Công hàm năm 1958 của Thủ tướng Phạm Văn Đồng là công hàm do Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Phạm Văn Đồng gửi cho Thủ tướng Quốc vụ viện Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Chu Ân Lai vào ngày 14 tháng 9 năm 1958. Công hàm này được gửi sang Trung Quốc bằng điện báo, sau đó sáng ngày 21 tháng 9 năm 1958, Đại sứ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Trung Quốc Nguyễn Khang đã trình công hàm này cho Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Cơ Bằng Phi. Trong công hàm này Thủ tướng Phạm Văn Đồng thông báo cho Thủ tướng Chu Ân Lai biết Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa "tán thành và tôn trọng" "bản tuyên bố ngày 4 tháng 9 năm 1958 của Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa quyết định về hải phận 12 hải lý của Trung Quốc".

Chính quyền Trung Quốc cho rằng công hàm Phạm Văn Đồng là một trong những bằng chứng cho thấy chính quyền Việt Nam đã công nhận chủ quyền của Trung Quốc đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Chính quyền Việt Nam thì cho rằng công hàm Phạm Văn Đồng không hề công nhận hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là của Trung Quốc vì trong công hàm không có chỗ nào nói tới hai quần đảo này. Cũng theo chính quyền Việt Nam giá trị pháp lý của nó phải được đánh giá theo bối cảnh lịch sử lúc đó khi Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không có quyền quản lý hai quần đảo này.

Tên gọi
Trước đây báo chí tiếng Việt ở trong và ngoài nước Việt Nam đều gọi bức thư của Thủ tướng Phạm Văn Đồng là "công hàm". Trong cuộc họp báo do Bộ Ngoại giao Việt Nam tổ chức tại Hà Nội chiều ngày 23 tháng 5 năm 2014, ông Trần Duy Hải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Biên giới Quốc gia Bộ Ngoại giao Việt Nam, đã gọi công hàm của Thủ tướng Phạm Văn Đồng là "công thư", và khẳng định "công thư" này là một "văn bản ngoại giao". Ông này không giải thích từ "công thư" mang hàm ý gì. Sau cuộc họp báo đó, một số bài viết của báo chí Việt Nam về sự kiện này và công hàm của Thủ tướng Phạm Văn Đồng chỉ dùng cách gọi "công thư", không gọi là "công hàm" và cũng không giải thích ý nghĩa của từ "công thư".

Trong bài viết "Không một quốc gia nào công nhận chủ quyền Trung Quốc đối với Hoàng Sa" đăng trên báo Thanh Niên, công hàm của Thủ tướng Phạm Văn Đồng lại được gọi là "công điện". Cũng trong bài viết này, khi trả lời câu hỏi của phóng viên báo Thanh Niên, Thiếu tướng Lê Văn Cương, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược Bộ Công an Việt Nam, nói rằng "công điện" mà Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi cho Thủ tướng Chu Ân Lai là "một bức thư công" nhưng ông Cương không giải thích thế nào là "thư công".

Bối cảnh
Tại Hội nghị San Francisco tháng 9 năm 1951 để giải quyết các vấn đề về lãnh thổ sau chiến tranh thế giới thứ hai, phái đoàn Liên Xô ngày 5 tháng 9 năm 1951 đã đề nghị trao trả 2 quần đảo cho chủ cũ. Hai ngày sau, ngày 7 tháng 9 năm 1951, tại hội nghị này Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Trần Văn Hữu, trưởng phái đoàn Quốc gia Việt Nam đã lên tiếng tái xác nhận chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa. Trong đó có đoạn: "Và để tận dụng không ngần ngại mọi cơ hội để dập tắt những mầm mống bất hòa, chúng tôi khẳng định chủ quyền của chúng tôi trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa từ xưa đến nay vẫn thuộc cương vực Việt Nam". Lời tuyên bố này đã được Hội nghị San Francisco ghi vào biên bản. Và trong tất cả 51 phái đoàn các nước, không có phái đoàn nào phản đối, kể cả Liên Xô.

Từ tháng 2 đến tháng 4 năm 1958 lần đầu tiên có hội nghị về Công ước Luật biển. Trong số 4 công ước được bàn thảo, có Công ước về lãnh hải và vùng tiếp giáp lãnh hải. Tuy nhiên, hội nghị thất bại vì không thống nhất được khoảng cách lãnh hải là 12 hải lý vì nhiều quốc gia có quan điểm khác nhau, Mỹ chỉ chấp nhận 3 hải lý, có một số quốc gia cho là 4,5 hải lý thì tốt hơn, còn Trung Quốc đòi 12 hải lý, lại còn một số quốc gia Nam Mỹ muốn 200 hải lý.

Vào thời điểm 1958, quan hệ Mỹ-Trung Quốc cực kỳ căng thẳng về vấn đề Đài Loan. Trong bối cảnh đó, Thủ tướng Chu Ân Lai tuyên bố hải phận của Trung Quốc là 12 hải lý kể từ đất liền của Trung Quốc và các đảo ngoài khơi, bao gồm cả "quần đảo Tây Sa" (Hoàng Sa) và "Nam Sa" (Trường Sa). Sau đó, Thủ tướng Phạm Văn Đồng ra công hàm công nhận hải phận 12 hải lý của Trung Quốc.

Năm 1977, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã đổi ý và biện hộ rằng ông này đưa công hàm vào thời điểm đó là do các nhu cầu chiến tranh.

Bản tuyên bố ngày 4 tháng 9 năm 1958 của CHND Trung Hoa
Bản tuyên bố của Chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa có nội dung như sau:
"Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa nay tuyên bố:
(1) Bề rộng lãnh hải của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là 12 hải lý. Điều lệ này áp dụng cho toàn lãnh thổ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, bao gồm phần đất Trung Quốc trên đất liền và các hải đảo ngoài khơi, Đài Loan (tách biệt khỏi đất liền và các hải đảo khác bởi biển cả) và các đảo phụ cận, quần đảo Bành Hồ, quần đảo Đông Sa, quần đảo Tây Sa, quần đảo Trung Sa, quần đảo Nam Sa, và các đảo khác thuộc Trung Quốc.
(2) Các đường thẳng nối liền mỗi điểm cơ sở của bờ biển trên đất liền và các đảo ngoại biên ngoài khơi được xem là các đường cơ sở của lãnh hải dọc theo đất liền Trung Quốc và các đảo ngoài khơi. Phần biển 12 hải lý tính ra từ các đường cơ sở là hải phận của Trung Quốc. Phần biển bên trong các đường cơ sở, kể cả vịnh Bột Hải và eo biển Quỳnh Châu, là vùng nội hải của Trung Quốc. Các đảo bên trong các đường cơ sở, kể cả đảo Đông Dẫn, đảo Cao Đăng, các đảo Mã Tổ, các đảo Bạch Khuyển, đảo Điểu Khâu, Đại và Tiểu Kim Môn, đảo Đại Đảm, đảo Nhị Đảm, và đảo Đông Đĩnh, là các đảo thuộc nội hải Trung Quốc.
(3) Nếu không có sự cho phép của Chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, tất cả máy bay nước ngoài và tàu bè quân sự không được xâm nhập hải phận Trung Quốc và vùng trời bao trên hải phận này. Bất cứ tàu bè nước ngoài nào di chuyển trong hải phận Trung Quốc đều phải tuyên thủ các luật lệ liên hệ của Chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
(4) Điều (2) và (3) bên trên cũng áp dụng cho Đài Loan và các đảo phụ cận, quần đảo Bành Hồ, quần đảo Đông Sa, quần đảo Tây Sa, quần đảo Trung Sa, quần đảo Nam Sa, và các đảo khác thuộc Trung Quốc.
Khu vực Đài Loan và Bành Hồ hiện tại vẫn bị lực lượng vũ trang Hoa Kỳ xâm chiếm. Đây là hành vi phi pháp, xâm phạm sự toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Đài Loan và Bành Hồ đang chờ được thu phục. Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa có quyền dùng mọi biện pháp thích ứng để lấy lại các phần đất này trong tương lai, không cho phép nước ngoài can thiệp."

Toàn văn công hàm

Theo bài viết "Công hàm 1958 với chủ quyền Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam" đăng trên báo Đại Đoàn Kết thì toàn văn công hàm ngày 14 tháng 9 năm 1958 của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Phạm Văn Đồng gửi Thủ tướng Quốc vụ viện Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Chu Ân Lai như sau:

Ngày 22 tháng 9 năm 1958, công hàm trên của Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã được đăng trên báo Nhân dân.

Ảnh hưởng
Các học giả, các nhà ngoại giao Trung Quốc thường dùng Công hàm này để cho là Việt Nam đã từng đồng ý chấp nhận quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa (mà Trung Quốc gọi là quần đảo Tây Sa và Nam Sa) là lãnh thổ của Trung Quốc. Việt Nam chỉ thay đổi lập trường sau khi đất nước thống nhất vào năm 1975 và như vậy là vi phạm nguyên tắc luật quốc tế estoppel.

Trước đây, nhiều nhà trí thức Việt Nam đã kiến nghị yêu cầu Bộ Ngoại giao Việt Nam cung cấp thông tin về quan hệ với Trung Quốc, trong đó kiến nghị có thông tin công khai về nội dung những buổi gặp gỡ của các cấp ngoại giao và về công hàm này, như trong tuyên cáo ngày 2 tháng 7 năm 2011 của nhiều trí thức, trong số đó có cựu đại sứ Nguyễn Trọng Vĩnh, các giáo sư Nguyễn Huệ Chi, Hoàng Tụy, Chu Hảo, tiến sĩ Nguyễn Quang A, Nguyễn Xuân Diện, các nhà văn Nguyên Ngọc, ông Lê Hiếu Đằng...

Phản ứng cấp chính phủ

Phía Việt Nam
Ngày 7 tháng 8 năm 1979, Bộ Ngoại giao nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam ra Tuyên bố về quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, bác bỏ "sự xuyên tạc" của Trung Quốc trong việc công bố một số tài liệu của Việt Nam liên quan đến các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, khẳng định lại chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo này, nhắc lại lập trường của Việt Nam về việc giải quyết sự tranh chấp về 2 quần đảo giữa hai nước bằng thương lượng hòa bình.

Ngày 23 tháng 5 năm 2014, trong cuộc họp báo quốc tế về tình hình Biển Đông do Bộ Ngoại giao Việt Nam tổ chức, ông Trần Duy Hải, Phó chủ nhiệm Ủy ban Biên giới Quốc gia thuộc Bộ Ngoại giao Việt Nam, phát biểu: "Công thư của cố thủ tướng là văn bản ngoại giao. Giá trị pháp lý nằm trong nội dung công thư. Việt Nam công nhận vấn đề 12 hải lý nêu trong công thư chứ không đề cập tới Hoàng Sa, Trường Sa vì thế đương nhiên không có giá trị pháp lý với Hoàng Sa và Trường Sa. Giá trị công thư phải đặt trong bối cảnh cụ thể. Công thư gửi Trung Quốc lúc đó Hoàng Sa và Trường Sa đang thuộc quản lý của Việt Nam Cộng hòa, Trung Quốc chỉ là một bên tham gia. Không thể cho người khác cái gì mà bạn chưa có được. Vì thế công thư không có giá trị chủ quyền với Tây Sa, Nam Sa theo cách gọi của Trung Quốc". Cũng theo ông Hải, "Đến nay không quốc gia nào công nhận chủ quyền của Trung Quốc ở Hoàng Sa"

Phía Trung Quốc
Ngày 30 tháng 1 năm 1980, để phản ứng việc Việt Nam công bố sách trắng về chủ quyền trên Hoàng Sa và Trường Sa, Bộ Ngoại giao Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã xuất bản một tài liệu với tên gọi "Chủ quyền không tranh cãi của Trung Quốc đối với hai quần đảo Tây Sa và Nam Sa". Trong tiểu mục với tựa "Sự man trá của chính quyền Việt Nam", tài liệu nhắc đến việc báo Nhân dân ngày 6 tháng 9 năm 1958 in toàn văn tuyên bố về hải phận của Trung Quốc ở trang đầu, trong đó có đoạn nói về Nam Sa và Tây Sa, cũng như công hàm của Thủ tướng Phạm Văn Đồng. Trung Quốc cũng công bố công hàm trong tài liệu và nói rằng đây là bằng chứng cho thấy chính phủ Việt Nam đã công nhận chủ quyền của Trung Quốc đối với hai quần đảo. Cùng với công hàm của Thủ tướng Phạm Văn Đồng, tài liệu này cũng công bố một bản đồ thế giới do Cục Đo đạc và Bản đồ thuộc Phủ Thủ tướng Việt Nam [Dân chủ Cộng hòa] xuất bản tháng 5 năm 1972 cho thấy các quần đảo này có tên Tây Sa và Nam Sa.

Theo Trung Quốc, công hàm này và các tài liệu họ đưa ra là "các tài liệu nhà nước chính thức" và "các văn bản có hiệu lực pháp lý" mà phía Việt Nam luôn đòi hỏi để thiết lập chủ quyền lãnh thổ. Các tài liệu cho thấy cho đến năm 1974, Việt Nam vẫn công nhận chủ quyền của Trung Quốc đối với Tây Sa và Nam Sa, và việc chính quyền Việt Nam nuốt lời và man trá là điều hoàn toàn không được phép làm dưới luật quốc tế.

Nhân Vụ giàn khoan HD-981, vào ngày 20 tháng 5 năm 2014, đại diện lâm thời Sứ quán Trung Quốc ở Indonesia, Lưu Hồng Dương, đăng bài lên báo Indonesia Jakarta Post lại mượn công hàm này để khẳng định quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là của Trung Quốc: "Trong tuyên bố ngày 14/9/1958 thay mặt chính phủ Việt Nam, Thủ tướng Việt Nam khi đó, Phạm Văn Đồng, công khai thừa nhận quần đảo Tây Sa (tên của Trung Quốc gọi quần đảo Hoàng Sa) và các đảo khác ở Nam Hải (Biển Đông) là lãnh thổ Trung Quốc."

Tiến sĩ Ngô Sĩ Tồn, Giám đốc Viện Nghiên cứu Nam Hải của Trung Quốc, có bài trả lời phỏng vấn hãng tin Đức Deutsche Welle, được đăng trên mạng cùng ngày, cũng nói: "Năm 1958, Thủ tướng Việt Nam khi đó là Phạm Văn Đồng đã công nhận chủ quyền Trung Quốc đối với Tây Sa và Nam Sa trong công hàm gửi Thủ tướng Trung Quốc Chu Ân Lai. Hà Nội chỉ thay đổi lập trường sau khi đất nước thống nhất năm 1975. Nhưng theo nguyên tắc estoppel, Trung Quốc không tin rằng Việt Nam có thể thay đổi lập trường về vấn đề chủ quyền".

Ngày 8 tháng 6 năm 2014, Bộ Ngoại giao Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa công bố tài liệu nêu quan điểm của Trung Quốc trong vụ giàn khoan, trong đó Trung Quốc lặp lại các tài liệu như đã công bố năm 1980, đồng thời còn đưa ra một tài liệu từ sách giáo khoa môn địa lý lớp 9 phổ thông xuất bản bởi Nhà xuất bản Giáo dục tại Hà Nội năm 1974. Trong đó, bài đọc về địa lý Trung Quốc có đoạn ghi rõ: "Vòng cung đảo từ các đảo Nam sa, Tây sa, đến các đảo Hải nam, Đài loan, quần đảo Hoành bồ, Châu sơn... làm thành một bức "trường thành" bảo vệ lục địa Trung quốc".

Bình luận

Phía Việt Nam
Nhà nghiên cứu Biển Đông Hoàng Việt, một giảng viên về Luật Quốc tế ở TPHCM, cho là công hàm ở thời điểm đó không có thẩm quyền về quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa. Theo Hiệp định Geneve (1954) mà Trung Quốc đã ký, về mặt pháp lý quốc tế Thủ tướng Phạm Văn Đồng không có trách nhiệm quản lý phần lãnh thổ phía Nam. Sau khi thống nhất đất nước năm 1975, chính quyền Việt Nam đã tuyên bố khẳng định chủ quyền của Việt Nam rồi. Về mặt pháp lý quốc tế phù hợp, chính quyền có thẩm quyền quản lý Hoàng Sa, Trường Sa liên tục, từ nhà Nguyễn tới thời Pháp thuộc trong đó có nhiều chính phủ khác nhau và như vậy cho đến sau khi thống nhất các chính phủ có thẩm quyền đều khẳng định chủ quyền của mình và thực thi liên tục không đứt đoạn, vấn đề này thể hiện giá trị pháp lý quốc tế.

Cũng theo ông Việt, công hàm năm 1958 của Thủ tướng Phạm Văn Đồng ra đời trong hoàn cảnh quan hệ đặc thù, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – Trung Quốc lúc đó đang "vừa là đồng chí vừa là anh em", năm 1955 Trung Quốc đã chiếm lại từ tay quân đội Tưởng Giới Thạch (Đài Loan) đảo Bạch Long Vĩ (quân Tưởng Giới Thạch chiếm đảo này từ năm 1949) và năm 1957 đã trao trả lại cho Việt Nam. Theo ông Việt, Công hàm năm 1958 là để nêu quan điểm công nhận tuyên bố lãnh hải 12 hải lý của Trung Quốc, nhưng "sau này người ta diễn giải khác đi, đặc biệt là Trung Quốc. Chắc có lẽ ông Đồng cũng không ngờ là sau này công hàm của ông lại được diễn giải một cách khác nhau rất nhiều như vậy"..

Học giả Pháp, bà Duy Tân Joële Nguyễn, chuyên gia chính trị học và luật quốc tế, cho biết: "Trong pháp luật quốc tế, ngăn chặn là một nguyên tắc, theo đó một nhà nước phải được coi như liên hệ với hành vi của nó trong quá khứ và do đó không thể khẳng định một tuyên bố mới, không thể tuyên bố hoặc hành động mâu thuẫn với những gì mà nhà nước đó đã tuyên bố hoặc thực hiện từ trước, để bảo toàn tính chất chắc chắn pháp lý và sự tin cậy giữa các quốc gia. Tuy nhiên, ngăn chặn không có nghĩa là một nhà nước bị ràng buộc bởi tất cả những gì mà nhà nước đó đã tuyên bố.

Theo lý luận, có bốn điều kiện phải được đáp ứng.

 Tuyên bố hoặc quyết định phải được thực hiện bởi một cơ quan có thẩm quyền một cách rõ ràng và không lập lờ nước đôi.
 Nhà nước tuyên bố "ngăn chặn" phải chứng minh rằng nhà nước này đã có được lòng tin trong cam kết mà nhà nước này đã thực hiện và hành động đúng theo;
 Nhà nước phải chứng minh rằng quốc gia của mình đã bị thiệt hại hoặc quốc gia kia đã hưởng lợi.
 Nhà nước đã cam kết phải thực hiện nhất quán và luôn luôn nhất quán.

Kết quả là, nhà nước phải bày tỏ ý định quả quyết muốn được ràng buộc bởi cam kết này và sẽ tôn trọng nó. Phân tích của chúng tôi đối với tuyên bố của ông Phạm Văn Đồng thấy nó không hội đủ nguyên tắc ngăn chặn nói trên, một số điều kiện còn thiếu, đặc biệt, dự định nhằm công nhận chủ quyền của Trung Quốc trên quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa không hề được trình bày rõ ràng trong bản tuyên bố này".

Theo Chương trình Nghiên cứu Biển Đông của Học viện Ngoại giao Việt Nam:

 Hoàng Sa và Trường Sa lúc đó, thuộc quyền quản lý của chính phủ tồn tại ở miền Nam Việt Nam khi đó là Việt Nam Cộng hòa. Tuy không được công nhận là thành viên Liên Hợp Quốc, nhưng đây là các chủ thể của luật pháp quốc tế và những hành động phù hợp với luật pháp quốc tế của Việt Nam Cộng hòa cần phải được tôn trọng. Chính phủ và các học giả Trung Quốc đang tìm cách không công nhận thực tế này với ý đồ tranh chấp chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa và Trường Sa liệu có thể chối cãi được việc họ đã công nhận trên lãnh thổ miền Nam Việt Nam giai đoạn 1954 - 6.1976 tồn tại hai chủ thể luật pháp quốc tế thông qua việc bỏ phiếu ủng hộ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa miền Nam Việt Nam cùng gia nhập Liên Hợp Quốc với tư cách là quốc gia hội viên (bị Hoa Kỳ phủ quyết nên năm 1977, Việt Nam mới gia nhập LHQ) và còn nhiều bằng chứng không thể bác bỏ khác.
 Trong thực tế, Việt Nam Cộng hòa đã tiếp quản và quản lý Hoàng Sa và Trường Sa từ Liên hiệp Pháp (chính phủ tồn tại song song là Cộng hòa miền Nam Việt Nam cũng tuyên bố chủ quyền nhưng không được công nhận). Mặc dù năm 1974 Trung Quốc chiếm được Hoàng Sa, nhưng luật pháp quốc tế đã khẳng định rõ ràng, xâm chiếm bằng vũ lực vĩnh viễn không đem lai danh nghĩa chủ quyền cho quốc gia đã tiến hành những hành động vi phạm luật pháp quốc tế.
 Công thư năm 1958 của Thủ tướng Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Phạm Văn Đồng không nói rõ ràng đến hai quần đảo, không thể dùng Công thư này để khẳng định Việt Nam Dân chủ Cộng hòa công nhận chủ quyền của Trung Quốc đối với Hoàng Sa và Trường Sa. Tuy vậy, nếu không có Công thư này thì sẽ tránh được những sự rắc rối.

Cho dù những suy diễn về ý nghĩa của Công thư 1958 có đi xa như thế nào, cũng như phía Trung Quốc có đưa thêm bất kỳ bằng chứng gì để phản bác Việt Nam, thì những gì liên quan tới Hoàng Sa và Trường Sa xảy ra ngoài lãnh thổ miền Nam Việt Nam trước 24/06/1976 không hề ràng buộc Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Với tư cách là nhà nước thừa kế của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa miền Nam Việt Nam, những gì liên quan đến Hoàng Sa và Trường Sa nếu có sự mâu thuẫn giữa hai chủ thể luật pháp quốc tế tiền bối thì những hành động (hơn nữa, đó là những hành động rõ ràng, kiên quyết và phù hợp với luật pháp quốc tế) của Cộng hòa miền Nam Việt Nam và Chính phủ tồn tại song song với nó là Việt Nam Cộng hòa (quản lý hai quần đảo này trong thực tế) sẽ có hiệu lực ràng buộc đối với Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Điều này được luật pháp quốc tế quy định rõ ràng.

Theo Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh:

Trong khoảng từ năm 1945 tới năm 1954 đã có sự tồn tại của 3 thực thể chính trị với tư cách nhà nước trên lãnh thổ Việt Nam. Trong khoảng thời gian từ năm 1954 tới khi thống nhất đất nước vào năm 1976, các thực thể chính trị này đã quản lý hai phần riêng biệt của lãnh thổ Việt Nam và có thể được coi là có chủ quyền đối với phần lãnh thổ quản lý. Trong đó, miền Nam Việt Nam có sự tồn tại song song của 2 chính phủ (Việt Nam Cộng hòa và Cộng hòa miền Nam Việt Nam)
Vì Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không phải là chính phủ nắm quyền quản lý đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trong giai đoạn 1945 - 1976, các hoạt động của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong giai đoạn này không ảnh hưởng tới sự liên tục của chủ quyền Việt Nam trên hai quần đảo này.
Việc kế thừa quốc gia đối với chủ quyền của Việt Nam trên các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trong giai đoạn 1945 - 1976 được thực hiện theo đúng luật pháp và tập quán quốc tế.
Việc Trung Quốc chiếm đóng trái phép phần phía Đông quần đảo Hoàng Sa vào năm 1956, dùng vũ lực chiếm đóng trái phép phần phía Tây Hoàng Sa vào năm 1974 và một số thực thể trên quần đảo Trường Sa của Việt Nam vào các năm 1988 và 1995 là trái với luật pháp quốc tế và không mang lại danh nghĩa chủ quyền cho Trung Quốc.

Và thêm nữa, đối với các sự chuyển nhượng lãnh thổ, thì Thủ tướng không có thẩm quyền quyết định việc ấy, mà phải là cơ quan quyền lực tối thượng ở Việt Nam là Quốc hội. Và cuối cùng, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không thể quyết định hoặc chuyển giao một thứ mà Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không có thẩm quyền quản lý theo công pháp quốc tế, và cũng không kiểm soát nó trong thực tế. Vì vậy, việc Thủ tướng Phạm Văn Đồng của Việt Nam công nhận chủ quyền của Trung Quốc đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trong hồ sơ mà Trung Quốc trình lên Liên Hợp Quốc vào ngày 9-6-2014 là không có giá trị.

Phía Trung Quốc
Cùng với công hàm năm 1958, các chuyên gia Trung Quốc còn nhắc đến một số sự kiện khác để chứng minh rằng chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã công nhận chủ quyền của Trung Quốc đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trước năm 1975 và chỉ tráo trở thay đổi quan điểm sau khi đã chiến thắng Việt Nam Cộng hòa. Trong một cuộc họp mặt ngày 15 tháng 6 năm 1956, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Ung Văn Khiêm đã nói với đại biện lâm thời của Lãnh sự quán Trung Quốc tại Việt Nam, Lý Chí Dân, rằng: "Căn cứ vào tư liệu của phía Việt Nam, về mặt lịch sử thì quần đảo Tây Sa và Nam Sa là một phần lãnh thổ của Trung Quốc". Hơn thế nữa, khi báo Nhân dân đăng tuyên bố toàn văn về hải phận của Trung Quốc ở trang đầu trong số ngày 4 tháng 9 năm 1958, bao gồm cả Nam Sa và Tây Sa, tờ báo không đưa ra bất cứ một lời phản đối nào. Các bản đồ thế giới của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa xuất bản năm 1960 và 1972, cũng như sách giáo khoa xuất bản năm 1974, đều công nhận chủ quyền Trung Quốc đối với hai quần đảo. Một tuyên bố của chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1965 cũng công nhận chủ quyền của Trung Quốc khi lên án Tổng thống Lyndon B. Johnson: "Tổng thống Mỹ Lyndon Johnson đã chỉ định... một phần lãnh hải của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa trong quần đảo Tây Sa làm "vùng chiến sự" của lực lượng vũ trang Hoa Kỳ".

Theo chính quyền Trung Quốc vì trong tuyên bố về lãnh hải của chính phủ Trung Quốc nêu rõ phạm vi áp dụng của tuyên bố này bao gồm cả hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, hai quần đảo này nằm bên trong lãnh hải rộng 12 hải lý của Trung Quốc nên dù công hàm Phạm Văn Đồng không nhắc đến hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thì việc Chính phủ Việt Nam công nhận lãnh hải rộng 12 hải lý của Trung Quốc cũng tức là đã công nhận Hoàng Sa và Trường Sa là của Trung Quốc.

Nhận xét của quốc tế
 Tiến sĩ Balazs Szalontai, một nhà nghiên cứu về châu Á ở Hungary trong một cuộc phỏng vấn với đài BBC vào năm 2008, cho là công thư trên không nói rõ đó là lãnh thổ nào: "Ông ấy có vẻ đủ thận trọng để đưa ra một tuyên bố ủng hộ nguyên tắc rằng Trung Quốc có chủ quyền đối với hải phận 12 hải lý dọc lãnh thổ của họ, nhưng tránh đưa ra định nghĩa về lãnh thổ này. Mặc dù tuyên bố trước đó của Trung Quốc rất cụ thể, nhắc đến toàn bộ các đảo bao gồm Trường Sa và Hoàng Sa mà Bắc Kinh nói họ có chủ quyền, thì tuyên bố của Bắc Việt không nói chữ nào về lãnh hải cụ thể được áp dụng với quy tắc này.
 Sam Bateman, nghiên cứu viên lâu năm của Chương trình An ninh Hàng hải tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam (RSIS, thuộc Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore), có một bình luận tương tự như phía Trung Quốc khi đã viết: "Đòi hỏi chủ quyền hiện nay của Việt Nam bị yếu đi nghiêm trọng vì Bắc Việt và Việt Cộng đã công nhận chủ quyền của Trung Hoa đối với quần đảo Hoàng Sa vào năm 1958, và sau đó cũng không có phản đối gì suốt từ năm 1958 đến năm 1975".
 Giáo sư Luật Erik Franckx, Đại học Tự do Brussel, Bỉ và là thành viên của Tòa Trọng tài Thường trực (PCA), tại triển lãm quốc tế "Hoàng Sa-Trường Sa: Phần lãnh thổ không thể tách rời của Việt Nam" tại Bảo tàng Đà Nẵng ngày 21/6/2014, ông cho biết: "Cần phải đọc công hàm này rất kỹ, nhất là tuyên bố của Phạm Văn Đồng, bởi vì nó chỉ nhắc đến việc mở rộng lãnh hải". Vào thời điểm công hàm được đưa ra (năm 1958), nhiều nước ra tuyên bố mở rộng lãnh hải 12 hải lý và ông cho rằng công hàm của Phạm Văn Đồng "ủng hộ cho việc mở rộng của Trung Quốc". Tuy nhiên ông nhận định: "Điều quan trọng là Thủ tướng Phạm Văn Đồng không đề cập cụ thể đến quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa", nên không thể khẳng định chắc chắn Việt Nam xác nhận chủ quyền của Trung Quốc đối với Hoàng Sa hay Trường Sa.

Xem thêm
 Bị vong lục
 Vụ giàn khoan HD-981
 Hải chiến Hoàng Sa 1974
 Hải chiến Trường Sa 1988
 Tuyên bố về ứng xử các bên ở Biển Đông
 Vụ Trung Quốc tấn công ngư dân Việt Nam 2005
 Phản ứng về việc thành lập thành phố Tam Sa

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Công hàm Phạm Văn Đồng,những vấn đề liên quan và luật quốc tế, Một cuộc đàm thoại giữa Phạm Phan Long, Dương Danh Huy, Phạm Quang Tuấn và Phùng Liên Đoàn, 2013

Việt Nam năm 1958
Trung Quốc năm 1958
Quần đảo Hoàng Sa
Quần đảo Trường Sa
Sự kiện lịch sử Việt Nam
Quan hệ Việt Nam – Trung Quốc
Tranh chấp chủ quyền Biển Đông


title: Ultimate Fighting Championship

text:
Ultimate Fighting Championship (UFC) là một công ty giải trí võ thuật hỗn hợp (MMA) của Mỹ có trụ sở tại Las Vegas, Nevada, được sở hữu và điều hành bởi Endeavour Group Holdings cùng với Silver Lake Partners, Kohlberg Kravis Roberts và MSD Capital thông qua Zuffa, LLC. Đây là công ty quảng bá MMA lớn nhất thế giới và có một số võ sĩ cấp cao nhất trong môn thể thao này trong danh sách của mình. UFC sản xuất các sự kiện thi đấu trên toàn thế giới giới thiệu mười hai hạng cân nặng (tám hạng cân cho nam và bốn cho phụ nữ) và tuân thủ Quy tắc thống nhất của võ thuật hỗn hợp. Tính đến năm 2020, UFC đã tổ chức hơn 500 sự kiện. Dana White là chủ tịch UFC từ năm 2001. Dưới sự quản lý của White, UFC đã phát triển thành một doanh nghiệp trị giá hàng tỷ đô la nổi tiếng toàn cầu.

Sự kiện đầu tiên được tổ chức vào năm 1993 tại McNichols Sports Arena ở Denver, Colorado. Mục đích của các cuộc thi Ultimate Fighting Championship đầu tiên là xác định môn võ thuật hiệu quả nhất trong một cuộc thi với các quy tắc tối thiểu và không có hạng cân giữa các đối thủ của các môn chiến đấu khác nhau như đấm bốc, kickboxing, Brazil Jiu-Jitsu, Sambo, đấu vật, Muay Thai, Karate, Taekwondo và Judo. Trong các sự kiện tiếp theo, các chiến binh bắt đầu áp dụng các kỹ thuật hiệu quả từ nhiều môn phái, điều này gián tiếp giúp tạo ra một phong cách chiến đấu riêng biệt được gọi là võ thuật hỗn hợp ngày nay. Vào năm 2016, công ty mẹ của UFC, Zuffa, đã được bán cho một nhóm do William Morris Endeavour (WME-IMG), bao gồm Silver Lake Partners, Kohlberg Kravis Roberts và MSD Capital  với giá 4,025 tỷ USD.

Với một thỏa thuận truyền hình và mở rộng ở Úc, Châu Á, Châu Âu, và các thị trường mới ở Hoa Kỳ, UFC đã tăng mức độ phổ biến và đạt được độ phủ sóng truyền thông chính thống lớn hơn; chương trình khuyến mãi mang lại tổng doanh thu 609 triệu đô la Mỹ trong năm 2015, và thỏa thuận quyền truyền thông trong nước tiếp theo với ESPN được định giá 1,5 tỷ đô la trong thời hạn 5 năm.

Luật thi đấu

Luật hiện hành của giải UFC được thiết lập lúc ban đầu bởi Ban Điều Hành Thể thao New Jersey. Những điều lệ cho luật võ tổng hợp của New Jersey thiết lập cũng được áp dụng cho các bang khác, bao gồm Nevada, Louisiana, và California. Những luật đó cũng được sử dụng cho các hoạt động quảng bá khác trong nước Mỹ. Do đó đã trở thành tiêu chuẩn trên thực tế của luật thi đấu võ thuật tổng hợp trên cả nước.

Hiệp thi đấu

Các trận đấu của UFC giới hạn trong khoảng thời gian tối đa, phụ thuộc vào các giải đấu khác nhau. Trong tất cả các trận đánh, mỗi hiệp không được quá 5 phút. Trong giải mới nhất cho phép tối đa 5 hiệp trong 1 trận đấu. Có 1 phút nghỉ trong thời gian giữa các hiệp.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 MMA Fight Cages

Ultimate Fighting Championship
Võ thuật theo môn võ


title: Oil and Natural Gas Corporation

text:
Oil and Natural Gas Corporation Limited (viết tắt: ONGC) là một công ty đa quốc gia của Ấn Độ, hoạt động trong ngành thăm dò, khai thác dầu mỏ và khí thiên nhiên. Công ty đặt trụ sở chính tại Dehradun, bang Uttarakhand. Đây là doanh nghiệp nhà nước do Chính phủ Ấn Độ nắm tỉ trọng vốn lớn, thuộc quyền quản lý của Bộ Dầu khí Ấn Độ. ONGC là công ty thăm dò và khai thác dầu khí lớn nhất toàn quốc, sản xuất khoảng chừng 69% lượng dầu mỏ của Ấn Độ (tương đương khoảng 30% tổng nhu cầu về dầu trong nước) và khoảng 62% khí thiên nhiên của Ấn Độ.

Ngày 31 tháng 3 năm 2013, giá trị vốn hóa thị trường của công ty đạt 2,6 ngàn tỉ rupee (48,98 tỉ đô la Mỹ), khiến công ty được xếp thứ hai trong danh sách các công ty đại chúng lớn nhất Ấn Độ. Trong cuộc khảo sát của chính phủ dành cho năm tài chính 2011-12, ONGC được xếp là doanh nghiệp nhà nước tạo ra lợi nhuận nhiều nhất Ấn Độ. ONGC đứng ở hạng 357 trong danh sách Fortune Global 500 (500 công ty lớn nhất thế giới) vào năm 2012. Công ty đứng hạng 22 trong danh sách 250 Công ty Năng lượng Hàng đầu (Top 250 Global Energy Companies) của Platts.

ONGC được thành lập ngày 14 tháng 8 năm 1956. Hiện thời Chính phủ Ấn Độ đang sở hữu 69,23% vốn của công ty. ONGC tham gia thăm dò và khai thác dầu khí ở 26 bồn địa trầm tích của Ấn Độ, sở hữu và điều hành trên 11.000 km đường ống dẫn dầu khí trong nước. Công ty con Videsh có dự án ở 15 quốc gia. ONGC đã phát hiện được 6 trong 7 mỏ dầu đang khai thác thương mại ở bồn địa Ấn Độ. Mặc cho sự giảm sút sản lượng khai thác từ các mỏ cũ trên toàn cầu, ONGC vẫn duy trì được sản lượng nhờ sự hỗ trợ của việc đầu tư không tiếc tiền cho các dự án IOR (Improved oil recovery) và EOR (Enhanced oil recovery). Tại nhiều mỏ cũ, tỉ lệ khôi phục của ONGC đạt 25-33%.

Tham khảo

BSE SENSEX
S&P CNX Nifty
Công ty dầu khí của Ấn Độ
Ấn Độ
Công ty niêm yết ở Sở giao dịch Chứng khoán Bombay
Công ty đa quốc gia đặt trụ sở ở Ấn Độ
Công ty do nhà nước sở hữu của Ấn Độ
Công ty được thành lập năm 1956


title: Fred Cohen

text:
Frederick B.Cohen (sinh năm 1957) là nhà khoa học người Mỹ chuyên nghiên cứu về máy tính. Khi còn là sinh viên của Đại học Nam California năm 1983, Cohen đã sử dụng từ virus trong luận án tiến sĩ của mình để chỉ các phần mềm sẵn sàng phá hoại các tín hiệu được sắp đặt từ trước. Cohen trở thành người đầu tiên sử dụng thuật ngữ này.

Chú thích

Sinh năm 1957
Nhân vật còn sống
Nhà khoa học Hoa Kỳ
Cựu sinh viên Đại học Nam California
Nhà khoa học máy tính Mỹ
Sinh năm 1956


title: Virus Jerusalem

text:
Virus Jerusalem là một loại virus xuất hiện trên máy tính. Xuất hiện vào năm 1988, Jerusalem cứ hoạt động vào thứ sáu ngày 13 trong gần tám năm trước khi bị phá hủy bởi phần mềm diệt virus. Nó là một trong những virus phá hoại nhiều nhất trên máy tính.

Chú thích

Virus (máy tính)


title: Học viện Quốc phòng Úc

text:
Học viện Quốc phòng Úc, dịch đầy đủ là Học viện Lực lượng Quốc phòng Úc (tiếng Anh: Australian Defence Force Academy, viết tắt: ADFA) là một học viện quân sự tam quân (lục quân, không quân, hải quân) chuyên cung cấp các chương trình đào tạo quân sự và sau trung học cho các sĩ quan trẻ của Lực lượng Quốc phòng Úc trong Không lực Hoàng gia Úc, Lục quân Úc và Hải quân Hoàng gia Úc.

Tại ADFA, giáo dục sau trung học được khu trường sở Canberra thuộc Đại học New South Wales (UNSW) cung cấp (UNSW@ADFA), và ADFA được xem là một khoa của UNSW. UNSW cũng là tổ chức cấp các chứng chỉ của ADFA. Ngoài việc đào tạo ra các lãnh đạo tương lai của Lực lượng Quốc phòng Úc, khu trưởng sở Canberra của UNSW còn tổ chức giảng dạy các chương trình sau đại học và các khóa học ngắn hạn cho nhân viên Bộ Quốc phòng Úc và công chúng có nhu cầu.

Cơ ngơi của ADFA nằm ở vùng ngoại ô Campbell, Canberra, Lãnh thổ Thủ đô Úc, gần quận hành chính Russell của Chính phủ Úc. Trường nằm bên cạnh núi Pleasant. ADFA cũng nằm cạnh học viện quân sự của Lục quân Úc, tức Trường Quân sự Hoàng gia, Duntroon.

Những sĩ quan trẻ học tại ADFA sẽ mang quân hàm Chuẩn úy (Midshipman) trong Hải quân Hoàng gia, Officer Cadet trong Lục quân và Officer Cadet trong Không lực Hoàng gia. Người chỉ huy học viện hiện là Chuẩn tướng Không quân Alan Clements.

Tổ chức

Trường Kỹ thuật và Công nghệ thông tin

Trường Quản trị kinh doanh

Trường Khoa học xã hội và Nhân văn

Trường các Khoa học Toán, Vật lý và Môi trường

Tham khảo

Liên kết ngoài

 ADFA
 UNSW@ADFA
 ADFA Graduates Association

Học viện quân sự tại Úc
Cơ sở giáo dục được thành lập năm 1986
Tòa nhà của Chính phủ Úc
Khoa của Đại học New South Wales
Đại học ở Lãnh thổ Thủ đô Úc
Viện công nghệ tại Úc
Học viện Kỹ thuật Quân sự


title: Herman Hollerith

text:
Herman Hollerith (1860-1929) là nhà thống kê học, nhà phát minh, doanh nhân người Mỹ. Vào cuối thế kỷ XIX, điện bắt đầu được sử dụng vào kỹ thuật. Lúc đó, Hollerith chế tạo thành công chiếc máy tính sử dụng bìa đục lỗ để lưu trữ và thống kê số liệu. Sự kiện này có ý nghĩa quan trọng vì dữ liệu đã được lưu trữ bằng thiết bị mà máy có thể đọc được. Loại máy kiểu này đã được sản xuất công nghiệp với số lượng lớn, được dùng ở nhiều quốc gia trên thế giới, chủ yếu là để xứ lý số liệu thống kê và trong công nghiệp dệt đê làm chương trình dệt hoa văn. Tiêu biểu là vào năm 1890, cuộc điều tra dân số Hoa Kỳ kéo dài chỉ có hai năm rưỡi so với lần trước năm 1880 cho kết quả kéo dài tới cả thập kỷ. Để có được thay đổi đáng kể đó, cuộc điều tra năm 1890 đã được số hóa với máy tính của Herman Hollerith. Một điều thú vị là công ty của Hollerith sau này trở thành IBM, một trong những công ty về máy tính lớn nhất và nổi tiếng nhất thế giới.

Tham khảo

Chú thích

Sinh năm 1860
Mất năm 1929
Nhà thống kê học Mỹ
Nhà phát minh Mỹ
Doanh nhân Mỹ
Người Mỹ gốc Đức
Cựu sinh viên Đại học Columbia
Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Nhà phát minh Quốc gia

Doanh nhân Mỹ thế kỷ 20


title: Charles Xavier Thomas

text:
Charles Xavier Thomas (hay còn gọi là Charles Xavier Thomas de Colmar) là nhà phát minh người Pháp. Năm 1829, ông phát minh ra một cỗ máy có đĩa số và cần điều khiển có thể thực hiện các phép tính cộng, trừ, nhân và chia. Máy tính cơ khí này được sử dụng rộng rãi cho đến Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Chú thích

Sinh năm 1785
Mất năm 1870
Nhà phát minh Pháp


title: Máy tính kiểm soát bắn Mark I

text:
Máy tính kiểm soát bắn Mark I (tiếng Anh: Automatic Sequence Controlled Calculator, viết tắt là ASCC hay còn gọi là Harvard Mark 1) là một trong những máy tính đầu tiên được ứng dụng vào quân sự. Nó được thiết kế bởi Howard Aiken. Máy tính này dùng các rơle điện từ để điều khiển tự động việc thực hiện liên tiếp một dãy các phép toán. Nó được sử dụng bởi Hải quân Hoa Kỳ. Thiết bị này có chiều dài bằng nửa sân vận động bóng đá với hpn 850 km mạng điện. và còn nhiều hơn thế ...

Chú thích

Liên kết ngoài

 Oral history interview with Robert Hawkins at Charles Babbage Institute, University of Minnesota, Minneapolis. Hawkins discusses the Harvard-IBM Mark I project that he worked on at Harvard University as a technician as well as Howard H. Aiken's leadership of the project.
 Oral history interview with Richard M. Bloch at Charles Babbage Institute, University of Minnesota, Minneapolis. Bloch describes his work at the Harvard Computation Laboratory for Howard H. Aiken on the Mark I.
 Oral history interview with Robert V. D. Campbell at Charles Babbage Institute, University of Minnesota, Minneapolis. Campbell discusses the contributions of Harvard and IBM to the Mark I project.
 IBM Archive: IBM ASCC Reference Room
 , book excerpt web page, with illustrations, by Herb Grosch, from  (Third edition online in 2003)
  Popular Science, October 1944, Page 86.
 ASCC operational manual (PDF)

Máy tính IBM
Đại học Harvard
Máy tính thập niên 1940


title: Howard Aiken

text:
Howard Hathaway Aiken (1900-1973) là nhà toán học, nhà khoa học máy tính người Mỹ. Ông được biết đến là người phát triển dự án Harvard Mark 1, dự án về máy tính được hoàn thành vào năm 1944.

Chú thích

Sinh năm 1900
Mất năm 1973
Nhà toán học Mỹ
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Nhà vật lý Mỹ


title: Lịch sử hệ điều hành

text:
Các hệ điều hành máy tính cung cấp một tập chức năng cần thiết và được dùng ở hầu hết các chương trình trên máy tính, và các liên kết cần để kiểm soát và đồng bộ phần cứng máy tính. Vào thế hệ máy tính đầu tiên, lúc đó không có hệ điều hành, mỗi chương trình phải cần đặc tả phần cứng đầy đủ để chạy đúng và thực hiện các nhiệm vụ tiêu chuẩn, và các driver riêng cho các thiết bị ngoại vi như máy in và bìa đục lỗ. Sự phát triển phức tạp của phần cứng và các chương trình ứng dụng cuối cùng cũng tạo ra các hệ điều hành dựa trên nhu cầu.

Bối cảnh
Các máy tính đầu tiên là máy tính lớn không có bất kỳ hình thức hệ điều hành nào. Mỗi người dùng chỉ sử dụng máy trong một khoảng thời gian theo lịch trình và sau đó đến máy tính có chương trình và dữ liệu, thường là trên bìa đục lỗ và băng từ hoặc băng giấy. Chương trình sẽ được tải vào máy và máy sẽ được thiết lập để hoạt động cho đến khi chương trình hoàn thành hoặc gặp sự cố. Các chương trình thường có thể được gỡ lỗi thông qua bảng điều khiển bằng cách sử dụng quay số, chuyển đổi công tắc và đèn bảng.

Các ngôn ngữ tượng trưng, hợp ngữ và trình biên dịch đã được phát triển giúp cho các lập trình viên dịch mã chương trình tượng trưng thành mã máy vốn trước đây được mã hóa bằng tay. Các máy sau này đi kèm với các thư viện mã hỗ trợ trên bìa đục lỗ hoặc băng từ, sẽ được liên kết với chương trình của người dùng để hỗ trợ các hoạt động như vào/ra. Đây là nguồn gốc của hệ điều hành hiện đại; tuy nhiên, máy móc vẫn chạy một công việc duy nhất tại một thời điểm. Tại Đại học Cambridge ở Anh hàng đợi công việc đã có thời điểm phải dùng một dây phơi trên đó các băng được treo với các chốt quần áo có màu khác nhau để biểu thị mức độ ưu tiên công việc.

Khi máy móc trở nên mạnh mẽ hơn, thời gian để chạy các chương trình giảm dần và thời gian để trao thiết bị cho người dùng tiếp theo trở nên lớn hơn bằng cách so sánh. Ghi chép và thanh toán cho việc sử dụng máy được chuyển từ kiểm tra đồng hồ treo tường sang đăng nhập tự động bằng máy tính. Chạy hàng đợi phát triển từ một hàng người theo nghĩa đen ở cửa, đến rất nhiều phương tiện trên bàn chờ việc, hoặc hàng loạt thẻ đục lỗ xếp chồng lên nhau trên đầu đọc, cho đến khi chính máy có thể chọn và sắp xếp các ổ băng từ nào xử lý băng nào. Khi các nhà phát triển chương trình ban đầu có quyền truy cập để chạy các công việc của riêng họ trên máy, họ được thay thế bởi các nhà khai thác máy chuyên dụng chăm sóc máy và ngày càng ít quan tâm đến việc thực hiện các tác vụ theo cách thủ công.Khi các trung tâm máy tính có sẵn trên thị trường phải đối mặt với hệ lụy của dữ liệu bị mất do giả mạo hoặc lỗi vận hành, các nhà cung cấp thiết bị đã chịu áp lực phải tăng cường các thư viện thời gian chạy để ngăn chặn việc lạm dụng tài nguyên hệ thống. Giám sát tự động là cần thiết không chỉ cho việc sử dụng CPU mà còn để đếm các trang được in, thẻ đục lỗ, đọc thẻ, lưu trữ đĩa được sử dụng và để báo hiệu khi cần có sự can thiệp của nhà điều hành các công việc như thay đổi băng từ và mẫu giấy. Các tính năng bảo mật đã được thêm vào hệ điều hành để ghi lại các đoạn kiểm toán trong đó các chương trình đang truy cập vào file nào và để ngăn truy cập vào file biên chế sản xuất bởi một chương trình kỹ thuật chẳng hạn.

Tất cả các tính năng này được xây dựng theo hướng một hệ điều hành có khả năng đầy đủ. Cuối cùng, các thư viện thời gian chạy đã trở thành một chương trình hợp nhất được khởi động trước công việc của khách hàng đầu tiên và có thể đọc công việc của khách hàng, kiểm soát việc thực hiện, ghi lại việc sử dụng nó, gán lại tài nguyên phần cứng sau khi công việc kết thúc và ngay lập tức xử lý công việc tiếp theo. Các chương trình nền thường trú này, có khả năng quản lý các quy trình nhiều bước, thường được gọi là giám sát hoặc giám sát chương trình trước khi thuật ngữ "hệ điều hành" được hình thành.

Một chương trình cơ bản cung cấp quản lý phần cứng cơ bản, lập lịch phần mềm và giám sát tài nguyên có vẻ như là tổ tiên từ xa đối với các hệ điều hành hướng người dùng trong kỷ nguyên máy tính cá nhân. Nhưng đã có một sự thay đổi trong ý nghĩa của hệ điều hành. Ngay khi những chiếc ô tô đời đầu thiếu đồng hồ tốc độ, radio và điều hòa không khí mà sau này trở thành tiêu chuẩn, ngày càng có nhiều tính năng phần mềm tùy chọn trở thành tính năng tiêu chuẩn trong mọi gói hệ điều hành, mặc dù một số ứng dụng như Hệ quản trị cơ sở dữ liệu và bảng tính vẫn có giá tùy chọn và riêng biệt. Điều này đã dẫn đến nhận thức về một hệ điều hành như một hệ thống người dùng hoàn chỉnh với giao diện người dùng đồ họa tích hợp, các tiện ích, một số ứng dụng như trình soạn thảo văn bản và trình quản lý file và các công cụ cấu hình.

Hậu duệ thực sự của các hệ điều hành ban đầu là cái mà ngày nay được gọi là "kernel". Trong giới kỹ thuật và phát triển, ý thức hạn chế cũ của hệ điều hành vẫn tồn tại do sự phát triển tích cực của các hệ điều hành nhúng cho tất cả các loại thiết bị có thành phần xử lý dữ liệu, từ các thiết bị cầm tay cho đến robot công nghiệp và điều khiển thời gian thực - các hệ thống không chạy ứng dụng người dùng ở mặt trước. Một hệ điều hành nhúng trong một thiết bị ngày nay không còn bị loại bỏ như người ta có thể nghĩ từ tổ tiên của những năm 1950.

Các loại hệ thống và phần mềm ứng dụng rộng hơn sẽ được thảo luận trong bài viết về phần mềm máy tính.

Máy tính lớn
Hệ điều hành đầu tiên được sử dụng cho công việc thực tế là GM-NAA I/O, được sản xuất vào năm 1956 bởi Bộ phận Nghiên cứu của General Motors cho IBM 704 của họ. Hầu hết các hệ điều hành ban đầu khác cho máy tính lớn của IBM cũng được sản xuất bởi khách hàng.

Các hệ điều hành ban đầu rất đa dạng, với mỗi nhà cung cấp hoặc khách hàng sản xuất một hoặc nhiều hệ điều hành dành riêng cho máy tính lớn của họ. Mỗi hệ điều hành, thậm chí từ cùng một nhà cung cấp, có thể có các mô hình lệnh, quy trình vận hành khác nhau và các phương tiện như các công cụ gỡ lỗi. Thông thường, mỗi lần nhà sản xuất đưa ra một máy mới, sẽ có một hệ điều hành mới và hầu hết các ứng dụng sẽ phải được điều chỉnh thủ công, biên dịch lại và kiểm thử lại.

Các hệ thống dựa trên phần cứng IBM
Tình trạng tiếp diễn cho đến những năm 1960 khi IBM, đã là nhà cung cấp phần cứng hàng đầu, ngừng hoạt động trên các hệ thống hiện có và nỗ lực hết sức để phát triển loạt máy System/360, tất cả đều sử dụng cùng một kiến trúc vào/ra. IBM dự định phát triển một hệ điều hành duy nhất cho phần cứng mới, OS / 360. Các vấn đề gặp phải trong quá trình phát triển OS/360 là huyền thoại, và được Fred Brooks mô tả trong cuốn The Mythical Man-Month—một cuốn sách đã trở thành kinh điển của công nghệ phần mềm. Do sự khác biệt về hiệu năng trên phạm vi phần cứng và sự chậm trễ trong phát triển phần mềm, cả một họ hệ điều hành đã được giới thiệu thay vì một OS/360 duy nhất.

IBM cố gắng phát hành một loạt các khoảng trống theo sau bởi hai hệ điều hành tồn tại lâu hơn:

 OS/360 cho các hệ thống tầm trung và lớn. Điều này đã có sẵn trong ba tùy chọn tạo hệ thống:
 [/OS/360#PCP PCP] cho người dùng sớm và cho những người không có tài nguyên để lập trình đa chương trình.
 MFT cho các hệ thống tầm trung, được thay thế bằng MFT-II trong OS/360 Phiên bản 15/16. Nó có một phiên bản kế nhiệm, OS/VS1, đã bị ngừng vào những năm 1980.
 MVT cho các hệ thống lớn. Điều này tương tự với hầu hết các cách đối với PCP và MFT (hầu hết các chương trình có thể được chuyển giữa ba chương trình mà không cần biên dịch lại), nhưng có quản lý bộ nhớ tinh vi hơn và phương tiện chia sẻ thời gian, TSO. MVT có một số phiên bản kế nhiệm bao gồm cả z/OS hiện tại.
 DOS/360 cho các mô hình System/360 nhỏ có một số phiên bản kế nhiệm bao gồm cả z/VSE hiện tại. Nó khác biệt đáng kể so với OS/360.

IBM duy trì khả năng tương thích hoàn toàn với bản tiền nhiệm, để các chương trình được phát triển vào những năm 1960 vẫn có thể chạy trên z/VSE (nếu được phát triển cho DOS/360) hoặc z/OS (nếu được phát triển cho MFT hoặc MVT) mà không thay đổi.

IIBM cũng đã phát triển TSS/360, một hệ thống chia sẻ thời gian cho System/360 Model 67. Bù đắp quá mức cho tầm quan trọng của họ trong việc phát triển hệ thống chia sẻ thời gian, họ thuê hàng trăm nhà phát triển làm việc cho dự án. Họ đã kết thúc với một dự án lỗi, đầy lỗi, mất nhiều thời gian để khởi động như nó đã bị crash, và kết thúc dự án mà không phát hành nó.

Một số hệ điều hành cho kiến trúc IBM S/360 và S/370 được phát triển bởi các bên thứ ba, bao gồm Michigan Terminal System (MTS) và MUSIC/SP.

Hệ điều hành máy tính lớn khác
Control Data Corporation phát triển hệ điều hành SCOPE trong những năm 1960, cho xử lý theo lôvà sau đó phát triển hệ điều hành MACE cho hệ thống chia sẻ thời gian, là tiền thân của Kronos sau này. Hợp tác với Đại học Minnesota, Kronos và sau đó là các hệ điều hành NOS đã được phát triển trong những năm 1970, hỗ trợ đồng thời sử dụng hàng loạt và chia sẻ thời gian. Giống như nhiều hệ thống chia sẻ thời gian thương mại, giao diện của nó là một phần mở rộng của hệ thống chia sẻ thời gian DTSS, một trong những nỗ lực tiên phong trong các ngôn ngữ lập trình và chia sẻ thời gian.

Cuối những năm 1970, Control Data và Đại học Illinois đã phát triển hệ thống PLATO, sử dụng màn hình plasma và mạng chia sẻ thời gian dài. PLATOđã được đổi mới đáng kể cho thời gian của nó; mô hình bộ nhớ dùng chung của ngôn ngữ lập trình TUTOR của PLATO cho phép các ứng dụng như trò chuyện thời gian thực và trò chơi đồ họa đa người dùng.

Đối với UNIVAC 1107, UNIVAC, nhà sản xuất máy tính thương mại đầu tiên, đã sản xuất hệ điều hành EXECI và Computer Sciences Corporation đã phát triển EXEC II và giao cho UNIVAC. EXEC II đã được port sang UNIVAC 1108. Sau đó, UNIVAC phát triển EXEC 8 cho 1108; nó là cơ sở cho các hệ điều hành cho các thành viên sau này của gia đình. Giống như tất cả các hệ thống máy tính lớn đầu tiên, EXEC I và EXEC II là một hệ thống định hướng hàng loạt quản lý trống từ, đĩa, đầu đọc thẻ và máy in dòng; EXEC 8 hỗ trợ cả xử lý hàng loạt và xử lý giao dịch trực tuyến. IVào những năm 1970, UNIVAC đã sản xuất hệ thống Real-Time Basic (RTB) để hỗ trợ chia sẻ thời gian quy mô lớn, cũng được mô phỏng theo hệ thống Dartmouth BASIC.

Burroughs Corporation đã giới thiệu B5000 năm 1961 cùng với hệ điều hành MCP (Master Control Program). B5000 là một máy xếp chồng được thiết kế để hỗ trợ độc quyền các ngôn ngữ cấp cao, không có phần mềm, thậm chí không ở mức thấp nhất của hệ điều hành, được viết trực tiếp bằng ngôn ngữ máy hoặc hợp ngữ; MCP là hệ điều hành đầu tiên Ođược viết hoàn toàn bằng ngôn ngữ bậc cao - ESPOL, một phương ngữ của ALGOL 60 - mặc dù ESPOL có các câu lệnh chuyên biệt cho từng "âm tiết" trong tập lệnh của B5000. MCP cũng giới thiệu nhiều cải tiến đột phá khác, như là một trong những triển khai thương mại đầu tiên của bộ nhớ ảo. Việc viết lại MCP cho B6500 vẫn được sử dụng cho đến ngày nay trong dòng máy tính Unisys ClearPath / MCP.

GE giới thiệu GE-600 series cùng với hệ điều hành General Electric Comprehensive Operating Supervisor (GECOS) năm 1962. Sau này Honeywell mua lại doanh nghiệp máy tính của, nó được đổi tên thành General Comprehensive Operating System (GCOS). Honeywell đã mở rộng việc sử dụng tên GCOS để bao trùm tất cả các hệ điều hành của mình trong những năm 1970, mặc dù nhiều máy tính của nó không có gì giống với dòng GE 600 trước đó và hệ điều hành của chúng không có nguồn gốc từ GECOS ban đầu.

Project MAC tại MIT, làm việc với GE và Bell Labs, phát triển Multics, giới thiệu khái niệm về các mức đặc quyền bảo mật

Digital Equipment Corporation phát triển TOPS-10 cho ho dòng máy tính 36 bit PDP-10 của mình vào năm 1967. Trước khi sử dụng rộng rãi Unix, TOPS-10 là một hệ thống đặc biệt phổ biến trong các trường đại học và trong cộng đồng ARPANET thời kỳ đầu. Bolt, Beranek, and Newman phát triển TENEX fcho PDP-10 được sửa đổi, hỗ trợ phân trang theo yêu cầu; đây là một hệ thống phổ biến khác trong cộng đồng nghiên cứu và ARPANET, và sau đó được DEC phát triển thành TOPS-20.

Scientific Data Systems/Xerox Data Systems đã phát triển một số hệ điều hành cho loạt máy tính Sigma, như Basic Control Monitor (BCM), Batch Processing Monitor (BPM), và Basic Time-Sharing Monitor (BTM). Sau đó, BPM và BTM đã thành công nhờ Universal Time-Sharing System (UTS); nó được thiết kế để cung cấp các dịch vụ đa lập trình cho các chương trình người dùng trực tuyến (tương tác) ngoài công việc sản xuất chế độ hàng loạt, nó đã thành công nhờ hệ điều hành CP-V, kết hợp UTS với Hệ điều hành xử lý theo lô Xerox Operating System.

Máy tính mini
Digital Equipment Corporation đã tạo một vài hệ điều hành cho dòng máy 16-bit PDP-11 của họ, bao gồm hệ thống RT-11 đơn giản, hệ điều hành chia sẻ thời gian RSTS, và gia đình hệ điều hành thời gian thực RSX-11, cũng như hệ thống VMS cho các máy VAX 32 bit.

Một số đối thủ của Digital Equipment Corporation như Data General, Hewlett-Packard, và Computer Automation đã tạo ra các hệ điều hành của riêng họ. Một vi dụ, "MAX III", được phát triển cho máy tính Modular Computer Systems Modcomp II và Modcomp III. Nó được đặc trưng bởi thị trường mục tiêu của nó là thị trường kiểm soát công nghiệp. Các thư viện Fortran bao gồm một thư viện cho phép truy cập vào các thiết bị đo lường và điều khiển.

Cải tiến quan trọng của IBM trong các hệ điều hành trong lớp này (mà họ gọi là "tầm trung"), là "CPF" cho System/38. Nó có địa chỉ dựa trên khả năng, đã sử dụng kiến trúc giao diện máy để cách ly phần mềm ứng dụng và hầu hết hệ điều hành khỏi các phụ thuộc phần cứng (bao gồm cả các chi tiết như kích thước địa chỉ và kích thước đăng ký) và bao gồm RDBMS tích hợp. OS/400 cho AS/400 không có tệp, chỉ có các đối tượng thuộc các loại khác nhau và các đối tượng này tồn tại trong bộ nhớ ảo phẳng rất lớn, được gọi là lưu trữ một cấp. i5/OS và sau đó là IBM i cho iSeries tiếp tục dòng hệ điều hành này.Hệ điều hành Unix được phát triển tại AT&T Bell Laboratories vào cuối thập niên 1960s, bản gốc cho PDP-7, và sau đó cho PDP-11. Bởi vì về cơ bản nó là miễn phí trong các phiên bản đầu tiên, dễ dàng có được và dễ dàng sửa đổi, nó đã đạt được sự chấp nhận rộng rãi. Nó cũng trở thành một yêu cầu trong các hệ điều hành hệ thống của Bell. Từ khi nó được viết bằng C,khi ngôn ngữ đó được port sang kiến trúc máy mới, Unix cũng có thể được port. Tính di động này cho phép nó trở thành sự lựa chọn cho thế hệ máy tính mini thứ hai và thế hệ máy trạm đầu tiên. Bằng cách sử dụng rộng rãi, nó đã minh họa ý tưởng về một hệ điều hành về mặt khái niệm giống nhau trên các nền tảng phần cứng khác nhau và sau đó trở thành một trong những gốc rễ của các dự án hệ điều hành tự do nguồn mở bao gồm GNU, Linux và Berkeley Software Distribution. MacOS của Apple cũng dựa trên Unix thông qua NeXTSTEP và FreeBSD.

Pick OS là một hệ điều hành khác có sẵn trên nhiều loại thương hiệu phần cứng. Được phát hành thương mại vào năm 1973, cốt lõi của nó là một ngôn ngữ tương tự BASIC có tên là Data/BASIC và một ngôn ngữ thao tác cơ sở dữ liệu kiểuSQL có tên là ENGLISH. Được cấp phép cho một loạt các nhà sản xuất và nhà cung cấp, vào đầu những năm 1980, các nhà quan sát đã thấy hệ điều hành Pick OS là đối thủ cạnh tranh mạnh mẽ với Unix.

Máy vi tính
Bắt đầu từ giữa những năm 1970, một lớp máy tính nhỏ mới xuất hiện trên thị trường. Nổi bật với bộ xử lý 8 bit, điển hình là MOS Technology 6502, Intel 8080, Motorola 6800 hay Zilog Z80, cùng với giao diện đầu vào và đầu ra thô sơ và càng nhiều RAM, thực tế, các hệ thống này khởi đầu là máy tính sở thích dựa trên bộ công cụ nhưng sớm phát triển thành một công cụ kinh doanh thiết yếu.

Máy tính gia đình
Trong khi nhiều máy tính gia đình tám bit của thập niên 1980, như BBC Micro, Commodore 64, Apple II series, Atari 8-bit, Amstrad CPC, ZX Spectrum và các loại khác có thể tải hệ điều hành tải đĩa của bên thứ ba, chẳng hạn như CP/M hay GEOS, chúng thường được sử dụng một mình. Các hệ điều hành tích hợp của chúng được thiết kế trong thời đại mà các ổ đĩa mềm rất đắt tiền và hầu hết người dùng sẽ không sử dụng, do đó, thiết bị lưu trữ tiêu chuẩn trên hầu hết là ổ băng từ sử dụng băng cassette nhỏ gọn tiêu chuẩn. Hầu hết, nếu không phải tất cả, các máy tính này được cung cấp với trình thông dịch BASIC tích hợp trên ROM, cũng là giao diện dòng lệnh thô, cho phép người dùng tải một hệ điều hành đĩa riêng để thực hiện các lệnh quản lý tệp và tải và lưu vào đĩa. Máy tính gia đình, Commodore 64, là một ngoại lệ đáng chú ý, vì DOS của nó nằm trên ROM trong phần cứng ổ đĩa và ổ đĩa được gửi đến máy in, modem và các thiết bị bên ngoài khác.

Hơn nữa, các hệ thống được vận chuyển với số lượng bộ nhớ máy tính tối thiểu 4-8 kilobyte là tiêu chuẩn cho các máy tính gia đình đầu tiên cũng như bộ xử lý 8 bit không có mạch hỗ trợ chuyên dụng như MMU hoặc thậm chí là đồng hồ thời gian thực chuyên dụng. Trên phần cứng này, chi phí hoạt động của một hệ điều hành phức tạp hỗ trợ nhiều tác vụ và người dùng có thể sẽ làm giảm hiệu năng của máy mà không thực sự cần thiết. Vì các hệ thống đó phần lớn đã được bán hoàn chỉnh, với cấu hình phần cứng cố định, cũng không cần hệ điều hành để cung cấp trình điều khiển cho một loạt các phần cứng để loại bỏ sự khác biệt.

Video games và thậm chí cả bảng tính, cơ sở dữ liệu và bộ xử lý văn bản có sẵn cho máy tính gia đình hầu hết là các chương trình độc lập đã chiếm lĩnh hoàn toàn máy. Mặc dù phần mềm tích hợp tồn tại cho các máy tính này, nhưng chúng thường thiếu các tính năng so với các phần mềm độc lập tương đương, phần lớn là do giới hạn bộ nhớ. Trao đổi dữ liệu chủ yếu được thực hiện thông qua các định dạng tiêu chuẩn như văn bản ASCII hoặc CSV hoặc thông qua các chương trình chuyển đổi tệp chuyên biệt.

Hệ điều hành trên video games và consoles
Vì hầu như tất cả các máy chơi game và arcade cabinets được thiết kế và chế tạo sau năm 1980 đều là những máy kỹ thuật số thực sự dựa trên bộ vi xử lý (không giống như các bản sao và dẫn xuất của Pong trước đó), smột số trong số chúng mang một dạng BIOS hoặc trò chơi tích hợp tối thiểu, như ColecoVision, Hệ thống Sega Master và SNK Neo Geo.

Các máy chơi game và trò chơi điện tử thời hiện đại, bắt đầu với PC-Engine, tất cả đều có một BIOS tối thiểu cũng cung cấp một số tiện ích tương tác như quản lý thẻ nhớ, phát lại CD âm thanh hoặc video, bảo vệ bản sao và đôi khi mang thư viện cho các nhà phát triển sử dụng, v.v. Tuy nhiên, một vài trong số những trường hợp này sẽ đủ điều kiện là một hệ điều hành thực sự.

Các ngoại lệ đáng chú ý nhất có lẽ là Dreamcast game console bao gồm BIOS tối thiểu, giống PlayStation, nhưng có thể tải hệ điều hành Windows CE từ đĩa game cho phép dễ dàng porting từ PC, và Xbox, đó là ít hơn một PC dựa trên Intel được ngụy trang đang chạy một phiên bản Microsoft Windows bí mật, được sửa đổi trong nền. Hơn nữa, có những phiên bản Linux cũng sẽ chạy trên máy chơi game Dreamcast và sau đó.

Trước đó, Sony đã phát hành một loại bộ công cụ phát triển có tên Net Yaroze cho nền tảng PlayStation đầu tiên của mình, cung cấp một loạt các công cụ lập trình và phát triển được sử dụng với một PC bình thường và một "Black PlayStation" được sửa đổi đặc biệt có thể giao tiếp với PC và tải các chương trình từ nó. Các hoạt động này yêu cầu nói chung một hệ điều hành chức năng trên cả hai nền tảng liên quan.

Nhìn chung, có thể nói rằng các máy chơi trò chơi điện tử và máy vận hành tiền xu arcade được sử dụng nhiều nhất là một BIOS tích hợp trong những năm 1970, 1980 và hầu hết những năm 1990, trong khi từ thời PlayStation và hơn thế nữa, chúng bắt đầu ngày càng tinh vi hơn, đến mức yêu cầu một hệ điều hành chung hoặc được xây dựng tùy chỉnh để hỗ trợ phát triển và mở rộng.

Máy tính cá nhân
Sự phát triển của các bộ vi xử lý đã tạo ra tính toán rẻ tiền cho doanh nghiệp nhỏ và người có sở thích, từ đó dẫn đến việc sử dụng rộng rãi các thành phần phần cứng có thể hoán đổi cho nhau bằng cách sử dụng một kết nối chung (như S-100, SS-50, Apple II, ISA, và PCI), và nhu cầu ngày càng tăng đối với các hệ điều hành "tiêu chuẩn" để kiểm soát chúng. Nhân tố quan trọng nhất trong các hệ điều hành đầu tiên trên các máy này là CP/M-80 của Digital Research cho CPU 8080/8085/Z-80. Nó dựa trên một số hệ điều hành của Digital Equipment Corporation, chủ yếu dành cho kiến trúc PDP-11. Hệ điều hành đầu tiên của Microsoft, MDOS/MIDAS, được thiết kế cùng với nhiều tính năng PDP-11, nhưng dành cho các hệ thống dựa trên bộ vi xử lý. MS-DOS, hay PC DOS khi được IBM cung cấp, ban đầu dựa trên CP / M-80. Mỗi máy trong số này có một chương trình khởi động nhỏ trong ROM, bản thân nó đã tải hệ điều hành từ đĩa. BIOS trên các máy lớp IBM-PC là một phần mở rộng của ý tưởng này và đã tích lũy thêm nhiều tính năng và chức năng trong 20 năm kể từ khi IBM-PC đầu tiên được giới thiệu vào năm 1981.

Chi phí thiết bị và bộ xử lý hiển thị giảm khiến việc cung cấp giao diện người dùng đồ họa cho nhiều hệ điều hành trở nên thiết thực, chẳng hạn như X Window System chung được cung cấp với nhiều hệ thống Unix hoặc các hệ thống đồ họa khác như classic Mac OS và macOS của Apple, OS-9 Level II/MultiVue của Radio Shack Color Computer, AmigaOS của Commodore, Atari TOS, OS/2 của IBM, and Microsoft Windows. GUI ban đầu được phát triển trên hệ thống máy tính Xerox Alto tại Trung tâm nghiên cứu Xerox Palo Alto vào đầu những năm 1970 và được thương mại hóa bởi nhiều nhà cung cấp trong suốt những năm 1980 và 1990.

Kể từ cuối những năm 1990, đã có ba hệ điều hành được sử dụng rộng rãi trên máy tính cá nhân: macOS của Apple Inc., Linux nguồn mở và Microsoft Windows. Kể từ năm 2005 và Apple chuyển sang bộ xử lý Intel, tất cả đã được phát triển chủ yếu trên nền tảng x86, mặc dù macOS vẫn hỗ trợ PowerPC cho đến năm 2009 và Linux vẫn được chuyển sang vô số kiến trúc bao gồm 68k, PA-RISC và DEC Alpha, đã được thay thế từ lâu và không còn sản xuất, và SPARC và MIPS, được sử dụng trong các máy chủ hoặc hệ thống nhúng nhưng không còn dành cho máy tính để bàn. Các hệ điều hành khác như AmigaOS và OS/2 vẫn được sử dụng, nếu có, chủ yếu bởi những người đam mê máy tính retro hoặc cho các ứng dụng nhúng chuyên dụng.

Hệ điều hành di động
Đầu những năm 1990, Psion đã phát hành chiếc máy PDA Psion Series 3, một thiết bị điện toán di động nhỏ. Nó hỗ trợ các ứng dụng do người dùng viết trên hệ điều hành có tên EPOC. Các phiên bản sau này của EPOC đã trở thành Symbian, một hệ điều hành được sử dụng cho điện thoại di động của Ericsson, Motorola và Nokia. Năm 1996, Palm Computing Nphats hành Pilot 1000 và Pilot 5000, chạy Palm OS. Microsoft Windows CE là cơ sở cho PocketPC 2000, đổi tên thành Windows Mobile năm 2003, lúc cao điểm nhất vào năm 2007 là hệ điều hành phổ biến nhất cho điện thoại thông minh ở Mỹ.

Năm 2007, Apple đã giới thiệu iPhone và hệ điều hành iOS, giống như Mac OS X, dựa trên bản phân phối tương tự Unix Darwin. Ngoài những nền tảng này, nó cũng giới thiệu một giao diện người dùng đồ họa mạnh mẽ và sáng tạo - sau này cũng được sử dụng cho máy tính bảng iPad. Một năm sau, Android được giới thiệu, dựa trên nhân Linux đã được sửa đổi và giao diện người dùng đồ họa của riêng nó và Microsoft đã gia nhập lại thị trường này với Windows Phone vào năm 2010, và được thay thế bởi Windows 10 Mobile vào năm 2015.

Ngoài ra, một loạt các hệ điều hành di động khác đang tranh chấp trong lĩnh vực này.

Sự trỗi dậy của ảo hóa
Các hệ điều hành ban đầu chạy trực tiếp trên phần cứng và cung cấp dịch vụ cho các ứng dụng, nhưng với ảo hóa, hệ điều hành tự chạy dưới sự kiểm soát của một trình ảo hóa, thay vì kiểm soát trực tiếp phần cứng.

Trên các máy tính lớn, IBM đã giới thiệu khái niệm về một máy ảo vào năm 1968 với CP/CMS trên IBM System/360 Model 67, và đã mở rộng điều này sau đó vào năm 1972 với Virtual Machine Facility/370 (VM/370) trên System/370.

Trên các máy tính cá nhân dựa trên x86, VMware đã phổ biến công nghệ này với sản phẩm VMware Workstation năm 1999, và các sản phẩm VMware GSX Server và VMware ESX Server năm 2001 của họ. Sau đó, một loạt các sản phẩm từ những người khác, bao gồm Xen, KVM và Hyper-V, đến năm 2010 có hơn 80% doanh nghiệp đã có chương trình hoặc dự án ảo hóa, và 25% tổng khối lượng công việc của máy chủ sẽ ở trong một máy ảo.

Theo thời gian, ranh giới giữa các máy ảo, monitor và hệ điều hành đã bị xóa nhòa:

Hypervisors phát triển phức tạp hơn, có được giao diện lập trình ứng dụng, quản lý bộ nhớ hoặc hệ thống tệp của riêng chúng.
Ảo hóa trở thành một tính năng chính của các hệ điều hành, như được minh họa bởi KVM và LXC trong Linux, Hyper-V trong Windows Server 2008 hoặc HP Integrity Virtual Machines trong HP-UX.
Trong một số hệ thống, chẳng hạn như các máy chủ dựa trên POWER5 và POWER6 và từ IBM, bộ ảo hóa không còn là tùy chọn.
Các hệ điều hành được đơn giản hóa triệt để, như CoreOS đã được thiết kế để chỉ chạy trên các hệ thống ảo.
Các ứng dụng đã được thiết kế lại để chạy trực tiếp trên màn hình máy ảo.

Theo nhiều cách, phần mềm máy ảo ngày nay đóng vai trò trước đây do hệ điều hành nắm giữ, bao gồm quản lý tài nguyên phần cứng (bộ xử lý, bộ nhớ, thiết bị I/O), áp dụng các chính sách lập lịch hoặc cho phép quản trị viên hệ thống quản lý hệ thống.

Đọc thêm

Chú thích

Tham khảo

Lịch sử phần mềm
Hệ điều hành


title: Hệ điều hành mạng

text:
Hệ điều hành mạng là hệ điều hành được thiết kế chuyên dụng cho các thiết bị mạng như router, switch hoặc firewall.

Từ trước đến nay, các hệ điều hành có khả năng kết nối mạng được mô tả là hệ điều hành mạng, vì nó cho phép máy tính cá nhân (PC) kết nối vào mạng máy tính, chia sẻ tập tin và máy in qua mạng nội bộ (LAN). Việc định nghĩa hệ điều hành ngày nay khá rộng lớn, chẳng hạn như hệ điều hành bao gồm chồng giao thức hỗ trợ mô hình client-server.

Hoàn cảnh ra đời
Vào thập niên 1990, mạng cục bộ và mạng diện rộng ra đời. Điều đó đòi hỏi phải có một hệ điều hành có nhiều chức năng phục vụ quản lý mạng, đảm bảo an toàn vào bảo mật. Yêu cầu đó đã đạt ra sự xuất hiện của các hệ điều hành mạng.

Một số hệ điều hành mạng tiêu biểu
 Novell NetWare
 Windows NT Server
 Windows 2000 Server
 Unix
 Linux

Tham khảo

Liên kết ngoài
PCmag's definition of network operating system
Chapter 6 of Dr. Roy Winkelman's guide to networks

Hệ điều hành


title: Simpulopsis rufovirens

text:
Simpulopsis rufovirens là một loài ốc sên nhiệt đới trong họ Simpulopsidae.

Tên riêng rufovirens đề cập đến màu sắc của loài này. Tên chứa hai từ tiếng Latin là "rufus", có nghĩa là màu đỏ hoặc hơi đỏ và "virens", có nghĩa là màu xanh lá cây.

Phân bố
Phạm vi phân bố của Simpulopsis rufovirens bao gồm Brazil.

This article incorporates public domain text from the reference

Chú thích

Tham khảo

R
R
R
Động vật được mô tả năm 1846
Simpulopsidae


title: Windows NT

text:
Windows NT là hệ điều hành đồ họa sở hữu độc quyền được sản xuất bởi Microsoft, trong đó phiên bản đầu tiên được phát hành vào tháng 7 năm 1993. Đây là một hệ điều hành độc lập bộ xử lý, đa nhiệm và đa người dùng.

Phiên bản đầu tiên của Windows NT là Windows NT 3.1 được sản xuất cho các máy trạm và máy chủ. Nó từng được dự định bổ sung cho các phiên bản tiêu dùng của Windows (bao gồm từ Windows 1.0 tới Windows 3.1x) đang dựa trên MS-DOS. Dần dần, họ Windows NT đã được mở rộng thành dòng sản phẩm hệ điều hành đa dụng dành cho tất cả các loại máy tính cá nhân, vượt lên dòng Windows 9x.

"NT" trước đó thường được coi là từ viết tắt của cụm từ "New Technology" (Công nghệ mới) nhưng tới nay không còn mang bất cứ ý nghĩa cụ thể nào. Bắt đầu từ Windows 2000, cụm từ "NT" đã bị lược bỏ khỏi tên sản phẩm và chỉ còn được ghi lại ở một vài dòng mã cấp thấp trong hệ thống.

NT ban đầu là phiên bản thuần 32-bit của Windows, trong khi các phiên bản dành cho người tiêu dùng phổ thông, Windows 3.1x và Windows 9x, là các hệ điều hành lai 16-bit/32-bit. Nó là một hệ điều hành đa nền tảng. Ban đầu, nó hỗ trợ một vài nền tảng CPU, bao gồm IA-32, MIPS, DEC Alpha, PowerPC và sau đó là Itanium. Các phiên bản mới nhất nay đã hỗ trợ x86 (cụ thể hơn là IA-32 và x64) và ARM. Các tính năng chủ yếu của họ Windows NT bao gồm Windows Shell, Windows API, Native API, Active Directory, Group Policy, Hardware Abstraction Layer, NTFS, BitLocker, Windows Store, Windows Update, và Hyper-V.

Các phiên bản Windows NT được cài đặt bằng Windows Setup; kể từ Windows Vista thì trình cài đặt này sử dụng Windows Preinstallation Environment, một phiên bản kích thước nhẹ của Windows NT được thiết kế để triển khai hệ điều hành này.

Các phiên bản phát hành

Nền tảng hỗ trợ

Yêu cầu phần cứng

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
 .
 .
 .

Microsoft Windows
Windows NT


title: Bản ghi nhớ

text:
Bản ghi nhớ hay memo () là một thông điệp bằng chữ viết, thường được dùng trong các văn phòng doanh nghiệp. Trong tiếng Việt, tùy vào ngữ cảnh và mục đích mà chúng có thể được gọi với những thuật ngữ khác nhau, bao gồm biên bản, giác thư, bị vong lục, thư báo, và một số tên gọi khác.

Trong ngành luật, memo dùng để ghi lại các điều khoản của một giao dịch hay hợp đồng, như là biên bản chính sách, biên bản ghi nhớ, hoặc biên bản thành lập.

Trong kinh doanh, memo thường được các công ty dùng cho giao tiếp nội bộ, còn Thư thường được dùng cho những giao tiếp bên ngoài.

Một số dạng của memo bao gồm ghi chú tóm tắt, báo cáo, Thư. Chúng thường được coi là văn học xám. Tùy vào đối tượng người đọc mà định dạng của của memo có thể chặt chẽ, ngắn gọn, hoặc thoải mái hơn.

Bản ghi nhớ trong ngoại giao

Bị vong lục
Bị vong lục là hình thức văn thư ngoại giao dùng để tuyên bố, khẳng định lại lập trường của mình về một vấn đề, hoặc khái quát tình hình nào đó cần thông báo cho phía bên kia (những vấn đề trước đây phía bên kia đã biết).

Về từ nguyên, "bị vong lục" là "ghi chép lại để đề phòng khi quên".

Năm 2006, Việt Nam đang trong quá trình chuẩn bị để gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Bước thứ ba của quá trình này là gửi bị vong lục gửi cho ban thư ký của WTO, nhằm làm nền tảng cho việc xem xét của Ban công tác xét duyệt. Bị vong lục đó chứa thông tin tóm tắt về hệ thống cơ chế, chính sách kinh tế, thương mại, và dịch vụ của Việt Nam.

Giác thư
Dùng để nhắc nhở phía bên kia thực hiện một việc gì đó đã được thống nhất. Tương ứng với thuật ngữ "Diplomatic Memorandum" trong tiếng Anh.

Xem thêm
 Biên bản ghi nhớ
 Biên bản thành lập
 Công thư năm 1958 của Thủ tướng Phạm Văn Đồng
 Giác thư Budapest

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Tìm hiểu nghĩa của yếu tố Hán Việt trong các từ: áp dụng, bảo hành, bị vong lục, bức xúc, đắc tội,… , VIỆN NGÔN NGỮ HỌC.

Thuật ngữ kinh doanh
Thư điện tử
Tài liệu pháp luật
Văn bản


title: Phạm Đình Khánh Đoan

text:
Phạm Đình Khánh Đoan (sinh 5 tháng 2 năm 1982 tại Cam Hiệp Nam, Cam Ranh, Khánh Hòa) là một vận động viên điền kinh Việt Nam. Chị đã giành huy chương vàng ở cự ly 800 m tại SEA Games 20 và hai cự ly 800 m và 1500 m tại SEA Games 21.

Sự nghiệp

Thi đấu
Tại SEA Games 20 năm 1999, Phạm Đình Khánh Đoan giành huy chương vàng ở cự ly 800 m nữ. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử SEA Games Việt Nam đoạt huy chương vàng ở cả hai nội dung chạy 800m nam và nữ. Ở kỳ SEA Games này chị còn giành được huy chương bạc ở cự ly 1500 m.

Tại SEA Games 21 năm 2001, dù cự ly 1500 m không phải sở trường, thi đấu với mục tiêu hỗ trợ cho đồng đội, tuy nhiên Khánh Đoan đã bất ngờ giành huy chương vàng, về đích trước đối thủ gần 10 m, đoạt cú đúp huy chương vàng cự ly chạy trung bình năm đó. Theo Khánh Đoan, đây là kỳ SEA Games đáng nhớ nhất trong sự nghiệp thi đấu của chị.

Tại SEA Games 22 năm 2003, Phạm Đình Khánh Đoan chỉ giành hai huy chương bạc ở các cự ly 800 và 1500 m. Giải điền kinh toàn quốc vào cuối năm 2004 là giải đấu cuối cùng chị tham dự. Chị chỉ về thứ 7 ở cự ly sở trường 800 m tại giải này.

Huấn luyện
Từ cuối năm 2004, Phạm Đình Khánh Đoan nghỉ thi đấu để sinh con và bắt đầu theo học tại chức tại Đại học Thể dục Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh. Sau 4 năm huấn luyện theo hợp đồng và tốt nghiệp đại học năm 2008, chị được nhận biên chế chính thức ở tổ huấn luyện cự ly trung bình - dài của Trung tâm thể thao tỉnh Khánh Hòa năm 2009. Đầu năm 2013 Khánh Đoan phụ trách nhóm cự ly trung bình.

Cuộc sống riêng
Năm 2004 Phạm Đình Khánh Đoan lập gia đình với một kĩ sư tin học. Hai vợ chồng có một con gái (sinh 2005) và một con trai (sinh 2007).

Em gái út của Phạm Đình Khánh Đoan, Phạm Đình Diễm Đoan (sinh 1996), cũng là một vận động viên điền kinh.

Vinh danh
 Huân chương Lao động hạng ba.
 Một trong 10 Gương mặt trẻ tiêu biểu Việt Nam năm 2001.

Chú thích

Nữ vận động viên điền kinh Việt Nam
Người Khánh Hòa


title: Indrella ampulla

text:
Indrella ampulla là một loài ốc sên trong họ Ariophantidae.

Đây là loài điển hình của chi đơn loài Indrella, nó là loài đặc hữu của dãy Ghat Tây tại Ấn Độ.

Đây là loài duy nhất trong chi Indrella, tuy nhiên màu sắc của loài động vật này có thể có nhiều màu sắc khác nhau, bao gồm màu đỏ và màu vàng nhạt.

Phân bố
Loài này xuất hiện ở dãy Ghat Tây, đặc biệt là trên sườn phía tây ẩm ướt của Wynaad, Nilgiri, và đồi Anaimalai, ở độ cao vừa phải (3000 ft).

Môi trường sống
Loài này sống trong rừng ẩm ướt, tức rừng mưa nhiệt đới.

Thói quen ăn uống
Đại tá Richard Henry Beddome của cơ quan lâm nghiệp Anh tại Ấn Độ tìm ra rằng loài này ăn nấm lớn.

Chú thích

Tham khảo

Hình ảnh:
 Photo of individual with pale yellow skin
 Pale yellow individual, contracted
Two individuals, one red and one almost white
 Two orange individuals
 two photos

A
Động vật được mô tả năm 1850
Ariophantidae


title: Valdivia gayana

text:
Valdivia gayana là một loài thực vật có hoa thuộc chi đơn loài Valdivia trong họ Escalloniaceae. Nó là loài cây bụi nhỏ với quả khô không nứt. Khu vực phân bố bản địa của nó hiện đã biết là 3 nơi tại tỉnh Valdivia ở Chile, Nam Mỹ.

Chú thích

Tham khảo

 Marticorena, C. & M. Quezada. 1985. Catálogo de la Flora Vascular de Chile. Gayana, Bot. 42: 1–157.
 Zuloaga, F. O., O. N. Morrone, M. J. Belgrano, C. Marticorena & E. Marchesi. (eds.) 2008. Catálogo de las plantas vasculares del Cono Sur. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 107: 3 Vols., 3348 p.
 Chile Bosque, photos of the plant
 Enciclopedia de la Flora Chilena has photos

G
Thực vật được mô tả năm 1847
Họ Gạc nai


title: Hỏa chúc quỷ

text:
Hỏa chúc quỷ (tựa gốc tiếng Hoa: 火燭鬼, tạm dịch: Ma đuốc lửa, tựa tiếng Anh: Burning Sensation) là một bộ phim kinh dị - hài hước - tình cảm của Hồng Kông do đạo diễn Ngọ Mã thực hiện, được phát hành vào năm 1989. Phim có sự tham gia của diễn viên Chung Trấn Đào, Trịnh Du Linh, Ngọ Mã, Lê Yến San, Diệp Vinh Tổ và Hoàng Triêm.

Nội dung

Phim kể về một nữ diễn viên hát tuồng có tên là A Linh, trong lúc đang biểu diễn thì một cơn hỏa hoạn xảy ra khiến Linh bị chết. Ba mươi năm sau, anh chàng lính cứu hỏa tên A Kiện cùng với đội của anh đến chữa cháy cho một khu chung cư. Kiện nhìn thấy vong hồn Linh kêu cứu trên lầu, anh cố vượt qua đám cháy và chạy lên lầu, cứu được bài vị của Linh.

Sau khi chứng kiến Kiện xả thân chỉ để cứu một cái bài vị, đội trưởng đội cứu hỏa cho Kiện nghỉ phép một tháng vì nghĩ rằng Kiện bệnh hoạn. Hồn ma của Linh xem Kiện là ân nhân, lúc nào cô cũng đi theo giúp đỡ Kiện. Ông anh trai của Kiện có tên Mã Hậu Pháo, làm nghề phát thanh viên trên đài, đồng ý cho Kiện về sống chung nhà. Vào thời điểm đó, Phiêu Hồng - một hồn ma hung dữ và độc ác, có mối thù sâu nặng với đàn ông, thường hay đi sát hại đàn ông mỗi đêm. Ông Mã và Phiêu Hồng gặp nhau tại quán bar, Phiêu Hồng giả vờ thân thiện rồi dụ ông Mã uống rượu thật say, sau đó Phiêu Hồng đưa ông Mã về nhà.

Phiêu Hồng định dùng cái lưỡi dài để giết ông Mã, may là Kiện bước ra đúng lúc. Kiện dìu ông Mã vào phòng ngủ, Phiêu Hồng liền quay qua quyến rũ Kiện. Linh sợ Phiêu Hồng làm hại Kiện nên đã hiện ra ngăn chặn Phiêu Hồng. Cảm thấy không có cơ hội giết hai anh em Kiện và ông Mã, Phiêu Hồng biến mất. Còn về phần Kiện và Linh, hai người thích nhau ngay từ lần đầu gặp mặt, họ yêu nhau. Kiện và ông Mã rất ngạc nhiên khi biết được Linh là ma, nhưng sự hiền lành của Linh cộng với tình yêu đích thực Linh dành cho Kiện đã giúp Kiện và ông Mã an tâm hơn.

Phiêu Hồng tuyên bố là sẽ đến giết hai anh em Kiện và ông Mã vào đêm mai. Linh dặn Kiện nếu như Phiêu Hồng đến thì mở tivi lên, Linh sẽ từ trong tivi nhảy ra cứu Kiện. Ông Mã đi nhờ ông Trần giúp đỡ, ông Trần bị mù nhưng hiểu biết nhiều điều, ông Trần kêu hai anh em ông Mã lấy bột trét vào người để Phiêu Hồng không nhìn thấy. Đêm hôm đó, Phiêu Hồng đến nhà ông Mã và hoàn toàn không nhìn thấy Kiện, ông Mã và ông Trần vì ba người đã trét bột khắp người. Tivi được mở lên, Linh nhảy ra đánh nhau với Phiêu Hồng.

Đến giờ thiêng, ánh trăng chiếu vào tượng Phật trong nhà, tượng Phật chiếu một tia sáng vào người Phiêu Hồng khiến ả bị tan biến. Linh cũng bị tia sáng kia chiếu vào người, cô bay vào tivi. Từ khi Linh biến mất, Kiện trở thành người mất trí nhớ. Quá thương em trai mình nên ông Mã hỏi ông Trần làm cách nào để cứu Kiện. Ông Trần làm phép cho Kiện bay vào tivi, trở về thời điểm ba mươi năm trước để cứu Linh khỏi cơn hỏa hoạn. Ông Mã đập vỡ cái tivi, giúp Kiện và Linh bay ra ngoài. Từ đó Kiện, Linh và ông Mã sống chung với nhau, gia đình họ rất hạnh phúc.

Diễn viên
Chung Trấn Đào vai A Kiện
Trịnh Du Linh vai A Linh
Ngọ Mã vai Mã Hậu Pháo
Lê Yến San vai Phiêu Hồng
Diệp Vinh Tổ vai Ông mập
Hoàng Triêm vai Ông Trần
Điền Tuấn vai Đội trưởng đội cứu hỏa
Ca Li vai Tài xế taxi

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hỏa chúc quỷ tại Internet Movie Database
Hỏa chúc quỷ tại Allmovie
Hỏa chúc quỷ tại HKMDB
Hỏa chúc quỷ tại HongKong Cinemagic

Phim năm 1989
Phim Hồng Kông
Phim tiếng Quảng Đông
Phim ma
Phim kinh dị Hồng Kông
Phim hài Hồng Kông
Phim tình cảm Hồng Kông
Phim lấy bối cảnh ở Hồng Kông
Phim quay tại Hồng Kông
Phim kinh dị thập niên 1980
Phim hài thập niên 1980
Phim lãng mạn thập niên 1980
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1980
Phim lấy bối cảnh năm 1989


title: Boethius

text:
Anicius Manlius Severinus Boëthius, thường được gọi là Boethius (477-524) là một nguyên lão, quan chấp chính, magister officiorum, và triết gia La Mã hậu kỳ. Sinh ra trong thời nhiễu nhương khi Italia rơi vào sự cai trị của Vương quốc Ostrogoth, ông bước vào chính trường và phục vụ dưới triều vua Theodoricus Cả, người mà sau này tống giam và xử tử ông. Trong chốn lao tù, ông viết kiệt tác De consolatione philosophiae luận về thời vận, sự chết, và các vấn đề khác, sẽ trở thành một trong những tác phẩm triết học quan trọng có nhiều ảnh hưởng nhất thời Trung Cổ. Là tác giả của nhiều sổ tay và là dịch giả từ Platon and Aristoteles, Boethius đóng vai trò như cây cầu nối chính từ cổ đại cổ điển sang những thế kỷ tiếp theo.

Giáo dục và toán học
Boethius đã dành một địa vị cho toán học khi ông đưa ra khái niệm tứ khoa (tiếng Latinh: quadrivium) để chỉ các môn số học, hình học, thiên văn học, và âm nhạc. Ông viết De institutione arithmetica, dịch thoáng nghĩa từ tiếng Hy Lạp tiêu đề của cuốn Introduction to Arithmetic của Nicomachus; De institutione musica, cũng phát triển từ gốc Hy Lạp; và một loạt các đoạn lấy từ cuốn Cơ sở của Euclid. Công trình của ông mang tính lý thuyết hơn là thực hành, và là công trình nền tảng của toán học cho đến khi các công trình toán học của Hy Lạp và A Rập được phục hồi.

Văn học
Boethius cùng với Cassiodorus và Quintus Aurelius Symmachus vẫn giữ gìn những nét truyền thống của La Mã trong hoàn cảnh mà Đế quốc La Mã đang đi vào những năm suy tàn.

Triết học
Ông là người mang đến triết học thời đại mình chủ nghĩa kinh viện.

Cuộc hành quyết định mệnh
Vào năm 520, ông trở thành magister officiorum (người đứng đầu các cơ quan, chức vụ của triều đình và chính quyền) dưới triều đại Theodoricus Cả. Boethius vốn là người say mê nghiên cứu khoa học, đã dốc sức hiến dâng cho khuynh hướng nghiên cứu văn hóa Hy Lạp bằng cách dịch toàn bộ các tác phẩm của Aristotle ra tiếng Latin và cân đối chúng với các tác phẩm của Plato. Ngoài ra, ông cũng định đo vận tốc ánh sáng. Cuối cùng Boethius đã mất đi ân huệ của Theodoricus, có thể do nhà vua nghi ngờ ông này có sự đồng cảm với Justin I, Hoàng đế Đông La Mã: Theodoricus là người theo thuyết Arius, cảm thấy phần nào giống như một kẻ ngoài cuộc với những tín đồ Cơ Đốc giáo theo Công đồng Nicaea. Do vậy Theodoricus, người bảo trợ cho chính Boethius, đã ra lệnh hành quyết ông vào năm 525 (có thể là năm 524).

Vinh danh
Boëthius được ghi nhận là một đấng tử đạo trong Martyrologium Romanum. Lễ kính vào ngày 23 tháng 10. Tên của ông được đặt cho tiểu hành tinh 6617 Boethius.

Chú thích

Nhà triết học Ý
Nhà triết học La Mã
Nhà triết học Công giáo
Nhà thần học Kitô giáo
Sinh năm 477
Chấp chính quan của Đế quốc La Mã
Goth
Người bị hành quyết
Mất năm 524


title: Nicholas xứ Cusa

text:
Nicholas xứ Kues hay Nicolaus Cusanus hoặc Nicholas xứ Cusa (1401-1464) là nhà triết học, nhà thiên văn học, nhà thần học, tu sĩ người Đức. Ông tin tưởng ở một hình thức của thuyết duy tín mà ông gọi là docta ignorantia (sự thiếu hiểu biết một cách có tri thức), khẳng định rằng Chúa Trời vượt ra ngoài khả năng phạm trù hóa của con người và tri thức của chúng ta về Chúa chỉ nằm trong phạm vi của sự phỏng đoán. Về thiên văn học, 1440, Nicholas xứ Cusa phát biểu trong quyển De docta ignorantia (tiếng Việt: Về cái ngu dốt đã học được) rằng Trái Đất không nằm tại trung tâm của vũ trụ và là một trong số những thiên thể chiếm lĩnh vũ trụ. Sau đó, ông phát triển những phát biểu này trong các tác phẩm tiếp theo của mình. Thậm chí ông cùng với Nicole Oresme tranh luận về vấn đề này. Nicholas xứ Cusa còn có suy đoán tôn giáo và triết học về sự sống ngoài Trái Đất khiến việc tìm hiểu vấn đề của khoa học hiện đại với chủ đề này đã xuất hiện từ lâu.

Vài nét về cuộc đời

Thời thơ ấu và niên thiếu
Nicholas được sinh ra ở Cusa, vùng đất nằm trong thung lũng Moselle. Ông là con trai của một người giàu có và làm nghề trồng nho để làm rượu vang. Nicholas xa gia đình khi đã được 12 tuổi. Về nguyên nhân của việc này, có lời đồn cho rằng đó là bởi người cha của ông đã ghẻ lạnh đối với đứa con trai. Dù là vì lý do gì thì Nicholas đã phải sống một cuộc sống tự lập từ sớm. Và có thêm một sự kiện xảy ra trong giai đoạn cuộc đời này được thông qua những lời kể. Theo như một câu chuyện, vào năm 1413, ông được một người có tên là Bá tước xứ Manderscheid gửi đến tu viện Huynh Đệ Sống Chung, một tu viện ở Deventer, từ đó ông có cơ hội để học hành. Tại đây, có lẽ ông được học tiểu học và học trong một môi trường mộ đạo thần bí. Vào năm 1416, ông học tại Đại học Heidelberg. Sự kiện được ghi lại một cách rõ ràng. Năm 1417, Nicholas đã đến nước Ý, cụ thể là thành phố Padua và học ở đó đến 6 năm liền. Và ở đây ông làm quen và kết bạn với hai người Ý, đó là Paolo dal Pozzo Toscanelli và Giuliano Cesanni. Ở đây, Nicholas đã thể hiện lòng nhiệt huyết khi đi học tập nhiều môn học như toán học, vật lý, thiên văn học, y học, văn học cổ và chủ nghĩa nhân đạo mới. Tuy vậy, ông lại nghiên cứu luật học là chủ yếu và kết quả tuyệt vời: Nicholas lấy bằng tiến sĩ về luật Giáo hội vào năm 1423.

Khi trưởng thành
Tiếp theo đó, Nicholas lao vào nghiên cứu môn thần học tại Đại học Cologne, nơi ông được đăng ký vào trường với tư cách là một vị tiến sĩ về luật giáo hội vào năm 1425. Hai năm sau, ông được bổ nhiệm vào chức vụ tu viện trưởng của Tổ chức Thánh Florin ở Coblenz. Tiếp theo nữa, vào năm 1430, ông được bổ nhiệm thêm một chức vụ tôn giáo nữa: Tổng giám mục của các linh mục vùng Trier. Ông được Giáo hoàng Nicôla V vinh thăng hồng y năm 1448. Hai năm sau đó, ông được bổ nhiệm làm Thân vương Giám mục của Brixen.

Trong các năm 1451 và 1452, Nicholas trở thành đại sứ của Giáo hoàng và ông thực hiện cuộc hành trình vòng quanh nước Đức với chức danh đó. Nhiệm vụ của ông trong chuyến đi này là cải cách nhà thờ và tu viện. Nhìn chung lại ông không thành công.

Từ khoảng thời gian cho đến khi qua đời, ông luôn làm việc dưới quyền của Giáo hoàng. Trong sáu năm cuối đời, ông giữ một chức vụ lớn mang tên Tổng đại diện Tòa thánh La Mã. Với chức vụ, ông trở thành nhà cố vấn tin cậy nhất của Giáo hoàng Piô II. Vị Giáo hoàng này chính là người bạn của Nicholas trong nhiều năm.

Qua đời
Nicholas xứ Cusa qua đời khi đang thực hiện sứ mệnh cuối cùng của mình tại Todi. Ba ngày sau, Giáo hoàng Piô II cũng qua đời mà chưa chứng kiến được cuộc thập tự chinh chống lại người Thổ do ông phát động mặc cho Nicholas khuyên ngăn đi đến thất bại nhục nhã.

Tính cách và quan điểm sống
Nicholas xứ Cusa là một con người sống khiêm tốn, xa lánh sự xa hoa. Ông sống giản dị mà không rơi vào sự khổ hạnh khắc nghiệt như điều người ta có thể nghĩ về một người theo đạo. Tất cả những điều đó khiến ông nhận được sự kính trọng của nhiều người. Ông là người có ý thức trách nhiệm, có sự tận hiến.

Sự nghiệp

Tóm tắt chung
Nicholas xứ Cusa là một người đa tài, có nhiều cống hiến trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Các tác phẩm của Nicholas đều được bắt nguồn từ thực tiễn. Nhưng việc lý thuyết và thực hành không thống nhất với nhau đã khiến ông cảm thấy thấy vọng. Ông muốn gắn kết những trí thức đón nhận Thương đế với thế giới, con người với giáo hội. Không đạt được kết quả bằng hành động, ông dùng lý thuyết triết học, nhưng nó lại chẳng đem lại bình yên gì cho ông. Thế giới không như ông nghĩ, ông thực sự không hề biết điều này và những hệ quả từ nó.

Những nghiên cứu

Triết học
Điều làm nên sự nổi bật cho triết học của Nicholas đó là sự ngu dốt trí thức (De Docta ignorantia) và sự trùng hợp ngẫu nhiên của những cái đối lập. Ông có một tuyên bố rằng ông là tác giả của hai khái niệm này. Tuyên bó này có vẻ không có cơ sở. Nói về sự trùng hợp ngẫu nhiên của những cái đối lập, ta có thể khẳng định rằng chí ít những mầm mống về khái niệm này đã có từ thời đại của Plato, một nhà triết học của Hy Lạp cổ đại. Còn cái gọi là sự ngu dốt trí thức đã được đặt tên bởi Augustine xứ Hippo. Thế nên, nếu có thấy tầm quan trọng của suy nghĩ của Nicholas về hai khái niệm thì cũng chỉ chắc chắn rằng ông là người phát triển chúng mà thôi.

Đến đây, chúng ta sẽ hỏi: Có điều gì đáng nói ở Nicholas?. Câu hỏi này có một câu trả lời mà nửa phản của nó có thể gây ra nhiều người bất ngờ: Gần như là được nói hết. Nhưng chớ vội kết luận rằng chẳng có gì để nói về tư tưởng của Nicholas ở đây cả. Nửa kia của câu trả lời đó là: Hai khái niệm này chỉ đúng về cách diễn đạt ngôn ngữ đơn thuần chứ chưa đúng về mặt tư tưởng. Và đây chính là công việc mà Nicholas xứ Cusa làm để tạo nên sự độc đáo của riêng mình.

Nhìn vào tư tưởng của Nicholas xứ Cusa khi ông suy nghĩ về sự ngu dốt tri thức và sự trùng hợp ngẫu nhiên của những cái đối lập, có thể tóm tắt nền tảng của ông qua các ý sau đây:
 Thứ nhất, suy tư lan man và cái hữu hạn: Theo suy nghĩ của Nicholas, khi suy tư, con người phải làm hai việc. Thứ nhất, làm sao để phân biệt cái này với cái khác và thứ hai, so sánh chúng như thế nào và nếu so sánh thì dựa trên những tiêu chuẩn ra sao. Từ việc suy tư như vậy, con người sẽ rơi vào thế lưỡng phân. Và bản thân của tiêu chuẩn cũng có sự khác biệt so với thẩm định, cụ thể là khi có quá nhiều cái khác biệt thì chẳng có tiêu chuẩn (biểu trưng cho tuyệt đối) nào có thể áp đụng được mà chỉ có thẩm định (biểu trưng cho tương đối) mới hữu dụng.
 Thứ hai, vượt qua sự hữu hạn: Con người vốn là sinh vật biết suy tư và khi suy tư thì suy tư rất nhiều. Chẳng thế mà không có sự hữu hạn nào có thể làm vừa lòng chúng ta. Đây là lúc chúng ta vươn xa hơn đến cái vô hạn. Chúng luôn muốn làm điều đó.
 Thứ ba, hạn từ chung giữa vô hạn và hữu hạn: Liệu có điều đó hay không? Câu trả lời là không. Con người không thể nào đạt tới cái vô tận, theo Nicholas, dù cho chúng ta tiến lên mạnh mẽ như thế nào trong sự hữu hạn. Và cũng theo ông, giữa vô hạn và hữu hạn có một sự gián đoạn. Sự gián đoạn này là một cái hố mà chúng ta không thể vượt qua.
 Thứ tư, ngu dốt trí thức và sự trùng hợp ngẫu nhiên của những cái đối lập. Đây có lẽ là ý quan trọng nhất trong tư tưởng triết học của Nicholas, thứ mà đang nói đây. Nó là sự tổng hợp của ba lý lẽ và mở đường để dẫn đến ý cuối cùng (ý sau đây). Nội dung của ý này đó là, vô hạn là cái chúng ta không thể vượt qua, nhưng lại là cái xuất hiện trong suy nghĩ của chúng ta. Cái vô hạn này không thể được giải thích bởi lý trí rời rạc, thứ mà chúng ta có thể dùng đề giải thích cái hữu hạn. Đến đây, một khái niệm xuất hiện: sự ngu dốt trí thức, đơn giản là không phải sự trống rỗng mà là được phát triển trong tư duy. Yếu tố làm nên sự ngu dốt này chính là sự trùng hợp ngẫu nhiên của những cái đối lập. Đây là phương pháp chủ yếu và có lẽ là duy nhất tồn tại trong sự ngu dốt trí thức. Nó chấp lý trí rời rạc, nó đưa ra kinh nghiệm logic để giải quyết vấn đề.
 Thứ năm, bức tường giữa vô hạn và hữu hạn. Thực ra ý này chỉ là ý phát triển của ý thứ ba. Nếu nhìn vào ý thứ ba, chúng ta thấy là Nicholas có đề cập đến cái gián đoạn. Cái gián đoạn đó chính là bức tường mà chúng ta nói tới. Theo Nicholas, con người không thể trèo qua bức tường này để tới sự vô hạn. Đơn giản là chúng ta không thể đến được thế giới của thánh thần.

Thiên văn học
Phát biểu đáng chú ý nhất của Nicholas về thiên văn học đó là Trái Đất không ở trung tâm của vũ trụ. Đồng thời, ông cũng đề cập đến sự sống ngoài Trái Đất.

Các tác phẩm
 Về sự hài hòa của Công giáo
 Sự ngu dốt trí thức
 Tầm nhìn Thượng đế

Chú thích

Sinh năm 1401
Mất năm 1464
Nhà triết học Đức
Nhà thiên văn học Đức
Nhà thần học Đức
Thầy tu Đức
Nhà toán học Đức
Nhà ngoại giao Tòa Thánh
Cựu sinh viên Đại học Heidelberg
Người từ Bernkastel-Wittlich
Chủ nghĩa kinh viện


title: Religulous

text:
Religulous () là một bộ phim tài liệu của Hoa Kỳ sản xuất vào năm 2008, với đạo diễn là Larry Charles và danh hài Bill Maher đóng vai người dẫn truyện.

Tựa đề phim "Religulous" là một sự kết hợp (portmanteau) của hai từ "religion" (tôn giáo) và "ridiculous" (nhảm nhí). Nội dung bộ phim này có hàm ý chỉ trích các tôn giáo và tín ngưỡng.

Nội dung
Bộ phim giới thiệu các góc nhìn về thế giới của nhiều tôn giáo khác nhau khi Bill Maher du hành qua nhiều trung tâm tôn giáo khác nhau, ví dụ như Jerusalem, Vatican, Salt Lake City, phỏng vấn các tín đồ có xuất thân và nguồn gốc khác nhau. Trong số đó bao gồm các cựu tín đồ của hội thánh Kitô "Jews for Jesus", cựu tín đồ Kitô, Hồi giáo, Mormon, và Do Thái giáo Hasidi. Maher cũng du hành đến Góc Diễn thuyết tại Công viên Hyde, Luân Đôn, và "thuyết giảng" tín ngưỡng Khoa Luận giáo (Scientology). Ông cũng tham quan Bảo tàng Sáng tạo và công viên Holy Land Experience.

Sản xuất
Maher nói rằng khi phỏng vấn các tín đồ, ông nói dối rằng tên của bộ phim là "Hành trình Tâm linh" (A Spiritual Journey) để có thể được phép phỏng vấn. Tín đồ Thuyết sáng tạo Ken Ham, thành viên của tổ chức Answers in Genesis, một người được phỏng vấn trong phim, đã chỉ trích việc Bill Maher sử dụng tên phim giả để được thực hiện phỏng vấn.

Religulous được sản xuất bởi hãng Thousand Words và phát hành bởi Lions Gate Entertainment. Theo dự tính, thời điểm phim được phát hành trên diện quốc tế là ngày 23 tháng 3 năm 2008, đúng vào dịp Phục sinh, tuy nhiên điều này đã bị hoãn lại do ảnh hưởng của cuộc đình công 2007-2008 của giới biên kịch. Cuối cùng phim đã được phát hành vào ngày 3 tháng 10 năm 2008.

Doanh thu
Doanh thu phòng vé của Religulous trong tuần đầu công chiếu tính từ ngày 1 tháng 10 tại Los Angeles và Thành phố New York và trong 502 rạp là 3,5 triệu Mỹ kim, trung bình doanh thu là 6.972 Mỹ kim/rạp, đứng hạng 10 trong số doanh thu của các bộ phim tuần đó. Doanh thu trung bình mỗi lần chiếu của nó cao gấp 3 lần so với An American Carol, một bộ phim cổ xúy cho chủ nghĩa bảo thủ được báo giới so sánh như là đối trọng của Religulous. An American Carol có tổng doanh thu tuần đó đứng hạng 9, cao hơn Religulous, nhưng doanh thu trên 1 lần chiếu chỉ có 2.325 Mỹ kim. Beverly Hills Chihuahua, bộ phim đứng hạng 1, là phim duy nhất có doanh thu trên lần chiếu cao hơn Religulous (9.020 Mỹ kim). Doanh thu phòng vé tuần 2 của Religulous giảm 35,5% và tụt xuống hạng 13 (2.200.000 Mỹ kim trên 568 rạp chiếu với doanh thu trung bình/rạp là 3.873 Mỹ kim).

Tổng doanh thu của Religulous là hơn 13 triệu Mỹ kim trong khi chi phí sản xuất là 2,5 triệu. Nó xếp thứ 2 trong nhóm các phim tài liệu có doanh thu cao nhất năm 2008 và đứng đầu bảng trong nhóm các phim phát hành hạn chế (Limited Relase) cùng năm đó.

Đánh giá
Nhìn chung các đánh giá về Religulous là tích cực. Rotten Tomatoes chấm điểm bộ phim "69%" dựa trên 153 ý kiến bình luận,, còn Metacritic cho điểm 56/100 dựa trên 31 bình luận. Nhà bình luận phim Roger Ebert chấm 3.5/4 điểm và nhận xét: "Tôi xin nói thật là tôi cười liên hồi. Bạn có thể thích hoặc ghét bộ phim nhưng ít nhất bạn đã được cung cấp thông tin. Có thể là bạn sẽ thích các phim ảnh về các tôn giáo khác, rồi bỏ lơ khi tôn giáo của bạn bị xét hỏi. Đó là bản chất của con người." Robert W. Butler của The Kansas City Star chấm 3 điểm trên 5 và bình luận: "Bộ phim đánh giá 1 chiều, nó không đem ta một luận điểm được cân nhắc cẩn thận, mà chỉ là những lời xỉa xói và góc nhìn xù xì. Tuy nhiên bộ phim rất vui nhộn và điều này quan trọng hơn hẳn các yếu tố còn lại." Owen Gleiberman của Entertainment Weekly chấm điểm A- và viết: "Bộ phim tức cười cứ như là... địa ngục." Kirk Honeycutt của The Hollywood Reporter cho rằng Religulous "rất tức cười" xét về phương diện phim hài châm biếm lẫn phương diện phân tích về tôn giáo và tâm linh. The Canadian Press nói rằng bộ phim tung ra một đòn đánh "cười hả hê" nhằm vào các lĩnh vực "thiêng liêng nhất". Christie Lemire của Associated Press bình phẩm: "Nếu bạn là người vô thần hay bất khả tri, bạn sẽ thấy thích thú khi đi cùng với Maher trong chuyến du hành khắp thế giới và phỏng vấn tín đồ về các tín ngưỡng của họ - từ Jerusalem tới Vatican và Amsterdam - nơi ông không chỉ tìm thấy một hội thánh ủng hộ sử dụng cần sa mà còn một quán rượu Hồi giáo của người đồng tính luyến ái (với 2 người trong đó)." John Anderson của Newsday viết: "Bộ phim rất hài hước, sâu sắc và bắt người ta phải động não. Nhưng chắc chắn là nó không làm những tín đồ chùng lòng đi mấy."

Một số phản hồi tiêu cực về bộ phim, tỉ như Rick McGinnis của Metro nhận xét "Maher thuyết giảng tới những người ủng hộ ông ta bằng một sự giả dối trắng trợn tới mức mà chỉ có những tín đồ thật sự mới chịu tha thứ cho ông ta." James Berardinelli viết, "Nếu chủ đề tôn giáo quan trọng như Maher nói thì ông ta phải làm đúng như lời của mình và sản xuất một bộ phim tốt hơn là tập hợp của những phỏng vấn giả dối, những lời bỉ bác và những quan sát lộ liễu. Một số người có thể ủng hộ Maher nhưng phần lớn người xem sẽ phản đối." Nick Schager của Slant Magazine chỉ trích Religulous là "kiểu phân tích bất tài và vô thần về tôn giáo hiện đại."

Kirk Honeycutt chỉ ra Bill Maher ít động chạm đến các tôn giáo phương Đông, tín ngưỡng địa phương Á, Mỹ, Phi và không mạo hiểm tranh luận những nhà thần học hay tín đồ không cố chấp vào giáo điều thánh kinh, ông cũng không nhấn sâu vào những quan điểm rất khác biệt của tôn giáo về các vấn đề xã hội như đồng tính. Maher chủ yếu phê phán các nhóm tôn giáo bảo thủ, cố cấp giáo điều, và đặc biệt chỉ trích mạnh mẽ những chính trị gia lợi dụng tôn giáo để mưu lợi cho mình. Kirk kết luận là khán giả yêu thích Religulous có lẽ chỉ giới hạn trong nhóm người không tôn giáo.

Trên tờ The New York Times, Stephen Holden viết rằng khi Maher "chuyển từ lĩnh vực Kitô Phúc âm sang Do Thái giáo và sang đạo Hồi, sắc thái câu chuyện chuyển sang bất định và nhịp điệu trở nên biến động". Còn Sam Greenspan cho rằng Maher tiếp cận với người Do Thái như đối với một vật thể mong manh dễ vỡ. Người Hồi giáo thì bị mô tả như là những kẻ có tư tưởng bài Do Thái.

Stephen Holden cũng nhận xét rằng Religulous có cấu trúc phóng túng và thể hiện sự di chuyển qua nhiều nơi, giống như trong một bộ phim khác của Larry Charles là Borat: Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan và viết: "Phần lớn nội dung phim của Maher rất là vui nhộn theo một phong thái thoải mái và không theo quy ước lịch sự." Claudia Puig của USA Today bình phẩm: "những ai thích kiểu hài hước không gò bó vào quy tắc lịch sự và sự phân tích sắc sảo sẽ thấy bộ phim rất vui nhộn, giúp mở mang đầu óc và gây ra sự nhiễu loạn." Kirk Honeycutt của The Hollywood Reporter xếp loại Religulous là "phim hài không theo quy chuẩn lịch sự" hoặc "bài giảng về sự không chính xác của chính trị" và nhận xét rằng Maher "không sợ chỉ trích, mà thật ra lại thích thú trước điều đó". Kirk cũng nhận định bộ phim như là "Một đòn tấn công thoáng qua nhằm vào giáo điều tôn giáo theo kiểu cách hài hước nhưng không khoan nhượng" của Bill Maher. Louis Peitzman của San Francisco Bay Guardian cho rằng "Việc Maher sa đà quá mức vào chỉ trích tôn giáo không phải là vấn đề lớn vì ông luôn có đủ sự hài hước để xử lý nó." Scott Indrisek của Style.com viết: ""Religulous" gây cười chủ yếu từ kỹ năng biên tập tốt, trong đó các cuộc phỏng vấn của Maher trở nên tức cười bởi các đoạn phim ngắn". Ben Kenigsberg của Time Out New York chấm Religulous điểm 3 trên 6, nhận định điểm trừ của phim là phương cách thực hiện, điểm cộng của phim là thông tin mà nó mang lại."

Ngày 18 tháng 5 năm 2009, Religulous được trao Giải thưởng thường niên Independent Investigative Group IIG lần 3 dành cho việc xúc tiến khoa học và tư duy phản biện trên truyền thông đại chúng.

Phát hành đĩa DVD
Lions Gate Entertainment đã phát hành phiên bản đĩa DVD của Religulous vào ngày 17 tháng 2 năm 2009. Phiên bản DVD có thêm một đoạn bình luận của Bill Maher và đạo diễn Larry Charles và một số cảnh quay bị cắt bỏ trong đoạn phim gốc.

Xem thêm
Jesus Camp
Marjoe
The God Who Wasn't There

Chú thích

Liên kết ngoài

Phim của hãng Lionsgate
Phim quay tại Anh
Phim quay tại California
Phim tài liệu Mỹ
Phim châm biếm Mỹ
Phim Mỹ
Phim quay tại New York
Phim hài thập niên 2000
Phim về tôn giáo


title: Nokia X

text:
Nokia X là điện thoại thông minh tầm trung phát triển bởi Nokia, công bố như một phần của Gia đình Nokia X mới vào 24 tháng 2 năm 2014. Nokia X chạy phiên bản sửa đổi của Android, gọi tắt là Phần mềm nền tảng Nokia X. Thiết bị được phát hành cùng ngày với ngày ra mắt, và mục tiêu của sản phẩm này là nhắm đến thị trường mới nổi.

X được phát triển dưới tên gọi là Normandy, Project N, Asha trên dự án Linux và MView.

Bối cảnh

Ra mắt

Điện thoại được ra mắt bởi Stephen Elop tại 2014 Mobile World Congress ở Barcelona. Trái ngược với bản rò rỉ trước, hai biến thể, Nokia X và Nokia X+ đã được phát hành, với Nokia X+ có RAM 256 MB, trái ngược với RAM  64 mb  như với thẻ nhớ microSD bao gồm trong hộp.

Một điện thoại thứ ba, Nokia XL, được công bố, với màn hình lớn, máy ảnh trước, flash, và thời lượng pin dài hơn.

Ngay sau khi phát hành, các lập trình viên đã root được thiết bị, và có thể cài thêm ứng dụng và dịch vụ của Google.

Tình trạng sẵn có
Nokia chính thức phát hành Nokia X ở thị trường Ấn Độ với mức giá $140 (8599 đồng rupi Ấn Độ) vào 23 tháng 3 năm 2014. Airtel trong liên doanh với Nokia sẽ phát hành 'Nokia X' ở 17 quốc gia châu Phi từ giữa tháng 4 năm 2014. Ở Indonesia, Nokia X được phát hành với IDR 1,599,999 (USD 140).

Tham khảo

Liên kết

 Nokia X loạt các thiết bị Android

Thiết bị Android
Điện thoại di động Nokia
Điện thoại thông minh
Điện thoại di động được giới thiệu năm 2014


title: Ga Muwol

text:
Ga Muwol là nhà ga đã đóng cửa nằm trên Tuyến Gyeongbu.

Tham khảo

Ga xe lửa
Nhà ga đã đóng cửa ở Hàn Quốc


title: Ga Sasang (Korail)

text:
Ga Sasang là ga của Tuyến Gyeongbu và Tuyến Gaya của Korail, và Tuyến 2 và Tuyến BGLRT của Busan Metro nằm ở Gwaebeop-dong, quận Sasang, Busan.

Tham khảo

Liên kết
 Ga xe lửa , từ Korail

Ga đường sắt ở Busan
Nhà ga mở cửa vào 1921
Quận Sasang


title: Ga Minam

text:
Ga Minam là ga của Busan Metro Tuyến 3 và Tuyến 4 nằm ở Oncheon-dong, Dongae-gu, Busan.

Tham khảo

Liên kết
 Trạm thông tin mạng, Tuyến 3 từ Tổng công ty vận chuyển Busan
 Trạm thông tin mạng, Tuyến 4 từ Tổng công ty vận chuyển Busan

Ga Busan Metro
Quận Dongnae
Nhà ga mở cửa vào 2005
Nhà ga mở cửa vào 2001


title: Bộ Ngoại giao và Thương mại

text:
Bộ Ngoại giao và Thương mại có thể là:
 Bộ Ngoại giao và Thương mại (New Zealand)
 Bộ Ngoại giao và Thương mại (Úc)
 Bộ Ngoại giao và Thương mại (Hàn Quốc)


title: Kịch sĩ

text:
Kịch sĩ (Hán-Việt: 劇士) là nghệ sĩ hoạt động trên sân khấu kịch, bao gồm việc sáng tác, dàn dựng và biểu diễn. Tại Việt Nam, khái niệm kịch sĩ đôi khi được sử dụng với mục đích châm biếm.

Xem thêm
 Kịch
 Sân khấu

Chú tích

Tham khảo
 Csapo, Eric, and William J. Slater. 1994. The Context of Ancient Drama. Ann Arbor: The U of Michigan P. ISBN 0-472-08275-2.
 Elam, Keir. 1980. The Semiotics of Theatre and Drama. New Accents Ser. London and New York: Methuen. ISBN 0-416-72060-9.
 Weimann, Robert. 1978. Shakespeare and the Popular Tradition in the Theater: Studies in the Social Dimension of Dramatic Form and Function. Ed. Robert Schwartz. Baltimore and London: The Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-3506-2.