title: Nguyễn Khắc Đạm

text:
Nguyễn Khắc Đạm (1918-2006) là một nhà nghiên cứu sử học người Việt Nam. Dù khởi đầu sự nghiệp với tư cách là nhà quân sự, nhưng ông được biết nhiều với tư cách nhà nghiên cứu lịch sử với nhiều tác phẩm có giá trị nghiên cứu cao và là một dịch giả chuyển thể nhiều tài liệu và tác phẩm từ Hán văn, Pháp văn ra Việt ngữ.

Thân thế
Ông sinh ngày 7 tháng 3 năm 1918, quê quán tại xã Song Khê, huyện Yên Dũng tỉnh Bắc Giang. Ông là con thứ ba của nhà chí sĩ yêu nước Nguyễn Khắc Nhu - một lãnh tụ của Việt Nam Quốc Dân Đảng.

Năm 1930, sau khởi nghĩa Yên Bái, cha ông tựu nghĩa vì nước, cuối năm, mẹ ông cũng qua đời, ông mồ côi cha mẹ năm 13 tuổi và được 2 anh trai đưa ra Hà Nội để nuôi dạy.

Thời thanh niên, ông có tiếng xuất sắc các môn thể thao. Năm 1938, ông giành được chức vô địch Quyền Anh Bắc Kì (boxing). Năm 1944, đoạt chức vô địch bơi thuyền Pê-rít-xoa tại hồ Tây Hà Nội.

Về học tập, ông thường thuộc top đầu trong lớp, đỗ tú tài năm 1939 tại trường Bưởi (nay là trường THPT Chu Văn An).

Tháng 8 năm 1940, ông tốt nghiệp trường sĩ quan dự bị của Pháp cấp bậc chuẩn ủy với mức lương tương đương hơn 10 tạ gạo thời đó. Sau đó, ông được điều công tác tại Viêng Chăn - Lào. Với chí tiến thủ cao, ông thi đỗ tham tá tại Lào.

Hoạt động quân sự cách mạng
Cuối năm 1942, ông được điều về Hà Nội làm tham tá Sở Nông Lâm Đông Dương, cũng trong thời gian đó, ông cùng bạn là Nguyễn Đắc Lộc mở các lớp huấn luyện quân sự, và đã thành công được 2 khoá huấn luyện cho các thanh niên yêu nước dưới sự lùng sục gắt gao của hiến binh Nhật.

Tháng 7 năm 1945, tại Bắc Bộ phủ, các lãnh đạo Việt Minh ra lời kêu gọi sĩ quan quân đội Pháp gia nhập quân cách mạng. Tuy đang được thực dân Pháp đãi ngộ rất tốt, nhưng ông lập tức hưởng ứng lời kêu gọi này.

Năm 1947, ông đưa vợ và hai con rời Hà Nội lên Tuyên Quang, Bắc Cạn (vùng tự do). Được ít lâu cơ quan chuyển tới Cao Vân ông xin cho vợ nhập ngũ vào Cục Quân huấn. Từ cuối 1948 - đầu 1950, tham gia giảng dạy khoá 4 của trường Lục quân và khoá 4 trường Trung cấp và các lớp quân sự khác... Ông đã biên soạn khá công phu một số giáo trình để phục vụ cho công tác huấn luyện cho lực lượng Quân đội Quốc gia Việt Nam.

Đầu năm 1950, ông được cử tham gia các đơn vị chuyển vũ khí từ Trung Quốc về Việt Nam để phục vụ chiến dịch biên giới năm 1950, rồi được trường Lục Quân cử đi học quân sự tại Trung Quốc. Sau khi tốt nghiệp, ông được phong quân hàm Thiếu tá Quân đội Nhân dân Việt Nam, một cấp bậc khá cao thời bấy giờ.

Trở thành nhà nghiên cứu lịch sử
Sau khi chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa kiểm soát hoàn toàn miền Bắc, ông giải ngũ và chuyển ngành, trở thành một nhà nghiên cứu sử học, công tác tại Viện Sử học dưới sự bảo trợ của Trần Huy Liệu (1955).

Năm 1959, ông thường được phân công phụ trách đưa các đoàn nghiên cứu sinh Liên Xô đến các vùng dân tộc: Sơn La, Điện Biên, Hồng Quảng, Lào Cai, Mường Khương...

Được đánh giá là một người đầy nhiệt huyết, ông thường có bài đăng trên các tạp chí: Văn Sử Địa, Nghiên cứu Lịch sử... như Viết về chế độ nô lệ ở Việt Nam, về thành luỹ phố phường con người Hà Nội, về hành quân thần tốc của Nguyễn Huệ.....

Ông về hưu năm 1978 tiếp tục tham gia các công tác xã hội tại địa phương.

Ông mất ngày 28 tháng 2 năm 2006, thọ 89 tuổi. Di hài ông được gia đình đưa về an táng tại quê nhà Song Khê, nay thuộc thành phố Bắc Giang.

Đời tư
Năm 1942, ông lập gia đình với bà Từ Thị Nghĩa (khi đấy bà mới 17 tuổi), con gái ông Từ Hữu Long, một nhà đại thầu khoán giàu có vào hạng nhất nhì trong số người Việt tại Viêng Chăn (Lào).

Năm 1966, bà Nghĩa ốm nặng rồi mất. Một tay ông nuôi dạy 6 người con nên người dù cực kỳ khó khăn và vất vả. Một người con gái tên Nguyễn Thị Việt Nhân, sinh năm 1944, từng công tác ở Ngân hàng Đầu tư và Phát triển, nay đã nghỉ hưu.

Hai năm sau, ông tái hôn với bà Nguyễn Thị Quy, công tác tại thư viện Quốc gia. Hai người được xem là đôi bạn hợp nhau về thơ văn.

Tác phẩm
 Bắn mục tiêu di động (máy bay, xe tăng), Các lối chiếu bản đồ, Chiến sử Việt Nam, Binh pháp Tôn Tử (tiếng Trung).... (1948-1950)
 "Quan Năm tình báo" (tiếng Pháp) (đồng dịch giả: Nguyễn Khắc Đạm, Trần Doãn Hoài, 1955-1956)
 "Thượng Cam Lĩnh", "Anh hùng Hoàng Kế Quang", "Anh hùng La Thịnh Giáo", "Vấn đề luyến ái của thanh niên", "Luận dân chủ nhân dân", "Thanh niên cận vệ đội", "Vĩnh viễn không rời đội ngũ" (tiếng Trung) (đồng dịch giả: Nguyễn Khắc Đạm, Trần Doãn Hoài, 1955 - 1958)
 Lịch sử cách mạng Việt Nam (12 tập) (đồng tác giả: Trần Huy Liệu, Nguyễn Lương Bích, Nguyễn Khắc Đạm, Nguyễn Công Bình, Văn Tạo; 1956-1957-1958)
 Phong trào Văn Thân khởi nghĩa (đồng tác giả: Trần Huy Liệu, Văn Tạo, Nguyễn Khắc Đạm; Văn Sử Địa, 1957)
 Xã hội Việt Nam trong thời Pháp Nhật, 1939-1945, Tập 9 (đồng tác giả: Trần Huy Liệu, Nguyễn Lương Bích, Nguyễn Khắc Đạm; Văn Sử Địa, Văn Sử Địa, 1957)
 Những thủ đoạn bóc lột của tư bản Pháp ở Việt Nam (Văn Sử Địa, 1958)
 Nguyễn Khắc Nhu và khởi nghĩa Yên Bái, Hưng Hóa, Lâm Thao (1965)
 Một vấn đề đáng được nghiên cứu kỹ: Cuộc nổi dậy chống nhà Hán của Lữ Gia, (Nghiên cứu Lịch sử. - 1973. - Số 149. - Tr. 55-62)
 Lý Phục Man – người con quang vinh của làng Giá (Danh nhân quê hương, Ty Văn hóa thông tin Hà Sơn Bình, 1976)
 Lý Phục Man có phải là Phạm Tu hay không? (Tạp chí Nghiên cứu lịch sử số 6-1983, tr.70-72)
 Nguyễn Tri Phương đánh Pháp, (Trung tâm Unesco thông tin tư liệu lịch sử và vǎn hóa Việt Nam, 1998)
 Thành lũy, phố phường và con người Hà Nội trong lịch sử (Văn hóa - Thông tin, 1999)
 Những cuộc chiến đã xảy ra trên miền đất Hà Nội, trung tâm của đất nước trong lịch sử (Những phát hiện mới về khảo cổ học năm 2001. - Số 2001. - Tr. 386-388)
 R.M.Đuy Ga, Gia đình Tibô (đồng dịch giả: Lê Xuân Ninh, Phan Hồng Sơn, Thanh Tùng, Nguyễn Khắc Đạm; Văn học, 1982)
 Nguyễn Văn Huyên, Địa lý hành chính Kinh Bắc (tiếng Pháp) (dịch, Hội khoa học lịch sử VN, 1997)
 Pierre Gourou, Người nông dân châu thổ Bắc Kỳ: Nghiên cứu địa lý nhân văn (đồng dịch giả: Nguyễn Khắc Đạm, Đào Thế Tuấn; Trẻ, 2003)

Chú thích

Tham khảo
 Nguyễn Khắc Đạm, Tự thuật viết ngày 25-02-2003.

Người Bắc Giang
Nhà sử học Việt Nam
Chỉ huy quân sự Việt Nam (Chiến tranh Đông Dương)


title: HMS Fury

text:
Mười tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng được đặt, cùng một chiếc khác dự định đặt, cái tên HMS Fury:

  là một tàu xà lúp 14 khẩu pháo lớp Swan hạ thủy năm 1779 và bị tháo dỡ năm 1787
  là một pháo hạm nhập biên chế năm 1782 tại Gibraltar
  là một tàu xà lúp 16 khẩu pháo lớp Hound hạ thủy năm 1790, cải biến thành một tàu bom 16 khẩu pháo năm 1798 và bị tháo dỡ năm 1811
  là một pháo hạm 4 khẩu pháo, nguyên là một tàu của Hà Lan được mua năm 1794 và bị bán năm 1802
 HMS Fury dự định là một tàu bom 8 khẩu pháo được đặt hàng năm 1812 nhưng bị hủy bỏ vào năm tiếp theo
  là một tàu bom 8 khẩu pháo hạ thủy năm 1814, từng thực hiện hai chuyến đi khảo sát Bắc Cực dưới quyền William Edward Parry, bị hư hại do băng trong chuyến thứ hai vào năm 1825 và bị bỏ lại
  là một tàu gỗ chạy bánh guồng được mua năm 1834 và bị tháo dỡ năm 1843
  là một tàu xà lúp gỗ chạy bánh guồng lớp Bulldog hạ thủy năm 1845 và bị bán năm 1864
 HMS Fury dự định là một pháo hạm nhưng được đổi tên thành  trước khi hạ thủy năm 1875
  là một tàu khu trục lớp Acorn hạ thủy năm 1911 và bị bán năm 1921
  là một tàu khu trục lớp F hạ thủy năm 1934, bị hư hại bởi mìn năm 1944 và bị tháo dỡ cuối năm đó

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh


title: HMS Foxhound

text:
Sáu tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng được đặt, cùng một chiếc khác dự định đặt, cái tên HMS Foxhound:

  là một tàu xà lúp 18 khẩu pháo lớp Cruizer hạ thủy năm 1806 và bị đắm năm 1809 tại Đại Tây Dương
  là một tàu xà lúp 16 khẩu pháo nguyên là chiếc Basque của Pháp chiếm được năm 1809 và bị bán năm 1816
 HMS Foxhound dự định là một tàu brig-xà lúp 10 khẩu pháo lớp Cherokee được đặt hàng năm 1826 nhưng bị hủy bỏ năm 1831
  là một pháo hạm 10 khẩu pháo chạy chân vịt hạ thủy năm 1856 và bị tháo dỡ năm 1866
  là một pháo hạm 4 khẩu pháo chạy chân vịt hạ thủy năm 1877, chuyển sang hoạt động tuần duyên năm 1886, đổi tên thành YC 20 năm 1897, bị bán năm 1920 và sau cùng bị tháo dỡ năm 1975
  là một tàu khu trục lớp Beagle hạ thủy năm 1909 và bị bán năm 1921
  là một tàu khu trục lớp F hạ thủy năm 1934, được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Canada năm 1944 và đổi tên thành HMCS Qu'appelle trước khi bị bán năm 1948

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh


title: HMCS Qu'Appelle

text:
Hai tàu chiến của Canada từng được đặt cái tên HMCS Qu'Appelle, theo tên sông Qu'Appelle ở Saskatchewan:

 HMCS Qu'Appelle là một tàu khu trục lớp River, nguyên là chiếc  của Hải quân Hoàng gia Anh được chuyển giao cho Hải quân Hoàng gia Canada năm 1944, ngừng hoạt động năm 1946 trước khi bị bán năm 1948
 HMCS Qu'Appelle là một tàu khu trục hộ tống lớp Mackenzie nhập biên chế năm 1963, đã phục vụ cùng Hải quân Hoàng gia Canada và sau đó là cùng Lực lượng vũ trang Canada trong Chiến tranh lạnh

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Canada


title: HMCS Saskatchewan

text:
Hai tàu chiến của Canada từng được đặt cái tên HMCS Saskatchewan:

 HMCS Saskatchewan là một tàu khu trục lớp River, nguyên là chiếc  của Hải quân Hoàng gia Anh được chuyển giao cho Hải quân Hoàng gia Canada năm 1943 và bị tháo dỡ năm 1946
 HMCS Saskatchewan là một tàu khu trục hộ tống lớp Mackenzie từng phục vụ cùng Hải quân Hoàng gia Canada và sau đó là cùng Lực lượng vũ trang Canada trong Chiến tranh lạnh

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Canada


title: Trận hùng chiến xứ sở lá cây (phim)

text:
Trận hùng chiến xứ sở lá cây (tên gốc tiếng Anh: Epic) là một bộ phim hoạt hình 3D thuộc thể loại phiêu lưu - kỳ ảo của điện ảnh Hoa Kỳ. Nội dung phim dựa trên quyển sách dành cho thiếu nhi của William Joyce mang tên The Leaf Men and the Brave Good Bugs. Bộ phim được sản xuất bởi hãng Blue Sky Studios, và đạo diễn bởi Chris Wedge, ông từng thành công với phim Ice Age (2002) và Robots (2005). Các diễn viên lồng tiếng cho các nhận vật trong phim phải kể đến Amanda Seyfried, Josh Hutcherson, Colin Farrell, Christoph Waltz, Aziz Ansari, Chris O'Dowd, Pitbull, Jason Sudeikis, với Steven Tyler và Beyoncé Knowles. Bộ phim được công chiếu vào ngày 24 tháng 5 năm 2013.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim năm 2013
Phim của 20th Century Fox
Phim Mỹ
Phim hoạt hình máy tính
Phim tiếng Anh
Phim hoạt hình Mỹ
Phim hoạt hình có tính kịch
Phim 3D năm 2013
Phim chính kịch Mỹ
Phim hoạt hình máy tính năm 2013
Phim hoạt hình Mỹ thập niên 2010
Phim hài hoạt hình
Phim hài thập niên 2010
Phim hài Mỹ
Phim sử thi
Phim sử thi của Mỹ
Phim kỳ ảo thập niên 2010
Phim tưởng tượng dành cho trẻ em
Phim với các sự vật được nhân hoá
Nhạc nền phim của Danny Elfman
Phim chính kịch thập niên 2010
Phim 3D Mỹ
Phim sử dụng công nghệ âm thanh Dolby Atmos
Thay đổi kích cỡ trong tác phẩm giả tưởng


title: Vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2014 – Khu vực châu Á (Vòng 5)

text:
Bài viết sau đây là tóm tắt của các trận đấu ở vòng 5, vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2014 khu vực châu Á.

Thể thức
Vòng 5 sẽ xác định hai đội xếp thứ ba từ vòng 4 trong hai trận play-off. Đội thắng trong vòng đấu này sẽ giành quyền tham dự trận tranh vé vớt với đội xếp thứ năm của khu vực Nam Mỹ.

Đội giành quyền tham dự
Đội đứng thứ 3 bảng A:
Đội đứng thứ 3 bảng B:

Trận đấu
Lễ bốc thăm thứ tự của cặp đấu được tổ chức tại Zurich vào ngày 19 tháng 3 năm 2013 trong các cuộc họp của Ban Tổ chức Vòng chung kết World Cup. Trận lượt đi diễn ra vào ngày 6 tháng 9 năm 2013, và trận lượt về diễn ra vào ngày 10 tháng 9 năm 2013.

|}

Lượt đi

Lượt về

Tổng tỉ số sau 2 lượt trận là 2-2.  thắng  9-8 trên chấm 11m.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Results and schedule (FIFA.com version)
Results and schedule (the-AFC.com version)

Vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2014
Bóng đá châu Á năm 2013


title: Star Trek (phim)

text:
Star Trek là một bộ phim hành động thuộc thể loại khoa học viễn tưởng được sản xuất năm 2009 của điện ảnh Hoa Kỳ đạo diễn bởi J. J. Abrams, biên kịch Roberto Orci và Alex Kurtzman với nhà sản xuất là hãng Paramount Pictures. Đây là bộ phim thứ 11 trong loạt phim về Star Trek và đây cũng là phần phim tái khởi động khi kể câu chuyện về các nhân vật chính ở độ tuổi trẻ hơn như trong loạt phim truyền hình Star Trek: The Original tuy nhiên với sự diễn xuất của dàn diễn viên hoàn toàn mới. Bộ phim theo dấu James T. Kirk (Chris Pine) và Spock (Zachary Quinto) lên con tàu USS Enterprise, tại đây họ phải chống lại Nero (Eric Bana), một người Romulan đến từ tương lai của họ đang cố đe dọa sự toàn vẹn của United Federation of Planets (Liên hiệp các Hành tinh). Câu chuyện diễn ra ở một thực tại khác, thế giới song song nơi mà cả Nero và Spock lúc già (Leonard Nimoy) sống. Việc sáng tạo và đưa vào yếu tố dòng thời gian song song tồn tại là một nỗ lực trong việc sáng tạo ra các cốt truyện mới mà vẫn không ảnh hưởng tới tính logic và sự kiện đã diễn ra ở các tập phim gốc.

Bộ phim tồn tại nhân vật Spock do cả hai diễn viên là Leonard Nimoy và Zachary Quinto cùng thủ diễn. Leonard Nimoy là diễn viên duy nhất của loạt phim cũ tiếp tục xuất hiện trong loạt phim mới này, đồng thời vẫn giữ vai trò cũ của mình.

Nội dung
Ở thế kỷ thứ 23, một phi thuyền của Liên bang mang tên USS Kelvin đang điều tra một "cơn bão sét" kỳ lạ trong không gian. Một tàu của người Romulan mang tên Narada , xuất hiện từ trong cơn bão và tấn công tàu Kelvin. Sĩ quan cao cấp của tàu Narada là Ayel, yêu cầu thuyền trưởng tàu Kelvin là Robau đi lên tàu để đàm phán về một thỏa thuận ngừng bắn. Thuyền trưởng Robau được hỏi về ngày sao hiện tại và tông tích của "Đại sứ Spock ", người mà ông không xác định được là ai. Thuyền trưởng tàu Narada là Nero quyết định giết chết ông, và ra lệnh tấn công tàu Kelvin. George Kirk, quyền thuyền trưởng tàu Kelvin hiện tại đã ra lệnh cho toàn bộ phi hành đoàn, bao gồm vợ đang mang thai Winona, rời bỏ tàu. Kirk quyết định ở lại tàu và lái tàu va chạm với Narada. Kirk hy sịnh để đảm bảo sự tồn tại Winona và 800 người trên tàu. Trong lúc này cô cũng chuyển dạ và sinh ra James T. Kirk.

Mười bảy năm sau trên hành tinh Vulcan, một Spock trẻ được chấp nhận tham gia Học viện Khoa học Vulcan. Nhận thấy rằng Học viện xem mẹ con người của mình, Amanda như là một "thiệt thòi", ông gia nhập Starfleet để thay thế. Trên Trái Đất, Kirk trở thành một người trưởng thành trẻ tuổi liều lĩnh nhưng thông minh. Sau một trận đánh nhau ở quán bar với học viên Starfleet kèm Nyota Uhura, Kirk gặp thuyền trưởng Christopher Pike, người khuyến khích ông để gia nhập Học viện Starfleet, nơi Kirk gặp và kết bạn với bác sĩ Leonard McCoy. Tại Học viện, Kirk gặp Spock và vượt qua bài kiểm tra do Spock thiết lập, vốn không thể vượt qua. Kirk bị cáo buộc gian lận và bị buộc phải ở lại mặt đất trong khi các bạn cùng khóa học đều được cử lên các con tàu của Liên bang. Nhờ sự giúp đỡ của McCoy, Kirk trốn lên tàu Enterprise thành công, và phát hiện ra rằng Liên bang đang mắc bẫy của Nero khi cử 6 phi thuyền đến thăm dò một khu vực xuất hiện "cơn bão sét" y hệt như những gì đã xảy ra với cha mình. Nhờ lỗi của Sulu, một phi công trẻ người Nhật Bản, tàu Enterprise xuất phát muộn hơn các tàu khác và may mắn thoát khỏi thảm họa. Các phi thuyền khác đều bị tàu của người Romulan phục kích và tiêu diệt, và Nero tỏ ra bất ngờ khi tàu Enterprise xuất hiện sau trận chiến. Hắn yêu cầu thuyền trưởng Pike lên tàu đàm phán giống như những gì hắn đã làm với thuyền trưởng Robau, và yêu cầu ông khai ra tần số của Hệ thống Phòng thủ Trái Đất.

Spock được trao quyền thuyền trưởng và tống Kirk xuống một hành tinh băng giá ở gần đó. Tại đây, Kirk gặp Spock già, và được biết về nguyên nhân dẫn đến sự thù địch giữa Romulan và Liên bang: Ngôi sao lân cận với hành tinh Romulan sắp phát nổ thành siêu tân tinh và Spock già được cử đi giải cứu hành tinh bằng cách sử dụng vật chất đỏ để tạo ra một hố đen hút toàn bộ vật chất của siêu tân tinh nhưng Spock không đến kịp, Romulan bị hủy diệt cùng phần lớn dân cư của có, chỉ có nhóm của Nero thoát nạn do đang ở trên tàu vũ trụ. Sau khi Romulan bị hủy diệt, Nero truy bắt Spock già, cả hai đi qua một vùng không gian song song để quay lại quá khứ 129 năm trước, chính là thời kì của Spock trẻ và Kirk, với mục đích phá hủy tất cả các hành tinh gia nhập Liên bang để báo thù. Nero ném Spock xuống hành tinh băng giá để ông ta phải chứng kiến cảnh hành tinh của mình bị phá hủy.

Kirk tìm đến một tiền đồn của Liên bang trên hành tinh băng giá và gặp được Scott. Kirk được Scott đưa lên tàu Enterprise và khiêu khích Spock trẻ để đoạt quyền thuyền trưởng. Kirk và Spock trẻ đột nhập lên tàu của người Romulan để giải cứu thuyền trưởng Pike, sau đó đánh cắp phi thuyền của Spock già và vật chất đỏ, sau đó thoát về tàu Enterprise. Nero tức giận và quyết định bắn vào tàu của Spock già, bất chấp trên đó có vật chất đỏ. Con tàu trúng đạn nhưng 3 người đã kịp thời được đưa về tàu Enterprise, và vật chất đỏ phát nổ tạo ra một hố đen phá hủy con tàu Narada. Nero kiên quyết không đầu hàng, và chết cùng con tàu của mình. Tàu Enterprise thoát khỏi lực hút của hố đen sau một nỗ lực của phi hành đoàn

Hành tinh Vulcan bị phá hủy cùng 6 tỉ dân cư của nó, và chỉ có hơn 10000 người được cứu thoát. Spock trẻ quyết định đến Trái Đất, còn Spock già đi cùng những người Vulcan còn lại đi xây dựng cuộc sống trên một hành tinh mới. James Kirk được bổ nhiệm là thuyền trưởng tàu Enterprise thay thuyền trưởng Pike.

Diễn viên
 Chris Pine vai Thuyền trưởng James T. Kirk.
 Zachary Quinto vai Đội trưởng Spock.
 Simon Pegg vai Trung úy chỉ huy Montgomery "Scotty" Scott, sĩ quan đứng thứ hai và là kỹ sư đứng đầu.
 Karl Urban vai Trung úy chỉ huy Dr. Leonard "Bones" McCoy, sĩ quan y tế.
 Zoe Saldana vai Trung úy Nyota Uhura, sĩ quan liên lạc.
 Alice Eve vai Trung úy Dr. Carol Marcus, sĩ quan khoa học.
 John Cho vai Trung úy Hikaru Sulu, sĩ quan thứ 3 và người điều khiển tàu.
 Anton Yelchin vai Ensign Pavel Chekov
 Bruce Greenwood vai Admiral Christopher Pike, thầy của Kirk và là thuyền trưởng tàu Enterprise.
 Eric Bana vai Nero vai thủ lĩnh người Romulan
 Chris Hemsworth vai George Kirk

Sản xuất

Đón nhận

Phần tiếp theo
Sau phần đầu của loạt 4 phim.Star Trek sẽ tiếp tục với phần Star Trek:Into Darkness(2013) và Star Trek:Beyond(2016) và đang có dự kiến làm phần 4 vào khoảng năm 2018-2020

Tham khảo

Phim tiếng Anh
Phim khoa học viễn tưởng Mỹ
Phim quay tại California
Phim đề tài du hành thời gian
Nhạc nền phim của Michael Giacchino
Phim quay tại Los Angeles
Phim đoạt giải Oscar ở hạng mục trang điểm xuất sắc nhất
Phim IMAX
Phim của Paramount Pictures
Phim hành động khoa học viễn tưởng Mỹ
Phim lấy bối cảnh ở San Francisco, California
Phim khoa học viễn tưởng thập niên 2000
Star Trek


title: Không sống bằng lời dối trá

text:
Sống không dối trá (hay Không sống bằng lời dối trá) (tiếng Nga: Жить не по лжи) là tiểu luận của nhà văn nổi tiếng từng đạt giải Nobel Văn học 1970 người Nga Aleksandr Isayevich Solzhenitsyn. Đây là tiểu luận cuối cùng mà Solzehnitsyn viết trên quê hương mình trước khi Liên Xô sụp đổ, và được lưu truyền trong giới trí thức Moskva thời gian đó. Tiểu luận này được viết ngày 12 tháng 2 năm 1974, là ngày mà cảnh sát mật đột nhập vào căn phòng của ông và bắt giam ông, và cũng là ngày xuất bản cuốn sách Quần đảo Gulag. Ngày hôm sau ông bị trục xuất sang Tây Đức.

Ngay sau đó tiểu luận này đã được dịch ra tiếng Anh và đăng trên The Washington Post vào ngày 18 tháng 2 năm 1974.

Đây còn gọi là bản tuyên ngôn của người trí thức Nga trong giai đoạn dưới chế độ XHCN.

Nội dung tiểu luận
Tiểu luận có đoạn viết Chúng ta đã bị phi nhân tính hóa một cách kinh khủng tới mức ngày nay, chỉ vì một khẩu phần thực phẩm nhỏ nhoi, chúng ta cũng sẵn lòng từ bỏ tất các nguyên tắc của mình, linh hồn của mình, những cố gắng của tiền nhân và cơ hội dành cho hậu thế. Chúng ta chỉ cần làm sao để sự tồn tại mỏng manh của mình không bị phá vỡ. Chúng ta thiếu sự vững vàng, lòng kiêu hãnh và nhiệt huyết. Thậm chí chúng ta còn chẳng sợ cái chết vì vũ khí hạt nhân cho toàn thế giới, và chúng ta không sợ thế chiến thứ ba. Chúng ta trú ẩn trong những kẽ tường. Chúng ta chỉ sợ hãi những hành động can đảm công dân.

"Chúng ta chỉ sợ hãi rằng mình sẽ tụt ở đằng sau bầy đàn, sẽ phải bước đi một mình và đột nhiên nhận ra mình không còn bánh mỳ trắng, khí đốt và hộ khẩu Moscow.

Chúng ta đã bị nhồi sọ bởi các khóa học chính trị, và cũng tương tự thế, bị nhồi sọ bởi ý tưởng rằng hãy sống thật thoải mái và rồi tất cả sẽ tốt đẹp. Bạn không thể nào né tránh được môi trường và các điều kiện xã hội quanh bạn. Cuộc sống hàng ngày đòi hỏi phải có sự tỉnh táo. Việc đó thì có liên quan gì tới chúng ta chứ? Chúng ta đâu có thể thay đổi được điều gì?"

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Không sống bằng dối trá (tiếng Anh)
 Bản tiếng Việt

Câu cửa miệng


title: Roar

text:
"Roar" (tạm dịch: "Tiếng gầm") là một bài hát của ca sĩ - nhạc sĩ thu âm người Mỹ Katy Perry và nó là đĩa đơn mở đường cho album phòng thu thứ ba sắp phát hành của cô mang tên Prism (2013). Bài hát được sáng tác bởi Perry, Lukasz "Dr Luke" Gottwald, Max Martin, Bonnie McKee, và Henry "Cirkut" Walte. "Roar" là một bài hát nhạc pop điện tử có nhịp trung bình, được phát hành chính thức vào ngày 10 tháng 8 năm 2013 trên sóng radio và phát hành trên iTunes, Youtube và Amazon.com hai ngày sau đó. Video âm nhạc cho lời bài hát (lyric video) cũng được phát hành cùng ngày trên iTunes. "Roar" nhận được nhiều đánh giá tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc và nhiều người đã so sánh nó với đĩa đơn phát năm 2010 của Perry là "Firework"; tuy nhiên phần giai điệu của nó bị phần đông cho là khá giống với bài hát "Brave" của nữ danh ca Sara Bareilles. Vào ngày 4 tháng 9 năm 2013, "Roar" đạt được vị trí quán quân tại bảng xếp hạng Billboard Hot 100 cũng như nhiều bảng xếp hạng khác tại Vương Quốc Anh, Úc, Canada, Hàn Quốc và New Zealand.

Vào tháng 7 năm 2015, video âm nhạc của Roar đã được chứng nhận X10Certified của Vevo với hơn 1 tỷ lượt xem giúp Katy Perry trở thành nghệ sĩ đầu tiên có 2 video đạt 1 tỷ lượt xem trên hệ thống này (video đạt 1 tỷ lượt xem trước đó của Katy là Dark Horse). MV cũng lọt vào danh sách những video được nhiều nhất mọi thời đại trên YouTube. Hiện video âm nhạc đang là video có nhiều lượt views nhất của Perry với hơn 3,6 tỉ lượt xem.

Bối cảnh thực hiện
Perry mô tả bài hát như sau: "Bài hát như một lời động viên, thúc đẩy bản thân bạn và có lẽ chính bản thân là kẻ bắt nạt lớn nhất cuộc đời bạn. Và bài hát đã lên tiếng cho bản thân và nó thực sự có sức mạnh". Khi được hỏi nếu "Roar" cũng chỉ dừng lại ở những thành công của các sản phẩm trước, cô ấy trả lời: "Bạn không bao giờ có thể quả quyết chắc chắn bởi vì mọi việc không phải luôn luôn diễn ra theo cách mà bạn nghĩ; nhưng đối với tôi, mọi thứ tôi làm đều dựa nhiều vào cảm giác trực quan - và nếu có một thứ gì đó thực sự khiến tôi có cảm giác như "nổi da gà" hoặc như bị "thủy đậu" thì tôi biết chắc rằng thứ đó đã đánh trúng vào tâm lý, tình cảm của tôi".

Phát hành và quảng bá
Vào ngày 29 tháng 7 năm 2013, Perry thông báo album thứ tư của cô - Prism - sẽ được phát hành vào ngày 22 tháng 10 năm 2013 bằng việc dùng chiếc xe tải mạ vàng đi khắp thành phố Los Angeles để giới thiệu tên album và ngày phát hành ở 2 mặt của nó. Bài hát được phát sóng chính thức trên các đài phát thanh vào ngày 10 tháng 8 năm 2013. Trên iTunes, bài hát được chính thức phát hành vào ngày 12 tháng 8 năm 2013 và cùng với đó Perry đã tiến hành thúc đẩy việc phát hành tại thành phố New York.

Trước khi phát hành "Roar", Perry đã cho ra mắt người hâm mộ 4 teaser quảng bá cho bài hát và tất cả đã thông báo ngày phát hành chính thức vào ngày 12 tháng 8 năm 2013, mặc dù bài hát được ra mắt sớm hơn 2 ngày so với dự kiến. Đoạn teaser đầu tiên (tiêu đề: Burning Baby Blue) cho thấy hình ảnh Perry đốt mái tóc giả màu xanh dương mà cô đã sử dụng trong video bài hát "California Gurls", rồi sau đó hiện lên tên bài hát và ngày phát hành dự kiến. Đoạn teaser thứ 2 (tiêu đề: The Third Coming) cho thấy hình ảnh Perry trong một đám tang khi cô cùng những người xung quanh đang làm lễ tang cho "chiếc váy kẹo ngọt"; trong khi mọi người khóc tiếc thương thì Perry có vẻ rất lạnh lùng, cô còn nhoẻn miệng cười ở cuối đoạn video. Hình ảnh hai cô bé đội tóc giả màu tím được cho là đại diện cho những người hâm mộ đang xót xa, nuối tiếc khi phải chia tay album Teenage Dream. Đoạn teaser thứ 3 (tiêu đề: From A Meow To A Roar) cho thấy hình ảnh của một con mèo trắng đang ăn một món đồ chơi làm bằng lông chim và sau đó gầm lên. Đoạn teaser thứ 4 (tiêu đề: Satin Cape) là hình ảnh Perry bước vào phòng thu, mặc một chiếc áo khoác thêu hình đầu hổ và đứng trước micro. Hai đoạn teaser sau có chứa một đoạn nhỏ của bài hát.

Đoạn teaser chính thức cho video bài hát dài 21 giây được ra mắt vào ngày 25 tháng 8 năm 2013 thông qua Shazam cho thấy hình ảnh của Perry mang đậm chất người hùng Tarzan. Sau đó nó được đăng lên kênh Vevo chính thức của cô với tựa đề: "Queen of the Jungle". Maeve Keirans đến từ MTV đã rất ấn tượng với đoạn teaser trên và nói rằng:

"Katy Perry có một cách tiếp cận rất mới, rất khác với teaser "Roar": Cô ấy sống trong rừng xanh, đánh đu trên các cành cây, và giới thiệu những người bạn trong rừng của cô ấy cụ thể là một chú khỉ và một chú voi, và cô ấy đã sẵn sàng để gầm lên, Đoạn teaser dài 20 giây không có sự xuất hiện nhiều của Katy nhưng tất cả những gì chúng ta thấy được là cảnh cô ấy đu dây leo băng qua màn hình với trang phục áo da hổ và một chiếc váy làm từ lá cọ. Cô ấy đã chuyển từ hình ảnh "Killer Queen" sang hình ảnh "Jungle Queen"; rõ ràng là Katy đã chuyển mình từ việc che giấu bản thân trở thành việc tự tin thể hiện, thay đổi cái tôi như hình ảnh một người phụ nữ của núi rừng."

Ngoài ra, Nokia cũng đã đăng một tấm ảnh ghi lại cảnh quay hậu trường video "Roar" vào ngày 4 tháng 9 năm 2013.

Lyric video
Vào ngày 12 tháng 8 năm 2013, một lyric video cho "Roar" được phát hành, sử dụng một ứng dụng mang tên WhatsApp. Video mô tả hình ảnh của Perry trong các hoạt động hàng ngày như ăn uống, đi vệ sinh, làm việc, tắm rửa và cùng lúc cô sử dụng iPhone để nhắn tin, nói chuyện cùng bạn bè; và những đoạn tin nhắn đó chính là lời của bài hát được gửi bởi nhiều cá nhân khác nhau. Hơn nữa những ký tự Emoji (ký tự vui) được sử dụng để thay thế một số từ ngữ trong bài hát.

Nhưng ý tưởng video lồng đoạn chat trên iPhone đã bị nhà sản xuất âm nhạc Dillon Francis cáo buộc là đạo ý tưởng đĩa đơn "Messages". Qua Twitter, Francis tuyên bố Katy đã "ăn cắp" ý tưởng của ông. Tuy nhiên, nữ ca sĩ không có phản hồi với thông tin này.

Sáng tác
Bài hát mang âm hưởng tempo trung, một bài hát pop giàu năng lượng; bài hát cũng mang trong nó những yếu tố của Folk rock, Arena rock và Glam rock. Về phần lời, bài hát như một "tuyên ngôn quyền lực" mà trong đó Perry đã tự thúc đẩy, nâng cao bản thân mình; cô đã "tìm thấy sức mạnh trong chính bản thân mình". Phần điệp khúc, Perry hát: "I got the eye of the tiger, a fighter / Dancing through the fire, ’cause I am a champion / And you’re gonna hear me roar / Louder, louder than a lion" trong phần nhịp điệu mạnh mẽ và dồn dập. Perry đã giải thích nguồn cảm hứng đằng sau bài hát trong cuộc phỏng vấn với Mirror:
"Tôi viết bài hát khi tôi đã mệt mỏi với việc giấu kín tâm tư của mình mà không dám cất tiếng nói, điều đó gây ra nhiều nỗi bực bội. Kể từ album gần nhất (Teenage Dream), tôi phải đi điều trị tâm lý và bài hát này (Roar) nói về tâm trạng của tôi lúc đó"."

Tiếp nhận
Sau khi phát hành, "Roar" nhận được nhiều đánh giá tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc. Gerrick D. Kennedy của tờ Los Angeles Times đã gọi bài hát là "sự ngọt ngào, một viên kẹo gây nghiện đã bị cắn mất một phần" và đồng thời ông cũng ca ngợi giọng hát của Perry. Rolling Stone cũng đưa ra những nhận xét tích cực cho bài hát, họ nói: "Với một giai điệu dễ gây nghiện và sự lặp đi lặp lại của câu hát 'You held me down but I got up' và 'You're gonna hear me roar', đĩa đơn mở đường này đã là một đòn tấn công quyết định từ album mới". James Montgomery của MTV News mô tả bài hát như là "một sự thật không thể chối cãi" ("undeniably genuine"), ông viết: "Đó là một cá nhân, đó là một nguồn sức mạnh và với sự kết hợp của giọng hát vang xa và một tình cảm nồng cháy, nó chắc chắn là một trong những ca khúc pop hoàn hảo và nó sẽ còn được yêu thích trong một thời gian dài". Michael Cragg của The Guardian gọi đó là "một đĩa đơn cỡ lớn từ một ngôi sao nhạc pop cỡ lớn và ai biết chính xác được những gì cô ấy đang làm".

Andrew Hampp từ tạp chí Billboard đã có đánh giá tích cực cho "Roar", nói rằng đó là một "phong cách trở lại của công thức đã làm nên album đầu tiên của cô ấy One of the Boys" nhưng có sự chỉ trích về phần lời của bài hát, họ cho rằng: "Trong bài hát xuất hiện những từ ngữ mang ý nghĩa trống rỗng và có lẽ vần điệu như vậy là để phù hợp với độ dậm nhịp (BPM) của nó".

Jon OBrien của Yahoo! ca ngợi bài hát với "phần điệp khúc gào rống" của nó và khen ngợi Perry cho sự "chỉ đạo rõ ràng phần còn lại của cảnh EDM đã được các đồng nghiệp của cô nghe theo"; tuy nhiên anh lưu ý rằng bài hát mang trong nó vài dấu vết của 'âm thanh tối' mà Perry đã hứa trước đó. Melinda Newman của HitFix gọi bài hát là một "sự quyết liệt, tuyên ngôn của niềm vui" và khen bài hát là "một sự thay đổi lớn theo đà đi lên" của Perry.

Nhiều ý kiến cho rằng có điểm tương đồng của "Roar" với bài hát phát hành năm 2010 của Perry, "Firework". Charley Rogulewski đến từ Vibe nhận xét bài hát "chắc chắn một bản hit trên radio (sure-to-be radio hit) với chủ đề nâng cao vị thế bản thân tương tự như bài hát "Firework" của cô ấy". Trang Digital Journal phát biểu: "Ca khúc là hơi thở trong lành để lắng nghe". Katie Aktinson từ tờ Entertainment Weekly cũng đã so sánh "Roar" với "Firework" và còn tuyên bố rằng những ca từ của bài hát thật thích hợp để trở thành một bài hát cổ vũ bóng đá; hơn nữa họ còn nói đùa rằng "Cincinnati Bengals (một đội bóng đá chuyên nghiệp của Mỹ) nên gửi cho cô ấy một lời đề nghị ngay bây giờ". Chiderah Monde từ New York Daily News thì đề cập đến phần điệp khúc bài hát "thật bắt mắt" và nói bài hát là "một chứng nhận khác" dành cho Perry. James Shotwell từ Under the Gun Review cho biết bài hát có một "cách tiếp cận mạnh mẽ hơn" so với những sản phẩm trước đây của Perry.

Diễn biến xếp hạng
"Roar" tiêu thụ được 557.000 bản trong tuần đầu tiên phát hành nhờ vào lượng tải kỹ thuật số, giúp Perry trở thành nghệ sĩ có doanh thu tuần đầu tiên cao nhất tính trong năm 2013. Bài hát cũng trở thành bài hát có lượng tiêu thụ nhiều nhất trong tuần đầu của Perry từ trước đến nay, phá vỡ kỷ lục của "Firework" với lượng tiêu thụ 509.000 bản vào tháng 12 năm 2010. Sau khi ra mắt tại vị trí thứ 85 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 vào trung tuần tháng 8 thì bài hát đã vươn lên vị trí á quân ngay tuần sau đó, trở thành bài hát thứ 12 của Perry lọt được vào top 10 tại Hoa Kỳ và là đĩa đơn thứ 9 liên tiếp lọt vô được top 3 trên Hot 100. Sau khi đạt vị trí á quân, "Roar" cuối cùng cũng đã vươn lên được vị trí quán quân sau khi bán thêm được 448.000 bản và điều này đã giúp Perry có được quán quân thứ 8 trong sự nghiệp tại Hot 100. "Roar" cũng đã lọt vô được top 40 của bảng xếp hạng US Pop Songs và Adult Pop Songs. Trong ba ngày đầu tiên sau khi phát hành, bài hát đã tiêu thụ được hơn 272.000 bản; và theo thống kê tính đến tháng 9 năm 2013, "Roar" đã bán được 1.397.000 bản chỉ tính riêng tại Hoa Kỳ.

"Roar" vươn lên vị trí quán quân tại New Zealand Singles Chart chỉ sau 4 ngày phát hành, trở thành bài hát thứ 9 của Perry quán quân, thứ 2 quán quân trong tuần lễ đầu tiên và thứ 11 lọt vào top 10.

Tại Brasil, bài hát đã phá vỡ kỷ lục iTunes tại đây với 3.569 bản được bán ra ngay trong tuần lễ đầu tiên. Kỷ lục trước đây thuộc về "Heart Attack" của Demi Lovato với 2.526 bản được bán trong tuần đầu.

Tại úc, bài hát có mặt tại vị trí thứ 3 trong tuần đầu tiên tại bảng xếp hạng ARIA Singles Chart. Nó đạt vị trí quán quân ngay tuần sau đó, trở thành bài hát quán quân thứ ba của Perry tại đây.

Tại Vương Quốc Anh, "Roar" vươn lên vị trí quán quân trong tuần đầu tiên tại UK Singles Chart vào ngày 8 tháng 9 năm 2013; bán được 179.500 bản trong tuần đầu và chiếm ngôi đầu của "Burn" của Ellie Goulding khi mà bài hát này đã giữ quán quân được 3 tuần. Bài hát trở thành đĩa đơn thứ tư của Perry quán quân tại đây, sau "Part of Me" quán quân tháng 3 năm 2012, "California Gurls" quán quân tháng 6 năm 2010 và "I Kissed a Girl" quán quân tháng 8 năm 2008.

Video âm nhạc

Video được quay trong vòng 3 ngày tại Los Angeles County Arboretum và tại Vườn Bách Thảo (Botanic Garden), được đạo diễn bởi Grady Hall và Mark Kudsi. Video âm nhạc chính thức cho "Roar" được phát hành vào ngày 5 tháng 9 năm 2013. Trong video, Perry và bạn trai cô (do Brian Nagel đóng) đang bị mắc kẹt trong một khu rừng già và họ đã thoát nạn sau một vụ tai nạn máy bay. Khi đêm xuống, anh chàng đã bị một con hổ tấn công khi mà cả hai người đang khám phá khu rừng. Cô gái vì quá sợ hãi đã bỏ chạy và dần dần qua năm tháng cô đã làm bạn với những loài vật ở xung quanh. Từ một cô gái nhút nhát, sợ sệt thì cô ta đã trở thành "nữ hoàng của rừng xanh" và cô đã gọi con hổ là "Kitty Purry" sau khi thuần hóa được nó.

Tranh cãi
Sau khi phát hành "Roar", đã có nhiều cáo buộc cho rằng Perry đã đạo nhạc bài hát "Brave" của Sara Bareilles. Bareilles đã phát biểu: "Katy là một người bạn của tôi và chúng tôi đã là biết nhau được một thời gian dài, vì thế cô ấy đã nhắn tin cho tôi về việc này và chúng tôi đã trao đổi về nó"; "Thật sự xấu hổ khi mà việc này đã trở thành một vở kịch. Nó ảnh hưởng tiêu cực đến hai nghệ sĩ đã dùng tin nhắn để trao đổi với nhau". Cô còn nói thêm: "Nếu tôi không bị điên thì tôi không biết lý do gì để ai đó trở nên khó chịu. Hãy thư giãn đi, hãy ăn mừng khi chúng ta có thể thoát khỏi những rắc rối đó và hãy khuyến khích mọi người mạnh mẽ lên".

Theo Twitchy Entertainment, Dr. Luke, nhà sản xuất cũng như tác giả của "Roar" đã đăng lên Twitter vào ngày 14 tháng 8 năm 2013 để đáp trả các cáo buộc, anh nói "Roar" được sáng tác và thu âm [vào tháng 3 năm 2013] trước khi "Brave" ra mắt.
Trước những phản ứng của dư luận thì "Brave" đã gây được sự chú ý, và Epic Records đã quyết định phát hành "Brave" trên đài phát thanh quốc gia.

Thêm nữa ý tưởng video lồng đoạn chat trên iPhone đã bị nhà sản xuất âm nhạc Dillon Francis cáo buộc là đạo ý tưởng đĩa đơn "Messages". Qua Twitter, Francis tuyên bố Katy đã "ăn cắp" ý tưởng của ông.

Biểu diễn trực tiếp
Katy Perry biểu diễn trực tiếp "Roar" lần đầu tiên tại MTV Video Music Awards 2013 như là tiết mục kết thúc chương trình. Màn biểu diễn đặc biệt với hình ảnh võ sĩ quyền anh của Perry được biểu diễn dưới chân cầu Brooklyn.

Danh sách đĩa nhạc
Tải nhạc kỹ thuật số
 "Roar" – 3:42

CD
 "Roar" – 3:42
 "Roar" (Instrumental) – 3:42

Bảng xếp hạng và chứng nhận doanh số

Xếp hạng tuần

Lượng tiêu thụ

Xếp hạng cuối năm

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2013
Bài hát của Katy Perry
Bài hát năm 2013
Đĩa đơn quán quân Billboard Adult Contemporary
Đĩa đơn quán quân Billboard Adult Top 40
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Đĩa đơn quán quân Billboard Pop Songs
Đĩa đơn quán quân tại Ireland
Đĩa đơn quán quân tại Úc
Đĩa đơn quán quân tại Áo
Đĩa đơn quán quân tại New Zealand
Bài hát sản xuất bởi Max Martin
Bài hát viết bởi Max Martin
Bài hát pop rock
Bài hát về chủ nghĩa nữ giới
Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart
Đĩa đơn quán quân Billboard Mainstream Top 40 (Pop Songs)


title: Sơ mi

text:
Áo sơ-mi (bắt nguồn từ tiếng Pháp: chemise) là loại hàng may mặc bao bọc lấy thân mình và hai cánh tay của cơ thể. Ở thế kỷ 19, sơ mi là một loại áo lót bằng vải dệt mặc sát da thịt. Ngày nay, sơ mi có cổ áo, tay áo và hàng nút phía trước. Phiên bản dành cho nữ được gọi là sơ mi nữ (tiếng Pháp: chemisier). Sơ mi được đặc trưng bởi loại vải dệt nên nó. Vải bông (cotton) là vật liệu được dùng nhiều nhất, ngoài ra còn có vải lanh, lụa và vật liệu thuần tổng hợp hay có pha lẫn sợi bông.

Tùy theo mốt và phép lịch sự mà có thể chọn lựa cho áo sơ mi vào quần ("đóng thùng") hay không. Có thể mặc sơ mi kèm cà vạt ở cổ áo.

Lịch sử
Sơ mi vẫn đóng vai trò là một món đồ lót của nam cho đến tận thế kỷ 20. Mặc dù "sơ mi" dành cho nữ có quan hệ gần gũi với áo cho nam nhưng áo của nam mới là loại áo biến đổi trở thành chiếc sơ mi hiện đại. Vào thời Trung Cổ, sơ mi là loại áo trơn, không nhuộm, mặc sát da thịt và dưới các lớp áo khác. Trong các tác phẩm hội họa thời kỳ này, người ta chỉ vẽ sơ mi lộ ra khi người mặc nó trong tác phẩm là những nhân vật hèn mọn như người chăn cừu, tù nhân và người biết sám hối. Trong thế kỷ 17, sơ mi nam được phép thể hiện trong hội họa, cũng giống như các tác phẩm gợi dục vẽ đồ lót ngày nay. Vào thế kỷ 18, thay vì mặc quần trong thì nam giới "dựa vào phần đuôi dài của sơ mi... để thay cho quần đùi". Nhà sử học nghiên cứu về trang phục thế kỷ 18 là Joseph Strutt tin rằng đàn ông nào không mặc sơ mi khi đi ngủ là đàn ông không đứng đắn. Ngay cả đến tận năm 1879, việc mặc độc sơ mi trên người cũng còn được xem là không phù hợp.

Sau Chiến tranh Trăm Năm và nạn dịch hạch, các kỹ thuật dệt và nhuôm được người Flanders - thu lợi nhờ sự trung lập của họ trong cuộc chiến - phát triển, đáp ứng cho dân số đang tăng, điều kiện sống tốt lên và nhu cầu hàng xa xỉ của giới quý tộc. Vào thế kỷ 15, người ta bổ sung cổ áo và sơ mi bắt đầu trở thành loại trang phục của phái nam. Ở thế kỷ 16, sơ mi cho nam thường có họa tiết thêu trang trí và đôi khi có thêm diềm xếp nếp hay đăng ten ở cổ áo và cổ tay áo; xuyên suốt thế kỷ 18, sơ mi có diềm xếp nếp dài ở cổ áo hoặc đăng ten trên cổ áo được xem là mốt thời thượng. Việc trang trí cổ áo cầu kỳ cũng là để tượng trưng cho địa vị xã hội của người mặc. Áo sơ mi nhuộm màu bắt đầu xuất hiện vào đầu thế kỷ 19. Chúng được xem là loại áo thông thường và cho đến thế kỷ 20, áo này chỉ dành riêng cho tầng lớp công nhân ở địa vị thấp trong xã hội. Một quý ông "mặc sơ mi màu xanh da trời là điều không tưởng vào năm 1860, nhưng điều đó đã trở thành tiêu chuẩn ở năm 1920 và phổ biến ở hầu hết các sự kiện thông thường vào năm 1980."

Phụ nữ Mỹ và châu Âu bắt đầu mặc áo sơ mi vào năm 1860 khi sơ mi Garibaldi - một loại sơ mi màu đỏ do những người đấu tranh vì quyền tự do dưới sự lãnh đạo của Giuseppe Garibaldi mặc - trở nên phổ biến nhờ công của Nữ hoàng Eugénie nước Pháp. Vào cuối thế kỷ 19, cuốn từ điển Century Dictionary miêu tả sơ mi thông thường là loại áo "làm bằng vải bông, với ngực áo bằng vải lanh, cổ tay áo được làm cứng bằng hồ, cổ áo và cổ tay áo thường có thể tách rời ra và có thể điều chỉnh được."

Bộ phận
Áo sơ mi có các bộ phận là thân áo, cổ áo, tay áo, cổ tay áo, túi áo.

Cổ áo

Cổ áo là phần quan trọng của sơ mi. Có các loại cổ khác nhau:
 Cổ cài nút ở dưới (button-down)
 Cổ cổ điển: cao 6 đến 7 cm với phần góc từ 9 đến 10 cm.
 Cổ kiểu Ý cut away: mặc chung với cà vạt thắt nút to kiểu Windsor (đặt tên theo Công tước Windsor, tức vua Edward VIII của Anh sau khi đã thoái vị).
 Cổ kiểu Mao Trạch Đông: cổ áo thẳng bao quanh cổ người mặc, không đeo kèm cà vạt được.

Tay áo

Có thể là tay ngắn hoặc tay dài (kéo đến cổ tay).

Thân áo
Có đường mở áo nằm dọc phía trước áo với hàng nút hay khóa kéo.

Cổ tay áo

Một số loại cổ tay áo khác nhau là:
 Cổ tay cổ điển có khâu nút
 Cổ tay áo có khuy măng sét
 Cổ tay áo kiểu Napoli

Túi áo
Có thể có hoặc không có túi áo; túi áo có thể hở hoặc có nắp hoặc có nút hay khóa cài.

Chất liệu làm áo
Có hai loại sợi chính dùng để dệt áo là sợi thiên nhiên và sợi nhân tạo (sợi tổng hợp). Về sợi thiên nhiên, có sợi lanh (dùng đầu tiên trong lịch sử), sợi bông (dùng phổ biến), sợi gai, len, lụa. Về sợi tổng hợp, có polyester, tencel, viscose,...Ngoài ra người ta còn dùng polyester pha sợi bông (poly-cotton).

Tham khảo

Sách
Tiếng Anh

Tiếng Pháp

Tạp chí

Lịch sử trang phục
Lịch sử trang phục (châu Âu)
Lịch sử trang phục (phương Tây)
Áo (trang phục)
Trang phục
Từ gốc Pháp
Lịch sử thời trang


title: Chase XCG-20

text:
Chase XCG-20, còn gọi là XG-20 và định danh công ty MS-8 Avitruc, là một loại tàu lượn chiến đấu cỡ lớn, được phát triển ngay sau Chiến tranh thế giới II bởi công ty Chase Aircraft Company cho không quân Hoa Kỳ, đây cũng là tàu lượn lớn nhất từng được chế tạo ở Hoa Kỳ. XG-20 không được đưa vào sản xuất do những thay đổi của không quân, nhưng với bản sửa đổi thành máy bay vận tải hai động cơ Fairchild C-123 Provider, nó được chấp nhận trang bị và được sử dụng rộng rãi trong Chiến tranh Việt Nam.

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo
Chú thích

Tài liệu

G-020
Tàu lượn quân sự Hoa Kỳ 1940–1949
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1940
Máy bay chiến đấu
Tàu lượn
Máy bay vận tải
Máy bay cánh trên


title: Curtiss XP-18

text:
Curtiss XP-18 là một loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh được nghiên cứu năm 1930, nó có 1 động cơ Wright IV-1560. Dự án này bị hủy bỏ trước khi được chế tạo.

Tham khảo

P-18
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1930
Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ
Máy bay hai tầng cánh
Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Curtiss XP-19

text:
Curtiss XP-19 là một loại máy bay tiêm kích cánh đơn được nghiên cứu năm 1930, nó có 1 động cơ Wright IV-1560. Dự án này bị hủy bỏ trước khi được chế tạo.

Tham khảo

P-19
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1930
Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ
Máy bay hai tầng cánh
Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Curtiss XP-22 Hawk

text:
Curtiss XP-22 Hawk là một loại máy bay tiêm kích thử nghiệm của Hoa Kỳ, do Curtiss chế tạo.

Quốc gia sử dụng

Không quân Lục quân Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Donald, David, ed. Encyclopedia of World Aircraft. Etobicoke, Ontario, Canada: Prospero Books, 1997. ISBN 1-85605-375-X.
 Fitzsimons, Bernard, ed. "Hawk, Curtiss Models 34 and 35 P-1 to P-6 and F6C". Illustrated Encyclopedia of Weapons and Warfare. Volume 12, pp. 1255–1256, London: Phoebus Publishing, 1978.
 Jones, Lloyd S. U.S. Fighters: 1925-1980s. Fallbrook, California: Aero Publishers, Inc., 1975. ISBN 0-8168-9200-8.

P-22 Hawk
P-22, Curtiss
Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ
Máy bay hai tầng cánh
Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Tụ máu ở tai chó

text:
Bệnh tụ máu ở tai chó, một số tài liệu còn nói là bệnh vỡ mạch lâm ba tai, phồng tai, xoăn tai, linessanter ở chó

Biểu hiện
Tai chó có biểu hiện căng dần, lúc đầu mềm sau đó căng lên, sờ vào cảm giác căng cứng

Chó có thể bị 1 bên tai hoặc cả hai bên tai. lúc đầu có thể ở phần vành tai, bệnh nặng hơn có thể lan xuống cả phần đầu của chó.

Khi bệnh đã lan đến phần đầu của chó có thể gây kế phát một số bệnh ở não bộ có thể gây ra tử vong

Nguyên nhân
Do ký sinh trùng cắn, đốt: Ve, ong

Do tổn thương vật lý: Va đập mạnh phần tai gây vỡ mạch máu trong

Điều trị
Phẫu thuật ngoại khoa

Dùng kháng sinh chống nhiễm khuẩn sau khi phẫu thuật
Penicillin, cefortaxime

Phòng bệnh
Diệt ký sinh trùng

Vệ sinh tai chó định kỳ

Tham khảo


title: Bộ Giáo lý Đức tin

text:
Bộ Giáo lý Đức tin (Latinh: Congregatio pro Doctrina Fidei viết tắt C.D.F., trước đây gọi là Thánh Bộ Tòa án Dị giáo Tối cao của Rôma và Hoàn vũ, gọi ngắn gọn là Tòa án Dị giáo Rôma) là cơ quan lâu đời nhất trong Giáo triều Rôma của Tòa Thánh. Được thành lập bởi Giáo hoàng Phaolô III vào năm 1542, mục tiêu duy nhất bộ này là "phổ biến Giáo lý Công giáo và bảo vệ những quan điểm truyền thống Kitô giáo nếu nó gặp nguy hiểm trước các học thuyết mới không thể chấp nhận được". Văn phòng của bộ này đặt tại Điện Thánh Bộ, ngoại thành Vatican. Ban cố vấn của bộ gồm các hồng y, Giám mục, linh mục, giáo dân là những nhà thần học và giáo luật. Trong các nước Công giáo, tên gọi thông thường của Bộ này là Thánh Bộ (Santo Oficio).Ngày 14/2/2022, Đức Giáo Hoàng Phanxicô  đã ban hành Tự sắc “Fidem servare” - bảo vệ Đức tin - trong đó ngài sửa đổi cơ cấu nội bộ của Bộ Giáo lý Đức tin. Cụ thể Đức Giáo Hoàng thành lập hai phân bộ phụ với thẩm quyền riêng biệt về giáo lý và kỷ luật, và bổ nhiệm Tổng Thư ký cho mỗi phân bộ.

Lịch sử
Ngày 21 tháng 7 năm 1542, Giáo hoàng Phaolô III công bố Tông Hiến Licet ab initio, thiết lập Thánh Bộ Tòa án Dị giáo Tối cao của Rôma và Hoàn vũ. Các viên chức gồm các hồng y và các giao sĩ có nhiệm vụ "duy trì và bảo vệ sự toàn vẹn của đức tin, kiểm tra và chống lại các học thuyết sai trái". Nó được coi là tòa án tối cao xét xử các vụ việc mà giáo hội cho là dị giáo và là một phần quan trọng của Phong trào chống cải cách. Năm 1904, Giáo hoàng Piô X đổi tên cơ quan này thành Thánh bộ Nhiệm Thánh Tối cao. Tại nhiều quốc gia có truyền thống Công giáo, người ta gọi đơn giản là Thánh Bộ.

Đến ngày 7 tháng 12 năm 1965, khi bế mạc Công đồng Vatican II, cơ quan này được đổi tên thành Thánh bộ Giáo lý Đức tin. Từ năm 1983, khi Bộ Giáo Luật ra đời và có hiệu lực thì chữ "Thánh" đã bị loại bỏ trong tên của tất cả các bộ thuộc Giáo triều Rôma và do đó, Thánh bộ Giáo lý Đức tin ngày nay có tên là Bộ Giáo lý Đức tin.

Chú thích

Giáo triều Rôma
Khởi đầu năm 1542
Giáo lý và thần học Công giáo


title: 522 TCN

text:
522 TCN là một năm trong lịch La Mã.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 522 TCN


title: Vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2014 – Khu vực châu Phi (Vòng 2)

text:
Dưới đây là bài chi tiết về Vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2014 khu vực châu Phi (vòng 2).

Thể thức
Ở vòng loại này, 28 đội được xếp hạng vừa của khu vực châu Phi sẽ thi đấu cùng với 12 đội xuất sắc của vòng 1. Các đội đã được rút ra thành mười nhóm bốn đội, lễ bốc thăm chia bảng diễn ra tại Marina da Glória ở Rio de Janeiro, Brasil vào ngày 30 tháng 7 năm 2011.

Trận đấu diễn ra từ ngày 1 tháng 6 năm 2012 đến ngày 10 tháng 9 năm 2013. 10 đội đứng đầu mỗi bảng được đặc cách tiến vào vòng 3.

Hạt giống
Kết quả bốc thăm hạt giống dựa trên bảng xếp hạng FIFA được công bố vào tháng 7 năm 2011.

† Đội thắng cuộc ở vòng 1 có danh tính không được biết đến tại thời điểm công bố

Bảng đấu

Bảng A

Bảng B

Bảng C

Bảng D

Bảng E

Bảng F

Bảng G

Bảng H

Bảng I

Bảng J

Danh sách cầu thủ ghi bàn
6 bàn

 Mohamed Salah

5 bàn

 Islam Slimani

 Mohamed Aboutrika

 Bernard Parker

4 bàn

 Yaya Touré

 Juvenal
 Saladin Said

 Asamoah Gyan
 Papiss Cissé

3 bàn

 El Arbi Hillel Soudani
 Razak Omotoyossi
 Wilfried Bony
 Salomon Kalou

 Pierre-Emerick Aubameyang
 Mohamed Yattara
 Youssef El-Arabi
 Oussama Darragi

 Jacob Mulenga

2 bàn

 Sofiane Feghouli
 Saphir Taïder
 Guilherme
 Rudy Gestede
 Ofentse Nato
 Jerome Ramatlhakwane
 Aristide Bancé
 Jonathan Pitroipa
 Prejuce Nakoulma
 Héldon Ramos
 Platini
 Didier Drogba
 Lacina Traoré
 Eric Choupo-Moting

 Samuel Eto'o
 Foxi Kéthévoama
 Nicaise Zimbori-Auzingoni
 Randy
 Getaneh Kebede
 Mustapha Jarju
 Dominic Adiyiah
 Jordan Ayew
 Sulley Muntari
 Abdul Majeed Waris
 Sadio Diallo
 Ibrahima Traoré
 Ahmed Zuway
 Mahamadou N'Diaye
 Mahamadou Samassa

 Houssine Kharja
 Meddie Kagere
 Sadio Mané
 Alhassan Kamara
 Sheriff Suma
 Amri Kiemba
 Mbwana Samata
 Thomas Ulimwengu
 Chadi Hammami
 Issam Jemâa
 Tony Mawejje
 Emmanuel Okwi
 Christopher Katongo
 Collins Mbesuma
 Knowledge Musona

1 bàn

 Abdul
 Amaro
 Djalma
 Guedes
 Mabululu
 Job
 Nabil Ghilas
 Stéphane Sessègnon
 Bello Babatounde
 Mickaël Poté
 Mogakolodi Ngele
 Charles Kaboré
 Aurélien Chedjou
 Marco Soares
 Odaïr Fortes
 Salif Kéïta
 Dieumerci Mbokani
 Trésor Mputu
 Patou Simbi Ebunga
 Chris Malonga
 Christopher Samba
 Fabrice N'Guessi
 Ulrich Kapolongo
 Kolo Touré
 Amr Zaki
 Hosny Abd Rabo
 Mahmoud Fathallah
 Mohamed Zidan
 Iván Bolado
 Minyahil Teshome
 Rémy Ebanega
 Bruno Ecuele Manga
 Momodou Ceesay
 Abdou Jammeh
 Emmanuel Agyemang-Badu
 Jerry Akaminko
 Kwadwo Asamoah
 Christian Atsu
 John Boye

 Wakaso Mubarak
 Alhassane Bangoura
 Abdoul Camara
 Mohammed Diarra
 Francis Kahata
 Andrew Murunga
 David Owino
 Litsepe Marabe
 Tsepo Lekhoana
 Tsoanelo Koetle
 Tšepo Seturumane
 Francis Doe
 Anthony Laffor
 Patrick Wleh
 Marcus Macauley
 Hamed Snousi
 Faisal Al Badri
 John Banda
 Gabadinho Mhango
 Robin Ngalande
 Robert Ng'ambi
 Cheick Diabaté
 Modibo Maïga
 Abdou Traoré
 Hamza Abourazzouk
 Abdelaziz Barrada
 Younès Belhanda
 Abderrazak Hamdallah
 Domingues
 Maninho
 Henrico Botes
 Deon Kavendji
 Kamilou Daouda
 Mahamane Cissé
 Yacouba Ali
 Reuben Gabriel
 Ahmed Musa
 Godfrey Oboabona

 Nnamdi Oduamadi
 Emmanuel Emenike
 Victor Moses
 Ikechukwu Uche
 Labama Bokota
 Ibrahima Baldé
 Dame N'Doye
 Moussa Sow
 Moustapha Bangura
 Teteh Bangura
 Samuel Barlay
 Kei Kamara
 Mohamed Kamara
 Ibrahim Kargbo
 Morgan Gould
 Katlego Mashego
 Thabo Matlaba
 Katlego Mphela
 Siphiwe Tshabalala
 Kermit Erasmus
 Dean Furman
 Bakri Almadina
 Mudather El Tahir
 Salah Ibrahim
 Muhannad Tahir
 Shomari Kapombe
 Erasto Nyoni
 Kalen Damessi
 Dové Wome
 Lalawélé Atakora
 Backer Aloenouvo
 Fakhreddine Ben Youssef
 Wahbi Khazri
 Saber Khelifa
 Godfrey Walusimbi
 Nathan Sinkala
 Lincoln Zvasiya
 Masimba Mambare

phản lưới nhà

 Moses Chavula (trong trận gặp )

 Komlan Amewou (trong trận gặp )

 Bernard Parker (trong trận gặp )

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Results and schedule (FIFA.com version)
Results and schedule (CAFonline.com version)

</noinclude>

1


title: Giải thưởng Bravo

text:
Giải thưởng Bravo là một giải thưởng thường niên của tờ báo Ý Guerin Sportivo được trao cho các cầu thủ xuất sắc của bóng đá châu Âu. Người đầu tiên giành được giải thưởng này là cầu thủ người Anh Jimmy Case. Tới năm 1992 chỉ những cầu thủ có độ tuổi dưới 23 chơi cho các đội bóng giành quyền tham dự cúp châu Âu (UEFA Champions League, UEFA Cup, UEFA Cup Winners' Cup) và những cầu thủ dưới 21 tuổi chơi cho tất cả các đội bóng được quyền tham gia.

Người chiến thắng được chọn là cầu thủ chơi hay nhất trong khoảng thời gian từ mùa thu năm nay-mùa xuân năm sau.

Danh sách cầu thủ đoạt giải

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bravo Award trên RSSSF

Giải thưởng bóng đá châu Âu


title: Giải thưởng Âm nhạc Hàn Quốc

text:
Giải thưởng Âm nhạc Hàn Quốc (Hangul: 한국대중음악상) là một giải thưởng âm nhạc lớn được tổ chức hàng năm ở Hàn Quốc để công nhận những thành tựu của các nghệ sĩ trong lĩnh vực âm nhạc. Lễ trao giải đầu tiên diễn ra vào năm 2004. Người chiến thắng được xác định bởi một hội đồng thẩm định bao gồm các nhà phê bình âm nhạc, đạo diễn các chương trình âm nhạc cũng như những chuyên gia khác trong ngành. Đây là giải thưởng mang tính hàn lâm duy nhất tại Hàn Quốc.

Danh sách hạng mục
Giải thưởng Âm nhạc Hàn Quốc bao gồm 24 hạng mục.

Giải thưởng chính
Nghệ sĩ âm nhạc của năm

Nghệ sĩ âm nhạc của năm từ 2004 đến 2007 được chia ra làm 3 hạng mục cho Nghệ sĩ Nữ xuất sắc nhất, Nghệ sĩ Nam xuất sắc nhất và Nhóm nhạc xuất sắc nhất. Nhưng từ 2008 trở đi chỉ còn 1 hạng mục là Nhạc sĩ xuất sắc nhất.

Album của năm

Song of the Year - Bài hát của năm

Nghệ sĩ mới của năm

Giải thưởng dành cho các thể loại âm nhạc

Album nhạc Pop xuất sắc nhất

Bài hát nhạc Pop xuất sắc nhất

Album nhạc Rock xuất sắc nhất

Bài hát nhạc Rock xuất sắc nhất

Album nhạc Rock hiện đại xuất sắc nhất

Bài hát nhạc Rock hiện đại xuất sắc nhất

Album nhạc Điện tử xuất sắc nhất

Bài hát nhạc Điện tử xuất sắc nhất

Album nhạc Hip Hop xuất sắc nhất

Bài hát nhạc Hip Hop xuất sắc nhất

Album nhạc R&B & Soul xuất sắc nhất

Bài hát nhạc R&B & Soul xuất sắc nhất

Album nhạc Jazz & Crossover xuất sắc nhất

Bài hát nhạc Jazz & Crossover xuất sắc nhất

Biểu diễn nhạc Jazz & Crossover xuất sắc nhất

Album nhạc phim xuất sắc nhất

Giải thưởng về mức độ nổi tiếng

Nhóm nhạc của năm do cư dân mạng bình chọn

Nghệ sĩ nữ của năm do cư dân mạng bình chọn

Nghệ sĩ nam của năm do cư dân mạng bình chọn

Giải thưởng đặc biệt

Lựa chọn của hội đồng thẩm định

Giải thưởng thành tựu

Hãng ghi âm của năm

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức

Giải thưởng âm nhạc Hàn Quốc
Khởi đầu năm 2004
Sự kiện thường niên ở Hàn Quốc
Giải thưởng Hàn Quốc


title: Wedell-Williams XP-34

text:
Wedell-Williams XP-34 là một loại máy bay tiêm kích, được thiết kế cho Quân đoàn Không quân Lục quân Hoa Kỳ (USAAC) trước Chiến tranh thế giới II.

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo

Chú thích

Tài liệu

 Dorr, Robert F. and Donald, David. Fighters of the United States Air Force. London: Temple, 1990. ISBN 0-600-55094-X.
 Jones, Lloyd S. U.S. Fighters, Army-Air Force: 1925 to 1980s. Los Angeles: Aero Publishers Incorporated, 1975. ISBN 0-8168-9200-8.

P-34, Wedell-Williams
Máy bay thử nghiệm Hoa Kỳ 1930–1939
Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ
Máy bay thử nghiệm
Máy bay cánh dưới
Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Bell XP-52

text:
Bell XP-52 và đoi sau của nó XP-59 là những mẫu thiết kế máy bay tiềm kích bởi tập đoàn hàng không Bell của Mỹ.

Cả hai mẫu đều mang thiết kế cánh xà dọc đôi, động cơ lắp phía sau điều chỉnh bộ cánh quạt quay ngược của nó.

Khi mẫu XP-59 bị huỷ bỏ thì ký hiệu XP-59A đã được dùng làm giả danh cho một nguyên mẫu máy bay chiến đấu phản lực bí mật, sau đã bắt đầu sản xuất là máy bay Bell P-59 Airacomet

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bell XP-52

P-052
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1940
Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ
Máy bay cánh dưới
Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Đại học Łódź

text:
Đại học Lodz (University of Łódź) được thành lập vào ngày 24 tháng 5 năm 1945 tại thành phố Łódź, Ba Lan. Trường được coi là một sự chuyển tiếp của các cơ sở giáo dục tại Łódź trong thời kỳ giữa hai cuộc chiến tranh thế giới, bao gồm: — Viện Đào tạo Giáo viên (1921–1928), Trường Đại học Khoa học Xã hội và Kinh tế (1924–1928) và một bộ phận của trường Đại học Tự do Ba Lan (1928–1939).

Đại học Lodz là trường Đại học công lập, hoàn toàn thuộc sở hữu nhà nước. Đây là một trong mười tám Đại học Công lập ở Ba Lan.

Đại học Lodz có hơn 47 nghìn sinh viên theo học ở 12 khoa với hơn 60 ngành học và 170 chuyên ngành. Tổng số giảng viên của trường là 2370 trong đó 632 có trình độ Tiến sĩ trở lên.. Đại học Lodz có các chương trình đào tạo BA, MA và các khóa học sau đại học được giảng dạy bằng tiếng Anh cho sinh viên Ba Lan và sinh viên quốc tế.

Đại học Lodz có quan hệ hợp tác với 385 trường đại học, viện nghiên cứu trên toàn thế giới., trong đó có các trường Đại học lớn như Université Jean Moulin Lyon 3, Université François – Rabelais (Tours), University of Texas at Austin, Westfälische Wilhelms – Universität Münster, University of Baltimore, R. H. Smith School of Business, University of Maryland, Centria University of Applied Sciences (Kokkola, Finland), và Towson University. Sinh viên  của Đại học Lodz có thể tốt nghiệp với chứng chỉ kép của cả hai trường.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
 Official site

Tham khảo

Lodz
Education in Łódź
Łódź
Educational institutions established in 1945
Public universities
1945 establishments in Poland


title: Chilomycterus antillarum

text:
Chilomycterus antillarum là một loài cá trong chi Chilomycterus nguồn gốc ở Tây Đại Tây Dương, miền nam Florida và Bahamas đến Brasil. Chúng có thể phát triển chiều dài lên đến 12 inches.

Chú thích

Tham khảo

Chilomycterus
Cá Đại Tây Dương
Động vật được mô tả năm 1897


title: Chilomycterus reticulatus

text:
Chilomycterus reticulatus là một loài của cá trong chi Chilomycterus.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1758
R


title: Cá nóc nhím chấm vàng

text:
Cá nóc nhím chấm vàng, hay cá nóc gai thô ngắn, tên khoa học là Cyclichthys spilostylus, là một loài cá biển thuộc chi Cyclichthys trong họ Cá nóc nhím. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1982.

Từ nguyên
Từ định danh spilostylus được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: spílos (σπίλος, "chấm") và stûlos (στῦλος, "cái cột"), hàm ý đề cập đến các đốm có màu tương phản với gai trên thân của loài cá này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ Biển Đỏ, cá nóc nhím chấm vàng được phân bố rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, trải dài về phía đông đến Philippines, ngược lên phía bắc đến Nhật Bản, giới hạn phía nam đến Nam Phi, Úc và Nouvelle-Calédonie; xa về phía đông, cá nóc nhím chấm vàng đã được ghi nhận tại quần đảo Galápagos (Ecuador).

Thông qua kênh đào Suez mà cá nóc nhím chấm vàng đã tiến sâu vào Địa Trung Hải, khi sự xuất hiện của chúng được ghi nhận ngoài khơi Israel, vịnh Mersin (Thổ Nhĩ Kỳ) và Liban.

Cá nóc nhím chấm vàng sống trên các thảm cỏ biển, gần các rạn san hô hay những khu vực có nhiều bọt biển (hải miên) phát triển, được thu thập ở độ sâu khoảng từ 3 đến 90 m.

Mô tả

Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở cá nóc nhím chấm vàng là 34 cm. Tuy nhiên, cá thể duy nhất được thu thập ở Thổ Nhĩ Kỳ có chiều dài tổng thể đạt đến 46,5 cm.

Chúng có màu nâu xám sẫm, bụng trắng, được phủ đầy các gai nhỏ và cứng. Thân nổi bật với các đốm màu vàng cam ở gốc các gai trên lưng, còn đốm ở gai dưới bụng có màu đen. Các vây màu xám.

Số tia vây ở vây lưng: 11–13; Số tia vây ở vây hậu môn: 10–12; Số tia vây ở vây ngực: 20–22; Số tia vây ở vây đuôi: 8.

Sinh thái học
Theo kết quả khảo sát ở Việt Nam vào năm 2004–2005 thì chưa thấy độc tính ở cá nóc nhím chấm vàng, nhưng điều này không có nghĩa là trong tương lai chúng hoàn toàn không có độc.

Cá nóc nhím chấm vàng có thể hoạt động cả về đêm. Thức ăn của chúng là các loài thủy sinh không xương sống có vỏ cứng. Mặc dù cá trưởng thành sống ở tầng đáy, cá bột lại sống ở gần mặt nước.

Tham khảo

S
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Cá biển Đỏ
Cá Israel
Cá Ai Cập
Cá Oman
Cá Mozambique
Cá Nam Phi
Cá Madagascar
Cá Pakistan
Cá Việt Nam
Cá Philippines
Cá Nhật Bản
Cá Úc
Cá Nouvelle-Calédonie
Cá Ecuador
Cá Địa Trung Hải
Động vật Réunion
Động vật được mô tả năm 1982
Họ Cá nóc nhím


title: Giải Guizot

text:
Giải Guizot (tiếng Pháp: Prix Guizot) là một giải thưởng của Viện hàn lâm Pháp được thiết lập năm 1994, dành cho những tác giả có tác phẩm xuất sắc về môn lịch sử nói chung.

Giải này được đặt theo tên François Pierre Guillaume Guizot (4.10.1787 - 12.9.1874), nhà sử học và cựu viện sĩ Viện hàn lâm Pháp.

Những người đoạt giải
 1995
 Jean-Pierre Valognes, Vie et mort des chrétiens d'Orient, des origines à nos jours (Nhà xuất bản Fayard)
 1996
Barbara de Negroni, Lectures interdites. Le travail des censeurs au 18ème siècle (Nhà xuất bản Albin Michel)
Alain Boureau, Le Droit de cuissage. La fabrication d'un mythe (Nhà xuất bản Albin Michel)
 1997
Michel-Edmond Richard, Notables protestants, en France, dans la première moitié du 19èmme siècle (Nhà xuất bản Lys)
Serge de Robiano, Échec à l'Empereur, échec au Roi. Maurice de Broglie, évêque de Gand (1766-1821) (Nhà xuất bản Quorum)
Youri Roubinski, La Russie à Paris (Nhà xuất bản Mécène)
Paul Butel, Histoire de l'Atlantique, de l'Antiquité à nos jours (Nhà xuất bản Perrin)
 1998
François Caron, Histoire des chemins de fer en France (Nhà xuất bản Fayard)
Pierre Pouchain, Les Maîtres du Nord (Nhà xuất bản Perrin)
 1999
 Claude Fohlen, Histoire de l'esclavage aux États-Unis (Nhà xuất bản Perrin)
 2000
Alain Gérard, Par principe d'humanité...la Terreur et la Vendée (Nhà xuất bản Fayard)
Jacques Jourquin, Dictionnaire des maréchaux du Premier Empire
 2001
Francis Rapp, Le Saint Empire romain germanique, d'Otton le Grand à Charles Quint (Nhà xuất bản Tallandier)
François Crouzet, Histoire de l’Économie européenne (Nhà xuất bản Albin Michel)
 2002
Jean Ayanian, Le Kemp, une enfance intra muros (Nhà xuất bản Parenthèses)
Victor Debuchy, La vie à Paris sous la Commune (Nhà xuất bản Christian)
Elisabeth Crouzet-Pavan, Enfers et Paradis. L'Italie de Dante et de Giotto (Nhà xuất bản Albin Michel)
Jean Mathiex, Civilisations impériales (Nhà xuất bản Félin)
 2003
 Jean-Marc Moriceau, Terres mouvantes. Les campagnes françaises du féodalisme à la mondialisation, 19-20ème siècle (Nhà xuất bản Fayard)
Jean Verdon, Boire au Moyen Age (Nhà xuất bản Perrin)
Reynald Abad, Le Grand Marché. L’approvisionnement alimentaire de Paris sous l’Ancien Régime (Nhà xuất bản Fayard)
2004
 Jean-Pierre Rioux, Au bonheur la France (Nhà xuất bản Perrin)
 2005
 Janine Garrisson, L'Affaire Calas: miroir des passions françaises (Nhà xuất bản Fayard)
 2006
Marc Boyer, Le Thermalisme dans le Grand Sud-Est de la France (Nhà xuất bản Presses universitaires de Grenoble)
Olivier Chaline, Le Règne de Louis XIV (Nhà xuất bản Flammarion)
Véronique Larcade, Les Cadets de Gascogne. Une histoire turbulente (Nhà xuất bản Sud-Ouest)
 2007
André Chervel, Histoire de l'enseignement du français du 17ème au 20ème siècle (Nhà xuất bản Retz)
Dominique Iogna-Prat, La Maison Dieu. Une histoire monumentale de l'Église au Moyen Age (Nhà xuất bản Seuil)
Charles Frostin, Les Pontchartrain ministres de Louis XIV. Alliances et réseau d'influence sous l'Ancien Régime (Nhà xuất bản Presses universitaires de Rennes)
 2008
Lucien Jaume, Tocqueville: les sources aristocratiques de la liberté (Nhà xuất bản Fayard)
Marie-Claude Blais, La Solidarité. Histoire d'une idée (Nhà xuất bản Gallimard)
Edina Bozoky, La Politique des reliques de Constantin à Saint Louis (Nhà xuất bản Beauchesne)
Jean-Marc Berlière, Liquider les traîtres. La face cachée du PCF (1941-1943) (Nhà xuất bản Robert Laffont)
Esther Benbassa, La Souffrance comme identité (Nhà xuất bản Fayard)
 2009
Stella Ghervas, Réinventer la tradition. Alexandre Stourdza et l'Europe de la Sainte-Alliance (Nhà xuất bản Honoré Champion)
Jacques Le Rider, L'Allemagne au temps du réalisme. De l'espoir au désenchantement (1848-1890) (Nhà xuất bản Albin Michel)
Grégoire Kauffmann, Édouard Drumont (Nhà xuất bản Perrin)
Charles Wright, Casanova ou l'essence des Lumières (Nhà xuất bản B. Giovanangeli)
Alain Monod, Vauban ou la mauvaise conscience du roi (Nhà xuất bản Riveneuve)
 2010
Catherine Horel, Cette Europe qu’on dit centrale. Des Habsbourg à l’intégration européenne 1815-2004 (Nhà xuất bản Beauchesne)
David Bitterling, L’Invention du pré carré. Construction de l’espace français sous l’Ancien Régime (Nhà xuất bản Albin Michel)
Jacques-Alain de Sédouy, Le Concert européen. Aux origines de l’Europe 1814-1914 (Nhà xuất bản Fayard)
Alain Cabantous, Histoire de la nuit 17ème-18ème siècle (Nhà xuất bản Fayard)
Nathan Wachtel, La Logique des bûchers (Nhà xuất bản Seuil)
 2011
Frank Attar, Aux armes, citoyens ! naissance et fonctions du bellicisme révolutionnaire (Nhà xuất bản Seuil)
Charles-Edouard Levillain, Vaincre Louis XIV: Angleterre - Hollande - France, histoire d'une relation triangulaire 1665-1688 (Nhà xuất bản Champ Vallon)
 2012
André Burguière, Le Mariage et l’Amour en France, de la Renaissance à la Révolution (Nhà xuất bản Seuil)
Ivan Jablonka, Histoire des grands-parents que je n’ai pas eus. Une enquête (Nhà xuất bản Seuil)
 2013
 Thierry Lentz, Napoléon diplomate (Nhà xuất bản CNRS)
 Alain Testard, Avant l’histoire: l’évolution des sociétés, de Lascaux à Carnac
 2014
 Anthony Glinoer và Vincent Laisney L’Âge des cénacles. Confraternités littéraires et artistiques au XIXe siècle
 Michel Pernot Henri III. Le roi décrié
 2015
 Edmond Dziembowski La Guerre de sept ans (1756–1763)
 Antoine Lilti Figures publiques. L’invention de la célébrité (1750–1850)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Prix Guizot trên trang web của Viện hàn lâm Pháp.

Pháp năm 1994
Giải thưởng lịch sử
Giải thưởng thành lập năm 1994
Giải thưởng văn học Pháp


title: Cá nóc ba răng

text:
Cá nóc ba răng, tên khoa học Triodon macropterus, là một loài cá nóc, các loài còn sống duy nhất trong chi Triodon và họ Triodontidae. Các thành viên khác trong họ được biết đến từ các hóa thạch kéo dài trở lại Eocene.

Nó có nguồn gốc ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nơi nó được tìm thấy ở độ sâu đến 300 mét (980 ft). Tên của nó xuất phát từ tiếng Hy Lạp Tria có nghĩa là "ba" và odous có nghĩa là "răng", và đề cập đến ba răng hợp nhất tạo nên một cấu trúc mỏ.

Nó đạt chiều dài tối đa 54 cm (21 in). Nó có hình dạng đặc biệt, với một nắp bụng lớn bằng hoặc lớn hơn cơ thể của nó, nó bơm phồng với nước biển khi bị đe dọa.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1831


title: Poropuntius faucis

text:
Poropuntius faucis là một loài thuộc lớp Cá vây tia nằm trong chi Poropuntius.

Tham khảo

Poropuntius


title: Giải thưởng Tiểu luận

text:
Giải thưởng Tiểu luận (tiếng Pháp: Prix de l'Essai) là một giải thưởng văn học hàng năm của Viện hàn lâm Pháp, được thành lập năm 1971 với sự hỗ trợ của Quỹ Broquette-Gonin.

Giải thưởng này dành cho một tác phẩm hoặc toàn bộ tác phẩm tiểu luận của một tác giả.

Những người đoạt giải

 1971: Roger Judrin, Journal d'une monade et autres essais.
 1972: Paul Veyne, Comment on écrit l'histoire.
 1973: Marthe Robert, Roman des origines et origines du roman.
 1974: René Étiemble, Essais de littérature (vraiment) générale.
 1975: Jules Monnerot, Inquisitions.
 1976: Pierre Flottes, Histoire de la poésie politique et sociale en France de 1815 à 1939.
 1977: André Glucksmann, Les Maîtres penseurs.
 1978: Alain de Benoist, Anthologie critique des idées contemporaines.
 1979: Georges Elgozy, De l'humour.
 1980: Bertrand d'Astorg, Les noces orientales.
 1981: Alain Besançon, Ensemble de son œuvre.
 1982: Pierre Andreu, Vie et mort de Max Jacob.
 1983: François George, Histoire personnelle de la France.
 1984: Myriam Cendrars, Blaise Cendrars.
 1985: Jean-Marie Rouart, Ils ont choisi la nuit.
 1986: René Pomeau, D'Arouet à Voltaire.
 1987: Paule Constant, Un monde à l'usage des demoiselles.
 1988: Claude Arnaud, Chamfort.
 1989: Pierre Assouline, Albert Londres, vie et mort d'un grand reporter.
 1990: Jean Cazeneuve, Les Hasards d'une vie, Des Primitifs aux téléspectateurs.
 1991: Luc Fraisse, L'UVRE cathédrale, Proust et l'architecture médiévale.
 1992: Marc Fumaroli, L'État culturel, essai sur une religion moderne.
 1993: Alain Etchegoyen, La Démocratie malade du mensonge.
 1994: Richard Millet, Le Sentiment de la langue.
 1995: Alain Duhamel, La Politique imaginaire.
 1995: Claude Imbert, Par Bonheur.
 1996: Éric Roussel, Jean Monnet.
 1997: Alain-Gérard Slama, La Régression démocratique.
 1998: Mona Ozouf, La Muse démocratique. Henry James ou les pouvoirs du roman.
 1999: Philippe Berthier, La Vie quotidienne dans la Comédie humaine de Balz.
 2000: Florence Delay, Dit Nerval.
 2001: Belinda Cannone, L'Écriture du désir.
 2002: Pierre Schneider, Petite Histoire de l'infini en peinture.
 2003: Jean Clair, Court Traité des sensations, et Du surréalisme considéré dans ses rapports au totalitarisme et aux tables tournantes.
 2004: Pierre Lepape, Le Pays de la Littérature.
 2005: Olivier Pétré-Grenouilleau, Les Traites négrières.
 2006: Charles Dantzig, Dictionnaire égoïste de la littérature française.
 2007: Philippe Barthelet, Baraliptons.
 2008: Claude Delay, Giacometti, Alberto et Diego. L'histoire cachée.
 2009: André Tubeuf, Ludwig van Beethoven.
 2010: Alain Finkielkraut, Un cœur intelligent.
 2011: Marie-Claude Chaudonneret et Sébastien Allard, Le Suicide de Gros.
 2012: Alain Bonfand, Le Cinéma d'Akira Kurosawa et pour l'ensemble de son œuvre d'essayiste.
 2013: Jacques de Saint-Victor, Un pouvoir invisible. Les mafias et la société démocratique.
 2015: Christiane Rancé, La Passion de Thérèse d'Avila

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://www.academie-francaise.fr/prix-de-lessai

Giải thưởng thành lập năm 1971
Giải thưởng văn học Pháp
Giải thưởng tiểu luận
Pháp năm 1971


title: Kyle Walker

text:
Kyle Andrew Walker (sinh ngày 28 tháng 5 năm 1990), là một cầu thủ bóng đá người Anh hiện đang thi đấu cho câu lạc bộ Manchester City và đội tuyển Anh ở vị trí hậu vệ phải và trung vệ.Được coi là một trong những hậu vệ cánh xuất sắc nhất trong thế hệ của mình, Walker nổi tiếng với tốc độ, sức mạnh và tầm nhìn.

Walker bắt đầu sự nghiệp của mình tại câu lạc bộ thời niên thiếu Sheffield United khi mới 7 tuổi. Anh ra mắt đội một ở tuổi 18 sau thời gian cho mượn ở Northampton Town . Anh ấy đã gây ấn tượng khi chơi cho United và chơi trong trận chung kết play-off Championship năm 2009 . Màn trình diễn của anh ấy đã giúp anh ấy chuyển đến câu lạc bộ Premier League Tottenham Hotspur , trước khi ngay lập tức được cho Sheffield United mượn lại. Sau khi được cho mượn thêm ở Queens Park Rangers và Aston Villa , Walker đã củng cố vị trí của mình trong đội một Tottenham. Walker gia nhập Manchester City vào năm 2017 với mức phí 45 triệu bảng. Khi còn ở City, anh đã giành được 5 chức vô địch Cúp EFL , hai Cup FA , và một UEFA Champions League vào năm 2023 như một phần của cú ăn ba châu lục . Anh ấy đã ba lần có tên trong Đội hình PFA của năm , vào các mùa giải 2011–12 , 2016–17 và 2017–18 .

Walker đã chơi cho đội tuyển  ở cấp độ  và  tuổi trước khi ra mắt đội tuyển quốc gia chuyên nghiệp vào tháng 9 năm 2011. Anh ấy đã đại diện cho Anh tại hai Giải vô địch châu Âu UEFA , vào năm 2016 và 2020 , và tại hai kỳ FIFA World Cup , vào năm 2018 và 2022 .

Sự nghiệp câu lạc bộ

Sheffield United
Walker gia nhập học viện Sheffield United khi mới bảy tuổi sau khi nhận được lời đề nghị từ Football Unites, Racism Divides,anh được chọn vào đội hình chính thức vào năm 2008.Tháng 11 năm đó anh gia nhập câu lạc bộ Northampton Town theo một bản hợp đồng cho mượn.

Sau khi trở lại câu lạc bộ,Walker có trận đấu đầu tiên cho Sheffield United vào ngày 13 tháng 1 năm 2009,tại vòng 3 cúp FA đấu với Leyton Orient và đã thi đấu rất xuất sắc.

Tottenham Hotspur
Vào ngày 22 tháng 6 năm 2009, Walker gia nhập câu lạc bộ Tottenham Hotspur cùng với hậu vệ Kyle Naughton với mức phí chuyển nhượng 9 triệu £,nhưng đã được cho mượn lại tới câu lạc bộ vùng Yorkshire trong mùa giải 2009–10 như một phần của hợp đồng.Sau khi trở lại, Walker có trận đấu đầu tiên cho Tottenham vào ngày 27 tháng 3 năm 2010, trong trận thắng 2–0 trước Portsmouth.

Manchester City
Vào ngày 14 tháng 7 năm 2017, Walker đã ký một hợp đồng 5 năm với câu lạc bộ Manchester City trị giá 50 triệu bảng.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Đội tuyển quốc gia

Danh hiệu
Manchester City

Premier League: 2017–18, 2018–19, 2020–21, 2021–22, 2022–23
FA Cup: 2018–19, 2022–23
EFL Cup: 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020–21
FA Community Shield: 2018, 2019
UEFA Champions League: 2022–23; á quân: 2020–21
UEFA Super Cup: 2023

Cá nhân
Vô địch hạng nhất Anh, 2010–11, QPR
Đội hình tiêu biểu giải vô địch U21 châu Âu: 2011
Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất năm của PFA: 2012
Đội hình tiêu biểu của PFA:2011–12

Tham khảo

Hậu vệ bóng đá
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Tottenham Hotspur F.C.
Cầu thủ bóng đá Aston Villa F.C.
Cầu thủ bóng đá Queens Park Rangers F.C.
Sinh năm 1990
Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Anh
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2018
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Anh
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2022


title: Giải thưởng lớn của Cộng đồng Pháp ngữ

text:
Giải thưởng lớn của Cộng đồng Pháp ngữ (tiếng Pháp: Grand prix de la francophonie) là  một giải thưởng do Viện hàn lâm Pháp trao hàng năm cho một tác phẩm của một nhân vật có đóng góp xuất sắc vào việc phát triển ngôn ngữ Pháp trong quốc gia mình hoặc trên toàn thế giới.

Giải này được "Quỹ quốc tế" (Fondation internationale), do chính phủ Canada mở ra năm 1986, được chính phủ Pháp, công quốc Monaco, vương quốc Maroc cùng nhiều khoản tặng dữ tư nhân khác bổ sung.

Có sự khác biệt về khoản tiền thưởng mỗi năm. Ngoài ra Viện hàn lâm Pháp cũng trao thêm huy chương bạc mạ vàng của Viện cho những người khác

Những người đoạt giải
 1986: Georges Schehadé
 1987: Yoichi Maeda
 1988: Jacques Rabemananjara
 1989: Hubert Reeves
 1990: Albert Cossery
 1991: Léon-Joseph Suenens
 1992: Nguyễn Khắc Viện
 1993: Henri Lopes
 1994: Mohammed Dib
 1995: Salah Stétié
 1996: Abdou Diouf
 1997: Abdellatif Berbich
 1998: Jean Starobinski
 1999: Gunnar von Proschwitz
 2000: Giovanni Macchia
 2001: François Cheng
 2002: Bronislaw Geremek
 2003: Édouard J. Maunick
 2004: Albert Memmi
 2005: Jane Conroy
 2006: Roland Mortier
 2007: Élie Barnavi
 2008: Lide Tan
 2009: Thomas W. Gaehtgens
 2010: Jean Métellus
 2011: Abdellatif Laâbi
 2012: Boualem Sansal
 2013: Qiang Dong
 2014: Fouad Laroui and Georges Banu
 2015: Aminata Sow Fall
 2016: Takeshi Matsumura

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://www.academie-francaise.fr/grand-prix-de-la-francophonie

Giải thưởng của Viện hàn lâm Pháp
Giải thưởng thành lập năm 1986


title: Hóa chất thực vật

text:
Hóa thực vật dịch từ , một thuật ngữ tạo bởi tiếp đầu ngữ phyto có nghĩa là thực vật (plant) trong tiếng Hy Lạp và chemical có nghĩa là hóa học, là những hợp chất tự nhiên có sẵn trong các loài thực vật. Một số chịu trách nhiệm cho màu sắc và các thuộc tính cảm quan khác, chẳng hạn như màu tím thẫm của quả việt quất và mùi của tỏi.

Thuật ngữ này tuy thường được sử dụng để chỉ những hợp chất có thể có ý nghĩa sinh học, ví dụ như chất chống oxy hóa, nhưng không được xem như là các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể. Chúng có tính chất như thực phẩm chức năng trong việc duy trì và tăng cường sức khỏe con người. Các chất này hiện diện trong rau quả và hoạt động như dược liệu với mục đích ngăn ngừa hoặc điều trị bệnh và bảo vệ cơ thể.

Các nhà khoa học ước tính có khoảng 10000 chất phytochemical khác nhau có khả năng tác động đến các bệnh như ung thư, đột quỵ hoặc hội chứng chuyển hóa.

Vài Phytochemical tiêu biểu
Ngoài những kiến thức cụ thể về những tác dụng hoặc cấu tạo tế bào của chúng, các phytochemical đã được coi là những loại thuốc thiên niên kỷ. Ví dụ, Hippocrates có thể kê đơn lá cây liễu để trị sốt. Salicin, có đặc tính chống viêm và giảm đau, ban đầu được chiết xuất từ vỏ của cây liễu trắng và sau đó sản xuất tổng hợp đã trở thành thuốc aspirin được bán tại quầy hoặc không kê đơn (over-the-counter - OTC) chủ yếu. Có bằng chứng từ các nghiên cứu phòng thí nghiệm các phytochemiacl trong trái cây và rau có thể làm giảm nguy cơ ung thư, có thể do chất xơ, chất chống oxy hóa polyphenol và tác dụng chống viêm. Phytochemical cụ thể, chẳng hạn như chất xơ lên men, được phép sử dụng theo tuyên bố có giới hạn về sức khỏe bởi Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA).

Một loại thuốc điều trị ung thư quan trọng, Taxol (paclitaxel), là một phytochemical ban đầu chiết xuất và tinh chế từ các cây thủy tùng ở Thái Bình Dương.

Một số phytochemical với các đặc tính sinh lý có thể là các nguyên tố hóa học đơn giản chứ không phải là phân tử hữu cơ phức tạp. Ví dụ, chất Selen, một nguyên tố phong phú trong nhiều loại trái cây và rau quả, có liên quan đến những cách thức chuyển hóa chủ yếu trong cơ thể, bao gồm cả quá trình chuyển hóa hoóc môn tuyến giáp và hệ thống miễn dịch. Đặc biệt, nó là một chất dinh dưỡng và đồng yếu tố thiết yếu cho sự tổng hợp enzyme như glutathione, một chất chống oxy hóa nội sinh.

Thử nghiệm lâm sàng
Hiện tại có rất nhiều hóa chất thực vật trong các thử nghiệm lâm sàng cho một loạt các bệnh. Ví dụ, Lycopene trong cà chua, đã được thử nghiệm trong các nghiên cứu trên người đối với các bệnh tim mạch và ung thư tuyến tiền liệt.

Tuy nhiên những nghiên cứu này đã không đạt được đầy đủ sự đồng thuận mang tính khoa học để kết luận ảnh hưởng đến bất cứ loại bệnh nào. Quan điểm của cục FDA cho rằng: "Vài nghiên cứu khoa học với số lượng rất hạn chế và sơ bộ cho thấy ăn một nửa đến một cốc cà chua và/hoặc nước sốt cà chua một tuần có thể làm giảm nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt. Cục thực phẩm và dược  phẩm Hoa Kỳ kết luận rằng có rất ít bằng chứng khoa học ủng hộ cho tuyên bố này."

Tương tự như vậy, mặc dù lutein và zeaxanthin bị nghi ngờ về tác dụng ức chế thoái hóa điểm vàng và đục thủy tinh thể, đã có bằng chứng khoa học đầy đủ từ các thử nghiệm lâm sàng về những tác dụng hoặc yêu cầu sức khỏe cụ thể.

Bảo tồn phytochemical trong thực phẩm khi chế biến
Mỗi loại phytochemical, thực phẩm khác nhau thì cần những cách chế biến thực phẩm phù hợp để bảo tồn. Đa số các chất phytochemical trong các loại nông sản vừa thu hoạch có thể bị phá hủy hoặc bị loại bỏ bằng các công nghệ chế biến hiện đại như xử lý ở nhiệt độ cao như nấu ăn Vì vậy
 Các loại thực phẩm chế biến sẵn theo công nghiệp (thực phẩm đóng hộp, bọc) có thể chứa các phytochemical ít hơn và do đó có thể ít có lợi ích hơn so với các loại thực phẩm chưa qua chế biến (thực phẩm tươi ngoài chợ). Sự vắng mặt hoặc thiếu hụt các chất phytochemical trong thực phẩm chế biến sẵn có thể góp phần làm tăng nguy cơ các bệnh truyền nhiễm.
 Đa số các thực phẩm chứa phytochemical nên được ăn sống hoặc lấy nước ép sống hơn là nấu chín (luộc) như: củ dền đỏ có chứa betaine, sắc tố betalain, betacyanin, bông cải xanh hấp sơ (lightly steam) tốt hơn nấu chín.
Cũng có ngoại lệ như Lycopene, không những không bị phá hủy,, mà nồng độ càng tăng (cô đặc thêm), giúp cơ thể có thể dễ dàng hấp thu và hoạt tính sinh học xuất hiện  khi đã qua chế biến như nấu cà chua với một ít dầu, hoặc chế biến thành cà chua cô đặc (tomato paste).

Xem thêm
Các phytochemical trong thực phẩm
Chất dinh dưỡng thiết yếu
Suy dinh dưỡng

Chú thích

Đọc thêm
 Higdon, J. An Evidence – Based Approach to Dietary Phytochemicals. 2007. Thieme. ISBN 978-1-58890-408-9
 Rosa, L.A. de la / Alvarez-Parrilla, E. / González-Aguilar, G.A. (eds.) Fruit and Vegetable Phytochemicals: Chemistry, Nutritional Value and Stability. 2010. Wiley-Blackwell. ISBN 978-0-8138-0320-3

Các liên kết
Phytochemical Database  - United States Department of Agriculture
Phytochemicals at LPI - Linus Pauling Institute at Oregon State University

Chất chống oxy hóa
Chất dinh dưỡng
Dinh dưỡng