title: USS Aylwin (DD-355)

text:
USS Aylwin (DD-355) là một tàu khu trục lớp Farragut được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo vào giai đoạn giữa hai cuộc thế chiến. Nó là chiếc tàu chiến thứ ba của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Đại úy Hải quân John Cushing Aylwin (1778–1812), người tử trận trong cuộc Chiến tranh 1812. Aylwin đã có mặt tại Trân Châu Cảng vào lúc diễn ra cuộc tấn công Trân Châu Cảng châm ngòi chiến tranh, và đã phục vụ cho đến khi Chiến tranh Thế giới thứ hai kết thúc, được tặng thưởng 13 Ngôi sao Chiến trận. Nó bị bán để tháo dỡ năm 1946.

Thiết kế và chế tạo
Aylwin được đặt lườn vào ngày 23 tháng 9 năm 1933 tại Xưởng hải quân Philadelphia. Nó được hạ thủy vào ngày 10 tháng 7 năm 1934, được đỡ đầu bởi cô Elizabeth M. Farley, con gái Postmaster General James Farley; và được đưa ra hoạt động vào ngày 1 tháng 3 năm 1935 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân Clarence Gulbranson.

Lịch sử hoạt động

Trước chiến tranh

1935
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy của xưởng tàu vào cuối tháng 3 năm 1935 và trang bị, Aylwin chuyển đến Căn cứ Ngư lôi Hải quân ở Newport, Rhode Island để nạp tám đầu đạn ngư lôi. Sau khi hoàn tất các đợt chạy thử máy khác, nó quay về Philadelphia vào ngày 8 tháng 5. Đến ngày 22 tháng 5, chiếc tàu khu trục khởi hành cho chuyến đi sang Châu Âu, ghé qua Port Leixoes (Oporto), Bồ Đào Nha vào ngày 1 tháng 6 và Santander, Tây Ban Nha vào ngày 5 tháng 6 trước khi chuyển đến Cherbourg, Pháp vào ngày 10 tháng 6. Năm ngày sau, Đại sứ Hoa Kỳ tại Pháp Jesse I. Straus đã thị sát chiếc tàu khu trục mới. Sau đó nó tiếp tục viếng thăm Bremen, Đức từ ngày 19 đến ngày 24 tháng 6 trước khi lên đường đi Gothenburg, Thụy Điển cho một chuyến viếng thăm kéo dài năm ngày. Rồi sau khi khởi hành đi Bỉ vào ngày 29 tháng 6, nó đi đến Brussels vào ngày 2 tháng 7, nơi diễn ra chuyến viếng thăm của Hoàng gia Bỉ, khi Vua Léopold III và Hoàng hậu Astrid thị sát con tàu trong một giờ vào ngày 8 tháng 7.

Aylwin tiếp tục viếng thăm Dover, Anh Quốc trước khi lên đường quay trở về nhà vào ngày 15 tháng 7, và về đến Philadelphia, Pennsylvania vào ngày 22 tháng 7. Nó được sửa chữa sau khi chạy thử máy và tiến hành các đợt chạy thử khác cho đến ngày 1 tháng 10, khi nó ra khơi gia nhập hạm đội. Gặp gỡ tàu chị em  vào ngày hôm sau, hai chiếc tàu khu trục đi đến vịnh Guantánamo, Cuba vào ngày 5 tháng 10, nơi Aylwin chất lên bờ các kiện hàng nhẹ. Sau khi băng qua kênh đào Panama vào ngày 7 tháng 10, nó dừng lại một chặng ngắn tại Balboa, Panama trước khi lại lên đường vào ngày 10 tháng 10 đến một trạm canh phòng máy bay ngoài khơi Champerico, Guatemala, và làm nhiệm vụ cột mốc dẫn đường dọc theo hành trình bay thử nghiệm của chiếc tàu bay XP3Y-1, nguyên mẫu của chiếc thủy phi cơ PBY Catalina thông dụng sau này.

Aylwin đi đến vị trí được phân công vào ngày 13 tháng 10, và sang sáng hôm sau đã bắt đầu thả khói đánh dấu đường đi cho chiếc máy bay. Trinh sát viên trên tàu quan sát thấy chiếc thủy phi cơ lúc 12 giờ 38 phút, và nó bay ngang trên đầu bảy phút sau đó. Cuối cùng XP3Y-1 đi đến vịnh San Francisco vào ngày 15 tháng 10, xác lập một kỷ lục thế giới mới về quãng đường đi của thủy phi cơ . Nó lại gia nhập cùng Hull vào ngày hôm sau, và hai chiếc tàu khu trục đi đến cảng San Diego, California vào ngày 19 tháng 10. Sau một chuyến viếng thăm Stockton, California từ ngày 26 đến ngày 29 tháng 10, nó bắt đầu các hoạt động thường lệ trong thời bình cùng hạm đội. Nó hoạt động dọc theo bờ biển phía Nam California trong các cuộc thực tập chiến thuật hải đội, tấn công bằng ngư lôi, thực hành chiến trận tầm ngắn và huấn luyện thủy âm cùng các tàu ngầm  và .

1936
Vào ngày 10 tháng 2 năm 1936 Aylwin khởi hành từ San Diego, đi đến Xưởng hải quân Mare Island để sửa chữa và cải biến. Nó tiến hành chạy thử máy sau sửa chữa vào ngày 3 tháng 4. Sau các hoạt động ngắn ngoài khơi Pyramid Cove, đảo San Clemente, nó lên đường đi sang vùng kênh đào Panama vào ngày 27 tháng 4, để tham gia Vấn đề Hạm đội XVII, một cuộc tập trận quy mô hạm đội gồm năm giai đoạn, đặt các đơn vị thuộc Lực lượng Chiến trận đối đầu với Lực lượng Tuần tiễu có tăng cường thêm tàu ngầm. Khi các bên đối đầu đụng độ nhau ngoài khơi bờ biển Nam Mỹ gần kênh đào Panama, Aylwin tiến hành đợt tấn công mô phỏng bằng hải pháo vào các tàu khu trục "đối phương" và tấn công bằng ngư lôi vào hàng chiến trận "đối phương". Nó thả neo ngoài khơi Balboa vào ngày 9 tháng 5, để được tiếp nhiên liệu vào ngày hôm sau, rồi lại tiếp tục tham gia cuộc tập trận vào ngày 16 tháng 5 trong thành phần "Quân Xanh".

Sau cuộc tập trận, Aylwin lên đường đi Peru, và đi đến Callao vào sáng ngày 28 tháng 5. Ngày hôm đó, Chuẩn đô đốc Sinclair Gannon, Tư lệnh Hải đội Khu trục Lực lượng Tuần tiễu, đặt cờ hiệu của mình bên trên Aylwin. Kết thúc chuyến viếng thăm Peru vào ngày 2 tháng 6, nó lên đường đi California, nhưng đã dừng lại tại vịnh Panama từ ngày 6 đến ngày 8 tháng 6 trước khi tiếp tục đi đến San Diego. Nó về đến cảng nhà vào sáng ngày 16 tháng 6, và neo đậu cặp theo chiếc ; xế trưa hôm đó, đô đốc Gannon chuyển cờ hiệu của mình sang chiếc tàu tiếp liệu khu trục Dobbin.

Vào ngày 6 tháng 7, Aylwin lên đường đi sang khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương, đi đến Port Angeles, Washington vào ngày 9 tháng 7. Sau đó nó tiếp tục lên đường cặp theo các tuyến nội địa để đi Alaska, đi đến Cordova vào ngày 13 tháng 7. Sau chuyến viếng thăm Kodiak, ghé qua Port Angeles và được bảo trì cặp theo chiếc tàu tiếp liệu Dobbin, chiếc tàu khu trục thực hành dò âm dưới nước tại vịnh Admiralty, Port Townsend, Washington. Nó viếng thăm Portland, Oregon từ ngày 5 đến ngày 10 tháng 8 trước khi quay trở về cảng nhà, đến nơi vào ngày 13 tháng 8.

Một tuần sau, Aylwin lên đường thực hành chiến thuật cùng  và ; nhưng chúng nhanh chóng bỏ dỡ cuộc thực hành để tìm kiếm chiếc tàu đánh cá hồi SS San Juaquin đặt cảng nhà tại San Diego, mà vị trí báo cáo sau cùng trước khi mất tích ở khu vực lân cận. Chiếc tàu cutter USCGC Takoe thuộc Lực lượng Tuần duyên Hoa Kỳ cũng tham gia cuộc tìm kiếm vào ngày 21 tháng 8, và chiếc USCGC Aurora tham gia vào ngày kế tiếp. Đến ngày 23 tháng 8, Aylwin cùng các tàu khác, di chuyển trong đội hình trinh sát, đã tìm kiếm chiếc tàu buồm Pacific Queen. Cho dù họ không thể tìm thấy cả hai con tàu, dường như là cả hai đã không bị mất, vì chúng vẫn tiếp tục hiện diện trong danh sách đăng bạ tàu buôn vài năm sau đó. Thực tế, chiếc thứ hai, mang cái tên ban đầu Balclutha, hiện phục vụ như một bảo tàng nổi tại San Francisco, California.

Aylwin tiếp tục phục vụ tại khu vực Nam California cho đến khi nó lên đường vào ngày 16 tháng 4 năm 1937 đi sang quần đảo Hawaii để tham gia cuộc tập trận Vấn đề Hạm đội XVIII. Tập trung cùng "Phân đội Hilo" vào ngày 21 tháng 4, chiếc tàu khu trục tiến hành một đợt bắn phá giả xuống Hilo, Hawaii trước khi được bố trí để hộ tống cho tàu tuần dương  và tàu sân bay  khi chúng bảo vệ cho một cuộc mô phỏng đổ bộ. Đi vào Trân Châu Cảng ngày 25 tháng 4, Aylwin lại khởi hành vào ngày 4 tháng 5 trong thành phần quân "Trắng". Được đánh giá như bị "hư hại" qua các hoạt động trong đợt tấn công đầu vào ngày 8 tháng 5, nó đổi hướng để gặp gỡ các đơn vị "bạn" sáng hôm đó, và đẩy lui hai đợt tấn công bắn phá của máy bay quân "Đen" trên đường đi. Nó trông thấy đội hình giống như hàng chiến trận của quân "Trắng" lúc 06 giờ 40 phút, và đổi hướng để gia nhập, nhưng khám phá ra những con tàu này trong thực tế đã bị xếp "loại ra khỏi vòng chiến". Giờ đây hầu như "đơn độc", nó hướng đến Lahaina, Hawaii.

Aylwin quay trở về San Diego vào ngày 28 tháng 5 năm 1937, và sau hai tuần bảo trì cặp bên mạn chiếc , đã tiếp tục lịch trình huấn luyện của nó. Trong những ngày cuối của tháng 6, nó hoạt động cùng với thiết giáp hạm  tiến hành tập trận ngoài khơi đảo Santa Barbara cùng với tàu mục tiêu cao tốc điều khiển bằng vô tuyến .

1938
Trong thời gian còn lại của năm 1937 và những tháng mùa Đông của năm 1938, Aylwin luân phiên các giai đoạn bảo trì trong cảng với các hoạt động huấn luyện tại vùng biển phía Nam California. Từ ngày 6 đến ngày 9 tháng 1 năm 1938, nó tham gia tìm kiếm một máy bay thuộc Liên đội Tuần tra 7 (VP-7) bị mất tích. Sau khi thực hành tác xạ phòng không vào đầu tháng 2, nó đi đến Căn cứ Khu trục San Diego cho lượt khảo sát lườn tàu hàng năm tại ụ nổi ARD-1, rồi tiếp tục đi đến Xưởng hải quân Mare Island cho một đợt bảo trì ngắn.

Sau những sửa chữa này, nó đi đến San Diego vào ngày 6 tháng 2, vừa kịp lúc để tham gia cuộc tập trận Vấn đề Hạm đội XIX. Hạm đội "Đen" tiến ra khơi từ San Diego lúc 03 giờ 25 phút ngày 15 tháng 3. Trong thành phần Hạm đội "Trắng", Aylwin lên đường lúc 16 giờ 40 phút và gia nhập thành phần còn lại của Chi hạm đội Khu trục 1 cùng với tàu sân bay  không lâu sau đó. Truy tìm thành phần chủ lực của "đối phương" trong ngày 17 tháng 3, nó hoạt động cùng với các tàu tuần dương hạng nặng , ,  và  vào sáng ngày hôm sau. Xế trưa hôm đó, các tàu tuần dương bắt gặp đối phương, tấn công, và rút lui dưới sự che chở của một màn khói. Chiếc tàu khu trục vẫn tiếp xúc được với đối phương, giữ một khoảng cách an toàn phía đuôi để theo dõi chúng suốt ngày 19 tháng 3.

Sau khi được tiếp nhiên liệu từ thiết giáp hạm  vào ngày 20 tháng 3, Aylwin tiến hành các cuộc thực tập trong các giai đoạn tiếp theo của Vấn đề Hạm đội XIX, cho đến khi tham gia hỗ trợ một cuộc đổ bộ giả tại Lahaina. Lúc mở màn, nó tuần tra tại khu vực giữa các đảo Molokai, Lanai và Maui trước khi hướng đến bãi đổ bộ để hỗ trợ lực lượng đổ bộ. Nó tiến hành một cuộc thực tập quét mìn ngắn trước khi được tiếp nhiên liệu từ tàu chở dầu , rồi thả neo tại Lahaina Roads cho một đợt nghỉ ngơi ngắn. Từ ngày 4 đến ngày 8 tháng 4, chiếc tàu khu trục tham gia các cuộc thực tập khác trước khi đi vào Trân Châu Cảng. Khi hạm đội lại lên đường vào sáng ngày 18 tháng 4, nó đi trước các thiết giáp hạm được báo động về khả năng hoạt động của tàu ngầm "đối phương". Cuối cùng, nó tham gia giai đoạn kết thúc của Vấn đề Hạm đội XIX, được tiến hành làm ba lượt cho bản thân mỗi hạm đội nhỏ. Giống như Vấn đề Hạm đội XVII, cuộc thực tập cũng trắc nghiệm khả năng của hạm đội có thể chiếm và giữ các căn cứ tiền phương, chỉ rõ kế hoạch hướng đến Thái Bình Dương của Hải quân.

Aylwin quay trở về San Diego vào ngày 28 tháng 4, và đến ngày 9 tháng 5 lại tiếp nối các hoạt động huấn luyện thường lệ dọc bờ Tây. Nó trải qua một giai đoạn bảo trì ngắn cặp theo mạn chiếc Whitney trước khi khởi hành vào ngày 21 tháng 6 đi đến khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương, và di chuyển dọc theo bờ biển trong tháng 7, ghé qua Port Angeles, Washington; Ketchikan, Alaska; vịnh Humpback, Wrangell Narrows, Taku Inlet, vịnh Yakutat, Sitka, Seattle; và cuối cùng là Portland, Oregon. Nó quay trở về San Diego ngang qua San Francisco vào giữa tháng 8, được bảo trì cặp theo Whitney, và huấn luyện ngoài khơi bờ biển Nam California trước khi lên đường vào ngày 26 tháng 9 để đi Hawaii. Đến Trân Châu Cảng vào ngày 2 tháng 10, nó được sửa chữa và cải biến tại đây trong suốt tháng 11. Chiếc tàu khu trục quay trở về San Diego vào ngày 12 tháng 12, tiến hành thực tập huấn luyện ngoài khơi đảo Nam Coronados của Mexico trước khi quay về thả neo tại San Diego.

1939
Vào ngày 4 tháng 1 năm 1939, Aylwin lên đường đi Panama, đi đến Balboa vào ngày 13 tháng 1. Sau khi băng qua kênh đào Panama vào ngày hôm sau, nó hoạt động ngoài khơi Gonaïves, Haiti; vịnh Guantánamo, Cuba và Port-au-Prince, Haiti; trước khi lên đường vào ngày 13 tháng 2 để tham gia Vấn đề Hạm đội XX, một cuộc tập trận được tổ chức tại vùng biển Caribe đặt Lực lượng Chiến trận đối đầu với Lực lượng Tuần tiễu.

Sau khi được tiếp nhiên liệu từ thiết giáp hạm  vào ngày 17 tháng 2, Aylwin hoạt động cùng với  và  dưới vai trò một lực lượng bắn phá trong một giai đoạn của cuộc tập trận. Cuối cùng, "trận chiến" đi đến giai đoạn kết thúc với một trận chiến hạm đội. Sau đó các lực lượng rút lui về vịnh Culebra, Puerto Rico, nơi Tổng thống Franklin D. Roosevelt duyệt binh từ cầu tàu của chiếc Houston vào ngày 28 tháng 2.

Sau khi viếng thăm Cienfuegos và vịnh Guantánamo, Cuba, Aylwin hoạt động một thời gian ngắn ngoài khơi Gonaïves trước khi quay trở lại vịnh Guantánamo vào ngày 31 tháng 3. Nó khởi hành vào ngày 8 tháng 4 để đi Yorktown, Virginia, hoạt động như tàu canh phòng máy bay cho Lexington trên đường đi. Nó đến Yorktown vào ngày 12 tháng 4, nhưng chuyến viếng thăm của hạm đội tại đây bị cắt ngắn khi nhận được mệnh lệnh quay trở lại khu vực Thái Bình Dương.

Lên đường lúc 04 giờ 04 phút ngày 20 tháng 4, Aylwin đảm nhận vị trí cùng toàn đội khu trục của nó chung quanh các tàu sân bay. Nó canh phòng máy bay cho tàu sân bay  trên đường đi Panama; băng qua kênh đào vào ngày 29 tháng 4, và sau một chặng dừng ngắn tại Balboa, lại lên đường đi San Diego vào ngày 2 tháng 5. Về đến cảng nhà vào ngày 12 tháng 5, chiếc tàu khu trục hoạt động ngoài khơi bờ biển Nam California trước khi đi đến Xưởng hải quân Mare Island vào ngày 18 tháng 6 để sửa chữa và nâng cấp, vốn kéo dài cho đến ngày 8 tháng 10. Nó lên đường vào sáng ngày 11 tháng 10, một lần nữa hướng sang khu vực Hawaii. Hải quân Mỹ đã thành lập một "Đơn vị Biệt phái Hawaii" dưới quyền Phó đô đốc Adolphus Andrews, và đặt căn cứ tại Trân Châu Cảng, một bước nữa để tiến tới việc bố trí toàn bộ hạm đội tại căn cứ này vào mùa Xuân năm sau. Aylwin đi đến Trân Châu Cảng vào ngày 18 tháng 10, và trong những tháng tiếp theo đã luân phiên thời gian trong cảng với nhiều cuộc thực tập huấn luyện tại khu vực hoạt động Hawaii.

1940
Vào mùa Xuân năm 1940, như một đơn vị hạm đội, Aylwin tham gia Vấn đề Hạm đội XXI, cuộc tập trận hạm đội cuối cùng trước chiến tranh. Trong thời gian còn lại của năm, nó luân phiên cùng các tàu khu trục khác thực hiện các cuộc "tuần tra an ninh" ngoài khơi cảng Honolulu và các lối tiếp cận Trân Châu Cảng, khảo sát mọi tàu bè trông thấy kể cả các tàu đánh cá nhỏ. Nó quay trở lại vùng bờ Tây một thời gian ngắn vào mùa Hè năm 1940, đi đến San Diego vào ngày 9 tháng 7 trước khi chuyển đến Xưởng hải quân Mare Island vào ngày 14 tháng 7. Nó được sửa chữa và đại tu tại đây cho đến ngày 22 tháng 9 trước khi quay trở lại, đi ngang qua San Diego để đến Trân Châu Cảng vào ngày 21 tháng 10. Nó tiếp nối các hoạt động thường lệ cho đến cuối năm.

1941
Vào ngày 7 tháng 2 năm 1941, Aylwin ra khơi cho một cuộc hẹn gặp tàu sân bay Enterprise và tàu chị em , để quay trở lại vùng bờ Tây cho một chuyến viếng thăm ngắn. Họ đi đến San Diego vào ngày 13 tháng 2, nhưng quay trở lại chỉ hai ngày sau đó và gia nhập cùng Enterprise, vốn làm nhiệm vụ vận chuyển những máy bay chiến đấu mới nhất của Lục quân đến Hawaii. Chúng đi đến Oahu vào ngày 21 tháng 2.

Vào ngày 17 tháng 3, Aylwin rời Trân Châu Cảng cho một cuộc tuần tra và thực tập ngoài khơi. Hai ngày sau, con tàu tiến hành một đợt thực hành chiến thuật đêm trong bóng tối không trăng, lúc 20 giờ 00. Sau khi hoàn tất, các tàu khu trục được chỉ thị đi đến điểm hẹn phía sau hạm đội. Lúc 22 giờ 51 phút, Aylwin bật các đèn hiệu hàng hải, và phát hiện một tàu đang tiến đến từ mạn trái phía mũi; nó tiếp tục duy trì hướng đi và tốc độ cho đến khi ra lệnh chạy lui khẩn cấp lúc 23 giờ 03 phút. Vào lúc đó, con tàu kia Farragut cũng hiện ra trên hướng va chạm và cũng cho chạy lui để tránh va chạm. Không lâu sau 23 giờ 04 phút, mũi của Farragut đâm vào mạn trái của Aylwin ở một góc 90°, gây hư hại nặng cho khoảng 23 khung tàu và làm hỏng nặng mũi của Aylwin.

Một đám cháy bùng lên chiếu sáng cả hai con tàu và nhanh chóng lan ra phía sau, đến phòng nghỉ của thủy thủ và phòng riêng sĩ quan; đám cháy chỉ được kiểm soát lúc 01 giờ 40 phút ngày 20 tháng 3. Các đội cứu hỏa của , ,  và  trợ giúp nhân sự tham gia dập lửa, trong khi một đội của  phối hợp với người của Philadelphia khắc phục các hư hỏng và sửa chữa tạm thời.  tìm cách kéo Aylwin trở về Trân Châu Cảng nhưng dây cáp bị đứt; sau đó  đưa được chiếc tàu khu trục bị hư hại quay trở về với đuôi đi trước. Sau khi được sửa chữa trong ụ tàu, nó hoạt động trở lại tại vùng biển Hawaii; và sau đợt huấn luyện thời bình sau cùng vào cuối tháng 11, nó thả neo tại phao X-14 lúc 13 giờ 47 phút ngày 28 tháng 11.

Thế Chiến II

Trân Châu Cảng
Aylwin neo đậu cùng các tàu khu trục cùng đội vào sáng ngày 7 tháng 12 năm 1941, với chỉ một nồi hơi nhỏ hoạt động cung cấp điện cho các dịch vụ phụ của con tàu; khoảng một nửa quân số con tàu đang được nghỉ phép tự do trên bờ vào dịp cuối tuần. Lúc 07 giờ 55 phút sáng ngày Chủ Nhật đó, ngay trước giờ chào cờ, tiếng động cơ máy bay gây bất ngờ cho thủy thủ của Aylwin cùng các con tàu khác; máy bay Nhật Bản phóng ngư lôi nhắm vào chiếc tàu mục tiêu  đang neo đậu cặp theo đảo Ford. Ba phút sau, hỏa lực phòng không của Aylwin bắt đầu bắn trả; đến 08 giờ 00, nồi hơi bắt đầu được đốt. Đến 08 giờ 29 phút, Tư lệnh Khu trục Lực lượng Chiến trận ra lệnh cho các con tàu thuộc quyền lên đường. Lúc khoảng 08 giờ 50 phút, một máy bay Nhật ném một quả bom xuống cách mũi tàu  bên mạn phải. Tám phút sau, nó nhổ neo hướng ra luồng cảng để đi ra biển khơi.

Aylwin có khoảng một nửa quân số vào lúc đó, đặt dưới quyền chỉ huy của bốn Thiếu úy Hải quân, mà người thâm niên hơn hết, Thiếu úy Stanley B. Caplan, chỉ phục vụ trên biển trong khoảng tám tháng. Nó đi ra khơi trong lúc vẫn liên tục nổ súng vào những máy bay tấn công trong phạm vị tầm bắn. Các xạ thủ của nó tự nhận đã bắn rơi ba máy bay đối phương; nhưng trong bối cảnh một lượng lớn hỏa lực phòng không bắn lên từ các con tàu, điều này không thể xác nhận được. Đang khi trên đường ra khơi, Hạm trưởng của nó, Thiếu tá Hải quân Robert H. Rodgers, và các sĩ quan khác đang ở trên một xuồng máy chỉ cách phao tiêu đánh dấu luồng ra vào khoảng ; tuy nhiên, do mệnh lệnh của Tư lệnh Đội khu trục 1, nó không thể đi chậm lại mà mở hết tốc lực ra khơi làm nhiệm vụ tuần tra, để lại phần lớn sĩ quan con tàu bên trên chiếc tàu khu trục "bốn ống khói" cũ .

Khoảng nửa giờ sau đó, Aylwin điều tra một báo cáo về sự xuất hiện tàu ngầm, nhưng không tìm thấy gì. Trong khi tuần tra, con tàu rung động một cách khác thường do một chân vịt bị hư hại không lâu sau khi nó xuất phát, bởi một quả bom nổ sát cạnh mạn phải phía đuôi con tàu. Đến xế chiều ngày 8 tháng 12, nó theo gót tàu sân bay Enterprise đi vào Trân Châu Cảng, đón Thiếu tá Rodgers hạm trưởng cùng Tư lệnh đội khu trục, Trung tá Hải quân R. S. Riggs, cùng đang trên đường đi vào luồng cảng. Ngày hôm sau, nó lên đường tuần tra chống tàu ngầm ở các lối tiếp cận Trân Châu Cảng, phát hiện một tín hiệu dò âm vào ngày 10 tháng 12, và đã thả một loạt mìn sâu nhưng không mang lại kết quả. Quay trở về Trân Châu Cảng vào ngày 11 tháng 12, nó sửa chữa chân vịt bị hư hại.

Aylwin lên đường vào ngày 14 tháng 12 trong thành phần lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay Lexington cho hoạt động giải vây đảo Wake. Cùng với các tàu tuần dương hạng nặng Chicago và Portland và tàu khu trục , nó chiếm vị trí bảo vệ phía trước. Ngày hôm sau, các tàu khu trục Dewey và Worden cùng tàu tuần dương Indianapolis và tàu chở dầu Neosho cũng gia nhập lực lượng. Tuy nhiên, hai tàu sân bay Nhật đã tham gia vào lực lượng tấn công đảo Wake; hoạt động này đã khiến phải hủy bỏ các nỗ lực giải vây. Wake thất thủ vào ngày 23 tháng 12. Sau khi điều tra nhiều tín hiệu nghi ngờ tàu ngầm trên đường đi, nó bảo vệ cho chuyến quay về Trân Châu Cảng của Lực lượng Đặc nhiệm 11, đến nơi vào ngày 28 tháng 12. Đến ngày 31 tháng 12 nó rời Trân Châu Cảng hộ tống một đoàn tàu vận tải đưa người di tản rời khỏi khu vực quần đảo Hawaii về vùng bờ Tây.

1942
Aylwin sau đó được sửa chữa và cải biến tại Xưởng hải quân Mare Island cho đến ngày 10 tháng 1, trang bị thêm súng máy 20 mm để tăng cường khả năng phòng không tầm gần. Nó lên đường hai ngày sau đó cùng tàu khu trục  để hộ tống cho các tàu biển chở khách President Coolidge, President Monroe và Mariposa đi San Francisco. Khởi hành vào ngày 17 tháng 1, nó cùng Perkins hộ tống một đoàn tàu bao gồm Neosho, ,  và  quay trở lại Oahu, đến nơi vào ngày 25 tháng 1. Vào ngày 31 tháng 1, nó khởi hành cùng Lực lượng Đặc nhiệm 11 hình thành chung quanh Lexington, và làm nhiệm vụ canh phòng máy bay khi chiếc tàu sân bay đi về hướng Tây Nam đến New Guinea. Sau khi vô tình bắn một quả ngư lôi về phía Hull trong một cuộc thực tập cơ động tấn công vào ngày 13 tháng 2, nó gửi cảnh báo đến con tàu chị em bằng tín hiệu đèn để Hull có thể tránh được nguy hiểm. Ba ngày sau, lực lượng tuần dương dưới quyền Bộ chỉ huy ANZAC: Chicago, HMNZS Leander, HMNZS Achilles và HMAS Australia, được hộ tống bởi  và Perkins, gia nhập vào lực lượng.

Trong khi các tàu khu trục tạo thành vòng đai bảo vệ, chỉ huy các tàu chủ lực có một hội nghị trước khi lực lượng đặc nhiệm được tổ chức lại và di chuyển theo hướng Tây Bắc về phía đảo Bougainville và quần đảo Bismarck. Tuy nhiên, trước khi có thể tung ra một cuộc bắn phá căn cứ chủ yếu của Nhật Bản tại Rabaul, New Britain, máy bay trinh sát đối phương đã phát hiện lực lượng, vì vậy 17 máy bay ném bom Mitsubishi G4M đặt căn cứ trên đất liền đã cất cánh từ Rabaul để tấn công. Radar của Lexington bắt được tín hiệu các máy bay ném bom đang bay đến lúc 10 giờ 30 phút, nên lực lượng đặc nhiệm tăng vận tốc lên ; trong cuộc chiến đấu phòng thủ để bảo vệ tàu sân bay, Đại úy phi công Edward H. O'Hare đã bắn rơi năm hay sáu máy bay đối phương chỉ trong vòng vài phút. Trong khi máy bay tiêm kích F4F Wildcat của Lexington chiến đấu trên không, các con tàu cũng tham gia bằng hỏa lực phòng không. Trinh sát viên của Aylwin ghi nhận một máy bay đối phương bốc cháy và rơi gần con tàu. Rồi khi một đợt tấn công thứ hai tìm cách xâm nhập qua hàng bảo vệ lực lượng đặc nhiệm, súng máy 20 mm của nó bắn rơi một chiếc khác tìm cách đâm vào đuôi chiếc  lân cận. Những máy bay ném bom còn lại rút lui về Rabaul, và không có chiếc nào trong lực lượng của Lexington bị hư hại.

Tuy nhiên, do đã bị phát hiện nên mất yếu tố bất ngờ, lực lượng Hoa Kỳ rút lui khỏi khu vực. Aylwin sau đó tách khỏi Lực lượng Đặc nhiệm 11 để hộ tống chiếc tàu chở dầu hạm đội  đi Pago Pago, Samoa, rồi quay trở lại Trân Châu Cảng vào ngày 8 tháng 3. Hai ngày sau, nó hộ tống một đoàn tàu vận tải đi từ Honolulu đến vịnh San Francisco, đến nơi vào ngày 22 tháng 3. Sau khi được sửa chữa tại Xưởng hải quân Mare Island, nó lên đường vào ngày 31 tháng 3 hộ tống một đoàn tàu đi Hawaii. Đi đến Trân Châu Cảng vào ngày 12 tháng 4, nó trở ra khơi cùng với Lực lượng Đặc nhiệm 11 vào ngày 15 tháng 4. Trên đường đi đến khu vực Nam Thái Bình Dương vào ngày 18 tháng 4, Lexington cho cất cánh 14 máy bay Brewster F2A-3 thuộc Liên đội VMF-211 Thủy quân Lục chiến mới được thành lập đến đảo Palmyra.

Trong khi đó, tin tức tình báo cho biết một lực lượng hải quân đối phương đáng kể đang di chuyển về hướng New Guinea và Australia, có thể để nhắm vào cảng trọng yếu Port Moresby. Do đó vào ngày 26 tháng 4, Lexington và các tàu hộ tống được lệnh gặp gỡ cùng Lực lượng Đặc nhiệm 17. Sau khi gặp nhau vào sáng ngày 1 tháng 5, hai lực lượng được đặt dưới quyền chỉ huy của tư lệnh Lực lượng Đặc nhiệm 17, Chuẩn đô đốc Frank Jack Fletcher bên trên chiếc tàu sân bay Yorktown. Aylwin được phân công hộ tống và canh phòng máy bay cho Lexington.

Vào ngày 7 tháng 5, Aylwin nhận được tin tức báo cáo về một lực lượng đối phương gồm hai tàu sân bay và bốn tàu tuần dương ở cách khoảng . Lúc 09 giờ 55 phút, nó chứng kiến Lexington tung máy bay tiêm kích và máy bay ném ngư lôi ra tấn công đối phương; không lâu sau đó máy bay của Yorktown cũng cất cánh. Sang ngày 8 tháng 5, nó bước vào trực chiến lúc 08 giờ 44 phút, khi máy bay đối phương bị phát hiện đang tiếp cận; và khi trận chiến diễn ra hai giờ sau đó, nó được bố trí giữa hai tàu tuần dương hạng nặng Chester và , cách Yorktown . Nó duy trì khoảng cách này trong suốt trận chiến, di chuyển theo sự cơ động của chiếc tàu sân bay. Sau khi Trận chiến biển Coral kết thúc, cả hai chiếc tàu sân bay Hoa Kỳ đều bị hư hại, riêng Lexington bị mất sau khi các đám cháy của nó không thể nào kiểm soát được. Sau khi một chiếc SBD-3 thuộc Liên đội Tuần tiễu VS-5 bị rơi gần Aylwin, chiếc tàu khu trục đã đổi hướng để cứu vớt đội bay của nó: Thiếu úy J. H. Jorgenson phi công và điện báo viên A. W. Brunetti.

Lực lượng đặc nhiệm rút lui khỏi chiến trường về hướng quần đảo Tonga. Đang khi cặp theo New Orleans để tiếp nhiên liệu hai ngày sau đó, Aylwin đã thả phao để đưa lên tàu 37 sĩ quan và 92 thủy thủ của Lexington cùng một phi công của Yorktown, Trung úy E. S. McCuskey thuộc Liên đội Tiêm kích VF-2, người sau này sẽ trở thành phi công Ách trong Trận Midway. Chiếc tàu khu trục lại tiếp nối nhiệm vụ hộ tống. Vào sáng ngày 15 tháng 5, Aylwin cặp theo Yorktown để chuyển cho chiếc tàu sân bay hải đồ khu vực quần đảo Tonga. Không đầy một giờ sau đó, dưới sự che chở trên không của máy bay tuần tra xuất phát từ Yorktown, Lực lượng Đặc nhiệm 17 tiến vào cảng Nukualofa, Tongatapu, nơi Aylwin chuyển những hành khách của nó sang Portland trong khi nó được tiếp nhiên liệu từ chiếc tàu tuần dương hạng nặng. Chiếc tàu khu trục sau đó bảo vệ lối ra vào cảng cho đến khi được chiếc  thay phiên vào ngày hôm sau.

Sau khi nghỉ ngơi, Aylwin lại thay phiên cho  vào sáng ngày 17 tháng 5 để tuần tra lối ra vào cảng trong khi Lực lượng Đặc nhiệm 17 xuất phát từ Nukuʻalofa, rồi tham gia cùng tàu tuần dương  để hộ tống chiếc tàu vận chuyển  đưa những người sống sót của Lexington, vốn được tập trung lại từ mọi con tàu cứu vớt của lực lượng đặc nhiệm, trong chặng đầu tiên của hành trình quay trở về vùng bờ Tây Hoa Kỳ. Trong ngày hôm đó, sau khi Burnett bị hỏng động cơ, nó đã ở lại cùng chiếc tàu vận chuyển cho đến khi hoàn tất việc sửa chữa. Sáu ngày sau, Lực lượng Đặc nhiệm 17 về đến Trân Châu Cảng. Ngay ngày hôm sau, 28 tháng 5, nó lại lên đường trong thành phần hộ tống các tàu sân bay Enterprise và  khi chúng tiến ra vùng biển phía Bắc đảo san hô Midway chờ đợi hạm đội Nhật Bản. Vào ngày 4 tháng 6, Aylwin đã tham gia Trận Midway.

Vào ngày 11 tháng 6, trong khi Lực lượng Đặc nhiệm 16 đang trên đường quay trở về Trân Châu Cảng, Aylwin được cho tách ra để hộ tống chiếc tàu chở dầu  đi lên phía Bắc đến quần đảo Aleut, nơi nó tiếp nhiên liệu cho các tàu chiến thuộc Lực lượng Đặc nhiệm 8. Trong năm ngày tiếp theo, hai con tàu băng qua vùng biển đầy mưa và sương mù cho đến khi gặp gỡ  và  vào ngày 16 tháng 6. Aylwin đã làm nhiệm vụ bảo vệ trong khi các tàu khu trục cũ "bốn ống khói" này được tiếp nhiên liệu từ Kaskaskia. Sang ngày hôm sau, chúng gia nhập Lực lượng Đặc nhiệm 8, vốn bao gồm tàu tuần dương hạng nặng , ba tàu tuần dương hạng nhẹ và sáu tàu khu trục. Ngoại trừ hai chuyến đi hộ tống đến vịnh Women, đảo Kodiak, Alaska, nó hoạt động cùng lực lượng đặc nhiệm cho đến ngày 10 tháng 7, khi nó lên đường hộ tống cho Kaskaskia quay trở lại khu vực quần đảo Hawaii. Vào ngày 13 tháng 7, chiếc tàu chở dầu chuyển giao số nhiên liệu còn lại sang chiếc , và hai con tàu về đến Oahu bốn ngày sau đó. Chiếc tàu khu trục trải qua thời gian còn lại của tháng 7 được sửa chữa tại Xưởng hải quân Trân Châu Cảng.

Sau khi hoàn tất chạy thử máy sau sửa chữa, Aylwin khởi hành từ Trân Châu Cảng vào ngày 2 tháng 8 để bảo vệ cho chiếc tàu sân bay hộ tống , vốn đã nhận lên tàu các đơn vị không lực Thủy quân Lục chiến vốn được dành riêng để dự định hoạt động tại sân bay ở Guadalcanal, sau khi nơi đây được chiếm đóng. Vào ngày 7 tháng 8, trong khi nó đang băng qua Nam Thái Bình Dương, binh lính thuộc Sư đoàn 1 Thủy quân Lục chiến đã đổ bộ lên Guadalcanal, Tulagi và Gavutu. Sang ngày 8 tháng 8, một lực lượng tuần dương Nhật Bản đã tiêu diệt bốn tàu tuần dương hạng nặng Đồng Minh và làm hư hại chiếc thứ năm trong Trận chiến đảo Savo. Những tin tức này cộng với việc phải rút lui ba tàu sân bay hỗ trợ cho Chiến dịch Watchtower, khiến cho có chỉ thị vào ngày 10 tháng 8 ra lệnh cho Aylwin và tàu cùng đi phải tạm thời đi đến Suva, Fiji để tiếp nhiên liệu và chờ đợi mệnh lệnh mới.

Aylwin và Long Island đi đến Suva vào ngày 13 tháng 8, được che chở trong chặng cuối hành trình bởi một thủy phi cơ PBY Catalina. Mệnh lệnh mới đưa ra không lâu sau đó, chỉ thị cho chiếc tàu sân bay và tàu khu trục đi đến New Hebride. Họ đi đến cảng Vila, Efate vào trưa ngày 17 tháng 8; từ vịnh Mele xế trưa hôm đó, Aylwin,  và tàu tuần dương hạng nhẹ  lên đường để hộ tống cho Long Island trong chuyến đi của chiếc tàu sân bay đến Guadalcanal. Hai ngày sau, hải đội quay trở lại Efate, nơi  tiếp tế cho Aylwin. Trong những ngày tiếp theo, nó hoạt động tuần tra ngoài khơi Efate trước khi nhận mệnh lệnh vào ngày 30 tháng 8 hộ tống Long Island đi đến Espiritu Santo để đón lên tàu những người sống sót của tàu khu trục , vốn trúng phải một quả mìn.

Sau khi được tiếp nhiên liệu tại Pago Pago, Samoa vào ngày 6 tháng 9, Aylwin gặp gỡ ,  và  ngoài khơi đảo Canton vào ngày 11 tháng 9, bảo vệ cho chiếc Wharton trong khi nó đổ quân tại đây. Hình thành nên Đội đặc nhiệm 15.4, Aylwin và Conyngham hộ tống cho Wharton đi ngang qua Suva về phía Nouméa, trước khi Aylwin được chỉ thị vào ngày 18 tháng 9 tiếp tục đi đến Tongatapu để gia nhập cùng , hộ tống cho chiếc thiết giáp hạm bị hư hại bởi ngư lôi quay trở về Trân Châu Cảng để sửa chữa. Xế chiều ngày 30 tháng 9, nó và Dale đi đến vùng biển Hawaii an toàn cùng chiếc thiết giáp hạm, và Aylwin neo đậu cặp bên  để được bảo trì. Nó trải qua phần lớn tháng 10 huấn luyện tại vùng biển Hawaii, rồi hộ tống một đoàn tàu đi Espiritu Santo, đến nơi vào ngày 7 tháng 11.

Do các hoạt động của tàu ngầm Nhật Bản tại khu vực quần đảo Santa Cruz, Aylwin đi đến đảo Vanikoro vào ngày 10 tháng 11 để bảo vệ cho . Bốn ngày sau, nó hộ tống cho chiếc tàu tiếp liệu thủy phi cơ đi đến Vanua Levu đón một trinh sát viên duyên hải bị bệnh, trước khi quay trở về Espiritu Santo để được tiếp nhiên liệu từ chiếc . Trong một chuyến tuần tra ngắn ngoài khơi Espiritu Santo, nó bị hư hại động cơ bánh lái. Sau khi được sửa chữa, nó tiến hành tuần tra lối ra vào cảng, trước khi tham gia cùng  trong việc bảo vệ tàu sân bay hộ tống  từ ngày 19 đến ngày 22 tháng 11. Sau khi đi đến Nouméa, nó hộ tống cho thiết giáp hạm  bị hư hại từ Tongatapu trước khi được tiếp nhiên liệu tại Bora Bora thuộc quần đảo Society vào ngày 1 tháng 12. Chiếc tàu khu trục sau đó đi đến California, và được sửa chữa tại Xưởng hải quân Mare Island cho đến năm mới.

1943
Aylwin khởi hành từ San Francisco vào ngày 8 tháng 1 năm 1943 để cùng các tàu khu trục  và Dale hướng lên Alaska, đi đến Dutch Harbor năm ngày sau đó. Trong ba tháng tiếp theo, nó làm nhiệm vụ hộ tống vận tải tại khu vực quần đảo Aleut. Chuyển về phía Nam sau đó, nó hoạt động cùng Nassau trong nhiệm vụ huấn luyện không lực, rồi lại trở lên phía Bắc đến tham gia cuộc tấn công lên Attu. Cuộc đổ bộ được thực hiện vào ngày 11 tháng 5 năm 1943. Khoảng hai tháng sau đó, nó bắn phá các vị trí phòng không đối phương ở Kiska trong đêm 8-9 tháng 7, thực hiện hai lượt ghé qua hòn đảo này sau đó. Nó lại bắn phá các vị trí đóng quân chính của đối phương ở Kiska vào chiều tối ngày 2 tháng 8, không biết rằng quân Nhật đã triệt thoái toàn bộ khỏi đảo này trước đó vào ngày 28 tháng 7.

Khởi hành từ Adak vào ngày 31 tháng 8, Aylwin quay trở về San Francisco và ở lại khu vực vịnh này cho đến giữa tháng 10. Rời vùng bờ Tây vào ngày 19 tháng 10, chiếc tàu khu trục phục vụ trong thành phần bảo vệ cho các tàu sân bay hộ tống mới ,  và  khi chúng trên đường hướng đến quần đảo New Hebride, đi đến Espiritu Santo vào ngày 5 tháng 11. Từ giữa tháng 11 cho đến đầu tháng 12, nó hộ tống cho các tàu sân bay Sangamon và Suwannee trong chiến dịch chiếm đóng quần đảo Gilbert. Được cho tách ra vào ngày 8 tháng 12, nó cùng với tàu khu trục  hộ tống cho  đi Trân Châu Cảng, đến nơi vào ngày 14 tháng 12; rồi sau đó hộ tống chiếc thiết giáp hạm cùng với Tennessee và Colorado đi đến San Francisco, đến nơi bốn ngày trước lễ Giáng Sinh.

1944
Sau khi được sửa chữa tại Alameda, California, Aylwin đón nhận một đoàn tàu LST và tàu quét mìn tại San Diego để hộ tống đi quần đảo Hawaii. Ghé qua Kauai từ ngày 16 đến ngày 20 tháng 1 năm 1944, nó khởi hành đi sang quần đảo Marshall, đi đến Kwajalein vào ngày 31 tháng 1. Ngoại trừ một chuyến đi khứ hồi đến Majuro từ ngày 8 đến ngày 11 tháng 2, nó hoạt động tại đây cho đến khi được chuyển sang Eniwetok vào ngày 21 tháng 2 để tham gia cùng , MacDonough và Monaghan trong nhiệm vụ bắn pháo hỗ trợ trong đêm đó xuống đảo san hô Enewetak.

Aylwin sau đó trình diện để hoạt động cùng Tư lệnh Lực lượng Hỗ trợ phía Nam. Nó quay trở lại Kwajalein vào ngày 26 tháng 2, rồi tuần tra ngoài khơi Eniwetok và Majuro cho đến giữa tháng 3, khi các hoạt động càn quét tiếp tục diễn ra tại đây. Sau đó nó được điều động sang Đội đặc nhiệm 58.2, bao gồm các tàu sân bay , ,  và . Vào ngày 30 tháng 3, lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh tiến hành ném bom mãnh liệt xuống các sân bay, tàu bè, cơ sở phục vụ hạm đội và các căn cứ khác trên khu vực quần đảo Caroline, tiếp tục cho đến ngày 1 tháng 4. Chiếc tàu khu trục đã giúp đánh trả máy bay đối phương tìm cách tiếp cận các tàu sân bay trong các ngày 29 và 30 tháng 3; và lúc 13 giờ 43 phút ngày 30 tháng 3 đã phát hiện một máy bay ném bom bổ nhào Curtiss SB2C Helldiver cất cánh từ Bunker Hill bị rơi ở khoảng cách không xa. Nó đã đổi hướng để cứu vớt viên phi công và xạ thủ/thông tín viên.

Quay trở về Majuro để tiếp liệu, Aylwin lại khởi hành vào ngày 13 tháng 4 trong thành phần hộ tống cho Đội đặc nhiệm 58.2 dưới quyền Chuẩn đô đốc Alfred E. Montgomery hướng sang vùng biển New Guinea, nhằm hỗ trợ cho các cuộc đổ bộ của Lục quân tại Aitape, vịnh Tanahmerah và vịnh Humboldt từ ngày 21 đến ngày 24 tháng 4. Nó quay trở lại Majuro vào ngày 4 tháng 5 để được sửa chữa cặp theo chiếc , vốn kéo dài cho đến ngày 21 tháng 5. Sau khi bảo vệ cho các tàu sân bay Bunker Hill và Cabot trong hoạt động huấn luyện vào cuối tháng 5 và đầu tháng 6, nó rời Majuro vào ngày 6 tháng 6 hướng sang quần đảo Mariana cùng với Lực lượng Đặc nhiệm 58. Vào ngày 12 tháng 6, máy bay từ các tàu sân bay tấn công các căn cứ không quân và hệ thống phòng thủ duyên hải đối phương tại Mariana, gây hư hại cho hai đoàn tàu vận tải Nhật Bản.

Sang ngày hôm sau, Aylwin nằm trong thành phần Đơn vị Bắn phá phía Bắc, tức Đơn vị Đặc nhiệm 58.7.2, và đã bắn phá các vị trí phòng thủ ở bờ biển phía Bắc Saipan cũng như phục vụ hộ tống chống tàu ngầm cho các thiết giáp hạm  và South Dakota. Khi cuộc bắn phá kết thúc lúc 17 giờ 15 phút, nó gia nhập trở lại các tàu sân bay và hộ tống cho chúng trong khi được tiếp nhiên liệu vào ngày hôm sau. Trong hoạt động này, chiếc tàu khu trục nhận mệnh lệnh giải cứu hai phi công cất cánh từ tàu sân bay Bunker Hill; rồi thực hiện một cuộc giải cứu khác vào ngày 16 tháng 6 trong lúc hỗ trợ cho cuộc bắn phá của tàu tuần dương xuống Guam. Đến ngày 17 tháng 6, nó chuyển sang hộ tống các tàu vận tải; và do đó đã lỡ mất Trận chiến biển Philippine trong các ngày 19 và 20 tháng 6, nơi hầu hết không lực trên tàu sân bay Nhật Bản bị tiêu diệt. Chiếc tàu khu trục đi đến Eniwetok vào ngày 28 tháng 6.

Aylwin đã hộ tống cho  và  khi những tàu tuần dương này bắn phá các vị trí đối phương tại Guam trong các ngày 18 và 19 tháng 7, trước khi chính nó tham gia một cuộc bắn phá phần phía Bắc của hòn đảo, tập trung hỏa lực vào những vị trí phòng thủ của quân Nhật gần bãi Asan. Lúc bắt đầu chiến dịch, Dewey và hai tàu đổ bộ LCI đã bắn phá quấy rối khu vực này; tàu tuần dương  cùng với Dewey đã cặp sát bờ biển gần Adelup Point, hỗ trợ cho các hoạt động dọn sạch bãi đổ bộ vào ban đêm của các đội phá hoại dưới nước (UDT), được Aylwin, Dale và  bảo vệ ở mặt hướng ra biển. Đến ngày 21 tháng 7, Aylwin thay phiên cho Dewey để trực chiến ngoài khơi bãi Asan; rồi đến lượt Dale thay phiên cho Aylwin.

Được thay phiên lúc 05 giờ 30 phút, Aylwin và các tàu tháp tùng rút lui về khu vực bảo vệ vận chuyển ở phía Tây Bắc Orote Point và vịnh Agana. Trong các ngày 25 và 26 tháng 7, nó hộ tống một tàu tuần dương bắn phá đảo Rota, rồi khởi hành từ khu vực này vào ngày 30 tháng 7 hướng đi Eniwetok, chặng đầu tiên của hành trình quay trở về nhà. Nó ghé qua Trân Châu Cảng từ ngày 9 đến ngày 11 tháng 8, và về đến Bremerton, Washington vào ngày 17 tháng 8 để đại tu. Chiếc tàu khu trục sau đó đi xuôi xuống vùng bờ Tây cùng với thiết giáp hạm  và Farragut, đi đến San Pedro vào ngày 10 tháng 10, để rồi khởi hành đi Hawaii ngay ngày hôm sau. Nó sau đó tiến hành huấn luyện tại vùng biển Hawaii cho đến ngày 11 tháng 11, khi nó lên đường đi sang khu vực Tây Thái Bình Dương cùng các tàu tuần dương ,  và ba tàu khu trục khác. Nó đi đến Ulithi vào ngày 21 tháng 11, hoạt động tại khu vực giữa nơi này và Philippine cho đến giữa tháng 12.

Trong vai trò soái hạm của Đội đặc nhiệm 30.8, một đơn vị tiếp liệu dưới quyền Đại tá Hải quân Jasper Acuff, Aylwin rời Ulithi vào ngày 10 tháng 12 trong thành phần Đệ Tam hạm đội. Nó gặp gỡ Lực lượng Đặc nhiệm 38 ba ngày sau đó, và sau khi hoàn tất việc tiếp nhiên liệu vào xế trưa ngày hôm sau đã rời khỏi khu vực. Đến sáng ngày 17 tháng 12, Đội đặc nhiệm 30.8 lại gặp gỡ Lực lượng Đặc nhiệm 38 để tiếp nhiên liệu. Tuy nhiên thời tiết trở nên bất lợi nhanh chóng khi cơn bão Cobra xâm nhập vùng biển Philippine. Sau khi Aylwin bị sóng đánh lật nghiêng đến 70 độ sang mạn phải lần đầu tiên, động cơ ngừng hoạt động; một thủy thủ và một sĩ quan bị sóng cuốn khỏi tàu lúc 12 giờ 45 phút và không tìm thấy sau đó. Nước biển tràn vào phòng động cơ lúc 19 giờ 30 phút, buộc tất cả các máy bơm phải hoạt động hết công suất. Cuối cùng cơn bão cũng lặng đi, Aylwin sống sót qua cơn cuồng phong, nhưng may mắn không đến tất cả mọi con tàu: các tàu khu trục Hull, Monaghan và  bị đắm với tổn thất nhân mạng nặng nề.

Sau khi kiểm soát được việc ngập nước, Aylwin đi đến Ulithi ba ngày trước lễ Giáng Sinh. Tại đây, nó được sửa chữa cặp bên mạn chiếc , vốn kéo dài cho đến tháng 1 năm 1945. Đang khi ở lại Ulithi, nó tham gia một chuyến tuần tra ngắn trong cảng sau vụ nổ chiếc , được tin là bởi ngư lôi phóng từ tàu ngầm. Tuy nhiên họ đã không tìm thấy chứng cứ về hoạt động của tàu ngầm đối phương lúc đó.

1945
Aylwin tiếp tục hoạt động hộ tống cho các đội tiếp liệu hạm đội cho đến tháng 2 năm 1945. Trong thành phần hộ tống cho Đội đặc nhiệm 50.8 cùng với , , ,  và , nó đi đến Iwo Jima vào ngày 21 tháng 2, và bắt đầu tuần tra bảo vệ các tàu vận chuyển. Vào ngày 23 tháng 2, nó được điều động sang Lực lượng Đặc nhiệm 54, làm nhiệm vụ bắn phá thay phiên cho tàu tuần dương . Vào lúc đó, lực lượng Thủy quân Lục chiến đã chiếm được phần phía Nam của Iwo Jima và đang tấn công lên phía Bắc. Vào các ngày 23 và 24 tháng 2, chiếc tàu khu trục tham gia Trận Iwo Jima trước khi rời khu vực vào ngày 25 tháng 2 cho một cuộc hẹn tiếp nhiên liệu trên đường quay trở về Ulithi, về đến nơi vào ngày 28 tháng 2.

Trong giai đoạn mở màn của Trận Okinawa, Aylwin hoạt động tại khu vực giữa Kerama Retto và Ulithi vào đầu tháng 4; nó chịu đựng qua một cơn bão thứ hai vào ngày 5 tháng 6. Chiếc tàu khu trục đã gặp gỡ tàu tuần dương hạng nặng  bị hư hại do cơn bão, vốn đã bị mất phần mũi tàu. Nó tiến hành tìm kiếm không thành công phần mũi chiếc tàu tuần dương trước khi đi vào cảng Apra, Guam vào ngày 10 tháng 6 để sửa chữa. Vào ngày 6 tháng 7, nó lên đường quay trở về quần đảo Caroline, đi đến Ulithi vào ngày hôm sau; để lại lên đường vào ngày 10 tháng 7 hộ tống cho Đoàn tàu UOK-39, và đưa 41 con tàu trong đoàn đi đến an toàn.

Sau khi quay trở lại Ulithi cùng một đoàn tàu khác, Aylwin bắt đầu di chuyển ngoài khơi nơi neo đậu như trạm cột mốc radar B-6 từ 16 giờ 40 phút ngày 3 tháng 8. Sáng hôm sau, nó nhận mệnh lệnh tìm kiếm những người sống sót từ chiếc tàu tuần dương hạng nặng , vốn bị đắm do trúng ngư lôi của tàu ngầm Nhật. Nó phát hiện và khảo xác ba thi thể, thu hồi mọi chất liệu nhận dạng và lấy dấu vân tay nạn nhân trước khi an táng xuống biển. Lên đường vào ngày 13 tháng 8, nó hộ tống một đoàn tàu chở quân đi sang khu vực quần đảo Mariana, đi đến cảng Apra vào ngày 14 tháng 8. Khi Nhật Bản chấp nhận đầu hàng vào ngày hôm sau, con tàu đang thả neo tại Apra.

Sau chiến tranh
Ba ngày sau, Aylwin lên đường quay trở về quần đảo Hawaii cùng MacDonough và tàu sân bay hộ tống , đi đến Trân Châu Cảng không lâu sau đó. Đến ngày 27 tháng 8, nó đón những hành khách lên tàu và lên đường vào ngày hôm sau quay trở về vùng bờ biển California. Nó tiễn hành khách lên bờ tại San Diego, ở lại đây từ ngày 3 đến ngày 11 tháng 9, rồi lên đường băng qua kênh đào Panama để đi về vùng bờ Đông Hoa Kỳ.

Băng qua kênh đào lần cuối cùng vào ngày 20 tháng 9, Aylwin đi đến New York vào ngày 25 tháng 9. Được cho xuất biên chế tại Xưởng hải quân New York vào ngày 16 tháng 10 năm 1945; tên của Aylwin được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 11 năm 1945; lườn tàu được bán cho hãng George N. Nutman, Inc. tại Brooklyn, New York vào ngày 20 tháng 12 năm 1946, và nó bị tháo dỡ từ ngày 2 tháng 9 năm 1948.

Phần thưởng
Aylwin được tặng thưởng mười ba Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/a15/aylwin-iii.htm

Liên kết ngoài
  history.navy.mil: USS Aylwin
  navsource.org: USS Aylwin
  hazegray.org: USS Aylwin
  historynet.com: Interview with Burdick Brittin

Lớp tàu khu trục Farragut (1934)
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Tàu hiện diện trong cuộc tấn công Trân Châu Cảng


title: USS Aylwin

text:
Bốn tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên USS Aylwin, được đặt theo tên Đại úy Hải quân John Cushing Aylwin (1778–1812), người tử trận trong cuộc Chiến tranh 1812:

  là một tàu buồm hạ thủy năm 1813, tham gia Trận chiến hồ Champlain và bị bán năm 1815
  là chiếc dẫn đầu của lớp tàu khu trục mang tên nó nhập biên chế năm 1914 và ngừng hoạt động năm 1922
  là một tàu khu trục lớp Farragut hạ thủy năm 1935 và ngừng hoạt động năm 1945
  là một tàu frigate tên lửa điều khiển lớp Knox nhập biên chế năm 1971 và ngừng hoạt động năm 1992

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: Giao hưởng số 3 (Tchaikovsky)

text:
Giao hưởng số 3 cung Rê trưởng, Op.29 hay còn gọi là Giao hưởng Ba Lan là bản giao hưởng của nhà soạn nhạc người Nga Pyotr Ilyich Tchaikovsky. Sở dĩ bản giao hưởng này có tên như vậy là vì chương kết được viết theo tiết tấu polonaise, một điệu nhảy của Ba Lan. Tác phẩm này được Tchaikovsky viết vào năm 1875.

Chú thích

Giao hưởng
Nhạc khúc Rê trưởng


title: Giao hưởng số 6 (Tchaikovsky)

text:
Giao hưởng số 6 cung Si thứ, Op.74 hay còn gọi là Pathétique Symphonie (tiếng Việt: Giao hưởng Nồng nhiệt) là bản giao hưởng của nhà soạn nhạc người Nga Pyotr Ilyich Tchaikovsky. Tác phẩm được sáng tác vào tháng Hai đến cuối tháng 8 năm 1893, được trình diễn lần đầu tiên cũng vào năm ấy tại Sankt Petersburg, Nga. Tác giả đã đặt tên là bản giao hưởng "Nồng nhiệt", sử dụng từ tiếng Nga Патетическая (Pateticheskaya) có nghĩa là nồng nàn, đầy cảm xúc và sau đó được dịch sang tiếng Pháp thành pathétique, có nghĩa là dễ xúc động, nghiêm trọng. Sau lần trình diễn này, em trai của Pyotr là Modest đã đề nghị đặt tên cho bản giao hưởng này là Tragic nhưng Pyotr đã không đồng ý và giữ lại cái tên Pathétique. Điều kỳ lạ là chỉ 9 ngày sau khi đích thân chỉ huy dàn nhạc giao hưởng biểu diễn tác phẩm, Tchaikovsky qua đời.

Âm thanh

Chú thích

Giao hưởng
Nhạc khúc Si thứ


title: Lý Tùng Vinh

text:
Lý Tùng Vinh (李從榮) (?- 9 tháng 12, 933), là con của Hậu Đường Minh Tông, hoàng đế thứ hai của Hậu Đường thời Ngũ Đại Thập Quốc. Trong thời gian Hậu Đường Minh Tông trị vì, do là hoàng tử lớn tuổi nhất còn sống nên ông thường được cho là sẽ kế vị hoàng vị. Tuy nhiên, khi Hậu Đường Minh Tông bị bệnh nặng, Lý Tùng Vinh lo sợ bá quan có thể cản trở việc kế vị của ông, do vậy cố gắng dùng vũ lực đoạt quyền, song thất bại và bị giết.

Thân thế
Không rõ về năm sinh của Lý Tùng Vinh, song em cùng mẹ của ông là Lý Tùng Hậu sinh vào tháng 11 năm Giáp Tuất, tức tháng 12 năm 914. Mẹ của ông là phu nhân họ Hạ, bà mất vào đầu niên hiệu Đồng Quang (923-926), sau khi Lý Tự Nguyên làm hoàng đế thì được truy phong là Tấn quốc phu nhân. Lý Tùng Vinh là con trai thứ hai của Lý Tự Nguyên, và Lý Tùng Hậu là con trai thứ ba. Khi còn nhỏ, cả Lý Tùng Vinh và Lý Tùng Hậu thân hiệp với An Trọng Hối, thân tín của Lý Tự Nguyên. Sau khi Lý Tự Nguyên quay sang chống lại Hậu Đường Trang Tông Lý Tồn Úc, anh cả của Lý Tòng Vinh là Lý Tùng Cảnh (李從璟), nguyên danh Lý Tùng Thẩm (李從審) bị tướng của Trang Tông là Lý Thiệu Vinh giết.

Đầu thời Minh Tông
Năm 926, Hậu Đường Trang Tông bị sát hại trong một cuộc binh biến tại kinh thành Lạc Dương, Lý Tự Nguyên sau đó đến Lạc Dương và tuyên bố là hoàng đế của Hậu Đường. Ngày Canh Tý (17) tháng 12 cùng năm (23 tháng 1 năm 927), Hậu Đường Trang Tông bổ nhiệm Lý Tùng Vinh là Thiên Hùng tiết độ sứ, Đồng bình chương sự. Ngày Quý Dậu tháng 1 năm Đinh Hợi (25 tháng 2 năm 927), Trang Tông bổ nhiệm Lý Tùng Hậu làm Đồng bình chương sự, đảm nhậm chức Hà Nam doãn, Phán lục quân chư vệ sự. Lý Tùng Vinh khi biết tin thì không vui. (Tuy nhiên, việc Minh Tông bổ nhiệm Lý Tùng Vinh nằm trong kế hoạch kiểm soát hiệu quả Thiên Hùng, do thủ phủ Nghiệp Đô  của Thiên Hùng trên thực tế tiếp tục nằm dưới quyền kiểm soát của một số nhóm phiến quân từng buộc Minh Tông phải nổi dậy chống Trang Tông, và trong đó Minh Tông mệnh Tuyên huy bắc viện sứ Phạm Diên Quang hộ tống Lý Tùng Vinh đến Nghiệp Đô, xử lý quân sự tại Nghiệp Đô. Phạm Diên Quang sau đó tấn công và kiểm soát Nghiệp Đô.)

Tháng 9 năm Đinh Hợi (927), Hậu Đường Minh Tông nói với Xu mật sứ An Trọng Hối rằng đã chọn một vài danh nho đến phụ đạo cho Lý Tùng Vinh nhằm tạo tác động tích cực đến ông, song một số tả hữu của Lý Tùng Vinh lại kiểu tuyên rằng hoàng đế sai nho sinh chứ đừng đến chỗ Lý Tùng Vinh, khiến họ sợ hãi mất chí khí. Minh Tông muốn xử chém các hầu cận này, song An Trọng Vinh xin chỉ nghiêm khắc khiển trách.

Tháng 4 năm Mậu Tý (928), Hậu Đường Minh Tông tiến hành một loạt luân chuyển các tiết độ sứ, Lý Tùng Vinh được chuyển đến Hà Đông làm tiết độ sứ và Bắc Đô lưu thủ tại thủ phủ Thái Nguyên. Theo ghi chép, Lý Tòng Vinh thời niên thiếu kiêu ngạo, không trực tiếp xử lý chính vụ, Hậu Đường Minh Tông phải khiển một cận thần cũ của mình, người được Lý Tùng Vinh tôn trọng, đi theo phụng sự cho Lý Tùng Vinh để khuyên can chỉ dẫn. Người này nói với Lý Tùng Vinh rằng Lý Tùng Hậu có danh tiếng tốt hơn và ông cần phải tự nâng cao danh tiếng. Lý Tùng Vinh không nghe theo, nói vấn đề với Bộ quân đô chỉ huy sứ Dương Tư Quyền (楊思權). Sau đó Dương Tư Quyền đe dọa người này, nói ông ta giúp Lý Tùng Hậu qua mặt Lý Tùng Vinh trong việc kế vị. Người này sợ hãi và cáo với Phó lưu thủ Phùng Vân, Phùng Vân mật tấu với Hậu Đường Minh Tông. Hậu Đường Minh Tông triệu Dương Tư Quyền đến kinh thành yết kiến, song nhờ trình bày của Lý Tùng Vinh nên không trừng phạt Tư Quyền. Tháng 1 năm Kỷ Sửu (929), Phùng Vân được triệu về kinh thành làm Tuyên huy sứ, ông cảnh báo các quan chấp chính tại Hà Đông rằng Lý Tùng Vinh là người cứng rắn và hành động nông nổi, cần tuyển người trọng đức giúp sức. Ngày Nhâm Tý (13) tháng 4 năm Kỷ Sửu (24 tháng 5 năm 929), Minh Tông Tông cho Lý Tùng Vinh làm Hà Nam doãn và Phán lục quân chư vệ sự, cho Lý Tùng Hậu làm Hà Đông tiết độ sứ và Bắc Đô lưu thủ, tức là hoán đổi chức vụ của hai người.

Cuối thời Minh Tông
Tháng 8 năm Canh Dần (930), Lý Tự Nguyên lập Lý Tùng Vinh được lập làm Tần vương. (trong tháng lập Lý Tùng Hậu làm Tống vương.) Thời điểm này, Tào phu nhân được lập làm hoàng hậu, và sau khi Lý Tùng Vinh và Lý Tùng Hậu được phong vương, Hạ phu nhân được truy sách làm hoàng hậu.

Lý Tùng Vinh thích làm thơ, tập hợp được một nhóm thi sĩ do Cao Liễn (高輦) đứng đầu ở mạc phủ. Ông thường dành thời gian để cùng họ làm và xướng thơ, mỗi khi có tiệc, ông lại lệnh liêu thuộc ngâm thơ, ai không khiến ông vừa ý sẽ bị đuổi đi. Ngày Nhâm Tý (4) tháng 10 năm Nhâm Thìn (4 tháng 11 năm 932), khi Lý Tùng Vinh đến yết kiến, Minh Tông nói rằng Lý Tùng Vinh tuy không hiểu sách vở song lại thích nghe nho sinh giảng kinh nghĩa, mở mang nhân trí, rằng Trang Tông xưa giỏi thơ, dùng người làm thú vui, bảo Lý Tùng Vinh chứ đừng bắt chước theo.

Lúc này, An Trọng Hối đã bị hành quyết vì bị Minh Tông nghi ngờ mưu phản, và Lý Tùng Vinh trên thực tế trở thành nhân vật quyền lực nhất trong triều đình, ái phi Vương thục phi và Tuyên huy sứ Mạnh Hán Quỳnh tuyên truyền đế mệnh. Trong khi Phạm Diên Quang và Triệu Diên Thọ (phò mã của Minh Tông) giữ chức Xu mật sứ, Lý Tùng Vinh đều khinh thường hà hiếp. Lý Tùng Vinh thấy Lý Tùng Hậu có thanh danh thì ghen tị, song Lý Tùng Hậu khiêm nhường hạ mình với anh trai nên hiềm khích cũ giữa họ bên ngoài không thấy được. Thạch Kính Đường có vợ là Vĩnh Ninh công chúa, có mẹ đẻ là Tào hoàng hậu, công chúa và Lý Tùng Vinh ganh ghét lẫn nhau. Thạch Kính Đường không muốn cộng sự với Lý Tùng Vinh, thường muốn được bổ nhiệm ở ngoài kinh thành để tránh, và đến tháng 10 ÂL năm Nhâm Thìn (932) thì xin đi làm Hà Đông tiết độ sứ, Minh Tông chấp thuận.

Ngày Mậu Tý (11) tháng 1 năm Quý Tị (8 tháng 2 năm 933), Hậu Đường Minh Tông cho Lý Tùng Vinh giữ chức Thượng thư lệnh kiêm Thị trung. (Thượng thư lệnh là một tước hiệu hết sức vinh dự, suốt thời Đường chỉ có Đường Thái Tông từng đảm nhiệm.)

Tháng 4 ÂL, có người thỉnh Hậu Đường Minh Tông bổ nhiệm sư phụ cho các thân vương. Tuy nhiên, các tể tướng sợ Lý Tùng Vinh và không dám chọn người [cho ông], thỉnh Lý Tùng Vinh tự chọn. Tần vương phủ phán quan, Thái tử chiêm sự Vương Cư Mẫn (王居敏) tiến cử Binh bộ thị lang Lưu Toản (劉瓚) với Lý Tùng Vinh, Lý Tùng Vinh tâu thỉnh với Minh Tông. Ngày Quý Sửu (7) tháng 4 (4 tháng 5), Minh Tông bổ nhiệm Lưu Toản làm Bí thư giám, Tần vương phó, Lưu Toản cho rằng mình bị giáng chức, kêu khóc với Minh Tông song không được. Tuy nhiên, trong vương phủ toàn là thiếu niên mới tiến cung, Lý Tùng Vinh đối xử với Lưu Toản như liêu thuộc, khiến Lưu Toản thấy bị làm nhục. Sau đó, Lý Tùng Vinh không cho triệu Lưu Toản, thậm chí còn không cho Lưu Toản ăn.

Tháng 8 ÂL, Thái bộc thiếu khanh đã trí sĩ là Hà Trạch (何澤) muốn quay lại phục vụ triều đình, thấy Minh Tông lâm bệnh còn Lý Tùng Vinh có quyền thế phương thịnh, do đó dâng biểu cho Minh Tông xin lập Lý Tùng Vinh làm thái tử. Minh Tông xem biểu thì rớt nước mắt vì nghĩ người khác cho rằng mình đã già, song vẫn bàn vấn đề với tả hữu. Ngày Đinh Mão (23) tháng 8 (15 tháng 9), Lý Tùng Vinh gặp Minh Tông, nói rằng "nghe có gian nhân thỉnh lập Thần làm thái tử, thần ấu tiểu, nguyện học trị quân dân, không nguyện giữ danh đó", do ông cho rằng đây là kế của Phạm Diên Quang và Triệu Diên Thọ nhằm tước đoạt quyền bính quân sự của ông. Phạm Diên Quang và Triệu Diên Thọ thấy cả hai đều không hài lòng với đề xuất này, do vậy đề xuất với Minh Tông phong Lý Tùng Vinh là Thiên hạ binh mã đại nguyên soái, Minh Tông chấp thuận và bổ nhiệm vào ngày Tân Mùi (27) tháng 8 (19 tháng 9). Sau khi được bổ nhiệm làm đại nguyên soái, Lý Tùng Vinh tập hợp hai đội quân Nghiêm Vệ và Phủng Thánh làm nha binh, mỗi khi nhập triều ông đem theo vài trăm người. Ông bắt văn sĩ thử thảo Hịch Hoài Nam thư, trình bày ý định chinh phục nước Ngô của ông. Ông cũng tiếp tục xung đột với Phạm Diên Quang và Triệu Diên Thọ, nói với thân thuộc rằng khi trở thành hoàng đế sẽ diệt cả nhà họ. Hai người này lo sợ và thường xin được bổ nhiệm ra ngoài kinh thành để tránh họa. Hậu Đường Minh Tông thấy mình đang bị bệnh mà hai người này lại xin đi, nên hết sức giận dữ và từ chối, song cuối cùng cũng chấp thuận; Chu Hoằng Chiêu và Phùng Vân trở thành Xu mật sứ thay thế.

Đến mùa đông năm 933, bệnh tình của Minh Tông nguy cấp, ngày Kỷ Sửu (17) tháng 11 (6 tháng 12), Lý Tùng Vinh vào thăm hỏi, Minh Tông không cử động. Khi Lý Tùng Vinh rời khỏi hoàng cung, nghe thấy trong cung đều khóc, ông nghĩ rằng Minh Tông đã mất, hôm sau xưng bệnh không nhập cung. Đêm đó, bệnh tình Minh Tông có chút chuyển biến song Lý Tùng Vinh không biết. Lý Tùng Vinh sợ không thể tự vị, cùng đảng của mình lập mưu đem binh chế ngự quyền thần. Ngày Tân Mão (19) tháng 11 (8 tháng 12), Lý Tùng Vinh sai Đô áp nha Mã Xử Quân báo với Chu Hoằng Chiêu và Phùng Vân rằng ông muốn đem quân vào cung thị tật, bảo cả hai ở nguyên tại chỗ, hai người nói rằng làm vậy sẽ phạm tội mưu phản, Lý Tùng Vinh tức giận phát binh. Ngày Nhâm Thìn (20) tháng 11 (9 tháng 12), Lý Tùng Vinh đem binh tiến đến cửa cung, song bị cấm binh đánh bật, quân của Lý Tùng Vinh cuối cùng tan tác, Lý Tùng Vinh chạy về phủ. Triệu mã quân đô chỉ huy sứ Chu Hồng Thực (朱洪實) sau đó tấn công vào phủ của Lý Tùng Vinh, Lý Tùng Vinh và Lưu phi trốn dưới giường, bị Hoàng thành sứ An Tùng Ích (安從益) giết cùng các con trai, dâng đầu cho Minh Tông. Sau đó, Hậu Đường Minh Tông truy phế Lý Tùng Vinh làm thứ nhân, triệu Lý Tùng Hậu về kinh để truyền hoàng vị, song mất trước khi Lý Tùng Hậu đến. Lý Tùng Hậu sau đó kế vị.

Ghi chú

Tham khảo

Mất năm 933
Hậu Đường
Sinh thế kỷ 10


title: Ga Sadang

text:
Ga Sadang (Tiếng Hàn: 사당역, Hanja: 舍堂驛) là ga tàu điện ngầm nằm trên Tàu điện ngầm Seoul tuyến 2 và Tàu điện ngầm vùng thủ đô Seoul tuyến 4 trải dài Sadang-dong, Dongjak-gu, Namhyeon-dong, Gwanak-gu và Bangbae-dong, Seocho-gu, Seoul.
Ga Sadang có sân ga cho tuyến 4 và hai sân hai bên cho tuyến 2. Sân ga tuyến 2 của nhà ga là ga đầu tiên ở Hàn Quốc có cửa chắn, vào 21 tháng 10 năm 2005. Nhà ga này là ga cuối phía Nam của tuyến tàu số 4 thuộc về Tổng công ty Vận tải Seoul.

Lịch sử

 30 tháng 6 năm 1983: Tên ga quyết định là Ga Sadang
 13 tháng 9 năm 1983: Tên ga tàu điện ngầm Seoul tuyến 4 được quyết định là Ga Sadang
 17 tháng 12 năm 1983: Việc kinh doanh bắt đầu với việc khai trương Tàu điện ngầm Seoul tuyến 2 đoạn Đại học Giáo dục Quốc Gia Seoul ~  Đại học Quốc gia Seoul
 18 tháng 10 năm 1985: Nó trở thành một trạm trung chuyển với việc khai trương đoạn Đại học Hansung ~ Sadang của Tàu điện ngầm Seoul tuyến 4
 1 tháng 4 năm 1994: Với việc mở rộng Tuyến Gwacheon và xây dựng Ga Namtaeryeong, tuyến này được mở rộng về phía Ga Ansan và được chuyển đổi thành ga trung gian, với một số chuyến tàu bắt đầu và kết thúc.
 21 tháng 10 năm 2005: Cửa chắn đầu tiên được lắp đặt trên sân ga của Tàu điện ngầm Seoul tuyến 2.
 20 tháng 11 năm 2009: Lắp đặt cửa chắn ở sân ga tàu điện ngầm Seoul tuyến 4
 Tháng 7 năm 2023: Bắt đầu xây dựng cửa lưới mới trên tất cả các sân ga trên Tuyến 4
 Tháng 8 năm 2023: Xóa do hết hạn hợp đồng với Bệnh viện Daehang.
 Tháng 10 năm 2023: Hoàn thiện cửa chắn mới trên tất cả các sân ga trên Tuyến 4

Bố trí ga

Tuyến số 2 (B2F)

Tuyến số 4 (B3F)

Lưu lượng hành khách
Trong một cuộc khảo sát được tiến hành vào năm 2011 bởi Bộ giao thông và hàng hải trên 92 phân cấp hành chính trên toàn quốc, báo cáo rằng ga Sadang là điểm dừng chân giao thông công cộng đông đúc thứ ba sau Ga Gangnam và Ga Jamsil. Sau nó là Ga Seolleung và Ga Sillim.

Vào tháng 12 năm 2010 nhà ga lập kỉ lục có mức tiêu thụ dữ liệu WiFi cao thứ hai trong tất cả ga Tàu điện ngầm Seoul, sau đó là Ga xe buýt nhanh và sau đó là Ga Dongdaemun, Ga Jamsil và Ga Jongno 3-ga.

Ga kế cận

Tham khảo

Sadang
Sadang
Sadang
Sadang
Sadang
Sadang


title: Pokémon: Genesect thần tốc và Mewtwo huyền thoại thức tỉnh

text:
Pokémon the Movie: Genesect thần tốc và Mewtwo huyền thoại thức tỉnh, ban đầu được phát hành tại Nhật Bản với tên gọi là  là anime Nhật Bản 2013 của đạo diễn Kunihiko Yuyama. Đây là Pokémon anime movie thứ 16 và thứ 3 cũng như cuối cùng của series Best Wishes. Phim được ra mắt tại các rạp vào ngày 13 tháng 7 năm 2013. Bộ phim chủ đề Genesect, Paleozoic và Pokémon cuối cùng trong thế hệ thứ 5, cũng như Mewtwo. Phim cũng được chiếu trên Cartoon Network ở Hoa Kỳ, và trên CITV Vương quốc Anh vào ngày 19 tháng 10 năm 2013. Phim đồng thời cũng được chiếu tại Philippines bắt đầu từ ngày 13 tháng 11 năm 2013, độc quyền trên rạp SM. Tại Việt Nam, phim được Công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Truyền thông Purpose (HTV3 - DreamsTV) mua bản quyền lồng tiếng và phát sóng vào ngày 26/8/2018.

Nội dung
Genesect, loài pokemon được Băng đảng Plasma hồi sinh từ những hóa thạch có niên đại từ 300 triệu năm trước. Khi bọn chúng trở về, chúng thấy nhà của chúng đã bị vùi lấp dưới một trận bão tuyết. Chúng trở nên vô cùng tuyệt vọng...
"Tôi muốn... về nhà...", năm con Genesect lên đường đến thành phố New Tork, để tìm lại vùng đất mà chúng đã từng sinh sống 300 triệu năm trước.
Mewtwo cảm nhận được giọng nói của Genesect. Cũng giống như bọn chúng, Mewtwo cũng do con người tạo ra từ gen của Mew.
Cùng lúc đó, Satoshi, Pikachu và các bạn đang ghé thăm thành phố New Tork. Họ đến nơi được gọi là "Ngọn đồi pokemon", một nơi được làm nên cho các loài pokemon của thành phố sinh sống. Ai cũng ngạc nhiên khi thấy các loài pokemon sống vô cùng yên bình trong một thành phố rộng lớn như thế.
Bất ngờ, những con Genesect kéo đến và con Genesect màu đỏ tấn công Satoshi và những người khác bằng sức mạnh và tốc độ đáng kinh ngạc của nó. Nó cho rằng mọi thứ đều là kẻ thù của bọn chúng.
Thật may mắn, Satoshi và các pokemon khác đã được cứu bởi pokemon huyền thoại Mewtwo. Mewtwo cho rằng Genesect là loài pokemon không đáng để tồn tại trên thế giới, cũng giống như nó. Hiểu được cảm giác Genesect, Mewtwo đã đấu với nó, một trận đầu kịch liệt diễn ra ngay trên bầu trời thành phố.
Cả hai con pokemon đều muốn vượt qua giới hạn của bọn chúng, biến trận chiến thành một trận chiến tốc độ mạnh mẽ. Sức mạnh thực sự chưa thức tỉnh bên trong Mewtwo là gì? Làm sao để trận chiến định mệnh này đi đến hồi kết?
Satoshi đã hứa với một con Genesect rằng sẽ đưa bọn chúng về nhà. Cùng với Pikachu và các bạn, Satoshi sẽ làm gì để giúp cho thành phố thoát ra khỏi bị lâm nguy? Liệu cậu có thể thực hiện được lời hứa với Genesect không?

Phân vai

 Đạo diễn chuyển âm: Ngọc Quyên

Doanh thu
Ở tuần đầu chiếu, phim đựng vị trí số #2 trên Japanese box office với $4,901,163. Vào ngày 8 tháng 9 năm 2013, phim đạt doanh thu $30,906,537 ở Nhật Bản và $1,386,840, ngày 12 tháng 1 năm 2014, ở Hàn Quốc, khắp cả nước $32,293,377. Phim nằm ở vị trí thứ 10 cho phim có doanh thu cao nhất năm tại Nhật Bản.

Âm nhạc

 Bài nhạc mở đầu (Opening Theme)

"Natsumeku Sakamichi (夏めく坂道)" by Daisuke

 Bài nhạc kết thúc (Ending Theme)

"Egao (笑顔)" by Ikimonogakari

Chú thích

Liên kết ngoài

Phim năm 2013
Phim Nhật Bản
Phim hoạt hình Toho


title: Hiệp định Công nghệ Thông tin

text:
Hiệp định Công nghệ Thông tin (tiếng Anh: Information Technology Agreement, viết tắt ITA) là một hiệp định bắt buộc bởi Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và được ký kết vào năm 1996, có hiệu lực vào ngày 1 tháng bảy 1997. Từ năm 1997 một ủy ban chính thức trực thuộc WTO chịu trách nhiệm theo dõi bản tuyên bố và việc thi hành các tuyên bố.

ITA có những mục tiêu: mở rộng thương mại toàn cầu đối với các sản phẩm CNTT, là vai trò quan trọng trong sự phát triển công nghiệp CNTT; Nâng cao mức sống, phổ cập ứng dụng CNTT sản xuất và thương mại hàng hóa; Đạt được sự tự do tối đa trong thương mại toàn cầu đối với các sản phẩm CNTT và khuyến khích sự phát triển liên tục của CNTT trên toàn cầu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Information Technology Agreement
 ITA Schedules of Concessions
  (the text of the declaration)
  (the text of the implementation with two "Note[s] by the Secretariat")

Tổ chức Thương mại Thế giới
Thương mại quốc tế


title: Lý Long Bồ

text:
Lý Long Bồ (chữ Hán: 李龍菩 ? - 1069) là một hoàng tử của nhà Lý trong lịch sử Việt Nam. Ông là con trai thứ của Vua Lý Thái Tổ, sinh tại kinh đô Hoa Lư, Ninh Bình, Việt Nam. Ông được vua cha phong tước Khai Quốc vương vào năm 1013, đóng tại phủ Trường Yên, tức vùng đất kinh đô Hoa Lư trước thời Lý. Khi vua Thái Tổ mất, Lý Thái Tông chuẩn bị lên ngôi, các hoàng tử khác kéo quân về gây nên loạn tam vương, sử sách ghi nhận ông là người ngoài cuộc, vì thế mà sau này ông được Lý Thái Tông giao trấn thủ đô cũ Hoa Lư đến hết cuộc đời.

Xuất thân
Hoàng tử Lý Long Bồ và thái tử Lý Phật Mã là 2 người con trai của Lý Thái Tổ được nhắc đến nhiều trong cuốn Đại Việt sử ký toàn thư. Ông là Hoàng tử được giao trấn thủ Hoa Lư khi chưa đầy 13 tuổi, việc được ban thực ấp không thấy nhắc tới ở các hoàng tử khác của Lý Thái Tổ trong chính sử.

Các nhà nghiên cứu lịch sử dựa theo các truyền thuyết, thần phả Hán-Nôm ở Cố đô Hoa Lư khẳng định Lý Long Bồ cùng Lý Phật Mã có chung mẹ là Hoàng hậu Lê Thị Phất Ngân (nguyên là công chúa, con gái Lê Đại Hành và Thái hậu Dương Vân Nga) vì hai ông đều được sinh ra khi Lý Thái Tổ đang đương chức Phò mã Điện tiền Chỉ huy sứ, bảo vệ cấm thành kinh đô Hoa Lư thời Tiền Lê, chưa thể có nhiều vợ.

Căn cứ vào năm sinh người anh trưởng Lý Phật Mã (1000) và năm phong vương cùng hành trạng của Hoàng hậu Lê Thị Phất Ngân thì năm sinh của ông chỉ có thể sau năm 1000 vài năm.

Trấn thủ đô cũ
Đại Việt sử ký toàn thư ngoài việc chép Lý Phật Mã là con trưởng của Lý Thái Tổ còn cho biết thời điểm phong Hoàng tử Lý Bồ làm Khai Quốc vương, đóng ở phủ Trường Yên vào thời điểm tháng 6 năm 1013, thời điểm đó ông chưa tới 13 tuổi. Điều này hoàn toàn phù hợp với vai trò giúp con cai trị phủ Trường Yên của Hoàng hậu Lê Thị Phất Ngân như các thần tích, truyền thuyết ở Cố đô Hoa Lư đã cho biết.

Năm 1024, sử chép Lý Thái Tổ xuống chiếu cho Khai Thiên vương [Phật Mã] đi đánh Phong Châu, Khai Quốc Vương [Long Bồ] đi đánh châu Đô Kim, tức vùng đất Tuyên Quang ngày nay.

Đại Việt sử ký toàn thư cũng chép sự kiện năm 1044, thuyền Lý Thái Tông đi chinh phạt Chiêm Thành về dừng ở phủ Trường Yên thì "có rồng vàng hiện ở thuyền ngự", báo hiệu điềm lành.

Được thờ ở phủ Đông Vương
Khai Quốc Vương Lý Long Bồ được thờ ở di tích phủ Đông Vương (Cố đô Hoa Lư) cùng với người bác ruột (anh của mẹ) là Hoàng tử Lê Ngân Tích (con vua Lê Đại Hành).

Một di tích khác là phủ Vườn Thiên thuộc Cố đô Hoa Lư cũng có bài vị phối thờ ông cùng người bác (anh của mẹ) là con cả vua Lê Đại Hành, tức thái tử Lê Long Thâu.

Xem thêm
Lý Thái Tổ
Lê Thị Phất Ngân
Lý Thái Tông

Liên kết ngoài

Người Ninh Bình
Người Bắc Ninh
Quan lại nhà Lý
Võ tướng nhà Lý
Hoàng tử Việt Nam
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Bồ, Lý
Vương tước nhà Lý


title: Vương hoàng hậu (Đường Cao Tông)

text:
Đường Cao Tông Vương Hoàng hậu (chữ Hán: 唐高宗王皇后; ? - 655), hay còn gọi là Cao Tông Phế hậu Vương thị (高宗廢后王氏) hoặc Cao Tông Thứ nhân (高宗庶人), là chính thất cũng như Hoàng hậu đầu tiên của Đường Cao Tông Lý Trị, Hoàng đế thứ 3 triều đại nhà Đường.

Vương Hoàng hậu xuất thân thế gia, dù là chính thất nhưng không con nên bị Cao Tông thất sủng. Khi đó Cao Tông lại sủng ái Tiêu Thục phi khiến Vương Hoàng hậu ghen ghét, trong cung 2 người công khai đối địch nhau. Nhân một dịp Cao Tông đến bái chùa cho Tiên hoàng, ông gặp lại một Tài nhân cũ của Tiên hoàng là Võ Mị và đem lòng nhung nhớ. Vương Hoàng hậu biết đền, và vì để khiến Cao Tông thất sủng Tiêu phi, Vương Hoàng hậu đã trợ giúp đắc lực đem Võ Tài nhân trở về hậu cung.

Sau này, Đường Cao Tông lập Võ thị làm Hoàng hậu, nên Vương Hoàng hậu cùng Tiêu Thục phi bị phế, đày vào trong ngục, cuối cùng bị Võ hậu giết chết bằng cách rất man rợ. Cái chết của bà cùng Tiêu Thục phi trở nên nổi tiếng, lưu lại tích cổ, là một sự kiện quan trọng trong cuộc đời của Võ hậu về sự tàn ác.

Xuất thân
Vương Hoàng hậu xuất thân từ Sĩ tộc Thái Nguyên Vương thị, là cháu gái của Vương Tư Chính - nguyên là Thượng thư tả phó xạ thời Bắc Ngụy. Cha bà là Vương Nhân Hữu (王仁佑), mẹ là Liễu thị (柳氏), xuất thân danh môn. Cháu trai Vương Tư Chính là Vương Dụ (王裕), Phò mã của Đồng An công chúa (同安公主), em gái cùng mẹ cùng cha của Đường Cao Tổ Lý Uyên. Tướng quân nổi tiếng thời Đường Vương Phương Dực (王方翼) là cháu của Vương Dụ và Đồng An công chúa, là anh họ của Vương Hoàng hậu. Cậu ruột của Vương thị là Liễu Thích (柳奭), giữ chức Trung thư lệnh - một trong các Tể tướng triều Đường đương thời.

Với gia thế như vậy, có thể nói Vương thị xuất thân vọng tộc, hiển quý vô ngần, là đối tượng tốt để trở thành Hoàng hậu trong tương lai. Khi trưởng thành, Vương thị nổi tiếng có nhan sắc, Đồng An công chúa vào cung xin với Đường Thái Tông Lý Thế Dân ban hôn, và Thái Tông đã lấy Vương thị gả cho Tấn vương cũng độ tuổi trưởng thành. Bà kết hôn với Đường Cao Tông khi ông chỉ mới là Tấn vương (晉王), Vương thị trở thành Tấn vương phi (晉王妃). Năm Trinh Quán thứ 17 (643), Tấn vương Lý Trị lên 16 tuổi, Thái Tông phong làm Thái tử, Vương thị trở thành Thái tử phi, cha Vương thị là Vương Nhân Hữu được Thái Tông thăng làm Trần Châu Thứ sử.

Lúc này ngoài Vương thị, Lý Trị còn có thêm một thứ thiếp là Tiêu Lương đệ, tư sắc diễm lệ, thông tuệ ca múa, được Lý Trị chuyên sủng, Tiêu thị sinh cho ông ba đứa con là Nghĩa Dương công chúa (義陽公主), Lý Tố Tiết (李素节) và Cao An công chúa (高安公主). Vương phi tuy kết hôn đã lâu nhưng vì không có con nên không được Lý Trị yêu mến. Tiêu thị cậy sinh nhiều con trở nên kiêu ngạo khiến Vương phi đố kị.

Hoàng hậu nhà Đường
Năm Trinh Quán thứ 23 (649), tháng 7, Đường Thái Tông băng hà, Thái tử Lý Trị lên ngôi trước linh cữu, trở thành Đường Cao Tông. Sang năm đầu Vĩnh Huy (650), Cao Tông chính thức sách lập Thái tử phi Vương thị làm Hoàng hậu, còn Lương đệ Tiêu thị làm Thục phi (淑妃), thuộc hành Chánh nhất phẩm, địa vị chỉ sau Hoàng hậu. Cha của Vương Hoàng hậu được phong làm Ngụy quốc công (魏國公); còn mẹ là Liễu thị làm Ngụy Quốc phu nhân (魏國夫人).

Khi ấy con trai của Tiêu Thục phi là Lý Tố Tiết được phong làm Ung vương (雍王), lớn lên anh tuấn nên rất được Cao Tông thương yêu. Vương Hoàng hậu không con, mà trong các con của Cao Tông có Hoàng trưởng tử Lý Trung là do cung nhân sinh ra, mệnh yểu, từ nhỏ không còn mẹ. Nhân đó Vương Hoàng hậu nhận Lý Trung làm con nuôi, do vậy Lý Trung danh chính ngôn thuận giữ được vị trí Hoàng thái tử. Các phi tần của Thái Tông ngày trước bị chuyển đến sống tại chùa Cảm Nghiệp, trong số đó có Võ Mị, một Tài nhân của Thái Tông mà Cao Tông từng có quan hệ lén lút khi còn là Thái tử. Một ngày kia, Cao Tông đến Cảm Nghiệp Tự cúng tế Thái Tông, tình cờ gặp Võ Tài nhân, lúc về ngày đêm thương nhớ. Vương Hoàng hậu biết chuyện, bèn ủng hộ Cao Tông đưa Mị hồi cung, ý định lợi dụng tranh sủng với Tiêu Thục phi. Vốn còn yêu Võ Mị, Cao Tông liền đến Cảm Nghiệp Tự đón về, phong làm Chiêu nghi, thuộc hàng Chánh nhị phẩm. Võ Chiêu nghi đắc sủng, Tiêu Thục phi liền bị lạnh nhạt. Về sau, có Võ Chiêu nghi hầu cận, Cao Tông không ngó ngàng đến Vương Hoàng hậu lẫn Tiêu Thục phi.

Năm Vĩnh Huy thứ 5 (654), tháng 1, Võ Chiêu nghi hạ sinh người con thứ ba cho Cao Tông là An Định Tư công chúa, nhưng vài ngày sau công chúa chết non, trùng hợp trước đó vài giờ, Vương Hoàng hậu ghé thăm. Võ Chiêu nghi khóc lóc thảm thương, Đường Cao Tông càng tin Vương Hoàng hậu giết con ông, từ đó nảy ý phế hậu, đưa Võ Chiêu nghi lên thay. Cao Tông muốn Trưởng Tôn Vô Kỵ đề xướng việc này ra, mẹ của Võ Chiêu nghi là Dương phu nhân cùng Lễ bộ Thượng thư Hứa Kính Tông (許敬宗) cũng ra sức thuyết phục nhưng Vô Kỵ không đồng ý. Vương Hoàng hậu cảm thấy bất an, bèn kết thân lại với Tiêu Thục phi, dèm pha nói xấu Võ Chiêu nghi. Hai người cùng mẹ của Hoàng hậu là Liễu thị tiến hành vu thuật, bị Võ Chiêu nghi ngấm ngầm sai người tố cáo. Sự việc phơi bày, Đường Cao Tông hạ lệnh cấm Liễu thị vào cung, bãi nhiệm chức vụ của Liễu Thích, cậu của Vương Hoàng hậu. Trong lúc đó, Trung thư xá nhân Lý Nghĩa Phủ (李義府) vốn bị Trưởng Tôn Vô Kỵ ghét và biếm chức, nhân đó dâng sớ xin phế Hậu lên Cao Tông. Cao Tông vui mừng, triệu Phủ vào cung, cho phục chức. Lý Thế Tích cùng Trưởng Tôn Vô Kỵ và Chử Toại Lương (褚遂良) đều lên tiếng can ngăn Cao Tông.

Năm Vĩnh Huy thứ 6 (655), ngày 13 tháng 10 (tức ngày 27 tháng 11 dương lịch), Đường Cao Tông lấy tội danh [Âm mưu hạ độc; 阴谋下毒], ra chiếu chỉ phế Vương Hoàng hậu và Tiêu Thục phi làm thứ nhân, giam ở ngục tối, người nhà của Vương thị và Tiêu thị đều bị đày ở Lĩnh Nam. Chưa hết, người theo phe của Võ thị là Hứa Kính Tông còn dâng sớ, nói cha của Vương thị là Nhân Hữu không công không lao, không nên có tước vị cao quý, Cao Tông bèn ra chỉ tước đoạt hết tước hiệu của Vương Nhân Hữu. Cao Tông nghe theo Võ thị, cho đổi họ của Vương thị thành [Mãng, 蟒] và Tiêu thị là [Kiêu, 梟].

Cái chết
Không lâu sau, Cao Tông vì niệm tình xưa nên lén vào ngục thăm Vương thị và Tiêu thị xem thế nào. Nhìn thấy hai người tàn tạ khổ sở, Cao Tông đau xót gọi:「"Hoàng hậu và Thục phi ở nơi nào? Có khỏe không?!"」. Tiêu phi đáp:「"Bọn thiếp bị phế, đâu còn là hậu phi của hoàng thượng nữa?"」. Biết Cao Tông vẫn chưa tuyệt tình, Tiêu phi van nài:「"Xin người niệm tình, còn nhớ lại chúng thiếp, đổi tên nơi này thành 『Hồi Tâm viện』, chúng thiếp đã đội ân"」. Cao Tông xúc động hứa sẽ lo liệu, Võ hậu biết chuyện, nổi giận sai người đến đánh họ 100 roi. Đánh xong, Võ hậu ra lệnh chặt hết tay chân rồi ngâm họ vào chum rượu, nói:「"Cho hai ả biết thế nào là rượu ngấm tận xương"」. Điển tích này về sau gọi là Cốt túy (骨醉). Sau vài ngày chịu đựng, cả hai qua đời. Tương truyền, khi Vương thị bị giết, đã chỉnh tề bái vọng Cao Tông để từ biệt, nói rằng:「"Bệ hạ vạn tuế! Chiêu nghi Võ thị thừa hoan ân sủng, thiếp hẳn phải chết không còn nghi ngờ gì nữa!"」. Tiêu thị thì quát mắng to:「"Võ thị hồ ly! Mê hoặc thánh chủ, hãm hại ta thê thảm thế này! Ta khi chết phải hóa thành mèo, nhảy vào cắn đứt cổ họng của nhà ngươi mới hả dạ!"」. Từ đó, Võ hậu sai cung nhân đuổi đi và không cho nuôi mèo nữa.

Sau đó nhiều năm, Võ hậu thường mơ thấy Vương thị và Tiêu thị hiện hồn về, lữ thữ như quỷ dữ, bèn phải mời thầy Vu cổ giải, cũng chuyển đến Bồng Lai cung ở Đông Đô Lạc Dương mà sống, không về Trường An nữa. Đến đời Đường Trung Tông Lý Hiển lên ngôi lần thứ hai, sau khi Võ Tắc Thiên qua đời, họ tên của Vương thị và Tiêu thị được nghị định phục hồi như cũ, gia tộc của cả hai cũng được tha bổng. Nhưng cả hai cũng không khôi phục vị hiệu.

Xem thêm
 Đường Cao Tông
 Võ Tắc Thiên
 Tiêu Thục phi
 Trưởng Tôn Vô Kỵ

Ghi chú

Tham khảo
 Cựu Đường thư, quyển 51.
 Tân Đường thư, quyển 76.
 Tư trị thông giám, quyển 199, 200.

Hoàng hậu nhà Đường
Mất năm 655
Sinh thế kỷ 7


title: CryptoLocker

text:
CryptoLocker là một loại virus máy tính (phần mềm ác ý) được gọi tên Ransomware có nghĩa là "virus đòi tiền chuộc", khi đã khống chế được máy tính của nạn nhân thì chúng sẽ tiến hành mã hóa các file dữ liệu quan trọng của máy, đồng thời đưa ra cảnh báo đòi tiền chuộc, có khi là 100$, 200$, 300$ hoặc 2 Bitcoin. Nạn nhân có tối đa 100 giờ để tiến hành chuyển tiền chuộc, nếu không dữ liệu sẽ bị xóa.

Trục lợi để tống tiền
Trung tâm tư vấn an ninh mạng Dell SecureWorks của hãng máy tính Dell cho biết trong 100 ngày CryptoLocker xuất hiện, đã có khoảng 250 ngàn máy tính trên toàn thế giới bị nhiễm vi rút này, từ đó các hacker đã kiếm được hơn 1 triệu USD tiền chuộc từ các nạn nhân, chuyển tới cho chúng để lấy mã mở khóa các dữ liệu. Ngoài tiền mặt nhận được, hacker cũng đã thu về hơn 1200 bitcoin từ các nạn nhân, lúc đó chúng đem bán được gần 400.000$ mà nếu để dành tới gần đây để bán thì chúng có thể thu được khoảng 1 triệu USD, tính theo tỷ giá hiện tại là khoảng 800$/bitcoin.

Nguyên lý
Theo Dell SecureWorks, CryptoLocker sử dụng thuật toán mã hóa dữ liệu khai thác từ hàm CrytoAPI của Microsoft, do đó dữ liệu của người dùng một khi đã bị virus can thiệp thì rất khó để giải mã và khôi phục chúng, vì vậy mà rất nhiều nạn nhân chỉ biết trả tiền chuộc để mong lấy lại dữ liệu của mình, dù việc này không chắc chắn nạn nhân sẽ lấy lại được dữ liệu của mình. CryptoLocker lây nhiễm chủ yếu qua email, bằng cách giả mạo thư chứa đường dẫn theo dõi đơn hàng UPS, Fedex hoặc email than phiền của khách hàng gửi tới phòng CSKH của các công ty. Sau khi nhiễm vào máy tính, CryptoLocker sẽ mã hóa dữ liệu trong máy của nạn nhân rồi hiện thông báo đòi tiền chuộc, từ 100$ đến vài trăm đô la, có khi là bằng 2 bitcoin. Loại virus này chủ yếu lây nhiễm ở các nước châu Âu và Bắc Mỹ.

Đối phó
Trước đó, Cơ quan phòng chống tội phạm vương quốc Anh (NCA) trong tháng 11 đã phát đi cảnh báo về một loại virus đang lan truyền rất nhanh trên mạng thông qua email, có tên là CryptoLocker. Nắm được tâm lý rất nhiều người phương Tây đang mua sắm hàng hóa cuối năm, một nhóm hacker chưa rõ danh tín đã tạo ra CryptoLocker rồi gởi kèm chúng trong những email giả mạo đường link theo dõi vận chuyển đơn hàng chuyển phát nhanh của Fedex hoặc UPS, khi người dùng nhấn vô link này thì máy bị nhiễm virus.

Xem thêm
 PGPCoder

Tham khảo

Phần mềm độc hại
Tấn công mật mã


title: Thái Nguyên Vương thị

text:
Thái Nguyên Vương thị (chữ Hán: 太原王氏) là một trong các Sĩ tộc trong lịch sử Trung Quốc, bắt nguồn từ quận Thái Nguyên của tỉnh Sơn Tây. Gia tộc này từ thời Tào Ngụy và Tây Tấn cho tới thời nhà Đường đều vô cùng hiển hách, cùng Lũng Tây Lý thị, Triệu Quận Lý thị, Thanh Hà Thôi thị, Bác Lăng Thôi thị, Phạm Dương Lô thị và Huỳnh Dương Trịnh thị được liệt vào [Thất tính Thập gia; 七姓十家] - những danh gia sĩ tộc nổi tiếng.

Thái Nguyên Vương thị bắt đầu từ Đại tướng Vương Tiễn thời Tần Thủy Hoàng. Cháu của Vương Tiễn là Vương Ly (王離) sau này mất trong trận Cự Lộc. Con trai lớn của Vương Ly là [Vương Nguyên; 王元] ([Vương Cát; (王吉]?) vì tránh loạn cuối thời Tần, đưa gia tộc tránh đến Lang Tà, là tổ tiên của Lang Tà Vương thị. Em trai của Vương Nguyên là Vương Uy là tổ tiên của Thái Nguyên Vương thị.

Từ thời Tấn đến thời Đường, hoàng tộc của các triều đại vì củng cố và muốn nâng cao địa vị, nhiều lần cùng Thái Nguyên Vương thị kết thân, hoặc là gả công chúa cho, hoặc là cưới phi lập hậu. Nhân vật đại biểu của Thái Nguyên Vương thị có: Vương Doãn, Vương Duy và Vương Chi Hoán.

Tộc phổ
 Vương Nhu, Hộ Hung Nô trung lang tướng, Nhạn Môn thái thú thời Đông Hán
 Vương Trạch, Đại Quận thái thú thời Đông Hán
 Vương Ki, con Vương Nhu, Đông Quận thái thú thời Tào Ngụy
 Vương Mặc, con Vương Ki
 Vương Trầm, con Vương Ki, nhân vật chính trị thời Tây Tấn
 Vương Tuấn, con Vương Trầm, Tướng lĩnh địa phương thời cuối Tây Tấn đầu thời Thập Lục Quốc.
 Vương Trụ, con Vương Tuấn
 Vương Duệ, con Vương Tuấn
 Vương Sưởng, con Vương Trạch, Ngụy Tư Không.
 Vương Hồn, con Vương Sưởng, tướng quan trọng thời Tào Ngụy và Tây Tấn, từng tham dự chiến tranh Tấn - Ngô, thời Tây Tấn chức quan Tư Đồ
 Vương Thượng, con Vương Hồn, Vương Hồn đánh lùi Tiết Oánh, nhờ cha mà được phong làm Quan Nội hầu, mất sớm.
 Vương Tể, con Vương Hồn, thích xa xỉ, làm Thị trung thời Tây Tấn
 Vương Trác, con Vương Tể (thứ trường tử), Cấp sự trung
 Vương Duật, con Vương Tể (thứ thứ tử), do cưới công chúa được phong Mẫn Dương hầu
 Vương Rừng, con Vương Hồn, nhờ cha được phong làm Đình hầu, có tài văn thơ
 Vương Vấn, con Vương Hồn, có tài văn thơ
 Vương Thâm, con Vương Sưởng, Thứ sử Ký Châu
 Vương Trạm, con Vương Sưởng, Thái thú Nhữ Nam
 Vương Thừa, con Vương Trạm, Nội sử nước Đông Hải
 Vương Thuật, con Vương Thừa, Thượng thư lệnh, Vệ tướng quân
 Vương Thản Chi, con Vương Thuật, Bắc Trung lang tướng, Từ Duyện hai châu thứ sử, thời Đông Tấn
 Vương Khải, con Vương Thản Chi, quan tới Đan dương duẫn
 Vương Du (? - Ngày 30-3-404), tự Mậu Hòa, con Vương Thản Chi, quan chí Thượng thư tả bộc xạ, bởi vì mưu khởi binh tập kích Lưu Dụ mà bị tru sát. (Khi đó Lưu Dụ lãnh đạo nghĩa binh thảo phạt Hoàn Huyền)
 Vương Tuy, con Vương Du, quan tới Kinh Châu thứ sử, cùng Vương Mật, Hoàn Dật và phụ thân bị Lưu Dụ tru sát
 Vương Nạp, con Vương Du
 Vương Tập, con Vương Du, Tán kỵ thị lang
 Vương Tuệ Long, con Vương Tập, sau khi cả nhà bị tru sát thì được sư tăng thu nuôi, tránh bị giết hại, sau làm quan thời Bắc Ngụy
 Vương Quốc Bảo (? - Ngày 29-5-397), tự Quốc Bảo, con Vương Thản Chi, sủng thần của Tấn Hiếu Vũ Đế và Tư Mã Đạo Tử, sau Vương Cung (cùng tộc) lấy danh nghĩa "thảo phạt Vương Quốc Bảo" khởi binh, Vương Quốc Bảo bị Tư Mã Đạo Tử tứ tử.
 Vương Thầm (? - Ngày 18-11-392), tự Nguyên Đạt, tiểu tự Phật Đại, con Vương Thản Chi, Đông Tấn Trung thư lệnh, quan chí Kinh Châu thứ sử.
 Vương Đạo Tố, tằng tôn của Vương Trầm, Hiếu Vũ Đế thời Đông Tấn phong làm Bác Lăng công

Các danh nhân khác

 Vương Doãn, đại thần thời Đông Hán, tham gia diệt Đổng Trác
 Vương Lăng, cháu gọi Vương Doãn là chú, tướng thời Tào Ngụy
 Vương Ảm, quan tới Thượng thư
 Vương Hữu, con Vương Ảm, quan tới Bắc Quân Trung Hầu
 Vương Nột, con Vương Hữu, Tân Cam huyện lệnh.
 Vương Mông, con Vương Nột, danh sĩ thời Đông Tấn, giữ chức Tư đồ tả trường sử
 Vương Mục Chi, con gái Vương Mông, Ai Tĩnh hoàng hậu thời Đông Tấn
 Vương Uẩn, con Vương Mông, giữ chức Thượng thư tả phó xạ, Tán kỵ thường thị, Hội Kê nội sử, truy tặng Tả quang lộc đại phu
 Vương Pháp Tuệ, cháu gái của Vương Mục Chi, con Vương Uẩn, Hiếu Vũ Định hoàng hậu thời Đông Tấn
 Vương Cung, con Vương Uẩn, Duyện, Thanh hai châu thứ sử.
 Vương Đàm Hanh, con Vương Cung, Cấp sự trung.
 Vương Tùng Niên, Ngự sử trung thừa thời Bắc Tề
 Vương Thiệu, con Vương Tùng Niên, Viên ngoại tán kỵ thị lang thời Tùy, soạn "Tùy thư" 80 quyển, "Tề chí" 20 quyển, "Tề thư" 100 quyển, "Bình tặc ký" 3 quyển.
 Vương Tăng Biện, con của Hữu vệ tướng quân Vương Thần Niệm, lúc nhỏ theo cha đầu phục Nam Lương, một mực đi theo Tương Đông Vương Tiêu Dịch, đảm nhiệm Trung binh tham quân và Trinh nghị phủ ti nghị, sau làm Cánh Lăng thái thú.
 Vương Ban, con Vương Tăng Biện, lúc Vương Tăng Biện bị Trần Vũ Đế giết, Vương Ban đang ở Kinh Châu, nghe tin ai đau, lập chí báo thù. Bắc Chu Minh Đế phong ông làm Tả thị thượng sĩ. Tùy Văn Đế phái Hàn Cầm Hổ tiến quân Trần triều, Vương Ban rời phủ theo quân Tùy đánh Trần, đêm vượt Trường Giang. Tùy diệt Trần xong, Vương Ban vào đêm đào mộ Nhà Trần, lấy hài cốt đốt cháy thành tro, đem nuốt vào bụng.
 Vương Ngung, con Vương Tăng Biện, Lễ bộ thị lang thời Tùy.
 Vương hoàng hậu (Đường Cao Tông), thời Đường, sau bị Cao Tông Lý Trị phế và Võ hậu giết
 Vương Duy, Lại bộ lang trung, thời Đường, đồng thời là nhà thơ, họa sĩ, danh sĩ nổi tiếng.
 Vương Phổ, Tể tướng thời Đường
 Vương Tấn, Tể tướng thời Đường, phong làm Tề Quốc công
 Vương Quỳnh, Lại bộ, Binh bộ, Hộ bộ thượng thư thời Minh.

Tham khảo

 Lang Tà Vương Thị
 Vương Duy

Chú thích

Họ người Trung Quốc
Quý tộc châu Á


title: Liêu Bích Nhi

text:
Liêu Bích Nhi có tên tiếng Anh là Bernice Liu (sinh ngày 06 tháng 01 năm 1979 tại Maple Ridge, Prince Rupert, Vancouver, British Columbia, Canada) là một nữ diễn viên truyền hình-diễn viên điện ảnh, ca sĩ kiêm người mẫu nổi tiếng người Canada gốc Hồng Kông. Cô từng là diễn viên độc quyền của hãng TVB.

Phim

Phim truyền hình

Phim điện ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Bernice Liu's profile on TVB
Photo of Bernie Liu as Vice  in King of Fighters
Interview with Bernice Liu  from King of Fighters

Nhân vật còn sống
Diễn viên của TVB
Diễn viên Hồng Kông
Diễn viên điện ảnh Hồng Kông
Diễn viên truyền hình Hồng Kông
Nữ diễn viên Hồng Kông
Người Canada gốc Hoa
Nữ diễn viên Canada thế kỷ 21
Nữ diễn viên điện ảnh Canada
Nữ diễn viên truyền hình Canada


title: Lang Gia Vương thị

text:
Lang Gia Vương thị (琅琊王氏), là thế tộc họ Vương tại quận Lang Gia (琅邪郡). Lang Gia Vương thị hưng khởi lúc thời Hán, thời Đông Tấn phát triển thành gia tộc cao nhất trong các Kiều tính Sĩ tộc, cùng Trần quận Tạ thị được gọi là "Vương Tạ".

Nguồn gốc
Lang Gia Vương thị bắt nguồn từ Vương Nguyên là cháu của danh tướng Vương Tiễn thời Tần. Vương Ly chết trận trong trận Cự Lộc, con trai lớn của Vương Ly là Vương Nguyên (hay ?) vì tránh Tần loạn nên đưa gia tộc tránh vào Lang Gia quận (là Lâm Nghi, Sơn Đông hiện nay). Vương Uy, em trai Vương Nguyên là tổ tiên của Thái Nguyên Vương thị.

Phát triển và suy thoái
Lang Gia Vương thị có công lớn trong việc củng cố chính quyền Đông Tấn nên được xưng làm "Đệ nhất vọng tộc". Còn có câu: "Vương dữ Mã, cộng thiên hạ" (Mã đây ý chỉ họ Tư Mã, hoàng tộc thời Tấn)

Lúc Loạn Hầu Cảnh diễn ra, Lang Tà Vương thị và Trần quận Tạ thị cùng nhau vì cự tuyệt kết thân với Hầu Cảnh nên bị đại tru diệt, từ đó mất đi rất nhiều người, ảnh hưởng lớn tới chính cục. Thời Đường chỉ có mỗi 4 người làm quan tới Tể Tướng (Vương Phương Khánh, Vương Tuyền, Vương Dư, Vương Đoàn). Ngũ Đại Thập Quốc thời kỳ thì không có ai được sử sách lập truyện.

Nhân vật đại biểu
 Vương Đạo
 Vương Đôn
 Vương Hi Chi
 Vương Hiến Chi

Gia phả từ Tào Ngụy đến cuối Đông Tấn
 Vương Sùng, Tây Hán, năm Kiến Bình thứ 3, là Hà Nam thái thú, vào Ngự sử đại phu
 Vương Hùng, chữ Nguyên Bá, được thái thú quận An Định Mạnh Đạt tiến cử cho Tào Phi làm U châu thứ sử.
 Vương Hồn, chữ Trường Nguyên, con Vương Hùng, Lương Châu thứ sử, Trinh Lăng Đình hầu
 Vương Nhung, chữ Tuấn Trùng, chữ nhỏ A Nhung, con Vương Hồn, là người trẻ nhất trong Trúc lâm thất hiền. Làm quan tới Tư đồ, được phong An Phong hầu.
 Vương Duệ(? - 189), chữ Thông Diệu, đảm nhiệm Kinh Châu thứ sử, năm 189, Đổng Trác loạn chính, Trường Sa thái thú Tôn Kiên xuất binh thảo phạt Đổng Trác, yêu cầu Vương Duệ cùng nhau xuất binh. Nhưng do Vương Duệ và Vũ Lăng thái thú Tào Dần bất hòa, yêu cầu đòi Tôn Kiên giết Tào Dần mới chịu xuất binh. Tào Dần sợ Tôn Kiên giết mình, bèn giả tạo hịch văn "Án hành sử giả", liệt kê các tội của Vương Duệ, khiến Tôn Kiên bắt Vương Duệ. Tôn Kiên tưởng thật liền quay lại Tương Dương, muốn bắt lại Vương Duệ. Vương Duệ không còn đường trốn, liền nuốt vàng tự sát.
 Vương Tường (184 - 268), chữ Hưu Trưng, cháu Vương Duệ, một trong "Nhị thập tứ hiếu", làm quan cho cả Đông Hán, Tào Ngụy và Tây Tấn. Thời Tào Ngụy quan đến Tư Không, Thái úy. Thời Tấn, quan tới Thái Bảo. Được phong Tuy Lăng công, sau khi mất được tiến phong Tuy Lăng Nguyên công
 Vương Triệu, con Vương Tường (thứ trường tử), từng làm Tây Tấn kỵ đô úy, Cấp sự trung, Thủy Bình thái thú.
 Vương Tuấn, con Vương Triệu, Thái tử xá nhân, phong Vĩnh Thế hầu
 Vương Hà, con Vương Tuấn, Uất Lâm thái thú
 Vương Phức, con Vương Tường (đích thứ tử), Tuy Lăng hầu (thừa tước cha), Thượng Lạc thái thú.
 Vương Lãm (206 - 278), chữ Huyền Thông, cháu Vương Duệ, em cùng cha khác mẹ của Vương Tường, làm quan cho Tào Ngụy và Tây Tấn, chức lên tới Quang Lộc đại phu. Đông Hán năm cuối chiến loạn không ngừng, Vương Tường mang Vương Lãm và mẹ kế Chu thị đến Lư Giang tránh loạn ẩn cư hơn hai mươi năm. Thời Ngụy Văn Đế, ông đảm nhiệm Thanh Hà thái thú, năm 264 được phong Tức Khâu Tử, thực ấp sáu trăm hộ. Thời Tây Tấn từng đảm nhiệm Hoằng Huấn Thiểu Phủ, sau làm Thái trung đại phu, Tông chính khanh, Quang lộc đại phu.
 Vương Tài, chữ Sĩ Sơ, con Vương Lãm (trường tử), Phủ quân trường sử, Trấn quân tư mã, Thị ngự sử.
 Vương Đạo (276 - 339), chữ Mậu Hoằng, con Vương Tài, là quyền thần thời đầu Đông Tấn.
 Vương Duyệt, chữ Trường Dự, con Vương Đạo (trường tử), Trung thư thị lang, mất sớm trước cha. Ông nổi tiếng về hiếu thuận cha mẹ, khi còn sống mỗi lần Vương Đạo từ xa về Đài thành, ông cũng tự thân đến đón, sau khi ông mất, mỗi lần Vương Đạo từ xa về cũng một mực khóc từ nơi ông từng đến đón cho đến lúc vào Đài thành.
 Vương Hỗn, con trai Vương Điềm, do Vương Duyệt không có con nên Vương Hỗn chuyển làm tự tử, thừa tập Tân Hưng quận công tước vị của Vương Đạo. Quan tới Thái thường
 Vương Hỗ, con Vương Hỗn, Trung lĩnh quân, Thượng thư. Cưới Bà Dương công chúa, con gái Tấn Giản Văn Đế Tư Mã Dục
 Vương Yển, chữ Tử Du, con Vương Hỗ, cưới Ngô Hưng Trưởng công chúa Lưu Vinh Nam, con gái Tống Vũ Đế Lưu Dụ
 Vương Hiến Nguyên, con gái Vương Yển, Văn Mục hoàng hậu của Nam Triều Tống Hiếu Vũ Đế.
 Vương Khôi, con trai Vương Hỗ, thừa tước Thủy Hưng Quận công.
 Vương Điềm, chữ Kính Dự, con Vương Đạo (thứ tử, mẹ là thiếp Lôi thị), giỏi võ, từng đảm nhiệm Hậu tướng quân trấn thủ Thạch Đầu thành, thừa tước Tức Khâu Tử. Do thích võ nghệ tính tình lại không tuân theo lễ pháp nên không được Vương Đạo thích. Sử có ghi: "Vương Đạo thấy Vương Duyệt thì vui mừng, thấy Vương Điềm liền tức giận."
 Vương Hạo, con Vương Điềm
 Vương Nữ Tông, con gái Vương Điềm, gả cho Hoàn Trùng (em trai Hoàn Ôn)
 Vương Hiệp (323 - 358), chữ Kính Hòa, con Vương Đạo (thứ tử, mẹ là thiếp Lôi thị), là người nổi tiếng nhất trong sáu con trai của Vương Đạo, cùng Tuân Tiện được người cùng thời khen ngợi, từng đảm nhiệm Tán kỵ lang, Trung thư lang, Trung quân trường sử, Đồ Tả trường sử, Kiến Vũ tướng quân, Ngô quận nội sử, Trung thư lệnh.
 Vương Tuần (349 - ngày 24 tháng 6 năm 400), chữ Nguyên Lâm, con Vương Hiệp, Vệ tướng quân, Đô đốc Lang Tà thủy lục quân sự, Gia tán kỵ thường thị. Được phong Đông Đình hầu đồng thời còn là thư pháp gia nổi tiếng nên còn được gọi là Vương Đông Đình.
 Vương Hoằng (379 - 432), chữ Hưu Nguyên, con Vương Tuần. Thượng thư bộc xạ thời Đông Tấn, là khai quốc công thần của Nam Triều Tống, quan đến Thái Bảo, lĩnh Trung thư giam.
 Vương Tích, chữ Quả Quang, con Vương Hoằng, Giang Hạ nội sử.
 Vương Tăng Lượng, con Vương Tích, Hoa Dung huyền công
 Vương Tăng Diễn, con Vương Tích, Nam Tề thị trung
 Vương Mậu Chương, con Vương Tăng Diễn, chữ Dận Quang, cưới Tân An Mục công chúa, em gái Lương Vũ Đế
 Vương Trùng, con Vương Mậu Chương, thừa tước Đông An Đình hầu.
 Vương Tăng Đạt, con Vương Hoằng, Trung thư lệnh
 Vương Đạo Diễm, con Vương Tăng Đạt, làm Lư Lăng Quốc nội sử thời Lưu Tống.
 Vương Ngu, con Vương Tuần, Lưu Tống Đình úy giam.
 Vương Liễu, con Vương Tuần, Lưu Tống Quang lộc đại phu.
 Vương Du, con Vương Liễu, Lưu Tống Thị trung, Quang lộc đại phu
 Vương Nhụ, con Vương Tuần, Lưu Tống Thị trung
 Vương Viễn, con Vương Nhụ, Lưu Tống Quang lộc huân
 Vương Vi, con Vương Nhụ, Lưu Tống Trung thư thị lang.
 Vương Tăng Khiêm, con Vương Nhụ, Lưu Tống Thái tử xá nhân.
 Vương Đàm Thủ, con Vương Tuần, Lưu Tống Thị trung, Thái tử chiêm sự.
 Vương Tăng Xước, con Vương Đàm Thủ, Lưu Tống Thị trung, Lại bộ thượng thư, bị Lưu Thiệu giết. Cưới Lưu Anh Nga, con gái Tống Văn Đế, Đông Dương Hiến công chúa.
 Vương Kiệm,, con Vương Tăng Xước, Nam Tề Thượng thư tả phó xạ
Vương Khiên, con Vương Kiệm, Nam Tề thị trung, Lương thị trung, Quang lộc đại phu, thụy An
 Vương Thuấn Hoa , cháu gái của Vương Kiệm, là hoàng hậu của Nam Tề Hòa Đế
 Vương Linh Tân,, cháu gái của Vương Kiệm, là Hoàng hậu của Lương Giản Văn Đế.
 Vương Tăng Kiền, con Vương Đàm Thủ, Lưu Tống thượng thư lệnh, Nam Tề làm quan tới Thị trung, Tả Quang lộc đại phu, Khai phủ nghi đồng tam ti.
 Vương Từ, con Vương Tăng Kiền
 Vương Thiều Minh, con gái Vương Từ, hoàng hậu của Tiêu Chiêu Văn, Nam triều Tề.
 Vương thị, con gái Vương Từ, gả cho Giang Hạ vương Tiêu Phong, Nam Triều Tề
 Vương Bân, con Vương Tăng Kiền, cưới Lâm Hải Trưởng công chúa, con gái Tề Cao Đế, Lại bộ thượng thư, Thư pháp gia nổi tiếng,
 Vương Tăng Lãng, con Vương Đàm Thủ
 Vương Túy, con Vương Tăng Lãng
 Vương Phân, hậu duệ Vương Túy
 Vương Lâm, con Vương Phân, cưới Nghĩa Hưng công chúa
 Vương Cố, con Vương Lâm, Quang lộc đại phu
 Vương Thiểu Cơ, con gái Vương Cố, hoàng hậu của Nam Triều Trần Phế Đế Trần Bá Tông
 Vương Thiêm, con Vương Lâm, Thái tử trung thứ nhân
 Vương hoàng hậu (tên không rõ), hoàng hậu của Nam Triều Lương Kính Đế
 Vương Trinh Phong (436 - 479), con gái Vương Tăng Lãng, Minh Cung hoàng hậu của Nam Triều Tống Minh Đế.
 Vương Mân (351 - 388), chữ Quý Diễm, con Vương Hiệp, Trung thư lệnh. Thư pháp gia.
 Vương Hiệp, con Vương Đạo, Phủ quân tham quân, thừa tập Vũ Cương hầu tước vị, mất sớm.
 Vương Mật, con Vương Thiệu, do Vương Hiệp vô tử nên Vương Mật thành con Vương Hiệp. Cùng Hoàn Dận, Vương Tuy được người khen ngợi.
 Vương Thiệu, con Vương Đạo, quan tới Lại bộ thượng thư, Thượng thư bộc xạ.
 Vương Mục, con Vương Thiệu, Lâm Hải thái thú.
 Vương Mặc, con Vương Thiệu, Ngô quốc nội sử.
 Vương Khôi, con Vương Thiệu, Hữu vệ tướng quân.
 Vương Oái, con Vương Đạo, quan tới Trấn quân tướng quan, Tán kỵ thường thị.
 Vương Dĩnh, nổi danh lúc nhỏ, người lúc đó so với Ôn Kiệu, mất sớm
 Vương Sưởng, nổi danh lúc nhỏ, người lúc đó so với Đặng Du, mất sớm
 Vương Cơ, con Vương Lãm, Trì thư Thị ngự sử.
 Vương Hàm (? - 324), chữ Xử Hoằng, con Vương Cơ. Quang lộc huân, Phiếu kỵ đại tướng quân, Khai phủ nghi đồng tam ti. Sau tham dự Vương Đôn loạn, cuối cùng thất bại bị giết.
 Vương Đôn (266 - 324), chữ Xử Trọng, con Vương Cơ, ông giúp Tư Mã Duệ tạo nên Đông Tấn, thành quyền thần, nhưng cuối cùng muốn đoạt quyền, phát động chính biến, sử gọi là Vương Đôn loạn.
 Trúc Đạo Tiềm (286 - 374), chữ Pháp Thâm, cao tăng thời Đông Tấn, dịch Diệu pháp liên hoa kinh,
 Vương Hội, con Vương Lãm, Thị ngự sử.
 Vương Thư, con Vương Hội, Tương Châu thứ sử, phong Bành Trạch Huyền hầu, chết vào Vương Đôn loạn.
 Vương Thúy, con Vương Hội, Bình Tây tướng quân.
 Vương Chính, con Vương Lãm, Thượng thư lang
 Vương Bảo, con Vương Chính, Phiêu Kỵ tướng quân.
 Vương Tiện Chi, con Vương Bảo, Trấn quân duyện.
 Vương Vĩ Chi, con Vương Tiện Chi, Lang trung lệnh.
 Vương Thiều Chi, con Vương Vĩ Chi, Ngô Hưng thái thú.
 Vương Diệp Chi, con Vương Thiều Chi, Thái tể tế tửu.
 Vương Bảo Minh (455 - 512), con gái Vương Diệp Chi, truy phong Văn An hoàng hậu của Tề Văn Đế
 Vương Hoảng, con Vương Diệp Chi, Nghĩa Hưng thái thú
 Vương Khoáng, con Vương Chính, Hoài Nam thái thú, Đan Dương thái thú.
 Vương Hi Chi, con Vương Khoáng, Trữ Viễn tướng quân, Giang Châu thứ sử, Hội Kê nội sử. Thư pháp gia, còn được gọi là Thư thánh. Cưới vợ là Si Duệ con gái Si Giám, Đông Tấn thái úy.
 Vương Huyền Chi, con Vương Hi Chi
 Vương Ngưng Chi (? - 399), chữ Thúc Bình, con Vương Hi Chi, Hội Kê nội sử, cưới Tạ Đạo Uẩn (chị gái Tạ Huyền, cháu của Tạ An).
 Vương Huy Chi, chữ Tử Du, con Vương Hi Chi. Danh sĩ, thư pháp gia thời Đông Tấn.
 Vương Trinh Chi, chữ Công Kiền, con Vương Hi Chi, Đại tư mã trường sử.
 Vương Thao Chi, con Vương Hi Chi, Thị trung, Thượng thư, Dự Chương thái thú.
 Vương Hiến Chi (344 - 386), chữ Tử Kính, con Vương Hi Chi, quan tới Trung thư lệnh, ngoài ra còn là thư pháp gia nổi tiếng, cùng cha Vương Hi Chi được xưng là "Nhị Thánh". Vương Hiến Chi cưới vợ là biểu tỷ Si Đạo Mậu, con gái Si Đàm (con trai Si Giám), vợ chồng tình cảm rất tốt, nhưng lại bị hoàng đế tuyển làm phò mã, ép bỏ vợ để cưới Tân An công chúa Tư Mã Đạo Phúc làm vợ.
 Vương Thần Ái (384 - 412), con gái Vương Hiến Chi với Tân An công chúa, là hoàng hậu của Tấn An Đế, thụy phong An Hi Hoàng hậu.
 Vương thị, tên không rõ, chữ Mạnh Khương, con gái Vương Hi Chi, giỏi thư pháp, gả cho Lưu Sướng, sinh Lưu Cẩn, con gái Vương Mạnh Khương gả cho con trai của Tạ Huyền, sinh ra Tạ Linh Vận, nhà thơ nổi tiếng. Đường Thái Tông Lý Thế Dân sùng kính Vương Hi Chi, Lâm Xuyên công chúa giỏi thư pháp, ông liền tặng chữ Mạnh Khương cho con.
 Vương Bân, con Vương Chính, Thượng thư hữu phó xạ
 Vương Bành Chi, con Vương Bân, Hoàng môn lang
 Vương Bưu Chi (305 - 377), chữ Thúc Hổ, chữ nhỏ Hổ Độc, con Vương Bân. Cùng Tạ An đối kháng Hoàn Ôn, sau này Hoàn Ôn chết, ông cùng Tạ An nắm quyền.
 Vương Việt Chi, con Vương Bưu Chi, Phủ quân tham quân
 Vương Lâm Chi, con Vương Bưu Chi, Đông Dương thái thú
 Vương Nột Chi, con Vương Lâm Chi, Ngự sử trung thừa
 Vương Anh Ngạn, con gái Vương Lâm Chi, gả cho Ân Trọng Kham.
 Vương Ngạn, con Vương Lãm, Trung hộ quân
 Vương Sâm, con Vương Lãm, Quốc tử Tế tửu
 Vương Lăng, con Vương Sâm, Dự Chương thái thú, Nghiễm Vũ tướng quân, bị Vương Đôn sai người sát hại.
 Vương Khản, con Vương Sâm, Ngô quốc nội sử.
 Vương Phương Khánh (? - 702), hậu duệ của Vương Hiệp (con thứ ba của Vương Đạo), Tể tướng Võ Chu, phong Thạch Tuyền Công
 Vương Hi, chữ Quang Liệt, Phu Châu thứ sử, thừa tước Thạch Tuyền hầu
 Vương ○, chữ Linh Quy,Định Châu thứ sử
 Vương Nhu, thiện bộ viên ngoại lang 、Hoàng Châu thứ sử
 Vương Mục, Kính Dương úy
 Vương Nguyên Mậu, Vinh Châu thứ sử
 Vương Chương, Tả vệ binh tào tham quân
 Vương Toại, Nghi Hải quan sát sử
 Vương Tân Phong, Bồng Châu thứ sử
 Vương Quả, Phượng Tường phủ tham quân
 Vương Trường Văn, Lễ tân sử
 Vương Tảo, Đại lý thừa
 Vương Sưởng, Thái tử chiêm sự
 Vương Trọng Loan, Từ Châu tiết độ phán quan
 Vương Hạo, Phúc Kiến quan sát thôi quan
 Vương Thịnh, Minh Kinh cập đệ
 Vương Thăng, Vũ dươngúy
 Vương Rừng, Dương Châu thứ sử
 Vương Tạo, Thái tử dụ đức
 Vương Nãi, Truy Châu thứ sử
 Vương Quỳ, Điện trung thiểu giam
 Vương Mại, Truy Châu thứ sử
 Vương Mộc,ngự sử trung thừa
 Vương Hoài, ngự sử trung thừa
 Vương Tế, thượng y phụng ngự
 vương nguyên vĩnh, Lễ Châu tham quân
 Vương Chiểu, Tập Châu thứ sử
 Vương Nhuận, Hàng Châu biệt giá
 Vương Kính Nguyên, tán kỵ thường thị
 Vương Thích,thị ngự sử
 Vương Cao, An Ấp úy
 Vương Giản, Nhữ Châu trường sử
 Vương Nguyên Thực, Phúc Kiến quan sát sử
 Vương Nguyên Hội, Giáng Châu tư mã
 Vương Thối Tư, Tấn Lăng thừa
 Vương Sân, Thư Châu thứ sử
 Vương Hối, chữ Quang Viễn,
 Vương 曒, chữ Quang Phụ
 Vương Sủng
 Vương Trọng Liên, Dương phủ lục sự tham quân
 Vương Thiệu
 Vương Dư, tể tướng thời Đường Túc Tông
 Vương Tể, quốc tử ti nghiệp
 Vương Tự Nguyên, Nhiêu Châu tham quân
 Vương 晊, chữ Quang Tân, Giam sát điện trung thị ngự sử
 Vương Diệp, Điện trung thị ngự sử
 Vương 晙, chữ Quang Đình, Minh Uy tướng quân
 Vương 暟, chữ Quang Phạm, Minh Uy tướng quân
 Vương Thục, Kinh Châu thứ sử
 Vương Hân, chữ Quang Nghiệp, Trung vương tư mã
 Vương Vĩ, chữ Quang Tự, Vạn Châu tư mã
 Vương Động Huyền, Kim Châu tư mã
 Vương Huy, chữ Quang Tự, An Hóa quận tư mã

Tham khảo

 Thái Nguyên Vương thị

Chú thích
Họ người Trung Quốc
Quý tộc châu Á


title: La finta semplice

text:
La finta semplice (tiếng Việt: Cô gái giả ngây) là vở opera hài 3 màn của nhà soạn nhạc thiên tài người Áo Wolfgang Amadeus Mozart. Người viết lời cho vở opera này là Carlo Goldoni. Tác phẩm được sáng tác vào năm 1769 và trình diễn lần đầu tiên ngay tại quê nhà của Mozart là Salzburg vào năm ấy. Khi ấy, ông mới có 13 tuổi.

Chú thích

Tham khảo

Opera


title: La finta giardiniera

text:
La finta giardiniera (tiếng Việt: Cô gái làm vườn giả mạo) là vở opera hài 3 màn của nhà soạn nhạc thiên tài người Áo Wolfgang Amadeus Mozart. Người viết lời cho vở opera này có lẽ là Giuseppe Petrosellini. Tác phẩm được sáng tác vào năm 1774, trình diễn lần đầu tiên tại Munich vào năm 1775.

Chú thích

Liên kết ngoài
 The Mozart Project Page: La finta giardiniera, on the mozartproject.org website
 Garden of delights – An early Mozart opera gets a classy, intelligent staging, Stage Review, by Frank Kuznik, The Prague Post, November 5th, 2008
 Shared Madness: Mozart's 'La Finta Giardiniera' NPR: World of Opera, by Bruce Scott, ngày 24 tháng 6 năm 2011

Opera


title: Y Tịch (Tam Quốc)

text:
Y Tịch (?-?) là đại thần nhà Thục Hán thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Sự nghiệp
Y Tịch có tên tự là Cơ Bá, người quận Sơn Dương. Từ nhỏ, ông nương nhờ người đồng hương là Châu mục Kinh châu Lưu Biểu.

Từ khi Lưu Bị đến ở Kinh Châu, Y Tịch thường qua lại với Lưu Bị.

Năm 208, Lưu Biểu chết, Y Tịch theo Lưu Bị vượt sông chạy về phía nam rút khỏi Phàn Thành, qua thời gian khó khăn khi đụng độ với quân Tào.

Năm 211, ông theo Lưu Bị vào Thục. Sau khi chiếm được Ích Châu, Lưu Bị phong Y Tịch làm Tả tướng quân Tòng Sự Trung Lang, trọng đãi gần như các văn thần Tôn Càn, Giản Ung.

Sau đó ông được Lưu Bị cử sang sứ Đông Ngô, Tôn Quyền nghe danh ông có tài biện luận, muốn lấy lời lẽ đối đáp để bắt bẻ nhân lúc Y Tịch bái kiến mình xong bèn hỏi "Hà tất phải cực khổ phụng sự quân chủ vô đạo vậy?" nhưng Y Tịch lập tức trả lời "Bái lạy một cái, có gì cực khổ đâu" làm Tôn Quyền cảm thấy rất kinh ngạc trước tài hùng biện của ông.

Sau đó Y Tịch được Lưu Bị thăng làm Chiêu Văn tướng quân. Y Tịch cùng với Gia Cát Lượng, Pháp Chính, Lưu Ba, Lý Nghiêm là nhóm 5 người cùng viết nên pháp luật nước Thục Hán.

Sau này không rõ Y Tịch mất năm nào.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Y Tịch trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung đóng vai trò ngầm trợ giúp cho Lưu Bị khi ở Kinh châu. Khi Sái Mạo muốn hại Lưu Bị lúc hội họp, Y Tịch khuyên Lưu Bị nên tránh, nhờ đó Lưu Bị ra ngoài và chạy thoát.

Tham khảo
 Trần Thọ, Tam quốc chí, Bùi Tùng Chi chú, thiên:
 Thục thư quyển 8: Hứa My Tôn Giản Y Tần truyện

Chú thích

Năm mất không rõ
Năm sinh không rõ
Nhân vật chính trị Thục Hán