title: Monocoupe 90

text:
Monocoupe 90 là một loại máy bay hạng nhẹ 2 chỗ, do Donald A. Luscombe chế tạo cho Central States Aare Inc..

Biến thể
Monocoupe Model 5
Monocoupe Model 22
Monocoupe Model 70

Monocoupe Model 113
Monocoupe Monoprep
Mnocoupe Monosport Model 1
Monocoupe Monosport Model 2
Monocoupe Model 90
Monocoupe Model 90A
Monocoupe 90 DeLuxe
Monocoupe Model 90AF
Monocoupe Model 90AL

Monocoupe Model 90AW
Monocoupe Model 110
Monocoupe Model 110 Special
Monocoupe Model 125
Universal L-7
Monocoupe D-145

Quốc gia sử dụng

Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha - Monocoupe 90 A

Lực lượng Pháp tự do, sau là Armée de l'Air - Monocoupe 90 AF

Tính năng kỹ chiến thuật (Model 90)

Xem thêm

Tham khảo
Chú thích

Tài liệu
 Bell, Dana ed. The Smithsonian National Air and Space Museum Directory of Airplanes their Designers and Manufacturers. Stackpole Books Mechanicsburg, PA, 2002. ISBN 1-85367-490-7.
 Eden, Paul and Moeng, Soph, eds. The Complete Encyclopedia of World Aircraft. London: Amber Books Ltd., 2002. ISBN 0-7607-3432-1.
 Fahey, James C. U.S. Army Aircraft 1908-1946. Ships and Aircraft, Falls Church, VA. 1946.
 Simpson, Rod. Airlife's World Aircraft, Airlife Publishing, 2001. ISBN 1-84037-115-3
 Swanborough, F. G. and Bowers, Peter M.United States Military Aircraft Since 1909. Putnam New York, 1964. ISBN 0-85177-816-X.
 Meal, X. Monocoupe L-74. Les petits oiseaux de la France Libre. Le Fanatique de l'Aviation n° 370/371 (sept and oct 2000).

Liên kết ngoài

 Old Rhinebeck Aerodrome's Monocoupe 90
 Aerofiles
 National Air and Space Museum, Smithsonian Institution
 Monocoupe article at Fiddlersgreen.net

Máy bay thông dụng dân sự Hoa Kỳ 1930–1939
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1930
Máy bay dân sự
Máy bay trinh sát
Máy bay thông dụng
Máy bay huấn luyện
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Ryan S-C

text:
Ryan S-C (Sports-Coupe) là một loại máy bay cabin ba chỗ của Hoa Kỳ, do Ryan thiết kế chế tạo, 1 chiếc được Không quân Lục quân Hoa Kỳ sử dụng với tên định danh L-10.

Biến thể
S-C later S-C-M
S-C-W
L-10
Later Modifications

Quốc gia sử dụng

Không quân Lục quân Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật (S-C-W)

Xem thêm

Tham khảo

Aerofiles

Liên kết ngoài

Máy bay Ryan
Máy bay thông dụng dân sự Hoa Kỳ 1920–1929
Máy bay thông dụng quân sự Hoa Kỳ 1920–1929
Máy bay dân sự
Máy bay quân sự
Máy bay thông dụng
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Bellanca 31-40

text:
Bellanca 31-40 Senior Pacemaker và các biến thể là một họ máy bay thông dụng được chế tạo tại Hoa Kỳ cuối thập niên 1930.

Biến thể
 31-40 Senior Pacemaker
 31-42 Senior Pacemaker
 31-50 Senior Skyrocket
 L-11
 31-55 Senior Skyrocket
 JE-1
 de Luxe Senior Skyrocket
 Model 31-55A

Quốc gia sử dụng

Không quân Lục quân Hoa Kỳ
Hải quân Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật (31-55 Senior Skyrocket)

Tham khảo

 aerofiles.com

31-40
Máy bay thông dụng dân sự Hoa Kỳ 1930–1939
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1930
Máy bay dân sự
Máy bay thông dụng
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Stinson L-13

text:
Stinson L-13 (đôi khi còn gọi là Grasshopper, giống như loại máy bay cùng kiểu khác) là một loại máy bay quân sự thông dụng của Hoa Kỳ, bay lần đầu năm 1945.

Biến thể
XL-13
L-13A
L-13B
Acme Centaur 101
Acme Centaur 102
Caribbean Traders Husky I
Caribbean Traders Husky II
Caribbean Traders Husky III

Quốc gia sử dụng

Không quân Hoa Kỳ
Lục quân Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật (L-13A)

Xem thêm

Ghi chú

Tham khảo

"Convair Conversion." Flight, ngày 9 tháng 9 năm 1955, p. 466.
  "Plane With Folding Wings Can Be Towed Like A Glider" , March 1947, Popular Mechanics rare photos of L-13 folded for towing by jeep
Harding, Stephen. U.S. Army Aircraft Since 1947. Shrewsbury, UK:Airlife, 1990. ISBN 1-85310-102-8.
Swanborough, F.G. and Bowers, Peter M. United States Military Aircraft since 1909. London:Putnam, 1963.
Wegg, John. General Dynamics Aircraft and their Predecessors. London:Putnam, 1990. ISBN 0-85177-833-X.

L-13
L-13, Stinson
Máy bay thông dụng
Máy bay trinh sát
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Piper J-5

text:
Piper J-5 'Cub Cruiser' là một phiên bản mạnh hơn và lớn hơn của loại Piper J-3 Cub.

Biến thể
J-5
J-5A
J-5A-80
J-5B
J-5C
J-5CA
J-5CO
J-5D

Định danh quân sự
YL-14
L-14
AE-1
HE-1
UC-83
L-4F
L-4G

Tính năng kỹ chiến thuật (J-5)

Xem thêm

Tham khảo
Chú thích

Tài liệu

Liên kết ngoài

Detailed photos - Piper L-14 Army Cruiser

J-5
Máy bay thông dụng dân sự Hoa Kỳ 1940–1949
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1940
Máy bay dân sự
Máy bay thông dụng
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Boeing L-15 Scout

text:
Boeing L-15 Scout hay YL-15 là một loại máy bay liên lạc cỡ nhỏ, do Boeing chế tạo sau Chiến tranh thế giới II.

Quốc gia sử dụng

Lục quân Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật (XL-15)

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

Bowers, Peter M. Boeing Aircraft since 1916. London: Putnam, Third edition 1989. ISBN 0-85177-804-6.

Liên kết ngoài

  "Grasshopper Eye's Widen" , March 1947, Popular Science article with explanation of unique features of L-15A
  "Eye For Ground Forces Fly As Low As 50 mph" , March 1947, Popular Mechanics good photo of rear observers unique position
  "XL-15 Folds Up For A Tow" , February 1948, Popular Science middle of page
 Flight, November 20th 1947, page 573 bottom of page shows XL-15A on floats, with specification when operated as float plane
  "New Eyes For The Army Ground Forces" , October 1947, Popular Science US Army recruiting ad featuring L-15A

L-15 Scout
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1940
Máy bay trinh sát
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: John Fenn

text:
John Bennett Fenn (1917–2010) là nhà hóa học người Mỹ. Ông được trao Giải Nobel Hóa học vào năm 2002 cùng với Kurt Wüthrich và Tanaka Kōichi vì đã phát triển các cách thức dùng trong nhận diện và phân tích các phân tử sinh học lớn.

Chú thích

Sinh năm 1917
Mất năm 2010
Nhà hóa học Hoa Kỳ
Người thành phố New York
Giảng viên Đại học Yale
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người đoạt giải Nobel Hóa học


title: Quincy Jones

text:
Quincy Delight Jones, Jr. (sinh 14 tháng 3 năm 1933) là nhà sản xuất thu âm, nhà soạn nhạc, và nghệ sĩ trumpet Mỹ. Ông hoạt động 6 thập kỷ trong nền công nghiệp giải trí và lập kỷ lục về đề cử Grammy Award (79 lần), 27 lần đoạt giải, bao gồm Grammy Legend Award vào năm 1991.

Chú thích

Liên kết ngoại

Quincy Jones - Official Site

Quincy Jones Video Interview at the Archive of American Television.
Quincy Jones Interview  at Mix Magazine Online.
Quincy Jones: The Story of an American Musician  at PBS.
Quincy Jones Speech  at Beijing University, China.
Quincy Jones Excerpts at The National Visionary Leadership Project.

Sinh năm 1933
Nhân vật còn sống
Nhà soạn nhạc
Nam diễn viên Mỹ
Nhà sản xuất thu âm Mỹ
Nhà sản xuất thu âm người Mỹ gốc Phi
Giải Oscar danh dự
Nhà sản xuất truyền hình Mỹ
Nhà soạn nhạc nền phim người Mỹ
Người đoạt giải Grammy
Người đoạt giải Ivor Novello
Nhạc sĩ nhạc dance Mỹ
Giải Grammy Huyền thoại
Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll
Nam diễn viên người Mỹ gốc Phi
Người viết tự truyện Mỹ
Người được vinh danh tại Trung tâm Kennedy
Nhà nhân đạo Mỹ
Doanh nhân Mỹ thế kỷ 20
Doanh nhân Mỹ thế kỷ 21
Nhạc sĩ Mỹ thế kỷ 20


title: Roderick MacKinnon

text:
Roderick MacKinnon (sinh 1956) là nhà hóa học người Mỹ. Ông cùng với Peter Agre giành Giải Nobel Hóa học năm 2003 vì những nghiên cứu về cách thức các chất chủ chốt tiến vào hoặc rời khỏi các tế bào trong cơ thể, và khám phá của họ liên quan tới các lỗ nhỏ, được gọi là "kênh", trên bề mặt tế bào.

Chú thích

Sinh năm 1956
Nhân vật còn sống
Nhà hóa học Hoa Kỳ
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người đoạt giải Nobel Hóa học
Người Mỹ gốc Scotland
Nhà vật lý Mỹ thế kỷ 20
Nhà vật lý Mỹ thế kỷ 21
Người sáng lập công ty Mỹ
Nhà phát minh Mỹ
Giảng viên Đại học Harvard


title: Radian

text:
Radian (có thể đọc là ra-đi-an) là một đơn vị chuẩn đo góc phẳng và được dùng phổ biến trong toán học. Radian là một đơn vị tỷ lệ giống như Decibel, có nghĩa là nó không có đại lượng độc lập cụ thể, nó là tỷ lệ độ dài cung tròn trên độ dài bán kính. Vì thế, 1 rad ứng với bán kính 5m là cung tròn 5m. Trong vẽ kỹ thuật, khi cần vẽ một cung tròn độ dài nhất định, người vẽ cần phải đưa vào thông số bán kính (có đơn vị cài đặt trước hoặc đơn vị rỗng) và đơn vị góc radian. Đối với đường tròn đơn vị, độ lớn góc radian bằng luôn chiều dài cung tròn, mà chu vi nửa cung tròn là , tương đương  do vậy 1 radian bằng độ (xấp xỉ 57,3 độ), với đường tròn khác đường tròn đơn vị, 1 radian đạt được khi chiều dài cung tròn bằng với bán kính đường tròn. Radian vốn dĩ từng là đơn vị bổ sung SI vì theo định nghĩa , do đó nó không có đơn vị là vì vậy. Nhưng bởi vì mối quan hệ tỷ lệ mật thiết của nó với đơn vị đo góc độ nên nó được đặt tên là radian và được dùng thay thế cho đơn vị đo góc độ; tuy nhiên, thể loại đơn vị này bị bỏ từ năm 1995 và từ đó radian được xem là đơn vị dẫn xuất SI. Đơn vị SI để đo góc khối là steradian.

Radian được ký hiệu là rad hay hiếm hơn là chữ c viết lên trên (c). Ví dụ, 1 radian được ký hiệu là 1 rad hoặc 1 c (thường bị nhầm thành "1°").

Định nghĩa

Một radian là độ đo góc phẳng giữa hai bán kính của một đường tròn cắt trên một vòng tròn với cung có chiều dài bằng bán kính. Tổng quát hơn, độ lớn tính bằng radian tương đương với tỉ số giữa chiều dài cung tròn và bán kính đường tròn. Công thức tính là θ = s /r, trong đó "θ" là góc chắn cung (tính bằng radian), "s" là chiều dài cung còn "r" là bán kính. Ngược lại, chiều dài cung bị chắn bằng bán kính đường tròn nhân với độ lớn của góc chắn cung tính bằng radian; công thức là s = rθ. Do là tỉ số giữa hai chiều dài nên radian là giá trị không thứ nguyên, tức không cần ký hiệu đơn vị đi kèm, do đó trong toán học gần như người ta không viết ký hiệu "rad". Trong trường hợp không có ký hiệu đơn vị đi kèm thì cần hiểu giá trị đo góc đó tính bằng radian, trong khi nếu giá trị đó đo bằng độ thì cần có ký hiệu °.

Độ lớn tính bằng radian của một vòng hoàn chỉnh (360 độ) là bằng chiều dài chu vi chia cho bán kính, tức là bằng 2πr/r hay 2π.

Lịch sử
Có nguồn xem Roger Cotes là người đưa ra khái niệm radian vào năm 1714. Tuy nhiên, ý tưởng đo góc bằng chiều dài cung đã có từ trước đó. Ghiyath al-Kashi (khoảng 1400) dùng "phần đường kính" làm đơn vị đo góc, trong đó 1 "phần đường kính" tương đương 1/60 radian; ông cũng dùng các đơn vị nhỏ hơn bằng cách lấy các phần đường kính chia cho 60.

Thuật ngữ "radian" lần đầu tiên xuất hiện trên bản in vào ngày 5 tháng 6 năm 1873 bởi James Thomson (anh của William Thomson) ở Trường Đại học Queen's, Belfast. Ông dùng từ này ngay từ năm 1871, trong khi vào năm 1869 thì Thomas Muir ở Đại học St. Andrews đã do dự giữa các từ "rad", "radial" và "radian". Năm 1874, Muir chấp nhận dùng từ "radian" sau khi tham vấn với James Thomson.

Chuyển đổi

Chuyển đổi giữa radian và độ

Một radian tương đương 180/π độ. Do đó khi muốn đổi từ radian sang độ thì lấy giá trị tính bằng radian chia π nhân 180. Ngược lại, để đổi từ độ sang radian thì lấy giá trị tính bằng độ nhân với π/180.

Dẫn xuất của phép chuyển đổi từ radian sang độ
Chu vi đường tròn được tính bằng công thức , trong đó  là bán kính đường tròn. Vì vậy có quan hệ tương đương sau:

[Do cần quay một góc  để vẽ được đường tròn hoàn chỉnh]

Theo định nghĩa radian thì một đường tròn hoàn chỉnh đại diện cho:

Kết hợp hai mối quan hệ trên, thu được:

Chuyển đổi giữa radian và gradian

 radian tương đương 1 vòng, tức 400g. Vì vậy, nếu muốn đổi từ radian sang gradian thì lấy giá trị tính bằng radian nhân với ,. Ngược lại, để đổi từ grad sang radian thì lấy giá trị tính bằng grad nhân với

Bảng dưới đây liệt kê các giá trị chuyển đổi hay dùng:

Thuận lợi của việc đo góc bằng radian

Trong vi tích phân và hầu hết các phân ngành của toán học - ngoại trừ hình học ứng dụng - thì góc được đo phổ biến bằng radian. Điều này là do radian mang "bản chất tự nhiên" của toán học, giúp thể hiện nhiều kết quả quan trọng của toán học đẹp hơn.

Các kết quả trong giải tích toán học liên quan đến hàm lượng giác trông sẽ gọn và đẹp mắt khi được thể hiện bằng radian. Ví dụ, việc dùng radian giúp công thức giới hạn sau trông gọn hơn:

Đây là gốc của nhiều đẳng thức căn bản trong toán học, bao gồm

Do các tính chất này và các tính chất khác mà các hàm lượng giác dùng trong lời giải các bài toán thường không có liên quan rõ ràng với ý nghĩa hình học của hàm đó (ví dụ lời giải của phép vi phân , tính nguyên hàm ,...).

Các hàm lượng giác cũng có hình thức gọn và đẹp nếu dùng đơn vị radian. Ví dụ chuỗi Taylor cho sin x:

Nếu "x" được thể hiện bằng đơn vị độ thì chuỗi trên sẽ chứa nhiều thừa số rối rắm dưới dạng lũy thừa của π/180:

Mối quan hệ giữa hàm sin và côsin và hàm mũ (ví dụ, công thức Euler) cũng đẹp và gọn hơn với đơn vị là radian.

Phân tích thứ nguyên
Mặc dù radian là đơn vị đo lường nhưng nó là giá trị không thứ nguyên. Có thể thấy điều này từ định nghĩa đã nêu: giá trị radian của góc ở tâm chắn cung tròn bằng với tỉ số giữa chiều dài cung bị chắn và bán kính. Do đơn vị đo đã bị khử trong kết quả nên tỉ số này là giá trị không thứ nguyên.

Mặc dù hệ tọa độ cực và hệ tọa độ cầu dùng radian để mô tả tọa độ trong không gian hai chiều và ba chiều nhưng radian là dẫn xuất từ tọa độ bán kính, do vậy số đo góc bằng radian vẫn là không thứ nguyên.

Dùng trong vật lý học
Radian được sử dụng rộng rãi trong vật lý học khi cần đo góc. Ví dụ, vận tốc góc nhìn chung được đo bằng radian trên giây (rad/s). Một vòng quay trong một giây thì tương đương 2π rad/s.

Tương tự, gia tốc góc cũng thường được đo bằng radian trên giây trên giây (rad/s2).

Nhằm mục đích phân tích thứ nguyên thì đơn vị tương ứng s−1 và s−2.

Pha của hai sóng cũng đo bằng radian. Ví dụ, nếu độ lệch pha giữa hai sóng là (k·2π) radian (trong đó k là số nguyên) thì chúng được xem là cùng pha, trong khi nếu độ lệch pha là (k·2π + π) radian (trong đó k là số nguyên) thì chúng được xem là ngược pha.

Phân độ radian
Các tiền tố SI chẳng hạn như  được dùng hạn chế với đơn vị rad để tạo ra phân độ radian; trong toán học người ta không dùng các số nhân (hay còn gọi là bội số) này.

Trong một đường tròn có 2π × 1000 milliradian (≈ 6283,185 mrad). Vì vậy 1 milliradian lượng giác xấp xỉ  đường tròn. Các nhà sản xuất thiết bị ngắm bắn sử dụng đơn vị này.

NATO và một số tổ chức quân sự sử dụng con số xấp xỉ với một milliradian lượng giác (0,001 rad) gọi là mil góc. 1 mil góc tương đương  đường tròn và nhỏ hơn 1-⅞% so với 1 milliradian. Do sự tiện lợi do con số 6400 mang lại khi cần tính toán các góc nhỏ trong việc ngắm súng mà người ta chấp nhận bỏ qua sai số toán học nhỏ này. Trong quá khứ, các hệ thống pháo binh còn dùng các giá trị xấp xỉ với giá trị , ví dụ Thụy Điển dùng  còn Liên Xô dùng .

Trong thiên văn học, người ta có dùng các bội số nhỏ hơn như microradian (μrad) và nanoradian (nrad). Độ phân kỳ của chùm tia laser cũng đo bằng mrad hoặc bội số nhỏ hơn như μrad và nrad.

Xem thêm
 Tần số góc
Gradian
 Phân tích điều hòa
 Steradian
 Lượng giác

Tham khảo

Đơn vị dẫn xuất trong SI
Pi
Đơn vị đo góc


title: Ranzania laevis

text:
Ranzania laevis là một loài cá của họ Molidae và thành viên duy nhất của chi Ranzania. Người ta tìm thấy loài này ở khắp nơi trên thế giới ở các vùng biển nhiệt đới và ôn đới. Chiều dài cơ thể Ranzania laevis lên tới 1 m.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Tony Ayling & Geoffrey Cox, Collins Guide to the Sea Fishes of New Zealand, (William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1982) ISBN 0-00-216987-8

L
Động vật được mô tả năm 1776


title: Giải Goncourt cho thơ

text:
Giải Goncourt cho thơ (tiếng Pháp: Prix Goncourt de la poésie) - trước đây gọi là "Bourse Goncourt de la poésie" ("Học bổng Goncourt cho thơ") – là một giải thưởng văn học hàng năm do Hội văn học Goncourt lập ra bên cạnh Giải Goncourt.

Giải này được lập ra năm 1985 nhờ tài sản di tặng của Adrien Bertrand (người đoạt Giải Goncourt năm 1914). Giải này được trao cho toàn bộ tác phẩm của một nhà thơ chứ không trao riêng cho một tập thơ, không giống như giải chính hay các Giải Goncourt khác..

Danh sách các nhà thơ đoạt giải
Dưới đây là danh sách các nhà thơ đoạt giải:
1985: Claude Roy
1986: không trao giải
1987: Yves Bonnefoy
1988: Eugène Guillevic
1989: Alain Bosquet
1990: Charles Le Quintrec
1991: Jean-Claude Renard
1992: Georges-Emmanuel Clancier
1993: không trao giải
1994: Không trao giải
1995: Lionel Ray
1996: André Velter
1997: Maurice Chappaz
1998: Lorand Gaspar
1999: Jacques Réda
2000: Liliane Wouters
2001: Claude Esteban
2002: Andrée Chedid
2003: Philippe Jaccottet
2004: Jacques Chessex
2005: Charles Dobzynski
2006: Alain Jouffroy
2007: Marc Alyn
2008: Claude Vigée
2009: Abdellatif Laâbi
2010: Guy Goffette
2011: Vénus Khoury-Ghata
2012: Jean-Claude Pirotte
2013: Charles Juliet
2014: William Cliff

Tham khảo

Giải Goncourt


title: In vitro

text:
In vitro (tiếng Latinh, nghĩa là "trong ống nghiệm") là phương pháp nghiên cứu đối với các vi sinh vật, tế bào, hoặc các phân tử sinh học trong điều kiện trái ngược với bối cảnh sinh học bình thường của chúng, được gọi là "thí nghiệm trong ống nghiệm". Các nghiên cứu về sinh học và các tiểu ngành được thực hiện bằng thiết bị phòng thí nghiệm như ống nghiệm, bình, đĩa Petri và các đĩa vi tinh thể, bằng cách sử dụng các mô của một sinh vật bị cô lập từ môi trường sinh học thông thường. Cách này cho phép phân tích chi tiết hơn hoặc thuận tiện hơn so với các sinh vật khác. Tuy nhiên, các kết quả thu được từ các thí nghiệm trong ống nghiệm có thể không dự đoán đầy đủ hoặc chính xác tác động trên toàn bộ cơ thể.

Trái ngược với các thí nghiệm trong ống nghiệm, phương pháp nghiên cứu "in vivo" nhân giống vô tính ở ngoài phòng thí nghiệm là những nghiên cứu trên động vật, bao gồm trên người và toàn bộ thực vật. Trong khi đó ex vivo là phương pháp nghiên cứu được tiến hành trên những bộ phận hay cơ quan được lấy ra khỏi sinh vật tuy vậy vẫn đảm bảo sự hoạt động của cơ quan đó như lúc trong cơ thể sống.

Định nghĩa
Các nghiên cứu in vitro (; thường không được in nghiêng trong tiếng Anh) được tiến hành sử dụng các thành phần của một sinh vật đã được phân lập từ môi trường xung quanh sinh học thông thường của chúng, chẳng hạn như vi sinh vật, tế bào, hoặc các phân tử sinh học. Ví dụ, microrganisms hoặc tế bào có thể được nghiên cứu trong môi trường nuôi cấy nhân tạo, và protein có thể được kiểm tra trong các dung dịch. Hiện nay cách tiến hành phương pháp này liên quan đến toàn bộ các kỹ thuật được sử dụng trong sinh học phân tử, như omics.

Ngược lại, các nghiên cứu được thực hiện trong sinh vật (vi sinh vật, động vật, người hoặc toàn bộ thực vật) được gọi là  in vivo .

Ví dụ
Ví dụ về các nghiên cứu in vitro bao gồm: sự cô lập, tăng trưởng và nhận dạng các tế bào có nguồn gốc từ các sinh vật đa bào trong (nuôi cấy tế bào hoặc tế bào); các thành phần tế bào dưới (ví dụ: ty thể hoặc ribosome); chiết xuất tế bào hoặc dưới tế bào (ví dụ chiết xuất mầm lúa mì hoặc tế bào lưới), tinh khiết các phân tử như protein, DNA hoặc RNA; và sản xuất thương mại như thuốc kháng sinh và các sản phẩm dược phẩm khác. Virus, mà chỉ tái tạo trong các tế bào sống, được nghiên cứu trong phòng thí nghiệm về nuôi cấy tế bào hoặc mô. Và nhiều nhà nghiên cứu virus sinh vật tham khảo những nghiên cứu như in vitro để phân biệt nó với các nghiên cứu in vivo trên toàn bộ sinh vật.

 Phản ứng chuỗi polymerase là một phương pháp để nhân rộng chọn lọc các chuỗi DNA và RNA cụ thể trong ống nghiệm.
 Việc tinh sạch và sàng lọc protein bao gồm sự cô lập của một protein đặc biệt quan tâm từ một hỗn hợp các protein, thường được lấy từ các tế bào hoặc mô đã đồng nhất.
 Thụ tinh trong ống nghiệm được sử dụng cho phép tinh trùng thụ tinh trứng trong một đĩa nuôi cấy trước khi cấy phôi thai hoặc phôi tạo ra phôi thai vào tử cung của người mẹ tương lai.
 Trong các chẩn đoán in vitro là một loạt các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm y tế và thú y được sử dụng để chẩn đoán bệnh và theo dõi tình trạng lâm sàng của bệnh nhân bằng cách sử dụng mẫu máu, tế bào hoặc các mô khác được lấy từ bệnh nhân.
 Thí nghiệm trong ống nghiệm đã được sử dụng để mô tả các quá trình hấp phụ, phân phối, trao đổi chất, và bài tiết chất gây nghiện hoặc các hoá chất chung trong cơ thể sống; Ví dụ, các thí nghiệm tế bào Caco-2 có thể được thực hiện để ước lượng sự hấp thu các hợp chất thông qua niêm mạc của đường tiêu hóa, các phân vùng của các hợp chất giữa các cơ quan có thể được xác định để nghiên cứu cơ chế phân phối; Có thể sử dụng nuôi cấy hoặc nuôi cấy các tế bào gan nguyên phát hoặc các tế bào giống tế bào gan (HepG2, HepaRG) để nghiên cứu và định lượng hóa sự trao đổi chất hóa học. Các thông số quá trình ADME này sau đó có thể được tích hợp vào cái gọi là "mô hình dược động học dựa trên sinh lý học" hoặc PBPK.

Những ưu điểm
Các nghiên cứu in vitro cho phép phân tích chi tiết cụ thể, đơn giản hơn, thuận tiện hơn và chi tiết hơn so với việc thực hiện với toàn bộ cơ thể. Cũng giống như các nghiên cứu trong toàn bộ động vật ngày càng thay thế thử nghiệm trên người, như vậy là nghiên cứu  in vitro  thay thế nghiên cứu trên toàn bộ động vật.

Sự đơn giản
Sinh vật sống là các hệ thống chức năng cực kỳ phức tạp, gồm ít nhất là hàng chục ngàn gen, các phân tử protein, các phân tử RNA, các hợp chất hữu cơ nhỏ, các ion vô cơ và phức hợp trong một môi trường không gian được tổ chức bởi các màng, và trong trường hợp của sinh vật đa bào, hệ thống cơ quan. Các thành phần này tương tác với nhau và với môi trường của chúng theo cách thức tiêu hóa thức ăn, loại bỏ chất thải, chuyển hóa các chất đến nơi cần thiết rất chính xác và phản ứng với các phân tử báo hiệu, các sinh vật khác, ánh sáng, âm thanh, nhiệt, hương vị, cảm nhận và cân bằng.

Sụ phức tạp này gây ra khó khăn trong xác định những tương tác giữa các thành phần riêng biệt và việc tìm hiểu các chức năng sinh học cơ bản của chúng. Phương thức nghiên cứu in vitro giúp đơn giản hóa hệ thống đang được nghiên cứu, vì vậy điều tra viên có thể tập trung vào một số lượng nhỏ các thành phần.

Ví dụ, việc nhận dạng các protein của hệ miễn dịch (ví dụ kháng thể), và cơ chế nhận biết và liên kết với các kháng nguyên bên ngoài sẽ vẫn còn rất mơ hồ nếu không sử dụng rộng rãi công trình in vitro để cô lập các protein, xác định các tế bào và gen sản xuất chúng, nghiên cứu các tính chất vật lý của sự tương tác của chúng với kháng nguyên, và xác định cách thức những tương tác dẫn đến tín hiệu của tế bào, kích hoạt các thành phần khác của hệ thống miễn dịch.

Đặc trưng chủng loài
Một ưu điểm khác của 'phương pháp in vitro là tế bào của con người có thể được nghiên cứu mà không có "ngoại suy" từ phản ứng tế bào của bào động vật thí nghiệm.

Thuận tiện, tự động hóa
Các phương pháp in vitro có thể được thu nhỏ và tự động, mang lại các phương pháp sàng lọc cao để kiểm tra các phân tử trong dược lý học hoặc độc tính.

Nhược điểm
Nhược điểm chính của các nghiên cứu thực nghiệm "in vitro" có thể là một thách thức để ngoại suy từ các kết quả của nghiên cứu in vitro ngược trở lại với tính sinh học của cơ thể nguyên vẹn. Các nhà nghiên cứu thực hiện công trình nghiên cứu thực nghiệm in vitro cần phải tránh giải thích quá mức về kết quả của mình, điều này có thể dẫn đến những kết luận sai lầm về hệ thống sinh học và sinh vật.

Ví dụ, các nhà khoa học phát triển một loại virut mới để điều trị nhiễm virut gây bệnh (ví dụ HIV-1) có thể thấy rằng một loại thuốc thử nghiệm có chức năng ngăn ngừa sự nhân lên của virut trong môi trường in vitro (thường là nuôi cấy tế bào). Tuy nhiên, trước khi thuốc này được sử dụng rộng rãi ở bệnh viện, nó phải trải qua một loạt các thử nghiệm "in vivo" để xác định độ an toàn và hiệu quả với các cá thể sống (thường là chuỗi liên tiếp thử nghiệm trên các động vật nhỏ, linh trưởng và cuối cùng là trên cơ thể người). Thông thường, hầu hết các thuốc thí nghiệm có hiệu quả trong ống nghiệm chứng minh là không có hiệu quả khi nghiên cứu "in vivo" vì các vấn đề liên quan đến việc phân phối thuốc đến các mô bị ảnh hưởng, độc tính đối với các bộ phận thiết yếu của cơ thể không được miêu tả trong các nghiên cứu "in vitro" ban đầu hoặc các vấn đề khác.

In vitro để ngoại suy in vivo

Kết quả thu được từ các thí nghiệm in vitro thường không thể được chuyển đổi, như là, để dự đoán phản ứng của toàn bộ sinh vật in vivo. Xây dựng một quy trình ngoại suy nhất quán và đáng tin cậy từ kết quả in vitro đến in vivo là vô cùng quan trọng. Các giải pháp bao gồm:

 Tăng sự phức tạp của các hệ thống in vitro để tái tạo các mô và sự tương tác giữa chúng (như trong con người trên hệ thống chip Chip)
 Sử dụng mô hình toán học để mô phỏng số lượng hành vi của hệ thống phức tạp, trong đó dữ liệu in vitro cung cấp các giá trị tham số mô hình

Hai cách tiếp cận này không tương thích; tốt hơn trong ống nghiệm hệ thống cung cấp dữ liệu tốt hơn với các mô hình toán học. Tuy nhiên, các thí nghiệm in vitro ngày càng tinh vi thu thập dữ liệu ngày càng nhiều, phức tạp và đầy thách thức để tích hợp. Các mô hình toán học, như mô hình sinh học hệ thống, rất cần thiết ở đây.

Ngoại suy trong dược lý
Trong dược lý học, IVIVE có thể được sử dụng để ước tính dược động học (PK) hoặc dược lực học (PD). Vì thời gian và cường độ tác dụng lên một mục tiêu nhất định phụ thuộc vào quá trình tập trung thời gian của thuốc ứng cử viên (phân tử cha mẹ hoặc chất chuyển hóa) tại vị trí đích đó, độ nhạy cảm của mô và cơ quan in vivo có thể hoàn toàn khác nhau quan sát trên các tế bào nuôi cấy và tiếp xúc trong ống nghiệm. Điều đó chỉ ra rằng các hiệu ứng ngoại suy quan sát trong ống nghiệm cần một mô hình định lượng của PK in vivo. PK dựa trên sinh lý (PBPK) các mô hình thường được chấp nhận là trung tâm của phép ngoại suy.

Trong trường hợp có tác dụng sớm hoặc những người không có giao tiếp giữa các tế bào, nồng độ tiếp xúc với tế bào giống nhau được cho là gây ra các hiệu ứng giống nhau, cả về chất và lượng, in vitro và in vivo. Trong những điều kiện này, việc phát triển một mô hình PD đơn giản về mối quan hệ đáp ứng liều lượng được quan sát trong ống nghiệm và chuyển đổi nó mà không thay đổi để dự đoán hiệu ứng in vivo là không đủ.

Xem thêm

Thử nghiệm trên động vật
Ex vivo
In situ
In utero
In vivo
In silico
In papyro
In natura
Thụ tinh trong ống nghiệm
In Vitro Cellular & Developmental Biology - Animal
In Vitro Cellular & Developmental Biology - Plant
Slice preparation

Tham khảo

Thuật ngữ sinh học tiếng Latinh
Kỹ thuật phòng thí nghiệm


title: Rex - Chú chó thám tử

text:
Rex - Chú chó thám tử (tiếng Đức: Kommissar Rex, tiếng Ý: Il commissario Rex / Đặc nhiệm Rex) là một bộ phim thuộc thể loại hình sự - phá án.

Lịch sử
Ban đầu bộ phim được thực hiện tại Áo và lên sóng từ năm 1994 tới 2004. Năm 2008, bộ phim được hồi sinh và làm tiếp liên kết sản xuất giữa Áo và Ý. Kể từ năm 2009, bộ phim được sản xuất hoàn toàn tại Ý; tuy vậy, nhiều bối cảnh vẫn quay tại Áo.

Nội dung
Bộ phim kể về một chú chó chăn cừu giống Đức trong vai trò là một chú chó cảnh sát tên Rex. Rex và cộng sự của mình cùng với phần còn lại của đội đặc nhiệm Kriminalpolizei tại Vienna chuyên điều tra các vụ án giết người đáng chú ý, họ làm việc cùng nhau và truy tìm ra hung thủ. Kể từ năm 2008, bộ phim được lấy bối cảnh tại Rome.

Nhân vật

Rex
chú chó chăn cừu giống Đức được cảnh sát huấn luyện, có khả năng đánh hơi ma túy, dò mìn.

Chủ
Rex có nhiều người chủ khác nhau qua các thời kỳ, hầu hết Rex phải đổi chủ là vì chủ cũ đã hi sinh trong quá trình phá án. Mỗi lần đổi chủ là một lần thử thách cho nhân vật xuyên suốt này. Tính tới thời điểm hiện tại Rex có sáu người chủ do các diễn viên khác nhau thủ diễn.

Hậu trường
Bộ phim từng được phát sóng trên kênh VTV3 của Đài truyền hình Việt Nam vào những năm đầu thập niên 2000 với nhan đề Rex - Chú chó thám tử đã tạo nên cơn sốt. Từ đó tại nhiều vùng nông thôn Việt Nam những chủ nhà, đặc biệt là trẻ em đều có sở thích gọi chú chó nhà mình là Rex.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web Beta Film REX

Phim truyền hình Áo
Phim truyền hình Ý


title: Lý chua đen

text:
Lý chua đen (tên khoa học Ribes nigrum) là một loại cây bụi từ chi lý chua (Ribes), họ Grossulariaceae, được trồng để lấy quả. Là cây bản địa của một số vùng Trung Âu, Bắc Âu và Bắc Á. Cây ưa lạnh, ra nhiều quả thành chùm dọc thân vào mùa hè. Quả lý chua đen giàu vitamin C, chất dinh dưỡng và chất chống oxy hóa.

Mô tả
Lý chua đen cao khoảng từ 1–2 m, là một loại cây bụi, lá rộng tới 10 cm, hình trái tim, bề dưới có lông, mép lá có răng cưa. Hoa màu xanh tím nâu, nở vào tháng 4 tới tháng 5 ở Trung Âu. Trái màu đen, mọc thành chùm. Bụi cây này không có gai, có mùi nặng, nhờ đó có thể phân biệt được với cây lý chua đỏ (Ribes rubrum).

Phân bố
Lý chua đen là cây địa phương tại những vùng khí hậu ôn hòa hay ôn đới lạnh (boreal zone) từ Anh, Pháp ở phía Tây cho tới vùng Mãn Châu ở phía Đông. Về phía Bắc thì loại cây này hiện diện ở cả vùng Lapland, về phía Nam ở Armenia hay Himalaya.

Sử dụng
Từ thế kỷ thứ 16 ở Trung Âu lý chua đen đã được trồng trong vườn làm cây ăn trái. Ở Đông Bắc Âu có lẽ nó đã được trồng sớm hơn nữa. Cái trái chín được gặt hái ở Trung Âu khoảng từ tháng 7 tới tháng 8.
Trái lý chua đen có thể ăn sống, nhưng thường được dùng để nấu ăn, làm mứt, xi rô Cassis, rượu ngọt Cassis (Crème de Cassis), thuốc, hoặc thuốc nhuộm.

Thành phần
Trái lý chua đen có chứa nước, cacbohydrat, chất đạm, các chất khoáng,  chất dinh dưỡng, chất chống oxy hóa, ngoài ra còn có:
 Terpene như ß-Pinen và Caryophyllen
 Anthocyane và Flavonoide như (+)-Catechin
 Sinh tố C, Axít citric, Pektin

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

N
Thực vật châu Á
Thực vật châu Âu
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Người Korowai

text:
Người Korowai hay Koroway, Kolufo là một dân tộc bản địa cư trú trong những cánh rừng ở cực đông của tỉnh Papua của Indonesia, người Korowai được phát hiện vào những năm 1970. Họ sống theo tổ chức xã hội theo hình thức bộ tộc và đây là một trong những bộ tộc sống hoang dã và nguyên thủy nhất thế giới hay còn biết đến là một bộ tộc người cây độc đáo sống biệt lập với thế giới trong hàng thế kỷ đã qua. Theo cuộc điều tra dân số Indonesia thì bộ lạc này có gần 3.000 thành viên sinh sống rải rác trong khắp các cánh rừng ở Papua.

Người Korowai từng có tục săn đầu người và ăn thịt người và được coi là Bộ tộc ăn thịt người hoang dã và ẩn dật, những người thuộc bộ tộc Korowai chuyên sống trên ngọn cây với những tập tục thời nguyên thủy trong đó một nhóm người săn bắn sống trong một khu rừng xa xôi ở Indonesia vừa được chính thức công nhận là bộ lạc đầu tiên sống trên cây, bộ lạc này nói ngôn ngữ riêng của mình và sống bằng động thực vật trong rừng.

Đời sống xã hội

Bộ tộc Korowai sống giữa rừng già, tách biệt hoàn toàn với thế giới văn minh, họ trú ẩn trong rừng sâu cách bờ biển Arafura khoảng 150 km và sống hoàn toàn tách biệt với thế giới bên ngoài, cuộc sống của họ toàn toàn như người nguyên thủy. Người Korowai có lối sống du cư, du mục và sống nhờ săn bắn thú rừng và hái lượm. Đàn ông săn thú để kiếm ăn, còn phụ nữ thì hái lượm, người Korowai từng có tục săn đầu người và ăn thịt người. Các thành viên trong bộ lạc rất giỏi săn bắn và câu cá. Bộ tộc này không có ngôn ngữ bình thường, những người trong bộ tộc giao tiếp riêng với nhau bằng ngôn ngữ riêng và ngôn ngữ của họ chỉ là những tiếng la hét, tiếng hú, tín hiệu khói, đánh dấu đường mòn và khả năng đọc dấu chân. Chỉ có một số người Korowai có thể đọc và viết được trong tổng số 2.868 người trong bộ tộc của họ.

Về tổ chức xã hội, cho tận đến ngày nay, nhiều người trong bộ tộc vẫn giữa được nếp sinh hoạt cổ xưa, người Korowai sống gắn kết với nhau, theo từng cụm, thường là 3 - 4 người đàn ông cùng vợ và những đứa con. Mỗi gia đình người Korowai có khoảng 8 thành viên và đối với mỗi gia đình đều có nhà riêng. Đàn ông Korowai lấy từ 2 - 3 vợ, tuy vậy họ không được phép quan hệ trong nhà mà phải ra ngoài vào rừng để quan hệ tình dục. Mỗi gia đình có nhiều con, nhưng nhiều trẻ con nơi đây thường bị chết yểu vì thiếu sự trợ giúp y tế.

Về trang phục, người Korowai chỉ che thân bằng lá chuối trong đó đàn ông hoàn toàn ở trần còn phụ nữ che phần kín bằng lá cây, cỏ khô, một số phụ nữ thì có lá hoặc cỏ che phần sinh dục còn phần đông thì không mặc gì. Những mô tả khác cho thấy, đàn ông của bộ tộc Korowai hầu như trần truồng, họ chỉ dùng một sợi mây quấn xung quanh bụng, còn phụ nữ mặc váy ngắn làm từ những chiếc lá khô. Trên mũi của đàn ông thường được trang điểm đồ vật làm từ răng dơi, còn trên bụng, ngực và nhiều chỗ khác trên thân thể là các hình xăm, đối với phụ nữ họ cũng có hình xăm tương tự và được cho là như thế mới có duyên.

Công cụ chính là họ dùng rìu đá, người Korowai không biết rìu đá đến với họ từ bao giờ và ở nơi nào, người Korowai cũng chế ra rất nhiều giáo mác khác nhau và mỗi một kiểu được sử dụng cho một loại con mồi. Những mũi giáo có răng cưa lớn ở giữa được làm từ xương chân của đà điểu và được dùng để tiêu diệt kẻ thù, những mũi giáo chẻ làm 4 dùng để bắt cá, những chiếc hình tù được dùng để bắt thằn lằn và chiếc làm bằng tre bản rộng như mái chèo dùng để bắt lợn rừng. Những mũi tên Koroway cũng là những sản phẩm độc đáo của bộ tộc này, tương tự như các loại giáo, mỗi mũi tên lại có một tên gọi khác nhau và được sử dụng để săn các loại mồi khác nhau ví dụ như mũi tên có ngạnh to ở giữa làm từ xương chân đà điểu được dùng để giết người, những mũi tên bên trái đó có 4 đầu nhọn để bắt cá, còn mũi tên có đầu lớn được dùng để bắt thằn lằn trong khi mũi tên có đầu bằng tre dùng để bắt lợn rừng.

Ẩm thực
Đồ ăn của Người Korowai là các loại thú rừng săn được, họ chủ yếu ăn thịt lợn rừng, hươu, nai, cọ sago và chuối, các loại côn trùng, bọ, một số loại cây khác. Cọ Sago là loại thức ăn chủ yếu trong các bữa ăn của họ, cây Sago được đốn 4-6 tuần trước khi nó được chế biến thành lương thực, sau khi đốn, nó được để thối rữa trong đầm lầy nơi lũ ấu trùng có thể phát triển. Sau 4-6 tuần, cây cọ sẽ được bổ ra lấy các ấu trùng bọ cánh cứng Capricorn. Đây là một món ăn ưa thích của những người Korowai. Họ có thể ăn chúng cả lúc còn sống hay nấu chín. Ấu trùng có vị béo ngậy và mùi thơm rất hấp dẫn. Chúng là nguồn cung cấp chất béo đáng kể cho người cây Korawai. Phụ nữ Korowai lấy ấu trùng từ cây Sago, sau đó sẽ nghiền một nhánh cọ sago thành bột nhỏ một món ăn có trong các bữa ăn của người Korowai.

Các nhà dân tộc học cho biết bộ tộc Korowai được phát hiện vào thập niên 1970, khi đó họ vẫn còn những hủ tục như săn đầu người, ăn thịt người. Họ ăn óc người ngay khi vừa giết chết. Việc ăn thịt người của bộ tộc này chưa thể khẳng định đã hết. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng không như những câu chuyện khủng khiếp do đồn thổi, người Korowai chỉ làm việc đó khi xử phạt một người phạm tội. Theo truyền thống, gia đình của nạn nhân được phép giết và ăn thịt những người làm điều ác chống lại bộ lạc. Ngày nay, họ không còn giữ thói quen đáng sợ này nữa nhưng những bộ xương của các tàn tích đen tối ở Papua New Guinea trong quá khứ hiện vẫn đang được các con cháu trong bộ tộc lưu giữ, xương của những nạn nhân hiện được các con cháu của họ lưu giữ cho đến ngày nay, các nhà nhân loại học tin rằng tiếp xúc với thế giới bên ngoài đã chấm dứt việc làm này của họ trong những năm gần đây.

Kiến trúc

Điều đặc biệt nhất về bộ tộc Korowai là cách họ thiết kế và xây những ngôi nhà trên các thân cây cao. Korowai là bộ tộc duy nhất trên trái đất không sống ở mặt đất. Người Korowai chuyên làm những ngôi nhà cao chót vót trên ngọn cây, cách mặt đất khoảng 20-50m để ở, họ sống trên cao để tránh muỗi một loài có rất nhiều ở nơi đây, thú dữ và kẻ thù cũng như. Một số lý do nữa cho việc họ lựa chọn sống trên cao là để tránh các thế lực tà ác và sự làm phiền của hàng xóm thực chất họ làm nhà là để tránh các bộ tộc khác mà cũng có tập tục săn và ăn thịt người. Những ngôi nhà làm bằng vật liệu gỗ, tre, nứa... và trông xa chúng giống như chiếc tổ chim khổng lồ. Các bộ tộc thường xây nhà cách nhau khá xa và xung quanh nhà của mình đều có hệ thống phòng ngự khá bài bản, người Korowai cũng có cách tự bảo vệ mình theo cách trong bán kính 200m quanh ngôi nhà, họ chặt hết cây cỏ và để chúng tự khô héo. Như vậy, họ đã có một khoảng không cần thiết để quan sát và phát hiện những hiện tượng bất thường.

Thông thường, một ngôi nhà nằm ở độ cao từ 8 đến 12 m, nhưng cũng có nhà cao đến 35 m, thậm chí là đến 50m hoặc cao hơn. Thang cao dẫn lên nhà của người Korowai thường dài tới 50m ở tầng rừng trên cùng. Các thành viên của bộ tộc trèo một cách điêu luyện lên những chiếc thang để vào những ngôi nhà gỗ của mình cao tới 50 mét. Leo lên độ cao như thế không phải là điều thú vị đối với bất cứ người nào, ngoài cư dân bản địa. Bởi bạn phải leo lên độ cao tương đương ngôi nhà 15 - 20 tầng mà không có dây bảo hiểm. Những ngôi nhà cũng được xây ở nhiều độ cao khác nhau tùy thuộc vào vị trí của họ trong bộ tộc và phụ thuộc vào việc họ sống hòa hợp với những thành viên khác trong bộ tộc thế nào.

Thông thường, người Korowai chọn những cây cổ thụ cao, có tán cây rộng rồi làm nhà của mình ở trên đó. Nếu trong khu vực đó không có cổ thụ, họ sẽ chọn những cây có tuổi đời ít hơn và gia cố thêm một số nguyên liệu cho ngôi nhà chắc chắn. Họ chọn loại cây thân tròn, dùng rìu đẽo các khấc để làm thang và đặt sát vào thân cây chính để leo lên nhà. Khi đêm về, họ kéo chiếc thang này lên và ngôi nhà trở thành một pháo đài vững chãi ở trên cao. Một ngôi nhà của người Korowai được dựng trên một cây Banyan hay Wambom lớn và thoáng đãng. Sau khi chọn lựa kỹ càng thân cây để xây nhà, người thợ sẽ chặt bỏ phần ngọn cây, sau đó lắp khung sàn nhà làm từ cành cây và lát lá cọ. Tiếp đó, người thợ sẽ hoàn thiện phần tường, mái nhà và những phần này được nối với nhau bằng sợi cọ. Để gia cố ngôi nhà, người Korowai đóng thêm các cột trụ ở các góc nhà.

Mỗi ngôi nhà có thể chứa đến hàng chục người. Người Korowai thậm chí xây cả nhà sưởi cho nhà trên cây. Các ngôi nhà mới sau đó được bôi mỡ động vật ở cửa để trừ tà. Khi xây dựng ngôi nhà thì tất cả họ hàng đều tham gia và phải mất vài tuần mới hoàn thành. Kết cấu ngôi nhà của người Korowai thường có một gian phòng lớn, không bị chia cắt, đủ chỗ cho từ 5 - 12 người sinh sống. Mái nhà và vách nhà làm từ lá cọ loại lớn, phía trên mái nhà của các gia đình này có một bộ xương người và họ không muốn người lạ nói rằng nơi đây vẫn còn tục ăn thịt người. Phía dưới ngôi nhà, trên mặt đất, người Korowai dựng một công trình tương tự như bếp để chuẩn bị bữa ăn. Bếp làm từ đất sét, phía trên có chiếc giỏ lớn để đựng củi khô, hay dùng để sấy khô các vật dụng khác. Một ngôi nhà Korowai truyền thống là nơi ở cho cả gia đình và vật nuôi. Những ngôi nhà lớn hơn có cả bếp và phòng riêng cho nam và nữ. Tất nhiên, mối nguy hại nhất với những ngôi nhà xây bằng cành cây dễ cháy này là lửa. Vì vậy, trong nhà có bếp thiết kế đặc biệt và có thể cắt đứt với ngôi nhà trong trường hợp có lửa bùng lên. Trung bình, tuổi thọ của một ngôi nhà trên cây là 5 năm.

Quan hệ với bên ngoài
Năm 1974, bộ tộc này mới được một nhà truyền giáo người Hà Lan phát hiện. Bộ tộc Korowai bao gồm một cộng đồng nhỏ, với sự gắn kết giữa các gia đình truyền thống cùng săn bắt, hái lượm. Bộ tộc này có dân số 3.000 người, sống ở cực đông của tỉnh Papua (Indonesia). Bộ tộc này được phát hiện vào năm 1970. Họ sống giữa rừng già, tách biệt hoàn toàn với thế giới văn minh. Cho đến cuối thập niên 1970 khi một nhà nhân chủng học tiến hành nghiên cứu về bộ lạc, những người Korowai này mới biết tới sự tồn tại của những người khác bên ngoài thế giới của họ, họ không hề biết rằng ngoài họ ra còn có những người khác sinh sống.

Người dân của bộ tộc này không tiếp xúc với nền văn minh bên ngoài nhờ những đầm lầy, các cánh rừng rậm và cả các căn bệnh. Mặc dù vậy, cũng có những đoàn thám hiểm đến tiếp cận với người Korowai và cho biết người của bộ tộc này chưa bao giờ ra khỏi cánh rừng mình lưu trú. Họ không có một hình dung nào về thế giới bên ngoài và thường tránh xa người lạ. Với lãnh thổ của mình, họ bảo vệ rất nghiêm ngặt. Ngay cả các bộ tộc láng giềng muốn đến cũng phải xin phép trước. Cũng có một nhóm người trong số họ tới khai thác đá ở các cao nguyên và chuyển xuống phía những cánh rừng thông qua các mối quan hệ trao đổi.

Ngày nay, bộ tộc này đã biết đến sự tồn tại của thế giới văn minh, tuy nhiên, họ vẫn trốn tránh thế giới văn minh, không quan tâm đến các dân tộc khác và không muốn tiếp xúc. Đã 30 năm qua, những nhà truyền giáo đến đây để chữa bệnh cho trẻ em, giảng đạo, đưa các đồ vật của cuộc sống văn minh đến... nhưng người Korowai không bị khuất phục. Họ sống như tổ tiên của họ, trong thế giới của riêng mình, nơi mà mọi vật rất dễ hiểu và quá quen thuộc với họ. Ngay cả khi bệnh tật cướp đi người thân của họ, họ cũng không hoảng loạn mà cho rằng người anh em ra đi là do thần linh kêu gọi. Tin vào thánh thần và quỷ dữ, người Korowai tiếp tục sống trong ngôi nhà ở trên cao như họ đã sống mặc cho thế giới văn minh bên ngoài phát triển như thế nào.

Khách du lịch, thậm chí là chính quyền, các nhà nghiên cứu cũng khó tiếp xúc với họ. Nhiều nhà thám hiểm đã từ châu Âu đến Papua và xác nhận rằng có những người của bộ tộc Korowai chưa từng thấy người da trắng, nên họ rất cảnh giác với người lạ. Các món quà tặng, rồi đồ ăn, thức uống mà người da trắng đem ra đãi không có nghĩa lý gì đối với người Korowai. Họ chỉ mong cho người da trắng sớm rời khỏi lãnh địa của mình. Trong quan niệm của người Korowai, họ sợ các hồn ma có thể nhập vào người da trắng rồi giết họ. Họ vẫn dè dặt trong việc tiếp xúc với thế giới bên ngoài và đã chấm dứt việc đó trong những năm gần đây. Giờ đây tuy không ít người Korowai đã quen với cảnh du khách tò mò lặn lội vào nơi sinh sống của họ, nhưng có một số gia đình nhất định không cho du khách vào nhà.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nhà trên cây độc đáo của bộ tộc ăn thịt người
 Bộ tộc ở trần, ăn thịt người, sống trên ngọn cây

Dân tộc bản địa ở Tây New Guinea
Nhóm sắc tộc ở Indonesia
Bộ lạc ăn thịt người


title: Giải Goncourt cho tiểu thuyết đầu tay

text:
Giải Goncourt cho tiểu thuyết đầu tay (tiếng Pháp: Prix Goncourt du premier roman) - trước đây là "Bourse Goncourt" (Học bổng Goncourt) - là một giải thưởng văn học của Hội văn học Goncourt thiết lập từ năm 1990 bên cạnh Giải Goncourt. Giải này có sự hợp tác của Hội đồng thành phố Paris.

Danh sách người đoạt giải

Tham khảo

Giải Goncourt
Tiểu thuyết đầu tay


title: Binh chủng Thiết giáp Việt Nam Cộng hòa

text:
Binh chủng Thiết giáp Kỵ binh Việt Nam Cộng hòa (1955-1975) (, VNACC) - còn gọi là Thiết Kỵ - trực thuộc Quân lực Việt Nam Cộng hòa, là lực lượng xung kích tác chiến và cơ động trên các chiến trường với hỏa lực mạnh. Thường xuyên phối hợp với các đơn vị Bộ binh, Nhảy dù, Thủy quân Lục chiến, Biệt động quân để giải quyết nhanh chóng trận chiến theo chiến thuật "Bộ binh tùng Thiết". Luôn luôn là một trong các thành phần tham gia những cuộc hành quân quy mô lớn (trong đó bao gồm cả thành phần Hải, Lục, Không quân và Pháo binh).

Bài ca chính thức: Thiết giáp binh hành khúc.

Lịch sử hình thành
Năm 1950, Chính phủ Quốc gia Việt Nam thành lập Quân đội Quốc gia Việt Nam. Đã được Quân đội Liên hiệp Pháp hỗ trợ để thành lập một đơn vị Thám thính xa. Khi hiệp định Genève được ký kết chia đôi đất nước vào ngày 20 tháng 7 năm 1954. Binh chủng Thiết giáp gồm 1 Liên đoàn Thủy xa và 4 Trung đoàn Biệt lập. Năm 1955, nền Đệ Nhất Cộng hòa hình thành thì Bộ chỉ huy Thiết giáp mới được chính thức thành lập.

Bộ chỉ huy Thiết Giáp được thành lập vào ngày 1 tháng 4 năm 1955 do Trung tá Dương Ngọc Lắm làm Chỉ huy trưởng đầu tiên.

Những chiến xa đầu tiên của binh chủng đều thuộc loại M-24 Chaffees hạng nhẹ và loại M-8 cháy bánh (Đều do Quân đội Pháp để lại). Đến năm 1956, Thiết Giáp Kỵ Binh được tổ chức tiêu chuẩn hơn gồm những Trung đoàn Kỵ binh, mỗi Trung đoàn có 2 Chi đoàn được trang bị xe tăng M-3, M-8, và M-24.

Thời gian từ năm 1957-1962, Thiết kỵ chỉ giữ một vai trò khiêm nhường trên chiến trường miền Nam, vì địa hình nhiều rừng rậm và sông rạch lầy lội không thích hợp với di chuyển của Chiến xa. Tuy nhiên với nhu cầu của chiến trường, những Thiết vận xa M-113 (còn gọi là xe tăng lội nước) được đem ra áp dụng và rất hữu hiệu với các mặt trận ở đồng bằng và các cuộc hành quân ở vùng 4 chiến thuật. Sau đó các Thiết vận xa M-113 được trang bị thêm lá chắn và hỏa lực mạnh hơn để trở thành loại Thiết xa đa dụng của Binh chủng Thiết giáp (cần phân biệt chiến xa hay xe tăng có nhiệm vụ chính là dùng hỏa lực tiêu diệt địch quân, còn thiết vận xa có mục đích nguyên thủy là dùng để chở quân đổ bộ vào mục tiêu).

Năm 1964, mẫu xe tăng M-24 cũ kỹ được thay thế bằng mẫu xe tăng M-41A3 (Walker Bulldog) tối tân hơn với hỏa lực chính là đại bác 76mm và đại liên 50 cal(Đạn cỡ 12,7mm, sau thay bằng đại liên M-60 nhẹ và tác xạ nhanh hơn) (Loại này tuy bị coi là nhỏ bé chật chội đối với người tây phương cồng kềnh, nhưng đối với người Việt Nam nhỏ tác thì lại rất vừa vặn và hữu hiệu). Có 5 Chi đoàn xe tăng M-41 chẳng bao lâu đã trở thành xương sống của Binh chủng Thiết giáp Kỵ binh. Cũng trong năm này, Bộ chỉ huy Thiết kỵ được lệnh giải tán vào giữa tháng 11. Sau đó 5 tháng vào ngày 15 tháng 4 năm 1965 được tái lập và đặt Bộ chỉ huy tại trại Phù Đổng, Hạnh Thông Tây, Gò Vấp, Gia Định.

Trong thập niên 1960, lực lượng Thiết giáp Việt Nam Cộng hòa có ưu thế khá lớn vì quân Giải phóng miền Nam thời kỳ này chưa có xe tăng, xe thiết giáp. Đến đầu thập niên 1970, quân Giải phóng bắt đầu sử dụng các loại xe tăng T-54 và PT-76 (năm 1968, PT-76 xuất hiện tại Làng Vây và Khe Sanh) để yểm trợ cho bộ binh. Binh chủng Thiết giáp Kỵ binh Việt Nam Cộng hòa được Hoa Kỳ canh tân qua chương trình Việt Nam hoá chiến tranh và được trang bị loại chiến xa tối tân hạng trung M48 Patton (trang bị hoả lực đại bác 90mm và có gắn máy ngắm hồng ngoại Xenon) để tương ứng đối đầu với xe tăng T-54 được trang bị đại bác 100mm của đối phương. Trong những cuộc hành quân lớn và quy mô như Vượt biên qua Campuchia năm 1970, Hạ Lào năm 1971 và trận chiến Mùa hè đỏ lửa năm 1972, lực lượng xe tăng và xe thiết giáp của Binh chủng Kỵ binh Việt Nam Cộng hòa đã bị thiệt hại đáng kể.

Tính đến năm 1975, lực lượng Thiết giáp Việt Nam Cộng hòa gồm có Bộ Chỉ Huy tại Trung ương và 4 Bộ Tư lệnh Lữ đoàn tại 4 Quân khu, trong đó gồm có: 3 Thiết đoàn Chiến xa M-48, 18 Thiết đoàn Kỵ binh M-113 và trong đó có 13 Chi đoàn Chiến xa M-41 được phối trí đều và thích ứng theo địa hình cho 4 vùng chiến thuật: Vùng 1, 2 và 4, mỗi vùng 5 Thiết đoàn, Vùng 3 có 6 Thiết đoàn. Ngoài ra phối trí cho các Tiểu khu, mỗi Tiểu khu có 1 Chi đội thám thính xa Cadillac Gage Commando Vehicle V-100 (di chuyển bằng bánh hơi, rất cơ động và nhanh lẹ). Một Chi đoàn gồm đủ các loại: xe tăng M-48, xe tăng M-41, xe thiết giáp M-113 và V-100 để cho khóa sinh tập huấn tại Trường huấn luyện Thiết giáp. Số còn lại thuộc dụng Bộ Chỉ huy Thiết giáp Trung ương. Tổng số là 21 Thiết đoàn, trang bị lên tới trên 2.000 xe tăng - xe thiết giáp các loại.

Sau năm 1975, Quân đội nhân dân Việt Nam đã thu giữ được hàng trăm xe tăng, xe thiết giáp của VNCH. Số xe này tiếp tục được sử dụng sau đó.

Bảng phối trí các Lữ đoàn

Bộ Chỉ huy Binh chủng Thiết giáp tháng 4/1975Chức danh Chỉ huy và Tham mưu sau cùngTư lệnh các Lữ đoàn Kỵ binh từ khi thành lập

Chỉ huy nổi tiếng
Nguyễn Trọng Luật
Phan Hòa Hiệp
Trần Quang Khôi

Trận đánh nổi tiếng
Trận Mậu Thân
Chiến dịch Campuchia
Chiến dịch Lam Sơn 719
Mùa hè đỏ lửa

Xem thêm
Lục quân Việt Nam Cộng hòa
Binh chủng Pháo binh Việt Nam Cộng hòa

Chú thích

Tham khảo
Trần Ngọc Thống, Hồ Đắc Huân, Lê Đình Thụy (2011). Lược sử Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Liên kết
Thiết giáp Việt Nam Cộng hòa 1961 - 1969
Fighting to the end
Army of the Republic of Vietnam Armored Cavalry Regiment, 1957 - 1975

T
Đơn vị quân sự thành lập năm 1956
Đơn vị quân sự giải thể năm 1975


title: Cây phân tích cú pháp

text:
Cây phân tích cú pháp (tiếng Anh là parse tree) là một cây có gốc và thứ tự dùng để thể hiện cấu trúc cú pháp học của một chuỗi theo như một vài dạng ngữ pháp chính thức.

Ghi chú

Tham khảo
Ágel, V., Ludwig Eichinger, Hans-Werner Eroms, Peter Hellwig, Hans Heringer, and Hennig Lobin (eds.) 2003/6. Dependency and valency: An international handbook of contemporary research. Berlin: Walter de Gruyter.
Chiswell, Ian and Wilfrid Hodges 2007. Mathematical logic. Oxford: Oxford University Press.
Aho, Alfred et al. 2007. Compilers: Principles, techniques, & tools. Boston: Pearson/Addison Wesley.

Liên kết ngoài
 Syntax Tree Editor
 Linguistic Tree Constructor
 phpSyntaxTree – Online parse tree drawing site
 phpSyntaxTree (Unicode) – Online parse tree drawing site (improved version that supports Unicode)
 Qtree – LaTeX package for drawing parse trees
 TreeForm Syntax Tree Drawing Software
 rSyntaxTree Enhanced version of phpSyntaxTree in Ruby with Unicode and Vectorized graphics
 Visual Introduction to Parse Trees Introduction and Transformation
 OpenCourseOnline Dependency Parse Introduction (Christoper Manning)

Cú pháp học
Cây (cấu trúc)


title: Nothobranchius kadleci

text:
Nothobranchius kadleci là một loài cá nhỏ, sinh sống ở những vùng nước tạm thuộc Châu Phi. Đây được xem là loài động vật có xương sống phát triển nhanh nhất, chỉ mất 17 ngày là đạt đến giai đoạn sinh sản kể từ lúc trứng nở. Thậm chí, một số trứng chỉ mất 15 ngày từ lúc trứng nở đến lứa đẻ đầu tiên, thời gian ngắn nhất giữa các thế hệ trong số những loài động vật có xương sống.

Mặt sinh học
Theo Martin Reichard từ Viện Sinh học Động vật có xương sống, Viện hàn lâm Khoa học Cộng hòa Séc thì khả năng trưởng thành tính dục nhanh chóng ở những con cá này đặc biệt quan trọng vì nơi cư trú của chúng có thể cạn khô trong vòng từ 3 đến 4 tuần. Loài Nothobranchius kadleci cũng có tốc độ tăng trưởng đáng kinh ngạc, với một số cá thể phát triển đến gần 1/4 chiều dài lúc trưởng thành trong vòng một ngày.

Tham khảo

Đọc thêm
 Reichard, M. (2010) Nothobranchius kadleci (Cyprinodontiformes: Nothobranchiidae), a new species of annual killifish from central Mozambique. Zootaxa 2332:49-60. Liên kết ngoài

Cá nước ngọt


title: Phoxinus

text:
Phoxinus là một chi cá nước ngọt trong họ cá chép (Cyprinidae) của bộ Cypriniformes.

Loài
Ngoài các loài được liệt kê dưới đây, Chrosomus thường được bao gồm trong chi này.
 Phoxinus bigerri Kottelat, 2007
 Phoxinus brachyurus L. S. Berg, 1912 (Seven River's minnow)
 Phoxinus colchicus L. S. Berg, 1910
 Phoxinus grumi L. S. Berg, 1907
 Phoxinus issykkulensis L. S. Berg, 1912 (Issyk-kul' minnow)
 Phoxinus jouyi (D. S. Jordan & Snyder, 1901)
 Phoxinus keumkang (M. K. Chyung, 1977)
 Phoxinus kumgangensis L. T. Kim, 1980
 Phoxinus lumaireul (Schinz, 1840)
 Phoxinus neogaeus Cope, 1867 (Finescale dace)
 Phoxinus oxyrhynchus (T. Mori, 1930)
 Phoxinus phoxinus (Linnaeus, 1758) (Eurasian minnow)
 Phoxinus saylori C. E. Skelton, 2001 (Laurel dace)
 Phoxinus semotilus (D. S. Jordan & Starks, 1905)
 Phoxinus septimaniae Kottelat, 2007
 Phoxinus steindachneri Sauvage, 1883
 Phoxinus strandjae Drensky, 1926
 Phoxinus strymonicus Kottelat, 2007
 Phoxinus tchangi X. Y. Chen, 1988
 Phoxinus ujmonensis Kaschenko, 1899

Chú thích

Tham khảo


title: Peter Agre

text:
Peter Agre (sinh 1949) là nhà hóa học người Mỹ. Ông giành Giải Nobel Hóa học năm 2003 cùng với Roderick MacKinnon vì những nghiên cứu về cách thức các chất chủ chốt tiến vào hoặc rời khỏi các tế bào trong cơ thể, và khám phá của họ liên quan tới các lỗ nhỏ, được gọi là "kênh", trên bề mặt tế bào. Cả hai đều có vinh dự gặp Tổng thống Mỹ George W. Bush tại văn phòng hình trái xoan.

Chú thích

Sinh năm 1949
Nhân vật còn sống
Nhà hóa học Hoa Kỳ
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người đoạt giải Nobel Hóa học
Nhà khoa học Hoa Kỳ
Tín hữu Kitô giáo Mỹ
Cựu sinh viên Đại học Johns Hopkins
Giảng viên Đại học Duke
Người Mỹ gốc Na Uy
Người Mỹ gốc Thụy Điển


title: Phoxinus bigerri

text:
Phoxinus bigerri là một loài cá được mô tả vào năm 2007.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Three new species of minnow described

Phoxinus
Động vật được mô tả năm 2007


title: Bọ đất vàng

text:
Carabus auratus, Bọ mặt đất vàng, là một thành viên của họ Carabidae, nguồn gốc ở vùng trung tâm và phía tây của châu Âu.

Mô tả
Nó đạt đến một chiều dài cơ thể từ 1,7 và 2 cm. Các cánh cứng, được đánh dấu bằng ba rãnh dọc rộng, màu vàng-xanh óng ánh, như đầu và ngực. Chân, râu và phần miệng có màu da cam.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1761
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Shimomura Osamu

text:
Shimomura Osamu (tiếng Nhật: 下 村 修; 27 tháng 8 năm 1928 – 19 tháng 10 năm 2018) là nhà hóa học người Mỹ gốc Nhật. Ông cùng với Martin Chalfie và Roger Y. Tsien giành Giải Nobel Hóa học năm 2008 nhờ sự khám phá đầu tiên về GFP và một loạt các phát triển quan trọng dẫn tới việc sử dụng nó như một công cụ quan trọng trong sinh học.

Chú thích

Sinh năm 1928
Mất năm 2018
Nhà hóa học Mỹ gốc Nhật Bản
Người Nhật đoạt giải Nobel
Nhà hóa học Nhật Bản
Người đoạt giải Nobel Hóa học
Người Kyōto


title: Martin Chalfie

text:
Martin Lee Chalfie (sinh 1947) là nhà hóa học người Mỹ. Ông cùng với hai nhà hóa học gốc châu Á là Shimomura Osamu và Roger Y. Tsien trở thành những người xứng đáng nhận Giải Nobel Hóa học năm 2008 vì có khám phá đầu tiên về GFP và một loạt các phát triển quan trọng dẫn tới việc sử dụng nó như một công cụ quan trọng trong sinh học.

Chú thích

Sinh năm 1947
Nhân vật còn sống
Nhà hóa học Hoa Kỳ
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người đoạt giải Nobel Hóa học


title: Thái Hòa (diễn viên)

text:
Hồ Thái Hòa, thường được biết đến với nghệ danh Thái Hòa (sinh ngày 10 tháng 8 năm 1974), là một nam diễn viên, nhà biên kịch và đạo diễn sân khấu người Việt Nam.

Tiểu sử
Thái Hòa sinh ngày 10 tháng 8 năm 1974 tại Sài Gòn. Sau này lớn lên, do có lòng đam mê nghệ thuật nên anh quyết định làm diễn viên hài lẫn diễn viên kịch, cách diễn xuất của Thái Hòa khiến không ít khán giả yêu quý. Không những thế, anh còn đảm nhận luôn vai trò biên kịch sân khấu và đạo diễn sân khấu, hai tác phẩm ăn khách nhất của anh là Người vợ ma và Quả tim máu

Thái Hòa còn lấn sân sang lĩnh vực điện ảnh, bộ phim đầu tiên anh tham gia là phim Những đứa con thành phố, sau này anh gây nhiều ấn tượng với những bộ phim hài của đạo diễn Việt kiều Charlie Nguyễn như là Để Mai tính, Long Ruồi, Cưới ngay kẻo lỡ, Tèo em và Để Mai tính 2. gần đây nhất là phim " cây táo nở hoa".

Hiện tại, Thái Hòa đang sống với người vợ mới tên Hồng Thu.

Sự nghiệp diễn xuất

Phim truyền hình

Phim điện ảnh

Lồng tiếng
Biệt đội chim cánh cụt vùng Madagascar vai Skipper
 Nữ hoàng băng giá vai Olaf (2013)
 Angry Birds vai Red (2016)
 Frozen: Chuyến phiêu lưu của Olaf vai Olaf (2017)
 Angry Birds 2 vai Red (2019)
 Nữ hoàng băng giá 2 vai Olaf (2019)
 Công viên kỳ diệu vai Nhím đội trưởng (2019)

MV đã tham gia

Hài đã đóng

Anh chồng nhát
Chuyện cái bồ
Người nhà quê
Xích lô
Rình trộm
Tình bạn
Mướn chồng
Món quà tất niên
Vợ chồng thằng Đậu
Mùa xuân cưới em
Đồ thật
Vé số 10 triệu đồng
Hột mít
Hết biết
Chưa chắc đâu ba
Quán ăn bể bụng
Chỉ tại cái thiệp
Hai thằng khờ
Cha con Tí Tèo
Chưa chắc đâu ba
Kẻ cắp gặp bà già
Chia tay trong nước mắt
Chàng khờ thuỷ chung

Kịch đã đóng
Phòng trọ ba người
Người vợ ma
Người vợ ma 2
Quả tim máu
Cưới dùm
Tứ hỷ lâm môn
3 sui gia hai đám cưới
Thông điệp xanh
Còn mãi mùa xuân

Biên kịch sân khấu
Người vợ ma (chỉnh sửa từ kịch bản gốc của tác giả Xuyên Lâm)
Quả tim máu

Đạo diễn sân khấu
Người vợ ma
Quả tim máu
Tứ hỷ lâm môn

Các giải thưởng
Giải diễn viên triển vọng trong liên hoan sân khấu hài toàn thành 1998
Huy chương bạc Liên hoan sân khấu mùa thu với vai Trần Văn trong vở "Thông điệp xanh"

Chú thích

Liên kết ngoài
Thái Hòa tại Internet Movie Database
Thái Hòa tại Facebook
Thái Hòa  tại Kịch Hồng Vân

Sinh năm 1974
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên điện ảnh Việt Nam
Nam diễn viên truyền hình Việt Nam
Nghệ sĩ hài Việt Nam
Nhà viết kịch Việt Nam
Nam diễn viên sân khấu Việt Nam
Đạo diễn sân khấu Việt Nam
Người Sài Gòn
Phim và người giành giải Cánh diều
Người giành giải Mai vàng


title: Richard O'Connor

text:
Sir Richard Nugent O'Connor KT, GCB, GBE, DSO & Bar, MC (21 tháng 8 năm 1889 - 17 tháng 6 năm 1981) là một chỉ huy người Anh - người đã chỉ huy Đội quân Sa mạc trong Chiến tranh thế giới lần thứ hai. Ông đã chỉ huy và chiến thắng một đội quân Ý có số lượng đông hơn nhiều. Chiến thắng này đã đẩy lùi quân đội Phe Trục ở Bắc Phi cho đến khi Adolf Hitler gửi Quân đoàn châu Phi cùng với tướng Đức Erwin Rommel đến và đảo ngược tình hình. O'Connor bị bắt bởi một nhóm lính tuần tra trinh sát Đức trong đêm 7 tháng 4 năm 1941, và mất hai năm trong trại tù binh của Ý trong chiến dịch. Rốt cuộc, ông đã trốn thoát vào tháng 12 năm 1943, và năm 1944 ông chỉ huy cụm quân số VIII trong trận Normandie và sau đó là trong chiến dịch Market Garden. Năm 1945, ông là một sĩ quan trong Bộ chỉ huy Tư lệnh ở Ấn Độ và những ngày cuối cùng đứng đầu bộ tư lệnh miền Bắc ở các tiểu lục địa của Anh. Công việc cuối cùng của ông trong quân đội là Tướng tham mưu cho các đơn vị ở Luân Đôn, phụ trách hành chính, nhân sự và tổ chức quân đội ở Anh.

Trong sự nghiệp quân sự của mình, O'Connor đã được công nhận với những chức cao nhất của hiệp sĩ trong hai lần khác nhau về tinh thần thượng võ. Ông cũng được trao huân chương Chữ thập sắc phục vụ mệnh lệnh (hai lần), Chữ Thập Sắc quân nhân, huân chương French Croix de Guerre và huân chương Bắc đẩu bội tinh do chính vua George VI trao. Ông còn được nhắc đến là đã được chuyển giao chín lần trong Chiến tranh thế giới lần thứ nhất, một ở Palestine năm 1939, và ba lần trong Chiến tranh thế giới lần thứ hai.

Cuộc sống lúc đầu
O'Connor sinh ở Srinagar, Kashmir, Ấn Độ vào ngày 21 tháng 8 năm 1889. Cha ông là một thiếu tá trong lực lượng pháo binh Hoàng gia Ireland và mẹ ông nguyên là con gái của một thống đốc địa phận ở Ấn Độ. Ông theo học trường Tonbridge từ năm một 1899 và cho đến năm 1902 thì học một trường ở Crowthorne. Năm 1903, sau khi cha ông mất vì một tai nạn, ông chuyển đến trường Wellington và sau đó là trường Học viện Quân sự Hoàng gia Sandhurst vào năm 1908. Vào tháng 9 năm sau, ông được thăng lên cấp bậc sĩ quan, và chuyển đến tiểu đoàn 2 của trung đoàn Cameronians. Ông duy trì mối quan hệ chặt chẽ với trung đoàn cho phần còn lại của cuộc đời mình. Vào tháng 1 năm 1910, tiểu đoàn luân canh ở Colchester, nơi ông nhận được hiệu lệnh và được đào tạo dùng súng trường. Đó là trước khi đóng quân ở Malta từ năm 1911 đến 1912 nơi ông giữ chức sĩ quan tín hiệu trung đoàn.

Xem thêm
Erwin Rommel
Adolf Hitler
Chiến tranh thế giới lần thứ hai
Mặt trận Bắc Phi

Chú thích

Tham khảo

Đại tướng Anh
Thế chiến thứ nhất
Thế chiến thứ hai
Sinh năm 1889
Mất năm 1981


title: Giải Fénéon

text:
Giải Fénéon (tiếng Pháp: Prix Fénéon) là một giải thưởng văn học và nghệ thuật được thành lập năm 1949. Giải được trao hàng năm cho 2 người trẻ: "một nhà văn trẻ và một họa sĩ trẻ hoặc nhà điêu khắc trẻ dưới 35 tuổi", nhằm giúp họ theo đuổi sự nghiệp văn học hay nghệ thuật.

Giải này do quỹ vốn của bà quả phụ nhà phê bình và sưu tập nghệ thuật Félix Fénéon hiến tặng cho Đại học Paris sau khi bán bộ sưu tập nghệ thuật của ông chồng quá cố.

Thành phần ban giám khảo

Năm 2012, ban giám khảo giải Fénéon gồm: François Weil (chủ tịch) Edmonde Charles-Roux, Francine de Martinoir, Guy Goffette, Georges Raillard, Claire Paulhan, François Rouan, Gérard Titus-Carmel, Philippe Cognée, Pascal Commère, Raphaël Sorin, Dominique Viart, Paul Fournel, Gilles Quinsat, Justine Augier và Franck Masanell (người đoạt giải Fénéon 2011).

Những người đoạt giải Văn học
1949: Michel Cournot cho tác phẩm Martinique
1950: Alfred Kern cho tác phẩm Le jardin perdu & Celou Arasco cho tác phẩm La Cote des malfaisants
1951: Claude Roy cho tác phẩm Le poète mineur, Béatrice Beck cho tác phẩm Une mort irrégulière và Micheline Peyrebonne cho tác phẩm Leur sale pitié.
1952: Michel Vinaver cho tác phẩm L'Objecteur
1953: Mohamed Dib cho tác phẩm La Grande Maison, Francis Jeanson cho tác phẩm Montaigne peint par lui-même & Claude Levy cho tác phẩm Une histoire vraie
1954: Jean-Luc Déjean cho tác phẩm Les Voleurs de pauvres, Albert Memmi cho tác phẩm La Statue de sel & Alain Robbe-Grillet cho tác phẩm Les Gommes,
1955: Jean David cho tác phẩm Les Passes du silence, Marcel Allemann cho tác phẩm Les Exploits du Grand Zapata, Robert Droguet cho tác phẩm Féminaire & Pierre Oster cho tác phẩm Le Champ de mai
1956: Dominique Vazeilles cho tác phẩm La Route vers la mer, François Clément cho tác phẩm Le Fils désobéissant & Georges Conchon cho tác phẩm Les Honneurs de la guerre
1957: Michel Butor cho tác phẩm L'Emploi du temps, Michel Breitman cho tác phẩm L'Homme aux mouettes, Jacques Bens cho tác phẩm Chanson vécue & Laurent La Praye cho tác phẩm La Trompette des anges
1958: Jean-François Revel cho tác phẩm Pourquoi les philosophes ?, Philippe Sollers cho tác phẩm Le Défi & Jacques Cousseau cho tác phẩm Le Chien gris
1959: Armand Gatti cho tác phẩm Le Poisson noir, Jean Forton cho tác phẩm La Cendre aux yeux, Robert Vigneau cho tác phẩm Planches d'anatomie & Jean Fanchette cho tác phẩm Archipels
1960: Dominique Daguet cho tác phẩm Soleil et Lune, Suzanne Martin cho tác phẩm Rue des vivants & Yves Velan cho tác phẩm Je
1961: Jean Thibaudeau cho tác phẩm Cérémonie royale, Jean Laugier cho tác phẩm Les Bogues & Michel Deguy cho tác phẩm Fragments du cadastre
1962: Jacques Serguine cho tác phẩm Les Saints Innocents, Noël Quatrepoint cho tác phẩm Journal d'un être humain & Stephen Jourdain cho tác phẩm Cette vie m'aime
1963: Jean Gilbert cho tác phẩm L'Enfant et le harnais, Marcelin Pleynet cho tác phẩm Provisoires amants des nègres & Jean-Pierre Steinbach tức Jean-Philippe Salabreuil cho tác phẩm Poèmes de mon cru
1964: Jeanine Segelle cho tác phẩm Le Pivert s'envole & Claude Durand cho tác phẩm L'Autre vie
1965: Denis Roche cho tác phẩm Les Idées centésimales de Miss Elanize, Pierre Feuga cho tác phẩm La Galère en bois de rose & Nicolas Genka cho tác phẩm Jeanne la pudeur
1966: Claude Fessaguet cho tác phẩm Le Bénéfice du doute & Jean Ricardou cho tác phẩm La Prise de Constantinople
1967: Didier Martin cho tác phẩm Le Déclin des jours & Yves Vequaud cho tác phẩm Le Petit Livre avalé
1968: Jacques Roubaud cho tác phẩm £
1969: Patrick Modiano cho tác phẩm La Place de l'étoile
1970: Angelo Rinaldi cho tác phẩm La Loge du gouverneur
1971: Jean Ristat cho tác phẩm Du coup d'Etat en littérature
1972: Claude Faraggi cho tác phẩm Le Signe de la cité
1973: Jean-Marc Roberts cho tác phẩm Samedi, dimanche et fêtes
1974: Paol Keineg cho tác phẩm Lieux communs
1975: Henri Raczymow cho tác phẩm La Saisie
1976: Michel Falempin cho tác phẩm L'Ecrit fait masse
1977: Denis Duparc (bút danh Renaud Camus) cho tác phẩm Échange
1978: Mathieu Bénézet cho tác phẩm L'Imitation
1979: Marc Guyon cho tác phẩm Le Principe de solitude
1980: Jean Echenoz cho tác phẩm Le Méridien de Greenwich
1981: Jean-Marie Laclavetine cho tác phẩm Les Emmurés
1982: Jean-Louis Hue cho tác phẩm Le Chat dans tous ses états
1983: Bertrand Visage cho tác phẩm Au pays des nains
1984: Gilles Carpentier cho tác phẩm Les Manuscrits de la marmotte
1985: Hervé Guibert cho tác phẩm Des aveugles
1986: Gilles Quinsat cho tác phẩm L'Eclipse
1987: Laurence Guillon cho tác phẩm Le Tsar Hérode
1988: Claude Arnaud cho tác phẩm Chamfort & Benoît Conort cho tác phẩm Pour une île à venir
1989: Eric Holder cho tác phẩm Duo forte
1990: Patrick Cahuzac cho tác phẩm Parole de singe
1991: Agnès Minazzoli cho tác phẩm La Première Ombre
1992: Thierry Laget cho tác phẩm Iris
1993: Eric Chevillard cho tác phẩm La Nébuleuse du crabe
1994: Anne Grospiron cho tác phẩm L'Empyrée
1995: Eric Laurrent cho tác phẩm Coup de foudre
1996: Béatrice Leca cho tác phẩm Technique du marbre
1997: Linda Lê cho tác phẩm Les Trois Parques
1998: Arnaud Oseredczuk cho tác phẩm 59 préludes à l'évidence
2000: Laurent Mauvignier cho tác phẩm Loin d'eux
2001: Bessora cho tác phẩm Les Taches d'encre
2002: Tanguy Viel cho tác phẩm L'Absolue Perfection du crime
2003: Clémence Boulouque cho tác phẩm Mort d'un silence
2004: Olga Lossky cho tác phẩm Requiem pour un clou
2005: Hafid Aggoune cho tác phẩm Les Avenirs
2006: Ivan Farron cho tác phẩm Les Déménagements inopportuns
2007: Grégoire Polet cho tác phẩm Leurs Vies éclatantes
2008: Jean-Baptiste Del Amo cho tác phẩm Une éducation libertine
2010: Pauline Klein cho tác phẩm Alice Kahn
2011: Justine Augier cho tác phẩm En règle avec la nuit
2012: Guillaume Louet cho việc viết lời tựa và dẫn giải tác phẩm Écrits critiques của Jean José Marchand
2013: Thomas Augais cho tác phẩm thơ Vers Baïkal (mitraille)

Những người đoạt giải Nghệ thuật
1950: Mireille Miailhe
1951: Louis Derbré (cho Tượng bán thân Louis Werschürr), Paul Rebeyrolle & Paul Collomb
1952: Jack Ottaviano & Marcel Fiorini
1953: André Cottavoz, Jean Fusaro & Gérard Lanvin
1954: Lucien Fleury, René Laubies & Roger-Edgar Gillet
1955: Huguette Arthur Bertrand
1957: Françoise Salmon, Pierre Parsus & Gabriel Godard
1963: Bernard Le Quellec
1964: Jean Parsy
1966: Michel Moy
1968: Paul-Henri Friquet
1972: Henri Reiter
1973: Jean-Luc Parant
1978: Vincent Rougier
1979: Jean-Jacques Dournon
1981: Mathias Pérez
1983: Marie Morel
1987: Paul Pagk
1994: Pál Breznay
1998: Florent Chopin
2002: Xavier Escriba
2003: Xavier Drong
2007: Thilleli Rahmoun
2008: Étienne Fouchet
2010: Marion Verboom
2011: Franck Masanell
2012: Anne-Charlotte Yver
2013: Félix Pinquier

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Le Prix "Félix Fénéon" , Sorbonne.fr

Giải thưởng nghệ thuật
Tổ chức thành lập năm 1949
Giải thưởng văn học Pháp
Đại học Paris


title: ISO 10006

text:
ISO 10006:2003 (Hệ thống quản lý chất lượng - Hướng dẫn quản lý chất lượng dự án) là một tiêu chuẩn quốc tế được phát triển bởi Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế.

ISO 10006:2003 đưa ra hướng dẫn việc áp dụng quản lý chất lượng trong các dự án.

Tiêu chuẩn này áp dụng cho mọi dự án với sự đa dạng khác nhau: dự án lớn hoặc nhỏ, đơn giản hay phức tạp, ngắn hạn hay dài hạn, dự án thực hiện trong các môi trường khác nhau.

ISO 10006:2003 không phải là tài liệu hướng dẫn về quản lý dự án.

ISO 10006:2003 là một tài liệu hướng dẫn quản lý chất lượng trong các dự án, giúp đảm bảo chất lượng của các quy trình cũng như các sản phẩm của dự án, nó không nhằm mục đích sử dụng cho việc cấp chứng chỉ hay công nhận.

Tham khảo
 Tiêu chuẩn ISO 10006: 2003

 Kết hợp giữa ISO 10006 và Sách Quản lý dự án sẽ đảm bảo thành công cho các dự án Combining the ISO 10006 and PMBOK To Ensure Successful Projects

Tham khảo

Quản lý dự án
Tiêu chuẩn ISO


title: Fushigidane

text:
, được gọi là Bulbasaur () trên toàn thế giới, là loài Pokémon đầu tiên trong nhượng quyền thương mại Pokémon của Nintendo và Game Freak. Được thiết kế bởi Atsuko Nishida, Fushigidane đã ra mắt trong Pokémon Red và Blue với tư cách là Pokémon khởi đầu. Kể từ đó, nó đã xuất hiện trở lại trong các phần tiếp theo, trò chơi phụ, hàng hóa liên quan, và các tác phẩm chuyển thể hoạt hình và in ấn của nhượng quyền thương mại.; tên tiếng Anh của Fushigidane bắt nguồn từ việc kết hợp từ "bulb" và từ "dinosaur" (bulb: quả bầu, dinosaur: khủng long).

Fushigidane có thể nhịn ăn trong nhiều ngày nhờ quả bầu trên lưng cung cấp năng lượng. Trong anime, Fushigidane là một trong những Pokémon chính của Satoshi trong những mùa đầu tiên, cũng là một Pokémon của Haruka trong mùa ba. Nó cũng xuất hiện trong nhiều manga khác nhau, và được sở hữu bởi nhân vật chính Red trong manga Pokémon Adventures. Fushigidane đã được xuất hiện trong vô số các mặt hàng, bao gồm đồ chơi, móc chìa khóa và búp bê sang trọng.

Sinh học
Bulbasaur là một Pokemon nhỏ, bốn chân với màu xanh lá cây để da hơi xanh màu xanh lá cây và đen tối hơn các bản vá lỗi màu xanh lá cây. Nó có đôi mắt màu đỏ trắng và màng cứng nhọn, cấu trúc tai giống như ở trên đỉnh đầu của nó. Mõm ngắn và thẳng thừng, và nó có một cái miệng rộng. Một cặp nhỏ, chỉ có thể nhìn thấy răng ở hàm trên khi miệng của nó đang mở. Mỗi chân dày của nó với ba móng vuốt sắc nhọn. Ngày trở lại của nó là một bóng cây xanh, được phát triển từ một hạt giống trồng có lúc sinh. Bóng đèn điện cung cấp cho nó năng lượng thông qua quang hợp cũng như từ hạt giàu dinh dưỡng chứa trong đó.

Như đã đề cập trong anime, starter Pokémon được nâng lên bởi người nuôi phải được phân phối đến mới giảng viên. Sau khi đã được thuần hóa từ khi sinh ra, Bulbasaur được coi là cả một Pokémon hiếm và cư xử tốt. Nó được gọi là cực kỳ trung thành, thậm chí sau khi bị bỏ rơi lâu dài. Bulbasaur cũng đã thể hiện mình là một người chăm sóc tuyệt vời, thậm chí có một kỹ thuật đặc biệt gọi là "Bulba-by." Để thực hiện kỹ thuật này, Bulbasaur sử dụng dây leo của mình để chọn lên một Pokémon trẻ và dịu dàng đá một trẻ trong không khí.

Nó được tìm thấy ở vùng đồng cỏ và rừng trên toàn khu vực Kanto. Tuy nhiên, do tình trạng Bulbasaur như starter Pokémon, nó là khó có được trong tự nhiên và thường được tìm thấy thuộc sở hữu của một huấn luyện. Nó đã được quan sát thấy rằng bóng của một Bulbasaur sẽ nhấp nháy màu xanh khi nó đã sẵn sàng để phát triển. Nếu nó không muốn tiến hóa, nó đấu tranh chống lại sự biến đổi. Nhiều Bulbasaur thu thập hàng năm trong một khu vườn ẩn trong Kanto để trở thành Ivysaur trong một buổi lễ được dẫn dắt bởi một Venusaur.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Bulbasaur (Fushigidane) trên Bulbapedia
Fushigidane trên Từ điển Pokémon Việt Nam
 Bulbasaur (Fushigidane) trên Pokemon.com

Loài Pokémon
Pokémon hệ lá
Tiểu thuyết bò sát


title: Minecraft

text:
Minecraft là trò chơi điện tử sandbox được phát triển và phát hành bởi Mojang Studio. Trò chơi được tạo bởi Markus "Notch" Persson bằng ngôn ngữ lập trình Java. Sau khi thử nghiệm một số phiên bản riêng tư ban đầu, trò chơi được công khai rộng rãi lần đầu tiên vào tháng 5 năm 2009 trước khi phát hành đầy đủ vào tháng 11 năm 2011 với việc Notch từ chức và Jens "Jeb" Bergensten tiếp quản công việc phát triển. Kể từ đó Minecraft được chuyển sang một số nền tảng khác và trở thành trò chơi điện tử bán chạy nhất mọi thời đại với hơn 238 triệu bản được bán ra và gần 140 triệu người dùng hoạt động hằng tháng tính đến năm 2021.

Trong Minecraft, người chơi khám phá thế giới 3D hình khối được tạo ngẫu nhiên với địa hình gần như vô hạn, đồng thời có thể khám phá và khai thác các nguyên liệu thô, chế tạo công cụ và vật phẩm, xây dựng các công trình và máy móc đơn giản. Tùy thuộc vào chế độ chơi, người chơi có thể chiến đấu với các mob được điều khiển bởi máy tính cũng như hợp tác hoặc cạnh tranh với các người chơi khác trong cùng một thế giới. Trò chơi có các chế độ bao gồm chế độ sinh tồn trong đó người chơi cần tài nguyên để xây dựng thế giới và duy trì sức khỏe (thanh máu và thanh thức ăn) và chế độ sáng tạo cho phép người chơi sử dụng nguồn tài nguyên không giới hạn và có thể bay. Người chơi có thể sửa đổi trò chơi để tạo các cơ chế chơi, vật phẩm và nội dung mới.

Minecraft nhận được sự hoan nghênh của giới phê bình, giành được một số giải thưởng và được coi là trò chơi điện tử hay nhất mọi thời đại. Các phương tiện truyền thông xã hội, parody, các chuyển thể, sản phẩm và quy ước Minecon hằng năm đóng vai trò lớn trong việc phổ biến trò chơi. Trò chơi cũng đã được sử dụng trong môi trường giáo dục để giảng dạy hóa học, thiết kế được sự hỗ trợ bởi máy tính và khoa học máy tính. Vào năm 2014, Mojang và IP Minecraft đã được mua lại bởi Microsoft với . Một số trò chơi spin-off cũng đã được thực hiện bao gồm Minecraft: Story Mode, Minecraft Dungeons, Minecraft Legends và Minecraft Earth.

Lối chơi
Minecraft là một trò chơi thế giới mở mà không có mục tiêu cụ thể cho người chơi để thực hiện, cho phép người chơi có thể tự do lựa chọn chơi như thế nào. Tuy nhiên, Minecraft vẫn sẽ có một hệ thống thành tích mặc định. Góc nhìn mặc định của trò chơi là góc nhìn thứ nhất, nhưng người chơi có thể lựa chọn chơi ở góc nhìn thứ ba hoặc ở góc nhìn ngay trước mặt mình. Thế giới trong trò chơi được tạo ra cho người chơi chủ yếu là các khối lập phương 3D nằm trong bản đồ và tượng trưng cho các vật liệu khác nhau (ví dụ như đất, đá, các loại quặng, dung nham, nước, gỗ,...) Người chơi có thể di chuyển tự do trên toàn thế giới, các khối chỉ có thể được đặt ở một vị trí cố định nào đó. Người chơi có thể thu thập các khối vật chất và đặt chúng ở những nơi khác để xây dựng công trình khác nhau.

Vào lúc bắt đầu trò chơi, người chơi được tạo trên bề mặt của một thế giới hoang sơ và hầu như vô hạn. Thế giới được chia thành nhiều quần xã sinh vật khác nhau (sa mạc, rừng cho tới vùng đất tuyết). Người chơi có thể đi lại trên các địa hình đồng bằng, núi, rừng, hang động, khe nứt, đầm lầy và các vùng nước khác nhau.

Thời gian ở trong trò chơi được hệ thống theo một chu kỳ ngày đêm, với một chu kỳ đầy đủ kéo dài 20 phút thời gian thực. Trong suốt quá trình chơi, người chơi sẽ được gặp nhiều sinh vật được gọi là "mobs" bao gồm các loài động vật, dân làng và các quái vật. Những động vật như bò, bò nấm, lợn, gà, cừu, ngựa, gấu Bắc Cực, thỏ, cá heo, rùa, mực, dê núi có thể được săn bắt để ăn hay chế tạo vật phẩm và vật liệu, được sinh ra vào ban ngày hoặc bằng các loại trứng spawn ở chế độ sáng tạo. Kỳ giông Mexico, Iron Golem, Snow Golem,... là những mobs tiện ích có thể giúp người chơi tấn công một số quái vật. Ngược lại, những quái vật như nhện, skeleton và thây ma được sinh ra vào ban đêm hoặc trong những nơi tối tăm như hang động, khe vực và thù địch với người chơi. Một số sinh vật trông đặc biệt và nguy hiểm chỉ có trong Minecraft như Creeper, một sinh vật nổ lén đằng sau người chơi, và Enderman, một sinh vật có khả năng dịch chuyển và nhặt khối tự do. Creeper có thể xuất hiện vào ban đêm, tuy nhiên không giống như những quái vật khác, Creeper không bị cháy khi tiếp xúc với nắng.

Thế giới trong trò chơi được tạo ra một cách ngẫu nhiên trong lúc người chơi khám phá nó, bằng cách sử dụng một tọa độ (gọi là seed, cùng nghĩa với từ hạt giống, chính điều này khiến nhiều người lầm tưởng chúng là hạt giống) được tạo ra từ hệ thống, trừ khi người chơi muốn tạo tọa độ theo ý mình. Mặc dù có những hạn chế về di chuyển lên và xuống, Minecraft cho phép tạo ra một thế giới vô cùng lớn hoàn toàn là một mặt phẳng nằm ngang. Trò chơi đạt được điều này bằng cách chỉnh sửa dữ liệu trong thế giới đang chơi thành các phần nhỏ hơn gọi là "khối", mà chỉ được tạo ra hoặc được nạp vào bộ nhớ khi người chơi đang chơi.

Hệ thống vật lý của trò chơi thường được mô tả bởi các nhà phê bình là không thực tế. Hầu hết các khối rắn không bị ảnh hưởng bởi lực hấp dẫn. Chất lỏng chảy ra từ một nguồn nằm trong một khối có thể dừng dòng chảy bằng cách đặt một khối vững chắc ở nguồn của nó, hoặc bằng cách múc nó bằng một cái xô. Các hệ thống phức tạp có thể được xây dựng bằng cách sử dụng các thiết bị cơ khí thô sơ, mạch điện, và các cánh cổng tự động được xây dựng bởi một vật liệu trong trò chơi được gọi là Đá đỏ (Redstone).

Minecraft có hai thế giới khác ngoài thế giới chính (Overworld) là Nether (Địa Ngục) và The End (Thế giới Tận Cùng hay Thế giới Kết Thúc). Nether là một thế giới được đi tới bằng một cánh cổng được người chơi xây bằng hắc diện thạch có diện tích ít nhất là 2×3 và diện tích trung bình là 3×4 (Obsidian và khởi động bằng dụng cụ đánh lửa, cầu lửa, Ghast,...) nơi này chứa nhiều tài nguyên độc đáo, quái vật lạ, pháo đài, Tàn tích Bastion, rừng và dung nham. Nether cũng rộng lớn như thế giới thực. The End là một chiều không gian bóng tối bao gồm các hòn đảo riêng biệt trong khoảng không được làm từ đá end, quê hương của những Enderman, Shulker (trong các End City) được boss cuối của game là Rồng Ender (tiếng Anh: Ender Dragon) cai quản. Sau khi hạ gục Rồng Ender, thế giới sẽ tạo ra cổng end cho phép người chơi đi đến các hòn đảo ngoài chứa những End City, kích hoạt cổng thoát, văn bản kết thúc và các điều khoản của trò chơi được viết bởi Irish Julian Gough sẽ hiện ra khi người chơi vào cổng. Người chơi sau đó được cho phép dịch chuyển trở lại điểm hồi sinh của họ hoặc điểm hồi sinh của thế giới, và sẽ nhận được thành tích "Free the End". Ngoài ra còn có một boss thứ hai được gọi là "The Wither" hay "Wither Boss" (Quái vật khô héo), khi đánh bại nó, rơi ra một vật phẩm là sao Nether mà khi dùng nó có thể chế tạo ra đèn hiệu"(tiếng Anh:Beacon), một khối có thể dùng để đánh dấu vị trí hoặc giúp cho người chơi nhận được những hiệu ứng trong phạm vi nhất định dựa theo những khối sắt, vàng, ngọc lục bảo, kim cương hoặc Netherite được xây dựng thành hình kim tự tháp và đèn hiệu được đặt trên đỉnh.

Trò chơi chủ yếu bao gồm bốn chế độ chơi: chế độ sinh tồn, chế độ sáng tạo, chế độ phiêu lưu, và chế độ khán giả. Nó cũng có một hệ thống độ khó có thể thay đổi gồm bốn cấp độ, từ khó đến dễ với dễ nhất là bình yên và khó nhất là Hardcore.

 Chế độ chơi
Minecraft có 3 chế độ chơi chính: Sinh tồn, Phiêu lưu và Sáng tạo. Chế độ Khán giả chỉ cho phép tham quan, không cho phép tương tác với thế giới trong trò chơi nhưng có thể đi xuyên khối. Chế độ Phiêu lưu được thiết lập cho những thế giới được thiết kế sẵn nhằm bổ trợ cho một cốt truyện hoặc mục tiêu khác của bên thứ ba ngoài tuyến cốt truyện chính của Minecraft.

 Chế độ sinh tồn (Survival)
Người chơi phải tìm kiếm tài nguyên thiên nhiên như gỗ, và đá để tạo các khối và vật phẩm khác. Tùy thuộc vào độ khó, quái vật sẽ được sinh ra ở khắp nơi, khiến người chơi phải tìm hoặc xây dựng nên một nơi trú ẩn. Chế độ này có thanh máu và thanh đói, nguyên nhân chết trong trò chơi được hiển thị sau khi chết trong khuông lệnh.

Trong Minecraft, người chơi chỉ được mang đồ với số lượng hạn chế, với trên tay chính là 9, tay phụ là 1. Thanh kinh nghiệm giúp bạn cường hóa dụng cụ và vũ khí, lấy kinh nghiệm bằng nhiều hoạt động khác nhau (trao đổi, khai khoáng, đánh quái). Mục tiêu chính của chế độ theo hệ thống thành tích trong trò chơi là đánh thắng Wither, sau đó là Rồng Ender. Sau khi đánh bại Rồng Ender, trò chơi được coi là hoàn thành, bạn vẫn có thể quay lại thế giới cũ để tiếp tục chơi.

 Chế độ sáng tạo (Creative)

Trong chế độ sáng tạo, người chơi có nguồn cung cấp vật phẩm và vật liệu vô hạn, có gần như tất cả các tài nguyên và dụng cụ trong trò chơi. Họ có thể đặt hoặc phá bỏ chúng ngay lập tức. Người chơi còn có khả năng bay lượn tự do trên khắp thế giới trong trò chơi, không bị tấn công hay chết vì các nguyên nhân khác (vẫn có thể chết bởi nhảy xuống The Void ở Java Edition). Chế độ này chủ yếu để người chơi sáng tạo và làm nên các công trình lớn.

 Chế độ khán giả (Spectator)
Chế độ này cho phép người chơi bay xuyên qua các khối và nhìn mọi vật trong trò chơi nhưng không thể tương tác với chúng. Bạn cũng có thể xem từ điểm nhìn của một người chơi khác hoặc các sinh vật khác. Một số thứ có thể trông khác nhau từ góc nhìn của sinh vật khác.(VD: Creeper: Creeper sẽ nhìn thấy toàn màu xanh lá.)

 Chế độ phiêu lưu (Adventure)
Chế độ phiêu lưu đã được thêm vào Minecraft từ phiên bản 1.3.1; nó được tạo ra đặc biệt để người chơi có thể trải nghiệm sử dụng các bản đồ được tạo ra tùy chỉnh và đi phiêu lưu. Cách chơi tương tự như chế độ sinh tồn nhưng có hạn chế cho người chơi về các cách đặt, phá khối khác nhau, có thể được sử dụng cho một thế giới trong game bởi các tác giả của bản đồ. Điều này là để người chơi có thể chơi và cuộc phiêu lưu đúng như những người tạo ra bản đồ dự định. Một bổ sung được thiết kế cho việc tùy chỉnh các bản đồ là khối lệnh; khối này cho phép tạo ra bản đồ và mở rộng sự tương tác với người chơi thông qua các lệnh máy chủ nào đó.

 Chế độ siêu khó (Hardcore)
Chế độ siêu khó cho người chơi trải nghiệm như Survival (Sinh tồn) nhưng lại giống ngoài đời thật, bạn chỉ có 1 lần sống duy nhất. Nếu chết thì kết thúc trò chơi, bạn không thể hồi sinh nhưng vẫn có thể lựa chọn xóa thế giới hoặc tham quan lại qua chế độ Khán giả. Chế độ này chỉ có sẵn trên Minecraft: Java Edition.

Vào ngày 24 tháng 4 năm 2019, một youtuber tên Ph1LzA đã lập kỉ lục thế giới với thời gian sống sót trong một thế giới Hardcore lâu nhất với thời gian là 5 năm kể từ bắt đầu vào tháng 3 năm 2014. Điều này đã thu hút BBC làm phỏng vấn cùng với anh vào ngày 29 tháng 4 năm 2019.

 Nhiều người chơi (Multiplayer)
Chế độ này cho phép người chơi có thể kết nối với các máy chủ khác để cùng xây dựng các công trình trong một thế giới duy nhất. Nhưng bạn cần IP (Internet Protocol), tạo máy chủ riêng hoặc dùng mạng LAN ảo Hamachi, Radmin VPN hoặc có thể tạo máy chủ trên các trang web khác, chỉ cần sao chép liên kết và vào Chơi mạng và nhập địa chỉ máy chủ vào. Ở phiên bản Bedrock Edition thì người chơi có thể sử dụng tài khoản Microsoft để đăng nhập Xbox.

 Chế độ LAN
Trong cùng nhiều mạng Wi-Fi, bạn bè có thể kết nối các thiết bị với nhau để chơi cùng 1 thế giới. Cần 1 người làm host để duy trì.

 Chế độ Realms (Cõi)
Chế độ này là một chế độ có trên cả Java Edition và Bedrock Edition , cũng giống như chế độ bạn bè nhưng mà bạn sẽ có thể chơi với nhau mà không cần cùng mạng Wi-Fi, nhưng để chơi chế độ này bạn cần bỏ ra một số tiền nhất định hàng tháng để chơi chế độ này.

 Độ khó
Trò chơi có 4 độ khó (nếu tính cả Hardcore sẽ là 5): Bình yên, Dễ, Bình thường và Khó. Trừ ba độ khó phía sau thì Bình yên có vài ưu điểm cho người chơi mới.

 Độ khó Bình yên
Độ khó này cho phép người chơi không cần ăn ở chế độ Sinh tồn trong Minecraft vì thanh thức ăn không giảm, ngoài ra độ khó này còn loại bỏ một số sinh vật thù địch và trung lập. Các mobs lành tính (như sói, cá heo, gấu trúc) nếu bị tấn công và tấn công người chơi, người chơi sẽ không nhận bất kỳ sát thương nào. Đồng thời, tốc độ hồi lại thanh máu của độ khó này cũng rất nhanh khi bị nhận sát thương.

 Phát triển

Markus "Notch" Persson đã bắt đầu phát triển Minecraft như một dự án. Ông đã được truyền cảm hứng bởi một số trò chơi khác như war Fortress, Dungeon Keeper và sau đó là Infiniminer. Vào thời điểm đó, ông đã hình dung một trò chơi xây dựng 3D. Infiniminer ảnh hưởng nhiều đến phong cách của trò chơi, bao gồm cả các khía cạnh người chơi, các "khối ô vuông" và các nguyên tắc cơ bản để xây dựng. Tuy nhiên, không giống như Infiniminer, Persson muốn Minecraft có yếu tố RPG.

Minecraft lần đầu tiên được phát hành cho công chúng vào ngày 17 tháng 5 năm 2009, như là một phiên bản phát triển trên diễn đàn TIGSource, sau đó trở nên nổi tiếng như là phiên bản cổ điển. Bản cập nhật lớn đầu tiên, được gọi là phiên bản alpha, đã được phát hành vào ngày 28 tháng 6 năm 2010. Persson duy trì công việc với Minecraft bằng toàn bộ thời gian sau khi phiên bản alpha của trò chơi phát triển. Persson tiếp tục cập nhật những phiên bản mới của trò chơi cho người dùng một cách tự động. Những bản cập nhật bao gồm các tính năng như các mặt hàng mới, khối mới, quái vật mới, chế độ, và thay đổi hành vi của trò chơi (như cách hoạt động của nước).

Để phát triển của Minecraft, Persson lập một công ty trò chơi tên là Mojang. Vào ngày 11 tháng 12 năm 2010, Persson thông báo rằng Minecraft đã bước vào giai đoạn thử nghiệm beta của nó ngày 20 tháng 12 năm 2010. Trong quá trình phát triển, Mojang đã thuê một số nhân viên mới để làm việc trên dự án.

 Âm nhạc

Âm nhạc và các hiệu ứng âm thanh trong Minecraft chủ yếu được sản xuất bởi nhà thiết kế âm thanh người Đức Daniel "C418" Rosenfeld. Ngày 4 tháng 3 năm 2011, Rosenfeld phát hành một album mang tên Minecraft – Volume Alpha; nó bao gồm hầu hết các âm thanh đặc trưng trong Minecraft, cũng như nhạc âm khác không có trong game. Blog video game Kotaku đã chọn âm nhạc trong Minecraft là một trong những album nhạc game hay nhất của năm 2011. Ngày 9 tháng 11 năm 2013, Rosenfeld đã phát hành album chính thức thứ hai, mang tên Minecraft - Volume Beta, trong đó bao gồm các bản nhạc được thêm vào trong phiên bản mới của trò chơi.
Tính đến thời điểm hiện tại trò chơi đã chính thức có thêm 04 đĩa nhạc mới không phải do C418 sản xuất, bao gồm: Pigstep, Otherside - Lena Raine; Disc 5 - Samuel Åberg; Relic - Aaron Cherof.

 Các phiên bản

Phiên bản Minecraft: Java Edition là phiên bản đầu tiên được phát hành của trò chơi được phát hành vào ngày 17 tháng 5 năm 2009. Nó được thiết kế để dành cho các máy tính chạy hệ điều hành Windows, MacOS hay Linux.

Nó hiện là phiên bản duy nhất có một Launcher riêng để chạy game, đi kèm với Java phiên bản 1.8.0_51 và là phiên bản Java mặc định của Minecraft: Java Edition, tuy nhiên người chơi cũng có thể thay đổi phiên bản Java đang sử dụng.
 Minecraft: Legacy Console Edition
Minecraft: Legacy Console Edition từng là một nhóm phiên bản Minecraft dành cho các hệ máy game console, từng được phát triển bởi Mojang và 4J Studios. Bản Digital - Marketplace lần đầu tiên được phát hành cho hệ máy Xbox 360 vào ngày 9 tháng 5 năm 2012, và bản Retail - DVD đã được phát hành 1 năm sau đó. Hiện tại, bản Legacy Console Edition đã bị ngưng phát triển, do số lượng người chơi hiện nay quá thấp. Tuy nhiên, những bản cập nhật vẫn được phát hành cho hệ máy PlayStation 4, còn hệ máy Xbox One và Nintendo Switch thì được nhận các bản cập nhật qua phiên bản Minecraft độc lập khác, Minecraft: Bedrock Edition. Minecraft: Legacy Console Edition bao gồm các phiên bản sau đây:

 Minecraft: Xbox 360 Edition
 Minecraft: Xbox One Edition
 Minecraft: PS3 Edition
 Minecraft: PS4 Edition
 Minecraft: PS Vita Edition
 Minecraft: Nintendo Switch Edition

 Minecraft: New Nintendo Switch 3DS Edition
Đây là phiên bản Minecraft dành cho hệ máy New Nintendo 3DS, New Nintendo 3DS XL và New Nintendo 2DS XL, phiên bản này lần đầu tiên được phát hành trên Nintendo eShop ở khu vực Bắc Mỹ và Nhật Bản vào ngày 13 tháng 9 năm 2017. Sau đó, phiên bản này đã được phát hành toàn cầu vào ngày 20 tháng 9 năm 2018, chỉ một năm và bảy ngày từ ngày phát hành đầu tiên.

Mặc dù phiên bản gốc chỉ là một phiên bản khác của Minecraft: Pocket Edition Alpha 0.15.4, nó có thêm vài tính năng mới và những sửa đổi mới so với Pocket Edition, và được phát triển chỉ dành riêng cho hệ máy New Nintendo 3DS. Nó không có mối liên hệ nào với Minecraft: Legacy Console Edition và khá tương đương với Minecraft: Pocket Edition 1.1.5.1.

Phiên bản này đã bị ngưng phát triển với phiên bản mới nhất là 1.9.19 vào ngày 15 tháng 1 năm 2019.

 Minecraft: Bedrock Edition
Là một phiên bản Minecraft được lập trình lại nhằm tránh sự phân rã quá nhiều phiên bản trên nhiều thiết bị giống nhau như Legacy Edition, viết bằng ngôn ngữ C++, người chơi có thể mua/tải về các DLC qua Minecraft Marketplace hoặc cài mod như Java Edition (Chỉ hỗ trợ trên điện thoại). Bedrock Edition được viết nhằm hỗ trợ chơi trực tuyến đa nền tảng (cross-platform multiplayer). Ngoài ra, phiên bản Bedrock Edition có thể chạy trên máy tính nhưng với cái tên "Windows Edition"

 Minecraft: Education Edition
Đây là phiên bản Minecraft dành cho giáo dục dành cho giáo viên và học sinh. Nhiều nước đã áp dụng phiên bản này như một môn học bắt buộc (Trong đó có cả Việt Nam nhưng chưa được phổ biến rộng rãi). Ở phiên bản này, chế độ PVP đã bị loại bỏ và thêm vào các items, block và mob mới và các tính năng liên quan đến lập trình, đặc biệt là áp dụng với môn Hóa học.

 Minecraft: Raspberry Pi Edition
Đây là phiên bản Minecraft được Mojang phát triển dành riêng cho bo mạch nhúng Raspberry Pi dựa trên một phiên bản cực kì cũ của Minecraft: Pocket Edition. Ở phiên bản này, người chơi có thể sửa đổi thế giới của mình thông qua các dòng lệnh, thậm chí là thay đổi mã nguồn của game. Phiên bản này được phát hành chính thức vào ngày 11 tháng 2 năm 2013

 Minecraft: Chinese Edition
Đây là phiên bản Minecraft dành riêng cho thị trường Trung Quốc, được phát hành bởi Mojang AB, NetEase và Microsoft Studio, hiện đã bước qua giai đoạn Closed Beta

 Minecraft Earth

Minecraft Earth lần đầu được giới thiệu vào ngày 17 tháng 5 năm 2019, nhân kỉ niệm 10 năm lập trình ra Minecraft. Dự kiến sẽ ra mắt bản chính thức vào cuối năm 2019 trên nền tảng Android và iOS (theo sự kiện Minecoin Live 2019). Minecraft Earth đã được ra mắt chính thức và có thể chơi trên IOS 13 và Android 7 trở lên (cần có AR để chơi). Tuy nhiên theo nguồn tin chính thức từ Microsoft, đến ngày 30/6/2021, Minecraft Earth đã chính thức bị khai tử và xóa khỏi tất cả cửa hàng ứng dụng, những ai đã mua Ruby (hồng ngọc) sẽ được tặng lại Minecoins và một bản sao của Minecraft (phiên bản Bedrock).

 Minecraft Dungeons

Minecraft Dungeons được giới thiệu lần đầu vào tháng 10 năm 2018 và được phát hành chính thức vào ngày 26 tháng 5 năm 2020 trên nền tảng Windows, hiện Double Eleven đang làm việc cho Minecraft Dungeons để trò chơi được chuyển sang các hệ máy cầm tay.
 Minecraft Legends

Minecraft Legends là một trò chơi chiến lược hành động. Nó được dự kiến sẽ phát hành cho Microsoft Windows, Nintendo Switch, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One và Xbox Series X/S vào ngày 18 tháng 4 năm 2023 phát triển bởi Mojang Studios và Blackbird Interactive, được xuất bản bởi Xbox Game Studios.

 Phát hành
Mojang phát hành phiên bản đầy đủ của Minecraft vào ngày 18 tháng 11 năm 2011. Trò chơi đã được cập nhật liên tục kể từ khi phát hành, với những thay đổi khác nhau, từ nội dung mới đến các host máy chủ mới. Vào ngày 28 tháng 2 năm 2012, Mojang thông báo rằng họ đã thuê được nhà phát triển của nền tảng máy chủ phổ biến CraftBukkit để hỗ trợ thay đổi máy chủ Minecraft. Mojang dường như nắm quyền sở hữu đầy đủ cho việc sửa đổi CraftBukkit. Ngày 15 tháng 9 năm 2014, Microsoft đã công bố một thỏa thuận mua Minecraft với giá 2,5 tỷ đô la Mỹ, cùng với quyền sở hữu trí tuệ về Minecraft. Thỏa thuận này đã được đề xuất bởi Persson khi anh đăng một tweet trên Twitter hỏi một công ty mua cổ phần của mình và hiện tất cả phiên bản nâng cấp của Minecraft đều thuộc Microsoft.

 Đón nhận

Các phiên bản đầu tiên của Minecraft đã nhận được sự hoan nghênh của giới phê bình, họ ca ngợi sự tự do mà tựa game mang lại cho người chơi cũng như sự dễ dàng trong việc tiếp nhận các lối chơi mới. Các nhà phê bình đã ca ngợi hệ thống chế tạo phức tạp của Minecraft, nhận xét rằng đó là khía cạnh quan trọng trong lối chơi kết thúc mở của trò chơi. Hầu hết các ấn phẩm đều bị ấn tượng bởi đồ họa "khối vuông" của trò chơi, IGN đã mô tả chúng là "điều đáng nhớ ngay lập tức". Những nhà phê bình cũng thích các yếu tố phiêu lưu của trò chơi, họ lưu ý rằng trò chơi tạo ra sự cân bằng tốt giữa khám phá và xây dựng. Tính năng nhiều người chơi của game nhìn chung được đón nhận tích cực, IGN nhận định rằng "mọi chuyến phiêu lưu đều vui hơn khi có bạn bè". Jaz McDougall của PC Gamer đã chia sẻ Minecraft là một trò chơi "hấp dẫn về mặt trực giác và dễ dàng lan tỏa niềm vui, với phạm vi sáng tạo vô biên cùng với những trải nghiệm đáng nhớ". Trò chơi này được cho là đã giới thiệu thế giới kỹ thuật số đến với hàng triệu trẻ em trong phạm vi tư duy bởi vì cơ chế cơ bản của trò chơi tương tự với các lệnh máy tính về mặt logic.

IGN thì thất vọng và cho rằng việc thiết lập máy chủ nhiều người chơi là "bất tiện" vì cần quá nhiều bước lắp đặt rắc rối. Các nhà phê bình cũng nói rằng tình trạng hình ảnh bị nhiễu xảy ra theo chu kỳ. Mặc dù đã phát hành bản beta vào năm 2011, GameSpot cho biết trò chơi tạo cảm giác "chưa hoàn thiện", họ cũng bổ sung rằng một vài yếu tố trong game có vẻ "chưa hoàn chỉnh hoặc được kết hợp một cách vội vàng".

Trong một bài đánh giá phiên bản alpha của mình trên báo Daily Record, Scott Munro gọi trò chơi là "một thứ gì đó đặc biệt" và kêu gọi độc giả mua nó. Jim Rossignol của Rock, Paper, Shotgun cũng đề xuất phiên bản alpha của trò chơi và gọi nó là "một loại trò chơi Lego Stalker 8-bit có khả năng tự sinh". Ngày 17 tháng 9 năm 2010, trang web truyện tranh trực tuyến về trò chơi điện tử Penny Arcade bắt đầu một bộ truyện tranh và bài đăng về tính gây nghiện của trò chơi. Phiên bản Xbox 360 nhìn chung được giới phê bình đón nhận tích cực nhưng không được khen ngợi nhiều bằng phiên bản trên máy tính. Mặc dù những người đánh giá trò chơi thấy thất vọng vì phiên bản trên máy tính thiếu các tính năng hỗ trợ mod và nội dung, nhưng họ đánh giá cao việc bổ sung cổng hướng dẫn, mẹo trong trò chơi và các công thức chế tạo, giúp cho trò chơi thân thiện hơn với người dùng.Minecraft: Phiên bản bỏ túi ban đầu nhận được nhiều đánh giá trái chiều từ giới phê bình. Mặc dù các nhà phê bình đánh giá cao cách điều khiển trực quan của trò chơi, nhưng họ lại thất vọng vì phiên bản này thiếu nội dung. Họ đặc biệt bị chỉ trích việc phiên bản này không có tính năng thu thập tài nguyên và vật phẩm chế tạo, cũng như sự hạn chế các loại khối vật chất và thiếu mob thù địch. Sau khi cập nhật và thêm vào nhiều nội dung hơn, Phiên bản bỏ túi'' bắt đầu nhận được nhiều lời đánh giá tích cực hơn. Những người đánh giá khen ngợi cách điều khiển và đồ họa nhưng họ vẫn cho rằng thiếu nội dung.

Ghi chú

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Minecraft Wiki

Trò chơi điện tử thế giới mở
Hiện tượng Internet
Trò chơi trên macOS
Trò chơi trên Windows
Trò chơi PlayStation 3
Trò chơi điện tử năm 2009
Trò chơi điện tử độc lập
Trò chơi điện tử năm 2011
Trò chơi nền tảng Java
Trò chơi Nintendo Switch
Trò chơi Xbox 360
Trò chơi PlayStation 4
Trò chơi trên Android
Trò chơi trên iOS
Trò chơi Xbox One
Trò chơi PlayStation Vita
Trò chơi Wii U
Trò chơi trên Linux


title: Chất lượng

text:
Chất lượng hay đúng ra phẩm chất là một phạm trù phức tạp và có nhiều định nghĩa khác nhau. Có rất nhiều quan điểm khác nhau về chất lượng.
Hiện nay có một số định nghĩa về chất lượng đã được các chuyên gia chất lượng đưa ra như sau:

" Chất lượng là sự phù hợp với nhu cầu" (theo Juran - một Giáo sư người Mỹ).

" Chất lượng là sự phù hợp với các yêu cầu hay đặc tính nhất định" Theo Giáo sư Crosby.

" Chất lượng là sự sự thoả mãn nhu cầu thị trường với chi phí thấp nhất" Theo Giáo sư người Nhật – Ishikawa.

Trong mỗi lĩnh vực khác nhau, với mục đích khác nhau nên có nhiều quan điểm về chất lượng khác nhau. Tuy nhiên, có một định nghĩa về chất lượng được thừa nhận ở phạm vi quốc tế, đó là định nghĩa của Tổ chức Tiêu chuẩn hoá Quốc tế. Theo điều 3.1.1 của tiêu chuẩn ISO 9000:2005 định nghĩa chất lượng là: "Mức độ đáp ứng các yêu cầu của một tập hợp có đặc tính vốn có"

Chất lượng là khái niệm đặc trưng cho khả năng thoả mãn nhu cầu của khách hàng. Vì vậy, sản phẩm hay dịch vụ nào không đáp ứng được nhu cầu của khách hàng thì bị coi là kém chất lượng cho dù trình độ công nghệ sản xuất ra có hiện đại đến đâu đi nữa. Đánh giá chất lượng cao hay thấp phải đứng trên quan điểm người tiêu dùng. Cùng một mục đích sử dụng như nhau, sản phẩm nào thoả mãn nhu cầu tiêu dùng cao hơn thì có chất lượng cao hơn.

Yêu cầu của khách hàng đối với sản phẩm hay dịch vụ thường là: tốt, đẹp, bền, sử dụng lâu dài, thuận lợi, giá cả phù hợp.

Chú thích

Tham khảo

Tiếp thị
Quản lý
Chất lượng
Quản lý sản phẩm


title: Radian (định hướng)

text:
Radian có thể là:
 Radian hay rađian: đơn vị đo góc phẳng
 Radian (ban nhạc)
 Radian (truyện tranh)

Một số loài sinh vật:
Actinor radians
Agrotis radians
Euplocia radians: danh pháp mới là Euplocia membliaria
Helcioniscus radians flavus: danh pháp mới là Cellana flava
Josia radians
Miltonia spectabilis var. radians: danh pháp mới là Miltonia spectabilis


title: Tamu Massif

text:
Tamu Massif là núi lửa hình khiên ngầm đã ngừng hoạt động ở tây bắc Thái Bình Dương. Nó là núi lửa lớn nhất trên Trái Đất và là một trong những núi lửa lớn nhất Hệ Mặt Trời.

Chú thích

Núi lửa hình khiên
Núi lửa dưới biển
Núi ngầm Thái Bình Dương
Điểm cực Trái Đất


title: Chu trình PDCA

text:
PDCA hay Chu trình PDCA (Lập kế hoạch – Thực hiện – Kiểm tra – Cải tiến) là chu trình cải tiến liên tục được Tiến sĩ Deming giới thiệu cho người Nhật trong những năm 1950. Mặc dù lúc đầu ông gọi là Chu trình Shewart để tưởng nhớ Tiến sĩ Walter A. Shewart - người tiên phong trong việc kiểm tra chất lượng bằng thống kê ở Mỹ từ những năm cuối của thập niên 30. Tuy nhiên Người Nhật lại quen gọi nó là chu trình Deming hay vòng tròn Deming.

Nội dung của các giai đoạn của chu trình này có thể tóm tắt như sau:

Plan: Lập kế hoạch, xác định mục tiêu, phạm vi, nguồn lực để thực hiện, thời gian và phương pháp đạt mục tiêu.

Do: Đưa kế hoạch vào thực hiện.

Check: Kiểm tra lại kế hoạch và kiểm tra kết quả thực hiện kế hoạch.

Act: Dựa trên kết quả kiểm tra, tiến hành cải tiến chương trình.

Với hình ảnh một đường tròn lăn trên một mặt phẳng nghiêng (theo chiều kim đồng hồ), chu trình PDCA cho thấy thực chất của quá trình quản lý chất lượng là sự cải tiến liên tục và không bao giờ ngừng. Trên thực tế việc thực hiện chu trình PCDA phức tạp hơn nhiều so với tên của nó. Tuy nhiên, chu trình PDCA là nền tảng cho các chu trình cải tiến trong ISO 9001. Khi một tổ chức thực hiện được chu trình PDCA cũng sẽ làm chủ được hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001.

Đâu là khâu quan trọng nhất trong chu trình PDCA:

Trong quy trình PDCA, các giai đoạn Plan, Do, Check, và Act là 4 yếu tố trụ cột của mô hình và cần phải thực hiện các bước này một cách chính xác và theo một trình tự để mang lại sự thành công của quy trình cải tiến.

Tuy nhiên, nói về sự quan trọng thì bước Plan (lập kế hoạch) được xem là quan trọng nhất vì bước này được xem là bước xây dựng nền móng cho toàn bộ chu trình PDCA. Trong khâu Plan, doanh nghiệp cần phải xây dựng các mục tiêu và chỉ tiêu đo lường hiệu quả cụ thể của quá trình cải tiến để có được những đánh giá chính xác nhất. Nếu doanh nghiệp không thực hiện đúng bước này thì toàn bộ quy trình cải tiến liên tục có thể không mang lại hiệu quả như mong muốn.

Xem thêm
AIDA (marketing)
COBIT
DMAIC

Chú thích

Đọc thêm

 The Improvement Guide: A Practical Approach to Enhancing Organizational Performance, 2nd Edition by Gerald J. Langley, Ronald Moen, Kevin M. Nolan, Thomas W. Nolan, Clifford L. Norman, Lloyd P. Provost Published by Jossey-Bass ISBN 978-0-470-19241-2

Liên kết ngoài
 PDCA Guidance

Quản lý
Chất lượng
Phát minh của Hoa Kỳ]


title: Đảm bảo chất lượng

text:
Đảm bảo chất lượng (QA) là một cách thức ngăn ngừa lỗi hoặc khuyết tật trong sản xuất và hạn chế các vấn đề khi cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ tới khách hàng. Theo ISO 9000 định nghĩa, đây là "một phần trong quản lý chất lượng, tập trung vào việc mang tới sự tin tưởng rằng các yêu cầu về chất lượng sẽ được đáp ứng". Việc ngăn ngừa khuyết tật trong đảm báo chất lượng có những điểm khác biệt với việc phát hiện và loại bỏ khuyết tật trong kiểm soát chất lượng. Công việc này được coi là nghiêng về bên trái trong quá trình thực hiện sản xuất vì nó tập trung vào chất lượng sớm hơn (ví dụ như tập trung ở phần bên trái của sơ đồ tuyến tính đọc từ trái sang phải).

Hai thuật ngữ "đảm bảo chất lượng" và "kiểm soát chất lượng" thường được sử dụng thay thế cho nhau để chỉ những cách bảo đảm chất lượng của dịch vụ hoặc sản phẩm.

Đảm bảo chất lượng bao gồm các hoạt động hành chính và thủ tục được thực hiện trong một hệ thống chất lượng để các yêu cầu và mục tiêu đối với sản phẩm, dịch vụ hoặc hoạt động sẽ được đáp ứng. Việc đo lường có hệ thống, so sánh với tiêu chuẩn, giám sát các quá trình và phản hồi theo vòng lặp của quá trình này sẽ giúp ngăn ngừa lỗi. Điều này trái ngược với kiểm soát chất lượng, vốn chỉ tập trung vào đầu ra của quá trình.

Tham khảo

Đánh giá
Bảo đảm chất lượng


title: Chính Tông

text:
Chính Tông (chữ Hán: 正宗) là miếu hiệu của một số vị quân chủ ở Trung Hoa và Triều Tiên.

Danh sách
Triều Tiên Chính Tông Lý Sang tại vị 1776-1800 (sau cải miếu hiệu là Chính Tổ)
Chính Tông: cũng là tên của 1 thợ rèn đao người Nhật Bản thời trung cổ.

Xem thêm
Hoài Tông
Nghị Tông
Dụ Tông
Đại Tông
Huyền Tông

Miếu hiệu