title: Lừa vằn

text:
Lừa vằn (Zebroid) là một loài động vật hình thành do sự lai tạo giữa hai loại ngựa vằn và lừa, đây là một trong số những loài thú lai giữa lừa và ngựa, chứ không phải là giống lai duy nhất. Lừa vằn Zebroids đã được ghi nhận vào thế kỷ thứ XIX khi nhà bác học Charles Darwin ghi chú những ghi chép của mình về sự đa dạng của các giống ngựa vằn lai khi ông ấy nghiên cứu. Nhìn chung, giống ngựa này được lai tạo ra để sử dụng cho các mục đích khác nhau khi chúng kết hợp được các tính trạng quý của ngựa vằn là lừa. Chúng không sinh sản được.

Đây là một trong những loài thú lai tạp hiếm có trên thế giới. Nó được xác định không có khả năng tự sinh sản như những loài khác, mà cần tới sự trợ giúp từ nhiều yếu tố khác. Lừa vằn có lịch sử lai tạo từ lâu và được nhà bác học Charles Darwin ghi chú trong các tác phẩm của mình. Một chú Zebroid đầu tiên chào đời vào thế kỷ 19, chúng rất khác lạ vì màu lông của nó, xen lẫn những vùng vằn đen của ngựa vằn là mảng da trắng muốt.

Lịch sử
Năm 1815, Lãnh chúa Morton đã phối một con ngựa giống Quagga với một con ngựa màu hạt dẻ thuộc giống ngựa Ả Rập. Kết quả là một con lai giống mà giống cả cha lẫn mẹ. Điều này gây nên sự quan tâm của Cossar Ewart, Giáo sư Lịch sử Tự nhiên tại Edinburgh (1882-1927) và một nhà di truyền học có quan tâm. Ewart đã lai một con ngựa vằn với ngựa để điều tra lý thuyết của telegony. Trong tác phẩm Nguồn gốc các loài-Origin of Species (1859), Charles Darwin nhắc đến bốn bản vẽ màu của giống lai giữa lừa và ngựa vằn. Trong cuốn sách của ông Các Biến thể của động vật và thực vật dưới Thuần, Darwin đã mô tả một mẫu lai lừa và ngựa vằn ở Bảo tàng Anh như bị lốm đốm trên hai chân của nó.

Trong cuộc chiến tranh Nam Phi, các con lừa thổ vô tình đã lai chéo với ngựa vằn Chapman để tạo ra một con vật phục vụ cho các cho công trình giao thông, chủ yếu để kéo súng. Một mẫu vật đã bị bắt bởi quân đội Anh và trình lên cho vua Edward VII của Lord Kitchener, và được chụp bởi WS Berridge. Những con Zebras đề kháng với bệnh ngủ, trong khi con ngựa thuần chủng và ngựa thì không làm được việc này, và người ta hy vọng rằng con lai ngựa vằn sẽ kế thừa kháng thể này.

Ngựa vằn Grevy đã được lai với lừa hoang Somali vào đầu thế kỷ 20. Zorses được lai tạo bởi Chính phủ Hoa Kỳ và báo cáo trong Di truyền Nông nghiệp Quan hệ với E. B. Babcock và R. E. Clausen (đầu thế kỷ 20), trong một nỗ lực để điều tra thừa kế và telegony. Các thí nghiệm cũng đã được báo cáo trong The Science of Life của H G Wells, J Huxley và G P Wells (c. 1929). Việc lai lừa và ngựa vằn tiếp tục trong năm 1970. Năm 1973, một phép lai chéo giữa một con ngựa vằn và một con lừa đã sinh ra một con non tại vườn thú Jerusalem. Họ gọi nó là một "hamzab." Trong những năm 1970, vườn thú Colchester ở Anh nuôi một con zedonk, lúc đầu do tai nạn và sau đó tạo ra một cưỡi và dự thảo vật kháng bệnh. Thí nghiệm được chấm dứt khi các vườn thú ngày càng trở nên bảo tồn trung lập. Một số giống lai đã được lưu giữ tại sở thú sau này; cuối cùng qua đời vào năm 2009.

Hôm nay, lừa vằn zebroids khác nhau được phối giống như giống ngựa để cưỡi và thí nghiệm, và là sự tò mò trong rạp xiếc và vườn thú nhỏ. Zorses được nuôi ở châu Phi và được sử dụng để đi bộ trên núi Kenya; các con mẹ ngựa vằn cho sức đề kháng với bệnh dịch hại nagana. Một zorse (chính xác hơn một zony) được sinh ra tại Eden, Cumbria, Anh, vào năm 2001 sau khi một con ngựa vằn bị bỏ lại với một con ngựa Shetland. Nó được gọi là một Zetland. Thông thường, một con ngựa vằn được ghép nối với một con ngựa ngựa, lừa ngựa, nhưng vào năm 2005, ngựa vằn Burchell tên Allison sản xuất một zonkey gọi là Alex SIRED bởi một con lừa ở trong giáo xứ Saint Thomas, Barbados. Alex, sinh ngày 21 tháng 4 năm 2005, rõ ràng là zonkey đầu tiên ở Barbados. Năm 2007, một con ngựa đực, Ulysses, và một con ngựa vằn, Eclipse, đã đẻ ra con lừa vằn tên Eclyse, hiển thị một lớp phủ màu loang lổ một cách bất thường.

Các động vật hoang dã Safari ở Springfield, Missouri, và chị em của nó ở Pine Mountain, Georgia, có một vài zedonks như của 31 tháng 3 năm 2010. Vào tháng 7 năm 2010, một zedonk được sinh ra tại Chestatee Wildlife Preserve trong Dahlonega, Georgia. Một con lai ngựa vằn con lừa, giống như zonkey Barbados SIRED bởi một con lừa, sinh 03 tháng 7 năm 2011 trong Haicang Safari Park, Haicang, Hạ Môn, Trung Quốc. Một zonkey, Ippo, sinh ngày 21 tháng 7 năm 2013 trong dự trữ động vật, ở Florence, Ý. Chú ngựa Khumba, con đẻ của một con ngựa vằn và một con lừa lùn bạch tạng con lừa đực, sinh ngày 21 Tháng Tư 2014 trong sở thú của Reynosa thuộc bang Tamaulipas, Mexico.

Đặc điểm

Lừa vằn là tên gọi chung cho tất cả các giống lai ngựa vằn. Các giống lai khác nhau thường được đặt tên theo một từ ghép giữa tên của đực giống và tên của con nái, nhìn chung không có sự phân biệt như mà loài ngựa vằn được sử dụng. Nhiều lần khi ngựa vằn đang lai, họ phát triển một số hình thức của bệnh còi cọc. Sự kết hợp giữa con đực và con nái cũng ảnh hưởng đến kiểu hình con. Một con zorse là con đẻ của một con ngựa vằn và một con ngựa. Phép lai chéo này cũng được gọi là một zebrula, zebrule, hoặc ngựa vằn la. Các kết nối ngược lại hiếm hơn đôi khi được gọi là một horbra, hebra, zebrinny hoặc zebret.

Giống như hầu hết các giống lai động vật khác, zorse là vô sinh. Một zony là con đẻ của một con ngựa vằn và một con ngựa pony. Ngựa cỡ vừa được ưa thích để sản xuất cưỡi zonies, nhưng con ngựa vằn đã được lai tạo với các giống ngựa nhỏ như Shetland, dẫn đến cái gọi là "Zetlands". Lừa và equids hoang dã có số lượng khác nhau của nhiễm sắc thể. Một con lừa có 62 nhiễm sắc thể; ngựa vằn có khoảng 32 đến 46 (tùy theo loài). Ngựa có 64 nhiễm sắc thể, trong khi hầu hết zebroids kết thúc với 54 nhiễm sắc thể.

Lừa vằn có màu lông của loài lừa, nhưng lại mang những vằn màu đen đặc trưng của ngựa vằn. Quá trình lai tạo giữa một con ngựa vằn đực với một con lừa cái tạo ra một loài thú lai sẽ có tên gọi là Zonkey (lừa vằn), nếu lai tạo giữa một con lừa đực và một con ngựa vằn cái thì con cái của chúng sẽ được gọi là Zedonk. Một chú ngựa Zebroid chính là thành quả của việc lai tạo ngựa vằn với bất kỳ giống ngựa bình thường nào khác. Hầu như mọi trường hợp lai đều cho ra ngựa con có đốm vằn chiếm phần lớn. Thậm chí, con lai chỉ có kích thước chỉ bằng một con khỉ mà thôi, tuy nhiên trường hợp này hiếm xảy ra hơn.

Zedon
Zedon là một động vật lai tạo cực hiếm, nó thu hút sự chú ý rất lớn của những nhà động vật học vì trong thiên nhiên, tuy sống chung nhưng người ta chưa bao giờ thấy ngựa vằn và lừa lại có quan hệ sinh học để tạo ra một hậu duệ. Đây là chuyện cực kỳ hi hữu. Con zedon được người chủ đặt tên là Pippi Longstocking có bố là ngựa vằn và mẹ là lừa. Zedon là tên ghép 2 vần đầu trong tiếng Anh của con vật có bố là ngựa vằn (zebra) và mẹ là lừa (donkey). Cái tên Longstocking (Đi tất dài) cũng từ đây mà ra bởi cả bốn chân trông như mang 2 đôi tất chân từ gót đến đùi. Con zedon này thuộc giống cái, có dáng dấp của mẹ lừa, chỉ trên 4 chân và đầu là có những vạch đen, dấu vết thừa hưởng của bố ngựa vằn. Hiện nay, zedon đang sống cùng đàn của mình tại nơi ra đời, gồm một con lạc đà, hai anh em nhà lừa (vốn cũng là anh em cùng mẹ khác bố với zedon), con bố ngựa vằn và bà mẹ là một con lừa đã già, nhỏ bé hiện đã 40 tuổi. Người ta đã từng ghi nhận một trường hợp tương tự xảy ra vào năm 2005 tại Barbados nhưng lần đó, con vật lai có bố lừa và mẹ ngựa vằn.

Tham khảo
 "Zorse Breed Description". Breeding References. EquinePost. Archived from the original on 2011-07-10.
 Carter, Helen (ngày 27 tháng 6 năm 2001). "Crisis-hit farm welcomes its gift forse". The Guardian (London). Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2010. it could be a zorse perhaps, a fony or maybe a shebra or a zetland. Whatever its name, the arrival of the strange beast has been hailed as a godsend
 Megersa, B; Biffa, D; Kumsa, B (ngày 13 tháng 2 năm 2007). "A mysterious zebra-donkey hybrid (zedonk or zonkey) produced under natural mating: A case report from Borana, southern Ethiopia". Animal Production Research Advances 2 (3). doi:10.4314/apra.v2i3.36328.
 Benirschke, K; Low, RJ; Brownhill, LE; Caday, LB; Devenecia-Fernandez, J (ngày 1 tháng 4 năm 1964). "Chromosome Studies Of A Donkey-Grevy Zebra Hybrid". Chromosoma 15: 1–13. doi:10.1007/BF00326911. PMID 14171168.
 K. Benirschke, et. alia (1964). "Chromosome Studies of a Donkey-Grevy Zebra Hybrid". Chromosoma 15 (1): 1–13. doi:10.1007/BF00326911. PMID 14171168.
 Darwin, Charles (2009). On the origin of species, 1859. New York: New York University Press. pp. 118–119. ISBN 978-0814720585.
 Wonders of Animal Life, edited by J A Hammerton (1930)
 "Colchester Zoo mourns the loss of Shadow the Zeedonk" (Press release). Colchester Zoo. ngày 3 tháng 4 năm 2009.
 "The Enchanted Forest". Groombridge Place Gardens.
 "Meet Eclyse - the amazing zebra crossing". Mail Online (London: Associated Newspapers Ltd). ngày 28 tháng 6 năm 2007. Truy cập ngày 10 tháng 7 năm 2008.
 "Call it zonkey or a deebra? Zebra has a foal sired by a donkey". MSNBC. Associated Press. 29 Apr 2005. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2008.
 Amanda Billner. "Zebran är en häst" (bằng tiếng Thụy Điển). Dagens Nyheter's webpage, ngày 28 tháng 6 năm 2007. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2007.
 BBC "Half horse, half zebra - hebra Retrieved ngày 3 tháng 7 năm 2007]
 "Zebra, donkey hybrid born in Dahlonega". Gainesville Times. ngày 27 tháng 7 năm 2010.
 "Donkra: Cross between Donkey, Zebra born". 3 News. ngày 5 tháng 7 năm 2011.
 "It’s a zonkey! Zebra and donkey hybrid born in Italy". Daily News (New York).
 "Zonkey born in a zoo in Mexico". The Telegraph. ngày 25 tháng 4 năm 2014. Truy cập ngày 26 tháng 4 năm 2014.
 http://awoiaf.westeros.org/index.php/Zorse

Liên kết ngoài
 Hybrid Equines Information and images of different zebroids
 Eclyse - Photo of a zebroid named Eclyse

 BBC News (ngày 26 tháng 6 năm 2001): "Zebra Hybrid is Cute Surprise"
 Metro (ngày 28 tháng 6 năm 2007): "A single-zorsed story"
 Dorsett, Katherine. "What the heck is a zedonk?" CNN. ngày 23 tháng 9 năm 2010.
 The International Zebra Zorse Zonkey Association
 Video of a Zorse
 Rare zebra-donkey mix born in Florence animal reserve: The zonkey named Ippo only one in Italy

Thú lai
Equus


title: Chi Hương xuân

text:
Chi Hương xuân (tiếng Latinh: Toona) hay chi Hồng xuân, chi Lát khét là một chi thực vật thuộc họ Xoan, bản địa ở khu vực từ Afghanistan tới Ấn Độ về phía Nam, Bắc Triều Tiên về phía Đông, và Papua New Guinea cùng với Úc về phía Đông Nam. Trong các tài liệu trước đây, chi Toona thường được xếp vào chi Cedrela, nhưng hiện nay chi đó chỉ giới hạn cho những loài ở châu Mỹ.

Các loài
Toona calantas Merr. & Rolfe – Kalantas, Dái ngựa Philippine
Toona ciliata M.Roem. đồng nghĩa T. australis – Hồng xuân (红椿), Tuyết tùng đỏ Úc, Dái ngựa Ấn Độ, Suren, Surian
Toona sinensis (A.Juss.) M.Roem. – Hương xuân (香椿), Xoan Hôi, Tông Dù, Xu ấn sử, May sao, Suấn xủ, cây thịt bò hành tây
Toona sureni (Blume) Merr. đồng nghĩa T. febrifuga (Blume) M.Roem. – Lát khét, Mã nhằm, Mã nhầu, Trương vân, Xoan mộc, Xương mộc, Dái ngựa Việt Nam, Dái ngựa Indonesia, Suren

Chú thích

Liên kết ngoài

University of Melbourne: Sorting Toona names
New England, The Wilderness Society, Armidale Branch
New South Wales Flora Online


title: Cá mập tấn công

text:
Cá mập tấn công (tên gọi thông dụng tiếng Anh: Shark attack) chỉ về những vụ việc cá mập tấn công người. Những vụ tấn công của cá mập lên con người dấy lên nhiều lo ngại, mặc dù số vụ việc tấn công trên toàn cầu là không nhiều so với các loài động vật khác và rất ít các loài cá mập mới thực sự tấn công con người, sự sợ hãi một phần bắt nguồn từ truyền thông. Dù nhiều người cho rằng cá mập là con vật nguy hiểm nhất thế giới, trên thực tế, hàng năm, số ca tử vong do bị ong bắp cày đốt hoặc hoặc chó cắn còn nhiều hơn do cá mập tấn công. Cá mập giết chết 12 người mỗi năm, còn con người giết khoảng 73 triệu con cá mập mỗi năm, hơn 80% số người bị cá mập cắn vẫn sống sót và kể lại câu chuyện mà họ từng trải qua.

Tổng quan
Mỗi năm khoảng 100 vụ cá mập tấn công được báo cáo trên toàn thế giới. Có 17 nạn nhân tử vong bởi các cuộc tấn công cá mập trong năm 2011, trong số 118 vụ tấn công được ghi nhận. Úc là nơi có nhiều vụ cá mập tấn công người nhất trên toàn thế giới trong suốt 3 thập niên qua. Kể từ năm 1982 đến năm 2011, Úc chứng kiến 32 trường hợp thiệt mạng vì cá mập, riêng trong vòng hai năm có thống kê cho thấy đã có sáu người chết trong hàm cá mập điều này dẫn đến là vùng bờ tây nước Úc là một trong những khu vực nguy hiểm nhất thế giới về tình trạng cá mập tấn công. Các nước kế đến là Nam Phi với 28 trường hợp và Mỹ với 25 trường hợp. Hạt Volusia là một trong những nơi có số vụ cá mập tấn công người cao nhất thế giới. Trong khoảng thời gian từ năm 1996 tới 2008, cứ 5 vụ cá mập tấn công người trên thế giới thì một vụ xảy ra ở miền Trung bang Florida. Từ năm 1905 đến năm 2014, chỉ có 55 cuộc tấn công của cá mập được thống kê ở Bắc Carolina.

Nhiều người lo sợ các cuộc tấn công cá mập sau khi các cuộc tấn công nối tiếp thường xuyên, chẳng hạn như Các vụ cá mập tấn công ở Jersey Shore năm 1916. Tuy nhiên thì mỗi năm chỉ có một người bị giết mỗi năm ở Mỹ và ít hơn 6 người bị giết trên thế giới. Từ năm 2006 đến 2010 chỉ có 3 trường hợp tử vong do cá mập tấn công tại Mỹ. Trong số hơn 480 loài cá mập, chỉ có ba loài phải chịu trách nhiệm về những vụ tấn công này là cá mập trắng lớn, cá mập hổ và cá mập bò. Cá mập trắng, tuy là loài cá hiếu chiến, nhưng chúng rất ít khi tấn công con người. Ngoài trừ khi chúng lầm tưởng con người là một món ăn thường nhật (hải cẩu, rùa biển...) hoặc lúc chúng quá đói. Trong các loài trên thì cá mập bò có cú táp mạnh nhất loài dù không phải là loài cá mập to nhất, hàm và cơ hàm của cá mập bò có thể tạo ra một lực hơn 590 kg. Loài cá mập hổ nổi tiếng nguy hiểm vì hay tấn công những người đi bơi, thợ lặn và những người lướt ván ở Hawaii; và chúng thường được gọi là "tai họa của những người lướt ván tại Hawaii" và "thùng rác của biển cả". Loài cá mập hổ là loài xếp thứ hai sau loài cá nhám bò về số vụ tấn công con người và được coi, cùng với cá nhám trắng lớn, cá nhám bò, và cá nhám đầu vây trắng đại dương là những loài cá nhám nguy hiểm nhất đối với con người.

Sự lo lắng và sợ hãi bắt nguồn một phần từ các tiểu thuyết kinh dị và bộ phim kinh dị Hàm cá mập cũng như những bộ phim biển xanh sâu thẳm và cá mập lên bờ. Bộ phim Jaws (tạm dịch: Hàm cá mập) của đạo diễn Steven Spielberg đã làm cho người ta có phần hiểu sai về loài động vật này. Theo những khảo sát thì số người chết vì bị ong chích, rắn cắn và ngay cả sét đánh cũng còn nhiều hơn cả số người bị cá mập trắng giết hại (tính theo trung bình 1 năm). Các vụ cá mập tấn công rất nguy hiểm nhưng hiếm khi gây chết người. Trung bình hàng năm có khoảng 65 vụ cá mập tấn công người trên thế giới nhưng chỉ có khoảng 2 đến 3 vụ gây chết người. Tỷ lệ số người Australia bị cá mập cắn hai lần trong đời là khoảng 1/10 tỷ

Để đối phó, Chính phủ Úc quyết định bật đèn xanh cho chính sách gây tranh cãi là bắt và giết bất cứ cá mập nào lọt vào vùng bờ biển phía tây nước này. Chính quyền Canberra đã quyết định miễn trừ đạo luật bảo vệ môi trường để thông qua kế hoạch tiêu diệt cá mập ở bang Tây Úc, nhằm giảm nguy cơ cá mập tấn công người. Theo kế hoạch của bang Tây Úc, các móc câu gắn mồi thu hút cá mập lớn sẽ được thiết lập cách bờ 1 km tại các vùng biển đông đúc khách du lịch, bất cứ cá mập nào dài hơn 3 m đều sẽ mắc vào mồi câu, bao gồm cá mập trắng, cá mập đầu bò và cá mập hổ. chương trình gắn chip định vị và theo dõi cá mập đã được triển khai nhằm hạn chế tối thiểu những vụ tấn công gây chết người.

Đặc trưng
Cá mập có thể phát hiện khi nào con người quay mặt về phía chúng vì vậy chúng thích cách tấn công từ điểm mù của con mồi. Cá mập hoàn toàn nhận diện được hướng xoay của cơ thể người, từ đó áp dụng cách tấn công thích hợp. Để tập kích hiệu quả, loài sinh vật này cần phải cảm nhận chính xác hình dáng cơ thể, kích thước và chuyển động của con mồi tiềm năng, đặc biệt là cá mập có thể xác định được hướng xoay của cơ thể người, ngoài ra cá mập dường như có khả năng vận dụng trí não chứ không đơn thuần là một cỗ máy giết chóc tàn nhẫn.

Những tổng hợp về những vụ cá mập tấn công người trên toàn thế giới lại cho thấy cá mập thích tấn công đàn ông hơn phụ nữ và các nạn nhân nam giới rơi vào hàm cá mập cao gấp 9 lần so với nữ giới, có 84% số nạn nhân của cá mập là đàn ông và có đến 89% trường hợp thiệt mạng là phái nam, có thể do đàn ông hay xuống nước hơn phụ nữ nên dễ lọt vào tầm ngắm hơn. Ngoài ra, số vụ tấn công của cá mập tăng mạnh trong thời gian trăng non, trong ngày chủ nhật và ở vùng nước nông, những vụ tấn công xảy ra nhiều nhất mỗi trong chu kỳ trăng hàng tháng do các chu kỳ trăng tác động tới sự di chuyển và hoạt động sinh sản của cá, nguồn thức ăn của cá mập và tháng 8 là khoảng thời gian số vụ cá mập tấn công người xảy ra nhiều nhất vì khi đó một số lượng lớn người thường xuyên ra biển ở bán cầu Bắc, đặc biệt vào chủ nhật. Các cuộc tấn công của cá mập gần đây ở Bắc Carolina có thể bắt nguồn một phần bởi sự nóng lên toàn cầu.

Một số vụ việc

 Vụ cá mập tấn công năm 1749 với nạn nhân là Brook Watson 14 tuổi trên chiếc tàu buôn đang đậu ở cảng Havana, Cuba. Những thủy thủ khác trên tàu chứng kiến vụ tấn công và kéo cậu ra khỏi nước, cứu mạng cậu. Watson mất chân trong vụ tấn công và sau đó bị cắt bỏ bên dưới đầu gối.
 Vụ cá mập tấn công Robert Pamperin đây là trường hợp thực sự bị cá mập trắng lớn nuốt chửng hoàn toàn tại ngoài khơi bờ biển San Diego, California, vào năm 1959.
 Vụ cá mập tấn công Omar Conger một trong 4 nạn nhân vào năm 1984 gần Santa Cruz, California, nạn nhân bị một con cá mập trắng lớn khổng lồ xuất hiện và chụp lắc mạnh và kéo xuống dưới.
 Vụ cô gái Bethany Hamilton mười ba tuổi năm 2003 sau khi cô bị một con cá mập hổ 14 feet tấn công, nạn nhân đang nằm nghiêng trên ván với tay trái ngập trong nước thì con cá mập đến từ bên dưới và cắn đứt tay cô ngay bên dưới vai, cô sống sót sau nhiều lần mổ và không bị nhiễm trùng.
 Vụ Barry Wilson là nạn nhân cá mập tấn công được tường thuật đầu tiên trong lịch sử California và vì nhiều người chứng kiến kể lại vụ tấn công. Đó là ngày 7 tháng 12 năm 1952, một cậu thanh niên 17 tuổi chơi kèn tuba bị giết ở Thái Bình Dương gần mũi Lover ở Pacific Grove, California. Wilson đang bơi với một người bạn cách bờ 40 feet ở độ sâu xấp xỉ 30 feet.
Một người chứng kiến thấy Watson giật mạnh thình lình và thiếu tự nhiên từ bên này đến bên kia. Wilson kêu la, thu hút sự chú ý của những người cùng bơi cá mập tấn công Wilson từ phía trước, nâng anh lên khỏi nước tới đầu gối. Sau đó anh bị kéo xuống dưới, trước khi xuất hiện trở lại trong bể máu, đang kêu thét và vẫy tay các vết thương ở chân trái, đùi phải, lưng và hông của Wilson rất nặng – anh chết trước khi tiến được vào bờ.
 Vụ một thiếu nữ bị cá mập cắn đứt nửa người, sau khi bị một con cá mập tấn công lúc đang bơi ở gần một hòn đảo của Pháp tại Ấn Độ Dương. Thiếu nữ trên chỉ còn cách bờ biển Reunion, một hòn đảo nằm giữa Mauritius và Madagascar, 5 mét. Bạn của cô đã tức tốc bơi vào bờ và gọi người đến giúp đỡ nhưng không kịp. Đây là vụ cá mập tấn công chết người thứ hai trong năm nay ở hòn đảo Reunion, đưa tổng số người thiệt mạng liên quan đến cá mập tính từ năm 2011 lên 5 người.
 Tại Úc có vụ Cá mập ăn thịt người lướt sóng, một người đàn ông 21 tuổi bị cá mập giết chết, bị con cá mập cắn xé dã man, đứt nửa thân người khi đang lướt ván tại khu du lịch Kyle Burden trong vịnh Bunker ở miền tây Úc, con cá mập gây ra vụ giết người trên thuộc loại cá mập trắng lớn, dài đến 4,5m, nó đã giết chết một người đàn ông khi đang lướt sóng tại vùng biển thuộc bang Tây Úc. Đây là vụ tấn công thứ năm trong chưa đầy một năm. Tuy nhiên, chỉ có 46 người chết vì cá mập trong suốt 500 năm qua.
 Tại Biển Surf, cách thành phố Los Angeles gần 250 km về phía tây bắc, cũng từng xảy ra một vụ tấn công cá mập hồi tháng 10 năm 2010 cướp đi sinh mạng của nam sinh viên 19 tuổi của Trường Đại học Santa Barbara (California).
 Vụ Cá mập cắn đứt tay chân một người lướt sóng, Phớt lờ cảnh báo không được xuống nước lúc hoàng hôn, một tay lướt sóng lão luyện người Pháp bị cá mập cắn đứt tay, chân tại Ấn Độ Dương, những vết thương rùng rợn, xảy ra vào thời điểm được khuyến cáo là nguy hiểm nhất trong ngày ở vùng biển cá mập hoành hành.
 Vụ Cá mập tấn công chết người ở California xảy ra tại khu vực biển thuộc một căn cứ Không lực ở California, cướp đi sinh mạng của một người đàn ông lướt ván, Con cá mập đã đẩy nạn nhân ra khỏi ván trượt và cắn vào phần bụng trên của anh. Nạn nhân 25 tuổi bị mất máu nhiều và bị sốc khi được các vận động viên lướt sóng khác đưa đến bệnh viện với vết cắt dài tới 35 cm trên người.
 Vụ một con cá mập trắng lớn đã tấn công giết chết một người thợ lặn bắt hải sản Úc, nạn nhân trong lúc lặn bắt tôm cách bờ biển Busselton khoảng 1,6 km trên vịnh Geographe ở Tây Úc, cách thành phố Perth khoảng 200 km về phía nam, thì bị tấn công bởi một con cá mập trắng, thi thể bị cắn xé tả tơi của nạn nhân sau đó đã được tìm thấy. Đây là trường hợp thiệt mạng thứ tư do cá mập tấn công tại bờ biển miền tây nước Úc, đây cũng là nạn nhân mới nhất tại Úc sau khi một người lướt ván bị cắn nát chân bởi cá mập được cho là thuộc loài cá mập bò.
 Một thợ lặn chuyên nghiệp Australia vừa trải qua ca phẫu thuật kéo dài hơn 10 giờ, sau khi bị cá mập cắn lần thứ hai trong một thập kỷ, một người thợ lặn đang lặn biển tìm bào ngư ở cách thành phố Esperance, Tây Australia 160 km về phía đông, thì bị một con vật có thể là cá mập trắng tấn công. Những người thợ lặn đã kéo được ông lên thuyền và đưa tới bờ để ngăn chảy máu và báo động.
 Vụ người thợ lặn tham dự một cuộc thi bắt cá bằng xiên ngoài khơi phía nam Australia. Trong khi đang lặn mà không cần bình dưỡng khí, thì bị một con cá mập trắng ngoạm trúng phần lưng. sau khi cố gắng đánh trả để thoát khỏi con cá mập hung dữ. Vết cắn của con cá mập khủng khiếp đến mức khiến những chiếc xương lộ ra ở tay phải, trong khi lồng ngực, phổi và dạ dày cũng có thể nhìn thấy được. Nạn nhân phải trải qua 4 tiếng phẫu thuật, nhận 462 vết khâu khắp cơ thể.
 Vụ Thiếu nữ bị cá mập tấn công xảy ra tại một bãi biển ở Pernambuco, Brazil. Cô gái 18 tuổi bị mất máu quá nhiều và đã tử vong tại bệnh viện.
 Vụ Một người đàn ông ở bang Florida đã thoát chết thần kỳ khi bị cá mập tấn công, trong khi đi nghỉ cùng gia đình trên đảo Abaco ở Bahamas, anh đã đi đánh cá để kiếm thức ăn cho bữa trưa. Trong lúc đang đứng bắt cá dưới nước thì bất ngờ bị cá mập tấn công.
 Vụ Cá mập trắng vồ cặp vợ chồng trong lồng sắt, con cá mập trắng lớn vừa thò mồm tấn công cặp vợ chồng trong lồng bảo vệ, khi họ đang chuẩn bị lặn xuống biển ngắm cá mập ở Nam Phi. May mắn là không ai thiệt mạng. Khi chiếc lồng đang được gắn vào mạn thuyền, một con cá mập trắng lớn bất thình lình bơi tới, thò mồm vào trong lồng để tấn công cặp vợ chồng trẻ, gây kinh hoàng cho những người trong lồng và trên thuyền
 Tại Quy Nhơn, Việt Nam, Cá mập thâm (Carcharhinus limbatus) là đối tượng đã tấn công nạn nhân Mang Đức Hạnh (ngày 9/1/2010); cá mập mắt to (Carcharhinus amboinensis) đã tấn công nạn nhân Nguyễn Quang Huynh (ngày 18/7/2009) và loài cá mập sọc trắng (Carcharhinus amblyrhynchoides) có khả năng là thủ phạm gây ra 8 vụ tấn công người tắm biển khác.
 Tháng 12 năm 2013, vụ Cá mập giết người ở Hawaii, một người đang câu cá trên thuyền kayak ở đảo Maui đã thiệt mạng trước hàm cá mập. Nạn nhân đang ngồi trên cạnh thuyền câu cá thì bị cá mập táp gọn một cẳng chân. Đây là lần thứ 13 cá mập tấn công tại Hawaii và lần thứ 8 xảy ra ở Maui.
 Tháng 2 năm 2015, một người Nhật Bản cũng bị cá mập tấn công đến chết khi đang tắm biển tại Khu vực du lịch nổi tiếng Ballina. trong vòng 1 năm qua đã có 14 vụ cá mập tấn công tại vùng biển của tiểu bang đông dân nhất nước Úc.
 Tháng 11 năm 2015, vụ cá mập cắn ở vùng biển New South Wales, nhà vô địch lướt ván Úc hôn mê. Nạn nhân bị cá mập khoảng dài 3 m tấn công khi đang lướt ván, bị hất tung dưới nước và bị cá mập cắn một vết sâu ở đùi trái. Loài cá tấn công là cá mập bò. Đây là loài cá ăn thịt có cú đớp mồi mạnh nhất trong các loài cá mập, gấp nhiều lần lực cần để giết và ăn thịt con mồi. Con cá mập bò trưởng thành thực hiện cú đớp mồi với lực đạt đến 6.000 Newton, mạnh hơn cả cá mập trắng hay cá mập đầu búa.

Trong văn hóa

Cá mập được ví như cỗ máy ăn thịt đã được khắc họa trong một loạt tác phẩm điện ảnh nhằm cảnh báo mối đe dọa, nguy hiểm, rùng rợn đằng sau chúng. Từ tác phẩm kinh điển Jaws (1975) của đạo diễn lừng danh Steven Spielberg, cho đến nay chủ đề chưa bao giờ bị ngưng khai thác. Ngoài loạt phim Jaws, còn có những phim đáng chú ý khác như Deep Blue Sea (1999), Open Water, Shark Night (2011), The Shallows (2016) và 47 Meters Down (2017) và The Meg (2018) đều mang đến giá trị giải trí rất tốt và nguồn doanh thu dồi dào cho giới làm phim. Cá mập tấn công người được phản ánh trong các phim kinh dị của phương Tây và là hiện thân của cỗ máy giết chóc tàn bạo. Một số bộ phim có thể kể đến như:
 Jaws (1975) – Hàm cá mập về một con cá mập sát thủ khổng lồ làm kinh hoàng những du khách trên một đảo nhỏ, và đánh dấu sự xuất hiện của một trong những đạo diễn lớn nhất mọi thời đại. Tác phẩm kinh dị của đạo diễn Steven Spielberg không chỉ gây ảnh hưởng lớn tới nền văn hóa giải trí nước Mỹ, mà còn đánh mạnh vào bản năng sợ hãi bị ăn thịt bởi những loài động vật to lớn hơn của con người.
 Điều biến cuốn phim này trở thành một trong những phim cá mập hay nhất là câu chuyện nguyên gốc, đáng sợ và hồi hộp, kỹ xảo rất ấn tượng và dàn diễn viên. Ngày nay cuốn phim này vẫn còn làm hoảng sợ những người xuống nước. Jaws chứa đựng nhiều cuộc tấn công đẫm máu từ đám cá mập trắng, khiến không ít người không dám đặt chân xuống biển suốt một thời gian dài.
 Jaws 2 (1978) – Hàm cá mập 2: là một trong những cuốn phim tiếp theo về cá mập. Nhân vật chính của phim, cảnh sát trưởng Martin Prody trở lại trong phim để điều tra kỹ hơn về vùng nước Amity. Cuốn phim không vượt qua được chất lượng của cuốn đầu, nhưng cũng được đánh giá cao. Phim do Jeannot Szwarc đạo diễn.
 Deep Blue Sea (1999) – Biển xanh sâu thẳm: Là một trong những cuốn phim đắt đỏ nhất và là một trong những cuốn phim về cá mập hay nhất với hiệu ứng đặc biệt. Câu chuyện xung quanh một nhóm các nhà khoa học tin rằng cơ não lấy từ cá mập mako có thể được sử dụng để chữa bệnh Alzheimer. Nhưng những con cá mập chống lại và thoát ra được ngoài đại dương.
 12 Days of Terror (2004) - 12 ngày kinh hoàng: là một cuốn phim tài liệu từ năm 2004, dựa vào loạt sách cá mập tấn công ở bờ biển New Jersey mùa hè 1916. Cuốn phim dựa vào những sự kiện có thật, khi người ta trải qua 12 ngày kinh hoàng vì một con cá mập trên sông và giết bốn người.
 Blue Water, White Death (1971) – Nước xanh, Chết trắng: là cuốn phim tài liệu hay về Peter Gimbel và một nhóm các nhà nhiếp ảnh, những người ra biển để tìm và quay phim về cá mập trắng. Chuyến đi kéo dài 9 tháng, và họ đã quay được những quái thú này ở nơi sinh sống tự nhiên của chúng.
 Open Water (2003) - Vùng nước mở hay Trôi dạt: Phim dựa trên chuyện có thật xảy ra năm 1988 kể về chuyến du lịch định mệnh của cặp vợ chồng đang cố hàn gắn tình cảm. Do mải mê lặn, họ bị đoàn du lịch bỏ lại với một con cá mập hung tợn mà không hay biết. Không may thay, họ kẹt lại ở đúng vùng nước nhiễm khuẩn, phải đương đầu với nhiều con cá mập khát máu hơn thường lệ. Không giống các phim về đề tài cá mập khác, Open Water được làm theo hướng giả tài liệu, khai thác yếu tố tâm lý hoảng sợ của hai nhân vật chính.
 The Reef (2010) - Rặng đá ngầm: Bộ phim kinh dị của Australia về câu chuyện của nhóm bạn trẻ ngao du trên chiếc du thuyền đến nghỉ mát ở biển Indonesia. Khi thuyền lật, họ không còn cách nào khác ngoài việc cố bơi vào một hòn đảo cách đó 12 dặm. Đồng hành với họ là con cá mập trắng to lớn và hung dữ. Đạo diễn Andrew Traucki tạo nên các tình huống kịch tính, buộc nhân vật phải đấu tranh giành giật sự sống.
 2-Headed Shark Attack (2012) – Cá mập hai đầu tấn công: Một sản phẩm của hãng Syfi công chiếu năm 2012 kể về những người sống sót thoát khỏi một đảo san hô bỏ hoang sau khi một học kỳ tại tàu biển bị chìm đắm bởi một con cá mập hai đầu đột biến. Nhưng khi các đảo san hô bắt đầu ngập lụt, không có ai là an toàn từ hàm đôi của con quái vật. Kỳ học mùa hè ở biển kết thúc trong 88 phút khi những nữ sinh ngực trần chạy trốn trên một hòn đảo nhỏ vì một con cá mập hai đầu. Phần hay nhất tuyệt đối của nó – hòn đảo bị chìm khi con cá mập đụng vào nó.
 3-Headed Shark Attack (2015) - Cá mập ba đầu tấn công: Là một bộ phim kinh dị hành động khoa học viễn tưởng của Mỹ được phát triển từ hãng The Asylum và có sự tham gia của Daniel Trejo, diễn viên gốc Việt Karrueche Tran (Trần) và Rob Van Dam. Được đạo diễn Christopher Ray trực tiếp chỉ đạo. Cá Mập 3 Đầu là cỗ máy giết người lớn nhất thế giới với 3 cái đầu như thần chết người khi một đột biến, ba đầu, cá mập trắng lớn đe dọa một tàu du lịch. Như những con cá mập ăn theo cách của mình từ một đầu của con tàu để tiếp theo, các hành khách chiến đấu chống lại kẻ săn mồi nguy hiểm bằng cách sử dụng bất cứ điều gì họ có thể tìm thấy.
 5-Headed Shark Attack (2017) - Cá mập năm đầu tấn công: Là một bộ phim kinh dị khoa học viễn tưởng dành cho truyền hình của Mỹ do The Asylum kết hợp với Syfy sản xuất. Mặc dù có hình ảnh một con cá mập có 5 đầu, bộ phim là phần thứ ba trong loạt phim Cuộc tấn công cá mập nhiều đầu (Multi-Headed Shark Attack), sau Cuộc tấn công cá mập 2 đầu và Cuộc tấn công cá mập 3 đầu và trước Cuộc tấn công cá mập 6 đầu, với bộ phim này có cả một cá mập bốn đầu và cá mập năm đầu.
 Sharktopus (2010) – Cá mập lên bờ: Các nhà khoa học thiên tài làm việc trong quân đội mất kiểm soát với một sinh vật có đầu cá mập và tua bạch tuộc. Không có quá nhiều điều để thích: Con cá mập bạch tuộc này có thể đi bộ trên các tua của nó. Nó cũng có thể ngồi trên đỉnh một chiếc tàu. Phần hay nhất tuyệt đối của nó là một con cá mập bạch tuộc ăn một người nhảy bungee.
 Mega Shark Versus Giant Octopus (2009) – Siêu cá mập đại chiến bạch tuộc khổng lồ: Sự nóng lên toàn cầu. Hai con quái thú thời tiền sử bị đóng băng 10 triệu năm trước phục hồi lại mối thù truyền kiếp sau khi được tan băng giải thoát. Không có giàn khoan dầu, cầu, tàu quân sự hay máy bay nào an toàn. Phần hay nhất tuyệt đối – Có hai chuyện: Cá mập mega ăn mất Cầu Cổng Vàng và nhảy lên cao một dặm thẳng đứng để ăn một chiếc máy bay.
 Sand Sharks (2011) –Cá mập cát: Phim kể về một con cá mập bơi được trên sa mạc. Phim nổi bật với phân cảnh mhững người trẻ tuổi mặc bikini vui vẻ nhảy nhót lên xuống bãi biển và khôn ngoan không xuống nước, cho tới khi họ phát hiện con cá mập có thể bơi trên cát. Phần hay nhất là một tay chạy xe máy đua trên cát bỏ lại con cá có vây đằng sau.
 Swamp Shark (2011) –Cá mập đầm lầy hay Đầm lầy cá mập: Kể về câu chuyện khi thả một con không phải tự nhiên vào nơi hoang dã. Nó có thể làm cho một số cô gái mặc (và không mặc) áo ngực bị nhai. Những chuyện tồi tệ khác cũng xảy ra. Phần hay nhất của phim là cảnh Con cá mập đầm lầy cắn đứt đầu của một gã và để thân lại trên cảng.
 Shark Night (2011) - Đầm cá mập: Phim xoay quanh chuyến du lịch của nhóm bạn trẻ ở ngôi biệt thự bên hồ. Cả nhóm bất ngờ bị tấn công bởi hàng chục con cá mập đủ loại, đủ kích cỡ. Từ đây, một âm mưu đen tối và tàn bạo dần được hé lộ. Một người trong số họ đã lợi dụng con cá mập nhốt trong hồ để tạo ra các cảnh tấn công giật gân hòng quay video kiếm lợi nhuận. Đây là bộ phim cá mập đầu tiên làm ở định dạng 3D, được đạo diễn bởi David R. Ellis. Phim có nhiều cảnh bạo lực, máu me và nhạy cảm, khai thác các màn tấn công bất ngờ của cá mập gây thót tim khán giả.
 Bait-3D (2012) - Bẫy cá mập: Phim được đạo diễn Kimle Rendall khai thác theo hướng mới khi kết hợp với đề tài thảm họa, đặt câu chuyện phim trong bối cảnh hậu thảm họa sóng thần. Phim có nội dung khác quen thuộc của dòng phim kinh dị khi nói về một nhóm người bị mắc kẹt trong không gian kín, lần lượt từng người bị giết hại, chỉ còn lại vài người chiến đấu dũng cảm sống sót. Dù không được đánh giá cao về câu chuyện nhưng Bait lại hấp dẫn khán giả ưa cảm giác mạnh bằng nhiều cảnh máu me rùng rợn được quay bằng kỹ thuật 3D.
 The Shallows (2016) - Vùng nước tử thần còn có tựa tiếng Việt là Vùng nước nông: Trong phim, một cô gái lướt sóng bị mắc cạn cách bờ 200 thước Anh (180 m), và phải sử dụng trí thông minh và quyết tâm sống sót trước cuộc tấn công của cá mập trắng lớn. Phim ca ngợi trí tuệ của con người trước nghịch cảnh khi cô gái trẻ bước vào cuộc chiến khốc liệt và đơn độc trên biển cả với hình ảnh Nancy cô độc không lối thoát, đến điểm nhìn mấp mé dưới nước của hung thần biển đang rình mò miếng mồi ngon mắc cạn.
 47 Meters Down (2017) - Hung thần đại dương: là một bộ phim điện ảnh kinh dị sống còn của Anh-Mỹ năm 2017. Trailer chính thức của 47 Meters Down: The Next Chapter (Hung Thần Đại Dương: Thảm Sát) mang khán giả tới gần hơn với cỗ máy giết người tự nhiên mang tên cá mập trắng. Câu chuyện về 4 cô gái ưa mạo hiểm tự mình nộp mạng cho tử thần được miêu tả sắc nét và ghê rợn với hình ảnh hàm răng nanh sắc lẹm và máu nhuộm đỏ đáy biển. Phim kể về cuộc hành trình giành lấy sự sống đầy cam go của hai chị em Lisa (Mandy Moore) và Kate (Claire Holt) trước những kẻ săn mồi nguy hiểm nhất đại dương.
 The Meg (2018) - Cá mập siêu bạo chúa: Là một bộ phim kinh dị khoa học viễn tưởng Mỹ của đạo diễn Jon Turteltaub, nội dung phim dựa trên cuốn tiểu thuyết Meg: A Novel of Deep Terror của nhà văn Steve Alten lần đầu xuất bản vào năm 1997. Trong quá khứ, Jonas Taylor (Jason Statham đóng) từng cứu hộ một đoàn các nhà khoa học khi tàu của họ bị sinh vật cá mập khổng lồ trên biển tấn công. Lúc đó, anh nhìn thấy tàu đang bị tàn phá sau đó là phát nổ mà anh không thể làm gì hơn để cứu họ. Anh kể lại câu chuyện này và bị bác bỏ, ai cũng cho rằng loài cá mập đó đã tuyệt chủng.
 Nhà đầu tư Jack Morris (Rainn Wilson đóng) tới Trung Quốc để xem trạm nghiên cứu mới của ông, nơi các nhà khoa học đang cố gắng đạt đến một sự chinh phục mới của đáy đại dương được che giấu bởi một lớp khí đông lạnh. Họ đột phá nhưng trước khi họ có thể điều tra thêm, họ bị tấn công bởi một con Megalodon khổng lồ là con cá mập thời tiền sử được cho là đã tuyệt chủng. Với ba trong số nhóm bị mắc kẹt dưới đáy đại dương, Jonas Taylor được gọi đến để giải cứu họ. Cá mập siêu bạo chúa đã trốn thoát lên bề mặt, họ phải nhanh chóng cản được nó trước khi nó tiếp cận những vùng đông dân cư.
 The Frenze hay Surrounded (2018): Phim kể về một nhóm bạn trẻ đang quay vlog du lịch, nhưng trong chuyến đi tiếp theo, máy bay thủy phi cơ của họ gặp sự cố nên lao xuống biển, những người sống sót tìm thấy mình trôi dạt trong đại dương bao la trong xanh và bị vây quanh là một đàn cá mập trắng lớn đang trong cơn điên cuồng kiếm ăn.
 Shark Season (2020) hay Deep Blue Nightmare - Ác mộng biển xanh do Jared Cohn làm đạo diễn, với sự tham gia của nữ diễn viên Juliana DeStefano
 Sharknado (2013): Là một bộ phim về thảm họa khoa học viễn tưởng được sản xuất cho truyền hình của Mỹ kể về một con tàu thủy đưa cá mập ra khỏi đại dương và gửi chúng ở Los Angeles. Đây là phần đầu tiên trong loạt phim Sharknado.
 Ghost Shark (2013) - Cá mập ma là một bộ phim kinh dị năm 2013 do Griff Furst đạo diễn cho mạng truyền hình Syfy. Với Furst do Paul A. Birkett và Eric Forsberg tham gia viết kịch bản, bộ phim được công chiếu trên Syfy vào ngày 22 tháng 8 năm 2013.

Chú thích

Liên bộ Cá mập


title: Đủng đỉnh (thực vật)

text:
Cây đủng đỉnh, còn gọi là cây đùng đình, móc, tên khoa học là Caryota mitis; là loài thực vật có hoa thuộc họ Cau (Arecaceae). Loài này được Lour. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1790.

Mô tả
Thân hình trụ, mọc thành bụi, do đâm chồi từ gốc. Thân do nhiều bẹ lá tạo thành. Lá kép lông chim hai lần, dài 1 - 2 m, gồm nhiều lá chét mọc so le. Phiến lá hình tam giác lệch, gốc nhọn, bìa trên có răng cưa nhỏ, dài 15 - 20 cm, gân lá xếp như nan quạt, phiến lá dai.

Cụm hoa gồm 5 - 6 bông mo, mỗi bông mo dài 30 – 40 cm, mang hoa dày đặc. Hoa đơn tính cùng gốc, mỗi hoa cái có kèm 2 hoa đực. Mỗi chùm hoa gọi là buồng. Khi mang trái gọi là buồng trái (kiểu như gọi buồng cau). Buồng hoa mọc từ thân ra, trên trước, dưới sau, do đó quả của buồng trên trưởng thành trước quả buồng dưới.

Quả hình cầu, đường kính 1 - 1,5 cm, vỏ nhẵn màu đen, mỗi quả có 1 hạt.

Đặc biệt trái đủng đỉnh rất ngứa nếu tiếp xúc khi cơ thể có mồ hôi.

Công dụng
Trước đây ở nông thôn Nam Bộ, người ta thường dùng hoa và lá đủng đỉnh để trang trí đám cưới. Hiện nay có nơi, cây đủng đỉnh được trồng làm cảnh.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Thực vật Việt Nam
M
Thực vật được mô tả năm 1790
Thực vật Ấn Độ
Thực vật Đài Loan
Thực vật Indonesia
Thực vật Malaysia
Thực vật México
Thực vật Myanmar
Thực vật Philippines
Thực vật Thái Lan
Thực vật Trung Quốc
Thực vật châu Phi
Thực vật Florida
Thực vật Nam Mỹ
Thực vật Trung Mỹ
Thực vật vườn châu Á
Cây trang trí


title: Tripoli (định hướng)

text:
Tripoli là thủ đô của Libya.

Tripoli hay Tripolis còn có thể chỉ:

Khu định cư
Tripoli, Liban, thành phố lớn thứ hai của Liban
Tripoli, Hy Lạp, thủ phủ tỉnh Arcadia, Hy Lạp
Tripolis (Pontus) hay Tirebolu, thành phố của Thổ Nhĩ Kỳ
Tripolis (Larisaia), thành phố cổ
Tripolis (Phrygia), thành phố cổ
Tripoli, Iowa, thành phố thuộc quận Bremer, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ
Tripoli, Wisconsin, khu chưa hợp nhất của Hoa Kỳ
New Tripoli, Pennsylvania, làng ở tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ

Các địa danh khác
Tripolitania, vùng lịch sử ở Libya
Quận Tripoli, Libya, quận của Libya
Tripolis (vùng Africa), quận ở vùng Tripolitania cổ
Tripolis (vùng Phoenicia), quận biển ở Phoenicia cổ
Tripolis (vùng Arcadia), quận ở vùng Arcadia cổ, Hy Lạp
Tripolis (vùng Laconia), quận ở vùng Laconia cổ, Hy Lạp
Tripolis (Perrhaebia), quận ở vùng Perrhaebia cổ, Thessaly, Hy Lạp
Quận Tripoli, một trong các nhà nước phong kiến Thập tự chinh gần Tripoli, Liban

Cách dùng khác
Hiệp ước Tripoli, hiệp ước đầu tiên ký giữa Hoa Kỳ và Tripoli

Xem thêm
Cuộc vây hãm Tripoli (định hướng)
Tripura hoặc Tripuri, từ Ấn Độ tương đương với Tripoli


title: Aphredoderus sayanus

text:
Cá pecca cướp biển, tên khoa học Aphredoderus sayanus, là một loài cá nước ngọt của bộ Percopsiformes. Loài cá nhỏ này (dài 14 cm (5,5 in) có nguồn gốc ở nửa phía đông của Bắc Mỹ. Nó có màu nâu sẫm, đôi khi với một sọc tối gần gốc đuôi. Một nét độc đáo của loài cá này là vị trí lỗ huyệt sếp ở phía của nó, phía dưới đầu, trước vây chậu. Vị trí này cho phép con cái đặt trứng của chúng chính xác hơn vào khối rễ cây.

Cá pecca cướp biển có liên quan đến cá hồi-pecca, nhưng chỉ một cách lỏng lẻo, nó là, ví dụ, loài duy nhất trong họ của chúng: Aphredoderidae. Tên cụ thể sayanus là để tưởng nhớ nhà tự nhiên học Thomas Say.

Cá pecca cướp biển, Aphredoderus sayanus, là một loài cá nước ngọt thường sinh sống vùng nước ven biển dọc theo bờ biển phía đông của Mỹ và các khu vực tù túng của thung lũng Mississippi. Loài này thường được tìm thấy phía dưới cùng của môi trường sống nước ấm với dòng chảy chậm. Những con cá này thường sống đơn độc, với một sự thèm ăn thịt và chủ yếu là về đêm. Cá pecca cướp biển được biết đến tiêu thụ các loại thức ăn bao gồm ấu trùng muỗi, amphipods, palaemonetes, cá nhỏ, ấu trùng chuồn chuồn và ruồi đá, giun đất.

Chú thích

Tham khảo

Abbott, C. C. (1861), Notes on the habits of Aphredoderus sayanus. Proc. Acad. Nat. Sci. Phila:95-96.
Brill, J. S. (1977), Notes on abortive spawning of the Pirate Perch, "Aphredoderus seyanus", with comments on sexual distinctions. Am. Curr 5:10-16.
Fletcher, Dean E. (2004), Spawning Behavior and Genetic Parentage in the Pirate Perch ("Aphredoderus sayanus"), a Fish with an Enigmatic Reproductive Morphology. Copeia: 1-10.
Katula, R. S. (1987), Spawning of the Pirtae Perch recollected. Am. Curr 20: 9.
Martin, F. D. and C. Hubbs (1973), Observations on the development of Pirate Perch, "Aphredoderus sayanus", with comments on sexual distinctions. Ibid: 377-379.

S
Động vật được mô tả năm 1824
Động vật được mô tả năm 1823


title: Thành ngữ

text:
Thành ngữ là những từ không nhằm mục đích để hiểu theo nghĩa thông thường, đồng thời ý nghĩa của một thành ngữ thường là câu mang nghệ thuật ẩn dụ trong toàn bộ câu. Hiện có hàng ngàn thành ngữ khác nhau và chúng thường xuyên được tạo ra ở hầu hết các ngôn ngữ trên thế giới. Theo ước tính, có ít nhất 25.000 thành ngữ trong ngôn ngữ tiếng Anh. Thành ngữ là một phần câu có sẵn, nó là một bộ phận của câu mà nhiều người đã quen dùng, nhưng tự riêng nó không diễn đạt được một ý trọn vẹn. Về hình thức ngữ pháp, mỗi thành ngữ chỉ là một nhóm từ, chưa phải một câu hoàn chỉnh.

Chú thích

Liên kết ngoài

 idioms.in - Idioms dictionary with meanings and examples.
 Figures of Speech by Rob Bradshaw
 American idioms at Learning English Feels Good
 American Idiomatic Expressions, based on the book A Dictionary of American Idioms
 Dictionary of English Idioms & Idiomatic Expressions
 The Phrase Finder
 Today's English Idioms at GoEnglish.com
 Babelite - Cross-language Dictionary of Idioms - English, French, Portuguese

Thành ngữ
Ngữ pháp tiếng Anh


title: Suy đoán vô tội

text:
Suy đoán vô tội hay giả định vô tội, là một trong những nguyên tắc cơ bản, được ứng dụng rộng rãi trong nền khoa học pháp lý hiện đại. Nội dung cốt lõi của nguyên tắc cho rằng mọi nghi can đều vô tội cho đến khi được chứng minh là có tội.

Nguyên tắc này được áp dụng trong các cáo buộc của phiên tòa hình sự. Các bằng chứng cáo buộc mà bên công tố hoặc viện kiểm sát đưa ra phải đủ khả năng thuyết phục hội đồng xét xử về tính chân thật của cáo buộc. Bị cáo không có nghĩa vụ phải chứng minh mình vô tội. Việc tìm bằng chứng đủ khả năng thuyết phục thuộc về bên công tố.

Về nội dung của nguyên tắc "suy đoán vô tội" hiện còn có rất nhiều quan điểm khác nhau của các nhà luật học, song tựu chung lại có thể thấy trong tố tụng hình sự nguyên tắc suy đoán vô tội phản ánh ba nội dung căn bản đó là:
 Người bị tình nghi, bị can, bị cáo (người bị buộc tội) được coi là không có tội cho đến khi có bản án có hiệu lực pháp luật của Tòa án kết tội đối với người đó;
 Nghĩa vụ chứng minh một người có tội thuộc về bên có trách nhiệm buộc tội. Người bị tình nghi, bị can, bị cáo có quyền chứng minh mình vô tội nhưng không có nghĩa vụ phải chứng minh sự vô tội của mình;
 Khi có những nghi ngờ về pháp luật và chứng cứ xuất hiện thì những nghi ngờ này phải được hiểu và giải thích theo hướng có lợi cho người bị tình nghi và bị can, bị cáo.

Suy đoán vô tội trong pháp luật Việt Nam
Nguyên tắc suy đoán vô tội được ghi nhận tại khoản 1, Điều 31 Hiến pháp 2013 của Việt Nam, theo đó quy định: "Người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự luật định và có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật."

Để cụ thể nguyên tắc này, tại Điều 13 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 của Việt Nam quy định:

"Điều 13. Suy đoán vô tội

Người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự, thủ tục do Bộ luật này quy định và có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.

Khi không đủ và không thể làm sáng tỏ căn cứ để buộc tội, kết tội theo trình tự, thủ tục do Bộ luật này quy định thì cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải kết luận người bị buộc tội không có tội."

Hiện nay, vấn đề áp dụng nguyên tắc suy đoán vô tội trong thực tiễn hoạt động tố tụng là đòi hỏi rất cần thiết để đảm bảo quyền con người, để thực hiện được tinh thần của các quy định này đòi hỏi năng lực chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp của những người tiến hành tố tụng, sự độc lập trong hoạt động tư pháp để đảm bảo quy định về suy đoán vô tội được thực thi trên thực tế.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The Presumption of Innocence in the French and Anglo-American Legal Traditions
 The History of Presumed Innocence
 What's Wrong with Military Trials of Terrorist Suspects? Elisa Massimino 2002 Vol. 29 No. 1
 Justice:Denied magazine reports on the miscarriages of justice that occur when the presumption of innocence is not respected.
 Coffin v. United States, 156 U.S. 432; 15 S. Ct. 394

Luật tố tụng hình sự
Luật hình sự
Nhân quyền


title: Bò Droughtmaster

text:
Bò Droughmaster (có nghĩa là Bậc thầy về chịu hạn hay Thần chịu hạn) hay còn gọi là bò Úc là một giống bò thịt được lai tạo ở Úc tại bang Queensland. Đây là giống bò có 50% máu bò giống ShortHorn (Anh) và 50% máu giống Brahman. Con trưởng thành có thể tới 700–800 kg. Khả năng tăng trọng và phẩm chất thịt tốt, tỷ lệ thịt xẻ cao Bò kháng ve và các bệnh ký sinh trùng đường máu tốt, thích ứng với điều kiện chăn thả ở vùng nóng ẩm hoặc khô hạn.

Đặc điểm
Giống bò này phát triển tốt ở vùng Bắc Mĩ, thích hợp với điều kiện nóng bức. Tận dụng đồng cỏ nghèo nàn rất tốt. Dễ đẻ, lành tính, nuôi con tốt. Là giống lớn con trung bình, thân dài, tròn, lông ngắn, thưa, mượt, da mỏng, đàn hồi tốt. Màu lông từ màu vàng nhạt đến đỏ sậm. Phần lớn bò đều không sừng, u lưng nhỏ, chân và móng chắc, khỏe. Không bị trúng nắng, mò mắt, ung thư mắt, kháng ve, ký sinh trùng. Thời điểm từ tháng 11 đến tháng 4 ở Úc vào mùa mưa, nhờ đó mà cỏ phát triển nhiều, nhờ nguồn thực phẩm tự nhiên đó mà các trang nuôi bò đang bước vào chu kỳ dưỡng đàn nhằm tăng trọng lượng cho bò.

Bò có màu đỏ, có hoặc không có sừng. Con đực có đầu rộng vừa phải và cơ bắp nổi rõ hơn con cái. Tai từ vừa đến lớn, yếm thõng sâu, hàm khỏe, lỗ mũi rộng, lông bóng mượt, ngắn, da mềm và đàn hồi. Chân dài vừa phải, mắt sâu, u cao vừa phải, mình dài, mông tròn nhiều thịt. Con đực trưởng thành và béo mập có thể đạt tới khối lượng 900-1.000 kg, con cái 650–700 kg. Mỗi con bò Úc có trọng lượng trung bình là 500 kg, trong khi giống bò vàng Việt Nam, Thái Lan, Campuchia, Lào, Myanmar chỉ nặng tầm 250 ki lô gam. Sản lượng thị bò Úc cao hơn thịt một số loại bò chẳng hạn như bò Việt Nam. Bò Úc cho 55% tỷ lệ thịt sau khi giết mổ, còn bò vàng Việt Nam đạt khoảng 45-50% tỷ lệ thịt.

Bò thích nghi tốt ở vùng nhiệt đới vì chúng có khả năng thải mồ hôi qua da. Tuổi thành thục sớm. Bò cái tơ cho phối giống lần đầu lúc 15-18 tháng tuổi. Bò đực tơ cho làm việc lúc gần 2 năm tuổi. Bò cái mắn đẻ, dễ đẻ, được chăm sóc nuôi dưỡng tốt có thể đẻ mỗi năm một lứa. Trong điều kiện nuôi dưỡng tốt tại úc, bê cai sữa lúc 6,5 tháng đạt trung bình 260 kg ở con đực và 190 kg ở con cái, nuôi tốt có thể đạt khối lượng cao hơn. Bò cũng có khả năng gặm cỏ trong điều kiện bãi chăn thả thiếu cỏ và nước vào mùa khô. Khả năng kháng ve cao hơn so với các giống bò ôn đới.

Thức ăn chính là cỏ voi, mỗi con cần 20–30 kg cỏ một ngày, năm con vị chi hết hơn 1 tạ; 1 tháng tốn 3,5 tấn cỏ; 12 tháng mất khoảng 40 tấn cỏ. Trồng 1 ha cỏ ở địa phương năng suất đạt trên 300 tấn, như vậy chỉ cần có 2 sào đất (2.000 m2) là đủ nuôi 5-10 con bò cái Úc sinh sản. Trong khi bò thịt Úc cho ăn tự do, ngoài cỏ còn thêm cám, mật rỉ, thân bắp... để tăng trọng nhanh theo kiểu “mì ăn liền”, còn bò cái do phải “xài” lâu từ 10 năm trở lên nên phải dưỡng, khẩu phần cám chỉ “đệm” thêm, bởi ăn nhiều cám mau hư dạ con, nên thức ăn chủ yếu vẫn là cỏ tự nhiên. Nói chung, tùy theo giai đoạn sinh trưởng mà cho ăn, nhưng bò cái Úc nhất định không thể cho ăn kiểu vỗ béo như bò thịt, nên không được để bò quá béo.

Lúc đẻ ra bê nặng 20 kg cũng nhỏ tương đương bò lai Sind, bò Bô địa phương. Nhưng phải nói bò Úc tăng trọng rất nhanh, mới có hơn 10 ngày trọng lượng bê con tăng gấp 2 lần, dự kiến nuôi sau 1 năm sẽ cho khoảng 200 kg một bê con, trong khi với trọng lượng này thì bò Sind phải mất đến 2 năm. Trọng lượng bình quân đạt 375 kg/con (khoảng 2 năm tuổi), giá mua trên 50 triệu đồng một con, chi phí hết khoảng 1,2 tỷ đồng. Nay nuôi đã hơn 6 tháng, tăng trọng được 400 kg một con.

Bò Úc với thân hình to lớn, tỉ lệ thịt xẻ cao, được người tiêu dùng Việt ưa chuộng. Hai loại bò Úc và bò nội hiện đang có giá cân hơi bằng nhau nhưng tỉ lệ thành thịt của bò nội ít hơn, lượng mỡ nhiều hơn, chất lượng không hợp "mốt" bằng khiến hoàn toàn lép vế, bò Úc có trọng lượng lớn gấp rưỡi, gấp đôi bò nội, mỗi con nặng khoảng 4-5 tạ, tỷ lệ thịt xẻ đạt khoảng 55% (trong khi bò nội chỉ đạt 45-50%), thịt bò Úc lại mềm và ngọt hơn bò ta (tuy mùi vị có thể không thơm bằng) càng đẩy bò nội vào cửa khó có thể cạnh tranh nổi.

Mỗi con bò Úc, bình quân nếu ăn cỏ tươi 1 ngày, trọng lượng thức ăn sẽ tương đương 10% trọng lượng cơ thể, như vậy với một con bò 500 kg, lượng thức ăn sẽ tương ứng 50 kg cỏ tươi, còn nếu ăn thức ăn có tinh bột, lượng thức ăn cần khoảng hơn 20 kg cho một con bò. Một con bò khả năng bài tiết sẽ vào khoảng từ 3 đến 5 kg/ngày. Nếu đàn bò 300.000 con, sẽ thu về từ 900 tấn cho đến 1.500 tấn phân/ngày. Với giá tiền phân bò, một mét khối bán được khoảng 600.000 đồng, tổng số tiền thu về nằm ở khoảng 540 triệu đồng cho đến 900 triệu/ngày, dự kiến mỗi năm bán 300.000 con bò, ngoài việc tổng đàn nuôi thường trực là 300.000 con, mọi người cũng nên tính thêm số lượng khoảng 300.000 con đủ trọng lượng để bán ra thị trường, như vậy ta cứ nhân đôi, mỗi ngày kiếm 1,08 tỷ đồng cho đến 1,8 tỷ đồng, với 300.000 con bò thịt và bò sữa, kiếm hơn 20 triệu USD mỗi năm từ nguồn phân bò.

Lai tạo
Bò lai Droughtmaster: Là kết quả lai kinh tế giữa đực giống bò Droughtmaster với bò cái lai Sind để tạo đàn bò lai F1 nuôi lấy thịt. Đây là phẩm giống có tỷ lệ thịt xẻ cao. Con lai F1 Droughtmaster x Lai Sind: mặt ngắn, đầu tròn, có u vai nhỏ, cổ và tai dài vừa phải, chân hơi thấp (sơ sinh cao trung bình 59,2 cm nặng 20 kg), yếm và rốn phát triển, Lông màu vàng đậm hoặc màu cánh gián, viền mắt và mũi có màu nâu sáng, một số có viền mắt, gương mũi và móng guốc màu đen nhạt. Khối lượng bê sơ sinh 19 – 22 kg. Con lai F1 Droughtmaster đạt tăng trọng rất khá, 6 tháng tuồi 128,5 kg, 12 tháng tuổi đạt 214,7 kg; 18 tháng tuổi đạt 298,8 kg. Tỷ lệ thịt xẻ 50 – 52 %. Tỷ lệ thịt tinh 41%.

Tiêu thụ
Bò này được xuất khẩu từ Úc đi nhiều nước, thị trường Indonesia tiêu thụ 400.000 con bò Úc/năm đối với Indonesia, Úc và Indonesia từng đạt đạt thỏa thuận bán cho Indonesia mấy trăm ngàn con bò, trước đây nước này bị Úc lên án là ngược đãi súc vật trong quá trình giết mổ (dùng búa đập đầu con bò cho chết). Từ quý 4 năm 2013, do Indonesia đã khắc phục được nhược điểm trên nên đã nhập khẩu lại bò Úc. Indonesia tăng nhập bò Úc với số lượng lớn nên Úc ưu tiên bán bò cho Indonesia, thời gian vận chuyển bò từ Úc về chỉ mất 4 ngày.

Việt Nam cũng là quốc gia tiêu thụ nhiều bò Úc, năm 2012, bò nhập từ Úc chỉ hơn 3.000 con nhưng đến 9 tháng đầu năm 2013, số lượng bò Úc nhập khẩu vào Việt Nam lên 32.500 con và đến cuối năm thì lên đến 66.000 con, đầu năm 2014, có ước tính cả năm sẽ nhập khoảng 120.000 con và cả năm sẽ gấp 2,5 lần so với năm 2013. Và từ đầu năm đến tháng 11 năm 2013, Úc xuất sang Việt Nam khoảng 36.000 con bò sống, trị giá tương đương 24 triệu USD, trọng lượng trung bình từ 350 – 500 kg/con, với giá bò hơi khoảng 2 USD/kg, tính đến đầu tháng 12 cùng năm, có khoảng 40.000 con bò Úc xuất bán vào Việt Nam, trung bình mỗi tháng Việt Nam nhập khoảng 3.600 con bò từ Úc để giết thịt. Việt Nam từng có việc gần 40.000 con bò Úc nhập về Việt Nam để giết mổ.

Thịt bò nhập khẩu từ Úc ngày càng trở nên phổ biến và quen thuộc hơn với người tiêu dùng vì được người tiêu dùng đánh giá là chất lượng hơn và giá thịt bò Úc không chênh lệch là mấy so với giá thịt trong nước, giá rẻ một phần do nhập từ gốc nguyên con, không qua thương lái nên kiểm soát được giá khi ra thị trường, giá thịt bò Úc mới rẻ. Thịt bò Úc đang bán tràn ngập ở siêu thị, cửa hàng, nhà hàng, khách sạn với giá khá cạnh tranh, một doanh nghiệp ở Đồng Nai nhập bò Úc trung bình mỗi tháng hơn 1.000 con, và có thêm công ty kinh doanh bò Úc với số lượng nhập về tăng đột biến, lên tới 6.000 – 7.000 con mỗi tháng., Công ty Vissan, trung bình mỗi tháng Vissan giết mổ khoảng 1.500 con bò Úc (trọng lượng 500 kg/con)

Mặc dù Gánh thuế và phí, thịt bò Úc vẫn rẻ hơn bò Việt. Có ghi nhận về giá bán lẻ thịt bò tươi của Úc tại các cửa hàng thực phẩm và siêu thị ở Sài Gòn là 244.000 đồng/kg sản phẩm nạc đùi (giá thị bò trong nước là 230.000 đồng/kg), 180.000 đồng/kg gầu (giá thịt bò trong nước ở mức 200.000 đồng/kg). Loại thịt bò thăn và philê của Úc có giá là 320.000 đồng/kg, trong khi giá thịt bò cùng loại trong nước được bán với giá hơn 280.000 đồng/kg (năm 2013). Tuy vậy cũng đã phát hiện 10 tấn thịt bò Úc bẩn nhập vào Việt Nam, toàn bộ số thịt bò cơ quan chức năng kết luận bị nhiễm bẩn, không đạt tiêu chuẩn làm thực phẩm cho người, thì lần kiểm tra thứ 3 chỉ còn lại hai sản phẩm (nõn bò và bắp bò có tổng trọng lượng 5.566 kg) không đạt làm thực phẩm cho người.

Chú thích

Tham khảo
 Bò Úc tấn công bò nội ngay trên sân nhà
 Giật mình thịt bò Úc hơn 50 ngàn kg
 Thực hư chuyện bán phá giá bò Úc trong nước
 Doanh nghiệp không mua được bò Úc
 Úc ngưng cung cấp bò cho Việt Nam?
 TỰ THUA TRÊN SÂN NHÀ: Thịt ngoại lấn thịt nội

Chi Bò
Giống bò


title: Bò lang trắng xanh Bỉ

text:
Bò lang trắng xanh Bỉ hay còn gọi là Bò BBB (Blanc-Blue-Belgium - Blanc Bleu Belge) hay bò 3B hay bò cơ bắp là giống bò thịt chuyên dụng để lấy thịt cao sản có nguồn gốc từ Bỉ. Đây là giống bò thịt đặc biệt của thế giới được tạo ra từ năm 1919 nhờ lai tạo giống bò địa phương của Bỉ với bò Shorthorn (Pháp). Giống bò BBB là giống bò thịt đặc biệt có cơ bắp phát triển siêu trội, nhất là vùng đùi sau, bò có ngoại hình đẹp, khả năng sử dụng thức ăn tốt, thịt thơm ngon, hiệu quả kinh tế cao, bò BBB rất hiền lành. Những con bò này được tôn vinh là siêu bò, được sản xuất ra để phục vụ cho ngành công nghiệp thịt bò.Trong một tương lai rất gần, loại thịt bò này sẽ được đưa ra thị trường với những sản phẩm mà nhà sản xuất và kinh doanh gọi là sản phẩm siêu sữa, siêu nạc. Tuy nhiên, với người mua dùng thì vẫn còn nhiều lo sợ về độ an toàn của thực phẩm biến đổi gen.

Đặc điểm

Ngoại hình

Đặc trưng của giống bò này là có ngoại hình cơ bắp, nhất là phần cơ mông. Bò Bỉ có ba màu lông cơ bản màu lông trắng, xanh lốm đốm hoặc trắng lốm đốm. Với ba màu lông chủ yếu là trắng, trắng loang xanh (xám) và đen do sự phân ly của gien bò Shorthorn. Riêng bò lai với Brahman hoặc Droughtmaster thường có màu lông xám nhạt (xanh), loang trắng đen. Nhiều cá thể có màu loang nhưng cũng có những cá thể trắng thuần.

Chúng có thân hình đẹp, chắc nịch, đồ sộ, thân mình trông giống như heo, cầu trúc xương vững chắc, hài hòa với xương sườn tròn, mông không dốc, đuôi dài với túm lông dầy ở cuối, bộ cơ phát triển nhất là cơ mông và đùi sau. Điểm nôi bật là cơ bắp rất phát triển do bò được lai tạo để phát triển đặc biệt vùng thịt đùi sau. Là giống bò thịt to lớn và cơ bắp rất phát triển so với các giống bò khác. Bò xanh Bỉ có bắp thịt rất phát triển, đặc biệt là phần mông.

Cân nặng
Trong khi bò đực có trọng lượng từ 800 - 1.100 kg thì bò cái cũng vào khoảng 600 – 700 kg. So với những loài bò thông thường, bò xanh Bỉ có lượng cơ phát triển hơn 40% so với thông thường. Ngoài ra, chúng cũng tăng trưởng rất nhanh và có khả năng sản xuất ra sữa giàu protein. Hệ số sử dụng thức ăn cao 5,5 – 7 kg, tốt nhất trong các giống bò thịt hiện nay (khoảng 5,5 – 7,0 kg/kg tăng trọng). Bò đực 3B trưởng thành có khối lượng 1.100 - 1.250 Kg. Bò cái trưởng thành có khối lượng 750 - 800 Kg. Bò có khả năng sản xuất thịt tốt, mức tăng trọng trung bình đạt 1300g / ngày. Mức tăng trọng bình quân đạt 1.300 g/ngày. Tỷ lệ thịt xẻ đạt 66%.

Tỷ lệ thịt xẻ đạt 70% (Tỷ lệ thịt tinh/thịt xẻ đạt: 78%.). Đặc biệt là đây giống bò có tỷ lệ thịt xẻ bò BBB rất cao, khoảng 61,6%, trong khi các giống bò khác chỉ đạt 38-40%. Phẩm chất thịt thơm ngon. Bò cái mang thai lứa đầu nặng 700 – 750 kg/con, cái cơ bản nặng 850 – 900 kg/con, bò đực trưởng thành nặng 1100 – 1200 kg. Tuổi đẻ lứa đầu trung bình là 32 tháng, thời gian mang thai 280 ngày, tỷ lệ đẻ hàng năm 80%, khoảng cách lứa đẻ 14 tháng. Nhược điểm của bò cái BBB là sự đàn hồi của cơ xương chậu kém khi đẻ, 90% bò cái BBB khi đẻ phải mổ để lấy thai.

Bê sơ sinh có khối lượng 45,5 kg, bình quân 44 kg/con. Bê 6-12 tháng tăng trọng bình quân 1.300 gram/ngày. Khi một năm tuổi đạt trọng lượng 480 – 500 kg/con trong đó bê đực nặng 470–490 kg; bê cái 370–380 kg. Trưởng thành bò đực nặng 1.100-1.200 kg (từ 1.100 – 1.250 kg/con có trường hợp đạt 1.400 kg/con), bò cái 710–720 kg. Bò cái chửa lứa đầu nặng 700 –750 kg/con, cái cơ bản (trưởng thành) nặng 850 –900 kg/con. Ở tuổi giết thịt, bê đực 14-16 tháng có tỷ lệ thịt xẻ 66%.

Cấu trúc gen
Trong cấu trúc gen của loại bò đã được sửa đổi, do đó phải mang một gen khiếm khuyết. Và điều này làm cho cơ bắp của chúng phát triển gấp 2 lần so với các loại bò bình thường khác. Nhờ đó, một con bò đực sẽ có trọng lượng trung bình 800-1.100 kg, một con bò cái là 600 – 700 kg. Đây chỉ là trọng lượng trung bình của chúng. Còn rất nhiều những con bò khác có thể nặng cân hơn. Đặc biệt phần cơ ở vùng mông vô cùng phát triển. Không chỉ dừng lại ở lượng cơ phát triển hơn 40% so với bình thường, giống bò này còn cho lượng sữa cực giàu protein. Để tạo ra được giống bò siêu thịt này, các nhà nghiên cứu đã phải tiến hành lai tạo rất lâu, chọn lọc từ những cá thể tốt nhất, sau đó tiến hành thụ tinh nhân tạo để giữ được loại gen quan trọng.

Chăn nuôi
Tại vương quốc Bỉ, Bò BBB có số lượng trên 2 triệu con, chiến 45% tổng đàn bò thịt, là giống bò dẫn đầu về năng suất và chất lượng thịt trên thế giới. Bò BBB có khả năng thích nghi với nhiều vùng địa lý khác nhau trên thế giới và đã được nuôi ở nhiều nước như: Anh, Pháp, Mỹ, Autralia. Hiện nay có hơn 20 hiệp hội chăn nuôi bò BBB trên thế giới.

Tại Việt Nam, Việc chăn nuôi bò thịt BBB vẫn còn gặp khó khăn chủ yếu là chăn nuôi nhỏ lẻ nên trong quá trình nuôi giống bò này, người nông dân chưa quen với việc ghi chép sổ sách, quản lý, theo dõi việc cho ăn đến chăm sóc nuôi dưỡng, nhiều hộ dân chỉ nuôi bê được 4-5 tháng tuổi đã bán trong khi bê nuôi đến 18 tháng tuổi sẽ cho giá trị kinh tế cao gấp nhiều lần nên nuôi bê đến 18 tháng tuổi để đạt giá trị kinh tế cao, từ đó từng bước cải thiện chất lượng đàn bò thịt.

Thương hiệu thịt bò sạch BBB ở Việt Nam còn khó khăn. Điểm yếu trong chăn nuôi bò nói chung là sản lượng thịt cung cấp cho nhà máy chiếm tỷ lệ rất thấp, chỉ đạt 0,8% và chủ yếu tiêu thụ thông qua thương lái (chiếm 80,6%). Do phải tự tổ chức tiêu thụ sản phẩm nên người nuôi dễ bị ép giá, ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả chăn nuôi. Mặc dù việc chăn nuôi bò BBB cho hiệu quả cao nhưng để xây dựng vùng chăn nuôi và vùng trồng cỏ nguyên liệu phát triển bền vững, các địa phương cần quy hoạch, xây dựng vùng chăn nuôi xa khu dân cư và vùng trồng cỏ nguyên liệu

Lai tạo

Thử nghiệm
Đã khảo sát công thức lai tạo giống bò thịt cao sản từ bò lai Sind với bò lai xanh trắng Bỉ (BBB) và ứng dụng trong chăn nuôi bò thịt. Dùng tinh bò BBB (nhập nội) phối giống cho đàn bò cái nền lai Sind đã được chọn lọc và được nuôi trong điều kiện ở nông hộ ngoại thành đạt tỷ lệ thụ thai 100%.Trong tổng số 20 bê lai F1 (BBB x lai Sind) sinh ra, tất cả bò mẹ đều sinh đẻ bình thường, không phải can thiệp. Trọng lượng bình quân sơ sinh của bê lai F1 (BBB x lai Sind) đạt 27 kg/con, cao hơn tất cả các công thức lai khác đã được tiến hàng trước đây. Bê lai F1 (BBB x lai Sind) có tốc độ sinh trưởng và phát triển tốt hơn hẳn các con lai khác đã nghiên cứu tại Việt Nam.

Bê lai F1(BBBx lai Sind) Phát dục của bê lai F1 BBB rất sớm: 10 -12 tháng tuổi trọng lượng đạt 250 –300 kg. Khả năng cho thịt của bò lai F1 BBB vượt trội so với các giống bò thuần và bò lai ở ta.Nhìn chung đàn bò lai kinh tế hướng thịt có khối lượng cao hơn bò lai Sind trong cùng một điều kiện từ 17,1 -32,6%. Bò F1(BBB x Lai Sind) đạt cao nhất: 177,80% so với bò Lai Sind. Tỷ lệ thịt tinh đạt 42 -45% (Bò F1(BBB x Lai Sind) 48-51% so với của bò lai Sind là: 35 -38%).

Tỷ lệ thịt xẻ đạt 48 -54% (Bò F1(BBB x Lai Sind): 60-61,3% so với của bò lai Sind là: 42 -46%) Chi phí thức ăn để sản xuất 1 kg thịt bò tăng trọng của bò lai F1 BBB chỉ bằng xấp xỉ 60% so với bò lai Sind. Do vậy giá thành sản xuất của bò F1 BBB thấp hơn 28 -30% so với bò lai Sind. Các kết quả trên cho thấy: Sử dụng công thức lai BBB x lai Sind tạo bò hướng thịt đạt kết quả tốt hơn hẳn các công thức của các cặp lai khác đã được nghiên cứu ở Việt Nam từ trước tới nay.

Hướng phát triển
Việt Nam đã nghiên cứu lai tạo giống bò BBB trên nền đàn bò thịt lai Sind thành đàn bò lai F1 hướng thịt để xây dựng mô hình sản xuất khép kín theo chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi và bảo đảm an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng. Bò lai BBB F1 là kết quả lai kinh tế giữa đực giống bò BBB với bò cái lai Sind để tạo đàn bò lai F1 nuôi lấy thịt. Bê F1 BBB sinh ra khỏe mạnh, thích nghi với điều kiện, môi trường sống. Kết hợp được cả tốc độ phát triển, tăng trọng nhanh, chất lượng thịt tốt của con bố (bò siêu thịt BBB) và sự thích nghi với môi trường sống của con bò mẹ (bò lai Sind tại Việt Nam). Bê tăng trọng bình quân 25 kg/tháng, cá biệt có con tăng trọng 30 kg/tháng. Dễ nuôi, phàm ăn, lớn nhanh.

Bê F1 sinh ra sau một tháng đã được các thương lái thu mua trả giá tới 16 triệu đồng/con, cao hơn so với bê lai khác từ 6 đến 7 triệu đồng/con. Một số bê F1 BBB 18 tháng tuổi đã được thương lái trả từ 36 đến 38 triệu đồng/con, cao hơn từ 14 đến 16 triệu đồng/con so với bò lai khác có cùng tháng tuổi. Xây dựng chương trình tiêu thụ sản phẩm bê lai F1 BBB theo chuỗi giá trị nhằm đưa sản phẩm thịt bò chất lượng cao đến tay người tiêu dùng, xây dựng các trang trại thu mua bê F1 BBB (từ 4 đến 6 tháng tuổi) để nuôi gột giải quyết đầu ra cho sản phẩm bê F1 vừa tạo vùng nguyên liệu tập trung cho giết mổ gia súc công nghiệp.

Lo ngại
Hiện nay, giống bò xanh có xuất xứ từ Bỉ (Belgian Blue) đang gây ra nhiều tranh cãi vì là sản phẩm của quá trình biến đổi gen, cho sản phẩm siêu sữa, siêu nạc. Việc quá phát triển về cơ bắp có thể khiến bò xanh Bỉ đối mặt với nguy cơ tăng sản thớ cơ - chứng bệnh gây ra sự tăng trưởng bất thường trong cơ chứ không đơn giản là giúp cơ thể phình to ra nữa. Loại thịt bò này hiện nay đang rất phổ biến ở Mỹ và một số quốc gia khác. Trong tương lai có thể loại thịt bò siêu nạc, siêu sữa này có thể sẽ vô cùng thu hút người Việt, đặc biệt những người sính ăn thịt bò Mỹ. Giống bò siêu sữa siêu nạc này chính là một trong những sản phẩm nằm trong nhóm thực phẩm biến đổi gen, việc tiêu thụ thịt sữa giống bò xanh ở Bỉ hay bất cứ loại thực phẩm biến đổi gen nào liệu có độc hại hiện nay vẫn còn có tranh cãi.

Chú thích

Tham khảo

 De Smet, S (2004). Jensen, Werner Klinth, ed. "Double-Muscled Animals". Encyclopedia of Meat Sciences. Oxford: Elsevier. pp. 396–402. doi:10.1016/B0-12-464970-X/00260-9.
 Kambadur, R.; Sharma, M.; Smith, T. P. L.; Bass, J. J. (September 1997). "Mutations in myostatin (GDF8) in double-muscled belgian blue and piedmontese cattle". Genome Research 7 (9): 910–916. doi:10.1101/gr.7.9.910. PMID 9314496.
 Educational Vet Video. "Video of Cow Caesarean Section". VetPulse TV in Practice. YouTube. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2013.

Chi Bò
Giống bò


title: Alevi

text:
Alevi (Alevîlik) là một nhóm tôn giáo kết hợp hồi giáo Shia dân gian Tiểu Á với các yếu tố Sufism ví dụ như luật Bektashi Tariqa. Hầu hết những người theo đức tin này sống tại Thổ Nhĩ Kỳ, ngoài ra có những nhóm thiểu số tại Albania, Bosnia, Bulgaria, Crimea, Kavkaz,Croatia, Cộng hòa Síp, Đức, Hy Lạp, Hungary, Kosovo, Iran, Macedonia, Montenegro, România, Tatarstan, Vojvodina và những người gốc Thổ Nhĩ Kỳ xa xứ.

Tham khảo

Hồi giáo Shia

Người Thổ Nhĩ Kỳ
Tôn giáo ở Thổ Nhĩ Kỳ


title: Rota (đảo)

text:
Rota (tiếng Chamorro: Luta) hay còn được gọi là "Đảo Hòa Bình", là đảo cực nam của Thịnh vượng chung Quần đảo Bắc Mariana thuộc Hoa Kỳ và là đảo cận cực nam của quần đảo Mariana. Nó cách Guam của Hoa Kỳ xấp xỉ 40 hải lý (74 km) về phía bắc-đông bắc. Songsong là ngôi làng lớn nhất và đông dân nhất trên đảo, thứ hai là làng Sinapalo (Sinapalu).

Địa lý
Đảo Rota dài khoảng 11 dặm (18 km) và rộng 3 dặm (4,8 km). Đường bờ biển dài xấp xỉ 38 dặm (61 km). Điểm cao nhất là ngọn Manira, cao 495 mét (1.624 ft). Rota cách Guam 47 hải lý (87 km) về phía bắc, cách Tinian 63 hải lý (117 km) và cách Saipan 73 hải lý (135 km) về phía nam. Rota có hệ động thực vật đa dạng.

Lịch sử

Tham khảo

Cựu thuộc địa Đức
Đảo của Quần đảo Bắc Mariana
Khu tự quản Quần đảo Bắc Mariana


title: Hiệp định hợp tác nghề cá ở Vịnh Bắc Bộ

text:
Hiệp định hợp tác nghề cá ở Vịnh Bắc Bộ () được ký kết giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Trung Quốc tại Bắc Kinh ngày 25 tháng 12 năm 2000. Hiệp định bao gồm hai bản, mỗi bản bằng tiếng Việt và tiếng Trung, có giá trị ngang nhau. Người đại diện ký kết của Việt Nam là Bộ trưởng Thủy sản Tạ Quang Ngọc, người đại diện ký kết của Trung Quốc là Bộ trưởng Nông nghiệp Trần Diệu Bang (陈耀邦) Hiệp định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 30 tháng 6 năm 2004.

Bối cảnh
Vịnh Bắc Bộ có nguồn lợi hải sản phong phú. Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào các năm 1957, 1961 và 1963, đã ký các thoả thuận cho phép thuyền buồm của hai bên được đánh bắt trong vịnh ngoài phạm vi 3 hải lý, 6 hải lý và 12 hải lý tính từ bờ biển và hải đảo mỗi bên. Các thoả thuận này hết hiệu lực vào đầu thập niên 1970.

Trong quá trình đàm phán về hoạch định vịnh Bắc Bộ, Trung Quốc kiên trì đề nghị dàn xếp nghề cá bằng việc lập Vùng đánh cá chung, đồng thời với việc phân định vịnh Bắc Bộ và nhấn mạnh việc gắn thoả thuận này với vấn đề hoạch định vịnh Bắc Bộ. Việt Nam chủ trương tách vấn đề nghề cá ra khỏi vấn đề hoạch định. Việt Nam cho rằng không giải quyết được vấn đề nghề cá có thể dẫn đến hậu quả là khó giải quyết được vấn đề phân định Vịnh Bắc Bộ trong năm 2000, và đến tháng 4 năm 2000, Việt Nam tán thành đàm phán về nghề cá.

Nội dung

Vùng đánh cá chung
Qua sáu vòng đàm phán cấp chuyên viên về nghề cá, qua thương lượng, hai bên đã nhất trí hợp tác nghề cá trong vịnh Bắc Bộ bằng việc thiết lập một Vùng đánh cá chung. Phạm vi Vùng đánh cá chung trong vịnh Bắc Bộ từ vĩ tuyến 20°Bắc xuống đường đóng cửa Vịnh, bề rộng là 30,5 hải lý kể từ đường phân định về mỗi phía; có tổng diện tích là 33.500 km², khoảng 27,9% diện tích Vịnh. Vùng đánh cá chung cách bờ của mỗi nước là 30 hải lý: đại bộ phận cách bờ của Việt Nam 35 - 59 hải lý, có hai điểm cách bờ 28 hải lý là ở Mũi Ròn thuộc tỉnh Hà Tĩnh và Mũi Độc thuộc tỉnh Quảng Bình. Thời hạn của Vùng đánh cá chung là 15 năm (12 năm chính thức và ba năm gia hạn).

Phạm vi cụ thể của Vùng đánh cá chung là vùng nước nằm trong các đoạn thẳng tuần tự nối liền các điểm sau đây:

Theo nội dung hiệp định, vùng đặc quyền kinh tế của nước nào thì nước đó có quyền kiểm tra, kiểm soát và xử lý các tàu cá được phép vào vùng đánh cá chung; sản lượng và số lượng tàu thuyền được phép vào vùng đánh cá chung là dựa trên nguyên tắc bình đẳng, căn cứ vào sản lượng được phép đánh bắt, được xác định thông qua điều tra định kỳ; mỗi bên đều có quyền liên doanh hợp tác đánh cá với bên thứ ba trong vùng đặc quyền kinh tế của mình. Hai bên thoả thuận lập Uỷ ban Liên hợp nghề cá để xây dựng quy chế và thực hiện việc quản lý Vùng đánh cá chung.

Vùng dàn xếp quá độ
Tại vùng đặc quyền kinh tế của mỗi nước nằm về phía Bắc Vùng đánh cá chung (từ vĩ tuyến 20°N trở lên), hai bên tiến hành giảm dần hoạt động đánh cá ở phía bên kia. Sau bốn năm mỗi bên quản lý vùng biển của mình theo chế độ vùng đặc quyền kinh tế riêng.

Vùng đệm cho tàu cá nhỏ
Thiết lập một vùng đệm cho tàu cá nhỏ của hai bên qua lại ở khu vực phía ngoài cửa sông Bắc Luân với phạm vi chiều dài 10 hải lý tính từ điểm đầu tiên của đường phân định kéo về phía Nam, chiều rộng lùi về mỗi phía 3 hải lý tính từ đường phân định. Phạm vi cụ thể được tạo bởi các đoạn thẳng tuần tự nối 7 điểm:

Nếu phát hiện tàu cá loại nhỏ của bên kia vào hoạt động nghề cá trong vùng đệm cho tàu cá loại nhỏ thuộc vùng nước của mình, bên còn lại có thể cảnh cáo và áp dụng các biện pháp cần thiết để buộc tàu đó rời khỏi vùng nước đó, nhưng nên kiềm chế: không bắt bớ, giam giữ, xử phạt hoặc dùng vũ lực.

Tham khảo

Hiệp ước của Việt Nam
Hiệp ước liên quan tới Trung Quốc
Nông nghiệp Việt Nam
Nông nghiệp Trung Quốc
Vịnh Bắc Bộ


title: USS Dickerson (DD-157)

text:
USS Dickerson (DD-157) là một tàu khu trục thuộc lớp Wickes của Hải quân Hoa Kỳ trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất, sau được cải biến thành tàu vận chuyển cao tốc APD-21 trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Mahlon Dickerson (1770–1853), Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ từ năm 1834 đến năm 1838.

Thiết kế và chế tạo
Dickerson được đặt lườn vào ngày 25 tháng 5 năm 1918 tại xưởng tàu của hãng New York Shipbuilding Corporation ở Camden, New Jersey. Nó được hạ thủy vào ngày 12 tháng 3 năm 1919, được đỡ đầu bởi bà J. S. Dickerson, và được đưa ra hoạt động vào ngày 3 tháng 9 năm 1919.

Lịch sử hoạt động

Giữa hai cuộc thế chiến
Dickerson hoạt động dọc theo bờ biển Đại Tây Dương và vùng biển Caribe, vào năm 1921 đã tham gia cuộc tập trận hạm đội phối hợp ngoài khơi Nam Mỹ, viếng thăm Valparaíso, Callao và Balboa, Panama trước khi quay trở về Hampton Roads, nơi Hạm đội Hoa Kỳ được Tổng thống Warren G. Harding duyệt binh. Đi đến Xưởng hải quân New York vào tháng 11 năm 1921, Dickerson được cho xuất biên chế tại đây vào ngày 25 tháng 6 năm 1922.

Được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 1 tháng 5 năm 1930, Dickerson tiếp tục hoạt động tại vùng bờ Đông và vùng biển Caribe, tham gia các cuộc thực tập chiến thuật cùng tàu sân bay, tác xạ ngư lôi và thực tập cơ động hạm đội. Vào năm 1932 và một lần nữa vào năm 1933-1934, nó băng qua kênh đào Panama để tập trận phối hợp hạm đội tại vùng bờ Tây. Quay trở về sau chuyến đi cuối cùng, nó tham gia cuộc Duyệt binh Hạm đội Tổng thống vào ngày 31 tháng 5 năm 1934 tại Brooklyn, New York, rồi đi đến Xưởng hải quân Norfolk vào tháng 8, nơi nó được phân về Hải đội Dự bị Luân phiên 19 để đại tu. Đến năm 1935, nó được chuyển sang Hải đội Huấn luyện và phục vụ như tàu huấn luyện cho nhân sự Hải quân Dự bị Hoa Kỳ, hoạt động tại khu vực giữa Charleston, Florida và vùng biển Caribe.

Được phân về Đội khu trục 10 trực thuộc Hải đội Đại Tây Dương vào năm 1938, Dickerson hoạt động như một tàu canh phòng máy bay cho tàu sân bay , hoạt động ngoài khơi Norfolk, rồi tham gia cuộc thực tập đổ bộ hạm đội tại vùng biển Caribe vào mùa Xuân năm 1939. Nó khởi hành từ Norfork vào cuối mùa Hè năm đó để gia nhập Hải đội 40-T tại Lisboa, Bồ Đào Nha. Trong giai đoạn một năm hoạt động tại vùng biển Châu Âu, nó viếng thăm các cảng Tây Ban Nha, trợ giúp vào việc triệt thoái người tị nạn khỏi Casablanca, và thực hiện các nhiệm vụ đặc biệt do Bộ Ngoại giao ủy nhiệm. Nó quay trở về Norfork vào ngày 25 tháng 7 năm 1940.

Thế Chiến II
Dickerson được phân nhiệm vụ Tuần tra Trung lập tại Key West; và ngoại trừ một lượt nhiệm vụ ngắn tại New London cùng Hải đội Tàu ngầm 2 vào tháng 10 năm 1940, nó tiếp tục hoạt động tại vùng biển Caribe cho đến tháng 10 năm 1941. Trong thời gian này nó đã tìm kiếm và cứu vớt được sáu người sống sót từ chiếc  trong tháng 9. Sau khi Hoa Kỳ chính thức tham chiến, nó được gửi đến Argentia, Newfoundland tiếp tục nhiệm vụ tuần tra đồng thời hộ tống một đoàn tàu vận tải đi đến Iceland và quay trở về từ tháng 12 năm 1941 đến tháng 1 năm 1942.

Đến tháng 3 năm 1942, Dickerson quay trở lại Norfolk cho nhiệm vụ tuần tra và hộ tống vận tải ven biển. Vào ngày 19 tháng 3, đang khi quay trở về Norfolk, nó trông thấy một con tàu không thể nhận diện vốn đã nổ súng vào chiếc tàu khu trục và đã làm hư hỏng nặng phòng hải đồ. Bốn thành viên thủy thủ đoàn của Dickerson đã thiệt mạng, bao gồm vị chỉ huy của nó, Thiếu tá Hải quân J. K. Reybold. Con tàu tấn công được nhận diện là chiếc tàu buôn  bị lo lắng quá mức, và Dickerson tiếp tục đi đến Norfolk để sửa chữa. Nó quay trở lại nhiệm vụ vào tháng 4, hộ tống các đoàn tàu vận tải đi lại giữa Norfolk và Key West cho đến tháng 8, giữa Key West và New York cho đến tháng 10, và giữa New York và Cuba cho đến tháng 1 năm 1943.

Trong nữa đầu năm 1943, Dickerson hoạt động tại vùng biển Caribe, hộ tống các tàu chở dầu đi đến Gibraltar và Algiers. Nó gia nhập đội tìm-diệt hình thành chung quanh tàu sân bay hộ tống  tại Casablanca trong tháng 6 cho các nhiệm vụ tấn công tại khu vực giữa Đại Tây Dương. Từ ngày 17 tháng 7 đến ngày 13 tháng 8, nó lên đường đi Derry, Bắc Ireland để tập trận cùng các đơn vị Hải quân Hoàng gia Anh, và quay trở lại Charleston, South Carolina để cải biến thành một tàu vận chuyển cao tốc.

Tàu vận chuyển cao tốc
Dickerson được xếp lại lớp với ký hiệu lườn mới APD-21 vào ngày 21 tháng 8 năm 1943. Nó khởi hành từ Norfolk vào ngày 1 tháng 11 năm 1943 để đi sang Thái Bình Dương. Nó hộ tống các đoàn tàu vận tải đi từ Espiritu Santo đến Guadalcanal, và tiếp tục ở lại vùng biển Solomon cho nhiệm vụ tuần tra và hộ tống tại chỗ. Vào ngày 30 tháng 1 năm 1944, nó cho đổ bộ một đội trinh sát người New Zealand lên đảo Green, Papua New Guinea, và đón họ quay trở lại tàu không lâu sau nữa đêm ngày 1 tháng 2, sau khi các xuồng đổ bộ bị máy bay đối phương bắn phá. Vào các ngày 15 và 20 tháng 2, nó cho đổ bộ binh lính lên hòn đảo để tấn công và chiếm đóng, vào ngày 20 tháng 3, cho đổ bộ lực lượng Thủy quân Lục chiến lên đảo Emirau mà không gặp sự kháng cự.

Vào tháng 4 năm 1944, Dickerson đi đến vịnh Milne, và trong hai tháng tiếp theo tại khu vực New Guinea, nó hỗ trợ các chiến dịch đổ bộ tại đảo Seleo và Aitape. Sau một đợt sửa chữa ngắn tại Trân Châu Cảng, nó đi đến Roi thuộc quần đảo Marshall để đón một Đội phá hoại dưới nước (UDT) từ tàu vận chuyển cao tốc USS Dent (APD-9) để tung họ vào hoạt động tại Saipan và Guam. Nó tiếp tục ở lại khu vực quần đảo Mariana như một tàu tiếp liệu, kiểm soát và hỏa lực hỗ trợ cho đội của nó cho đến cuối tháng 7, khi nó quay trở về vùng bờ Tây để đại tu trong tháng tiếp theo.

Số phận
Dickerson quay trở lại hoạt động vào tháng 11 năm 1944 khi nó đi đến Aitape, New Guinea. Sau các nhiệm vụ hô tống tại New Guinea, nó lên  đường vào ngày 27 tháng 12 cho chiến dịch chiếm đóng vịnh Lingayen, Luzon vào ngày 9 tháng 1 năm 1945, một lần nữa hỗ trợ cho hoạt động của một đội UDT. Nó đi đến Ulithi vào cuối tháng 1 để sửa chữa, rồi gia nhập lực lượng bảo vệ của một lực lượng hỗ trợ tiếp liệu cho việc chiếm đóng Iwo Jima vào ngày 19 tháng 2. Nó quay trở lại Leyte với 58 tù binh, rồi lại lên đường vào ngày 24 tháng 3 với một đoàn tàu đổ bộ LST-LSM có nhiệm vụ chiếm đóng đảo Keise Shima, nơi pháo hạng nặng sẽ được bố trí cho việc bắn phá Okinawa. Khi hoàn tất nhiệm vụ, Dickerson cùng các tàu vận tải đang ở về phía Tây Nam Okinawa trong đêm 2 tháng 4 khi quân Nhật tấn công toàn diện. Một chiếc máy bay tấn công cảm tử kamikaze tiếp cận con tàu sau một cú bổ nhào dài và thấp, sượt qua đầu các ống khói trước khi đâm vào bệ cầu tàu, làm gãy cột ăn-ten và gây ra một đám cháy xăng. Hầu như đồng thời, một máy bay thứ hai đánh trúng ngay giữa sàn phía trước. Vụ nổ làm thủng một lỗ lớn trên sàn tàu rộng khắp chiều ngang con tàu. Mặc cho các nỗ lực chữa cháy và kiểm soát hư hỏng, thủy thủ đoàn của Dickerson buộc phải bỏ tàu khi đám cháy lan rộng đe dọa làm nổ hầm đạn phía trước. 44 sĩ quan và thủy thủ đã thiệt mạng, bao gồm vị chỉ huy con tàu. Các tàu vận chuyển cao tốc  và  đã túc trực để cứu những người sống sót, và Bunch thành công trong việc dập tắt đám cháy vốn đã hầu như phá hủy Dickerson. Xác tàu ám khói của nó được chiếc  kéo đến Kerama Retto, một căn cứ chiếm được của quân Nhật, nơi xác người chết được an táng và vật liệu có thể sử dụng được thu hồi; rồi nó được kéo ra biển và đánh đắm vào ngày 4 tháng 4 năm 1945.

Phần thưởng
Dickerson được tặng thưởng sáu Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Tham khảo

 Brown, David. Warship Losses of World War Two. Arms and Armour, London, Great Britain, 1990.  ISBN 0-85368-802-8.
 Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/d4/dickerson.htm

Liên kết ngoài
NavSource.org DD-157

Lớp tàu khu trục Wickes
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Tàu đổ bộ trong Thế Chiến II
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương
Sự kiện hàng hải 1945


title: Chó cảnh

text:
Chó cảnh hay còn gọi là chó kiểng, chó cưng là những loài chó được nuôi để làm cảnh. Chúng được lai tạo, chọn lọc để cho ra loại có ngoại hình đủ nhỏ để được nằm gọn trong vòng tay hoặc nằm thoải mái trên đùi của một con người đồng thời chúng có tính khí dễ chịu, thân thiện và thích được như vậy. Các loại chó cảnh thường có ngoại hình nhỏ nhắn, xinh xắn, dễ thương, đặc tính hiền lành, thân thiện và vẻ đẹp. Chó cảnh không phải là một giống cụ thể, nhưng là một thuật ngữ chung cho một loại chó có kích thước nhỏ và thân thiện với con người.

Đặc điểm

Đây là con vật được tạo ra do nhu cầu giải trí, vuốt ve, ôm ấp, nâng niu của con người và chó cảnh như là một vật đồng hành ngoan ngoãn không có chức năng làm việc cũng như những bản tính hoang dã như tổ tiên của chúng, chúng chỉ biết lon ton chạy theo chủ, mỗi một con có hình dáng riêng theo thẩm mỹ của chủ. Đặc biệt chúng được chủ cưng chiều và chăm sóc rất kỹ lưỡng. Những con chó ngoại nhập thường rất dễ thương và rất khôn. Có một con trong nhà, chạy nhảy tung tăng hoặc nằm cuộn tròn trên salon trông cũng ngồ ngộ. Trẻ con rất thích ôm những chú chó bé tí xíu, bộ lông mượt mà, được chải bới cẩn thận, những con chó này thích đi chơi lòng vòng, thường thích ngồi trên xe máy hoặc xe hơi và hễ khi chủ lơ đãng là xổng chạy.

Phân tích di truyền cho thấy chó cảnh là một trong những loại hình cụ thể đầu tiên của con chó sống với mọi người. Ngày nay hầu hết các con chó cảnh rơi vào nhóm giống đồ chơi của trẻ em. Những chó cảnh nhỏ nhắn, lông trắng, được nhiều bạn nữ yêu thích. Trong các loại chó cảnh thì giống chó xù hay còn gọi là chó bông, đặc biệt được ưa chuộng.

Người chuyên nuôi chó chia chó cảnh ra làm hai loại:
 Loại nhỏ con, xinh xắn có chó Phốc, Chihuahua, Cocker, Yorshire, chó Nhật, chó Bắc Kinh
 Loại to con, hung dữ có chó Berger, chó đốm Dalmatian, Dobermann, New Foundland và giống chó Phú Quốc của Việt Nam.

Một số giống chó là những giống nhập ngoại, với giá cao, thấp khác nhau. Đặc biệt có những giống chó có giá thành rất lớn. Thị trường chó hiện nay đa dạng và phong phú về chủng loại. Tùy vào khả năng tài chính và sở thích mà mỗi người, sẽ chọn cho mình một con chó phù hợp. Với giá trung bình, người mua có thể chọn chó Phốc hươu nhỏ nhắn, trông giống như một chú hươu thu nhỏ. Hoặc chó Chihuahua rất bé (khoảng 1 - 1,5 kg) và cực kì đáng yêu, đây cũng là giống chó rất đắt tiền. Đắt hơn nữa là các giống như: Giống Akita Inu của Nhật trông rất dễ thương với bộ lông trắng tuyền, giống Bulldog của Anh trông rất ngầu nhưng ngộ nghĩnh, giống Retriever của Mỹ có bộ lông xoăn vàng rất đẹp, giống Husky mõm nhọn, rất độc đáo của vùng Siberi.

Khuyến cáo

Người chủ và chó cảnh có sự gần gũi, thân thiết và rất yêu chiều. Khi đi ngủ, có nhiều người còn cho cả chó ngủ cùng. Tuy nhiên ít người biết rằng, những hành động vuốt ve, ôm ấp những con thú cưng đó lại tạo cơ hội cho những căn bệnh lây từ chó sang người. Nguy cơ lớn nhất là bệnh dại. Phổ biến hơn, một số bệnh như là bệnh giun sán, giun đũa, bệnh hắc lào, bệnh liên quan đến hô hấp... cho người mà nguồn lây bệnh chủ yếu là từ lông chó. Ấu trùng sán thường ký sinh trên bọ chó, bọ chét hoặc được thải qua đường tiêu hóa. Trong quá trình tiếp xúc, nếu không cẩn thận con người rất dễ bị lây một số bệnh từ chúng.

Tại Việt Nam, trên địa bàn Biên Hòa rộ lên phong trào nuôi chó kiểng nhập từ các nước, như Nhật, Trung Quốc, Đức. Địa điểm bán chó kiểng thường được tổ chức bên vệ đường. Thông thường, người mua chó kiểng thường thấy loài vật này đẹp, lạ, giá vừa túi tiền, nhưng ít quan tâm đến giống gì, sức khỏe ra sao và được tiêm ngừa chưa. Bởi chó kiểng ngoại nhập từ nơi khác đến đã quen với khí hậu ở nơi nó sinh ra, lớn lên, do đó, khi về Việt Nam chúng dễ bị bệnh.

Ở Việt Nam

Trong văn hóa, quan niệm của người Việt Nam là Nhà giàu nuôi chó, nhà khó nuôi con hay Giàu chuộng chó, khó chuộng con, vì nhà giàu thường nuôi chó để giữ nhà, chống kẻ trộm, trong khi nhà nghèo thì vất vả, thú nuôi chó cũng vì thế xuất hiện từ lâu. Có người xuất phát từ tình yêu loài vật thực sự, nhưng cũng có người thấy người ta nuôi mình cũng nuôi một vài con để trang trí.

Phong trào nuôi chó cảnh đã xuất hiện ở Việt Nam từ khá lâu. Thú chơi này, gần đây được giới trẻ Hà Nội đặc biệt ưa chuộng, rất nhiều giống chó ngoại đã được nhập về Việt Nam. Họ tập hợp nhau lại để lập hội cùng thú vui nuôi chó. Nuôi chó cảnh, nếu không chịu đầu tư tiền bạc và công sức thì không thể chơi thú này được. Việc nuôi chó cảnh hiện nay đang là một nghề rất hot và đầy tiềm năng ở thị trường Việt Nam do độ chịu chơi ngày một tăng của người Việt, nhiều người đang tìm tới thú chơi chó cảnh như một thứ để khẳng định đẳng cấp của mình và vì thế, thị trường cho ngành này đang rất rộng mở.

Những năm trước nhiều người thích chơi chó Nhật, chó Bắc Kinh. Bây giờ các giống chó đẹp trên thế giới đều đã có mặt ở Việt Nam. Người ta có thể tìm hiểu cặn kẽ tên tuổi, gốc gác, sở thích, cách chăm sóc từng giống chó trên thế giới qua các trang web chuyên về chó. Không dừng lại ở thú vui và niềm đam mê nhất thời, người nuôi chó kiểng đã bắt đầu quan tâm và tìm hiểu kỹ về nguồn gốc, xuất xứ, phả hệ, giấy khai sinh của chó đồng thời đi sâu vào nghiên cứu kỹ về một giống chó nếu họ có ý định đầu tư nuôi.

Chú thích

Tham khảo
 Cuộc sống "xa xỉ" của chó cưng ở Singapore
 Gặp lại chó cưng sau 5 năm thất lạc
 Đi chuộc chó cưng
 Chi 5 tỉ đồng cho đám cưới chó cưng
 Bia cho chó cưng
 Nhật Bản tặng chó cưng cho Tổng thống Nga

Xem thêm
 Thú kiểng
 Chim cảnh
 Cá cảnh
 Mèo cảnh
 Chuột cảnh
 Gà kiểng

Chó
Loại chó
Thú cưng


title: Thập niên Nam Kinh

text:
Thập niên Nam Kinh () là giai đoạn lịch sử từ năm 1927 (hoặc 1928) đến năm 1937 tại Trung Hoa Dân Quốc. Đây là một trong những giai đoạn củng cố và phát triển đất nước của Quốc Dân Đảng. Các Quyền lợi, các Hiệp ước bất bình đẳng và đòi hỏi quá đáng của các Cường Quốc Châu Âu tại Trung Quốc đều được xoá bỏ hoặc giảm bớt, nhiều quyền lợi của Trung Quốc bị nước ngoài lấy mất trước kia được trả lại. Chính phủ rất nỗ lực hiện đại hóa hệ thống luật hình sự và dân sự, ổn định giá cả, chi trả dần các khoản nợ, cải cách ngân hàng và hệ thống tiền tệ, xây dựng đường sắt và đường cao tốc, cải thiện các cơ sở y tế công cộng, trừng phạt hành vi buôn bán ma tuý, và tăng trưởng sản xuất sản phẩm nông công nghiệp. Nền kinh tế phát triển mạnh, cơ sở hạ tầng tăng nhanh. Sức mạnh quân sự của Trung Quốc được gia tăng rất nhiều, quân đội được đầu tư kĩ càng và hiện đại hoá. Những tiến bộ to lớn trong giáo dục và trong nỗ lực thống nhất đất nước, chương trình phổ cập tiếng Phổ thông Trung Hoa nhằm hạn chế bớt các biến thể ngôn ngữ nói tiếng Trung khác. Mạng lưới cơ sở thông tin được thành lập nhiều nơi càng làm tăng tình cảm thống nhất bên trong dân chúng. Mặt khác, tự do chính trị bị hạn chế rất nhiều so với những thời kỳ trước đó bởi Quốc Dân Đảng cai trị theo hình thức độc đảng với triết lý "giám hộ chính trị"và thường dùng các biện pháp bạo lực để dẹp yên các hành vi chống đối chính phủ. Trong thời kỳ này, Trung Quốc đã bước đầu xây dựng được các lĩnh vực công nghiệp, và khi Chiến tranh với Nhật Bản bùng nổ năm 1937, với tiềm lực sẵn có và sự giúp đỡ của Hoa Kỳ, Trung Quốc đã phần nào chống cự lại được sự xâm lược của Đế quốc Nhật Bản.

Dù Quốc Dân Đảng đã kiểm soát được toàn bộ đất nước trong giai đoạn này và Chính phủ Nam Kinh được thế giới công nhận là Chính phủ hợp pháp duy nhất cai trị Trung Quốc, nhưng nhiều vùng rộng lớn của Trung Quốc vẫn ở tình trạng bán tự trị với người cầm đầu là các quân phiệt địa phương. Sự kiểm soát của Quốc Dân Đảng mạnh nhất tại các vùng phía đông Trung Quốc, xung quanh thủ đô Nam Kinh, nhưng các quân phiệt địa phương như Trương Tác Lâm, Phùng Ngọc Tường, Diêm Tích Sơn... vẫn giữ khá nhiều quyền lực to lớn bên trong lãnh địa của mình, trên danh nghĩa họ chấp nhận phục vụ Chính phủ Trung ương tại Nam Kinh, nhưng thực tế thì họ cai trị lãnh thổ của mình như một nhà nước riêng. Chiến tranh Trung Nguyên năm 1930 và sự xâm lược của Nhật Bản năm 1931 đã chứng minh tình trạng chia rẽ này, khi các quân phiệt địa phương quay sang đánh lẫn nhau, họ không thể tập hợp với nhau thành một mặt trận chung cùng với chính phủ trung ương tổ chức kháng chiến chống Nhật.

Tham khảo

Lịch sử Trung Hoa Dân Quốc


title: Quang Hưng (ca sĩ)

text:
Nghệ sĩ Quang Hưng (15 tháng 6 năm 1934 - 20 tháng 1 năm 2014) là một trong những ca sĩ lớn thuộc thế hệ đầu tiên của dòng nhạc cách mạng Việt Nam. Ông được các chiến sĩ mệnh danh là chim sơn ca của các chiến lũy. Tên tuổi ông gắn liền với những ca khúc như Anh quân bưu vui tính (Đàm Thanh), Bài ca Hồ Chí Minh (Ewan MacColl), Tiến về Sài Gòn (Lưu Hữu Phước), Người Hà Nội (Nguyễn Đình Thi), Trường ca sông Lô (Văn Cao)... Giọng ca của Quang Hưng được nghệ sĩ nhân dân Quang Thọ nhận xét là chất giọng thép, giàu tính học thuật. Ông được nhà nước phong tặng danh hiệu nghệ sĩ ưu tú.

Tiểu sử
Nghệ sĩ ưu tú Quang Hưng sinh ra trong một gia đình nghệ thuật yêu nước. Cha ông là cụ Lê Phổ Văn, giỏi Nho học và Tây học, từng cắp tráp theo hầu cụ Phan Bội Châu. Mẹ là cụ Nguyễn Thị Hiên, đàn hay, hát giỏi, từng là một giọng ca trù nổi tiếng của Hưng Yên hồi đầu thế kỷ trước. Ông thừa hưởng tình yêu nghệ thuật từ mẹ và sự cứng cáp rắn rỏi sau này của ông từ bố trong giọng hát cũng như trong tính cách. Quang Hưng là Thiếu sinh quân đặc khu Hà Nội. Toàn quốc kháng chiến, ông làm liên lạc viên và hoạt động nghệ thuật phục vụ các chiến sĩ cảm tử Liên khu Nam Hà Nội.

Sự nghiệp
Bắt đầu sự nghiệp ca hát từ năm 13 tuổi, năm 1946, tạm biệt mẹ và Hà Nội, ông đã trở thành chiến sĩ - ca sĩ theo chân các chú bộ đội tiến bước trên mọi nẻo đường gian khổ của dân tộc.

Năm 1948, Quang Hưng tham gia Đội Tuyên truyền của Trung đoàn Thăng Long rồi về Bộ Tư lệnh Liên khu III vào năm 1949. Năm 1953, ông được cử sang Trung Quốc học quân sự kiêm phiên dịch và huấn luyện tại Trung đoàn cao xạ pháo (E 367). Năm 1954 về nước tham gia chiến dịch Điên Biên Phủ. Năm 1955, ông tham dự cuộc thi hát toàn quân "Người lính hát hay và hay hát" đã đoạt giải nhất, được Tổng cục Chính trị điều về Đoàn Ca múa Tổng cục làm ca sĩ và năm 1957 cùng Đoàn Ca múa tham dự Liên hoan Thanh niên sinh viên Thế giới lần thứ 6 tại Moskva.

Sau đó Quang Hưng được cử đi học tại Nhạc viện Trai-cốp-xki (Liên Xô). Trở về phục vụ đất nước, ông đã cùng Đoàn Văn công giải phóng miền Nam thăm và biểu diễn tại 7 nước xã hội chủ nghĩa với tư cách là một nghệ sĩ đơn ca, kêu gọi sự ủng hộ của bạn bè quốc tế trong cuộc chiến tranh giải phóng của dân tộc.

Năm 1967, nhạc sĩ Lưu Hữu Phước ra Hà Nội đưa cho Quang Hưng bản nhạc Tiến về Sài Gòn yêu cầu ông ghi âm, một bản hát bằng tiếng miền Bắc, một bản nhất thiết phải hát bằng giọng miền Nam. Băng cát-xét được mang vào Sài Gòn, sau đó bị thất lạc. Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước phải cất cuộn băng thứ hai vào hộp đạn, giấu trong thùng gạo chuyển vào mặt trận. Mùa xuân 1975, nhạc sĩ Lưu Hữu Phước trao lại cho cánh quân đánh chiếm Đài Phát thanh. Trưa 30/4/1975, nghệ sĩ Quang Hưng theo dõi Đài Phát thanh Sài Gòn, vào lúc 12 giờ 15 phút, tiếng nhạc hùng tráng bài Tiến về Sài Gòn vang lên khắp thành phố.

Quang Hưng đã từng được tặng Huy chương Lê-nin (Hội đồng Xô-viết Tối cao Liên Xô tặng nhân 100 năm ngày sinh Lê-nin), Huân chương Chiến thắng hạng ba, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng nhì và rất nhiều giải thưởng khác. Là một người đa tài ngoài giọng hát trời phú, Quang Hưng còn có khả năng viết báo với những kiến thức sâu sắc. Ông từng tham gia viết cho các báo: Nhân dân, Văn nghệ, Quân đội nhân dân, Văn nghệ Quân đội..

Đời tư
Năm 1957, nghệ sĩ Quang Hưng gặp nghệ sĩ múa Hoàng My. Năm 1959, hai người tổ chức lễ cưới ở khu tập thể 17 Lý Nam Đế. Đám cưới giản dị trong trang phục văn công quân đội, có kẹo bột ngọt bùi, thuốc lá Tam Đảo, nước chè xanh và lời ca tiếng hát của bạn bè. Sau ngày cưới một tháng, ông sang Liên Xô học tập 5 năm tại Nhạc viện Trai-cốp-xki, trở về công tác tại Nhà hát Giao hưởng Nhạc vũ kịch Việt Nam, đến năm 1990 thì quyết định hưu trí.

Ông qua đời đột ngột vào ngày 20-1-2014 tại Hà Nội, hưởng thọ 80 tuổi. Dù được các bác sĩ Bệnh viện 198 tận tình chăm sóc, do tuổi già sức yếu, ông không qua khỏi. Lễ viếng và đưa tang NSƯT Quang Hưng diễn ra vào sáng 23/1 tại Nhà tang lễ bệnh viện 198 Hà Nội.

Chú thích
NSƯT Quang Hưng: ‘Tôi không day dứt điều gì'
NSƯT Quang Hưng trên Baicadicungnamthang.net
Chương trình Giọng ca vàng qua các thế hệ: NSƯT Quang Hưng trên ANTV
 Nghệ sĩ Quang Hưng qua đời.
 Trường ca sông Lô  (Văn Cao) do NSƯT Quang Hưng trình bày.

Tham khảo

Ca sĩ nhạc đỏ Việt Nam
Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam
Người Hải Dương


title: Chó xù

text:
Chó xù hay còn gọi là chó lông xù, chó bông là tên gọi chỉ về một giống loại chó tuy có khác nhau về ngoại hình nhưng tất cả có đặc điểm chung là đuôi cuộn tròn, lông dài, mõm ngắn, tai rũ và có đôi mắt đen. Tất cả đường nét này tạo ra một con chó đồng hành đáng yêu và thân thiện. Tuổi thọ của chúng là 15 năm hoặc nhiều hơn. Chó xù là loại chó thông dụng trong các loài chó cảnh. Trong văn hóa, các chú rối xuất hiện trong phim hoạt hình The Muppets và loạt phim điện ảnh cùng tên đã truyền cảm hứng cho những người nuôi chó, biến những chú chó xù trở thành nhân vật trong phim.

Trong tiếng Anh, thuật ngữ chó xù bắt nguồn từ từ Bichon có nguồn gốc từ Miền Trung nước Pháp chỉ về một con chó nhỏ tóc dài và bắt nguồn từ tiếng Pháp cổ là biche có nghĩa là con chó cái, cũng như tiếng Bắc Âu cổ là bikkja cũng có nghĩa là con chó cái và tiếng Đức: Betze cũng lại là con chó cái. Một số suy đoán rằng nguồn gốc của từ bichon là kết quả của việc mất âm tiết trong từ barbichon tức con chó xù nhỏ hay barbiche: con chó xù xì.

Một số giống
 Affenpinscher hay còn gọi là chó khỉ: Người ta gọi nó là chó khỉ bởi khuôn mặt khá giống loài linh trưởng và bởi tính cách khá hiếu động. Chó khỉ thuộc giống chó nhỏ với chiều cao trung bình khoảng 25–38 cm, nặng từ 3-3,6 kg. Chúng có bộ lông khá xù xì, nhưng không bị bện vào nhau, thường có màu đen hay xám đen. Chó khỉ đặc trưng bởi cái đầu tròn tròn, cổ ngắn, mặt nhìn hao hao con khỉ, lông trên khuôn mặt khá rậm và tai hơi nhọn.
 Komondor là giống chó chăn cừu của Hungary. Chúng có thể cao tới 90 cm và có bộ lông trắng, xoắn vào nhau dài từ 20-27 với tổng trọng lượng 30 kg. Khi được 9 tháng tuổi, bộ lông và bờm của chúng bắt đầu phát triển mạnh mẽ. Lông của chúng rất mềm và mượt, nhưng thường tự cuộn lại với nhau thành từng búi nhỏ như sợi giẻ lau nhà. Mỗi lần tắm, Komondor sẽ phải mất 2,5 ngày để bộ lông khổng lồ được khô ráo hoàn toàn.
 LowChen hay còn được gọi Little lion dog (chó sư tử nhỏ) là giống chó hiếm và đắt nhất thế giới. Đây là loài chó có gu thời trang độc đáo và phong cách nhất trong họ hàng nhà chó. Sư tử nhỏ có bộ lông khá dài, mượt mà và lượn sóng đặc trưng. Nhưng kỳ lạ ở chỗ, lông chỉ mọc rậm ở nửa thân trên, ở đuôi và ở các khoeo chân, giống chó nhỏ, ít gây dị ứng. Chúng có mõm ngắn, mắt tròn, hộp sọ rộng.
 Puli là giống chó nhỏ, vừa của Hungary, xuất hiện từ thời xa xưa. Đã có bằng chứng chứng minh rằng, chúng đã có mặt trên Trái Đất từ 6.000 năm trước. Đây cũng là một loài chó chăn cừu hữu dụng của người dân Hungary.
 Chó Bergamasco: Tổ tiên chó Bergamasco sống ở vùng Iran ngày nay, nhưng các lứa con cháu lại có mặt ở dãy Alpes của Ý, gần vùng Bergamo nên được gọi tên theo vùng này. Công việc thường ngày của chúng là chăn dắt gia súc. Các sợi lông dài xoắn và bện lại thành từng chùm xếp chồng lên nhau, làm cho chúng trông giống đang mang theo một tấm thảm dày.
 Poodle hay còn gọi là chó săn vịt là một giống chó săn dùng để săn các loại thủy cầm trong đó chủ yếu là vịt. Ngày nay giống chó này được lai tạo để trở thành dòng chó cảnh. Tên "Poodle" của chúng xuất phát từ chữ "Pudel" trong tiếng Đức, nghĩa là "thợ lặn" hay là "chó lội nước" và bộ lông của chúng có thể đè bẹp cơ thể khi ở trong nước.

Chú thích

Chó
Loại chó


title: Odontamblyopus lacepedii

text:
Odontamblyopus lacepedii là một loài cá bống lươn được tìm thấy trong đáy bùn vùng biển của Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản. Loài này đào hang thẳng đứng sâu đến 90 cm (35 in) ở đáy biển. Loài này có thể đạt chiều dài 30,3 cm (11,9 in).

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

L
L
P
P
L
N
Động vật được mô tả năm 1845


title: Âu (họ)

text:
Âu (區) là một họ Trung Quốc có nguồn gốc ở tỉnh Quảng Đông. Họ này cũng có mặt ở Việt Nam do người Hoa di cư sang.

Nhiều người Việt hiện nay hay hiểu nhầm họ Âu (區) và họ Âu Dương (歐陽) là cùng một họ (do chữ Quốc ngữ chỉ biểu âm, không biểu rõ nghĩa như chữ Hán và chữ Nôm khi có thể thấy hai chữ Âu là khác nhau).

Người Việt Nam họ Âu nổi tiếng

 Âu Bảo Ngân, ca sĩ trong chương trình The Voice Việt Nam.
 Âu Phan Hoàng, IT - HTSmart Home Huế Việt Nam.
 Âu Văn Hoàn, cầu thủ bóng đá, thành viên của câu lạc bộ bóng đá Thành phố Hồ Chí Minh, chơi ở vị trí hậu vệ.
 Âu Nguyễn Thanh Nguyên, nghệ danh Julie Thanh Nguyên ca sĩ hát nhạc Pháp tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Âu Thành Cát, sinh năm 1990, là diễn viên trong phim sitcom Tiệm bánh Hoàng Tử Bé, tên trong phim là Andrei
 Âu Cơ, theo truyền thuyết là tổ mẫu của người Việt

Người Trung Quốc nổi tiếng
 Âu Dã Tử người nước Việt trong lịch sử Trung Quốc.
 Âu Bằng, nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết Thủy hử của Thi Nại Am, là một trong 108 anh hùng Lương Sơn Bạc.

Xem thêm
 Bùi
 Thái

Tham khảo

Họ người Trung Quốc


title: Vịt nhà

text:
Vịt nhà (danh pháp khoa học: Anas platyrhynchos domesticus) là các giống vịt trong họ Vịt đã được thuần hóa, chăn nuôi để lấy các sản phẩm như thịt vịt, trứng vịt, lông vịt hay một số làm thú cảnh. Cùng với gà, vịt là một loại gia cầm quan trọng của các nước châu Á nơi có nhiều hồ ao, đầm phá, thuật ngữ gà vịt thường đi liền với nhau, chính xác hơn thì vịt nhà được xếp vào nhóm các loại thủy cầm tức là gia cầm có liên quan đến môi trường nước cùng với ngan, ngỗng. Vịt nhà được cho là bắt nguồn từ Vịt cổ xanh, được cho là tổ tiên của tất cả các giống vịt nhà, ngoài ra chúng còn liên hệ mật thiết với Ngan bướu mũi, Ngan có thể lai ghép chéo với vịt nhà để sinh ra con lai vô sinh tức loài hỗn chủng (vịt Mulard).

Ở Việt Nam, vịt được nuôi làm gia cầm cách nay khoảng 2.600 năm. Sức đề kháng của con vịt rất mạnh, vi khuẩn gây được bệnh cho vịt phải mạnh hơn vi khuẩn gây bệnh cho người tới 300 lần, vịt là con duy nhất trên đồng ruộng có thể ăn và tiêu hóa được con đỉa, đàn vịt là chủ thể chế ước, thuần hóa những vi sinh vật có hại trên đồng ruộng. Vịt thả đồng là một sáng tạo độc đáo, được áp dụng đầu tiên ở Nam Bộ vào thời Chúa Nguyễn Phúc Nguyên. Người khuyến khích nuôi vịt thả đồng chính là ông Đào Duy Từ. Sau đó, công chúa Ngọc Vạn đã mang vịt thả đồng sang quê chồng của mình là Campuchia.

Chăn nuôi

Vịt nhà được chăn nuôi tại nhiều nước Đông Nam Á khoảng vài ngàn năm trước, trong đó có Việt Nam. Vịt có rất nhiều giá trị kinh tế, chúng cung cấp cho con người thịt vịt, trứng, lông. Ngoài ra, vịt còn được dùng để nuôi nhốt như một loài chim kiểng, hay phục vụ các màn xiếc trong Sở thú. Hầu hết các loài vịt đều được thuần hóa từ loài vịt cổ xanh (Anas platyrhynchos) ở vùng Mallard. Nhiều loài vịt ngày nay có kích cỡ lớn hơn so với thủy tổ của chúng (chiều dài từ cổ đến đuôi của chúng vào khoảng 12 inch tức khoảng 30 cm). Năm 2002, theo báo cáo của Tổ chức Lương - Nông Thế giới (FAO), Trung Quốc là thị trường tiêu thụ vịt dẫn đầu thế giới, kế đến là Việt Nam và các quốc gia Đông Nam Á khác.

Do chăn nuôi thủy cầm ở Việt Nam gắn bó với nền sản xuất lúa nước nên số lượng thủy cầm Việt Nam đứng thứ hai thế giới, hiện Việt Nam có đàn thủy cầm lớn thứ 2 thế giới với trên 80 triệu con trong đó Đồng bằng sông Hồng chiếm 26,68%, Đồng bằng sông Cửu Long chiếm 32,19% và khu vực Tây Bắc chiếm 2,17% trong tổng đàn thủy cầm của Việt Nam. Trong thập kỷ qua, số vịt tăng bình quân 7%/năm, sản lượng trên 280.000 tấn thịt hơi/năm. Trứng đạt trên 2 tỷ quả/năm. Cơ cấu giữa thủy cầm sinh sản và thủy cầm nuôi thịt thì thịt chiếm 65 - 70%, thủy cầm sinh sản chiếm 30 - 35%. Việt Nam đang sở hữu một bộ giống thủy cầm rất phong phú, đa dạng, có năng suất và chất lượng cao tuy nhiên việc xuất khẩu thịt thủy cầm còn ít do hạn chế trong khâu chế biến.

Thực phẩm

Các sản phẩm của vịt nhà phổ biến không kém gì so với gà, trong đó thịt vịt là thực phẩm thông dụng ở Việt Nam, đặc biệt là món cháo vịt hay món vịt tiềm thơm ngon. Vịt quay là món khoái khẩu trong đó nổi tiếng là món Vịt quay Bắc Kinh. Máu của vịt hay còn gọi là tiết, huyết là nguyên liệu quan trọng cho món tiết canh. Trứng vịt tại Việt Nam được phổ biến không kém gì so với trứng gà và là nguyên liệu cho món ăn Thịt kho hột vịt và đặc biệt là món ăn trứng vịt lộn đặc sản của ẩm thực Việt Nam.

Thịt vịt có giá trị dinh dưỡng rất cao. Trong 100g thịt vịt có khoảng 25g chất protein (vượt xa nhiều lần so với thịt bò, heo, dê, cá, trứng). Ngoài ra, hàm lượng các chất dinh dưỡng như calci, phosphor, sắt, vitamin (B1, B2, A, D, E), acide nicotic… rất cao. Theo Đông y thì thịt vịt tính hàn, có tác dụng tư âm, dưỡng vị. Thịt vịt thường dai hơn thịt gà, heo, vì thế muốn thịt vịt mềm, hãy thái xéo thớ thịt, thịt sẽ vừa mềm, vừa đẹp mắt. Thịt vịt có mùi hôi khó chịu, nên phải khử mùi trước khi chế biến. Gừng và rượu là hai loại gia vị hữu hiệu để khử mùi vịt. Bóp vịt thật kỹ với gừng giã nhuyễn hoặc xát với rượu rồi rửa sạch là vịt hết mùi hôi. Nếu không có gừng hoặc rượu, có thể thay thế bằng muối và giấm.

Hình ảnh
Vịt nhà được nuôi ở miền Nam Việt Nam:

Chú thích

Liên kết ngoài

 Duck & Goose  factsheet from the USDA Food Safety and Inspection Service

Xem thêm
 Vịt quay Bắc Kinh
 Gia cầm

Chim thuần hóa
Gia cầm
Động vật đã được thuần hóa
Vịt