title: Giết mổ lợn

text:
Giết mổ lợn hay gọn đơn giản là mổ lợn, hạ heo là công việc giết chết và mổ xẻ để moi nội tạng, ruột, cắt, xẻo, lột da, chặt, phanh thành từng khúc thịt lợn, tảng thịt để lấy thành phẩm đối với một con lợn nói chung mà thường là lợn nhà. Giết mổ lợn có vai trò quan trọng trong hoạt động chăn nuôi đến khâu chế biến và tiêu dùng, xuất phát từ việc tiêu thụ thịt lợn đứng hàng đầu thế giới do đó đây là một công việc quan trọng trong nông nghiệp cũng như trong truyền thống ở một số nước châu Âu. Người giết mổ lợn còn được gọi là người hạ heo hay đồ tể.

Tổng quan
Giết mổ lợn là một hoạt động cần thiết để có được thịt lợn, công việc này gần như một phần của chăn nuôi lợn truyền thống và chuyên sâu. Lợn được giết mổ ở các lứa tuổi khác nhau. Nói chung có thể được chia thành lợn con hay còn gọi là heo sữa trong đó có 1,5 đến 3 tháng tuổi, lợn vỗ béo để lấy thịt dành cho thịt lợn và thịt xông khói và cuối cùng là lợn lớn hơn, chẳng hạn như lợn nái, lợn xề (heo cái) và lợn đực thiến. Thịt thu được từ lợn con được chia thành thịt nạc hoặc tách mỡ. Heo đực thường được thiến một tháng trước khi giết mổ. Chất lượng thịt được xác định trên khối lượng và độ dày của thịt ở mặt sau.

Giết mổ lợn là một truyền thống được biết đến ở nhiều nước châu Âu như Croatia, Serbia, Hungary, Ba Lan, Cộng hòa Séc, Slovakia, Hy Lạp, Ý, Moldova, Romania, Slovenia, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Ukraina và những nơi khác, chẳng hạn như Việt Nam. Hạ heo cũng đã tồn tại ở Hoa Kỳ trong các trang trại gia đình quy mô nhỏ đầu những năm 1900. Trong lịch sử, giết mổ lợn là một thương mại cha truyền con nối. Ngày nay, giết mổ ban đầu thường được thực hiện bởi một người bán thịt chuyên nghiệp.

Thịt lợn sau khi mổ có cơ chế tự phân giải trong 6 tiếng đầu theo chiều hướng tốt đó là việc lượng đường chuyển hóa thành axit lactic, nucleo protein thành bixantin (cho mùi thơm) và axit photphoric, axit glutamic được giải phóng ra thể tự do từ albumin. Giai đoạn phân giải này làm cho thịt vừa axit hơn, tạo điều kiện ức chế phát triển của vi sinh vật gây thối, vừa làm cho thịt có mùi vị thơm ngon và dễ tiêu hóa hơn. Đây được gọi là quá trình thịt chín muồi do đó nên để thịt ở trạng thái bình thường sau 6 tiếng mới bắt đầu chế biến hoặc bảo quản lạnh.

Quy trình

Chuẩn bị

Trong thời hiện đại, hầu hết các gia đình ở châu Âu có thể đủ khả năng để giết mổ, nhưng đó cũng là một sự phong phú của thịt chế biến sẵn tại các cửa hàng, vì vậy phương pháp truyền thống giết mổ ngày càng trở nên nhiều hơn. Giết mổ đòi hỏi rất nhiều chuẩn bị, bao gồm máng, nước sôi, thùng gỗ lớn hoặc thau chậu để trữ thịt, nồi, dao nhọn, dao phay, cần một con dao chọc tiết, lưỡi dài 2 gang tay, rộng bản 15 centimet, lưỡi cong hơn sống, mũi nhọn.

Hạ sát

Trước khi giết mổ, lợn đầu tiên được làm cho bất tỉnh nhân sự bằng việc sử dụng một trong những phương tiện sau đây: đập đầu cho đến chết, chọc tiết cho máu ra đến chết, làm cho ngạt thở chết. Sau đó chúng được treo trên một móc sắt hoặc trói bốn chân bằng một cái cọc, sau đó được thọc và xẻ mạnh ở những chỗ hiểm, thường là thông qua động mạch cảnh và tĩnh mạch cảnh tức làm chảy máu bằng cách cắt cổ họng. Sau khi máu huyết tiết đã xổ ra hết, cái xác được ngâm trong nước sôi để giúp cho việc cạo lông, sau đó được hoàn thành bằng cách sử dụng các thiết bị cắt kéo.

Chọc tiết là khâu quan trọng để giết nhanh một con lợn. Đặt heo nằm ngửa lên một mặt phẳng đầu dốc xuống 30 độ. Một người sẽ giữ lợn, đè xuống, một người cầm dao rồi đè nhẹ mõm nó xuống. Tay cầm dao thọc vào chính giữa cổ, đưa lưỡi dao ngập hết vào hơi lách sang trái một chút. Mũi dao vừa vặn cắt đứt động mạch trái, hơi nghiêng con heo sang một bên và đè lưỡi dao sang bên đó, nơi có đặt chậu hứng tiết. Đợi chừng 1 phút, máu chảy ra hết, con heo ngất đi, thì hơi rút mũi dao ra, rồi chọc thẳng chính giữa, trúng tim cho máu trong tim ra hết, và khi tim bị vỡ thì heo chết thật.

Mổ và moi
Theo truyền thống, con heo được giết mổ với một con dao và sau đó đặt trong một bàn gỗ hoặc một máng kim loại và dội bằng nước sôi để cạo lông bằng một con dao hoặc dao cạo và sau đó nó được rửa sạch một lần nữa bằng nước nóng. Nước nóng quá khó cạo lông, vì da heo sẽ bị chín giữ chặt lông lại. Cạo lông rất dễ, nhất là những mảng da rộng, chỉ quét lưỡi dao qua, là trắng nõn.

Lợn sau đó được xé toang ruột, người ta banh xác lợn ra và thường được rạch đôi từ bụng để các cơ quan nội tạng bung và lòi ra ngoài, người giết lợn thường được lấy ra, và cơ thể được cắt thành hai nửa. Nửa còn lại được rửa sạch để loại bỏ máu còn đọng lại, vi khuẩn. Khuấy máu để ngăn ngừa đông máu của lợn. Máu thu được sẽ được tiếp tục sử dụng làm huyết.

Người ta cũng dùng cách đặt heo nằm ngửa. Người mổ đứng dạng chân hai bên con heo, một tay cầm một chân trước, tay cầm dao rạch từ cổ qua ngưc, qua bụng, xuống hậu môn. Đưa dao đúng độ sâu, không chọc vào tim gan ruột heo, mà chỉ đứt khung ngực và thành bụng. Tay cầm cuống họng, gồm khí quản và thực quản, lột lên. Khi lột đến cơ hoành, đáy khoang ngực, thì tay cầm dao đưa mũi dao cắt một vòng đứt cơ hoành. Sau đó thì lôi hết dạ dày, gan và ruột ra. Cầm khúc ruột già gần hậu môn để tay cầm dao cắt vòng quanh hậu môn, đuôi, rồi chặt đứt xương sống đuôi. Bộ lòng và đuôi dính liền một cụm, tách khỏi phần thịt heo.

Thành phẩm
Cắt đầu heo, ngay sát mang tai, sau quai hàm. Con heo còn lại chỉ còn thịt. Một tay cầm chân trước, tay cầm dao nhọn, chém mũi dao vào gần chính giữa xương sống, mỗi nhát chém đi được vài centimet chẻ đôi xương sống ra, hở tuỷ bên trong nhưng không chém vào tuỷ. Rạch mũi dao cắt đứt thịt và da lưng heo nơi đã chém bổ xương sống. Tiếp tục chém bổ xương sống và cắt thịt da lưng cho đến khấu đuôi nơi đã cắt đứt đuôi, thì con heo bị chia làm 2 mảnh phải trái. Tay cầm tuỷ con heo nơi cổ, và lột tuỷ ra khỏi xương sống, cũng có thể cắt ra đùi sau, vai trước, và sườn. Sau đó, ruột của lợn (lòng lợn) được loại bỏ ra khỏi mình con lợn. Sau khi thịt nó được cắt thành miếng, thịt từ lợn sau đó được tiếp tục xử lý thành các sản phẩm ăn được. Phần lớn các chất béo được cắt thành miếng nhỏ. Mỡ của nó được xào để sản xuất ra tóp mỡ.

Trong văn hóa
Nhà hoạt động quyền động vật Croatia coi quá trình giết mổ truyền thống là một hành động độc ác, tàn nhẫn và lỗi thời. Họ cũng đặt câu hỏi nếu quyền lợi động vật châu Âu và tiêu chuẩn vệ sinh đang thực sự gặp nhau hay là không, vì chưa có đủ sự giám sát có sẵn trong cơ sở giết mổ trên toàn quốc. Nông dân hầu như không được đào tạo về các tiêu chuẩn mới mà họ có để áp dụng.

Jitrnice tức giết mổ lợn một phần truyền thống của ẩm thực quốc gia Séc. Ở một số nước giết mổ lợn truyền thống là một sự kiện đặc biệt. Lợn được giết mổ tại Cộng hòa Séc đã thường xảy ra trong những tháng mùa đông, khi nhiệt độ thấp làm cho nó dễ dàng hơn để lưu trữ thịt tươi và các sản phẩm thịt lợn. Chuẩn bị cho sự kiện này kéo dài trong nhiều ngày và liên quan đến một loạt các nghi lễ mà sự kiện chính nó được đi kèm với việc tạo ra các món ăn truyền thống như jitrnice, tlačenka và škvarky.

Sau khi giết mổ, những người đàn ông trẻ tuổi của làng sẽ tới thăm hàng xóm và người thân mang quà từ thịt và huyết tươi. Giết mổ lợn đã kết thúc với những gì được gọi là một karmina, một lễ kỷ niệm đặc biệt được tổ chức tại các hộ gia đình nơi giết mổ đã diễn ra. Khách mời, đôi khi mặc quần áo và mặt nạ, sẽ tham gia trong các tiệc tùng và uống rượu. Trong quá khứ, các cuộc tàn sát lợn truyền thống thường kết thúc vào ngày Thứ Tư.

Giết lợn theo kiểu truyền thống (Zabíjačka) vẫn còn diễn ra ở nơi công cộng tại lễ kỷ niệm Mardi Gras ở nhiều thị trấn và làng Séc. Tuy nhiên, giết mổ lợn là một truyền thống dần biến mất. Trong thời kỳ cộng sản nắm quyền nó đã rẻ hơn và mọi người ưa thích để nâng cao và giết mổ lợn tại nhà. Kể từ đó chăn nuôi lợn và giết mổ đã trở nên ít phổ biến ở các làng Séc và thị trấn. Nó cũng tuỳ thuộc vào quy định của Liên minh châu Âu.

Giết mổ lợn trong nước truyền thống là một chủ đề yêu thích của các họa sĩ nổi tiếng Czech Josef Lada. Trong vở kịch Prase (Hợi, 1987), Václav Havel sẽ cố gắng để mua một con lợn cho một zabíjačka bởi người dân địa phương, với khó khăn bởi vì như một bất đồng chính kiến, ông được coi là sự nghi ngờ chính trị. Năm 1968, Jiří Šebánek, người sáng lập của Nhà hát Jara Cimrman, đã viết vở kịch The Pig giết mổ tại nhà với tựa đề Nhà vệ sinh kinh dị.

Ở Slovakia, giết mổ lợn (zabíjačka, zakáľačka, bravčovina, svinský kar, karmina) là một phần thiết yếu của truyền thống mùa đông từ đầu thời Trung Cổ. Giết mổ lợn được coi là một sự kiện quan trọng trong xã hội làng xã và cơ hội cho các gia đình để có thể đến với nhau. Thời gian truyền thống giết mổ lợn thường bắt đầu vào ngày 21 tháng Mười Hai, ngày lễ thánh Thomas. Có một tầm quan trọng đặc biệt gắn liền với huyền thoại và nông dân tin rằng thịt của một con lợn giết mổ có sự chứng giám của Thánh Thomas thì ngày sẽ kéo dài hơn.

Trong quá khứ đã có một số phong tục truyền thống kết hợp với các cơ sở giết mổ lợn. Sau khi giết mổ, các cô gái của hộ gia đình sẽ thu thập các xương và tản ra xung quanh sân cho việc cầu duyên tình yêu bằng cách thức bỏ bùa. Họ tin rằng khi một con chó giật lấy khúc xương đầu tiên thì chính cô gái đã ném khúc xương sẽ là người đầu tiên kết hôn.

Hình ảnh
Cận cảnh cach thức giết mổ một con lợn ở Việt Nam

Hình ảnh về giết mổ lợn ở châu Âu:

Tham khảo

 Zdolec, Nevijo (July 2006). "Objekti za klanje životinja" [Facilities for slaughtering animals] (PDF). MESO: The first Croatian meat journal (in Croatian) (Zagreb, Croatia: Zadružna štampa, d.d.) VIII (4): 190–193. ISSN 1332-0025. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2011.
 Karolyi, Danijel; Salajpal, Krešimir; Luković, Zoran (July 2010). "Black Slavonian pig" (PDF). MESO: The first Croatian meat journal (in Croatian) XII (4) (Zagreb, Croatia: Zadružna štampa, d.d.). pp. 222 – 230. ISSN 1332-0025. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2011.
 Kadić Goran, Franjo Babić. "Život kroz godinu" (in Croatian). www.gradiste.com. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2011.
 Mašić, Mario (April 2004). "Trichinellosis in the Imotska Krajina region" (PDF). MESO: The first Croatian meat journal (in Croatian) VI (2) (Zagreb, Croatia: Zadružna štampa, d.d.). pp. 55 – 60. ISSN 1332-0025. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2011.
 Turek, Milan (ngày 31 tháng 1 năm 2009). "Zabíjačkové karminy a rafinézní erotiky" (in Czech). Pozitivní noviny. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2011.
 Vaňková, Zuzana (ngày 30 tháng 1 năm 2010). "Zabijačky: česká tradice, která zaniká" (in Czech). deník.cz. Truy cập ngày 23 tháng 5 năm 2011.
 Kroc, Vladimír (ngày 20 tháng 10 năm 2007). "3. díl Hospoda na mýtince a Domácí zabijačka" (in Czech). Czech Radio. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2011.

Liên kết ngoài
 Phát hiện lò giết mổ lợn dịch bệnh, lợn chết - Dân trí
 Rùng mình "công nghệ" giết mổ lợn - Dân Việt

Lợn
Nông nghiệp
Chăn nuôi
Văn hóa Catalunya
Ẩm thực Croatia
Ẩm thực Cộng hòa Séc
Ẩm thực Serbia
Ẩm thực Slovakia
Ẩm thực Ukraina
Văn hóa Ukraina
Giết động vật


title: Điểm chí

text:
Khi Trái Đất chuyển động trên quỹ đạo quanh Mặt Trời, vị trí nam-bắc (xích vĩ) của Mặt Trời trên nền trời thay đổi trong năm do sự thay đổi hướng của trục tự quay Trái Đất so với Mặt Trời. Sự thay đổi trong vị trí biểu kiến của Mặt Trời cũng là nguyên nhân gây ra các mùa. Điểm chí xảy ra khi Mặt Trời đạt tới vị trí cách xa xích đạo nhất (± 23°27′) khi chiếu lên nền trời (xích đạo của thiên cầu). Khoảng cách góc này chính bằng độ nghiêng trục quay của Trái Đất 23°27′ so với mặt phẳng quỹ đạo (mặt phẳng hoàng đạo).

Ngày Mặt Trời nằm xa xích đạo thiên cầu nhất tương ứng với các ngày hạ chí và đông chí, và ngày Mặt Trời đi qua xích đạo thiên cầu tương ứng với các ngày xuân phân và thu phân.

Ngày hạ chí ở bán cầu bắc (gần tới này 22 tháng 6) xảy ra lúc Mặt Trời nằm ở xa nhất về phía bắc. Ngày đông chí ở bán cầu nam (xấp xỉ ngày 22 tháng 12) xảy ra lúc Mặt Trời ở xa nhất về phía nam. (Tại bán cầu nam, ngày hạ chí và đông chí được hoán đổi cho nhau do khi một bán cầu hướng về phía Mặt Trời thì bán cầu kia hướng ngược lại.) Xích vĩ của Mặt Trời vào các ngày hạ chí và đông chí được gọi lần lượt là hạ chí tuyến và đông chí tuyến (tropic of cancer và tropic of capricorn), tương ứng với (±23°27′).

Các ngày hạ chí, đông chí là những ngày dài nhất và ngắn nhất trong năm, theo nghĩa khoảng thời gian giữa lần Mặt Trời mọc và Mặt Trời lặn trong những ngày này tương ứng là dài nhất và ngắn nhất. Vì vậy mà thời xưa, tác giả dân gian Việt Nam thường có câu: "Đêm tháng 5 chưa nằm đã sáng, ngày tháng 10 chưa cười đã tối".

Hình ảnh

Xem thêm
Điểm phân
 Xuân phân
 Thu phân
 Hạ chí
 Đông chí
 Mặt phẳng hoàng đạo
 Hệ tọa độ hoàng đạo

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hệ Mặt Trời
Thuật ngữ thiên văn học
Tiết khí
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Mười Hai
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Sáu
Lịch
Ngày lễ hội mùa đông


title: Quagga

text:
Quagga (/ ˈkwɑːxɑː / hoặc / ˈkwæɡə /) (Equus quagga quagga) là một phân loài của ngựa vằn đồng bằng sống ở Nam Phi cho đến khi tuyệt chủng vào cuối thế kỷ 19. Từ lâu, nó được cho là một loài riêng biệt, nhưng các nghiên cứu di truyền ban đầu đã chứng minh nó là một phân loài của ngựa vằn đồng bằng. Một nghiên cứu gần đây hơn cho rằng nó là cline hoặc ecotype ở cực nam của loài này. Cái tên này xuất phát từ ngôn ngữ Khoekhoe và được cho là bắt nguồn từ cách gọi của nó, nghe giống như "kwa-ha".

Quagga được cho là dài khoảng 257 cm (8 ft 5 in) và cao 125–135 cm (4 ft 1 in – 4 ft 5 in) ở vai. Nó được phân biệt với các loài ngựa vằn khác bởi mô hình giới hạn chủ yếu là các sọc nâu và trắng, chủ yếu ở phần trước của cơ thể. Phần đuôi màu nâu và không có sọc, trông giống ngựa hơn. Sự phân bố của các sọc khác nhau đáng kể giữa các cá thể. Người ta biết rất ít về hành vi của quagga, nhưng nó có thể đã tụ tập thành đàn 30–50 con. Quaggas được cho là hoang dã và hoạt bát, nhưng cũng được coi là ngoan ngoãn hơn ngựa vằn Burchell. Chúng từng được tìm thấy với số lượng lớn ở Karoo của tỉnh Cape và phần phía nam của Nhà nước Tự do Orange ở Nam Phi.

Sau khi người Hà Lan định cư Nam Phi bắt đầu, quagga bị săn bắt rộng rãi, vì nó cạnh tranh với các động vật thuần hóa để làm thức ăn cho gia súc. Một số được đưa đến các vườn thú ở châu Âu, nhưng các chương trình nhân giống không thành công. Quần thể hoang dã cuối cùng sống ở Nhà nước Tự do Orange; Quagga đã tuyệt chủng trong tự nhiên vào năm 1878. Mẫu vật nuôi nhốt cuối cùng đã chết ở Amsterdam vào ngày 12 tháng 8 năm 1883. Chỉ có một con quagga từng được chụp ảnh còn sống và chỉ có 23 bộ da được bảo tồn ngày nay. Năm 1984, quagga là loài động vật tuyệt chủng đầu tiên được phân tích DNA. Dự án Quagga đang cố gắng tạo lại kiểu hình của mẫu lông và các đặc điểm liên quan bằng cách lai chọn giống vật nuôi các loài phụ gần nhất là ngựa vằn Burchell.

Phân loại

Tên "quagga" có nguồn gốc từ từ Khoikhoi có nghĩa là ngựa vằn và là từ tượng thanh, được cho là giống với cách gọi của quagga, được phiên âm khác nhau là "kwa-ha-ha", "kwahaah", hoặc "oug- ga ". Tên vẫn được sử dụng thông tục cho ngựa vằn đồng bằng. Quagga ban đầu được phân loại là một loài riêng biệt, Equus quagga, vào năm 1778 bởi nhà tự nhiên học người Hà Lan Pieter Boddaert. Theo truyền thống, quagga và các đồng bằng và ngựa vằn núi khác được xếp vào phân chi con Hippotigris.

Nhiều cuộc tranh luận đã xảy ra về tình trạng của đầm lầy liên quan đến ngựa vằn đồng bằng. Nó ít được thể hiện trong hồ sơ hóa thạch, và việc xác định những hóa thạch này là không chắc chắn, vì chúng được thu thập vào thời điểm mà cái tên "quagga" dùng để chỉ tất cả các loài ngựa vằn. Hóa thạch sọ của loài Equus mauritanicus từ Algeria đã được cho là có mối quan hệ tương thích với quagga và ngựa vằn đồng bằng, nhưng chúng có thể bị hư hại quá nặng để có thể đưa ra kết luận chắc chắn về chúng. Quaggas cũng đã được xác định trong nghệ thuật hang động do người San.

Reginald Innes Pocock năm 1902 có lẽ là người đầu tiên cho rằng quagga là một loài phụ của ngựa vằn đồng bằng. Vì quagga được mô tả một cách khoa học và được đặt tên trước ngựa vằn đồng bằng, nên danh pháp ba phần của quagga trở thành E. quagga quagga theo sơ đồ này, và các phân loài khác của ngựa vằn đồng bằng cũng được đặt dưới E. quagga.

Về mặt lịch sử, phân loại quagga phức tạp hơn nữa vì quần thể ngựa vằn Burchell đã tuyệt chủng ở cực nam (Equus quagga burchellii, trước đây là Equus burchellii burchellii) được cho là một phân loài riêng biệt (đôi khi cũng được cho là một loài đầy đủ, E. burchellii). Quần thể phía bắc còn tồn tại, "ngựa vằn Damara", sau này được đặt tên là Equus quagga antiquorum, có nghĩa là ngày nay nó còn được gọi là E. q. burchellii, sau khi người ta nhận ra rằng chúng là cùng một đơn vị phân loại. Quần thể đã tuyệt chủng từ lâu được cho là rất gần với quagga, vì nó cũng cho thấy các dải hạn chế ở các bộ phận sau. Ví dụ về điều này, Shortridge đã đặt cả hai vào chi con Quagga hiện không được sử dụng vào năm 1934. Hầu hết các chuyên gia hiện nay cho rằng hai phân loài này đại diện cho hai đầu của một cây gỗ.

Các phân loài khác nhau của ngựa vằn đồng bằng đã được các nhà nghiên cứu ban đầu công nhận là thành viên của Equus quagga, mặc dù có nhiều sự nhầm lẫn tồn tại về loài nào là hợp lệ. Các phân loài Quagga được mô tả dựa trên sự khác biệt về các kiểu sọc, nhưng những khác biệt này do hiện tượng đa hình trong cùng một quần thể. Một số loài phụ và thậm chí cả loài, chẳng hạn như E. q. danielli và Hippotigris isabellinus, chỉ dựa trên hình ảnh minh họa (kiểu hình tượng) của các mẫu quagga không bình thường. Một số tác giả đã mô tả quagga như một loại ngựa hoang hơn là ngựa vằn.

Một nghiên cứu về sọ từ năm 1980 dường như đã xác nhận mối liên hệ của nó với loài ngựa (Equus ferus caballus), nhưng các nghiên cứu hình thái ban đầu đã được ghi nhận là có sai sót. Việc nghiên cứu các bộ xương từ các mẫu vật nhồi bông có thể là một vấn đề khó khăn, vì các nhà phân loại học ban đầu đôi khi sử dụng sọ lừa và ngựa bên trong thú cưỡi của chúng khi không có sẵn.

Sự phát triển
Quagga là loài động vật đã tuyệt chủng đầu tiên được phân tích DNA, và nghiên cứu năm 1984 này đã khởi động lĩnh vực phân tích DNA cổ đại. Nó xác nhận rằng quagga có quan hệ họ hàng gần với ngựa vằn hơn là ngựa, với quagga và ngựa vằn núi (ngựa vằn Equus) có chung tổ tiên cách đây 3–4 triệu năm. Một nghiên cứu miễn dịch học được công bố vào năm sau cho thấy quagga gần giống với ngựa vằn đồng bằng nhất. Một nghiên cứu năm 1987 cho rằng mtDNA của quagga phân kỳ ở mức khoảng 2% mỗi triệu năm, tương tự như các loài động vật có vú khác, và một lần nữa xác nhận mối quan hệ gần gũi với ngựa vằn đồng bằng.

Các nghiên cứu hình thái học sau đó đã đưa ra những kết luận trái ngược nhau. Một phân tích năm 1999 về các phép đo sọ cho thấy rằng quagga khác với ngựa vằn đồng bằng và sau này là vằn núi. Một nghiên cứu năm 2004 về da và hộp sọ cho thấy rằng quagga không phải là một loài riêng biệt, mà là một phân loài của ngựa vằn đồng bằng. Bất chấp những phát hiện này, nhiều tác giả sau đó đã giữ ngựa vằn đồng bằng và quagga thành những loài riêng biệt.

Một nghiên cứu di truyền được công bố vào năm 2005 đã xác nhận tình trạng dưới đặc hiệu của quagga. Nó chỉ ra rằng quagga có ít đa dạng di truyền, và nó phân biệt với các phân loài ngựa vằn đồng bằng khác chỉ từ 120.000 đến 290.000 năm trước, trong kỷ Pleistocen, và có thể là cực đại áp chót của băng hà. Mẫu lông khác biệt của nó có lẽ đã phát triển nhanh chóng vì sự cách ly về địa lý và/hoặc sự thích nghi với môi trường khô hạn hơn. Ngoài ra, các phân loài ngựa vằn ở đồng bằng có xu hướng ít phân dải hơn về phía nam mà chúng sống, và quagga là loài sống ở phía nam nhiều nhất trong số chúng. Các loài động vật móng guốc lớn khác ở châu Phi cũng phân hóa thành các loài và phân loài riêng biệt trong thời kỳ này, có thể là do sự thay đổi khí hậu giống nhau.

Nghiên cứu di truyền năm 2018 của quần thể ngựa vằn đồng bằng đã xác nhận Quagga là thành viên của loài đó. Họ không tìm thấy bằng chứng cho sự phân biệt dưới đặc hiệu dựa trên sự khác biệt về hình thái giữa các quần thể ngựa vằn phía nam, bao gồm cả quagga. Các quần thể ngựa vằn đồng bằng hiện đại có thể có nguồn gốc từ miền nam châu Phi, và quagga dường như ít khác biệt với các quần thể lân cận hơn so với quần thể sống ở cực bắc ở đông bắc Uganda. Thay vào đó, nghiên cứu đã hỗ trợ một chuỗi di truyền bắc-nam cho ngựa vằn đồng bằng, với quần thể Uganda là khác biệt nhất. Ngựa vằn từ Namibia dường như là loài gần nhất về mặt di truyền với Quagga.

Mô tả
Quagga là loài ngựa vằn đồng bằng phân bố ở cực nam, chủ yếu sống ở phía nam sông Orange. Nó là một động vật ăn cỏ, và phạm vi sinh sống của nó chỉ giới hạn trong các đồng cỏ và vùng cây bụi nội địa khô cằn ở vùng Karoo của Nam Phi, ngày nay hình thành các tỉnh của Bắc Cape, Đông Cape, Tây Cape và Free State. Những khu vực này được biết đến với hệ động thực vật đặc biệt và lượng đặc hữu cao. Người ta biết rất ít về hoạt động của quaggas trong tự nhiên, và đôi khi không rõ loài ngựa vằn chính xác được đề cập đến trong các báo cáo cũ. Nguồn duy nhất mô tả rõ ràng về đầm lầy ở Bang Tự do là của kỹ sư quân sự và thợ săn người Anh, Thiếu tá Sir William Cornwallis Harris với báo cáo vào năm 1840 như sau:Phạm vi phân bố địa lý của quagga dường như không mở rộng đến phía bắc của sông Vaal. Loài vật này trước đây cực kỳ phổ biến trong thuộc địa nhưng nay đã biến mất trước những bước tiến của nền văn minh, nên hiện được tìm thấy với số lượng rất hạn chế và chỉ ở vùng ven biên giới. Ngoài ra, trên những vùng đồng bằng oi bức hoàn toàn bị thú dữ chiếm cứ, và có thể được gọi là lãnh thổ của thiên nhiên man rợ, nó sinh sống theo từng đàn bất tận, nó hầu như luôn luôn được nhìn thấy khác hẵn với linh dương đầu bò (gnu) đuôi trắng và với đà điểu, đối với loài chim đặc biệt là nó thể hiện xu hướng kỳ dị nhất. Di chuyển chậm rãi qua đường chân trời giống như đại dương, thét ra một tiếng kêu chói tai, những đàn gồm gồm hàng trăm con thường xuyên di cư từ vùng đồng bằng buồn tẻ và hoang vắng của một số vùng nội địa hình thành nơi ở hẻo lánh của chúng, chúng tìm kiếm những đồng cỏ um tùm hơn, nơi trong những tháng mùa hè, nhiều loại thảo mộc khác nhau đâm chồi nảy lộc và những bông hoa tạo thành một tấm thảm xanh, rải rác với những sắc màu rực rỡ và đa dạng.

Quaggas đã được báo cáo tụ tập thành đàn 30–50 con, và đôi khi di chuyển theo kiểu thành từng hàng dài. Chúng có thể có quan hệ mật thiết với ngựa vằn Burchell giữa sông Vaal và sông Orange. Điều này còn bị tranh cãi, và không có bằng chứng cho thấy chúng đã lai tạp. Chúng cũng có thể đã chia sẻ một phần nhỏ phạm vi của nó với ngựa vằn núi Hartmann (ngựa vằn Equus hartmannae). Quaggas được cho là loài hiếu động và có sức bền cao, đặc biệt là những con ngựa giống. Trong những năm 1830, nhiều con Quaggas được sử dụng làm ngựa kéo xe ở London, những con đực có lẽ được quấn chặt để giảm bớt bản tính dễ bất kham của chúng, Những con Quagga bị nuôi nhốt trong các vườn thú châu Âu được cho là thuần hóa và ngoan ngoãn hơn ngựa vằn Burchell. Một mẫu vật được cho là đã sống trong điều kiện nuôi nhốt trong 21 năm 4 tháng, chết vào năm 1872.

Vì chức năng thực tế của sọc vẫn chưa được xác định đối với ngựa vằn nói chung, nên không rõ tại sao Quagga lại thiếu sọc ở phần thân sau của nó. Một chức năng khó hiểu để bảo vệ khỏi động vật ăn thịt (sọc che khuất cá thể ngựa vằn trong đàn) và ruồi đốt (ít bị thu hút bởi các vật có sọc), cũng như các chức năng xã hội khác nhau, đã được lý giải cho ngựa vằn nói chung. Sự khác biệt về sọc phần tư thân sau có thể hỗ trợ sự nhận biết loài trong quá trình trà trộn của các bầy hỗn hợp, do đó các thành viên của một loài hoặc loài sẽ đi theo loại dấu hiệu riêng. Nó cũng có bằng chứng cho thấy những con ngựa vằn đã phát triển các kiểu hình họa tiết sọc để điều chỉnh nhiệt để tự hạ nhiệt, và những con Quagga đã mất chúng do sống trong khí hậu mát hơn, mặc dù một vấn đề với điều này là ngựa vằn núi sống ở môi trường tương tự và có dạng sọc đậm. Một nghiên cứu năm 2014 ủng hộ mạnh mẽ giả thuyết rằng chức nằng này để né ruồi đốt, và những con Quagga dường như đã sống ở những khu vực có lượng ruồi hoạt động ít hơn các loài ngựa vằn khác.

Suy giảm và tuyệt chủng
Vì nó rất dễ tìm và dễ giết, Quagga đã bị săn lùng bởi những người định cư Hà Lan ban đầu và sau đó là những người Afrikaners để cung cấp thịt hoặc da của họ. Da đã được mua bán hoặc sử dụng tại địa phương. Loài quagga có thể dễ bị tuyệt chủng do phân bố hạn chế, và nó có thể đã cạnh tranh với vật nuôi trong nước để làm thức ăn cho gia súc. Quagga đã biến mất khỏi phần lớn phạm vi của nó vào những năm 1850. Quần thể cuối cùng trong tự nhiên, ở Bang Orange Free, đã bị tuyệt chủng cục bộ vào cuối những năm 1870. Loài quagga hoang dã cuối cùng được biết đến đã chết vào năm 1878.

Quaggas bị bắt và vận chuyển đến châu Âu, nơi chúng được trưng bày trong các vườn thú. Ngài Morton đã cố gắng cứu loài vật khỏi nguy cơ tuyệt chủng bằng cách bắt đầu chương trình nuôi nhốt, ông chỉ có thể kiếm được một con đực duy nhất, mà trong tuyệt vọng, ông đã lai tạo với một con ngựa cái. Điều này đã tạo ra một con lai cái có sọc vằn trên lưng và chân. Con ngựa cái của Ngài Morton đã được bán và sau đó được lai tạo với một con ngựa đực đen, kết quả là con cái lại có sọc vằn. Một tài khoản về điều này đã được xuất bản vào năm 1820 bởi Hiệp hội Hoàng gia. Điều này dẫn đến những ý tưởng mới về telegony được Charles Darwin gọi là pangenesis. Vào cuối thế kỷ 19, nhà động vật học người Scotland là James Cossar Ewart đã lập luận chống lại những ý kiến này và bằng một số thí nghiệm lai tạo đã chứng minh rằng các vằn vằn có thể nổi lên như một đặc điểm tàn tật bất cứ lúc nào.

Quagga từ lâu đã được coi là một ứng cử viên thích hợp để thuần hóa, vì nó được coi là loài ngoan ngoãn nhất trong các loài ngựa sọc. Những người thực dân Hà Lan đầu tiên ở Nam Phi đã mơ tưởng về khả năng này, bởi vì những con ngựa lao động nhập khẩu của họ không hoạt động tốt trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt và thường xuyên làm mồi cho những con ngựa châu Phi sợ hãi. Vào năm 1843, nhà tự nhiên học người Anh Charles Hamilton Smith đã viết rằng quagga 'không nghi ngờ gì được tính toán tốt nhất cho quá trình thuần hóa, cả về sức mạnh và sự ngoan ngoãn'. Chỉ có một số mô tả về quaggas đã được thuần hóa hoặc thuần hóa ở Nam Phi.

Ở châu Âu, các trường hợp duy nhất được xác nhận là hai con ngựa đực giống do Joseph Wilfred Parkins, cảnh sát trưởng London, điều khiển trong một phaeton vào năm 1819–1820, và những con Quagga và con lai của chúng ở Vườn thú London, được sử dụng để kéo xe và vận chuyển rau từ thị trường đến sở thú. Tuy nhiên, sự tôn kính vẫn tiếp tục kéo dài sau cái chết của con Quagga cuối cùng vào năm 1883. Năm 1889, nhà tự nhiên học Henry Bryden đã viết: "Đó là một con vật quá đẹp, rất có khả năng thuần hóa và sử dụng, và không bao lâu nữa được tìm thấy với sự phong phú tuyệt vời như vậy, lẽ ra phải được phép quét khỏi mặt đất, chắc chắn là một sự ô nhục đối với nền văn minh ngày nay của chúng ta.

Mẫu vật ở London chết vào năm 1872 và mẫu ở Berlin vào năm 1875. Con quagga bị nuôi nhốt cuối cùng, một con cái trong vườn thú Natura Artis Magistra của Amsterdam, sống ở đó từ ngày 9 tháng 5 năm 1867 cho đến khi chết vào ngày 12 tháng 8 năm 1883, nhưng nguồn gốc và nguyên nhân cái chết của nó không rõ ràng. Cái chết của nó không được công nhận là biểu hiện sự tuyệt chủng của đồng loại vào thời điểm đó, và sở thú đã yêu cầu một mẫu vật khác; các thợ săn tin rằng nó vẫn có thể được tìm thấy ở "gần bên trong" ở Cape Colony.

Vì người dân địa phương sử dụng thuật ngữ Quagga để chỉ tất cả ngựa vằn, điều này có thể dẫn đến sự nhầm lẫn. Sự tuyệt chủng của quagga đã được quốc tế chấp nhận bởi Công ước 1900 về Bảo tồn Động vật hoang dã, Chim và Cá ở Châu Phi. Mẫu vật cuối cùng được in trên tem Hà Lan vào năm 1988. Có 23 mẫu vật Quagga được nhồi bông và gắn tường trên khắp thế giới, bao gồm một con non, hai con ngựa con và một bào thai. Ngoài ra, một đầu và cổ được gắn kết, một bàn chân, bảy bộ xương hoàn chỉnh và các mẫu mô khác nhau vẫn còn. Một mẫu vật được gắn tường thứ 24 đã bị phá hủy ở Königsberg, Đức trong Chiến tranh thế giới thứ hai và nhiều bộ xương khác nhau cũng đã bị mất mát.

Dự án phục hồi giống

Sau khi phát hiện ra mối quan hệ rất gần gũi giữa ngựa vằn đồng bằng và quagga, Reinhold Rau bắt đầu Dự án Quagga vào năm 1987 ở Nam Phi để tạo ra một quần thể ngựa vằn giống Quagga bằng cách lai tạo chọn lọc để có kiểu sọc giảm từ đàn ngựa vằn đồng bằng, nhằm mục đích giới thiệu chúng với phạm vi cũ của quagga. Để phân biệt giữa Quagga và ngựa vằn trong dự án, họ gọi nó là "Rau quaggas". Quần thể sáng lập bao gồm 19 cá thể từ Namibia và Nam Phi, được chọn vì chúng đã giảm bớt sọc ở thân sau và chân. Con ngựa con đầu tiên của dự án được sinh ra vào năm 1988. Khi một quần thể đủ giống Quagga đã được tạo ra, những người tham gia dự án có kế hoạch thả chúng ở miền Tây Cape.

Việc giới thiệu những con ngựa vằn giống Quagga này có thể là một phần của chương trình phục hồi toàn diện, bao gồm các nỗ lực liên tục như loại bỏ các cây không phải cây bản địa. Quaggas, linh dương đầu bò và đà điểu, xuất hiện cùng nhau trong các thời kỳ lịch sử trong một hiệp hội đôi bên cùng có lợi, có thể được nuôi chung trong những khu vực mà thảm thực vật bản địa phải được duy trì bằng cách chăn thả. Vào đầu năm 2006, các động vật thế hệ thứ ba và thứ tư do dự án sản xuất được coi là trông rất giống các mô tả và các mẫu vật được bảo tồn của đầm lầy. Hình thức nhân giống chọn lọc này được gọi là lai ngược. Việc thực hành này đang gây tranh cãi, vì những con ngựa vằn thu được sẽ giống Quaggas chỉ ở hình dáng bên ngoài, nhưng sẽ khác về mặt di truyền. Công nghệ sử dụng DNA phục hồi để nhân bản vẫn chưa được phát triển.

Chú thích

Liên kết ngoài
 The Quagga Project
 The Quagga Project – Revival of the Quagga
 PBS Nature: Restoring the Quagga
 Quagga Quest. Can we bring back a long-extinct animal? (Slate)
 Real Life Jurassic Park? Scientists claim to 'restore' extinct zebra (ABC News)
 The Sixth Extinction – Species Info – Quagga
 Zebra cousin became extinct 100 years ago. Now, it's back

Ngựa vằn
Q
Động vật có vú Nam Phi


title: Chồn sương

text:
Chồn sương hay còn gọi là chồn Ferret (Danh pháp khoa học: Mustela furo) là một loài chồn đã thuần hóa trong chi Chồn thuộc họ Chồn và bắt nguồn từ nhân nhánh của loài Mustela putorius (Chồn hôi châu Âu). Đây là động vật đã được con người thuần hóa để trở thành vật nuôi. Chồn sương là một loài ăn thịt kích thước vừa phải. Chồn sương có màu lông màu nâu, đen, trắng hoặc lang. Một trong những con mồi của loài chồn này là thỏ, và chúng thường bắt thỏ bằng cách đặt bẫy. Chúng được con người sử dụng làm con vật để săn thỏ góp phần tiêu diệt thỏ hoang.

Để bắt được con mồi, chồn sương, khi phát hiện con thỏ từ xa, chồn sương lăn lộn, co giật, nhảy múa liên tục giống như một con vật bị đốt, hay một con thú hóa điên. Hành động kỳ lạ của chồn sương thu hút sự chú ý của thỏ, khiến chúng nhầm tưởng và mất cảnh giác. Con thỏ không biết rằng con chồn đã tới gần và nó sẽ nhảy chồm lên và cắn chết thỏ để ăn thịt thỏ.

Chồn sương là loài chồn đã được thuần dưỡng để làm cảnh cách đây nhiều năm. Tại Mỹ, số lượng người nuôi chồn làm cảnh chỉ đứng sau số người nuôi chó và mèo. Loài này thông minh trung thành, thể hình và khuôn mặt dễ thương, tính tình hiếu động nghịch ngợm. Chồn sương là loài vật nuôi thích hợp nhất với những người chủ trong thành phố, ngắm nhìn chúng hoạt động đùa nghịch. Với thói quen và trí thông minh và chỉ đi vệ sinh một chỗ cố định vào một khoảng thời gian nhất định.

Chú thích

Tham khảo

F
Thú cưng
Động vật được mô tả năm 1758
Động vật đã được thuần hóa
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên


title: Chuột gai châu Phi

text:
Chuột gai châu Phi (danh pháp khoa học: Acomys percivali) là một loài động vật có vú trong họ Chuột, bộ Gặm nhấm. Loài này được Dollman mô tả năm 1911., chúng sống tại vùng núi ở miền trung Kenya, Somalia, Nam Sudan, và Uganda. Môi trường sống tự nhiên của nó là xavan khô, cây bụi khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu vực nhiều đá. Nó là một trong hai loài động vật có vú đã biết, loài kia là Acomys kempi, có khả năng tái tạo hoàn toàn các mô bị tổn thương, bao gồm nang lông, da, tuyến mồ hôi, lông và sụn. Chuột gai châu Phi được xem là một trong những loài động vật sở hữu lớp da mỏng nhất thế giới và sở hữu khả năng tự tái tạo da để dễ dàng tự lột bỏ lớp da của mình khi gặp kẻ thù. Chuột gai châu Phi có thể trốn thoát trẻ thù ăn thịt như rắn, cú và đại bàng bằng cách tự lột phần lớn da của mình. Khi bị kẻ thù bắt, con chuột có thể lột bỏ 60% da của mình để tẩu thoát.

Mô tả
Lần đầu tiên loài này được mô tả khoa học vào năm 1911 bởi G. Dollman.

Chiều dài thân (không tính đuôi) 82-111 mm, chiều dài đuôi 39-92 mm (đuôi chiếm 76% chiều dài thân), chiều dài tai 11-15 mm, chiều dài chân sau 9-15 mm; trọng lượng cơ thể là 18-48 g.

Môi trường sống
Loài này sống chủ yếu ở các vùng đất thấp trong thung lũng Great Rift của châu Phi. Chúng được tìm thấy ở độ cao tới 1000 m so với mực nước biển, đặc biệt là ở các khu vực đá được bao phủ bởi dung nham. Nó là một loài động vật ăn côn trùng.

Cơ chế tự lột bỏ da
Do lớp biểu bì mềm bên dưới lớp da của loài chuột này đã giúp cho nó dễ dàng lột bỏ lớp da cũ. da của chuột gai châu Phi cho thấy nó yếu hơn khoảng 20 lần và dễ xé rách hơn 77 lần so với da của chuột bạch thí nghiệm. Đặc điểm da dễ vị xé rách của loài chuột gai châu Phi có thể giúp chúng thoát khỏi kẻ thù, như rắn, chim cú và đại bàng. Khi bị tấn công, chúng sẵn sàng bỏ lại một phần da để thoát thân

Bên cạnh đó, chuột gai châu Phi còn sở hữu khả năng tự làm lành, tái tạo da, nang lông, tuyến mồ hôi và sụn trong vòng vài ngày mà không để lại sẹo. Nếu bị thương thì đến hôm sau, vết thương đó có thể được thu nhỏ tới 64%, do đó, việc bị rách da dù lớn đến đâu cũng ảnh hưởng đến loài chuột gai. Điều đặc biệt, sau đó, chuột có thể phục hồi lại được phần da bị mất một cách nhanh chóng, trong vòng 3 ngày, mà không để lại sẹo. Sau khoảng 30 ngày thì phần long và màu da được phục hồi hoàn toàn.

Một thí nghiệm, người ta đã thử nghiệm lột khoảng 60% da trên lưng của nhưng con chuột, nhưng sau đó phần da bị mất mọc lại rất nhanh và lông cũng mọc lại ở phần ra mới tái tạo vết thương dài 4mm có thể lành trong 3 ngày, trong khi, loài chuột bạch thí nghiệm phải mất từ 5 đến 7 ngày để lành một vết thương tương tự điều này cho thấy Chúng không tái tạo lại toàn bộ phần da bị mất. Chúng sử dụng khả năng co giãn của da để che vị trí bị thương nên chúng thực sự không phải tái tạo ra nhiều. Ở phần trung tâm của vết thương, vẫn còn khoảng 5% da chưa tái tạo.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật có vú châu Phi
Động vật được mô tả năm 1911
Loài ít quan tâm


title: Nguyễn Thị Minh Ngọc

text:
Nguyễn Thị Minh Ngọc (sinh ngày 5 tháng 8 năm 1953, tại Bà Rịa, Việt Nam), là nhà văn, nhà biên kịch, đạo diễn, diễn viên Việt Nam.

Tiểu sử
Nguyễn Thị Minh Ngọc tốt nghiệp đạo diễn sân khấu năm 1980, đào tạo diễn viên tại trường Sân khấu & Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh và Nhà hát Trần Hữu Trang. Bà là học trò của đạo diễn Nguyễn Tường Trân (đệ tử đời thứ hai của Konstantin Stanislavski), đã được cùng đào tạo diễn viên cải lương với NSND Phùng Há, đã đào tạo được nhiều nghệ sĩ sân khấu kịch nói và cải lương thành danh ở trong nước và hải ngoại như: NSƯT Hữu Châu, Hữu Nghĩa, Hồng Đào, Quang Minh, NSƯT Hữu Quốc,NSƯT Mỹ Hằng, Lương Mỹ, Mai Lan, Hòa Hiệp, Xuân Trang, Thanh Phương (đã mất),...

Bà giảng dạy bộ môn Biên Kịch, Lý Luận Kịch và Lịch sử Sân khấu Việt Nam tại một số trường Cao Đẳng và Đại Học, đồng sáng lập CLB Đạo Diễn Thể Nghiệm (1985), dựng khoảng 30 vở truyền thống và đương đại, viết khoảng 70 vở truyền thống và đương đại cho sân khấu và khoảng 30 kịch bản cho điện ảnh, hàng trăm tập phim cho truyền hình, vài công trình nghiên cứu về sân khấu và cải lương, đã dự nhiều liên hoan, hội thảo, sáng tác và nghiên cứu về sân khấu và giáo dục trong nước cùng các nước Uc, Anh, Pháp, Đức, Tanzania, Na Uy, Thụy Điển, Philipines, Mỹ, Indonesia, là nhân vật sân khấu của năm 2004 do Truyền hình Việt Nam bình chọn.

Bà từng là diễn viên cho các sân khấu: 5B Võ Văn Tần, Idecaf... Những vai được khán giả nhớ: Otilia, Cô Bé Nuôi Gà & Cô Gái Già (Dư Luận Quần Chúng), dì ba Duyên (Ngôi Nhà Không Có Đàn Ông), bà Nội (Cậu Đồng), bà Cả & bà Tớ Già (Lồng Đèn Đỏ Treo Cao), bà Mẹ (Tám Người Đàn Bà), Khán giả Cuồng Nhiệt (Thương hoài ngàn năm), bà Hạnh Ngộ (Một nửa của tôi đâu?) Vai gần nhất là bà Vú trong MV Tan Vỡ với Đàm Vĩnh Hưng và Nhan Phúc Vinh. Riêng tiết mục "Người Lãng Mạn Cuối Cùng- The Last Romantic" là độc diễn 60' ghép từ mười độc thoại bi hài đã được Nguyễn Thị Minh Ngọc dùng để minh họa các buổi nói chuyện về sân khấu của mình ở các đại học trong và ngoài nước.

Ngoài ra, bà còn là hội viên của các Hội Nhà văn, Sân khấu, Điện ảnh, và là một trong 20 nhà văn tiêu biểu của Thành phố Hồ Chí Minh do Hội Nhà Văn Thành phố Hồ Chí Minh bình chọn.

Bà là phụ nữ Việt đầu tiên đưa tác phẩm Việt Nam vào sân khấu off-off Broadway tại New York với cương vị tác giả, đạo diễn và diễn viên trong đó với: Người đàn bà thất lạc (2008) và Chúng Tôi Là..(2011). Bà được Liên hoan Film Quốc tế về Người Việt (VIFF) tại Mỹ chọn làm tâm điểm (2007).

Ngoài các phim tài liệu về Nguyễn Thị Minh Ngọc do các đài truyền hình của VTV, HTV, Bình Dương, Long An thực hiện, năm 2015, đạo diễn Hùng Phương làm phim tài liệu "Nguyễn Thị Minh Ngọc-Người Gìn Vàng Giữ Ngọc" dài 19'36'' và đã đoạt giải nhất trong cuộc thi "Tôi gìn giữ vẻ đẹp".

Gia đình
Minh Ngọc có một người em gái là nghệ sĩ Minh Phượng.

Tác phẩm

Giải thưởng Văn Học

 Kính thưa anh Tổng Thư Ky- Giải truyện ngắn của Thành Đoàn, báo Tuổi trẻ (1981).
 Quán trọ - Giải truyện ngắn của báo Kiến Thức Ngày Nay & Hội Nhà Văn Thành phố Hồ Chí Minh (1993).
 Nắng chiều - Giải truyện ngắn của báo Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh (1986).
 Chung vách - Giải truyện ngắn của báo Văn Nghệ Thành phố Hồ Chí Minh (1988).
 Trinh Tiên - Giải Văn học tuổi 20 (Truyện vừa) Nhà Xuất Bản Trẻ & Hội Nhà Văn Thành phố Hồ Chí Minh (1995).
 Năm đêm với bé Su - Giải A Văn học Thiếu Nhi của Nhà Xuất bản Kim Đồng và Hội Nhà Văn Việt Nam (1996).

Giải thưởng Kịch bản Sân khấu và Phim

 Đứng giữa đồi cao - Giải kịch bản toàn quốc (1985).
 Những người cha của bé Kham San - Huy chương vàng Toàn quân (1984).
 Câu chuyện mười năm - Huy chương bạc Sân khấu Quần chúng Thành phố Hồ Chí Minh (1985).
 Những đứa trẻ lạc loài- Giải Kịch bản Thiếu Nhi (1987).
 Mardona của tôi - Giải Kịch bản Thiếu Nhi (1987).
 Những đường dây không thấy được + Ở một nơi chưa có điện về: Giải năm Quốc tế Thông tin Liên lạc (1994).
 Một nửa của tôi đâu? Giải kịch bản Hội SK Thành phố Hồ Chí Minh & Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (1993)
 Cô đào hát: (từ truyện của Nguyễn Quang Sáng) Huy chương vàng Liên hoan Sân khấu Sàigòn 300 năm Nhà hát Trần Hữu Trang (1998), giải B Hội Sân khấu Việt Nam(1998).
 Xóm nhỏ Sàigòn: (chung với Vương Huyền Cơ) Huy chương vàng Liên hoan Sân khấu Sàigòn 300 năm Sân khấu Idecaf (1998), giải B Hội Sân khấu Việt Nam (1998).
 Thương hoài ngàn năm: Giải B Hội Sân khấu Việt Nam (1996).
 Lũ rừng: Giải thưởng Hội Sân khấu Việt Nam (2000).
 Người đàn bà thất lạc: Giải đặc biệt Liên hoan Sân khấu châu Á Thái Bình Dương về Phụ Nữ tại Philipines (2003).
 Giưã hai bờ sương khói: Giải tác giả Hội diễn SK Chuyên nghiệp Năm Năm (2004).
 Hãy yêu nhau đi: Giải thưởng Hội Sân khấu Việt Nam (2005). Giải Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh (2005).
 Trái tim nhảy múa: Giải thưởng Liên hoan SK Xã hội hoá Toàn Quốc (2006)
 Kịch bản phim truyện:Yêu một người Sàigòn: Giải thưởng sáng tác về Sàigòn 300 năm(1998).
 Hải Nguyệt: Giải A Hội Điện Ảnh Việt Nam (1998), giải của Ban Giám khảo Liên hoan Film Việt Nam lần 12 (1999), Liên hoan Phim Ba Lục Địa tại Pháp(1998).
 Thương hoài ngàn năm: Huy chương bạc Liên hoan Truyền hình Toàn quốc (1996).
 Sống trong sợ hãi: (chung với Bùi Thạc Chuyện) Giải ban giám khảo Liên hoan phim Việt Nam(2006), Giải Đặc Biệt Liên hoan Phim Thượng Hải, Liên hoan Phim châu Á Thái Bình Dương.
 Ngọc Viễn Đông: Giải Âm nhạc và Hình Ảnh Liên hoan Phim Độc Lập California,US (2012), Giải Đạo diễn Trẻ xuất sắc phim truyện Liên hoan Phim Illinois, US (2012), Giải đặc biệt ban giám khảo cho quay phim Liên hoan Phim châu Á tại Dallas, US (2012).
Nhạc kịch Tiên Nga: (đồng tác giả với NSND Nguyễn Thành Châu & Nguyễn Hồng Dung, cảm tác từ truyện thơ của cụ Đồ Chiểu- đạo diễn Thành Lộc)Giải thưởng Văn học nghệ thuật TP Hồ Chí Minh 5 năm lần 2 (2014-2019).
Song Lang: (đồng tác giả với Leon Le) đến tháng Sáu - 2020 đã có trên 50 giải trong và ngoài Việt Nam. Giải Trống Đồng và đồng giải Khán giả Bình Chọn ở Viet Film Fest 2019 (California).

Giải thưởng Kịch bản Phim Tài liệu

 Ma túy SOS: Giải Báo chí Thành phố Hồ Chí Minh (1991).
Thành Tôn - Người nghệ sĩ: Giải B Liên hoan Film Việt Nam lần 11 (1995).
 Thời gian & Vĩnh cửu: Giải A Hội Điện Ảnh Việt Nam (1996).

Chương trình truyền hình
 Ai là bậc thầy chính hiệu ? (người chơi khách mời của đội Bé Yêu, với NSƯT Lê Thiện)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Nguyễn Thị Minh Ngọc tại IMDb
 Nguyễn Thị Minh Ngọc - Tồn tại giữa các ranh giới vô hình, Diễn đàn thế kỷ
 Đạo diễn Nguyễn Thị Minh Ngọc với nỗi niềm mới trong “We Are”

Người Bà Rịa – Vũng Tàu


title: Giờ tiêu chuẩn Hàn Quốc

text:
Giờ tiêu chuẩn Hàn Quốc hay Giờ tiêu chuẩn Triều Tiên ( - KST; ) là múi giờ chuẩn tại Hàn Quốc và là múi giờ thứ chín tính từ UTC (UTC+9:00), có nghĩa là khi vào rạng sáng (00:00) UTC, thì giờ chuẩn Hàn Quốc là 9 giờ sáng (09:00). Hàn Quốc hiện không theo dõi thời gian tiết kiệm ánh sáng ban ngày nhưng đã từng thử nghiệm nó trong quá khứ. Giờ chuẩn Hàn Quốc giống với giờ chuẩn Nhật Bản, giờ chuẩn Đông Indonesia và giờ chuẩn Irkutsk của Nga. Vào ngày 15 tháng 8 năm 2015, Triều Tiên đã sử dụng Giờ chuẩn Pyongyang, lùi lại 30 phút so với giờ chuẩn Hàn Quốc. Theo trích dẫn của Kim Jong-un điều này được thực hiện để kỉ niệm "Triều Tiên thoát khỏi chủ nghĩa đế quốc Nhật".

Lịch sử
Đế quốc Đại Hàn đã thông qua giờ tiêu chuẩn là 8.5 giờ trước UTC (UTC+8:30). Năm 1912, sau khi Triều Tiên trở thành thuộc địa của phát xít Nhật, chính quyền thực dân đã thay đổi thành UTC+09:00 để phù hợp với giờ chuẩn Nhật Bản. Năm 1954 nó được đổi lại thành UTC+08:30 và sau năm 1961, một lần nữa bị thay đổi thành UTC+09:00.

Triều Tiên công bố sẽ lùi múi giờ của mình thành UTC+08:30 vào 15 tháng 8 năm 2015, trùng với Ngày giải phóng, và áp dụng múi giờ chuẩn như năm 1908.

Ngày 5 tháng 5 năm 2018, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên chỉnh lại múi giờ thành UTC+09:00 để cùng thống nhất với Giờ chuẩn Hàn Quốc, theo đó bán đảo Triều Tiên sẽ chỉ còn một múi giờ nhằm thể hiện sự hòa giải sau Hội nghị thượng đỉnh liên Triều 2018 giữa lãnh đạo hai quốc gia.

Xem thêm

 UTC
 Giờ Bình Nhưỡng
 Múi giờ
 UTC+9

Chú thích

Liên kết
 Official Homepage of the Korea Research Institute of Standard and Science

Hàn Quốc


title: Newton

text:
Newton có thể chỉ về Isaac Newton, hoặc:
newton là cầu thủ đá bóng

Địa điểm

Không gian
 Newton (miệng núi lửa Mặt trăng)
 Newton (miệng núi lửa Sao hỏa)

Địa lý

Úc
 Newton, South Australia

Canada
 Newton, Edmonton
 Newton Town Centre, Surrey, British Columbia
 Newton Mills, Nova Scotia

New Zealand
 Newton, New Zealand

Singapore
 Newton, Singapore
 Newton Food Centre, Singapore
 Newton MRT Station, Singapore

Hoa Kỳ
 Newton, Alabama
 Newton, Georgia
 Newton, Illinois
 Newton, Iowa
 Newton, Kansas
 Newton, Massachusetts
 Newton, Mississippi
 Newton, New Hampshire
 Newton, New Jersey
 Newton, North Carolina
 Newton, Texas
 Newton, Utah
 Newton, Wisconsin (định hướng)
 Newton County (định hướng)
 Newton Township (định hướng)

Vương quốc Liên hiệp Anh

Anh
 Newton, Cheshire (định hướng)
 Newton, Derbyshire
 Newton, Doncaster, South Yorkshire
 Newton, Dorset
 Newton, Fenland, Cambridgeshire
 Newton, Fylde, Lancashire
 Newton, Golden Valley, Herefordshire
 Newton, Greater Manchester, Cheshire
 Newton, Hampton Court, Herefordshire
 Newton, Lancaster
 Newton, Lincolnshire
 Newton, Merseyside
 Newton, Norfolk
 Newton, Nottinghamshire
 Newton, Shropshire
 Newton, South Cambridgeshire
 Newton, South Gloucestershire
 Newton, Suffolk (còn được biết đến là Newton Green, Suffolk)
 Newton, Warwickshire
 Newton, West Midlands
 Archdeacon Newton, Durham
 Newton Abbot, Devon
 Newton Aycliffe, Durham
 Newton Blossomville, Buckinghamshire
 Newton Bromswold, Northamptonshire
 Newton Burgoland, Leicestershire
 Newton by Malpas, Cheshire
 Newton by Tattenhall, Cheshire
 Newton-by-the-Sea, Northumberland
 Newton Harcourt, Leicestershire
 Newton Heath (trước đây tên là Newton), Manchester
 Newton-in-Bowland, Lancashire
 Newton-in-Furness, Cumbria
 Newton-le-Willows, Merseyside
 Newton-le-Willows, North Yorkshire
 Newton Longville, Buckinghamshire
 Newton Regis, Warwickshire
 Newton under Roseberry, North Yorkshire
 Newton with Scales, Lancashire
 RAF Newton, Nottinghamshire
 Hardhorn with Newton, Lancashire
 Walford, Letton and Newton, Herefordshire

Scotland
 Newton, Midlothian
 Newton, North Uist, Na h-Eileanan an Siar
 Newton, Scottish Borders
 Newton (Lanark) railway station
 Newton, West Lothian
 Newton Mearns, East Renfrewshire
 Newton of Ardtoe, Highland
 Newton-on-Ayr railway station, South Ayrshire
 Newton Stewart, Dumfries and Galloway
 Newton Wamphray, Dumfries and Galloway
 Barony of Newton, Stirlingshire

Wales
 Newton, Brecknockshire
 Newton, Bridgend
 Newton, Swansea

Nhân vật

Họ
 Newton (họ), danh sách nhân vật mang họ Newton

Tên
 Newton (Billy Myers) (sinh 1967), ca sĩ nhạc pop người Anh
 Newton Faulkner (sinh 1985), ca sĩ tự sáng tác người Anh
 Newton "Newt" Gingrich (sinh 1943), chính khách và tác giả người Mỹ
 Newton Lee, doanh nhân phi lợi nhuận và biên tập tạp chí
 Newton N. Minow (sinh 1926), luật sư Mỹ

Nghệ thuật, giải trí
 Newton (ban nhạc), ban nhạc điện tử người Tây Ban Nha
 Newton (Blake), một ấn phẩm của William Blake
 The Newton Letter của John Banville, lần đầu xuất bản năm 1982
 Newton, một người bạn nhân mã của Hercules trong loạt phim hoạt hình The Mighty Hercules

Nhãn hiệu
 Newton Running, một nhãn hiệu giày thể thao dưới.
 Newton Vineyard, hãng rượu vang California do LVMH sở hữu.
 Newtons (bánh), một loại bánh ăn vặt

Khoa học công nghệ
 Newton (chương trình), một phần mềm do Apple, Inc sáng tạo.
 Newton (đơn vị), đơn vị đo lực trong hệ đo lường quốc tế (SI), lấy tên của nhà bác học Isaac Newton.
 Newton Game Dynamics, một động cơ vật lý học miễn phí
 Newton OS, một hệ điều hành cùng Apple Newton
 Newton scale, mức đo nhiệt độ của Isaac Newton
 XMM-Newton, orbiting X-ray observatory named after Isaac Newton


title: Vật thể gần Trái Đất

text:
Vật thể gần Trái Đất (NEO) là vật thể thuộc Hệ Mặt Trời mà quỹ đạo của nó mang nó đến gần Trái Đất. Mọi NEO phải có điểm cận nhật nhỏ hơn 1,3 AU. Chúng bao gồm vài nghìn tiểu hành tinh gần Trái Đất (NEA), các sao chổi gần Trái Đất, và một số tàu không gian bay quanh Mặt Trời, cũng như một số thiên thạch đủ lớn cần theo dõi trước khi chúng rơi xuống Trái Đất. Nhiều nhà khoa học đồng thuận rằng các va chạm trong quá khứ có một vai trò quan trọng ảnh hưởng đến lịch sử địa chất và sinh học của Trái Đất. NEO dần nhận được sự quan tâm từ thập niên 1980 bởi sự cảnh báo về nguy hiểm tiềm ẩn của một số tiểu hành tinh hay sao chổi có quỹ đạo rất gần Trái Đất, và các hoạt động nghiên cứu theo dõi chúng bắt đầu tăng lên. Những NEO ở tương đối gần Trái Đất sẽ được phân loại là vật thể có khả năng gây nguy hiểm.

Các tiểu hành tinh thuộc nhóm NEO có quỹ đạo trong khoảng 0,983 đến 1,3 AU tính đến Mặt Trời. Khi phát hiện một NEA, nó sẽ được thông báo đến trung tâm "Minor Planet Center" (thuộc Trung tâm thiên văn vật lý Harvard–Smithsonian) nhằm lưu trữ dữ liệu và phân loại. Có vài quỹ đạo của các tiểu hành tinh NEA cắt qua quỹ đạo Trái Đất gây ra những hiểm họa trong tương lai. Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, và các quốc gia khác hiện tại đang có những chương trình quét dò NEO bằng tín hiệu radar nhằm sớm phát hiện và đưa ra cảnh báo, hay các chương trình bảo vệ không gian (spaceguard).

Ở Hoa Kỳ, NASA được quốc hội ủy thác cho nhiệm vụ phát hiện, theo dõi và phân loại mọi NEO có đường kính ít nhất 1 kilô mét, do sự va chạm của chúng với Trái Đất có thể gây ra một thảm họa lớn cho hành tinh. , đã phát hiện được 848 tiểu hành tinh gần Trái Đất có đường kính lớn hơn 1 km, 154 trong số chúng có khả năng gây nguy hiểm tiềm ẩn (PHAs). Năm 2006 các nhà thiên văn ước lượng rằng còn khoảng 20% tiểu hành tinh gần Trái Đất chưa được phát hiện. Chương trình NEOWISE công bố kết quả vào năm 2011, rằng khoảng 93% vật thể NEA có đường kính lớn hơn 1 km đã được tìm thấy và chỉ còn 70 tiểu hành tinh nguy hiểm chưa bị phát hiện.

Các vật thể có mối nguy hiểm tiềm tàng (PHO) hiện tại được định nghĩa dựa trên các tham số đo lường xu hướng của vật gây nguy hiểm khi nó tiếp cận gần tới Trái Đất. Đa số vật thể với khoảng cách quỹ đạo tối thiểu giao cắt với Trái Đất (MOID) bằng 0,05 AU hoặc ít hơn và có độ sáng biểu kiến (H) bằng 22,0 hoặc sáng hơn (ám chỉ kích thước lớn hơn) được coi là những PHO. Những vật thể không thể tiếp cận Trái Đất gần hơn , hoặc có đường kính nhỏ hơn 150 m (hay H = 22,0 khi suất phản chiếu giả sử bằng 13%), không thuộc về lớp PHO. Danh mục Vật thể gần Trái Đất của NASA cũng bao gồm các tiểu hành tinh và sao chổi có khoảng cách đo theo khoảng cách từ Trái Đất tới Mặt Trăng, và cách sử dụng này trở thành đơn vị thông dụng trên các phương tiện truyền thông khi đưa tin về các vật thể này.

Các nhà thiên văn đặc biệt chú ý tới một số NEO khi con người có thể thực hiện một số phi vụ bay tới thám hiểm chúng nhờ những lần tiếp cận tới Trái Đất gần hơn cả Mặt Trăng, và do sức hút hấp dẫn nhỏ của chúng, cho phép con người có cơ hội nghiên cứu đặc điểm thành phần của tiểu hành tinh cũng như khả năng khai thác tài nguyên lấy từ chúng trong tương lai. Những đặc điểm này biến chúng trở thành một trong những mục tiêu quan trọng trong các chương trình thám hiểm Hệ Mặt Trời. Cho tới 2014, ba vật thể gần Trái Đất đã được các tàu không gian bay qua đó là 433 Eros bởi một tàu thám hiểm tiểu hành tinh của NASA, 25143 Itokawa, bởi tàu Hayabusa của JAXA, và 4179 Toutatis, bởi tàu Hằng Nga 2 của Trung Quốc.

Xem thêm
 Rác không gian
 Ross 128 b

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Near earth object program  — Jet Propulsion Laboratory
 Observable Near-Earth Asteroids  — Lowell Observatory
 Sormano Astronomical Observatory: Table of Asteroids Next Closest Approaches to the Earth — Sormano Astronomical Observatory

 Catalogue of the Solar System Small Bodies Orbital Evolution — Samara State Technical University
 NASA Space Telescope Finds Fewer Asteroids Near Earth — NASA
 Current Map Of The Solar System  — Armagh Observatory

Hệ Mặt Trời


title: Chuột đồng Siberia

text:
Chuột đồng Siberia (tên tiếng Anh: Siberian hamster, danh pháp khoa học: Phodopus sungorus) là một loài động vật có vú trong họ Cricetidae thuộc bộ Gặm nhấm, chúng được Pallas mô tả năm 1773. chúng phân bố từ vùng Dzungaria những cánh đồng lúa mạch ở Kazakhstan và những vùng ở Mông Cổ, Siberia và những vùng ở Mãn Châu. Loài này được biết đến là loài động vật rất kỳ lạ vì nó không bao giờ đổi màu lông hay ngủ đông và không bao giờ sinh sản vào mùa đông.

Cơ chế
Tuy sinh sản theo mùa, giống như hầu hết các hành vi khác của chuột đồng là một quá trình phức tạp được kiểm soát bởi hàng trăm gene. Vào mùa đông khi ban ngày trở nên ngắn hơn, não chuột sẽ tiết ra một loại chất hóa học là melatonin tác động vào gene làm cho tinh hoàn của chuột xìu xuống không hoạt động. Loại gene này được gọi là dio3, khi được kích hoạt theo cơ chế biểu sinh nó sẽ làm giảm kích thước cơ quan sinh dục của chuột đồng. Đây cũng có thể là một cách sinh tồn của loài chuột đồng vì sinh con vào mùa đông thường khó sống sót và việc để bộ phận sinh dục ở chế độ teo liệt sẽ giảm bớt lãng phí năng lượng cho cơ thể.

Nhưng sau khoảng 5 tháng, khi não chuột cảm nhận được dấu hiệu ngày dài hơn vào mùa xuân thì những chất melatonin sẽ tự giảm xuống, hoạt động của dio3 cũng giảm theo, lúc đấy cơ quan sinh dục đã của chuột đồng bắt đầu thức tỉnh và đánh dấu mùa sinh sản. Sự giảm sút dio3 là một trong những biểu hiện đầu tiên đánh dấu chuyển đổi chức năng sinh sản của loài chuột đồng từ chế độ không hoạt động ở mùa đông sang chế độ hoạt động ở mùa hè.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1773


title: Linh dương Gazelle

text:
Linh dương hươu, danh pháp khoa học: Gazella, là tên gọi chung cho nhiều loài linh dương thuộc chi Gazella, họ Bovidae, bộ Artiodactyla. Tên gọi gazelle bắt nguồn tiếng Ả Rập, tên gọi غزال . Có 6 loài thuộc hai chi Eudorcas và Nanger, trước đây từng được xem xét là phân chi của chi Gazella. Chi Procapra cũng từng được xét là phân chi của Gazella, và các thành viên thuộc chi này cũng được gọi là linh dương gazelle, mặc dù chúng không được đề cập trong bài viết này.

Đặc điểm
Linh dương Gazelle là một động vật nhanh nhẹn, một số con linh dương có thể tăng tốc lên tới 60 mph (97 km/h), hoặc chạy ở một tốc độ duy trì bền bỉ lên đến 30 mph (48 km/h). Linh dương này chủ yếu được tìm thấy trong vùng sa mạc, đồng cỏ, và thảo nguyên châu Phi, nhưng chúng cũng được tìm thấy ở phía Tây Nam và Trung Á, và tiểu lục địa Ấn Độ. Chúng có xu hướng sống theo bầy đàn và sẽ ăn ít đối với những cây dễ tiêu hóa và lá. Linh dương Gazel khá nhỏ, hầu hết khi đứng chúng cao đến 2-3,5 ft (61–110 cm) cao đến vai.

Các chi linh dương là Gazella, Eudorcas, và Nanger. Phân loại các chi là một trong những tranh cãi và phân loài là một vấn đề bất ổn. Có sự liên quan chặt chẽ liên quan đến linh dương thật sự là linh dương Tây Tạng và Linh dương Mông Cổ (các loài thuộc chi Procapra), các loài Blackbuck của châu Á, và Springbok ở châu Phi. Một con linh dương quen thuộc phổ biến của loài này là con linh dương châu Phi thuộc loài linh dương Thomson (Eudorcas thomsoni) chúng khoảng 60 đến 80 cm (24–31 in) chiều cao ở vai và có màu nâu và màu trắng với một sọc đen phân biệt. Con đực có dài, thường có sừng cong.

Chúng có thể bị đe dọa bởi những kẻ săn mồi tốc độ, như Loài báo săn. Trên khoảng không gian rộng lớn ở các đồng cỏ, loài linh dương Gazelle có thể chạy với vận tốc 70 km/h. Mặc dù có tốc độ chạy nhanh như vậy, nhưng linh dương Gazelle vẫn phải đối mặt với những mối đe dọa đến từ loài báo săn bởi linh dương là món ăn báo yêu thích nhất. Đối với những con báo, khoảng cách lý tưởng nhất để bắt con mồi là 50 met, nhưng nó phải xuất phát khi con mồi cách khoảng 80 met. Điều may mắn cho những con linh dương là chúng có giác quan rất nhạy và phản ứng cơ thể rất nhanh nhẹn mỗi khi biết mình bị tấn công. Trong quá trình rượt đuổi, linh dương thường hay thay đổi hướng chạy khiến kẻ săn mồi luôn gặp khó khăn. Ngoài ra chúng có thể bị tấn công bởi diều ăn rắn (đối với những con bê con).

Ngày nay, người ta đã nhân bản thành công linh dương trong tử cung dê. Bốn con linh dương Mông Cổ được sinh ra từ tử cung dê đã sống sót tại Sơn Đông, Trung Quốc, đánh dấu ca nhân bản linh dương Gazelle - dê đầu tiên trên thế giới, người ta đã trích rút những tế bào cơ thể của linh dương Gazelle và cấy chúng vào tế bào nang trứng của dê, sau khi các gene của dê đã được loại bỏ. Việc này đã mở ra một con đường mới để bảo tồn các giống loài quý hiếm. Linh dương Gazelle Mông Cổ là một nhánh tiến hoá khác của dê đang sinh sống ở Trung Quốc.

Các loài

Nhóm linh dương Gazelle trước được phân thành 1 chi Gazella, về sau tách riêng để lập thành 2 chi nữa là Eudorcas và Nanger.

Các loài còn hiện hữu
 Chi Gazella
 Gazella bennettii
 Gazella cuvieri
 Gazella dorcas
 Gazella erlangeri
 Gazella gazella: Linh dương núi đá Ả Rập
 Gazella leptoceros
 Gazella spekei
 Gazella subgutturosa
 Chi Eudorcas
 Eudorcas albonotata
 Eudorcas rufifrons
 Eudorcas thomsoni: Linh dương Thomson
 Chi Nanger
 Nanger dama
 Nanger granti: Linh dương Grant
 Nanger soemmerringii

Các loài tuyệt chủng gần đây
 Chi Gazella
 Gazella arabica
 Gazella saudiya
 Chi Eudorcas
 Eudorcas rufina
Các loài tuyệt chủng tiền sử
 Chi Gazella
 Gazella borbonica
 Gazella thomasi'''
 Gazella harmonae Gazella praethomsoni Gazella negevensis Gazella triquetrucornis Gazella negevensis Gazella capricornis Phân chi Vetagazella Gazella sinensis Gazella deperdita Gazella pilgrimi Gazella leile
 Gazella praegaudryi - Linh dương Gazelle Nhật Bản
 Gazella gaudryi Gazella paotehensis Gazella dorcadoides Gazella altidens Gazella mongolica Gazella lydekkeri - Linh dương Gazelle kỷ Băng Hà
 Gazella blacki Gazella parasinensis Gazella kueitensis Gazella paragutturosa Phân chi Gazella Gazella janenschi Phân chi Trachelocele Gazella atlantica Gazella tingitana Phân chi Deprezia Gazella psolea Chi Nanger Nanger vanhoepeniTrong văn hóa

Linh dương Gazelle được nhắc đến trong văn hóa, Thủ đô Abu Dhabi của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) được đặt tên có nghĩa là Cha của linh dương Gazelle''. Công ty Reebok xuất xứ từ tiếng Afrikaans phiên âm của rhebok, là một loài linh dương châu Phi mà còn được biết đến với tên gọi là linh dương Gazelle. Loài Linh dương Impala, impala có nguồn gốc từ tiếng Zulu nghĩa là linh dương Gazelle.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi động vật có vú
Chi Linh dương Gazelle
Động vật có vú châu Phi


title: Sorry Seems to Be the Hardest Word

text:
"Sorry Seems to Be the Hardest Word" là ca khúc được viết bởi Elton John và Bernie Taupin. Ca khúc được phát hành dưới dạng đĩa đơn vào năm 1976 rồi được thu âm cho album Blue Moves bởi Elton John. Đây là đĩa đơn thứ hai của anh được thu dưới nhãn đĩa The Rocket Record Company. Ca khúc là một bản ballad buồn nói về một cuộc tình tan vỡ, được viết với hợp âm Sol trưởng (G).

Ca khúc này sau đó được nằm trong tuyển tập Greatest Hits Volume II song vì những lý do bản quyền mà ấn bản này không giống với ấn bản đĩa đơn. Sau đó, nó được nằm trong các album Greatest Hits 1976–1986, The Very Best of Elton John và Greatest Hits 1970–2002 cùng nhiều ấn phẩm tuyển tập khác.

Ca khúc này cũng là giai điệu cho bộ phim hài Slap Shot (1977). Năm 2012, nhóm nhạc 2 người của Úc, Pnau, được quản lý bởi Elton John và hãng Rocket Music đã hát lại 8 ca khúc của Elton. Trong số đó, ca khúc "Sad" là bản hát lại của "Sorry Seems to Be the Hardest Word".

Xếp hạng và chứng chỉ

Xếp hạng

Chứng chỉ

Tham khảo

Bài hát của Elton John
Bài hát của Blue
Đĩa đơn của Elton John
Đĩa đơn của Blue
Bài hát năm 1976
Đĩa đơn năm 1976
Đĩa đơn năm 2002
Pop ballad
Rock ballad
Đĩa đơn quán quân Billboard Adult Contemporary
Đĩa đơn quán quân Dutch Top 40
Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart


title: Strongylida

text:
Strongylida là một phân bộ bao gồm rất nhiều giun tròn quan trọng được tìm thấy trong đường tiêu hóa của động vật nhai lại, ngựa và lợn, cũng như của giun phổi động vật nhai lại và giun móc của chó và mèo.

Phân loại
Phân bộ này bao gồm (siêu họ - họ bao gồm):
Ancylostomatoidea
Ancylostomatidae
Diaphanocephaloidea
Diaphanocephalidae
Heligmosomoidea
Heligmosomidae
Metastrongyloidea
Angiostrongylidae
Crenosomatidae
Filaroididae
Metastrongylidae
Protostrongylidae
Pseudaliidae
Syngamidae
Molineoidea
Molineidae
Strongyloidea
Chabertiidae
Cloacinidae
Deletrocephalidae
Stephanuridae
Strongylidae
Trichostrongyloidea
Amidostomatidae
Cooperiidae
Dictyocaulidae
Dromaeostrongylidae
Haemonchidae
Heligmonellidae
Heligmosomatidae
Herpetostrongylidae
Mackerrasrtongylidae
Nicollinidae
Trichostrongylidae

Tham khảo

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Strongylida


title: Lưu Linh Trợ

text:
Lưu Linh Trợ (chữ Hán: 刘灵助, ? - 531), người Yên quận, U Châu, nhà chiêm bốc nổi tiếng cuối đời Bắc Ngụy. Sau cái chết của Nhĩ Chu Vinh và Bắc Ngụy Hiếu Trang đế, miền bắc rơi vào cảnh loạn lạc, ông thừa cơ xưng vương khởi binh nhưng nhanh chóng thất bại.

Phụng sự Nhĩ Chu Vinh
Ban đầu Linh Trợ thờ người Phạm Dương là Lưu Biện làm thầy, học được một chút thuật chiêm bốc âm dương thì bỏ đi. Ông có lúc buôn bán, nhiều khi cướp bóc, rồi hành nghề chiêm bốc ở chợ. Về sau Linh Trợ đến Tú Dung, phụng sự Nhĩ Chu Vinh. Vinh tin việc bốc (bói mai rùa) – thệ (bói cỏ thi), ông xem bói luôn trúng, nên được đãi ngộ thân thiết, làm Phủ công tào tham quân cho Vinh.

Khi Nhĩ Chu Vinh gọi vương công khanh sĩ đến triều phụng Bắc Ngụy Hiếu Trang đế ở hành cung tại Hà Âm, rồi tàn sát bọn họ (528), Linh Trợ thấy anh em Phụng xa đô úy Lư Đạo Kiền là người đồng châu, nên che chở cho họ, quan lại nhờ đi cùng mấy người họ Lư mà thoát chết có đến vài mươi người. Vinh vào kinh sư, bái ông vượt cấp làm Quang lộc đại phu, phong Trường Tử huyện Khai quốc bá, thực ấp 700 hộ; tiếp tục được tiến tước lên công, tăng ấp so với trước 1000 hộ.

Sau đó theo Vinh đánh dẹp Cát Vinh, được "đặc trừ" làm Tán kỵ thường thị, Phủ quân tướng quân, U Châu thứ sử. Tiếp đó theo đại tướng quân, Thượng Đảng vương Nguyên Thiên Mục đánh dẹp Hình Cảo. khi ấy lưu dân U Châu là Lư Thành Nhân nổi dậy, Linh Trợ được kiêm hàm Thượng thư, đi trước quân đội vỗ về những dân nổi dậy.

Việc xong thì Nguyên Hạo tiến vào Lạc Dương (529), Linh Trợ đến gặp Nhĩ Chu Vinh ở núi Thái Hành. Khi Vinh sắp đánh Hà Nội, sai ông bói cỏ. Linh Trợ nói: "Chưa đến lúc." Đến giữa trưa, binh sĩ mệt mỏi, lại nói: "Đến lúc rồi." Vinh nổi trống, tướng sĩ xông lên, lập tức hãm được thành. Khi đến thành Bắc Trung, Vinh đánh thành không được, gặp lúc thời tiết nóng bức, bàn bạc việc lui quân, đợi đến mùa thu trời mát. Hiếu Trang đế sai ông bói cỏ, Linh Trợ nói: "Ắt phá được giặc." Hỏi: "Ngày nào?" Đáp: "Khoảng 18, 19." Quả như lời ấy. Xa giá về cung, ông được lãnh U Châu đại trung chánh, còn được gia Chinh đông tướng quân, tăng ấp 500 hộ, tiến tước lên Yên quận công, có chiếu tặng cha là Tăng An làm U Châu thứ sử. Sau được kiêm Thượng thư tả bộc xạ, vỗ về lưu dân U Châu ở Bộc Dương, Đốn Khâu, nhân đó đưa dân về bắc. Linh Trợ cùng bọn đô đốc Hầu Uyên đánh dẹp dư đảng của Cát Vinh là Hàn Lâu, diệt hắn ta ở đất Kế. Ông tiếp tục sửa sang việc Châu, được thêm chức Xa kỵ tướng quân, còn được làm U, Bình, Doanh, An 4 châu hành đài.

Xưng vương khởi binh
Nhĩ Chu Vinh bị Ngụy Hiếu Trang đế giết, sau đó vua Ngụy bị Nhĩ Chu Triệu giết (530), Linh Trợ cậy mình có phương thuật dễ mê hoặc lòng người, lấy danh nghĩa dấy binh vì Hiếu Trang đế mà diệt họ Nhĩ Chu, tự đặt hiệu Yên vương, Xa kị đại tướng quân, Khai phủ nghi đồng tam tư, Đại hành đài. Ông nuôi một con chim lớn, gọi là điềm lành của mình, diễn giải tranh sấm, nói rằng họ Lưu đến lúc làm vương, còn cho rằng "muốn biết thế nào là lánh đời thì vào thôn xóm của chim". Rồi bện lông làm tượng người, vẽ chữ trên gỗ đào làm sách bùa, bày trò khấn vái để lừa dối, dân chúng phần nhiều tin theo. Vào lúc người Hà Tây là Hột Đậu Lăng Bộ Phiền uy hiếp Tấn Dương, nhiều lần đánh bại Nhĩ Chu Triệu, Linh Trợ tuyên bố: "Nhĩ Chu sắp bị diệt, không phiền đến quân ta." Vì thế dân U, Doanh, Thương, Ký đều đi theo. Ai đi theo đến đêm phải đốt lửa làm hiệu, người nào không đốt lửa thì cả thôn cùng giết đi.

Linh Trợ thường nói: "Cuối tháng 3, ta ắt vào Định Châu, Nhĩ Chu cũng ắt bị diệt." Tháng 2 nhuận ÂL năm Phổ Thái đầu tiên (531), liên quân Nhĩ Chu đại bại trong trận Hàn Lăng, sau đó bọn Nhĩ Chu Triệu lần lượt bại vong. Tháng 3 ÂL, ông soái quân đến thành An Quốc thuộc quận Bác Lăng, giao chiến với bọn Sất Liệt Duyên Khánh, Hầu Uyên, Nhĩ Chu Vũ Sanh. Sắp vào trận, Linh Trợ tự bói cỏ, quẻ không được tốt, bèn bẻ gãy nhánh cỏ thi, ném xuống đất, nói: "Bây giờ biết làm sao?" Quả nhiên thất bại bị bắt, bị chém ở Định Châu, truyền đầu về Lạc Dương, tay chân bị chặt lìa. Lời ông nói rốt cục đã ứng nghiệm.

Năm Vĩnh Hi thứ 2 (533) thời Hiếu Vũ đế, ông được tặng Sứ trì tiết, Tán kỵ thường thị, đô đốc U Doanh Ký 3 châu chư quân sự, Phiếu kị đại tướng quân, Thượng thư tả bộc xạ, Khai phủ nghi đồng tam tư, U Châu thứ sử, thụy là Cung. Con là Tông Huy kế tự.

Tham khảo
 Ngụy thư quyển 91, liệt truyện 79, Thuật nghệ - Lưu Linh Trợ truyện
 Bắc sử quyển 89, liệt truyện đệ 77, Nghệ thuật thượng - Lưu Linh Trợ truyện

Chú thích

Người Thiên Tân
Năm sinh không rõ
Mất năm 531
Quan nhà Bắc Ngụy
Tướng nhà Bắc Ngụy
Quân nổi dậy Trung Quốc


title: Loa loa

text:
Loa loa là một loài giun chỉ gây bệnh giun chỉ Loa loa. Nó thường được gọi là Giun mắt. Phân bố địa lý của nó bao gồm châu Phi và Ấn Độ.

L. loa là một trong ba loài giun tròn ký sinh trùng gây ra bệnh giun chỉ dưới da ở người. Hai loài giun chỉ khác là Mansonella streptocerca và Onchocerca volvulus.

Ấu trùng trưỡng thành và con trưỡng thành của giun mắt chiếm lớp dưới da của da - lớp chất béo - của con người, gây ra bệnh. Ấu trùng non phát triển trong ruồi trâu của chi Chrysops bao gồm cả loài C. dimidiata và C. silacea, mà lây sang người bằng cách cắn.

Tham khảo

 Taxonomy Browser: Loa Loa. National Center for Biotechnology Information (NCBI).

Loa (giun tròn)
Bệnh do ký sinh trùng
L
Vật ký sinh


title: Văn phòng Hoàng gia Thái Lan

text:
Văn phòng Hoàng gia Thái Lan là cơ quan thuộc chế độ quân chủ của Thái Lan dưới triều vua Bhumibol Adulyadej. Ngoài nhiệm vụ hành chính và trách nhiễm nghi lễ, văn phòng còn trực tiếp hành động từ thiện thay mặt Quốc vương.

Lịch sử

Cung điện

Văn phòng chịu trách nhiệm việc thúc đẩy và bảo trì của ba cung điện hoàng gia khác nhau:

 Hoàng cung (Bangkok)
 Cung điện Vimanmek
 Cung điện Hoàng gia Bang Pa-In

Quan hệ công chúng
Cơ quan xử lý các vấn đề quan hệ công chúng của chế độ quân chủ. Ví dụ trong một khoảng thời gian Quốc vương bị bệnh, cơ quan có nhiệm vụ phải thông báo cung cấp tin tức về tình hình của Nhà vua.

Tài sản

Năm 1932, tài sản của Hoàng gia bị tịch biên mãi đến năm 1947 mới được trao trả cho Hoàng gia bởi Thawiwong Thawalayasak.

Tài sản của Hoàng gia được Văn phòng Hoàng gia và Cục Quản lý tài sản Hoàng gia quản lý. Hai cơ quan này không chịu quản lý của Chính phủ Thái Lan mà chịu sự quản lý trực tiếp từ Quốc vương đồng thời Quốc vương cũng là người bổ nhiệm.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Văn phòng Hoàng gia

Chính trị Thái Lan
Hoàng gia Thái Lan


title: Heckler & Koch SL8

text:
Heckler & Koch SL8 là loại súng trường bán tự động do công ty vũ khí Heckler & Koch phát triển dựa trên khẩu HK G36. Súng được giới thiệu lần đầu trong triển lãm IWA-98 và sau đó đi vào sản xuất từ cuối năm 1998. Từ SL trong tên là Selbst-Lade có nghĩa là tự động nạp đạn, 8 là thứ tự sản phẩm súng trường dành cho thị trường dân sự mà hãng đã làm. Loại súng này được phát triển cho thị trường dân sự như việc săn bắn và thể thao nhưng cũng thích hợp dùng để huấn luyện trong quân sự, an ninh hay tự vệ. Vì có thiết kế theo dạng khối nên súng có thể thay đổi thành nhiều phiên bản khác nhau như thay loại hộp đạn sử dụng, nhiều ốp lót tay... Độ chính xác, sự thoải mái và độ tin cậy của súng được đánh giá tốt nhưng giá cả hơi đắt.

Thiết kế
SL-8 sử dụng cơ chế nạp đạn bằng khí nén với hệ thống trích khí ngắn, thoi nạp đạn xoay nhưng chỉ bắn từng viên. Ống trích khí nằm ở phía trên nòng súng được thiết kế để có độ tin cậy tốt nhưng yêu cầu bảo dưỡng thấp. Thoi nạp đạn có 7 móc khóa viên đạn cố định vào vị trí, nút kéo lên đạn lấy từ khẩu G36 nằm phía trên thân súng dưới hệ thống nhắm khi cần sử dụng xạ thủ có thể chỉ nút kéo về bên trái hay bên phải để thuận tiện cho mình, khi không cần thiết nút kéo có thể kéo thẳng ra dọc theo thân súng cho đỡ vướng. Thân súng được làm bằng một loại nhựa tổng hợp có trọng lượng nhẹ và có thể tự hấp thu một lượng lớn độ giật khi bắn.

Ốp lót tay gồm nhiều loại có thể tháo ráp một cách nhanh chóng cũng như có thể thay các loại khe gắn hộp đạn để sử dụng các loại hộp đạn khác nhau, súng có thể được tháo rời mà không cần công cụ đặc biệt. Báng súng được thiết kế có một lỗ thay cho tay cầm cò súng và cũng như báng có thể điều chỉnh chiều cao tùy ý xạ thủ. Nút khóa an toàn nằm ở cả hai bên thân súng ngay phía trên tay cầm cò súng.

Hệ thống nhắm cơ bản của súng là điểm ruồi có thể điều chỉnh trên thanh răng. Với thanh răng trên thân súng này súng có thể gắn nhiều loại hệ thống nhắm khác nhau như hệ thống nhắm điểm đỏ, ống nhắm, hệ thống nhìn đêm... Súng có thể dùng nhiều loại hộp đạn khác nhau tùy vào loại khe gắn hộp đạn được sử dụng như các loại hộp đạn của G36 hay các hộp đạn loại STANAG.

Liên kết ngoài
http://pdf.textfiles.com/manuals/FIREARMS/hk_sl81.pdf
http://world.guns.ru/civil/de/heckler-koch-hk-sl--e.html
Bắn thử SL8
Tháo ráp SL8

Súng Heckler & Koch
Súng trường
Súng trường bán tự động
Súng Đức
Súng trường Đức


title: Linh dương mặt đen

text:
{{Taxobox
| name = Linh dương mặt đen
| status = VU
| status_system = IUCN3.1
| status_ref =
| image = Aepyceros melampus petersi - Etosha 2014.jpg
| image_width = 300px
| image_caption = Những con linh dương mặt đen ở Công viên Quốc gia Etosha, Namibia
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Mammalia
| ordo = Artiodactyla
| familia = Bovidae
| subfamilia = Aepycerotinae
| genus = Aepyceros
| species = A. melampus
| subspecies = A. m. petersi
| trinomial = Aepyceros melampus petersi| trinomial_authority = Bocage, 1879
}}
Linh dương mặt đen (Danh pháp khoa học: Aepyceros melampus petersi'') là các loài linh dương trong phân loài bản địa linh dương Impala phân bố từ Angola tới Namibia. Nó không phải là khó để phân biệt với những loài linh dương sừng cao vì kích thước chúng có thể nói là lớn hơn đáng kể và có một khuôn mặt đen giống như bị đánh dấu. Chúng cũng được tìm thấy tại các địa điểm khác nhau hơn so với các loài linh dương sừng cao nói chung.

Trong khi các loài như một quần thể không bị đe dọa, phân loài này đã đến gần như tuyệt chủng. Trong 1968 - 1971, có 310 cá thể được chuyển giao cho Công viên quốc gia Etosha để bảo vệ tốt hơn, và số lượng của chúng đang dần tăng lên một cách đều đặn. Tuy nhiên, dân số hiện nay vẫn còn ít hơn 1.000 và có thể giao phối với những con linh dương Impala và những con linh dương từ các trang trại lân cận có thể gây tổn hại đến gen làm mất đi tính thuần chủng của chúng.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Linh dương
M


title: Right Now (bài hát của Rihanna)

text:
"Right Now" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Barbados Rihanna, được trích từ album phòng thu thứ 7 của cô ấy, Unapologetic (2012). Bài hát có sự góp mặt của DJ người Pháp David Guetta. Rihanna đã đồng sáng tác bài hát này cùng nam ca sĩ nhạc R&B Ne-Yo và The-Dream, trong khi việc sản xuất bài hát do bộ đôi người Na Uy StarGate, Nicky Romero và Giorgio Tuinfort đảm nhiệm. Nó được gửi đến các đài phát thanh tại Hoa Kỳ vào ngày 28 tháng 5 năm 2013 như là đĩa đơn chính thức thứ 5 từ album. Về mặt âm nhạc, "Right Now" mang đậm ảnh hưởng của phong cách nhạc electronic và dance. Nội dung bài hát là lời Rihanna kêu gọi mọi người hãy sống hết mình trong những khoảnh khắc của cuộc sống.

Bài hát nhận được nhiều ý kiến tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, nhiều người coi nó là một điểm sáng của Unapologetic. Cùng với việc phát hành album, "Right Now" đã lọt vào nhiều bảng xếp hạng trên toàn cầu, trong đó có cả việc lọt vào top 10 bảng xếp hạng UK Dance Chart. Nó xuất hiện tuần đầu tại Billboard Hot 100 ở vị trí 90 và vươn lên vị trí 50. Hơn nữa, bài hát cũng giành vị trí quán quân tại US Hot Dance Club Songs, trở thành bài hát thứ 20 của Rihanna quán quân tại bảng xếp hạng này, vượt qua thành tích của nữ ca sĩ Janet Jackson. Bài hát hiện đang được sử dụng làm ca khúc quảng bá cho giải bóng rổ nhà nghề Mỹ NBA 2013 và cho hãng bia nổi tiếng Budweiser.

Bối cảnh và sản xuất
Rihanna bắt đầu làm việc với "những âm thanh mới" cho album phòng thu thứ 7 của cô từ tháng 3 năm 2013, mặc dù khi đó cô vẫn chưa bắt đầu tiến hành ghi âm. Ngày 12 tháng 9 năm 2012, Def Jam France công bố thông qua tài khoản Twitter của Rihanna rằng sẽ có một đĩa đơn mới được phát hành vào tuần tới và album phòng thu thứ 7 của cô ấy dự kiến sẽ phát hành vào tháng 11 năm 2012. Tuy nhiên dòng tweet này chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn trước khi nó bị xóa đi và được thay thế bằng một thông báo khác: "Thêm nhiều thông tin nữa sẽ được bật mí vào ngày mai, Thứ 5 ngày 13 tháng 9". Thông qua tài khoản Twitter cá nhân của mình thì Rihanna đã tung hàng loạt tweet giới thiệu về album phòng thu thứ 7 này.

Trong quá trình sản xuất Unapologetic, Rihanna đã tiết lộ trên Twitter rằng đang có một sự hợp tác bí mật trong album, và đó là sự kết hợp với một người có ngày sinh nhật vào ngày 7 tháng 11. Sau đó thì Rihanna cũng cho biết người đó chính là DJ người Pháp David Guetta, và Guetta cũng là người sản xuất cho "Right Now" và một bài hát khác trong album là "Phresh Out the Runway". Rihanna và Guetta đã từng cộng tác với nhau trong bài hát "Who's That Chick?" (2010), xuất hiện trong phiên bản tái phát hành của album One Love (2009) - với tựa đề One More Love (2010).

"Right Now" được sáng tác bởi Rihanna, David Guetta, Ne-Yo, The-Dream, Giorgio Tuinfort, Nicky Romero, và bộ đôi sản xuất người Na Uy StarGate. Việc sản xuất, thu âm, kỹ thuật, xử lý bài hát do Guetta, Romero, Tuinfort, and StarGate đảm nhiệm. Các kỹ sư âm thanh bao gồm Paul Norris và Aamir Yaqub, những người đã hỗ trợ Xavier Stephenson tại Metropolis Studios ở Luân Đôn. Giọng hát của Rihanna được ghi lại bởi Marcus Tovar và Kuk Harrell tại R Studios ở Los Angeles, California trong khi đó việc phối âm, pha trộn được thực hiện bởi Manny Marroquin tại Larrabee Studios ở Burbank, California và Romero tại White Villa Studios ở Ede, Hà Lan.

Sáng tác
"Right Now" là một bài hát nhạc electronic và dance với thời lượng 3:01. Theo Christina Lee của tờ Idolator thì bài hát có một "bassline khuấy động".

Bài hát được viết bằng khóa E ♭ với một nhịp độ vừa phải là 130 nhịp một phút (BPM). "Right Now" là sự tiến triển của dãy các nốt E♭m−C♭−A♭m−B♭m7 và giọng hát của Rihanna nằm trong khoảng từ nốt A♭3 đến nốt D♭5.

Tiếp nhận và phê bình
Bài hát nhận được nhiều đánh giá tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, và xem đây là một trong những bài hát nổi bật của Unapologetic. Smokey Fontaine từ tờ The Huffington ca ngợi sự hợp tác giữa Rihanna và Guetta: "'Right Now' là một bài hát mang âm thanh của tương lai thật rõ ràng bởi vì....nó thật tuyệt!". Jon Caramanica của tờ The New York Times cuãng có những phê bình tích cực cho bài hát: "Cùng với bài hát 'Phresh Out the Runway' nằm trong album cũng do Guetta sản xuất thì như họ có chung "yết hầu gợi cảm" mặc dù âm thanh nghe có vẻ khắc nghiệt". Christina Lee của Idolator mô tả bài hát là một điểm nhấn của album; trong khi đó Robert Copsey của Digital Spy thì dán nhãn nó như một bài hát của "sự an toàn". Genevieve Koski của The A.V. Club thì đưa cho bài hát nhiều đánh giá khác nhau.

Diễn biến xếp hạng
Sau khi phát hành Unapologetic, "Right Now" đã xuất hiện tại các bảng xếp hạng trên toàn cầu nhờ nhu cầu tải kỹ thuật số mạnh mẽ. Nó ra mắt tại Irish Singles Chart ở vị trí 77 vào ngày 22 tháng 11 năm 2012, và sau đó tiến vào bảng xếp hạng này một lần nữa tại vị trí 78 vào ngày 6 tháng 6 năm 2013. Tại Vương Quốc Anh, "Right Now" ra mắt UK Singles Chart ở vị trí 36 vào ngày 25 tháng 11, trở thành bài hát không phải đĩa đơn chính thức của Rihanna ra mắt ở vị trí tốt nhất từ trước đến nay. Bài hát cũng lọt vào UK Dance Chart ở vị trí số 7. Tại Scotland, bài hát xuất hiện lần đầu tại vị trí 25 vào ngày 25 tháng 11 năm 2012, cao hơn vị trí tại Anh 11 bậc. Ở những nơi khác tại châu Âu, bài hát xếp vị trí 49 tại Đức và vị trí 32 tại Thụy Sĩ. "Right Now" cũng đạt vị trí 32 tại bảng xếp hạng Canadian Hot 100.

Vào ngày 25 tháng 2 năm 2013, "Right Now" có mặt tại Australian Singles Chart ở vị trí 39. Bài hát cũng được chứng nhận đĩa vàng tại Úc với hơn 35.000 bản được tiêu thụ, mặc dù vào thời điểm đó bài hát chưa được quảng bá dưới dạng đĩa đơn chính thức. Ngày 10 tháng 6 năm 2013, "Right Now" tiến vào US Pop Songs ở vị trí 37 và với sự ra mắt này thì Rihanna đã có bài hát thứ 36 lọt được vào bảng xếp hạng này, giúp cô trở thành nghệ sĩ xuất hiện liên tục nhất tại bảng xếp hạng kể từ sau năm 1992. Ngày 8 tháng 8 năm 2013, "Right Now" đạt vị trí quán quân tại US Hot Dance Club Songs, trở thành bài hát quán quân thứ 20 trong sự nghiệp của Rihanna tại bảng xếp hạng này. Với thành tích này thì cô đã tiến lên vị trí thứ 2, vượt qua Janet Jackson với 19 quán quân, và trở thành một trong những nghệ sĩ có lượng quán quân nhiều nhất trong suốt lịch sử 37 năm của bảng xếp hạng. Hiện tại Rihanna chỉ đứng sau nữ hoàng nhạc pop Madonna, người đang nắm giữ 43 quán quân.

Sử dụng trong truyền thông
Từ tháng 4 năm 2013, Turner Sports bắt đầu sử dụng "Right Now" làm nhạc nền quảng bá cho giải bóng rổ nhà nghề Mỹ NBA 2013. Vào ngày 2 tháng 7 năm 2013, DJ Earworm đã phát hành một bản mix mùa hè trong đó kết hợp "Right Now" với các bài hát nổi tiếng khác cùng thời điểm. Cũng trong tháng đó, công ty sản xuất bia Budweiser công bố rằng Rihanna đã trở thành một phần của chiến dịch của công ty mang tên "Made For Music", chiến dịch này cũng có sự tham gia của rapper Jay-Z. Một đoạn video thương mại cũng được phát hành bao gồm cả ca sĩ và "Right Now".

Danh sách bài hát

Đội ngũ sản xuất
Ghi âm
Ghi âm tại Metropolis Studios, London, Vương Quốc Anh và tại R Studios, Los Angeles, California.
Pha trộn tại White Villa Studios, Ede, Hà Lan và tại Larrabbee Studios, Burbank, California.

Đội ngũ sản xuất

Giọng ca chính - Rihanna
Nghệ sĩ hợp tác - David Guetta
Viết lời - Terius Nash, Robyn Fenty, David Guetta, Mikkel S. Eriksen, Tor Erik Hermansen, Shaffer Smith, Giorgio Tuinfort, Nick Rotteveel
Sản xuất - David Guetta, StarGate, Nicky Romero, Giorgio Tuinfort
Kỹ sư âm thanh - Paul Norris, Aamir Yaqub

Trợ lý kỹ sư âm thanh - Xavier Stephenson
Thu âm và xử lý giọng hát - Kuk Harrell, Marcos Tovar
Phối khí - Nicky Romero, Manny Marroquin
Toàn bộ nhạc cụ và lập trình - David Guetta, StarGate, Nicky Romero, Giorgio Tuinfort

Tất cả các thông tin về đội ngũ sản xuất nói trên được lấy từ các ghi chú từ bìa album Unapologetic, Hãng ghi âm Def Jam, Hãng đĩa SRP.

Bảng xếp hạng

Xếp hạng tuần

Chứng nhận

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2013
Bài hát năm 2012
Bài hát của Rihanna
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Bài hát viết bởi The-Dream


title: Belle (bài hát của Patrick Fiori, Daniel Lavoie và Garou)

text:
"Belle" (bằng tiếng Pháp, tạm dịch: "Người đẹp") là bài hát tiếng Pháp ra mắt năm 1997 qua phần thể hiện của các ca sĩ Patrick Fiori, Daniel Lavoie và Garou, trích từ vở nhạc kịch Nhà thờ Đức Bà Paris. Bài hát được phát hành dưới dạng đĩa đơn vào năm 1998 trước khi nhạc kịch được công diễn và trở thành hit ở Pháp và Bỉ, dẫn đầu các bảng xếp hạng trong nhiều tháng. Tính đến nay, đĩa đơn này vẫn là một trong những đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại ở các quốc gia này. Bài này đã được nhạc sĩ Thái Thịnh dịch ra tiếng Việt.

Bối cảnh sáng tác
Tương tự các ca khúc khác trong vở nhạc kịch Nhà thờ Đức Bà Paris, phần lời của "Belle" cũng do Luc Plamondon sáng tác, hợp cùng phần nhạc của Richard Cocciante. Phần hòa âm phối khí do Richard Cocciante, Jannick Top và Serge Perathoner thực hiện.

"Belle" là ca khúc lãng mạn có nội dung phỏng theo tiểu thuyết Nhà thờ Đức Bà Paris của nhà văn nổi tiếng Victor Hugo; trong chương sáu của quyển tám, Phœbus, Frollo và Quasimodo chứng kiến cảnh Esméralda bị bắt tội chết, và mỗi người có cách hành xử khác nhau. Phœbus dù tái mặt khi thấy Esméralda song vẫn chọn ở lại bên hôn thê. Frollo thì đặt điều kiện Esméralda phải đồng ý làm người của ông ta nếu muốn được cứu. Quasimodo thì vì tình yêu quá lớn với Esméralda mà quên mình cứu cô. Bài hát do ba ca sĩ - cũng là ba diễn viên trong nhạc kịch - thể hiện, gồm Garou (vai gã gù Quasimodo), Daniel Lavoie (vai Giám mục Frollo) và Patrick Fiori (vai Phœbus). Trong ca khúc, từng người lần lượt thể hiện tình yêu của họ đối với Esméralda, sau đó cùng nhau hợp giọng trong đoạn cuối.

Bản chuyển ngữ sang tiếng Anh của ca khúc này có nhan đề là "Belle (Is the Only Word)", do Garou, Daniel Lavoie và Steve Balsamo hát và được thu trong album Notre Dame de Paris - Version anglaise.

Vị trí trên bảng xếp hạng
Đĩa đơn "Belle" được liệt kê trên bảng xếp hạng đĩa đơn Pháp trong vòng 60 tuần; tính đến nay đây là đĩa đơn giữ kỷ lục tồn tại lâu thứ hai trong Top 100, chỉ sau bài "U-Turn (Lili)" của AaRON với 61 tuần. "Belle" cũng là đĩa đơn đầu tiên nằm trong Top 50 đến 49 tuần. Đĩa đơn lần đầu lọt vào bảng xếp hạng tại vị trí thứ 96 vào ngày 9 tháng 5 năm 1998 rồi chậm rãi leo lên dần, đến tuần thứ 18 thì chiếm vị trí quán quân. Doanh số bán đĩa đơn tăng mạnh trong tuần công diễn nhạc kịch, tính từ 12 tháng 9 năm 1998. Bài hát yên vị ở vị trí số một trong 18 tuần liên tiếp; kỷ lục này chỉ bị bài "Mambo No. 5" của Lou Bega đánh bại vào năm 2000 bằng con số 20 tuần liên tiếp. Sau đó, "Belle" dần dần tụt hạng và ra khỏi top 10 sau 31 tuần nằm tại đó.

Đĩa đơn được SNEP chứng nhận là đĩa kim cương . Ở Pháp, "Belle" là đĩa đơn bán chạy nhất năm 1998, chạy nhất thập niên 1990 và xếp thứ ba trong danh sách các đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại (sau "Petit Papa Noël" của Tino Rossi và "La Danse des Canards" của JJ Lionel) với 2.221.000 bản bán ra.

Tại Bỉ, "Belle" ra mắt tại vị trí thứ 24 trong bảng xếp hạng Ultratop vào ngày 6 tháng 6 năm 1998. Tuy chỉ giữ được vị trí quán quân trong vòng sáu tuần (từ 19 tháng 9 đến 24 tháng 10) nhưng đĩa đơn vẫn nằm trong top 10 trong 30 tuần liên tiếp. Đĩa đơn ra khỏi top 40 sau 44 tuần nằm tại đó. "Belle" là đĩa đơn bán chạy nhất trong năm 1998 tại Bỉ và là đĩa đơn thành công nhất từ năm 1995 ở nước này.

Năm 1999, bài hát "Belle" đoạt giải Victoires de la musique ở hạng mục "Bài hát của năm" (Chanson originale de l'année).

Danh sách bài hát
 Đĩa đơn CD
 "Belle" — 4:36
 "Déchiré" Patrick Fiori thể hiện — 3:18

Bảng xếp hạng và doanh số

Vị trí cao nhất

Xếp hạng cuối năm 1998

Chứng nhận

Tham khảo

Bài hát năm 1997
Bài hát năm 1998
Bài hát của Daniel Lavoie
Bài hát của Garou
Bài hát của Patrick Fiori
Đĩa đơn quán quân Ultratop 50
Đĩa đơn quán quân tại Pháp
Pop ballad
Bài hát từ nhạc kịch
Đĩa đơn được SNEP chứng nhận kim cương
Bài hát có lời do Luc Plamondon sáng tác


title: Điện ảnh kỹ thuật số

text:
Điện ảnh kỹ thuật số () là một thuật ngữ nói đến việc sử dụng công nghệ kỹ thuật số để phát hành, hoặc trình chiếu phim, khác với phương pháp sử dụng phim âm bản truyền thống. Một bộ phim có thể được phát hành qua ổ đĩa cứng, mạng Internet, đường truyền vệ tinh chuyên dụng hoặc đĩa quang như đĩa DVD và Blu-ray. Phim kỹ thuật số được trình chiếu bằng các máy chiếu kỹ thuật số thay vì sử dụng các máy chiếu phim truyền thống. Điện ảnh kỹ thuật số khác với truyền hình độ nét cao và không phụ thuộc vào việc sử dụng các chuẩn, tỉ lệ và tốc độ khung hình dùng cho truyền hình hay video độ nét cao. Trong điện ảnh kỹ thuật số, độ phân giải được thể hiện bằng số pixel chiều ngang, thường là 2K (2048×1080 hay 2.2 megapixels) hoặc 4K (4096×2160 hay 8.8 megapixels).

Lịch sử
Việc trình chiếu các tập tin phim ảnh kỹ thuật số độ phân giải cao 2K đã có ít nhất 20 năm bề dày lịch sử với những hệ thống đệm truyền tải hình ảnh có dung lượng lưu trữ lớn. Phim thường bị giới hạn với độ dài chỉ vài phút. Việc truyền tải nội dung giữa các địa điểm cách xa nhau thường chậm chạp và lượng dữ liệu truyền đi hạn chế. Phải đến cuối thập niên 1990 người ta mới có thể truyền tải các dự án phim chiếu rạp qua 'cáp' (đường truyền Internet hoặc các đường dây chuyên biệt).

Vào ngày 23 tháng 10 năm 1998, công nghệ máy chiếu DLP CINEMA đã lần đầu tiên được trình diễn trước công chúng thông qua việc ra mắt bộ phim "The Last Broadcast". Cùng với Texas Instruments, công nghệ DLP đã được trình diễn đại chúng tại năm rạp ở nước Mỹ (Philadelphia, PA, Portland Oregon, Minneapolis Minnesota, Providence Rhode Island và Orlando Florida). Đó là bộ phim chiếu rạp đầu tiên được quay, biên tập và phát hành hoàn toàn dựa trên công nghệ kỹ thuật số.

Ngày 18 tháng 6 năm 1999, công nghệ máy chiếu DLP CINEMA được trình diễn trước công chúng lần thứ hai tại ba phòng chiếu ở khu vực Bắc Mỹ (Los Angeles và New York) thông qua việc ra mắt bộ phim của hãng Lucasfilm, Chiến tranh giữa các vì sao (Phần I): Bóng ma đe dọa. Các rạp được trang bị máy chiếu kỹ thuật số lúc bấy giờ đã trình chiếu các cảnh phim trực tiếp từ hệ thống máy tính của hãng Pixar Animation. Ngày 19 tháng 1 năm 2000, Cộng đồng công nghiệp Điện ảnh và Truyền hình, ở Bắc Mỹ, đã khởi xướng một nhóm các chuẩn đầu tiên dành riêng cho việc phát triển Điện ảnh kỹ thuật số. Ngày 2 tháng 2 năm 2000: Philippe Binant (công ty phim Gaumont) ra mất hệ thống trình chiếu điện ảnh kỹ thuật số đầu tiên ở châu Âu (Paris) với công nghệ DLP CINEMA để chuẩn bị cho lần ra mắt phim Câu chuyện đồ chơi 2.

Tính đến tháng 12 năm 2000, đã có 15 phòng chiếu phim kỹ thuật số ở Bắc Mỹ, 11 ở Tây Âu, 4 ở châu Á và 1 ở Nam Mỹ.
Tổ chức Digital Cinema Initiatives (DCI) được thành lập vào tháng 3 năm 2002 dưới hình thức một dự án liên kết giữa nhiều hãng phim lớn (gồm Disney, Fox, MGM, Paramount, Sony Pictures Entertainment, Universal và Warner Bros. Studios) để phát triển một bản đặc tả kỹ thuật mang tính hệ thống cho điện ảnh kỹ thuật số.

Vào tháng 4 năm 2004, trên cơ sở hợp tác với Hiệp hội các nhà điện ảnh Hoa Kỳ (American Society of Cinematographers), DCI đã tạo ra một bộ tiêu chuẩn thử nghiệm (bộ tiêu chuẩn ASC/DCI StEM) để thử nghiệm công nghệ trình chiếu và nén hình ảnh 2K và 4K. Cùng năm đó, DCI chọn JPEG2000 làm cơ sở cho việc nén dữ liệu trong hệ thống.

Đến giữa năm 2006, có khoảng 400 rạp chiếu phim được trang bị máy chiếu kỹ thuật số độ phân giải 2K và con số này tăng dần theo từng tháng. Một số phim 3D kỹ thuật số đã ra mắt năm 2006 và nhiều nhà làm phim xuất sắc đã chọn sản xuất các bộ phim tiếp theo dưới định dạng 3D lập thể. Năm 2007, ở nước Anh đã xuất hiện các rạp chiếu phim lớn hoàn toàn tương thích với chuẩn DCI ở châu Âu, đó là Odeon Hatfield và Odeon Surrey Quays (London) với tổng cộng 18 phòng chiếu kỹ thuật số được đưa vào sử dụng ngày 9 tháng 2 năm 2007. Đến tháng 3 năm 2007, khi phim Gặp gỡ gia đình Robinson của hãng Disney được phát hành, có khoảng 600 phòng chiếu đã được trang bị các máy chiếu kỹ thuật số độ phân giải 2K hỗ trợ công nghệ 3D lập thể Real D Cinema, được quảng cáo dưới nhãn hiệu Disney Digital 3-D. Tháng 6 năm 2007, Arts Alliance Media thông báo về các thoả thuận đầu tiên về điện ảnh kỹ thuật số có mục đích thương mại ở châu Âu Virtual Print Fee (VPF) (với hãng Twentieth Century Fox và Universal Pictures).

Tính đến tháng 7 năm 2007, đã có một số rạp chiếu phim ở Singapore trình chiếu phim kỹ thuật số độ phân giải 4K sử dụng các máy chiếu kỹ thuật số 4K của Sony. Đến tháng 9 năm 2007, rạp Muvico Theaters Rosemont 18 ở Rosemont, Illinois trở thành rạp chiếu phim đầu tiên ở Bắc Mỹ trang bị các máy chiếu kỹ thuật số độ phân giải 4K của Sony cho tất cả 18 phòng chiếu của mình. Đến tháng 3 năm 2009, rạp AMC Theatres thông báo họ đã hoàn tất một thoả thuận trị giá 315 triệu USD với Sony để thay thế tất cả các máy chiếu phim truyền thống bằng hệ thống máy chiếu kỹ thuật số 4K bắt đầu từ quý 2 năm 2009 và hoàn tất vào năm 2012.

Đến tháng 6 năm 2010, có gần 16.000 phòng chiếu phim kỹ thuật số, với hơn 5000 trong số đó được thiết lập công nghệ lập thể. Theo một bài viết của David Hancock, tổng số phòng chiếu kỹ thuật số trên toàn cầu thời điểm đó đã chạm ngưỡng 36.242 phòng, so với con số 16.339 cuối năm 2009 với mức tăng trưởng 121,8% trong năm ấy. Có 10.083 phòng chiếu kỹ thuật số ở châu Âu (chiếm 28,2% toàn thế giới), 16.522 phòng ở Bắc Mỹ (chiếm 46,2% toàn thế giới) và 7.703 ở châu Á (21,6% toàn thế giới). Đã có tổng cộn 21.936 phòng chiếu 3D kỹ thuật số, tương đương 60,5% tổng số phòng chiếu kỹ thuật số; tăng so với mức 55% của năm 2009.

Đến cuối năm 2012, theo Screen Digest, 91,4% số phòng chiếu ở Anh đã được chuyển đổi sang kỹ thuật số và số còn lại được hy vọng sẽ hoàn tất vào giữa năm 2013. Ở một số vùng lãnh thổ, tốc độ chuyển đổi này có phần chậm hơn. Người ta hy vọng tất cả các phòng chiếu trên toàn cầu sẽ chuyển sang sử dụng công nghệ kỹ thuật số vào cuối năm 2015.

Bộ phim đầu tiên được phát hành dưới định dạng kỹ thuật số 48 khung hình trên giây là phim The Hobbit

Phương thức hoạt động của Điện ảnh kỹ thuật số

Cùng với các thiết bị có sẵn tại các rạp chiếu phim sử dụng công nghệ phim truyền thống, phòng chiếu kỹ thuật số tương thích chuẩn DCI cần có thêm một máy chiếu kỹ thuật số và một máy vi tính gọi là "máy chủ".

Phim được chuyển đến rạp dưới dạng một tập tin kỹ thuật số gọi là "gói phim kỹ thuật số" (Digital Cinema Package, viết tắt DCP). Với một phim chiếu rạp tiêu chuẩn, kích thước tập tin đó sẽ nằm trong khoảng từ 90 đến 300GB dữ liệu (bằng khoảng hai đến sáu lần lượng dữ liệu chứa trong một đĩa Blu-ray) và có thể được chuyển đến bằng phương thức vật lý: phim được lưu trên một ổ đĩa cứng và được mang tới qua đường hàng không, đường bộ, v.v...; hoặc qua vệ tinh hay đường truyền cáp quang băng thông rộng. Hiện tại (tháng 12 năm 2013) vận chuyển vật lý là phương thức được sử dụng phổ biến nhất và đã trở thành một chuẩn công nghiệp. Trailer (clip giới thiệu phim) được chuyển đến trên một ổ cứng riêng biệt với kích thước khoảng từ 200 đến 400MB.

Dù DCP được vận chuyển bằng cách nào thì đầu tiên khi đến nơi nhận nó cũng cần phải được sao chép vào một ổ cứng nội bộ của máy chủ, thường là qua cổng USB, một công đoạn được gọi là "ăn" [tập tin] (ingesting). Thường với hầu hết các phim chiếu rạp, gói DCP phải được mã hóa. Các khoá mã hoá được chuyển đến riêng biệt, thường dưới dạng các tập tin đính kèm trên thư điện tử và sau đó được sao chép qua cổng USB. Các khoá mã hoá này chỉ có hiệu lực trong một khoảng thời gian nhất định và sẽ hết hạn sau khoảng thời gian rạp đó đăng ký chiếu. Các khoá này cũng gắn chặt với các thiết bị phần cứng (máy chủ và máy chiếu) chiếu phim đó, có nghĩa là nếu rạp đó muốn chuyển một bộ phim từ phòng chiếu này sang phòng chiếu khác hay kéo dài thời gian chiếu, họ phải đăng ký một khoá mã hoá khác từ nhà phân phối.

Việc trình chiếu nội dung phim được điều khiển bởi máy chủ sử dụng một "danh sách chiếu" (playlist). Đúng như tên gọi của nó, đây là một danh sách các nội dung sẽ được trình chiếu trong buổi chiếu phim đó, danh sách chiếu này do một nhân viên của rạp tạo ra bằng phần mềm độc quyền chạy trên máy chủ. Cùng với việc liệt kê danh sách các nội dung chiếu, danh sách cũng bao gồm các lệnh tự động cho phép danh sách chiếu có quyền quản lý máy chiếu, hệ thống âm thanh, ánh sáng phòng chiếu, phông rèm và màn che màn chiếu (nếu có), v.v.... Danh sách chiếu này có thể được khởi động bằng tay, bằng cách nhấp nút "chơi" (play) trên màn hình máy chủ, hoặc khởi động tự động theo thời gian định trước.

Tham khảo

Truyền thông kỹ thuật số
Công nghệ phim và video


title: Nội các Yingluck

text:
Sau khi được bổ nhiệm làm Thủ tướng Nội các Thái Lan ngày 5 tháng 8 năm 2011, bà đã thông qua danh sách Nội các ngày 9 tháng 8. Bà và Nội các của bà đã tuyên thệ trước mặt Quốc vương Bhumibol Adulyadej tại bệnh viện Siriraj ngày 10 tháng 8.

Nội các của bà là liên minh giữa các chính đảng: Đảng Chartthaipattana (Đảng Phát triển nước Thái), Đảng Phalang Chon, Đảng Chart Pattana (Đảng Phát triển Đất nước) trong đó Đảng Pheu Thái (Đảng vì nước Thái) là nóng cốt chiếm đa số thành viên trong Nội các.

Đứng đầu Nội các là Thủ tướng Yingluck và các Phó Thủ tướng: Chalerm Yubamrung, Yuthasak Sasiprapha, Kittiratt Na-Ranong Chumpol Silpa-archa.

Phe đối lập hiện tại là Đảng Dân chủ (Thái Lan) đứng đầu là cựu Thủ tướng Abhisit Vejjajiva.

Nội các hiện tại
Nội các hiện tại sau 5 lần cải tổ được công bố vào ngày 30 tháng 6 năm 2013

Chú thích

Chính trị Thái Lan


title: Lãnh thổ Nevada

text:
Lãnh thổ Nevada (tiếng Anh: Nevada Territory hay Territory of Nevada) từng là một lãnh thổ hợp nhất có tổ chức của Hoa Kỳ, tồn tại từ ngày 2 tháng 3 năm cho đến 31 tháng 10 năm 1864 khi nó được phép gia nhập liên bang để trở thành Tiểu bang Nevada.

Bối cảnh
Trước khi thành lập Lãnh thổ Nevada, khu vực này từng là phần đất phía tây của Lãnh thổ Utah và có tên gọi là Washoe theo tên bộ lạc người bản địa Washoe. Việc phân tách lãnh thổ này ra khỏi Utah thì quan trọng đối với chính phủ liên bang vì cán cân chính trị. Trong khi đó, dân chúng tại đây cũng muốn được tách ra vì sự hiềm thù (và đôi khi có bạo động) giữa người không theo giáo phái Mormons tại Nevada và người theo giáo phái Mormon ở phần còn lại của Lãnh thổ Utah.

Nevada từng bị coi là không đủ dân số cần có để trở thành một tiểu bang. Tuy nhiên, Sắc lệnh Tây Bắc năm 1787 cho phép một lãnh thổ có thể gia nhập liên bang thành một tiểu bang "miễn sao, hiến pháp và chính quyền được thành lập là chính thể cộng hòa, và phù hợp với các nguyên tắc có nói trong các điều khoản này; và xa tới mức độ là nó có thể phù hợp với các lợi ích chung của hợp bang, việc thu nhận (tiểu bang) như thế sẽ có thể được phép vào một thời kỳ sớm hơn, và có thể là khi nó có ít hơn con số 60.000 cư dân tự do trong tiểu bang đó". Một sự ngộ nhận phổ biến là liên bang cần đến các mỏ bạc của Nevada cho các nỗ lực phục vụ chiến tranh, nhưng vì Nevada là một lãnh thổ của Hoa Kỳ (địa vị thấp hơn địa vị tiểu bang) nên Hoa Kỳ có thể lấy các mỏ bạc này khi cần thiết. Một sự ngộ nhận khác nữa là Nevada bị hối thúc gia nhập liên bang vì cuộc bầu cử tổng thống năm 1864 mà Abraham Lincoln cần một số lá phiếu chắc chắn hơn trong đại cử tri đoàn Hoa Kỳ để được tái đắc cử. Sau khi Freemont bỏ cuộc đua, Lincoln thắng vượt trội trước McClellan với tỉ lệ là 212 so với 21 vì thế hai phiếu đại cử tri đoàn của Nevada chẳng là bao nhiêu.

Ranh giới phía đông của Lãnh thổ Nevada được xác định ở kinh tuyến 116 độ Tây nhưng khi vàng được tìm thấy thì ranh giới được dịch chuyển về phía đông. Đại biểu Nevada tại Quốc hội Hoa Kỳ trước đó đã thỉnh cầu ranh giới được di chuyển đến kinh tuyến 115 độ và Quốc hội cho phép điều này vào năm 1862. Ranh giới lại tiếp tục được dịch chuyển xa hơn về phía đông đến kinh tuyến 114 độ vào năm 1864 một phần vì có thêm nhiều mỏ vàng được tìm thấy. Các lần chuyển dịch ranh giới về phía đông đã lấy đi đất đai của Lãnh thổ Utah. Ranh giới phía nam của Lãnh thổ Nevada đã được xác định ở vĩ tuyến 37 độ nhưng vào năm 1866 Nevada yêu cầu quốc hội dịch chuyển ranh giới về phía nam đến sông Colorado. Quốc hội phê chuẩn thỉnh cầu này năm 1867, giúp cho Nevada lấy được tất cả phần đất cực tây của Arizona Lãnh thổ. Arizona cực lực phản đối nhưng nhận được ít sự thông cảm tại quốc hội một phần vì Arizona liên kết với Liên minh miền Nam Hoa Kỳ trong cuộc Nội chiến Hoa Kỳ.

Vị trí chính xác của đường ranh giới bắc-nam California-Nevada, đoạn giữa Hồ Tahoe và điểm hội tụ ranh giới phía nam của Oregon ở vĩ tuyến 42 độ, thì không rõ ràng. Nó được khảo sát và tái khảo sát kỉ càng vào thế kỷ 20.

Quốc hội chuyển một số đất đai phía tây sông Colorado trong đó có Quận Pah-Ute của Lãnh thổ Arizona sang cho tiểu bang Nevada vào ngày 5 tháng 5 năm 1866. Một phần mũi phía nam này được tổ chức thành Quận Clark vào năm 1909. Quận này gồm có thành phố Las Vegas nằm bên trong.

Thủ phủ lãnh thổ được chuyển từ thủ phủ tạm thời Genoa đến Carson City. James Warren Nye kế nhiệm Isaac Roop (thống đốc lâm thời đầu tiên) và trở thành thống đốc lãnh thổ duy nhất. Trưởng lãnh thổ vụ là Orion Clemens, (anh trai của Samuel Clemens, còn được biết với bút hiệu là Mark Twain).

Xem thêm
Đường mòn California
Đại Bồn địa Hoa Kỳ
Các vùng lịch sử của Hoa Kỳ
Sự tiến hóa lãnh thổ của Hoa Kỳ
Các lãnh thổ của Tây Ban Nha bao trùm phần đất mà sau đó trở thành một phần của Lãnh thổ Nevada:
Gran Cuenca
Nueva California, 1768–1804
Alta California, 1804–1821
Các lãnh thổ của México bao trùm phần đất mà sau đó trở thành một phần của Lãnh thổ Nevada:
Alta California, 1821–1848
Các lãnh thổ của Hoa Kỳ bao trùm phần đất mà sau đó trở thành một phần của Lãnh thổ Nevada:
Nhượng địa Mexico, 1848
Tiểu bang Deseret, 1849–1850 (extralegal)
Lãnh thổ Utah, 1850–1896
Tiểu bang Hoa Kỳ được thành lập từ Lãnh thổ Nevada:
Tiểu bang Nevada, 1864
Các lãnh thổ của Hoa Kỳ có đất đai bị sáp nhập vào Tiểu bang Nevada:
Phần phía tây của Lãnh thổ Utah bị sáp nhập vào ngày 5 tháng 5 năm 1866
Phần tây bắc của Lãnh thổ Arizona bị sáp nhập vào ngày 18 tháng 1 năm 1867

Tham khảo

Liên kết ngoài
Collecting NT stocks & bonds

Nevada
Nevada
Nevada


title: Yang Kyoungjong

text:
Yang Kyoungjong (3 tháng 3 năm 1920 – 7 tháng 4 năm 1992) là một người lính người Triều Tiên tham gia Thế chiến thứ hai trong tổng cộng ba lực lượng quân đội: Lục quân Đế quốc Nhật Bản, Hồng quân Liên Xô và sau cùng là Lục quân Đức Quốc xã (Wehrmacht).

Tiểu sử
Năm 1938, ở tuổi 18, Yang bị bắt quân dịch vào Đạo quân Quan Đông thuộc Lục quân Đế quốc Nhật Bản ở Mãn Châu để tham gia vào cuộc chiến tranh với Liên Xô. Trong Trận Khalkhin Gol tại Khalkhin Gol, Mông Cổ, ông bị Hồng quân Liên Xô bắt làm tù binh và đưa đến trại lao động tập trung.

Do thiếu hụt nhân lực cho cuộc chiến với Đức Quốc xã năm 1942, Hồng quân Liên Xô đã đưa ông và hàng ngàn tù binh chiến tranh khác đến mặt trận Xô-Đức. Năm 1943, trong trận chiến tại Kharkov, Ukraina, ông bị lính Đức bắt sống.

Lần thứ hai bị bắt làm tù binh, Yang tiếp tục được Lục quân Đức Quốc xã sử dụng để chiến đấu. Lần này ông được đưa sang Pháp, thuộc "Tiểu đoàn Phía Đông" (tiểu đoàn gồm các tù binh Liên Xô), Sư đoàn Bộ binh 79 (709. Infanterie-Division), đóng tại bán đảo Cotentin, Normandy, gần bãi biển Utah. Sau khi quân Đồng Minh đổ bộ lên Normandy trong Ngày-D, Yang đã bị lính dù Mỹ bắt giữ vào tháng 6 năm 1944. Lính Mỹ ban đầu tưởng ông là người Nhật mặc quân phục Đức và đã đưa ông đến trại tù binh ở Anh. Vào thời điểm này, Trung úy Robert Brewer của Trung đoàn Bộ binh 506, Sư đoàn Dù 101 báo cáo đã bắt sống được bốn người châu Á mặc quân phục Đức tại bãi biển Utah nhưng không ai có khả năng nói chuyện với họ.

Yang di cư đến Nga và sau đó là Hoa Kỳ, nơi ông đã trở thành công dân Hoa Kỳ và sống quãng đời còn lại tại Illinois cho đến năm 1992. Theo tài liệu của Zaloga, ông đã không bị trục xuất về Liên Xô trong giai đoạn 1945-1946 như hầu hết các tù binh chiến tranh còn lại của Tiểu đoàn Phía Đông.

Tranh cãi về tính xác thực
Dựa vào câu chuyện của Yang Kyongjong, vào năm 2005, SBS đã cho phát sóng một chương trình đặc biệt "Người Triều Tiên ở Normandy" (노르망디의 코리안). Chương trình này đã tìm kiếm các số liệu, ghi chép về số tù binh Triều Tiên bị bắt sau trận Khalkhin Gol, những người châu Á đã tham gia Chiến tranh Xô-Đức thuộc Tiểu đoàn Phía Đông và bằng chứng về câu chuyện của Yang Kyongjong đã không được tìm thấy. Ngoài ra, do Yang Kyongjong từng là tù binh của Liên Xô nhưng sau đó lại gia nhập quân đội Đức sẽ được xem là phản bội, và theo một hiệp ước bí mật giữa Anh-Hoa Kỳ-Liên Xô, những tù binh của Tiểu đoàn Phía Đông sẽ bị trục xuất trở lại Liên Xô và sống quãng đời còn lại trong các trại lao động tập trung. Do đó câu chuyện của Yang theo chương trình của SBS là không có thật.

Ảnh hưởng văn hóa đại chúng
Mặc dù còn tranh cãi về tính xác thực của câu chuyện, "Người Triều Tiên ở Normandy" là chủ đề cho nhiều tác phẩm tiểu thuyết. Bộ phim My Way do Kang Je-gyu làm đạo diễn và có sự tham gia của Jang Dong-gun lấy cảm hứng dựa trên câu chuyện của Yang Kyongjong.

Chú thích

Sinh năm 1920
Mất năm 1992
Tù binh chiến tranh Nhật Bản
Người Mỹ gốc Triều Tiên
Sinh thập niên 1920
Quân nhân Nhật Bản
Tù nhân chiến tranh bị Đức giam giữ trong Thế chiến thứ hai