title: Christian Eriksen

text:
Christian Dannemann Eriksen (; sinh ngày 14 tháng 2 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Đan Mạch thi đấu ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Manchester United tại Premier League và Đội tuyển bóng đá quốc gia Đan Mạch.

Eriksen khởi đầu sự nghiệp tại câu lạc bộ Hà Lan Ajax, nơi anh vô địch Eredivisie vào mùa giải 2010–11, 2011–12 và 2012–13. Vào năm 2014, Eriksen gia nhập Tottenham và được vinh danh là cầu thủ xuất sắc nhất năm của câu lạc bộ ở mùa giải đầu tiên của anh. Trong thời gian bảy năm tại câu lạc bộ, anh cũng được vinh danh là cầu thủ xuất sắc nhất năm của câu lạc bộ ở mùa giải 2016–17. Ở mùa giải 2018–19, Eriksen trở thành cầu thủ thứ hai sau David Beckham có kỷ lục hơn 10 pha kiến tạo ở bốn mùa giải Premier League liên tiếp và là thành phần quan trọng của đội hình đã vào đến trận chung kết UEFA Champions League 2019. Vào tháng 1 năm 2020, anh ký hợp đồng với câu lạc bộ Ý Inter Milan.

Eriksen có trận đấu ra mắt đội tuyển quốc gia Đan Mạch vào tháng 3 năm 2010 và là cầu thủ trẻ nhất của FIFA World Cup 2010. Trên con đường lọt vào FIFA World Cup 2018, Eriksen có vai trò quan trọng trong chiến dịch vòng loại của đội tuyển. Đan Mạch vào đến vòng 16 đội, nơi họ bị đánh bại bởi Croatia sau loạt sút luân lưu. Eriksen được vinh danh là Cầu thủ bóng đá xuất sắc nhất năm của Đan Mạch kỷ lục năm lần.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Middelfart và Odense
Christian Eriksen bắt đầu chơi bóng đá tại quê nhà Middelfart ngay khi chưa được ba tuổi. Năm 2005, anh chuyển đến Odense Boldklub (OB) và cùng câu lạc bộ này tham dự giải bóng đá trẻ Đan Mạch. OB thua tại bán kết trước đội trẻ Brøndby IF nhưng Eriksen vẫn được chọn là cầu thủ có kỹ thuật tốt nhất giải đấu. Một năm sau đó, OB vô địch giải trẻ với Eriksen là người ghi bàn thắng duy nhất trong trận chung kết. Thành tích của anh trong màu áo của U-16 OB và sau đó là đội U-17 và U-19 Đan Mạch đã giúp anh trở thành mục tiêu của các câu lạc bộ lớn như Chelsea và Barcelona. Eriksen sau đó đã thử việc tại Barcelona, Manchester United, Chelsea và Milan nhưng cuối cùng lại bất ngờ chọn Ajax vì anh cho rằng thi đấu cho một câu lạc bộ lớn ngay từ đầu là có thể quá sức và bóng đá Hà Lan sẽ giúp cho anh phát triển tài năng.

Ajax Amsterdam

2008-2011

Ngày 17 tháng 10 năm 2008, Eriksen ký hợp đồng thời hạn hai năm rưỡi với Ajax Amsterdam. Phí chuyển nhượng mà OB nhận được là 1 triệu €. Sau hơn một năm ở đội trẻ, anh được đưa lên đội một vào tháng 1 năm 2010, với số áo 51. Ngày 17 tháng 1 năm 2010, anh có trận đấu chính thức đầu tiên ở câu lạc bộ AFC Ajax trong trận đấu tại Eredivisie với NAC Breda. Ngày 25 tháng 3 năm 2010, anh ghi bàn thắng đầu tiên cho Ajax trong trận đại thắng 6–0 trước Go Ahead Eagles tại Cúp quốc gia Hà Lan. Ngày 10 tháng 4 năm 2010, anh gia han hợp đồng với Ajax đến mùa hè 2014.
Ngày 6 tháng 5 năm 2010, Eriksen đã vào sân ở hiệp 2 trận chung kết Cúp quốc gia Hà Lan, nơi Ajax đánh bại Feyenoord 4-1 để giành chức vô địch với tổng tỉ số 6-1 sau hai lượt trận. Kết thúc mùa giải chuyên nghiệp đầu tiên cùng Ajax, Eriksen đã thi đấu 21 trận, ghi được 1 bàn. Từ mùa giải sau đó, anh được trao chiếc áo số 8.

Eriksen bắt đầu mùa giải 2010-11 bằng bàn thắng trong chiến thắng sân khách trước De Graafschap ngày 29 tháng 8 năm 2010. Ngày 11 tháng 11 năm 2010, Eriksen có bàn thắng đầu tiên tại sân Amsterdam ArenA trong chiến thắng 3-0 tại Cúp quốc gia trước BV Veendam. Trong tháng 12, anh nhận danh hiệu Cầu thủ trẻ Đan Mạch xuất sắc nhất năm. Sau khi nhận danh hiệu vài ngày, anh ghi bàn thắng duy nhất trong trận đấu với Vitesse. Ngày 17 tháng 2 năm 2011, Eriksen có pha lập công đầu tiên tại đấu trường châu Âu trong chiến thắng 3-0 của Ajax trước Anderlecht tại UEFA Europa League 2010–11. Ngày 13 tháng 3, anh có pha đi bóng giữa sân sau đó ghi bàn thắng ấn định tỉ số 3-1 trước Willem II.

2011-2013

Với phong độ ấn tượng trong mùa giải 2010-11 và cùng Ajax giành danh hiệu Eredivisie lần đầu tiên sau 7 năm, Eriksen được chọn là Cầu thủ xuất sắc nhất trong năm của câu lạc bộ này. Ngày 23 tháng 5 năm 2011, anh giành danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất năm của bóng đá Hà Lan, người Đan Mạch thứ hai giành được danh hiệu này sau tiền đạo Jon Dahl Tomasson năm 1996. Đứng đầu hội đồng bầu chọn cho danh hiệu này là huyền thoại Johan Cruyff, người đã khen Eriksen:"Chúng ta có thể so sánh cậu ấy với Brian và Michael Laudrup. Cậu ấy chỉ còn cần thời gian để đạt đến trình độ của những đàn anh ấy."

Ngày 18 tháng 10 năm 2011, Eriksen ghi bàn thắng đầu tiên tại UEFA Champions League khi Ajax đánh bại Dinamo Zagreb 2–0 ở vòng bảng, giúp anh trở thành cầu thủ trẻ nhất thứ hai ghi bàn tại mùa giải 2011–12. Trong trận lượt về với Dinamo Zagreb ngày 2 tháng 11, anh có hai đường chuyền thành bàn cho Gregory van der Wiel và Siem de Jong cũng như góp công vào bàn thắng thứ ba, giúp Ajax đánh bại đội bóng Croatia 4-0. Sau mùa giải thứ ba liên tiếp có được danh hiệu vô địch Giải vô địch bóng đá Hà Lan, anh từ chối gia hạn hợp đồng với Ajax. Sau ba mùa giải với câu lạc bộ Hà Lan, Eriksen có tổng cộng 113 trận đấu tại Eredivisie, ghi 25 bàn và kiến tạo thành bàn 41 lần. Tại Cúp KNVB, anh có 4 bàn và 4 pha kiến tạo sau 16 trận. Tại đấu trường châu Âu, anh có 30 trận cho Ajax và ghi được 3 bàn và có 9 đường chuyền thành bàn.

Tottenham Hotspur

2013–14

Ngày 30 tháng 8 năm 2013, Tottenham Hotspur thông báo đã hoàn tất việc chuyển nhượng Eriksen từ Ajax với phí chuyển nhượng 11,5 triệu bảng.

Ngày 14 tháng 9 năm 2013, anh có trận đấu đầu tiên tại Premier League với Norwich. Tottenham thắng 2-0 và anh đóng góp trong cả hai bàn thắng, trong đó có một đường chuyền thành bàn cho Gylfi Sigurðsson. Huấn luyện viên André Villas-Boas đã đánh giá màn ra mắt của Eriksen là tuyệt vời và anh xứng đáng với vị trí của một số 10 bằng sự sáng tạo và kỹ thuật cá nhân.

Ngày 19 tháng 9 năm 2013, Eriksen có bàn thắng đầu tiên cho Tottenham với một cú sút xa tuyệt đẹp trong chiến thắng 3–0 trước Tromsø IL tại Europa League. Đến ngày 26 tháng 12 năm 2013, anh mới có bàn thắng đầu tiên tại Premier League là một pha đá phạt trực tiếp đẹp mắt mở tỉ số trận đấu với West Bromwich Albion. Một tuần sau đó, trong trận đấu với đối thủ mạnh Manchester United, anh lập công lớn với một pha kiến tạo cho Emmanuel Adebayor và tự mình nâng tỉ số lên 2-0 đem về chiến thắng 2-1 cho Tottenham.

Ngày 23 tháng 3 năm 2014, trong trận đấu với Southampton khi mà Tottenham đã bị dẫn trước a 2–0 ở phút 28, Eriksen đã lập một cú đúp và kiến tạo cho Gylfi Sigurðsson ghi bàn thắng ấn định cuộc lội ngược dòng 3-2. Đến ngày 12 tháng 4, anh lại có pha lập công giúp Tottenham có được 1 điểm trước West Bromwich Albion sau khi đã bị đối thủ dẫn trước 3-0. Kết thúc mùa giải đầu tiên với Tottenham, Eriksen có được tổng cộng 7 bàn thắng tại giải bóng đá Ngoại hạng Anh 2013-14.

2014–15
Eriksen có bàn thắng đầu tiên trong mùa giải 2014-15 trong trận hòa 2-2 với Sunderland vào ngày 13 tháng 9 năm 2014.

Ngày 28 tháng 1 năm 2015, Eriksen lập cú đúp, trong đó có một pha đá phạt trực tiếp đẹp mắt để đưa Tottenham vào chung kết League Cup với tổng tỉ số 3-2 trước Sheffield United sau hai lượt trận.

2015–16
Tháng 1 năm 2016, Eriksen trở thành cầu thủ Đan Mạch đầu tiên ba lần liên tiếp giành danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Đan Mạch.

2016–17

Ngày 26 tháng 11 năm 2016, Eriksen mở tỉ số trong trận đấu trên sân khách trước đội đầu bảng Chelsea bằng một cú sút xa đẹp mắt nhưng sau đó đội bóng của anh đã để thua ngược 1-2. Một tuần sau đó, anh có cú đúp trong chiến thắng 5-1 trước Swansea City.

Ngày 27 tháng 4 năm 2017, anh ghi bàn thắng duy nhất trong trận đấu với Crystal Palace để thu hẹp khoảng cách với Chelsea trong cuộc đua giành ngôi vô địch Giải ngoại hạng Anh xuống bốn điểm. Trong mùa giải 2016-17, anh có tổng cộng 15 đường chuyền thành bàn và là cầu thủ tạo ra nhiều cơ hội ăn bàn nhất châu Âu, với tổng cộng 112 lần đặt đồng đội vào thế ghi bàn.

2017–18
Eriksen trở thành cầu thủ Đan Mạch ghi nhiều bàn thắng nhất tại Premier League khi đạt đến cột mốc 33 bàn, vượt qua kỷ lục cũ của Nicklas Bendtner trong chiến thắng 3–2 trước West Ham ngày 23 tháng 9 năm 2017. Ngày 14 tháng 10, bàn thắng duy nhất của Eriksen giúp Tottenham hạ Bournemouth ở vòng tám  Ngoại hạng Anh và đây cũng là chiến thắng đầu tiên của Tottenham trên sân nhà Wembley ở mùa này. Ngày 9 tháng 12, anh có trận đấu thứ 200 cho Tottenham và đánh đấu cột mốc này bằng bàn thắng trong trận thắng 5-1 trước Stoke City.

Một tháng sau đó, anh có bàn thắng thứ 50 cho Spurs chỉ sau 11 giây trận đấu với Manchester United và chung cuộc đội bóng của anh giành chiến thắng 2-0. Bàn thắng này là bàn thắng nhanh thứ ba trong lịch sử Premier League, chỉ sau bàn thắng của Ledley King và Alan Shearer. Ngày 17 tháng 3 năm 2018, Eriksen lập cú đúp đưa Tottenham vào bán kết Cúp FA mùa giải thứ hai liên tiếp sau chiến thắng 3-0 trước Swansea City. Ngày 1 tháng 4 năm 2018, Ericksen lập siêu phẩm với cú vuốt bóng từ cự ly gần 30 mét giúp Tottenham đánh bại Chelsea ngay tại Stamford Bridge lần đầu tiên sau 28 năm. Bàn thắng này sau đó giúp anh có được Bàn thắng đẹp nhất tháng Giải bóng đá Ngoại Hạng Anh. Ngày 14 tháng 4, anh ghi bàn vào lưới đội bóng đầu bảng Manchester City trong trận thua 1-3.

Eriksen kết thúc mùa giải 2017-18 với việc lần đầu tiên có mặt trong Đội hình xuất sắc nhất giải Ngoại hạng Anh trong mùa của Hiệp hội Cầu thủ Chuyên nghiệp Anh (PFA), cùng với đồng đội Harry Kane và Jan Vertonghen.

Mùa giải 2018–19
Trong mùa giải 2018–19, Eriksen ghi bàn thắng đầu tiên trong mùa giải trong trận đấu trên sân khách tại Champions League với Inter Milan. Trận đấu kết thúc với thất bại 2–1 cho Tottenham, nhưng trong trận đấu trên sân nhà với Inter, Eriksen lại ghi bàn trong bàn thắng duy nhất của trận đấu, giúp Tottenham giành chiến thắng 1–0. Anh ghi bàn thắng đầu tiên trong mùa giải ở Premier League vào ngày 15 tháng 12 năm 2018 trong trận đấu trên sân nhà với Burnley, bàn thắng muộn giúp Tottenham giành chiến thắng 1–0. Vào ngày 31 tháng 3, trong trận thua 2–1 trước Liverpool, anh trở thành cầu thủ thứ hai sau David Beckham có hơn 10 pha kiến tạo trong bốn mùa giải Premier League liên tiếp. Ba ngày sau, trong lần ra sân thứ 200 tại Premier League, anh đã kiến tạo cho Son Heung-min ghi bàn thắng đầu tiên trên sân Tottenham Hotspur mới trước khi tự mình ghi bàn trong chiến thắng 2–0 trước Crystal Palace. Vào ngày 23 tháng 4, anh ghi bàn thắng quyết định trong chiến thắng 1–0 trước Brighton & Hove Albion. Sau đó, Eriksen thi đấu trong trận Chung kết UEFA Champions League 2019, nhưng Tottenham thất bại 2–0 trước Liverpool.

Inter Milan

Mùa giải 2019–20
Vào ngày 28 tháng 1 năm 2020, khi hợp đồng của anh ấy tại Tottenham sẽ hết hạn sau sáu tháng, Eriksen đã ký hợp đồng 4 năm rưỡi với câu lạc bộ Serie A Inter Milan, với mức thu nhập 10 triệu euro mỗi mùa cho anh ấy. Anh có trận ra mắt câu lạc bộ vào ngày hôm sau, vào sân trong hiệp hai thay cho Alexis Sánchez trong chiến thắng 2-1 trên sân nhà trước Fiorentina ở tứ kết Coppa Italia. Vào ngày 20 tháng 2, Eriksen ghi bàn thắng đầu tiên cho câu lạc bộ, ghi bàn mở tỷ số trong chiến thắng 2–0 trên sân khách trước Ludogorets Razgrad tại Europa League. Anh ghi bàn thắng đầu tiên tại Serie A vào ngày 1 tháng 7, trong chiến thắng 6–0 trước Brescia. Vào ngày 21 tháng 8, Eriksen thi đấu trong trận thua 2-3 của Inter trước Sevilla trong trận Chung kết Europa League 2020, trở thành cầu thủ đầu tiên để thua hai trận chung kết liên tiếp trong hai giải đấu lớn hiện tại của UEFA; trước đó, anh ấy đã thất bại trong trận Chung kết Champions League 2019 với Tottenham.

Mùa giải 2020–21
Vào tháng 12 năm 2020, Giuseppe Marotta xác nhận rằng Eriksen đã được thêm vào danh sách chuyển nhượng cho năm 2021; tuy nhiên, đồng đội của anh, Romelu Lukaku trước đó đã ám chỉ rằng những khó khăn của Eriksen ở câu lạc bộ Ý là do bất đồng ngôn ngữ. Vào ngày 26 tháng 1 năm 2021, trong những phút cuối cùng của trận tứ kết Coppa Italia giữa Inter với đối thủ Milan, Eriksen được thay vào khi tỷ số là 1-1. Ở phút bù giờ thứ bảy và khi trận đấu tưởng như đã bước sang hiệp phụ, anh đã ghi bàn thắng đầu tiên trong mùa giải từ một quả đá phạt trực tiếp để mang về chiến thắng cho Inter và đưa họ vào bán kết. Sau trận đấu, huấn luyện viên Antonio Conte của Inter nói rằng Eriksen sẽ ở lại với câu lạc bộ, mặc dù có liên quan đến việc rời đi vào mùa đông. Vào ngày 1 tháng 5, anh ghi bàn thắng đầu tiên cho Inter trong chiến thắng quan trọng 2–0 trên sân khách trước Crotone, đưa câu lạc bộ tiến gần hơn đến chức vô địch đầu tiên kể từ mùa giải 2009–10. Inter được xác nhận là nhà vô địch giải đấu vào ngày hôm sau, sau khi đối thủ gần nhất Atalanta không thể thắng trong trận đấu với Sassuol. Nó kết thúc chuỗi 9 năm vô địch Serie A của Juventus.

Mùa giải 2021–22
Vào ngày 29 tháng 10 năm 2021, đã có thông báo rằng Eriksen không được phép chơi cho Inter Milan do phải cấy máy khử rung tim sau khi bị ngừng tim tại Euro 2020. Gần nửa năm sau khi ngừng tim, Eriksen bắt đầu tập luyện cá nhân tại các cơ sở của đội trẻ Odense Boldklub ở Odense để chuẩn bị trở lại với bóng đá. Vào ngày 17 tháng 12, Inter Milan đồng ý thanh lý hợp đồng của tiền vệ này.

Brentford
Vào ngày 31 tháng 1 năm 2022, Eriksen gia nhập câu lạc bộ Brentford ở Premier League với bản hợp đồng có thời hạn 6 tháng. Vào ngày 26 tháng 2 năm 2022, trận đấu ra mắt đầu tiên của anh là khi vào sân thay cho Mathias Jensen trong trận thua 0–2 trước Newcastle United.Anh có pha kiến tạo đầu tiên trong chiến thắng 2–0 trước Burnley FC.Anh ghi bàn thắng đầu tiên tại Premier League trong chiến thắng ấn tượng 4–1 trên sân khách trước đối thủ cùng thành phố Chelsea vào ngày 3 tháng 4.

Manchester United

Vào ngày 15 tháng 7 năm 2022, Manchester United thông báo rằng họ đã đạt được thỏa thuận ký hợp đồng với Eriksen trong vòng ba năm. Vào ngày 28 tháng 7 năm 2022, người ta xác nhận rằng anh sẽ mặc áo số 14. Vào ngày 7 tháng 8, Eriksen ra mắt câu lạc bộ trong trận thua 2-1 trên sân nhà trước Brighton & Hove Albion. Anh có pha kiến tạo đầu tiên cho câu lạc bộ trong chiến thắng 3-1 trên sân nhà trước kình địch Arsenal khi kiến tạo cho Marcus Rashford ghi bàn thứ hai.

Sự nghiệp đội tuyển quốc gia

Đội trẻ
Eriksen được gọi vào đội tuyển U-17 Đan Mạch vào tháng 7 năm 2007, và thi đấu xuất sắc ngay từ lần ra mắt ngày 31 tháng 7. Năm 2008, anh ghi 9 bàn trên 16 trận cho U-17 Đan Mạch và được bầu là cầu thủ xuất sắc nhất lứa tuổi U-17 Đan Mạch năm 2008 bởi Liên đoàn Bóng đá Đan Mạch. Anh còn được đề cử vào danh sách rút gọn 4 ứng cử viên cho danh hiệu cầu thủ trẻ Đan Mạch xuất sắc nhất năm 2008 và sau cùng người giành danh hiệu này là Mathias Jørgensen. Anh có 27 trận đấu cho U-17 Đan Mạch đến tháng 2 năm 2009. Trong năm 2009, anh có 8 trận đấu cho U-18 và U-19 Đan Mạch. Eriksen là thành viên U-21 Đan Mạch tham dự Giải vô địch bóng đá U-21 châu Âu 2011 ngay tại Đan Mạch nhưng đội chủ nhà bị loại sau vòng bảng và Eriksen ghi được một bàn vào lưới U-21 Belarus.

Đội tuyển quốc gia

Anh được triệu tập vào đội tuyển Đan Mạch lần đầu tiên vào tháng 2 năm 2010, có trận ra mắt vào tháng 3 gặp Áo, và trở thành cầu thủ trẻ thứ tư khoác áo đội tuyển và là cầu thủ trẻ nhất kể từ thời Michael Laudrup.
Ngày 28 tháng 5 năm 2010, huấn luyện viên Morten Olsen đã đưa Eriksen vào danh sách 23 cầu thủ tham dự World Cup 2010 tại Nam Phi. Điều này giúp anh trở thành cầu thủ trẻ nhất tại giải đấu. Tại World Cup 2010, Eriksen thi đấu hai trận vòng bảng với Hà Lan và Nhật Bản, chung cuộc Đan Mạch bị loại sau trận thua 1-3 trước đội tuyển Nhật.

Ngày 9 tháng 2 năm 2011, trong trận giao hữu thua đội tuyển Anh 1-2, Eriksen được chọn là Cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu và nhận được nhiều lời khen ngợi từ Frank Lampard, Rio Ferdinand (on Twitter), huấn luyện viên Morten Olsen và truyền thông Đan Mạch cũng như Anh. Ngày 4 tháng 6 năm 2011 Eriksen ghi bàn thắng đầu tiên cho đội tuyển trong chiến thắng 2-0 trước Iceland tại vòng loại Euro 2012. Bàn thắng này giúp anh trở thành cầu thủ Đan Mạch trẻ nhất ghi bàn tại vòng loại Euro, kỷ lục trước đó thuộc về Michael Laudrup năm 1983.

Ngày 7 tháng 11 năm 2011, anh được trao danh hiệu Cầu thủ Đan Mạch xuất sắc nhất năm sau khi giúp Ajax vô địch Eredivisie mùa giải 2010-11 và có một chiến dịch vòng loại Euro 2012 cực kỳ thành công với đội tuyển Đan Mạch. Eriksen nói trong lễ trao giải:"Tôi rất tự hào khi đứng ở bục trao giải tối nay. Tôi thực sự bất ngờ vì giải thưởng này và nó rất ý nghĩa với tôi. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến các đồng đội ở tuyển quốc gia và ở Ajax"''.

UEFA Euro 2012
Eriksen tham dự Euro 2012 với sự đánh giá cao và kỳ vọng rất lớn sẽ tỏa sáng khi là cầu thủ đầu tiên trong lịch sử đội tuyển Đan Mạch đạt đến cột mốc 25 lần khoác áo đội tuyển quốc gia khi mới 20 tuổi. Tuy nhiên mặc dù đã được ra sân ở cả ba trận đấu tại bảng đấu tử thần, song chỉ có vỏn vẹn ba cú sút với không bàn thắng và không pha kiến tạo.

World Cup 2018
Tại Bảng E Vòng loại World Cup 2018, Eriksen ghi được 8 bàn sau 10 trận để giúp Đan Mạch đứng nhì bảng giành quyền dự tranh play-off tham dự World Cup với Cộng hòa Ireland. Trong trận lượt đi hai đội hòa nhau 0-0 nhưng trong trận lượt về Eriksen đã lập hat-trick giúp Đan Mạch đánh bại Ireland 5–1. Với 11 bàn thắng, Eriksen là cầu thủ ghi bàn nhiều thứ ba tại vòng loại World Cup khu vực châu Âu, sau Robert Lewandowski (16 bàn) và Cristiano Ronaldo (15 bàn).

Tại World Cup 2018, anh chỉ có được một bàn thắng trong trận hòa 1-1 trước  ở lượt trận thứ hai vòng bảng. Trước đó trong trận đấu đầu tiên ở giải đấu với , anh là người có đường chọc khe cho Yussuf Poulsen ghi bàn thắng duy nhất của trận đấu. Đội tuyển Đan Mạch sau đó lọt vào vòng 16 đội và thua  ở loạt sút penalty sau 120 phút hòa 1-1, trong đó Eriksen đá hỏng quả penalty đầu tiên khi không đánh bại được thủ môn Danijel Subašić.

Sự cố ngưng tim tại UEFA Euro 2020
Trong trận đấu mở màn Euro 2020 của Đan Mạch với  vào ngày 12 tháng 6 năm 2021, Eriksen ngã xuống đất dù không va chạm với bất kỳ cầu thủ nào trên sân và được hồi sức tim phổi. Trận đấu bị tạm dừng. Ngay sau đó, Eriksen đã được chuyển đến Rigshospitalet và đã dần ổn định. Tuy nhiên sau khi xuất viện, anh vẫn phải về nhà nghỉ ngơi một thời gian dài Từ đó, Eriksen đã phải chia tay Euro 2020.

Vào ngày 26 tháng 3 năm 2022, Anh trở lại đội tuyển quốc gia sau một thời gian dài nghỉ thi đấu vì sự cố ở Euro 2020 trong trận thua 2–4 trước , anh vào sân ở hiệp 1 và ghi bàn thắng 2 phút sau đó. Ba ngày sau đó, anh đóng góp bàn thắng cuối cùng trong chiến thắng 3–0 trước .

Phong cách thi đấu
Huấn luyện viên Ajax Martin Jol đã so sánh Eriksen với các thế hệ cầu thủ đi trước cũng trưởng thành từ Ajax là Wesley Sneijder và Rafael van der Vaart. Ông đánh giá cầu thủ người Đan Mạch đọc trận đấu rất tốt và là một số 10 cổ điển như hai tiền vệ kể trên và huyền thoại bóng đá Đan Mạch Michael Laudrup. Khả năng kiến tạo thành bàn là điểm mạnh nhất của Eriksen.

Tuy nhiên điểm yếu của Eriksen là phong độ trong những trận đấu lớn. Khi còn chơi bóng ở giải vô địch quốc gia Hà Lan, anh thường tỏa sáng khi Ajax chạm trán những đối thủ trung bình như nhưng cần tới 3 năm mới có thể chọc thủng lưới PSV Eindhoven, một đội bóng lớn tại Hà Lan.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

1 Bao gồm UEFA Champions League và UEFA Europa League.

2 Bao gồm Johan Cruijff Shield.

Đội tuyển quốc gia

Bàn thắng cho đội tuyển quốc gia

Danh hiệu

Câu lạc bộ
Manchester United

 Cúp Liên đoàn bóng đá Anh: 2022-23

Ajax
 Eredivisie: 2010–11, 2011–12, 2012–13
 KNVB Cup: 2009–10
 Johan Cruyff Shield: 2013

Inter Milan
 Serie A: 2020–21

Cá nhân
 Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất năm của AFC Ajax: 2010
 Cầu thủ xuất sắc nhất năm của AFC Ajax: 2011
 Cầu thủ xuất sắc nhất năm của bóng đá Hà Lan (1): 2011
 Cầu thủ Đan Mạch xuất sắc nhất năm lứa tuổi U-17: 2008
 Cầu thủ Đan Mạch xuất sắc nhất năm (4): 2011, 2013, 2014, 2017
 Cầu thủ xuất sắc nhất mùa giải của Tottenham Hotspur (2): 2013–14, 2016–17
 Đội hình xuất sắc nhất giải Ngoại hạng Anh trong mùa của Hiệp hội Cầu thủ Chuyên nghiệp Anh (PFA): 2017-18
 Bàn thắng đẹp nhất tháng Giải bóng đá Ngoại Hạng Anh: tháng 4 năm 2018

Chú thích

Liên kết ngoài

 Thông tin về Christian Eriksen tại đội tuyển quốc gia Đan Mạch
 Thông tin về Christian Eriksen tại Voetbal International

Cầu thủ bóng đá nam Đan Mạch
Người Middelfart
Sinh năm 1992
Cầu thủ bóng đá AFC Ajax
Cầu thủ bóng đá Tottenham Hotspur F.C.
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Premier League
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Inter Milan
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Hà Lan
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2010
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2018
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Đan Mạch
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2022


title: Quốc kỳ Tchad

text:
Quốc kỳ Cộng hòa Tchad (, ) là cờ tam tài với ba sọc màu thẳng đứng từ trái qua phải là xanh dương, vàng và đỏ. Màu xanh dương được thay thế cho màu xanh lá để phân biệt với quốc kỳ Mali. Về cơ bản lá cờ này có thiết kế giống với quốc kỳ România, Moldova và Andorra. Điểm khác biệt duy nhất giữa cờ Tchad và cờ Romania là độ đậm nhạt của màu xanh bên trái mỗi lá cờ, do đó hai lá cờ này hầu như giống hệt nhau.

Mô tả
Màu xanh dương biểu tượng cho bầu trời, hy vọng và nước; vàng là mặt trời và sa mạc ở phía bắc đất nước; đỏ tượng trưng cho tiến bộ, thống nhất và hy sinh. Màu đỏ cũng gợi nhớ máu xương những người đã ngã xuống vì độc lập. Giá trị RGB của các màu này lần lượt là 12-28-140, 252-209-22 and 206-17-38.

Tham khảo

Tchad
Quốc kỳ châu Phi


title: Holding on to You

text:
"Holding on to You" là một bài hát được viết và thu âm bởi nhóm nhạc rock người Mỹ Twenty One Pilots từ album phòng thu thứ ba, Vessel. Bài hát cũng xuất hiện trong album phòng thu thứ hai của họ, Regional at Best. "Holding on to You" đã được phát hành như đĩa đơn đầu tiên từ Vessel trên iTunes trên toàn thế giới vào ngày 01 tháng 8 năm 2012. Một đoạn video cho bài hát được phát hành vào ngày 15 tháng 11. Video được đạo diễn bởi Jordan Bahat.

Danh sách theo dõi

Bảng xếp hạng

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2012
Bài hát năm 2011


title: Best Song Ever (bài hát)

text:
"Best Song Ever" là một bài hát của nhóm nhạc Anh One Direction. Nó được phát hành vào ngày 22 tháng 7 năm 2013 bởi Syco và Columbia và đĩa đơn của nhóm từ album phòng thu thứ ba Midnight Memories. Bài hát đã được thu âm năm 2013 và kéo dài trong 3 phút và 21 giây. Nó đã được công bố bởi One Direction trong một đoạn video được tải lên kênh YouTube vào 25 tháng 6 năm 2013. Đoạn trailer cho This Is Us được phát hành ba mươi phút sau khi đoạn video được tải lên, và bao gồm một bản xem trước ngắn của bài hát.

Bảng xếp hạng và chứng nhận

Bảng xếp hạng tuần

Chứng nhận

BXH cuối năm

Lịch sử phát hành

Giải thưởng
"Best Song Ever" đã thắng giải 2013 MTV Video Music Awards cho Best Song of the Summer.

Music video
MV được phát hành trên kênh Vevo của ban nhạc vào ngày 22 tháng 7 năm 2013. Video hình ảnh ban nhạc đi vào một văn phòng ở Hollywood, nói chuyện với hai giám đốc điều hành (thủ vai bởi Niall Horan và Louis Tomlinson) sau khi được hướng dẫn bởi cô thư ký gợi cảm (thủ vai Zayn Malik). Anh chàng tiếp thị Marcel (Harry Styles) cho thấy những hình ảnh của họ trong trang phục lố bịch và thậm chí có một vũ công tên Leeroy (Liam Payne) tạo nên những bước nhảy vô lý cho họ. Xúc phạm, ban nhạc biến thành một bài hát và bắt đầu tàn phá bằng cách ném mọi vật xung quanh trong văn phòng. Sau đó họ chạy vào một tòa nhà làm việc chính và phá hoại nó trong sự thất vọng của người lao động. Video đã phá vỡ kỷ lục 24 giờ VEVO với 12,3 triệu lượt xem nhưng kỷ lục sau đó đã được thu hồi với Wrecking ball của Miley Cyrus, thu hút 19,3 triệu lượt xem.

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2013
One Direction
Bài hát năm 2013
Bài hát của One Direction
Bài hát viết bởi Ed Sheeran
Đĩa đơn của Columbia Records


title: Đại hội Nhân dân Đức

text:
Đại hội Nhân dân Đức (, Volkskammer) là cơ quan lập pháp độc viện của Cộng hòa Dân chủ Đức (còn được gọi là Đông Đức).

Volkskammer ban đầu là hạ viện của nghị viện lưỡng viện. Thượng viện là Đại hội Liên bang, hoặc Länderkammer, nhưng năm 1952 các bang của Đông Đức bị giải thể, và Đại hội Liên bang bị xóa bỏ năm 1958. Hiến pháp quy định Volkskammer là cơ quan có quyền lực tối cao của Đông Đức, và hiến pháp trao quyền lập pháp tối cao. Tất cả các nhánh của chính quyền, bao gồm cả tư pháp, đều chịu trách nhiệm trước Đại hội Nhân dân. Năm 1960, Đại hội phê chuẩn Hội đồng Nhà nước, the Hội đồng Bộ trưởng, và Hội đồng Quốc phòng Nhà nước.

Lịch sử
Ngày 7/10/1949 tại Đông Berlin, Đại hội Nhân dân lâm thời (Provisorische Volkskammer) được thành lập dựa trên cơ sở Hội đồng Nhân dân đệ nhị Đức (Zweiter Deutscher Volksrat). Đây chính là tiền thân của Đại hội Nhân dân sau này.

Cuộc bầu cử Nghị viện đầu tiên đã được diễn ra ngày 15/10/1950. Tổng tuyển cử năm 1950 dựa trên danh sách duy nhất của Mặt trận Quốc gia.

Tham khảo

Tham khảo: A Successful Policy Seared to the Needs of the People "Deliberations" of the Volkskammer on nuclear disarmament, 1981.

Chính phủ Cộng hòa Dân chủ Đức
Cựu lập pháp độc viện
Khởi đầu năm 1949
Chấm dứt năm 1990 ở Đức


title: Giếng Bá Lễ

text:
Giếng Bá Lễ là một giếng cổ có từ lâu đời ở phường Minh An, thành phố Hội An, Việt Nam. Giếng tọa lạc trên con đường nhỏ Trần Hưng Đạo, gần đường vào Phố cổ Hội An. Giếng mang đậm nét xưa cũ, cổ kính qua những lớp rêu phong xanh rì, tươi mát lấp đầy quanh miệng và thành giếng.

Nguồn gốc
Giếng được xây bởi người Chăm xưa, có từ khoảng thế kỉ XIII-IV.

Cấu trúc
Giếng có dạng hình vuông, diện tích khoảng 10m2, sâu khoảng 12m.

Giá trị văn hóa, tinh thần
Giếng Bá Lễ đã tồn tại với Hội An qua bao nhiêu năm thăng trầm. Nét mộc mạc của rêu phong bám quanh thành giếng dày đặc, nét thô sơ, vững chắc của các lớp gạch xưa, sự trong trẻo của nước giếng đã góp phần tô đậm thêm cái hồn xưa cũ của nơi đây.
Từ suốt thế kỉ 2 đến 15, tộc người Chăm đã sinh sống trên mảnh đất Hội An này. Việc giếng vẫn tồn tại đến ngày nay đã góp phần thể hiện đời sống sinh hoạt xưa của người Chăm cổ.
Một điểm đặc biệt khác là "nước giếng" ở đây rất trong, không bị nhiễm mặn, nhiễm phèn. Nước được dùng để chế biến những món ăn đặc trưng của vùng miền Hội An như cao lầu, bánh bao, bánh vạc,...

Chú thích

Tham khảo
 Stewart, I., Atkinson, B., & Dragicevich, P. (2012). Lonely Planet Vietnam (11th ed.). China: Lonely Planet Publications.
 Impact: The Effects of Tourism on Culture and the Environment in Asiaand the Pacific: Cultural Tourism and Heritage Management in the World Heritage Site of the Ancient Town of Hoi An, Viet Nam. Bangkok: UNESCO Bangkok, 2008. Print

Liên kết ngoài
Giếng cổ ở Hội An
Bí ẩn giếng Bá Lễ

Hội An


Vườn quốc gia và khu bảo tồn Vịnh Glacier là một vườn quốc gia và khu bảo tồn nằm ở phía tây của Juneau, Đông Nam Alaska (Doi đất Alaska), Hoa Kỳ. Tổng thống Calvin Coolidge tuyên bố khu vực xung quanh Vịnh Glacier là một tượng đài quốc gia vào ngày 25 tháng 2 năm 1925. Đến thời tổng thống Jimmy Carter nắm quyền, khu vực tiếp tục được mở rộng vào năm 1978 lên thành khu vực có diện tích 523.000 mẫu Anh (2.116,5 km ²) và đến ngày 2 tháng 12 năm 1980 vườn quốc gia và khu bảo tồn Vịnh Glacier được thành lập, cộng thêm 57.000 mẫu Anh (230,7 km ²) đất công ở phía tây bắc được bảo tồn, ngay lập tức vườn quốc gia bảo vệ một phần của sông Alsek cùng các loài cá, động vật hoang dã và môi trường sống.

Vườn quốc gia Vịnh Glacier đã trở thành một phần của Di sản thế giới vào năm 1979 với tên gọi Các khu bảo tồn và Vườn quốc gia: Kluane, Wrangell-St. Elias, Glacier Bay, Tatshenshini-Alsek, một khu dự trữ sinh quyển năm 1986 và năm 1994 đã phối hợp với người dân ở Hoonah, những người Tlingit bản địa trong việc quản lý bảo tồn. Tổng số diện tích bảo vệ của vườn quốc gia và khu bảo tồn bao gồm 5.130 dặm vuông (13.287 km ²), trong đó hầu hết là khu vực hoang dã trong lên tới 4.164 dặm vuông (10.784 km ²) .

Tham khảo

Thư loại
 Catton, Theodore (1995) Vùng đất Reborn: Lịch sử về quá trình quản lý và sử dụng trong Vườn quốc gia và khu bảo tồn Vịnh Glacier, Cục Công viên Quốc gia Hoa Kỳ

Liên kết ngoài

Glacier Bay National Park and Preserve National Park Service site
Glacier Bay National Park and Preserve at the National Park Service Alaska Regional Office
Di sản thế giới
Glacier Bay National Monument in Glimpses of Our National Monuments (1930)

Di sản thế giới tại Hoa Kỳ
Vườn quốc gia Hoa Kỳ
Khu dự trữ sinh quyển Hoa Kỳ


title: USS Aaron Ward

text:
Ba tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được mang cái tên USS Aaron Ward, được đặt nhằm vinh danh Chuẩn đô đốc Aaron Ward (1851–1918):

  là một tàu khu trục lớp Wickes phục vụ từ năm 1919 đến năm 1940 trước khi chuyển cho Hải quân Hoàng gia Anh dưới tên HMS Castleton và tiếp tục phục vụ cho đến hết Thế Chiến II
  là một tàu khu trục lớp Gleaves phục vụ từ năm 1942 cho đến khi bị máy bay Nhật đánh chìm năm 1943
  là một tàu khu trục lớp Robert H. Smith, sau cải biến thành tàu rải mìn với ký hiệu lườn DM-34, phục vụ từ năm 1942 đến năm 1945

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: USS Aaron Ward (DD-132)

text:
USS Aaron Ward (DD-132) là một tàu khu trục thuộc lớp Wickes được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất, sau được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Anh Quốc và đổi tên thành HMS Castleton trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Chuẩn đô đốc Aaron Ward (1851–1918).

Thiết kế và chế tạo
Aaron Ward được đặt lườn vào ngày 1 tháng 8 năm 1918 tại xưởng tàu của hãng Bath Iron Works ở Bath, Maine. Nó được hạ thủy vào ngày 10 tháng 4 năm 1919, được đỡ đầu bởi bà Washington Lee Capps, con gái đô đốc Ward và là phu nhân Chuẩn đô đốc Capps, và được đưa ra hoạt động vào ngày 21 tháng 4 năm 1919 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân Raymond A. Spruance.

Lịch sử hoạt động

USS Aaron Ward
Sau khi nhập biên chế, Aaron Ward trình diện để hoạt động cùng Đội khu trục 13 thuộc Hải đội Khu trục 2 trực thuộc Hạm đội Đại Tây Dương. Hoạt động đáng chú ý đầu tiên của nó là tại vịnh Trepassey vào tháng 5 năm 1919, khi nó phục vụ như một trong những cột mốc dẫn đường cho các thủy phi cơ Curtiss NC của hải quân; một chiếc trong số đó, chiếc NC-4, đã hoàn tất thành công chuyến bay lịch sử. Chiếc tàu khu trục tiếp tục phục vụ cùng Hạm đội Đại Tây Dương cho đến tháng 9, khi nó được điều động sang Hạm đội Thái Bình Dương. Nhiệm vụ đầu tiên tại khu vực hoạt động mới là hoạt động trục vớt tại vịnh Angeles, México, để thu hồi một máy bay của Lục quân bị rơi cùng các thi thể của đội bay.

Vào ngày 17 tháng 7 năm 1920, Hải quân Hoa Kỳ áp dụng phương thức xếp lớp tàu theo ký hiệu chữ số, và Aaron Ward trở thành DD-132 (trước đó, nó là Tàu khu trục Số 132). Việc phục vụ cùng Hạm đội Chiến trận bị gián đoạn vào năm 1921 bởi hai nhiệm vụ cứu hộ gần vùng kênh đào Panama: từ tháng 1 đến tháng 3, nó đi dọc theo bờ biển vùng kênh đào để tìm kiếm chiếc thủy phi cơ NC-6 bị rơi tại khu vực này; và vào tháng 2, nó phải bỏ ngang nhiệm vụ trên để tìm kiếm những người sống sót của tàu khu trục  bị đắm sau khi va chạm với tàu chở hàng  vào ngày 26 tháng 2. Aaron Ward tiếp tục hoạt động trở lại cùng Hạm đội Chiến trận từ tháng 3 năm 1921 cho đến khi được cho xuất biên chế vào ngày 17 tháng 6 năm 1922 và đưa về Hạm đội Dự bị tại San Diego.

Chiếc tàu khu trục bị bỏ không trong gần tám năm trước khi được cho nhập biên chế trở lại tại San Diego vào ngày 24 tháng 5 năm 1930. Sau khi phục vụ cho đến giữa năm 1932, Aaron Ward được đưa về lực lượng dự bị luân phiên, xen kẻ thời gian hoạt động hiện dịch với giai đoạn không hoạt động trong bờ với biên chế thủy thủ đoàn tối thiểu. Con tàu ở trong tình trạng này cho đến tháng 12 năm 1934, khi nó quay lại biên chế đầy đủ. Vào ngày 1 tháng 4 năm 1937, chiếc tàu khu trục lại được cho xuất biên chế và quay về Hạm đội Dự bị. Cuối cùng, vào ngày 30 tháng 9 năm 1939, Aaron Ward cũng được huy động trở lại, khi Tổng thống thiết lập các cuộc Tuần tra Trung lập sau khi Chến tranh Thế giới thứ hai nổ ra tại Châu Âu. Nó trở thành soái hạm của Đội khu trục 65 làm nhiệm vụ tuần tra trong vịnh Mexico và vùng biển Tây Ấn.

HMS Castleton
Vào ngày 9 tháng 9 năm 1940, Aaron Ward được cho xuất biên chế tại Halifax, Nova Scotia và được chuyển giao cho Anh Quốc theo Thỏa thuận đổi tàu khu trục lấy căn cứ. Theo đó, 50 tàu khu trục cũ thời Thế Chiến I sẽ được Hoa Kỳ chuyển giao cho Anh, đổi lại quyền thiết lập các căn cứ trên phần đất do Anh sở hữu tại Tây Bán Cầu. Nó được nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia Anh cùng ngày hôm đó và được đổi tên thành HMS Castleton. Nó được cải biến cho phù hợp với nhiệm vụ hộ tống vận tải bằng cách tháo bỏ ba trong số các khẩu pháo /50 caliber và một dàn ống phóng ngư lôi ba nòng để giảm trọng lượng nặng bên trên, thay bằng một dàn Hedgehog (pháo cối chống tàu ngầm) và gia tăng lượng mìn sâu mang theo.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/a1/aaron_ward-i.htm

Liên kết ngoài

Uboat.net
NavSource – DD-132

Lớp tàu khu trục Wickes
Lớp tàu khu trục Town
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu khu trục trong Thế Chiến I
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Tàu thủy năm 1919


title: Hang đá Mạch Tích Sơn

text:
Hang đá Mạch Tích Sơn (tiếng Trung giản thể: 麦积山 石窟, phồn thể: 麦积山 石窟, bính âm: Màijīshān Shiku) là quần thể hang động được đục vào đá những tượng Phật và những bức họa vô giá về Phật giáo Trung Hoa. Hang này nằm trong núi cách Thiên Thủy, Cam Túc miền Tây Bắc Trung Quốc 45 km về phía Tây Nam, cao hơn 150 mét, theo ghi chép văn hiến lịch sử. Hang đá Mạch Tích Sơn bắt đầu đào đục vào thời kỳ cuối Đời Tần (khoảng thế kỷ thứ 3 Trước công nguyên), sau đó lần lượt tạc tượng Phật trên vách núi cao từ 30 đến 70 mét, chứa hơn 7.200 tác phẩm điêu khắc Phật giáo và hơn 1.000 mét vuông các bức tranh. Bắt đầu xây dựng trong thời kỳ Tần Sau đó (384-417 CE).
Hiện nay, hang đá này cùng với Long Môn, Đôn Hoàng, Đại Túc, Vân Cương trở thành 5 hang động tiêu biểu cho hệ thống kiến trúc tạc tượng Phật trong hang động để cất kinh kệ và lưu giữ hình ảnh Đức Phật tiêu biểu của Trung Hoa theo phong cách Ấn Độ còn lưu giữ khá tốt cho tới ngày nay. Đây là điểm tham quan hấp dẫn du khách của tỉnh Cam Túc.

Kiến trúc
Người ta còn gọi núi Mạch Tích là núi Cỏ Khô (Haysatck mountain - 麦积山) mà theo nghĩa đen dịch là "Núi Ngũ Cốc hay núi Lúa Mạch", nhưng bởi vì chữ "Mạch" (麦) là thuật ngữ chung trong Trung Quốc được sử dụng cho hầu hết các loại ngũ cốc, người ta cũng thấy bản dịch như "núi ngô". Mạch có nghĩa là "ngũ cốc". Tích (积) có nghĩa là "đồi" hoặc "gò". Sơn (山) có nghĩa là "ngọn núi". Ngọn núi này được hình thành bằng đá sa thạch màu đỏ tía.

Vì hình dáng của hang tựa như một đụn rơm ở quê nên hang còn gọi là núi Cỏ. Động Mạch Tích là một trong 4 hang Phật giáo lớn nhất ở Trung Quốc. Dù nhìn ngắm ở bất cứ góc độ nào bạn cũng đều nhìn thấy những kiệt tác nghệ thuật bằng đá. Không ít trong số những bức tượng này được chạm khắc trên bề mặt đá từ cách nay hơn 1500 năm.

Tham khảo

 Cam Túc - sổ tay du lịch Trung Quốc - Minh Châu - Thế Anh - Nhà xuất bản văn hóa thông tin.

Liên kết ngoài

The Maijishan Grottoes - Artistic Treasure of China’s Past Photo essay 2012
Artistic treasures of Maiji Mountain caves by Alok Shrotriya and Zhou Xue-ying (asianart.com, accessed ngày 9 tháng 9 năm 2007)
 Maijishan Scenic Spots Submission from the Chinese Government to Unesco, ngày 29 tháng 11 năm 2001

Du lịch Trung Quốc
Mạch Tích sơn


title: Ngu Mạnh Mẫu

text:
Ngu Mạnh Mẫu (chữ Hán: 虞孟母, 278 - 312), nguyên quán ở huyện Ngoại Hoàng, quận Tế Dương, là vương phi của Lang Nha vương Tư Mã Duệ (sau trở thành Tấn Nguyên Đế), thời nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

Căn cứ theo Tấn thư, quyển 32, thì phụ thân của Ngu Mạnh Mẫu là Ngu Dự. Bà được gả cho tông thất nhà Tấn là Lang Nha quận vương Tư Mã Duệ và được phong làm vương phi, tuy nhiên bà không sinh được một người con nào. Đến năm 312 thì bà mất, thọ 35 tuổi.

Về sau nhà Tấn suy yếu, bị các bộ tộc ở miền bắc lấn chiếm, hai vua Hoài Đế, Mẫn Đế bị bắt làm tù binh cho Hán Triệu, thì Tư Mã Duệ trở thành người đứng đầu lực lượng khôi phục nhà Tấn. Năm 317, Tư Mã Duệ lên ngôi Tấn vương, truy phong cho Ngu Mạnh Mẫu làm vương hậu. Hữu ti thượng biểu xin xây miếu thờ riêng cho bà, nhưng Tấn vương không chịu, chỉ cho tu sửa Lăng Thượng Ốc để thờ phụng bà. Sang năm sau, Tấn vương xưng đế, tức Tấn Nguyên Đế mới ra lệnh lập thái miếu cho Ngu Mạnh Mẫu, cho cải táng bà ở Bình Lăng và truy phong là Nguyên Kính hoàng hậu.

Năm 323, Nguyên Đế mất, con là Minh Đế nối ngôi. Do biết ơn dưỡng dục của bà, Minh Đế bèn truy phong cho mẹ ruột của bà là Vương thị là Vân Dương huyện quân, còn người tòng mẫu đã thành hôn với Tân Dã vương Tư Mã Hãn làm Bình Dương hương quân.

Xem thêm
Tấn Nguyên Đế
Ngu Dự

Tham khảo
Tấn thư
Tư trị thông giám

Chú thích

Sinh năm 278
Mất năm 312


title: Dự Chương quận quân

text:
Dự Chương quận quân (chữ Hán: 豫章郡君, ? - 335) là thiếp của Tấn Nguyên Đế Tư Mã Duệ, vị vua thứ năm của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc. Bà là sinh mẫu của Tấn Minh Đế Tư Mã Thiệu.

Tiểu sử
Dự Chương quận quân họ Tuân, không rõ tên thật. Tấn thư không ghi rõ thân thế và gia cảnh của Tuân thị, cũng không ghi lại năm bà gả cho Tư Mã Duệ, tuy nhiên có thể khẳng định là trước năm 299.

Khi Tư Mã Duệ đang ở tước Lang Nha vương, bà nhập vương phủ, được Tư Mã Duệ sủng ái, lần lượng hạ sinh hai vương tử là Tư Mã Thiệu năm 299 (sau là Tấn Minh Đế) và Tư Mã Bầu năm 301 (sau kế vị tước Lang Nha vương). Sau đó, bà bị chính thất của Tư Mã Duệ là Lang Nha vương phi Ngu Mạnh Mẫu đố kị và hành hạ nên vô cùng oán hận. Tư Mã Duệ biết được nên rất giận, không sủng ái bà nữa, một thời gian sau đuổi bà khỏi vương phủ. Hai con trai của bà được giao cho Ngu thị nuôi dưỡng.

Sau khi rời vương phủ, Tuân thị kết hôn với một thường dân họ Mã. Đến năm 318, khi nhà Tấn mất hết miền bắc, Lang Nha vương Tư Mã Duệ trở thành người đứng đầu của chính quyền lưu vong, rồi lên ngôi hoàng đế, tức là Tấn Nguyên Đế.

Năm 323, Nguyên Đế mất, Tư Mã Thiệu lên ngôi, tức Tấn Minh Đế. Do Tuân thị đã cải giá nên Minh Đế không thể đưa bà vào cung, chỉ phong cho bà tước Kiến Khang quân và lập cho bà một phủ đệ ngoài cung. Tuy nhiên cũng cùng năm đó, phu quân họ Mã của bà qua đời, bà được Minh Đế cho đón vào cung phụng dưỡng, nhưng không được ban tước hiệu Hoàng thái hậu. Sang năm 326 Minh Đế mất, cháu nội của bà là Tấn Thành Đế đăng cơ. Thành Đế kính trọng và đối đãi bà như Hoàng thái hậu.

Năm 335, Tuân thị qua đời, được triều đình truy tặng là [Dự Chương quận quân; 豫章郡君], cho lập miếu thờ ở kinh đô nhưng không được truy thụy Hoàng hậu.

Xem thêm
Tấn Nguyên Đế
Tấn Minh Đế
Tư Mã Bầu

Tham khảo
Tấn thư
Tư trị thông giám

Chú thích

Phi tần nhà Tấn
Mất năm 335
Sinh mẫu của Hoàng đế Trung Quốc nhưng không được tôn Hậu vị


title: Jaavalo

text:
Jaavalo, sinh ra dưới tên Juha Petri Kalevi tại Helsinki, Phần Lan vào năm 1969. Jaavalo là một nghệ sĩ đồ họa ở Helsinki, nhà thơ và nghệ sĩ thị giác. Thành phố quê hương của Espoo đã được một vài năm 1973-1993, Vantaa, Phần Lan năm 1993-1994 và một lần nữa tại Helsinki trong 1994-2014. Sống ở nước ngoài cho các nghiên cứu trường đại học trong những năm 1997-1999 và 2002-2003. Jaavalo là mức độ thực tế trong quan du lịch, nhưng nó phát hiện các việc làm của một câu hỏi khó khăn trong ngành công nghiệp, ông quyết định nghiên cứu sau đó trở thành một nhà thơ trữ tình đầy đủ.

Các ấn phẩm bao gồm nhiều truyện tranh (Ifolor, 2010-2012) và bộ sưu tập thơ Internet, chẳng hạn như cuốn sách Trên đường từ Espoo đến Helsinki (BoD, 2013) và được dựa trên những bài thơ của thời kỳ này.

Tham khảo

Xem thêm

Người Phần Lan


title: Đảo Salamis

text:
Salamis ( (Salamína), tiếng cổ và Katharevousa: Σαλαμίς Salamís), là hòn đảo lớn nhất trong vịnh Saronic của Hy Lạp, cách 1 hải lý (2 km) ngoài khơi bờ biển Piraeus và cách Athens  về phía tây. Đô thị chính của đảo là Salamina, nằm trên vịnh Salamis ở phía tây của đảo. Cảng chính của đảo là Paloukia, nó nằm ở phía đông của đảo.

Lịch sử
Salamis được nói đến trong các tài liệu của Homer. Một số nguồn nói rằng hòn đảo được đặt tên theo thần nữ Salamis, theo thần thoại thì là mẹ của Cychreus, quốc vương đầu tiên của đảo. Một thuyết khác được các nhà ngôn ngữ học hiện đại ủng hộ, thì xem "Salamis" có gốc từ  Sal- (nghĩa là nước mặn) và -amis (nghĩa là giữa); do đó Salamis sẽ là [nơi] ở giữa vùng nước mặn.

Salamis có lẽ ban đầu bị Aegina chiếm làm thuộc địa, và sau đó bị Megara chiếm, song trở thành một thuộc địa của Athens vào thời Solon hoặc Peisistratos từ sau cuộc chiến giữa Athens và Megara vào khoảng năm 600 TCN. Theo Strabo, thủ phủ thời cổ nằm ở phía nam của đảo; sang thời cổ điển thì chuyền đến phía đông, trên bán đảo Kamatero nhìn ra eo biển Salamis; vào thời hiện đại thì nằm ở phía tây.

Salamis được biết đến cùng với trận Salamis, một hải chiến quyết định giữa hạm đội liên minh Hy Lạp, do Themistocles lãnh đạo, chống lại đế quốc Ba Tư vào năm 480 TCN. Hòn đảo được cho là nơi sinh của Ajax và Euripides, ngày sinh của người sau được nhìn nhận là ngày diễn ra trận chiến. Trong thời hiện đại, hòn đảo có căn cứ hải quân Salamis, trụ sở của hải quân Hy Lạp.

Bảng tính cổ nhất được biết đến được phát hiện trên đảo Salamis vào năm 1899. Người ta cho rằng nó được người Babylon sử dụng vào khoảng năm 300 TCN và giống với một bảng đánh bạc hơn là một thiết bị tính toán. Bảng này làm bằng cẩm thạch, có kích thước 150 x 75 x , khắc các biểu tượng của Hy Lạp và những đường rãnh song song.

Khi Đức Quốc xã xâm lược Hy Lạp trong Chiến tranh thế giới thứ hai, cảng của đảo bị không quân Đức oanh tạc vào ngày 23 tháng 4 năm 1941, đánh chìm các tàu chiến Kilkis và Lemnos của Hy Lạp.

Trong thập niên 1960 và 1970, tức thời kỳ chính quyền quân sự, những thay đổi về luật đất đai cho phép phân chia các mảnh đất. Điều này khiến hòn đảo mở cửa đối với lĩnh vực phát triển đô thị và ngoại ô rầm rộ không có kế hoạch và tổ chức, bao gồm nhiều căn hộ cuối tuần, đặc biệt là dọc theo bờ biển phía bắc và phía đông. Sự thiếu đầu tư tương ứng đối với cơ sở hạ tầng, cộng với ngành công nghiệp nặng, khiến cho biển và bãi biển ở các mặt đó bị ô nhiễm. Tuy nhiên, các sáng kiến vẫn tiếp tục, như sự giúp đỡ từ quỹ Gắn kết của Liên minh châu Âu nhằm cải thiện hệ thống cống rãnh vào năm 2008.

Địa lý

Salamis có diện tích ; điểm cao nhất là Mavrovouni với cao độ . Một phần đáng kể của đảo Island là đá và núi đồi. Ở phần phía nam của đào có một rừng thông, một sự bất thường đối với tây bộ Attica. Tuy thế, khu rừng lại hay bị cháy. Cư dân vùng nội địa của đảo chủ yếu làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp, song phần lớn cư dân Salamis làm nghề biển như đánh cá, đi phà, đóng tàu hay đi làm ở Athens. Ngành kinh tế biển tập trung ở bờ biển đông-bắc của đảo, tại cảng Paloukia (Παλούκια), nơi có các chuyến phá kết nối với đại lục Hy Lạp, và tại xưởng đóng tàu ở bán đảo Kynosoura.

Đảo Salamis là nơi nghỉ dưỡng quen thuộc của các cư dân khu vực Athens và Piraeus trong các ngày lễ và cuối tuần; số người trên đảo lên tới 300.000 vào mùa cao điểm, trong đó chỉ có khoảng 31.000 là cư dân thường trú. Việc này tạo điều kiện hình thành một lĩnh vực dịch vụ phát triển, với các quán cà phê, quán rượu và các cửa hàng bán đồ tiêu dùng trên khắp đảo. Ở phía nam của đảo, cách xa cảng, có một số khu vực kém phát triển với các bãi biển hợp với việc bơi lội, bao gồm Aianteio, Maroudi, Perani, Peristeria, Kolones, Saterli, Selenia và Kanakia.

Khu tự quản

Salamis thuộc đơn vị cấp vùng Quần đảo của vùng  Attica. Từ cuộc cải cách chính quyền địa phương năm 2011, hòn đảo được quản lý bởi một khu tự quản duy nhất. Trước đó, hòn đảo được phân thành hai khu tự quản, và chúng trở thành các đơn vị thuộc khu tự quản sau cải cách:
Salamina
Ampelakia

Tại đơn vị thuộc khu tự quản Salamina, với diện tích  và dân số theo điều tra năm 2011 là 31.776 người, trung tâm dân cư chính là thành phố Salamina (có 25.888 dân vào năm 2011), gồm các khu Alonia, Agios Minas, Agios Dimitrios, Agios Nikolaos, Boskos, Nea Salamina, Tsami và Vourkari. Đô thị lớn thứ hai là Aiánteio (5.888 dân). Tại đơn vị cấp khu tự quản Ampelakia, với diện tích  và 7.507 cư dân, các đô thị lớn nhất là Ampelakia (4.998 dân) và Selinia (2.509 dân).

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Official website of Municipality of Salamina
Official website of Municipality of Ampelakia

Đảo Hy Lạp


title: Avicennia lanata

text:
Avicennia lanata là một loài thực vật thuộc họ Acanthaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Chua, L.S.L. 1998. Avicennia lanata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
L
Thực vật dễ tổn thương


title: Trịnh A Xuân

text:
Trịnh A Xuân (chữ Hán: 郑阿春, ? - 326) là phu nhân của Tấn Nguyên Đế, vua thứ năm của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc. Bà là sinh mẫu của Tấn Giản Văn Đế Tư Mã Dục.

Tiểu sử
Trịnh A Xuân nguyên quán ở huyện Huỳnh Dương, quận Hà Nam. Tấn thư - Quyển 32 ghi lại bà xuất thân trong một gia đình thế tộc, tổ phụ Trịnh Hợp, làm Lâm Tế lệnh trong triều đình, cha là Trịnh Khải tự Tổ Nguyên, làm quan đến chức An Phong thái thú. Trịnh Khải không có con trai và mất sớm, chỉ có bốn người con gái, trong đó A Xuân là người lớn tuổi nhất. Sau này bà thành hôn với người họ Điền ở quận Bột Hải và sinh được một người con trai. Không bao lâu thì họ Điền mất, A Xuân lại đến nương nhờ cậu là Ngô thị ở quận Bộc Dương.

Năm 312, Ngu Mạnh Mẫu, chính thất của thừa tướng Lang Nha vương Tư Mã Duệ mất. Tư Mã Duệ bèn hỏi cưới con gái trong phủ họ Ngô. Cậu của A Xuân đem bà và người con gái Ngô thị gả cho Tư Mã Duệ. Năm 317, sau khi Mẫn Đế bị quân Hán Triệu bắt, Tư Mã Duệ xưng Tấn vương ở miền Nam và lập bà làm Phu nhân, rất sủng ái bà.

Tuy vậy, Trịnh A Xuân thường tỏ ra phiền muộn không vui. Tấn vương hỏi nguyên do, bà đáp vì lo cho ba người em gái của mình. Nguyên Đế thương tình, bèn triệu phu quân người em gái thứ hai của A Xuân là Vương Bao ở quận Trường Sa làm Thượng thư lang, rồi nhờ Lưu Ngôi lo việc hôn sự cho người em gái nhỏ. Lưu Ngôi bèn chủ hôn em gái thứ ba của A Xuân cho cháu mình là Lưu Dung, còn em gái út của bà được gả cho nhà họ Lý ở Hán Trung.

Năm 318, Tấn vương xưng đế, tức Tấn Nguyên Đế. A Xuân hạ sinh cho Nguyên Đế ba người con là Tư Mã Hoán (tức Lang Nha Điệu vương), Tư Mã Dục (sau được phong làm Lang Nha vương, Cối Kê vương, Thừa tướng rồi lên kế ngôi vua) và Tầm Dương công chúa. Tuy địa vị của bà chỉ là Phu nhân nhưng do quá yêu thương bà, Tấn Nguyên Đế lệnh cho những hoàng tử khác là Thái tử Tư Mã Thiệu, Đông Hải vương Tư Mã Xung và Vũ Lăng vương Tư Mã Hi phải đối xử với bà như mẹ ruột.

Năm 323, Tấn Nguyên Đế qua đời, Tư Mã Thiệu nối ngôi, tức Tấn Minh Đế. Trịnh A Xuân được phong làm [Kiến Bình quốc phu nhân; 建平国夫人]. Năm 326, Trịnh A Xuân qua đời. Lúc đó Đông Hải vương Tư Mã Xung đã mất, Lang Nha vương Tư Mã Dục đã đổi làm Cối Kê vương, nên bà được truy phong tước vị [Cối Kê Thái phi; 会稽太妃]. Đến năm 371, Tư Mã Dục lên ngôi, tức Tấn Giản Văn Đế, nhưng vẫn chưa truy phong cho bà. Đến khi Giản Văn mất, Hiếu Vũ nối ngôi mới truy phong bà làm [Giản Văn Thái hậu; 文宣太后], và cho cải táng ở lăng Gia Bình.

Xem thêm
Tấn Nguyên Đế
Tấn Giản Văn Đế
Tư Mã Xung

Tham khảo
Tấn thư
Tư trị thông giám

Chú thích

Phi tần nhà Tấn
Mất năm 326


title: Trần Kỳ Mỹ

text:
Trần Kỳ Mỹ () (17 tháng 1, 1878 – 18 tháng 5 năm 1916) là một nhà hoạt động cách mạng người Trung Quốc, đồng minh chính trị thân cận của Tôn Dật Tiên và cũng là cố vấn hồi đầu của Tưởng Giới Thạch. Ông là một trong những người sáng lập Trung Hoa Dân Quốc và là chú của Trần Lập Phu và Trần Quả Phu.

Ông sinh tại Ngô Hưng, Chiết Giang. Năm 1906 ông sang Nhật du học và gia nhập Đồng minh hội ở đó. Năm 1908, ông giới thiệu Tưởng Giới Thạch, người bạn đồng hương Chiết Giang, vào Đồng minh hội.

Năm 1911, sau cách mạng Tân Hợi, lực lượng của Trần Mỹ Kỳ đã chiếm được Thượng Hải. Khi đó ông giữ chức lãnh đạo quân đội vùng này. Ông đã đào thoát sang Nhật cùng với Tôn Trung Sơn sau khi cuộc cách mạng chống sự độc tài của Viên Thế Khải thất bại. Tiếp đến, họ thành lập Trung Hoa Cách mạng Đảng, tiền thân của Quốc Dân Đảng. Trong một lần quay lại Thượng Hải để chuẩn bị cách mạng, ông đã bị Viên Thế Khải cho người ám sát vào ngày 18/5/1916. Vụ ám sát được cho là do Trương Tông Xương, một tướng trung thành với Viên, thực hiện.

Tham khảo

Sinh năm 1878
Mất năm 1916
Nhà cách mạng Trung Quốc


title: Dữu Văn Quân

text:
Dữu Văn Quân (chữ Hán: 庾文君, 297 - 328), là hoàng hậu của Tấn Minh Đế Tư Mã Thiệu, vua thứ sáu của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử
Dữu Văn Quân xuất thân trong một gia đình thế tộc, người huyện Yên Lăng, quận Dĩnh Xuyên. Cha bà là Tả tướng quân Dữu Sâm (庾琛), nắm nhiều quyền lực trong triều đình. Dữu Văn Quân là con gái thứ ba của Dữu Sâm. Bà được miêu tả là người nhân từ và có dung mạo đẹp. Tấn Nguyên Đế nghe về tính tình và dung hạnh của bà, bèn cưới cho con trai của mình là Thái tử Tư Mã Thiệu. Bà được phong làm Thái tử phi. Trong thời gian đó, Dữu Văn Quân hạ sinh cho Tư Mã Thiệu hai người con trai là Tư Mã Diễn (tức Tấn Thành Đế) và Tư Mã Nhạc (tức Tấn Khang Đế).

Năm 323, Nguyên Đế mất, Tư Mã Thiệu lên ngôi, tức Tấn Minh Đế. Tháng 6 cùng năm, Minh Đế lập bà làm Hoàng hậu và truy tặng Dữu Sâm là Xa kị tướng quân (车骑将军), mẹ dữu Văn Quân là Khâu thị cũng được phong làm An Dương huyện quân (安阳县君), tòng mẫu Tuân thị là Vĩnh Ninh huyện quân (永宁县君), Hà thị là Kiến An huyện quân (建安县君).

Năm 326, Minh Đế mất, Tư Mã Diễn nối ngôi, tức Tấn Thành Đế. Lúc đó Thành Đế còn nhỏ tuổi, quần thần trong triều xin bà lâm triều chấp chính. Bà lấy cớ học theo Hòa Hi Đặng hoàng hậu nhà Hán, từ chối 4 lần, sau đó mới nhận, đứng ra lâm triều xưng chế. Anh trai của Dữu Văn Quân là Dữu Lượng (庾亮) được lập làm Trung thư lệnh (ngang với thừa tướng). Các quan đại thần mỗi khi tấu xưng việc gì đều gọi bà là bệ hạ. Sau đó, quan hữu ti tấu thỉnh truy tặng cha bà và Khâu thị, nhưng bà ba lần không chịu.

Năm 328, Tổ Ước và Tô Tuấn làm loạn, đe dọa kinh sư. Dữu Văn Quân quá lo sợ, bèn lâm bệnh và qua đời, thọ 32 tuổi. Bà ở ngôi Hoàng hậu ba năm, nhiếp chính 2 năm, được truy làm Minh Mục hoàng hậu (明穆皇后).

Chú thích

Tấn thư
Tư trị thông giám

Hoàng hậu nhà Tấn
Nhiếp chính nhà Tấn
Hoàng thái hậu nhà Tấn
Sinh năm 297
Mất năm 328


title: Đỗ Lăng Dương

text:
Đỗ Lăng Dương (chữ Hán: 杜陵陽, 321 - 341), nguyên quán ở huyện Kinh Triệu, là hoàng hậu của Tấn Thành Đế Tư Mã Diễn, vua thứ 7 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

Đỗ Lăng Dương xuất thân trong một gia đình vọng tộc. Cụ bốn đời của bà là Trấn Nam tướng quân Đỗ Dự, làm quan đầu triều Tấn, truyền qua hai đời đến phụ thân là Đỗ Nghệ. Mẹ là Bùi Mục Chi, cháu của Trường thủy giáo úy Bùi Xước. Lăng Dương là người dung mạo xuất chúng lại có kiến thức uyên thâm. Năm 336, lúc 15 tuổi, bà được gả cho Tấn Thành Đế Tư Mã Diễn và được lập làm hoàng hậu. Thành Đế về sau cho huyện Lăng Dương ở quận Tuyên Thành làm huyện Quảng Dương. Tháng 3 năm 341, Đỗ Lăng Dương bạc mệnh qua đời, thọ 21 tuổi, làm hoàng hậu 6 năm, được truy phong làm Thành Cung hoàng hậu, không sinh được con.

Xem thêm
Đỗ Dự
Tấn Thành Đế

Tham khảo
Tấn thư
Tư trị thông giám

Chú thích

Hoàng hậu nhà Tấn
Người họ Đỗ tại Trung Quốc
Sinh năm 321
Mất năm 341


title: Sông Aras

text:
Aras (cũng viết là Araks, Arax, Araxi, Araxes, Araz, hay Yeraskh;  (Araqs hay Erasx), ,  (Aras), , ; ; Latinh: Aboras), là sông chảy qua các quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ, Armenia, Azerbaijan, và Iran. Sông có tổng chiều dài , và diện tích lưu vực là 102.000 km², đây là một trong các sông dài nhất tại vùng Kavkaz.

Sông Aras bắt nguồn từ Erzurum, Thổ Nhĩ Kỳ và hợp với sông Akhurian ở đông nam của Digor, chảy dọc theo biên giới Thổ Nhĩ Kỳ-Armenian, và sau đó chảy gần một hành lang nối Thổ Nhĩ Kỳ với vùng tách rời Nakhchivan của Azerbaijan. Sông sau đó chảy dọc theo biên giới Iran-Azerbaijan và Iran-Armenia. Sông tiếp tục chảy dọc theo biên giới giữa Iran và phần lãnh thổ chính của Azerbaijan đến nơi gặp sông Kura tại làng Sabirabad.

Các sông Zangmar, Sariso, Ghotour, Hajilar, Kalibar, Ilghena, Darreh và Balha là những chi lưu chính của Aras từ phía nam (hữu). Tại Thổ Nhĩ Kỳ, sông Ghareso chảy vào từ phía tả. Các sông Akhurian, Metsamor, Hrazdan, Azat, Vedi, Arpa, Vorotan, Voghdji và Megri từ Armenia ở phía bắc. Sông Khachin, Okhchi, Kuri và Kandlan chảy vào từ Azerbaijan ở phía bắc (tả).

Chú thích

Sông quốc tế châu Á
Sông Thổ Nhĩ Kỳ
Sông Armenia
Sông Azerbaijan
Sông Iran
Biên giới Armenia-Iran
Biên giới Armenia-Thổ Nhĩ Kỳ
Biểu tượng quốc gia Armenia
Biên giới Azerbaijan-Iran
Biên giới Azerbaijan-Thổ Nhĩ Kỳ
Địa mạo tỉnh Iğdır
Địa mạo tỉnh Erzurum


title: Các nước Bắc Âu

text:
Các nước Bắc Âu bao gồm Đan Mạch, Phần Lan, Iceland, Na Uy và Thụy Điển cùng các lãnh thổ phụ thuộc là Quần đảo Faroe, Greenland, Svalbard và Quần đảo Åland. Trong tiếng Anh, "Scandinavia" đôi khi cũng được sử dụng như 1 từ đồng nghĩa với các nước Bắc Âu (thường không bao gồm Greenland), song thuật ngữ này chính xác hơn thì chỉ đề cập đến Đan Mạch, Na Uy và Thụy Điển.

5 quốc gia và 4 khu vực tự trị của khu vực chia sẻ nhiều nét lịch sử chung, cũng như các điểm chung trong xã hội, như hệ thống chính trị và mô thức Bắc Âu. Về mặt chính trị, các nước Bắc Âu không hợp thành 1 thực thể riêng biệt, song họ hợp tác với nhau thông qua Hội đồng Bắc Âu. Các nước Bắc Âu có tổng dân số xấp xỉ 25 triệu người, sở hữu diện tích trên 3,5 triệu km² (Greenland chiếm khoảng 60% tổng diện tích).

Mặc dù khu vực không đồng nhất về ngôn ngữ, với 3 nhóm ngôn ngữ không có liên hệ, song di sản ngôn ngữ chung là một trong những yếu tố tạo nên bản sắc Bắc Âu. Các ngôn ngữ Scandinavia lục địa: tiếng Đan Mạch, tiếng Na Uy và tiếng Thụy Điển được xem là hiểu lẫn nhau. Các ngôn ngữ này được dạy trong trường học khắp các nước Bắc Âu; như tiếng Thụy Điển là 1 môn học bắt buộc trong các trường học ở Phần Lan; trong khi tiếng Đan Mạch là bắt buộc trong các trường học tại Iceland, Quần đảo Faroe và Greenland. Các ngôn ngữ Scandinavia cùng với tiếng Faroe và tiếng Iceland đều thuộc nhóm ngôn ngữ German. Tiếng Phần Lan và tiếng Sami thuộc ngữ hệ Ural, chúng được nói ở bắc bộ Na Uy, Thụy Điển, cùng Phần Lan. Tiếng Greenland, 1 ngôn ngữ thuộc ngữ hệ Eskimo-Aleut, được nói tại Greenland.

Bảng niên đại

Chú ý: in nghiên thể hiện một lãnh thổ phụ thuộc hoặc khu vực tự trị.
 1: Những người định cư ban đầu tại Faroe và Iceland có nguồn gốc Bắc Âu (chủ yếu là Na Uy).

</small>

Tham khảo

Liên kết ngoài

Norden, website của Hội đồng Bắc Âu và Hội đồng Bộ trưởng Bắc Âu.

Địa lý Bắc Âu
Vùng văn hóa
Vùng của châu Âu
Quốc gia và vùng lãnh thổ German


Binh biến tại Việt Nam Cộng hòa tháng 9 năm 1964 là một cuộc binh biến do một số sĩ quan cao cấp của Quân lực Việt Nam Cộng hòa thực hiện trong 2 ngày 13 và 14 tháng 9 năm 1964 nhằm lật đổ quyền lực của tướng Nguyễn Khánh. Tuy nhiên, dưới áp lực của các tướng trẻ, cuộc binh biến kết thúc êm thắm mà không đạt được bất kỳ mục đích nào.

Bối cảnh
Sau khi cuộc chỉnh lý do các tướng Nguyễn Khánh và Trần Thiện Khiêm thực hiện thành công, tướng Khánh nắm giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng Quân nhân Cách mạng. Tuy tướng Khánh tuyên bố vẫn lưu nhiệm tướng Dương Văn Minh trên vai trò Quốc trưởng, nắm thực quyền lãnh đạo tối cao chính quyền Việt Nam Cộng hòa.

Ngày 13 tháng 9 năm 1964 Đảng Đại Việt đảo chính, do Đại tá Huỳnh Văn Tồn Tư lệnh Sư đoàn 7 Bộ Binh và Trung tướng Dương Văn Đức Tư lệnh Quân đoàn IV (bên ngoài ai cũng tưởng đây là cuộc đảo chính do Tướng Đức chủ mưu, nhưng không phải như vậy mà sự thật chủ mưu cuộc Đảo chính này là do nhóm Sĩ Quan Đại Việt; Tướng Dương văn Đức thuần túy là một quân nhân, ông cương trực thắng thắn nên dễ bị lợi dụng) Tướng Nguyễn Văn Thiệu lúc đó đang làm Tham mưu Trưởng liên quân, tại Bộ Tổng Tham mưu không có quân trong tay nên phải cầu cứu với Thiếu tướng Nguyễn Chánh Thi tư lệnh Sư đoàn 1 Bộ Binh về Sài Gòn để phản công; Tướng Thi nhờ vào uy tín và sự quen biết với các vị Tư lệnh hai Binh Chủng Nhảy Dù và Thủy Quân Lục Chiến cũng như Quân Chủng Không Quân nên ông đã chỉ huy phản công, dẹp Đảo chính thành công rất dễ dàng.

Chú thích

Tham khảo

Binh biến ở Việt Nam Cộng hòa


title: Michu

text:
Miguel Pérez Cuesta (sinh ngày 21 tháng 3 năm 1986), thường được gọi là Michu, là cựu cầu thủ bóng đá người Tây Ban Nha ở vị trí tiền đạo hoặc tiền vệ tấn công.

Anh bắt đầu sự nghiệp của mình với Real Oviedo, sau đó anh chuyển tới Celta Vigo và Rayo Vallecano. Anh có trận đấu đầu tiên tại La Liga vào mùa giải 2011-12. Năm 2012, anh chuyển tới Swansea City, ghi 22 bàn thắng trong mùa giải đầu tiên và vô địch cúp Liên đoàn.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Oviedo và Celta Vigo
Michu sinh ra ở Oviedo, Asturias. Anh chơi cho đội trẻ Real Oviedo, sau đó Michu chuyển tới Celta Vigo B ở giải hạng ba Tây Ban Nha vào mùa hè năm 2007.

Rayo Vallecano
Ngày 27 tháng 6 năm 2011, sau khi hết hạn hợp đồng với Celta, Michu ký hợp đồng 2 năm với câu lạc bộ Rayo Vallecano, mới được thăng hạng lên La Liga. Anh có trận đấu đầu tiên vào ngày 28 tháng 8, trong trận hòa 1–1 với Athletic Bilbao.

Swansea City
Ngày 20 tháng 6 năm 2012, Michu ký vào bản hợp đồng 3 năm với câu lạc bộ ở Premier League, Swansea City, với mức phí chuyển nhượng 2 triệu £. Sau khi Gylfi Sigurdsson ra đi, câu lạc bộ cần tìm ai đó để bù đắp ở vị trí hộ công trong sơ đồ 4–2–3–1; tuy nhiên, anh được trao chiếc áo số 9, số áo của những tiền đạo đích thực.

Mùa giải 2012-13

Anh có trận đấu đầu tiên vào ngày 18 tháng 8, Michu lập cú đúp và thực hiện đường kiến tạo cho Scott Sinclair trong trận thắng 5–0 trên sân của Queens Park Rangers. Bàn thắng của anh cũng là bàn thắng đầu tiên của mùa giải.

Ngày 6 tháng 1 năm 2013, Michu ghi bàn thắng đầu tiên của anh ở Cúp FA, vào sân từ ghế dự bị trong trận hòa 2–2 với Arsenal ở vòng 3, ghi bàn sau 73 giây vào sân. Anh cùng đội có chiến thắng 2–0 trước Chelsea ở bán kết của cúp Liên đoàn.

Ngày 23 tháng 1 năm 2013, anh ký hợp đồng mới với Swansea, bản hợp đồng có thời hạn 4 năm. Ngày 24 tháng 2 anh ghi bàn thắng thứ hai của mình tại cúp Liên đoàn trong trận thắng Bradford City 5–0 để giúp Swansea vô địch cúp Liên đoàn đầu tiên trong lịch sử câu lạc bộ, sau đó anh trở thành cầu thủ xuất sắc nhất năm của Swansea City.

Ngày 22 tháng 12 năm 2012,với phong độ tốt ở Swansea, Vicente del Bosque đã triệu tập Michu vào đội tuyển Tây Ban Nha lần đầu tiên trong 1 trận giao hữu với Uruguay. Tuy nhiên anh không nằm trong đội hình chính thức ở trận đấu đó.
Michu ghi bàn thắng đầu tiên của Swansea ở Giải bóng đá Ngoại hạng Anh 2013-14 vào ngày 1 tháng 8 năm 2013, trong trận thắng Malmö FF 4–0 tại vòng loại bảng 3 Europa League. Trận play-off với FC Petrolul Ploiești diễn ra cùng tháng đó, anh ghi bàn thắng thứ 2 trong chiến thắng 5–1 trên sân nhà. Ngày 19 tháng 9 anh ghi bàn thứ 2 trong chiến thắng 3–0 trước Valencia CF.

Đội tuyển quốc gia
Ngày 22 tháng 12 năm 2012,với phong độ tốt ở Swansea, Vicente del Bosque đã triệu tập Michu vào đội tuyển Tây Ban Nha lần đầu tiên trong 1 trận giao hữu với Uruguay. Tuy nhiên anh không nằm trong đội hình chính thức ở trận đấu đó.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Đội tuyển quốc gia

Danh hiệu

Swansea City
EFL Cup: 2012–13

Tham khảo

Liên kết ngoài

Swansea City official profile
Premier League profile
BDFutbol profile
Transfermarkt profile

Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Swansea City A.F.C.
Cầu thủ bóng đá Rayo Vallecano
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1986
Cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Tây Ban Nha
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý
Cầu thủ bóng đá nam Tây Ban Nha ở nước ngoài


title: Bộ Cá vây chân

text:
{{Bảng phân loại
| image = Humpback anglerfish.png
| image_width = 250px
| image_caption = Cá vây chân lưng gù, "Melanocetus johnsonii| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Actinopterygii

| subclassis = Neopterygii
| infraclassis = Teleostei

| ordo = Lophiiformes
| ordo_authority = Garman, 1899
}}

Bộ Cá vây chân (danh pháp khoa học: Lophiiformes) là một bộ cá xương thật (Teleostei). Trong tiếng Anh chúng được gọi là anglerfish - nghĩa là "cá cần câu", theo kiểu săn mồi đặc trưng của chúng, trong đó một mấu thịt phát triển từ đầu cá (gọi là esca - một cơ quan phát sáng) nằm ở đầu của tia vây lưng bị biến đổi gọi là illicium (nghĩa là "cần câu") hoạt động như mồi câu.

Cá vây chân đáng chú ý ở chỗ chúng có dị hình giới tính tột bậc ở phân bộ Ceratioidei, và ký sinh giới tính ở cá đực. Trong các loài cá này, con đực có thể nhỏ hơn con cái rất nhiều lần.

Chúng là cá biển xuất hiện trên khắp thế giới, một số là cá biển khơi, số khác là cá đáy, trong khi một số sống ở vùng biển sâu (ví dụ, họ Ceratiidae), một số khác trên thềm lục địa (ví dụ, các họ Antennariidae và Lophiidae). Các dạng cá biển khơi chủ yếu có thân hình dẹp bên (bị nén ngang), trong khi các dạng cá đáy thường là dẹp mạnh theo chiều lưng - bụng (bị nén xuống), thường là với miệng lớn và hướng lên trên.

Hiện tại, người ta ghi nhận 358 loài xếp trong 72 chi thuộc về bộ cá này.

Tiến hóa
Nghiên cứu phát sinh chủng loài bộ gen ti thể gợi ý rằng cá vây chân đã đa dạng trong một khoảng thời gian ngắn từ đầu tới giữa kỷ Creta, vào khoảng 130-100 Ma.

Có màu sắc trong khoảng từ xám sẫm tới nâu sẫm, những loài cá ăn thịt này có đầu to để lộ cái miệng to hình trăng lưỡi liềm chứa đầy những chiếc răng dài gióng như răng nanh và cong ngược vào trong, có lẽ là cơ chế thích nghi để giữ chặt con mồi. Chúng có chiều dài từ  tới trên , với trọng lượng lên tới

Phân loại
FishBase, Nelson, và Pietsch liệt kê 18 họ, nhưng ITIS chỉ liệt kê 16 họ. Các đơn vị phân loại sau đây đã được sắp xếp để cho thấy mối quan hệ tiến hóa của chúng.
 Phân bộ Lophioidei
 Lophiidae (cá vây chân, cá nhái)
 Phân bộ Antennarioidei
 Antennariidae (cá lưỡi dong)
 Tetrabrachiidae (four-armed frogfishes)
 Brachionichthyidae (handfishes)
 Lophichthyidae (đơn loài: cá nhái Boschma — Lophichthys boschmai)
 Phân bộ Chaunacoidei
 Chaunacidae (cá lưỡi dong một gai)
 Phân bộ Ogcocephaloidei
 Ogcocephalidae (cá lưỡi dong dơi)
 Phân bộ Ceratioidei (các họ cá biển sâu)
 Centrophrynidae (prickly seadevils, đơn loài Centrophryne spinulosa)
 Ceratiidae (warty seadevils)
 Himantolophidae (footballfishes)
 Diceratiidae (doublespine seadevils)
 Melanocetidae (black seadevils)
 Thaumatichthyidae (wolf-trap seadevils)
 Oneirodidae (dreamers)
 Caulophrynidae (fanfin seadevils)
 Neoceratiidae (needlebeard seadevil, đơn loài (Neoceratias spinifer))
 Gigantactinidae (whipnose seadevils)
 Linophrynidae (leftvent seadevils)

Cá thực phẩm
Một họ là Lophiidae được sự quan tâm ở quy mô thương mại trong nghề cá ở tây bắc châu Âu, đông Bắc Mỹ, châu Phi và Đông Á. Tại châu Âu và Bắc Mỹ, thịt đuôi các loài cá thuộc chi Lophius, được biết đến trong tiếng Anh như là goosefish (nghĩa là cá ngỗng), được sử dụng rộng rãi trong nấu ăn, và nó thường được so sánh với đuôi tôm hùm về vị và độ chắc của thịt. Tại châu Á, đặc biệt tại Hàn Quốc và Nhật Bản, gan cá nhái, được biết đến như là ankimo (鮟肝) được coi là đặc sản. Nó được xếp hạng thứ 32 trong danh sách World's 50 most delicious foods (50 món ngon nhất thế giới) do CNN Go'' lập năm 2011.

Tham khảo

Sinh vật phát quang
Cá ăn được


title: 2YOON

text:
2Yoon (tiếng Hàn Quốc là 투윤) là một nhóm nhỏ của ban nhạc 4minute được thành lập vào năm 2013 bởi Cube Entertainment, gồm hai thành viên là Ga Yoon và Ji Yoon.

Lịch sử
Cả hai đều là giọng hát chính của nhóm 4minute được phát hiện bởi Hong Seung Sung. khi ông xem được cuộc biểu diễn của hai cô gái ở United Cube London vào năm 2011.
Bộ đôi được các người hân mộ biết đến với cái ssangyoon bởi vì từ Yoon trong tên hai cô và với hình ảnh đáng yêu nhưng sau này được đổi thành 2YOON vì lý do từ ssangyoon có chứa nhiều nghĩa và dễ gây hiểu nhầm.

Sự nghiệp
Tháng 7 năm 2012, Cube thông báo 2yoon sẽ ra mắt với album đầu tay mang tên Hanver moon, nhưng phải đến tận tháng 1 năm sau thì họ mới phát hành album và bài hát chủ đề 24/7. họ biểu diễn trên Mnet M! Countdown với bài hát theo thể loại nhạc đồng quê đầu tiên tại Hàn Quốc 24/7.

Nghệ thuật
Do vì bài hát mang thể loại đồng quê kém người nghe lên bài hát 24/7 không thể chạm mức no.1 các bảng xếp hạng âm nhạc của Hàn Quốc nhưng đã gây tiếng vang lớn cho dư luận biểu hiện là nhóm nhạc đầu tiên được hai tạp chí lớn nhất nước Mỹ khen ngợi và đăng lên báo.
Marc Hogan của SPIN nói Taylor Swift rằng cô nên tự đánh mình vì hiện tại 2YOON đã lấp đầy chỗ trống mà Taylor Swift đã tạo ra sau khi cô dần chuyển sang phong cách nhạc pop. Bài báo tiếp tục ca ngợi bài hát và kết thúc với nhận xét:"Thể loại nhạc đồng quê có thể trở thành âm nhạc hiện đại mà không cần phải ngừng 'country'"., họ cũng là nhóm nhạc đầu tiên được phỏng vấn trên tạp chí Time. 2YOON cũng được báo Mnet khen ngợi Park Hyun-min của Mnet ca ngợi " ánh sáng và vui vẻ "của đĩa đơn dẫn đầu. Họ cũng là nhóm nhạc Hàn Quốc đầu tiên thực hiện quảng bá âm nhạc tại Thái Lan.

Thành viên

Discography

Album

Singles

Chú thích

Liên kết ngoài

Nghệ sĩ của Universal Music Group
Ca sĩ tiếng Triều Tiên
Nhóm nhạc K-pop
Nhóm nhạc nữ Hàn Quốc


title: Thiên thần áo trắng

text:
Good Doctor (tiếng Triều Tiên: 굿 닥터, hay còn gọi là Bác sĩ nhân ái) là bộ phim truyền hình Hàn Quốc do KBS sản xuất và được phát sóng trên kênh KBS2 vào năm 2013. Phim được phát sóng trên đài KBS2 từ ngày 5 tháng 8 đến ngày 8 tháng 10 năm 2013, vào thứ Hai và thứ Ba lúc 21:55, dài 20 tập. Bộ phim nói về đề tài y khoa, xoay quanh cuộc sống của những bác sĩ trẻ nhiệt huyết yêu nghề, có sự tham gia của Joo Sang Wook, Joo Won, Moon Chae Won,... Phim được phát sóng tại Việt Nam vào tháng 6 năm 2014 trên kênh HTV2 dưới định dạng lồng tiếng Việt.

Bộ phim được chuyển thể thành 3 phiên bản của Mỹ với tên Bác sĩ thiên tài, bản Nhật có tên Bác sĩ nhân ái và bản Việt có tên Bác sĩ hạnh phúc.

Nội dung
Phim kể về Park Shi Ohn (Joo Won đóng) bị mắc hội chứng bác học và bệnh tự kỷ rối loạn từ lúc nhỏ, dù đã trưởng thành nhưng trí não của anh vẫn như cậu bé 10 tuổi. Vượt qua mặc cảm của bản thân và sự thành kiến của xã hôi cùng với sự giúp đỡ của người thân anh quyết tâm thực hiện ước mơ trở thành một bác sĩ khoa nhi...

Phân vai

 Joo Won vai Park Shi Ohn (Bác sĩ thực tập năm nhất)
 Moon Chae Won vai Cha Yoon Seo (Bác sĩ thực tập năm 4)
 Joo Sang Wook vai Kim Do Han (Bác sĩ - giáo sư)
 Kim Min Seo vai Yoo Chae Kyung (Trưởng phòng kế hoạch bệnh viện)
 Chun Ho Jin vai Choi Woo Suk (Giám đốc bệnh viện)
 Kwak Do Won vai Kang Hyun Tae (Phó giám đốc bệnh viện)
 Na Young Hee vai Lee Yeo Won
 Jo Hee Bong vai Go Choong Man (Trưởng Khoa Phẫu thuật Nhi)
 Lee Ki Yeol vai Lee Hyuk Pil (Giám đốc điều hành cơ sở bệnh viện)
 Jung Man Shik vai Kim Jae Joon (Trưởng Khoa Phẫu thuật Gan mật-tụy)
 Kim Chang Wan vai Chủ tịch Jung

Nhạc phim

Đánh giá

Tham khảo

Liên kết
 Good Doctor official KBS website

Phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt năm 2013


title: Nhà thờ chính tòa Bắc Ninh

text:
Nhà thờ chính tòa Bắc Ninh với tước hiệu Nhà thờ Nữ vương Rất Thánh Mân Côi là nhà thờ chính tòa của Giáo phận Bắc Ninh, nằm ở số 537 đường Ngô Gia Tự, phường Ninh Xá, thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh. Trong nhà thờ còn lưu giữ một bức tượng Đức Mẹ Mân Côi do các linh mục dòng Đa Minh tặng nhân dịp khánh thành nhà thờ năm 1892. Nhà thờ chính tòa Bắc Ninh cách Hà Nội 31 km.

Năm 1679, tòa thánh Vatican phân chia Đàng Ngoài thành hai giáo phận Đông và Tây. Vùng đất Bắc Ninh thuộc về giáo phận Đông.

Ngày 29 tháng 5 năm 1883, Giáo hoàng Lêô XIII ký tông sắc thiết lập giáo phận Bắc Đàng Ngoài bao gồm cả phần đất của giáo phận Lạng Sơn ngày nay. Năm 1924, giáo phận Bắc Đàng Ngoài được đổi tên thành Giáo phận Bắc Ninh.

Năm 1889, Giám mục Antonio Colomer Lễ (1883- 1902) đã mua một mảnh đất cách thành Bắc Ninh khoảng 200m để xây dựng nhà thờ. Sau 3 năm xây dựng, nhà thờ Bắc Ninh được khánh thành vào năm 1892. Nằm ở trung tâm của vùng văn hóa Kinh Bắc, nhà thờ chính tòa là địa điểm dễ quy tụ giáo dân trong vùng lân cận.

Nhà thờ được xây dựng theo phong cách kiến trúc Baroque của Tây Ban Nha mặt bằng cấu trúc theo bố cục hình chữ thập. Chiều dài nhà thờ 45m, chiều rộng 12m, có hai hàng cột chính hình chữ nhật nổi lên hai bên tường chồng cao 2 tầng, mỗi bên 6 cột. Hai tháp chuông cao 22m, có 5 tầng. Trong tháp có 3 quả chuông đồng tương ứng với 3 nốt nhạc là Son thăng, Si, Rê thăng. Khi kéo cả 3 quả cùng lúc sẽ tạo nên hợp âm Son thăng thứ.

Mặt tiền nhà thờ có nhiều hình ảnh gắn với Đức Maria. Trên cùng là hình trái tim (Mẫu tâm), vương miện, dưới là triều thiên và 4 bông hoa hồng. Kế bên có hình huy hiệu của giám mục Antonio Colomer Lễ và Macximinô Khâm. Dưới cùng có 3 lối vào nhà thờ, cửa lớn ở chính giữa, hai cửa nhỏ hai bên.

Chất liệu chủ yếu xây dựng nhà thờ có nhiều vật liệu truyền thống: gạch nung bằng rơm rạ, kèo bằng sắt, xà gồ bằng xoan ngâm cả cây, cầu phong, litô cũng bằng xoan.

Năm 1950, giám mục Đa Minh Hoàng Văn Đoàn O.P đã cho trùng tu nhà thờ.

Trong thời gian chiến tranh có hàng trăm ngôi nhà thờ xứ, họ của Giáo phận Bắc Ninh bị bom đạn phá hủy hay buộc phải tiêu thổ kháng chiến nhưng nhà thờ chính tòa vẫn được bảo vệ nguyên vẹn. Năm 1964, khi máy bay Mỹ bắt đầu ném bom miền Bắc Việt Nam, năm 1965, giám mục Phaolô Giuse Phạm Đình Tụng đã dâng nhà thờ và toàn giáo phận cho Trái tim Chúa Giêsu.

Năm 1992 mừng kỷ niệm 100 năm nhà thờ, cố Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã ban cho Nhà thờ chính tòa Bắc Ninh là nơi hành hương hưởng Ơn Toàn Xá vĩnh viễn cho những ai đến kính viếng có đù điều kiện theo giáo luận.

Trải qua thời gian nhà thờ đã bị xuống cấp nghiêm trọng: mái bị dột, máng chảy nứt, tường bị thấm nước, không còn đủ an toàn. Năm 2012, nhân kỷ niệm 120 năm ngày thánh hiến, nhà thờ đã được trùng tu. Trong quá trình trùng tu, kiến trúc ban đầu của nhà thờ được giữ nguyên, hệ thống mái được tân trang nhưng không làm thay đổi diện mạo gốc. Toàn bộ hệ thống xà gồ, cầu phong litô được thay mới bằng gỗ lim, hệ thống trần nhà thờ được đan thủ công từ những thanh gỗ dổi theo hình caro với diện tích mỗi ô là 4x4cm theo thiết kế ban đầu, đồng thời những ô cửa sổ được lắp các tranh kính hình chân dung 4 thánh sử viết sách Phúc Âm và 20 mầu nhiệm Mân Côi.

Vách cung thánh nhà thờ được tạo nên bằng hàng trăm mảnh gỗ hương đỏ xếp so le kết hợp cùng độ cong của không gian. Điểm nhất chính trên gian cung thánh là cây Thánh giá lớn bằng gỗ hương đỏ, tượng Chúa chịu nạn bằng gỗ pơ mu nguyên khối. Bàn thờ được làm bằng gỗ hương đỏ, chân là hình ảnh 4 mùa Xuân - Hạ - Thu - Đông tạo thành khung hình của một bức tranh "Chúa Chiên Lành". Mặt bàn thờ bẵng gỗ nguyên khối kích thước 2,4x0,9m. Mặt trước khắc họa chân dung 12 thánh tử đạo của Giáo phận Bắc Ninh, xung quanh mặt bàn khắc tên 100 vị đầu mục tử đạo ngày 4 tháng 4 năm 1862. Ghế và bục lời Chúa cũng được làm bằng gỗ hương đỏ, chạm khắc tứ quý: tùng, cúc, trúc, mai.

Bên phải gian cung thánh là nhà tạm được mô phỏng cổng thành Bắc Ninh, bên trái là tượng thánh tử đạo Giuse Hoàng Lương Cảnh. Phía trên là bức phù điêu khắc hình ảnh 12 thánh tử đạo Bắc Ninh trên nền mặt cái chiêng. Nền nhà thờ sát cung thánh là nơi an nghỉ của giám mục Thêđôô Gôdalia Phúc, bên phải là phần mộ giám mục Giuse Maria Nguyễn Quang Tuyến.

Giám mục Cosma Hoàng Văn Đạt trong thánh lễ ngày 13 tháng 10 năm 2012 kỷ niệm 120 năm thánh hiến nhà thờ nói: "Ngôi nhà thờ này là di sản đức tin vô giá của giáo phận cần được gìn giữ và bảo tồn vì chỉ cách thành cổ Bắc Ninh khoảng 200m, nơi có 100 vị đầu mục Bắc Ninh bị chôn sống ngày 4 tháng 4 năm 1862."

Chú thích

B
Chính tòa
B
B


title: Mariehamn

text:
Mariehamn () là thủ phủ của Åland, một lãnh thổ tự trị thuộc Phần Lan. Mariehamn là nơi đặt trụ sở của Chính phủ và Nghị viện Åland, và 40% cư dân của Åland sinh sống tại thành phố. Giống như toàn bộ Åland, Mariehamn là nơi đơn ngữ tiếng Thụy Điển và khoảng 88% cư dân tại đây có tiếng mẹ đẻ là tiếng Thụy Điển.

Đô thị được đặt tên theo Maria Alexandrovna, hoàng hậu của Aleksandr II của Nga. Mariehamn được thành lập vào năm 1861, quanh làng Övernäs, tại nơi mà khi đó là một phần của khu tự quản Jomala. Thành phố kể từ đó được mở rộng và hợp nhất thêm nhiều lãnh thổ của Jomala. Thành phố nằm trên một bán đảo, và có hai cảng quan trọng, một nằm trên bờ biển phía tây và một nằm trên bờ biển phía đông. Cảng Tây là một cảng quốc tế quan trọng với các chuyến tàu thường nhật tới Thụy Điển và đại lục Phần Lan. Các chuyến phà trên biển Baltic có lý do để dừng chân tại đây do Åland không phải là một phần của khu vực hải quan EU, do vậy hàng hóa miễn thuế có thể được bán lên tàu. Sân bay Mariehamn nằm tại Jomala lân cận, cách trung tâm thành phố  về tây bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chính thức

Thành phố của Phần Lan
Đô thị của Åland
Khởi đầu năm 1861 ở Phần Lan


title: Giải Arthur Rense

text:
Giải Arthur Rense (tiếng Anh:Arthur Rense Prize) là một giải thưởng về thơ của Hoa Kỳ. Giải này được bà quả phụ Paige Rense thiết lập năm 1998 để tưởng niệm người chồng quá cố, thi sĩ kiêm nhà văn thể thao Arthur Rense.

Giải này do Viện hàn lâm Nghệ thuật và Văn chương Hoa Kỳ (American Academy of Arts and Letters). trao mỗi 3 năm, bắt đầu từ năm 1999, với khoản tiền thưởng là 20.000 dollar Mỹ.

Những người đoạt giải
2011 — David Wagoner
2008 — Hayden Carruth
2005 — Daniel Hoffman
2002 — B.H. Fairchild
1999 — James McMichael

Tham khảo

Liên kết ngoài
 American Academy of Arts and Letters

Giải thưởng thơ ca Mỹ
Giải thưởng thành lập năm 1998


title: Trận Dyrrhachium (1081)

text:
Trận Dyrrhachium (ngày nay gần Durrës ở Albania) là một trận đánh diễn ra vào ngày 18 tháng 10 năm 1081, giữa quân đội Đông La Mã do Hoàng đế Alexios I Komnenos chỉ huy và người Norman chỉ huy bởi Robert Guiscard, Công tước xứ Apulia và Calabria ở miền nam nước Ý. Trận đánh diễn ra ở bên ngoài thành phố Dyrrhachium (còn được gọi là Durazzo), thủ phủ của Đông La Mã ở tỉnh Illyria và kết thúc bằng một chiến thắng của người Norman.

Sau khi người Norman thôn tính các tỉnh miền nam nước Ý của Đông La Mã và đảo Sicily của người Saracen, Hoàng đế Đông La Mã Mikhael VII Doukas (cai trị 1071-1078), đã hứa hôn con trai mình với con gái của Robert Guiscard. Khi giới quý tộc ở Constantinopolis lật đổ Mikhael, Robert đã coi đây là một cái cớ để tấn công Đông La Mã vào năm 1081. Quân Norman đã bao vây thành Dyrrhachium, nhưng hạm đội của ông ta đã bị người Venice đánh bại. Ngày 18 tháng 10, quân Norman đụng độ với quân đội Đông La Mã do đích thân hoàng đế Alexios I Komnenos chỉ huy ở bên ngoài thành phố. Cuộc chiến bắt đầu khi cánh hữu của quân Đông La Mã tràn sang tấn công cánh tả của quân Norman, khiến họ tan vỡ và tháo chạy. Lính đánh thuê Varangian đuổi theo truy kích nhưng dần tách ra khỏi lực lượng chính và bị tiêu diệt hoàn toàn. Ngay sau đó, các hiệp sĩ Norman đánh thẳng vào trung quân của Đông La Mã, làm đa phần quân Đông La Mã tháo chạy khỏi chiến trường.

Sau chiến thắng này, người Norman chiếm thành Dirrhachyum và tiến sâu vào nội địa, giành quyền kiểm soát phần lớn Macedonia và Thessaly. Nhưng Robert Guiscard buộc phải quay về Ý, khi quân đồng minh của ông ta, Giáo hoàng Grêgôriô VII sắp bị Heinrich IV, Hoàng đế của Thánh chế La Mã đánh bại. Con trai Robert là Bohemond được giao quyền chỉ huy số binh lính còn ở lại Hy Lap. Bohemond đạt được thành công bước đầu, đánh bại được Alexios trong vài trận chiến, nhưng cuối cùng đã bị Alexios nghiền nát trong trận chiến ở bên ngoài thành Larissa. Bohemond buộc phải bỏ lại toàn bộ đất đai đã chiếm được, đưa tàn quân rút về Ý. Trong khi đó, Đông La Mã bước vào thời kỳ Phục hưng Komnenos.

Bối cảnh

Những người Norman đầu tiên đặt chân lên miền nam nước Ý là những người đến từ Bắc Pháp, phục vụ các lãnh chúa Lombard địa phương trong hàng ngũ lính đánh thuê chống lại Đế quốc Đông La Mã. Được trả công bằng đất đai vì những chiến công của mình, thế lực của người Norman dần dần lớn mạnh để thách thức quyền lực của Đức Giáo hoàng. Năm 1054, họ đánh bại các lực lượng trung thành với Giáo hoàng trong Trận Civitate, buộc thành Rôma phải công nhận quyền lực của họ. Đến năm 1059, Giáo hoàng đã phong cho Robert Guiscard, người của gia tộc Hauteville, làm Công tước của Apulia, Calabria và Sicily. Tuy nhiên, phần lớn Apulia và Calabria nằm trong quyền kiểm soát của Đông La Mã, trong khi Sicily từ lâu đã nằm trong tay của người Sacaren.

Năm 1071, Robert và anh trai của ông ta, Roger đã chiếm Bari, thành trì cuối cùng của Đông La Mã ở Ý. Một năm sau, người Norman tràn vào Sicily, chấm dứt sự tồn tại của Tiểu vương quốc Sicily kéo dài gần 250 năm. Năm 1073, Hoàng đế Đông La Mã Mikhael VII đã cử một phái đoàn đến gặp Robert Guiscard nhằm tìm kiếm một thỏa thuận đồng minh, dựa trên sự hôn phối con trai Konstantinos của ông ta với Helena, con gái của Robert. Robert Guiscard chấp nhận lời đề nghị này và gửi con gái của mình tới Constantinopolis. Nhưng vào năm 1078, giới quý tộc ở Contantinopolis đã làm cuộc chính biến lật đổ Mikhael VII và đưa Nicephorus Botaneiates lên ngai vàng, điều này dẫn tới việc Helena không thể lên ngôi hoàng hậu còn Robert mất đi những quyền lợi có thể nhận được khi con rể ngồi lên ngai vàng. Đây là cái cớ mà Robert lấy ra để tấn công vào Đế quốc Đông La Mã, khi ông ta tuyên bố dấy binh là vì con gái bị ngược đãi đồng thời giành lại quyền lợi chính đáng cho con rể Konstantinos của mình. Tuy nhiên, các cuộc nổi loạn ở Ý đã làm chậm lại kế hoạch can thiệp quân sự của ông ta.

Robert Guiscard ban lệnh tất cả những ai trong độ tuổi nhập ngũ tham gia quân đội, huấn luyện và vũ trang đầy đủ cho họ. Đồng thời với việc củng cố lực lượng, Robert gửi một đại sứ tới Constantinopolis để đòi các yêu cầu quyền lợi thích hợp cho Helena, và mua chuộc Tổng đốc các quân đoàn, Alexios. Người ta không rõ kết quả đàm phán như thế nào, nhưng khi viên đại sứ trở về, Robert Guiscard đã được báo tin về cuộc chính biến đã lật đổ Botaneiates và đưa Alexios ngồi lên ngai vàng, trở thành Alexios I Komnenos.

Khi viên đại sứ được cử đi trở về, ông đã khuyên Robert nên tiếp tục giữ vững nền hòa bình với Đông La Mã, và nói rằng Alexios không muốn gì hơn ngoài tình hữu nghị với người Norman. Nhưng Robert Guiscard muốn một cuộc chiến tranh nên phớt lờ những lời khuyên đó. Con trai của Robert, Bohemond được lệnh dẫn đầu một đội quân tiên phong hướng về Hy Lạp, và đổ bộ lên Aulon. Robert cũng đích thân dẫn quân đổ bộ lên đấy ngay sau đó.

Khúc dạo đầu

Cuối tháng 5 năm 1081, 150 tàu của hạm đội Norman, trong đó bao gồm 60 tàu chở ngựa chiến, đã tiến vào vùng biển của Đế quốc Đông La Mã. Có 30.000 quân được tập hợp và tham gia cuộc viễn chinh, cùng với sự hỗ trợ của 1300 hiệp sĩ Norman. Khi tiến tới Avalona thuộc lãnh thổ Đông La Mã, một số tàu từ Ragusa, một nước cộng hòa ở Balkan từ lâu đã đối địch với Đông La Mã, đã gia nhập hạm đội của họ.

Robert sớm rời khỏi Avalona và đi thuyền tới đảo Corfu, nơi mà các đơn vị đồn trú ít ỏi dường như đã đầu hàng ngay lập tức. Chiếm được một cầu nối với Hy Lạp đồng thời là một căn cứu để nhận tiếp tế từ Ý, Robert hướng đến Dyrrhachium, cảng chính và thủ phủ của Illyria. Thành phố này được bảo vệ bằng một dải đất dài, tạo thành một bán đảo hẹp chạy song song với bờ biển, nhưng bị ngăn cách bởi đầm lầy. Robert Guiscard đổ quân lên bán đảo rồi dựng doanh trại bên ngoài hàng phòng thủ của thành phố. Tuy nhiên, khi hạm đội của ông ta tiến tới Dyrrhachium đã gặp phải một cơn bão, làm đắm mất một số tàu.

Khi nhận được tin người Norman chuẩn bị xâm lược đế quốc, Alexios đã nhanh chóng gửi một đại sứ tới chỗ Domenico Selvo, tổng đốc của Venice, đề nghị dành cho họ những đặc quyền về thương mại đổi lấy sự hỗ trợ về quân sự. Tổng đốc Venice vốn đang lo ngại trước việc người Norman có thể kiểm soát eo biển Otranto, liền đích thân chỉ huy hạm đội và giương buồm ra khơi ngay sau đó. Hạm đội Venice tấn công bất ngờ vào các tàu Norman ngay trong đêm. Dưới sự chỉ huy của Bohemond, quân Norman kháng cự kịch liệt nhưng kinh nghiệm đi biển ít ỏi đã chống lại họ. Hạm đội Venice dày dặn kinh nghiệm đã dàn theo thế trận "cảng biển" đánh thẳng vào các tàu chiến Norman, được sự trợ giúp của Lửa Hy Lạp và đạn lửa từ các tàu Đông La Mã bên trong cảng, họ đánh tan tác hạm đội Norman và tiến vào trong cảng Dyrrhachium.

Vây hãm Dyrrhachium

Không nản lòng trước thất bại của hải quân, Robert Guiscard tiếp tục tổ chức vây hãm thành phố. Các đơn vị đồn trú của Dyrrhachium được đặt dưới quyền của Georgios Palaiologos, một viên tướng có nhiều kinh nghiệm, người được Alexios gửi tới để bảo vệ thành phố đủ lâu cho tới khi ông có thể tập hợp được một đội quân tới giải vây.

Trong khi đó, một hạm đội Đông La Mã đã đến gia nhập với hạm đội Venezia. Hạm đôi liên hợp này đã tấn công vào hạm đội Norman, một lần nữa đã buộc họ phải bỏ chạy. Quân Đông La Mã đã cố thủ thành Dyrrhachium trong suốt một mùa hè, mặc dù Robert Guiscard liên tiếp sử dụng các máy bắn đá, máy phóng tên và tháp bao vây để tấn công thành phố. Quân phòng thủ liên tục tiến ra ngoài để phá vây, có một lần Palaeologus đã chiến đấu cả ngày với một mũi tên bắn trúng hộp sọ của mình. Trong một cuộc phá vây thành công khác, họ đã phá hủy cả tháp bao vây của quân Norman.

Doanh trại của Robert Guiscard đã bị dịch bệnh khủng khiếp tấn công: mà theo sử gia đương đại Anna Komnene là khoảng 10.000 người chết, trong đó có khoảng 500 hiệp sĩ. Mặc dù vậy, tình hình trong thành Dyrrhachium cũng không khá khẩm hơn gì, bởi họ bị các vũ khí bao vây của Robert tàn phá nặng nề, dẫn đến sự tuyệt vọng trong hàng ngũ binh lính giữ thành. Alexios biết được tin này vào lúc ông đang ở Salonica cùng với một đội quân hùng hậu được tập hợp nhằm chống lại quân xâm lược Norman.

Quân đội hai bên

Quân đội Norman
Đội quân của Robert Guiscard không giống như một đội quân điển hình thời bấy giờ. Theo lời Anna Komnene, "Không hài lòng với những tướng sĩ đã phục vụ trong quân ngũ từ những ngày đầu tiên và có kinh nghiệm trận mạc, ông ấy [Guiscard] đã thành lập một đội quân mới, tuyển mộ nhân đinh mà không cần quan tâm đến tuổi tác. Từ mọi miền Lombardia, Apulia, ông đã tuyển mộ những người ở mọi lứa tuổi. Những con người đáng thương ngay cả trong mơ cũng chưa từng một lần nhìn thấy Áo giáp, nhưng vẫn phải vận những bộ giáp phục, tay cầm khiên, lúng túng cầm cung mà họ không còn sử dụng nữa..."

Nếu chúng ta tin tưởng lời của Anna thì phần lớn đội quân của Robert bao gồm các lính tuyển người Ý, những người phải tập luyện không ngừng nghỉ trước khi tham gia vào cuộc viễn chinh. Họ bao gồm những lính cầm giáo, cung thủ, nỏ thủ và những kỵ binh hạng nhẹ hoặc hạng trung. Một số tài liệu thậm chí còn cho rằng đội quân của Robert cũng bao gồm những cung thủ của người Hồi giáo ở Sicilia. Quân đội người Norman dao động từ 18.000 đến 20.000 người. Họ có năng lực, nhưng điều đó không có nghĩa là họ đã thực sự sẵn sàng cho những sự khốc liết của chiến tranh. Rất có thể Guiscard đã thuê một số lính đánh thuê - cả kỵ binh và bộ binh - để dự phong cho xương sống của quân đội của ông ta.

Xương sống của quân đội Norman là 1300 hiệp sĩ mang giáp nặng. Họ được đào tạo bài bản, có kinh nghiệm và có vũ trang và trang bị vũ khí đầy đủ. Nhiều người trong số họ đã tham gia vào các chiến dịch chinh phục miền Nam nước Ý từ người Đông La Mã và Sicilia từ người Hồi giáo của Robert Guiscard. Đây là một trong những trận đánh đầu tiên của thời Trung Cổ mà một chiến thuật mới đã được đề cập cụ thể: Ngọn thương được các kỵ binh Norman đặt ngang trước khi tấn công. Vào đầu thế kỷ, các kỵ binh hạng nặng thường ném thương hoặc cầm ngược thương để gây sát thương với địch. Bằng cách mới này, việc giữ thương dưới cánh tay đã khiến ngọn thương mang uy lực cực kỳ khủng khiếp.

Quân đội Đông La Mã
Đế quốc Đông La Mã mới vực dậy gần đây từ một cuộc nội chiến kéo dài. Sự ổn định đã được tái thiết lập cùng với sự đăng quang của Alexios Komnenos với hiệu là Alexios I. Cuộc xâm lăng xứ Illyria của người Norman có thể xem như là bài kiểm tra nghiêm túc đầu tiên trong triều đại của ông, xảy ra chỉ vài tháng sau khi ông lên ngôi. Alexios đã hành động nhanh chóng, thành lập một đội quân mới. Theo Anna Komnene, Alexios có khoảng 20.000 quân; trong khi theo sử gia John Haldon thì số lượng quân đội Đông La Mã vào khoảng 18-20.000 người; tuy nhiên John Birkenmeier lại ước tính vào khoảng con số 20-25.000. Đội quân này bao gồm các binh lính từ các địa hạt quân sự Macedonia và Tharce với khoảng 5.000 người, 1.000 quân thuộc các đơn vị Excubitors và Vestiaritai, 2.800 binh lính theo Mani giáo, kỵ binh Thessaly, quân nghĩa vụ Balkan, bộ binh Armenia và các đơn vị bộ binh hạng nhẹ khác. Bên cạnh binh lính được tập hợp từ các nơi của Đế quốc, còn có 2.000 kỵ binh Thổ Nhĩ Kỳ và 1.000 lính đánh thuê Frank, khoảng 1.000 vệ binh Varangian và 7000 lính yểm trợ Thổ Nhĩ Kỳ được Vương quốc Hồi Giáo Rum gửi tới. Alexios cũng triệu tập các tagma ở Heraclea Pontica và những khu vực ở tiểu Á mà Đông La Mã còn kiểm soát quay về, điều này cho phép người Seljuk tràn vào chiếm cứ một cách dễ dàng.

Trận chiến

Những bước tiến đầu tiên

Alexios hành quân từ Salonica và hạ trại trên một sườn dốc bên sông Charzanes gần Dyrrhachium vào ngày 15 tháng 10. Tại đây, ông tổ chức một cuộc họp với các tướng lĩnh cấp cao nhằm đưa ra các quyết định đúng đắn cho trận chến. Các tướng lĩnh cấp cao đều tham dự, trong đó có cả Georgios Palaiologos, người đã tìm cách vượt ra khỏi vòng vây xung quanh thành phố. Đa số các tướng lĩnh cấp cao, bao gồm cả Palaeologus, đều khuyên Alexios nên thận trọng và chọn một thời điểm thích hợp để tấn công. Tuy nhiên, Alexios muốn có một cuộc tấn công ngay lập tức, hy vọng sẽ đánh thẳng được vào sau lưng quân Norman khi họ còn đang bận bao vây thành phố. Alexios nhanh chóng đưa quân lên các ngọn đồi đối diện với thành phố, quyết định thực hiện cuộc tấn công vào sáng hôm sau.

Tuy nhiên, Robert đã biết được cuộc tấn công thông qua các gián điệp của mình, vào đêm ngày 17 tháng 10, ông ta chuyển toàn bộ binh lính từ bán đảo vào cả trong đất liền. Sau khi biết tin Robert đã bắt đầu hành động, Alexios liền thay đổi kế hoạch tác chiến ban đầu của mình. Hoàng đế đã chia quân đội của mình làm ba cánh quân, cánh tả do Gregorios Pakourianos chỉ huy, cánh hữu do Nikephoros Melissenos chỉ huy, còn ông đích thân chỉ huy trung quân. Guiscard cũng hình thành chiến tuyến đối diện với quân Đông La Mã, với cánh tả do Bá tước Giovinazzo chỉ huy, cánh hữu nằm dưới quyền của Bohemond còn Guiscard đối diện với Alexios bằng việc chỉ huy trung quân.

Vệ binh Varangian được lệnh triển khai lên hàng đầu của các lực lượng chính, phía sau họ là một bộ phận cung thủ tinh nhuệ. Các cung thủ được lệnh di chuyển lên trước các vệ binh và bắn hàng loạt mũi tên về phía kẻ thù, rồi rút lui về phía sau hàng ngũ các vệ binh Varangian. Họ tiếp tục thực hiện chiến thuật này cho đến khi quân đội hai bên tiến sát lại gần nhau.

Do cả hai đội quân đều đang ở thế sẵn sàng chống lại những cú đánh đầu tiên, Robert đã quyết định chủ động tấn công trước bằng cách cử một đội kỵ binh ở trung quân tấn công giả vờ vào các vị trí của quân Đông La Mã. Ông ta hy vọng có thể thu hút sự chú ý của các vệ binh Varangian rồi loại bỏ khỏi cuộc chiến. Thế nhưng điều này đã không thể thực hiện được do các kỵ binh bị đẩy lùi bởi các cung thủ Đông La Mã. Cánh hữu của quân Norman sau đó đã gặp phải đợt tấn công dữ dội bởi cánh tả của quân Đông La Mã và các vệ binh Varangian. Người Norman kịch liệt kháng cự cho đến khi Alexios điều một số binh lính tinh nhuệ sang hỗ trợ cánh tả, còn các vệ binh Varangian đối diện trực tiếp với người Norman. Cánh hữu hoàn toàn bị chọc thủng, và binh lính Norman vỡ trận bỏ chạy toán loạn về phía bờ biển. Tại đây, họ được tập hợp lại bởi Sikelgaita, vợ của Robert Guiscard. Anna Komnene sau này trong tác phẩm Alexiad đã nhận xét bà như sau:"Giống như một Pallas, chứ không phải một Athena thứ hai."

{{cquote|Tại thời điểm ấy, Sikelgaita-đi cùng với chồng mình trong cuộc viễn chinh này, người được gọi là "một Pallas, chứ không phải một Athena thứ hai", nhìn thấy các bính lính tan vỡ đang tháo chạy về phía bờ biển. Bà nghiêm khắc nhìn họ và cất tiếng nói vang dội, trong ngữ điệu của bà có điều gì đó tương đồng như lời nói của Homer: "Là những đàn ông và cũng là bạn bè của ta, hãy đề cao sự dũng cảm của các người." Nhưng khi thấy họ tiếp tục chạy, bà liền cầm một ngọn giáo dài phóng về phía những kẻ đào tẩu. Nhìn thấy điều này, họ dần dần ổn định lại hàng ngũ và quay lại chiến trường.|||Anna Komnene|Alexiad}}

Quân Đông La Mã vỡ trận

Trong lúc đó, cánh hữu và trung quân của Đông La Mã đang giáp chiến với những quân Norman đối diện. Tuy nhiên, vì cánh hữu đã tan vỡ khiến cho các hiệp sĩ Norman rơi vào nguy cơ bị đánh tạt sườn. Cùng lúc này, vệ binh Varangian (chủ yếu là những người Anglo-Saxon đã chạy khỏi Anh sau khi người Norman chinh phục đảo quốc này) đã lao vào tấn công những hiệp sĩ Norman ngay lập tức. Với những chiếc rìu chiến cán dài, họ tấn công kịch liệt các hiệp sĩ Norman, nhiều người lúc này đã bị ngã xuống và kéo lê đi do những con ngựa đang vô cùng hoảng sợ lồng lên. Vệ binh Varangian nhanh chóng tách rời với cánh quân chính của Đông La Mã, lại thêm bị kiệt sức do truy đuổi những kỵ binh Norman mà họ hoàn toàn không có đủ sức để đối đầu với cuộc tấn công tiếp theo của Robert. Một lực lượng mạnh bao gồm lính cầm giáo và các tay nỏ nhanh chóng được Robert Guiscard điều đến đánh thẳng vào mạn sườn vệ binh Varangian và tiêu diệt hầu hết bọn họ. Một vài người sống sót đã cố gắng chạy trốn vào bên trong Nhà thờ Tổng lãnh thiên thần Micae. Quân Norman liền phóng hỏa thiêu trụi nhà thờ này, và tất cả các vệ binh Varangian đều chết cháy trong đó.

Nhận thấy tình hình có vẻ xấu đi, tướng quân Georgios Palaiologos liền mở cửa thành Dyrrhachium dẫn quân xông ra phá vây, nhưng cũng không thể cứu vãn tình thế. Tệ hơn thế, chư hầu của Alexios, vua Constantine Bodin xứ Duklja đã phản bội Đông La Mã và chạy sang ủng hộ quân Norman. Kế đến, những binh lính Thổ Nhĩ Ký được Sultan Suleyman I gửi đến cũng làm theo ông ta và tháo chạy khỏi chiến trường.

Do cánh tả vẫn còn đang đuổi theo cánh hữu của quân Norman, giờ đây Alexios phải đối diện với trung quân Norman. Robert Guiscard đã điều các thiết kỵ đánh thẳng vào trung quân Đông La Mã. Các hiệp sĩ Norman lao thẳng vào đánh thủng hàng ngũ của quân Đông La Mã, sau đó tách thành các nhóm nhỏ để tấn công cùng lúc đội hình của quân Đông La Mã, vốn lúc này đã bị tan rã và chia tách. Doanh trại của Đế quốc, vốn không có người bảo vệ, đã nằm trong tay người Norman.

Alexios và các tùy tướng đã chiến đấu đủ lâu cho tới khi buộc phải tháo chạy. Trong khi tháo chạy, Alexios đã bị tách khỏi những tùy tùng của mình và bị những binh lính Norman tấn công. Dù bị thương ở trán và mất khá nhiều máu, ông may mắn chạy được tới Ohrid, nơi ông tập hợp lại tàn quân của mình.

Hậu quả

Trận chiến kết thúc với một thất bại nặng nề đối với Alexios. Sử gia Jonathan Harris thậm chí còn nhận xét là "thảm họa như ở Manzikert". Đông La Mã bị thiệt hại tới khoảng 5.000 quân, trong đó bao gồm hầu hết các vệ binh Varangian. Thiệt hại bên phía quân Norman vẫn chưa được xác định, tuy nhiên John Haldon cho rằng cũng là khá đáng kể bởi hai cánh đã bị chọc thủng và quân lính tháo chạy. Về phía sử gia Robert Holme đã nhận xét:"kỹ thuật tác chiến mới của các hiệp sĩ, với những cây thương dài được kẹp chặt dưới cánh tay nhằm ổn định với những thao tác của chiến binh trên lưng ngựa - đã thành công rực rỡ".

Tướng quân Georgios Palaiologos đã không thể vào lại thành Dyrrhachium sau trận chiến và phải rút lui cùng với lực lượng chính. Việc phòng thủ thành phố được để lại cho người Venice, còn bản thân thành phố nằm dưới sự kiểm soát của một người Albania, Komiskortes..

Đến tháng 2 năm 1082, thành Dyrrhachium thất thủ sau khi một người Venice hoặc Amalfi đã bí mật mở cổng thành cho quân Norman tràn vào. Thừa thắng, quân Norman tràn vào miền bắc Hy Lạp mà không gặp bất kỳ sự kháng cự đáng kể nào. Tuy nhiên, khi Robert đóng quân ở Kastoria, một sứ giá từ Ý tới đã báo cho ông ta biết tin Apulia, Calabria và Campania đã nổi loạn. Đồng thời, viên sứ giả cũng cấp báo rằng Hoàng đế Heinrich IV của Thánh chế La Mã đã đưa quân tới trước các cửa thành của Roma và đang bao vây Giáo hoàng Grêgôriô VII, quân đồng minh của người Norman. Hoàng đế Alexios đã trả cho Heinrich 360.000 đồng vàng để đổi lấy mối liên minh này. Đáp lại, Heinrich đưa quân tràn xuống Ý và tấn công các lãnh thổ của Giáo hoàng. Robert Guiscard vội mang quân lại Ý, và để lại một bộ phận binh lực ở Hy Lạp cho Bohemond chỉ huy.

Thất vọng vì số tiền bỏ ra đã không thu được kết quả đáng kể nào mà còn mang tới khó khăn về tài chính, Alexios buộc phải trưng thu nhiều của cải của Giáo hội nhằm có tiền để tập hợp một đội quân mới. Với số tiền trên, ông trưng tập một đội quân ở gần Thessalonica và tổ chức phản công quân của Bohemond. Thế nhưng, Bohemond đã đánh bại ông trong hai trận đánh: một trận ở gần Arta và một trận khác ở gần Ioannina. Những thắng lợi này đã mở đường cho quân Norman kiểm soát hoàn toàn Macedonia và hầu hết vùng Thessaly. Sau đó, Bohemond đưa quân tới đánh thành Larissa. Đúng lúc này, Alexios dẫn theo một đạo quân mới trưng tập và 7.000 quân mà Sultan gửi tới đã tổ chức phản công, đánh bại người Norman dưới chân thành Larissa. Chiến bại và không được trả lương đã khiến cho sĩ khí quân Norman suy giảm nghiêm trọng, buộc Bohemond phải ra lệnh quay lại bờ biển và lên thuyền về nước. Trong khi đó, Alexios cấp cho người Venice một khu tô giới ở Constantinople và miễn thuế cho các giao dịch buôn bán của họ nhằm đổi lấy sự trợ giúp của họ. Người Venice đáp lại bằng việc tái chiếm Corfu và Durrachyum trả về cho Đông La Mã. Những chiến thắng này đã khôi phục nguyên trạng lãnh thổ của Đông La Mã trước chiến tranh và đưa đế quốc bước vào thời kỳ "Phục hưng Komnenos".

Tham khảo

Nguồn
Chủ yếu
 Anna Comnena (dịch bởi E. R. A. Sewter). The Alexiad''. London: Penguin Books, 1996, ISBN 0-14-044215-4.

Các nguồn khác

Trận đánh liên quan tới Đế quốc Đông La Mã
Xung đột năm 1081
Châu Âu thế kỷ 11
Lịch sử quân sự Albania


title: Xuất Đế

text:
Xuất Đế (chữ Hán: 出帝) là tôn hiệu của một số vị quân chủ ở Trung Quốc và Việt Nam, cũng như Xuất Công, những vị quân chủ này thường gặp phải kết cục bị trục xuất khỏi tổ quốc.

Trung Quốc
 Xuất đế Nguyên Tu (532-534) nhà Bắc Ngụy.
Hậu Tấn Xuất Đế Thạch Trọng Quý (942-946) nhà Hậu Tấn, còn có tôn hiệu khác là Thiếu Đế.

Việt Nam
 Lê Xuất Đế, tức Lê Chiêu Thống (1786-1788) nhà Hậu Lê.
 Nguyễn Xuất Đế Nguyễn Phúc Ưng Lịch (1884-1885), tức vua Hàm Nghi nhà Nguyễn, trước kia từng làm làm Hoài Nhân Trang Cung vương

Xem thêm
 Thiếu Đế
 Mẫn Đế
 Thương Đế
 Ai Đế
 Hoài Đế
 Nghiêu Đế
 Xuất Công

Tôn hiệu


title: Nhà thờ chính tòa Hải Phòng

text:
Nhà thờ chính tòa Hải Phòng với tước hiệu Nữ Vương Rất Thánh Mân Côi là nhà thờ chính tòa của Giáo phận Hải Phòng nằm tại số 46 phố Hoàng Văn Thụ, phường Hoàng Văn Thụ, quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng. Nhà thờ chính tòa Hải Phòng cách Hà Nội 102 km.

Mặc dù công giáo đã có mặt từ rất lâu và ảnh hưởng sâu rộng đến Hải Phòng. Tuy nhiên, phải đến mãi những năm 20 của thế kỷ XIX, một nhà thờ có quy mô lớn mới được xây dựng ở Hải Phòng. Nhà thờ được xây theo kiểu kiến trúc Gothique dài 47m, rộng 17m. Tháp chuông hình vuông nhà thờ cao 28m.

Sau khi được khánh thành, trải qua nhiều thời gian biến động, nhà thờ xuống cấp, hư hỏng. Năm 2000, linh mục chính xứ đã làm đơn xin cải tạo, sửa chữa, nâng cấp toàn bộ nội thất nhà thờ và giữ nguyên kiến trúc như xưa.

Đến nay, nhà thờ chính toà, tháp chuông, khuôn viên đã được chỉnh trang, sửa chữa đồng bộ, là một trong những nhà thờ lớn và đẹp của thành phố Hải Phòng.

Chú thích

Nhà thờ thuộc Giáo phận Hải Phòng
H
Hải Phòng


title: Lăng mộ Tây Hạ

text:
Lăng mộ Tây Hạ là một quần thể các lăng mộ nằm trên khu vực có diện tích  nằm ở chân của Dãy núi Hạ Lan (贺兰山) thuộc khu tự trị Ninh Hạ, tây bắc Trung Quốc. Tại đây bao gồm 9 lăng mộ của các vua Tây Hạ cùng 250 ngôi mộ của các quan lại hoàng gia. Quần thể chôn lấp này nằm cách Hưng Khánh, thành phố Ngân Xuyên khoảng 40 km (25 dặm) về phía tây.

Cho đến nay, khoảng 17.000 mét vuông đã được khai quật và hiện đang nỗ lực để bảo vệ và bảo tồn những phần còn lại của quần thể lăng mộ này.

Lịch sử
Vương triều Tây Hạ còn được gọi là đế chế Đảng Hạng tồn tại từ năm 1038 đến 1227 khi nó bị chinh phục bởi đế chế Mông Cổ dưới thời Thành Cát Tư Hãn. Đế chế này được thành lập bởi những người Đảng Hạng, một dân tộc mà hiện nay ít người biết đến. Qua các cuộc khai quật thì chỉ có lăng mộ số 3 là đã được khai quật và nghiên cứu đầy đủ. Nó là lăng mộ của Tây Hạ Cảnh Tông, được biết đến là Lý Nguyên Hạo (1003-1048), vị hoàng đế khai quốc ra triều đại Tây Hạ. Đây là lăng mộ hình tháp kết hợp giữa lăng mộ với đền thờ truyền thống mang đặc điểm của Phật giáo.

Các cuộc khai quật đã tìm ra rất nhiều các tư liệu và hiện vật quý, trong đó có chữ viết Tây Hạ thể hiện qua những bức tranh phản ánh cuộc sống du mục và cuộc sống trong thành của người Tây Hạ, các tác phẩm điêu khắc các loại, rất nhiều đồng tiền cổ lưu thông thuộc các thời kỳ như "Khai Nguyên thông bảo", "Thuần Hoá thông bảo", "Chí Đạo thông báo". "Thiên Hỉ thông báo", "Đại Quan thông bảo" cùng nhiều loại đồ đồng, quân cờ gốm… Điều càng khiến các nhà khảo cổ kinh ngạc là có rất nhiều tượng đá, tượng đất hình dáng độc đáo.

Quần thể lăng mộ này đã trả lời cho những nhà thám hiểm đến Trung Á đầu thế kỷ 20 bao gồm Pyotr Kozlov, Aurel Stein và Sven Hedin

Tham khảo

Sổ tay du lịch Trung Quốc - Minh Châu - Thế Anh - Nhà xuất bản văn hóa thông tin.

Tây Hạ
Khảo cổ Trung Quốc
Lăng mộ Trung Quốc


title: Bích họa núi Hạ Lan

text:
Các bức họa thuộc núi Hạ Lan (), huyện Hạ Lan –thuộc khu tự trị Hồi Ninh Hạ. Núi này cao trên 600m, có khoảng trên 300 bức tranh vẽ đầu voi, ngựa, hươu, trâu, dê, muông thú và tay người. Nghệ thuật chạn khắc rất đơn giản nhưng rất tinh xảo, đề tài phong phú, phản ánh một cách đầy đủ và niềm đam mệ hội họa của dân tộc cổ đại.

Tham khảo
Sổ tay du lịch Trung Quốc - Minh Châu - Thế Anh - Nhà xuất bản văn hóa thông tin.


title: Núi Kailash

text:
Cách thủ phủ Lhasa của Tây Tạng trên 1.000 km về hướng Tây là núi thiêng Kailash, ngọn núi được thế giới mệnh danh là "vũ trụ tâm linh", nơi mà Kinh tạng Phật giáo gọi là núi Tu Di, cũng là nơi duy nhất ngày xưa Đức Phật và 500 vị A la hán đặt chân đến. Kailash là linh địa được bao quanh bởi 4 quả núi của 4 vị Phật và Kim Cang trong Ngũ Trí Như Lai, các hang động của Tổ sư Milarepa, đạo tràng của Tổ sư Liên Hoa Sanh và hang động của Bồ tát Quan Âm. Ngọn núi này rất linh thiêng huyền bí tuyết phủ quanh năm, có nhiều hoa văn kỳ bí, độc đáo

Các đỉnh núi cao nhất trên thế giới nổi tiếng như Everest, Lhotse, Cho Oyo, Nangar Parat hay Shishangpangma với độ cao trên 8000m từ lâu đã trở thành thách thức hấp dẫn để chinh phục của vô số con người trong thời đại văn minh nhưng thực tế những ngọn núi như Kailash trong dãy Gangdise hay đỉnh Kawakebo trong dãy Meili là những nơi bàn chân con người dường như không thể đặt lên. Chúng thực sự là những ngọn núi linh thiêng.

Chú thích

Tham khảo
Sổ tay du lịch Trung Quốc - Minh Châu - Thế Anh - Nhà xuất bản văn hóa thông tin.

Địa danh Phật giáo Tây Tạng
Địa điểm hành hương Phật giáo
Núi linh thiêng
Núi Khu tự trị Tây Tạng
Địa điểm hành hương Ấn Độ giáo
Đát-đặc-la Ấn Độ giáo
Padal Petra Stalam