title: Curcuma reclinata

text:
Curcuma reclinata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được William Roxburgh mô tả khoa học đầu tiên năm 1810.

Từ nguyên
Tính từ định danh reclinata trong tiếng Latinh (giống đực: reclinatus, giống trung: reclinatum) nghĩa là chúi xuống, cong xuống; ở đây là nói tới lá của loài này chúi xuống.

Phân bố
Loài này có tại Ấn Độ, Myanmar.

Mô tả
Thân hành (thân rễ) nhỏ, thuôn dài, hình con thoi, không hoặc thưa củ hình chân vịt, nhiều củ rễ hình xoan đến hình gần cầu, ruột màu vàng rơm. Bẹ lá có ánh đỏ. Cuống lá ngắn; phiến lá mỏng, thuôn dài, tù, thuôn tròn ở đáy, chúi xuống, 6-8 × 3-4 inch (15-20 × 7,5-10 cm). Ra hoa trong mùa mưa/mùa thu. Cuống cụm hoa rất ngắn. Lá bắc hoa màu xanh lục ánh đỏ, dài 1 inch (2,5 cm); lá bắc mào thuôn dài, màu lục ánh đỏ. Cành hoa bông thóc màu tía, thuôn dài, kích thước 3-4 × 2 inch (7,5-10 × 5 cm). Hoa nhỏ, màu từ tía (ngoại trừ vết nhỏ ánh vàng ở tâm của cánh môi) tới đỏ xỉn (ngoại trừ môi có khía răng cưa hình tròn có vết màu vàng ở tâm).

Chú thích

R
Thực vật được mô tả năm 1810
Thực vật Ấn Độ
Thực vật Myanmar


title: Curcuma rhabdota

text:
Curcuma rhabdota là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Sirirugsa Phuangpen và Mark Fleming Newman mô tả khoa học đầu tiên năm 2000. Tên gọi bằng tiếng Anh của nó là candy cane.

Phân bố
Loài này có tại Campuchia, miền nam Lào (Khu bảo tồn Quốc gia Phou Xiang Thong), miền đông Thái Lan. Môi trường sống là ven suối trong các khu rừng lá sớm rụng và bán sớm rụng, ở cao độ đến 500 m. Nó có thể lai tạp trong tự nhiên với các loài khác từ phân chi Hitcheniopsis của chi Curcuma khi phát triển cùng khu vực hoặc trong vùng chồng lấn.

Mô tả
Ruột thân rễ màu nâu nhạt. Lá bắc hình trứng, đỉnh thuôn tròn, đường theo chiều dọc màu đỏ sẫm hoặc nâu ánh đỏ, xem kẽ với sọc màu lục nhạt. Lá bắc mào màu trắng với sọc theo chiều dọc màu đỏ sẫm hoặc nâu ánh đỏ. Nhị lép hình trứng ngược, đỉnh thuôn tròn, màu tía với đường màu đỏ ở rìa đáy. Cánh môi hình elip, rìa gập nếp xuống, màu tía với đường màu đỏ ở rìa đáy.

Sử dụng
Được bán làm cây cảnh cũng như xuất khẩu ra thị trường quốc tế.

Chú thích

R
Thực vật được mô tả năm 2000
Thực vật Campuchia
Thực vật Lào
Thực vật Thái Lan


title: Curcuma rhomba

text:
Nghệ hoa cựa cong (danh pháp khoa học: Curcuma rhomba) là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Kai Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.

Phân bố
Loài này có tại Campuchia, Thái Lan, Việt Nam (Đắk Lắk). Mọc dưới tán rừng hỗn hợp thường xanh và rụng lá, hay rừng cây lá rộng.

Mô tả
Cây thảo thân rễ cao 1-1,1 m hoặc hơn. Ruột thân rễ màu trắng. Lưỡi bẹ dài 1,5-1,7 cm, xẻ 2 thùy dài 7 mm, màu ánh đỏ. Phiến lá hình trái xoan rộng hay trái xoan, hình elip rộng, đáy cắt cụt, 29-46 × 9–18 cm, hai mặt nhẵn nhụi. Cuống lá dài 6–28 cm. Cụm hoa từ gốc (giữa lá), gần như hình thoi, ~9,5 × 5,5–6 cm. Cuống cụm hoa dài đến 2 cm. Lá bắc hình trứng, màu đỏ, kích thước 3,8-4,5 × 2–3 cm, chứa 4 hoa mỗi lá bắc. Không có lá bắc con. Ống đài cỡ 2 × 0,4 cm, màu hồng. Ống tràng hoa dài 3,8-4,5 cm, màu từ vàng nhạt đến trắng về phía đáy, nhẵn nhụi, dài hơn đài hoa. Thùy tràng hoa thẳng-hình mác, ~1,7-1,9 × 0,4-0,5 cm, mặt ngoài màu đỏ sẫm, mặt trong màu vàng; thùy lưng có lông thưa. Nhị lép bên hình phỏng thoi, 1,7 × 1,1 cm, màu vàng-da cam, đáy có các đốm đỏ. Cánh môi hình thận, màu vàng-cam, ~1,5-1,7 × 0,7-0,9 cm, đầu xẻ sâu xuống 9 mm chia cánh môi thành 2 thùy. Chỉ nhị cỡ 6 × 3 mm; cựa dài 1–2 mm; mào cao 1 mm. Bao phấn hình trứng ngược, hình xúc xích ngắn khi nhìn từ mặt bên, màu da cam. Bầu nhụy cỡ 2 × 2 mm, có lông tơ. Tuyến trên bầu dài ~9 mm.

Về hình thái, loài này tương tự như C. kayahensis, nhưng khác ở chỗ ruột thân rễ màu trắng (màu vàng ở C. kayahensis), mặt dưới của phiến lá nhẵn nhụi (rậm vảy màu trắng bạc ở C. kayahensis), cụm hoa từ gốc (trung tâm ở C. kayahensis), các lá bắc màu đỏ (màu lục nhạt với gân  đỏ ở C. kayahensis), và các hoa có bao phấn hình trứng ngược, hình xúc xích ngắn khi nhìn từ bên (hơi cong dài hơn ở C. kayahensis).

Chú thích

R
Thực vật được mô tả năm 2001
Thực vật Campuchia
Thực vật Thái Lan
Thực vật Việt Nam


title: Curcuma rubescens

text:
Curcuma rubescens là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được William Roxburgh mô tả khoa học đầu tiên năm 1810.

Từ nguyên
Tính từ định danh rubescens là động tính từ thời hiện tại trong tiếng Latinh của động từ rubesco; có nghĩa là ửng đỏ, ánh đỏ. Ở đây là nói tới màu đỏ sẫm của bẹ của cán hoa và của lá cũng như cuống lá và gân lá hay bề mặt phiến lá cũng có ánh nâu đỏ rỉ sắt.

Phân bố
Loài này có tại Ấn Độ, Bangladesh, Myanmar.

Mô tả
Thân rễ lớn, hình trứng-hình trụ đến hình mác, với các củ chân vịt ruột màu trắng ngọc trai mùi thơm nồng; củ rễ nhiều. Búi lá dài 4–5 ft (120–150 cm). Cuống lá dài, màu nâu đỏ. Lá to, thuôn dài, hình mác rộng, màu xanh lục tới lục sẫm, 1–2 ft x 5-6 inch (15-30 x 13–15 cm), với gân giữa màu nâu đỏ sẫm. Cụm hoa là cành hoa bông thóc, đầu mùa (tháng 5) ở bên, cuối mùa (tháng 9) ở trung tâm búi lá, dài 5-6 inch (13–15 cm), đường kính 2 inch (5 cm). Lá bắc hoa màu lục nhạt, dài 1,5 inch (3,8 cm). Lá bắc mào ít, hình trứng, màu đỏ nhạt. Hoa dài hơn và thò ra khỏi lá bắc, màu vàng nhạt, phiến của tràng hoa có màu ánh đỏ; môi đường kính 0,5 inch (1,3 cm), có khía răng cưa. Bẹ của cán hoa và của lá cũng như cuống lá và gân lá màu đỏ sẫm; khắp bề mặt lá cũng có ánh nâu đỏ rỉ sắt.

Chú thích

R
Thực vật được mô tả năm 1810
Thực vật Ấn Độ
Thực vật Bangladesh
Thực vật Myanmar


title: Curcuma rubrobracteata

text:
Curcuma rubrobracteata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Jana Škorničková, Mamiyil Sabu và Prasanthkumar M. G. mô tả khoa học đầu tiên năm 2003. Mẫu định danh: Skornickova & Prasanthkumar 86241; thu thập ngày 10 tháng 9 năm 2002 tại tọa độ , huyện Lawngtlai, bang Mizoram, Ấn Độ, trên đường tới Khu bảo tồn thiên nhiên Ngengpui.

Từ nguyên
Tính từ định danh rubrobracteata là để chỉ các lá bắc màu đỏ tươi trong cụm hoa của loài có hoa lộng lẫy này.

Phân bố
Loài này có tại đông bắc Ấn Độ, Myanmar, Thái Lan và tây nam Trung Quốc (Vân Nam). Mọc dưới tán trong các đồn điền trồng tếch (Tectona grandis) và ven đường.

Mô tả
Cây thảo thân rễ, cao tới 1,5 m. Thân rễ bò lan, thanh mảnh, dài 10-30 cm, đường kính ~1 cm, vỏ màu nâu vàng nhạt, vảy hình tam giác, như giấy, màu nâu nhạt, phần ngầm dưới đất nhanh mủn, ruột màu vàng ánh trắng, thơm, mùi tương tự như địa liền (Kaempferia galanga), vị rất đắng, không có củ không cuống, củ rễ 2 × 1,5 cm, ruột trắng, cách thân rễ chính ~5 cm trên các rễ dày 2 mm. Chồi lá dài tới 1,5 m, lá 4-6, thân giả màu xanh lục, dài ~40 cm. Lá có cuống, lưỡi bẹ dài 1 mm, màu lục nhạt, trong mờ, cuống xanh lục, nhẵn nhụi, dài 10-45 cm (các lá phía dưới ngắn hơn). Phiến lá hình elip-hình mác, 35-60 × 10-16 cm, mặt gần trục xanh lục, có lông tơ dọc theo các gân nổi lên, mặt xa trục lục nhạt, nhẵn nhụi, đáy thon nhỏ dần, đỉnh nhọn thon dài 2 cm, gân giữa xanh lục, nhẵn nhụi. Cụm hoa đầu cành, nhưng thò qua đáy của thân giả qua các khe hở bên khoảng 3-10 cm trên mặt đất. Cuống cụm hoa dài 5-10 cm, đường kính 7 mm, màu ánh trắng, không có lá bắc sinh dưỡng. Cành hoa bông thóc 10 × 7-9 cm. Không mào. Lá bắc 20-26 mỗi cành hoa, tất cả là sinh sản, màu đỏ tươi hay đỏ nhạt, ánh vàng hay lục ánh vàng về phía gốc, lá bắc 3,5 × 3,5 cm, nhẵn nhụi, mép 0,3 mm, có lông dài 0,1 mm, đối diện xim hoa bọ cạp xoắn ốc gồm 5-6 hoa, thường 1-3 hoa mỗi cành hoa nở cùng một lúc. Lá bắc con 1 mỗi hoa, 2-3,5 × 1-3 cm, như thủy tinh, nhẵn nhụi, màu trắng, trong mờ với các đốm ánh đỏ trên phần đỉnh của các lá bắc con lớn nhất. Hoa dài 6 cm, màu vàng cam, thò ra, 1,5-2 cm dài hơn lá bắc. Đài hoa 1,2 cm, màu trắng, trong mờ, như thủy tinh, nhẵn nhụi, 3 răng. Ống tràng 3,7-4 cm, màu cam nhạt, nhẵn nhụi. Các thùy tràng màu vàng cam nhạt, thùy lưng 14 × 8 mm, viền đỏ trên phần mấu nhọn phía trên; các thùy bên 12 × 7 mm. Cánh môi 15 × 17 mm, viền ngoài màu vàng cam, phần tâm màu vàng cam sẫm, 3 thùy khó thấy, thùy giữa chẻ khoảng 2 mm. Nhị lép bên 1 × 1,1 cm, màu vàng cam, tạo thành nắp trên bao phấn. Nhị dài ~9 mm, bao phấn lắc lư. Bao phấn 6 × 2,5 mm, màu cam. Cựa bao phấn dài 3 mm, cong vào, màu cam. Mô vỏ bao phấn màu trắng, dài 5 mm. Chỉ nhị màu vàng cam, dài 5 mm, thắt lại, 4 mm ở đáy, 2 mm ở phần trên. Đầu nhụy màu trắng, áp ép chặt bên trong các thùy bao phấn. Tuyến trên bầu 2, màu cam nhạt, dài 4 mm, đường kính 0,9 mm. Không thấy quả. Ra hoa tháng 8-9.

Chú thích

R
Thực vật được mô tả năm 2003
Thực vật Ấn Độ
Thực vật Myanmar
Thực vật Thái Lan
Thực vật Trung Quốc


title: Curcuma sattayasaiorum

text:
Curcuma sattayasaiorum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Arunrat Chaveerach và Runglawan Sudmoon mô tả khoa học đầu tiên năm 2008. Mẫu định danh: A. Chaveerach 609; thu thập ở cao độ 200 m ngày 20 tháng 7 năm 2001 tại Ban Khok Sa-Nga, huyện Nam Phong, tỉnh Khon Kaen, đông bắc Thái Lan.

Tên bản địa của loài này là waan phaya ngu tuaphu theo cách gọi của các thầy lang. Một số thành viên của họ Zingiberaceae và các họ khác như Amaryllidaceae, Asteraceae, Solanaceae, Fabaceae và Asteliaceae, tạo thành một nhóm thực vật quan trọng được gọi là waan trong tiếng Thái. Từ này đề cập đến rễ hoặc phần thân lưu trữ chất dưới lòng đất. Từ phaya ngu trong tiếng Thái có nghĩa là rắn hổ mang chúa, trong khi từ tuaphu có nghĩa là đực, và trong trường hợp này nó có nghĩa là "nghệ rắn hổ mang chúa đực".

Từ nguyên
Tính từ định danh của loài sattayasaiorum được đặt theo họ của 2 tiến sĩ Nison Sattayasai và Jintana Sattayasai, những người trước đây đã nghiên cứu thành phần hoạt chất của nó, bao gồm chất lượng, số lượng, hoạt tính đối với tính chất và cấu trúc chống nọc độc rắn. Từ những quan sát và giả thuyết của họ, loài này là khác biệt loài gần giống nó nhất là C. longa. Trong bài báo gốc, nhóm tác giả ghi tính từ định danh là sattayasaii. Tuy nhiên, đây là dạng số ít trong khi ở đây là để vinh danh 2 người nên tính từ đúng phải ở dạng số nhiều là sattayasaiorum và các tài liệu sau đó đã hiệu chỉnh lại danh pháp.

Phân bố
Loài này có tại tỉnh Khon Kaen, đông bắc Thái Lan. Loài này được trồng trên các khu đất trống trong vườn nhà với đất sét ẩm ướt và dưới bóng cây ở độ cao 200 m tại Ban Khok Sa-Nga (bản Rắn hổ mang chúa) và một số làng lân cận, thuộc huyện Nam Phong, tỉnh Khon Kaen ở đông bắc Thái Lan.

Mô tả
Cây thảo thân rễ sống trên cạn. Thân rễ phân nhánh, với thân rễ chính hình nón, dài 8-10 cm và đường kính 1,5-2,5 cm, thân rễ thứ cấp hình trụ, đường kính 1-1,5 cm, nằm ngang, vỏ màu vàng ánh nâu, ruột màu vàng cam sẫm, có mùi thơm. Rễ chùm. Thân giả cao 70-100 cm. Lá một năm, 5-6, bẹ lá dài 30-50 cm, màu xanh lục, nhẵn nhụi. Cuống lá thanh mảnh, dài 15-35 cm. Lưỡi bẹ rất ngắn, dài 2-3 mm, như màng, có khía răng cưa. Phiến lá thuôn dài đến thuôn dài-hình mác, hai mặt nhẵn nhụi, 30-45 × 7-13 cm, đáy hình nêm, đỉnh nhọn đến nhọn thon. Cụm hoa đầu cành, dài 16-17 cm, cuống cụm dài 30-31 cm, nhẵn nhụi. Lá bắc xếp lợp; lá bắc sinh sản 12-17, hình trứng rộng, 4-5 × 3,2-3,5 cm, dạng túi, màu lục nhạt đến vàng nhạt với đỉnh ánh lục, đỉnh nhọn, đáy hợp sinh ~1/3 chiều dài, hai mặt nhẵn nhụi, 2-3 hoa mỗi lá bắc, lá bắc mào 4-7, hình elip, 5,8-7 × 3-3,5 cm, màu trắng ánh hồng hoặc lục nhạt ánh hồng, đáy dạng túi, đáy hợp sinh ~1/5 chiều dài. Lá bắc con hình elip, 2,5-3 × 1,8-2,2 cm, màu trắng, nhẵn nhụi. Đài hoa hình ống, như màng, có lông tơ, 0,6-0,8 × 0,2-0,3 cm, đỉnh 3 thuỳ không đều, đỉnh thùy thuôn tròn, khía xuống một bên dài ~3 mm. Ống tràng hoa dài 2,0-2,3 cm, màu vàng nhạt đến trắng, 3 thùy; thùy lưng hình trứng rộng, 1,7-2 × 1,5-1,7 cm, màu vàng nhạt đến trắng, dạng túi, đỉnh có nắp và mấu nhọn dài 2-3 mm, nhẵn nhụi, các thùy bên hình trứng, 1,7-2,2 × 1-1,2 cm, đỉnh thuôn tròn, màu vàng nhạt đến trắng, nhẵn nhụi. Cánh môi hình trứng ngược, màu cam nhạt với dải màu cam ở giữa chạy từ đáy đến đỉnh, 2,2-2,5 × 1,8-2 cm, đỉnh hơi 3 thùy với phần xa của thùy giữa có 2 thùy. Các nhị lép bên thuôn dài, 0,8-0,9 × 0,5-0,6 cm, màu cam nhạt, đỉnh thuôn tròn. Nhị 1, chỉ nhị phẳng, dài ~1 cm, đáy hợp sinh với các nhị lép bên. Bao phấn lắc lư, 4,5 × 2,3 mm, 2 cựa dài ở gốc, mặt lưng có lông tơ. Mào bao phấn rất ngắn, hình trứng rộng, rộng hơn dài, 3 × 1,5-2 mm, màu trắng, nhẵn nhụi. Bầu nhụy hạ, có lông tơ, 3 ngăn, noãn đính trụ. Vòi nhụy 1, hình chỉ, dài quá bầu nhụy ~3 mm,đầu nhụy hình chén, 4 thùy, lỗ nhỏ có lông rung. Tuyến trên bầu 2, thuôn dài hẹp, dài 4 mm, màu vàng nhạt. Không thấy quả. Ra hoa tháng 7-9.

C. sattayasaiorum tương tự như C. longa ở các điểm sau: Thân rễ phân nhánh, ruột màu vàng; phiến lá màu xanh lục, thuôn dài hay hình elip; cụm hoa đầu cành, cánh môi với dải trung tâm, hình trứng ngược; nhưng khác ở các đặc điểm sau: Thân rễ phân nhánh theo chiều ngang trên mặt đất; lá bắc mào màu trắng ánh hồng hoặc lục nhạt ánh hồng; tràng hoa màu vàng nhạt với đỉnh màu cam; cánh môi màu cam nhạt với dải trung tâm màu cam; mào bao phấn rất ngắn, hình trứng rộng, rộng hơn dài.

Sử dụng
Cùng với C. zedoarioides (tên gọi bản địa: waan phaya ngu tuamia - nghĩa là nghệ rắn hổ mang cái), các thân rễ được sử dụng theo truyền thống trong nhiều thập kỷ tại khu vực này làm thuốc giải nọc độc rắn hổ mang.

Chú thích

S
Thực vật được mô tả năm 2008
Thực vật Thái Lan


title: Curcuma sichuanensis

text:
Curcuma sichuanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Xiu Xiang Chen mô tả khoa học đầu tiên năm 1984. Tên gọi trong tiếng Trung là 川郁金 (xuyên uất kim), nghĩa đen là uất kim Tứ Xuyên.

Từ nguyên
Tính từ định danh sichuanensis lấy theo tên tỉnh Tứ Xuyên (chữ Hán: 四川, bính âm: sìchuān).

Phân bố
Loài này có tại tỉnh Tứ Xuyên và tây nam tỉnh Vân Nam (huyện cấp thị Cảnh Hồng), Trung Quốc. Môi trường sống là ven sông, ở cao độ khoảng 900 m.

Mô tả
Cây cao 0,7-1,5 m. Thân rễ ruột màu trắng hoặc hơi vàng, có mùi thơm; rễ có củ ở tận cùng. Cuống lá 12–30 cm; phiến lá hình elip hoặc hình elip thuôn dài, 35-85 × 13–21 cm, nhẵn nhụi, gốc thon nhỏ dần, lệch, đỉnh hình đuôi. Cụm hoa đầu cành trên các thân giả; cuống cụm hoa 15 – 22 cm; cành hoa bông thóc hình trụ, 14–20 cm × 5-8; lá bắc sinh sản hình trứng, 3,5-4,5 × 2-3,2 cm, đỉnh tù; lá bắc mào màu trắng, đôi khi hơi đỏ-tía ở đỉnh, hình trứng hoặc hình elip  thuôn dài, đỉnh nhọn. Đài hoa hình chùy, ~1 cm, đỉnh 3 răng không đều. Ống tràng hoa màu vàng nhạt, hình phễu, 2,5-3,2 cm; các thùy màu ánh vàng, thuôn dài, thùy trung tâm ~2 × 1,3 cm, có mấu nhọn ở đỉnh. Các nhị lép bên màu vàng nhạt, hình trứng ngược, ~2 × 1,1 cm, đỉnh 2 khe hở. Cánh môi màu trắng với dải màu vàng ở giữa, hình trứng, ~2 × 1,6 cm, đỉnh lồi, có khía răng cưa. Bầu nhụy có lông nhung. Quả nang hình cầu. Hạt nhỏ. Ra hoa tháng 7.

Chú thích

S
Thực vật được mô tả năm 1984
Thực vật Trung Quốc


title: Curcuma singularis

text:
Curcuma singularis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1907. Mẫu định danh: Thorel 3194 (holotype, lưu giữ tại MNHN số: MNHN-P-P00292626). Tên gọi trong tiếng Việt là cây khỏe hay sâm đá.

Phân bố
Đây là loài bản địa của Campuchia, Lào, Thái Lan và Việt Nam (tỉnh Gia Lai). Môi trường sống là rừng thứ sinh, ven rừng, trên nương rẫy, ở cao độ 400-1.000 m.

Mô tả
Cây thảo nhỏ, cao 30-50 cm. Thân rễ nằm ngang, hình trụ, có mùi thơm; rễ chùm; thường đầu rễ phồng lên tạo thành củ hình trứng hoặc hình thoi, vỏ màu nâu, ruột màu trắng, vùi sâu xuống đất. Lá 3-6, phiến lá 10-22 × 5-7(-9) cm, hình trứng hoặc hình trái xoan, đỉnh nhọn thon, gốc thuôn tròn hoặc hình nêm, mặt gần trục màu xanh lục, nhẵn nhụi, mặt xa trục màu xanh lục nhạt hơn, có lông tơ; cuống lá dài 5-9 cm, có rãnh; lưỡi bẹ màu nâu nhạt khi non, sau chuyển thành màu vàng nhạt, mỏng, dài 1-1,5 mm, đầu lõm chia 2 thùy, có lông rung ở đỉnh; bẹ lá lúc non màu nâu-tía nhạt khi non. Cụm hoa bên. Lá bắc 5-8, màu xanh lục, hình trứng tam giác, dài 3-4 cm, rộng 2,5-3 cm, đỉnh tù. Xim hoa bọ cạp xoắn ốc với 4 hoa. Lá bắc con rất nhỏ. Hoa dài 7-8,5 cm, thò ra từ lá bắc; đài hoa hình ống, dài 2-2,5 cm, mỏng, màu trắng, mặt ngoài có lông tơ, khía ngắn một bên, xẻ thành 3 thùy tạo thành hình tam giác đều về phía đỉnh. Phần dưới của tràng hoa hình ống, màu trắng, dài 4-4,5 cm, hơi loe về phía đỉnh, phần trên chia 3 thùy, 2,2-2,6 × 1,5-2 cm, hình trứng hẹp, lõm, màu trắng, thùy tràng lưng với mấu nhọn; cánh môi hình trứng ngược lớn, 2,2-2,5 × 1,8-2,1 cm, đỉnh có khía răng cưa, xẻ dài 1-1,5 mm, màu trắng, với dải màu vàng chạy dọc theo gân giữa; nhị lép bên 2, hình trứng ngược hẹp không đều, dài 2,5-2,8 × 1,2-1,5 cm, màu trắng, với dải màu vàng dọc gân giữa, đến 1/2 chiều dài của nó; chỉ nhị dài 4-5 mm, rộng 3-4 mm ở gốc và rộng 1,5-2 mm về phía trên, màu trắng; bao phấn 2 thùy, dài 9-11 mm, gốc mỗi thùy thuôn dài thành cựa dẹt, đều, dài 3-4 mm, cựa tạo góc tù với bao phấn. Vòi nhụy hình chỉ, dài 4,5-5,5 cm, màu trắng; đầu nhụy hình phễu; nhụy lép 2, hình dùi, thanh mảnh, dài 3-4 mm; bầu nhụy 4-5 × 3-4 mm, hình trái xoan, rậm lông tơ, màu trắng. Quả nang 3 ngăn, hình cầu, màu trắng ngà, đường kính 10-11 mm; hạt hình trứng, hơi góc cạnh, dài 3-4 mm, rộng 2-2,5 mm, màu trắng; áo hạt màu trắng như thủy tinhh, chia thành các thùy. Cụm hoa xuất hiện ngay trước lá, ra hoa tháng 3-5; tạo quả tháng 6-7, không quá nhiều cây có quả.

Sử dụng
Người dân địa phương tại huyện Kbang (tỉnh Gia Lai) sử dụng thân rễ của C. singularis để cải thiện sức khỏe của họ bằng cách dùng đồ uống làm từ thân rễ đun sôi trong nước hoặc ngâm rượu phần phồng lên của rễ. Người ta cũng sử dụng rượu ngâm cây làm thuốc xoa bóp các vết bầm tím để giảm bớt và cải thiện vết thương. Thành phần hóa học của tinh dầu chiết xuất từ thân rễ của C. singularis bằng phương pháp chưng cất hơi nước đã được phân tích và tổng cộng 68 thành phần đã được phát hiện, trong đó 47 hợp chất hóa học (chiếm 62,96% lượng tinh dầu) đã được xác định. Các hợp chất chính là: camphor (23,63%), isoborneol (2,24%), endo-borneol (3,06%), terpinen-4-ol (3,51%), copaen (2,56%), acoradien (2,89%) và turmerol (2,65 %). Kết quả phân tích hóa học cũng cho thấy, thành phần hóa học của C. singularis chứa 8 hợp chất được phân lập, trong đó có 2 hợp chất diarylheptanoid mới (là Curcusin A và Curcusin B) có tác dụng ức chế mạnh đối với sEH. Trong y học, chất ức chế sEH là một trong những đối tượng quan trọng trong nghiên cứu bệnh tim mạch.

Chú thích

S
Thực vật được mô tả năm 1907
Thực vật Campuchia
Thực vật Lào
Thực vật Thái Lan
Thực vật Việt Nam


title: Curcuma sparganiifolia

text:
Curcuma sparganiifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1902 (in năm 1903) dưới danh pháp Curcuma sparganifolia. Tuy nhiên, danh pháp này sau đó được chỉnh sửa thành Curcuma sparganiifolia. Mẫu định danh: L. Hahn 30; (holotype, thu thập tháng 8 năm 1870, lưu giữ tại MNHN số MNHN-P-P032683). Một vài tài liệu đặt tên gọi tiếng Việt cho nó là nghệ lá hắc tim lang. Tuy nhiên, tên gọi này dường như là thiếu chính xác hoặc do lỗi in ấn, do tính từ định danh sparganiifolia là từ ghép của sparganium và folia/folium nghĩa là có lá giống lá của hắc tam lăng (Sparganium, tên thông thường tiếng Trung: 黑三棱, Hán-Việt: hắc tam lăng).

Phân bố
Là một loại cây nhiệt đới bản địa miền đông Thái Lan, tây nam Campuchia và có thể có ở Lào. Gần đây nó được phát hiện có tại Phú Quốc, Việt Nam. Môi trường sống là rừng lá sớm rụng khá thưa, rừng thông hay đồng cỏ, dưới tán của rừng Melaleuca trên đất cát; ở cao độ 30–700 m.

Mô tả
Cây thảo thân rễ, cao 30–55 cm. Thân rễ từ hình gần cầu đến hình trứng, 1,4–1,5 × 1,2–1,5 cm, vỏ màu vàng nhạt, nhưng phủ một lớp vảy màu gỉ sắt đã rữa, ruột màu vàng nhạt, củ rễ hình trứng đến thuôn dài-hình trứng, 1,7–4 × 1,2–1,5 cm, nằm gần thân rễ dài tới 1 cm, vỏ màu nâu nhạt, ruột màu trắng. Thân giả dài đến 20 cm, gồm 3–5 bẹ không phiến lá, các bẹ ngoài 2–2,9 × 1,5–1,7 cm, các bẹ trong 7–17,7 × 1,4–1,5 cm, màu trắng ở gốc, màu đỏ tía đến tía, nhọn ngắn, màu ánh lục, nhẵn nhụi; 2 bẹ có phiến lá, dài 17–20 cm, màu trắng ở gốc, màu xanh lục đến lục ánh tía ở phần xa, nhẵn nhụi; lưỡi bẹ thuôn dài-hình trứng, 3,5–4,5 × 3,5–4 mm, 2 thùy, dạng màng, như thủy tinh, nhẵn nhụi. Chồi lá với 2 lá lúc ra hoa; cuống lá dài 7–20 cm, màu xanh lục, nhẵn nhụi; phiến lá hình elip-thẳng hẹp, 21–26,5 × 2,1–3,3 cm, nhẵn nhụi cả hai mặt, mặt gần trục màu xanh lục đến xanh lục sẫm, mặt xa trục màu xanh lục nhạt, mép như thủy tinh, nhẵn nhụi, đỉnh thu nhỏ dần, đáy thu nhỏ hẹp. Cụm hoa trung tâm; cuống cụm hoa 28,8–38 × ~0,2 cm, gốc ẩn giữa các bẹ lá; cành hoa bông thóc 4,5–6,6 × 4–4,8 cm, gồm 12–16 lá bắc sinh sản, không có mào; các lá bắc gần như thuôn dài đến thuôn dài-hình trứng ngược, đỉnh thuôn tròn, cong ra ngoài hoặc hơi lệch, lá bắc phía dưới 2,1–2,8 × 1,6–1,8 cm, nhỏ dần về phía trên, 2–2,1 × 0,8–1,1 cm, màu hồng tươi với vệt màu xanh lục ở đỉnh, nhẵn nhụi, hợp sinh ở gần gốc, đỉnh thuôn tròn. Xim hoa bọ cạp xoắn ốc với 3 hoa ở gốc cụm hoa, số lượng giảm dần về phía trên. Lá bắc con nhỏ, 1 mỗi hoa, hình trứng, 4–5 × 2,5–3 mm ở gốc, như thủy tinh, trắng, trong mờ, nhẵn nhụi. Hoa dài 1,7–1,8 cm, hơi thò ra từ lá bắc. Đài hoa 4,5–7 × ~2,5 mm, 3 thùy, với vết rạch một bên dài ~2 mm, màu trắng, nhẵn nhụi. Ống hoa dài 7–15 mm, phần rộng nhất rộng ~2 mm, hình trụ hẹp và hình phễu hướng về phía đỉnh, bên ngoài màu trắng, nhẵn nhụi, bên trong màu trắng, nhẵn nhụi, đôi khi có lông tơ mịn ở phần đỉnh; thùy tràng lưng thuôn dài-hình elip, 6–6,2 × 3–4 mm, màu trắng, nhẵn nhụi, đỉnh thuôn tròn, hơi lõm; các thùy tràng bên 5,7–6 × 2,9–3 mm, thuôn dài-hình elip, nhẵn nhụi, màu trắng, đỉnh thuôn tròn, hơi lõm; nhị lép bên dài 7 mm, rộng 1 mm; cánh môi thuôn dài-hình trứng ngược, 6,2–7 × 4–4,5 mm, đỉnh hơi có nắp và thuôn tròn, mép hơi có khía răng cưa, màu từ đỏ nhạt đến đỏ sẫm với các vết màu vàng tươi trên dải phồng màu đỏ tươi ở nửa đáy của cánh môi, màu vàng về phía đỉnh. Nhị với bao phấn hơi lắc lư, chỉ nhị 2–2,2 × 1,8–2,1 mm, màu trắng, nhẵn nhụi; bao phấn không cựa, hình trứng hẹp, 3–3,2 × 1,7–2 mm, mô liên kết màu trắng, với một chút lông tuyến ở hai bên và lưng, các mô vỏ bao phấn 2,8–3 × ~1 mm, màu trắng, nứt dọc theo toàn bộ chiều dài của chúng; có mào bao phấn, dài ~1,5 mm, tù, nhẵn nhụi. Vòi nhụy hình chỉ, dài 14–15 mm, nhẵn nhụi. Đầu nhụy hình phễu không đều, 1,2–1,5 × ~0,5 mm, màu trắng, lỗ nhỏ nhẵn nhụi nhưng có răng cưa nhỏ không đều. Không có tuyến trên bầu. Bầu nhụy hơi hình trứng ngược, ~2 × 1,5 mm, màu ánh xanh lục, 3 ngăn, nhẵn nhụi, hơi thơm. Quả hình cầu đường kính ~7 mm; hạt hình elipxoit, dài 5 mm, rộng 2,5 mm.

C. sparganiifolia tương tự như C. gracillima về kiểu phát triển và đặc điểm sinh dưỡng nói chung; nhưng cụm hoa của nó dài gần bằng chồi lá, cành hoa bông thóc bao gồm một số lá bắc màu hồng đến hồng tía và không có lá bắc mào, mô liên kết nhẵn nhụi, cánh môi nguyên và màu vàng với các vết màu đỏ ở nửa đáy, giúp nó dễ dàng phân biệt với C. gracillima, loài với cụm hoa thường dài chỉ bằng 50% chồi lá, cành hoa bông thóc bao gồm một số lá bắc màu xanh lục với lá bắc mào màu trắng phát triển khá, mô liên kết thưa lông tuyến, cánh môi xẻ 2 thùy sâu và thường có màu vàng với các vệt màu đỏ rõ nét. Các mẫu vật lưu giữ tại MNHN và được gán nhãn C. sparganiifolia, do Sallet (MNHN-P-P02184046) và F. Evrard (MNHN-P-P02184045) thu thập gần ga Mương Mán, tương ứng vào ngày 19-10-1924 và ngày 2610-1924 ở tọa độ khoảng  là của C. gracillima.

Sử dụng
Các quần thể hoang dã được khai thác để thu thập các kiểu hình mới cho thị trường cây trồng làm cảnh trong vườn. Thân rễ được mua bán tại địa phương cũng như trên các chợ hoa lớn trong vùng và được gửi ra nước ngoài. Khai thác quá mức trong tự nhiên gây ra mối đe dọa cho các quần thể hoang dã của loài này.

Chú thích

S
Thực vật được mô tả năm 1903
Thực vật Campuchia
Thực vật Thái Lan
Thực vật Việt Nam


title: Curcuma stenochila

text:
Curcuma stenochila là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1905. Mẫu định danh: C. Geoffray 409 - Holotype: MNHN-P-P032710, - Isotype: MNHN-P-P032712, do C. Geoffray thu thập trong cùng ngày 12-7-1904 ở cao độ 400-500 m tại núi Kamchay, tỉnh Kampot, Campuchia.

Phân bố
Là một loại cây nhiệt đới bản địa Thái Lan, Campuchia.

Mô tả
Cây thảo trung bình, gần như không thân, ít lá, tổng thể nhẵn nhụi. Thân rễ thẳng, mỏng, có vảy, dạng rễ chùm. Rễ hình chỉ, đầu có củ, củ hình thoi. Lá 2-4, tất cả mọc từ thân rễ; cuống lá có rãnh không rõ nét, nhẵn nhụi, có sọc, gốc có bẹ bao; mép bẹ khô xác, đỉnh hơi có lưỡi bẹ, phiến lá hình trứng-hình mác, đáy hình tim hay thuôn tròn, không thon nhỏ, đỉnh nhọn thon lệch, bất đối xứng rõ nét, mặt dưới nhạt màu, mặt trên loang lổ không khác biệt. Cụm hoa có cuống ngắn xuất hiện giữa búi lá; cuống cụm hoa mỏng, thanh mảnh, nhẵn nhụi; cành hoa bông thóc hình trứng, hơi lỏng lẻo; mào 0; lá bắc ở đoạn dưới màu xanh lục, đoạn trên màu hồng, tất cả là sinh sản, hình mũi mác, chứa 2 hoa. Hoa thò ra; đài hoa hình ống, đoạn giữa phồng, 3 răng, răng nhỏ, tù, gần đều. Ống tràng dài gấp đôi đài hoa, đỉnh nở rộng, nhẵn nhụi; các thùy hình mũi mác, gần đều, màu tía, thùy lưng có mấu nhọn. Các nhị lép hình mác, hơi nhọn, điểm các tuyến, màu vàng, không hợp sinh với chỉ nhị ở đáy. Cánh môi hình elip, xẻ 2 thùy sâu, đáy có vuốt hẹp, màu vàng kim, điểm các tuyến, các thùy hơi tù. Chỉ nhị tự do, lõm; các ngăn tiếp giáp, đỉnh nở rộng, nhẵn nhụi, đáy có phần phụ; các phần phụ hình chỉ, lượn sóng, uốn ngược từ nửa chiều dài của ngăn, các phần bằng nhau; đỉnh mô liên kết tạo thành phiến hình tam giác. Vòi nhụy hình chỉ, nhẵn nhụi; đầu nhụy hình phễu, mép có lông rung. Nhụy lép 2, bao lấy đáy vòi nhụy, thẳng, đỉnh dần tỏa rộng-cắt cụt. Bầu nhụy hình elip, trụ nhăn, 3 ngăn, vỏ ngoài mỏng; nhiều noãn. Cán hoa dài 2-5 cm; cành hoa bông thóc 5 × 3 cm. Cuống lá dài 17-18 cm (với bẹ lá dài 7 cm); phiến lá dài 18-23 cm, rộng 7-10 cm. Lá bắc 3 × 1 cm. Hoa dài 6 cm. Đài hoa 15 mm; thùy tràng hoa 15 × 3 mm. Nhị lép 16 × 5 mm; cánh môi với vuốt (10 mm) dài 23 mm, rộng 7-8 mm. Nhị hoa dài 12 mm; chỉ nhị dài 3-4 mm.

Chú thích

S
Thực vật được mô tả năm 1905
Thực vật Campuchia
Thực vật Thái Lan


title: Curcuma strobilifera

text:
Curcuma strobilifera là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Nathaniel Wallich liệt kê năm 1832. Mô tả khoa học đầu tiên cho loài do John Gilbert Baker cung cấp năm 1890.

Phân bố
Loài này có tại vùng Bago (tên cũ Pegu), Myanmar.

Mô tả
Thân rễ nhỏ, mang vài củ hình cầu không cuống. Lá khoảng 6, mọc thành búi lá. Cuống lá xanh lục, xẻ rãnh sâu, 6-8 inch (15-20 cm). Lá nhỏ, thuôn dài, 6-8 × 2,5-3 inch (15-20 × 6,5-7,5 cm), màu xanh lục tươi, đỉnh nhọn, đáy hơi thuôn tròn, màu lục sẫm dọc theo gân. Cuống cụm hoa ngắn hơn nhiều so với cuống lá. Cành hoa bông thóc thuôn dài, 3-4 × 2 inch (7,5-10 × 5 cm). Các lá bắc giống nhau, xanh lục, rất tù, tỏa rộng ở đỉnh. Hoa dài như lá bắc. Các phần của tràng hoa nhỏ, màu ánh trắng tới vàng nhạt. Cánh môi ngắn, uốn cong xuống, tròn, có khía răng cưa khác biệt.

Chú thích

S
Thực vật được mô tả năm 1890
Thực vật Myanmar


title: Curcuma sumatrana

text:
Curcuma sumatrana là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Friedrich Anton Wilhelm Miquel mô tả khoa học đầu tiên năm 1861. Mẫu định danh: Diepenhorst [1327 H.B.] (lectotype, số BO 0083511), do Diepenhorst thu thập tại Priaman (Pariaman), tỉnh Tây Sumatra, Indonesia. Tên gọi địa phương: koenih bimbo và kamuniang (tại Maninjau).

Phân bố
Loài này có ở miền tây đảo Sumatra, Indonesia. Nó được tìm thấy trong khu vực từ hồ Maninjau, Sianok, Lembah Anai, Kayu Tanam và Ulu Gadut trong dãy núi Barisan.

Môi trường sống là rừng thứ sinh ở cao độ từ 100–500 m, thường với nhiều loài Laportea (họ Urticaceae). Không giống như nhiều loài Curcuma đa bội sinh sản sinh dưỡng, có thể được tìm thấy được tự nhiên hóa trên khắp châu Á, phần lớn các loài tạo hạt từ phân chi Curcuma khá hạn chế trong phân bố của chúng. Chúng có thể xâm chiếm các môi trường sống thứ cấp, nhưng không dễ dàng tự nhiên hóa khi rời khỏi phạm vi sinh sống tự nhiên của chúng.

Mô tả
Cây thảo sống trên cạn, cao tới 135 cm. Thân rễ hình trứng, dài tới 3 cm và rộng 2 cm, có một nhánh, trở thành thân rễ chính khác song song với thân rễ trước, vỏ màu trắng kem ánh hồng, ruột màu tía nhạt với viền màu kem và một đường màu tía nằm giữa phần ngoài và phần trong, thơm. Không thấy củ rễ. Chồi lá thường với 2 lá, gốc đường kính ~2,5 cm, màu trắng ánh hồng, thân giả dài 3–50 cm, với 2-4 lá bắc bao quanh, dài 25–34 cm, màu trắng ánh hồng ở gần gốc, màu nâu ánh đỏ ở phần trên, có lông tơ; lưỡi bẹ dài 3 mm, xẻ 2 thùy sâu, màu nâu ánh đỏ, rậm lông; cuống lá dài 29–36 cm, màu nâu ánh đỏ ở gần gốc, màu xanh lục về phía phiến lá, có cánh, có lông ngắn; phiến lá 57-64 × 24–30 cm, hình elip, uốn nếp (thấy rõ như là gân cứng trong mẫu vật khô), mặt gần trục màu xanh lục sẫm, nhẵn nhụi với lông dọc theo gân chính, mặt xa trục màu xanh lục nhạt với ánh màu nâu hạt dẻ về phía mép, nhẵn nhụi, đáy nhọn, đỉnh hình đuôi, gân giữa màu xanh lục. Cụm hoa đầu cành, xuất hiện ở trung tâm từ giữa chồi lá, dài 20–40 cm. Cuống cụm hoa dài 4–18 cm, mọc thẳng, màu trắng ánh đỏ. Cành hoa bông thóc 14-25 × 5,5–7 cm, hình trụ, gồm 15-29 lá bắc. Mào không rõ nét, 4-5 lá bắc vô sinh trên cùng có màu sắc và hình dạng tương tự như lá bắc sinh sản, 2-3 lá bắc trên cùng nhất nhỏ hơn và màu nhạt hơn. Lá bắc sinh sản hình trứng-hình elip với đỉnh thuôn tròn, ~6-6,5 × 5-6,5 cm, màu đỏ tươi, dần dần trở thành màu kem ánh vàng ở gốc, hợp sinh ở nửa dưới, có lông ngắn cả hai mặt. Xim hoa bọ cạp xoắn ốc 3-5 hoa. Lá bắc con 1 mỗi hoa, dài ~13 mm, màu trắng, trong mờ. Hoa dài ~6,5 cm. Đài hoa dài ~13 mm, màu trắng, trong mờ, 3 răng không rõ nét, xẻ một bên 4 mm từ đỉnh. Ống hoa dài 4,1-4,4 cm, màu trắng, nhẵn nhụi; thùy tràng lưng ~18 × 9 mm, màu trắng, trong mờ, hình trứng tam giác, lõm, có mấu nhọn dài 2–3 mm, nhẵn nhụi, các thùy tràng bên ~17 × 7 mm, màu trắng, trong mờ, hình tam giác với đỉnh thuôn tròn, hơi lõm, nhẵn nhụi. Cánh môi 1,5 × 1,7 cm, hơi có khía răng cưa, đường rạch đến 2 mm, màu vàng nhạt với dải giữa màu vàng sẫm. Các nhị lép bên ~11 × 5 mm, màu vàng nhạt, nhẵn nhụi. Bao phấn lắc lư, 8 × 3 mm, màu trắng ánh vàng; chỉ nhị dài 3 mm, rộng 5,5 mm ở đáy và 2 mm ở phần trên; mô vỏ bao phấn dài ~6 mm, màu ánh trắng, nứt dọc theo toàn bộ chiều dài của mô vỏ, cựa bao phấn dài 3 mm, không có mào bao phấn. Bầu nhụy 3 ngăn, 2,5-3 × 2,5 mm, màu trắng, có lông ở phần trên. Tuyến trên bầu 2, dài 2,2–3 mm, màu kem, nhẵn nhụi. Vòi nhụy dài 5 cm, màu trắng, đầu nhụy màu trắng, lỗ nhỏ không lông rung. Cụm quả 1 quả mỗi lá bắc; quả nang nứt, hình trứng, ~2 × 1,1 cm, màu trắng ánh đỏ. Hạt hình elip, 6 × 5 mm, màu nâu sẫm; áo hạt trắng, trong mờ, xé rách. Ra hoa tháng 5-9, tạo quả từ tháng 7.

Sử dụng
Lá của loài này được sử dụng để gói múi của quả sầu riêng để sau đó cho lên men làm nguyên liệu nấu ăn gọi là pekasam. Nước luộc lá của nó cũng được sử dụng để chữa các bệnh ngoài da (ngứa).

Chú thích

S
Thực vật được mô tả năm 1861
Thực vật Indonesia


title: Curcuma sylvatica

text:
Curcuma sylvatica là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Theodoric Valeton mô tả khoa học đầu tiên năm 1918. Tên bản địa là "badur".

Phân bố
Loài này có tại Indonesia, với quần thể hoang dã có tại đảo Madura ở phía đông bắc đảo Java và có thể có ở quần đảo Sunda Nhỏ. Tuy nhiên, loài này được trồng rộng rãi ở Indonesia và phân bố tự nhiên không chắc chắn.

Mô tả
Thân rễ mập thuôn dài thường ép dẹp, màu vàng bẩn, mùi thơm, vị đắng, nóng. Các nhánh uốn ngược lên trên. Củ trung bình, ruột màu vàng lưu huỳnh. Các nhánh non màu xanh lục-vàng. Cây non có hoa cao gần 1 m. Lá non gần như không cuống, 52 x 19,5 cm, hình elip-hình mác, nhọn gần như nhọn thon, lá trưởng thành có cuống dài 20 cm, thuôn dài-hình mác, đáy thuôn dài thon nhỏ, 66 x 10,7 cm. Gân lá non phía trên màu tía, với vết màu nâu trong phần ngang qua nhu mô, chạy dọc từ đáy tới đỉnh màu xanh lục, dễ dàng nhìn thấy phía dưới gân, phần còn lại màu xanh lục sẫm. Gân lá gần trưởng thành màu xanh lục, mép màu nâu, lá trưởng thành màu xanh lục thuần nhất. Lưỡi bẹ hẹp, rộng 1 mm, nhẵn nhụi. Bẹ lá nhẵn nhụi. Cụm hoa bên, với cán hoa cao khoảng 0,5 m. Cán hoa có bẹ, với ít lông tựa mấu nhọn áp ép. Cành hoa bông thóc lớn, nhiều lá bắc (tới 40); lá bắc có cuống, dài 25–42 mm, rộng đến 30 cm, phần hợp sinh đến 24 mm, chèn vào phía dưới cành hoa, đỡ hoa. Lá bắc hoa mở rộng vừa đủ thành một túi ngắn, hình trứng ngược rộng gần nhọn, thuôn tròn phía trên, rộng với đỉnh không rõ nét, hơi uốn ngược ở đỉnh, màu lục nhạt, đỉnh cùng màu. Lá bắc mào đến 13, hình elip-thuôn dài đỉnh có mấu ngắn, dài hơn lá bắc hoa, đỉnh màu tía ánh đỏ nhạt, phần dưới màu trắng, sọc giữa màu tía nhạt, xanh lục hay trắng. Hoa nhỏ, mọc thẳng, hơi thò ra ngoài lá bắc, màu kem, ống màu vàng nhạt, cánh hoa màu trắng tuyết, đỉnh cánh môi hở và cong xuống, dải giữa màu vàng chanh, xẻ 2 thùy rộng; màu trắng thạch cao với ánh hồng. Đài hoa dài trên một nửa ống tràng, răng lồi. Ống tràng trung bình, khoảng 2/5 chiều dài hoa, họng phồng. Cánh môi 2 x 1,8 cm, thùy giữa rộng rõ né, các thùy thuôn tròn. Nhị lép lớn, hợp sinh với chỉ nhị, dài 16 mm, rộng 10 mm, hình trứng ngược-thuôn dài, đỉnh thuôn tròn. Chỉ nhị dài 8 mm, hợp sinh khoảng nửa chiều dài với các nhị lép, bao phấn ngắn, không mào; cựa vuông góc, mô vỏ bao phấn nhỏ ngắn, đường khớp vỏ nhọn đáy, không chạy dọc. Nhụy lép dài 7 mm.

Về hình thái phát triển chung nó giống như C. zedoaria và C. xanthorhiza, nhưng vẫn có các khác biệt rõ nét với cả 2 loài này. Màu của thân rễ gần với của C. zedoaria, nhưng vàng hơn, các thân rễ sơ cấp dài hơn, các nhánh cong hơn. Màu đỏ trên lá non ít mãnh liệt, trong suốt nhiều hơn ở mặt dưới. Lá trưởng thành màu lục sẫm hoàn toàn. Cành hoa bông thóc khác với của C. zedoaria ở chỗ có một lượng lớn lá bắc (40 với 13 ở mào) màu xanh lục nhạt không với phần chóp màu tía, lá bắc mào màu dỏ ánh tía nhiều hơn, với phần dưới màu trắng và ánh đỏ sẫm ở C. zedoaria. Hình dạng của lá bắc cũng rộng hơn nhiều và tù hơn, không có mấu nhọn ở C. zedoaria. So sánh với nó, C. xanthorhiza có cành hoa bông thóc rậm hoa cao hơn với mào rất lớn màu tía mãnh liệt và các lá bắc với chóp màu tía. Hoa của C. zedoaria nhỏ hơn, ống hoa ngắn hơn, cánh môi rộng hơn và thùy giữa ít rõ nét, cánh hoa màu hồng nhạt. Hoa của C. xanthorhiza có cánh hoa màu đỏ và ống hoa dài hơn, gần như dài bằng phiến với họng (26 đến 30 mm).

Ở nhiều khía cạnh, như màu mào và lá bắc, màu hoa, lá trưởng thành màu xanh lục thuần, loài này là tương tự như C. mangga. Tuy nhiên, nó khác ở chỗ có kích thước của cành hoa và hoa lớn hơn nhiều, họng phồng nhiều hơn, rộng và ngắn hơn, thùy giữa cánh môi ít rõ nét hơn, cũng như màu của các lá non và các tính chất của thân rễ.

Chú thích

S
Thực vật được mô tả năm 1918
Thực vật Indonesia


title: Curcuma thorelii

text:
Nghệ Thorel (danh pháp khoa học: Curcuma thorelii) là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1907. Mẫu định danh: C. Thorel 2132 (các isotype: MNHN-P-P032707 và MNHN-P-P032708), do Clovis Thorel thu thập tại Stung Treng, Lào (nay là Stung Treng, Campuchia) trong chuyến thám hiểm sông Mekong giai đoạn 1866-1868. Mẫu MNHN-P-P032707 được đề xuất làm lectotype.

Theo Škorničková et al. (2013, 2014) thì mẫu holotype (MNHN-P-P032706) không phải của C. thorelii  mà là của Curcuma aff. plicata thuộc phân chi Curcuma, do có 2 cựa bao phấn và 2 tuyến trên bầu, một đặc điểm không có ở phân chi Hitcheniopsis.

Từ nguyên
Tính từ định danh thorelii là để vinh danh nhà thực vật học kiêm bác sĩ người Pháp Clovis Thorel (1833-1911), người đã thu thập mẫu vật định danh.

Phân bố
Đây là loài bản địa của Campuchia, Lào, miền đông Thái Lan và từ miền trung đến miền nam Việt Nam.

Mô tả
Địa thực vật thân thảo, cao 0,5 m. Thân rễ mập, màu vàng nghệ, đỉnh phân nhánh. Lá 3, 20-30 × 10–15 cm, gần như xếp thành 2 dãy, hình trứng-hình mác, đỉnh nhọn thon, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới hơi có lông nhung, mép ánh tía. Cuống lá dài 10–15 cm, xuất hiện sau khi nở hoa, rắn chắc. Bẹ có sọc, nhẵn nhụi. Lưỡi bẹ khó thấy, các phiến bẹ thấp nhất không có, thẳng. Cụm hoa trung tâm, mọc từ giữa búi lá, có cuống. Cuống cụm hoa dài 25 cm. Cành hoa bông thóc hình trụ, dài 10–12 cm, đường kính 3 cm. Lá bắc sinh sản 15-40, màu xanh lục, chóp trắng, lõm, dính nhau tạo thành túi, chứa 4-5 hoa. Lá bắc mào 3-4, ở trên cùng, vô sinh, màu trắng. Đài hoa thanh mảnh, dài 10 mm, hình ống, nhẵn nhụi, 3 răng thuôn tròn không đều. Ống tràng dài 15–18 mm, hẹp, từ đoạn giữa đột ngột nở rộng, bên trong nhiều lông. Các thùy tràng dài 15 mm, hình trái xoan, lõm, nhẵn nhụi, màu tía phai đến màu cánh sen, thùy lưng 2 lần rộng hơn, có mấu nhọn. Bao phấn thẳng, dài 8 mm, các ngăn song song, đáy dần nở rộng, cắt cụt. Đỉnh mô liên kết dạng phiến, ngắn, tù, đáy 2 cựa, hình tam giác nhọn, phát triển dạng màng. Chỉ nhị ngắn, rộng. Nhị lép 10 × 5 mm, thuôn dài-hình nêm, màu tía, đáy khoảng 1/3 chiều dài phía dưới hợp sinh với chỉ nhị. Cánh môi hình elip hoặc trái xoan, 12-15 × 9–10 mm, màu tía, lõm mạnh, có khía răng cưa. Bầu nhụy hình trứng, nhiều lông. Nhụy lép 2, gần hình trụ, cắt cụt, có khía răng cưa.

Các loài có quan hệ họ hàng gần là C. parviflora và C. pygmaea trong phân chi Hitcheniopsis.

Chú thích

T
Thực vật được mô tả năm 1907
Thực vật Campuchia
Thực vật Lào
Thực vật Thái Lan
Thực vật Việt Nam


title: Curcuma trichosantha

text:
Curcuma trichosantha là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1907. Mẫu định danh: F.J. Harmand s. n. (holotype: MNHN-P-P032681), do François-Jules Harmand (1845-1921) thu thập tháng 9 năm 1877 tại bờ trái sông Mê Kông, ở miền trung Lào trong chuyến thám hiểm sông Mekong giai đoạn 1875-1877. Mẫu vật này ban đầu được Harmand xác định là C. neilgherrensis, và Gagnepain cũng xác định như vậy, do mẫu vật ban đầu để mô tả là thiếu lá, nhưng sau đó từ bộ sưu tập mẫu cây của Pierre thì người ta tìm thấy lá của nó và vì thế nó được xác định không phải là C. neilgherrensis mà là một loài mới khác biệt.

Phân bố
Nó là loài bản địa của Lào, Thái Lan.

Mô tả
Thực vật thân thảo cao 40-50 cm. Lá trưởng thành 25 × 5 cm, hình mác hoặc thuôn dài, nhọn thon ngắn, hai mặt nhẵn nhụi, xám xanh, rắn chắc, xuất hiện sau khi nở hoa; cuống lá 0; lưỡi bẹ teo đi hoặc không rõ nét; bẹ nhẵn nhụi, mép có lông. Cán hoa từ thân rễ, dài 6-8 cm, bẹ không lá bao quanh, nhẵn nhụi. Cành hoa bông thóc hình trụ, dài 5-10 cm, đường kính 3-4 cm; lá bắc sinh sản dài 2,5-3 cm, nhạt màu, hình mác-thuôn dài, nhọn thon đến tù rộng, đỉnh có rãnh, uốn ngược; lá bắc vô sinh màu trắng hoặc vàng, lớn hơn nhưng hẹp hơn lá bắc sinh sản. Đài hoa dài 8 mm, hình ống, tỏa rộng dần về phía đỉnh, 3 răng hình tam giác tù, đỉnh có lông rung. Ống tràng thò ra; các thùy dài 8 mm, thuôn dài, tù, lõm, thùy lưng 2 lần lớn hơn. Bao phấn thẳng; mô liên kết uốn nếp, đỉnh khía răng cưa, tại đáy các ngăn tạo thành phiến nhọn hình tam giác. Chỉ nhị thu nhỏ dần về phía đỉnh, phần đáy bên trong nhiều lông. Nhị lép bên thuôn dài-tù, dài bằng cánh môi, bên trong phần đáy nhiều lông. Cánh môi hình elip rộng hoặc gần tròn, đường kính 6-8 mm, nhiều lông như nhị lép và chỉ nhị. Bầu nhụy rậm lông; vòi nhụy nhẵn nhụi; đầu nhụy có lông rung; nhụy lép có vuốt, đỉnh có lông nhỏ mịn.

Nó khác với C. neilgherrensis ở chỗ lá không cuống; lá bắc ngắn hơn khoảng 33%; lá bắc vô sinh màu ánh trắng hay ánh vàng, không có màu giống màu thịt và sẫm màu. Nó là tương tự như C. angustifolia ở chỗ bên trong ống tràng có lông, nhưng khác ở chỗ các lá không cuống của nó ngắn hơn, khi so sánh tỷ lệ dài rộng; lá bắc khoảng 33% dài hơn, lá bắc vô sinh không có màu tía; đài hoa nhẵn nhụi; cánh môi chỉ hơi có khía răng cưa hoặc không.

Chú thích

T
Thực vật được mô tả năm 1907
Thực vật Lào
Thực vật Thái Lan


title: Curcuma vamana

text:
Curcuma vamana là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Mamiyl Sabu và Jose K. Mangaly mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.

Mẫu định danh
Trong phần dẫn nhập của bài báo năm 1987, các tác giả viết rằng holotype là Sabu & Mangaly CU 37342 thu thập ngày 20 tháng 7 năm 1984 lưu giữ tại phòng mẫu cây Đại học Nông nghiệp Tamil Nadu (MH) ở Coimbatore, bang Tamil Nadu, và 2 isotype là Sabu & Mangaly CU 37343A lưu giữ tại phòng mẫu cây Đại học Calicut (CALI) ở Calicut, bang Kerala và Sabu & Mangaly CU 37343B lưu giữ tại phòng mẫu cây Khảo sát Thực vật Ấn Độ (CAL) ở Howrah, bang Tây Bengal.

Tuy nhiên, khi kiểm tra lại thì tại MH chỉ có mẫu Sabu & Mangaly CU 37343 thu thập ngày 20 tháng 7 năm 1984 và ghi rõ nó là holotype; còn mẫu Sabu & Mangaly CU 37342 thu thập cùng địa điểm vào ngày 19 tháng 7 năm 1984, không có nhãn holotype hay isotype, được lưu giữ tại CALI. Ngoài ra, còn tại CALI người ta tìm thấy 2 mẫu là Sabu & Mangaly CU 37343 và Sabu & Mangaly CU 37343B trong khi tại CAL không tìm thấy mẫu vật nào. Hai mẫu Sabu & Mangaly CU 37343 và Sabu & Mangaly CU 37343B cũng có tại phòng mẫu cây của Vườn Thực vật Hoàng gia Anh tại Edinburgh, Scotland (E). Vì thế người ta đã chỉnh sửa lại mẫu định danh như sau:
 Holotype: Sabu & Mangaly CU 37343 tại MH; thu thập ngày 20 tháng 7 năm 1984 trong rừng gió mùa tại huyện Palghat, bang Kerala, Ấn Độ.
 Isotype: Sabu & Mangaly CU 37343 tại CALI và E; Sabu & Mangaly CU 37343B tại CALI và E.

Phân bố
Nó là loài bản địa bang Kerala (các huyện Palakkad, Malappuram, Idukki, Kollam, Thrissur, Kannur), tây nam Ấn Độ.

Mô tả
Cây thảo thân rễ nhỏ, ~3 × 0,5 cm, hình nón, ruột màu cam; không củ không cuống; một số rễ dạng chùm, với một số kết thúc bằng củ rễ nhiều thịt, hình cầu hoặc hình elipxoit, ~2 × 1 cm, ruột màu trắng ngọc trai. Chồi lá cao đến 50 cm. Thân giả dài 8–10 cm, được bẹ không phiến lá bao phủ ở gốc. Lá mọc thành 2 hàng, 4-5; phiến lá 20-25 × 6–8 cm, thuôn dài, đỉnh nhọn thon, đáy gần đều, gân lá lông chim sát nhau, nhẵn nhụi; lưỡi bẹ nhỏ; cuống lá dài 20–30 cm. Cụm hoa trung tâm, dài 15–22 cm, cuống cụm hoa dài 10–18 cm, ẩn trong các bẹ lá, màu lục nhạt, nhẵn nhụi; cành hoa bông thóc cô đặc, 2-4 × 2 cm, không mào khác biệt; lá bắc 4-8, xếp rời, ~3 × 3 cm, hình trứng đến hình trứng ngược, đỉnh nhọn, hơi uốn ngược, mỗi lá bắc đối diện 2-4 hoa, 1 hoặc hiếm khi 2 lá bắc vô sinh về phía đỉnh; lá bắc con nhỏ, ~5 x 4 mm, hình trứng-nhọn, nhẵn nhụi. Hoa ngắn hơn lá bắc, dài 1,8–2 cm. Đài hoa cắt cụt, dài 4 mm, 3 thùy sâu, màu trắng, nhẵn nhụi, bền. Ống tràng dài 8 mm; các thùy gần như bằng nhau, ~5 × 4 mm, nhẵn nhụi, màu trắng ánh vàng. Cánh môi ~8 × 7 mm, đỉnh khía chữ V, thùy thuôn tròn, mép nhăn, màu vàng kim, có lông ở giữa. Các nhị lép bên ~6 × 3 mm, màu vàng kim. Nhị dài ~4 mm, mô vỏ bao phấn song song, tụ lại ở đáy và tạo thành mỏ, có lông tuyến. Không tuyến trên bầu. Bầu nhụy 3 lá noãn, quả tụ, màu trắng, nhẵn nhụi; noãn nhiều, đính trụ. Vòi nhụy dài, hình chỉ; đầu nhụy hơi thò ra phía trên bao phấn. Quả hình trứng ngược, ~10 x 8 mm, với lá đài bền, vỏ quả ngoài mỏng; hạt màu nâu khi thuần thục, áo hạt xé rách hình chỉ.

Chú thích

V
Thực vật được mô tả năm 1987
Thực vật Ấn Độ


title: Curcuma viridiflora

text:
Curcuma viridiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được William Roxburgh mô tả khoa học đầu tiên năm 1810. Tên gọi địa phương tại Java là tinggang (chia sẻ cùng C. colorata, C. purpurascens), giri, giring.

Phân bố
Loài này có ở Indonesia (Sumatra, Sulawesi, quần đảo Sunda Nhỏ, Java, Bali, Kalimantan), Thái Lan và Trung Quốc (Sách đỏ Trung Quốc 2013). Môi trường sống là rừng, ở cao độ 138–750 m. Do được gieo trồng rộng rãi nên phân bố tự nhiên là không chắc chắn.

Mô tả
Cây thảo thân rễ, cao tới 1,5 m hoặc hơn. Thân hành hình nón, thân rễ mập, lớn theo chiều ngang và chiều dọc, bò lan, hơi uốn cong hình lưỡi liềm. Các nhánh mập và dày dặc, phần lớn thuôn dài và cong lưỡi liềm. Tất cả với vỏ màu vàng, ruột màu da cam xỉn, các phần non màu vàng hay vàng nhạt. Các củ rễ hình trứng-hình thoi, đỉnh tù, tới 5 × 2,5 cm, vỏ trong màu vàng kim, phần còn lại máu xám tro nhạt, trên các sợi rễ rất dài, tới 16 cm.
Ở cây non với 5 lá hình elip, đáy tù gần như thuôn tròn và cuống lá ngắn 3,5–6 cm. Các rìa rộng của bẹ với các thùy bẹ thò ra ở mỗi bên tới 5 mm của gốc cuống lá, mặt trong của cuống lá tụ lại tạo thành chữ V. Rìa bẹ lá và lưỡi bẹ có lông rất mịn hoặc cứng. Lá ~40-60 x 14–18 cm. Ở cây già với 7 lá thì lá hình elip rộng tới hình elip-hình mác, đáy nhọn hơn, cuống lá dài 10–32 cm. Lưỡi bẹ ít thò ra ở bên của gốc cuống lá. Đỉnh lưỡi bẹ có lông rung thô. Lá ~26-39 x 12–16 cm. Lá màu xanh lục sẫm, gân không màu, bề mặt có lông ngắn và thưa khi non.
Cuống cụm hoa dài tới 17 cm, có lông rất mịn. Có 2 lá bắc vô sinh nhưng không có lá có cuống ở gốc cành hoa. Cành hoa bông thóc 17 × 8–10 cm. Lá bắc sinh sản ~40, màu lục nhạt, hình trứng hẹp, 4-6 × 3 cm, túi rộng 1,7–2 cm. Sáu lá bắc phía dưới dài hơn rộng, đỉnh nhọn và cong xuống nhiều hơn. Lá bắc mào ~9-15, dài và nhọn hơn lá bắc hoa, dài 6-7,5 × 2 cm, có mấu nhọn, màu trắng tuyết có hoặc không có đốm nâu rời rạc ở đỉnh, một phần có sọc xanh lục. Hoa dài tới 4,5 cm, không thò ra ngoài lá bắc. Lá bắc con tới 2,6 × 1,6 cm.
Đài hoa dài 0,9–1 cm. Ống tràng hoa dài 1,7 cm, họng 1,4 × 3 cm, cánh hoa 1,1 × 1,1 cm, cánh lưng 1,4 cm. Cánh môi với thùy giữa hình bán nguyệt rộng 8 mm, thò ra 3 mm, chẻ vói các thùy con thuôn tròn. Cánh môi thuôn dài theo chiều ngang, hẹp tại đáy, kích thước 1,6 × 1,8 cm, tại gốc rộng 1,3 cm, thùy giữa rộng không thò ra nhưng chia tách với các thùy bên ngắn và rộng bằng vết nhăn; vuốt dài 2 mm. Nhị lép hình elip, thuôn tròn rộng, 1,4 × 0,9 cm, hơi cuốn trong, với vết nhăn sâu. Chỉ nhị 0,4 × 0,4 cm. Bao phấn lớn với các cựa dài rộng, cong và tỏa rộng, hơi ngắn hơn ngăn bao phấn. Lưỡi mô liên kết ngắn. Nhụy lép dài 5 mm. Màu hoa là kem nhạt, dải giữa và thùy cánh môi màu vàng kim với sọc nhỏ màu nâu trên cả hai mặt của dải giữa. Cánh hoa màu hồng nhạt, đặc biệt tại đỉnh, khi trong nụ hơi sẫm hơn.

Chú thích

V
Thực vật được mô tả năm 1810
Thực vật Indonesia
Thực vật Thái Lan
Thực vật Trung Quốc


title: Curcuma yunnanensis

text:
Curcuma yunnanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được N. Liu & Sen Jen Chen mô tả khoa học đầu tiên năm 1987. Tên gọi trong tiếng Trung là 顶花莪术 (đính hoa nga thuật), nghĩa đen là nga truật hoa đỉnh.

Từ nguyên
Tính từ định danh yunnanensis lấy theo tên tỉnh Vân Nam (tiếng Trung: 云南, bính âm: Yúnnán), nơi mẫu vật được thu thập.

Phân bố
Loài này là bản địa miền tây tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Môi trường sống là khu vực cây bụi hoặc cỏ.

Mô tả
Thân rễ  ruột màu xanh lục; rễ có củ ở đầu ngọn. Bẹ lá màu gỉ sắt; cuống lá 4,5–15 cm; phiến lá với vết mờ màu tía 2 cm ở giữa, thuôn dài đến hình mũi mác rộng, 45-50 × 13–15 cm, nhẵn nhụi, gân giữa màu xanh lục, đáy thon nhỏ dần, đỉnh hình đuôi. Cụm hoa đầu cành trên thân giả; cuống cụm hoa ~3,2 cm; cành hoa bông thóc hình trụ, 13-16 × 7-8,5 cm; lá bắc sinh sản màu xanh lục, màu tía nhạt ở mép và đỉnh, hình trứng-hình elip, ~5 × 2,3 cm; lá bắc mào màu tía sẫm trừ phần gốc màu trắng, thuôn dài, ~6 × 1,8 cm. Đài hoa màu trắng với đỉnh màu hồng, ~1,9 cm. Ống tràng hoa màu hồng, ~3,8 cm, có lông nhung ở họng; các thùy màu tía, gần tròn, ~1,1 × 1 cm. Các nhị lép bên màu vàng, gần hình trứng. Cánh môi màu vàng, hình trứng ngược, ~1,5 × 1,7 cm, đỉnh khía răng cưa. Chỉ nhị dẹt; bao phấn màu trắng, ~5 mm. Bầu nhụy có lông nhung. Ra hoa tháng 7. 2n = 63.

Chú thích

Y
Thực vật được mô tả năm 1987
Thực vật Trung Quốc


title: Curcuma zedoarioides

text:
Curcuma zedoarioides là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Arunrat Chaveerach và Tawatchai Tanee mô tả khoa học đầu tiên năm 2008. Mẫu định danh: A. Chaveerach 614; thu thập ở cao độ 200 m ngày 20 tháng 7 năm 2001 tại Ban Khok Sa-Nga, huyện Nam Phong, tỉnh Khon Kaen, đông bắc Thái Lan.

Tên bản địa của loài này là waan phaya ngu tuamia theo cách gọi của các thầy lang. Một số thành viên của họ Zingiberaceae và các họ khác như Amaryllidaceae, Asteraceae, Solanaceae, Fabaceae và Asteliaceae, tạo thành một nhóm thực vật quan trọng được gọi là waan trong tiếng Thái. Từ này đề cập đến rễ hoặc phần thân lưu trữ chất dưới lòng đất. Từ phaya ngu trong tiếng Thái có nghĩa là rắn hổ mang chúa, trong khi từ tuamia có nghĩa là cái, và trong trường hợp này nó có nghĩa là "nghệ rắn hổ mang chúa cái".

Từ nguyên
Tính từ định danh nguyên gốc của loài được nhóm tác giả đặt là zedoaroides từ sự tương tự của nó với C. zedoaria. Tuy nhiên, vì là phái sinh từ zedoaria nên dạng đúng của nó phải là zedoarioides và các tài liệu sau đó đã hiệu chỉnh lại danh pháp.

Phân bố
Loài này có tại tỉnh Khon Kaen, đông bắc Thái Lan. Loài này được trồng trên các khu đất trống trong vườn nhà với đất sét ẩm ướt và dưới bóng cây ở độ cao 200 m tại Ban Khok Sa-Nga (bản Rắn hổ mang chúa) và một số làng lân cận, thuộc huyện Nam Phong, tỉnh Khon Kaen ở đông bắc Thái Lan.

Mô tả
Cây thảo thân rễ trên cạn, sống lâu năm. Thân rễ phân nhánh; nhánh sơ cấp thẳng, hình nón rộng, 10–12 × 3–5 cm; thân rễ thứ cấp hình trụ, 8–10 × 2,5–3 cm, phát triển từ chồi nách trên thân rễ sơ cấp, mọc xuống dưới, vỏ màu ánh lục nhạt và ánh bạc, ruột màu vàng trong mùa khô và lục nhạt tới vàng trong mùa mưa, thơm. Rễ chùm, một số phình to thành củ hình trứng hay hình nón ở đỉnh. Thân giả cao 70-100 cm. Lá một năm, 5-7, bẹ lá dài 25-40 cm, màu xanh lục, nhẵn nhụi. Cuống lá thanh mảnh, dài 8-12 cm hoặc hơn. Lưỡi bẹ rất ngắn, dài 2-3 mm, đỉnh 2 thùy nông. Phiến lá thuôn dài đến thuôn dài-hình mác, 70-100 × 15-18 cm, mặt trên nhẵn nhụi, màu xanh lục với vết màu tía ánh đỏ chạy dọc theo gân giữa, mặt dưới có lông. Các cụm hoa phát triển ở hai bên của thân rễ sơ cấp, thẳng, dài 15-18 cm, cuống cụm dài 25-28 cm, đáy với 4-5 bẹ lá hình elip, 3,5–6,5 × 2,0–2,3 cm, đỉnh có khía răng cưa và mấu nhọn dài ~1 mm phía trên đỉnh, màu xanh lục, hai mặt nhẵn nhụi. Lá bắc xếp lợp; lá bắc sinh sản 15-18, hình trứng rộng, 4,2-5 × 3,2-3,5 cm, dạng túi, màu xanh lục, đỉnh thuôn tròn hoặc nhọn với mép màu tía, đáy hợp sinh ~1/3 chiều dài, hai mặt nhẵn nhụi, 3-8 hoa mỗi lá bắc, lá bắc mào 4-7, hình trứng-thuôn dài, 5,8-7 × 3,2-3,5 cm, màu hồng sẫm, hai mặt nhẵn nhụi, đáy dạng túi, đáy hợp sinh ~1/5 chiều dài, đỉnh tù. Lá bắc con hình elip-hình trứng, dài ~1 cm, màu trắng, như màng, đỉnh thuôn tròn, hai mặt nhẵn nhụi. Đài hoa hình ống, như màng, có lông tơ, 0,5-0,7 × 0,2-0,3 cm, đỉnh 3 thuỳ không đều, đỉnh thùy thuôn tròn, khía xuống một bên dài ~1-2 mm. Ống tràng hoa dài 2,0-2,3 cm, màu vàng nhạt đến trắng, 3 thùy màu vàng nhạt đến trắng; thùy lưng hình trứng rộng, 1,7-2 × 1,5-1,7 cm, dạng túi, đỉnh có nắp và mấu nhọn dài 2-3 mm, mặt ngoài thưa lông tơ, mặt trong nhẵn nhụi, các thùy bên hình trứng, 1,8-2,1 × 1-1,2 cm, đỉnh thuôn tròn, hai mặt nhẵn nhụi. Cánh môi hình trứng ngược, màu vàng nhạt với dải màu vàng sẫm ở giữa chạy từ đáy đến đỉnh, 2-2,2 × 1,6-1,8 cm, đỉnh hơi chia 3 thùy. Các nhị lép bên thuôn dài, 1-1,2 × 0,5-0,6 cm, màu vàng nhạt, đỉnh thuôn tròn. Nhị 1, chỉ nhị phẳng, dài 0,8-1 cm, đáy hợp sinh với các nhị lép bên. Bao phấn lắc lư, 4-5 × 2-3 mm, 2 cựa dài ở gốc, mặt lưng có lông tơ. Bầu nhụy hạ, dài ~0,2 cm, có lông tơ, 3 ngăn, noãn đính trụ. Vòi nhụy 1, hình chỉ, dài 0,5-0,7 cm, đầu nhụy hình chén, hơi chia 4 thùy, lỗ nhỏ có lông rung. Tuyến trên bầu 2, thuôn dài hẹp, dài 4 mm, màu vàng nhạt, đỉnh nhọn. Không thấy quả. Ra hoa tháng 3-5.

C. zedoarioides là tương tự như C. zedoaria ở các điểm sau: Đầu rễ chùm phình to đường kính ~1 cm; thân rễ mọc thẳng, phân nhánh, vỏ màu vàng nhạt ánh bạc, ruột màu vàng nhạt; phiến lá màu xanh lục sẫm với vệt màu ánh tía sẫm dọc theo gân chính, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới nhẵn nhụi hoặc có lông; các cụm hoa phát triển trên thân rễ thường xuát hiện trước lá; đài hoa 3 thùy không đều; tràng hoa, nhị lép và cánh môi màu vàng, cánh môi với dải giữa màu vàng sẫm; nhưng khác ở các đặc điểm sau: Kiểu phân nhánh thân rễ với thân rễ thứ cấp phát triển từ chồi nách trên thân rễ sơ cấp thành loạt và các thân rễ này phát triển phía trên hoặc hơi lệch từ các thân rễ già trước đó; các thân rễ thứ cấp thò ra cong xuống; phiến lá từ thuôn dài tới thuôn dài-hình mác; cuống cụm hoa nhẵn nhụi; lá bắc sinh sản nhẵn nhụi cả hai mặt; lá bắc mào nhẵn nhụi; các thùy tràng hoa màu vàng nhạt tới trắng, các thùy bên hình trứng, thùy lưng hình trứng rộng.

Sử dụng
Cùng với C. sattayasaiorum (tên gọi bản địa: waan phaya ngu tuaphu - nghĩa là nghệ rắn hổ mang đực), các thân rễ được sử dụng theo truyền thống trong nhiều thập kỷ tại khu vực này làm thuốc giải nọc độc rắn hổ mang.

Chú thích

Z
Thực vật được mô tả năm 2008
Thực vật Thái Lan


title: Cyphostigma pulchellum

text:
Cyphostigma pulchellum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được George Henry Kendrick Thwaites mô tả khoa học đầu tiên năm 1861 dưới danh pháp Amomum pulchellum. Năm 1882, George Bentham chuyển nó sang chi Cyphostigma. Nó cũng là loài duy nhất được công nhận tại thời điểm năm 2020 trong chi Cyphostigma.

Phân bố
Loài này là đặc hữu Sri Lanka.

Chú thích

P
Thực vật được mô tả năm 1861
Thực vật Sri Lanka


title: Distichochlamys citrea

text:
Distichochlamys citrea là một loài thực vật có hoa thuộc chi Gừng đen trong họ Gừng. Loài này được M.F.Newman phát hiện ở Vườn quốc gia Bạch Mã (Thừa Thiên Huế) và mô tả khoa học đầu tiên năm 1995.

Chú thích

Liên kết ngoài

C
Thực vật được mô tả năm 1995


title: Distichochlamys orlowii

text:
Distichochlamys orlowii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được K.Larsen & M.F.Newman mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.

Chú thích

Liên kết ngoài

O
Thực vật được mô tả năm 2001


title: Distichochlamys rubrostriata

text:
Distichochlamys rubrostriata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được W.J.Kress & Rehse mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.

Chú thích

Liên kết ngoài

R
Thực vật được mô tả năm 2003


title: Sulettaria brachycalyx

text:
Elettaria brachycalyx là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Tiểu đậu khấu
Thực vật được mô tả năm 2000


title: Elettaria cardamomum

text:
Elettaria cardamomum, đồng nghĩa: Amomum cardamomum, là loài thực vật của vùng Đông Nam Á, thuộc họ Gừng (Zingiberaceae), thường được dùng làm dược liệu. Loài này được (L.) Maton mô tả khoa học đầu tiên năm 1811.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Tiểu đậu khấu
Thực vật được mô tả năm 1811
Gia vị
Cây thuốc châu Á
Thực vật Ấn Độ


title: Elettaria ensal

text:
Elettaria ensal là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Gaertn.) Abeyw. mô tả khoa học đầu tiên năm 1959.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Tiểu đậu khấu
Thực vật được mô tả năm 1959
Alpinioideae


title: Sulettaria kapitensis

text:
Elettaria kapitensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Tiểu đậu khấu
Thực vật được mô tả năm 2000


title: Sulettaria linearicrista

text:
Elettaria linearicrista là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Tiểu đậu khấu
Thực vật được mô tả năm 2000


title: Sulettaria longipilosa

text:
Elettaria longipilosa là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Tiểu đậu khấu
Thực vật được mô tả năm 2000


title: Sulettaria longituba

text:
Elettaria longituba là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) Holttum mô tả khoa học đầu tiên năm 1950.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Tiểu đậu khấu
Thực vật được mô tả năm 1950


title: Sulettaria multiflora

text:
Elettaria multiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Tiểu đậu khấu
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Sulettaria rubida

text:
Elettaria rubida là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Tiểu đậu khấu
Thực vật được mô tả năm 1982


title: Sulettaria stoloniflora

text:
Elettaria stoloniflora là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Tiểu đậu khấu
Thực vật được mô tả năm 2000


title: Sulettaria surculosa

text:
Elettaria surculosa là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) B.L.Burtt & R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Tiểu đậu khấu
Thực vật được mô tả năm 1972


title: Amomum billburttii

text:
Amomum billburttii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Yee Kiew Kam mô tả khoa học đầu tiên năm 1982 dưới danh pháp Elettariopsis burttiana. Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi Amomum, nhưng do danh pháp Amomum burttii đã được Rosemary Margaret Smith đặt từ năm 1985 cho loài ở Sarawak trên đảo Borneo, (danh pháp chính thức hiện nay là Sulettaria burttii) nên các tác giả đã đổi danh pháp của loài này thành Amomum billburttii.

Phân bố
Loài này có ở Perak và Penang, Malaysia bán đảo.

Chú thích

B
Thực vật được mô tả năm 1982
Thực vật Malaysia


title: Amomum curtisii

text:
Amomum curtisii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Gilbert Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1892 theo mẫu vật Curtis 1578 thu thập tại Penang ở cao độ 760 m (2.500 ft) dưới danh pháp Elettariopsis curtisii. Ông cũng mô tả loài Elettariopsis serpentina theo mẫu vật trong King's Collector thu thập tại Penang ở cao độ 300-450 m (1.000-1.500 ft) trong cùng năm này, nhưng sau đó nó được xác định là đồng nghĩa của Elettariopsis curtisii.

Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi Amomum.

Phân bố
Loài này có ở Thái Lan và Malaysia bán đảo.

Chú thích

C
Thực vật được mô tả năm 1892
Thực vật Malaysia
Thực vật Thái Lan


title: Amomum elan

text:
Amomum elan là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Chong Keat Lim mô tả khoa học đầu tiên năm 2003 dưới danh pháp Elettariopsis elan. Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi Amomum.

Phân bố
Loài này có ở Thái Lan và Malaysia bán đảo.

Chú thích

E
Thực vật được mô tả năm 2003
Thực vật Malaysia
Thực vật Thái Lan


title: Amomum exertum

text:
Amomum exertum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Benedetto Scortechini mô tả khoa học đầu tiên năm 1886 dưới danh pháp Cyphostigma exertum trong Nuovo Giorn. Bot. Ital. xviii. (1886) 310, t. 13. Năm 1892, John Gilbert Baker thiết lập chi Elettariopsis và chuyển nó sang chi này với danh pháp là Elettariopsis exserta. Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi Amomum.

Phân bố
Loài này có ở Thái Lan bán đảo và Malaysia bán đảo.

Chú thích

E
Thực vật được mô tả năm 1886
Thực vật Malaysia
Thực vật Thái Lan


title: Sulettaria kandariensis

text:
Sulettaria kandariensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Karl Moritz Schumann mô tả khoa học đầu tiên năm 1899 dưới danh pháp Amomum kandariense. Năm 1930, Ludwig Eduard Loesener chuyển nó sang chi Elettariopsis với danh pháp Elettariopsis kandariensis. Năm 2018, Axel Dalberg Poulsen và ctv thiết lập chi Sulettaria. Ông và Marlina Ardiyani chuyển Elettariopsis kandariensis sang chi mới thiết lập này với danh pháp Sulettaria kandariensis.

Phân bố
Loài này có ở Sulawesi, Indonesia.

Chú thích

K
Thực vật được mô tả năm 1899
Thực vật Indonesia


title: Amomum kerbyi

text:
Amomum kerbyi là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Rosemary Margaret Smith mô tả khoa học đầu tiên năm 1990 dưới danh pháp Elettariopsis kerbyi. Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi Amomum.

Phân bố
Loài này có ở Sarawak trên đảo Borneo, thuộc Malaysia.

Chú thích

K
Thực vật được mô tả năm 1990
Thực vật Malaysia


title: Amomum latiflorum

text:
Amomum latiflorum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Henry Nicholas Ridley mô tả khoa học đầu tiên năm 1899 dưới danh pháp Elettariopsis latiflora. Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi Amomum.

Phân bố
Loài này có ở Malaysia bán đảo và Singapore.

Chú thích

L
Thực vật được mô tả năm 1899
Thực vật Malaysia
Thực vật Singapore


title: Amomum monophyllum

text:
Amomum monophyllum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1907. Năm 1930, Ludwig Eduard Loesener chuyển nó sang chi Elettariopsis với danh pháp tương ứng là Elettariopsis monophylla. Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả chuyển lại về chi Amomum.

Phân bố
Loài này có ở Lào, Thái Lan và đảo Hải Nam, Trung Quốc. Tại Hải Nam, môi trường sống là nền rừng; gần mực nước biển đến 100 m.

Tên gọi trong tiếng Trung là 单叶拟豆蔻 (dan ye ni dou kou, đơn diệp nghĩ đậu khấu, nghĩa đen là tựa/phỏng đậu khấu lá đơn).

Mô tả
Lá không phiến 2. Lá thường 1 hoặc 2; lưỡi bẹ khoảng 2 mm; cuống lá khoảng 14 cm, có kênh; phiến lá hình trứng hoặc thuôn dài, 12-16 × 3–7 cm, như da, nhẵn nhụi, đáy nhọn xiên, đỉnh nhọn. Cụm hoa với các hoa ở đầu; cuống 1–3 cm; lá bắc hình mác, khoảng 2 cm; lá bắc con hình trứng, khoảng 4 mm. Hoa không cuống. Đài hoa khoảng 2,5 cm, đỉnh 3 răng. Ống tràng hoa khoảng 3 cm; các thùy hình trứng-thuôn dài, 1,2-1,5 cm, thùy giữa rộng hơn các thùy bên, đỉnh dạng nắp đậy. Không có nhị lép ở bên. Cánh giữa môi dưới màu trắng với đáy ánh đỏ và đoạn giữa màu vàng, hình tròn, đường kính khoảng 1,7 cm, lõm, đáy có vuốt ngắn, đỉnh nguyên. Chỉ nhị rậm lông ở mặt đáy và mặt xa trục; phần phụ kết nối gần giống hình vuông, nguyên, khoảng 4 mm, lõm. Bầu nhụy hơi rậm lông, 6 góc không rõ nét. Ra hoa tháng 5.

Chú thích

M
Thực vật được mô tả năm 1907
Thực vật Lào
Thực vật Thái Lan
Thực vật Trung Quốc


title: Amomum procurrens

text:
Amomum procurrens là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1903. Năm 1930, Ludwig Eduard Loesener chuyển nó sang chi Elettariopsis với danh pháp tương ứng là Elettariopsis procurrens. Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả chuyển lại về chi Amomum.

Phân bố
Loài này có ở ven vịnh Triton phía bắc đảo New Guinea, trong huyện Kaimana, tỉnh Tây Papua, Indonesia.

Chú thích

P
Thực vật được mô tả năm 1903
Thực vật Indonesia


title: Amomum puberulum

text:
Amomum puberulum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Henry Nicholas Ridley mô tả khoa học đầu tiên năm 1926 dưới danh pháp Elettariopsis puberula. Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi Amomum.

Phân bố
Loài này có trên đảo Sipura ở phía tây Sumatra, Indonesia.

Chú thích

P
Thực vật được mô tả năm 1926
Thực vật Indonesia


title: Amomum rugosum

text:
Amomum rugosum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Yee Kiew Kam mô tả khoa học đầu tiên tại trang 150 số 1 quyển 40 năm 1982 của Notes from the Royal Botanic Garden, Edinburgh dưới danh pháp Elettariopsis smithiae var. rugosa khi tác giả này mô tả loài Elettariopsis smithiae. Năm 2003, Chong Keat Lim nâng cấp nó thành loài tách biệt gọi là Elettariopsis rugosa. Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi Amomum.

Phân bố
Loài này có ở Selangor, Malaysia bán đảo.

Chú thích

R
Thực vật được mô tả năm 1982
Thực vật Malaysia


title: Amomum slahmong

text:
Amomum slahmong là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Chong Keat Lim mô tả khoa học đầu tiên năm 2003 dưới danh pháp Elettariopsis slahmong. Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi Amomum.

Phân bố
Loài này có trong khu vực từ Thái Lan đến Malaysia bán đảo.

Chú thích

S
Thực vật được mô tả năm 2003
Thực vật Malaysia
Thực vật Thái Lan


title: Amomum smithiae

text:
Amomum smithiae là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Yee Kiew Kam mô tả khoa học đầu tiên năm 1982 dưới danh pháp Elettariopsis smithiae. Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi Amomum.

Phân bố
Loài này có trong khu vực từ Thái Lan bán đảo tới Malaysia bán đảo, ở độ cao đến 500 m (1.650 ft).

Chú thích

S
Thực vật được mô tả năm 1982
Thực vật Malaysia
Thực vật Thái Lan


title: Amomum stenosiphon

text:
Amomum stenosiphon là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Karl Moritz Schumann mô tả khoa học đầu tiên năm 1899. Năm 1972, Brian Laurence Burtt và Rosemary Margaret Smith chuyển nó sang chi Elettariopsis với danh pháp Elettariopsis stenosiphon. Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả chuyển lại về chi Amomum.

Phân bố
Loài này có ở Sarawak, Malaysia, trên đảo Borneo.

Chú thích

S
Thực vật được mô tả năm 1899
Thực vật Malaysia


title: Amomum sumatranum

text:
Amomum sumatranum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Theodoric Valeton mô tả khoa học đầu tiên năm 1921 dưới danh pháp Elettariopsis sumatrana. Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả Jana Leong-Škorničková và Kristýna Hlavatá chuyển sang chi Amomum.

Phân bố
Loài này có ở Sumatra, Indonesia.

Chú thích

S
Thực vật được mô tả năm 1921
Thực vật Indonesia


title: Tiểu đậu khấu ba thùy

text:
Tiểu đậu khấu ba thùy (danh pháp khoa học: Amomum trilobum) là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1904 (séance du 9 Décembre 1904). Năm 1930, Ludwig Eduard Theodor Loesener chuyển nó sang chi Elettariopsis với danh pháp Elettariopsis triloba. Tuy nhiên, các nghiên cứu phát sinh chủng loài của Kress et al. (2002, 2007), Xia et al. (2004), Mathisen (2014) chỉ ra rằng Elettariopsis lồng trong một nhánh của Amomum (cụ thể là nhánh A. maximum). Vì thế, hiện tại Elettariopsis được gộp lại trong Amomum.

Phân bố
Loài này có ở miền nam Việt Nam.

Lưu ý
Danh pháp Amomum trilobum Ridl., 1905 là không hợp lệ (nomen illegitimum). Loài ở Philippines này hiện tại có danh pháp chính thức là Wurfbainia hedyosma.

Chú thích

T
Thực vật được mô tả năm 1904
Thực vật Việt Nam


title: Mè tré một lá

text:
Mè tré một lá (danh pháp khoa học: Amomum unifolium) là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1907. Năm 1997, Mark Fleming Newman chuyển nó sang chi Elettariopsis với danh pháp Elettariopsis unifolia. Phân tích phát sinh chủng loại phân tử chi Amomum nghĩa rộng năm 2018 của de Boer et al. cho thấy nó thuộc về chi Amomum nghĩa hẹp, vì thế nó được các tác giả chuyển nó trở lại chi Amomum.

Phân bố
Loài này có ở miền nam Việt Nam.

Chú thích

U
Thực vật được mô tả năm 1907
Thực vật Việt Nam


title: Etlingera albolutea

text:
Etlingera albolutea là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen & Mood mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2006


title: Etlingera amomoides

text:
Etlingera amomoides là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen & Mood mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2006


title: Etlingera angustifolia

text:
Etlingera angustifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera apus-hang

text:
Etlingera apus-hang là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được C.K.Lim mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2001


title: Etlingera araneosa

text:
Etlingera araneosa là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Baker) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera aurantia

text:
Etlingera aurantia là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2006


title: Etlingera australasica

text:
Etlingera australasica là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (R.M.Sm.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera baculutea

text:
Etlingera baculutea là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen & Ibrahim mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2006


title: Etlingera balikpapanensis

text:
Etlingera balikpapanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2006


title: Etlingera baramensis

text:
Etlingera baramensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2003


title: Etlingera barioensis

text:
Etlingera barioensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2006


title: Etlingera belalongensis

text:
Etlingera belalongensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1999


title: Etlingera brachychila

text:
Etlingera brachychila là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera brevilabrum

text:
Etlingera brevilabrum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera bromeliopsis

text:
Etlingera bromeliopsis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera burttii

text:
Etlingera burttii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2006


title: Etlingera calycina

text:
Etlingera calycina là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera caudiculata

text:
Etlingera caudiculata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera cevuga

text:
Etlingera cevuga là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Seem.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera coccinea

text:
Etlingera coccinea là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Carl Ludwig Blume đặt tên ban đầu là Geanthus coccineus năm 1823, nhưng danh pháp này không hợp lệ do thiếu mô tả khoa học. Năm 1827, Blume bổ sung mô tả khoa học đầu tiên cho loài này và dưới danh pháp Elettaria coccinea (trong tổ Geanthus). Năm 2003, Shoko Sakai & Hidetoshi Nagamasu chuyển nó sang chi Etlingera.

Chú thích

C
Thực vật được mô tả năm 1827


title: Etlingera corneri

text:
Etlingera corneri là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Mood & Ibrahim mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2000


title: Etlingera corrugata

text:
Etlingera corrugata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen & Mood mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1999


title: Etlingera crispata

text:
Etlingera crispata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được C.K.Lim mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2001


title: Etlingera dalican

text:
Etlingera dalican là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Elmer) A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2003


title: Etlingera dekockii

text:
Etlingera dekockii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera densiuscula

text:
Etlingera densiuscula là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera dictyota

text:
Etlingera dictyota là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen & A.L.Lamb mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2006


title: Etlingera diepenhorstii

text:
Etlingera diepenhorstii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Teijsm. & Binn.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera elatior

text:
Etlingera elatior là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Jack) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Những bông hoa màu hồng sặc sỡ được sử dụng trong trang trí sắp xếp, trong khi nụ hoa là một thành phần quan trọng trong món laksa Nonya. Tại Bắc Sumatra, nụ hoa được sử dụng cho một món ăn gọi là mas arsik ikan (Zanthoxylum acanthopodium / Szechuan cá chép hồ tiêu và gia vị).
Nó được biết đến ở Indonesia với tên gọi bunga kecombrang hoặc honje, tiếng Mã Lai là bunga kantan và tiếng Thái là ดา หลา, daalaa. Tại Thái Lan, nó được chế biến thành món salad Thái. Cây Red Stinger trong Plants vs Zombies được lấy cảm hứng từ loài thực vật này.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera facifera

text:
Etlingera facifera là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2006


title: Etlingera fimbriobracteata

text:
Etlingera fimbriobracteata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera foetens

text:
Etlingera foetens là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Blume) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera fulgens

text:
Etlingera fulgens là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) C.K.Lim mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2000


title: Etlingera goliathensis

text:
Etlingera goliathensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera gracilis

text:
Etlingera gracilis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera grandiflora

text:
Etlingera grandiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera grandiligulata

text:
Etlingera grandiligulata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986
Thực vật Sumatra


title: Etlingera harmandii

text:
Etlingera harmandii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1907 dưới danh pháp Amomum harmandii. Năm 1986, Rosemary Margaret Smith chuyển nó sang chi Etlingera.

Chú thích

H
Thực vật được mô tả năm 1907


title: Etlingera heliconiifolia

text:
Etlingera heliconiifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2010.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2010


title: Etlingera hemisphaerica

text:
Etlingera hemisphaerica là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Blume) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera heyneana

text:
Etlingera heyneana là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera insolita

text:
Etlingera insolita là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2006


title: Etlingera inundata

text:
Etlingera inundata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2003


title: Etlingera isip

text:
Etlingera isip là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2006


title: Etlingera kenyalang

text:
Etlingera kenyalang là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen & H.Chr. mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2005


title: Etlingera labellosa

text:
Etlingera labellosa là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera lagarophylla

text:
Etlingera lagarophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2006


title: Etlingera latifolia

text:
Etlingera latifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera linguiformis

text:
Etlingera linguiformis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Roxb.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera littoralis

text:
Etlingera littoralis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Johann Gerhard König mô tả khoa học đầu tiên năm 1783 dưới danh pháp Amomum littorale. Năm 1792, Giseke chuyển nó sang chi Etlingera.

Nó được tìm thấy trong các rừng nhiệt đới vùng đất thấp ở cao độ đến 300 m tại Đông Dương, Hải Nam và Malesia.

Hiện tại người ta không chia nó thành các phân loài.

Lưu ý
Các tài liệu thực vật học trước năm 2006 còn coi Achasma megalocheilos Griff., 1851, Amomum megalocheilos (Griff.) Baker, 1892, Hornstedtia megalochilus (Griff.) Ridl., 1899 là đồng nghĩa của E. littoralis, nhưng kể từ năm 2006 thì Axel Dalberg Poulsen đã tách Etlingera megalocheilos ra khỏi E. littoralis.

Chú thích

Liên kết ngoài

L
Thực vật được mô tả năm 1783


title: Etlingera loerzingii

text:
Etlingera loerzingii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera longifolia

text:
Etlingera longifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2003


title: Etlingera longipetala

text:
Etlingera longipetala là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera longipetiolata

text:
Etlingera longipetiolata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (B.L.Burtt & R.M.Sm.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera loroglossa

text:
Etlingera loroglossa là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Gagnep.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera maingayi

text:
Etlingera maingayi là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Baker) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera megalocheilos

text:
Etlingera megalocheilos là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được William Griffith mô tả khoa học đầu tiên năm 1851 dưới danh pháp Achasma megalocheilos. Trong một thời gian dài người ta coi nó là đồng loài với Etlingera littoralis. Năm 2006, Axel Dalberg Poulsen tách nó ra khỏi E. littoralis.

Loài này có tại Malaysia bán đảo, Borneo, Sumatra và Java.

Tham khảo và liên kết ngoài

M
Thực vật được mô tả năm 1851


title: Etlingera metriocheilos

text:
Etlingera metriocheilos là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Griff.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera minor

text:
Etlingera minor là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera moluccana

text:
Etlingera moluccana là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera muluensis

text:
Etlingera muluensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera muriformis

text:
Etlingera muriformis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2006


title: Etlingera nasuta

text:
Etlingera nasuta là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera newmanii

text:
Etlingera newmanii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được S.Sakai & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2003


title: Etlingera otiolophos

text:
Etlingera otiolophos là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2006


title: Etlingera palangkensis

text:
Etlingera palangkensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.Takano & Nagam. mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2006


title: Etlingera pandanicarpa

text:
Etlingera pandanicarpa là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Elmer) A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2003


title: Etlingera pauciflora

text:
Etlingera pauciflora là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera pavieana

text:
Etlingera pavieana là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1906 dưới danh pháp Amomum pavieanum theo mẫu vật do Jean Baptiste Louis Pierre thu tại Campuchia. Năm 1986, Rosemary Margaret Smith chuyển nó sang chi Etlingera.

Phân loài
 Etlingera pavieana subsp. hirticalyx (K.Schum.) A.D.Poulsen, 2017 (đồng nghĩa: Amomum hirticalyx K.Schum., 1902): Phân bố: Đảo Koh, Thái Lan.
 Etlingera pavieana subsp. pavieana: Nguyên chủng. Phân bố: Campuchia, Việt Nam.

Chú thích

Liên kết ngoài

P
Thực vật được mô tả năm 1906


title: Etlingera peekelii

text:
Etlingera peekelii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera philippinensis

text:
Etlingera philippinensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera polyantha

text:
Etlingera polyantha là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera polycarpa

text:
Etlingera polycarpa là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2003


title: Etlingera pubescens

text:
Etlingera pubescens là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Brian Laurence Burtt và Rosemary Margaret Smith mô tả khoa học đầu tiên năm 1972 dưới danh pháp Geanthus pubescens. Năm 1986, Rosemary Margaret Smith chuyển nó sang chi Etlingera.

Phân bố
Loài này có tại bắc và tây bắc đảo Borneo (Sarawak).

Chú thích

P
Thực vật được mô tả năm 1972
Thực vật Malaysia


title: Etlingera punicea

text:
Etlingera punicea là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Roxb.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera purpurea

text:
Etlingera purpurea là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Elmer) A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2003


title: Etlingera pyramidosphaera

text:
Etlingera pyramidosphaera là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera rosamariae

text:
Etlingera rosamariae là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen & Gobilik mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2006


title: Etlingera rubromarginata

text:
Etlingera rubromarginata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen & Mood mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1999


title: Etlingera rubrostriata

text:
Etlingera rubrostriata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Holttum) C.K.Lim mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2001


title: Etlingera sanguinea

text:
Etlingera sanguinea là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera sayapensis

text:
Etlingera sayapensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được A.D.Poulsen & Ibrahim mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2006


title: Etlingera sericea

text:
Etlingera sericea là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera sessilanthera

text:
Etlingera sessilanthera là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera solaris

text:
Etlingera solaris là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Blume) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera sorsogonensis

text:
Etlingera sorsogonensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Elmer) A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2003


title: Etlingera subterranea

text:
Etlingera subterranea là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Holttum) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera subulicalyx

text:
Etlingera subulicalyx là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera sulfurea

text:
Etlingera sulfurea là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (R.Parker) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera triorgyalis

text:
Etlingera triorgyalis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Baker) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera valida

text:
Etlingera valida là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 2003


title: Etlingera velutina

text:
Etlingera velutina là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera venusta

text:
Etlingera venusta là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera versteegii

text:
Etlingera versteegii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera vestita

text:
Etlingera vestita là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera walang

text:
Etlingera walang là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Blume) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera xanthoparyphe

text:
Etlingera xanthoparyphe là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Etlingera
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Etlingera yunnanensis

text:
Etlingera yunnanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Te Ling Wu và Sen Jen Chen mô tả khoa học đầu tiên năm 1978 dưới danh pháp Achasma yunnanense. Năm 1986, Rosemary Margaret Smith chuyển nó sang chi Etlingera.

Chú thích

Y
Thực vật được mô tả năm 1978


title: Gagnepainia godefroyi

text:
Gagnepainia godefroyi là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Henri Ernest Baillon mô tả khoa học đầu tiên năm 1895 dưới danh pháp Hemiorchis thoreliana. Năm 1904, Karl Moritz Schumann chuyển nó sang chi Gagnepainia.

Phân bố
G. godefroyi là loài bản địa Campuchia, Myanmar, Thái Lan.

Chú thích

G
Thực vật được mô tả năm 1895
Thực vật Campuchia
Thực vật Myanmar
Thực vật Thái Lan


title: Gagnepainia harmandii

text:
Gagnepainia harmandii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Henri Ernest Baillon mô tả khoa học đầu tiên năm 1895 dưới danh pháp Hemiorchis thoreliana. Năm 1904, Karl Moritz Schumann chuyển nó sang chi Gagnepainia.

Phân bố
G. harmandii là loài bản địa Campuchia.

Chú thích

H
Thực vật được mô tả năm 1904
Thực vật Campuchia


title: Gagnepainia thoreliana

text:
Gagnepainia thoreliana là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Henri Ernest Baillon mô tả khoa học đầu tiên năm 1895 dưới danh pháp Hemiorchis thoreliana. Năm 1904, Karl Moritz Schumann chuyển nó sang chi Gagnepainia.

Phân bố
G. thoreliana là loài bản địa miền nam Việt Nam.

Chú thích

T
Thực vật được mô tả năm 1895
Thực vật Việt Nam


title: Geocharis aurantiaca

text:
Geocharis aurantiaca là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Ridl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1908.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geocharis (Zingiberaceae)
Thực vật được mô tả năm 1908


title: Geocharis fusiformis

text:
Geocharis fusiformis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geocharis (Zingiberaceae)
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Geocharis macrostemon

text:
Geocharis macrostemon là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (K.Schum.) Holttum mô tả khoa học đầu tiên năm 1950.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geocharis (Zingiberaceae)
Thực vật được mô tả năm 1950


title: Geocharis radicalis

text:
Geocharis radicalis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) B.L.Burtt & R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geocharis (Zingiberaceae)
Thực vật được mô tả năm 1972


title: Geocharis rubra

text:
Geocharis rubra là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Ridl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1908.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geocharis (Zingiberaceae)
Thực vật được mô tả năm 1908


title: Geocharis secundiflora

text:
Geocharis secundiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) Holttum mô tả khoa học đầu tiên năm 1950.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geocharis (Zingiberaceae)
Thực vật được mô tả năm 1950


title: Geostachys angustifolia

text:
Geostachys angustifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được K.Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Chú thích

Liên kết ngoài

A
Thực vật được mô tả năm 1986


title: Địa sa Trung Bộ

text:
Địa sa Trung Bộ (danh pháp: Geostachys annamensis) là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Henry Nicholas Ridley miêu tả khoa học đầu tiên năm 1921.

Mô tả
Căn hành mập, cứng, có bao dai. Lá hơn 6, tròn dài hẹp, chót có mũi dài, to 30 x 4 cm, mặt dưới có lông; mép không lông. Phát hoa ở đất, dài 14 cm; chùm tụ tán cao 7 cm; hoa trắng ửng đỏ và có đốm tía; lá hoa tròn dài, cao 3 cm; hoa nhóm 3; cọng 5 mm; đài có ống dài 2 cm, thùy thon; môi 3 thùy, rộng 3 cm; bao phấn 7 mm.

Phân bố
Tìm thấy ở các tỉnh miền trung Việt Nam như Lâm Đồng (Đà Lạt), Kon Tum, Khánh Hòa.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Type specimen

A
Thực vật được mô tả năm 1921
Thực vật Việt Nam


title: Geostachys belumensis

text:
Geostachys belumensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được C.K.Lim & K.H.Lau mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Liên kết ngoài

B
Thực vật được mô tả năm 2005


title: Geostachys decurvata

text:
Geostachys decurvata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Gilbert Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1892 dưới danh pháp Alpinia decurvata. Năm 1898, Henry Nicholas Ridley chuyển nó sang chi Geostachys.

Chú thích

Liên kết ngoài

D
Thực vật được mô tả năm 1892


title: Geostachys densiflora

text:
Geostachys densiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Henry Nicholas Ridley mô tả khoa học đầu tiên năm 1920.

Phân bố
Loài này có ở Malaysia bán đảo (từ đông Perak tới tây Pahang).

Lưu ý
Geostachys densiflora K.Larsen, 1962 là nomen illegitimum (tên gọi không hợp lệ), do nó là đồng âm muộn của Geostachys densiflora Ridl., 1920 nhưng chỉ tới một loài khác chỉ có ở Thái Lan. Loài này hiện tại được định danh lại là Geostachys kerrii K.Larsen, 1972.

Chú thích

Liên kết ngoài

D
Thực vật được mô tả năm 1920
Thực vật Malaysia


title: Geostachys elegans

text:
Geostachys elegans là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Ridl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1898.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geostachys
Thực vật được mô tả năm 1898


title: Geostachys erectifrons

text:
Geostachys erectifrons là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được K.H.Lau, C.K.Lim & Mat-Salleh mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geostachys
Thực vật được mô tả năm 2005


title: Geostachys holttumii

text:
Geostachys holttumii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được K.Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 1962.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geostachys
Thực vật được mô tả năm 1962


title: Geostachys kerrii

text:
Geostachys kerrii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Kai Larsen mô tả khoa học đầu tiên năm 1962 dưới danh pháp Geostachys densiflora, nhưng danh pháp này đã được Henry Nicholas Ridley sử dụng từ năm 1920 để chỉ loài khác có ở Malaysia bán đảo. Năm 1972, Kai Larsen định danh lại loài này thành Geostachys kerrii.

Phân bố
Loài này có ở Thái Lan.

Chú thích

Liên kết ngoài

K
Thực vật được mô tả năm 1962
Thực vật Thái Lan


title: Geostachys leucantha

text:
Geostachys leucantha là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được B.C.Stone mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geostachys
Thực vật được mô tả năm 1980