title: Vitamin D

text:
Vitamin D là một nhóm các secosteroid tan được trong chất béo, có chức năng làm tăng cường khả năng hấp thu calci và phosphat ở đường ruột. Ở người, các hợp chất quan trọng nhất trong nhóm này là vitamin D3 (còn được gọi là cholecalciferol) và vitamin D2 (ergocalciferol). Cholecalciferol và ergocalciferol có thể đưa vào cơ thể qua việc ăn uống và các biện pháp bổ sung. Cơ thể cũng có thể tổng hợp vitamin D (đặc biệt là cholecalciferol) ở da, từ cholesterol, khi da được tiếp xúc đủ với ánh nắng mặt trời (vì thế nó còn được mệnh danh là "vitamin ánh nắng").

Mặc dù vitamin D thường được gọi là một vitamin, nhưng trong một ngữ nghĩa hẹp thì nó không phải là một vitamin thiết yếu trong chế độ ăn, bởi vì hầu hết động vật có vú đều có thể tự tổng hợp nó đủ cho cơ thể khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời. Một chất chỉ được phân loại là vitamin thiết yếu khi nó không thể được cơ thể tổng hợp đủ, mà phải nạp vào thông qua việc ăn uống. Tuy nhiên, cũng như các vitamin khác, người ta đã phát hiện ra sự thiếu hụt vitamin D trong khẩu phần ăn có thể gây ra bệnh, cụ thể là bệnh còi xương (một chứng loãng xương ở trẻ em). Vì thế, ở các nước phát triển, người ta thêm vitamin D vào khẩu phần ăn thiết yếu, chẳng hạn như sữa, để tránh các bệnh do thiếu hụt.

Việc tổng hợp vitamin D khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, cùng với việc hấp thụ từ chế độ ăn uống đều giúp duy trì nồng độ thích hợp của vitamin này trong huyết thanh. Bằng chứng cho thấy sự tổng hợp từ ánh nắng mặt trời được điều chỉnh bởi một vòng hồi tiếp ngược (là vòng tự điều chỉnh lượng vitamin D cần tổng hợp tùy theo nhu cầu cần thiết của cơ thể), do đó có thể ngăn chặn ngộ độc, tuy nhiên, do không chắc chắn về nguy cơ gây ung thư từ ánh sáng mặt trời, cho nên viện Y học Hoa Kỳ (IOM) không đưa ra lời khuyên về lượng phơi nắng cần thiết để đáp ứng nhu cầu vitamin D cho cơ thể. Vì vậy, khi đưa ra Chế độ ăn tham khảo (Dietary Reference Intake; DRI) thì người ta giả định rằng toàn bộ lượng vitamin D cần thiết là thông qua thực phẩm chứ không phải từ cơ thể tổng hợp thành, mặc dù điều này hiếm khi xảy ra. Ngoài việc sử dụng nó để ngăn ngừa loãng xương hoặc còi xương, thì không có bằng chứng gì về những ảnh hưởng tích cực khác đối với sức khỏe của việc bổ sung vitamin D một cách đại trà. Bằng chứng về lợi ích tốt nhất là cho sức khỏe của xương và làm giảm tỷ lệ tử vong ở phụ nữ cao tuổi.

Tại gan, cholecalciferol (vitamin D3) được chuyển hóa thành calcidiol, còn được gọi là calcifediol (INN), 25-hydroxycholecalciferol, hoặc 25-hydroxyvitamin D3 — viết tắt là 25(OH)D3. Ergocalciferol (vitamin D2) được chuyển hóa thành 25-hydroxyergocalciferol, còn được gọi là 25-hydroxyvitamin D2 — viết tắt là 25(OH)D2. Đây là hai chất chuyển hóa đặc trưng của vitamin D được đo nồng độ trong huyết thanh để xác định tình trạng vitamin D của một người. Một phần của calcidiol được chuyển hóa qua thận thành calcitriol, một chất hoạt hóa sinh học của vitamin D. Calcitriol tuần hoàn như một hormone trong máu, để điều chỉnh nồng độ calci và phosphate trong máu và thúc đẩy sự phát triển khỏe mạnh và tái tạo của xương. Calcitriol cũng ảnh hưởng đến chức năng thần kinh-cơ và hệ miễn dịch.

Tác dụng
Những ảnh hưởng của việc bổ sung vitamin D đối với sức khỏe là không chắc chắn. Viện Y học Hoa Kỳ (IOM) báo cáo rằng: "Việc bổ sung vitamin D và calci không có mối liên hệ đáng tin nào với bệnh ung thư, bệnh tim mạch và cao huyết áp, tiểu đường và hội chứng rối loạn chuyển hóa, hoạt động thể chất và té ngã, chức năng miễn dịch và các rối loạn tự miễn, nhiễm trùng, bệnh lý thần kinh-cơ, tiền sản giật; và các kết quả thường mâu thuẫn nhau". Một số nhà nghiên cứu cho rằng IOM đã đưa ra khẳng định quá dứt khoát trong khuyến nghị của mình và đã tính toán sai nồng độ vitamin D trong máu liên quan đến sức khỏe của xương. Các thành viên hội đồng của IOM cho rằng họ đã sử dụng một "quy trình chuẩn cho các khuyến nghị về chế độ ăn uống" và bản báo cáo được dựa trên các dữ liệu vững chắc. Nghiên cứu về việc bổ sung vitamin D, bao gồm cả thử nghiệm lâm sàng ở quy mô lớn, vẫn đang được tiếp tục.

Tổng giám đốc nghiên cứu và phát triển và là cố vấn trưởng của Bộ Y tế và NHS của Anh cho rằng trẻ em từ 6 tháng đến 5 tuổi cần dùng vitamin D bổ sung, đặc biệt là trong mùa đông. Tuy nhiên, bổ sung vitamin D không được khuyến khích đối với những người đã có đủ vitamin D từ chế độ ăn và từ ánh sáng mặt trời.

Tỷ lệ tử vong
Nồng độ vitamin D trong máu thấp có liên quan đến tỷ lệ tử vong tăng, và cho phụ nữ cao tuổi bổ sung vitamin D3 trong quá trình điều dưỡng dường như làm giảm nguy cơ tử vong. Vitamin D2, alfacalcidol, và calcitriol có thể không có hiệu quả. Tuy nhiên, cả dư thừa lẫn thiếu hụt vitamin D đều gây ra rối loạn chức năng và lão hóa sớm. Nồng độ calcidiol trong huyết thanh có mối quan hệ theo một hình parabol với tỷ lệ tử vong với mọi căn nguyên.

Sức khỏe xương
Năm 2013, United States Preventive Services Task Force (lực lượng tác vụ phòng bệnh Hoa Kỳ) không tìm đủ bằng chứng để xác định phụ nữ khỏe mạnh nên sử dụng bổ sung calci và vitamin D để ngăn ngừa gãy xương. Cũng trong năm 2013, một phân tích tổng hợp cũng không tìm thấy bằng chứng chứng minh việc bổ sung vitamin D làm tăng mật độ xương và do đó không khuyến khích sử dụng nó để ngăn ngừa loãng xương.

Ở những bệnh nhân loãng xương, vitamin D có lẽ không thể làm giảm nguy cơ gãy xương. Ngoại trừ một số trường hợp được chăm sóc tại nhà cho thấy calci và vitamin D có thể ngăn ngừa gãy xương hông, tuy nhiên lại gây ra những vấn đề khác đối với dạ dày và thận. Bổ sung liều cao vitamin D cho người lớn hơn 65 tuổi có thể làm giảm nguy cơ gãy xương, nhưng dường như chỉ đúng khi khảo sát với một nhóm nhiều người sống chung trong một hội, hơn là những người sống đơn lẻ. Dù sao thì những bằng chứng về tác dụng của vitamin D đối với sức khỏe xương vẫn thiếu thuyết phục.

Thiếu vitamin D gây ra chứng nhuyễn xương (ở trẻ em còn gọi là còi xương). Sử dụng vitamin D cho trẻ em với nồng độ bình thường không cải thiện được mật độ xương. Ngoài ra, nồng độ vitamin D trong huyết thanh thấp có liên quan đến việc té ngã, và mật độ xương thấp.

Ung thư
Nồng độ vitamin D thấp có liên quan đến một số bệnh ung thư và có thể làm tình trạng tồi tệ hơn đối với một số loại ung thư khác, tuy nhiên bổ sung vitamin D lại không cải thiện được tình trạng của những bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt. Hiện nay, không đủ bằng chứng chứng minh việc bổ sung vitamin D cho người có bệnh ung thư này là cần thiết. Kết quả nghiên cứu về tác dụng cải thiện hoặc gây hại của việc bổ sung vitamin D cho các bệnh nhân mắc các loại ung thư khác cũng không thuyết phục.

Bệnh tim mạch
Thiếu bằng chứng về ảnh hưởng của việc bổ sung vitamin D đối với sức khỏe tim mạch. Dùng liều vừa cho đến liều cao có thể làm giảm nguy cơ bệnh tim mạch nhưng kết quả lâm sàng vẫn còn nghi vấn.

Hệ miễn dịch
Tổng quát, những chức năng của vitamin D làm kích hoạt hệ miễn dịch không đặc hiệu (miễn dịch bẩm sinh, tự nhiên) và làm giảm hệ miễn dịch đặc hiệu (miễn dịch thích nghi). Thiếu vitamin D có liên quan đến việc tăng nguy cơ nhiễm virus. Vitamin D được mặc nhận có liên hệ với bệnh cúm. Vào mùa đông, do ánh sáng mặt trời ít dẫn đến việc thiếu vitamin D tổng hợp tự nhiên, là một trong những nguyên nhân làm tăng tỉ lệ mắc bệnh cúm trong mùa này. Thiếu vitamin D còn là một yếu tố gây nhiễm bệnh lao, và trong lịch sử, nó từng được sử dụng để điều trị bệnh này. Năm 2011, vitamin D được điều tra nghiên cứu bằng những thử nghiệm lâm sàng. Nó cũng có thể đóng một vai trò trong việc nhiễm HIV. Mặc dù có những dữ liệu dự kiến về mối liên hệ giữa việc thiếu vitamin D với bệnh hen suyễn, nhưng các bằng chứng về việc bổ sung vitamin D cho người bệnh thu được những hiệu quả có lợi vẫn thiếu thuyết phục. Do đó, hiện nay vẫn chưa khuyến cáo bổ sung vitamin D để phòng ngừa hoặc chữa trị bệnh hen suyễn.

Phụ nữ mang thai
Thiếu hụt vitamin D trong thai kỳ có liên quan với bệnh tiểu đường do mang thai, tiền sản giật, và thai nhi nhỏ. Tuy nhiên, việc bổ sung vitamin D mang lại lợi ích không rõ ràng. Phụ nữ mang thai có đủ lượng vitamin D trong thời gian mang thai có thể có các kết quả miễn dịch tích cực. Thông thường, phụ nữ mang thai không được khuyên nên dùng thêm vitamin D. A trial of supplementation has found 4000 IU of vitamin D3 superior to lesser amount in pregnant women for achieving specific target blood levels.

Thiếu hụt

Chế độ ăn uống thiếu vitamin D kết hợp việc tiếp xúc với ánh sáng mặt trời không đủ sẽ gây ra chứng nhuyễn xương (bệnh làm xương bị mềm, hay còi xương ở trẻ em). Trong các nước phát triển, đây là một bệnh hiếm gặp. Tuy nhiên, thiếu vitamin D đã trở thành vấn đề toàn cầu đối với người già và vẫn còn phổ biến ở trẻ em và người trưởng thành. Nồng độ calcidiol (25-hydroxy-vitamin D) trong máu thấp có thể là hậu quả của việc tránh nắng. Thiếu vitamin D gây suy giảm sự khoáng hóa xương và gây tổn thương xương dẫn đến bệnh mềm xương.

Còi xương

Bệnh còi xương ở trẻ em biểu thị những đặc điểm như tăng trưởng chậm, các xương dài bị mềm, yếu, và dị dạng, dẫn đến chúng bị cong khi phải đỡ trọng lượng cơ thể ở trẻ em bắt đầu tập đi. Tình trạng này đặc trưng bởi chân hình vòng cung, có thể do thiếu calci hoặc phosphor, cũng như thiếu vitamin D; hiện nay, phần lớn các trường hợp còi xương là từ các nước có thu nhập thấp ở châu Phi, châu Á, hay Trung Đông, hoặc ở những người bị rối loạn di truyền trong chuyển hóa và hấp thụ vitamin D. Bệnh còi xương được Francis Glisson mô tả lần đầu tiên vào năm 1650, ông cho biết cách đó 30 năm thì bệnh này đã xuất hiện ở các quận Dorset và Somerset. Năm 1857, John Snow đưa ra giả thiết cho rằng sau đó bệnh còi xương đã lan tràn rộng rãi ở Anh, nguyên nhân là do phèn được pha trong bánh mì.. Chế độ ăn uống đóng vai trò trong sự lan rộng của bệnh còi xương được Edward Mellanby xác minh trong khoảng 1918-1920.

Phân loại

Vitamin D tồn tại ở một số dạng (vitamer) khác nhau (xem bảng). Hai dạng chính là vitamin D2 hay còn gọi là ergocalciferol và vitamin D3 hay cholecalciferol; vitamin D được viết không kèm theo chỉ số được hiểu là D2 hoặc D3 hoặc cả hai; chúng được gọi chung là calciferol. Cấu trúc hóa học của vitamin D2 được xác định lần đầu vào năm 1931. Vào năm 1935, cấu trúc hóa học của vitamin D3 đã được xác định và chứng minh là nó được tạo thành từ quá trình biến đổi của 7-dehydrocholesterol dưới tác động của tia cực tím.

Trong hóa học, các dạng khác nhau của vitamin D là những secosteroid; tức là, steroid bị gãy một trong những liên kết trong các vòng steroid. Sự khác biệt về cấu trúc giữa vitamin D2 và vitamin D3 nằm trong các chuỗi bên của chúng. Chuỗi bên của D2 chứa một liên kết đôi giữa cacbon 22 và 23, và một nhóm methyl trên cacbon 24.

Sinh tổng hợp
Vitamin D3 (cholecalciferol) được tổng hợp từ tác động của bức xạ tia cực tím (UV) trên tiền chất 7-dehydrocholesterol của nó. Da tạo ra vitamin D3 và cung cấp khoảng 90% nhu cầu vitamin D cho cơ thể. Phân tử này tự xuất hiện trong da động vật và trong sữa. Vitamin D3 có thể được tạo ra bằng cách cho da tiếp xúc hoặc phơi sữa (một phương thức thương mại) trực tiếp với tia cực tím. Vitamin D3 cũng được tìm thấy trong cá béo và dầu gan cá tuyết.

Vitamin D2 là một dẫn xuất của ergosterol, một sterol trong màng tế bào của nấm cựa gà. Sterol này cũng có trong một số loài thực vật phù du, động vật không xương sống, nấm men, và nấm lớn. Vitamin D2 (ergocalciferol) được sản xuất từ ergosterol trong cơ thể của các sinh vật này, dưới kích thích của tia cực tím. Cũng giống như tất cả các loại vitamin D khác, không thể tạo ra vitamin D2 nếu không có bức xạ cực tím. Các thực vật có diệp lục và động vật có xương sống không thể tự sản xuất vitamin D2, vì cơ thể chúng không có tiền chất ergosterol. Quy trình sinh học sản xuất 25(OH)D từ vitamin D2 được cho rằng tương tự như 25(OH)D3, dẫn đến xuất hiện một số tranh cãi về việc vitamin D2 hoàn toàn có thể hoặc không thể thay thế cho vitamin D3 trong chế độ ăn uống của con người.

Quang hóa

Quá trình chuyển đổi từ 7-dehydrocholesterol thành Vitamin D3 (cholecalciferol) xảy ra theo hai bước. Trước tiên, 7-dehydrocholesterol được quang phân bởi tia cực tím trong một phản ứng vòng hóa electron (electrocyclic) với 6-electron quay cùng chiều nhau (conrotatory). Sản phẩm được tạo thành là tiền vitamin D3. Tiền vitamin D3 sẽ tự đồng phân hóa thành vitamin D3 trong một phản ứng chuyển vị sigma hydride [1,7] ngược hướng của hệ thống pi liên hợp (antarafacial). Ở nhiệt độ phòng, để hoàn tất quá trình chuyển đổi từ tiền vitamin D3 thành vitamin D3 mất khoảng 12 ngày.

Tiến hóa
Sự quang hợp tạo thành vitamin D ở thực vật phù du trong đại dương đã tồn tại hơn 500 triệu năm và vẫn tiếp tục cho đến ngày nay. Mặc dù các loài động vật có xương sống nguyên thủy trong đại dương có thể hấp thu calci từ đại dương vào bộ xương của chúng và ăn các sinh vật phù du giàu vitamin D, nhưng động vật sống trên cạn lại cần một cách khác nhằm đáp ứng nhu cầu về vitamin D để vôi hóa bộ xương mà không dựa vào thực vật. Động vật có xương sống trên mặt đất đã tự tổng hợp ra vitamin D cho cơ thể từ hơn 350 triệu năm.

Vitamin D chỉ có thể được tổng hợp thông qua một quá trình quang hóa, vì vậy động vật có xương sống trên cạn đã phải ăn những thực phẩm có chứa vitamin D hoặc được tiếp xúc với ánh sáng mặt trời để tổng hợp vitamin D trong da của chúng nhằm đáp ứng yêu cầu vitamin D của cơ thể.

Tổng hợp ở da

Vitamin D3 (cholecalciferol) được tạo ra thông qua quá trình quang hóa trong da từ 7-dehydrocholesterol. Từ 10000 đến 20000 IU vitamin D được tạo ra trong khoảng 30 phút trong da của hầu hết các loài động vật có xương sống, kể cả con người khi toàn bộ cơ thể tiếp xúc với ánh sáng mặt trời. 7-dehydrocholesterol phản ứng với tia cực tím loại UVB, tức tia sáng có bước sóng trong khoảng 270 đến 300 nm, sự tổng hợp xảy ra cao nhất ở bước sóng từ 295 đến 297 nm. Những bước sóng này có trong ánh sáng mặt trời khi chỉ số UV lớn hơn 3, cũng như trong ánh sáng phát ra từ các đèn tử ngoại trong giường tắm nắng (phát chủ yếu UVA, nhưng cũng có từ 4-10% UVB). Ánh sáng mặt trời có chỉ số UV lớn hơn 3 chiếu hàng ngày tại các vùng nhiệt đới, chiếu hằng ngày vào mùa xuân và mùa hè tại các vùng ôn đới, và hầu như chẳng bao giờ có trong ánh sáng mặt trời tại khu vực Bắc cực. Ngay cả khi chỉ số UV đủ cao, nhưng việc tiếp xúc với ánh sáng xuyên qua những cửa sổ cũng không đủ vì thủy tinh ngăn chặn gần như hoàn toàn tia tử ngoại B (UVB).

Chú thích

Vitamin D
Hóa sinh
Dược lý học
Phân tử sinh học
Vitamin


title: Người cộng sự

text:
Người cộng sự (tiếng Nhật: ) là một bộ phim điện ảnh truyền hình được thực hiện bởi Trung tâm Phim truyền hình Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam hợp tác với đài truyền hình TBS, Nhật Bản do NSƯT Phạm Thanh Phong và Moto Jun làm đạo diễn. Phim được phát sóng song song trên cả hai kênh là VTV1 và TBS vào lúc 21h00 ngày 29 tháng 9 năm 2013.

Nội dung
Đến Việt Nam để tìm cơ hội kinh doanh, doanh nhân Suzuki Tetsuya đã gặp Thành Nam, một giám đốc trẻ của Công ty may Á Châu. Mặc dù chuẩn bị rất kỹ cho cuộc đàm phán, ký kết tại Hà Nội, nhưng Tetsuya vẫn hoàn toàn bị bất ngờ bởi điều kiện mà Giám đốc Công ty Á Châu đưa ra để ký kết được hợp đồng, đó là phải đi tìm kho báu liên quan đến tấm ảnh và tên một người Việt Nam - Phan Bội Châu. Trong hành trình tìm kiếm, Tetsuya đã khám phá ra những câu chuyện có thật trong lịch sử về Phan Bội Châu, người từng sang Nhật Bản hơn 100 năm trước để tìm con đường giải phóng dân tộc. Và trong hành trình tìm kiếm ấy, anh đã khám phá ra câu chuyện vô cùng xúc động về tình bạn giữa chí sĩ cách mạng Việt Nam - Phan Bội Châu và bác sĩ người Nhật Bản Asaba Sakitaro. Vượt qua rào cản về văn hóa, ngôn ngữ, sự chân thành trong tình bạn của họ đã khiến cho doanh nhân Tetsuya vô cùng cảm kích...

Diễn viên
 Huỳnh Đông trong vai Phan Bội Châu/Nguyễn Thành Nam
 Higashiyama Noriyuki trong vai Asaba Sakitaro/Suzuki Tetsuya
 Bình Minh trong vai Kỳ Ngoại hầu Cường Để
 Takei Emi trong vai Y tá Akane
 Lan Phương trong vai Hồng Liên
 Ashida Mana trong vai Suzuki Sakura
 Fukiishi Kazue trong vai vợ Asaba Sakitaro
 Hồng Đăng trong vai Trần Đông Phong
 Takeda Tetsuya trong vai Inukai Tsuyoshi
 Toake Yukiyo trong vai Ooiwa Machi
 Nakamaru Yuichi trong vai Trợ lý của Tetsuya
 Emoto Akira trong vai Okuma Shigenobu
Cùng một số diễn viên khác....

Sản xuất
Bộ phim sản xuất vào năm 2013 nhằm đánh dấu 40 năm mối quan hệ ngoại giao giữa Nhật Bản và Việt Nam. Quá trình quay phim được thực hiện luân phiên tại hai quốc gia từ tháng 6 đến tháng 7 năm 2013. Hai diễn viên người Việt là Huỳnh Đông và Lan Phương đã phải học tiếng Nhật cho vai diễn của mình.

Giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Người cộng sự trên IMDb
 Phim Người cộng sự - Phát biểu của Thủ tướng Shinzo Abe
 Người cộng sự trên VTV Giải trí

Chương trình truyền hình nhiều tập của VFC
Phim của TBS
Phim truyền hình Nhật Bản
Phim tường thuật phi tuyến tính
Phim tiểu sử
Phim truyền hình Việt Nam ra mắt năm 2013
Phan Bội Châu
Quan hệ Nhật Bản – Việt Nam
Phim truyền hình Việt Nam phát sóng trên kênh VTV1


title: Pichi

text:
Pichi (tên khoa học Zaedyus pichiy) hay Tatu lùn là một loài thú có mai nhỏ và thành viên duy nhất của chi Zaedyus, họ Dasypodidae, bộ Cingulata. Loài này được Desmarest mô tả năm 1804.. Phạm vi phân bố của Pichi là từ trung tâm và miền nam Argentina (Patagonia), phía tây đến vùng đồng cỏ Andes của Chile và phía nam tới eo biển Magellan.

Cơ thể của nó có chiều dài khoảng 1 foot (0,30 m) (260–335 mm) với một cái đuôi từ 4-6 inch (100–140 mm). Nó có một cái đầu màu nâu và mai, tấm lưng dày, móng vuốt phát triển tốt. Khi bị đe dọa, pichi trốn vào hang nông của nó gây khó khăn cho kẻ tấn công để kéo nó ra bởi vì vảy của nó lởm chởm và/hoặc cuộn lên thành một quả bóng.

Phân loài
Zaedyus pichiy caurinus Thomas, 1928
Zaedyus pichiy pichiy Desmarest, 1804

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1804
Động vật có vú Argentina
Động vật có vú Chile
P
M
P
Động vật đặc hữu


title: Cabanès

text:
Cabanès có thể đề cập đến:

 Cabanès, Aveyron, một xã thuộc tỉnh Aveyron.
 Cabanès, Tarn, một xã thuộc tỉnh Tarn.

Xem thêm
Cabanes
Les Cabannes
Cabana
Cabanas
Cabañas


title: Les Cabannes

text:
Les Cabannes có thể đề cập đến:

 Les Cabannes, Ariège, một xã thuộc tỉnh Ariège.
 Les Cabannes, Tarn, một xã thuộc tỉnh Tarn.
 Cabannes, một xã thuộc tỉnh Bouches-du-Rhône.

Xem thêm
Cabanes
Cabanès
Cabana
Cabanas
Cabañas


title: Họ Chồn bay

text:
Họ Chồn bay (Cynocephalidae) gồm các động vật có vú bay lượn, sống trên cây gọi là chồn bay (tiếng Anh: Colugo, Cobego hay Flying Lemur) được tìm thấy ở Đông Nam Á, có họ hàng gần nhất là các loài linh trưởng, thuộc bộ Dermoptera. Chỉ có hai loài còn sinh tồn: chồn bay Sunda và chồn bay Philippines. Chúng là những động vật có khả năng bay lượn trên không trung, bằng vạt da thừa giữa hai chân để lượn từ những vị trí cao đến những vị trí thấp hơn.

Nét đặc trưng
Chồn bay là động vật có vú sống trên cây. Chúng đạt chiều dài từ 35 đến 40 cm và nặng từ 1 đến 2 kg. Chúng có các chi trước và sau dài, thon, đuôi dài trung bình và thân hình tương đối nhẹ. Đầu chúng nhỏ, với đôi mắt to, tập trung về phía trước cho chúng tầm nhìn hai mắt tuyệt vời, và tai tròn nhỏ.

Chồn bay bay lượn thành thạo và chúng có thể di chuyển xa tới 70 m từ cây này sang cây khác mà không mất nhiều độ cao, với một cá thể chồn bay Sunda (Galeopterus variegatus) có thể di chuyển khoảng 150 m chỉ trong một lần lướt. Trong tất cả các động vật có vú biết bay lượn, chồn bay có sự thích nghi hoàn hảo nhất cho việc bay. Chúng có một lớp da lớn kéo dài giữa các chi ghép đôi và cho chúng khả năng lướt những khoảng cách đáng kể giữa các cây. Màng lượn này chạy từ xương bả vai đến bàn chân trước, từ đầu ngón tay phía sau đến đầu ngón chân và từ chân sau, đến đầu đuôi. Khoảng cách giữa các ngón tay và ngón chân của chồn bay có màng. Do đó, chồn bay từng được xem là họ hàng gần của dơi. Ngày nay, dựa trên dữ liệu di truyền, chúng được xem là có quan hệ chặt chẽ hơn với các loài linh trưởng.

Chồn bay leo trèo không giỏi; chúng không khỏe lắm và thiếu những ngón tay cái đối nghịch. Chúng leo lên cây trong một loạt các bước nhảy chậm, bám chặt vào vỏ cây bằng các móng vuốt nhỏ, sắc nhọn của chúng. Chúng dành phần lớn thời gian trong ngày cuộn tròn trong các hốc cây hoặc treo lơ lửng dưới cành cây. Vào ban đêm, chồn bay dành phần lớn thời gian tìm kiếm thức ăn trên cây, với việc bay lướt được sử dụng để tìm một cái cây có thức ăn khác hoặc để tìm bạn tình và bảo vệ lãnh thổ.

Chồn bay là loài động vật nhút nhát, sống về đêm, đơn độc được tìm thấy trong các khu rừng nhiệt đới ở Đông Nam Á. Do đó, có rất ít thông tin về hành vi của chúng. Chúng là động vật ăn thực vật, và ăn lá, chồi, hoa, nhựa cây và trái cây. Chúng có dạ dày phát triển tốt và ruột dài có khả năng chiết xuất chất dinh dưỡng từ lá và các chất xơ khác.

Răng cửa của chồn bay rất đặc biệt; chúng có hình dạng giống như chiếc lược với tối đa 20 hộp trên mỗi răng. Các răng cửa có hình dạng và chức năng tương tự như bộ răng cửa của các linh trưởng mũi ướt, được sử dụng để chải chuốt. Các răng cửa trên thứ hai có hai gốc, một đặc điểm độc đáo khác trong các loài động vật có vú. Công thức răng hàm của chồn bay là:

Mặc dù chúng là động vật có vú nhau thai, chồn bay nuôi con non theo cách tương tự như thú có túi. Chồn bay sơ sinh kém phát triển và chỉ nặng 35 g. Chúng dành 6 tháng đầu đời bám vào bụng mẹ. Chồn bay mẹ cuộn đuôi của nó lại và gấp chiếc màng lượn của nó thành một chiếc túi ấm áp, an toàn để bảo vệ và vận chuyển con nó. Con non không trưỡng thành cho đến khi chúng được hai đến ba tuổi. Trong điều kiện nuôi nhốt, chúng sống tới 15 năm, nhưng tuổi thọ của chúng ngoài hoang dã là không rõ.

Tình trạng
Cả hai loài đều bị đe dọa bởi sự hủy hoại môi trường sống, và loài chồn bay Philippines từng được IUCN đánh giá là loài dễ bị tổn thương. Năm 1996, IUCN tuyên bố loài này là dễ bị tổn thương do sự phá hủy các khu rừng đất thấp và săn bắn. Chúng được đánh giá lại là ít quan tâm vào năm 2008, nhưng vẫn phải đối mặt với các mối đe dọa tương tự. Ngoài việc dọn sạch môi trường rừng nhiệt đới đang diễn ra, chúng còn bị săn bắt để lấy thịt và lông. Nó cũng là con mồi ưa thích của một loài nguy cấp, đại bàng Philippines; một số nghiên cứu cho thấy chồn bay chiếm 90% khẩu phần ăn của loài đại bàng này.

Phân loại và tiến hóa
 Bộ Dermoptera
 †Họ Plagiomenidae?
 †Planetetherium
 †Planetetherium mirabile
 †Plagiomene
 †Plagiomene multicuspis
 †Họ Mixodectidae?
 †Dracontolestes
 †Dracontolestes aphantus
 †Eudaemonema
 †Eudaemonema cuspidata
 †Mixodectes
 †Mixodectes pungens
 †Mixodectes malaris
 Họ Cynocephalidae
Cynocephalus
 Chồn bay Philippines, Cynocephalus volans
 Galeopterus
 Chồn bay Sunda, Galeopterus variegatus
 †Dermotherium
 †Dermotherium major
 †Dermotherium chimaera

Họ Mixodectidae và Plagiomenidae dường như là hóa thạch của bộ Dermoptera. Mặc dù các động vật có vú thế Paleogen khác đã được xem là có quan hệ với bộ Dermoptera, bằng chứng cho sự liên quan này là không chắc chắn và nhiều hóa thạch không còn được xem là động vật có vú biết bay lượn. Hiện tại, ghi chép hóa thạch của các loài bộ Dermoptera dứt khoát chỉ giới hạn ở hai loài thuộc thế Eocen và thế Oligocen, họ Chồn bay của chi Dermotherium.

Các nghiên cứu phát sinh phân tử gần đây đã chứng minh rằng chồn bay nổi lên như một nhánh Primatomorpha cơ bản, (cũng là một nhánh của Euarchontoglires cơ bản). Chuột chù cây (Bộ Nhiều răng/Scandentia) nổi lên như nhóm chị em của nhóm Glires (bộ Thỏ và bộ Gặm nhấm), trong một nhóm chị em không tên của Primatomorpha.

Chú thích

Liên kết ngoài

Họ động vật có vú


title: HMS Grafton

text:
Chín tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng được đặt, cùng một chiếc khác được dự định đặt, cái tên HMS Grafton:

  là một tàu chiến tuyến hạng ba 70 khẩu pháo hạ thủy năm 1679, tái cấu trúc năm 1700 và bị Pháp chiếm năm 1707
  là một tàu hỏa pháo được mua năm 1694 và bán năm 1696
  là một tàu chiến tuyến hạng ba 70 khẩu pháo hạ thủy năm 1709, tái cấu trúc năm 1725 và bị tháo dỡ năm 1744
  là một tàu chiến tuyến hạng ba 70 khẩu pháo hạ thủy năm 1750 và bị bán năm 1767
  là một tàu chiến tuyến hạng ba 74 khẩu pháo hạ thủy năm 1771, dùng cho dịch vụ cảng từ năm 1792 và bị tháo dỡ năm 1816
  tàu tuần dương lớp Edgar hạ thủy năm 1892 và tháo dỡ năm 1920
  là một tàu khu trục lớp G hạ thủy năm 1935 và bị đắm do trúng ngư lôi năm 1940
 HMS Grafton được dự định là một tàu khu trục thuộc một lớp G khác, được đặt hàng năm 1944 nhưng bị hủy bỏ năm 1945
  là một tàu frigate lớp Blackwood (Kiểu 14) hạ thủy năm 1957 và tháo dỡ năm 1971
  là một tàu frigate Kiểu 23 hạ thủy năm 1994, được bán cho Hải quân Chile năm 2007 và đổi tên thành Almirante Lynch (FF 07)

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh


title: HMS Grenville (H03)

text:
HMS Grenville (H03) là một soái hạm khu trục thuộc lớp G được Hải quân Hoàng gia Anh Quốc chế tạo vào giữa những năm 1930. Nó trải qua một phần lớn thời gian trước chiến tranh phục vụ cùng Hạm đội Địa Trung Hải, và được điều quay trở về quần đảo Anh không lâu sau khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra để hộ tống tàu bè và tuần tra. Grenville trúng phải một quả mìn vào tháng 1 năm 1940 bên ngoài cửa sông Thames, và bị đắm với tổn thất 77 thành viên thủy thủ đoàn.

Thiết kế và chế tạo

Grenville có trọng lượng choán nước tiêu chuẩn , và lên đến  khi đầy tải. Nó có chiều dài chung , mạn thuyền rộng  và độ sâu của mớn nước là . Nó được dẫn động bởi hai turbine hơi nước Parsons truyền động ra hai trục chân vịt, sản sinh tổng công suất , cho phép nó đạt tốc độ tối đa . Hơi nước được cung cấp bởi ba nồi hơi ống nước đốt bên Yarrow. Grenville có thể mang theo tối đa  dầu đốt, cho phép một tầm hoạt động tối đa  ở tốc độ . Thành phần thủy thủ đoàn của nó bao gồm 175 sĩ quan và thủy thủ trong thời bình,

Con tàu được trang bị năm khẩu pháo QF  Mk. XII L/45 trên các tháp pháo nòng đơn. Cho mục đích phòng không, Grenville có hai khẩu đội súng máy  Mk.III bốn nòng. Nó còn có hai bệ ống phóng ngư lôi bốn nòng trên mặt nước dành cho ngư lôi . Một đường ray thả mìn sâu và hai máy phóng được trang bị; ban đầu nó mang theo 20 quả mìn sâu, nhưng được tăng lên 35 quả không lâu sau khi chiến tranh bắt đầu.

Grenville được đặt hàng vào ngày 5 tháng 3 năm 1934 trong Chương trình Chế tạo Hải quân 1933. Nó được đặt lườn vào ngày 29 tháng 9 năm 1934 tại xưởng tàu của hãng Yarrow Shipbuilding Company ở Scotstoun, Glasgow, Scotland; được hạ thủy vào ngày 15 tháng 8 năm 1935 và hoàn tất vào ngày 1 tháng 7 năm 1936 với chi phí 275.412 Bảng Anh, không tính đến các thiết bị do Bộ Hải quân Anh cung cấp như vũ khí, đạn dược và thiết bị thông tin liên lạc.

Lịch sử hoạt động
Ngoài một giai đoạn ngắn được phân về Chi hạm đội Khu trục 20 sau khi nhập biên chế, Grenville trải qua hầu hết thời gian trước chiến tranh phục vụ như là soái hạm của Chi hạm đội Khu trục 1 trực thuộc Hạm đội Địa Trung Hải. Nó trải qua mười tháng được bố trí ngoài khơi bờ biển Tây Ban Nha trong giai đoạn Nội chiến ở nước này để thi hành chính sách cấm vận vũ khí mà Anh và Pháp áp đặt cho các bên xung đột, trước khi quay về Portsmouth cho một đợt tái trang bị ngắn từ ngày 24 tháng 5 đến ngày 9 tháng 6 năm 1937. Nó quay trở lại khu vực Địa Trung Hải cho đến khi được tái trang bị rộng rãi hơn tại Portsmouth từ ngày 7 tháng 6 đến ngày 25 tháng 7 năm 1938.

Khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra vào tháng 9 năm 1939, Grenville đang được bố trí tại Địa Trung Hải. Vào ngày 22 tháng 10, Grenville cùng các tàu chị em ,  và  được điều về Bộ chỉ huy Tiếp cận phía Tây và về đến Plymouth vào ngày 2 tháng 11. Grenville mắc tai nạn va chạm với Grenade trong đêm 7-8 tháng 11, khiến phòng nồi hơi số 3 của nó bị ngập nước. Việc sửa chữa được tiến hành tại Xưởng tàu Devonport, kéo dài cho đến ngày 1 tháng 12. Trong khi sửa chữa, chi hạm đội của nó được chuyển sang Bộ chỉ huy Nore đặt căn cứ tại Harwich cho nhiệm vụ tuần tra và hộ tống tại chỗ. Grenville gia nhập lại đơn vị vào ngày 3 tháng 12, và đã tham gia nhiều nỗ lực chặn bắt tàu bè đối phương đi lại ngoài khơi bờ biển Bắc Hải của Hà Lan và Đức. Đang khi quay về sau một nhiệm vụ như thế vào ngày 19 tháng 1 năm 1940, Grenville trúng phải một quả mìn cách  về phía Đông hải đăng Kentish Knock. Bảy mươi bảy thành viên thủy thủ đoàn đã thiệt mạng khi con tàu chìm ở tọa độ .

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Lớp tàu khu trục G và H
Tàu khu trục của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Bắc Hải
Sự kiện hàng hải 1940
Tàu bị tàu ngầm đánh chìm
Tàu thủy năm 1935


title: Đại Việt Dân chính Đảng

text:
Đại Việt Dân chính Đảng (tiếng Hán: 大越民政黨) là một chính đảng do nhóm Tự Lực văn đoàn sáng lập, tồn tại từ 1938 đến 1945.

Lịch sử
Sau khi cuộc khởi nghĩa Yên Bái thất bại, hệ thống tổ chức của Việt Nam Quốc dân Đảng tan vỡ, nhiều đảng viên may mắn trốn thoát được đã cố gắng tái hợp lực lượng. Tuy nhiên, Việt Nam Quốc dân Đảng quốc nội bị phân rã thành nhiều phe phái. Nổi trội nhất là hai nhóm:
 Nhóm Hà Nội (Tân Việt Nam Quốc dân Đảng): Nguyễn Thế Nghiệp, Ngô Thúc Địch, Nhượng Tống...
 Nhóm Quảng Nam: Phan Khôi, Phan Kích Nam.

Một số ít như Trần Huy Liệu, Nguyễn Bình li khai, hợp tác với Việt Minh hoặc xây dựng lực lượng riêng. Bấy giờ, tinh thần của cuộc khởi nghĩa Yên Bái đã làm dấy lên mạnh mẽ phong trào đấu tranh theo chủ nghĩa Tam Dân. Hàng loạt đảng phái Quốc dân ra đời, mạnh nhất là Việt Nam Cách mệnh Đồng minh Hội do Nguyễn Hải Thần sáng lập năm 1936, Đại Việt Quốc dân Đảng do Trương Tử Anh sáng lập 1938, Đại Việt Dân chính Đảng do Nguyễn Tường Tam sáng lập năm 1938 (nguyên sơ có tên gọi Hưng Việt Đảng). Một lần nữa, chính phủ Trung Hoa Quốc dân Đảng đã hối thúc cho các đảng phái Quốc dân liên kết với nhau để tạo lợi thế chính trị. Thành phần Đại Việt Dân chính Đảng có nòng cốt là nhóm Tự Lực văn đoàn, hoạt động trong khu vực Hà Nội. Trong giai đoạn Chiến tranh thế giới thứ hai, Đại Việt Dân chính Đảng đứng về phía Đế quốc Nhật Bản để chỉ trích chính quyền thực dân Pháp.

Tháng 5 năm 1945, tại Trùng Khánh (Trung Quốc), Việt Nam Quốc dân Đảng liên minh với Đại Việt Quốc dân Đảng (lãnh tụ Trương Tử Anh) và Đại Việt Dân Chính đảng (lãnh tụ Nguyễn Tường Tam) thành một tổ chức mới, ở trong nước thì lấy tên là Đại Việt Quốc dân đảng, còn ở Trung Quốc thì lấy tên là Quốc dân Đảng Việt Nam, tránh dùng danh xưng Đại Việt vì lý do tế nhị trong giao tế với bạn đồng minh Trung Hoa. Sau đó các đại biểu của 3 đảng kết hợp trong tổ chức mới lên Trùng Khánh gặp Bí thư Trưởng Trung Quốc Quốc Dân Đảng Ngô Thiết Thành, yết kiến Ủy viên trưởng Chính phủ Trung Hoa Dân Quốc Tưởng Giới Thạch, và dự lễ liên hoan do Quốc dân Đảng Trung Quốc tổ chức chào mừng Quốc dân Đảng Việt Nam. Đại Việt Dân chính Đảng chấm dứt hoạt động từ ngày 15 tháng 12 năm 1945.

Các nhân vật tiêu biểu
 Nguyễn Tường Long: Chủ tịch.
 Nguyễn Tường Tam: Tổng thư ký.
 Trần Khánh Giư (Khái Hưng)
 Nguyễn Tường Bách
 Nguyễn Gia Trí

Xem thêm
 Tự Lực văn đoàn
 Tân Việt Nam Quốc dân Đảng
 Việt Nam Quốc dân Đảng
 Mặt trận Quốc dân Đảng Việt Nam
 Hội Ánh sáng
 Phong trào Nhà ánh sáng
 Danh sách tổ chức chính trị Liên bang Đông Dương

Tham khảo

Liên kết ngoài
 "Đoạn cuối của Khái Hưng". Nhị Linh Blogger, 2017.

Việt Nam Quốc dân Đảng
Tổ chức chính trị Việt Nam thời Pháp thuộc
Tự Lực văn đoàn


title: HMS Grenville

text:
Bốn tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng mang cái tên HMS Grenville, được đặt theo tên Phó đô đốc Sir Richard Grenville, sĩ quan hải quân và nhà thám hiểm thời Nữ hoàng Elizabeth I:

  là một tàu buồm 12 khẩu pháo nguyên mang tên Sally, được mua tại Newfoundland năm 1763 và bị tháo dỡ năm 1775
  là một tàu khu trục hạ thủy năm 1916 và bị bán năm 1931
  là một tàu khu trục lớp G hạ thủy năm 1935 và bị đánh chìm năm 1940
  là một tàu khu trục lớp U hạ thủy năm 1942 để phục vụ trong Thế Chiến II; cải biến thành một tàu frigate nhanh chống tàu ngầm Kiểu 15 năm 1953, ngừng hoạt động năm 1974 và bị tháo dỡ năm 1983

Xem thêm
HMCS Grenville là một tàu hộ tống đánh cá của Hải quân Hoàng gia Canada được hạ thủy tại Toronto năm 1915

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh


title: HMS Greyhound (H05)

text:
HMS Greyhound (H05) là một tàu khu trục thuộc lớp G được Hải quân Hoàng gia Anh Quốc chế tạo vào giữa những năm 1930. Nó trải qua một phần lớn thời gian trước chiến tranh phục vụ cùng Hạm đội Địa Trung Hải, và được điều quay trở về quần đảo Anh tham gia Chiến dịch Na Uy vào tháng 4 năm 1940 cũng như trong cuộc Triệt thoái Dunkirk vào tháng 5 và trận Dakar vào tháng 9 trước khi chuyển trở lại Hạm đội Địa Trung Hải vào tháng 11. Nó đã bảo vệ cho các tàu chiến chủ lực của hạm đội trong nhiệm vụ hộ tống các đoàn tàu vận tải chống lại Hạm đội Ý, từng đánh chìm hai tàu ngầm Ý vào đầu năm 1941. Greyhound bị máy bay ném bom bổ nhào Đức Junkers Ju 87 Stuka đánh chìm về phía Tây Bắc đảo Crete vào ngày 22 tháng 5 năm 1941, khi nó hộ tống các thiết giáp hạm của Hạm đội Địa Trung Hải đang tìm cách ngăn chặn cuộc tấn công xâm chiếm Crete của Đức.

Thiết kế và chế tạo

Greyhound có trọng lượng choán nước tiêu chuẩn , và lên đến  khi đầy tải. Nó có chiều dài chung , mạn thuyền rộng  và độ sâu của mớn nước là . Nó được dẫn động bởi hai turbine hơi nước Parsons truyền động ra hai trục chân vịt, sản sinh tổng công suất , cho phép nó đạt tốc độ tối đa . Hơi nước được cung cấp bởi ba nồi hơi ống nước Admiralty. Greyhound có thể mang theo tối đa  dầu đốt, cho phép một tầm hoạt động tối đa  ở tốc độ . Thành phần thủy thủ đoàn của nó bao gồm 137 sĩ quan và thủy thủ trong thời bình, nhưng tăng lên đến 146 người trong thời chiến.

Con tàu được trang bị bốn khẩu pháo QF  Mk. XII L/45 trên các tháp pháo nòng đơn. Cho mục đích phòng không, Greyhound có hai khẩu đội súng máy  Mk.III bốn nòng. Nó còn có hai bệ ống phóng ngư lôi bốn nòng trên mặt nước dành cho ngư lôi . Một đường ray thả mìn sâu và hai máy phóng được trang bị; ban đầu nó mang theo 20 quả mìn sâu, nhưng được tăng lên 35 quả không lâu sau khi chiến tranh bắt đầu.

Greyhound được đặt hàng vào ngày 5 tháng 3 năm 1934 trong Chương trình Chế tạo Hải quân 1933. Nó được đặt lườn vào ngày 20 tháng 9 năm 1934 tại xưởng tàu của hãng Vickers Armstrong ở Barrow-in-Furness, Anh; được hạ thủy vào ngày 15 tháng 8 năm 1935 và hoàn tất vào ngày 31 tháng 1 năm 1936 với chi phí 248.768 Bảng Anh, không tính đến các thiết bị do Bộ Hải quân Anh cung cấp như vũ khí, đạn dược và thiết bị thông tin liên lạc.

Lịch sử hoạt động
Ngoài một giai đoạn ngắn được phân về Chi hạm đội Khu trục 20 sau khi nhập biên chế, Greyhound trải qua hầu hết thời gian trước chiến tranh phục vụ cùng Chi hạm đội Khu trục 1 trực thuộc Hạm đội Địa Trung Hải. Nó trải qua một đợt tái trang bị ngắn tại Portsmouth từ ngày 7 tháng 6 đến ngày 23 tháng 7 năm 1938, rồi sau đó hộ tống chiếc tàu biển chở hành khách SS Strathnaver di chuyển giữa Malta và Alexandria trong vụ khủng hoảng Munich vào tháng 9 năm 1938, cũng như hộ tống cho tàu tuần dương hạng nhẹ  trong chuyến đi đến Aden.

Sau khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra, Greyhound cùng toàn thể chi hạm đội của nó được điều động về Bộ chỉ huy Tiếp cận phía Tây đặt căn cứ tại Plymouth vào tháng 10. Vào ngày 12 tháng 11, nó va chạm với tàu chị em  trên đường đi Harwich để gia nhập Chi hạm đội Khu trục 22, nhưng chỉ bị hư hại nhẹ và việc sửa chữa hoàn tất hai ngày sau đó. Nó đã cứu vớt những người sống sót từ chiếc tàu biển chở hành khách SS Simon Bolivar vào ngày 18 tháng 11, sau khi chiếc này trúng mìn, và của chiếc SS Torchbearer vào ngày hôm sau. Greyhound bắt đầu nhiệm vụ hộ tống các đoàn tàu vận tải ven biển từ ngày 5 tháng 12, khi nó được điều quay trở lại Chi hạm đội Khu trục 1. Vào ngày 14 tháng 1 năm 1940 nó chặn bắt tàu vượt phong tỏa Đức Phaedra tại Bắc Hải. Con tàu được tái trang bị từ ngày 16 tháng 2 đến ngày 18 tháng 3 năm 1940, và sau đó được điều về Hạm đội Nhà.

Vào ngày 5 tháng 4, Greyhound đã hộ tống cho thiết giáp hạm  khi chiếc này hỗ trợ cho Chiến dịch Wilfred, các hoạt động rải mìn tại Vestfjord nhằm ngăn cản việc vận chuyển quặng sắt của Thụy Điển từ Narvik về Đức. Con tàu đã có mặt nhưng không tham chiến khi Renown có cuộc đụng độ ngắn với các thiết giáp hạm Đức Scharnhorst và Gneisenau vào ngày 9 tháng 4. Greyhound tiếp tục ở lại Vestfjord khi năm tàu chiến thuộc Chi hạm đội Khu trục 2 tiến vào Ofotfjord vào ngày 10 tháng 4 và đụng độ với các tàu chiến Đức vốn đã đưa lực lượng xâm chiếm đến Narvik. Nó đã hỗ trợ cho việc rút lui của ba tàu khu trục còn sống sót vào cuối ngày hôm đó. Con tàu đã bị hư hại bởi máy bay ném bom Đức tại Scapa Flow vào ngày 18 tháng 4, và được sửa chữa tại Gravesend, Kent từ ngày 22 tháng 4 đến ngày 19 tháng 5.

Trong trận phong tỏa Calais, Greyhound đã cùng tàu chị em  bắn hải pháo hỗ trợ cho Lữ đoàn Bộ binh 30 (Anh) vào ngày 25-26 tháng 5. Đến ngày 28-29 tháng 5, nó đã giúp triệt thoái 1.360 binh lính Đồng Minh khỏi Dunkirk trước khi bị hư hại bởi máy bay ném bom đối phương; nó được chiếc tàu khu trục Ba Lan ORP Błyskawica kéo ra khỏi cảng. Sau khi hoàn tất việc sửa chữa tại Xưởng tàu Chatham vào ngày 17 tháng 6, nó gia nhập trở lại chi hạm đội tại Dover. Đến ngày 30 tháng 7, nó cùng với tàu chị em  hộ tống cho tàu sân bay  đi đến Gibraltar, nơi nó được chuyển sang Chi hạm đội Khu trục 13 đặt căn cứ tại đây. Chiếc tàu khu trục đã tham gia Chiến dịch Hats vào cuối tháng 8, khi lực lượng của Hạm đội Địa Trung Hải được tăng cường.

Trong trận Dakar vào ngày 23 tháng 9, Greyhound đã cùng tàu khu trục , và tàu tuần dương hạng nặng HMAS Australia đối đầu với tàu khu trục L'Audacieux thuộc phe Vichy Pháp, khiến chiếc này bốc cháy và buộc phải tự mắc cạn. Sau đó nó hộ tống cho thiết giáp hạm  cùng các tàu tuần dương  và  trong Chiến dịch Coat vào đầu tháng 11, khi chúng gia nhập Hạm đội Địa Trung Hải. Bản thân Greyhound được điều động sang Chi hạm đội Khu trục 14 đặt căn cứ tại Alexandria, và tham gia trận chiến mũi Spartivento bất phân thắng bại vào ngày 27 tháng 11, trong khuôn khổ Chiến dịch Collar.

Greyhound tham gia Chiến dịch Excess vào tháng 1 năm 1941, rồi đánh chìm tàu ngầm Ý Neghelli vào ngày 19 tháng 1 đang khi hộ tống một đoàn tàu vận tải đi Piraeus. Đến cuối tháng 1, nó cùng các tàu khu trục ,  và  đã hộ tống chiếc tàu sân bay  bị hư hại nặng đi từ Malta đến Alexandria. Nó đã đánh chìm tàu ngầm Ý Anfitrite vào ngày 6 tháng 3, khi chiếc này tìm cách tấn công Đoàn tàu vận tải GA.8 chuyển binh lính Anh đến Hy Lạp. Nó đã hộ tống các tàu chiến chủ lực của Hạm đội Địa Trung Hải trong Trận chiến mũi Matapan vào ngày 28/29 tháng 3, và đã khiến nổ ra một cuộc đụng độ ban đêm khi đèn pha của nó bắt gặp một tàu tuần dương Ý. Greyhound đã cùng tàu chị em  tấn công một số tàu khu trục Ý, nhưng nhanh chóng bị mất dấu khi đối phương ẩn trong các làn khói. Nó đã đánh chìm tàu buồm Ý Romagna vào ngày 17 tháng 4 ngoài khơi Apollonia, Cyrenaica khi nó cùng với tàu khu trục Australia HMAS Vendetta tiến hành các cuộc càn quét chống tàu bè đối phương ngoài khơi bờ biển Bắc Phi. Nó đã hộ tống các tàu chiến chủ lực của Hạm đội Địa Trung Hải vào ngày 6 tháng 5 khi chúng hỗ trợ cho Chiến dịch Tiger bảo vệ một đoàn tàu vận tải đưa lực lượng tăng cường đến Ai Cập.

Trong trận Crete, Greyhound đã hộ tống cho thiết giáp hạm  về phía Tây đảo Crete vào ngày 22 tháng 5, khi nó bảo vệ cho một lực lượng tuần dương đang tìm cách đánh chìm các tàu vận tải lượng lượng xâm chiếm Đức. Nó đang trên đường gặp gỡ các tàu tuần dương khi trúng phải ba quả bom ném từ các máy bay ném bom bổ nhào Junkers Ju 87 và bị chìm chỉ vài phút sau đó ở tọa độ . Những người sống sót được các tàu khu trục  và  cứu vớt, nhưng sáu sĩ quan và 74 thủy thủ đã tử trận cùng với con tàu. Người Đức sau đó vớt thêm được bốn người sống sót khác.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài
Naval-History.Net article on HMS Greyhound

Lớp tàu khu trục G và H
Tàu khu trục của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Địa Trung Hải
Sự kiện hàng hải 1941
Tàu bị máy bay đánh chìm


title: HMS Griffin (H31)

text:
HMS Griffin (H31) là một tàu khu trục thuộc lớp G được Hải quân Hoàng gia Anh Quốc chế tạo vào giữa những năm 1930. Nó trải qua một phần lớn thời gian trước chiến tranh phục vụ cùng Hạm đội Địa Trung Hải, và được điều quay trở về quần đảo Anh tham gia Chiến dịch Na Uy vào tháng 4–tháng 5 năm 1940 cũng như trong trận Dakar vào tháng 9 trước khi chuyển trở lại Hạm đội Địa Trung Hải vào tháng 11. Nó đã bảo vệ cho các tàu chiến chủ lực của hạm đội trong nhiệm vụ hộ tống các đoàn tàu vận tải chống lại Hạm đội Ý, tham gia trận chiến mũi Matapan vào tháng 3 năm 1941 cùng các trận chiến bảo vệ Hy Lạp và Crete vào tháng 4–tháng 5 năm 1941. Đến tháng 6, nó tham gia Chiến dịch Syria-Li băng và hộ tống các đoàn tàu vận tải và tàu chiến chủ lực của Hạm đội Địa Trung Hải trước khi được điều sang Hạm đội Đông vào tháng 3 năm 1942.

Griffin không có hoạt động tác chiến nào khi Hải quân Nhật đột kích vào Ấn Độ Dương trong tháng 4, nhưng đã hộ tống các đoàn tàu vận tải trong hầu hết thời gian đó. Đến tháng 6, nó quay trở lại Địa Trung Hải hộ tống một đoàn tàu khác đi Malta trong Chiến dịch Vigorous. Bắt đầu từ tháng 11 năm 1942, nó được cải biến thành một tàu khu trục hộ tống và được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Canada vào ngày 1 tháng 3 năm 1943. Giờ đây đổi tên thành HMCS Ottawa (H31), nó được phân công hộ tống các đoàn tàu vận tải vượt Bắc Đại Tây Dương cho đến tháng 5 năm 1944, khi nó được điều động hộ tống lực lượng tham gia cuộc đổ bộ Normandy. Cùng các tàu khu trục khác, nó đã đánh chìm ba tàu ngầm Đức ngoài khơi bờ biển Pháp cho đến khi quay trở về Canada cho một đợt tái trang bị kéo dài. Sau khi chiến tranh kết thúc tại Châu Âu vào tháng 5 năm 1945, nó được sử dụng vào việc hồi hương binh lính Canada cho đến khi ngừng hoạt động vào tháng 10 năm 1945 và bị bán để tháo dỡ vào tháng 8 năm 1946.

Thiết kế và chế tạo

Griffin có trọng lượng choán nước tiêu chuẩn , và lên đến  khi đầy tải. Nó có chiều dài chung , mạn thuyền rộng  và độ sâu của mớn nước là . Nó được dẫn động bởi hai turbine hơi nước Parsons truyền động ra hai trục chân vịt, sản sinh tổng công suất , cho phép nó đạt tốc độ tối đa . Hơi nước được cung cấp bởi ba nồi hơi ống nước Admiralty. Griffin có thể mang theo tối đa  dầu đốt, cho phép một tầm hoạt động tối đa  ở tốc độ . Thành phần thủy thủ đoàn của nó bao gồm 137 sĩ quan và thủy thủ trong thời bình, nhưng tăng lên đến 146 người trong thời chiến.

Con tàu được trang bị bốn khẩu pháo QF  Mk. XII L/45 trên các tháp pháo nòng đơn. Cho mục đích phòng không, Griffin có hai khẩu đội súng máy  Mk.III bốn nòng. Nó còn có hai bệ ống phóng ngư lôi bốn nòng trên mặt nước dành cho ngư lôi . Một đường ray thả mìn sâu và hai máy phóng được trang bị; ban đầu nó mang theo 20 quả mìn sâu, nhưng được tăng lên 35 quả không lâu sau khi chiến tranh bắt đầu.

Bắt đầu từ giữa năm 1940, dàn hỏa lực phòng không của con tàu được tăng cường, cho dù không thể biết chính xác thời điểm mà việc cải biến được thực hiện. Dàn phóng ngư lôi phía sau được thay thế bằng một khẩu đội pháo phòng không  12-pounder, và các khẩu súng máy.50 caliber bốn nòng được thay bằng pháo tự động Oerlikon 20 mm. Thêm hai khẩu pháo Oerlikon 20 mm khác được bổ sung trên phía trước cấu trúc thượng tầng.

Griffin được đặt hàng vào ngày 5 tháng 3 năm 1934 trong Chương trình Chế tạo Hải quân 1933. Nó được đặt lườn vào ngày 20 tháng 9 năm 1934 tại xưởng tàu của hãng Vickers-Armstrongs ở Barrow-in-Furness, Anh; được hạ thủy vào ngày 15 tháng 8 năm 1935 và hoàn tất vào ngày 6 tháng 3 năm 1936 với chi phí 248.518 Bảng Anh, không tính đến các thiết bị do Bộ Hải quân Anh cung cấp như vũ khí, đạn dược và thiết bị thông tin liên lạc.

Lịch sử hoạt động

HMS Griffin, 1936-1942
Sau khi nhập biên chế, Griffin được phân về Chi hạm đội Khu trục 1 trực thuộc Hạm đội Địa Trung Hải. Nó đã hộ tống chiếc tàu biển chở hành khách SS Strathnaver di chuyển giữa Malta và Alexandria trong vụ khủng hoảng Munich vào tháng 9 năm 1938, rồi sau đó hộ tống tàu tuần dương hạng nhẹ  trong chuyến đi đến Aden. Nó mắc tai nạn va chạm với tàu khu trục mục tiêu  vào ngày 2 tháng 2 năm 1939, việc sửa chữa hoàn tất năm ngày sau đó.

Khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra, Griffin vẫn đang ở lại Alexandria trong thành phần Chi hạm đội Khu trục 1, nhưng nó được điều động vào tháng 10 để phục vụ tại vùng biển nhà, và gia nhập lại chi hạm đội tại Harwich vào tháng 11 để tuần tra tại Bắc Hải và hộ tống các đoàn tàu vận tải tại chỗ. Nó đã cứu vớt những người sống sót từ tàu chị em  sau khi chiếc này trúng phải một quả mìn ngoài khơi Harwich vào ngày 21 tháng 11. Nó bị hư hại trong cùng tháng đó và được sửa chữa cho đến ngày 6 tháng 12. Nhằm chuẩn bị cho Chiến dịch Na Uy, Griffin được điều động sang Hạm đội Nhà đặt căn cứ tại Scapa Flow vào tháng 4 năm 1940.

Griffin đã hộ tống các tàu chiến chủ lực của Hạm đội Nhà khi chúng tiến quân vào Bắc Hải ngày 7 tháng 4, và tiếp tục nhiệm vụ này trong nhiều tuần lễ tiếp theo. Vào ngày 24 tháng 4, nó cùng tàu khu trục  đã chặn bắt tàu đánh cá Đức Schiff 26, đang trên đường hướng đến Narvik với hàng hóa trên tàu là mìn và thủy lôi.  Nó đã giúp triệt thoái binh lính Anh và Pháp khỏi Namsos và cứu vớt những người sống sót từ tàu khu trục  sau khi chiếc này bị máy bay ném bom bổ nhào Junkers Ju 87 đánh chìm vào ngày 3 tháng 5; những chiếc Stuka cũng đã tấn công nhắm vào Griffin nhưng không thành công. Sau đó nó được điều động sang Chi hạm đội Khu trục 13 thuộc Bộ chỉ huy Bắc Đại Tây Dương đặt căn cứ tại Gibraltar, đã hộ tống các tàu chiến chủ lực của Lực lượng H trong trận Dakar vào ngày 23 tháng 9, nhưng không trực tiếp tác chiến. Vào ngày 20 tháng 10, cùng với các tàu khu trục  và , nó đã đánh chìm tàu ngầm Ý Lafolè ngoài khơi Melilla. Sau đó nó hộ tống cho thiết giáp hạm  cùng các tàu tuần dương  và  trong Chiến dịch Coat vào đầu tháng 11, khi chúng gia nhập Hạm đội Địa Trung Hải. Bản thân Griffin được điều động sang Chi hạm đội Khu trục 14 đặt căn cứ tại Alexandria, và tham gia trận chiến mũi Spartivento bất phân thắng bại vào ngày 27 tháng 11, trong khuôn khổ Chiến dịch Collar.

Trong Chiến dịch Excess, tàu chị em với nó  trúng phải một quả mìn ngoài khơi Pantellaria vào ngày 10 tháng 1 năm 1941, và Griffin đã cứu vớt hầu hết những người sống sót. Đến tháng 2 năm 1941, nó được chuyển sang Hồng Hải nơi nó hộ tống tàu sân bay  trong các hoạt động của chiếc này nhằm hỗ trợ cho các hoạt động quân sự tại Somaliland dưới quyền kiểm soát của Ý ("Chiến dịch Canvas"). Nó đã hộ tống các tàu chiến chủ lực của Hạm đội Địa Trung Hải trong Trận chiến mũi Matapan vào ngày 28-29 tháng 3. Nó đã cùng với tàu chị em  tấn công một số tàu khu trục Ý trong một cuộc đụng độ ban đêm, nhưng nhanh chóng bị mất dấu khi đối phương ẩn trong các làn khói. Vào ngày 15 tháng 4, nó cùng tàu khu trục Australia Stuart và pháo hạm  bắn phá các vị trí của phe Trục gần Sollum. Con tàu đã tham gia triệt thoái binh lính Anh và Australia khỏi Hy Lạp vào cuối tháng 4. Vào ngày 8 tháng 5, nó lại hộ tống các tàu chiến chủ lực của Hạm đội Địa Trung Hải khi chúng bảo vệ cho một đoàn tàu vận tải đi từ Alexandria đến Malta. Trong chiến dịch rút lui khỏi Crete vào cuối tháng 5, Griffin đã giúp triệt thoái 720 người khỏi vịnh Souda.

Trong Chiến dịch Exporter, Griffin đã hộ tống tàu tuần dương hạng nhẹ Australia HMAS Perth khi chiếc này bắn phá các vị trí do phe Vichy Pháp kiểm soát tại Li băng vào ngày 2 tháng 7. Nó đã hộ tống các đoàn tàu vận tải đi và đến Tobruk đang bị phong tỏa từ tháng 7 đến tháng 11. Vào ngày 25 tháng 11, nó hộ tống các thiết giáp hạm của Hạm đội Địa Trung Hải khi chiếc  trúng phải ngư lôi từ tàu ngầm Đức U-331. Nó hộ tống tàu tuần dương hạng nhẹ  khi chiếc này bắn phá Derna vào đầu tháng 12, rồi được điều sang Chi hạm đội Khu trục 2 trong tháng đó. Griffin đã hộ tống các đoàn tàu vận tải đi Malta trong tháng 1-tháng 2 năm 1942, cho đến khi nó được điều động sang Hạm đội Đông đặt căn cứ tại Ấn Độ Dương vào cuối tháng 2. Nó được phân về Lực lượng A của hạm đội khi Hải quân Nhật đột kích Ấn Độ Dương vào đầu tháng 4 năm 1942. Con tàu quay trở lại Địa Trung Hải để tham gia Chiến dịch Vigorous, một đoàn tàu vận tải khác đi từ Alexandria đến Malta trong tháng 6. Nó quay trở lại Ấn Độ Dương sau đó và hộ tống các đoàn tàu vận tải tại đây cho đến khi được lệnh quay trở về nhà để cải biến thành một tàu khu trục hộ tống vào tháng 9.

Công việc cải biến được bắt đầu từ ngày 2 tháng 11 tại Southampton, bao gồm việc tháo dỡ hai khẩu pháo QF  cùng khẩu 12 pounder phòng không, thay bằng một dàn súng cối chống tàu ngầm Hedgehog và bổ sung lượng mìn sâu mang theo phía đuôi. Các dàn radar Kiểu 286 và Kiểu 271 được trang bị, cũng như tăng cường hỏa lực phòng không tầm gần bằng các khẩu Oerlikon 20 mm.

HMCS Ottawa, 1942-1946
Đang khi được tái trang bị, vào ngày 1 tháng 3 năm 1943, Griffin được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Canada, và được nhập biên chế vào ngày 20 tháng 3, bốn ngày trước khi việc nâng cấp hoàn tất. Con tàu được đổi tên thành HMCS Ottawa vào ngày 10 tháng 4 nhằm tưởng niệm chiếc HMCS Ottawa (H60) bị đánh chìm trước đó. Sau khi được chuẩn bị tại Tobermory, nó lên đường đi Canada, và được trao tặng như một món quà cho người dân Canada vào ngày 15 tháng 6.

HMCS Ottawa (H31) trở thành tàu chỉ huy của Đội hộ tống C5 hoạt động giữa St. John's, Newfoundland và Derry, Bắc Ireland cho đến tháng 5 năm 1944, khi nó trở thành tàu chỉ huy của Đội hộ tống 11, vốn còn bao gồm các tàu khu trục HMCS Kootenay, HMCS Chaudière, HMCS Gatineau và HMCS St. Laurent với nhiệm vụ bảo vệ lực lượng tấn công trong cuộc Đổ bộ Normandy. Vào ngày 6 tháng 7 năm 1944, Ottawa, Kootenay cùng với tàu frigate Anh  đã đánh chìm tàu ngầm Đức U-678 ngoài khơi Beachy Head, Sussex. Sau đó Ottawa cùng Chaudière cũng đã đánh chìm chiếc U-621 vào ngày 16 tháng 8 gần La Rochelle, và hai ngày sau chúng lại đánh chìm chiếc U-984 về phía Tây Brest.

Ottawa được tái trang bị tại St. John's từ ngày 12 tháng 10 năm 1944 đến ngày 26 tháng 2 năm 1945. Vào ngày 11 tháng 3, nó mắc tai nạn va chạm với tàu quét mìn HMCS Stratford ngoài khơi Halifax, và được sửa chữa cho đến ngày 30 tháng 4. Sau khi chiến tranh kết thúc tại Châu Âu vào tháng 5, con tàu đã vận chuyển binh lính Canada hồi hương cho đến khi nó ngừng hoạt động vào ngày 31 tháng 10. Ottawa bị bán cho hãng International Iron and Metal Company vào tháng 8 năm 1946 và bị tháo dỡ sau đó.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Lớp tàu khu trục G và H
Lớp tàu khu trục River Canada
Tàu khu trục của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu khu trục của Hải quân Hoàng gia Canada
Tàu khu trục trong Thế Chiến II


title: Quảng Bình quê ta ơi

text:
"Quảng Bình quê ta ơi" là bài hát của nhạc sĩ Hoàng Vân, được ông sáng tác vào năm 1964. VnExpress cho rằng bài hát này từ lâu đã được xem là "tỉnh ca" của người dân Quảng Bình. Câu đầu của bài đã trở thành nhạc hiệu của Đài phát thanh tiếng nói Quảng Bình và vang lên mỗi sáng. Đây cũng là một trong những bài đầu tiên của thể loại "tỉnh ca", bài hát về một địa phương, trong nền âm nhạc cách mạng Việt Nam.

"Quảng Bình quê ta ơi" được sáng tác vào thời gian Không quân Hoa Kỳ bắt đầu oanh tạc Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trên quy mô lớn. Hoàng Vân đã tận mắt chứng kiến không khí chiến đấu và xây dựng tại tỉnh Quảng Bình sau 10 năm hòa bình, nhưng rồi ngay sau đó cảnh bom rơi đạn lạc tiếp nối sự kiện Vịnh Bắc Bộ nên ông vô cùng cảm xúc và viết nên bài hát này.

Ca khúc "Quảng Bình quê ta ơi" được ca sĩ Kim Oanh cùng tốp ca thể hiện trên làn sóng Đài Tiếng nói Việt Nam vào năm 1966 (liên kết link nghe nhạc). VnExpress kể rằng có những người sau khi nghe bài hát đã cắt tay lấy máu viết đơn xin nhập ngũ. Ngoài Kim Oanh, Thu Hiền cũng trình bày bài hát này và được nhiều người Việt Nam yêu thích (bạn có thể nghe ở link này). Tất cả các ca sĩ ở Việt Nam từ ngày ca khúc ra đời đến nay đều thử sức hát bài này, kể cả những tìm tòi phối khí mới không phải lúc nào cũng được quần chúng chào đón.

Lời bài hát

Trong văn hóa đại chúng
Ca khúc này từng được chế lời thành "Việt Nam ta chống dịch Corona" nằm trong dự án cộng đồng nhằm tuyên truyền chiến dịch phòng chống Corona vào ngày 1 tháng 4 năm 2020 và đã có tới hơn sáu triệu lượt xem trong hai tuần.

Chú thích

Nhạc Hoàng Vân
Ca khúc nhạc đỏ
Bài hát tiếng Việt
Bài hát năm 1964
Quảng Bình


title: Fujairah

text:
Fujairah ( ) là một trong bảy tiểu vương quốc hình thành nên Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, và là tiểu vương quốc duy nhất trong số đó chỉ có bờ biển ven vịnh Oman và không có bờ biển ven vịnh Ba Tư, giáp biên giới với các tỉnh Musandam (ở phía bắc) và Al Batinah Bắc (ở phía nam) của Oman.

Năm 1902, Fujairah tham gia vào các mối quan hệ theo hiệp ước với Anh Quốc, trở thành tiểu vương quốc cuối cùng gia nhập Các quốc gia Đình chiến (Trucial States). Ngày 2 tháng 12 năm 1971, Fujairah gia nhập vào CTVQARTN.

Fujairah là nơi có thánh đường Hồi giáo cổ nhất tại CVQARTN, thánh đường này được xây dựng vào năm 1446 bằng bùn và gạch. Nó tương tự như các thánh đường Hồi giáo khác được xây dựng tại Yemen, đông bộ Oman, và Qatar. Thánh đường Al Bidyah chỉ có bốn mái vòm (các thánh đường Hồi giáo khác thường có tứ 7-12 mái vòm) và thiếu một tháp giáo đường.

Tiểu vương quốc Fujairah có diện tích xấp xỉ 1.166 km², khoảng 1,5% diện tích của CTVQARTN, và là tiểu vương quốc lớn thứ năm. Dân số của tiểu vương quốc là khoảng 152.000 vào năm 2009, chỉ xếp trên Umm al-Quwain. Fujairah là tiểu vương quốc duy nhất gần như hoàn toàn là đối núi, do vậy có lượng mưa cao hơn mức trung bình của quốc gia, nông dân có thể trồng một vụ mỗi năm.

Nền kinh tế Fujairah dựa trên các khoản trợ cấp và tài trợ của chính phủ liên bang, bắt nguồn từ chính phủ Abu Dhabi. Công nghiệp địa phương bao gồm xi măng, nghiền đá và khai mỏ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Cục du lịch Fujairah
 Fujairah EU Portal
 Chính quyền Fujairah \\
 Cảnh sát Fujairah

Tiểu vương quốc của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất

Vịnh Oman
Thành phố ven biển Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất


title: Umm Al Quwain

text:
Umm Al Quwain ( ) là một trong bảy tiểu vương quốc của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, nằm ở phía bắc của quốc gia. Tiểu vương quốc có 62.000 cư dân vào năm 2003, là tiểu vương quốc ít cư dân nhất của liên bang, với diện tích 750 km².

Năm 1775, Sheikh Majid Al Mualla thành lập một tù trưởng quốc độc lập tại Umm Al Quwain. Ngày 8 tháng 1 năm 1820, Sheikh Abdullah I ký kết Hiệp ước Hàng hải chung với Anh Quốc, chấp nhận sự bảo hộ của Anh Quốc để tránh xa khỏi Đế quốc Ottoman. Ngày 2 tháng 12 năm 1971, Sheikh Ahmad II ký kết với các lân bang Abu Dhabi, Dubai, Sharjah, Ajman và Fujairah hiệp ước thành lập UAE.

Từ tháng 11 đến tháng 3, nhiệt độ trung bình của tiểu vương quốc là 26 °C vào ban ngày và 15 °C vào ban đêm, song có thể lên trên 40 °C  vào lúc đỉnh cao trong mùa hè. Lượng mưa rất thấp với chỉ 42 mm mỗi năm.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu vương quốc của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất

Thành phố Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Thành phố ven biển Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Khu dân cư ở Umm Al Quwain
Khởi đầu năm 1775


title: Friedrich von Bock und Polach

text:
Friedrich Wilhelm Karl von Bock und Polach (18 tháng 5 năm 1849 tại Dinh Sandfort – 13 tháng 10 năm 1934 tại Potsdam) là một sĩ quan quân đội Phổ, đã được thăng đến cấp Thượng tướng Bộ binh. Ông đã phục vụ các cấp bậc và thống lĩnh Quân đoàn IX kể từ cuối năm 1903 (chính thức là từ năm 1904) cho đến khi giải ngũ vào năm 1907.

Tiểu sử
Ông sinh vào tháng 5 năm 1849, trong gia đình quý tộc lâu đời Bock und Polach vùng Meissen, là con trai của Ernst von Bock und Polach (1799 – 1849) và Luise Freiin von Nordeck (1815 – 1892). Trong số những người anh của ông có Thống chế Max von Bock und Polach (1842 – 1915) và Đô trưởng Mülheim an der Ruhr về sau này, Karl von Bock und Polach (1840 – 1902).

Người anh trai thứ hai của Friedrich là Max von Bock und Polach đã khuyến khích ông theo đuổi sự nghiệp nhà binh Phổ, và sau khi rời khỏi quân đoàn Thiếu sinh quân, ông gia nhập Trung đoàn Bộ binh số 55 (số 6 Westfalen) "Bá tước Bülow von Dennewitz" với cấp hàm Chuẩn úy. Với trung đoàn này, ông đã thể hiện tài năng của mình trong trận Kissingen vào ngày 10 tháng 7 năm 1866 trong chiến dịch của Tập đoàn quân Main trong cuộc Chiến tranh Bảy tuần, và được trao tặng Huy chương Phổ hạng nhất.

Ông đã được điều vào Quân đoàn IX lần đầu tiên năm 1896, khi ông được phong chức Trung đoàn trưởng Trung đoàn Phóng lựu số 89 Đại Công quốc Mecklenburg ở Schwerin. Năm sau (1897), ông thoạt tiên được giao tạm quyền chỉ huy (Führung) Lữ đoàn Bộ binh số 36, đóng trại ở Rendsburg, rồi bước sang tháng 8 ông được phong tước à la suite của Trung đoàn Phóng lựu số 89 Đại Công quốc Mecklenburg và lãnh tạm quyền chỉ huy trung đoàn này. Được lên quân hàm Thiếu tướng, ông nhậm chức Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn Bộ binh số 86 tại Saarlouis một tháng sau đó.

Vào năm 1901, sau khi được thăng cấp bậc Trung tướng, ông được bổ nhiệm làm Sư đoàn trưởng Sư đoàn sổ 37 tại Allenstein. Từ đây, ông được đổi sang Sư đoàn số 1 ở Königsberg, thủ phủ tỉnh Đông Phổ vào năm 1902.

Sau khi Thượng tướng Kỵ binh Robert von Massow được ủy nhiệm làm Chủ tịch Tòa án Quân sự Đế chế, ông được giao tạm quyền chỉ huy Quân đoàn IX vào tháng 10 năm 1903, rồi được thụ phong Tướng tư lệnh vào năm 1904. Theo Chỉ dụ Tối cao của Triều đình (allerhöchste Kabinettsordre), ông được thăng quân hàm Thượng tướng Bộ binh vào ngày 24 tháng 12 năm 1905.

Hai năm sau (1907), ông về hưu. Do Huy chương Phổ không được trao tặng trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871), ông đã người nhận huy chương duy nhất vẫn còn sống, và thông tin này đáng để báo chí nghi nhận. Vào tháng 10 năm 1934, ông từ trần tại Potsdam.

Tham khảo
 Genealogisches Handbuch des Adels, Adelige Häuser A Band XVIII, Seite 31, Band 87 der Gesamtreihe, C. A. Starke Verlag, Limburg (Lahn) 1989
 Von Lübecks Türmen; Lübeck, den 13. Januar 1906, Artikel: Exzellenz von Bock und Polach, zum General der Infanterie befördert
 Von Lübecks Türmen; Lübeck, den 10. Juni 1907, Rubrik: Buntes Allerlei; zitiert den Hannoverschen Courier

Tham khảo

Tướng Phổ
Nhân vật trong Chiến tranh Áo-Phổ
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Tướng Đức
Sinh năm 1849
Mất năm 1934


title: Sợi mành (dệt)

text:
Sợi mành hay sợi ngang là tên gọi sợi trên khung dệt luồn theo chiều ngang của khúc vải đan qua những sợi dọc, tức sợi mắc.

Ca dao vùng Kẻ Bưởi có câu:
Quay tơ ra mắc, ra mành
Mắc là sợi dọc, mành là sợi ngang
Nốt son anh dệt đầu làng
Nốt cục đem bán cho nàng Kẻ Đơ.

Sợi dệt là chỉ thường bằng len, tơ, hay bông. Ngày nay nhiều sợi nhân tạo bằng nilông bền hơn được dùng trong ngành dệt. Vì sợi mành không bị kéo căng như sợi mắc nên chất liệu dùng cho sợi mành có thể dùng thứ kém hơn, trong khi sợi mắc, vì phải chịu lực căng nên phải dùng chất liệu chắc bền hơn.

Trên khung cửi sợi mành được luồn ngang kéo bằng con thoi giữa hai hàng sợi mắc. Khung cửi cổ truyền không mấy thay đổi cho đến khi cách mạng công nghệ vào thế kỷ 18 giúp tăng tốc độ dệt khi máy dệt xuất hiện vào năm 1785.

Tham khảo
Chu Quang Trứ. Tìm hiểu các nghề thủ công, điêu khắc, cổ truyền. Hà Nội: Nhà xuất bản Mỹ thuật, 2000.

Dệt
Vải


title: Thượng Thành

text:
Thượng Thành có thể là:

Khu vực Thượng Thành, Kinh thành Huế
Quận Thượng Thành, thành phố Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc


title: Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2012

text:
Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2012 là một sự kiện mà theo đó các xoáy thuận nhiệt đới hình thành ở vùng phía tây bắc của Thái Bình Dương. Mùa bão sẽ kéo dài trong suốt năm 2012 với phần lớn các cơn bão hình thành từ tháng 5 đến tháng 11. Bài viết này chỉ đề cập đến các cơn bão hình thành trong phạm vi của Thái Bình Dương ở Bắc Bán Cầu và từ kinh tuyến 100 đến 180 độ. Trong khu vực tây bắc Thái Bình Dương, có 2 cơ quan khí tượng hoạt động độc lập nhau, nên một cơn bão có thể có 2 tên gọi khác nhau. JMA sẽ đặt tên cho một cơn bão khi sức gió duy trì trong vòng 10 phút đạt ít nhất 65 km/h, (40 mph) bất kỳ nơi đây trong vùng đã đề cập trên. Trong Khi đó, PAGASA sẽ đặt tên cho một cơn bão khi nó hình thành từ một áp thấp nhiệt đới trong phạm vi giám sát của họ giữa 135°Đ và 115°Đ và giữa 5°B-25°B thậm chí JMA đã đặt tên cho nó. Các áp thấp nhiệt đới được JTWC theo dõi và đặt tên có ký tự "W" phía trước một con số.

Tóm tắt mùa bão

Các cơn bão

Áp thấp nhiệt đới 01W

Cấp bão (Việt Nam): cấp 7 - áp thấp nhiệt đới.

Cấp bão (Nhật Bản): 30 hải lý / 1 giờ - áp thấp nhiệt đới. Áp suất:1004 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 25 hải lý / 1 giờ - áp thấp nhiệt đới.

Bão Pakhar - Bão số 1

Cấp bão (Việt Nam): cấp 9 - bão nhiệt đới.

Cấp bão (Nhật Bản): 50 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới dữ dộidội  Áp suất:985 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 60 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới.

Bão Sanvu

Cấp bão (Việt Nam): cấp 12 - bão nhiệt đới dữ dội.

Cấp bão (Nhật Bản): 60 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới dữ dội. Áp suất:975 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 80 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong cấp 1.

Bão Mawar (Ambo)

Cấp bão (Việt Nam): cấp 13 - bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 75 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong. Áp suất:960 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 105 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong cấp 3.

Bão Guchol (Butchoy)

Cấp bão (Việt Nam): cấp 16 - bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 100 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong. Áp suất:930 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 130 hải lý / 1 giờ - siêu bão cấp 4.

Bão Talim (Carina) - Bão số 2

Cấp bão (Việt Nam): cấp 9 ~ cấp 10 - bão nhiệt đới dữ dội.

Cấp bão (Nhật Bản): 50 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới dữ dội. Áp suất:985 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 50 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới.

Bão Doksuri (Dindo) - Bão số 3

Cấp bão (Việt Nam): cấp 8 - bão nhiệt đới.

Cấp bão (Nhật Bản): 40 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới. Áp suất:992 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 40 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới.

Bão Khanun (Enteng)

Cấp bão (Việt Nam): cấp 10 - bão nhiệt đới dữ dội.

Cấp bão (Nhật Bản): 50 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới dữ dội. Áp suất:985 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 55 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới.

Bão Vicente (Ferdie) - Bão số 4

Cấp bão (Việt Nam): cấp 13 ~ cấp 14 - bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 80 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong. Áp suất:950 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 120 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong cấp 4.

Bão Saola (Gener)

Cấp bão (Việt Nam): cấp 13 - bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 70 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong. Áp suất:960 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 90 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong cấp 2.

Bão Damrey

Cấp bão (Việt Nam): cấp 12 ~ cấp 13 - bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 70 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong. Áp suất:965 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 80 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong cấp 1.

Bão Haikui

Cấp bão (Việt Nam): cấp 11 ~ cấp 12 - bão nhiệt đới dữ dội.

Cấp bão (Nhật Bản): 65 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong. Áp suất:965 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 65 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong cấp 1.

Bão Kirogi

Cấp bão (Việt Nam): cấp 9 ~ cấp 10 - bão nhiệt đới dữ dội.

Cấp bão (Nhật Bản): 50 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới dữ dội. Áp suất:990 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 45 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới.

Bão Kai-tak (Helen) - Bão số 5

Cấp bão (Việt Nam): cấp 11 ~ cấp 12 - bão nhiệt đới dữ dội.

Cấp bão (Nhật Bản): 65 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong. Áp suất:970 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 65 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong cấp 1.

Bão Tembin (Igme) - Bão số 6

Cấp bão (Việt Nam): cấp 13 ~ cấp 14 - bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 80 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong. Áp suất:950 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 115 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong cấp 4.

Bão Bolaven (Julian)

Cấp bão (Việt Nam): cấp 16 - bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 100 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong. Áp suất:910 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 125 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong cấp 4.

Bão Sanba (Karen)

Cấp bão (Việt Nam): cấp 17 - bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 110 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong. Áp suất:900 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 150 hải lý / 1 giờ - siêu bão cấp 5.

Sanba là siêu bão mạnh nhất trên thế giới trong năm 2012.

Bão Jelawat (Lawin)

Cấp bão (Việt Nam): cấp 17 - bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 110 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong. Áp suất:905 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 140 hải lý / 1 giờ - siêu bão cấp 5.
Jelawat là siêu bão có sức gió 10 phút ngang ngửa với siêu bão Sanba.

Bão Ewiniar

Cấp bão (Việt Nam): cấp 10 - bão nhiệt đới dữ dội.

Cấp bão (Nhật Bản): 50 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới dữ dội. Áp suất:985 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 55 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới.

Bão Maliksi

Cấp bão (Việt Nam): cấp 9 ~ cấp 10 - bão nhiệt đới dữ dội.

Cấp bão (Nhật Bản): 50 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới dữ dội. Áp suất:985 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 45 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới.

Bão Gaemi (Marce) - Bão số 7

Cấp bão (Việt Nam): cấp 10 - bão nhiệt đới dữ dội.

Cấp bão (Nhật Bản): 50 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới dữ dội. Áp suất:990 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 55 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới.

Bão Prapiroon (Nina)

Cấp bão (Việt Nam): cấp 14 ~ cấp 15 - bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 90 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong. Áp suất:940 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 105 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong cấp 3.

Bão Maria

Cấp bão (Việt Nam): cấp 10 - bão nhiệt đới dữ dội.

Cấp bão (Nhật Bản): 50 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới dữ dội. Áp suất:990 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 55 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới.

Bão Son-Tinh (Ofel) - Bão số 8

Cấp bão (Việt Nam): cấp 15 - bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 85 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong. Áp suất:945 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 110 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong cấp 3.

Áp thấp nhiệt đới 25W

Cấp bão (Việt Nam): cấp 7 - áp thấp nhiệt đới.

Cấp bão (Nhật Bản): 30 hải lý / 1 giờ -áp thấp nhiệt đới. Áp suất:945 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 25 hải lý / 1 giờ - áp thấp nhiệt đới.

Bão Bopha (Pablo) - Bão số 9

Cấp bão (Việt Nam): cấp 16 - bão cuồng phong.

Cấp bão (Nhật Bản): 100 hải lý / 1 giờ - bão cuồng phong. Áp suất:930 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 140 hải lý / 1 giờ - siêu bão cấp 5.

Bopha là một cơn bão bất thường bởi vị trí và cường độ. Vào ngày 3 tháng 12 Bopha đạt cường độ siêu bão cấp 5 trong thang bão Saffir-Simpson, tại một vị trí có vĩ độ thấp bất thường 7.4°B. Trước đó chỉ có duy nhất một cơn bão đạt cường độ bão cấp 5 tại vị trí có vĩ độ thấp hơn là bão Louise năm 1964; 7,3°B. Ngoài ra, Bopha còn là cơn bão mạnh nhất tấn công Mindanao từng được ghi nhận, và nó đã trở thành một trong những cơn bão thảm khốc nhất trong lịch sử Philippines.

Bão Wukong (Quinta) - Bão số 10

Cấp bão (Việt Nam): cấp 8 ~ cấp 9 - bão nhiệt đới.

Cấp bão (Nhật Bản): 40 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới. Áp suất:998 mbar (hPa).

Cấp bão (Hoa Kỳ): 35 hải lý / 1 giờ - bão nhiệt đới.

Tên gọi của bão

Tên quốc tế
Các xoáy thuận nhiệt đới được đặt tên theo danh sách bên dưới do Trung tâm khí tượng khu vực chuyên biệt ở Tokyo, Nhật Bản, khi một xoáy thuận đạt đến độ mạnh của bão. Các tên gọi do các thành viên của ESCAP/WMO Typhoon Committee đề xuất. Mỗi nước trong số 14 nước và vùng lãnh thổ thành viên đưa ra 10 tên gọi, được sử dụng theo thứ tự ABC, bằng tên tiếng Anh của quốc gia đó..

Tên địa phương của Philippine

Cơ quan Pagasa sử dụng chương trình đặt tên riêng của mình cho cơn bão nhiệt đới trong khu vực theo dõi của họ. Pagasa đặt tên cho áp thấp nhiệt đới đã hình thành trong khu vực theo dõi của mình và bất kỳ cơn bão nhiệt đới có thể di chuyển vào khu vực theo dõi của họ. Nên danh sách các tên trong năm đó bị sử dụng hết, tên sẽ được lấy từ một danh sách phụ trợ, các bão đầu tiên được xuất bản mỗi năm trước khi mùa bão bắt đầu. Tên còn lập lại (chưa bị khai tử) từ danh sách này sẽ được sử dụng một lần nữa trong mùa bão năm 2016. Đây là danh sách tương tự được sử dụng trong mùa bão 2008 ngoại trừ Carina và Ferdie được thay thế bằng tên Cosme và Frank. Tên mà chưa được sử dụng hay sẽ sử dụng được đánh dấu

Số hiệu cơn bão tại Việt Nam
Ở Việt Nam một cơn bão được đặt số hiệu khi nó đi vào vùng thuộc phạm vi theo dõi của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương được xác định trên biển Đông phía Tây kinh tuyến 120 độ kinh Đông và phía bắc vĩ tuyến 10 độ vĩ Bắc. Số hiệu của bão được đặt theo số thứ tự xuất hiện của nó trong năm ví dụ: Bão số 1, bão số 2,...

Dưới đây là các cơn bão đã được Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương Việt Nam đặt số hiệu trong năm 2012: (kèm vùng đổ bộ)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA).
 Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương.
 Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) .
 Cơ quan khí tượng Hồng Kông .
 Trang dự báo của Hải Quân Mỹ .


title: Ras Al Khaimah

text:
Ras Al Khaimah (hay Ra'sal-Khaymah hoặc Ras el-Kheima;  ) là một trong bảy tiểu vương quốc hình thành nên Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Tiểu vương quốc nằm ở phía bắc của Liên bang, giáp với vùng tách rời Musandam của Oman ở phía bắc, giáp biên giới quốc tế với tỉnh Al Buraimi của Oman và vịnh Ba Tư. Tiểu vương quốc có diện tích 1.684 km². Kinh đô và nơi sinh sống của hầu hết cư dân trong tiểu vương quốc cũng mang tên Ras Al Khaimah. Tiểu vương quốc có 210.063 cư dân theo điều tra vào năm 2005, trong đó 41,82 phần trăm hay 87.848 có quốc tịch. Tiểu vương có 97.529 cư dân bản địa theo ước tính năm 2010. Tiểu vương quốc có Sân bay quốc tế Ras Al Khaimah. Tiểu vương quốc bao gồm phần phía bắc, là nơi có kinh đô, và phần tách rời ở phía nam, cùng một vài đảo nhỏ trong vịnh Ba Tư.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Ras al-Khaimah English Information Site
 Ras al-Khaimah e-Government portal

Tiểu vương quốc của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Thành phố Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Khởi đầu năm 1869

Khu dân cư ở Ras Al Khaimah
Thành phố ven biển Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Tránh thuế


title: Ếch Hochstetter

text:
Ếch Hochstetter (Leiopelma hochstetteri) là một con ếch bản địa nguyên thủy của New Zealand, một trong bốn loài còn tồn tại thuộc họ Leiopelmatidae. Nó được đặt tên theo nhà địa chất Đức Ferdinand von Hochstetter.

Tham khảo

  Database entry includes a range map and justification for why this species is vulnerable
 Chris Mattison, Frogs & Toads of the World, (Blandford, London, UK 1992) ISBN 0-7137-2355-6

H
Động vật lưỡng cư New Zealand
Động vật được mô tả năm 1861
Động vật đặc hữu New Zealand


title: Peyton Roi List

text:
Peyton Roi List (sinh ngày 06/04/1998) là một diễn viên kiêm người mẫu và ca sĩ tuổi teen đến từ Mỹ. Peyton List được biết đến nhiều với vai diễn Emma Ross trong sê-ri phim hài của Disney Channel, Jessie và chương trình Cashmere Mafia của mạng American Broadcasting Company, nơi cô vào vai Sasha Burden, con gái của nhân vật của Frances O'Connor. Peyton List cũng tham bộ phim 27 Dresses với vai Jane (nhân vật của Katherine Heigl lúc trẻ), và là đồng diễn viên chính trong sê-ri phim Nhật ký chú bé nhút nhát.

Tiểu sử và sự nghiệp
Peyton List sinh tại Florida, nhưng chuyển đến sống ở thành phố New York năm bốn tuổi. Cô có hai em trai: Spencer (em trai song sinh) và Phoenix; cả hai người em đều làm diễn viên kiêm người mẫu. Hiện cô đang sống ở California.

List làm người mẫu cho tạp chí Justice từ năm 2011. Cô cũng đã xuất hiện trên bìa tạp chí American Girl" năm 2009 với chủ đề "Quay lại trường học". Cô cùng xuất hiện với Robert Pattinson trong bộ phim Remember Me với vai diễn là một cô gái hay bắt nạt em gái của nhân vật mà Pattinson đóng. Năm 2010, List xuất hiện trong bộ phim The Sorcerer's Apprentice của hãng Disney, và trong phim Secrets in the Walls của hãng Lifetime Movie Network, cùng với Jeri Ryan và Kay Panabaker. List bắt đầu làm người mẫu cùng em trai song sinh Spencer. Cô xuất hiện trên hơn bốn trăm quảng cáo thương mại theo nhiều loại của nhiều công ty khác nhau.

List là đồng diễn viên chính trong phim Nhật ký cậu bé nhút nhát: Điều luật của Rodrick và Nhật ký cậu bé nhút nhát: Những ngày hè. Cô đóng vai Holly Hills - là một vai diễn quan trọng, người trong mộng của Greg. Cô hiện là diễn viễn chính đảm nhiệm vai Emma Ross, chị cả của 4 đứa em, trong series phim Jessie của kênh Disney cùng với Debby Ryan và bạn diễn của cô trong phim Nhật ký cậu bé nhút nhát Karan Brar.

List cũng là thành viên của nhóm Disney Channel Circle of Stars

Phim tham gia

Giải thưởng

Chú thích

Các liên kết ngoài

Peyton List trên Instagram: https://www.instagram.com/peytonlist/

Sinh năm 1998
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên đến từ New York
Nữ diễn viên thiếu nhi Mỹ
Người mẫu nhí Hoa Kỳ
Người mẫu thiếu nhi nữ của Mỹ
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Nhân vật còn sống
Các cặp sinh đôi ở Hoa Kỳ
Nữ diễn viên đến từ thành phố New York
Nữ người mẫu Mỹ
Nữ diễn viên từ Florida
Nữ diễn viên lồng tiếng Mỹ


title: Họ Cá ngần

text:
Họ Cá ngần hay họ Cá ngân (danh pháp khoa học: Salangidae) là một họ cá trong bộ Osmeriformes, có quan hệ họ hàng gần với cá ốt me. Chúng được tìm thấy chủ yếu trong các môi trường nước ngọt và nước lợ tại Đông Á (Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên, Xibia) và Việt Nam, mặc dù một vài loài có phần lớn cuộc đời sinh sống trong các vùng nước lợ hay mặn duyên hải, chỉ ngược dòng vào môi trường nước ngọt để đẻ, như Salangichthys microdon.

Các loài cá này có cơ thể trong suốt hay trắng muốt, chỉ có 1 hàng vẩy trước vây hậu môn. Đầu của chúng nhọn và có nhiều răng. Cá trưởng thành được coi là duy trì tình trạng ấu nhi (neoteny), giữ lại một số đặc trưng của cá non. Chẳng hạn, bộ xương của chúng không bị xương hóa hoàn toàn, với 48-79 đốt sống, chủ yếu vẫn là chất sụn. Chúng là cá nhỏ, thường chỉ dài tới 8 cm (3,1 inch), với loài dài nhất có chiều dài tới 22 cm (8,7 inch).

Tại Đông Á, cá ngần được sử dụng làm thực phẩm ở dạng cá khô hay chả cá.

Phân loại
Hiện tại người ta ghi nhận 20 loài trong 7 chi. Cụ thể như sau:
 Hemisalanx
 Hemisalanx brachyrostralis (Fang, 1934): Cá ngân mép ngắn, Trung Quốc.
 Leucosoma
 Leucosoma reevesii Gray, 1831: Cá ngân Lý thị. Trung Quốc
 Neosalangichthys
 Neosalangichthys ishikawae (Wakiya & Takahashi, 1913) : Cá ngân Thạch Xuyên. Nhật Bản.
 Neosalanx
 Neosalanx anderssoni (Rendahl, 1923): Cá tân ngân An thị. Các con sông ở Trung Quốc và bán đảo Triều Tiên đổ vào Hoàng Hải.
 Neosalanx argentea (Lin, 1932): Cá tân ngân trắng. Trung Quốc.
 Neosalanx brevirostris (Pellegrin, 1923): Cá tân ngân mép ngắn. Từ vùng duyên hải Hoàng Hải thuộc bán đảo Triều Tiên tới Bắc Bộ, Việt Nam.
 Neosalanx hubbsi Wakiya & Takahashi, 1937: Triều Tiên.
 Neosalanx jordani Wakiya & Takahashi, 1937: Cá tân ngân Kiều thị. Các con sông dọc theo duyên hải đại lục châu Á, từ Hoàng Hải thuộc bán đảo Triều Tiên tới Hồng Kông.
 Neosalanx oligodontis Chen, 1956: Cá tân ngân ít răng</small>. Trung Quốc.
 Neosalanx pseudotaihuensis Zhang, 1987: Cá tân ngân ven Thái Hồ. Đông và trung Trung Quốc. Du nhập vào nhiều nơi.
 Neosalanx reganius Wakiya & Takahashi, 1937: Cá tân ngân Lôi thị. Biển Ariake, đảo Kyushu (Cửu Châu), Nhật Bản
 Neosalanx taihuensis Chen, 1956: Cá tân ngân Thái Hồ. Đặc hữu lưu vực sông Dương Tử (từ trung lưu trở xuống, gồm cả chi lưu và hồ cận kề), Trung Quốc.
 Neosalanx tangkahkeii (Wu, 1931): Cá tân ngân Trần thị. Trung Quốc.
 Protosalanx
 Protosalanx chinensis (Basilewsky, 1855): Cá ngân lớn Trung Quốc. Triều Tiên, Trung Quốc, Việt Nam.
 Protosalanx hyalocranius (Abbott, 1901) : Cá ngân lớn. Triều Tiên, Trung Quốc, Việt Nam.
 Salangichthys
 Salangichthys microdon (Bleeker, 1860): Cá ngân Nhật Bản răng nhỏ. Nhật Bản, Triều Tiên, Nga (đông Xibia).
 Salanx
 Salanx ariakensis Kishinouye, 1902: Cá ngân đầu nhọn, cá ngân biển Ariake (biển Hữu Minh). Biển Ariake, duyên hải bán đảo Triều Tiên, Hoàng Hải và phần phía nam biển Nhật Bản. Dùng như một loại thuốc trong y học Trung Hoa.
 Salanx chinensis (Osbeck, 1765): Cá ngần Trung Hoa, cá ngân Trung Hoa. Duyên hải Trung Quốc, Việt Nam.
 Salanx cuvieri Valenciennes, 1850: Cá ngần, cá ngân Cư thị. Trung Quốc, Hồng Kông, Việt Nam.
 Salanx prognathus (Regan, 1908): Cá ngân trước mõm. Tây bắc Thái Bình Dương.

Ghi chú

Cá châu Á
Cá ăn được


title: Dơi bao xám

text:
Dơi bao xám (tên khoa học Balantiopteryx plicata) là một loài dơi trong họ Emballonuridae. Loài này được Peters mô tả năm 1867. Chúng được tìm thấy ở México từ Baja California Sur và Sonora đến Guatemala, El Salvador, Honduras, Nicaragua, Costa Rica và phía bắc Colombia, ở độ cao lên đến 1500 m.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1867
Động vật có vú Guatemala
Động vật có vú Costa Rica


title: Họ Cá ốt me nam bán cầu

text:
Họ Cá ốt me nam bán cầu (danh pháp kha học: Retropinnidae) là một họ cá vây tia chứa các loài cá ốt me và cá thyman nam bán cầu. Chúng có quan hệ họ hàng gần, và có bề ngoài khá giống với cá ốt me phương bắc (họ Osmeridae), nhưng không giống như cá hồi thyman (Thymallus) của họ Salmonidae. Chúng có vây béo. Vây đuôi chẻ với 16 tia vây. Không có đường bên.

Các loài trong họ này chỉ được tìm thấy ở đông nam Australia, Tasmania, quần đảo Chatham và New Zealand. Mặc dù có vài loài sống một phần cuộc đời trong môi trường nước mặn, nhưng phần lớn là cá nước ngọt hay nước lợ.

Các chi và loài
Hiện người ta ghi nhận 6 loài trong 3 chi.
 Prototroctes
 Prototroctes maraena Günther, 1864: Cá thyman Australia, cá hồi phương nam. Đông nam Australia.
 Prototroctes oxyrhynchus Günther, 1870: Cá thyman New Zealand, cá hồi mép nhọn. New Zealand.
 Retropinna
 Retropinna retropinna (Richardson, 1848) : Cá ốt me New Zealand, cá dưa chuột. New Zealand.
 Retropinna semoni (Weber, 1895) : Cá ốt me Australia, cá dưa chuột Australia. Australia
 Retropinna tasmanica McCulloch, 1920: Cá ốt me Tasmania.
 Stokellia
 Stokellia anisodon (Stokell, 1941): Cá ốt me Stokell. New Zealand.

Hình ảnh

Ghi chú

Cá Úc
Cá New Zealand
Cá nước ngọt Úc
Cá nước ngọt New Zealand


title: EDX

text:
EDX có thể là:

Khoa học và công nghệ
 Tên viết tắt tiếng Anh của phổ tán sắc năng lượng tia X (energy-dispersive X-ray spectroscopy), một phương pháp phân tích sử dụng trong vật lý và hóa học
 EDX register, thanh ghi dữ liệu trên kiến trúc vi xử lý x86 (IA-32)
 edX, một trang mạng cung cấp dịch vụ giáo dục từ xa miễn phí do Havard và MIT thành lập
 Event Driven Executive, tên một hệ thống phát triển phần mềm ứng dụng dành cho máy tính nhỏ IBM Series/1

Khác
 EDX London, một sở giao dịch chứng khoán
 Maurizio Colella, hay DJ EDX, một nhà sản xuất và DJ người Ý


title: Nguyễn Văn Nam (định hướng)

text:
Nguyễn Văn Nam là một tên riêng phổ biến cho nam giới tại Việt Nam, có thể là (xếp theo năm sinh):
 Nguyễn Văn Nam (thiếu tướng) (1914-2007): sĩ quan Quân đội Nhân dân Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Kiểm sát Quân sự Trung ương
Anrê Nguyễn Văn Nam: (1922 - 2006) nguyên là Giám mục chính tòa của Giáo phận Mỹ Tho.
Nguyễn Văn Nam (nhạc sĩ): sinh 1936 là giáo sư, tiến sĩ, nhạc sĩ nổi tiếng tại Việt Nam. Ông là nhà soạn nhạc Việt Nam đầu tiên có nhiều tác phẩm được công diễn tại nhiều nơi trên thế giới.
Nguyễn Văn Nam (sinh 1954): là giáo sư tiến sĩ Kinh tế, là Bí thư Đảng Ủy, hiệu trưởng Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội.
Nguyễn Văn Nam (học sinh) (1995-2013): là người đã hy sinh thân mình cứu bạn.
 Nguyễn Văn Nam (Trung tướng 2021): sĩ quan Quân đội Nhân dân Việt Nam, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh.


title: Shiseido

text:
() là một nhà sản xuất mỹ phẩm lớn của Nhật Bản. Đây cũng là một trong những công ty mỹ phẩm lâu đời nhất thế giới. Được thành lập năm 1872, công ty đã kỷ niệm 140 tuổi vào năm 2012. Shiseido là công ty mỹ phẩm lớn nhất Nhật Bản và lớn thứ 4 thế giới.

Lịch sử
Arinobu Fukuhara, từng là dược sĩ của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, thành lập hãng dược phẩm Shiseido năm 1872.

Tham khảo

Chỉ số Nikkei 225
Nhãn hiệu cao cấp
Khởi đầu năm 1872 ở Nhật Bản
Công ty niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán Tokyo
Chỉ số TOPIX 100
Công ty đa quốc gia có trụ sở tại Nhật Bản


title: Thuần Đế

text:
Thuần Đế (chữ Hán: 淳帝 hoặc 純帝) là thụy hiệu của một số vị quân chủ.

Tại Việt Nam
 Lê Thánh Tông Thuần hoàng đế
 Nguyễn Cảnh Tông Thuần hoàng đế

Tại Trung Quốc
 Minh Thuần Đế Chu Thế Trân (truy tôn)
 Minh Thuần Đế Chu Kiến Tuấn
 Thanh Thuần Đế (truy tôn)
 Thanh Thuần Đế

Xem thêm
 Thuần hoàng hậu
 Thiên Đế
 Thánh Đế
 Định Đế
 Nguyên Đế
 Hiếu Vũ Đế
 Thần Vũ Đế
 Thuần Vương
 Minh Thuần Đế
 Thanh Thuần Đế

Thụy hiệu


title: Điệu đế

text:
Điệu Đế (chữ Hán: 悼帝) là thụy hiệu của một số vị quân chủ.

Danh sách
 Ngũ Hồ thập lục quốc Hạ Điệu Đế (truy tôn, thủ lĩnh Thiết Phất bộ)
 Sở Vũ Điệu Đế (trước khi đăng cơ lập chính quyền Hoàn Sở thì gọi là Vũ Điệu vương)
 Bắc Tề Mẫn Điệu Đế Cao Ân (sau bị phế truất làm Tế Nam Mẫn Điệu Vương nên sử sách thường gọi là Bắc Tề Phế Đế)
 Minh Hiếu Điệu Đế (truy tôn, có thụy hiệu khác là Hiến Mẫn Thái Tử)

Xem thêm
 Điệu hoàng hậu
 Điệu Vương
 Điệu Hoài Vương
 Điệu Công
 Điệu Hầu
 Điệu Tử
 Điệu thế tử
 Điệu thái tử
 Điệu Hoài thái tử
 Điệu bá
 Huệ Công
 Văn công
 Vũ Công

Thụy hiệu


title: Hiếu Thuận Đế

text:
Hiếu Thuận Đế (chữ Hán: 孝顺帝) là thụy hiệu của một số vị quân chủ.

Danh sách
 Đông Hán Hiếu Thuận Đế (thường gọi tắt là Thuận Đế)
 Nam Minh Hiếu Thuận Đế (truy tôn, thụy hiệu thật là Đường Thuận Vương)

Xem thêm
 Hiếu Đế
 Thuận Đế
 Linh Đế
 Thành Công
 Thành Hầu
 Hiếu Đoan Đế
 Văn công
 Vũ công

Thụy hiệu


title: Hiếu Đoan Đế

text:
Hiếu Đoan Đế (chữ Hán: 孝端帝) là thụy hiệu của một số vị hoàng đế hoặc vương tôn quý tộc, tuy chỉ làm quân chủ chư hầu nhưng được hậu duệ làm hoàng đế truy tôn.

Danh sách
 Minh Chí Hiếu Đoan Đế (có các thụy hiệu khác là: Hiếu Liệt Đế và Mẫn Đế)
 Nam Minh Hiển Hiếu Đoan Đế (truy tôn)
 Nam Minh Thành Hiếu Đoan Đế (truy tôn)

Xem thêm
 Thuận Đế
 Linh Đế
 Thành Công
 Thành Hầu
 Hiếu Đế
 Minh Hiếu Đoan Đế
 Hiếu Đoan hoàng hậu
 Đoan hoàng hậu
 Văn công
 Vũ công

Thụy hiệu


title: Chùa Viên Minh (Bến Tre)

text:
Chùa Viên Minh tọa lạc tại số 156, đường Nguyễn Đình Chiểu thuộc địa phận phường An Hội, thành phố Bến Tre, tỉnh Bến Tre.

Chùa được xây dựng vào năm 1874 với diện tích 3358 m², nơi đây nguyên là một miếu thờ Quan Công. Lúc đầu chùa chỉ được xây dựng thô sơ, nhỏ hẹp, bên trong thờ Phật và tượng Quan Thánh Đế phù hợp với tín ngưỡng của người Hoa và người Việt. Năm 1951 đến năm 1959 chùa được xây lại và kiến trúc được giữ nguyên đến ngày nay. Đến năm 2002, chùa được trùng tu lại khang trang hơn. Ở sân trước có tôn trí thêm hai pho tượng Quan Thế Âm đứng trên đài sen cao 3 mét có hạc chầu hai bên và Phật đài Thích Ca cao 7 mét. Khu vực chánh điện cũng được bày trí trang nghiêm, đặc biệt có hai pho tượng Phật Di đà và Thích ca cốt bằng nan tre.

Chú thích

Tham khảo
Vị trí Chùa Viên Minh trên bản đồ.

Chùa tại Bến Tre


title: Tiết Đế

text:
Tiết Đế (chữ Hán: 節帝) là thụy hiệu của một số vị quân chủ.

Danh sách
 Đại Tiết Đế (truy tôn)
 Nam Minh Hiếu Tiết Đế (truy tôn, còn gọi là Thiệu Vũ Đế theo niên hiệu)

Xem thêm
 Tiết hoàng hậu
 Tiết Vương
 Tiết Hầu
 Điệu Tương Vương
 Chiêu Tương Vương
 Tương Tử
 Tương Công
 Tương Vương
 Mẫn Đế

Thụy hiệu


title: Rắn cắn

text:
Rắn cắn là thuật ngữ đề cập đến những trường hợp con người bị loài rắn tấn công. Thông thường rắn không tấn công con người, trừ khi bị giật mình hay bị thương. Nói chung phần lớn các loài rắn cố gắng tránh tiếp xúc khi đối mặt với con người. Ngoại trừ rắn hổ có thể chủ động tấn công người nhưng trên thực tế, phần lớn các trường hợp bị rắn cắn là do con người chủ động bắt rắn hoặc trêu rắn (vô tình hoặc cố ý làm cho rắn cảm thấy bị đe doạ).

Tổng quát
Ngoại trừ các loài trăn lớn, các loài rắn không có nọc độc không phải là mối đe dọa đối với người. Những vết cắn của rắn không nọc thường là vô hại do răng của chúng không được thiết kế để xé rách hay gây ra những vết thương sâu, mà là để tóm giữ. Tuy vậy vẫn có khả năng xảy ra tổn thương mô và nhiễm trùng từ những vết do rắn không nọc cắn. Ngược lại, rắn có nọc độc (rắn độc) lại tiềm ẩn nguy hiểm lớn hơn nhiều cho con người, cho dù những ca tử vong do rắn cắn không phải là quá phổ biến. Những vết cắn không dẫn tới tử vong do rắn độc gây ra có thể vẫn dẫn tới hậu quả là phải cắt cụt một phần chân tay.

Trong số khoảng 725 loài rắn có nọc độc trên toàn thế giới thì chỉ khoảng 250 loài có thể giết chết con người chỉ bằng một nhát cắn. Loài rắn hổ lục đầu giáo vàng hiện chưa có báo cáo chính xác về một trường hợp nào mà con người bị loài rắn này cắn, nhưng chúng là loài gây ra cái chết nhiều hơn bất kỳ loài rắn nào khác ở Bắc hay Nam Mỹ. Ludwig Trutnau báo cáo bốn trường hợp bị cắn thì ba trong số đó tử vong. Tỷ lệ tử vong nếu bị rắn hổ lục đầu giáo vàng cắn chỉ là 0,5-3% nếu bệnh nhân được điều trị kịp thời và 7% nếu bệnh nhân không được điều trị. Những ảnh hưởng từ nọc độc của chúng sẽ gây ra sưng, đau đầu, nôn mửa, bầm tím, xuất huyết máu trong nước tiểu, chảy máu đường ruột, suy thận, xuất huyết não và hoại tử nghiêm trọng tại các mô cơ bắp.

Tại Australia trung bình chỉ một lần rắn cắn gây tử vong mỗi năm, nhưng tại Ấn Độ có tới 250.000 lần rắn cắn được ghi nhận trong năm, gây ra tới 50.000 vụ tử vong. Ở Mỹ, có 5,5 người chết ở Mỹ thường khi họ leo núi hoặc cắm trại nhưng bị rắn đuôi chuông cắn. Trong văn hóa, rắn chất liệu cho những bộ phim kinh dị, Hollywood không bao giờ bỏ qua điều này. Trong hầu hết phim về rắn, cuối cùng chiến thằng thuộc về con người. Tuy nhiên cảm giác chiến thắng này không xua tan được nỗi sợ hãi đầy ám ảnh.

Điều trị
Việc xử lý vết rắn cắn cũng thay đổi tùy theo từng loại vết cắn. Phương pháp thông dụng và hiệu quả nhất là thông qua huyết thanh kháng nọc rắn (antivenom hay antivenin), một loại huyết thanh được chế ra từ nọc rắn. Một số loại antivenom là chuyên biệt theo loài (đơn hóa trị, đặc hiệu) trong khi một số khác được chế ra để sử dụng cho nhiều loài (đa hóa trị).

Chẳng hạn tại Hoa Kỳ, gần như tất cả các loài rắn độc đều là rắn vipe hốc lõm (phân họ Crotalinae trong họ Viperidae), ngoại lệ duy nhất là các loài rắn san hô (các chi Micrurus, Micruroides thuộc họ Elapidae). Để sản xuất antivenom, hỗn hợp nọc của các loài rắn khác nhau như rắn chuông (Crotalus, Sistrurus), rắn đầu đồng (Agkistrodon contortrix) và rắn miệng bông (Agkistrodon spp.) được tiêm vào cơ thể ngựa với liều lượng tăng dần cho tới khi ngựa đạt được miễn dịch.

Sau đó máu được chiết ra từ ngựa đã miễn dịch. Huyết thanh được tách ra để tinh chế tiếp (để loại bỏ các protein ngoại lai) và sấy thăng hoa. Nó được hoàn nguyên với nước cất và trở thành huyết thanh kháng nọc rắn. Vì lý do này mà những người bị dị ứng với ngựa rất dễ bị dị ứng với huyết thanh kháng nọc rắn. Huyết thanh kháng nọc rắn cho những loài nguy hiểm hơn (như mamba (Dendroaspis), taipan (Oxyuranus) và rắn hổ mang (Naja)) được sản xuất theo phương pháp tương tự tại Ấn Độ, Nam Phi và Australia, mặc dù các loại huyết thanh kháng nọc rắn này là đặc hiệu theo loài.

Một người đàn ông 45 tuổi ở Mỹ khẳng định có thể miễn dịch với 100 loài rắn độc khác nhau bằng cách thường xuyên cho các loài rắn độc khác nhau cắn vào tay mình. Ông có niềm đam mê mãnh liệt với loài rắn, đặc biệt các loài rắn độc. Trong nỗ lực để tự xây dựng cho bản thân một khả năng miễn dịch với các loài nọc độc rắn, anh này đã tự tiêm vào tay mình chất độc đã được pha loãng của nhiều loài rắn độc khác nhau, nhằm mục đích chứng minh con người có thể trở nên miễn dịch với chất độc của rắn nếu dần dần làm quen với nọc độc của chúng và sau đó ông đã thử bằng cách để một loài rắn có tên mamba đen, một trong những loài rắn nguy hiểm nhất thế giới cắn mình.

Xử trí

Sau khi bị rắn độc cắn cần sơ cứu ngay, tiến hành trước khi vận chuyển bệnh nhân đến bệnh viện. Có thể người khác giúp đỡ hoặc do bản thân bệnh nhân tự làm. Vận chuyển bệnh nhân một cách nhanh nhất, an toàn nhất đến cơ sở y tế có điều kiện điều trị thực sự.
 Không để bệnh nhân tự đi lại. Bất động chân, tay bị cắn bằng nẹp (vì vận động làm cho nọc độc xâm nhập vào trong cơ thể nhanh hơn). Cởi bỏ đồ trang sức ở chân, tay bị cắn vì có thể gây chèn ép khi vùng đó bị sưng nề.
 Áp dụng biện pháp băng ép bất động với một số loại rắn hổ (rắn cạp nong, cạp nia, hổ mang chúa, rắn biển và một số giống rắn hổ mang thường): băng ép bất động để làm chậm sự xuất hiện triệu chứng liệt. Không băng ép khi rắn lục cắn vì có thể làm vết thương nặng thêm.
 Vận chuyển bệnh nhân bằng phương tiện đến cơ sở y tế đồng thời duy trì băng ép, bất động. Nếu bệnh nhân khó thở thì hô hấp nhân tạo (hà hơi thổi ngạt hoặc bằng phương tiện y tế có tại chỗ như bóp bóng, máy thở xách tay,..).
Lưu ý tuyệt đối không buộc Garô vì sẽ làm tắc nghẽn hoàn toàn động mạch, gây đau, rất nguy hiểm, chân tay rất dễ bị thiếu máu nguy hiểm. Nhiều trường hợp sau đó phải cắt cụt chân tay vì garô. Không Hút nọc độc vì dễ làm vết thương nặng thêm, không trích, rạch, trâm, chọc tại vùng vết cắn vì có thể gây tổn thương thêm mạch máu, dây thần kinh,...nhiễm trùng nặng thêm.

Một số vụ việc

Trúng độc
Đối với các vụ việc do những con rắn gây ra:
 Vụ một con rắn tưởng như đã chết trong chai rượu ngâm ba tháng mới đây nhảy lên, cắn tay một phụ nữ ở tỉnh Hắc Long Giang, Trung Quốc. Một vụ việc tương tự xảy ra năm 2009, khi một cư dân họ Trương ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, bị con rắn đã ngâm rượu hai tháng tấn công và một người dân ở khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây thiệt mạng một ngày sau khi bị rắn từ bình rượu cắn
 Vụ một trẻ em bị hoại tử, chân tay biến dạng do rắn cắn ở Việt Nam
 Vụ Bé trai bị rắn độc vào tận giường cắn ở Bình Dương. Trong lúc bé đang ngủ thì bị rắn cắn vào chân phải, vết cắn sưng, bầm tím. Dù vết cắn khá lớn 3x4cm nhưng các triệu chứng của bệnh không điển hình như những trường hợp rắn cắn. Vết cắn ở chân phải sưng to đến bẹn, vị trí vết cắn khiến bệnh nhi bị nhiễm trùng, rối loạn đông máu, suy hô hấp, mạch nhẹ không bắt được. Tình trạng sức khỏe của bé nguy kịch, nạn nhân rơi vào tình trạng suy hô hấp, lừ đừ, mạch yếu, nguyên nhân được xác định là sốc phản vệ do côn trùng cắn.
 Vụ một bé ở Bình Thuận bị rắn cắn vào ngón cái bàn tay phải, người nhà khẳng định là rắn chàm quạp. Vết cắn chảy máu không cầm được, gia đình đã đưa cháu đến thầy rắn để dùng kim và lưỡi lam rạch cho máu độc chảy ra nhưng vết cắn càng sưng to và chảy máu nhiều hơn. Cháu nhập viện sau khi bị rắn cắn 48 giờ, bàn tay phải sưng to, hoại tử, chảy máu, sưng lan đến khuỷu tay, rối loạn đông máu nặng.
 Vụ một bệnh nhi ở Bình Dương bị rắn lục đuôi đỏ cắn gây rối loạn đông máu, nhập viện trong tình trạng chân trái bầm tím, bàn chân sưng to, gót chân bên trái chảy máu không cầm được.
 Vụ một đầu bếp Trung Quốc thiệt mạng sau vết cắn từ phần đầu đứt lìa đến 20 phút của rắn hổ mang mà đầu bếp này đang chế biến món ăn. Sau khi chặt đầu rắn, dọn dẹp, mang đầu rắn ném vào thùng rác nhưng bất ngờ bị cắn, nọc độc nhanh chóng xâm nhập vào người. Đầu rắn cắn rời khỏi thân vẫn có thể cắn và truyền nọc độc.

Tấn công hàng loạt
Tại Việt Nam năm 2014 diễn ra đợt tấn công trên diện rộng của loài rắn lục đuôi đỏ vào nhiều tỉnh thành.

Ăn thịt người

Mặc dù loài trăn gấm đủ khỏe để giết người, chúng không được xem là loài động vật nguy hiểm cho con người và trường hợp người bị chúng tấn công rất ít khi xảy ra. Mặc dù loài trăn này rất ít khi tấn công người, tuy nhiên đã có một số trường hợp những con trăn gấm (trong hoang dã và trong điều kiện nuôi nhốt) đã tấn công, giết chết người và thậm chí ăn thịt người.
 Đã từng có ghi nhận về một con trăn lang thang trong rừng đã mò vào một túp lều dựng ở đó và ăn thịt một đứa trẻ.
 Hai vụ trăn ăn thịt người từng xảy ra vào đầu thế kỷ 20 ở Indonesia: vụ thứ nhất 1 thiếu niên 14 tuổi ở Salibabu đã bị một con trăn dài 5,17 m (17 ft) ăn thịt in length. Vụ thứ hai là một người phụ nữ trưởng thành bị "một con trăn gấm lớn" ăn thịt, tuy nhiên không rõ chi tiết như thế nào.
 Franz Werner từng ghi nhận một vụ trăn ăn thịt người ở Myanmar, có thể xảy ra vào đầu thập niên 1910 hay vào năm 1927. Cụ thể, một người thợ kim hoàn tên Maung Chit Chine trong khi đi săn cùng với bạn bè đã bị một con trăn dài 6 m (20 ft.) ăn thịt lúc anh trú mưa trong một lùm cây. Con trăn đã nuốt chân của Maung vào trước, điều này trái với thường lệ là nó nuốt đầu con mồi vào trước, nhưng có lẽ khi nuốt người thì cách này tiện hơn.
 Vào năm 1932, Frank Buck viết về một thiếu niên ở Phillipines bị ăn thịt bởi một con trăn dài  nuôi trong nhà. Theo Buck, ban đầu con trăn trốn thoát được, sau đó nó bị bắt được và khi mổ bụng con vật ra, người ta tìm thấy một vật có hình dạng như thi thể một thiếu niên. Sau khi phân tích, thi thể đó chính là con trai của người chủ con trăn.
 Trong cộng đồng người Aeta ở Philipppines, trong vòng 40 năm đã có sáu người bị giết bởi trăn được ghi nhận, cộng thêm 1 người chết vì bị nhiễm trùng do vết trăn cắn.
 Ngày 4 tháng 9 năm 1995, Ee Heng Chuan, một công nhân cạo mủ cao su 29 tuổi sống ở miền Nam bang Johor của Malaysia đã bị một con trăn gấm dài  và nặng 300 lb. Cảnh sát đã phải bắn 4 phát súng mới hạ được nó.
 Theo Mark Auliya, thi thể một người Mangya 32 tuổi tên là Lantod Gumiliu đã được tìm thấy trong bụng của một con trăn gấm dài 7 mét (23 foot) ở Mindoro vào tháng 1 năm 1998.
 Ngày 23 tháng 1 năm 2008, một phụ nữ 25 tuổi sống ở Virginia Beach, Virginia được cho là đã bị con trăn gấm dài  của mình giết chết. Nguyên nhân cái chết là do ngạt thở, còn con trăn thì được tìm thấy trong phòng ngủ với tình trạng bị kích động.
 Ngày 21 tháng 1 năm 2009, một đứa trẻ 3 tuổi sống tại Las Vegas đã suýt bị bóp chết bởi một con trăn gấm nuôi làm cảnh dài . Người mẹ của đứa trẻ - được người chủ con trăn nhờ trông chừng con vật cưng của mình - đã kịp thời cứu sống đứa con của mình khi dùng dao đâm con trăn bị thương. Tuy nhiên, đối với con trăn, vết đâm của người mẹ quá nặng đến mức các bác sĩ không thể cứu sống nó và buộc phải giúp con vật chết không đau đớn.

Chú thích

Tham khảo
 Rắn độc cắn người

Rắn
Rắn độc
Cấp cứu y khoa


title: Ý Đế

text:
Ý Đế (chữ Hán 懿帝) là thụy hiệu của một số vị quân chủ và một số nhân vật dân thường, được hậu duệ làm vua truy tôn.

Danh sách
 Ngũ Hồ thập lục quốc Hán Triệu Ý Đế (truy tôn)
 Ngũ Hồ thập lục quốc Bắc Yên Huệ Ý Đế (thường gọi tắt là Huệ Đế)
 Việt Nam Trần triều Trần Ý Đế (truy tôn)
 Triều Tiên Ý Đế (truy tôn, thụy hiệu thật là Tư Điệu Thế Tử hoặc Trang Hiến Thế Tử, gọi tắt theo thụy hiệu dài Tư Điệu Tuy Đức Đôn Khánh Hoằng Nhân Cảnh Chỉ Chương Luân Long Phạm Cơ Mệnh Chương Hưu Tán Nguyên Hiến Thành Khải Tường Hiển Hi Trang Hiến Thế Tử, lại có thụy hiệu khác là Thần Văn Vương, gọi tắt theo thụy hiệu dài Thần Văn Hoàn Vũ Trang Hiến Quảng Hiếu Đại Vương)

Xem thêm
 Ẩn Đế
 Ẩn Công
 Hoàn Công
 Hoàn Hầu
 Ý Tổ
 Ý Tông
 Ý Hầu
 Ý vương
 Ý hoàng hậu
 Ý công
 Ý Bá
 Ý Tử
 Ý nam

Thụy hiệu