 1994, 84(3), p p. 359–368. Also published as Nobel Prize Lecture.
 Empirical Studies in Institutional Change, Cambridge University Press, 1996 (edited with Lee Alston & Thrainn Eggertsson).
 Understanding the Process of Economic Change, Princeton University Press, 2005.
 Violence and Social Orders: A Conceptual Framework for Interpreting Recorded Human History, Cambridge University Press, 2009 (with John Joseph Wallis and Barry R. Weingast).

Tham khảo

Đọc thêm
 Colson, Elizabeth. Tradition and Contract: The Problem of Order. Chicago: Adeline Publishing, 1974.

Liên kết ngoài
 1993 Nobel Memorial Prize in Economics
 CNISS
 Hoover Institution homepage
 Douglass C. North – Autobiography
 IDEAS/RePEc
 http://www.edegan.com/pdfs/North%20(1991)%20-%20Institutions.pdf
 http://www.getcited.org/pub/101883793

Nhà kinh tế học Hoa Kỳ
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel Kinh tế
Người đoạt giải Nobel Kinh tế
Cựu sinh viên Đại học California tại Berkeley
Giáo sư Đại học Washington ở St. Louis
Giáo sư Đại học Washington
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel