title: Danh sách tên xoáy thuận nhiệt đới

text:
Dưới đây là danh sách tên các bão nhiệt đới nói riêng và xoáy thuận nhiệt đới nói chung. Có 7 khu vực có tên bão nhiệt đới.

Sơ lược lịch sử
Bão được gọi bằng nhiều cách khác nhau tùy theo từng khu vực hình thành trên Trái Đất. Bão có tên theo tiếng Trung Quốc là “Taifung” có nghĩa là "đại phong" hay "gió lớn". Các tên tiếng Anh như “Typhoon”, tên Ả Rập là “Tufans”, được coi là có xuất xứ từ tiếng Trung Quốc.

Theo tập quán hiện nay trong các bản tin thời tiết theo tiếng Anh thì ở Tây Thái Bình Dương và Biển Đông gọi là Typhoon. Vùng Ấn Độ Dương và Nam Thái Bình Dương gọi là Tropical Cyclone. Khu vực Đông Bắc Thái Bình Dương và Bắc Đại Tây Dương gọi là Hurricane.

Để tránh nhầm lẫn trong việc đưa ra các thông tin về từng cơn bão vì các cơn bão có thể kéo dài hàng tuần hoặc lâu hơn, trên cùng một khu vực, cùng một thời gian có thể có 2, 3 cơn bão, thậm chí có thể nhiều hơn, người ta đặt tên cho các cơn bão.

Trong thời gian xảy ra Chiến tranh thế giới thứ hai, các nhà Khí tượng Lục quân và Hải quân Mỹ đã dùng tên của phụ nữ để đặt tên cho các cơn bão.

Các cơn bão ở Đông Bắc Thái Bình Dương được đặt theo tên phụ nữ từ năm 1959 - 1960, đến năm 1978 sử dụng cả tên nữ giới và nam giới.

Ở vùng Bắc Ấn Độ Dương, các cơn bão nhiệt đới bắt đầu được đặt tên từ tháng 9 năm 2004

Ở vùng Australia và nam Thái Bình Dương, bão bắt đầu được đặt tên (theo tên phụ nữ) từ năm 1964, đến năm 1973 thì sử dụng cả tên nam giới.

Từ ngày 1/1/2000 các cơn bão ở Tây Bắc Thái Bình Dương được đặt tên theo danh sách các tên mới và rất khác nhau. Các tên mới được bổ sung gồm các tên của khu vực Châu Á, được lấy từ 14 nước và vùng lãnh thổ là thành viên của ủy ban bão thuộc Tổ chức Khí tượng Thế giới. Mỗi thành viên cung cấp 10 tên, tạo thành danh sách 140 tên bão.

Bắc Đại Tây Dương

Đông Bắc Thái Bình Dương

Từ 140°T trở vào

Từ 140°- 180°T

Tây Bắc Thái Bình Dương (180°Đ - 100°Đ)

Philippines

Bắc Ấn Độ Dương (45°Đ - 100°Đ)

Tây Nam Ấn Độ Dương (90°Đ- 30°Đ)

Mùa Bão Khu Vực Úc (90°Đ- 160°Đ)

Australia

Indonesia

Papua New Guinea

Nam Thái Bình Dương (160°Đ - 120°T)

Các khu vực khác
Các khu vực này cực kỳ hiếm hình thành các hệ thống xoáy thuận nhiệt đới (tuy nhiên vẫn có một số hệ thống cận nhiệt đới hoặc ngoại nhiệt đới lẻ tẻ). Đó là biển Địa Trung Hải và Đông-nam Thái Bình Dương (phía đông kinh tuyến 120°Đ ở Nam bán cầu), kết quả là không có danh sách đặt tên chính thức cũng như số hiệu khu vực cho các khu vực này. Riêng khu vực Nam Đại Tây Dương nay đã có cơ quan khí tượng Brazil và trong các năm 2004, 2010 và 2011, các xoáy thuận nhiệt đới có sức gió lớn hơn 35 hải lý / giờ hình thành được đặt tên là Catarina, Anita và Arani và 2 cơn bão cận nhiệt đới hinh thành năm 2015 có tên là Bapo và Cani.

Chú thích

Tham khảo

Tên bão nhiệt đới
Danh sách
Xoáy thuận nhiệt đới


title: Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2015

text:
Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2015 là một sự kiện mà theo đó các xoáy thuận nhiệt đới hình thành ở vùng phía tây bắc của Thái Bình Dương. Mùa bão sẽ kéo dài trong suốt năm 2015 với phần lớn các cơn bão hình thành từ tháng 5 đến tháng 11. Bài viết này chỉ đề cập đến các cơn bão hình thành trong phạm vi của Thái Bình Dương ở Bắc Bán Cầu và từ kinh tuyến 100 đến 180 độ. Trong khu vực tây bắc Thái Bình Dương, có 2 cơ quan khí tượng hoạt động độc lập nhau, nên một cơn bão có thể có 2 tên gọi khác nhau. JMA sẽ đặt tên cho một cơn bão khi sức gió duy trì trong vòng 10 phút đạt ít nhất 65 km/h, (40 mph) bất kỳ nơi đây trong vùng đã đề cập trên. Trong Khi đó, PAGASA sẽ đặt tên cho một cơn bão khi nó hình thành từ một áp thấp nhiệt đới trong phạm vi giám sát của họ giữa 135°E và 115°E và giữa 5°N-25°N thậm chí JMA đã đặt tên cho nó. Các áp thấp nhiệt đới được JTWC theo dõi và đặt tên có ký tự "W" phía trước một con số.

Đây là mùa bão thứ 3 liên tiếp có cơn bão từ khu vực trung tâm và đông bắc Thái Bình Dương di chuyển sang.

Tóm tắt mùa bão

Các cơn bão

Áp thấp nhiệt đới 90W

Cấp bão (Việt Nam): Dưới cấp 6 - vùng áp thấp.

Cấp bão (Nhật Bản): Áp thấp nhiệt đới; Áp suất: 1006 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): Vùng đối lưu nhiệt đới mức cao.

Trước khi áp thấp này hình thành, cơn bão Jangmi đã tan hoàn toàn trên biển Đông và không có dấu hiệu nào của một sự hồi sinh. Cả JMA và JTWC đều phân tích rằng có 2 hệ thống xoáy thuận nhiệt đới tồn tại song hành và sau đó Jangmi đã không còn tồn tại và áp thấp nhiệt đới mới này được đánh lại ký hiệu 90W mới thay vì là tàn dư của Jangmi.

Bão Mekkhala (Amang)

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 11 - Bão nhiệt đới dữ dội.

Cấp bão (Nhật Bản): 60 hải lý/giờ - Bão nhiệt đới dữ dội; Áp suất: 975 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 70 hải lý/giờ - Bão cuồng phong cấp 1.

Bão Higos

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 14 ~ cấp 15 - Bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 90 hải lý/giờ - Bão cuồng phong; Áp suất: 940 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 115 hải lý/giờ - Bão cuồng phong cấp 4.
Lúc đạt đỉnh, Higos là cơn bão mạnh nhất tại Tây Bắc Thái Bình Dương trong tháng 2 kể từ sau cơn bão Nancy năm 1970. Về áp suất, Higos là cơn bão có áp suất thấp nhất từng được ghi nhận trong tháng 2.Kỉ lục này sau đó bị phá vỡ bởi cơn bão Wutip 4 năm sau.

Bão Bavi (Betty)

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 9 ~ cấp 10 - Bão nhiệt đới.

Cấp bão (Nhật Bản): 45 hải lý/giờ - Bão nhiệt đới; Áp suất: 990 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 50 hải lý/giờ - Bão nhiệt đới.

Bão Maysak (Chedeng)

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 16 ~ cấp 17 - Bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 105 hải lý/giờ - Bão cuồng phong; Áp suất: 910 mbar (hPa)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 140 hải lý/giờ - Siêu bão cấp 5.
Lúc đạt đỉnh (31 tháng 3 năm 2015), Maysak là cơn bão mạnh nhất trong giai đoạn trước tháng 4 tại Tây Bắc Thái Bình Dương (cũng như toàn bán cầu Bắc).Kỉ lục này cũng bị phá vỡ bởi cơn bão Surigae 6 năm sau.

Bão Haishen

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 8 ~ cấp 9 - Bão nhiệt đới.

Cấp bão (Nhật Bản): 35 hải lý/giờ - Bão nhiệt đới; Áp suất: 998 mbar (hPa).

Cấo bão (Hoa Kỳ): 45 hải lý/giờ - Bão nhiệt đới.

Bão Noul (Dodong)

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 16 ~ cấp 17 - Bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 110 hải lý/giờ - Bão cuồng phong; Áp suất: 920 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 140 hải lý/giờ - Siêu bão cấp 5.

Bão Dolphin

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 16 - Bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 100 hải lý/giờ - Bão cuồng phong; Áp suất: 925 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 140 hải lý/giờ - Siêu bão cấp 5.

Bão Kujira (bão số 1)

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 9 - Bão nhiệt đới.

Cấp bão (Nhật Bản): 45 hải lý/giờ - Bão nhiệt đới; Áp suất: 985 mbar (hPa).

Cấo bão (Hoa Kỳ): 45 hải lý/giờ - Bão nhiệt đới.

Bão Chan-hom (Falcon)

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 15 - Bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 90 hải lý/giờ - Bão cuồng phong; Áp suất: 935 mbar (hPa)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 120 hải lý/giờ - Bão cuồng phong cấp 4.

Bão Linfa (Egay) (Bão số 2)

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 10 ~ cấp 11 - Bão nhiệt đới dữ dội.

Cấp bão (Nhật Bản): 50 hải lý/giờ - Bão nhiệt đới dữ dội; Áp suất: 980 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 65 hải lý/giờ - Bão cuồng phong cấp 1.

Bão Nangka

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 16 - Bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 100 hải lý/giờ - Bão cuồng phong; Áp suất: 925 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 135 hải lý/giờ - Siêu bão cấp 4.

Bão Halola (Goring)

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 14 - Bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 80 hải lý/giờ - Bão cuồng phong; Áp suất: 955 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 90 hải lý/giờ - Bão cuồng phong cấp 2.

Áp thấp nhiệt đới 12W

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 7 - Áp thấp nhiệt đới.

Cấp bão (Nhật Bản): Dưới 30 hải lý/giờ - Áp thấp nhiệt đới; Áp suất: 1008 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 40 hải lý/giờ - Bão nhiệt đới.

Bão Soudelor (Hanna)

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 17 - Bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 115 hải lý/giờ - Bão cuồng phong; Áp suất: 900 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 155 hải lý/giờ - Siêu bão cấp 5.

Soudelor hiện là cơn bão có sức gió tối đa 10 phút mạnh nhất tại Bắc bán cầu và mạnh thứ ba thế giới tính về sức gió 1 phút và áp suất tối thiểu trong năm 2015 sau hai cơn bão Patricia và Pam.
Soudelor mạnh ngang với bão Vongfong năm 2014.

Áp thấp nhiệt đới 14W

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 6 ~ cấp 7 - Áp thấp nhiệt đới.

Cấp bão (Nhật Bản): <30 hải lý/giờ - Áp thấp nhiệt đới; Áp suất: 1008 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 30 hải lý/giờ - Áp thấp nhiệt đới.

Bão Molave

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 10 - Bão nhiệt đới.

Cấp bão (Nhật Bản): 45 hải lý/giờ - bão nhiệt đới; Áp suất: 994 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 45 hải lý/giờ - Bão nhiệt đới.

Bão Goni (Ineng)

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 15 - Bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 95 hải lý/giờ - Bão cuồng phong; Áp suất: 935 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 115 hải lý/giờ - Bão cuồng phong cấp 4.

Goni là cơn bão đặc biệt, sức gió của nó đạt đỉnh đến 3 lần và đều là 115 hải lý/giờ.

Bão Atsani

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 16 - Bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 100 hải lý/giờ - Bão cuồng phong; Áp suất: 925 mbar (hPa)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 140 hải lý/giờ - Siêu bão cấp 5.

Bão Kilo

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 14 ~ cấp 15 - Bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 100 hải lý/giờ - Bão cuồng phong; Áp suất: 945 mbar (hPa)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 100 hải lý/giờ - Bão cuồng phong cấp 3.

Bão Etau

Bão Vamco (bão số 3)

Bão Krovanh

Bão Dujuan (Jenny)

Bão Mujigae (Kabayan) (bão số 4)

Bão Choi-wan

Bão Koppu (Lando)

Theo một số trung tâm bão quốc tế (JMA, JTWC) thì Koppu đã vượt qua kinh tuyến 120oĐ tiến vào biển Đông, nhưng do Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương chỉ để bão tiến đến kinh tuyến 120oĐ nên không công nhận là bão số 5.

Bão Champi

Áp thấp nhiệt đới 26W

Bão In-fa (Marilyn)

Bão Melor (Nona) (bão số 5)

Cấp bão (Việt Nam): Cấp 15 - Bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 95 hải lý/giờ - Bão cuồng phong; Áp suất 935 mBar (hPa)

Cấp bão (Hoa Kỳ): 125 hải lý/giờ - Bão cuồng phong cấp 4.
 Đến phút chót, tên bão "Nonoy" của Philippines bị đổi thành "Nona"

Áp thấp nhiệt đới Onyok (29W)

Áp thấp nhiệt đới khác
02/01: Áp thấp nhiệt đới suy yếu từ bão Jangmi hoạt động ở biển Sulu bắc Malaysia, tan hoàn toàn ngay trong ngày hôm đó sau khi đổ bộ Malaysia.
01/07: Áp thấp nhiệt đới hình thành ở gần quần đảo Caroline, nó bị bão Chan-hom hấp thụ vào ngày tiếp theo.
14/07: Áp thấp nhiệt đới hình thành vài km về phía đông - đông bắc của Philippines, nó sau đó tan ngay không hoàn toàn, ngày 15, JMA thông báo lại về áp thấp này, nó bị bão Nangka hấp thụ vào ngày kế tiếp.
18/07: Áp thấp nhiệt đới hình thành và tan ở gần Nhật Bản và Nam Hàn Quốc sau 2 ngày tồn tại.
20/07: Áp thấp nhiệt đới hình thành và tan ngay sau khi đổ bộ vào tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc.
26/08: tàn dư của bão Loke bên khu vực Trung tâm Thái Bình Dương di chuyển sang ở trạng thái ngoại nhiệt đới, vào ngày kế tiếp nó bị hấp thụ bởi tàn dư của cơn bão Atsani.
20/12: Áp thấp nhiệt đới ở Nam Biển Đông

Tên gọi của bão

Tên quốc tế
Các xoáy thuận nhiệt đới được đặt tên theo danh sách bên dưới do Trung tâm khí tượng khu vực chuyên biệt ở Tokyo, Nhật Bản, khi một xoáy thuận đạt đến độ mạnh của bão. Các tên gọi do các thành viên của ESCAP/WMO Typhoon Committee đề xuất. Mỗi nước trong số 14 nước và vùng lãnh thổ thành viên đưa ra 10 tên gọi, được sử dụng theo thứ tự ABC, bằng tên tiếng Anh của quốc gia đó. Sau đây là các tên gọi dự kiến sẽ đặt tên cho các cơn bão năm 2015.

Tên địa phương của Philippines

Cơ quan PAGASA sử dụng chương trình đặt tên riêng của mình cho cơn bão nhiệt đới trong khu vực theo dõi của họ. Pagasa đặt tên cho áp thấp nhiệt đới đã hình thành trong khu vực theo dõi của mình và bất kỳ cơn bão nhiệt đới có thể di chuyển vào khu vực theo dõi của họ. Nên danh sách các tên trong năm đó bị sử dụng hết, tên sẽ được lấy từ một danh sách phụ trợ, các bão đầu tiên được xuất bản mỗi năm trước khi mùa bão bắt đầu. Tên còn lập lại (chưa bị khai tử) từ danh sách này sẽ được sử dụng một lần nữa trong mùa bão năm 2019. Đây là danh sách tương tự được sử dụng trong mùa bão 2011, với ngoại lệ có  Betty ,  Jenny , Marilyn ,  Perla  và Sarah thay thế tên Bebeng, Juaning, Mina, Pedring và Sendong tương ứng. Tên mà chưa được sử dụng hay sẽ sử dụng được đánh dấu .

Danh sách phụ trợ

Số hiệu cơn bão tại Việt Nam
Ở Việt Nam một cơn bão được đặt số hiệu khi nó đi vào vùng thuộc phạm vi theo dõi của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương Quốc gia được xác định trên biển Đông phía Tây kinh tuyến 120 độ kinh Đông và phía bắc vĩ tuyến 10 độ vĩ Bắc. Số hiệu của bão được đặt theo số thứ tự xuất hiện của nó trong năm ví dụ: Bão số 1, bão số 2,...

Dưới đây là các cơn bão đã được Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương Quốc gia đặt số hiệu trong năm 2015: (kèm vùng đổ bộ)

Tác động
Bảng dưới đây trình bày tất cả các xoáy thuận nhiệt đới hình thành trong mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2015. Trong đó bao gồm quãng thời gian hoạt động, tên bão, những khu vực chịu ảnh hưởng, cường độ (vận tốc gió duy trì 10 phút và áp suất), thiệt hại, và số người chết. Số người chết trong ngoặc (nếu có) là bổ sung và gián tiếp (một ví dụ về trường hợp chết gián tiếp do bão là tai nạn giao thông), nhưng vẫn liên quan đến cơn bão. Tổng thiệt hại về người và vật chất bao gồm cả khi cơn bão là một hệ thống ngoại nhiệt đới, một sóng nhiệt đới, hay một vùng thấp, và tất cả số liệu được tính bằng USD 2015.

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA).
 Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương.
 Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) .
 Cơ quan khí tượng Hồng Kông .
 Trang dự báo của Hải Quân Mỹ .

Năm 2015


title: Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2004

text:
Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2004 là một mùa bão, theo đó các xoáy thuận nhiệt đới hình thành ở vùng phía tây bắc của Thái Bình Dương. Mùa bão sẽ kéo dài trong suốt năm 2004 và phần lớn các cơn bão hình thành từ tháng 5 đến tháng 11. Bài viết này chỉ đề cập đến các cơn bão hình thành trong phạm vi của Thái Bình Dương ở Bắc Bán Cầu và từ kinh tuyến 100 đến 180 độ. Trong khu vực tây bắc Thái Bình Dương, có 2 cơ quan khí tượng hoạt động độc lập nhau, nên một cơn bão có thể có 2 tên gọi khác nhau. JMA sẽ đặt tên cho một cơn bão khi sức gió duy trì trong vòng 10 phút đạt ít nhất 65 km/h, (40 mph) ở vùng tâm bão cho bất kỳ cơn bão nào hình thành trong vùng này. Trong khi đó, PAGASA sẽ đặt tên cho một cơn bão khi nó hình thành từ một áp thấp nhiệt đới trong phạm vi theo dõi của họ giữa 135°Đ và 115°Đ và giữa 5°B-25°B thậm chí JMA đã đặt tên cho nó. Các áp thấp nhiệt đới được JTWC theo dõi và đặt tên có ký tự "W" phía trước một con số.

Tóm tắt

Các cơn bão
Trong các cơn bão này, sức gió của JTWC sử dụng thang Saifr-Simpson nên sức gió đo được duy trì trong 1 phút. Trong khi JMA lấy sức gió 10 phút.

Áp thấp nhiệt đới 01W (Ambo)

Cơn xoáy thuận nhiệt đới đầu tiên của mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2004 là áp thấp 01W, hình thành ngày 10 tháng 2 ở phía Tây đảo Chuuk. Nó đi về phía tây, đi chậm do bị cắt dọc liên tục. Vào ngày 14 tháng 2, áp thấp đổi hướng đi ngược chiều kim đồng hồ, suy yếu và tan vào ngày 16.

Bão nhiệt đới 02W (Butchoy)

Ở khu vực gần xích đạo hình thành một áp thấp nhiệt đới ở phía Nam Philippines. Nó thường đi về phía Tây Bắc, nhưng cũng có lúc đi về phía Tây Nam chút ít. Ngay trước khi cơn bão đổ bộ vào Philippines, một rãnh áp thấp đẩy nó lên phía Bắc, nơi có không khi khô và tiếp xúc với lực cắt theo chiều dọc dẫn đến việc nó tan vào ngày 23 tháng 3.

Bão Sudal (Cosme)

Ngày 5 tháng 4, áp thấp nhiệt đới 03W bắt đầu hình thành ở giữa Chuuk và Pohnpei. Nó đi về hướng Tây Bắc, nó mạnh lên thành cơn bão nhiệt đới. Nó chuyển hướng về phía Tây, đều đặn tăng cường sức gió và trở thành một cơn bão cuồng phong vào ngày 6. Ngày 9 tháng 4, với sức gió 115 knots/130 mph, cơn bão tàn phá đảo Palau. Sau khi tàn phá đảo, Sudal đạt sức gió cao nhất 130 knots/150 mph. Cơn bão quay về phía đông bắc và trở thành áp thấp cận nhiệt đới vào 15 tháng 4. Thiệt hại ở đảo Yap, với 90% các tòa nhà bị phá hủy, 1.500 người mất nhà cửa, và một người chết (sau công bố lại là không có ai). Đây là cơn bão mạnh nhất tấn công Yap trong vòng 50 năm. "Sudal" có nghĩa là con rái cá. Sau đó nó đã bị thay thế bằng tên "Mirinae". Đây là cơn bão thứ 7 ở vùng Tây Bắc Thái Bình Dương bị đổi tên.

Bão Nida (Dindo)

Áp thấp nhiệt đới 04W hình thành ở phía Đông Philippines trong một dải hội tụ nhiệt đới vào ngày 13 tháng 5. Áp thấp nhiệt đới này đã nhanh chóng mạnh lên thành bão nhiệt đới vào ngày 14 và chỉ 6 giờ sau đã mạnh lên thành bão cuồng phong. Vào ngày 15 và 16 tháng 5, trong lúc di chuyển về phía Tây Bắc hướng về quốc đảo Philippines, Nida đạt đỉnh cường độ - một siêu bão cấp 5 với sức gió 1 phút là 140kn/160 mph, và đi qua phía đông của quốc đảo này. Nida yếu đi một chút khi ma sát với quốc đảo, rồi bắt đầu di chuyển theo hướng Bắc - Đông Bắc do chịu ảnh hưởng của áp cao cận nhiệt đới. Bão trở thành xoáy nghịch nhiệt đới ở phía Đông Nhật Bản vào ngày 21, sau khi cướp đi sinh mạng 31 người cùng thiệt hại 1,3 triệu USD. "Nida" là tên một phụ nữ, được đặt bởi Thái Lan.

Tại Philippines, các trung tâm sơ tán bão đã mở cửa để đón 2.096 người vào tránh trú. Bão tiếp cận làm hoạt động của nhiều bến phà bị hoãn lại và khiến 15.057 hành khách bị mắc kẹt. Tại Đài Loan, các chuyên gia khí tượng đã ban hành cảnh báo khi dự đoán có xác suất là bão sẽ đánh vào Đài Loan.

Áp thấp nhiệt đới 05W

JTWC đánh ký hiệu áp thấp này là 05W, cho rằng 05W đã đạt cường độ bão nhiệt đới. Cơ quan khí tượng Nhật Bản không theo dõi áp thấp này. 05W được Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương Việt Nam theo dõi và được đánh tên hiệu "Áp thấp nhiệt đới tháng V".

Bão Omais (Enteng)

 Cấp bão (Nhật Bản): - 95 km/h (bão nhiệt đới dữ dội) - áp suất 985hPa
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 110 km/h (bão nhiệt đới) - ban đầu là bão cuồng phong cấp 1 (120 km/h).

Bão Conson (Frank) - Bão số 1

Cấp bão (Việt Nam): cấp 12 - bão cuồng phong.
Cấp bão (Nhật Bản): 150 km/h - bão cuồng phong, áp suất 960hPa
Cấp bão (Hoa Kỳ): 195 km/h - bão cuồng phong cấp 3.

Bão Chanthu (Gener) - Bão số 2

Cấp bão (Việt Nam): cấp 11 - bão nhiệt đới dữ dội
Cấp bão (Nhật Bản): 110 km/h - bão nhiệt đới dữ dội, áp suất 975hPa.
Cấp bão (Hoa Kỳ): 140 km/h - bão cuồng phong cấp 1.
Chanthu là một cơn bão trái mùa đổ bộ vào các tỉnh Nam Trung Bộ, không theo quy luật.

Bão Dianmu (Helen)

Cấp bão (Nhật Bản): 185 km/h - bão cuồng phong. ÁP suất 915 hpa.
Cấo bão (Hoa Kỳ): 280 km/h - siêu bão cấp 5.

Bão Mindulle (Igme)

 Cấp bão (Nhật Bản): Bão cuồng phong.
 Cấp bão (Hoa Kỳ): Bão cuồng phong cấp 4.

Bão Tingting

Cái tên "Tingting" về sau được thay thế bằng tên "Lionrock".
 Cấp bão (Nhật Bản); 150 km/h - Bão cuồng phong cấp 1. Áp suất 955hPa
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 80 hải lý/giờ - bão cuồng phong cấp 1.

Bão Kompasu (Julian) - Bão số 3

Cấp bão (Việt Nam): cấp 8-9 - bão nhiệt đới.
Cấp bão (Nhật Bản); 85 km/h - bão nhiệt đới. Áp suất:992hPa
Cấp bão (Hoa Kỳ): 45 hải lý/giờ - bão nhiệt đới.

Bão Namtheun

 Cấp bão (Nhật Bản): 155 km/h - bão cuồng phong
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 115 hải lý/giờ - bão cuồng phong cấp 4.

Bão Malou

 Cấp bão (Nhật Bản): 75 km/h - bão nhiệt đới.
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 35 hải lý/giờ - bão nhiệt đới

Bão Meranti

 Cấp bão (Nhật Bản): 140 km/h - bão cuồng phong
Cấp bão (Hoa Kỳ): 90 hải lý/ giờ bão cuồng phong cấp 2

Bão Rananim (Karen)

Bão Malakas

Bão Megi (Lawin)

Bão Chaba

Bão Aere (Marce)

Áp thấp nhiệt đới 21W

Bão Songda (Nina)

Bão Sarika

Bão Haima (Ofel)

Áp thấp nhiệt đới Pablo

Cái tên Pablo của Philippines  sau này bị đổi thành Pepito.

Bão Meari (Quinta)

Bão Ma-on (Rolly)

Bão Tokage (Siony)

Bão Nock-ten (Tonyo)

Bão Muifa (Unding) - bão số 4

Bão Merbok (Violeta)

Áp thấp nhiệt đới Winnie

Áp thấp nhiệt đới Winnie lần đầu tiên được xác định bởi Cơ quan Quản lý Dịch vụ Khí quyển, Địa vật lý và Thiên văn học Philippine vào ngày 27 tháng 11 dưới dạng áp thấp nhiệt đới ở phía đông Philippines. Một cơn bão có tổ chức kém, Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp(JTWC) đã ban hành một cảnh báo hình thành lốc xoáy nhiệt đới vào ngày 29 tháng 11. Theo dõi tây-tây bắc, Winnie đổ bộ vào miền nam Luzon.  Khi di chuyển trên đất liền, trầm cảm đạt được cường độ đỉnh của nó với gió 55 km/h (35 mph) và áp suất khí quyển là 1000 mbar (hPa; 29,53 inHg).  Sau khi vượt qua đất đai, hệ thống bắt đầu suy yếu trước khi vào biển Đông. Khi trên biển, Winnie quay về phía tây bắc, di chuyển dọc theo bờ biển phía tây Luzon trong suốt ngày 29 tháng 11. Đầu ngày hôm sau, các tư vấn về trầm cảm chấm dứt. Winnie được ghi nhận lần cuối ngoài khơi bờ biển phía tây bắc Luzon.

Mặc dù một cơn bão nhiệt đới yếu, áp thấp nhiệt đới Winnie đã mang lại lượng mưa xối xả cho phần lớn Visayas và Luzon. Các ước tính ban đầu cho thấy ít nhất 300 người đã thiệt mạng do bão. Tuy nhiên, theo thời gian, nó đã được phát hiện rằng ít nhất 842 người thiệt mạng và 751 người khác đã mất tích, tổng cộng 1.593 người. Thiệt  hại từ nó được ước tính là 678,7 triệu peso Philippines (14,6 triệu USD).

Bão Nanmadol (Yoyong) - bão số 5

Bão Talas (Zosimo)

Bão Noru

Tên bão

Tên quốc tế
Các xoáy thuận nhiệt đới được đặt tên theo danh sách bên dưới do Trung tâm Khí tượng Chuyên ngành Khu vực ở Tokyo, Nhật Bản, khi một xoáy thuận đạt đến độ mạnh của bão. Các tên gọi do các thành viên của ESCAP/WMO Typhoon Committee đề xuất. Mỗi nước trong số 14 nước và vùng lãnh thổ thành viên đưa ra 10 tên gọi, được sử dụng theo thứ tự ABC, bằng tên tiếng Anh của quốc gia đó. Sau đây là các tên gọi đã đặt cho các cơn bão năm 2013.

Tên ở Philippines
PAGASA sử dụng cách đặt tên riêng của mình cho cơn bão nhiệt đới trong khu vực theo dõi của họ. PAGASA đặt tên cho áp thấp nhiệt đới đã hình thành trong khu vực theo dõi của họ và bất kỳ cơn bão nhiệt đới có thể di chuyển vào khu vực theo dõi của họ. Nên danh sách các tên trong năm đó bị sử dụng hết, tên sẽ được lấy từ một danh sách phụ trợ, các bão đầu tiên được hình thành mỗi năm trước khi mùa bão bắt đầu. Tên còn lập lại (chưa được dùng) từ danh sách này sẽ được sử dụng một lần nữa trong mùa bão năm 2008. Tên mà chưa được sử dụng hay sẽ sử dụng được đánh dấu .

Tại Việt Nam
Ở Việt Nam, một cơn bão được đặt số hiệu khi nó đi vào vùng thuộc phạm vi theo dõi của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Việt Nam được xác định trên biển Đông phía Tây kinh tuyến 120 độ kinh Đông và phía bắc vĩ tuyến 10 độ vĩ Bắc. Số hiệu của bão được đặt theo số thứ tự xuất hiện của nó trong năm. Nếu cơn bão "Ví dụ" xuất hiện lần 1 mà đi vào vùng biển Việt Nam thì tên bão sẽ là "Bão số 1" và tương tự, các cơn số 2, 3, 4,... cũng được đặt như vậy.

Chú thích

Tham khảo
 Japan Meteorological Agency
 China Meteorological Agency
 National Weather Service Guam
 Hong Kong Observatory
 Macau Meteorological Geophysical Services
 Korea Meteorological Agency
 Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration
 Taiwan Central Weather Bureau
 Joint Typhoon Warning Center
 Satellite movie of 2004 Pacific typhoon season

Châu Á năm 2004
Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2004


title: Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2003

text:
Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2003 là một sự kiện mà theo đó các xoáy thuận nhiệt đới hình thành ở vùng phía tây bắc của Thái Bình Dương. Mùa bão sẽ kéo dài trong suốt năm 2003 với phần lớn các cơn bão hình thành từ tháng 5 đến tháng 11. Bài viết này chỉ đề cập đến các cơn bão hình thành trong phạm vi của Thái Bình Dương ở Bắc Bán Cầu và từ kinh tuyến 100 đến 180 độ. Trong khu vực tây bắc Thái Bình Dương, có 2 cơ quan khí tượng hoạt động độc lập nhau, nên một cơn bão có thể có 2 tên gọi khác nhau. JMA sẽ đặt tên cho một cơn bão khi sức gió duy trì trong vòng 10 phút đạt ít nhất 65 km/h, (40 mph) bất kỳ nơi đây trong vùng đã đề cập trên. Trong Khi đó, PAGASA sẽ đặt tên cho một cơn bão khi nó hình thành từ một áp thấp nhiệt đới trong phạm vi theo dõi của họ giữa 135°Đ và 115°Đ và giữa 5°B-25°B thậm chí JMA đã đặt tên cho nó. Các áp thấp nhiệt đới được JTWC theo dõi và đặt số hiệu có ký tự "W" phía sau một con số.

Bão Maemi là cơn bão mạnh nhất của mùa bão, gây thiệt hại nặng nề nhất, và tên "Maemi" bị loại bỏ năm 2006.

Dòng thời gian

Các cơn bão

Bão Yanyan

Cái tên Yanyan bị thay thế vào năm 2004,và đước thay thế bằng Dolphin.
 Cấp bão (Việt Nam): không cảnh báo.
 Cấp bão (Nhật Bản): 65 km/h (10 phút) - bão nhiệt đới.
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 95 km/h (1 phút) - bão nhiệt đới.

Bão Kujira (Amang)

 Cấp bão (Việt Nam): Không cảnh báo
 Cấp bão (Nhật Bản): 175 km/h (10 phút): Bão cuồng phong.
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 250 km/h (1 phút) - Siêu bão cấp 4.
 Cấp bão (Philippines): Bão cuồng phong.

Bão Chan-hom

 Cấp bão (Việt Nam): không cảnh báo.
 Cấp bão (Nhật Bản): 155 km/h (10 phút) - bão cuồng phong.
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 215 km/h (1 phút) - bão cuồng phong cấp 4.

Bão Linfa (Chedeng) - Bão số 1

 Cấp bão (Việt Nam): cấp 10 - bão nhiệt đới dữ dội.
 Cấp bão (Nhật Bản): 100 km/h - bão nhiệt đới dữ dội.
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 110 km/h - bão nhiệt đới.
 Cấp bão (Philippines): bão nhiệt đới.

Bão Nangka (Dodong) - bão số 2

 Cấp bão (Việt Nam): cấp 9 - bão nhiệt đới.
 Cấp bão (Nhật Bản): 95 km/h (10 phút) - Bão nhiệt đới dữ dội
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 75 km/h (1 phút) - bão nhiệt đới.
 Cấp bão (Philippines): bão nhiệt đới.

Bão Soudelor (Egay)

Cấp bão (Việt Nam): không cảnh báo.
 Cấp bão (Nhật Bản): 150 km/h (10 phút) -bão cuồng phong.
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 215 km/h (1 phút) - bão cuồng phong cấp 4.
 Cấp bão (Philippines): bão cuồng phong.

Bão Imbudo (Harurot) - Bão số 3

 Cấp bão (Việt Nam): cấp 14 - bão cuồng phong.
 Cấp bão (Nhật Bản): 165 km/h (10 phút) - bão cuồng phong.
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 240 km/h (1 phút) - siêu bão cấp 4.
 Cấp bão (Philippines): Bão cuồng phong.
 Cơn bão này được gọi là bão số 4 vì nó đi vào biển Đông ngày 22 tháng 7, trong khi đó bão Goni đi vào biển Đông ngày 18 tháng 7, như vậy theo quy định về bão tại Việt Nam thì Goni là bão số 3. Năm 2006, tên bão "Imbudo" bị loại bỏ, và tên "Molave" được dùng để thay thế.

Bão Goni (Gilas) - Bão số 4

 Cấp bão (Việt Nam): cấp 11 - bão nhiệt đới dữ dội.
 Cấp bão (Nhật Bản): 110 km/h (10 phút)- bão nhiệt đới dữ dội.
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 120 km/h - bão cuồng phong cấp 1.
 Cấp bão (Philippines): Bão nhiệt đới.
 Vì lý do trên nên dù được đặt tên sau nhưng nó vẫn là bão số 3 còn Imbudo là bão số 4. Ngày 22 tháng 7 năm 2003, cơn bão này đổ bộ tỉnh Ninh Bình (thuộc vùng đồng bằng sông Hồng), gây mưa lớn cho Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ Việt Nam, đợt mưa này kéo dài đến 24 tháng 7, sau đó kết hợp tiếp với hoàn lưu bão số 4 (Imbudo) nên kéo dài đến 27 tháng 7. Trước đó, cơn bão cũng đã gây gió mạnh, mưa lớn và gây thiệt hại cho Philippines, đảo Hải Nam (Trung Quốc). Năm 2006, để viết đúng chính tả, "Koni" được viết đúng thành "Goni".

Bão Morakot (Juaning)

 Cấp bão (Việt Nam): cấp 9 - bão nhiệt đới (cơn bão này gây gió mạnh cho vùng Đông Bắc Biển Đông nên được NCHMF cảnh báo)
 Cấp bão (Nhật Bản): 85 km/h (10 phút) - bão nhiệt đới.
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 120 km/h (10 phút) - bão cuồng phong cấp 1.
 Cấp bão (Philippines): Bão nhiệt đới.

Bão Etau (Kabayan)

 Cấp bão (Việt Nam): không cảnh báo.
 Cấp bão (Nhật Bản): 155 km/h (10 phút) - Bão cuồng phong.
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 205 km/h (10 phút) - Bão cuồng phong cấp 3.
 Cấp bão (Philippines): Bão cuồng phong.

Bão Krovanh (Niña) - Bão số 5

 Cấp bão (Việt Nam): cấp 12 - Bão cuồng phong.
 Cấp bão (Nhật Bản): 120 km/h (10 phút) - Bão cuồng phong.
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 165 km/h (1 phút) - Bão cuồng phong cấp 2.
 Cấp bão (Philippines): Bão cuồng phong.

Bão Vamco (Mamang)

 Cấp bão (Việt Nam): Không cảnh báo.
 Cấp bão (Nhật Bản): 65 km/h (10 phút) - Bão nhiệt đới.
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 65 km/h (1 phút) - Bão nhiệt đới.
 Cấp bão (Philippines): Áp thấp nhiệt đới.

Bão Dujuan (Onyok) - Bão số 6

 Cấp bão (Việt Nam): cấp 13 ~ cấp 14 - bão cuồng phong.
 Cấp bão (Nhật Bản): 150 km/h (10 phút) - bão cuồng phong.
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 215 km/h (1 phút) - bão cuồng phong cấp 4.
 Cấp bão (Philippines): bão cuồng phong.

Bão Maemi (Pogi)

 Cấp bão (Việt Nam): không cảnh báo.
 Cấp bão (Nhật Bản): 195 km/h (10 phút) - bão cuồng phong.
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 280 km/h (1 phút) - siêu bão cấp 5.
 Cấp bão (Philippines): bão cuồng phong.
 Cơn bão này là xoáy thuận gây thiệt hại nặng nề nhất và cũng là cơn bão mạnh nhất trên Tây Bắc Thái Bình Dương trong năm 2003. Năm 2006, tên "Maemi" bị loại bỏ và được thay thế bằng "Mujigae". Chính vì thế, bài chi tiết Bão Maemi không cần phải viết thành Bão Maemi (2003) để cho tên được ngắn gọn.

Bão Choi-wan (Roskas)

 Cấp bão (Việt Nam): không cảnh báo.
 Cấp bão (Nhật Bản): 130 km/h (10 phút) - bão cuồng phong.
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 185 km/h (1 phút) - bão cuồng phong cấp 3.
 Cấp bão (Philippines): Bão nhiệt đới.

Bão Koppu (Sikat)

 Cấp bão (Việt Nam): không cảnh báo.
 cấp bão (Nhật Bản): 130 km/h (10 phút) - bão cuồng phong.
 cấp bão (Hoa Kỳ): 165 km/h (1 phút) - bão cuồng phong cấp 2.
 cấp bão (philippines): bão nhiệt đới.

Bão Ketsana (Tisoy)

 Cấp bão (Việt Nam): không cảnh báo.
 Cấp bão (Nhật Bản): 165 km/h (10 phút) - bão cuồng phong.
 Cấp bão (Mỹ): 230 km/h (1 phút) - Bão cuồng phong cấp 4.
 Cấp bão (Philippines): bão cuồng phong.

Bão Parma

 Cấp bão (Việt Nam và Philippines): không cảnh báo
 Cấp bão (Nhật Bản): 175 km/h (10 phút) - bão cuồng phong
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 240 km/h (1 phút) - Siêu bão cấp 4.

Bão Melor (Viring)

 Cấp bão (Việt Nam): cấp 10 - bão nhiệt đới dữ dội (do gây gió mạnh cho Đông Bắc Biển Đông nên được NCHMF cảnh báo)
 Cấp bão (Nhật Bản): 95 km/h (10 phút) - Bão nhiệt đới dữ dội
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 140 km/h (1 phút) - Bão cuồng phong cấp 1.
 Cấp bão (Philippines): Bão nhiệt đới.

Bão Nepartak (Weng) - Bão số 7

 Cấp bão (Việt Nam): cấp 12 - bão cuồng phong.
 Cấp bão (Nhật Bản): 120 km/h (10 phút) - bão cuồng phong.
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 140 km/h (1 phút) - bão cuồng phong cấp 1.
 Cấp bão (Philippines): Bão cuồng phong.
 Cơn bão này có đường đi gần giống với siêu bão Sơn Tinh năm 2012 và Haiyan năm 2013.

Bão Lupit (Yoyoy)

 Cấp bão (Việt Nam): không cảnh báo.
 Cấp bão (Nhật Bản): 185 km/h (10 phút) - bão cuồng phong.
 Cấp bão (Hoa Kỳ): 270 km/h (1 phút) - siêu bão cấp 5.
 Cấp bão (Philippines): bão cuồng phong./

Áp thấp nhiệt đới khác
 Ngày 16 tháng 5, Áp thấp nhiệt đới Batibot ở phía Đông Philippines, tan ngày 20. JTWC đánh số hiệu 03W.
 Ngày 9 tháng 7, Áp thấp nhiệt đới Falcon hoạt động ở phía Đông Philippines và tan luôn.
 Ngày 30 tháng 7, Áp thấp nhiệt đới Ineng hoạt động ở đảo Mindanao.
 Ngày 18 tháng 8, Áp thấp nhiệt đới Lakay ở phía đông bắc Philippines.
 Ngày 19 tháng 9, Áp thấp nhiệt đới Quiel ở Đông Philippines và bị Choi-wan hấp thụ.
 Các ATNĐ 18W, 19W vào đầu tháng 10 ở eo biển Philippines - Đài Loan.
 Ngày 22 tháng 10, Áp thấp nhiệt đới Ursula hoạt động ở Đông Biển Đông.
 Áp thấp nhiệt đới Zigzag vào cuối tháng 12 năm 2003.

Tên bão

Tên quốc tế
Các xoáy thuận nhiệt đới được đặt tên theo danh sách bên dưới do Trung tâm khí tượng khu vực chuyên biệt ở Tokyo, Nhật Bản, khi một xoáy thuận đạt đến độ mạnh của bão. Các tên gọi do các thành viên của ESCAP/WMO Typhoon Committee đề xuất. Mỗi nước trong số 14 nước và vùng lãnh thổ thành viên đưa ra 10 tên gọi, được sử dụng theo thứ tự ABC, bằng tên tiếng Anh của quốc gia đó. Sau đây là các tên gọi dự kiến sẽ đặt tên cho các cơn bão năm 2003.

Tên bão tại Philippines

Cơ quan PAGASA sử dụng chương trình đặt tên riêng của mình cho cơn bão nhiệt đới trong khu vực theo dõi của họ. Pagasa đặt tên cho áp thấp nhiệt đới đã hình thành trong khu vực theo dõi của mình và bất kỳ cơn bão nhiệt đới có thể di chuyển vào khu vực theo dõi của họ. Nên danh sách các tên trong năm đó bị sử dụng hết, tên sẽ được lấy từ một danh sách phụ trợ, các bão đầu tiên được xuất bản mỗi năm trước khi mùa bão bắt đầu.

Số hiệu cơn bão tại Việt Nam
Ở Việt Nam một cơn bão được đặt số hiệu khi nó đi vào vùng thuộc phạm vi theo dõi của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương Quốc gia được xác định trên biển Đông phía Tây kinh tuyến 120 độ kinh Đông và phía bắc vĩ tuyến 10 độ vĩ Bắc. Số hiệu của bão được đặt theo số thứ tự xuất hiện của nó trong năm ví dụ: Bão số 1, bão số 2,...

Dưới đây là các cơn bão đã được Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương Quốc gia đặt số hiệu trong năm 2003: (kèm vùng đổ bộ)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Satellite movie of 2003 Pacific typhoon season
Japan Meteorological Agency
China Meteorological Agency
National Weather Service Guam
Hong Kong Observatory
Macau Meteorological Geophysical Services
Korea Meteorological Agency
Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration
Taiwan Central Weather Bureau
Joint Typhoon Warning Center
Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2003


title: Bryan Gunn

text:
Bryan James Gunn (sinh ngày 22 tháng 12 năm 1963) là một cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Scotland, từng chơi ở vị trí thủ môn và đảm nhiệm vai trò huấn luyện viên. Kể từ khi bắt đầu sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp tại Aberdeen vào những năm đầu thập kỷ 1980, Gunn thi đấu tại Norwich City trong phần lớn sự nghiệp bóng đá và trở thành huyền thoại của câu lạc bộ này. Những năm cuối cùng trong sự nghiệp cầu thủ, Gunn thi đấu tại Scotland trong màu áo Hibernian trước khi giải nghệ vào năm 1998.

Gunn cho rằng đỉnh cao phong độ trong sự nghiệp thi đấu của mình là pha cứu thua "để đời" trong trận đấu giữa Norwich với đội bóng Bayern München trong khuôn khổ Cúp UEFA 1993. Theo nhận định của tờ The Independent, trận đấu này được đánh giá là một trận cầu đỉnh cao trong lịch sử đội bóng Norwich. Gunn là một trong 9 cầu thủ Norwich từng hai lần giành được danh hiệu cầu thủ xuất sắc nhất năm của câu lạc bộ. Ngoài ra, ông là một trong 25 thành viên đầu tiên được vinh danh ở Sảnh danh vọng của câu lạc bộ này. Gunn thi đấu trong màu áo của đội tuyển bóng đá quốc gia Scotland với 6 lần ra sân vào đầu những năm 1990.

Sau khi giải nghệ, Gunn tiếp tục làm một số công việc tại Norwich City với rất nhiều vai trò. Ông được chọn làm huấn luyện viên tạm quyền cho đến cuối mùa giải 2008-09 và sau đó được bổ nhiệm là huấn luyện viên trưởng vào mùa hè cùng năm. Tuy nhiên, sau thất bại trên sân nhà với tỷ số 1-7 trong trận đấu mở màn mùa giải 2009-10 với đối thủ địa phương Colchester United, ông ngay lập tức bị sa thải chỉ sau 1 tuần bắt đầu mùa giải mới.

Sau khi con gái 2 tuổi qua đời do mắc bệnh ung thư bạch cầu vào năm 1992, Gunn tích cực tham gia vào việc gây quỹ nhằm phòng chống bệnh tật và ảnh hưởng của căn bệnh này. Tính đến năm 2011, ông đã đóng góp hơn 1 triệu bảng cho việc nghiên cứu về bệnh ung thư bạch cầu ở trẻ em. Số tiền này đã được sử dụng để tài trợ cho các dự án cải thiện cuộc sống của trẻ em bị bệnh bạch cầu và gia đình của những bệnh nhân này. Thành phố Norwich công nhận việc làm từ thiện của Gunn và sự gắn kết dài lâu của ông của ông với câu lạc bộ bóng đá thành phố và quyết định trao cho ông chức cảnh sát trưởng thành phố Norwich vào năm 2002. Gunn xuất bản tập tự truyện In Where it Hurts: My Autobiography vào năm 2006, huấn luyện viên Alex Ferguson tham gia bằng cách viết phần lời nói đầu cho tập tự truyện.

Những năm đầu đời
Gunn sinh ngày 22 tháng 12 năm 1963 tại Thurso, Scotland, một địa điểm cách John O'Groats 20 dặm (khoảng 32 km). Cha ông là James Gunn, một tài xế xe tải đường dài và mẹ ông là Jessie Sinclair, một nhân viên nhà ăn tại nhà máy điện hạt nhân Dounreay. Hai ông bà tiến hành việc kết hôn, dù hai dòng tộc có những bất hòa kéo dài từ thế kỷ 16. James là một cầu thủ nghiệp dư, chơi bóng ở vị trí cánh phải cho đội bóng địa phương Invergordon F.C.

Gia đình Gunn sinh sống tại một trang trại tại Thurso. Thuở ấu thơ, những người nông dân thường hay đề nghị Gunn chơi bóng cùng họ. Nếu không có sẵn bóng, họ sẽ chơi với củ cải để thay thế. Lên bốn tuổi, Gunn bắt đầu yêu thích việc bảo vệ khung thành, không lo sợ những chấn thương và yêu thích việc lăn xả để bắt bóng. Nửa năm sau, gia đình Gunn chuyển đến Invergordon, địa điểm cách Inverness 20 dặm. Ông theo học trường tiểu học thị trấn và gia nhập đội bóng đá của trường. Tại đội bóng trường, Bobby Geddes là lựa chọn số một cho vị trí thủ môn. Geddes sau này cũng trở thành một cầu thủ chuyên nghiệp. Gunn chơi bóng với vai trò một cầu thủ tấn công cho đến khi Geddes chuyển lên học ở trường cấp hai.

Gunn theo học cấp trung học tại Học viện Invergordon từ năm 1975 đến năm 1980, và đạt được điểm O ở rất nhiều môn học, kể cả tiếng Anh, Toán, Lịch sử và Hóa học. Ông trượt bài kiểm tra Tiếng Pháp sau khi làm bài trong khi lên đường với đội U-15 Scotland. Ngưởi quản lý đội bóng đá trường, cũng là huấn luyện viên từng đề nghị Bryan Gunn được chơi cho đội U-15 Invergordon F.C khi cậu 13 tuổi. Trận ra mắt, đội bóng của Gunn để thua đối thủ với tỉ số 9-0, nhưng màn trình diễn của chàng cầu thủ mới đã thu hút được sự chú ý của các tuyển trạch viên đội tuyển quốc gia và Gunn được triệu tập lên đội tuyến bóng đá U-15 Scotland. Gunn được triệu tập lên tuyển năm cậu 14 tuổi, cùng lúc trong khoảng thời gian cậu ký hợp đồng thi đấu cho Aberdeen.

Sự nghiệp cầu thủ

Aberdeen

Năm 1980, Gunn bắt đầu sự nghiệp thi đấu chuyên nghiệp của mình tại Aberdeen, và có mối quan hệ tốt đẹp với Alex Ferguson, người về sau trở thành huấn luyện viên của chính Gunn. Điều này đã được tiết lộ vào năm 1997, khi Ferguson cùng với Manchester United hành quân đến Carrow Road. Khi còn đang thử việc tại Aberdeen, Gunn cũng làm công việc trông trẻ cho các con, cháu của Ferguson.

Thời gian đầu tại Aberdeen, Gunn thường không chơi ở vị trí thủ môn và ông được xem là một cầu thủ tấn công. Ferguson nhớ lại: "Cậu ấy có thể làm một tiền đạo chơi bóng giống như bất cứ ai. Trong thực tế, tôi từng thấy một lần cậu ta chơi như một tiền vệ trung tâm ở phía trước trong một trận đấu tập và ghi một bàn thắng tuyệt vời... Đó là khoảnh khắc tuyệt diệu". Tuy nhiên, vì là một cầu thủ chuyên nghiệp, và với chiều cao của ông , Gunn được chơi bóng với vai trò mới là người trấn giữ khung thành.

Gunn đạt nhiều thành công trong sự nghiệp thủ môn nhờ sự hỗ trợ của huấn luyện viên thủ môn người Bỉ tại Aberdeen, Marc De Clerck. Vào thời điểm rất ít đội bóng Anh có được một hệ thống đào tạo chuyên nghiệp, De Clerck đã giới thiệu Gunn và thủ môn đội tuyển quốc gia Scotland Jim Leighton để đào tạo họ thêm một vài kỹ thuật. Các thủ môn sẽ tham gia tranh chấp vào các pha bóng trong khi tập luyện với phần còn lại của đội hình. Giám đốc kĩ thuật Aberdeen Teddy Scott đã gây ảnh hưởng đến Gunn. Ông Scott đã giúp Gunn nhận biết nhiều điều về sự chăm chỉ và cống hiến. Ngoài ra, Gunn cũng chịu ảnh hưởng từ Alex McLeish. Sự xuất hiện của Leighton khiến Gunn chỉ bắt được 21 trận cho Aberdeen. Ông có trận ra mắt với câu lạc bộ này khi họ chạm trán Hibernian ở Pittodrie vào ngày 30 tháng 10 năm 1982, sau đó Gunn tiếp tục có bốn trận giữ sạch lưới cho câu lạc bộ. Mặc dù hai người là đối thủ của nhau trong việc giành vị trí ở đội hình chính, nhưng Gunn lại có mối quan hệ tốt đẹp với Leighton; điều đó được thể hiện bằng việc Gunn đến thăm và ăn cơm ở nhà Leighton mỗi tuần một lần.

Được đào tạo và thi đấu cho đội dự bị, đồng thời đôi lúc cũng được xuất hiện trong đội hình chính, Gunn được gọi vào đội U-21 Scotland, và ông có trận ra mắt trong tháng 11 năm 1983 khi thi đấu với U-21 Đông Đức. Ông cùng đồng đội giành được Cúp liên đoàn Scotland và vô địch tại Cúp các đội đoạt cúp bóng đá quốc gia châu Âu (European Cup Winner's Cup), mặc dù không được ra sân thi đấu chính thức trong cả hai trận chung kết. Ông được ra sân trong trận đấu tại tứ kết European Cup 1986, khi Aberdeen có trận hoà 2-2 với Gothenburg. "Jim bị gạch tên khỏi đội hình xuất phát, vì vậy tôi đã ra sân trong cả trận", Gunn nhớ lại. Gunn đã có một trận đấu xuất sắc. Bình luận trận đấu, Glasgow Herald cho biết, "trận đấu chỉ có sự xuất sắc của Willie Miller và Bryan Gunn mới có thể cầm chân được những cầu thủ đến từ Thụy Điển, và Gunn cũng đã góp công trong bàn thắng thứ hai của Aberdeen sau một cú đá từ đầu sân đến cuối sân.

Nhận thấy Leighton khó có thể bị mất vị trí trong đội hình, Ferguson có ý định bán Gunn cho một câu lạc bộ khác, và vào tháng 10 năm 1986, huấn luyện viên này đã bán Gunn cho Norwich City với giá 100.000 bảng. Việc chuyển nhượng dường như đã hoàn thành trong mùa hè năm 1986, nhưng Ferguson quyết định trì hoãn việc này cho đến tháng 10 với mục đích muốn có thêm thời gian cho Leighton hồi phục chấn thương.

Norwich City

Gunn chia sẻ khi di chuyển đến Norwich: "Norwich rất dễ định cư, giống như Aberdeen-một thành phố được bao bọc giữa những vùng quê tươi đẹp và rất nhiều trang trại." Tuy nhiên, kể từ khi gia nhập đội bóng vào nửa đầu mùa giải mới của câu lạc bộ, ban đầu ông cảm thấy khó khăn để giành được một suất bắt chính. Gunn được mua về để thay thế cho thủ môn đội tuyển Anh Chris Woods đã chuyển tới Rangers F.C.. Trong khi đó, thủ môn đội dự bị Graham Benstead đã có một số trận đấu tốt và đưa Norwich vươn lên tốp đầu giải vô địch quốc gia. Ken Brown muốn sử dụng Benstead và khiến Gunn phải chờ đợi suất đá chính. Thất bại với tỷ số 2-6 tại Anfield được xem là đã tạo cho Gunn cơ hội để có suất bắt chính ở đội một. Ông có trận ra mắt đội một của Norwich trong chiến thắng tại Full Members Cup trước Coventry City nhưng lại để thủng lưới từ một quả phạt đền, và sau đó Gunn đã có trận ra mắt đầu tiên ở giải vô địch quốc gia trong chiến thắng 2-1 trước Tottenham Hotspur tại Carrow Road vào ngày 8 tháng 11 năm 1986.

Norwich kết thúc mùa giải đầu tiên ở hạng nhất (giải vô địch quốc gia Anh lúc đó) ở vị trí thứ 5, vị trí cao nhất mà đội bóng này từng đạt được tính đến thời điểm đó. Nhờ vậy mà đến tháng 5 năm 1988, giá trị của Gunn đã tăng lên đáng kể, và câu lạc bộ đã từ chối một lời đề nghị chuyển nhượng với mức giá 500.000 Bảng Anh từ Ian Porterfield để Gunn trở lại Aberdeen. Mục đích của việc chuyển nhượng là để thay thế Leighton, người sau đó đã chuyển đến Manchester United và đoàn tụ với Alex Ferguson.

Gunn cùng với Norwich lọt vào bán kết cúp FA năm 1989, nhưng lại đã bỏ lỡ trận bán kết năm 1992 vì chấn thương. Tuy nhiên trận đấu và khoảnh khắc được đánh giá là đỉnh cao phong độ của Gunn và của Norwich City chính là chiến thắng đầy bất ngờ của họ trước gã khổng lồ châu Âu Bayern München trong khuôn khổ UEFA Cup vào năm 1993. Tờ Independent đánh giá trận đấu là "đỉnh cao trong lịch sử Norwich City". Gunn đã thực hiện một số pha cứu thua để bảo vệ khung thành của "Những chú chim hoàng yến" trong suốt trận đấu. Ông cho rằng pha cứu thua từ cú sút của tiền đạo Bayern Adolfo Valencia là pha cản phá tốt nhất trong sự nghiệp thi đấu của mình. Pha cản phá này cũng được mô tả là "một trong những pha cứu thua nổi bật nhất đến từ một thủ môn của Norwich City". Tuy nhiên, Gunn cũng mắc sai lầm trong trận derby Đông Anglian ở mùa 1995-96, từ đường chuyền về của Robert Ullathorne, Gunn đã bất cẩn, sút trượt khiến bóng nhẹ nhàng lăn vào lưới. Norwich để thua đầy oan uổng với tỷ số 1-2.

Trong tháng 11 năm 1989, Gunn có liên quan đến một vụ việc gây tranh cãi, thu hút sự chú ý của giới truyền thông. Đó là trận đấu Norwich tới làm khách tại sân Highbury - sân nhà của Arsenal. Trong năm phút cuối trận, cầu thủ David O'Leary của Arsenal đã ghi bàn thắng gỡ hòa 3-3. Sau đó, trong những giây cuối cùng của trận đấu, trọng tài cho Arsenal hưởng một quả penalty. Các cầu thủ Norwich đã cảm thấy khó chịu vì diễn biến trận đấu lúc đó, và đối với họ đó là một quyết định "thực sự đen tối". Gunn lúc đó đã đỡ được cú sút của Lee Dixon, nhưng không thể cản phá pha làm bàn bằng cú đá bồi sau đó của cầu thủ này. Trong lúc chờ đợi tiếng còi mãn cuộc, Mark Bowen và Ian Culverhouse của Norwich và Alan Smith của Arsenal lao vào ẩu đả. Gunn kể lại, "Bàn thắng sau đó đã được công nhận, nhưng tình hình lại xấu đi nhanh chóng, ba cầu thủ trong khu vực khung thành có "một vụ xô xát nhỏ". Riêng Nigel Winterburn của Arsenal đã "có một cái nhìn đầy xấu xí đến Dale Gordon, người đã nhanh chóng đẩy anh ta ra xa". Kết quả của những sự việc trên là một vụ ẩu đả:
Đột nhiên ẩu đả bắt đầu, thời điểm quan trọng. Mọi người bắt đầu lao đến dồn dập, ngay trước mặt tôi... Vài cầu thủ hiếm hoi không dính dáng đến sự việc là [những cầu thủ của Arsenal] John Lukic, Tony Adams, David O'Leary và tôi... Tôi đã đến chỗ ẩu đả để can ngăn... và phát hiện ra rằng những cầu thủ đã chạy qua vạch giữa sân là O'Leary và Adams. Tôi cảm thấy việc của mình là phải ngăn cản các cầu thủ trên khi họ tiến vào; và như một bản năng, tôi đã túm lấy Adams bằng một tay và đấm anh ta bằng tay kia.
Hầu như tất cả cầu thủ, chỉ trừ một người trong số hai mươi hai cầu thủ trên sân tham gia vào cuộc ẩu đả, nhưng không một ai bị đuổi khỏi sân. Ngày hôm sau, báo chí đã đăng các bài báo và hình ảnh với những gì mà họ gọi là "Vụ ẩu đả tại Highbury". Buổi chiều hôm đó, Gunn nhận được một cuộc điện thoại từ một nhà báo của tờ Today: "Ai nói với anh rằng các cầu thủ của Arsenal nói Gunn đã xúi giục cuộc ẩu đả?" Tức giận, thủ môn của Norwich nói vặn lại rằng chuyện này trên thực tế là ngược lại với cáo buộc trên. Số báo ra vào ngày thứ Hai có bài "Gunn đổ lỗi cho Arsenal". Gunn đã bị Liên đoàn bóng đá Anh chỉ trích và cảnh cáo về hành vi của mình. Cả hai câu lạc bộ bị phạt, và Gunn bị phạt hai tuần lương (khoảng 800 bảng) tại Norwich City.

Dưới sự dẫn dắt của John Deehan, Norwich đang xếp ở vị trí thứ 7 tại Giải bóng đá Ngoại hạng Anh mùa giải 1994-95, trước khi Gunn gặp phải chấn thương mắt cá chân trong trận đấu với Nottingham Forest ngày 27 tháng 12 năm 1994. Tầm quan trọng của ông với câu lạc bộ đã được thể hiện rõ khi Norwich sau đó đã tụt dốc trên bảng xếp hạng, với chỉ 1 chiến thắng trong 17 trận đấu trước khi Gunn bình phục chấn thương. Đội bóng kết thúc mùa giải ở vị trí thứ 20 và phải xuống chơi ở giải hạng Nhất. Gunn vẫn giữ được một vị trí đá chính ở đội một trong mùa giải 1995-1996, và tái xuất trong trận đấu với Wolverhampton Wanderers vào ngày 17 tháng 2 năm 1996, trong trận đấu này Gunn mang băng đội trưởng khi thủ quân cũ của đội là Jon Newsome rời câu lạc bộ. Tuy nhiên, khi Mike Walker đã trở thành huấn luyện viên trưởng trong mùa giải 1996-1997, ông đã chọn Ian Crook làm đội trưởng thay thế. Gunn có lần ra sân cuối cùng trong đội hình chính khi đội bóng thất bại 0-1 trước Crewe ngày 31 tháng 1 năm 1998. Theo tờ Sunday Mirror, ông đã có một "màn trình diễn không được xuất sắc", điều này cho thấy khả năng của ông "đã giảm dần theo thời gian".

Gunn có 478 lần ra sân trong đội một của Norwich trên tất cả các đấu trường. Ông được bình chọn là "Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Norwich City" vào các năm 1988 và 1993. Lần được bình chọn thứ hai của Gunn đến vào cuối mùa bóng 1992-93, khi Norwich cán đích ở vị trí thứ ba tại Giải bóng đá Ngoại hạng Anh, thành tích tốt nhất của họ tại sân chơi này. Câu lạc bộ đã trao cho Gunn một trận đấu để tri ân những đóng góp của ông với câu lạc bộ vào năm 1996, khi Alex Ferguson cùng các cầu thủ của Manchester United đến làm khách trên sân Carrow Road.

Hibernian

Mùa giải 1997-98, Gunn phải rời Norwich vì sự xuất hiện của Andy Marshall. Sự xuất hiện của cầu thủ này tại Norwich đá khiến cơ hội ra sân của Gunn bị hạn chế, do đó mà Gunn đã ký hợp đồng dưới hình thức cho mượn với Hibernian vào tháng 2 năm 1998. Theo luật chuyển nhượng của Scotland thì hợp đồng cho mượn này là không hợp lệ, vì vậy thay vào đó ông đã nhanh chóng ký hợp đồng chính thức với một mức phí chuyển nhượng không được tiết lộ, về sau được Gunn tiết lộ là 25.000 bảng Anh.

Quan điểm của Gunn về việc gia nhập Hibernian có sự nuối tiếc: "…[Rời Norwich] là một quyết định rất khó khăn, nhưng thực sự tôi đã có 12 năm tuyệt vời tại câu lạc bộ đó và vào lúc này tôi không còn là số 1 (đối với Mike Walker) nữa". Ông gia nhập Hibernian khi đội bóng này vật lộn ở nhóm nguy hiểm tại giải ngoại hạng Scotland; thời điểm đó Alex McLeish được bổ nhiệm làm huấn luyện viên trưởng.

Gunn không thể giúp câu lạc bộ trụ hạng và phải xuống hạng nhất, nhưng sau đó ông vẫn tiếp tục ký hợp đồng hai năm vào tháng 7 năm 1998. Tuy nhiên, với việc bị gãy xương bàn chân trong mùa hè 1998 khiến Gunn có nguy cơ phải kết thúc sự nghiệp. Theo lời khuyên của bác sĩ, Gunn chính thức giải nghệ vào tháng 3 năm 1999.

Ấn tượng của Gunn trong thời gian của ông ở Edinburgh là sự lạc quan. "Tôi chỉ chơi 12 trận cho Hibees nhưng thật tuyệt vời. Đội bóng đã đánh bại Hearts trong trận derby duy nhất của tôi với tỷ số 2-1 (John Robertson ghi bàn thắng thứ 50 cho Hearts trong trận derby nhưng tôi đã nói với anh ta rằng việc này không quan trọng bằng việc chúng tôi đã giành chiến thắng) và đã giữ sạch lưới tại Celtic Park (ngăn không cho họ đăng quang chức vô địch giải ngoại hạng Scotland ngày hôm đó)." Gunn nhận được những điều ông gọi là "sự đón nhận tuyệt vời" từ người hâm mộ Aberdeen khi ra sân cho Hibernian trong trận đấu với đội bóng cũ.

Sự nghiệp quốc tế
Gunn đã từng được triệu tập vào các đội tuyển trẻ của Scotland. Ông là một trong những cầu thủ nằm trong đội hình đã giành chức vô địch giải U-18 châu Âu, nhưng không chơi trong trận chung kết vì Aberdeen thời điểm đó cũng lọt tới trận chung kết Cúp Quốc gia Scotland năm 1982. Robin Rae đã thay Gunn chơi trận chung kết và trận này Scotland đã đánh bại Tiệp Khắc với tỉ số 3-1.

Năm 1983, Gunn cùng với đội U-19 Scotland đến Mexico tham dự Giải vô địch bóng đá trẻ thế giới. Gunn chơi trong cả bốn trận của Scotland tại giải đấu đó, từ đây mà Gunn đã rút ra nhiều kinh nghiệm thi đấu khi ông phải đương đầu với nhiều thách thức trong suốt hành trình thi đấu. Trái bóng Adidas được sử dụng, theo ông thì "nó thực sự bay được trong không khí", điều này giúp các cú sút xa có thể đạt đến một độ cao nhất định. Trong trận ra quân với Hàn Quốc, một số phần tử trong 26.000 khán giả trên sân "rõ ràng không ưa chúng tôi về mọi mặt... tôi đã bị họ ném những đồng xu... và trái cây thối". Đỉnh điểm của sự xúc phạm là ông bị đánh vào sau gáy bằng một túi nhựa bốc mùi ôi thiu, trong đó có chứa cá thối. Gunn như cảm thấy mình đang bị "hăm dọa... bởi một cơn ác mộng" nhưng ông đã thực hiện chiến lược không quan tâm đến những gì xảy ra bên ngoài đường biên và có "một trong những trận đấu tốt nhất của cuộc đời mình". Gunn đã giữ sạch lưới và giúp Scotland giành chiến thắng 2-0. Huấn luyện viên trưởng đội trẻ Scotland và huấn luyện viên tương lai của đội tuyển quốc gia nước này là Andy Roxburgh nói với Gunn rằng: "đây là thành tích tốt nhất mà tôi từng nhìn thấy từ một thủ môn người Scotland, ở mọi cấp độ". Ở trận đấu cuối cùng của vòng bảng, Scotland cần giành chiến thắng để có đi tiếp, trận này đội bóng của Gunn đối đầu với đội chủ nhà, Mexico. Con số khán giả chính thức có mặt tại sân vận động Azteca là 86.582, mặc dù Gunn tin rằng con số thực tế lên đến hơn 100 nghìn người. Một lần nữa, các cổ động viên lại ném các vật thể vào người Gunn, trong đó có một chai Johnnie Walker, nhưng khi Scotland vươn lên dẫn trước 1-0, người hâm mộ thất vọng vì màn trình diễn của đội chủ nhà và chuyển sang một "trận mưa chai và đồng tiền" vào các cầu thủ Mexico. Scotland đã để thua 0-1 trong trận tứ kết với Ba Lan

Gunn đã ra sân 6 trận cho đội tuyển quốc gia Scotland, lọt lưới 10 bàn. Ông là một thành viên trong đội hình cửa Scotland tham dự Giải vô địch bóng đá thế giới 1990, nhưng không chơi trận nào trong số ba trận còng của Scotland tại kỳ World Cup ấy, bởi ông chỉ là sự lựa chọn thứ ba trong khung gỗ sau Jim Leighton và Andy Goram. Gunn đã có màn ra mắt đội tuyển quốc gia Scotland trong trận giao hữu trước thềm giải đấu với Ai Cập, nhưng mắc lỗi trong hai bàn thắng của Ai Cập khiến Scotland thất bại 1-3. Trận đấu này được cha mẹ của ông xem. Gunn đã có bốn lần ra sân cho Scotland tại vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 1994. Trận đấu cuối cùng của ông cho đội tuyển là lần được vào sân thay người ở hiệp hai của trận giao hữu với Hà Lan vào tháng 5 năm 1994, trận đấu Scotland đã để thua 1-3.

Danh hiệu
 Vô địch Giải vô địch bóng đá U-18 châu Âu, 1982
 Vô địch Cúp các đội đoạt cúp bóng đá quốc gia châu Âu, 1983
 Vô địch Cúp liên đoàn Scotland, 1985
 Cầu thủ Norwich City xuất sắc nhất năm (cúp Barry Butler), 1988, 1993
 Sảnh danh vọng Norwich City F.C. (thành viên đầu tiên), 2002

Sự nghiệp huấn luyện và các hoạt động khác
Gunn đạt được Chứng chỉ UEFA Pro dành cho các huấn luyện viên trong khi vẫn đang thi đấu cho Aberdeen vào năm 1983 tại Largs. Sau khi giải nghệ vào năm 1999, Gunn bắt đầu làm việc ở bộ phận lễ tân tại sân Carrow Road, và đặc biệt tại "The Gunn Club", một cửa hàng phục vụ mang tên ông.

Trong những năm tiếp theo, Gunn đã thăng tiến nhanh, từ một nhân viên lễ tân, ông đã đảm nhiệm thêm nhiều vị trí khác ở Norwich; trong đó có vái trò quản lý vấn đề tài trợ của câu lạc bộ trong giai đoạn từ năm 1999 đến 2006. Huấn luyện viên Peter Grant đưa Gunn vào "ban quản lý" với chức vụ giám đốc thể thao của câu lạc bộ trong năm 2007. Gunn làm việc trong vai trò liên lạc, đàm phán về chuyển nhượng và hợp đồng cho mượn, công việc mà ông có thể tận dụng các mối quan hệ mình có được trong sự nghiệp cầu thủ.

Khi Glenn Roeder được bổ nhiệm làm huấn luyện viên trưởng vào tháng 11 năm 2007, huấn luyện viên thủ môn James Hollman chia tay câu lạc bộ, và Gunn đảm nhận vai trò này trong phần còn lại của mùa giải đầu tiên mà ông chính thức có tên trong ban huấn luyện. Cũng ngay chính trong mùa giải đầu tiên này, Gunn được thăng chức trưởng bộ phận tuyển trạch, đồng thời kiêm nhiệm vai trò huấn luyện viên thủ môn.

Huấn luyện viên tại Norwich City
Sau khi sa thải huấn luyện viên Roeder vào tháng 1 năm 2009, Gunn được đề nghị cho chiếc ghế huấn luyện viên trưởng của đội 1. Trong một cuộc phỏng vấn với BBC Radio Norfolk, ông tiết lộ rằng ông đã "nói với các cầu thủ rằng họ đã khiến đội sa sút". Trong trận đấu đầu tiên của mình với vai trò huấn luyện viên tạm quyền, người hâm mộ đã dành cho Gunn những sự "đón tiếp phấn khích", ở trận đấu này Norwich đã thắng Bransley với tỷ số 4-0. Các cầu thủ đều có chung tinh thần ủng hộ: theo tờ Scotland on Sunday, "trong phòng thay đồ, tiền vệ [Norwich], Darel Russell, đưa Chủ tịch Roger Munby vào phòng tắm, yêu cầu trao cho Gunn một bản hợp đồng với thời hạn vô hạn". Sự ủng hộ với Gunn ngày càng lớn, một trang Facebook có tên "Bryan Gunn for manager" được lập ra sau đó bởi cô con gái 17 tuổi của Gunn, Melissa; trang này sớm thu hút khoảng 3.000 thành viên. Gunn đã cân nhắc việc đảm nhận vai trò huấn luyện viên lâu dài; trước đó ông đã tự tiến cử mình nhưng không thành công trong vai trò là huấn luyện viên trưởng Norwich vào năm 1998. Vào ngày 19 tháng 1 năm 2009, Gunn đã gọi điện thoại cho Giám đốc và yêu cầu được xem xét. Ông đã có buổi gặp riêng Giám đốc vào buổi chiều và "đến 10:30 (UTC) của ngày hôm sau, Gunn được bổ nhiệm làm huấn luyện viên tạm quyền cho đến khi mùa giải kết thúc".

Gunn thiết lập một bộ khung quản lý hậu trường bao gồm các cựu cầu thủ từng là đồng đội ở Norwich, trong đó có đội trưởng cũ Ian Crook nằm trong ban huấn luyện đội một và John Deehan là trưởng bộ phận tuyển trạch. Tuy nhiên, những sự thay đổi mới đã không thể được duy trì, khi Norwich để thua ba trận cuối cùng của mùa giải và phải rời giải hạng nhất xuống chơi ở League One. Gunn gán cầu thủ của mình với cụm từ "xấu hổ" sau thất bại 2-4 trước Charlton Athletic, đội bét bảng và đã nhận lấy vé xuống hạng trước đó. Trong cuốn Tales from the City, Gunn có chia sẻ về trận đấu đó: "Khi đến Charlton ở vòng đấu cuối cùng, tôi đã nghĩ rằng chúng tôi có thể trụ hạng thành công... Nhưng chúng tôi đã nhận thất bại 2-4 và phải xuống giải hạng ba. Tôi bị sốc. Ban lãnh đạo đội bóng đã xuống sân gặp và nói lời cảm ơn đến người hâm mộ vì sự ủng hộ của họ với đội bóng và tôi đã rơi nước mắt khi nhìn thấy Delia và Michael làm điều đó. Tôi nói với họ rằng tôi rất tiếc."

Việc Norwich phải xuống hạng đã làm thay đổi suy nghĩ của Gunn về vấn đề tiếp tục đảm nhận công việc ở Norwich. Ông quyết định sẽ không tiếp tục làm huấn luyện viên nếu Norwich vẫn còn trụ lại ở Giải bóng đá Hạng nhất Anh, và đã cố gắng tìm công việc mới với Norwich nhưng phải đảm bảo việc dành nhiều thời gian hơn cho gia đình. Tuy nhiên đối với Gunn, "Sự xuống hạng là một thất bại và tôi cảm thấy mình không thể từ bỏ công việc. Tôi nghĩ mình phải làm những gì có thể để mọi thứ trở lại đúng quỹ đạo, nếu tôi có cơ hội. Và tôi đã quyết định như thế."

Mặc dù phải xuống giải hạng ba Anh (Football League One) lần đầu tiên trong gần 50 năm, Norwich vẫn tái bổ nhiệm Gunn làm huấn luyện viên cho mùa giải 2009-10. Crook, Canary Ian Butterworth là trợ lý và tổ chức lại ban huấn luyện.
Trong mùa hè, Gunn đã ký hợp đồng với 12 cầu thủ, hầu hết dưới dạng chuyển nhượng tự do, bao gồm cả cầu thủ Úc Michael Theoklitos, một thủ môn từ Melbourne Victory. Sau đó, ông chỉ đạo câu lạc bộ thi đấu một số trận giao hữu trước mùa giải, trong đó Norwich đã bất bại.

Gần một tháng sau khi bổ nhiệm lại Gunn, Norwich đã bổ nhiệm thêm một giám đốc điều hành mới, David McNally. Với sự thất vọng của việc không thể trụ hạng, việc bổ nhiệm lại Gunn đã gây tranh cãi, và hơn nữa là cầu thủ đã thực hiện theo. Và trận mở màn của mùa giải mới, Norwich chơi trên sân nhà với Colchester United, đối thủ đại diện cho niềm tự hào của vùng Anglia. Đội bóng của Gunn chịu thất bại với tỷ số 7-1 và Theoklitos, hợp đồng của Gunn theo dạng chuyển nhượng tự do, đã bị báo chí đặc biệt đổ lỗi cho sự thất bại Theoklitos sau đó thừa nhận đó là "hiệu suất tồi tệ nhất trong sự nghiệp của tôi".
Mặc dù vậy, anh vẫn hỗ trợ giữ quan hệ với Gunn, mặc dù có một việc đã xảy ra, Theoklitos không bao giờ chơi cho Norwich thêm một lần nữa.

Trong trận đấu, chính người hâm mộ và giới truyền thông đã bắt đầu phản ứng mạnh mẽ với cú sốc tồi tệ nhất khi Norwich bị đánh bại trên sân nhà. Trong hiệp một, sau khi đội khách đã dẫn trước 4-0, hai người hâm mộ tiếp cận băng ghế dự bị của Norwich, xuất hiện để xé và ném vé xem trận đấu vào Gunn. Nhiều người hâm mộ ra khỏi sân trước khi trận đấu kết thúc, và sau đó khoảng 300 người đã biểu tình bên ngoài sân vận động Khu vực dùng để đặt các phương tiện truyền thông trong trận đấu rất ngạc nhiên một cách tiêu cực: BBC sử dụng các thuật ngữ như "bảo vệ khung thành tai hại", "Colchester nổi loạn", "ảm đạm", và "bắt đầu thảm họa" và các nhà báo cũng suy đoán về chức huấn luyện viên của Gunn. Sự việc có vẻ tốt hơn sau chiến thắng 4-0 tại League Cup trước Yeovil vào hôm thứ ba. Tuy nhiên, Gunn đã bị sa thải bởi McNally vào ngày 14 tháng 8 năm 2009, sáu ngày sau khi thất bại trước Colchester.

Gunn bị ảnh hưởng trong triết lý huấn luyện của mình từ huấn luyện viên cũ của Norwich Mike Walker. Là một thủ môn cũ, Walker-cho rằng nó trái với quan điểm phổ biến rằng-thủ môn có thể làm huấn luyện viên tốt vì sự tuyệt vời của họ trong các trận đấu đã làm cho họ phát triển các chiến thuật tốt và nâng cao những nhận thức. Việc huấn luyện Norwich City năm 2009 cũng là những kinh nghiệm duy nhất của ông trong việc quản lý và huấn luyện bóng đá chuyên nghiệp và ông sau đó đã chuyển sang công việc kinh doanh.

Tổng cộng sự nghiệp huấn luyện
Tính đến 6 tháng 9 năm 2009

Hậu bóng đá
Gunn bắt đầu làm việc từ tháng 11 năm 2009 là giám đốc phát triển kinh doanh của OneStream, một phần của Công ty Điện thoại kỹ thuật số Anh, có trụ sở tại Great Yarmouth. Vai trò và công việc của ông là để "thúc đẩy sự giao tiếp và các giải pháp làm việc di động".

Năm 2011, Gunn tuyên bố ông sẽ rời khỏi OneStream và bắt đầu một công việc mới ở một công ty thể thao. Trong vai trò mới của mình với việc là giám đốc tuyển dụng tài năng trẻ tại một cơ quan thể thao, ông chịu trách nhiệm về việc tuyển dụng cầu thủ trẻ.

Gia đình và đời tư
Vợ Gunn, Susan, là một họa sĩ. Cô đã giành giải thưởng mĩ thuật tại lễ khai mạc giải Sovereign trong năm 2008, trong đó bao gồm một giải thưởng tiền mặt trị giá 25.000€. Theo The Daily Telegraph, trước khi kết hôn, Susan là "một nữ hoàng sắc đẹp về mô hình đồ lót" người "hình thành một doanh nghiệp thời trang". Hai người gặp nhau ở Tây Ban Nha, nơi mà Susan đã có một công ty về trang phục lễ cưới, khi Gunn đang có kỳ nghỉ. Cô ấy nói với tờ Telegraph: "Khi tôi lần đầu tiên gặp Bryan, tôi không biết gì về bóng đá và không có ý tưởng gì với anh anh là vì anh ấy nói với tôi, anh là một thợ mộc" Gunn giải thích rằng ông không chắc chắn về những thái độ của cô khi có chồng là cầu thủ bóng đá sau đó ông thú nhận bằng cách gọi điện thoại với cô. Ông đề nghị hai người suy nghĩ trong thời hạn ba ngày kể từ ngày họ có cuộc gọi, và họ đã kết hôn vào năm sau. Họ sống tại Framingham Pigot, gần Norwich, cho đến khi chuyển đến Cheshire vào tháng 5 năm 2011, và hiện nay tại Alderley Edge.

Vợ chồng Gunn có ba người con: Francesca, Melissa và Angus. Melissa là một người mẫu, trong khi con trai của họ, Angus, là một cầu thủ bóng đá và cũng là thủ môn, giống như cha của anh. Trên sách kê khai ghi anh là một cầu thủ trẻ tại Norwich City, trong tháng 10 năm 2010 anh đã được gọi vào đội U-16 Anh, một năm trước khi đủ tuổi. Tháng 7 năm 2011, Angus gia nhập Manchester City, "phản xạ sắc nét và cổ tay khỏe" và có "nhiều tham vọng".

Theo Scotland on Sunday, Gunn bị viêm cột sống dính khớp, "có tình trạng thấp khớp cột sống", được chẩn đoán vào khoảng năm 1995, "mà ông đã kiểm soát tới việc dùng các loại thuốc" Ông xuất hiện trong một câu đố vui nổi tiếng về bóng đá trên ITV2 với tên gọi "Lấy sân" cùng với ca sĩ Fish.

Cuốn tự truyện của Gunn, Where is Hurts: My Autobiography xuất bản năm 2006, có một lời nói đầu của huấn luyện viên cũ của ông, Alex Ferguson. Ông cho biết về việc viết cuốn sách, "nó đã gắn với rất nhiều những kỷ niệm đẹp và rất nhiều kỷ niệm khó quên". Cuốn sách được mô tả bởi The Times là "đã có những sự hài hước sắc nét và quan sát sắc sảo". Những nhà xuất bản đã đồng ý tặng một bảng vào Quỹ ủng hộ và kêu gọi phòng chống bệnh bạch cầu của Gunn cho mỗi cuốn sách được bán ra.

Kêu gọi chống bệnh bạch cầu
Năm 1992, con gái hai tuổi của Gunn, Francesca, được chẩn đoán mắc bệnh bạch cầu. Người hâm mộ Norwich City đã lần đầu tiên ngạc nhiên khi nhìn thấy thủ môn xuất hiện với một cái đầu hoàn toàn được cắt trọc.
Theo lời của tác giả và một cổ động viên ủng hộ Norwich, Kevin Baldwin, "Đôi khi, khoảng cách giữa người hâm mộ và các cầu thủ có thể gây ra những hiểu lầm đáng tiếc. Vài tháng trước, Gunn cạo trọc đầu của mình và tất cả chúng ta cười anh... Tôi đặc biệt quan tâm... hét lên "Baldy!... Bây giờ biết rằng con gái của ông đã phải trải qua việc điều trị bằng hóa chất vào thời điểm đó, làm cho mái tóc của nó bị cắt bỏ. Ông cạo trọc đầu của mình để cho cô ấy biết rằng điều này là không có gì phải xấu hổ cả. Xin lỗi, Bryan. Khi tin tức đã lan truyền về những lý do cho việc cạo đàu của Gunn, ông đã nhận được những sự hỗ trợ của toàn bộ thế giới thể thao và người dân vùng Norfolk.

Gunn mô tả các giai đoạn của bệnh và sự tử vong của Francesca và làm thế nào để nó khiến ông phải suy nghĩ về sự nghiệp của mình:
"Chúng tôi đã có một cuộc sống tốt đẹp... tuy nhiên sau đó Francesca bị bệnh. Trong trận đấu vào mùa thu năm 1992... đội bóng của chúng tôi thua trận với tỷ số 7-1 trước Blackburn. Đội bóng ở trong một khách sạn ảm đạm, trời mưa không ngừng và tôi chỉ muốn được trở về nhà. Với những sự suy nghĩ muộn màng của bạn, Tại sao mà tôi đã chơi ở các địa ngục đẫm máu? Rất lâu sau đó, Francesca đã qua đời. Cô đang ngủ giữa chúng tôi. Tôi nhận ra những gì đã xảy ra và đánh thức Susan. Chúng tôi ôm Francesca và khóc".

Francesca qua đời năm 1992, ở tuổi hai. Gunn đã chơi một trận đấu với Norwich đấu đối thủ Queens Park Rangers tại Carrow Road chỉ vài ngày sau khi con gái ông qua đời, ông đã nói về nó, "Khi tôi chạy ra, tôi nghĩ, wow, tôi có thể cảm thấy toàn bộ tình yêu của tôi với cái sân, tôi không bao giờ nghĩ về việc rời nó" Vào cuối mùa giải, Gunn giành cầu thủ xuất sắc nhất năm của Norwich. Vì câu lạc bộ đứng thứ ba tại Premiership, vị trí cao nhất tại giải vô địch của chúng tôi. Sau cái chết của Francesca, Gunn thành lập "Quỹ ủng hộ và kêu gọi phòng chống bệnh bạch cầu Bryan Gunn", một quỹ để quyên góp tiền để chống lại căn bệnh này. Ban đầu ông đặt mục tiêu đạt số tiền 10.000 bảng. nhưng vào năm 2011 quỹ của ông đạt số tiền 1 triệu bảng, dưới sự bảo trợ của Dove Trust. Quỹ nhằm giải quyết ba vấn đề:
"Xây dựng bệnh viện tại các địa phương để có thể đối phó tốt khi phát hiện trẻ em bị bệnh trong những bệnh nhân đang phải ngoại trú ở các căn hộ gần đó và nâng trình độ đào tạo cho các y tá và các nhân viên khác tham gia vào việc chăm sóc trẻ em bị bệnh bạch cầu trên và từ đó tận dụng được sức lao động để có thể chữa bệnh. Hơn nữa nó sẽ hỗ trợ cho việc nghiên cứu sâu hơn về nguyên nhân và phương pháp chữa trị bệnh bạch cầu."
Những tham vọng lần thứ ba đã thúc đẩy các nguồn tài trợ về việc nghiên cứu bệnh bạch cầu ở Norwich tại Đại học East Anglia. Gunn nói:
"Mục đích cuối cùng là để tìm cách chữa trị và nếu có thể được thì sẽ thực hiện trong phòng thí nghiệm tại Đại học East Anglia mang tên Francesca, sau đó nó sẽ là một bằng chứng lớn nhất về bạch cầu của tất cả chúng tôi. Norwich hiện nay là một trong những trung tâm hàng đầu về nghiên cứu bệnh bạch cầu và đã liên kết với hệ thống máy tính trên toàn thế giới, hy vọng chúng tôi sẽ đạt được điều đó.
Ngoài các nghiên cứu, Gunn đã làm một đường dây nóng về việc hỗ trợ và cung cấp những tư vấn cho cha mẹ của trẻ em bị bệnh bạch cầu hoặc các tính chất, loại khác của bệnh ung thư. Được biết đến với chương trình Nối lại niềm tin (viết tắt của Quỹ hỗ trợ các bậc phụ huynh Gunn), tổ chức này đã nhanh chóng phát triển. Từ việc thử nghiệm thí điểm ban đầu của chương trình này ở Norfolk vào đầu năm 2004, nó mở rộng đến các "khu vực phía đông" vào cuối năm ấy, và trên toàn quốc vào đầu năm 2006. Sự hấp dẫn của nó cũng đã tài trợ cho việc nghiên cứu và hỗ trợ các công việc khác.

Lối chơi, tính cách, những thành tựu và dấu ấn
Là một cầu thủ, Gunn đã được mô tả như là một "một cầu thủ đầu đàn và một sự xuất hiện lớn" theo huấn luyện viên của ông tại Hibernian, Alex McLeish. Huấn luyện viên Aberdeen Alex Ferguson nhớ lại, "điều đặc biệt đầu tiên đối với tôi là về nhân cách của cậu ta. Điều đó thể hiện rất rõ rằng... cậu ta là một người rất ấm áp, thân mật và đáng yêu", và nói thêm "Cậu ta là một thủ môn trẻ tài năng... hoàn toàn chuyên nghiệp và tôi không bao giờ có thể phát hiện những lỗi kỷ luật, và phát hiện được nỗ lực và sự trung thành của cậu ấy."

Gunn đã một "mối quan hệ tuyệt vời với những cổ động viên Norwich". Là một cầu thủ, ông thích "trêu chọc người hâm mộ trong trận đấu" Trước mỗi một hiệp của một trận đấu, Gunn thường chạy về phía khung thành của mình và giả vờ cố gắng đẩy cú sút bóng đi vọt xà. Gunn nói rằng, đó là một thói quen, ông đã có thói quen này khi còn là một cầu thủ trẻ, và không thể nhớ làm thế nào hay tại sao ông lại thực hiện được điều đó. Các fan Norwich nhận thấy nó ngay sau khi ông đến câu lạc bộ và nói theo phong cách của Gunn, "sẽ chờ đến khi tôi ra sân và sau đó bắt đầu bằng nói nhỏ từ "Wooo...", hứa sẽ xây dựng Norwich thành một đội bóng toàn diện, còn "WOOOO... AH!...", là tôi yêu thích nó và đến gần khung gỗ để tự cục đầu vào nó một vài lần". Trong trận đấu, ông sẽ để một tai của mình nghe những tiếng reo hò từ phía người hâm mộ: "Bryan, Bryan, cho chúng ta một sự tự tin".

Gunn được xem như là "một huyền thoại ở Norwich", đó là kết quả của hơn mười năm mà ông đã chơi bóng với tư cách là một cầu thủ chính thức của câu lạc bộ. Năm 2002, ông là một trong 25 thành viên đầu tiên của hội cầu thủ đáng chú ý Norwich City. Trong một cuộc bầu chọn "Cầu thủ bóng đá được hâm mộ nhất" vào năm 2005, fan hâm mộ bình chọn cho "cầu thủ được hâm mộ tại Norwich" và Gunn kết thúc ở vị trí thứ nhất. Ông đã giành được 37% số phiếu, vượt qua Robert Fleck và Iwan Roberts. Gunn là một trong chín cầu thủ hai lần giành giải thưởng cầu thủ xuất sắc nhất năm của Norwich City, vào các năm 1988 và 1993, và thủ môn duy nhất lọt được vào danh sách này. Vào năm 2003, trong các hoạt động kỷ niệm 10 năm thành lập Giải bóng đá Ngoại hạng Anh, ông là một trong 10 cầu thủ giành giải thưởng "cầu thủ có đóng góp nổi bật cho giải đấu" của Premier League (đã được công nhận bởi chính ban tổ chức giải đấu này). Để tôn vinh thành tích của ông đối với Norwich City và công việc từ thiện được hưởng ứng và nghiên cứu được hưởng lợi tại các trường đại học địa phương, năm 2002, Gunn được phong làm cảnh sát trưởng của Norwich City.

Xem thêm
 Norwich City F.C.
 Alex Ferguson
 Bạch cầu

Tham khảo
Chú giải

Chú thích

Tài liệu chuyên môn

Liên kết ngoài

 Gasperini và những triều đại chóng tàn nhất lịch sử Vtc.vn.

Sinh năm 1963
Cầu thủ bóng đá Norwich City F.C.
Cầu thủ bóng đá Aberdeen F.C.
Cầu thủ bóng đá Hibernian F.C.
Cầu thủ bóng đá Scotland
Huấn luyện viên Norwich City F.C.
Bạch cầu
Thủ môn bóng đá
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1990


title: Tư Hành Phương

text:
Tư Hành Phương (司行方) là một nhân vật hư cấu trong tác phẩm Hậu Thủy Hử của tác giả Thi Nại Am. Tư Hành Phương là Hộ quốc Đại tướng quân của quân đội Phương Lạp và một trong Tứ đại Nguyên soái của Phương Lạp (cùng với Đặng Nguyên Giác, Thạch Bảo và Lệ Thiên Nhuận)

Xuất thân
Ti Hành Phương là một trong Tứ đại Nguyên soái dưới quyền Phương Lạp. Dưới trướng của Ti Hành Phương là 4 tướng khác: Tiết Đẩu Nam, Hoàng Ái, Từ Bạch, Mễ Tuyền. Ti Hành Phương thừa lệnh của Phương Thiên Định đem quân đi cứu huyện Đức Thanh. Trong trận chiến này, Từ Hành Phương đối đầu với Lôi Hoành. Chỉ sau 30 hiệp giao tranh, Ti Hành Phương đã chém Lôi Hoành lăn dưới ngựa.

Tử trận
Lư Tuấn Nghĩa đem quân đến trấn Phụng Khẩu đúng lúc gặp tàn quân của Ti Hành Phương tại đây. Trong cuộc giao tranh với Lư Tuấn Nghĩa, Ti Hành Phương không địch nổi, bị đánh ngã ngựa, rơi xuống nước chết đuối.

Tham khảo

Nhân vật Thủy hử


title: Thạch Bảo

text:
Thạch Bảo là một nhân vật hư cấu trong tác phẩm Hậu Thủy hử của nhà văn Thi Nại Am. Thạch Bảo là một trong Ngũ hổ tướng Phương Lạp, giữ chức vụ Nam ly tướng quân.

Xuất thân
Thạch Bảo quê ở Phúc Châu (Phúc Kiến ngày nay). Hậu Thủy hử mô tả Thạch Bảo "quen dùng cây chùy lưu tinh đánh trăm đòn trăm trúng, cũng giỏi đánh Bích phong đao cắt sắt chặt đồng đâm xuyên ba lần giáp sắt".

Giao chiến với quân Lương Sơn
Thạch Bảo được đánh giá là một trong hai người gây tổn thất nhiều nhất cho nghĩa quân Lương Sơn (người kia là Bàng Vạn Xuân) với tài nghệ dùng đao cũng như khả năng tập kích bất ngờ bằng lưu tinh chuỳ. Ông được xem là một trong bốn vị nguyên soái dưới trướng Phương Lạp (ba tướng còn lại là Bảo quang Như Lai Đặng Nguyên Giác, Trấn quốc đại tướng quân Lệ Thiên Nhuận và Hộ quốc đại tướng quân Tư Hành Phương).

Trong trận Bắc Quan, khi giao chiến với Đại đao Quan Thắng, sau 20 hiệp Thạch Bảo quay ngựa bỏ chạy, tuy nhiên Quan Thắng đã không đuổi theo và giải thích với Tống Công Minh vì đao pháp của Thạch Bảo không hề kém mình, nếu bỏ chạy tất là có mưu kế.

Tuy nhiên trong trận Bắc Quan sau đó Sách Siêu lại không nhận ra mưu kế của Thạch Bảo, do đó khi Thạch Bảo bỏ chạy đã đuổi theo và bị Thạch Bảo quay lại phóng lưu tinh chuỳ ngã ngựa chết. Đặng Phi vội phóng ngựa tới nhưng trở tay không kịp bị Thạch Bảo vung đao chém chết. Hôm sau, khi quân Lương Sơn tiến đánh, Thạch Bảo phục kích đợi Bào Húc vào thành rồi bất ngờ xuất hiện chém Bào Húc làm hai đoạn. Trong trận đánh đồi Ô Long, Thạch Bảo còn giết hại hai đầu lĩnh khác của Lương Sơn là Yến Thuận và Mã Lân.

Tử trận
Tuy gặp khó khăn lớn nhưng quân Lương Sơn cuối cùng cũng đã đánh bại quân Phương Lạp ở đồi Ô Long. Thạch Bảo biết không thể chống đỡ thêm, sợ bị bắt nên đã tự sát.

Tham khảo

 Hậu Thủy hử, Thi Nại Am và La Quán Trung

Nhân vật Thủy hử


title: Không tặc

text:
Không tặc (còn được biết đến như là cướp trên không) là quá trình cướp máy bay được thực hiện bởi một cá nhân hay một nhóm người. Trong đa số các trường hợp, phi công bị bắt phải bay theo hướng dẫn của tên không tặc. Tuỳ lúc, có những tên không tặc tự điều khiển máy bay như Vụ tấn công khủng bố 11 tháng 9 năm 2001.

Tham khảo

Không tặc
Thảm họa hàng không
Chiến lược khủng bố
Bảo vệ hàng không


title: Bào Húc

text:
Bào Húc (鮑旭) là một nhân vật hư cấu trong tác phẩm Thủy hử của tác giả Thi Nại Am. Bào Húc đứng thứ 60 trong 108 anh hùng Lương Sơn Bạc và thứ 24 trong 72 sao Địa Sát.

Xuất thân
Thủy hử mô tả Bào Húc là một người xấu xí, mặt như đáy chảo, mắt lồi, miệng sói, giỏi võ, thích giết người nên có biệt danh Tang Môn thần. Bào Húc là chủ một băng cướp trên núi Khô Thụ.

Gia nhập Lương Sơn
Khi nghĩa quân Lương Sơn tiến đánh Lăng Châu, Tuyên Tán và Hác Tư Văn bị hai tướng Đan Đình Khuê và Ngụy Định Quốc bắt giữ và giải về phủ Đại Danh. Cùng lúc đó, Lý Quỳ gặp Tiêu Đĩnh và cả hai lên núi Khô Thụ thuyết phục Bào Húc lên Lương Sơn. Khi xe tù đi qua núi Khô Thụ, ba người Lý Quỳ, Tiêu Đĩnh và Bào Húc dẫn quân giải cứu xe tù, cứu được Tuyên Tán, Hác Tư Văn, sau đó tất cả cùng lên Lương Sơn.

Nam chinh tử trận
Bào Húc gia nhập Lương Sơn và theo Tống Công Minh cùng nghĩa quân tham chiến trong các chiến dịch đánh Liêu, Vương Khánh, Điền Hổ và Phương Lạp. Trong chiến dịch bình định Phương Lạp, Lý Quỳ và Bào Húc được lệnh đánh Hàng Châu. Bào Húc chém chết tướng Phương Lạp là Liêm Minh và tiến vào thành. Không ngờ Thạch Bảo chờ sẵn trong thành xông ra chém Bào Húc làm hai đoạn

Trong Đãng Khấu Chí
Tại hồi 58, quân mã Vân Thiên Bưu vây đánh Lai Vu, nhưng Chu Vũ phòng thủ nghiêm ngặt, đánh mãi chưa phá được. Lưu Tuệ Nương dùng kế phá đê sông Vấn Hà, Lai Vu ngập trong biển nước. Quân triều đình cưỡi thuyền lên mặt thành, Mạnh Khang bị Phó Ngọc đâm chết, Đào Tông Vượng bị Văn Đạt dùng đao chém đứt làm đôi, Bào Húc, Chu Vũ bị bắt sống.

Tham khảo

Nhân vật Thủy hử


title: Khổng Minh (Thủy hử)

text:
Khổng Minh (孔明, Kǒng Míng) là một nhân vật hư cấu trong tác phẩm Thủy hử của tác giả Thi Nại Am. Ông xếp thứ 62 trong 108 anh hùng Lương Sơn và thứ 26 trong 72 sao Địa Sát. Biệt danh của Khổng Minh là Mao Đẩu Tinh.

Xuất thân
Khổng Minh là con trai cả của Khổng Điền chủ ở Thanh Châu (Sơn Đông ngày nay) và là anh của Khổng Lượng. Cha của hai anh em gửi họ đến nhà Sài Tiến để đưa Tống Giang về trang ấp họ Khổng. Khổng Minh và Khổng Lượng trở thành học trò của Tống Công Minh.

Võ Tòng sau khi đánh chết Trương Đoàn luyện đã bỏ trốn đến Thanh Châu. Tại đây Võ Tòng xảy ra mâu thuẫn với Khổng Lượng nên đã đánh và quăng Khổng Lượng xuống sông. Khổng Lượng sau khi tỉnh lại đã gọi người đến bắt trói Võ Tòng và đem về trang ấp họ Khổng. Tống Giang nhận ra Võ Tòng, lệnh cho hai anh em cởi trói và hòa giải ba người.

Gia nhập Lương Sơn
Hai anh em Khổng Minh, Khổng Lượng vì mang tội giết hại một gia đình giàu có nên đã bỏ trốn lên núi Bạch Hổ làm cường đạo. Được tin bác của cả hai bị quan Thanh Châu là Mộ Dung Ngạn Đạt bắt giam, Khổng Minh và Khổng Lượng dẫn quân đến Thanh Châu để cứu người, song lúc đó Hô Diên Chước ở đó đã đánh bại hai anh em và bắt được Khổng Minh. Khổng Lượng chạy thoát được và đến cầu cứu Lương Sơn. Quân Lương Sơn cứu được Khổng Minh, cả hai anh em cùng gia nhập Lương Sơn.

Nam chinh tử trận
Khổng Minh và Khổng Lượng trở thành hai viên Kiều tướng bộ quân của Lương Sơn, có nhiệm vụ bảo vệ(hoặc giám sát) Lư Tuấn Nghĩa. Sau chiêu an, Khổng Minh tiếp tục cùng quân Lương Sơn chinh chiến Liêu, Điền Hổ, Vương Khánh, Phương Lạp. Khi chinh phạt Phương Lạp, đến địa phận Hàng Châu, Khổng Minh cùng một số đầu lĩnh khác đã mắc bệnh qua đời.

Trong Đãng Khấu chí
Tại hồi 41, quân Lương Sơn tấn công Thanh Chân Sơn nhưng bị Vân Thiên Bưu đánh abij, Dương Chí bị Lý Thành giết chết từ phía sau. Quân Lương Sơn thua chạy. Ngô Dụng vốn đã đặt sẵn hai cánh quân mai phục của Lữ Phương và Khổng Minh. Quân triều đình liền chia ra ứng chiến. Vân Thiên Bưu đánh với Lã Phương, mới hơn mười hiệp đánh đánh bật họa kích, bắt sống Lữ Phương, phía còn lại Âu Dương Thọ Thông chưa đến ba hiệp đã quất cho một roi, Khổng Minh chết dưới chân ngựa. Lã Phương cũng bị giải lên đô sảnh chém đầu.

Tham khảo


title: Sức mạnh vô hình

text:
Chronicle (tựa Việt: Sức mạnh vô hình) là một bộ phim khoa học viễn tưởng Mỹ phát hành năm 2012 của đạo diễn Josh Trank. Đây là bộ phim đầu tay của ông, kịch bản viết bởi Max Landis dựa trên câu chuyện của cả hai. Sau khi Andrew bị bắt nạt, người anh họ của cậu là Matt cùng người bạn Steve đã khám phá ra một hố sâu, cả ba cùng đi xuống và họ bị một đối tượng không rõ tác động khiến họ có những siêu năng lực đặc biệt. Lần đầu tiên họ sử dụng khả năng của mình để nghịch ngợm cho đến khi Andrew trở nên mất kiểm soát.

Bộ phim được trình bày trực quan bằng các đoạn phim được quay từ các máy ghi hình khác nhau mà chủ yếu là của Andrew khi cậu sử dụng máy quay cầm tay của mình để ghi lại các sự kiện của cuộc đời anh. Bộ phim phát hành tại Vương quốc Anh và Ireland vào ngày 01 tháng 2 năm 2012, và tại Mỹ vào ngày 03 tháng 2 năm 2012, bộ phim nhận được phản ứng tích cực và thu về 126,000,000$ trên toàn thế giới.

Nội dung
Andrew Detmer (Dane DeHaan) bắt đầu ghi hình cuộc sống của mình bằng chiếc máy quay cầm tay. Trong khi mẹ anh là Karen (Bo Petersen) đang bị ung thư thì người cha nghiện rượu Richard của anh (Michael Kelly) thường chửi mắng và đánh đập anh. Ở trường, Andrew cũng thường xuyên bị bắt nạt, tất cả những vấn đề tiêu cực đó khiến cho Andrew dần trầm cảm và cảm thấy thiếu may mắn.

Anh họ của Andrew là Matt (Alex Russell) mời anh đến một bữa tiệc để giúp anh gặp gỡ mọi người nhưng rồi lại xảy ẩu đả và anh rời khỏi đó với tâm trạng chán nản. Andrew bị thuyết phục bởi cậu sinh viên nổi tiếng Steve (Michael B. Jordan) để ghi hình lại thứ gì đó kỳ lạ mà Steve và Matt đã tìm thấy trong rừng: một lỗ sâu trên mặt đất phát ra một tiếng động lạ lớn. Cả ba cùng vào cái lỗ đó và phát hiện ra một đối tượng lớn phát sáng tinh thể màu xanh. Các đối tượng không rõ đó ảnh hưởng đến nhóm khiến họ chảy máu cam và đau đớn. Tuần sau, Andrew quay phim lại chính mình cùng Matt và Steve, họ phát hiện ra rằng họ có thể dịch chuyển đồ vật bằng tâm trí, nhưng họ sẽ chảy máu mũi khi họ gắng sức quá sức. Bộ ba hình thành tình bạn thân thiết và bắt đầu sử dụng khả năng của mình để đùa nghịch. Tuy nhiên, sau khi Andrew đẩy một người lái xe thô lỗ vào một con sông, Matt nói họ phải hạn chế sử dụng sức mạnh của mình.

Khi họ phát hiện ra khả năng bay, họ nói sẽ cùng nhau bay vòng quanh thế giới cùng nhau sau khi tốt nghiệp, Andrew thì muốn bay đến Tây Tạng. Steve khuyến khích Andrew tham gia vào cuộc thi tài năng của trường để trở nên nổi tiếng. Andrew làm cho các sinh viên trong trường ngạc nhiên khi dùng sức mạnh của mình đề biểu diễn ảo thuật. Đêm đó, Andrew, Matt và Steve ăn mừng tại một bữa tiệc. Andrew là trung tâm của sự chú ý. Sau khi uống rượu với cô bạn cùng lớp của mình là Monica (Anna Wood), cô và Andrew đi lên lầu để quan hệ nhưng Andrew đã nôn lên người Monica.

Tâm trạng Andrew ngày càng trở nên tiêu cực, mà đỉnh điểm khi cha Andrew tấn công anh và anh sử dụng sức mạnh của mình để đánh lại. Sự bùng nổ sức mạnh của anh đã làm Steve và Matt chảy máu mũi, báo hiệu cho hai người họ. Steve đi tìm Andrew, anh phát hiện Andrew đang bay lơ lững giữa một cơn bão. Steve cố gắng an ủi Andrew, nhưng tâm trạng Andrew chỉ thêm xuống dốc, sau đó Steve bị sét đánh và anh chết. Tại tang lễ của Steve, Matt gặp và nói với Andrew về sự nghi ngờ rằng cái chết của Steve là do Andrew gây ra. Andrew phủ nhận nhưng anh vẫn cầu xin sự tha thứ tại mộ của Steve.

Sức mạnh của Andrew phát triển xa hơn nữa khi anh nhận thấy mình bị tẩy chay ở trường. Khi bệnh của mẹ anh ngày càng tệ, Andrew sử dụng sức mạnh của mình để ăn cắp tiền chữa bệnh cho mẹ. Sau khi trấn lột một băng đảng ở địa phương, anh cướp một trạm xăng nơi anh vô tình gây ra một vụ nổ khiến anh phải vào bệnh viện. Ở cạnh giường bệnh của Andrew, cha anh thông báo cho anh trong vô thức rằng mẹ của anh đã qua đời và ông giận dữ đổ lỗi cho Andrew rằng cái chết của mẹ anh là do anh gây ra. Ông đe dọa tấn công anh, Andrew bừng tỉnh và khiến bức tường của căn phòng bệnh viện phát nổ.

Trong một bữa tiệc sinh nhật, Matt bị chảy máu mũi dữ dội và anh biết Andrew đang gặp rắc rối. Matt đi đến bệnh viện và nhìn thấy Andrew đang bay bên ngoài tòa nhà cùng cha anh. Andrew cố giết ông bằng cách thả ông xuống nhưng Matt đã giúp ông thoát chết. Matt đối mặt với Andrew và cố gắng giải thích với anh nhưng Andrew càng không thể kiểm soát được chính bạn thân mình. Andrew tấn công Matt trên toàn thành phố. Bị thương và tức giận, Andrew sử dụng quyền lực của mình để phá hủy các tòa nhà xung quanh, đe dọa hàng nghìn sinh mạng. Không thể khuyên Andrew, Matt điều khiển một cây thương từ một bức tượng gần đó và dùng nó đâm xuyên qua Andrew, giết chết anh ngay lập tức. Cảnh sát bao quanh Matt nhưng anh đã bay đi.

Ba tháng sau, Matt đã đến Tây Tạng với máy quay của Andrew. Anh nói chuyện với máy quay, Matt thề sẽ sử dụng quyền hạn của mình cho những việc tốt và sẽ tìm hiểu những gì xảy ra với họ trong cái lỗ. Matt để lại máy quay phía sau để tiếp tục ghi lại cảnh yên tĩnh và bay đi.

Diễn viên
 Dane DeHaan vai Andrew Detmer
 Alex Russell vai Matt Garetty
 Michael B. Jordan vai Steve Montgomery
 Michael Kelly vai Richard Detmer
 Ashley Hinshaw vai Casey Letter
 Anna Wood vai Monica
 Bo Petersen vai Karen Detmer

Sản xuất

Vì lý do ngân sách, Chronicle đã được quay chủ yếu ở Cape Town, Nam Phi với Film Afrika Worldwide, cũng tại Vancouver, Canada.

Phát hành

Phòng vé

Trong ngày đầu tiên bộ phim đã kiếm được khoảng 8.650.000$ và kết thúc vào cuối tuần đầu vời 22.000.000$ vượt qua The Woman in Black (21.000.000 $) và The Grey (9.5$ triệu)

Phản ứng

Chronicle đã nhận được đánh giá tích cực. Điểm trên trang Rotten Tomatoes cho bộ phim là 85% dựa trên đánh giá từ 165 nhà phê bình, với điểm trung bình là 7.1/10. Tại Metacritic, bộ phim nhận được số điểm 69/100, dựa trên 31 đánh giá.

Định dạng

Chronicle được phát hành trên đĩa DVD và đĩa Blu-ray vào ngày 15 tháng năm 2012 bao gồm các cảnh quay bị cắt.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Phim của 20th Century Fox
Phim năm 2012
Phim giả tưởng Mỹ
Phim tiếng Anh
Phim kỳ ảo thập niên 2010
Phim về tuổi mới lớn của Mỹ
Phim hãng Davis Entertainment
Phim của đạo diễn Josh Trank
Phim found footage
Phim khoa học viễn tưởng thập niên 2010
Phim đạo diễn đầu tay
Phim quay tại Nam Phi
Phim Mỹ
Phim siêu anh hùng thập niên 2010
Phim hành động giật gân Mỹ
Phim hành động khoa học viễn tưởng Mỹ
Phim siêu anh hùng của Mỹ
Phim về bệnh ung thư
Phim về gia đình bất thường
Phim lấy bối cảnh năm 2012
Phim quay tại Vancouver


title: Cửu Trùng đài

text:
Cửu Trùng đài (chữ Hán: 九重臺) là tên gọi mà hậu thế đặt cho một công trình kiến trúc được xây dựng bên bờ Hồ Tây vào năm 1516-1517 dưới triều Lê Tương Dực. Kiến trúc sư kiêm đốc công của tòa lầu này có tên là Vũ Như Tô. Đây được coi là nguyên nhân chủ yếu gây ra sự lật đổ, cái chết của Lê Tương Dực, do việc xây dựng cung điện làm nhân dân lao dịch cực khổ làm dân chúng bất mãn, tạo mầm mống để cho loạn thần Trịnh Duy Sản gây binh biến. Công trình bị thiêu rụi khi vẫn đang còn xây dựng dở dang.

Sử ký

Lê Tương Dực còn ra lệnh trước điện Cửu Trùng đài phải đào hồ thông thiên với sông Tô Lịch để dẫn nước vào, hồ đấy phải quanh co khúc khuỷu, lúc mở cửa ống có thể chở thuyền nhẹ ra vào để vua cùng tì nữ thả thuyền Thiên Quang du ngoạn. Việc xây dựng đài khiến dân chúng lâm vào cảnh lầm than:

Tháng 4 năm 1516, quân khởi nghĩa Trần Cảo nhân khi kinh thành rối loạn bèn tiến đánh Thăng Long. Cùng lúc đó, Nguyễn Hoằng Dụ đóng quân ở Bồ Đề, được tin Duy Sản giết vua, liền đem quân qua sông, đốt hết phố xá trong kinh thành. Hoằng Dụ còn cho bắt chém Vũ Như Tô rồi mang quân rút khỏi Thăng Long. Đài cũng bị đốt thành tro sau lần đó.

Xem thêm
 Vũ Như Tô (kịch)
 Vũ Như Tô
 Lê Tương Dực
 Trịnh Duy Sản
 Nguyễn Hoằng Dụ
 Lê Quảng Độ

Tham khảo

 Đại Việt sử ký toàn thư, Quyển XV

Kiến trúc Việt Nam
Nhà Lê sơ


title: Yuri Abramovich Bashmet

text:
Yuri Abramovich Bashmet (, ; sanh ngày 24 tháng 1 năm 1953) là một người điều khiển dàn nhạc cổ điển, nhạc sĩ Violin và rất nổi tiếng với cây đàn viola.

Tiểu sử
Juri Baschmet sinh năm 1953 tại Rostov trên sông Đông trong gia đình của ông Abram Borissowitsch Baschmet và bà Maija Sinowjewna Baschmet, nhũ danh Kritschewer. Bà nội ông Zilia Efimowna, đã từng học ca hát tại nhạc viện, trong khi bà ngoại, Daria Axentjewna, cũng là một ca sĩ hát nhạc Huzul. Sau khi học violin và thành công trong các cuộc thi ông chuyển sang chơi viola. Baschmet bắt đầu học viola vào năm 1971 tại nhạc viện Moskva với Wadim Borissowski. Sau khi Borissowski chết vào năm 1972, ông tiếp tục học với Fjodor Druschinin. Năm 1976, ông đạt hạng nhất trong cuộc thi nhạc quốc tế của đài truyền hình ARD, Đức, và bắt đầu từ đây sự nghiệp quốc tế độc tấu viola.
Hiện tại ông được xem là một trong những nhạc sĩ nhạc cổ điển quan trọng nhất. Nhiều nhà soạn nhạc đã viết nhạc cho ông chơi, trong đó có Sofia Gubaidulina, Gija Kantscheli và Alfred Schnittke.

Từ một vài năm sau này, ông cũng điều khiển dàn nhạc Moskauer Solisten.

Năm 1995, Baschmet được thưởng giải nhạc Léonie-Sonning.

Xem thêm

 Juri Baschmets Website  (englisch)

Chú thích

Sinh năm 1953
Nhân vật còn sống
Người đoạt giải Grammy
Nghệ sĩ nhân dân Liên Xô


title: Petroica longipes

text:
Petroica longipes là một loài chim của họ Petroicidae. Chúng là loài đặc hữu của đảo Bắc (New Zealand). Trước đây chim này được coi là phân loài của Petroica australis ở đảo Nam (New Zealand) và đảo Stewart nhưng các nghiên cứu DNA ty thể đã cho thấy hai nòi chim đã tách khỏi nhau trước Pleistocen. Petroica longipes sống nhiều nhất lại trung tâm đảo Bắc. Môi trường sống tự nhiên là các khu rừng, đặc biệt là rừng cây Podocarpus và Nothofagus.

Miêu tả

Chim có bộ lông đen xám sẫm màu, bụng và ức màu nhạt, trên lưng có vạch màu nhạt. Chim này lưỡng hình giới tính: chim trống có bộ lông sẫm màu hơn chim mái và kích thước hơi lớn hơn.

Tập tính

Tìm thức ăn
Petroica longipes kiếm ăn trên mặt đất giống như loài Petroica australis. Chim đậu trên cành cây chờ mồi rồi bắt hoặc bay tìm mồi. Mồi thường là động vật không xương sống như ve sầu, giun đất, weta, ốc sên và nhện. Petroica longipes có tập tính bắt mồi về dự trữ khi nguồn mồi còn dồi dào, mặc dù chim trống dự trữ nhiều hơn chim mái. Cả trống lẫn mái đều sẽ ăn cắp đồ ăn từ kho dự trữ của bạn tình. Chúng ít khi nào dự trữ thức ăn nếu chúng sống bên bạn tình.

Chú thích

Chim New Zealand
Petroica


title: Lox

text:
Lox là một món cá hồi phi lê ngâm nước muối. Lox thường được ăn kèm bagel (một loại bánh mì) và pho mát kem, được bày biện kèm cà chua, hành đỏ cắt lát, thỉnh thoảng có thêm nụ bạch hoa. Một số người Mỹ khi làm món trứng bác hoặc frittata cũng băm thêm lox và hành tây để cho vào.

Thuật ngữ
Từ lox có nguồn gốc từ cách gọi cá hồi trong tiếng Đức (lachs), xa hơn nữa là bắt nguồn từ từ *laks- trong ngữ hệ Ấn-Âu, cũng có nghĩa là cá hồi.

Chú thích

Món ăn làm từ cá hồi
Ẩm thực Do Thái
Từ ngữ Yiddish
Chế biến cá
Ẩm thực Scotland


title: Pho mát kem

text:
Pho mát kem hay phô mai kem (dịch từ ) là loại pho mát mềm, vị dịu nhẹ có hàm lượng chất béo cao. Nó có vị khá giống pho mát Boursin và Mascarpone.

Quốc tế

Hoa Kỳ

Mỗi nước có cách định nghĩa pho mát kem khác nhau. Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ định nghĩa pho mát kem là sản phẩm làm từ sữa, có chứa ít nhất 33% chất béo từ sữa (như quảng cáo) và hàm lượng nước không quá 55%, độ pH từ 4,4 tới 4,9. Cream cheese được dùng để quét lên bánh mì, được biết tới nhiều chẳng hạn như bagel với cream cheese, hay để làm bánh pho mát (englisch Cheesecake).
Một hiệu pho mát kem nổi tiếng của Hoa Kỳ là Philadelphia, được sản xuất từ năm 1880.

Chú thích

Pho mát kem


title: Phi lê

text:
Phi lê là kỹ thuật thái lát thịt mỏng, được lấy từ ngực, theo chiều dài trên thân thịt hoặc cá từ người bán thịt . Đó là một phần mềm và nạc.

Phi lê có thể được cắt lát để đơn giản là nướng hoặc áp chảo trong bếp, hoặc được sử dụng trong các công thức nấu ăn phức tạp nhất của người sành ăn.

Khi các lát cắt từ thân thịt bò dùng để làm thực phẩm, phi lê là một phần thịt có giá cao.

Phi lê cá
Phi lê cá là phần thịt được lấy song song với sống lưng, được tước bỏ xương và thường được lột da. Những miếng phi lê này có thể được áp chảo với bơ, hấp, luộc, cuộn, ướp, cho vào timbale (món nhồi), paupiette (chả cuốn), món bánh khai vị vol-au-vent, aspic (thịt đông có trứng, ăn trước hoặc sau bữa ăn).

Ví dụ, cuốn Hướng dẫn ẩm thực của Auguste Escoffier cung cấp không dưới 120 công thức nấu món nguội hay món chín đối với phi lê cá bơn, được biết đến nhiều nhất là phi lê cá bơn vùng Normandy, nơi phi lê được luộc chín trong nước hầm cá với nấm. Ví dụ: Verdi sole fillet, cũng được luộc trong nước hầm cá, sau đó đặt lên lớp mì ống chần, thái hạt lựu, kết hợp với kem sữa và pho mát, sau đó được thêm với 125 gam thịt tôm hùm và 75 gam nấm cục cắt hạt lựu cho 250 gam mì ống. Rưới xốt Mornay lên trên..

Phi lê thịt gia cầm

Đối với gia cầm, khối cơ ngực xung quanh xương lưỡi hái chia thành hai phần : kỹ thuật phi lê và aiguillettes (thái thành dạng thuôn hai đầu) hẹp. Trong thế giới ẩm thực của người sành ăn, phần này có thể lấy tên là "thượng phẩm" hoặc "sườn gia cầm" (cũ). Các loại thịt gia cầm rất đa dạng : từ chim cút đến ngỗng, bao gồm gà, gà trống, gà mái, gà trống thiến, gà mái tơ, vịt, gà tây, chim bồ câu, gà sao tơ hoặc gà lôi, chưa kể thỏ và thỏ rừng được phân loại trong danh mục này.

Nếu trong bếp ăn gia đình, các loại thịt thường được nấu chín nguyên con thì trong phục vụ ăn uống, đầu bếp sẽ cho lên “đĩa”, hầu hết chỉ chuẩn bị một phần của những con vật này. Là món khai vị hoặc món chính, phi lê được sử dụng trong tất cả các hình thức chế biến: nướng, áp chảo, om, luộc, chần, nguội hoặc nóng, nạm hoặc thịt xông khói, thường hoặc nhồi.

Ức vịt, một món ăn có phần phi lê của vịt béo (vịt xiêm hoặc vịt lai), được phục vụ kèm phần mỡ và da. Để chuẩn bị món ức vịt, miếng phi lê được nướng từ mặt da (chảy nhiều mỡ) sau đó đến mặt thịt, có màu hồng và chín tái, dùng kèm sốt tiêu xanh.

Chú thích

Tham khảo
 Green, Aliza (2010) The Fishmonger's Apprentice: The Expert's Guide to Selecting, Preparing, and Cooking a World of Seafood, Taught by the Masters Quarry Books. ISBN 9781592536535.
 Murray J and Burt JR (1983) The Composition of Fish  Torry Advisory Note 38, FAO,

Chế biến cá


title: Amblyeleotris guttata

text:
Amblyeleotris guttata là một loài cá bống nguồn gốc từ rạn san hô tây Thái Bình Dương, bao gồm Philippines đến Tonga, phía bắc đến quần đảo Ryukyu, phía nam tới Úc.

Loài này có thể phát triền đến chiều dài . Nó cũng có thể tìm thấy trong hồ cá.

Chú thích

Tham khảo

Amblyeleotris
Cá Palau
Động vật được mô tả năm 1938


title: Amblyeleotris yanoi

text:
Amblyeleotris yanoi là một loài cá bống biển nguồn gốc từ rạn san hô của phía tây Thái Bình Dương.
Loài cá kích thức nhỏ này có thể đạt chiều dài tối đa 13 cm cho con đực và 5,8 cm cho con cái.

Chú thích

Tham khảo

Y
Động vật được mô tả năm 1996


title: Brachygobius doriae

text:
Brachygobius doriae là một loài cá bống từ vùng nước ngọt và lợ của Indonesia, Brunei và Singapore. Loài này có thể đạt tới chiều dài .

Chú thích

Tham khảo

Brachygobius


title: Cầu Gimpo

text:
Cầu Gimpo  là cầu bắt qua Sông Hán, Hàn Quốc, và nối thành phố Gimpo và Goyang. Cây cầu là một phần của cao tốc vành đai Seoul.

Xem thêm
Sông Hán (Triều Tiên)

Tham khảo

Đường cao tốc vành đai 1 vùng thủ đô Seoul
Cầu qua sông Hán (Triều Tiên)
Cầu tại Hàn Quốc
Sơ khai tòa nhà hoặc kiến trúc Hàn Quốc


title: DDT

text:
DDT là tên viết tắt của hoá chất Dichloro-Diphenyl-Trichloroethane là một chất hữu cơ cao phân tử tổng hợp, có chứa chlor, ở dạng bột có màu trắng, mùi đặc trưng, không tan trong nước. DDT đã từng được sử dụng như là một loại thuốc kỳ diệu để diệt trừ côn trùng gây hại, là giải pháp đơn giản và rẻ để tiêu diệt rất hiệu quả sâu hại mùa màng góp phần nâng cao năng suất và diệt nhiều côn trùng gây dịch cho người như chấy, rận, muỗi.

Lược sử
DDT được tổng hợp lần đầu tiên vào năm 1874 bởi nhà hóa học người Áo Othmar Zeidler. Nhưng người phát hiện ra công dụng trừ sâu của DDT là nhà hoá học nổi tiếng người Thuỵ Sỹ Paul Hermann Müller. Công trình nghiên cứu về hoá chất này của ông công bố năm 1939 đã đem lại cho ông giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1948, sau khi chất này là một trong những hóa chất đầu tiên được sử dụng rộng rãi để trừ sâu rất hiệu nghiệm, góp phần hạn chế 30% tổn thất mùa màng do sâu hại và ngăn chặn nhiều bệnh dịch nguy hiểm trong quân đội vào thời gian Chiến tranh thế giới thứ hai.

Tuy nhiên, sau đó ít lâu, tác động nguy hiểm của DDT đến con người và môi trường ngày càng được phát hiện nhiều:

 DDT có độ bền vững và độc tính rất cao, rất lâu bị phân huỷ trong môi trường tự nhiên. Chính vì lí do này, mà DDT dễ lan theo nguồn nước, đi vào các chuỗi thức ăn, rồi tích luỹ ở các động vật trong chuỗi thức ăn đó và  truyền đi rất xa nơi sử dụng. Sau hàng chục năm cấm sử dụng chất này, mà hệ động vật Bắc cực và Nam cực vẫn bị nhiễm DDT quá ngưỡng cho phép, nhất là ở các loài chim cánh cụt.
 Trong cơ thể người và động vật, DDT nhanh chóng bị phân hủy theo con đường sinh học thành DDE (dichlorodiphenyldichloroethylene) là chất có độc tính cao hơn cả DDT, gây rối loạn thần kinh ngoại biên, làm tê liệt bộ phận hoặc toàn bộ hệ thần kinh. Trong cơ thể người, DDT tồn tại rất lâu trong mô mỡ, trong tuyến sữa của phụ nữ mang thai và cho con bú. Ở một số loài chim (như hồng hạc), DDT ngăn cản sự hình thành vỏ trứng, nên trứng vỡ trước khi chim con nở.
 Hoá chất này và các dẫn xuất của nó còn gây rối loạn hoocmôn ở người và động vật, và nhất là tác nhân gây đột biến, gây ung thư rất nguy hiểm. Các kho chứa DDT bị lãng quên đã là nguồn gây ô nhiễm cho nước ngầm, từ đó đã gây ra "làng ung thư".

Do đó, rất nhiều quốc gia trên thế giới đã cấm sản xuất, dự trữ và sử dụng DDT.

Ứng dụng

 Sau khi phát hiện hiệu quả diệt côn trùng của DDT vào năm 1940, chất này được coi là một thần dược trong việc bảo vệ thực vật do diệt được nhiều loại côn trùng hại nông phẩm (đặc biệt là nhóm chân đốt), tác dụng gần như ngay lập tức và triệt để trong công cuộc dập tắt nhiều bệnh dịch như sốt rét, sốt phát ban ở nhiều nước.  DDT đã được sản xuất thành sản phẩm dưới rất nhiều hình thức khác nhau, gồm dung dịch trong chưng cất xylen hoặc dầu mỏ, dạng nhũ tương, bột thấm nước, hạt, aerosol v.v dùng cho máy bay phun sương mù trên quy mô rộng lớn; dạng nến khói, dạng dung dịch phun bằng bơm tay, dạng hộp đựng bột như hộp kem và cả dạng bình xịt pha nước thơm dùng phổ biến trong các gia đình để  để xua và diệt gián, muỗi, kiến.
 Từ năm 1950 đến 1980, DDT được sử dụng khoảng hơn 40.000 tấn mỗi năm trên toàn thế giới, ước tính tổng cộng 1,8 triệu tấn đã được sản xuất trên toàn cầu kể từ những năm 1940. Tại Hoa Kỳ, đã có khoảng 15 công ty sản xuất DDT, sản lượng đạt đỉnh vào năm 1963 với 82.000 tấn/năm, doanh thu hơn 600.000 tấn ước chừng 1,35 tỷ bảng Anh.
 DDT còn được sử dụng rộng rãi trong quân đội đồng minh và dân thường ở những vùng chiến sự ác liệt thời Chiến tranh thế giới thứ hai, chẳng hạn trong chiến tranh Triều Tiên để tiêu diệt thành công bệnh "dịch chiến hào" thực chất là dịch sốt vàng da do rận truyền vì điều kiện vệ sinh không đảm bảo được. Tuy vậy, nhiều loài côn trùng đã kháng lại DDT, như vào năm 1957 thì người ta phát hiện giống rận truyền bệnh sốt vàng da đã có khả năng kháng thuốc trên phạm vi toàn cầu, do việc lạm dụng DDT đã tạo áp lực như một quá trình chọn lọc tự nhiên duy trì và tăng cường đột biến kháng thuốc tình cờ xuất hiện ở giống rận này.
 Từ năm 1970, chính phủ Thuỵ Điển chính thức ra điều luật không được sử dụng DDT. Hoa Kỳ đã cấm sử dụng DDT từ năm 1972, sau đó là rất nhiều nước khác.
 Tuy nhiên, vào năm 2009, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vẫn hỗ trợ việc sử dụng DDT ở những nước châu Phi có bệnh sốt rét phát triển mạnh, với lý do lợi ích của thuốc này vẫn có hơn rủi ro về sức khỏe và ô nhiễm môi trường. Quan điểm này phù hợp với Công ước Stockholm  về  cấm DDT cho tất cả các mục đích sử dụng ngoại trừ kiểm soát sốt rét.

Nguồn trích dẫn

Sốt rét
Chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy theo Công ước Stockholm
Thuốc trừ dịch hại
Hợp chất chlor hữu cơ


title: Cầu Gwangjin

text:
Cầu Gwangjin bắt qua Sông Hán ở Hàn Quốc và nối quận Gwangjin-gu và Gangdong-gu với nhau. Cây cầu ban đầu hoàn thành vào năm 1936, nhưng bắt đầu rỉ sét. Cây cầu mới được hoàn thành năm 2004.

Tham khảo

Cầu qua sông Hán (Triều Tiên)
Sơ khai tòa nhà hoặc kiến trúc Hàn Quốc


title: Cầu Jamsu

text:
Cầu Jamsu bắt qua Sông Hán ở Hàn Quốc và nối hai quận Yongsan-gu và Seocho-gu với nhau. Cây cầu được hoàn thành vào năm 1976, và nằm cách mặt nước chỉ vài mét, cho phép cây cầu có thể chìm xuống vào mùa mưa lớn. Vào năm 1982, Cầu Banpo được xây dựng phía trên cầu Jamsu, tạo nên cầu hai tầng.

Tham khảo

Cầu qua sông Hán (Triều Tiên)

ko:반포대교#잠수교


title: Cầu Misa

text:
Cầu Misa bắt qua Sông Hán ở Hàn Quốc và nối hai thành phố Hanam và Namyangju với nhau. Nó là một phần của cao tốc Seoul-Chuncheon.

Tham khảo

Cầu qua sông Hán (Triều Tiên)
Sơ khai tòa nhà hoặc kiến trúc Hàn Quốc


title: Cầu Paldang

text:
Cầu Paldang bắt qua Sông Hán ở Hàn Quốc và nối hai thành phố Hanam và Namyangju. Cây cầu được hoàn tất vào năm 1995. Cây cầu nằm ở phía đông sông Hàn.

Tham khảo

Cầu qua sông Hán (Triều Tiên)


title: Cầu Seongsan

text:
Cầu Seongsan (Tiếng Hàn: 성산대교, Hanja: 城山大橋) là cây cầu nằm trên sông Hán ở Seoul. Đó là cây cầu nối Mangwon-dong, Mapo-gu và Yangpyeong-dong, Yeongdeungpo-gu, dài 1.410m. Việc xây dựng bắt đầu vào tháng 4 năm 1977 và khai trương vào ngày 30 tháng 6 năm 1980. Đó là cây cầu thứ 12 được xây dựng trên sông Hán. Cầu được xây dựng cùng với việc xây dựng đường Seongsan-ro và được xây dựng theo dạng cầu giàn giống như cầu Seongsu, có cấu trúc hình bán nguyệt ở mặt ngoài hai bên, tạo nên một vẻ đẹp hình khối độc đáo không thể thấy ở những cây cầu khác. Nó là một phần của Quốc lộ 1 và Quốc lộ 48 và kết nối với Đường cao tốc Seohaean thông qua Đường huyết mạch phía Tây (Seobuganseondoro). Việc khánh thành cây cầu này đóng vai trò quan trọng trong việc phân tán lưu lượng phương tiện sử dụng Cầu Yanghwa hiện tại và giảm khoảng cách di chuyển giữa trung tâm thành phố và Sân bay Quốc tế Gimpo.

Tham khảo

Cầu qua sông Hán (Triều Tiên)