title: Danh sách báo chí Việt Nam

text:
Dưới đây là danh sách báo chí Việt Nam hiện nay, gồm các tờ báo, tạp chí và ấn phụ phẩm đã được cấp phép phát hành. Theo thông tin từ Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam, tính đến năm 2015, cả nước Việt Nam có 858 cơ quan báo chí in. Trong đó có: 199 cơ quan báo in chiếm 24% (86 báo trung ương và các bộ, ngành, đoàn thể; 113 báo địa phương) và 659 tạp chí chiếm 76% (522 tạp chí trung ương, các bộ, ngành, trường đại học và viện nghiên cứu; 137 tạp chí địa phương); 105 cơ quan báo điện tử (Trong đó có: 83 báo, tạp chí điện tử của cơ quan báo chí in và 22 báo, tạp chí điện tử độc lập), 207 trang thông tin điện tử tổng hợp của các cơ quan báo chí; với gần 18.000 nhà báo được cấp thẻ đang hoạt động trên khắp mọi vùng miền của Tổ quốc và ở nước ngoài.

Danh sách dưới đây được phân chia một cách tương đối theo thể loại, nội dung tờ báo, tôn chỉ, mục đích, phương châm hoạt động và cơ quan chủ quản.

Tin tức – Tổng hợp

An ninh – Quốc phòng

Pháp luật – Tư pháp

Chính trị – Hành chính – Đối ngoại

Kinh tế – Tài chính

Dân sinh – Xã hội

Y tế – Cộng đồng

Văn hóa – Khoa giáo

Khoa học - Công nghệ số

 Báo Giáo dục và Thời đại (Bộ Giáo dục và Đào tạo)
 Tạp chí Giáo dục (Bộ Giáo dục và Đào tạo)
 Tạp chí Toán học và Văn học trong nhà trường (Viện Nghiên cứu Sách và Học liệu giáo dục, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam)
 Tạp chí Khoa học giáo dục (Viện chiến lược và Chương trình giáo dục)
 Tạp chí Quản lý giáo dục (Học viện Quản lý giáo dục)
 Tạp chí Khoa học giáo dục Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng)
 Tạp chí Khoa học thương mại (Đại học Thương mại Hà Nội)
 Tạp chí Khoa học kỹ thuật Mỏ – Địa chất (Đại học Mỏ – Địa chất)
 Tạp chí Khoa học Giao thông vận tảI (Đại học Giao thông – Vận tải)
 Tạp chí Phát triển kinh tế (Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh)
 Tạp chí Khoa học và Công nghệ (Đại học Bách khoa Hà Nội)
 Tạp chí Kinh tế phát triển (Đại học Kinh tế quốc dân)
 Tạp chí Khoa học và Công nghệ (Đại học Đà Nẵng)
 Tạp chí Khoa học kỹ thuật nông nghiệp (Đại học Nông nghiệp I)
 Tạp chí Khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp (Đại học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tp. Hồ Chí Minh)
 Tạp chí Khoa học (Đại học Sư phạm Hà Nội)
 Tạp chí Khoa học pháp lý (Đại học Luật Tp. Hồ Chí Minh)
 Tạp chí Khoa học (Đại học Sư phạm Tp. Hồ Chí Minh)
 Tạp chí Khoa học công nghệ Thủy sản (Đại học Thủy sản)
 Tạp chí Khoa học Giáo dục kỹ thuật (Đại học Sư phạm kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh)
 Tạp chí Khoa học ngoại ngữ (Đại học Hà Nội)
 Tạp chí Khoa học và Công nghệ (Đại học Thái Nguyên)
 Tạp chí Khoa học kỹ thuật thủy lợi và Môi trường (Đại học Thủy lợi)
 Tạp chí Khoa học (Đại học Huế)
 Tạp chí Khoa học (Đại học Quốc gia Hà Nội)
 Tạp chí Khoa học (Đại học Vinh)
 Tạp chí Kinh tế đối ngoại (Đại học Ngoại thương)
 Tạp chí Luật học (Đại học Luật Hà Nội)
 Tạp chí Nghiên cứu y học (Đại học Y Hà Nội)
 Tạp chí Phát triển khoa học và công nghệ (Đại học Quốc gia Tp. HCM)
 Tạp chí Y học Tp. Hồ Chí Minh (Đại học Y dược Tp. Hồ Chí Minh)
 Tạp chí Nghiên cứu Răng hàm mặt (Đại học Răng Hàm Mặt)
 Tạp chí Khoa học (Đại học Quy Nhơn)
 Tạp chí Khoa học và ứng dụng (Đại học Bán công Tôn Đức Thắng)
 Tạp chí Khoa học Đại học Mở Tp. Hồ Chí Minh (Đại học Mở bán công Tp. HCM)
 Tạp chí Khoa học và Giáo dục (Đại học Sư phạm Huế)
 Tạp chí Khoa học (Đại học Tây Nguyên)
 Tạp chí Khoa học công nghệ xây dựng (Đại học Xây dựng)
 Tạp chí Khoa học (Đại học Sư phạm Hà Nội 2)
 Tạp chí Khoa học (Đại học Cần Thơ)
 Tạp chí Văn hoá nghệ thuật và du lịch (Trường Cao đẳng Văn hoá nghệ thuật và Du lịch Sài Gòn)
 Tạp chí Giáo dục nghệ thuật (Trường Đại học Sư phạm nghệ thuật Trung ương)
 Báo Khoa học và Phát triển (Bộ KH&CN)
 Tạp chí Hoạt động khoa học (Bộ KHCN)
 Tạp chí Tiêu chuẩn đo lường và chất lượng (Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng)
 Vietnam Journal of Mathematics (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)
 Acta Mathematica Vietnamica (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)
 Communications in Physics (Tạp chí Vật lý) – (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam).
 Journal of Mechanics (Tạp chí Cơ học) – (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)
 REV Journal on Electronics and Communications (Tạp chí Điện tử và Ứng dụng) - (Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam)
 Advances in Natural Sciences: Nanoscience and Nanotechnology (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)
 Vietnam Journal of Science and Technology (Tạp chí Khoa học và Công nghệ) – (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)
 Vietnam Journal of Chemistry (Tạp chí Hóa học) – (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)
 Journal of Computer Science and Cybernetics (Tạp chí Tin học và Điều khiển) – (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)
 Tạp chí Công nghệ Sinh học – (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)
 Vietnam Journal of Earth Sciences (Tạp chí Các khoa học về Trái đất) – (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)
 Tạp chí Khoa học và Công nghệ Biển – (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)
 Tạp chí Công nghệ Sinh học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)
 Tạp chí Dạy và Học ngày nay (Hội Khuyến học Việt Nam)
 Tạp chí Ngày Nay (Liên hiệp các hội UNESCO Việt Nam)
 Báo Tri thức và Cuộc sống (Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam)
 Tạp chí Nghe nhìn kinh tế Việt Nam (Viện Thông tin kinh tế và Phát triển, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam)
 Tạp chí Sống mới (Viện Phát triển công nghệ và Sáng tạo, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam)
 Tạp chí Du thuyền (Trung tâm nghiên cứu phát triển du lịch biển)
 Tạp chí ứng dụng toán học (Hội toán học Việt Nam)
 Tạp chí Mốt và cuộc sống (Liên hiệp KH – CN phát triển nông thôn)
 Tạp chí Người xây dựng (Hội KHKT xây dựng Việt Nam)
 Tạp chí Kinh tế sinh thái (Viện kinh tế sinh thái)
 Tạp chí Ô tô xe máy (Viện Ứng dụng công nghệ và môi trường đô thị)
 Tạp chí Nhà quản lý (Viện Nghiên cứu quản lý)
 Tạp chí Mẹ và Bé (Trung tâm Công nghệ môi trường)
 Tạp chí Công nghệ và Xe (Autonet) (Viện Công nghệ thông tin và Truyền thông, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam)
 Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam (Hiệp hội Doanh nghiệp khoa học và công nghệ Việt Nam)
 Tạp chí Khoa học lâm nghiệp (Viện khoa học lâm nghiệp Việt Nam)
 Tạp chí Thế giới trong ta (Hội Khoa học Tâm lý giáo dục Việt Nam).
 Tạp chí Xưa và nay (Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam)
 Tạp chí Du lịch (Tổng cục Du lịch – Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch)
 Số cuối tháng Sành điệu
 Ấn phẩm tiếng Anh: Discovery
 Đặc san Du lịch ẩm thực
 Ấn phẩm Du lịch và giải trí
 Báo Văn hoá (Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch)
 Số cuối tuần Thế giới văn hoá
 Tạp chí Văn hoá – nghệ thuật (Bộ VH,TT&DL)
 Tạp chí Thư viện Việt Nam (Thư viện quốc gia)
 Báo Văn Nghệ (Hội Nhà văn Việt Nam)
 Văn nghệ trẻ – Ấn phẩm của Báo Văn Nghệ (Hội Nhà văn Việt Nam)
 Chuyên đề Văn nghệ dân tộc miền núi – Ấn phẩm của Báo Văn Nghệ (Hội Nhà văn Việt Nam)
 Tạp chí Nhà văn và Cuộc sống (Hội Nhà văn Việt Nam)
 Tạp chí Mỹ thuật (Hội Mỹ thuật Việt Nam)
 Tạp chí Thế giới điện ảnh (Hội Điện ảnh Việt Nam)
 Tạp chí Văn hoá nghệ thuật ăn uống (Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam)
 Tạp chí điện tử Tri thức trực tuyến (Hội Xuất bản Việt Nam)
 Tạp chí Sân khấu (Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam)
 Tạp chí Kiến trúc (Hội KTS Việt Nam)
 Tạp chí Nguồn sáng dân gian (Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam)
 Tạp chí Âm nhạc và Thời đại (Hội nhạc sĩ Việt Nam)
 Tạp chí Nhiếp ảnh (Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam)
 Tạp chí Nhịp điệu (Hội Nghệ sĩ múa Việt Nam)
 Tạp chí Văn hoá các dân tộc (Hội Văn hoá các dân tộc Việt Nam)
 Thời báo Văn học nghệ thuật (Liên hiệp các hội Văn học nghệ thuật Việt Nam)
Tạp chí Nhịp sống số (Hiệp hội Doanh nghiệp phần mềm Việt Nam)

Thể thao – giải trí
 Tạp chí Thể thao (Tổng cục Thể dục thể thao – Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch)
 Tạp chí Khoa học thể thao (Viện Khoa học thể dục thể thao – Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch)
 Báo Thể thao & Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam)
 Tạp chí Bóng đá (Liên đoàn Bóng đá Việt Nam)
 Số Bóng đá và Cuộc sống ra Chủ nhật (Ấn phụ phẩm)
 Tạp chí Người chơi cờ (Liên đoàn cờ Việt Nam)
 Tạp chí Mốt Việt Nam (Viện mẫu thời trang Việt Nam)
 Tạp chí Người mẫu (Hội Người mẫu Việt Nam)

Phát thanh – Truyền hình

Theo độc giả

Thanh thiếu niên
 Báo Tiền Phong
 Hoa Học Trò
 Tâm Việt
 Thiên thần nhỏ
 Sinh viên Việt Nam
 Thanh Niên
 Tuần san Thanh niên
 Ấn phẩm Thời trang trẻ
 Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng
 Thiếu nhi dân tộc
 Học trò Cười
 Hoa trạng nguyên
 Nhi đồng Chăm Học
 Cười vui
 Hoạ mi
 Khoa học và khám phá
 Tạp chí Thanh niên
 Người phụ trách
 Thanh niên dân tộc và miền núi
 Nghiên cứu khoa học Thanh niên

Khác
 Báo Đại Đoàn Kết
 Báo Phụ nữ Việt Nam
 Thế giới phụ nữ
 Phụ nữ Việt Nam Cuối tuần
 Hạnh phúc gia đình
 Báo Phụ nữ – Cơ quan ngôn luận của Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh
 Tạp chí Người cao tuổi
 Báo Dân tộc và Phát triển (Ủy ban dân tộc)
 Tạp chí Dân tộc (Ủy ban dân tộc)
 Báo Giác Ngộ – Cơ quan ngôn luận của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thành phố.Hồ Chí Minh
 Báo Công giáo và Dân tộc (CGvDT) – thuộc sự quản lý của Ủy ban đoàn kết Công giáo Thành phố Hồ Chí Minh

Báo địa phương
Một số cơ quan báo chí địa phương gồm:
 Hà Nội mới
 Báo Tuổi trẻ Thủ Đô
 Báo Bắc Ninh
Báo Hà Tĩnh
 Báo Quảng Trị
Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình
 Tạp chí Cửa Việt
 Tạp chí Sông Hương
 Báo Đà Nẵng
 Đài Tiếng nói Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh
 Sài Gòn Giải Phóng
 Nhật báo Sài Gòn Giải Phóng (bằng tiếng Việt và tiếng Hoa), phát hành cùng lúc vào buổi sáng
 Nhật báo Sài Gòn Giải Phóng Thể thao, phát hành vào buổi sáng (từ năm 1996 và tạm ngưng từ tháng 9 năm 2017)
 Nhật báo Sài Gòn Giải Phóng 12 giờ, phát hành vào 13 giờ chiều (từ năm 2006 và tạm ngưng từ ngày 12 tháng 7 năm 2009)
 Tuần san Sài Gòn Giải Phóng Thứ Bảy, phát hành vào sáng thứ sáu (từ năm 1991 và tạm ngưng từ ngày 10 tháng 7 năm 2015)
 Saigon Guide (bằng tiếng Anh), phát hành vào sáng thứ Hai và thứ Sáu (từ năm 2006 và tạm ngưng năm 2007)
 Báo Đầu tư Tài chính, phát hành vào sáng thứ Hai và thứ Năm (từ tháng 4 năm 2007)
 Báo Sài Gòn Giải Phóng điện tử (bằng tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Hoa)
 Sài Gòn Tiếp Thị – trực thuộc Trung tâm xúc tiến thương mại và đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2014 đã ngưng hoạt động và sáp nhập với Tạp chí Kinh tế Sài Gòn.
 Báo Pháp luật Thành phố Hồ Chí Minh
 Báo Cần Thơ
 Báo Bạc Liêu
 Sơn La (báo)

Các tờ báo phổ biến
Dưới đây là danh sách 5 nhật báo phổ biến Việt Nam.

Xem thêm
 Báo chí Việt Nam
 Báo điện tử Việt Nam

Xem thêm
 Danh sách báo chí
 Danh sách báo chí Trung Quốc
 Danh sách báo chí Nhật Bản
 Danh sách báo chí Campuchia
 Danh sách báo chí Lào
 Danh sách báo chí Nga
 Danh sách báo chí Gruzia
 Danh sách báo chí Guyana

Tham khảo

Liên kết ngoài

Việt Nam


title: Danh sách báo chí Lào

text:
Danh sách các báo viết ở Lào.

 Pasaxon - Pa-xa-xôn (tiếng Lào)
 Viengchanmay (tiếng Lào)
 Pathet Lao (báo) - Pha-thét Lào (tiếng Lào)
 Le Rénovateur (tiếng Pháp)
 Vientiane Times (tiếng Anh)

Tham khảo

Lào


title: Danh sách báo chí Campuchia

text:
Danh sách báo chí ở Campuchia.
 Sneha Cheat
 Thngay Pram Py Makara news
 Kohsantepheap Daily
 Moneaksekar Khmer
 Rasmei Kampuchea Daily
 Sralanh Khmer
 The Voice of Khmer Youth
 The Voice of Cambodia
 The Cambodia Daily, (tiếng Anh)
 The Phnom Penh Post, (tiếng Anh)
 The Southeast Asia Weekly, (tiếng Anh)
 Cambodge Soir, (tiếng Pháp)

Tham khảo

Campuchia
Báo chí Campuchia


title: Cá rễ cau dài

text:
Cá rễ cau dài, tên khoa học Trypauchen vagina, trong tiếng Anh được gọi là burrowing goby (cá bống đào hang), là một loài cá bống trong họ Oxudercidae được tìm thấy trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Nó có một cơ thể thon dài khoảng 20 đến 22 cm (7,9-8,7 in). Nó là màu đỏ-hồng và sở hữu túi đặc biệt trong các cạnh trên nắp mang của nó. Nó sống trong hang trong đáy bùn ở môi trường sống biển và nước lợ. Mắt tiêu giảm của nó được bao phủ hoàn toàn bởi da và phần trước của đầu của nó được bảo vệ bởi thịt dày. Cả hai sự thích nghi này hỗ trợ nó trong việc đào hang.

Phân bố
T. vagina có thể được tìm thấy trong vùng biển nông và nước lợ của Ấn Độ Dương, Vịnh Ba Tư, và phía tây Thái Bình Dương, từ Kuwait đến Nouvelle-Calédonie. Năm 2011,Trypauchen vagina đã được phát hiện trong biển Địa Trung Hải, T. vagina cũng đã được báo cáo xuất hiện Nam Phi.

Sinh thái học
Như tên thông thường của nó cho thấy, T. vagina sống trong hang bùn hoặc đáy bùn của cửa sông và vùng ven biển. Nó là loài ăn tạp, chủ yếu là săn động vật giáp xác nhỏ đi lang thang gần hang của nó.

Chú thích

Tham khảo

V
Động vật được mô tả năm 1801
V
R


title: Danh sách báo chí Gruzia

text:
Danh sách các báo viết ở Gruzia'.24 saati (Tbilisi)
 Akhali GazetiGeorgian Journal (Tbilisi)Alia (newspaper) (Tbilisi)FINANCIAL (Tbilisi)The Georgian Times (Tbilisi)Georgia Today (Tbilisi)
 Kvilis Palitra Mtavari Gazeti Rezonansi Sakartvelos Respublika Svobodnaya Gruziya The Messenger (Georgian newspaper)''

Xem thêm
Danh sách báo chí

Tham khảo

Gruzia


title: Người Zulu

text:
Zulu () là nhóm dân tộc lớn nhất và nổi tiếng nhất của Nam Phi. Người Zulu tổng cộng có 11-12 triệu người tập trung sinh sống chủ yếu tại tỉnh KwaZulu - Natal, đông nam Nam Phi. Một số lượng nhỏ người Zulu cũng sinh sống ở Zimbabwe, Zambia, Tanzania và Mozambique. Ngôn ngữ của họ, tiếng Zulu, là một ngôn ngữ Bantu; cụ thể hơn, thuộc phân nhóm Nguni. Vương quốc Zulu đã đóng một vai trò lớn trong lịch sử Nam Phi trong thế kỷ 19 và 20.

Người Zulu xem chỗ ở của mình như một thiên đường trên Trái Đất. Zulu theo ngôn ngữ bản xứ có nghĩa là thiên đường.
Người Zulu xem trọng sự trinh tiết. Nam nữ thanh niên đều phải trải qua sự kiểm tra trinh tiết.
Ngôi nhà Zulu truyền thống gồm những túp lều và trại gia súc. Những túp lều được xây cạnh nhau tạo thành hình lưỡi liềm. Người đứng đầu gia đình ở trung tâm, với túp lều của người vợ cả bên phải, túp lều người vợ yêu ở bên trái. Gia súc tập trung ở giữa để được bảo vệ tối đa bằng rào gai khỏi kẻ cướp hay động vật hoang dã. Gia súc là thước đo sự giàu có của một người đàn ông và là phương tiện trao đổi: giá cưới vợ, đổi thịt và sữa, da bò làm quần áo và là vật hy sinh cúng tổ tiên.

Chú thích

Liên kết ngoài
 History section of the official page for the Zululand region , Zululand.kzn.org
 People of Africa, Zulu marriage explained, africanholocaust.net
 Izithakazelo, wakahina.co.za

Văn hóa Zulu
Khởi đầu năm 1709
Nhóm dân tộc ở châu Phi


title: Thịt vịt

text:
Thịt vịt là loại thịt của loài vịt mà phổ biến là vịt nhà. Đây là nguyên liêu và là món ăn phổ biến trong nhiều nền văn hóa ẩm thực trên thế giới, nhất là vùng Châu Á. Theo quan niệm Á Đông, Ngày Tết Đoan Ngọ đây là ngày nóng nhất trong năm nên thường ăn vịt và các món ăn có tính mát trong ngày này.

Đặc điểm

Thịt vịt có giá trị dinh dưỡng rất cao. Trong 100g thịt vịt có khoảng 25g chất protein (vượt xa nhiều lần so với thịt bò, heo, dê, cá, trứng). Ngoài ra, hàm lượng các chất dinh dưỡng như calci, phosphor, sắt, vitamin (B1, B2, A, D, E), acide nicotic… rất cao.

Theo Đông y thì thịt vịt tính hàn, có tác dụng tư âm, dưỡng vị. Sách Bản thảo cương mục của Lý Thời Trân ghi: Thịt vịt chữa các chứng bệnh tiểu tiện bất lợi, nhiệt bệnh, hư lao, bổ ngũ tạng và thủy đạo. Nên chọn các loại vịt đực đầu xanh hoặc vịt lông trắng, xương đen, mỏ đen càng tốt. Do thịt vịt có tính hàn, tác dụng bổ âm nên những người dương hư tỳ nhược, ngoại cảm chưa khỏi hẳn tạm thời chưa nên ăn. thịt vịt có vị ngọt, hơi mặn, tính hàn, tác dụng tư âm, dưỡng vị, giải độc.

Theo các tài liệu y thư cổ, thịt vịt được coi là loại thuốc bổ thượng hạng, có tác dụng điều hoà ngũ tạng, lợi thủy, trừ nhiệt, bổ hư. Sách Nhật dụng bản thảo còn cho rằng thịt vịt giúp nuôi dưỡng dạ dày, sinh tân dịch, trấn định tâm thần. Vịt có nhiều loại được chọn dùng tuỳ theo mục đích: vịt trống đầu xanh mạnh về lợi tiểu tiện, vịt trắng xương đen trị hư lao nhiệt độc. Để làm thuốc nói chung thì nên dùng thịt vịt mái già và thịt vị thiên về bổ dương nên nam giới ăn sẽ bổ hơn phụ nữ.

Ăn thịt vịt có tác dụng tốt trong việc hỗ trợ chữa bệnh tim mạch, hỗ trợ điều trị lao phổi và ung thư (đang xạ trị, hóa trị). Có ích cho người thể chất suy nhược, chán ăn, sốt, phù nề, người thể chất yếu sau khi bệnh, đổ mồ hôi ban đêm, lòng bàn tay bàn chân nóng, phụ nữ kinh nguyệt ít, khí hư bạch đới, sản phụ thiếu sữa.

Thịt vịt thường dai hơn thịt gà, heo, vì thế muốn thịt vịt mềm, hãy thái xéo thớ thịt, thịt sẽ vừa mềm, vừa đẹp mắt. Thịt vịt có mùi hôi khó chịu, nên phải khử mùi trước khi chế biến. Gừng và rượu là hai loại gia vị hữu hiệu để khử mùi vịt. Bóp vịt thật kỹ với gừng giã nhuyễn hoặc xát với rượu rồi rửa sạch là vịt hết mùi hôi. Nếu không có gừng hoặc rượu, có thể thay thế bằng muối và giấm.

Thịt vịt có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon, bổ dưỡng giúp tăng cường sức khỏe, thích hợp cho những ngày thời tiết trở lạnh. Thịt vịt được dùng làm nguyên liệu cho các món quay, nhất là món Vịt quay Bắc Kinh, ngoài ra còn dùng cho món cháo vịt, vịt tiềm hay vịt hầm, vịt nấu chao... Cháo vịt đậu xanh, vịt nấu rau lang, vịt om sấu, thịt vịt nước mía... có ích cho người suy nhược, chán ăn, sốt, đổ mồ hôi ban đêm, phụ nữ kinh nguyệt ít, sản phụ thiếu sữa.

Chú thích

Thịt theo loài
Gia cầm
Ẩm thực Bangladesh
Ẩm thực Trung Quốc
Thịt
Ẩm thực Armenia
Ẩm thực Pháp
Ẩm thực Ba Lan
Ẩm thực Thái Lan


title: Douglas X-3 Stiletto

text:
Douglas X-3 Stiletto là một loại máy bay phản lực thử nghiệm của Hoa Kỳ trong thập niên 1950, do Douglas Aircraft Company chế tạo. Nhiệm vụ chính của nó là nghiên cứu các đặc tính thiết kế của một máy bay nhằm phù hợp với vận tốc siêu thanh, bao gồm cả khung thân làm bằng titanium. Douglas thiết kế X-3 với mục tiêu đạt vận tốc cực đại xấp xỉ 2.000 m.p.h, tuy nhiên thực tế máy bay chỉ có thể đạt được Mach 1.

Tính năng kỹ chiến thuật (X-3)

Xem thêm

Tham khảo
Chú thích

Tài liệu

 Pace, Steve. X-Fighters: USAF Experimental and Prototype Fighters, XP-59 to YF-23. St. Paul, Minnesota: Motorbooks International, 1991. ISBN 0-87938-540-5.
 United States Air Force Museum Guidebook. Wright-Patterson AFB, Ohio: Air Force Association, 1975 edition.
 Winchester, Jim. "Douglas X-3." Concept Aircraft: Prototypes, X-Planes and Experimental Aircraft. Kent, UK: Grange Books plc, 2005. ISBN 978-1-84013-809-2.

Liên kết ngoài

 NASA Dryden X-3 photo collection
 NASA-Dryden X-3 Fact Sheet
 Global Aircraft: X-3 Stiletto

X-3 Stiletto
Máy bay NASA
X-03 Stiletto
Máy bay quân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh dưới


title: Northrop X-4 Bantam

text:
Northrop X-4 Bantam là một mẫu thử máy bay phản lực cỡ nhỏ do Northrop Corporation chế tạo vào năm 1948.

Tính năng kỹ chiến thuật (X-4)

Xem thêm

Tham khảo

NASA-Dryden X-4 Fact Sheet

Liên kết ngoài

X-4 Bantam
Máy bay thử nghiệm Hoa Kỳ 1940–1949
Máy bay quân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh dưới


title: Bell X-5

text:
Bell X-5 là loại máy bay máy bay đầu tiên có thể thay đổi góc cánh khi bay.

Tính năng kỹ chiến thuật (Bell X-5)

Xem thêm

Tham khảo
Chú thích

Tài liệu

 Hallion, Richard P. On The Frontier: Flight Research At Dryden 1946-1981 (NASA SP4303). Washington, DC: National Aeronautics and Space Administration, 1984 (revised 2003 in Smithsonian edition). ISBN 1-58834-134-8.
 Winchester, Jim. "Bell X-5." Concept Aircraft: Prototypes, X-Planes and Experimental Aircraft. Kent, UK: Grange Books plc., 2005. ISBN 1-84013-809-2.

Liên kết ngoài

  American X-Vehicles: An Inventory X-1 to X-50, SP-2000-4531 - June 2003; NASA online PDF Monograph
 Dart Shaped Plane Sweeps Wings Back In Flight 1951 article on Bell X-5 showing wings sweeping feature

X-5
X-05, Bell
Máy bay quân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay một động cơ
Máy bay phản lực
Máy bay cánh giữa
Máy bay cánh cụp cánh xòe
Máy bay một động cơ phản lực


title: Convair X-6

text:
Convair X-6 là một dự án máy bay thử nghiệm nhằm phát triển và đánh giá ý tưởng máy bay phản lực sử dụng động cơ hạt nhân.

Tính năng kỹ chiến thuật (NB-36H)

Xem thêm
Dự án Pluto
Dự án Rover
NERVA
WS-125

Máy bay có tính năng tương đương
 Tupolev Tu-119

Tham khảo
Chú thích

Tài liệu

Liên kết ngoài

Dream of Atomic-Powered Flight original published on Aviation History, March 1995.
Joe Baugher. B-36 Peacemaker.  Section devoted to NB-36H

X-006
X-06, Convair
Máy bay quân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay sáu động cơ
Máy bay động cơ hạt nhân
Máy bay phản lực
Máy bay có động cơ phản lực phụ trợ
Máy bay cánh trên
Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ


title: Lockheed X-7

text:
Lockheed X-7 ("Flying Stove Pipe") là một mẫu máy bay thử nghiệm không người lái trong thập niên 1950, X-7 được sử dụng để thử nghiệm động cơ ramjet và công nghệ dẫn đường tên lửa.

Tính năng kỹ chiến thuật (X-7A-1)

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Q-5/AQM-60
 "Ramjet test missile takes off on supersonic flight." Popular Science, pp. 142–143.

X-007
X-07, Lockheed
X-07, Lockheed
Máy bay quân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay không người lái
Máy bay một động cơ
Máy bay động cơ ramjet
Máy bay phản lực
Máy bay có động cơ phản lực phụ trợ
Máy bay cánh giữa
Máy bay một động cơ phản lực


title: Aerojet General X-8

text:
Aerojet General X-8 là một loại tên lửa thử nghiệm không điều khiển, được thiết kế để phóng tải trọng  lên độ cao .

Biến thể
X-8 - 68
X-8A - 34
X-8B - 1
X-8C - 2
X-8D - 3

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Aerojet General RM-84/PWN-2 Aerobee-Hi (and earlier Aerobee variants)

X-8
X-8
Máy bay quân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay không người lái
Máy bay một động cơ
Máy bay phản lực
Máy bay có động cơ phản lực phụ trợ


title: Bell X-9 Shrike

text:
Bell Aircraft Corporation X-9 Shrike là một mẫu thử tên lửa đất đối không, đây là tên lửa điều khiển sử dụng nhiên liệu lỏng, nó được sử dụng làm mẫu thử nghiệm cho GAM-63 RASCAL vũ trang hạt nhân.

Tính năng kỹ chiến thuật (X-9)
Thông số kỹ thuật:
Chiều dài: 22 ft 9 in (6,9 m)
Sải cánh: 7 ft 10 in (2,4 m)
Đường kính: 1 ft 10 in (0,56 m)
Diện tích cánh: 70 ft² (6,5 m²)
Trọng lượng rỗng: 2.125 lb (964 kg)
Trọng lượng có tải: 3.500 lb (1.588 kg)
Động cơ: Bell XLR65-BA-1, 3.000 lbf (13,3 kN)

Hiệu năng bay:
Vận tốc cực đại: Mach 2.0
Tầm bay: 50 mi (80 km)
Trần bay: 12.3 mi (19,8 km)

Tham khảo

 American X-Vehicles PDF

Xem thêm
Có cùng sự phát triển:
Bell GAM-63

Tên lửa thử nghiệm


title: North American X-10

text:
North American X-10 (model RTV-A-5) là một mẫu trình diễn công nghệ không người lái, được North American Aviation phát triển để nghiên cứu các công nghệ tên lửa tiên tiến trong thập niên 1950.

Tính năng kỹ chiến thuật (X-10)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Miller, Jay. The X-Planes: X-1 to X-29. Marine on St Croix, Minnesota: Specialty Press, 1983. ISBN 0-933424-35-3.
 Miller, Jay. The X-Planes: X-1 to X-45. Sittingbourne, UK: Midland COunties Publishing, 2001. ISBN 978-1-85780-109-5.
 Werrell, Kenneth P. The Evolution of the Cruise Missile. Montgomery, Alabama: Air University, Maxwell Air Force Base. 1998, First edition 1995. ISBN 978-1-58566-005-6.

Liên kết ngoài

 North American RTV-A-5/X-10 at Designation-Systems.Net

X-10
X-10, North American
X-10, North American
Máy bay quân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay không người lái
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh dưới
Máy bay cánh tam giác
Máy bay cánh mũi


title: Thịt ngựa

text:
Thịt ngựa là thịt từ những con ngựa, đây là loại nguyên liệu phổ biến trong ẩm thực của các nước Châu Á, nhất là vùng Trung Á, các nước vùng Trung Mỹ. Trong lịch sử, thịt ngựa là món ăn chính ở vùng Trung Á trong nhiều thế kỷ, và nó cũng là một phần trong văn hóa ẩm thực truyền thống của nhiều quốc gia khác trên thế giới từ châu Âu đến Nam Mỹ và châu Á. Hiện nay, thịt ngựa được coi là một món ăn thông dụng ở nhiều nước trên thế giới. Người Pháp không chỉ ăn thịt ngựa, mà còn ăn óc và tim ngựa. Trên thực tế, thịt ngựa đã trở thành món ăn của con người kể từ khi chúng xuất hiện.

Trong chiến tranh, thịt ngựa là món ăn cung cấp nhiều protein mà lại có giá thành rẻ, nhiều tướng sĩ đã cho giết ngựa để ăn cứu đói. Ngày nay, thịt ngựa được ưa chuộng vì có mùi vị đặc biệt.. Thịt ngựa là món khoái khẩu và bổ dưỡng của đồng bào các tỉnh biên giới phía Bắc Việt Nam; cao ngựa bạch rất có giá trị trong việc chữa bệnh xương khớp với người cao tuổi. Thịt ngựa được coi là một món ăn ở nhiều nước. Trong thời bình, người ta ăn thịt ngựa vì hương vị ngon của nó. Mỹ và Vương quốc Anh là một trong những nhà xuất khẩu thịt ngựa lớn nhất thế giới.

Đặc điểm

Thịt ngựa không những giàu chất dinh dưỡng hơn thịt bò mà loại thịt này còn có hàm lượng chất béo, cholesterol thấp nên dễ tiêu hóa và tốt cho sức khỏe. Không những vậy, thịt ngựa còn có vị thơm ngọt, rất hấp dẫn. Thịt ngựa có tính mát, lành tính, không hôi như thịt bò, và rất phù hợp với những người có cơ địa dị ứng với thịt bò. Thịt ngựa, tươi ngon, có thể so được với thịt bò, thậm chí thịt ngựa nhiều đạm và ít mỡ hơn thịt bò. Nhiều người ở châu Âu cho rằng thịt ngựa ngon hơn thịt bò.

Nhìn chung, thịt ngựa siêu nạc, hàm lượng chất béo chỉ đạt tới 3%. Thịt ngựa là thịt khi ăn có vị ngọt so với thịt bò, vị của thịt ngựa ngọt hơn, vì hàm lượng chất glycogen cao gấp 3 lần, hàm lượng Acid glutamic đem lại vị đậm đà của thịt ngựa khá cao (2625 mg%). Chất đạm protein cũng góp phần vào vị ngọt của thịt ngựa. Nhược điểm của thịt ngựa là vì nó hàm chứa nhiều chất bổ dưỡng nên thịt ngựa bảo quản không kỹ, rất dễ bị nhiễm khuẩn nhất là dưới dạng thịt xay hay thịt bằm. Ngựa là loại động vật ăn cỏ, từ lâu đã được xếp vào một trong những loài động vật được dùng làm nguyên liệu để làm thuốc. Hầu hết các bộ phận của ngựa đều có thể dùng làm thuốc như xương ngựa, sữa ngựa...

Thịt ngựa có thành phần dinh dưỡng cao, có vị ngọt, tác dụng bổ gân dưỡng cơ, đây là một loại sản phẩm rất bổ dưỡng, nó cung cấp nhiều sinh tố, amino acid, khoáng chất, chất sắt, cho nên dùng rất tốt cho những người suy dinh dưỡng, đặc biệt là bệnh nhân đang trị bệnh. Sử dụng thịt ngựa cho những người có sức khoẻ yếu, cho những bệnh nhân để phục hồi sức khoẻ là rất cần thiết. Đặc biệt, trong thịt ngựa có rất nhiều chất sắt nên những người thiếu máu, phụ nữ mang thai ăn là rất tốt. Đối với người gầy yếu, mới ốm dậy, suy nhược cơ thể có thể ăn hàng ngày, trẻ em còi xương suy dinh dưỡng ăn thịt ngựa góp phần làm cơ thể cứng cáp, nhanh nhẹn hoạt bát, thanh niên sẽ vạm vỡ, cường tráng, người già chống đau nhức xương và loãng xương…

Được xem là loại thịt có giá trị dinh dưỡng cao, nhiều sắt, tốt cho người đang phải kiêng mỡ, thịt ngựa hiện không còn là món ăn lạ trong thực đơn của nhiều gia đình. Tuỳ loại thịt ngựa mà có giá khác nhau. Thịt thăn lưng, thịt bắp giá cao, các loại khác giá thấp hơn. Giò ngựa cũng được nhiều khách đặt mua. Thịt thăn loại 1, Thịt loại 2 như vai, sườn Riêng các loại giò ngựa, thịt tim ngựa. Các loại ruốc thịt ngựa hiếm hơn. Lòng ngựa để chế biến món thắng cố. Thịt ngựa nhiều đạm, giò ngựa ngon, ăn vào khoẻ như ngựa. Cách chế biến thịt ngựa khá giống với thịt bò do mùi vị, màu sắc không khác biệt quá nhiều. Yêu cầu thịt ngựa chất lượng tốt là màu đỏ đậm, thớ chắc, để lâu không ra nước, khi chế biến phải mềm và không có mùi ngái.

Khi chế biến không chỉ thích hợp dùng để hầm, nấu, quay, ninh mà còn có thể dùng làm bít tết, nướng, rim,......Thịt ngựa hàm chứa phong phú các thành phần dinh dưỡng bồi bổ: chất đạm nhiều, chất béo thấp, chất Cholesterrol thấp. Có công dụng bổ ích khí huyết, ích thận tráng dương. Có hiệu quả bổ trợ trị liệu nhất định đối với người bị lao lực. Vì những đặc điểm đó mà hiện nay thịt ngựa đã trở thành loại thực phẩm khá được ưa chuộng. Thịt ngựa rất hợp với các loại rau và gia vị như: mùi tàu, lá lốt, mù tạt, tỏi, hạt tiêu sọ. Một bí quyết khi chế biến thịt ngựa là phải đợi chảo nóng già rồi mới cho thịt vào chiên, xào… nhằm tạo cho bề mặt thịt săn lại nhưng bên trong vẫn mềm và không bị khô, vẫn giữ lại được đầy đủ chất dinh dưỡng, hương thơm và vị ngọt của miếng thịt.

Thịt ngựa nếu không được bảo quản cẩn thận sẽ rất dễ bị nhiễm khuẩn, nhất là dưới dạng thịt xay, băm. Vì thế sau khi xay hoặc băm thịt ngựa thì nên sử dụng ngay. Một điểm chú ý nữa là không nên bảo quản thịt ngựa chưa chế biến bằng tủ lạnh, bởi vì làm như vậy thì thịt ngựa sẽ bị mất nước, khi nấu sẽ bị khô. Có rất nhiều món ăn ngon được chế biến từ thịt ngựa như: ngựa bít tết, thịt ngựa hầm khoai tây, thịt ngựa xào lá lốt, cải cuốn thịt ngựa, thịt ngựa chua ngọt, thịt ngựa cuộn rau củ nướng, thịt ngựa xào cay, thịt ngựa cuốn bánh tráng, thịt ngựa hầm nấm đùi gà, thịt ngựa bằm xúc bánh đa… Yêu cầu thịt ngựa chất lượng tốt là màu đỏ đậm, thớ chắc, để lâu không ra nước, khi chế biến phải mềm và không có mùi ngái.

Trên thế giới
Ngay từ thời kỳ thượng cổ các nhà ẩm thực đã biết mùi vị đặc biệt của thịt ngựa. Song sau đó thì người ta ít ăn thịt ngựa vì coi ngựa như là loài vật chỉ dùng để giúp con người trong di chuyển, vận chuyển và lao động cầy bừa đồng áng. Tuy nhiên, do sợ bệnh bò điên nên trong vòng 10 năm trở lại đây mức tiêu thụ thịt ngựa đã tăng lên hơn gấp đôi so với trước (tăng 240%). Thịt ngựa có cách nhìn nhận khác nhau trong văn hóa ẩm thực của các nước trên thế giới, cụ thể là:

Châu Á

Người Mông Cổ ăn xúc xích thịt ngựa Mông Cổ gọi là kazy và uống thứ rượu làm từ sữa ngựa gọi là airag. Họ chuộng thịt bò và thịt cừu hơn, song thịt ngựa vẫn được nhiều người chọn dùng vào mùa đông giá lạnh vì nó ít cholesterol và thịt ngựa được giữ cho không đông và theo truyền thống, người Mông Cổ tin rằng thực phẩm này giúp cho cơ thể ấm hơn. Người Kazakhstan cũng là dân du mục nên sử dụng thịt ngựa làm thực phẩm thông dụng. Người Kazakhstan có nhiều cách chế biến thịt ngựa như là, xúc xích thịt ngựa gọi là shuzhuk, thịt ngựa sấy khô gọi là sur-yet

Ở Ấn Độ, thịt ngựa không được dùng làm thực phẩm mặc dù nó hiện diện trong các nghi thức của đẳng cấp võ sĩ Kshatriyas cách đây nhiều thế kỷ. Ngựa được dùng làm thực phẩm đối với người Ba Tư, Thổ Nhĩ Kỳ, người Ai Cập và người Tatar nhưng bị cấm ở Maghreb.

Tại Hàn Quốc, thịt ngựa sống (quanh phần cổ) được ăn với nước tương và dầu mè. Thịt ngựa còn được coi là món cao lương mỹ vị ở đảo Jeju của Hàn Quốc. Ở Trung Quốc, thịt ngựa nhìn chung được chấp nhận tiêu thụ ngoại trừ tỉnh Vân Nam và thành phố Quế Lâm vì họ cho rằng thịt ngựa không ngon mà lại có hại cho sức khỏe, thậm chí độc hại. Trung Quốc vẫn được coi là quốc gia tiêu thụ và sản xuất thịt ngựa lớn nhất thế giới.

Ở Nhật Bản, thịt ngựa sống được gọi là sakura hay sakuraniku (sakura nghĩa là hoa anh đào, còn niku là thịt) do nó có màu hồng. Thịt ngựa có thể dùng sống như món sashimi với những lát cắt mỏng nhúng vào nước tương, đôi khi ăn chung với gừng và củ hành - trong trường hợp này món sẽ được gọi là basashi. Người Nhật gọi thịt ngựa nướng xiên là baniku hay bagushi. Các thành phố Kunamoto, Nagano và Oita vốn rất nổi tiếng với món basashi. Cũng có món tráng miệng đặc biệt có thành phần thịt ngựa gọi là kem basashi.

Ở Việt Nam, Ngày nay thịt ngựa không còn là hàng hiếm, không còn quá xa lạ đối với các bà nội trợ hiện đại. Thịt ngựa sẽ còn được ưa chuộng hơn nữa nếu như giá của nó rẻ hơn. Hiện nay (2013) giá thịt ngựa tại các chợ khoảng trên 250.000 đ/kg. Cụ thể là thịt mông ngựa giá 250.000 đ/kg, thịt bắp ngựa là 260.000 đ/kg, thịt thăn ngựa là 280.000 đ/kg. Có người còn quảng bá mã pín tửu (rượu dương vật ngựa) để uống cho bổ dương. Một số người Việt Nam tin rằng ăn thịt ngựa giải xui, nhiều người đặt mua làm cỗ tết niên.

Ở vùng núi phía Bắc có món nồi thắng cố (theo âm Hán Việt, thắng cố có nghĩa là thang cốt, là món canh xương. Nhưng cũng có người cho rằng đó là biến âm của từ thoảng, cố theo tiếng H'Mông có nghĩa là nồi nước) kèm rượu ngô là chuẩn vị trong phiên chợ Ma Lé, món này gồm thịt ngựa cùng nhiều các loại lòng mề phổi phèo sôi trong nồi. Thịt nấu thắng cố truyền thống là thịt ngựa rồi dần dần có thêm thắng cố bằng thịt bò, thịt trâu và thịt lợn. Nhưng ngon nhất vẫn là món thắng cố ngựa.

Ngựa sau khi giết mổ, người ta lọc thăn bắp và các phần nạc riêng để bán. Phần xương xẩu được chặt nhỏ cùng gân cốt bạc nhạc, mỡ và các loại thịt vụn, tiết đông cắt thành miếng nhỏ, tim gan phèo phổi cho hết vào chảo, nêm nếm gia vị truyền thống gồm muối, thảo quả, địa điền. Đảo toàn bộ mọi thứ trên lửa rồi đổ thêm nước, đun liên tục trong nhiều giờ. Vừa đun vừa vớt váng bẩn bỏ đi.

Cũng Ở Việt Nam Vì tin rằng ăn thịt ngựa sẽ giải xui, nhiều người sẵn sàng chi tiền triệu để đặt mua làm cỗ tất niên. Giá mỗi cân thịt ngựa trung bình khá cao nhưng vẫn cháy hàng khi cận Tết. Mùa Tết năm 2014, cùng với những sản phẩm dán mác ngựa được ưa thích khác, nhiều gia đình cũng tìm mua thịt của loài động vật này để làm mâm cỗ cúng cuối năm, thời gian gần Tết thịt ngựa bán khá chạy. Giá thịt ngựa năm 2014 khá mềm. Gần Tết, chỉ tăng nhẹ ngang với giá thịt bò. Ngoài bán thịt ngựa, còn nấu cao tại chỗ, giá cao ngựa Bạch giáo cao hơn cao ngựa đen và trắng, thời điểm gần Tết, cao ngựa thường được khách hàng mua làm quà biếu.

Càng gần Tết lượng thịt ngựa bán ra càng tăng mạnh, gấp 2, 3 lần ngày thường. Do quan niệm năm Giáp Ngọ không ăn thịt ngựa nên hầu hết khách mua về làm cỗ tất niên giải xui. Để làm quà biếu Tết, cao ngựa bạch và cao ngựa màu được tìm mua nhiều dù giá khá đắt, Năm con gì thì kiêng ăn con đấy, nên mua thịt ngựa về làm cỗ tất niên. Năm Ngọ thì không ăn thịt ngựa, nhưng thịt ngựa cuối năm lại giải đen. Nhân tiện thưởng thức thịt ngựa vì năm sau sẽ không sát sinh loài động vật này, ăn thịt ngựa cuối năm giải xui, thịt ngựa thơm, vị ngọt và chế biến được nhiều món ăn. Thịt ngựa chủ yếu được mua tại trại Thái Nguyên, hoặc nhập miếng lẻ từ Bắc Kạn hay Ba Vì. Tuy một số vùng như Thái Nguyên đã lập trang trại ngựa thịt nhưng không phải lúc nào cũng có hàng để bán vì nguồn cung khá thất thường.

Châu Âu
Một số vùng của châu Âu, tiêu thụ thịt ngựa kéo dài từ thời Trung cổ cho đến tận ngày nay bất chấp lệnh cấm của Giáo hoàng Gregory III vào năm 732 vì cho đó là thực phẩm của người ngoại giáo đáng ghê tởm. Tuy nhiên, do ngựa cũng là một phương tiện vận chuyển và bạn của con người cho nên việc giết mổ và tiêu thụ thịt ngựa bị cấm kị ở một số nền văn hóa do vấn đề đạo đức.
Ở Âu châu người Ý ăn thịt ngựa nhiều nhất, 1 kg mỗi đầu người/1 năm, kế đó là người Luxemburg (680 gr), rồi đến Pháp (380 gr), ở Đức chỉ 40 gr. (thống kê vào năm 2007 chung cho thịt ngựa, lừa). Thịt ngựa được nhập cảng vào Âu châu đa số là từ Canada, Mexico và Argentina, tổng cộng là 28 ngàn tấn vào năm 2011. Trong khi Liên hiệp Âu châu tự sản xuất khoảng 70 ngàn tấn đa số từ Ý, Ba Lan và Romania.

Anh là quốc gia mà ngựa được coi là một con vật được yêu chương, gần gũi việc ăn thịt ngựa gần như được xem là cấm kỵ. Đối với người Anh và Ireland, lừa bán thịt ngựa còn là một sự sỉ nhục bởi trong cộng đồng những người nói tiếng Anh, kể cả người Mỹ và người Canada, thịt ngựa nằm trong danh sách thực phẩm cấm kỵ, bắt nguồn từ năm 732 sau Công nguyên khi Giáo hoàng Gregory III nỗ lực chấm dứt việc ăn thịt ngựa trong giáo dân. Sở dĩ thịt ngựa bị coi khinh vì so với loài nhai lại như bò và cừu thì cũng ăn lượng cỏ như nhau nhưng hiệu suất biến cỏ thành thịt kém rất xa và quan trọng hơn cả có lẽ là yếu tố tình cảm.

Do Thái giáo cấm ăn thịt ngựa vì cho rằng, đây là loài thú móng chẻ chứ không phải loài nhai lại và chỉ được sử dụng như là phương tiện chuyên chở. Ngoài ra, hiện nay ngựa được nhìn nhận với thân phận thú nuôi ở một số quốc gia phương Tây - đặc biệt ở Mỹ, Anh và Ireland - cho nên sự cấm kị ăn thịt loài động vật này càng được củng cố. Tại phần lớn các quốc gia nói tiếng Anh trên thế giới - Anh, Mỹ, Ireland và Australia - việc giết mổ ngựa làm thực phẩm bị chống đối do họ coi ngựa giống như những thú nuôi khác như chó và mèo.

Tuy nhiên, tại các quốc gia phương Tây khác, thịt ngựa không chỉ được chấp nhận là thực phẩm hàng ngày thậm chí còn được đánh giá cao. Đặc biệt là ở Pháp. Theo truyền thuyết, người Pháp bắt đầu thưởng thức món thịt ngựa từ trận chiến Eylau vào năm 1807, khi đó Nam tước Dominique-Jean Larrey khuyên Napoleon cho đoàn quân đang đói ăn thịt ngựa chiến để lấy sức. Thậm chí ở Pháp người ta thậm chí có món thịt ngựa sống ăn với lòng đỏ trứng gọi là Tartare de boeuf. Thịt ngựa nguyên chất, thịt ngựa sạch thì không vấn đề gì cho sức khỏe bởi thịt ngựa cũng là loại thực phẩm có dinh dưỡng và được tiêu thụ nhiều ở châu Âu.

Ở Đức, thịt ngựa theo truyền thống là thành phần chính của Rheinischer Sauerbraten - món thịt ngựa om nổi tiếng của nước này, nhưng bây giờ thường thì thịt bò được dùng. Ở Na Uy thời tiền Cơ Đốc, ngựa là con thú đắt tiền cho nên việc ăn thịt ngựa là bằng chứng cho thấy đẳng cấp giàu sang của người ăn. Khi Na Uy quy theo Cơ Đốc giáo, thịt ngựa bị cấm dùng và ai ăn món này bị coi là kẻ dị giáo. Song ngày nay thịt ngựa đã trở nên phổ biến ở Na Uy.

Năm 2013, xảy ra Một vụ bê bối thịt giả mạo năm 2013 là một vụ bán thịt giả mạo tại Âu Châu, khi các loại thực phẩm được quảng cáo có chứa thịt bò nhưng thực chất được phát hiện có chứa thịt ngựa không khai báo, lên đến 100% hàm lượng thịt trong một số trường hợp, và các loại thịt không khai báo khác, chẳng hạn như thịt heo. Vụ việc bị đưa ra ánh sáng ngày 15 tháng 1 năm 2013, khi có báo cáo rằng DNA của ngựa được phát hiện trong thịt bò burger đông lạnh bày bán tại một số siêu thị Ireland và Anh. Vụ bê bối "thịt ngựa giả bò" đang gây chấn động khắp châu Âu đã bắt đầu lan sang châu Á với điểm bùng phát đầu tiên là ở Hồng Kông (Trung Quốc.)

Vụ việc bắt đầu bằng phát hiện thông báo qua xét nghiệm DNA đã tìm thấy trong 27 mẫu bánh mì kẹp thịt bằm (hamburger) có chứa thịt ngựa trong 10 mẫu và thịt lợn trong 23 mẫu. Ngoài ra, cũng tại Anh quốc, người ta tìm thấy trong bánh lasagne (một loại bánh trộn thịt bò của Ý) có từ 60 đến 100% thịt ngựa. Vụ việc có tác động đến 4,5 triệu sản phẩm, kéo theo 13 quốc gia liên hệ như Anh Pháp, Hà Lan, Rumania, Ba Lan, Áo, Thụy Điển..v.v… và 28 tập đoàn siêu thị bán lẻ, cụ thể là các hệ thống siêu thị như Tesco (hệ thống siêu thị lớn nhất của Anh), Iceland, Lidl của Anh. Auchan, Casino, Carrefour, Cora, Monoprix, Picard của Pháp.

Chính quyền Hà Lan đã và đang thu hồi khoảng 50.000 tấn sản phẩm thịt được bán khắp châu Âu dưới mác thịt bò, vì lo ngại rằng, thực tế chúng chứa thịt ngựa. Theo cơ quan chống gian lận thương mại của Pháp thì tổng cộng đã có 750 tấn thịt ngựa giả thịt bò bị đưa ra thị trường, trong đó 550 tấn dùng để chế biến thành khoảng 4,5 triệu sản phẩm thịt đông lạnh để bán ở 13 nước châu Âu.

Năm 2013, một vụ bán thịt giả mạo tại Âu Châu, khi các loại thực phẩm được quảng cáo có chứa thịt bò nhưng thực chất được phát hiện có chứa thịt ngựa không khai báo, lên đến 100% hàm lượng thịt trong một số trường hợp, và các loại thịt không khai báo khác, chẳng hạn như thịt heo. Vụ việc bị đưa ra ánh sáng ngày 15 tháng 1 năm 2013, khi có báo cáo rằng DNA của ngựa được phát hiện trong thịt bò burger đông lạnh bày bán tại một số siêu thị Ireland và Anh. Tại Anh và Ireland, cơ quan an toàn thực phẩm nhận thấy thịt ngựa lẫn trong thịt bò và thịt cừu bán ở một số nhà hàng và các siêu thị. Hamburger của Burger King cũng có thịt ngựa và công ty này phải chấm dứt hợp đồng với một hãng cung cấp thịt. Thịt ngựa thông dụng ở nhiều quốc gia trên thế giới kể cả Âu Châu, nhưng không phải đồ ăn bình thường tại Anh cũng như Hoa Kỳ. Ở Hòa Lan có nhiều hàng thịt bán thịt ngựa chế biến sẵn thành nhiều món ăn khác nhau. Tại Anh bán thịt ngựa không là phạm pháp nếu ghi rõ là thịt gì.

Ngày 12 tháng 2 năm 2013, Pháp trở thành quốc gia Âu Châu thứ nhì, sau Anh Quốc, xác nhận có sự kiện thịt đông lạnh đem bán cho dân chúng, thay vì thịt bò lại hóa ra thịt ngựa. Picard, nhà buôn lẻ có hằng trăm tiệm trên khắp nước Pháp, cho biết qua nhiều thử nghiệm, xác nhận có thịt ngựa hiện diện trong hai lô thịt "bò" đông lạnh và được thu hồi, sau khi vụ tai tiếng đổ bể.
Hệ thống bán lẻ Picard của Pháp nói tâm điểm của hiện tượng lo sợ về thực phẩm lan rộng trên khắp Âu Châu xuất phát từ công ty Pháp Comigel. Hệ thống này quyết định cho thu hồi tất cả sản phẩm của Comigel, chủ yếu là món Findus lasagne vốn bị phát giác ở Anh là gồm 100% thịt ngựa. Các nhà buôn lẻ ở Anh, Thụy Điển, Pháp, Thụy Sĩ và Hòa Lan cũng cho thu hồi các sản phẩm của Comigel như thịt viên, hamburger, lasagne,... ngay sau khi Comigel báo động có sự hiện diện của thịt ngựa trong sản phẩm Findus.

Về phần Comigel, họ phủ nhận không làm gì sai trái vì họ nhận thịt từ một công ty Pháp khác tên Spanghero, công ty này lại nói rằng nhận nguồn tiếp tế từ hai lò tế sinh ở România, được xem là thủ phạm tráo thịt ngựa cho thịt bò. Ngày 11 tháng Hai, Thủ tướng România, Victor Ponta, nói trong một cuộc họp báo rằng "không có bất bình thường" trong việc hai công ty ở Romania bán thịt gọi là thịt bò cho các hãng thực phẩm Âu Châu nhưng bị tố cáo là thịt ngựa.

Châu Mỹ
Brazil cũng cấm dùng thịt ngựa tương tự như dân du mục Romani. Vào năm 2005, Mexico là quốc gia sản xuất thịt ngựa lớn thứ hai trên thế giới sau Trung Quốc. Còn đối với người Hồi giáo, họ chỉ ăn thịt ngựa hoang chứ không dùng thịt ngựa nuôi. Argentina là quốc gia sản xuất và xuất khẩu thịt ngựa, nhưng nó không được tiêu thụ trong nước do bị cấm.

Một số lưu ý
Thịt ngựa, tươi ngon, có thể so được với thịt bò. Khi chế biến không chỉ thích hợp dùng để hầm, nấu, quay, ninh mà còn có thể dùng làm bít tết, nướng, rim, có thể thấy một số món ăn sau đây: Thịt ngựa cuộn rau củ nướng, thịt ngựa cuốn bánh tráng, thịt ngựa bằm xúc bánh đa, Thịt ngựa hầm nấm đùi gà, Dạ dày ngựa xào dưa, im ngựa chần, đuôi ngựa hầm thuốc bắc, nậm sườn ngựa (sườn sụn ngựa) om sấu, Lẩu ngựa, Bắp ngựa chần, Thịt ngựa nướng. Món thịt ngựa cuộn rau củ có thể thay cải rổ, cà-rốt, củ cải trắng bằng cải bẹ xanh, ớt chuông hay các loại rau củ tuỳ thích. Món thịt ngựa cuốn bánh tráng khi hấp có thể thêm thính để tăng hương vị của món ăn.
 Nếu chưa quen chế biến các món từ thịt ngựa, nên áp dụng các món nấu tương tự như bò hay bê. Thịt ngựa rất hợp với các loại rau và gia vị như: rau mùi tây, lá lốt, mù tạt, tỏi và tiêu sọ.
 Không nên cho thịt ngựa chưa qua chế biến vào tủ đông lạnh. Cách bảo quản này sẽ làm cho thịt dễ mất nước, khi chế biến món ăn sẽ khô. Tránh ăn loại thịt này dưới dạng còn sống như tái chanh, bóp thấu... vì sẽ dễ nhiễm ấu trùng giun tóc ký sinh từng gây dịch ở Pháp.
 Thịt ngựa nếu bảo quản không kỹ sẽ dễ bị nhiễm khuẩn, nhất là dưới dạng xay bằm. Vì thế, khi thực hiện món ngựa băm, bạn nên chế biến ngay để tránh hư hỏng.
 Nên đợi chảo nóng già mới cho thịt vào nhằm tạo lớp thịt chín ở bề mặt, giữ cho hàm lượng nước, chất béo và glycogen không thoát ra ngoài.

Hình ảnh

Chú thích

Thịt theo loài
Thịt


title: I Don't Want to Miss a Thing

text:
"I Don't Want to Miss a Thing" là một bài hát của ban nhạc rock Aerosmith nằm trong album nhạc phim của bộ phim bom tấn năm 1998 Armageddon. Nó được phát hành như là đĩa đơn đầu tiên trích từ album vào ngày 18 tháng 8 năm 1998 bởi Columbia Records. Đây là một trong ba bài hát mà ban nhạc thu âm cho bộ phim, bên cạnh "What Kind of Love Are You On" và "Sweet Emotion". Bài hát là một bản power ballad được viết lời bởi Diane Warren và được sản xuất bởi Matt Serletic.

Sau khi phát hành, "I Don't Want to Miss a Thing" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, và nhận được đề cử giải Grammy cho Bài hát xuất sắc nhất được viết cho phim điện ảnh hoặc truyền hình cũng như hai đề cử trái ngược: Giải Oscar cho Bài hát gốc xuất sắc nhất và Giải Mâm xôi vàng cho Bài hát gốc tệ nhất. Về mặt thương mại, nó đã trở thành bài hát thành công nhất trong sự nghiệp của Aerosmith, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Úc, Áo, Đức, Ireland, Ý, Na Uy và Thụy Sĩ, và lọt vào top 5 ở Bỉ, Canada, Phần Lan, Hà Lan, Thụy Điển và Vương quốc Anh. Tại Hoa Kỳ, bài hát ra mắt ở vị trí số một trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, trở thành đĩa đơn quán quân duy nhất của ban nhạc và là đĩa đơn đầu tiên của họ làm được điều này sau 28 năm thành lập.

Video ca nhạc của "I Don't Want to Miss a Thing" được đạo diễn bởi Francis Lawrence, trong đó ban nhạc trình diễn bài hát xen kẽ với những hình ảnh trong bộ phim. Nó đã trở thành một trong những video được yêu cầu nhiều nhất trên MTV vào năm 1998, và chiến thắng một Giải Video âm nhạc của MTV ở hạng mục Video xuất sắc nhất từ một bộ phim. Năm 2013, nó đã xuất hiện trong trò chơi video Saints Row IV.

Danh sách bài hát

Đĩa CD tại châu Âu và Anh quốc
"I Don't Want to Miss a Thing" (bản pop phối) – 5:03
"Pink" (trực tiếp) – 3:48
"Crash" – 4:30

Đĩa CD tại Úc
"I Don't Want to Miss a Thing" – 4:57
"I Don't Want to Miss a Thing" (bản rock phối) – 4:30
"Taste of India" (bản rock phối lại) – 5:52
"Animal Crackers" – 2:35

Đĩa CD maxi tại châu Âu
"I Don't Want to Miss a Thing" – 4:57
"I Don't Want to Miss a Thing" (bản rock phối) – 4:30
"Crash" – 4:30
"Animal Crackers" – 2:35

Đĩa CD tại Mỹ
"I Don't Want to Miss a Thing" – 4:57
"Animal Crackers" – 2:35
"Taste of India" (bản rock phối lại) – 5:52

Bảng xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Xếp hạng thập niên

Thành công trên các bảng xếp hạng

Chứng nhận

Phiên bản hát lại của Mark Chesnutt

Cuối năm 1998, nghệ sĩ nhạc đồng quê Mark Chesnutt đã cho thu âm bản cover bài hát của mình. Đây là sự xuất hiện lần đầu của anh với đĩa đơn đầu tiên và cũng là ca khúc duy nhất từ album cùng tên năm 1999. Bản cover của Chesnutt đã có hai tuần đạt #1 trên bảng xếp hạng US Billboard Singles Hot Country & Tracks (nay đổi thành Hot Country Songs) đầu năm 1999, và cũng là lần đoạt ngôi quán quân thứ 8 cuối cùng của anh. Đó cũng là lần đầu tiên cả hai đĩa đơn trong sự nghiệp của anh lọt vào bảng xếp hạng Billboard Hot 100 khi đạt vị trí cao nhất thứ 17 đầu năm 1999.

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Thành công trên các bảng xếp hạng

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đĩa đơn năm 1998
Đĩa đơn năm 1999
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100
Đĩa đơn quán quân Billboard Pop Songs
Đĩa đơn quán quân tại Úc
Đĩa đơn quán quân tại Áo
Đĩa đơn quán quân European Hot 100 Singles
Đĩa đơn quán quân tại Đức
Đĩa đơn quán quân tại Ireland
Đĩa đơn quán quân tại Ý
Đĩa đơn quán quân tại Thụy Sĩ
Đĩa đơn quán quân tại Na Uy
Rock ballad
Video âm nhạc do Francis Lawrence đạo diễn
Ballad thập niên 1990
Bài hát năm 1998
Đĩa đơn của Columbia Records
Đĩa đơn của hãng Epic Records
Bài hát viết bởi Diane Warren
Bài hát của Aerosmith
Đĩa đơn quán quân Billboard Mainstream Top 40 (Pop Songs)


title: Hiệp định về Vùng nước lịch sử Việt Nam–Campuchia

text:
Hiệp định về Vùng nước lịch sử của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hoà nhân dân Campuchia () được ký kết giữa chính phủ Việt Nam và chính phủ Cộng hòa Nhân dân Campuchia. Hiệp định này làm tại Thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 7 tháng 7 năm 1982, thành hai bản bằng tiếng Việt và tiếng Khmer. Người đại diện ký kết của Việt Nam là Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch, người đại diện ký kết của Cộng hòa Nhân dân Campuchia là Bộ trưởng Ngoại giao Hun Sen.

Nội dung
Vùng nước nằm giữa bờ biển tỉnh Kiên Giang, đảo Phú Quốc đến quần đảo Thổ Chu của Việt Nam và bờ biển tỉnh Kampot đến nhóm đảo Poulo Wai của nước Cộng hoà nhân dân Campuchia là vùng nước lịch sử của hai nước theo chế độ nội thủy, được giới hạn:

 Phía Tây Bắc: đường thẳng nối liền các toạ độ 9°54.2' Bắc - 102°55.2' Đông và 9°54.5' Bắc - 102°57.0' Đông ở đảo Poulo Wai (Campuchia) đến toạ độ 10°24.1' Bắc - 103°48.0' Đông và 10°25.6' Bắc - 103°49.2' Đông ở đảo Koh Sès (Campuchia) đến toạ độ 10°30.0' Bắc - 103°47.4' Đông ở đảo Koh Thmei (Campuchia) kéo đến toạ độ 10°32.4' Bắc - 103°48.2' Đông trên bờ biển tỉnh Kampot (Campuchia).
 Phía Bắc: đường bờ biển tỉnh Kampot từ toạ độ 10°32.4' Bắc - 103°48.2' Đông đến điểm mút trên bờ biển của đường biên giới đất liền giữa Việt Nam và Campuchia.
 Phía Đông Nam: đường nối liền từ điểm mút trên bờ biển của đường biên giới đất liền giữa Việt Nam và Campuchia đến toạ độ 10°04.2' Bắc - 104°02.3' Đông ở mũi An Yên trên đảo Phú Quốc (Việt Nam) vòng theo bờ Bắc đảo đến mũi Đất Đỏ ở toạ độ 10°02.8' Bắc - 103°59.1' Đông kéo qua toạ độ 9°18.1' Bắc - 103°26.4' Đông ở đảo Thổ Chu (Việt Nam) đến toạ độ 9°15.0' Bắc - 103°27.0' Đông ở đảo Hòn Nhạn thuộc quần đảo Thổ Chu (Việt Nam)
 Phía Tây Nam: đường thẳng kéo tà toạ độ 9°55.0' Bắc - 102°53.5' Đông ở đảo Poulo Wai đến toạ độ 9°15.0' Bắc - 103°27.0' Đông ở đảo Hòn Nhạn thuộc quần đảo Thổ Chu (Việt Nam).

Hai bên vẫn lấy đường gọi là đường Brévié được vạch ra năm 1939 làm đường phân chia đảo trong khu vực này.

Tham khảo

Hiệp ước của Việt Nam
Hiệp ước liên quan tới Campuchia
Vịnh Thái Lan


title: Hiệp định về phân định ranh giới thềm lục địa Việt Nam–Indonesia

text:
Hiệp định giữa Chính phủ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nước Cộng hoà Indonesia về phân định ranh giới thềm lục địa () được làm tại Hà Nội vào ngày 26 tháng 6 năm 2003. Người đại diện ký kết của Việt Nam là Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Dy Niên, đại diện cho chính phủ Indonesia là Bộ trưởng Ngoại giao Hassan Wirajuda. Hiệp định có hiệu lực từ ngày 29 tháng 5 năm 2007.

Bối cảnh
Khu vực thềm lục địa phân định giữa hai nước nằm ở phía Đông Nam Việt Nam và Tây Bắc đảo lớn Borneo của Inđonesia. Tại vùng thềm lục địa này, có một số cấu tạo địa chất có thể có tiềm năng dầu khí, đặc biệt là khu vực phía Đông. Tuy nhiên về tài nguyên nghề cá ở vùng này không nhiều, ít có ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của ngư dân Việt Nam.

Năm 1969, Indonesia ra tuyên bố về giới hạn thềm lục địa của mình, dựa trên nguyên tắc không vượt quá đường trung tuyến cách đều đường cơ sở quần đảo của Indonesia và đường cơ sở của các quốc gia hữu quan. Năm 1971, Việt Nam Cộng hòa đã vạch ranh giới đặc nhượng dầu khí trên thềm lục địa Việt Nam, tại khu vực đối diện với Indonesia lấy theo đường trung tuyến cách đều bờ biển Việt Nam với bờ biển đảo Borneo của Inđonesia. Năm 1972, Indonesia và Việt Nam Cộng hòa tiến hành đàm phán nhằm phân định thềm lục địa giữa hai nước, Indonesia đề nghị lấy theo trung tuyến giữa Natuna Bắc và Côn Đảo, còn Việt Nam Cộng hòa đề nghị phân định theo đường trung tuyến giữa bờ biển Việt Nam và bờ biển đảo lớn Borneo thuộc Indonesia. Hai đường này tạo thành vùng chồng lấn rộng khoảng 40.000 km², hai bên không đạt được thỏa thuận nào.

Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam bắt đầu đàm phán về phân định thềm lục địa với Indonesia từ tháng 6 năm 1978, phía Việt Nam đưa ra một đường ranh giới tự nhiên, dựa vào một rãnh sâu trên thềm lục địa gần sát đảo Natuna Bắc của Indonesia; Indonesia vẫn đưa ra trung tuyến đảo - đảo, tạo thành vùng tranh chấp ban đầu rộng khoảng 98.000 km². Tại các vòng đàm phán từ năm 1978 đến giữa năm 1991, hai bên thu hẹp vùng chồng lấn từ 98.000 km² xuống khoảng 40.000 km². Hai bên tổng cộng có 25 năm đàm phán, trải qua hai vòng đàm phán cấp chính phủ, 10 vòng cấp chuyên viên chính thức.

Nội dung

Đường ranh giới thềm lục địa giữa Việt Nam và Indonesia được xác định bằng các đoạn thẳng nối tuần tự các điểm có toạ độ:

Tham khảo

Hiệp ước của Việt Nam
Hiệp ước của Indonesia
Biên giới Indonesia-Việt Nam


title: Bùi nhùi kim loại

text:
Bùi nhùi kim loại, hay còn được gọi là  bùi nhùi nhám hoặc bùi nhùi thép, là 1 nhúm các sợi tơ kim loại dùng để đánh bóng, chà bóng các vật liệu như: gỗ, kim loại, nhựa plastic, thủy tinh, khi dùng để đốt thì có thể gây cháy hoặc bỏng nặng.

Tham khảo

Gia công cơ khí
Thép
Sản phẩm làm sạch


title: Đồng hồ thiên văn Praha

text:
Đồng hồ thiên văn Praha ( ), nằm tại thủ đô của Cộng hòa Séc. Đồng hồ được lắp đặt lần đầu vào năm 1410, là đồng hồ thiên văn cổ thứ ba và cổ nhất vẫn còn hoạt động trên thế giới.

Đồng hồ thiên văn được đặt tại bức tường phía nam của Tòa thị chính Thành Cổ ở Quảng trường Thành Cổ. Đồng hồ này về mặt kỹ thuật thì bao gồm ba gồm ba bộ phận chính: mặt đồng hồ thiên văn, tượng trưng cho vị trí của Mặt Trời và Mặt Trăng trên bầu trời và hiển thị các chi tiết thiên văn khác nhau; "Bước chân của các Tông đồ", một bộ máy đồng hồ hiển thị mỗi giờ một nhân vật trong các Tông đồ và các nét điêu khắc chuyển dịch khác- đáng chú ý là một nhân vật của Cái chết (đại diện là một bộ xương); và một mặt đồng hồ lịch với các mề đay đại diện cho các tháng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Praha
Lịch sử chiêm tinh học
Lịch sử thiên văn học


title: Cá bống Caspi

text:
Cá bống Caspi, tên khoa học Neogobius caspius, là một loài cá bống đặc hữu của biển Caspi, nơi nó chỉ được tìm thấy trong vùng nước lợ. Nó đạt đến một độ dài 34,5 cm (13,6 in).

Chú thích

Tham khảo

 Berg L. S. 1965. Freshwater fishes of the U.S.S.R. and adjacent countries. vol. 3, 4º ed., Israel Program for Scientific Translations Ltd, Jerusalen, Israel.
 Eschmeyer W. N., ed. 1998. Catalog of Fishes. Special Publication of the Center for Biodiversity Research and Information, num. 1, vol. 1-3. California Academy of Sciences. San Francisco, California, US. 2905. ISBN 0-940228-47-5.
 Fenner R. M.: The Conscientious Marine Aquarist. Neptune City, New Jersey, US: T. F. H. Publications, 2001.
 Helfman G., Collette B., Facey D.: The diversity of fishes. Blackwell Science, Malden, Massachusetts, US, 1997.
 Hoese D. F. 1986: Gobiidae. p. 774-807. A. M. M. Smith & P. C. Heemstra (eds.) Smiths' sea fishes. Springer-Verlag, Berlin, Germany.
 Moyle P., Cech J.: Fishes: An Introduction to Ichthyology, 4th ed., Upper Saddle River, New Jersey, US: Prentice-Hall. 2000.
 Nelson J.: Fishes of the World, 3rd ed. New York, US: John Wiley and Sons. 1994.
 Wheeler A.: The World Encyclopedia of Fishes, 2nd ed., London: Macdonald. 1985.

Liên kết ngoài
 Neogobius caspius in AQUATAB

C
C
Động vật được mô tả năm 1831
Cá biển Caspi
Cá châu Á
Cá Tây Á


title: Cá bống tròn

text:
Cá bống tròn, tên khoa học Neogobius melanostomus, là một loài cá bống sống ở tầng đáy của họ Gobiidae, có nguồn gốc từ trung tâm lục địa Á-Âu bao gồm cả Biển Đen và biển Caspi.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 InvadingSpecies.com, Ontario Ministry of Natural Resources and Ontario Federation of Anglers and Hunters
 CRS Report for Congress: Harmful Non-Native Species
 USGS Non-indigenous species
 Species Profile- Round Goby (Neogobius melanostomus) , National Invasive Species Information Center, Thư viện Nông nghiệp Quốc gia Hoa Kỳ. Lists general information and resources for Round Goby.
 Culprit-Great Lakes Goby

 University of Michigan Museum of Zoology. Animal Diversity Web. Neogobius melanostomus. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2009.
 GLANSIS Species Fact Sheet

Động vật được mô tả năm 1814
Cá châu Âu
Loài cá xâm lấn
Cá Địa Trung Hải
Cá Biển Đen
Cá Biển Bắc
Cá Biển Baltic
M
Cá biển Caspi
M
M
Cá Tây Á


title: Baabda

text:
Baabda (, ) là tỉnh lỵ của tỉnh Núi Liban, miền tây Liban đồng thời là quận lỵ của Baabda thuộc tỉnh này. Trong quá khứ, thành phố từng là quận lỵ quận tự trị Núi Liban của Đế quốc Ottoman. Thành phố này là nơi tọa lạc của Dinh Baabda - dinh thự của Tổng thống Liban.

Tham khảo

Baabda (quận)


title: Nabatieh

text:
Nabatieh (, ) hay Nabatîyé là tỉnh lỵ của tỉnh Nabatieh, miền nam Liban đồng thời cũng là quận lỵ của quận Nabatieh. Nabatieh là trung tâm kinh tế và văn hóa quan trọng.

Mỗi thứ Hai hàng tuần, thương nhân và du khách từ các làng mạc lân cận lại đổ về thành phố để trao đổi hàng hóa tại khu Souq Al Tanen. Thành phố có một số chi nhánh ngân hàng, bệnh viện, nhà hàng và trung tâm văn hóa thu hút khách du lịch. Thành phố cũng được biết đến với lễ kỷ niệm Trận Karbala được tổ chức hàng năm nhằm tưởng nhớ Imam al Husayn tử vì đạo.

Các di tích lịch sử

Lâu đài Beaufort
Lâu đài Beaufort tọa lạc trên một ngọn đồi trông ra phía nam thung lũng Beqaa về hướng Damas (Syria). Nó được những người hành hương Ả Rập gọi là Shqif Arnun (từ shqif trong tiếng Syria cổ có nghĩa là "khối đá cao"). Có thể dễ dàng đến lâu đài này từ làng Arnun cách Nabatieh 7 km về phía đông nam. Phía trước lâu đài có một bể chứa nước lớn và các phế tích của một ngôi làng cổ. Chưa tìm thấy bằng chứng về tuổi của lâu đài hoặc ai là người xây ra nó. Theo sử gia Willam xứ Týros thì tòa lâu đài do quân Thập tự chinh xây dựng, tuy nhiên một số học giả cho rằng nó cổ hơn thế. Có ý kiến cho rằng lâu đài đã hiện diện tại đây trước khi quân Thập tự chinh đến, có lẽ là được xây vào cuối thời Đế chế La Mã hoặc Byzantine, sau đó được người Ả Rập khôi phục và mở rộng.

Quân Thập tự chinh đã sửa sang và gia cố lâu đài trong thế kỷ 12, biến nó trở thành tòa thành quan trọng tại Liban. Vua Thập tự chinh là Foulques d'Anjou đã chiếm lâu đài từ tay người cai trị xứ Damas rồi chuyển giao nó cho những người Thập tự chinh cai trị Sidon vào năm 1138. Saladin vây hãm tòa thành trong vòng hai nằm và đột chiếm được nó vào năm 1140. Năm 1190, quân Thập tự chinh một lần nữa tái chiếm tòa thành sau khi họ ký thỏa thuận với Al Salih Ismail - người cai trị Damas. Năm 1260, Hiệp sĩ dòng Đền mua lại và sở hữu lâu đài cho đến năm 1268 khi vua Mamluk là Al Zahir Baybars chiếm nó. Trước đó Hiệp sĩ dòng Đền đã xây một pháo đài nhỏ gọi là Chateau Neuf. Đầu thế kỷ 17, Fakhreddin đảm trách việc khôi phục và tái củng cố lâu đài, tuy nhiên thủ hiến Damas là Hafez Pasha lại vây hãm tòa thành và dùng pháo binh để phá hủy một phần.

Ngày nay, lâu đài gần như đã đổ nát hoàn toàn và chỉ còn lại bức tường phía đông, lối vào và cầu thang trong tòa tháp lớn ở trung tâm mặt tây. Vào thế kỷ 13, ở mặt đông lâu đài có một tòa nhà hình vòm, có thể là một nhà thờ hoặc một sảnh hội đồng. Về phía bắc là phế tích của hai ngọn tháp và của một bể chứa nước lớn chiếm một phần hào nước bao quanh lâu đài.

Thánh đường Hồi giáo
Nabatieh có hai thánh đường Hồi giáo lịch sử. Một được xây vào thế kỷ 16 ở trung tâm thành phố và một được xây từ thời Mamluk và nằm ở Nabatieh al Fawqa (còn được người ta gọi là "Thánh đường của Nhà tiên tri").

Dân cư
Dân cư Nabatieh chủ yếu là dân Hồi giáo Shi'a. Một thiểu số là người theo Công giáo Hy Lạp. Quận Nabatieh có ba đại diện trong Chính phủ Liban và cả ba đều theo Hồi giáo Shi'a.

Giáo dục
Trường Cao đẳng Notre Dame des Soeurs Antonines (Collège Notre Dame des Soeurs Antonines) là một trong những trường cổ nhất thành phố.

Tham khảo

Nabatieh (quận)
Nabatieh


title: Tenchi Meisatsu

text:
Thiên địa minh sát (天地明察, ja: Tenchi meisatsu) (tạm dịch: nhìn rõ trời đất) là tên cuốn tiểu thuyết thời đại (Jidai-shōsetsu) của nhà văn Nhật Bản Ubukata Tō được đăng tải liên tục trên tạp chí "Yasei Jidai" (nhà xuất bản Kadokawa shoten) từ số tháng 1 đến số tháng 7 năm 2009. Cuốn tiểu thuyết này nhận được giải thưởng dành văn học cho người mới trong cơ cấu giải thưởng Yoshikawa Eiji lần thứ 31, giải thưởng Hon-ya lần thứ 7 và giải thưởng văn học Naoki lần thứ 143. Năm 2013, nội dung cuốn tiểu thuyết được dựng thành phim điện ảnh với cùng tên.

Khái yếu

Thiên địa minh sát mô tả dựa trên thực sử về cuộc đời của thiên văn học sĩ Shibukawa Shunkai (Shibukawa Harumi) sống đầu thời Edo, từ khi còn là một tay đánh cờ vây trong thành Edo cho đến khi được chính quyền Mạc phủ tinh tưởng, giao nhiệm vụ cải lịch từ Tuyên Minh lịch sang Thụ Thời lịch, rồi sau đó là Đại Hòa lịch.

Nội dung của tác phẩm này còn được họa sĩ Maki Ebishi đưa vào bộ Manga cùng tên của mình, đăng tải trên tạp chí truyện tranh Afternoon KC (Kōdansha) từ đầu tháng 4 -2013 cho đến hiện nay.

Phiên bản điện ảnh

Thiên địa minh sát được bàn tay của đạo diễn Takita Yōjirō dựng thành phim với sự tham gia diễn xuất của Okada Jun-ichi, nam tài tử và là một thành viên của nhóm nhạc V6. Bản thân Okada Jun-ichi có lần từng trò chuyện với tác giả Ubukata Tō trên sóng Radio và cũng đã đọc nguyên tác.
Nội dung bộ phim bám khá sát so với nguyên tác và thực sử, ngoại trừ chi tiết Yamazaki Ansai, thầy dạy thiên văn của nhân vật chính Yasui Santetsu (Shibukawa Shunkai lúc trẻ) trở thành nguồn an ủi, động viên Santetsu khi cải lịch và bị phe đối lập bắn chết.

Bộ phim này nhận được giải mỹ thuật trong cơ cấu giải thưởng phim Mainichi.

Staff

 Đạo diễn: Takita Yōjirō
 Kịch bản: Takita Yōjirō, Katō Masato
 Âm nhạc: Hisaishi Jō
 Quay phim: Hamada Takeshi
 Thu âm: Onodera Osamu
 Biên tập: Ueno Sōichi
 Mỹ thuật: Heya Kyōko

Cast

 Okada Jun-ichi vai Yasui Santetsu
 Miyazawa Aoi vai En
 Ichikawa En-no-suke vai Seki Takakazu
 Nakai Kiichi vai Mito Mitsukuni
 Matsumoto Kōshirō vai Hoshina Masayuki
 Shirai Akira vai Yamazaki Ansai
 Sasano Takashi vai Takebe Dennai
 Sometani Shōta vai Tướng quân Tokugawa Ietsuna
 Yokoyama Yū vai Hon-in-bō Dōsaku
 Bitō Isao vai Hon-in-bō Dōetsu
 Kitarō vai Yasui Sanchi
 Thuyết minh: Sanada Hiroyuki

Liên kết ngoài
Thông tin trên trang IMDB
Xem demo trên Youtube

Cước chú

Tiểu thuyết thời đại
Phim Nhật Bản
Jidaigeki
Phim cổ trang Nhật Bản
Phim năm 2012


title: Canvas (phần tử HTML5)

text:
Canvas là một phần tử của HTML5, cho phép thực hiện lập trình kết xuất đồ họa các đối tượng hai chiều trên trang web.

Phần tử này được Apple giới thiệu lần đầu năm 2004 trong Mac OS X Webkit, dùng xây dựng các ứng dụng tiện ích trên Dashboard và trình duyệt safari. Năm 2005, nó được sử dụng trong phiên bản 1.8 của trình duyệt Gecko, năm 2006 là Opera, và được WHATWG chuẩn hóa và đề xuất trở thành một thông số kỹ thuật cho thế hệ kỹ thuật web mới.

Sử dụng
Canvas chiếm một khu vực trong trang web với chiều cao và chiều rộng định trước. Sau đó mã Javascript có thể truy cập vào khu vực này để vẽ thông qua một tập các hàm đồ họa tương tự như các API 2D khác, từ đó cho phép đồ họa động. Canvas có thể dùng để để vẽ các đồ thị, hoạt họa, làm trò chơi, sáng tác hình ảnh...

Ví dụ
Đoạn mã sau tạo ra một phần tử canvas trong trang HTML:
<canvas id="example" width="200" height="200">
Đoạn văn bản này hiển thị vì trình duyệt của bạn không hỗ trợ HTML5 Canvas.
</canvas>

dùng javascript, bạn có thể vẽ lên canvas:
var example = document.getElementById('example');
var context = example.getContext('2d');
context.fillStyle = 'red';
context.fillRect(30, 30, 50, 50);

(đoạn mã trên vẽ một hình chữ nhật màu đỏ)

Các trình duyệt hỗ trợ canvas
Phần tử canvas được hỗ trợ trên phiên bản mới nhất của Mozilla Firefox, Google Chrome, Internet Explorer, Safari, Konqueror và Opera. Các bản cũ của Internet Explorer từ version 8 trở lại không hỗ trợ canvas, Google và Mozilla thì có các plugins hỗ trợ.

Liên kết ngoài

 Giới thiệu phần tử canvas trên w3c
Giới thiệu canvas của WHATWG
Trang tham khảo canvas của Apple
Hướng dẫn sử dụng canvas cơ bản của opera
Hướng dẫn canvas của Mozilla

Thẻ HTML
HTML


title: All Tomorrow's Parties

text:
"All Tomorrow's Parties" là ca khúc được sáng tác bởi Lou Reed, trình bày bởi The Velvet Underground trong album đầu tay của họ năm 1966, The Velvet Underground & Nico.

Reed đã sáng tác ca khúc này khi quan sát đội ngũ cộng tác viên của Andy Warhol. Theo anh, ca khúc này là "bản miêu tả chi tiết một vài cá nhân của The Factory vào thời điểm đó... Tôi quan sát Andy. Tôi quan sát Andy quan sát mọi người. Và tôi được thấy mọi người nói những điều ngạc nhiên nhất, điên rồ nhất, vui nhất cũng như buồn nhất." Đây là ca khúc được Warhol yêu thích nhất trong album.

Ca khúc cũng là nguồn gốc tên gọi của một festival âm nhạc, một cuốn tiểu thuyết của William Gibson và một bộ phim của đạo diễn Yu Lik-wai. Đây cũng là phần nhạc chủ đề cho bộ phim kinh dị The Lords of Salem (2012).

Thành phần tham gia sản xuất
 Lou Reed – guitar.
 John Cale – piano, bass.
 Sterling Morrison – guitar nền.
 Maureen Tucker – định âm.
 Nico – hát chính.

Tham khảo

Bài hát của The Velvet Underground
Bài hát năm 1966
Đĩa đơn năm 1966


title: Alexander của Phổ

text:
Vương thân Friedrich Wilhelm Ludwig Alexander của Phổ (21 tháng 6 năm 1820 tại Berlin – 4 tháng 1 năm 1896 tại Berlin)  là một tướng lĩnh quân đội Phổ-Đức, đã từng tham gia cuộc Chiến tranh Bảy tuần với Áo năm 1866 và cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871).

Tiểu sử

Thân thế
Ông sinh vào tháng 6 năm 1820, là con trưởng của Vương thân Friedrich của Phổ (1794 – 1863) với người vợ của ông này là Công nương Luise xứ Anhalt-Bernburg (1799 – 1882). Người em trai của ông là Georg của Phổ.

Sự nghiệp quân sự
Ông gia nhập quân đội Phổ vào năm 1830, được phong cấp hàm Thiếu tướng vào năm 1852 rồi trở thành Thượng tướng Bộ binh vào năm 1864. Trong chiến dịch Böhmen của cuộc Chiến tranh Áo-Phổ năm 1866, ông đã tháp tùng Bộ Tư lệnh Tập đoàn quân số 2 do Thái tử Friedrich Wilhelm chỉ huy. Vào buổi sáng của trận đánh quyết định ở Königgrätz-Sadowa, một giai thoại hài hước kể rằng trong khi Alexander đang dong ngựa, con ngựa của ông chạy đi; đến buổi chiều người ta tìm thấy Alexander ngồi trên lưng ngựa ở một khu rừng lân cận, và nói rằng con ngựa của ông khăng khăng đòi phải đến đây. Về sau, ông cũng tham chiến trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871).

Kể từ năm 1861, ông là Chỉ huy trưởng Trung đoàn Bộ binh số 16 (số 3 Westfalen). Ngoài ra ông còn có thời gian làm Chỉ huy trưởng Trung đoàn Phóng lựu Cận vệ số 2 trong lực lượng Dân binh.

Những năm cuối đời
Vào năm 1891, sau khi hoàn tất việc chữa bệnh tại Marienblad, Alexander lên tàu đến Ostend và ở đây trong vòng 3 – 4 tuần lễ.

Một người đương thời từng kể lại:
"Lòng nhân ái của Vương thân Alexander của Phổ, em họ của Hoàng đế… được biết đến nhiều và thường được thỉnh cầu ở Berlin, đến mức mà thư ký của ngài hẳn là phải có được kinh nghiệm lớn về việc đáp lại những lời cầu khẩn. Ngài trải qua phần lớn năm nay tại Thụy Sĩ và tại Lâu đài Rheinstein, lâu đài của ngài trên sông Rhein".

Trong thời gian du ngoạn Thụy Sĩ, Alexander cư ngụ ở vùng ngoại ô Vevay, dưới danh hiệu Bá tước de Tecklenburg. Ông được mô tả là một "người bộ hành xuất sắc", bởi vì trong vòng 12 tiếng đồng hồ, ông hoàn tất được "cái mà nhà bộ hành giỏi nhất trong thung lũng cần 16 tiếng để thực hiện". Vào tháng 11 năm 1852, Alexander đến thăm người bạn đang bệnh nặng của ông là Công nương xứ Orléeans tại điền trang của bà ở Lansanne, Thụy Sĩ, mặc dù bà sống thêm được 6 năm nữa.

Qua đời
Vào cuối tháng 12 năm 1895, Alexander được thông báo là "đau ốm trầm trọng". Vị vương thân 75 tuổi đã từ trần vào lúc 11 giờ kém 15 phút ngày 4 tháng 1 năm 1896. Đức hoàng và Hoàng hậu đều đứng bên giường ông khi ông mất. Đến ngày 9 tháng 1, tang lễ Alexander được cử hành tại Nhà thờ chính tòa Berlin. Tham dự lễ tang gồm có các thành viên hoàng tộc, trong đó có Hoàng đế và Hoàng hậu, Hoàng thái hậu Friedrich, cùng với các thành viên trong đội ngũ ngoại giao và Hội đồng Liên bang (Bundesrath), cùng với một số tướng lĩnh quân đội Đức. Triều đình quốc tang đã tổ chức mặt niệm ông trong vòng một tháng, do đó mọi cuộc họp và lễ hội triều nghi được dự kiến tiến hành trong thời gian đó đều phải được dời lại. Ngoài ra, các chuyến đi săn được chuẩn bị trước cho tháng này cũng bị hủy bỏ. Một số người tùy tùng của ông được kế thừa "những tài sản rất lớn", nhưng phần còn lại của điền trang của ông được trao cho vương đệ của ông là Georg của Phổ, và sau khi Georg qua đời, tài sản thuộc về người con đỡ đầu của Alexander là Oskar của Phổ.

Nhiều tài liệu đề cập đến những hành động được cho là bừa phứa của Alexander. Trong Ký ức bốn mươi năm do bà viết vào năm 1915, Catherine Radziwill hồi tưởng:
"[Vương tử Alexander], dù không quá thông minh, lại cực kỳ khoái giao tiếp, đặc biệt là giao du với phụ nữ. Tôi nhớ vào một ngày nọ, tại nhà của gia mẫu tôi, ngài dụ một Bà von Wildenbruch nào đó, vợ một người con ngoài giá thú của Vương thân Ludwig Ferdinand của Phổ, vào một căn phòng trống, và bắt đầu hôn say đắm bà ta, gây nên trạng thái sững sờ và tức giận tột cùng cho người đàn bà nêu trên, người mà, cũng nên chua vào rằng, đã gần 70 tuổi đời trong thời gian đó".

Alexander không hề kết hôn, nhưng một nguồn tin khác cho biết ông tuyên bố kết hôn với tất cả mọi phụ nữ mà ông đã gặp, "bất kể người đó có là công chúa hay là chị thợ giặt, cụ bà bát tuần hay là cô gái trẻ, có chồng hay độc thân".

Tước hiệu, danh hiệu và vinh danh

Tước hiệu và danh hiệu
21 tháng 6 năm 1820 – 4 tháng 1 năm 1896: Vương tử Điện hạ Alexander của Phổ

Vinh danh
 Hiệp sĩ Huân chương Đại bàng Đen

Tổ phụ

</center>

Chú thích

Tham khảo
 Anton Bettelheim, Georg Wolff: Biographisches Jahrbuch und deutscher Nekrolog unter ständiger Mitwirkung von Guido Adler, F. Von Bezold, Alois Brandl.... G. Reimer, 1897
 Kurt von Priesdorff: Soldatisches Führertum. Hanseatische Verlagsanstalt, 1937
 Ernst Siegfried Mittler (Hrsg.): Geschichte des 3. Westfälischen Infanterie-Regiments Nr. 16. Bearbeitet von Offizieren des Regiments. Berlin, 1880

Vương tộc Hohenzollern
Hoàng tử Phổ
Tướng Phổ
Tướng Đức
Nhân vật trong Chiến tranh Áo-Phổ
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Người nhận Huân chương Đại bàng Đen


title: Zahlé

text:
Zahlé (còn chuyển tự là Zahleh; tiếng Ả Rập Liban:   ; ) là tỉnh lỵ đồng thời là thành phố lớn nhất tỉnh Beqaa, Liban. Với dân số vào khoảng 50.000 người, đây là thành phố lớn thứ ba Liban nếu xét theo dân của riêng thành phố, sau Beirut và Tripoli và lớn thứ tư nếu xét theo dân số toàn vùng đô thị. Thành phố nằm cách Beirut 55 km về phía đông, gần cung đường nối Beirut với Damas (Syria) và gần giao điểm của núi Liban và thung lũng Beqaa ở độ cao trung bình là 1.000 m. Zahlé còn được gọi là "Cô dâu của Beqaa" và "Người láng giềng của Gorge" do vị trí và vẻ thu hút của thành phố. Ngoài ra, thành phố còn có tên gọi là "Thành phố của rượu và thơ". Zahlé nổi tiếng khắp Liban nhờ khí hậu dễ chịu, nhiều nhà hàng ven sông và món đồ uống Arak chất lượng. Cư dân chủ yếu theo Công giáo Hy Lạp và được gọi là Zahlawis.

Tên gọi
Tên gọi Zahlé bắt nguồn từ động từ  zahhala trong tiếng Ả Rập, nghĩa là "trượt" hay "thế chỗ". Các vụ đất lở thường diễn ra trên các quả đồi trọc quanh thành phố có thể là nguyên do dẫn đến tên gọi này.

Lịch sử
Zahlé được thành lập vào đầu thế kỷ 18 trên một vùng đất có lịch sử khoảng năm thiên niên kỷ. Vào thế kỷ 19, Zahlé có giai đoạn là nhà nước độc lập đầu tiên trong khu vực với quốc kỳ và quốc ca riêng.

Zahlé từng bị thiêu cháy trong các năm 1777 và 1791. Đến năm 1860, một lần nữa thành phố lại bị cướp phá và nhận chìm trong biển lửa khi diễn ra xung đột giữa dân Ki-tô giáo và dân Druze ở các vùng lân cận.

Việc xây dựng tuyến đường sắt nối Beirut và Damas vào năm 1885 đã mang đến sự thịnh vượng cho Zahlé, biến thành phố thành điểm trung chuyển hàng hóa trên tuyến đường thương mại giữa Liban, Syria và Iraq. Sang thế kỷ tiếp theo, thành phố tăng trưởng tuy chậm nhưng vững chắc.

Nội chiến Liban từ năm 1975 đến năm 1990 đã gây biến động đột ngột khu vực này. Nhìn tổng thể, Zahlé không bị ảnh hưởng nhiều bởi chiến tranh so với các vùng khác trong nước; nhiều người từ các vùng khác cũng đến đây trú ẩn do nó tương đối an toàn. Đầu cuộc chiến (1975), quân đội Syria có thời gian ngắn triển khai quân tại đây. Ngày 21 tháng 12 năm 1980, Syria muốn dàn quân lần nữa và chiếm Zahlé nhưng đã bị các lực lượng Liban và dân chúng Zahlé ngăn chặn. Sau vụ năm lính Syria bị giết, quân đội nước này đã trả đũa bằng cách oanh tạc liên tiếp Zahlé. Các cuộc tấn công diễn ra trong dịp Giáng Sinh này đã gây phản ứng dữ dội từ phía các nước phương Tây, đặc biệt Pháp đã gọi hành động của Syria là man rợ.

Một biến cố tương tự diễn ra sáu tháng sau đó, vào ngày 1 tháng 4 năm 1981. Một cuộc đấu súng giữa một vị trí Zahlawi và một địa điểm ở Syria đã bùng phát thành một cuộc tấn công dữ dội trên quy mô lớn của Syria. Syria tiến hành nã pháo vào Zahlé trong vòng tám ngày, chặn mọi ngả đường nối đến đây và ngăn tiếp tế. Quân lính Syria cố xông vào thành phố nhưng liên tục thất bại, không tiến công quân Liban được bao nhiêu và thiệt hại một số phương tiện chiến đấu. Những hành động của phía Syria gây giận dữ cho cộng đồng quốc tế. Nối tiếp lời cầu khẩn của những cộng đồng Liban khắp thế giới, các ngoại bang đặc biệt là Pháp đã gây áp lực buộc Syria phải dừng tấn công thành phố.

Kể từ khi chiến tranh qua đời, thành phố nhìn chung yên bình. Tuy nhiên, ngày 27 tháng 3 năm 2011 xảy ra một vụ nổ bom bên trong nhà thờ Chính thống giáo phương Đông Syria. May mắn không có ai bên trong nhà thờ lúc diễn ra vụ việc.

Địa lý và khí hậu

Zahlé nằm trên một chuỗi các đồi thấp nằm dưới chân núi ở sườn tây thung lũng Beqaa với núi Sannine cao vượt trội (2.628 m). Các quả đồi hình thành nên một thung lũng hẹp vốn là phần mở rộng của khe núi chạy về phía tây bắc ("Wadi el Aarayesh"). Do địa hình đặc biệt này mà phần lớn các khu dân cư Zahlé nằm trải dọc trên các triền đồi dốc; chênh lệch độ cao của thành phố lên đến 200 m ở khu vực địa lý hẹp. Thành phố mở rộng trên cao nguyên Beqaa cho đến khi gặp sông Litani.

Sông Berdawi chảy qua chia đôi thành phố. Dòng sông chảy khỏi khe núi về hướng cao nguyên và hợp lưu với sông Litani sau một đoạn chảy dài 15 km. Sông Berdawi từng có thời là nguồn cung cấp nước duy nhất cho Zahlé, song trong các thập kỷ gần đây đã bị nước thải và chất thải rắn gây ô nhiễm, đồng thời bị bồi lấp để xây bãi đỗ xe.

Khí hậu
Là một phần của Liban, Zahlé mang trên mình nét đặc trưng của khí hậu Địa Trung Hải điển hình (Csa) với mùa hè khô nóng và mùa đông ít lạnh (mùa xuân và mùa thu là hai giai đoạn chuyển mùa ấm áp dễ chịu). Mưa chủ yếu tập trung vào mùa đông. Tuy nhiên, do nằm trên cao và sâu trong nội địa, trong vùng không mưa của dãy núi Liban mà khí hậu thành phố mang thêm một số đặc trưng của khí hậu lục địa: mùa hè nóng hơn vùng duyên hải với đỉnh điểm có thể đạt 40 °C trong vài ngày nhưng độ ẩm rất thấp, ban đêm nhiệt độ rơi xuống dưới 25 °C. Mùa đông thường lạnh hơn vùng duyên hải, tuy nhiên chỉ số phong hàn thường thấp do các ngọn đồi bao quanh thành phố đã chắn gió bắc thổi qua thung lũng Beqaa. Giáng thủy thấp hơn miền duyên hải, khoảng 600 mm/năm so với 900 mm/năm ở Beirut. Trong năm có vài lần tuyết rơi trong thời gian các front lạnh từ Thổ Nhĩ Kỳ và Đông Âu tới; tuyết có khi tích lại dày đặc mặc dù hiếm khi xảy ra hơn. Vào mùa xuân, thỉnh thoảng thời tiết bị gió Khamsim gây ảnh hưởng làm nhiệt độ tăng, bầu trời chuyển màu vàng/cam và gây ra mưa bùn.

Dân cư

Vào cuối thế kỷ 18, Zahlé chỉ có một nghìn dân và hai trăm nóc nhà. Đến cuối thập niên 1850, dân số đã tăng lên mức bảy đến mười nghìn người. Không rõ dân số hiện nay của thành phố là bao nhiêu vì từ 1932 đến nay không có cuộc điều tra dân số nào ở Liban. Tuy nhiên, nếu ước lượng nhạy bén thì có khoảng 50.000 người riêng trong thành phố. Nội thị bao gồm các khu Saadnayel, Taalabaya và Chtaura ở phía tây nam; cuối thập kỷ 1990, ba khu này đã hợp thành một thể thống nhất do sự phát triển hỗn loạn. Vùng đô thị trải rộng trên hầu hết quận cùng tên mà gồm thêm:
 Các thị trấn Jdita và Kab Elias ở phía tây nam
 Thị trấn Barelias ở phía nam
 Các làng Furzol, Ablah và Niha Bekaa ở phía đông bắc
 Các thị trấn Rayak (Riyaq), Haoush Hala và Ali en Nahri ở phía đông
với dân số gần 200.000 người

Zahlé là thành thị Liban và cả Trung Đông có số dân theo Ki-tô giáo chiếm tỷ lệ cao nhất (90% dân số) và là nơi có lượng tín đồ Công giáo lớn nhất. Beirut tuy có số lượng người theo Ki-tô giáo cao hơn Zahlé nhưng đa số họ theo Chính thống giáo Đông phương. Sau đây là tỷ trọng các thành phần trong dân cư theo Ki-tô giáo:
 65% theo Công giáo Hy Lạp
 15% theo Marôn
 10% theo Chính Thống giáo Đông phương
 10% còn lại là các động đồng nhỏ, nổi bật nhất là Ki-tô giáo Syria.

Cộng đồng thiểu số theo đạo Hồi (khoảng 10% dân số) sống tập trung tại các khu Karak Nuh (nơi được cho là có mộ của Noah) và Haoush el Oumara, lần lượt ở rìa đông bắc và rìa tây nam của thành phố. 70% dân Hồi giáo theo dòng Shia; số còn lại thì theo dòng Sunni. Trong quá khứ, có một thiểu số người theo Druze và một số theo đạo Do Thái nhưng phần lớn họ đã di cư trong thời nội chiến.

Zahlé là quê hương của nhiều người di cư từ đầu thế kỷ 19, đa số họ di cư đến Hoa Kỳ, Canada, Úc, México, Brasil và Argentina. Trong các thập niên 1970 - 1980 khi diễn ra nội chiến, một làn sóng dân di cư lại tháo chạy khỏi thành phố để tìm đến Hoa Kỳ và Úc. Trong các năm gần đây, tiếp tục diễn ra tình trạng di cư, trong đó Canada và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất là những điểm dừng chân chính. Ngày nay, ước tính có 250.000 người sống khắp nơi trên thế giới, đa số là tại Brasil, Argentina, Canada, Hoa Kỳ và Úc.

Kinh tế

Là thành thị chính của thung lũng Beqaa, Zahlé là vùng nông nghiệp quan trọng. Kinh tế thành phố từ lâu đã dựa vào nông nghiệp. Nho là sản phẩm chủ chốt, và các vườn nho tạo nên khung cảnh nổi bật bao quanh thành phố. Có ba nhà máy rượu vang nằm ở trong và quanh thành phố; vô số nhà máy chưng cất sản xuất thức uống Arak.

Ngoài vườn nho, trên các sườn đồi Zahlé còn có trồng anh đào, lựu, mận và cây dâu tằm. Về phía đông thung lũng có trồng khoai tây và rau ăn lá. Nuôi gia súc cũng là hoạt động quan trọng. Người ta đánh bắt cá hồi ở khúc trên của sông Berdawi và nuôi gia cầm ở các ngọn đồi quanh thành phố. Nội chiến Liban giáng một đòn nặng nề lên nền nông nghiệp địa phương khi quân đội Syria đóng cửa hàng loạt vườn nho và biến chúng thành khu quân sự.

Zahlé từng chứng kiến một khoảng thời gian khi các hoạt động thương mại diễn ra hết sức nhộn nhịp nhờ vị trí nằm ở giữa quãng đường từ Beirut đến Damas. Trớ trêu thay, hoạt động thương mại lại gia tăng một chút trong thời gian diễn ra nội chiến vì Beirut trở nên bất ổn khiến kinh tế phi tập trung hóa. Hơn nữa, chính quyền trung ương sụp đổ khiến hệ thống thuế biến mất, từ đó Zahlé lợi dụng cơ hội để mở mang công nghiệp và thương mại. Khu công nghiệp chính của thành phố nằm ở phía đông nam với các ngành nghề chủ yếu là sản xuất giấy, hóa chất, nhựa, sản xuất đồ hộp và chế biến thực phẩm.

Nhiều công ty và cơ quan chính phủ đặt trụ sở vùng Beqaa tại Zahlé, trong đó có Ngân hàng Liban và Phòng thương mại Liban.

Quan hệ quốc tế

Thành phố kết nghĩa - chị em
 Rosario, Argentina
 Champagne, Pháp
 Belo Horizonte, Brasil
 Zabrze, Ba Lan

Tham khảo

Chú thích

Tài liệu
The View From Zahle: Security And Economic Conditions In The Central Bekaa 1980-1985House of Commons Papers, Tập 60, Hạ viện Anh, H.M. Stationery Office, 1848
 Syria's Terrorist War on Lebanon and the Peace Process, "Bashir Gemeyel and Syria Fight Over Zahle"
Lebanon: a History of Conflict and Consensus, "Zahle and Dayr Al-Qamar, two market towns during the civil war of the 1860s."'Charles George Herbermann, Edward Aloysius Pace, Condé Bénoist Pallen, Thomas Joseph Shahan, John Joseph Wynne (1913). "Zahle and Forzol", The Catholic Encyclopedia: An International Work of Reference on the Constitution, Doctrine, Discipline, and History of the Catholic Church'', tập 15, Catholic Encyclopedia

Liên kết ngoài

Zahlé, middleeast.com
Du lịch Zahlé, lebanon.com

Zahlé (quận)
Di chỉ khảo cổ Liban
Địa điểm thu hút khách du lịch ở Liban
Du lịch Liban


title: Tripoli, Liban

text:
Tripoli ( / ALA-LC: Ṭarābulus; tiếng Ả Rập Liban: Ṭrāblos;  / Tripolis) là thành phố lớn nhất miền bắc Liban và là thành phố lớn thứ hai nước này, cách thủ đô Beirut 85 km về phía bắc. Tripoli là tỉnh lỵ tỉnh Bắc của Liban, đồng thời là quận lỵ của quận Tripoli. Thành phố hướng thẳng ra Địa Trung Hải và là cảng xa nhất về phía đông của Liban. Ngoài khơi thành phố có bốn đảo nhỏ, trong đó đảo lớn nhất đã được UNESCO tuyên bố là khu bảo tồn thiên nhiên vào năm 1992 nhờ sở hữu hệ sinh thái đa dạng.

Với lịch sử bắt đầu từ thế kỷ 14 trước Công nguyên, Tripoli là nơi có pháo đài Raymond de Saint-Gilles lớn nhất Liban và là thành phố theo lối kiến trúc Mamluk lớn thứ hai sau Cairo, Ai Cập. Thời cổ đại, thành phố là trung tâm của bang liên Phoenicia bao gồm Týros, Sidon và Arados, vì vậy mới được gọi là Tripoli, nghĩa là "ba thành phố" trong tiếng Hy Lạp. Thành phố từng nằm dưới sự cai trị của Assyria, Nhà Achaemenes, Đế quốc La Mã, Đế quốc Đông La Mã, Quốc gia Thập tự chinh, các chiến binh Mamluk, Đế quốc Ottoman và Pháp. Quân Thập tự chinh đã thiết lập bá quốc Tripoli tại đây vào thế kỷ 12.

Từng một thời ngang hàng với Beirut về kinh tế và thương mại nhưng cùng với sự thành lập Liban, Tripoli bị cắt đứt khỏi các mối quan hệ buôn bán truyền thống với nội địa Syria và suy giảm tương đối về mặt thịnh vượng.

Tên gọi

Tripoli từng có rất nhiều tên gọi khác nhau. Trong các thư Amarna có nhắc đến tên gọi "Derbly". Ở những nơi khác thì dùng tên gọi "Ahlia" hoặc "Wahlia" (thế kỷ 14 TCN). Trong một bản khắc đề cập đến cuộc xâm lược Tripoli của vua Assyria Ashurnasirpal II (888-859 TCN), thành phố được gọi là "Mahallata" hoặc "Mahlata", "Mayza" và "Kayza".

Dưới thời Phoenicia, thành phố có tên "Athar". Khi người Hy Lạp đến đây định cư, họ gọi nó là "Tripoli", nghĩa là "ba thành phố", có lẽ là cách nói nôm na của tên gọi "Derbly" thuở trước. Người Ả Rập đặt cho thành phố nhiều tên gọi, từ Tiểu vương quốc Tripoli, Nước Tripoli, Vương quốc Đông Tripoli đến Tarabulus, Atrabulus và Tarablus al-Sham. Quân Thập tự chinh chiếm Tripoli trong vòng 180 năm và biến nó thành kinh đô của Bá quốc Tripoli. Khi này thành phố mang tên "Triple". Tên gọi của thành phố có cùng gốc từ là "Tripolis" với thành phố Tripoli trẻ hơn ở Libya.

Ngày nay, Tripoli còn được gọi là al-Fayha'a, bắt nguồn từ động từ faha trong tiếng Ả Rập (dùng để chỉ sự lan tỏa hương thơm). Có thể lý giải như sau: Tripoli nổi tiếng với các vườn cam mênh mông. Vào mùa hoa cam nở, phấn hoa theo gió phát tán khắp nơi tạo nên hương thơm tuyệt diệu bao trùm khắp nội và ngoại thành, vì vậy thành phố được gọi là al-Fayha'a.

Khí hậu
Khí hậu Tripoli mang đặc điểm khí hậu Địa Trung Hải (Csa) với mùa đông ít lạnh và mùa hè tương đối nóng. Nhiệt độ không dao động nhiều trong năm nhờ dòng hải lưu ấm Địa Trung Hải từ Tây Âu tới. Vì thế nhiệt độ vào mùa đông cao hơn khoảng 10 độ C trong khi vào nhiệt độ vào mùa hè thì mát hơn 7 độ C so với hầu hết phần còn lại của Liban. Mặc dù hiếm khi có tuyết, khoảng năm năm mới có một lần tuyết rơi, song mưa đá và mưa tuyết lại rất thường xảy ra, đặc biệt là trong mùa đông. Mưa tập trung vào các tháng mùa đông còn về hè thì rất ít mưa.

Dân cư
Dân số Tripoli ước khoảng 500.000 người, đa số là dân Hồi giáo Sunni. Ngoài ra, còn có một cộng đồng Alawite nhỏ khoảng từ 25.000 đến 30.000 người chủ yếu sống tại khu Jabal Mohsen của Tripoli. Dân Ki-tô giáo chiếm khoảng 5% dân số thành phố.<ref name="mideastmonitor.org">Riad Yazbeck (tháng 8 năm 2008). Return of the Pink Panthers? . Mideast Monitor. 3(2)</ref>

Một số người gọi Tripoli là "thủ đô" của người Hồi giáo Suni ở Liban. Mật độ người Hồi giáo Sunni tập trung dày đặc tại đây đã biến Tripoli thành thành trì của những người Sunni bảo thủ tại Liban. Thành phố là nơi ở của một vài trong số những cộng đồng sùng đạo và bảo thủ nhất trong số các thành phố của nước này. Thành phố là trung tâm của tất cả các sự kiện lớn của dân Hồi giáo Sunni tại Liban. Thành phố cũng là nơi phong trào bảo thủ Salafi ra đời.

Những cuộc đụng độ Bab al-Tabbaneh–Jabal Mohsen giữa người Hồi giáo Sunni chống gia đình Al-Assad và người Alawite ủng hộ Al-Assad đã phủ bóng đen lên Tripoli trong hàng thập kỷ, và đa số người Ki-tô giáo đã phải chạy loạn trong thời diễn ra nội chiến Liban. Nhiều người cũng bị giết trong cuộc xung đột Liban năm 2008.

 Điểm tham quan
Tòa thành Raymond de Saint-Gilles

Tòa thành được đặt tên theo Raymond de Saint-Gilles - người chiếm Tripoli năm 1102 và chỉ huy xây dựng một thành trì mà ông gọi là Mont Pelerin. Lâu đài này bị thiêu rụi vào năm 1289 và nhiều lần được xây lại.

Về sau thành này được Đế quốc Ottoman xây lại và tồn tại đến ngày nay. Thành có cánh cổng khổng lồ, trên đó có bản khắc của Süleyman Vĩ Nhân - người đã cho khôi phục thành này. Đầu thế kỷ 19, thành được phục dựng đáng kể bởi Mustafa Agha Barbar - Toàn quyền Ottoman của Tripoli.

Tháp đồng hồ

Tháp đồng hồ là một trong những biểu tượng của Tripoli. Tháp nằm ở quảng trường Al-Tell, được xây vào năm 1906 để kỷ niệm 30 năm trị vì của hoàng đế Ottoman Abdul Hamid II. Tháp được sửa chữa hoàn toàn vào năm 1992 bằng kinh phí do cá nhân ông Sobhi Akkari - lãnh sự danh dự của Thổ Nhĩ Kỳ ở Bắc Liban - tài trợ. Cạnh tháp này là công viên "Al Manshieh" - một trong những công viên cổ nhất thành phố luôn thu hút đông người lui tới.

Hammam
Khi đến thăm thành phố vào năm 1355, Ibn Batutah viết "Trải quanh là các kênh đào và nhiều vườn tược"; "nhà cửa đều mới xây. Biển cách đó hai lý, và trên bãi biển có thể thấy các tàn tích của thị trấn cổ. Quân Frank chiếm thị trấn nhưng al-Malik ath-Tháhir (Qala’un) đã đoạt lại, bỏ mặc khu đổ nát đó và xây thị trấn mới như hiện nay. Tại đây có các nhà tắm tốt."

Các hamman (nhà tắm) được các toàn quyền người Mamluk xây dựng tại Tripoli thực ra là những dinh thị lộng lẫy, ngày nay còn nhiều cái vẫn tồn tại. Một số hamman nổi tiếng là: Abed, Izz El-Din, Hajeb, Jadid và Nouri.

 Các đảo ngoài khơi

Tripoli có nhiều đảo ngoài khơi. Đảo lớn nhất được gọi là "đảo Rừng Cọ" hay "đảo Thỏ".

 Đảo Thỏ
Đây là đảo lớn nhất trong các đảo; diện tích là 20 hecta. Tên gọi "Araneb" hay Thỏ là do có rất nhiều thỏ được nuôi trên đảo này trong thời gian đất nước nằm dưới sự ủy trị của Pháp (đầu thế kỷ 20). Ngày nay, nơi này là một khu bảo tồn đồi mồi dứa, các loài chim quý hiếm và thỏ. Tại khu bảo tồn được UNESCO công nhận vào năm 1992 này, các hoạt động cắm trại, nhóm lửa hoặc phá phách đều bị cấm. Ngoài ra, đảo Thỏ còn là một địa điểm di sản văn hóa. Tại đây người ta đã tìm thấy nhiều dấu vết của con người có niên đại từ thời Thập tự chinh.

 Đảo Abdulwahab
Đảo này từng được Adel & Khiereddine Abdulwahab thuê lại làm bến du thuyền từ thời Ottoman cai trị. Quân Thập tự chinh gọi đảo này là St Thomas. Đây là đảo gần bờ nhất. Có một cây cầu xây năm 1998 nối đất liền với đảo này.

 Đảo Bellan
Tên gọi của đảo xuất phát từ tên một loài cây trên đảo được dùng làm chổi. Một số người cho rằng tên gọi này bắt nguồn từ tiếng Pháp baleine (nghĩa là "cá voi xanh").

 Đảo Fanar
Đảo dài 1.600 m và có một hải đăng xây trong thập niên 1960.

 Công trình tôn giáo
 Nhà thờ Ki-tô giáo
Sự hiện diện của nhiều nhà thờ Ki-tô giáo nhắc nhớ người ta về quá khứ của thành phố. Các nhà thờ này cũng cho thấy sự đa dạng trong cộng đồng người theo đạo này ở Liban nói chung và Tripoli nói riêng:
Một số nhà thờ ở Tripoli là: Nhà thờ Công giáo Beshara, Nhà thờ Rửa tội Phúc Âm Armenia, Nhà thờ Latinh (Nhà thờ La Mã), Nhà thờ Moutran, Nhà thờ Chính thống giáo Armenia, Nhà thờ Công giáo Hy Lạp, Nhà thờ St Efram dành cho Chính thống giáo Assyria, Nhà thờ Chính thống giáo St. Elie, Nhà thờ Công giáo St. Jorjios, Nhà thờ chính tòa Chính thống giáo St. Jorjios, Nhà thờ Chính thống giáo St. Jorjios, Nhà thờ Công giáo St. Joseph Al-Serian, Nhà thờ St. Maroon, Nhà thờ Marôn St. Mary Salvador,...

 Thánh đường Hồi giáo
Khắp mọi nơi trong thành phố đều có các thánh đường Hồi giáo. Nhiều thánh đường được xây từ thời Mamluk và vẫn tồn tại đến tận ngày nay.

Một số thánh đường nổi tiếng là: Aattar, Abou Bakr Al Siddeeq, Arghoun Shah, Bertasi, Kabir al Aali, , Đại thánh đường Mansouri, Thánh đường Omar Ibn El-Khattab, Sidi Abdel Wahed, Thánh đường Tawbah, Thánh đường Tawjih và Thánh đường Taynal.

 Giáo dục
Tripoli có nhiều trường học thuộc tất cả các cấp học, cả trường công lẫn trường tư. Các trường đại học ở Tripoli và vùng đô thị Tripoli là:
 Đại học Liban – Phân hiệu Bắc Liban
 Đại học St Joseph – Bắc Liban
 Đại học quốc tế Liban (tại Dahr el Ein, ngay bên ngoài thành phố)
 Đại học Al-Manar Tripoli
 Đại học Jinan Liban
 Đại học Balamand (tại Qelhat, quận Koura, ngay bên ngoài thành phố)
 Đại học Notre Dame (tại Barsa, quận Koura, ngay bên ngoài thành phố)
 Đại học Tripoli
 Đại học Nghệ thuật, Khoa học và Công nghệ Liban-Phân hiệu Bắc Liban
 Đại học Ả Rập Beirut - Phân hiệu Bắc Liban
 Đại học Saint Espirt de Kaslik - Chekka (ngay bên ngoài thành phố)
 Đại học Công nghệ và Khoa học ứng dụng Liban-Pháp

 Quan hệ quốc tế
 Thành phố kết nghĩa - chị em
 Napoli, Ý
 Damas, Syria
 Larnaca, Síp
 Faro, Bồ Đào Nha
 Banda Aceh, Indonesia (từ 30 tháng 7 năm 2011)''
 Toulouse, Pháp

Ghi chú

Tham khảo

Tripoli, Liban
Thành phố cổ
Thập tự chinh
Thuộc địa Phoenicia
Du lịch Liban
Điểm tham quan ở Liban


title: Đảo Prater

text:
Praterinsel và đảo bên cạnh Museumsinsel là một trong 2 đảo ở sông Isar tại München được xây cất.

Địa lý
Đảo này có chiều dài 524 m và chiều rộng tối đa là 95 m, có diện tích là 3,6 mẫu vuông.

Ở phía Bắc của đảo, cầu Maximilian nối đường Maximilianstraße với Maximilianeum. Trên đảo ngoài „Aktionsforum Praterinsel" với những phòng làm việc của nghệ sĩ và các phòng hội họp còn có viện bảo tàng Alpine của hội Alpen Đức.

Xem thêm

 http://www.alpines-museum.de
 http://www.prater-insel.de
 http://www.sueddeutsche.de/muenchen/neuer-kultur-und-szenetreff-puerto-praterinsel-1.1056855 Franz Kotteder: Puerto Praterinsel. Süddeutsche Zeitung, München, 8. Februar 2011

Chú thích

Địa lý München


title: Beirut (tỉnh)

text:
Beirut (tiếng Ả Rập: , ) là tỉnh (muhafazah) của Liban. Đây là tỉnh chỉ gồm một quận và một thành phố là Beirut. Diện tích của tỉnh này cũng không lớn. Tỉnh lỵ của tỉnh Beirut cũng chính là thủ đô Beirut.

Tỉnh Beirut có diện tích 19,8 km² (không tính vùng ngoại ô). Dù nhỏ nhưng đây được xem là vùng quan trọng nhất Liban do ý nghĩa về mặt kinh tế, chính trị, văn hóa và xã hội. Theo truyền thống, tỉnh trưởng Beirut là người theo Chính thống giáo Đông phương Hy Lạp, còn thị trưởng thành phố là người Hồi giáo Sunni. Beirut được xem là một trong những thành phố đa dạng tôn giáo nhất vùng Trung Đông. Có ba triệu người sống trong thành phố và ngoại ô. Khoảng 50% dân số theo Ki-tô giáo (sống tại bắc và đông thành phố), 25% theo Hồi giáo Shi'a (sống tại nam thành phố) và 25% theo Hồi giáo Sunni (sống tại trung tâm và tây thành phố).

Thành phố
 Beirut

Tham khảo

Tỉnh của Liban
Beirut (tỉnh)


title: Nabatieh (tỉnh)

text:
Nabatieh hay Nabatiyeh (, ) là tỉnh (muhafazah) của Liban, giáp biên giới với các tỉnh Rif Dimashq, Quneitra của Syria và quận Bắc của Israel. Tỉnh lỵ là Nabatieh. Diện tích của tỉnh là 1.098 km².

Quận
Tỉnh Nabatieh được phân thành bốn quận (qadaa), gồm 116 thành phố.

Tham khảo

Tỉnh của Liban
Nabatieh (tỉnh)


title: Núi Liban (tỉnh)

text:
Núi Liban ( ) là tỉnh (muhafazah) của Liban. Tỉnh lỵ là Baabda. Diện tích của tỉnh là 1968,3 km².

Tỉnh này được đặt tên theo dãy núi Liban.

Quận
Tỉnh Núi Liban được phân thành sáu quận (qadaa), gồm 306 thành phố:

Xem thêm
 Núi Liban

Tham khảo

Tỉnh của Liban
Núi Liban (tỉnh)


title: Tỉnh Bắc, Liban

text:
Bắc (, ) là tỉnh (muhafazah) của Liban. Tỉnh lỵ là Tripoli, giáp biên giới với các tỉnh Tartus và Homs của Syria. Diện tích của tỉnh là 2.024,8 km².

Quận
Tỉnh Bắc được phân làm bảy* quận (qadaa):

Ghi chú:
* Căn cứ đạo luật 522 ngày 16 tháng 7 năm 2003 thì quận Akkar được tách ra lập thành tỉnh mới là tỉnh Akkar. Tỉnh lỵ đóng tại Halba. Diện tích của tỉnh là 776 km².

Tham khảo

B
Bắc (tỉnh của Liban)


title: Tỉnh Nam, Liban

text:
Nam (; ) là tỉnh (muhafazah) của Liban, giáp biên giới với quận Bắc của Israel. Tỉnh lỵ là Sidon. Diện tích của tỉnh là 929,6 km².

Địa lý
Tỉnh Nam có điểm thấp nhất là ngang mực nước biển; điểm cao nhất là 1.000 m. Vào mùa đông, nhiệt độ có thể hạ xuống mức 4 °C, có mưa nhiều và tuyết rơi ở những nơi cao. Mùa hè ẩm; nhiệt độ có thể lên đến 30 °C tại các vùng ven biển. Tỉnh này có một số con sông: Litani, Zahrani, Naqura, Awali, Qasmiye và Hasbani. Tỉnh Nam nổi tiếng với các nông trại trồng cam chanh và chuối.

Quận
Tỉnh Nam được phân làm ba quận (qadaa), gồm 138 thành phố:

Điểm tham quan
Tỉnh Nam có nhiều địa điểm tham quan, trong đó có các bãi biển hoang sơ cát trắng nằm ở phía nam thành phố Týros. Du khách có thể đến thăm các khu chợ (pazar) từ thời Ottoman hay thư giãn cả ngày dài tại nhà hàng hải sản trông ra Địa Trung Hải. Mỗi năm ở Týros có tổ chức lễ hội thu hút nhiều du khách.

Xem thêm
 Miền nam Liban

Tham khảo

N
Nam (tỉnh của Liban)


title: Núi Liban

text:
Núi Liban (, Jabal Lubnān, phát âm tiếng Ả Rập Liban ; , ) là một dãy núi của Liban, có độ cao trung bình trên 2.200 m, hàng năm nhận lượng giáng thủy là bốn mét. Dãy núi trải dài 170 km dọc đất nước, song song với bờ biển Địa Trung Hải. Đỉnh cao nhất trong dãy là Qurnat as Sawda' với độ cao 3.088 m. Trong lịch sử Liban từng được định hình bởi những ngọn núi bảo vệ cư dân địa phương này.

Trên núi có các cánh rừng sồi và thông. Trên sườn dốc cao của núi Liban còn sót lại những khu rừng tuyết tùng Liban (Cedrus libani) nhỏ. Người Phoenicia từng dùng gỗ lấy từ núi Liban để đóng thương thuyền đi buôn bán với các láng giềng trong vùng Levant. Dân Phoenicia và những nhà cầm quyền về sau đều không ngừng trồng mới cây rừng khiến đến tận thế kỷ 16 thì diện tích rừng vẫn còn đáng kể.

Tên gọi
Tên gọi núi Liban khởi nguồn từ gốc từ Semit là lbn, nghĩa là "trắng" - có lẽ ý chỉ những ngọn núi phủ tuyết trắng.

Xem thêm
 Tỉnh Núi Liban, tỉnh của Liban
 Phân cấp hành chính Đế quốc Ottoman
 Đất ủy trị Syria và Liban

Tham khảo

Liban
Dãy núi châu Á
Lịch sử Liban
Vùng đất lịch sử


title: Falco (nhạc sĩ)

text:
Johann (Hans) Hölzel (19 tháng 2 năm 1957 - 6 tháng 2 năm 1998), được biết đến với nghệ danh Falco, là một nhạc sĩ nhạc pop và rock, và là một rapper. Ông đã có một số bài hit quốc tế: "Rock Me Amadeus", "Der Kommissar", "Vienna Calling", "Jeanny", "The Sound of Musik", "Coming Home (Jeanny Part 2)" và "Out of the Dark" được phát hành sau khi ông mất. "Rock Me Amadeus" đạt vị trí số 1 trên bảng xếp hạng Billboard, khiến ông trở thành nghệ sĩ duy nhất với ngôn ngữ chính là tiếng Đức đạt được vị trí số 1 ở Hoa Kỳ. Với 20 triệu album và 15 triệu đĩa đơn được bán, Falco trở thành ca sĩ người Áo có số đĩa bán chạy nhất từ trước đến giờ. Ông đôi khi còn được xem như là "rapper da trắng đầu tiên".
Falco chết vì thương tích nặng vào ngày 6 tháng 2 năm 1998, 13 ngày trước sinh nhật thứ 41, khi chiếc Mitsubishi Pajero của ông va chạm với một chiếc xe buýt trên đường nối các thị trấn của Villa Montellano và Puerto Plata ở Cộng hòa Dominican. Người ta xác định rằng Falco đã chịu ảnh hưởng của rượu và cocaine. Vào thời gian Falco chết, ông đang lên kế hoạch trở lại. Ông được chôn cất tại nghĩa trang trung tâm Vienna ở Vienna, Áo.

Thời trẻ
Hölzel sinh năm 1957, là đứa trẻ duy nhất còn sống trong một ca sinh ba. Từ nhỏ Hölzel đã bộc lộ năng khiếu âm nhạc, ông nhớ rất nhanh những bản nhạc được phát trên radio. Vào sinh nhật lần thứ 4, ông nhận được một món quà là một cây đàn piano grand dành cho trẻ em. Một năm sau đó, Hölzel nhận được quà là máy nghe đĩa than, ông thích dùng nó để nghe nhạc của Elvis Presley, Cliff Richard và the Beatles. Năm lên 5, Hölzel tham gia thử giọng tại học viện âm nhạc Viên, và được chứng nhận ông có cao độ hoàn hảo.

Chú thích

Sinh năm 1957
Mất năm 1998
Nam ca sĩ Áo
Nhạc sĩ nhạc dance
Nghệ sĩ của A&M Records


title: Beqaa (tỉnh)

text:
Beqaa hay Bekaa ( ) là tỉnh (muhafazah) của Liban, giáp biên giới với các tỉnh Homs và Rif Dimashq của Syria. Tỉnh lỵ là Zahlé. Tỉnh có diện tích 4.429 km². Tỉnh Beqaa là trung tâm nông nghiệp chính của Liban. Hơn 40% diện tích đất canh tác của Liban tập trung tại quận Baalbek và Hermel của tỉnh.

Địa lý
Tỉnh Beqaa nằm giữa hai dãy núi là dãy núi Tây Liban và dãy núi Đông Liban. Có hai dòng sông chảy ra tỉnh: sông Litani và sông Asi. Tỉnh này bao hàm thung lũng Beqaa (hay Bekaa).

Nhiệt độ trong năm dao động từ -10 °C đến 35 °C. Mùa đông có mưa nhiều và có tuyết rơi.

Quận
Tỉnh Beqaa được phân thành năm* quận (qadaa):

Ghi chú:
* Căn cứ đạo luật 522 ngày 16 tháng 7 năm 2003 thì hai quận Baalbek và Hermel được tách ra lập thành tỉnh mới là tỉnh Baalbek-Hermel. Tỉnh lỵ đóng tại Baalbek.

Du lịch
Zahlé, Baalbek, Machgara, Niha, Anjar, Qab Elias, Kfar Zabad, Karaon Dam, Chtaura và Furzul là những điểm đến chính. Tỉnh nằm trên tuyến đường cổ giữa Liban, Syria và phần còn lại của thế giới Ả Rập. Tỉnh nổi tiếng với ngành sản xuất rượu vang, hội hè và ẩm thực.

Tham khảo

Tỉnh của Liban
Beqaa (tỉnh)


title: Oasis (ban nhạc)

text:
Oasis là ban nhạc rock của Anh được thành lập tại thành phố Manchester vào năm 1991. Ban đầu dưới nghệ danh The Rain, ban nhạc được xây dựng từ 4 thành viên là Liam Gallagher (hát chính và sắc-xô), Paul "Bonehead" Arthurs (guitar), Paul "Guigsy" McGuigan (bass) và Tony McCarroll (trống, định âm), rồi kết nạp thêm người anh trai của Liam là Noel Gallagher (lead guitar và hát).

Dưới vai trò thủ lĩnh của Noel Gallagher, Oasis ký hợp đồng tự do với Creation Records và sản xuất album đầu tay Definitely Maybe vào năm 1994. Chỉ 1 năm sau, họ cho phát hành album nổi tiếng (What's the Story) Morning Glory? (1995) với tay trống mới Alan White, chính thức tạo nên dòng nhạc Britpop cạnh tranh trực tiếp với ban nhạc Blur tại các bảng xếp hạng. Anh em nhà Gallagher từ đó cũng xuất hiện thường xuyên tại các báo lá cải vì những tranh chấp gia đình và lối sống khá buông thả. Năm 1997, họ cho ra mắt album thứ 3, Be Here Now, và cho dù đây là album bán chạy nhất trong lịch sử âm nhạc Anh thì chẳng bao lâu sau công chúng đã không còn quan tâm tới nó. Paul McGuigan và Paul Arthurs rời nhóm khi họ đang thu âm và phát hành Standing on the Shoulder of Giants vào năm 2000. Gem Archer và Andy Bell gia nhập nhóm khi ban nhạc đi lưu diễn quảng bá album, và họ có được vài thành công nhất định. Album thứ năm của họ, Heathen Chemistry (2002), cho thấy sự sáng tạo lớn của Noel Gallagher và các thành viên khác khi tất cả đều cùng sáng tác ca khúc, góp phần tạo nên một bản thu rất dễ chịu. Năm 2004, tay trống của The Who, Zak Starkey, gia nhập nhóm để thay thế White và ban nhạc đã có tiếp thành công với Don't Believe the Truth (2005).

Starkey rời nhóm trong quá trình thực hiện Dig Out Your Soul vào năm 2008 và anh được thay thế bằng Chris Sharrock trong tour diễn gần đây nhất của Oasis. Trong quá trình đi lưu diễn, căng thẳng đã diễn ra giữa 2 anh em Gallagher khi Noel tuyên bố vào tháng 8 năm 2009 rằng anh sẽ rời nhóm vì chuyện cãi nhau với Liam trước lần xuất hiện tại festival âm nhạc. Ban nhạc hiện tại, dưới sự dẫn dắt của Liam Gallagher, tuyên bố tiếp tục hoạt động dưới nghệ danh Beady Eye, trong khi Noel bắt đầu tham gia sản xuất dự án solo Noel Gallagher's High Flying Birds.

Ban nhạc có tổng cộng 8 đĩa đơn cũng như 8 album quán quân tại Anh, giành tới 15 giải NME Awards, 9 Q Awards, 4 MTV Europe Music Awards và 6 Brit Awards, trong đó có 1 giải Cống hiến năm 2007 và 1 giải cho "Album xuất sắc nhất trong vòng 30 trở lại" bình chọn bởi thính giả đài BBC Radio 2. Oasis cũng từng có 3 đề cử giải Grammy. Tính tới năm 2009, họ đã bán được tổng cộng 70 triệu đĩa nhạc. Ban nhạc cũng được Sách Kỷ lục Guinness ghi nhận vào năm 2010 cho "Ban nhạc có chuỗi hit top 10 lớn nhất tại UK Chart" khi họ có liên tục 22 ca khúc top 10 tại đây. Họ cũng được công nhận là ban nhạc thành công nhất của Anh giai đoạn 1995-2005 khi có tổng cộng 765 tuần trong top 75 tại các bảng xếp hạng album và đĩa đơn.

Danh sách thành viên

Đội hình cuối cùng
Liam Gallagher – hát chính, sắc-xô (1991–2009).
Noel Gallagher – hát chính, hát bè, bass, keyboard (1991–2009).
Gem Archer – guitar nền, bass, harmonica (1999–2009).
Andy Bell – bass, guitar nền (1999–2009).
Chris Sharrock – trống (2008–2009).

Cựu thành viên
Paul "Bonehead" Arthurs – guitar nền, guitar acoustic, piano (1991–1999).
Paul "Guigsy" McGuigan – bass (1991–1999).
Tony McCarroll – trống (1991–1995).
Alan White – trống, định âm (1995–2004).
Zak Starkey – trống (2004–2008).

Danh sách đĩa nhạc

Album phòng thu
 Definitely Maybe (1994)
 (What's the Story) Morning Glory? (1995)
 Be Here Now (1997)
 Standing on the Shoulder of Giants (2000)
 Heathen Chemistry (2002)
 Don't Believe the Truth (2005)
 Dig Out Your Soul (2008)

Xem thêm
 The Rain

Tham khảo

Thư mục

Harris, John. Britpop!: Cool Britannia and the Spectacular Demise of English Rock. Da Capo Press, 2004. ISBN 0-306-81367-X

Liên kết ngoài

Ban nhạc thập niên 1990
Ban nhạc thập niên 2000
Người đoạt giải BRIT
Ban nhạc rock Anh
Người đoạt giải Ivor Novello


title: Cá ép vây trắng

text:
Cá ép vây trắng, tên khoa học Echeneis neucratoides, là một loài cá ép có nguồn gốc từ vùng biển nhiệt đới phía Tây Đại Tây Dương, Vịnh Mexico và biển Caribê. Cá này có thể đạt tới chiều dài 75 cm (30 in) (mặc dù hầu hết không vượt quá 50 cm (20 in) TL). Loài này là một thành phần quan trọng của thủy sản thương mại địa phương.

Chú thích

Tham khảo

 Echeneis neucratoides at Encyclopedia of Life.

 Photograph

N
Động vật được mô tả năm 1789
Cá Đại Tây Dương