title: Người giấu mặt (mùa 1)

text:
Người giấu mặt: Big Brother Vietnam 2013 là mùa giải đầu tiên và duyduy nhất của Người giấu mặt: Big Brother Vietnam, được trình chiếu trên kênh VTV6 của Đài truyền hình Việt Nam từ ngày 12 tháng 11 năm 2013.

Sản xuất
Sau gần 11 năm nhen nhóm ý tưởng đưa Big brother về Việt Nam, VTV6 và BHD phối hợp sản xuất phiên bản Việt với tên gọi "Người Giấu Mặt". Đêm liveshow đầu tiên của Người giấu mặt: Big Brother Vietnam giới thiệu 12 gương mặt của ngôi nhà chung chính thức lên sóng VTV6 vào 19h55 tối Thứ Ba, 12 tháng 11. Với giải thưởng cho người thắng cuộc là 2 tỷ đồng thì cho đến thời điểm này, chưa có một chương trình truyền hình thực tế nào tại Việt Nam có giải thưởng bằng hiện kim lớn như "Người Giấu Mặt". Cũng theo đại diện của nhà sản xuất BHD thì chương trình này cũng đang giữ vị trí hạng nhất về mức độ tốn kém và sự phức tạp so với hàng loạt chương trình truyền hình thực tế nổi tiếng nhất nhì thế giới khác mà BHD đã thực hiện. Êkip sản xuất lên tới 150 người cùng 12 chuyên gia quốc tế. Hơn 40 máy quay, từ các thiết bị máy quay robot tự động đến cầm tay được trưng dụng.

Luật chơi
Người Giấu Mặt là ông chủ của ngôi nhà, 12 thành viên sẽ cùng chung sống trong ngôi nhà đó. Họ sẽ bị theo dõi mọi lúc qua các camera, họ bị cách ly với thế giới bên ngoài, không có phương tiện giải trí, không tiếp xúc với truyền thông báo chí, không dùng internet, điện thoại, tivi... Phòng khách là phòng sinh hoạt chính của căn nhà với chiếc màn hình tivi dùng để giao tiếp với phim trường nơi có người dẫn chương trình hoặc các thông điệp hình ảnh từ NGM, tivi không điều khiển được. Các thành viên giao tiếp với NGM bằng cách nhìn vào con mắt xanh tượng trưng cho ông. Có hai phòng ngủ tách biệt nam và nữ (đây là khác biệt của phiên bản Việt Nam vì phong tục văn hóa, các phiên bản khác thì nam nữ ngủ chung). Nhìn chung, ngôi nhà của NGM khá tiện nghi, đáp ứng được các nhu cầu sinh hoạt thường ngày. Đặc biệt, trong nhà có phòng nhật ký (còn gọi là phòng tự thú). Đây là nơi duy nhất thành viên có thể trò chuyện và bộc lộ cảm xúc với NGM. Không phải các thành viên lúc nào cũng được vào phòng nhật ký mà chỉ khi NGM đồng ý thì mới được vào (qua tín hiệu đèn xanh hoặc đèn đỏ bên ngoài cửa).

Thành viên ngôi nhà chung

Nhật ký

Tuần 1
Ngày 0 (tập 1): Truyền hình trực tiếp, giới thiệu chương trình, ngôi nhà chung và 12 thí sinh được tuyển chọn
Ngày 1 (tập 2): Trong lần gặp mặt nhau đầu tiên, 12 người bàn bạc việc phân chia thời gian tắm buổi sáng như thế nào cho hợp lý vì những hạn chế về phòng tắm và thời gian. Người Giấu Mặt (NGM) bất ngờ gọi một số người vào phòng nhật ký để hỏi chuyện sau đó ông ấy tặng 12 thí sinh một bữa tiệc nướng BBQ với rất nhiều thực phẩm. Kết thúc ngày 1, một số thí sinh được nhìn thấy người thân của mình trực tiếp trên chương trình.
Ngày 2 (tập 3): Các thành viên chuẩn bị ngày mới bằng việc tập thể dục và chia nhóm nấu ăn. Trish vì ngủ nướng nên NGM gọi cô vào phòng nhật ký nhận nhiệm vụ và thông báo lại cho cả nhà. Thử thách đầu tiên của chương trình mang tên "Vũ điệu ngày mới", các thành viên phải sáng tạo ra một điệu nhảy và trình diễn với đoạn nhạc cho sẵn của chương trình. Hoàn thành nhiệm vụ, họ mới được cấp điện để dùng bếp nấu bữa trưa cho mình. Trí làm biên đạo, công việc của họ làm hài lòng NGM. Trong ngày này, các thành viên bắt đầu tìm hiểu nhau nhiều hơn. Cuối ngày, các thành viên còn lại được nhìn thấy người thân của mình qua truyền hình trực tiếp.
Ngày 3 (tập 4): Không khí ngày thứ 3 khá thoải mái và vui vẻ khi các thành viên đã bắt đầu làm quen với giờ giấc sinh hoạt trong ngôi nhà chung, hôm nay các cô gái đã quyết định đồng loạt mặc áo da báo. Nguyễn Hiền nhận nhiệm vụ tuần đầu tiên mang tên Ai là Ai. Sau giờ ăn trưa, các thành viên bắt đầu tìm hiểu những thông tin của nhau. Các cô gái bắt đầu tám chuyện về các chàng trai trong nhà. Trish tiết lộ với các bạn nữ rằng cô là người đồng tính luyến ái và chuyện tình của mình. Hiền tiết lộ anh từng trải tình một đêm. Việt được các cô gái yêu thích trong chủ đề câu chuyện phiếm của họ. Trí cũng được các cô gái đánh giá cao và chọn làm nơi tâm tình. Trong khi đó, Long lại bị Trang nhận xét là "nhạt". Buổi tối, các thành viên tập trung tại hồ bơi và tổ chức trò chơi, đêm nay bên cạnh áp lực của nhiệm vụ tuần các thành viên hầu như đều rất thoải mái khi được chia sẻ thông tin với nhau.
Ngày 4 (tập 5): Một số bất đồng xuất hiện trong phòng nữ bởi sự thiếu tôn trọng không gian riêng tư, người phản ứng đầu tiên là Trang. Nguyệt vào phòng nhật ký nói về suy nghĩ của cô về vấn đề đó với NGM. Sơn cho rằng mọi người đang "giữ kẻ" để quan sát nhau, tiến đến ngày thứ ba tuần sau loại trừ hoặc cứu ai đó. Tất cả thành viên có một cuộc tranh cãi về chuyện tối hôm qua tại phòng nữ, Hiền đảm trách vai trò hòa giải, kèm theo nhiệm vụ của anh là làm cho các thành viên bật cười liên tục trong 5 phút tại một trong hai phòng ngủ. Cả nhà tổ chức một buổi hóa trang như là một động thái làm tan căng thẳng.
Ngày 5 (tập 6): NGM yêu cầu mọi thành viên đem vào phòng nhật ký một đồ vật yêu thích của mình và hỏi thêm về món đồ yêu thích mà họ không thể đem vào ngôi nhà chung mặc dù không phạm quy là gì. Sau đó, NGM ra một nhiệm vụ trong ngày mang tên Tam sao thất bản. Trong ngày còn có những tâm sự riêng tư của các thành viên. Trish lại tiếp tục cởi mở nhiều về chuyện tình cảm của cô.
Ngày 6 (tập 7): Các thành viên bắt đầu "trả bài" về nhiệm vụ tuần và tự tạo ra cho mình những trò chơi giải trí đơn giản. Trish đã cho Ngọc vài lời khuyên về kỹ năng nói chuyện trong giao tiếp. Có dấu hiệu về sự hàn gắn mối quan hệ giữa Trang và Thủy qua việc nấu nướng sau thử thách nhiệm vụ Nối chữ.
Ngày 7 (tập 8): Cả nhà đang cảm thấy lo lắng vì nguồn thực phẩm đang cạn dần. Mâu thuẫn vẫn theo chiều hướng gia tăng, đặc biệt bây giờ giữa Trish và Trang trong vấn đề kiềm chế cơn giận của bản thân. Trong nhiệm vụ Tâm sự đêm khuya của NGM, các thành viên lần lượt kể về điều hối tiếc của bản thân. Không khí như chúng xuống trước những tâm sự. Trí hối tiếc vì học vấn dở dang, Trish hối tiếc khi sự ham chơi của cô khiến một người bạn tự tử, Trang hối tiếc vì kết hôn quá sớm và để đổ vỡ, Hiền thú nhận anh là người song tính luyến ái làm buồn cô bạn gái, Bửu tiếc vì chưa nhận được bằng đại học, Thảo hối tiếc vì làm tổn thương bố của cô, Sơn hối hận vì bỏ lỡ sự quan tâm của người khác, Ngọc nghĩ về ngoại của cô, Nguyệt muốn mơ được gặp lại bố, Long hối tiếc vì bà nội mất khi anh đang ở Sài Gòn, Việt hối tiếc vì hôn nhân của bố mẹ tan vỡ, riêng Thủy không hối tiếc bất kỳ điều gì.
Nhiệm vụ tuần
Ai là ai (cả nhà, Hiền phổ biến): Các thành viên được phát một bảng câu hỏi để điền thông tin của mình và nộp lại cho NGM. Nhiệm vụ của họ là phải tìm hiểu thông tin của những người còn lại để trả lời bảng câu hỏi, mỗi thành viên chỉ được phỏng vấn một người và ghi nhớ các thông tin đấy. Vào cuối tuần, NGM sẽ gọi từng người vào phòng nhật ký, tại đây các thành viên phải trả lời những gì họ biết về các thành viên còn lại trong ngôi nhà. Nhiệm vụ hoàn thành khi tất cả các thành viên không phạm quá 3 lỗi. Đặt cược 30% tổng số ngân quỹ tuần.

Tuần 2
Ngày 8 (tập 9): Truyền hình trực tiếp: Mỗi thành viên đề cử ra hai thành viên khác mà mình muốn loại ra khỏi ngôi nhà chung. Kết quả: hai người bị các thành viên khác đề cử nhiều nhất là Trang (7 phiếu) và Thủy (6 phiếu).
Ngày 9 (tập 10): NGM gọi các thành viên vào phòng nhật ký trả lời câu hỏi trong nhiệm vụ Ai là ai. Trish cho rằng các thành viên khác thiếu trách nhiệm nên họ không hoàn thành nhiệm vụ này. Vì bị cắt giảm ngân quỹ đã cược trong nhiệm vụ tuần nên họ rất cân nhắc chọn thực phẩm cho tuần tới và họ đã biết ý thức trong việc bảo quản thực phẩm.
Ngày 10 (tập 11): Trish không hài lòng vì thất bại trong nhiệm vụ tuần Ai là ai, cô nói chuyện với cả nhóm rằng hãy cố gắng quyết tâm trong các nhiệm vụ chung của NGM, đặc biệt là động viên Bửu. NGM ra nhiệm vụ tuần 2 mang tên Hải đăng, các thành viên cược 40% ngân quỹ tuần.
Ngày 11 (tập 12): Các thành viên hào hứng thi đấu trong nhiệm vụ Lập kỷ lục đạp xe. Đội Việt-Thảo rất cố gắng để chiến thắng nhiệm vụ, còn đội Sơn-Trish tỏ ra không bằng lòng với chiến thuật của Việt-Thảo.
Ngày 12 (tập 13):
Ngày 13 (tập 14): Những thành viên thua cuộc trong nhiệm vụ bổ sung phải chịu hình phạt của NGM. Sau đó, NGM ra nhiệm vụ ngày mang tên Phiên bản khác.
Ngày 14 (tập 15): Truyền hình trực tiếp công bố kết quả loại trừ, các thành viên quyết định cùng nhau mặc áo màu trắng. Thủy là người bị loại.
Nhiệm vụ tuần
Hải đăng: Các thành viên giữ cho ngọn hải đăng sáng liên tục trong tuần bằng cách đạp xe tạo năng lượng. Mỗi lần để đèn ngừng sáng và chuông kêu sẽ bị tính lỗi. Nếu vượt quá lỗi cho phép sẽ thua cuộc.

Tuần 3
Ngày 15 (tập 16): Các thành viên phải họp bàn phân chia lại lịch nấu ăn và cách cư xử tập thể. Hiền phản ánh về việc không được chừa thức ăn cho mình khi làm nhiệm vụ, hoặc là việc tự giữ thức ăn, đồ uống riêng.
Ngày 16 (tập 17): Lương thực trong ngôi nhà chung đã cạn kiệt, các thành viên phải hạn chế hoạt động cơ thể để không mất năng lượng. NGM công bố nhiệm vụ tuần Hải đăng của họ đã thất bại, ngân quỹ tuần bị trừ thêm, Trish và Sơn tỏ vẻ vô cùng hối tiếc. Ngoài ra, Trish và Trí cũng có tâm trạng buồn vì sự ra đi của Thủy. Trong ngày, các thành viên tiếp tục "đi chợ" với khoản ngân quỹ ít ỏi, sau đó họ bước vào vòng đề cử loại trừ và nhận nhiệm vụ tuần Tôi là người nổi tiếng.
Ngày 17 (tập 18): Chưa nhận được thực phẩm, các thành viên chế biến các món ăn đơn giản song song với việc tập luyện cho nhiệm vụ tuần. Nguyệt nhận được thư của mẹ thông báo về việc cơ quan của cô không cho gia hạn nghỉ phép, và bà khuyên cô nên lựa chọn công việc thay vì tiếp tục cuộc thi.
Ngày 18 (tập 19): Các thành viên tiếp tục luyện tập nhiệm vụ tuần. NGM ra nhiệm vụ ngày là Đoán câu thành ngữ, một lần nữa Trish không hài lòng và bực tức khi cả nhà không hoàn thành nhiệm vụ.
Ngày 19 (tập 20): Các thành viên tiếp tục luyện tập nhiệm vụ tuần và tạo ra các trò chơi giải trí. NGM ra nhiệm vụ phụ cho Bửu và Hiền là Tẩy lông chân, nếu thực hiện sẽ được trừ 4 lỗi trong nhiệm vụ tuần Tôi là người nổi tiếng. Bửu từ chối thực hiện nhưng Hiền thì đồng ý. Các thành viên nam khác cũng xin NGM thực hiện để có thêm lợi thế trong nhiệm vụ tuần nhưng ông không đồng ý.
Ngày 20 (tập 21): Các thành viên tập luyện chuẩn bị cho tiết mục biểu diễn tối nay. Bửu cũng quyết định tẩy lông chân để tăng thêm cơ hội chiến thắng cho cả nhà, Long và Trí cũng được NGM chấp nhận để thực hiện nhiệm vụ phụ tẩy lông chân.
Ngày 21 (tập 22): Truyền hình trực tiếp. MC Huy Khánh công bố Nguyệt rời ngôi nhà chung vì lý do công việc, mặc dù cô muốn sự ra đi của mình thay thế cho việc loại trừ một thành viên của tuần này nhưng NGM không chấp thuận. MC giới thiệu thí sinh thay thế cho Nguyệt là Hạnh. Đồng thời, người kế tiếp vẫn phải rời ngôi nhà chung theo luật chơi là Sơn - anh nhận được ít phiếu cứu hơn Trang.
Nhiệm vụ tuần:
Tôi là người nổi tiếng: mô phỏng lại các nhân vật trong clip.

Tuần 4
Ngày 22 (tập 23): tổng hợp các sự kiện trong tuần. Hạnh - thành viên mới - chia thể hòa nhập với các thành viên khác, cô chia sẻ cảm nghĩ sau một ngày sống trong ngôi nhà chung.
Ngày 23 (tập 24):Bắt đầu ngày mới với kết quả nhiệm vụ tuần. Các thành viên "đi chợ" cho tuần mới sau chiến thắng lớn ở nhiệm vụ tuần. Sau đó họ tiến hành đề cử loại. Trang và Thảo bị NGM khiển trách vì họ đã vi phạm luật chơi khi bàn bạc với nhau về việc đề cử loại. Ngọc thắng nhiệm vụ ngày, cô chọn phần thưởng là bánh kem cho cả nhà.
Ngày 24 (tập 25): Trang và Thảo phải nhận hình phạt cho việc vi phạm của họ là nhận thêm 1 đề cử loại cho tuần này. Hạnh có những tiếp xúc đầu tiên với các thành viên khác. NGM ra nhiệm vụ tuần cho các thành viên là Nghị lực - giảm cân trong vòng 6 ngày. Họ vô cùng sửng sốt khi trước đó họ đã mua rất nhiều thức ăn cho tuần này.
Ngày 25 (tập 26): Các thành viên bàn tán về "kỹ năng" kể chuyện cười của Hạnh khiến họ không chịu nổi. Để khuyến khích các thành viên cố gắng trong nhiệm vụ tuần, NGM ra nhiệm vụ phụ của Nghị lực, theo đó, ai giảm cân được nhiều nhất sẽ giành được giải thưởng của NGM là miễn một phiếu đề cử loại trong tuần này. Trish cố gắng tiếp xúc với Hạnh và có vài lời tâm sự với cô.
Ngày 26 (tập 27): Các thành viên tích cực cho việc giảm cân. NGM tổ chức các trò chơi liên hoàn vui nhộn, đội thắng nhất thì mỗi người được cộng thêm 500gr vào thành tích nhiệm vụ phụ giảm cân, đội thua chót thì ngược lại. Ngọc và Long lần lượt vào phòng nhật ký tâm sự về chuyện tình cảm phát sinh trong ngôi nhà chung, Ngọc tỏ ra buồn lòng vì Long và tỏ ra không thích Hạnh, nhưng Long cho rằng anh ta chỉ muốn Hạnh hoà hợp với tập thể.
Ngày 27 (tập 28): Thảo và Trang bàn tán riêng về Hạnh trong phòng. NGM ra nhiệm vụ ngày Siêu nội trợ. Cuối ngày, Hồng Hạnh đã có một buổi bảy tỏ tâm sự khá gay gắt với cả nhà về nội dung câu chuyện giữa cô và Trish Lương trong buổi hôm trước. Trish cảm thấy ngỡ ngàng và tức giận trước cách cư xử đó của Hạnh.
Ngày 28 (tập 29): Truyền hình trực tiếp. Hiền là người phải rời ngôi nhà chung bởi vì anh có ít phiếu bình chọn hơn Trish.
Nhiệm vụ tuần:
Nghị lực: Trong vòng 6 ngày, các thành viên phải giảm tổng cộng 18 kg. Cược 60% ngân quỹ.

Tuần 5
Ngày 29 (tập 30): Tổng kết tuần. Hé lộ phần tiếp theo của cuộc tranh cãi "mười mặt một lời" do Hạnh khởi xướng, đặc biệt là tranh cãi kịch liệt giữa Trish và Hạnh trước mặt các thành viên.
Ngày 30 (tập 31): Các thành viên tiến hành đề cử loại. Sau đó, NGM công bố kết quả giảm cân của các thành viên. Theo kết quả cân lần đầu, Bửu là người giảm nhiều nhất, kế tiếp là Trang. Một số thành viên nữ tiến hành cân lại, và để có lợi hơn cho kết quả, họ đã chịu cởi bỏ đến mức tối thiểu trang phục trên người. Trang cân bằng được kết quả với Bửu. Theo NGM yêu cầu, các thành viên đã có một cuộc bỏ phiếu kín đề chọn ra người chiến thắng, và đó chính là Bửu. Nhiệm vụ tuần vừa qua, các thành viên đã bị mất 60% ngân quỹ do chỉ giảm được 16,3 kg trong khi yêu cầu đặt ra là phải giảm được 18 kg. NGM ra nhiệm vụ tuần mới là Cờ hiệu.
Ngày 31 (tập 32): Ngay từ sáng sớm các thành viên đã phải trăn trở về nhiệm vụ tuần lần này, Trí là người hướng dẫn cờ hiệu cho mọi người vì anh khá thuần thục môn này. Các thành viên được NGM tặng một phần quà là dụng cụ trang trí Giáng Sinh và đón nhận một "thành viên" mới - chú chó xù mà họ đặt tên là Noel. Hồng Hạnh dường như đã bắt đầu thu hút được khá nhiều sự chú ý của các chàng trai trong ngôi nhà chung.
Nhiệm vụ tuần:
Cờ hiệu: Học và thực hành truyền tin bằng cờ hiệu (semaphore).

Nhiệm vụ

: Vì Trí là một vũ công, cả nhà bầu chọn anh làm người biên đạo.
: Các thành viên không trả lời đủ số câu trả lời theo yêu cầu của NGM, và vi phạm luật chơi. Họ bị mất 30% ngân quỹ tuần.
: Yêu cầu nhiệm vụ là thực hiện tại một trong hai phòng ngủ nhưng Hiền thực hiện tại phòng khách nên NGM không chấp nhận.
: Vì Trang truyền đạt không đầy đủ nội dung câu chuyện nên các thành viên khác không vượt qua được nhiệm vụ và bị tịch thu các đồ vật yêu thích của họ trong một tuần. Sơn, Trí và Trang cũng vi phạm luật chơi nên cả nhà bị phạt chung là bị cắt điện vào sáng hôm sau.
: Việt thắng trò chơi và chọn Long là người cùng thưởng thức bữa ăn phần thưởng do 10 thành viên còn lại nấu. Thực đơn và nguyên liệu do NGM cung cấp và các thành viên nấu mà không được nêm nếm. Vì Việt và Long không ăn hết số thức ăn của họ nên vi phạm luật chơi, cả nhà bị trừ thêm 5% ngân quỹ tuần.
: Có lẽ đây là nhiệm vụ NGM đưa ra nhằm hàn gắn lại rạn nứt giữa các thành viên để họ hiểu nhau hơn.
: Việt và Thảo thắng nhiệm vụ nên họ chọn quà của NGM là một chai rượu vang và hai con gà nướng rồi chia sẻ cho cả nhà.
: Thử thách phụ dành cho Bửu và Hiền. Hiền đồng ý tham gia, ban đầu Bửu từ chối nhưng sau đó anh quyết định tham gia thử thách này. Trí và Long cũng xin được tham gia và được NGM đồng ý.
: Mặc dù NGM phạm khá nhiều lỗi nhưng NGM ghi nhận sự cố gắng của các thành viên trong nhiệm vụ này nên ông tuyên bố họ đã hoàn thành.

Bảng đề cử loại trừ

 : Thảo và Trang nhận thêm 1 phiếu do phạm luật nhà chung.
 : Bửu thắng 1 nhiệm vụ tuần và được trừ một phiếu theo bầu chọn của các thành viên.
 : Vì các thành viên đã phạm rất nhiều lỗi nên NGM yêu cầu tuần này mỗi thành viên có ba đề cử loại, và sẽ loại hai sau khi khán giả bỏ phiếu bình chọn.

Bài hát sử dụng

Chú thích

Xem thêm
Danh sách các chương trình phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam

Chương trình truyền hình thực tế trên VTV
Truyền hình Việt Nam năm 2013
Chương trình truyền hình trên VTV
Chương trình truyền hình Việt Nam


title: John Franklin

text:
Chuẩn Đô đốc John Franklin (sinh ngày 16 tháng 4 năm 1786 - mất ngày 11 tháng 6 năm 1847) là một chỉ huy Hải quân Hoàng gia Anh và thám hiểm vùng Bắc Cực. Franklin cũng từng là thống đốc của Tasmania trong nhiều năm.

Đọc thêm
Alexander, Alison (editor) (2005)The Companion to Tasmanian HistoryCentre for Tasmanian Historical Studies, University of Tasmania, Hobart. ISBN 1-86295-223-X.
Robson, L.L. (1983) A history of Tasmania. Volume 1. Van Diemen's Land from the earliest times to 1855Melbourne, Oxford University Press. ISBN 0-19-554364-5

Chú thích

Liên kết ngoài

Franklin and the North-West Passage Original reports from The Times
NOVA's companion website for Arctic Passage
Biography at the Dictionary of Canadian Biography Online
The Fate of Franklin (Russell Potter)
The Life and Times of Sir John Franklin
List  of artefacts recovered from the Franklin Expedition
Paper  from the Universary of Calgary about the discovery of skeletal remains in 1992
 Works by John Franklin at Project Gutenberg
Ottawa plans search for Franklin ships, Toronto Star, ngày 14 tháng 8 năm 2008.
Search for Franklin from Frozen Ocean: Search for the North-west Passage

Sinh năm 1786
Mất năm 1847
Đô đốc Hải quân Hoàng gia Anh
Nhà thám hiểm Anh
Văn hóa dân gian Canada
Hội viên Hội Hoàng gia


title: Nuôi hươu nai

text:
Nuôi hươu nai và việc chăn nuôi các loài hươu, nai như một loại gia súc để lấy các sản phẩm từ chúng như thịt nai, sừng hươu đặc biệt là nhung hươu, pín hươu, tiết hươu hay da hươu, đây là những mặt hàng có giá trị trên thị trường. Hươu, nai vốn là động vật hoang dã, có sức đề kháng cao, vì vậy rất dễ chăm sóc, nuôi dưỡng. Nhu cầu nhung hươu, nai trên thị trường là rất lớn, thịt nai đang được bán với giá rất cao Trong đó, tuổi thọ của hươu sao khoảng 30 năm và sinh lợi khoảng 20-25 năm. Con cái mỗi năm đẻ một lứa, thông thường mỗi lứa đẻ một con, con đực mỗi năm cắt được một hoặc hai cặp nhung.

Tình hình chung
Nuôi hươu nai được phổ biến ở một số nước trên thế giới, New Zealand là nhà cung cấp lớn nhất về thịt nai nuôi, tính đến năm 2006, New Zealand đã có khoảng 3.500 trang trại hươu, nai, với trữ lượng ước tính 1,7 triệu hươu. Người Evenkya là một dân tộc sống dựa vào việc chăn nuôi hươu nai. Ở Việt Nam, nuôi hươu nai được coi là một mô hình kinh tế khá hiệu quả, giúp nhiều hộ dân xóa đói, giảm nghèo, đặc biệt là việc nuôi hươu sao để lấy lộc, nhung nai tuy bị coi kém phẩm chất hơn nhung hươu sao, nhưng có trọng lượng lớn hơn. Nhung hươu, nai cũng đã trở thành mặt hàng xuất khẩu đem lại giá trị kinh tế cao

New Zealand
New Zeland là quốc gia có sản lượng đàn hươu lớn nhất và nhung hươu New Zealand rất phổ biến và được ưa chuộng tại các nước châu Á. Hươu New Zeland khá đa dạng về giống loài như Hươu Rusa (Cervus timorensis russa), Hươu đỏ (Cervus elaphus), Hươu nai sừng tấm – Wapiti (Cervus canadensis), Nai (Cervus unicolor), Hươu Sika, Hươu hoang và một số loài hươu khác. Hình thức nuôi hươu ở New Zeland đã đạt đến quy mô công nghiệp. Các trang trại hươu New Zeland có diện tích rất rộng, trải dài, thức ăn cho hươu được gieo trồng khắp nơi tạo ra môi trường chăn thả hoàn toàn tự nhiên, hầu như không thấy hàng rào bao quanh như một số nơi, hươu có thể sống thoải mái như trong điều kiện tự nhiên. Hươu nuôi tại New Zealand ít bị stress, mệt mỏi hoặc ức chế, cho chất lượng thịt và nhung tốt nhất thế giới. Chất lượng và độ an toàn của nhung hươu Newzealand đã được thế giới công nhận.

Nga
Việc nuôi hươu tại Nga tập trung tại vùng Siberia. Nhung hươu và sừng của con hươu Maral ở vùng Altai Sibiri thuộc Liên Bang Nga đã được các nhà khoa học Xô Viết từng so sánh với nhung hươu ở các nơi khác về chất lượng, các acidamin, nguyên tố vi lượng... thì thấy chất lượng nơi đay có nhiều nổi trội. Cũng chính nơi các nhà khoa học Liên Xô tìm ra tinh chất nhung hươu Pantocrin. ở khu vực này tồn tại và phát triển hai loại hươu chính: Hươu Maral và hươu sao, những năm gần đây các chuyên gia đưa giống hươu sao vào nuôi theo phương thức bán hoang dã giống như giống hươu Maral.

Hươu ở Sibiri được chăn thả trong các trang trại rộng lớn hàng hecta, điều kiện sống của chúng gần như hoang dã. Thức ăn của chúng chủ yếu là cỏ, nấm và thảo dược nên nhung của chúng rất tốt. Nhung hươu của Nga được khai thác theo tiêu chuẩn của Nga, thời gian khai thác đại trà là 40-45 ngày tính từ ngày sừng bắt đầu nhú, chiều dài của nhung hươu khoảng 30 – 50 cm và phân ba nhánh, nếu khai thác sớm (ngắn) thì trong nhung hươu các chất gây béo sẽ chiếm đa phần.

Các cá thể hươu được lựa chọn kỹ càng từ những bố mẹ có thể trạng tốt và chúng được treo số trên tai để tiện khi chăm sóc, theo dõi. Chúng được sống trong các khu vực rộng lớn giáp bìa rừng- núi Altai, sống trong môi trường gần như tự nhiên nên hươu vẫn sống như bản năng vốn có của nó. Thức ăn của hươu rất phong phú bao gồm các loại cỏ thơm, lá cây, thảo dược, nấm… Mùa hè dùng máy cắt cỏ với số lượng lớn và phơi tái để tích trữ đến mùa đông làm thức ăn cho hươu. Nước uống của hươu là nước mưa, nước sông hồ là chủ yếu.

Trong quá trình nuôi hươu không dùng bất kỳ các loại hóa chất hay chất tăng trọng nào nên chất lượng nhung và thịt rất cao. Cỏ khô thu hoạch vào mùa hè làm thức ăn chính của hươu vào mùa đông. Mùa đông thức ăn của chúng chủ yếu là cỏ khô được thu hoạch vào mùa hè. Trong tuyết trắng rất nhiều năng lượng, khi chúng tan ra những năng lượng đó được các loại cỏ, thảo dược thẩm thấu nên chất lượng thức ăn vào mùa xuân có giá trị dinh dưỡng rất cao. Giai đoạn nhung hươu mới nhú chưa được khai thác hoặc khai thác theo đơn hàng nhỏ.

Nai sừng tấm Á-Âu đã được nhốt giữ như vật nuôi nhốt ở Khu bảo tồn thiên nhiên Pechora-Ilych vào tháng 12 năm 1952. Năm 1949 một chương trình nội địa nai sừng tấm Á-Âu có quy mô nhỏ đã được bắt đầu, liên quan đến các nỗ lực chọn lọc sinh sản của các loài động vật trên cơ sở đặc điểm hành vi của chúng. Từ năm 1963, chương trình đã tiếp tục tại trại nuôi Nai sừng tấm Kostroma, trong đó có một đàn 33 con nai sừng tấm thuần hóa như trong năm 2003. Nếu con nai có thể được nuôi, chúng có thể được cung cấp thức ăn chăn nuôi thực tế, sử dụng các sản phẩm khai thác gỗ: cành cây và vỏ cây. rất tốn kém để cung cấp nai sừng tấm Á-Âu nuôi nhốt với thức ăn phù hợp, như con nai này ăn uống cầu kỳ và sẽ không ăn nhánh cây dày hơn khoảng 10 mm (0,4 inch) hay đại loại như vậy.

Mặc dù ở giai đoạn này các trang trại không được dự kiến sẽ là một doanh nghiệp kinh doanh có lãi, thì nó cũng có một số thu nhập từ việc bán nai sừng tấm Á-Âu sữa và quảng bá cho các nhóm khách du lịch. Giá trị chính của nó, tuy nhiên, được nhìn thấy trong các cơ hội mà nó cung cấp cho các nghiên cứu trong sinh lý và hành vi của con nai sừng tấm, cũng như trong những hiểu biết nó cung cấp vào các nguyên tắc chung của động vật thuần hóa. Ở Thụy Điển, đã có một cuộc tranh luận vào cuối thế kỷ thứ 18 về giá trị quốc gia sử dụng con nai như một con vật nuôi nhà.

Những con nai sừng tấm Á-Âu con nhỏ sẽ không quên những con đường đến trại vào mùa đông, vì đây là nơi mà các bữa ăn hàng ngày của chúng luôn được phục vụ. Đây là cách chăn thả bán thuần có theo dõi của người dân của vùng đài nguyên, hoặc chăn cừu của thảo nguyên. Trong phần lớn năm, các con vật được phép dạo chơi tự do khắp khu rừng. Chúng thường không đi quá xa, tuy nhiên, bởi vì chúng biết các trang trại (hoặc trại mùa đông) là nơi để có được món ăn ưa thích của chúng và như một nơi an toàn để phục vụ cho việc sinh nở của chúng.

Một con bê con nai sừng tấm trang trại sinh được tách từ người mẹ của mình trong vòng 2-3 giờ sau khi sinh và được nâng lên bởi người dân. Đó là lần đầu tiên bú bình với một lượng sữa thay thế cho sữa mẹ, và sau đó cho ăn từ một cái xô. Kết quả là hiệu ứng imprinting làm con vật đang phát triển gắn liền với người dân, món yến mạch hấp sẽ vẫn là một trong các loại thực phẩm yêu thích cho phần còn lại của cuộc sống của nó. Trong khi đó, những con nai sừng tấm mẹ được vắt sữa bởi những cô gái vắt sữa của trang trại, do một cơ chế tương tự con nai con cái sẽ sớm nhận ra họ là "những đứa trẻ thay thế" của nó và yên tâm cho sữa.

Bình thường, nó có thể được cho chạy vào rừng; nó sẽ trở về với trang trại mỗi ngày để được vắt sữa trong phần còn lại của thời kỳ cho con bú mình (thông thường, cho đến tháng Chín hoặc tháng Mười). Vào mùa đông, các loài động vật dành nhiều thời gian ở các khu vườn này trong các khu rừng gần đó, nơi cây bị chặt để ăn các sản phẩm phụ của hoạt động khai thác. Các nguồn cung cấp dồi dào các loại thực phẩm rừng, cộng với khẩu phần ăn hàng ngày của yến mạch và nước muối giữ chúng xung quanh khu vực này thậm chí không cần phải có hàng rào.

Việt Nam

Hươu đã được thuần hóa ở nhiều nơi trên thế giới, ở Việt Nam hươu sao cũng đã được nuôi khoảng 1 thế kỷ nay, đầu tiên ở vùng Hương Sơn, Hà Tĩnh và Quỳnh Lưu, Nghệ An, hiện nay đã phát triển ra nhiều nơi Món quý nhất là huyết lộc hươu pha với rượu uống vào thì làm người ta trở nên khoẻ như vâm.

Hươu sao là một loài động vật quý hiếm và nhung hươu là vị thuốc bổ có giá trị cao. Hươu sao đã được nuôi dưỡng từ lâu đời ở Hà Tĩnh, nó đã trở thành nghề chăn nuôi truyền thống trong nông thôn, đã trở thành nghề chăn nuôi phát triển kinh tế gia đình. Đến nay, tổng số đàn hươu ở Hương Sơn đã đạt trên 1,2 ngàn con, số gia đình nuôi hươu đã tăng cao, có nhiều gia đình đã nuôi đến 10 - 30 con/hộ. Nghề nuôi hươu ở Quỳnh Lưu manh nha những năm 1928, 1930 tại vùng Quỳnh Tiến tại xã Tiến Thủy và đây là địa phương xuất hiện nghề nuôi hươu sớm nhất Việt Nam. Năm 1990, đàn hươu huyện Quỳnh Lưu lên tới 1,2 vạn con. Khi đó, lộc nhung đắt đỏ. Quỳnh Lưu là thủ phủ của hươu với 43 xã, thị trấn trong huyện có chuồng nuôi hươu. Xã Quỳnh Yên đứng đầu với số lượng hươu nuôi gần 2.000 con.

Tại xã Hiếu Liêm, huyện Vĩnh Cửu tỉnh Đồng Nai là nơi có rất nhiều người nuôi hươu, nai lấy nhung, nghề chăn nuôi hươu, nai khá sớm ở vùng đất Hiếu Liêm, chính quyền nơi đây còn dự định biến vùng đất hươu nai này thành một thương hiệu du lịch – dịch vụ tỉnh. Tại xã Quỳnh Yên vào năm 2010, toàn xã có gần 70% số hộ dân nuôi với tổng đàn 1.853 con hươu, nai, trong đó có trên dưới 400 con nai. Xã Quỳnh Yên trở thành một xã đứng đầu huyện về số hộ kinh doanh con giống và lộc nhung. Riêng năm 2010, tại xã Quỳnh Yên thu hoạch được 5 - 6 tấn lộc hươu Xã Mã Đà và xã Hiếu Liêm có hàng trăm hộ nuôi hươu, nai với tổng đàn trên 1.000 con. Tuy nhiên, hơn 100 hộ dân nuôi hươu, nai ở xã Hiếu Liêm có nguy cơ bị phạt tiền và tịch thu vật nuôi vì không chứng minh được nguồn gốc của chúng, ở xã Hiếu Liêm có nguồn gốc vật nuôi rõ ràng, nhưng chưa hợp pháp với tổng số 4 hươu sao và 422 nai. Đến nay, có 103 hộ nuôi 21 hươu sao và 408 nai không chứng minh được nguồn gốc vật nuôi.

Tại xã Đức Minh, huyện Đăk Mil, tỉnh Đắk Nông trong hơn 10 năm nay, nhiều hộ nông dân đã thành công trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi với mô hình nuôi nai đạt hiệu quả cao. Tại xã Hòa Kiến, năm 2011, có 10 hộ nuôi nai với 17 con thì đầu năm 2012, số hộ nuôi tăng lên gấp đôi với 37 con, tập trung tại các thôn Sơn Thọ, Xuân Hòa, Quan Quang, Tường Quang và Minh Đức. Cư Êbur là xã vùng ven của thành phố Buôn Ma Thuột, Phần lớn số hộ dân trong xã làm nghề nông, thu nhập chính của người dân là chăn nuôi nai với chăn nuôi 2.460 con nai lấy nhung và sinh sản nai giống, trong đó 50% là nai đực cho lấy nhung và 50% là nai cái sinh sản, đàn nai đực cho thu hơn 3 tấn nhung.

Chế độ ăn
Thức ăn của hươu, nai không quá kén chọn, gồm tất cả các loại lá cây và cỏ, trung bình mỗi con ăn khoảng 10kg/ngày trong đó, trung bình mỗi ngày, một con hươu trưởng thành ăn khoảng 5 ký cỏ, lá/ngày hoặc 10 kg thức ăn nói chung, và nai thì ăn khoảng 10 ký/ngày. Vào thời kỳ động đực và lấy nhung, khẩu phần thức ăn của một con mỗi ngày khoảng 30 kg cỏ lá và chúng ăn 2 bữa ăn, bữa sáng sớm và bữa chiều tối. Không nên cho ăn thuần loại, vì ăn thế hươu nhanh chóng chán và không đủ chất dinh dưỡng.

Thức ăn phải được rửa sạch sẽ, và không nên cho hươu ăn lá cây bị ướt, vì dễ gây đau bụng. Hươu sống sạch sẽ, thường ăn các loại lá sung, mít, khoai lang, dây lạc, ngô, cỏ voi, cỏ ghinê, cỏ sữa và nhiều loại củ quả như khoai lang, chuối... hươu, nai có thể ăn được cả trái điều là loại trái chứa nhiều hàm lượng chất dinh dưỡng rất cần thiết cho chúng vào mùa cắt nhung. Vào mùa cắt nhung, cần cho hươu, nai ăn thêm tinh bột và những lá cây có nhiều nhựa như sung, mít, đu đủ... Ngoài ra, hàng tháng phải cho mỗi con hươu sao ăn chừng 0,5 đến 1 ký lá soan để xổ giun

Riêng hươu sao, nguồn thức ăn rất dồi dào, hơn nữa đây là loại động vật đã được thuần dưỡng từ lâu nên nhiều loài thức ăn hươu có thể ăn được, nó có thể ăn tới 50 loại thức ăn khác nhau, gồm: cỏ, lá cây, quả cây, rau và các loại chất bột. Chủ yếu là các loại lá mít, lá vả, lá sung, lá cây muối, lá dướng, lá hu đay (lá giấy), lá ngái, lá ngõa, lá vông, lá giới, lá khế, lá xoan, dây khoai lang, dây lạc, v.v. và nhiều loại củ quả: củ khoai, quả chuối....Nông dân biết chăn nuôi theo hướng thâm canh nên đã trồng cỏ để cho hươu như: cỏ voi, cỏ ghinê, cỏ sữa và còn có thể phơi khô để dành cho ăn dần. Nếu cho ăn cỏ tươi, lá cây và thêm một vài dạng thức ăn tinh bột để bồi bổ một cách đều đặn, đúng liều lượng thì hươu sao phát triển trọng lượng rất tốt.

Hươu sao thích ăn cỏ tươi (không ăn cỏ đã khô) và các loại lá cây (ngoại trừ lá cây bò cạp vàng là không ăn). Do vậy, muốn cho hươu sao ăn cỏ tươi phải bỏ vào chuồng vào lúc chiều hoặc chạng vạng tối (để tránh cỏ mau bị khô dưới sức nóng mặt trời). Người ta cũng thường bồi dưỡng cho hươu bằng các loại chất bột như cơm, cháo (nếp hoặc tẻ), ngô hạt luộc hoặc bắp ngô sống non, khoai lang (sống hoặc luộc), sắn củ tươi, các loại rau như rau muống, bắp cải, su hào, bí đỏ, cà rốt... Ngoài ra khi con vật gầy yếu, ốm, con đực ở thời kỳ sắp mọc nhung hay sau khi cắt nhung, sau khi giao phối với con cái, con cái ở thời kỳ nuôi con hay sắp tới thời kỳ động dục, người ta còn bồi dưỡng cho chúng bằng trứng (luộc hoặc nấu cháo).

Nai là con vật dễ tính, có sức đề kháng bệnh dịch, thức ăn cho nai ngoài cỏ voi, còn có thể sử dụng những sản phẩm phụ của nghề nông như cùi bắp hay vỏ bắp, lá cây xanh, rơm. nuôi nai cũng không khó, thức ăn cho nai rất đa dạng, ngoài các loại cỏ, lá cây còn có thể tận dụng các phế phụ phẩm trong gia đình, nai là loài vật ít bị bệnh nên tỷ lệ sống cao, có thể cắt cỏ, lá cây, thu lượm bơ rụng và nhiều phụ phẩm khác trong gia đình để cho nai ăn. Nhưng đến giai đoạn sắp lấy nhung thì phải bổ sung thêm 1 lượng thức ăn giàu dinh dưỡng như bột ngô, bột đậu tương và các loại vitamin hỗn hợp Chỉ thời gian nai sinh sản, hoặc cho cắt nhung mới phải bồi dưỡng cho nai những thức ăn có nhiều chất dinh dưỡng như: bột hạt bắp, bột đậu nành, bột đậu xanh, quả mít non.

Chuồng trại
Mặc dù hươu sao đã được nuôi dưỡng qua nhiều thế hệ, nhưng tính nhát người vẫn còn rất mạnh, nên không thể thả lỏng như dê, bò mà phải có chuồng nhốt. Chuồng trại để nuôi hươu, nai tương đối đơn giản, mỗi con chỉ cần diện tích vài mét vuông, xung quanh được quây bằng lưới và lợp tôn che nắng mưa. Chuồng nhốt hẹp có lợi là ít tốn diện tích, rẻ tiền nhưng con vật nuôi bị nhốt gò bó sẽ gây suy thoái những phẩm chất vốn có khi còn sống hoang dã. Muốn nuôi tốt hơn thì chuồng cần làm rộng, một phần là nhà che mưa, phần để trống có cây che bóng mát có cỏ và cây bụi làm thức ăn.

Vào mùa động đực các con hươu sao đực hay tấn công lẫn nhau, dễ làm gãy nhung trên đầu hoặc mang thương tích. Trong chuồng, nơi tập trung để thức ăn phải được tráng xi măng cho khô ráo, sạch sẽ, nếu không có tàng cây cao che bóng mát thì phải lợp thêm mái tôn bên trên để chống nắng, mưa. Thường thì hươu sao thích nằm nghỉ ngơi trên mặt đất, dưới các tàng cây có bóng mát sau khi ăn. Chọn nơi không ồn ào, hợp vệ sinh, không bị ô nhiễm bởi nguồn nước thoát sinh hoạt gia đình hay nguồn nước thải chưa qua xử lý của các khu công nghiệp, khu chế suất, diện tích chuồng phải tương đối rộng và trong chuồng nuôi phải có thêm một số cây có tàng lá xum xuê để che chắn sức nóng của ánh mặt trời, phải gần những nơi có cỏ tươi với số lượng nhiều để cắt cho hươu sao ăn.

Chuồng làm có hình vuông hoặc hình chữ nhật, làm trên nền đắp cao. Người ta thường tích phân lại trong chuồng khoảng 6 tháng mới lấy ra một lần. Vì vậy đáy chuồng được đào sâu xuống khoảng 30–40 cm và thường xuyên đổ tro, trấu làm cho phân và nền chuồng luôn được khô. Mỗi con hươu đực phải nhốt riêng ở một ngăn, hươu cái và hươu con nhốt chung. Vì vậy, mỗi chuồng tối thiểu phải có một ngăn, nhiều là 5 ngăn, phải có một ngăn dự trữ dùng để nhốt hươu khi các ngăn khác cầu làm vệ sinh, cần sửa chữa hoặc khu nuôi nhiều hươu cái mà có một con động dục cần phải nhốt riêng con đó với hươu nòi để phối giống. Mỗi ngăn thường làm 3 cửa: Một cửa mở ra phía ngoài để người ra vào khi cần, một cửa chung với ngăn bên để có thể lùa hươu từ ngăn này qua ngăn khác và cửa thứ 3 là cửa nhỏ hươu chỉ chui đầu lọt, thò cổ ra ngoài để ăn.

Động dục
Hươu sao (cả đực và cái) hai tuổi thì trưởng thành sinh dục (động dục và giao phối). Chúng động dục vào mùa thu và đẻ vào mùa xuân, thời gian chửa khoảng 6 tháng rưỡi đến 7 tháng, cả con đực và con cái đều động dục có mùa, khi con đực đã chín muồi thì không được nhốt chung với con cái, vì lúc con đực đòi nhảy mà con cái trốn chạy, nó có thể phát khùng và húc chết con cái. Khi con cái động dục có biểu hiện là việc kêu rống, đi lại nhiều trong chỗ nuôi nhốt, hay nhìn về phía con đực, lúc ấy cần cho đực và cái gặp nhau, sau khi cho giao phối mà con cái chưa chửa thì khoảng 20 ngày sau lại động dục, nếu sau thời gian ấy không thấy con cái có biểu hiện động dục là giao phối đã thành công và cần nhốt riêng.

Những con đực chưa đến mùa sinh dục có thể nhốt chung, nhưng trong mùa sinh dục phải nhốt riêng. Một con đực có thể cho giao phối với 10 con cái, nhưng sắp tới mùa sinh dục và sau khi cho giao phối cần bồi dưỡng, con đực nòi nào mà cho giao phối với nhiều con cái thì không nên cho cắt nhung. Đối với nai thì chỉ 14 tháng tuổi nai đực đã cho nhung và nai cái bắt đầu sinh sản; sau đó cứ chu kỳ 1 năm nai đực cho cắt nhung 2 lần, còn nai cái sinh sản một con giống. Hươu sao sinh sản 1 lứa/năm. Mùa giao phối từ tháng 5 đến tháng 9. Hơn 7 tháng sau hươu sinh sản, số lượng thường là một con, hiếm khi sinh đôi

Chọn giống
Trong chọn giống để chăn nuôi, người ta thường chọn những cá thể có các ưu điểm thể hiện rõ phẩm chất giống, hươu đực có cơ thể phát triển cân đối chắc chắn, khoẻ mạnh, béo vừa phải. Bình thường lông cómàu vàng sẩm, trên thân có những đốm trắng giống sao nỗi rõ, dưới cằm, cổ, đùi có màutrắng nhạt mùa thay lông bộ lông có màu sẫm tối, đốm trắng mờ hẳn tính tình nhanh nhẹn ít hung dữ. nhược điểm sau thì không nên chọn có đặc điểm giống không rõ ràng, cơ thể chậm phát triển, tính cân đối thấp, quá yếu, gầy hoặc quá béo. Lông da không đặc trưng cho phẩm chất giống.

Đầu to vừa phải có dạng hình chữ V, khoảng cách giữa hai gốc sừng rộng, mắt tinh, mõm dài vừa, đôi tai luôn nghe nhóng nhanh nhạy, đầu cổ kết hợp tốt, cổ dài vừa phải và thon nhỏ, không nên chọn những con đầu quá to, hoặc quá nhỏ, đôi mắt kém tinh nhanh, đôi tai ít cử động trán hẹp, khoảng cách sừng ngắn, đầu cổ kết hợp không tốt. Ngực đầy đặn, vòng ngực lớn, vai ngực kết hợp tốt. Những con có nhược điểm là Vai quá hẹp ngực nông vai quá nhỏ ngực và cổ kết không chắc chắn. Sống lưng thẳng, lưng thon mình ngựa, lưng, sườn, bụng kết hợp tốt, nên loại những con có đặc điểm Bụng xệ, lưng quá cong, thân quá dài hoặc quá ngắn, lưng sườn bụng, kết hợp với nhau lõng lẽo.

Mông cân đối nở nang, đùi đầy đặn có cơ thịt nỗi rõ chắc, mông và đùi linh hoạt, kết hợp chắc chắn, loại những con Mông lép, đít tóp teo, đùi nhỏ cơ thịt nhảo, đi lại không bình thường. Bốn chân thon nhỏ dài vừa chắc chắn, vận động tự nhiên, nhanh nhẹn, hai chân trước không qua thấp so với hai chân sau, hai chân sau chùng xuông so với hai chân trước, phía sau hơi thấp hơn so với phía trước, không nên chọn những con có Bốn chân không chắc chắn vận động không bình thường, chân quá nhỏ hay quá to, mong chân không bình thường hay bị bệnh.Bộ phận sinh dục hoàn thiện, cân đối, hai hon cà to cân đối, dương vật bình thường. Tính hăng vào thời kỳ sinh sản tốt, mùa sinh sản thường ướt ở dương vật, không chọn những con có bộ phận sinh dục không hoàn thiện, hai hòn cà không cân đối, tính hăng kém, khả năng nhảy phối kém.

Đối với hươu cái, người ta thường chọn nuôi những con nhìn tổng quan đẹp, khoẻ,cân đối hài hoà giữa các bộ phần cơ thể, thể hiện rõ đặc trưng của giống cái, đuôi luôn phe phẩy, mắt sáng nhanh nhẹn, thể chất lông da thể hiện rõ phẩm chất giống, hươu cái có cơ thể phát triển cân đối, khoẻ mạnh, béo vừa phải. Bình thường lông có màu vàng sẩm, trên thân cónhững đốm trắng giống sao nỗi rõ, dưới cằm, cổ, đùi có màu trắng nhạt. Tính tình nhanh nhẹn ít hung dữ, loại bỏ không chọn những con đặc điểm giống không rõ ràng, cơ thểchậm phát triển, tính cân đối thấp, quá yếu, gầy hoặc quá béo. Lông da không đặc trưng cho phẩm chất giống. Tính tình quá hung dữ hoặc quá chậm chạm.

Đầu to vừa phải có dạng hình chữ V, khoảng cách giữa hai gốc sừngrộng, mắt tinh, mõm dài vừa, đôi tai luôn nghe nhóng nhanh nhạy, đầu cổ kết hợp tốt, cổ dài vừa phải và thon nhỏ, không nên chọn những con đầu quá to, hoặc quá nhỏ, đôi mắt kém tinh nhanh, đôi tai ít cử động trán hẹp, khoảng cách sừng ngắn, đầu cổ kết hợp không tốt. Chọn những con có ngực đầy đặn, vòng ngực lớn, vai ngực kết hợp tốt, loại những con Vai quá hẹp ngực nông vai quá nhỏ ngực và cổ kết không chắc chắn.Sống lưng thẳng, lưng thon mình ngựa, lưng, sườn, bụng kết hợp tốt. Không chọn những con bụng xệ, lưng quá cong, thân quá dài hoặc quá ngắn,lưng sườn bụng, kết hợp với nhau lõng lẽo.Mông và đùi sau: Chọn những con nông cân đối nở nang, đùi đầy đặn có cơ thịt nỗi rõchắc, mông và đùi linh hoạt, kết hợp chắc chắn, không nên chọn những con nông lép, đít tóp teo, đùi nhỏ cơ thịt nhảo, đi lại không bình thường.

Bốn chân là rất quan trọng đối với hươu chọn làm giống vì thể nên chọn những con có Bốn chân thon nhỏ dài vừa chắc chắn, vận động tự nhiên, nhanh nhẹn, haichân trước không qua thấp so với hai chân sau, hai chân sau chùng xuông so với hai chântrước, phía sau hơi thấp hơn so với phía trước. Không nên chọn những con có 4 chân không chắc chắn vận động không bình thường, chân quá nhỏ hay quá to, móng chân không bình thường hay bị bệnh.Hươu cái thường làm nhiệm vụ sinh sản nên khâu chọn bộ phận nàyrất quan trọng nên chú ý chọn những con có Bộ phận sinh dục hoàn thiện, Biểu hện động dục rõ ràng, bốn vú đều nhau, dễ phối giống, cho sữa tốt, nuôi con giỏi,không nên chọn những con có đặc điểm Bộ phận sinh dục khuyết tật, khó phối giống,biểu hiện động dục không rõ ràng, khó đẻ, không biết nuôi con. Con cái dễ phối giống, mắn đẻ, nuôi con giỏi, tạp ăn, sữa tốt.

Lấy lộc

Sau 2 năm nuôi, hươu và nai đực bắt đầu ra sừng, còn gọi là nhung, một con hươu đầu đàn to lớn, nặng trên năm chục cân, mỗi mùa cắt được 1,2 kg lộc, Nai nuôi 2 năm tuổi thì có thể lấy nhung nếu chăm sóc tốt thì 1 năm cắt nhung 2 lần. Nai cái mỗi năm đẻ 1 lứa. Nhung hươu, nai có giá trị cao, ngoài công dụng bồi bổ cơ thể, nhung hươu, nai còn chữa được nhiều loại bệnh, người ta thường ca ngợi nó trong 4 thứ thuốc quý: sâm, nhung, quế, phụ.

Người nuôi có thể cắt nhung và thời gian cắt kéo dài đến tháng hai, tháng ba âm lịch. Mỗi cặp nhung hươu nặng khoảng từ 400 đến 600 gram, nai khoảng 1 đến 1,6 kg, nếu được ăn đầy đủ chất dinh dưỡng, biết thúc vào thời điểm gần cắt, có cặp nhung nặng đến 2 kg. Bình quân mỗi năm có thể cắt nhung từ một đến hai lần ở mỗi con. Trong một năm, nai đực cho cắt nhung 2 đợt vào mùa xuân và mùa thu, với trọng lượng nhung từ 2–4 kg/con, thậm chí, có nai đực giống tốt, trong một năm có thể cho thu tới 8 kg nhung. Nhiều con hươu sau khi cắt vài tháng lại mọc thêm nhung, gọi là nhung tái sinh, mỗi cặp chỉ hai ba lạng, giá rẻ hơn nhung cắt ban đầu.

Khi cắt nhung phải dùng dụng cụ sắc như cưa và được khử trùng cẩn thận, cắt xong phải tiến hành cầm máu nhanh bằng các loại thuốc lá để tránh mất sức cho hươu, nai. Sau đó cho hươu, nai ăn nhiều hơn ngày thường và bổ sung thêm thức ăn tinh bột để giúp chúng nhanh hồi sức. Nếu chăm sóc tốt, hươu, nai có thể cho nhung đến hơn 20 năm. Như thời điểm cắt nhung, phải kiểm tra kỹ chuồng trại, kiểm tra cát lót dưới đất độ dày tới đâu, dụng cụ cắt nhung, rơm lót đầu nai…để khi giật nai xuống cắt nhung tránh tình trạng nai bị thương dẫn đến chết.

Đối với nai đen, Nai đực lấy nhung, chăm sóc nuôi dưỡng nai thời kỳ mọc nhung là quan trọng nhất trong chăn nuôi nai vì nhung nai sản sản phẩm thiết yếu nhất của nai, nai ra nhung (sừng non) thường nhú ra từ tháng 6 đến 9, muốn có cặp nhung tốt thì phải bồi dưỡng cho nai nhất là 1-2 tháng trước khi ra nhung, ngoài khẩu phần ăn bình thường hàng ngày cần bổ sung thêm thêm 0,5 đến 0,7 kg thức ăn hỗn hợp tinh, 1 đến 2 kg trái cây, tảng liếm khoáng treo ở đầu chuồng cho nai liêm tự do và 5 đến 7 ngày và cho ăn bổ sung từ 1 đến 2 quả trứng. Khi nhung nai mới nhú tránh rượt đuổi nai làm nai trượt ngã gãy nhung. Cắt nhung xong phải cầm máu, sát trung và băng kín chỗ cắt tránh ruỗi nhặng đậu vào gây nhiễm trùng, đồng thời nấu cháo gạo bối dưỡng cho nai chóng hồi phục. Thường lấy nhung nai 1 lần 1 cặp/năm cũng có khi 2 lần 2 cặp/năm. Nếu chăm sóc nuôi dưỡng đúng quy trình kỹ thuật cắt nhung sau 50-60 ngày kể từ khi mọc nhung thì mỗi năm 1 nai đực có thể cho 1 cặp nhung 0,9-1,0 kg/năm, cá biệt có con cho 1,5-1,6 kg/năm. Nếu khai thác non thì mỗi năm cho 2 cặp nhung 0.4-0.5 kg, cá biệt có con cho 2 cặp nhung, mỗi cặp 0.7-0.8 kg. Trong điều kiện nuôi nhốt một dời nai có thể kéo dài 15 năm và cho 15-17 cặp nhung.

Trong thời gian nai mang thai nên nhốt riêng mỗi con một ô chuồng để tiện quản lý và chăm sóc. Giai đoạn mang thai thời kỳ đầu từ tháng thứ nhất đến tháng thứ 5 cho nai ăn thức ăn bình thường. Giai đoạn mang thai thời kỳ 2 từ tháng thứ 6 đến lúc đẻ bổ sung thêm 0,5-0,7 kg thức ăn hỗn hợp tinh, cho ăn 2–3 kg trái cây, tảng liếm khoáng treo ở đầu chuồng cho nai liếm tự do. Thức ăn xanh cần cho ăn đa dạng hơn và cháo, cám, đu đủ, ngô. Khi nai con được 3 tháng tuổi đã biết tập ăn cỏ lá thì khẩu phần thức ăn của mẹ trở lại bình thường. Trong trường hợp nai cái lâu ngày không chửa đẻ ta phải tiêm hormol kích thích sinh dục. Nếu nai đẻ lứa đầu không biết cho con bú ta phải giữ bắt con mẹ cho con bú. Nai con mới đẻ ra cho bú sữa đầu càng sớm càng tốt, chậm nhất 3-4 giờ sau khi đẻ. Nếu nai mẹ thiếu sữa thức ăn tập ăn kém chất lượng làm cho nai rối loạn tiêu hóa dẫn đến tiêu chảy, hàng ngày cho nai vận động và tiếp xúc với con người tạo điều kiện cho nó thân thiết với con người.

Bệnh tật

Hươu nai sống rất sạch, không ăn các loại thức ăn bẩn, ôi thiu nên chúng ít bị bệnh, thỉnh thoảng mới bị các loại bệnh thông thường như: sình bụng, ỉa chảy, ký sinh trùng và chỉ cần điều trị như các loại gia súc khác, hươu sao có sức đề kháng bệnh tương đối cao, ít khi bị bệnh lặt vặt. Nếu nuôi hươu sao, cần lưu ý nguồn nước hợp vệ sinh như nước thủy cục hoặc nước giếng đóng có độ ph từ 6,5 đến 8,5 cũng đều sử dụng được. Tuy nhiên, ở Nghệ An đã xuất hiện một loại dịch lạ làm cho đàn hươu, nai của huyện chỉ bỏ ăn mấy ngày, sốt, chướng bụng rồi lăn ra chết hàng loạt. Cuối năm 2010, đầu 2011, hươu Quỳnh Lưu đứng trước nguy cơ toàn huyện có 483 con hươu bị chết. Nhiều con đang khoẻ mạnh, ăn uống bình thường, bỗng lăn ra chết. Ngoài ra, do thiếu kiến thức và kinh nghiệm trong nuôi nai nên nhiều hộ nuôi ở xã Hòa Kiến đã để nai bị chết trong lúc cắt nhung hay sinh đẻ. Hươu sao là loài vật ít bị nhiễm bệnh nếu khu vực chuồng trại thường xuyên được vệ sinh, cách ly với môi trường bên ngoài.

Đối với loài nai đen, Nai dễ bị mắc bệnh cảm nóng và say nắng vào mùa hè từ tháng 4 đến tháng 8 ở Việt Nam do ở ngoài nắng gắt quá lâu, thiếu nước uống. Nai đột nhiên trông lờ đờ chậm chạp, thường hay nằm, không nhai lại, mạch nhanh, thở gấp, mắt đỏ ngầu, có khi mồ hôi toát ra đầm đìa. Không can thịêp kịp thời nai có thể bị chết. Vào mùa hè không cho nai ở ngoài trời nắng gắt quá lâu. Trong sân vườn nên có nhiều cây bóng mát, đặt nhiều chậu đựng nước có pha muối cho nai uống. Bệnh chướng bụng đầy hơi do nai ăn phải thức ăn kém phẩm chất, như lá cỏ bị thối, mốc, hoặc lá cỏ tươi còn ướt nước hoặc đẫm sương, chúng cũng bị bệnh do nai ăn nhanh quá hay no quá, nhất là ăn no xong lại vận động ngay. Cũng có thể do thay đổi thức ăn đột ngột, từ thức ăn tươi chuyển sang thức ăn khô, hoặc cho ăn no đói thất thường. Do do thức ăn trong dạ cỏ lên men nhanh, sinh ra nhiều hơi, làm bụng phình chướng lên về phía bên trái (phồng cao hơn cả mõm xương hông).

Nếu lấy ngón tay gõ vào vùng bụng này sẽ nghe như tiếng trống. Trực tràng đầy phân, dạ cỏ mất phản xạ co bóp, ngày càng chướng to ép lên cơ hoành, gây rối loạn tuần hoàn. Con vật thở rất khó khăn 2 lỗ mũi nở to, mạch nhanh, cổ cứng đờ. Bệnh nặng hơn nữa thì nai sùi bọt mép, ra mồ hôi đầm đìa, mạch yếu dần, rồi chết vì ngạt thở. Do đó trong chăn nuôi không cho nai ăn những thức ăn kém phẩm chất, không cho ăn quá no và sau khi ăn cần tránh cho vận động quá mức. Không cho ăn lá, cỏ ướt nhiều thành phần và khối lượng thức ăn cần thay đổi dần dần tránh đột ngột. Đối với bệnh ỉa chảy thì triệu chứng có thể thấy là nai đi phân lỏng do thức ăn kém phẩm chất hoặc do ăn nhiều thức ăn ướt có nhiều nước như củ khoai lang, dây lạc, thức ăn ủ xanh hay đường tiêu hoá bị viêm hoặc giun sán quá nhiều. Thời tiết thay đổi đột ngột, ăn ở bẩn và chật cũng là một trong những nguyên nhân gây ra bệnh này. Nai kém ăn, hơi sốt, mũi khô, lông xơ xác.

Thời gian đầu thường táo bón, sau ỉa lỏng nhiều lần, làm dính bẩn từ khấu đuôi đến khoeo chân. Phân có màu xanh vàng, sau xanh đen xám, mùi thối khắm, nhiều khi có lẫn những màng nhầy. Nai bị bệnh gầy đi rất nhanh do mất nhiều nước, kiệt sức dần rồi chết. Ban đầu để nai nhịn ăn hẳn trong 1-2 ngày và cho uống nhiều nước sắc đặc những thứ lá chát như búp ổi, lá sim, hồng xiêm để tống hết những thức ăn còn trong dạ dày và cho ăn cháo gạo hay cháo cám có bỏ muối mấy ngày sau khi khỏi đồng thời.

Chú thích

Họ Hươu nai
Gia súc
Chăn nuôi


title: Phương trình Dirac

text:
Trong vật lý hạt, phương trình Dirac là một phương trình sóng tương đối tính do nhà vật lý người Anh Paul Dirac nêu ra vào năm 1928 và sau này được coi như là kết quả mở rộng của các nghiên cứu thực hiện bởi Wolfgang Pauli. Trong dạng tự do, hay bao gồm tương tác điện từ, phương trình này miêu tả hành trạng của các hạt với spin-½, như electron và quark, đồng thời nó nhất quán với các nguyên lý của cơ học lượng tử và của thuyết tương đối hẹp. Phương trình này là lý thuyết cơ học lượng tử đầu tiên tính đến đầy đủ các đặc tính của thuyết tương đối hẹp.

Phương trình cũng miêu tả cấu trúc trong dải phổ hiđrô theo một cách rất phức tạp. Hệ quả của phương trình này cũng hàm ý sự tồn tại của một dạng vật chất mới đó là phản vật chất, mà cho đến thời điểm nó các nhà vật lý chưa hề nghĩ tới hay quan sát được, và sau đó phản vật chất đã được phát hiện bằng thực nghiệm. Phương trình cũng cung cấp sự hiệu chỉnh lý thuyết bằng việc đưa ra các hàm sóng chứa một số thành phần trong lý thuyết của Pauli về spin; hàm sóng trong lý thuyết của Dirac là các vectơ với bốn thành phần là các số phức (còn gọi là bispinor), hai trong số chúng giống với hàm sóng Pauli trong giới hạn phi tương đối tính, khác với phương trình Schrödinger mà miêu tả hàm sóng chỉ có một thành phần phức. Hơn nữa, trong trường hợp khối lượng gán bằng 0, phương trình Dirac trở thành phương trình Weyl.

Mặc dù ban đầu Dirac không hoàn toàn đánh giá đầy đủ ý nghĩa quan trọng của phương trình này, nhưng với hệ quả của việc giải thích spin trong sự thống nhất giữa cơ học lượng tử với thuyết tương đối hẹp - cũng như tiên đoán và phát hiện ra positron— thể hiện lý thuyết và phương trình Dirac là một trong những thành tựu to lớn của vật lý lý thuyết. Phương trình là sự hội tụ của các công trình của Newton, Maxwell, và Einstein trước ông. Trong lý thuyết trường lượng tử, phương trình Dirac được giải thích theo nghĩa khác nhằm miêu tả trường lượng tử tương ứng với các hạt có spin-½.

Biểu diễn toán học

Phương trình Dirac trong dạng ban đầu viết bởi Dirac là:

với  là hàm sóng bốn thành phần cho electron có khối lượng nghỉ  trong hệ tọa độ không thời gian . Các đại lượng  là những thành phần của vectơ động lượng, được hiểu như là toán tử động lượng trong lý thuyết của Schrödinger. Các hằng số,  là tốc độ ánh sáng, và  là hằng số Planck chia cho . Những hằng số vật lý này lần lượt đại diện cho thuyết tương đối hẹp và cơ học lượng tử.

Dirac đề xuất khi chứng minh phương trình này để giải thích các hành vi của electron chuyển động tương đối tính, và cũng cho phép nguyên tử được được nhìn nhận một cách phù hợp trong thuyết tương đối. Ông hi vọng rằng phương pháp của ông có thể giải quyết các vấn đề về phổ nguyên tử.

Hàm sóng được biễu diễn dưới dạng vector 4 chiều,    và   là những ma trận 4x4. Chúng giải thích cho siêu vị trsi của một electron spin-up, spin-down và poítronn spin-up. spin-down.

Các đại lượng  and  là những ma trận 4x4, chúng đều là các ma trận Hermit và bình phương của chúng bằng ma trận đơn vị

Các ma trận này phản giao hoán lẫn nhau, có nghĩa là nếu  và  khác nhau thì:

Tạo phương trình Schrodinger tương đối tính

Phương trình Dirac gần giống với phương trình Schrodinger cho một hạt tự do có khối lượng:

Vế trái được biểu diễn bởi bình phương toán tử động lượng chia cho 2 lần khối lượng, ta được động lượng phi tương đối tính. Bởi vì thuyết tương đối coi không thời gian là 1 đối tượng, việc tương đối tính hóa phương trình này đòi hỏi đạo hàm theo không thời gian phải có tính đối xứng giống như trong phương trình Maxwell - phương trình phải có cùng bậc không thời gian. Trong thuyết tương đối, động lượng và năng lượng là thành phần của vector động lượng 4 chiều, quan hệ giữa chúng:

điều đó cho thấy độ dài của động lượng 4 chiều chính là khối lượng nghỉ m, thay thế cho toán tử năng lượng và động lượng từ phương trình Schrodinger, ta được phương trình Klein-Gordon mô tả sóng, được cấu thành từ các bất biến tương đối tính,

Với hàm  ϕ là một đại lượng vô hướng, một số phức có cùng giá trị cho mọi hệ quy chiếu. Đạo hàm của không thời gian đều có bậc là 2. Điều đó dẫn tới một hệ quả là, phải tồn tại một giá trị ban đầu của hàm sóng thỏa mãn ý nghĩa xác suất của hàm sóng: tại một điểm cho trước, mật độ xác suất để tồn tại một hạt là

mật độ này liên hệ tới mật độ dòng xác suất như sau:

sự trao đổi của mật độ dòng và mật độ thể tích qua phương trình bảo toàn:

Ta có thể biểu diễn mật độ dòng  dưới dạng vector 4 chiều:

trong đó thành phần thứ 4 của vector chính là đạo hàm của mật độ xác suất theo thời gian. Ở phương trình trên, vai trò của không thời gian là tương đương nhau, do đó, nó thỏa mãn thuyết tương đối, giá trị ban đầu của  ψ có thể được chọn tự do

Nhóm Dirac

Dirac đã thử một phương trình bậc một của cả không thời gian. Một trong số đó chính là

thay thế p bằng toán tử tương đương, mở rộng căn bậc 2 của chuỗi đạo hàm vô hạn,... nhiều cách đã được thử qua. Phần lớn nhà vật lý có những sai sót nhỏ, mặc dù về mạt kĩ thuật là chúng phù hợp.

Câu chuyện vẫn tiếp tục, Dirac cuối cùng đã tìm được ý tưởng bằng cách thay thế căn bậc 2 bằng

bằng cách phân tích vế phải, ta đòi hỏi các số hạng như ∂x∂y  phải bị triệt tiêu, giả sử

với

Dirac ngay lập tức hiểu tằng các điều kiện trên sẽ gặp nhau nếu như A, B, C và D có dạng ma trận, với ngụ ý rằng hàm sóng có nhiều thành phần. Điều này giải thích tại sao sự xuất hiện của hàm sóng 2 thành phần trong lý thuyết về spin của Pauli, có điều gì đó bí ẩn, ngay cả với bản thân Pauli. Tuy nhiên, cần phải có tối thiểu một ma trận 4x4 để thiết lập hệ thống với các tính chất được yêu cầu - do đó hàm sóng có 4 thành phần, không phải 2 như trong lý thuyết của Pauli, hay 1 như trong lý thuyết của Schrodinger. Hàm sóng 4 thành phần đại diện cho một lớp thực thể toán học mới trong vật lý lý thuyết.

Cho trước hệ số trong các số hạng của những ma trận trên, ta có thể viết được phương trình

với  được xác định. Áp dụng một lần nữa toán tử ma trận lên cả 2 vế ta thu được

Ta thu được , suy ra các thành phần của hàm sóng từng cái m thỏa mãn điều kiện năng lượng-động lượng:

Đặt

và bởi vì

ta thu được phương trình Dirac như bên trên.

Tham khảo

Các bài báo liên quan

Sách

Liên kết ngoài
The Dirac Equation at MathPages
The Nature of the Dirac Equation, its solutions and Spin
 Dirac equation for a spin ½ particle
Pedagogic Aids to Quantum Field Theory click on Chap. 4 for a step-by-small-step introduction to the Dirac equation, spinors, and relativistic spin/helicity operators.

Lý thuyết trường lượng tử
Spinor
Phương trình đạo hàm riêng
Fermion
Phương trình
Phương trình vi phân riêng


title: Quan Trí Bân

text:
Kenny Quan Trí Bân (sinh ngày 30 tháng 12 năm 1980) là ca sĩ, diễn viên Hồng Kông, trực thuộc Tập đoàn Giải trí Anh Hoàng Emperor Entertainment Group. Anh sinh ra tại Philippines, nhưng trưởng thành ở Hồng Kông.

Năm 20 tuổi, Kenny cùng bạn thân của anh - Steven Trương Chí Hằng Steven Cheung được chọn để thành lập nhóm nhạc Boy'z.

Năm 2005, Kenny được yêu cầu rời khỏi Boy'z để phát triển sự nghiệp solo của mình. Anh phát hành 3 album: "Oncoming", "Musick", và "Mie Wo Sagashite"

Năm 2010, Kenny và Steven trở lại với Boy'z, họ cho ra mắt album mới "Ready to go" vào năm 2011. Với album này, họ đã giành được giải ca khúc Phổ Thông hay nhất cho "Sexy Body".

Cũng từ năm 2010, Kenny chủ yếu phát triển sự nghiệp ở Đại Lục. Anh tham gia các bộ phim "Vũ đài thanh xuân" với Han Geng, Huỳnh Dịch, "Kiếm hiệp tình duyên" với Tạ Đình Phong, Thái Trác Nghiên, "Banana Boy", nhưng mãi đến bộ phim Truy Ngư Truyền kỳ, Kenny diễn vai Trương Chân bên cạnh tiểu hoa đán Đại Lục, Triệu Lệ Dĩnh thì tên tuổi anh mới thật sự bật sáng.

Truy ngư truyền kỳ đã đạt được thứ hạng rating cao nhất trong mùa phim hè, đưa Kenny vào top nam diễn viên triển vọng. Tiếp nối thành công đó, năm 2013, Kenny tiếp tục tham gia 2 phim "Bí mật người vợ" và "Tú Lệ giang sơn" bên cạnh Lâm Tâm Như, Viên Hoằng

Các phim đã tham gia

Truyền hình

Điện ảnh

Ảnh

Quan Trí Bân năm 2006

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Kenny Kwan Official forum
 Boy'z And Kenny Kwan S'pore Forum
 EEG Music's Website
 Kenny Kwan Interview
 Kenny's Current Blog
 Kenny's Old Blog
 Boyz Malaysia Fan Club

Ca sĩ Hồng Kông
Diễn viên Hồng Kông
Thần tượng Hồng Kông
Sinh năm 1981
Nhân vật còn sống
Người Philippines gốc Hoa
Sinh năm 1980


Ban Bí thư Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc (Ban Bí thư) là cơ quan thường trực của Đảng Cộng sản Trung Quốc, tạo thành 1 cấu trúc song song tồn tại cùng các tổ chức Nhà nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, do Tổng Bí thư chủ trì.

Vai trò quan trọng nhất của Ban Bí thư liên quan đến việc ra quyết định nhân sự ở cả hai cơ quan Đảng và Nhà nước (không có Quân đội).

Ban Bí thư là cơ quan làm việc của Bộ Chính trị và Ủy ban Thường vụ Bộ Chính trị, đứng đầu là Tổng Bí thư. Ngoài ra Ban Bí thư còn liên quan đến cấu trúc của Đảng. Ban Bí thư có quyền hành trong Đảng Cộng sản Trung Quốc theo quy định tại Điều lệ và Quy chế của Đảng. Bộ chính trị và Ủy ban Thường vụ Bộ Chính trị có thể bầu chọn hoặc chỉ định Ủy viên trong Ban Bí thư.

Lịch sử

Tại Hội nghị Trung ương 5 Đại hội 6 của Đảng Cộng sản Trung Quốc (1/1934),Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị được đổi tên thành Ban Bí thư Ủy ban Trung ương Đảng.

Tại Đại hội 8 tháng 9 năm 1956, Ban Bí thư Ủy ban Trung ương đổi tên thành Ban Thường vụ Bộ Chính trị.Tại Đại hội 8 chọn ra được 12 người vào Ban Bí thư.Nhiệm vụ giám sát việc thi hành chính sách hàng ngày của Đảng Cộng sản Trung Quốc,dưới sự chỉ đạo của Bộ Chính trị,Ban Bí thư thực hiện quyền lực không có thẩm quyền.Từ tháng 4/1969 đến tháng 2/1980 không có Ban Bí thư.Tại Hội nghị Trung ương 5 Đại hội 11 (2/1980) quyết định khôi phục lại Ban Bí thư.Sau Đại hội 13 Ban Bí thư là cơ quan quyền lực của Đảng cùng với Bộ Chính trị,Ủy ban Thường vụ Bộ Chính trị.

Từ 1956-1966 Tổng Thư ký Ban Bí thư được thiết lập với quyền hạn chức vụ còn tồn tại đến ngày nay.Tổng Thư ký đầu tiên là Đặng Tiểu Bình.Khi Cách mạng Văn hóa nổ ra (1966) Ban Bí thư bị xóa bỏ.Tháng 2 năm 1980 quyết định khôi phục lại chức danh Tổng Thư ký.Tháng 9/1982 quyết định bãi bỏ chức danh Tổng Thư ký thay vào đó Ban Bí thư chịu trách nhiệm công việc trực tiếp dưới Tổng Bí thư.

Sau thời kỳ Cải cách,tại các kỳ Đại hội 13, 14, 17, 18 trong Ban Bí thư không có thành viên của Quân đội.

Cơ cấu tổ chức
Cơ cấu Ban Bí thư thường gồm: 1 ủy viên thường vụ Bộ Chính trị làm bí thư ban, Phó Thủ tướng, Hiệu Trưởng Trường Đảng TW, Trưởng ban Tổ chức TW, Trưởng ban Tuyên giáo TW, Chủ nhiệm Văn phòng Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quân ủy, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội, Phó Bí thư Ban kiểm tra kỷ luật TW,

Các thành viên ít xuất hiện hơn gồm có: Bí thư ban Kiểm Tra, Bí thư ban chính Pháp, Phó Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Chính Hiệp, Ủy viên Quốc Vụ Viện, Tổng thư ký Quốc Vụ Viện, Bộ trưởng Bộ Công an, Chủ nhiệm văn phòng nghiên cứu chính sách Trung ương...

Danh sách Ủy viên Ban Bí thư Ủy ban Trung ương Đảng qua các thời kỳ

Đại hội 8

Tổng Bí thư Ban Bí thư: Đặng Tiểu Bình

Bí thư: Đặng Tiểu Bình; Bành Chân (miễn nhiệm năm 1966); Vương Giá Tường; Đàm Chấn Lâm; Đàm Chính (miễn nhiệm năm 1962); Hoàng Khắc Thành (miễn nhiệm năm 1962); Lý Tuyết Phong; Lý Phú Xuân (Bổ sung thay thế năm 1958); Lý Tiên Niệm (Bổ sung thay thế năm 1958); Lục Định Nhất (Bổ sung thay thế 1962, miễn nhiệm năm 1966); Khang Sinh (Bổ sung thay thế năm 1962); La Thụy Khanh (Bổ sung thay thế năm 1962, miễn nhiệm năm 1966); Đào Chú (tăng tuyển Bí thư Thường vụ năm 1966); Diệp Kiếm Anh (Bổ sung thay thế năm 1966); Tạ Phú Trị (bổ sung năm 1966); Lưu Ninh Nhất (bổ sung năm 1966).

Bí thư Dự khuyết: Lưu Lan Đào; Dương Thượng Côn (miễn nhiệm năm 1966); Hồ Kiều Mộc.

Đại hội 11

Từ tháng 2 năm 1980 đến tháng 9 năm 1982

Đại hội 12

Từ tháng 9 năm 1982 đến tháng 10 năm 1987

Đại hội 13

Từ tháng 10 năm 1987 đến tháng 10 năm 1992

Đại hội 14

Từ tháng 10 năm 1992 đến tháng 9 năm 1997

Đại hội 15

Từ tháng 9 năm 1997 đến tháng 11 năm 2002

Đại hội 16

Từ tháng 11 năm 2002 đến tháng 10 năm 2007

Đại hội 17

Từ tháng 10 năm 2007 đến tháng 11 năm 2012

Đại hội 18
Từ tháng 11 năm 2012 đến tháng 10 năm 2017

Đại hội 19

Từ tháng 10 năm 2017 đến tháng 10 năm 2022

Đại hội 20

Từ tháng 10 năm 2022 đến nay

Tham khảo

Đảng Cộng sản Trung Quốc


title: Hồ Kleinhesselohe

text:
Hồ Kleinhesselohe  là hồ nhân tạo và thuộc Vườn Anh (München) (600 m phía Đông của trạm U-Bahn Münchner Freiheit). Hồ nằm ngay phía Nam của Isarring, mà tách Hirschau với vùng phía Nam của vườn Anh, và cũng là nơi ưu thích của du khách.

Lịch sử
Hồ được Reinhard von Werneck, Thiếu tướng chịu trách nhiệm cho vườn từ 1799 tới 1803, cho đào vào năm 1803, ban đầu rộng khoảng 3,5 ha giữa Schwabing (hồi đó còn là một làng ở phía Bắc của München) và Kleinhesselohe (hồi đó là một trạm gác nằm ở bìa phía Bắc của vườn cũng như là cổng vào Hirschau nằm ở phía Bắc. Người trông vườn dựng một quán bán bia tạm bợ cho những người làm việc trong vườn. Chẳng bao lâu người ta bán cả sữa và các món ăn nguội và trở thành một điểm hẹn được ưa thích cho những người đi dạo trong vườn. Một chòi cho nhảy đầm càng lôi cuốn thêm du khách.

Từ năm 1807 tới 1812 hồ được người kế tiếp của Werneck Friedrich Ludwig Sckell, một kiến trúc sư công viên, mở rộng ra hơn gấp đôi và có diện tích của hồ bây giờ. Do được mở rộng hồ bây giờ nằm rất gần Kleinhesselohe, và cái quán Biergarten đó bây giờ là Seehaus. Từ năm 1882 cho tới 1883 Gabriel von Seidl cho xây một nhà chứa thuyền có bán thức ăn. Nhà này vào năm 1935 được thay thế bởi Rudolf Esterer với một ngôi nhà mới có sân ngồi bên hồ, cho tới khi bị giật sập vào năm 1970 rất được ưa thích. Để thế vào chỗ đó người ta định xây một làng Nhật, tuy nhiên dự định này không bao giờ được hình thành vì rất tốn kém. Mãi đến 15 năm sau thì Seehaus hiện thời mới được xây thay thế cho một căn nhà được xây tạm.

Hình ảnh

Tham khảo

Vườn Anh (München)


title: Sự mở rộng lãnh thổ của Hoa Kỳ

text:
Đây là danh sách các lần mở rộng lãnh thổ Hoa Kỳ, bắt đầu khi Hoa Kỳ giành được độc lập. Chú ý là danh sách này chính yếu chỉ nói về các vùng đất mà Hoa Kỳ thu được từ các quốc gia dân tộc. Các vùng lãnh thổ thu được từ người bản địa Mỹ không được liệt kê ở đây.

Lịch sử Bắc Mỹ qua các thời kỳ bị kiểm soát

1783–1853

Hiệp ước Paris (1783) với Vương quốc Anh đã định hình ra biên giới ban đầu của Hoa Kỳ. Có một số điểm mơ hồ không rõ ràng trong hiệp ước này có liên quan đến biên giới chính xác với Canada vì thế dẫn đến các vụ tranh chấp và được giải quyết bởi Hiệp ước Webster-Ashburton năm 1842.

Louisiana
Vùng đất mua Louisiana được thương lượng với Napoleon vào năm 1803 trong thời tổng thống Thomas Jefferson. Lãnh thổ này được mua từ Pháp với giá $15 triệu đô la Mỹ (tương đương với $ vào thời điểm ngày nay). Một phần nhỏ của vùng đất này bị nhượng lại cho Vương quốc Anh 1818 để đổi lấy vùng lòng chảo sông Red. Phần nhiều hơn thế được nhượng lại cho Tây Ban Nha vào năm 1819 để đổi lấy vùng đất Florida nhưng sau này bị Hoa Kỳ lấy lại sau khi sáp nhập Texas và thu được Nhượng địa Mexico.

Tây Florida
Tây Florida bị Hoa Kỳ tuyên bố chủ quyền vào năm 1810 dưới thời tổng thống James Madison. Lúc đó Lục quân Hoa Kỳ chiếm giữ quốc gia mới này 90 ngày sau khi nó tuyên bố độc lập khỏi Tây Ban Nha.

Sông Red
Những phần đất của vùng Rupert's Land và Thuộc địa Sông Red nằm ở phía nam vĩ tuyến 49 độ trong lòng chảo Sông Red (miền Bắc Hoa Kỳ) được thu nhận năm 1818 từ tay Vương quốc Anh theo Hiệp ước 1818.

Đông Florida
Hiệp ước Adams-Onís năm 1819 với Tây Ban Nha đưa đến việc Tây Ban Nha nhượng lại Đông Florida và Quốc gia Tự do Sabine. Tây Ban Nha cũng từ bỏ tuyên bố chủ quyền đối Xứ Oregon theo hiệp ước này. Điều khoản III của hiệp ước, khi thị sát đúng mức, thì thấy rằng Hoa Kỳ cũng giành được một phần đất nhỏ thuộc vùng trung Colorado.

Dọc biên giới với Canada
Hiệp ước Webster-Ashburton với Anh năm 1842 đưa đến việc phân chia lãnh thổ tranh chấp tại tiểu bang Maine và tỉnh bang New Brunswick và kết thúc phân định biên giới với Canada, bao gồm lãnh thổ tranh chấp Cộng hòa Indian Stream. Năm 1850 Anh nhượng cho HOa Kỳ ít hơn một mẫu Anh dãy đá ngầm (Đá Horseshoe) trong Hồ Erie gần thành phố Buffalo để làm hải đăng.

Texas
Sự kiện Texas bị sáp nhập vào Hoa Kỳ năm 1845: Cộng hòa Texas độc lập từ lâu đã tìm cách gia nhập liên bang Hoa Kỳ mặc cho México tuyên bố chủ quyền. Nhà lãnh đạo Mexico Antonio López de Santa Anna cảnh cáo rằng việc gia nhập vào liên bang Hoa Kỳ "là đồng nghĩa với việc tuyên chiến chống Cộng hòa Mexico". Quốc hội Hoa Kỳ chấp thuận việc sáp nhập Texas vào ngày 28 tháng 2 năm 1845. Ngày 29 tháng 12 năm 1845, Texas trở thành tiểu bang thứ 28 của Hoa Kỳ. Texas trước đó đã tuyên bố chủ quyền đối với New Mexico nằm ở phía đông Rio Grande nhưng chỉ tiến hành một lần chiếm đóng không thành công. New Mexico bị Lục quân Hoa Kỳ chiếm được vào tháng 8 năm 1846 và rồi sau đó quản lý nó riêng biệt khỏi tiểu bang Texas. Mexico nhìn nhận mất lãnh thổ này trong Hiệp ước Guadalupe Hidalgo năm 1848.

Oregon
Xứ Oregon, một khu vực thuộc Bắc Mỹ nằm về phía tây Rặng Thạch Sơn kéo dài ra tận Thái Bình Dương, từng do Hoa Kỳ và Vương quốc Anh cùng kiểm soát theo sau Công ước Mỹ-Anh 1818 cho đến ngày 15 tháng 6 năm 1846 khi Hiệp ước Oregon phân chia lãnh thổ này tại vĩ tuyến 49 (Xem tranh chấp ranh giới Oregon). Quần đảo San Juan cùng bị Anh và Hoa Kỳ tuyên bố chủ quyền và cùng bị hai quốc gia chiếm đóng từ 1846–72 vì có sự mơ hồ không rõ ràng trong hiệp ước. Sau cùng Hoa Kỳ được sỏ hữu một mình Quần đảo San Juan từ năm 1872.

Nhượng địa Mexico
Vùng đất thuộc Nhượng địa Mexico bị Hoa Kỳ chiếm được trong cuộc Chiến tranh Mỹ-Mexico năm 1846–48 và được Mexico nhượng lại cho Hoa Kỳ theo Hiệp ước Guadalupe Hidalgo. Theo hiệp ước này, Mexico đồng ý biên giới Mexico – Hoa Kỳ như ngày nay trừ Cấu địa Gadsden. Hoa Kỳ trả $15 triệu đô la Mỹ (tương đương với $ theo tỷ giá ngày nay) và đồng ý trả tiền bồi thường cho các công dân Mỹ có tranh chấp với Mexico. Số tiền bồi thường này lên đến trên $3 triệu đô la Mỹ (tương đương với $ ngày nay).

Cấu địa Gadsden
Cấu địa Gadsden năm 1853, là một dải đất mà Hoa Kỳ mua, nằm dọc theo biên giới Hoa Kỳ - Mexico với giá là $10 triệu đô la (tương đương với $ theo tỷ giá hiện thời), hiện tại nằm trong tiểu bang New Mexico và Arizona. Lãnh thổ này ban đầu được dự định dùng cho đường xe lửa xuyên lục địa ở phía nam Hoa Kỳ.

Từ năm 1853

Alaska

Cấu địa Alaska được mua với giá $7,2 triệu đô la Mỹ từ Đế quốc Nga (2 xu mỗi mẫu Anh) vào ngày 30 tháng 3 năm 1867 (tương đương với $ so với tỷ giá ngày nay). Ban đầu cấu địa (vùng đất mua) này được xem là trạm tiếp liệu trọng yếu cho các tàu thuyền giao thương với châu Á. Vùng đất này trải qua một số lần thay đổi hình thức hành chánh trước khi trở thành lãnh thổ có tổ chức vào ngày 11 tháng 5 năm 1912, và sau cùng là tiểu bang thứ 49 của Hoa Kỳ vào ngày 3 tháng 1 năm 1959.

Hawaii

Vương quốc Hawaii có liên hệ gần gũi với Hoa Kỳ qua việc giao thương và công tác truyền giáo vào thập niên 1880. Năm 1893, các nhà lãnh đạo thương mại lật đổ nữ hoàng của Hawaii và tìm cách sáp nhập lãnh thổ này vào Hoa Kỳ. Tổng thống Grover Cleveland mạnh mẽ bác bỏ ý tưởng này vì thế Hawaii tự thành lập nền cộng hòa độc lập. Các đảng viên Dân chủ ở miền Nam Hoa Kỳ trong Quốc hội Hoa Kỳ chống đối kịch liệt việc sáp nhập thêm các vùng đất không phải thuộc người da trắng. Tổng thống William McKinley, một đảng viên Cộng hòa, thắng một nghị quyết của quốc hội vào năm 1898 với kết quả là cộng hòa nhỏ bé này gia nhập Hoa Kỳ. Tất cả công dân của cộng hòa này trở thành công dân toàn diện của Hoa Kỳ. Một yếu tố thu nhận lãnh thổ này là nhu cầu xây dựng các căn cứ hải quân tiền tuyến để ngăn cản những tham vọng của Nhật Bản. Quần đảo Hawaii chính thức trở thành một lãnh thổ của Hoa Kỳ vào năm 1900. Sau khi 94% cử tri chấp thuận Đạo luật Thu nhận Hawaii ngày 21 tháng 8 năm 1959, Lãnh thổ Hawaii trở thành tiểu bang thứ 50 của Hoa Kỳ.

Cùng với Hawaii là Đảo Palmyra, trước đó từng bị Hoa Kỳ sáp nhập vào năm 1859 nhưng sau đó từ bỏ tuyên bố chủ quyền. Hawaii tuyên bố chủ quyền đối với đảo này vào năm 1862.

Các thuộc địa của Tây Ban Nha

Puerto Rico, Guam, và Philippines (Hoa Kỳ bồi thường cho Tây Ban Nha $20 triệu đô la, tương đương với $ theo tỷ giá hiện nay) được Tây Ban Nha nhượng lại cho Hoa Kỳ sau Chiến tranh Tây Ban Nha-Mỹ theo Hiệp định Paris 1898. Tây Ban Nha từ bỏ tất cả chủ quyền đối với Cuba nhưng không nhượng lại cho Hoa Kỳ vì thế Cuba trở thành quốc gia bảo hộ. Tất cả bốn lãnh thổ này được điều hành dưới chính quyền quân sự Hoa Kỳ trong những giai đoạn kéo dài. Cuba trở thành quốc gia độc lập vào năm 1902, và Philippines được độc lập vào năm 1946.

Thời kỳ này cũng xảy ra các vụ biểu tình rãi rác chống lại chủ nghĩa đế quốc Mỹ. Ghi nhận rằng một số người Mỹ như Mark Twain lên tiếng mạnh mẽ chống lại các cuộc phiêu lưu quân sự này của Hoa Kỳ. Những người chống đối chiến tranh trong đó có Twain và Andrew Carnegie tự đứng ra tổ chức thành Liên đoàn chống Chủ nghĩa Đế quốc Mỹ.

Trong suốt thời kỳ này, nhân dân Mỹ tiếp tục chỉ trích mạnh mẽ các cường quốc châu Ấu vì chủ nghĩa đế quốc. Chiến tranh Boer lần thứ hai không được người dân Mỹ ủng hộ và làm cho mối quan hệ Anh-Mỹ thêm chua chát. Giới báo chí chống chủ nghĩa đế quốc thường so sánh sự tương đồng giữa nước Mỹ tại Philippines và Anh tại Chiến tranh Boer lần thứ hai.

Cuba
Theo Hiệp định Paris 1898, Tây Ban Nha từ bỏ tất cả tuyên bố chủ quyền đối với Cuba và hòn đảo này bị Hoa Kỳ chiếm đóng. Theo Tu chính Teller, Quốc hội Hoa Kỳ quyết định chống lại việc sáp nhập Cuba vào Hoa Kỳ. Cuba giành được độc lập chính thức vào ngày 20 tháng 5 năm 1902. Tuy nhiên, dưới Hiến pháp mới của Cuba, Hoa Kỳ vẫn giữ quyền can thiệp vào chuyện nội bộ của Cuba, có quyền giám sát Cuba về đối ngoại và tài chính theo Tu chính Platt. Tuy nhiên, sự việc này sau đó bị bãi bỏ như một phần của chính sách láng giềng tốt của tổng thống Franklin Roosevelt. Dưới Tu chính Platt (1901), Cuba cũng đồng ý cho Hoa Kỳ thuê mướn một căn cứ hải quân tại vịnh Guantánamo.
Căn cứ này chiếm một khu vực mà Hoa Kỳ thuê mướn từ Cuba vào năm 1903. Hai chính phủ cũng đồng ý sau đó rằng "Miễn sao Hoa Kỳ không tự bỏ căn cứ hải quân Guantanamo vừa kể hoặc hai chính phủ không đồng ý sửa đổi về ranh giới hiện tại thì căn cứ này sẽ tiếp tục nằm tại khu vực hiện tại với các ranh giới như lúc ký hiệp ước hiện tại."

Puerto Rico
Ngày 25 tháng 7 năm 1898 trong cuộc Chiến tranh Tây Ban Nha-Mỹ, Puerto Rico bị Hoa Kỳ xâm chiếm bằng một cuộc đổ bộ tại Guánica. Kết thúc cuộc chiến, Đạo luật Jones-Shafroth ra đời và cho phép tất cả các cư dân của Puerto Rico trở thành công dân Mỹ vào năm 1917. Hoa Kỳ cho phép người Puerto Rico bầu thống đốc của mình một cách dân chủ vào năm 1948. Năm 1950, chính phủ của tổng thống Harry Truman cho phép Puerto Rico trưng cầu dân ý một cách dân chủ để định đoạt liệu xem người Puerto Rico có muốn thảo ra bản hiến pháp địa phương của mình nhưng không ảnh hưởng gì đến tư cách là lãnh thổ chưa hợp nhất của Hoa Kỳ. Một bản hiến pháp địa phương được thông qua tại đại hội hiến pháp vào ngày 6 tháng 2 năm 1952. Quốc hội Hoa Kỳ thông qua bản hiến pháp này và được tổng thống Truman chấp thuận vào ngày 3 tháng 7 năm đó. Thống đốc Muñoz Marín tuyên bố bản hiến pháp này vào ngày 25 tháng 7 năm 1952. Đây cũng là ngày kỷ niệm binh sĩ Hoa Kỳ đến hòn đảo này vào năm 1898. Puerto Rico sử dụng ngôn từ Estado Libre Asociado (có nghĩa là "Quốc gia liên kết tự do"), chính thức được dịch sang tiếng Anh là Thịnh vượng chung.

Guam
Tại Guam, ban đầu các nhóm người ngoại quốc định cư ở đây là những nhóm nhỏ. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, vì thấy rõ được giá trị chiến lược của hòn đảo này nên công cuộc xây dựng căn cứ quân sự khổng lồ được bắt đầu tiến hành cùng với một dòng người đông đúc đổ xô đến đây từ khắp nơi trên thế giới. Guam ngày nay có một dân số rất đa dạng gồm 164.000 người. Người bản địa Chamorros chiếm 37% dân số. Phần còn lại gồm có đa số là người da trắng và người Philippine, một số ít hơn các nhóm người Trung Hoa, Nhật Bản, Triều Tiên, người Micronesia, Việt Nam và Ấn Độ. Guam ngày nay gần như đã bị Mỹ hóa hoàn toàn. Tình hình cũng tương tự như tại Hawaii nhưng các cố gắng nhằm thay đổi tình trạng chính trị của hòn đảo vẫn chưa thành công. Hiện nay đảo này vẫn là một lãnh thổ chưa hợp nhất của Hoa Kỳ.

Philippines
Cách mạng Philippine chống Tây Ban Nha khởi sự vào tháng 4 năm 1896. Chiến tranh Tây Ban Nha-Mỹ lan đến Philippines vào ngày 1 tháng 5 năm 1898 khi Hải đoàn Á châu của Hải quân Hoa Kỳ do đề đốc hải quân George Dewey chỉ huy đánh bại Hải đoàn Thái Bình Dương của Tây Ban Nha dưới quyền của đô đốc Patricio Montojo y Pasarón trong Trận Vịnh Manila. Ngày 12 tháng 6, lực lượng cách mạng Philippine tuyên bố nền độc lập và thiết lập Đệ nhất Cộng hòa Philippine. Ngày 10 tháng 12 năm 1898, Hiệp định Paris 1898 kết thúc chiến tranh Tây Ban Nha-Mỹ được ký kết. Hiệp định này chuyển quyền kiểm soát Philippines từ Tây Ban Nha sang cho Hoa Kỳ. Hiệp ước này không được lực lượng cách mạng Philippine công nhận và vì thế họ tuyên chiến chống Hoa Kỳ vào ngày 2 tháng 6 năm 1899. Chiến tranh Philippine-Mỹ xảy ra sau đó. Năm 1901, Emilio Aguinaldo, tổng thống Cộng hòa Malolos, bị bắt và tuyên thệ trung thành với chính phủ Mỹ. Hoa Kỳ đơn phương tuyên bố kết thúc cuộc xung đột vào năm 1902. Tuy nhiên chiến sự vẫn tiếp tục vài nơi cho đến năm 1913.

Đạo luật Tổ chức Philippine năm 1902 cho phép thành lập một quốc hội lưỡng viện. Thượng viện gồm có một "hội đồng ủy viên Philippine", đây là một cơ quan được bổ nhiệm gồm có cả người Mỹ và người Philippine. Hạ viện do dân trực tiếp bầu lên. Philippines trở thành một thuộc địa của Hoa Kỳ theo kiểu "tân chủ nghĩa đế quốc" của châu Âu. Tiếng Anh theo chân tiếng Tây Ban Nha trở thành ngôn ngữ chính thức. Giáo dục bằng tiếng Anh là bắt buộc. Năm 1916, Hoa Kỳ thông qua Đạo luật Tự trị Philippine và tự cam kết cho phép Philippines độc lập "...càng sớm càng tốt khi một chính phủ ổn định có thể được thiết lập tại nơi đó." Để từng bước tiến đến độc lập hoàn toàn vào năm 1946, Philippines được phép tự trị một phần với tư cách là một thịnh vượng chung vào năm 1935.

Việc chuẩn bị cho một quốc gia có chủ quyền hoàn toàn bị gián đoạn khi Nhật Bản chiếm đóng Philippines trong thời Chiến tranh thế giới thứ hai. Hoa Kỳ tổn thất tổng cộng 62.514 binh sĩ trong đó có 13.973 binh sĩ tử trận trong công cuộc giải phóng Philippines khỏi tay Đế quốc Nhật Bản với chiến dịch Philippines từ 1944-1945. Hoa Kỳ công nhận nền độc lập hoàn toàn của Philippine vào năm 1946.

Đảo Wake
Đảo Wake bị thôn tính khi còn là một lãnh thổ vắng người vào năm 1899 (tuyên bố chủ quyền của Hoa Kỳ hiện nay bị Quần đảo Marshall tranh chấp).

Samoa thuộc Mỹ
Đức, Hoa Kỳ, và Anh thuộc địa hóa Quần đảo Samoa. Các quốc gia này xung đột với nhau trong cuộc nội chiến Samoa lần thứ hai. Sau khi giải quyết các vấn đề với nhau thì Samoa thuộc Mỹ được thành lập theo như tinh thần của Hiệp định Berlin, 1899. Hoa Kỳ kiểm soát vùng được chia cho họ vào ngày 7 tháng 6 năm 1900. Đảo Tutuila và Đảo Aunuu được các tù trưởng của chúng nhượng lại vào năm 1900, sau đó bị sáp nhập vào Samoa thuộc Mỹ. Manua bị thôn tính năm 1904, sau đó bị sáp nhập vào Samoa thuộc Mỹ. Đảo Swains bị thôn tính năm 1925 (bị chiếm đóng từ 1856), sau đó bị sáp nhập vào Samoa thuộc Mỹ. (hiện nay bị Tokelau, một lãnh thổ thuộc địa của Tân Tây Lan, tranh chấp.) Samoa thuộc Mỹ từng nằm dưới quyền kiểm soát của Hải quân Hoa Kỳ từ 1900 đến 1951. Samoa thuộc Mỹ trở thành một lãnh thổ chính thức vào năm 1929. Từ 1951 đến 1977, các thống đốc lãnh thổ do Bộ trưởng Nội vụ Hoa Kỳ bổ nhiệm. Người bản địa Samoa chiếm 89% dân số tuy nhiên quần đảo này không muốn tách khỏi Hoa Kỳ bằng bất cứ hình thức nào.

Vùng Kênh đào Panama

Vùng Kênh đào Panama từng là một lãnh thổ chưa tổ chức của Hoa Kỳ nằm bên trong Cộng hòa Panama. Nó được thiết lập theo Hiệp định Hay–Bunau-Varilla năm 1903 và giải thể năm 1979 theo Hiệp định Torrijos–Carter. Panama giành được quyền kiểm soát hoàn toàn Kênh đào Panama vào năm 1999.

Quần đảo Virgin

Năm 1917, Hoa Kỳ mua cựu thuộc địa của Đan Mạch gồm các đảo St. Croix, St. John và St. Thomas mà hiên nay là Quần đảo Virgin thuộc Mỹ. Hoa Kỳ - trước đó đã từng có ý mua thuộc địa này vào năm 1902 - đã mua các hòn đảo này vì họ sợ rằng các hòn đảo này có thể bị chiếm giữ để làm căn cứ tàu ngầm trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Sau vài tháng thương thảo bí mật, Hoa Kỳ và Đan Mạch đồng ý giá cả là $25 đô la Mỹ. Một cuộc trưng cầu dân ý không ràng buộc, được tổ chức vào cuối năm 1916, đã xác nhận quyết định bán các đảo này với tỉ lệ đồng ý cao. Hoa Kỳ tiếp quản các đảo này vào ngày 31 tháng 3 năm 1917, một vài ngày trước khi can dự vào cuộc chiến tranh thế giới. Thương vụ này được thông qua và hoàn tất vào ngày 17 tháng 1 năm 1917. Lãnh thổ này được đổi tên thành Quần đảo Virgin thuộc Mỹ. Cư dân của quần đảo này được trao quyền công dân Hoa Kỳ vào năm 1927.

Lãnh thổ Ủy thác Quần đảo Thái Bình Dương

Lãnh thổ Ủy thác Quần đảo Thái Bình Dương (TTPI) là một lãnh thổ ủy thác của Liên Hợp Quốc tại Micronesia (tây Thái Bình Dương) do Hoa Kỳ quản trị từ ngày 18 tháng 7 năm 1947. Lãnh thổ này từng là cựu lãnh thổ ủy thác Hội Quốc Liên do Nhật Bản quản trị nhưng bị Hoa Kỳ chiếm giữ vào năm 1944. Nhiều nhóm đảo khác nhau trong lãnh thổ ủy thác này sau đó bị phân chia. Quần đảo Marshall, và Liên bang Micronesia giành độc lập vào ngày 21 tháng 10 năm 1986. Palau làm vậy vào năm 1994. Tất cả ba quốc gia nhỏ này ký kết Hiệp ước Liên kết Tự do với Hoa Kỳ.

Biên giới Mexico
 Hiệp định Biên giới năm 1970 chuyển giao  lãnh thổ Mexico cho Hoa Kỳ trong khu vực gầnr Presidio và Hidalgo, Texas để xây dựng các kênh kiểm soát lũ. Để đổi lại, Hoa Kỳ nhượng lại  cho Mexico, bao gồm năm mảnh đất gần Presidio, Horcon Tract gồm có thị trấn nhỏ Rio Rico, Texas, và Đảo Beaver gần Roma, Texas. Việc chuyển giao cuối cùng trong số này được tiến hành vào năm 1977.
 Ngày 24 tháng 11 năm 2009, Hoa Kỳ nhượng 6 đảo trong Rio Grande cho Mexico, tổng cộng 107,81 mẫu Anh (0,43629 km2). Cùng thời điểm này, Mexico nhượng 3 đảo và 2 dãi đất cho Hoa Kỳ, tổng cộng 63,53 mẫu Anh (0,25710 km2). Việc chuyển giao này bị đình trệ khoảng 20 năm.
 Hiệp định Chamizal năm 1963 đã giúp chấm dứt tranh chấp kéo dài một trăm năm giữa hai quốc gia về vùng đất nằm gần El Paso, Texas. Hiệp định này chuyển giao 630 mẫu Anh (2,55 km2) từ Hoa Kỳ sang cho Mexico năm 1967. Để đổi lại, Mexico chuyển giao 264 mẫu Anh (1,068 km2) cho Hoa Kỳ.
 Hiệp định Chỉnh lưu Rio Grande năm 1933 nhằm mục đích chỉnh lưu thẳng và cân bằng  ranh giới con sông này giữa hai quốc gia đi qua vùng Thung lũng El Paso-Juárez đang phát triển mạnh. Nhiều lô đất (tổng cộng khoảng 174) được hai bên chuyển đổi cho nhau trong suốt thời kỳ xây dựng từ 1935 – 1938. Đến khi kết thúc, mỗi quốc gia đã chuyển nhượng cho nhau một khu vực đất bằng nhau, khoảng 2.560,5 mẫu Anh (10,3620 km2) mỗi bên.
 Công ước Banco năm 1905 đưa đến kết quả là chuyển đổi nhiều dãi đất cong dọc theo bờ sông giữa hai quốc gia, đa số nằm trong khu vực Thung lũng Hạ Rio Grande. Theo công ước này, các phần đất trao đổi này có liên hệ đến tiểu bang Texas từ năm 1910 – 1976:

{| class="wikitable" style="text-align:right; font-size:87%; border:1; cellpadding:5; cellspacing:0;"
!scope="col" width="40px" |Năm
!scope="col" width="43px" |# Khúc sông cong
!scope="col" width="65px" |Mẫu Anh chuyển cho Hoa Kỳ
!scope="col" width="65px" |Mẫu Anh chuyển cho Mexico
!scope="col" width="1px"|
!scope="col" width="40px" |Year
!scope="col" width="43px" |# Khúc sông cong
!scope="col" width="65px" |Mẫu Anh chuyển cho Hoa Kỳ
!scope="col" width="65px" |Mẫu Anh chuyển cho Mexico
|----
!1910
|57
|5357,1
|3101,2
|rowspan="12"|
!1942
|1
|63,3
|0
|----
!1912
|31
|1094,4
|2342,8
!1943
|4
|482,9
|100,5
|----
!1928
|42
|3089,9
|1407,8
!1944
|14
|253,7
|166,2
|----
!1930
|31
|4685,7
|984,3
!1945
|16
|240,9
|333,5
|----
!1931
|4
|158,4
|328,7
!1946
|1
|185,8
|0
|----
!1932
|2
|159,7
|0
!1949
|2
|190,2
|182,0
|----
!1933
|1
|0
|122,1
!1956
|1
|508,3
|0
|----
!1934
|1
|278.1
|0
!1968
|1
|0
|154,6
|----
!1939
|1
|240,2
|0
!1970
|21
|449,8
|1881,8
|----
!1940
|2
|0
|209,5
!1976
|6
|49,2
|0
|----
!1941
|6
|224,5
|246,9
!Tổng số
|245
|17.712 mẫu Anh (71,68 km2)
|11.662 mẫu Anh (47,19 km2)
|----
|}
 Năm 1927 theo cùng Công ước 1905, Hoa Kỳ thu được hai khúc bờ cong của sông Colorado từ Mexico tại biên giới với Arizona. Farmers Banco, rộng khoảng 583,4 mẫu Anh (2,361 km2), một phần của Khu dành riêng cho người bản địa Cocopah ở , bị chuyển nhượng cho Hoa Kỳ, gây nghi ngờ và tranh cãi. Fain Banco, rộng 259 mẫu Anh (1,05 km2) tại  cũng trở thành đất Hoa Kỳ.
 Được đề nghị: Dựa theo các cuộc thị sát trên không năm 2008, có 138 trường hợp mà dòng chảy bình thường rộng nhất của Rio Grande đã dịch chuyển khỏi vị trí được thấy trong các cuộc thị sát trước đây. Vì thế, đường biên giới quốc tế phải được điều chỉnh theo Điều khoản III của Hiệp định Biên giới năm 1970. Kết quả là có 138 trường hợp được đề nghị chuyển đổi lãnh thổ đang chờ đánh giá và chấp thuận của Ủy ban Phân định Biên giới và Mặt nước và hai chính phủ. Theo giải pháp này thì Hoa Kỳ phải nhượng lại 7 đảo và 60 khúc uốn cong trong Rio Grande cho Mexico, tổng cộng lên đến 1.251,2 mẫu Anh (5,06 km2) trong khi đó Mexico phải nhượng lại 3 đảo và 68 khúc uốn cong cho Hoa Kỳ, tổng cộng lên đến 1.275,9 mẫu Anh (5,16 km2).

Canada
Năm 1925, để chỉnh sửa hậu quả không lường từ một hiệp định trước đây, Hoa Kỳ nhượng lại cho Canada hai khu vực cô lập có diện tích tổng cộng là 2,5 mẫu Anh lãnh thổ mặt nước nằm trong Hồ Woods.

Quần đảo Bắc Mariana
Quần đảo Bắc Mariana từng là một phần cựu Lãnh thổ Ủy thác Quần đảo Thái Bình Dương nhưng quyết định không giành độc lập vào thập niên 1970. Thịnh vượng chung Quần đảo Bắc Mariana hợp nhất chính trị với Hoa Kỳ được thành lập năm 1978.

Xem thêm
 Vận mệnh hiển nhiên
 Sự tiến hóa lãnh thổ của Hoa Kỳ
 Lãnh thổ Hoa Kỳ
 Các vùng lịch sử của Hoa Kỳ
 Chủ nghĩa đế quốc Mỹ
 Học thuyết Monroe

Ghi chú và tham khảo

Đọc thêm
 Stephen A. Flanders. Dictionary of American Foreign Affairs (1992)
 Glenn P. Hastedt, Encyclopedia of American Foreign Policy (2004)

 Mellander, Gustavo A.; Nelly Maldonado Mellander (1999). Charles Edward Magoon: The Panama Years. Río Piedras, Puerto Rico: Editorial Plaza Mayor. ISBN 1-56328-155-4. OCLC 42970390.
 Mellander, Gustavo A. (1971). The United States in Panamanian Politics: The Intriguing Formative Years. Danville, Ill.: Interstate Publishers. OCLC 138568.

Liên kết ngoài
The Insular Empire: America in the Mariana Islands, PBS documentary film & website* (Alternate link)

  History links to the early US involvement in Latin America from casahistoria.

Lịch sử Hoa Kỳ


title: Trường sau đại học

text:
Trường sau đại học (tiếng Anh: ) là cơ sở trao các bằng học thuật cao cấp (bằng thạc sĩ và tiến sĩ) cho những sinh viên trước đó đã có bằng đại học (bằng cử nhân). Người ta thường phân biệt trường sau đại học, nơi các khóa học không phải nhằm đào tạo sinh viên trong một nghề cụ thể, với trường chuyên nghiệp sau đại học (tiếng Anh: professional school) nơi trao các bằng cao cấp trong những lĩnh vực chuyên nghiệp như y khoa, kinh doanh, kỹ sư, hay luật.

Nhiều viện đại học, đại học, học viện, trường đại học, và viện công nghệ trao các bằng cấp sau đại học. Trường sau đại học không nhất thiết là một thực thể giáo dục riêng biệt trong một viện đại học, mà có khi chỉ là một cơ quan điều phối hoạt động đào tạo sau đại học ở các trường và khoa thành viên của viện đại học. Những sinh viên theo học các trường sau đại học được gọi là sinh viên sau đại học.

Chú thích

Sau đại học


title: Nagamichi Kuroda

text:
là một nhà điểu cầm học Nhật Bản. Các tác phẩm của ông gồm Birds of the Island of Java (2 tập, 1933–36) và Parrots of the World in Life Colours (1975). Ông đã miêu tả loài Tadorna cristata năm 1917.

Ông cũng nghiên cứu về sự phân biệt giữa các loài trong họ Alcidae và hải âu và những điểm đặc trưng của một số chi trong họ Hải âu (shearwaters) tìm thức ăn trong nước.

Danh sách các sách bằng tiếng Anh
Birds of the Island of Java  (1933)
Passeres  (1933)

Chú thích

Tham khảo

Nhà điểu cầm học Nhật Bản
Nhà thú học Nhật Bản
Nhà khoa học Nhật Bản


title: Hiệp hội Sinh thái học Nhật Bản

text:
Hiệp hội Sinh thái học Nhật Bản (tiếng Nhật:日本生態学会-にほんせいたいがっかい-nihonseidaigakkai; tiếng Anh: Ecological Society of Japan- ESJ), là một tổ chức nghề nghiệp về sinh thái học của Nhật Bản được thành lập năm 1953.

Ấn phẩm
Tạp chí sinh thái học Nhật Bản  (tạp chí). Phát hành vào tháng 2, 7 và 11.
Nghiên cứu sinh thái (tiếng Anh:Ecological Research). Phát hành vào tháng lẻ.
Nghiên cứu bảo tồn hệ sinh thái . Phát hành tháng 5 và 11.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 日本生態学会 - trang chủ

Tổ chức nghề nghiệp Nhật Bản
Sinh thái học


title: Hạ viện Thái Lan

text:
Viện dân biểu Thái Lan (; ; ) là hạ viện của cơ quan lập pháp lưỡng viện - Quốc hội Thái Lan. Hệ thống chính trị Thái Lan là một chế độ quân chủ lập hiến với nền dân chủ nghị viện. Ngành lập pháp của Thái Lan được mô phỏng theo hệ thống Westminster. Hiện tại Viện dân biểu có 500 thành viên, trong đó 375 đại biểu được bầu trực tiếp qua các khu vực bầu cử, và 125 đại biểu còn lại được bầu thông qua đại diện theo tỷ lệ trong danh sách đảng. Vai trò và quyền hạn của Viện dân biểu được quy định trong bản Hiến pháp mới nhất năm 2017.

Sau cuộc đảo chính năm 2014, cả Viện dân biểu cùng Thượng viện Thái Lan tạm thời bị bãi bỏ và được thay thế bằng Hội đồng Lập pháp Quốc gia đơn viện, một cơ quan gồm 250 thành viên, được Hội đồng Hòa bình và Trật tự Quốc gia chọn ra. Sau khi ban hành Hiến pháp 2017 vào tháng 4 năm 2017, Quốc hội lưỡng viện đã được tái lập nhưng hiến pháp cho phép Hội đồng Lập pháp Quốc gia quân sự được giữ nguyên cho đến khi Viện dân biểu được thành lập sau cuộc tổng tuyển cử năm 2019.

Hạ viện đề nghị các dự luật và Thượng viện phê chuẩn, đề nghị tu chính hay bác bỏ. Nếu Thượng viện không đồng ý với một dự án luật, dự luật đó sẽ được trì hoãn trong 180 ngày, sau đó Hạ viện có thể thông qua bản dự thảo luật được đa số tuyệt đối đồng ý mà không cần tham khảo ý kiến của Thượng viện.

Lịch sử
Hạ viện được lập sau cuộc cách mạng tư sản năm 1932 do một nhóm sĩ quan trẻ lãnh đạo, Thái Lan chuyển từ chế độ quân chủ chuyên chế sang chế độ quân chủ lập hiến.

Xem thêm
 Hiến pháp Thái Lan
 Quốc hội Thái Lan
Thượng viện Thái Lan

Tham khảo
Hiến pháp Vương quốc Thái Lan 2007
Background Note: Thailand: U.S. State Department public domain document

Chính trị Thái Lan
Hệ thống Westminster
Hạ viện quốc gia


title: USS Maddox (DD-168)

text:
USS Maddox (DD–168) là một tàu khu trục thuộc lớp Wickes của Hải quân Hoa Kỳ trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất; trong Chiến tranh Thế giới thứ hai được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Anh và đổi tên thành HMS Georgetown  (I-40), và chuyển cho Hải quân Hoàng gia Canada như là chiếc HMCS Georgetown, rồi lại được chuyển cho Hải quân Liên Xô năm 1944 và đổi tên thành Doblestny (Доблестный) trước khi được hoàn trả cho Anh Quốc năm 1949 và tháo dỡ vào năm 1952. Nó là chiếc tàu chiến đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo.

Thiết kế và chế tạo
Maddox được đặt lườn vào ngày 20 tháng 7 năm 1918 tại xưởng tàu của hãng Fore River Shipbuilding Company ở Quincy, Massachusetts. Nó được hạ thủy vào ngày 27 tháng 10 năm 1918, được đỡ đầu bởi bà Clarence N. Hinkamp, cháu Đại úy Maddox, và được đưa ra hoạt động vào ngày 10 tháng 3 năm 1919 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân Edward C. S. Parker.

Lịch sử hoạt động

USS Maddox
Được phân về Đội 21 trực thuộc Hạm đội Đại Tây Dương, Maddox khởi hành từ Boston vào ngày 3 tháng 5 năm 1919 để đi Trepassey, Newfoundland, trên đường hướng đến Azores, nơi nó làm nhiệm vụ cột mốc dẫn đường cho chuyến bay lịch sử vượt Đại Tây Dương của các thủy phi cơ NC Hải quân. Quay trở về Boston vào ngày 22 tháng 5, chiếc tàu khu trục hoạt động từ đây cho đến khi lên đường đi sang Châu Âu vào ngày 26 tháng 8 năm 1919. Đi đến Brest, Pháp vào ngày 19 tháng 9, nó tham gia đoàn hộ tống danh dự cho chiếc  vốn đang hướng đến Ostend, Bỉ để đưa Vua Albert I và Hoàng hậu Bỉ viếng thăm Hoa Kỳ.

Được cho tách ra vào ngày 25 tháng 9, Maddox làm nhiệm vụ liên lạc băng qua eo biển Manche. Cho đến ngày 24 tháng 10, nó làm nhiệm vụ hộ tống tàu bè và vận chuyển nhân sự Hải quân và Lục quân từ Dover và Harwich đến Boulogne, Pháp và Hook of Holland. Rời Harwich vào ngày 25 tháng 10, chiếc tàu khu trục đi qua kênh đào Kiel để viếng thăm nhiều cảng tại vùng biển Baltic. Quay trở về Hoa Kỳ vào ngày 12 tháng 2 năm 1920, Maddox hoạt động ngoài khơi Boston dọc theo bờ Đông Hoa Kỳ trong hai năm tiếp theo. Vào ngày 17 tháng 7 năm 1920, nó được mang ký hiệu lườn DD-168. Rời Boston vào ngày 25 tháng 2 năm 1922 để đi Philadelphia, Pennsylvania, nó được cho xuất biên chế tại Xưởng hải quân Philadelphia vào ngày 14 tháng 6 năm 1922 và được đưa về Hạm đội Dự bị.

Bị bỏ không trong 18 năm tiếp theo, Maddox chỉ được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 17 tháng 6 năm 1940. Sau một lượt phục vụ ngắn trong nhiệm vụ Tuần tra Trung lập giữa Đại Tây Dương, nó khởi hành từ Newport, Rhode Island vào ngày 16 tháng 9 năm 1940 để đi Halifax, Nova Scotia, nơi nó được cho xuất biên chế vào ngày 23 tháng 9 năm 1940. Cùng ngày hôm đó, theo Thỏa thuận đổi tàu khu trục lấy căn cứ, nó được chuyển cho Anh Quốc và nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia Anh như là chiếc HMS Georgetown.

HMS Georgetown - HMCS Georgetown
HMS Georgetown tham gia Chiến dịch Bowery hộ tống cho tàu sân bay Hoa Kỳ  vào tháng 5 năm 1942 trong chuyến đi thứ hai tăng viện máy bay tiêm kích Supermarine Spitfire cho đảo Malta đang bị phong tỏa. Đến tháng 9 năm 1942, nó được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Canada cho nhiệm vụ hộ tống vận tải tại khu vực Tây Đại Tây Dương. HMCS Georgetown được cải biến để tối ưu cho nhiệm vụ hộ tống và chống tàu ngầm bằng cách tháo dỡ ba trong số các khẩu pháo /50 caliber ban đầu cùng một dàn ống phóng ngư lôi ba nòng để giảm bớt trọng lượng nặng bên trên, lấy chỗ cho việc trang bị dàn súng cối chống tàu ngầm Hedgehog cũng như tăng lượng mìn sâu mang theo. Quay trở về Anh Quốc vào tháng 12 năm 1943, nó được đưa về lực lượng dự bị.

Doblestny
Vào tháng 8 năm 1944, Georgetown được chuyển cho Hải quân Liên Xô và được đổi tên thành Doblestny (tiếng Nga: Доблестный). Nó phục vụ cùng Xô Viết cho đến khi được hoàn trả cho Anh vào ngày 4 tháng 2 năm 1949, và bị tháo dỡ vào ngày 16 tháng 9 năm 1952.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/m1/maddox-i.htm

Liên kết ngoài

 NavSource Photos
 SovietNavy-WW2: Таун ("Town") class
 U-boat.net: Zostkij

Lớp tàu khu trục Wickes
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu khu trục của Hải quân Hoàng gia Canada
Tàu khu trục của Hải quân Liên Xô
Tàu khu trục trong Thế Chiến II


title: USS Maddox

text:
Ba tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được mang cái tên USS Maddox, được đặt nhằm vinh danh Đại úy William A. T. Maddox (1814-1889) thuộc lực lượng Thủy quân Lục chiến, người từng tham gia cuộc Chiến tranh Mexico-Hoa Kỳ:

  là một tàu khu trục lớp Wickes hạ thủy năm 1918, chuyển cho Anh Quốc năm 1940 như là chiếc HMS Georgetown, rồi chuyển cho Canada như là chiếc HMCS Georgetown, rồi lại được chuyển cho Hải quân Liên Xô năm 1944 và đổi tên thành Doblestny (Доблестный) trước khi được hoàn trả cho Anh Quốc năm 1949 và tháo dỡ vào năm 1952
  là một tàu khu trục lớp Gleaves hạ thủy năm 1942 và bị máy bay ném bom Đức đánh chìm năm 1943
  là một tàu khu trục lớp Allen M. Sumner hạ thủy năm 1944, từng phục vụ trong Thế Chiến II, chiến tranh Triều Tiên và chiến tranh Việt Nam, can dự vào sự kiện Vịnh Bắc Bộ năm 1964 trước khi được chuyển cho Hải quân Trung Hoa dân quốc năm 1973 và đổi tên thành ROCS Po Yang (DD-10/DDG-910), và hoạt động cho đến khi bị tháo dỡ năm 1985

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: Cách mạng Xiêm 1932

text:
Cách mạng Xiêm 1932 ( hay ) hay đảo chính Xiêm 1932 là một chuyển biến quan trọng của lịch sử Thái Lan trong thế kỷ 20. Đây là cuộc đảo chính không đổ máu vào ngày 24 tháng 6 năm 1932, chuyển chế độ quân chủ chuyên chế sang quân chủ lập hiến và dân chủ đại nghị. Cuộc cách mạng do một nhóm nhỏ các quân nhân và thường dân, tạo thành Khana Ratsadon (Đảng nhân dân).
Kết quả cuộc đảo chính, Hạ viện Thái Lan được thành lập. Ngày 5 tháng 12 năm 1932, vua Prachadhipok (Rama VII) đã thông qua bản hiến pháp đầu tiên của Thái Lan.

Cuộc cách mạng đã chấm dứt 150 năm  của nền quân chủ chuyên chế của Vương triều Chakri và bắt đầu thời kỳ dân chủ sau gần 700 năm trị vì của các quốc vương trong lịch sử Thái Lan.

Lúc này hoàng thất đã mất mọi quyền lực, các cư dân có quyền lực cao hơn có thể phải rời khỏi nhà của họ trong ép buộc

Lực lượng vũ trang nằm dười sự kiểm soát của Anh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thai Revolution of 1932
Undermining the 1932 Revolution

Lịch sử Thái Lan
Xung đột năm 1932
Cách mạng thế kỷ 20
Đảo chính tại Thái Lan


title: Kênh đào Korinthos

text:
Kênh đào Korinthos (tiếng Hy Lạp: Διώρυγα της Κορίνθου, Dhioryga tis Korinthou) là một kênh đào nối vịnh Korinthos với vịnh Saronic trong biển Aegea. Nó cắt qua eo đất hẹp Korinthos và tách bán đảo Peloponnesian ra khỏi Hy Lạp đại lục. Người ta đã đào con kênh qua eo đất mà không cần sử dụng những con đập chắn nước biển. Con kênh đào này có chiều dài là 6,4 km (4,0 dặm) và chỉ rộng 21,4 mét (70 ft) khiến hầu hết các tàu to và hiện đại không thể đi qua được. Kênh đào Corinth ít mang tầm quan trọng về kinh tế.

Ngay trong thời kỳ cổ đại vào thế kỷ thứ 1, đã có nhiều cuộc tranh luận cùng nỗ lực để làm một con kênh ngay tại khu vực này. Sau nhiều thời gian tranh luận, việc xây dựng cuối cùng đã được tiến hành vào năm 1881, nhưng đã bị cản trở bởi các vấn đề về địa chất và tài chính. Cuối cùng nó cũng được hoàn thành vào năm 1893, nhưng do kênh đào này hẹp, cùng các vấn đề hàng hải và sửa chữa sạt lở đất từ các bức tường dốc của nó định kỳ, nó không thu hút được mức độ giao thông như dự đoán. Nó được sử dụng chủ yếu cho giao thông của các tàu du lịch.

Lịch sử

Thời cổ đại
Những nhà cầm quyền trong thời cổ đại đã mơ ước đào một con kênh cắt qua eo đất. Là người đầu tiên đề xuất và thực hiện ý tưởng như vậy là bạo chúa Periander trong thế kỷ thứ 7 trước Công nguyên. Dự án bị bỏ hoang và Periander thay vì xây dựng một con kênh đơn giản và ít tốn kém thì ông ta lại làm một con đường kéo tàu thuyền trên bộ, đặt tên là Diolkos (đá mặt đường) từ một phía của eo đất. Nó làm thay đổi ý tưởng ban đầu của Periander, đồng thời khiến chi phí của dự án rất lớn, thiếu lao động. Chứng tích của Diolkos vẫn còn tồn tại bên cạnh con kênh đào hiện đại ngày nay.

Demetrios I Poliorketes (336-283 TCN) đã lên kế hoạch xây dựng một con kênh như một phương tiện để cải thiện đường dây thông tin liên lạc, nhưng kế hoạch đã bị cắt giảm sau khi điều tra về mức ảnh hưởng của các vùng biển lân cận có thể gây ra những trận lũ lụt nghiêm trọng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

  — Current operator of the Corinth Canal. Website contains photographs, fees and conditions for canal transit, and history of the site.
 Corinth Canal  at NASA Earth Observatory
 Corinth Canal on Google Maps

Kênh đào Hy Lạp


title: USS Foote (DD-169)

text:
USS Foote (DD–169) là một tàu khu trục thuộc lớp Wickes của Hải quân Hoa Kỳ trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất; trong Chiến tranh Thế giới thứ hai được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Anh năm 1940 và đổi tên thành HMS Roxborough (I07), rồi lại được chuyển cho Hải quân Liên Xô năm 1944 và đổi tên thành Zhyostky (hoặc theo một nguồn khác là Doblestni) trước khi được hoàn trả cho Anh Quốc năm 1949 để tháo dỡ. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Chuẩn đô đốc Andrew Hull Foote (1806-1863).

Thiết kế và chế tạo
Foote được đặt lườn vào ngày 7 tháng 8 năm 1918 tại xưởng tàu của hãng Fore River Shipbuilding Company ở Quincy, Massachusetts. Nó được hạ thủy vào ngày 14 tháng 12 năm 1918, được đỡ đầu bởi bà Lelia F. Cady, con gái Đô đốc Foote, và được đưa ra hoạt động vào ngày 21 tháng 3 năm 1919 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân D. H. Stuart.

Lịch sử hoạt động

USS Foote
Foote khởi hành từ Boston vào ngày 3 tháng 5 năm 1919 đi Newfoundland, để làm nhiệm vụ cột mốc dẫn đường cho chuyến bay lịch sử vượt Đại Tây Dương của các thủy phi cơ NC Hải quân. Quay trở về Boston vào ngày 22 tháng 5 để hoàn tất việc trang bị vốn bị ngắt quãng, nó tiến hành các hoạt động huấn luyện cho đến khi lên đường từ Newport vào ngày 27 tháng 8 cho một lượt phục vụ cùng Lực lượng Hải quân Hoa Kỳ tại vùng biển châu Âu. Từ tháng 9 đến tháng 12, nó phục vụ tại vùng biển Adriatic, rồi ghé qua các cảng Ý và Pháp trên đường quay trở về nhà. Về đến Boston vào ngày 12 tháng 2 năm 1920, nó được đưa về lực lượng dự bị vào ngày 24 tháng 2 để được sửa chữa tại đây và tại Charleston.

Vào mùa Hè 1921, Foote hoạt động với biên chế thủy thủ đoàn giảm thiểu 50% cho các cuộc thực tập tác xạ tại vịnh Narragansett; và sau khi quay trở về Charleston, nó luân phiên neo đậu và sửa chữa tại đây và tại Boston cho đến khi được cho xuất biên chế tại Philadelphia, Pennsylvania vào ngày 6 tháng 7 năm 1922. Được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 2 tháng 7 năm 1940, Foote hoạt động tuần tra ngoài khơi Charleston cho đến khi lên đường vào ngày 7 tháng 9 để đi Halifax, Nova Scotia. Tại đây vào ngày 23 tháng 9 năm 1940, nó được cho xuất biên chế và được chuyển cho Anh Quốc theo Thỏa thuận đổi tàu khu trục lấy căn cứ.

HMS Roxborough
Nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia Anh như là chiếc HMS Roxborough vào ngày 23 tháng 9 năm 1940, chiếc tàu khu trục vượt Đại Tây Dương để phục vụ cùng Bộ chỉ huy Tiếp cận phía Tây, làm nhiệm vụ hộ tống các đoàn tàu vận tải trong chặng cuối đầy nguy hiểm của hành trình đi đến các cảng Anh. Vào tháng 3 năm 1942, Roxborough chuyển sang nhiệm vụ hộ tống vận tải tại khu vực Tây Đại Tây Dương ngoài khơi Halifax, Nova Scotia.  Roxborough được cải biến để tối ưu cho nhiệm vụ hộ tống và chống tàu ngầm bằng cách tháo dỡ ba trong số các khẩu pháo /50 caliber ban đầu cùng một dàn ống phóng ngư lôi ba nòng để giảm bớt trọng lượng nặng bên trên, lấy chỗ cho việc trang bị dàn súng cối chống tàu ngầm Hedgehog cũng như tăng lượng mìn sâu mang theo.

Đang khi hộ tống cho Đoàn tàu vận tải HX222, Roxborough gặp phải thời tiết xấu đến mức cấu trúc cầu tàu bị vỡ ra, khiến 11 người thiệt mạng trong đó có vị chỉ huy của nó và hạm phó. Sĩ quan cao cấp duy nhất sống sót đã xoay xở lấy lại được sự kiểm soát con tàu, và dưới sự điều khiển từ đuôi tàu, nó tìm cách đến được St. Johns, Newfoundland. Quay trở lại Tyne vào ngày 10 tháng 1 năm 1944, Roxborough được đưa về lực lượng dự bị cho đến khi được chuyển giao cho Liên Xô vào ngày 1 tháng 8 năm 1944.

Zhyostky
Vào ngày 1 tháng 8 năm 1944, Roxborough được chuyển cho Hải quân Liên Xô, và được đổi tên thành Zhyostky hoặc Doblestny tùy theo nguồn. Nó được hoàn trả cho Anh vào ngày 7 tháng 2 năm 1949 và bị tháo dỡ vào ngày 14 tháng 5 năm 1949.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/f3/foote-ii.htm

Liên kết ngoài

 NavSource Photos
 SovietNavy-WW2: Таун ("Town") class
 U-boat.net: Doblestnyj

Lớp tàu khu trục Wickes
Lớp tàu khu trục Town
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu khu trục của Hải quân Liên Xô
Tàu khu trục trong Thế Chiến II


title: USS Foote

text:
Ba tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được mang cái tên USS Foote, được đặt nhằm vinh danh Chuẩn đô đốc Andrew Hull Foote (1806-1863):
  là chiếc dẫn đầu của lớp tàu phóng lôi Foote, hạ thủy năm 1896 và bị bán năm 1920
  là một tàu khu trục lớp Wickes hạ thủy năm 1918, chuyển cho Anh Quốc năm 1940 như là chiếc HMS Roxborough, rồi được chuyển cho Hải quân Liên Xô năm 1944 và đổi tên thành Doblestny hoặc Zhostkyi, trước khi được hoàn trả cho Anh Quốc năm 1949 để tháo dỡ
  là một tàu khu trục lớp Fletcher hạ thủy năm 1942 và ngừng hoạt động năm 1972

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: Pridi Banomyong

text:
Pridi Banomyong (11/5/1900-2/5/1983) là một chính khách Thái Lan. Ông là Thủ tướng Thái Lan. Ông là một trong những nhân vật vĩ đại nhất thế kỷ 20 theo bình chọn của UNESCO năm 2000.

Tặng thưởng
Huân chương Hoàng gia Thái Lan
 1933 -  Huân chương Bảo vệ Hiến pháp
 1937 -  Huân chương Vương miện, bậc Đại thụ kỵ sĩ (đặc cấp)
 1938 -  Huân chương Hoàng gia Vua Rama VIII
 1939 -  Huân chương Dushdi Mala (quân đội)
 1941 -  Huân chương Bạch tượng, bậc Đại thụ kỵ sĩ (đặc cấp)
 1945 -  Huân chương Chula Chom Klao, bậc Đại thập tự kỵ sĩ (nhất cấp)
 1945 -  Huân chương Cửu bảo thạch

Huân chương ngoại quốc
  Huân chương Mặt trời mọc, Nhất đẳng (Nhật Bản)
  Bắc Đẩu Bội tinh, Nhất đẳng (Pháp)
  Huân chương Leopold, Nhất đẳng (Bỉ)
  Huân chương Santi Maurizio e Lazzaro, Nhất đẳng (Ý)
  Huân chương St Michael and St George, Nhất đẳng (Vương quốc Anh)
  Huân chương Tự do với Cành cọ vàng (Hoa Kỳ)
  Huân chương Vasa, Nhất đẳng (Thụy Điển)
  Huân chương Đại bàng Đức, Nhất đẳng (Đức), 1938

Chú thích

Tham khảo

Pridi by Pridi: Selected Writings on Life, Politics, and Economy, Pridi Phanomyong, ISBN 974-7551-35-7

Thủ tướng Thái Lan
Người Ayutthaya