title: Tuberaria lignosa

text:
Tuberaria lignosa là một loài thực vật có hoa trong họ Nham mân khôi. Loài này được (Sweet) Samp. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1922.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tuberaria
Thực vật Ý
Thực vật Bắc Phi
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Tuberaria macrosepala

text:
Tuberaria macrosepala là một loài thực vật có hoa trong họ Nham mân khôi. Loài này được Willk. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1859.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tuberaria
Thực vật được mô tả năm 1859


title: Tuberaria plantaginea

text:
Tuberaria plantaginea là một loài thực vật có hoa trong họ Nham mân khôi. Loài này được (Willd.) M.J.Gallego miêu tả khoa học đầu tiên năm 1992.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tuberaria
Thực vật được mô tả năm 1992


title: Antonia ovata

text:
Antonia ovata là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Pohl mô tả khoa học đầu tiên năm 1831.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Antonia
Thực vật được mô tả năm 1831


title: Bonyunia antoniifolia

text:
Bonyunia antoniifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Progel mô tả khoa học đầu tiên năm 1868.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bonyunia
Thực vật được mô tả năm 1868


title: Bonyunia aquatica

text:
Bonyunia aquatica là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Ducke mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bonyunia
Thực vật được mô tả năm 1935


title: Bonyunia minor

text:
Bonyunia minor là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được N.E.Br. mô tả khoa học đầu tiên năm 1896.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bonyunia
Thực vật được mô tả năm 1896


title: Bonyunia superba

text:
Bonyunia superba là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được R.H.Schomb. ex Progel mô tả khoa học đầu tiên năm 1868.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bonyunia
Thực vật được mô tả năm 1868


title: Gardneria angustifolia

text:
Gardneria angustifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Wall. mô tả khoa học đầu tiên năm 1820.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gardneria
Thực vật được mô tả năm 1820


title: Gardneria distincta

text:
Gardneria distincta là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được P.T.Li mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gardneria
Thực vật được mô tả năm 1979


title: Gardneria lanceolata

text:
Gardneria lanceolata là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Rehder & E.H.Wilson mô tả khoa học đầu tiên năm 1913.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gardneria
Thực vật được mô tả năm 1913


title: Gardneria linifolia

text:
Gardneria linifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được C.Y.Wu & S.Y.Pao mô tả khoa học đầu tiên năm 1983.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gardneria
Thực vật được mô tả năm 1983


title: Gardneria multiflora

text:
Gardneria multiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Makino mô tả khoa học đầu tiên năm 1901.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gardneria
Thực vật được mô tả năm 1901


title: Gardneria nutans

text:
Gardneria nutans là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Siebold & Zucc. mô tả khoa học đầu tiên năm 1846.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gardneria
Thực vật được mô tả năm 1846


title: Gardneria ovata

text:
Gardneria ovata là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Wall. mô tả khoa học đầu tiên năm 1820.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Gardneria
Thực vật được mô tả năm 1820


title: Geniostoma antherotrichum

text:
Geniostoma antherotrichum là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Gilg & Benedict mô tả khoa học đầu tiên năm 1916.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1916


title: Geniostoma balansaeanum

text:
Geniostoma balansaeanum là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Baill. mô tả khoa học đầu tiên năm 1880.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1880


title: Geniostoma biseriale

text:
Geniostoma biseriale là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Rech. mô tả khoa học đầu tiên năm 1909.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1909


title: Geniostoma calcicola

text:
Geniostoma calcicola là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được A.C.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1942.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1942


title: Geniostoma celastrineum

text:
Geniostoma celastrineum là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Baill. mô tả khoa học đầu tiên năm 1880.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1880


title: Geniostoma clavatum

text:
Geniostoma clavatum là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được J.W.Moore mô tả khoa học đầu tiên năm 1933.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1933


title: Geniostoma cyrtandrae

text:
Geniostoma cyrtandrae là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Baill. mô tả khoa học đầu tiên năm 1880.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1880


title: Geniostoma densiflora

text:
Geniostoma densiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Baill. mô tả khoa học đầu tiên năm 1880.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1880


title: Geniostoma erythrosperma

text:
Geniostoma erythrosperma là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Baill. mô tả khoa học đầu tiên năm 1880.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1880


title: Geniostoma fagraeoides

text:
Geniostoma fagraeoides là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1857.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1857


title: Geniostoma gagnae

text:
Geniostoma gagnae là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Fosberg & Sachet mô tả khoa học đầu tiên năm 1981.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1981


title: Geniostoma glaucescens

text:
Geniostoma glaucescens là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1906.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1906


title: Geniostoma grandifolium

text:
Geniostoma grandifolium là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được B.J.Conn mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1980


title: Geniostoma huttonii

text:
Geniostoma huttonii là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được B.J.Conn mô tả khoa học đầu tiên năm 1993.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1993


title: Geniostoma leenhoutsii

text:
Geniostoma leenhoutsii là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được B.J.Conn mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1980


title: Geniostoma mooreanum

text:
Geniostoma mooreanum là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được B.J.Conn mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1980


title: Geniostoma novae-caledoniae

text:
Geniostoma novae-caledoniae là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Vieill. ex Baill. mô tả khoa học đầu tiên năm 1880.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1880


title: Geniostoma petiolosum

text:
Geniostoma petiolosum là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được C.Moore & F.Muell. mô tả khoa học đầu tiên năm 1871.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1871
Thực vật được mô tả năm 1869


title: Geniostoma randianum

text:
Geniostoma randianum là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Merr. & L.M.Perry mô tả khoa học đầu tiên năm 1942.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1942


title: Geniostoma rarotongensis

text:
Geniostoma rarotongensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Fosberg & Sachet mô tả khoa học đầu tiên năm 1981.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1981


title: Geniostoma remyana

text:
Geniostoma remyana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Baill. mô tả khoa học đầu tiên năm 1880.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1880


title: Geniostoma rupestre

text:
Geniostoma rupestre là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được J.R.Forst. & G.Forst. mô tả khoa học đầu tiên năm 1775.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1775


title: Geniostoma sykesii

text:
Geniostoma sykesii là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Fosberg & Sachet mô tả khoa học đầu tiên năm 1981.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1981


title: Geniostoma trichostylum

text:
Geniostoma trichostylum là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được B.J.Conn mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1980


title: Geniostoma vestitum

text:
Geniostoma vestitum là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Baill. mô tả khoa học đầu tiên năm 1880.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1880


title: Geniostoma weinlandii

text:
Geniostoma weinlandii là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1905.

Chú thích

Liên kết ngoài

Geniostoma
Thực vật được mô tả năm 1905


title: Labordia pumila

text:
Labordia pumila là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (Hillebr.) Skottsb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1936.

Chú thích

Liên kết ngoài

Labordia
Thực vật được mô tả năm 1936
Thực vật đặc hữu Hawaii


title: Liesneria faveolata

text:
Liesneria faveolata là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (Fern. Casas) Fern. Casas mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.

Chú thích

Liên kết ngoài

Liesneria
Thực vật được mô tả năm 2008


title: Logania albiflora

text:
Logania albiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (H. Andrews) Druce mô tả khoa học đầu tiên.

Chú thích

Liên kết ngoài

Logania


title: Logania imbricata

text:
Logania imbricata là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (Guillaumin) Steenis & Leenh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1962.

Chú thích

Liên kết ngoài

Logania
Thực vật được mô tả năm 1962


title: Logania minor

text:
Logania minor là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (J.M. Black) B.J. Conn mô tả khoa học đầu tiên năm 1995.

Chú thích

Liên kết ngoài

Logania
Thực vật được mô tả năm 1995


title: Logania populifolia

text:
Logania populifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (Lam.) Leeuwenb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1991.

Chú thích

Liên kết ngoài

Logania
Thực vật được mô tả năm 1991


title: Sắc mạo Ấn Độ

text:
Mitrasacme indica là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Wight mô tả khoa học đầu tiên năm 1850.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mitrasacme
Thực vật được mô tả năm 1850


title: Mitrasacme pygmaea

text:
Mitrasacme pygmaea là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được R. Br. mô tả khoa học đầu tiên năm 1810.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mitrasacme
Thực vật được mô tả năm 1810


title: Mitreola pedicellata

text:
Mitreola pedicellata là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1857.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mitreola
Thực vật được mô tả năm 1857


title: Tiểu mạo cuống

text:
Mitreola petiolata là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (J.F.Gmel.) Torr. & A.Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1841.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mitreola
Thực vật được mô tả năm 1841


title: Mitreola petiolatoides

text:
Mitreola petiolatoides là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được P.T. Li mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mitreola
Thực vật được mô tả năm 1979


title: Tiểu mạo mạng

text:
Mitreola reticulata là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Tirel mô tả khoa học đầu tiên năm 1969.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mitreola
Thực vật được mô tả năm 1969


title: Mitreola turgida

text:
Mitreola turgida là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Jovet mô tả khoa học đầu tiên năm 1934.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mitreola
Thực vật được mô tả năm 1934


title: Neuburgia corynocarpa

text:
Neuburgia corynocarpa là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (A. Gray) Leenh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1963.

Chú thích

Liên kết ngoài

Neuburgia
Thực vật được mô tả năm 1963


title: Neuburgia tuberculata

text:
Neuburgia tuberculata là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Blume mô tả khoa học đầu tiên năm 1850.

Chú thích

Liên kết ngoài

Neuburgia
Thực vật được mô tả năm 1850


title: Spigelia amazonica

text:
Spigelia amazonica là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Fern.Casas mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 2004


title: Spigelia andina

text:
Spigelia andina là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Fern. Casas mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 2004


title: Spigelia anthelmia

text:
Spigelia anthelmia là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được L. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1753.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Spigelia beccabungoides

text:
Spigelia beccabungoides là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Kraenzl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1908.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1908


title: Spigelia blanchetiana

text:
Spigelia blanchetiana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1845.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1845


title: Spigelia breviflora

text:
Spigelia breviflora là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (Chodat & Hassl.) H.H. Hurley mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 2001


title: Spigelia caaguazuensis

text:
Spigelia caaguazuensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Kraenzl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1916.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1916


title: Spigelia carnosa

text:
Spigelia carnosa là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Standl. & Steyerm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1944.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1944


title: Spigelia catarinensis

text:
Spigelia catarinensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Guimaraes & Fontella miêu tả khoa học đầu tiên năm 1969.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1969


title: Spigelia chiapensis

text:
Spigelia chiapensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được K.R. Gould miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1999


title: Spigelia dolichostachya

text:
Spigelia dolichostachya là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Fern. Casas mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 2004


title: Spigelia dusenii

text:
Spigelia dusenii là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được L.B. Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1961.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1961


title: Spigelia flemmingiana

text:
Spigelia flemmingiana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Cham. & Schltdl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1826.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1826


title: Spigelia guianensis

text:
Spigelia guianensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (Aubl.) Lemée miêu tả khoa học đầu tiên năm 1954.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1954


title: Spigelia hamelioides

text:
Spigelia hamelioides là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Kunth miêu tả khoa học đầu tiên năm 1819.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1819


title: Spigelia hatschbachii

text:
Spigelia hatschbachii là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Fern. Casas mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 2001


title: Spigelia hedyotidea

text:
Spigelia hedyotidea là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được A. DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1845.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1845


title: Spigelia hurleyi

text:
Spigelia hurleyi là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Fern. Casas mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 2001


title: Spigelia insignis

text:
Spigelia insignis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Progel miêu tả khoa học đầu tiên năm 1868.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1868


title: Spigelia kleinii

text:
Spigelia kleinii là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được L.B.Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1960.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1960


title: Spigelia loganioides

text:
Spigelia loganioides là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (Torr. & A. Gray) A. DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1845.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1845


title: Spigelia longiflora

text:
Spigelia longiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Sessé & Moc. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1893.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1893


title: Spigelia macrophylla

text:
Spigelia macrophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (Pohl) DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1845.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1845


title: Spigelia martiana

text:
Spigelia martiana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Cham. & Schltdl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1833.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1833


title: Spigelia nicotianiflora

text:
Spigelia nicotianiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Chodat & Hassl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1903


title: Spigelia olfersiana

text:
Spigelia olfersiana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Cham. & Schltdl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1826.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1826


title: Spigelia paraguayensis

text:
Spigelia paraguayensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Chodat miêu tả khoa học đầu tiên năm 1901.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1901


title: Spigelia pedunculata

text:
Spigelia pedunculata là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Kunth miêu tả khoa học đầu tiên năm 1819.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1819


title: Spigelia polystachya

text:
Spigelia polystachya là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Klotzsch ex Prog. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1868.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1868


title: Spigelia pusilla

text:
Spigelia pusilla là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Mart. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1826.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1826


title: Spigelia pygmaea

text:
Spigelia pygmaea là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được D.N. Gibson miêu tả khoa học đầu tiên năm 1968.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1968


title: Spigelia riedeliana

text:
Spigelia riedeliana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (Progel) Guimaraes & Fontella miêu tả khoa học đầu tiên năm 1969.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1969


title: Spigelia rojasiana

text:
Spigelia rojasiana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Kraenzl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1916.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1916


title: Spigelia scabra

text:
Spigelia scabra là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Cham. & Schltdl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1826.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1826


title: Spigelia scabrella

text:
Spigelia scabrella là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1840.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1840


title: Spigelia schlechtendaliana

text:
Spigelia schlechtendaliana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Mart. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1826.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1826


title: Spigelia sellowiana

text:
Spigelia sellowiana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Cham. & Schltdl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1826.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1826


title: Spigelia speciosa

text:
Spigelia speciosa là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Kunth miêu tả khoa học đầu tiên năm 1819.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1819


title: Spigelia splendens

text:
Spigelia splendens là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được H. Wendl. ex Hook. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1861.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1861


title: Spigelia stenocardia

text:
Spigelia stenocardia là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (Standl.) Fern. Casas mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 2008


title: Spigelia stenophylla

text:
Spigelia stenophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Progel miêu tả khoa học đầu tiên năm 1868.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1868


title: Spigelia tetraptera

text:
Spigelia tetraptera là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Taub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1910.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1910


title: Spigelia texana

text:
Spigelia texana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (Torr. & A. Gray) A. DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1845.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1845


title: Spigelia trispicata

text:
Spigelia trispicata là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được H.H. Hurley ex K.R. Gould miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1999


title: Spigelia valenzuelae

text:
Spigelia valenzuelae là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Chodat & Hassl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1903


title: Spigelia vestita

text:
Spigelia vestita là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được L.B. Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1960.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spigelia
Thực vật được mô tả năm 1960


title: Strychnos aculeata

text:
Strychnos aculeata là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Soler. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1893.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1893


title: Strychnos acuta

text:
Strychnos acuta là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Progel miêu tả khoa học đầu tiên năm 1868.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1868


title: Strychnos afzelii

text:
Strychnos afzelii là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Gilg miêu tả khoa học đầu tiên năm 1893.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1893


title: Strychnos amazonica

text:
Strychnos amazonica là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Krukoff miêu tả khoa học đầu tiên năm 1942.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1942


title: Strychnos angolensis

text:
Strychnos angolensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Gilg miêu tả khoa học đầu tiên năm 1893.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1893


title: Strychnos angustiflora

text:
Strychnos angustiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1857.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1857


title: Strychnos asperula

text:
Strychnos asperula là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Sprague & Sandwith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1927.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1927


title: Strychnos axillaris

text:
Strychnos axillaris là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Colebr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1818.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1818


title: Strychnos bicolor

text:
Strychnos bicolor là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Progel miêu tả khoa học đầu tiên năm 1869.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1869


title: Strychnos brachiata

text:
Strychnos brachiata là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Ruiz & Pav. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1799.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1799


title: Strychnos brasiliensis

text:
Strychnos brasiliensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (Spreng.) Mart. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1841.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1841


title: Strychnos bredemeyeri

text:
Strychnos bredemeyeri là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (Schult.) Sprague & Sandwith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1927.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1927


title: Strychnos camptoneura

text:
Strychnos camptoneura là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Gilg & Busse miêu tả khoa học đầu tiên năm 1905.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1905


title: Strychnos castelnaeana

text:
Strychnos castelnaeana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Wedd. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1851.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1851


title: Strychnos cathayensis

text:
Strychnos cathayensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Merr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1934.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1934


title: Strychnos cerradoensis

text:
Strychnos cerradoensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Krukoff & Barneby miêu tả khoa học đầu tiên năm 1969.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1969


title: Strychnos chlorantha

text:
Strychnos chlorantha là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Progel miêu tả khoa học đầu tiên năm 1868.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1868


title: Strychnos chrysophylla

text:
Strychnos chrysophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Gilg miêu tả khoa học đầu tiên năm 1899.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1899


title: Strychnos cocculoides

text:
Strychnos cocculoides là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1895.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1895


title: Strychnos cogens

text:
Strychnos cogens là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1841.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1841


title: Strychnos colombiensis

text:
Strychnos colombiensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Krukoff & Barneby miêu tả khoa học đầu tiên năm 1965.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1965


title: Strychnos congolana

text:
Strychnos congolana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Gilg miêu tả khoa học đầu tiên năm 1899.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1899


title: Strychnos croatii

text:
Strychnos croatii là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Krukoff & Barneby miêu tả khoa học đầu tiên năm 1976.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1976


title: Strychnos dale

text:
Strychnos dale là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được De Wild. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1915.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1915


title: Strychnos davidsei

text:
Strychnos davidsei là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Krukoff & Barneby miêu tả khoa học đầu tiên năm 1980.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1980


title: Strychnos decussata

text:
Strychnos decussata là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (Pappe) Gilg miêu tả khoa học đầu tiên năm 1899.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1899


title: Strychnos densiflora

text:
Strychnos densiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Baill. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1879.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1879


title: Strychnos diaboli

text:
Strychnos diaboli là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Sandwith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1931.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1931


title: Strychnos duckei

text:
Strychnos duckei là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Krukoff & Monach. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1946.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1946


title: Strychnos ecuadoriensis

text:
Strychnos ecuadoriensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Krukoff & Barneby miêu tả khoa học đầu tiên năm 1978.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1978


title: Strychnos erichsonii

text:
Strychnos erichsonii là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được M.R.Schomb. ex Progel miêu tả khoa học đầu tiên năm 1868.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1868


title: Strychnos fendleri

text:
Strychnos fendleri là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Sprague & Sandwith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1927.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1927


title: Strychnos floribunda

text:
Strychnos floribunda là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Gilg miêu tả khoa học đầu tiên năm 1893.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1893


title: Strychnos fulvotomentosa

text:
Strychnos fulvotomentosa là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Gilg miêu tả khoa học đầu tiên năm 1898.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1898


title: Strychnos gardneri

text:
Strychnos gardneri là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được A. DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1845.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1845


title: Strychnos glabra

text:
Strychnos glabra là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Sagot ex Progel miêu tả khoa học đầu tiên năm 1868.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1868


title: Strychnos goiasensis

text:
Strychnos goiasensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Krukoff & Barneby miêu tả khoa học đầu tiên năm 1969.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1969


title: Strychnos gossweileri

text:
Strychnos gossweileri là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Exell miêu tả khoa học đầu tiên năm 1929.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1929


title: Strychnos guianensis

text:
Strychnos guianensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (Aubl.) Mart. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1843.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1843


title: Strychnos henningsii

text:
Strychnos henningsii là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Gilg miêu tả khoa học đầu tiên năm 1893.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1893


title: Strychnos icaja

text:
Strychnos icaja là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Baill. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1879.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1879


title: Strychnos ignatii

text:
Strychnos ignatia là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được P.J. Bergius miêu tả khoa học đầu tiên năm 1778.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1778


title: Strychnos innocua

text:
Strychnos innocua là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Delile miêu tả khoa học đầu tiên năm 1826.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1826


title: Strychnos jobertiana

text:
Strychnos jobertiana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Baill. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1879.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1879


title: Strychnos johnsonii

text:
Strychnos johnsonii là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Hutch. & M.B.Moss miêu tả khoa học đầu tiên năm 1931.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1931


title: Strychnos krukoffiana

text:
Strychnos krukoffiana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Ducke miêu tả khoa học đầu tiên năm 1947.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1947


title: Strychnos lobelioides

text:
Strychnos lobelioides là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Krukoff & Barneby miêu tả khoa học đầu tiên năm 1965.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1965


title: Strychnos longicaudata

text:
Strychnos longicaudata là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Gilg miêu tả khoa học đầu tiên năm 1893.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1893


title: Strychnos lucens

text:
Strychnos lucens là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1895.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1895


title: Strychnos lucida

text:
Strychnos lucida là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được R. Br. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1810.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1810


title: Strychnos madagascariensis

text:
Mã tiền Madagascar (danh pháp hai phần: Strychnos madagascariensis) là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Poir. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1808.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1808


title: Strychnos malacoclados

text:
Strychnos malacoclados là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được C.H. Wright miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1903


title: Strychnos mattogrossensis

text:
Strychnos mattogrossensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được S.Moore miêu tả khoa học đầu tiên năm 1895.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1895


title: Strychnos medeola

text:
Strychnos medeola là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Sagot ex Progel miêu tả khoa học đầu tiên.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền


title: Strychnos memecyloides

text:
Strychnos memecyloides là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được S. Moore miêu tả khoa học đầu tiên năm 1913.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1913


title: Strychnos mitis

text:
Strychnos mitis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được S.Moore miêu tả khoa học đầu tiên năm 1911.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1911


title: Strychnos mitscherlichii

text:
Strychnos mitscherlichii là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được M.R.Schomb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1849.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1849


title: Strychnos neglecta

text:
Strychnos neglecta là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Krukoff & Barneby miêu tả khoa học đầu tiên năm 1969.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1969


title: Strychnos nicaraguensis

text:
Strychnos nicaraguensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Huft miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1988


title: Strychnos nigricans

text:
Strychnos nigricans là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Progel miêu tả khoa học đầu tiên năm 1868.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1868


title: Strychnos nigritana

text:
Strychnos nigritana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1895.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1895


title: Strychnos nitida

text:
Strychnos nitida là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được G. Don miêu tả khoa học đầu tiên năm 1837.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1837


title: Strychnos nux-blanda

text:
Strychnos nux-blanda là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được A.W. Hill miêu tả khoa học đầu tiên năm 1917.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1917


title: Strychnos ovata

text:
Strychnos ovata là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được A.W. Hill miêu tả khoa học đầu tiên năm 1909.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1909


title: Strychnos panamensis

text:
Strychnos panamensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Seem. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1854.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1854


title: Strychnos panganensis

text:
Strychnos panganensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Gilg miêu tả khoa học đầu tiên năm 1895.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1895


title: Strychnos panurensis

text:
Strychnos panurensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Sprague & Sandwith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1927.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1927


title: Strychnos parviflora

text:
Strychnos parviflora là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Spruce ex Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1856.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1856


title: Strychnos parvifolia

text:
Strychnos parvifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được A.DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1845.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1845


title: Strychnos peckii

text:
Strychnos peckii là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được B.L.Rob. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1913.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1913


title: Strychnos phaeotricha

text:
Strychnos phaeotricha là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Gilg miêu tả khoa học đầu tiên năm 1905.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1905


title: Strychnos poeppigii

text:
Strychnos poeppigii là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Progel miêu tả khoa học đầu tiên năm 1868.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1868


title: Strychnos potatorum

text:
Mã tiền khoai tây (danh pháp hai phần: Strychnos potatorum) là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được L.f. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1782.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1782


title: Strychnos progeliana

text:
Strychnos progeliana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Krukoff & Barneby miêu tả khoa học đầu tiên năm 1969.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1969


title: Strychnos pseudoquina

text:
Strychnos pseudoquina là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được A. St.-Hil. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1822.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1822


title: Strychnos pungens

text:
Mã tiền sa mạc (danh pháp hai phần: Strychnos pungens) là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Soler. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1893.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1893


title: Strychnos ramentifera

text:
Strychnos ramentifera là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Ducke miêu tả khoa học đầu tiên năm 1932.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1932


title: Strychnos rondeletioides

text:
Strychnos rondeletioides là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Spruce ex Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1856.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1856


title: Strychnos rubiginosa

text:
Strychnos rubiginosa là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được A. DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1845.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1845


title: Strychnos sandwithiana

text:
Strychnos sandwithiana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Krukoff & Barneby miêu tả khoa học đầu tiên năm 1969.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1969


title: Strychnos scheffleri

text:
Strychnos scheffleri là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Gilg miêu tả khoa học đầu tiên năm 1905.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1905


title: Strychnos schultesiana

text:
Strychnos schultesiana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Krukoff miêu tả khoa học đầu tiên năm 1965.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1965


title: Strychnos schunkei

text:
Strychnos schunkei là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Krukoff & Barneby miêu tả khoa học đầu tiên năm 1972.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1972


title: Strychnos solimoesana

text:
Strychnos solimoesana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Krukoff miêu tả khoa học đầu tiên năm 1942.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1942


title: Strychnos spinosa

text:
Mã tiền Nam Phi (danh pháp hai phần: Strychnos spinosa) là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Lam. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1794.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1794
Thực vật Zimbabwe
Cây Angola
Cây Nam Phi


title: Strychnos splendens

text:
Strychnos splendens là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Gilg miêu tả khoa học đầu tiên năm 1893.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1893


title: Strychnos subcordata

text:
Strychnos subcordata là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Spruce ex Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1856.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1856


title: Strychnos talbotiae

text:
Strychnos talbotiae là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được S. Moore miêu tả khoa học đầu tiên năm 1913.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1913


title: Strychnos tarapotensis

text:
Strychnos tarapotensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Sprague & Sandwith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1927.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1927


title: Strychnos tomentosa

text:
Strychnos tomentosa là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1856.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1856


title: Strychnos toxifera

text:
Mã tiền Nam Mỹ (danh pháp hai phần: Strychnos toxifera) là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được R.H.Schomb. ex Lindl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1838.

Mô tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1838


title: Strychnos trinervis

text:
Strychnos trinervis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (Vell.) Mart. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1843.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1843


title: Strychnos tseasnum

text:
Strychnos tseasnum là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Krukoff & Barneby miêu tả khoa học đầu tiên năm 1982.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1982


title: Strychnos usambarensis

text:
Mã tiền Trung Phi (danh pháp hai phần: Strychnos usambarensis) là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Gilg miêu tả khoa học đầu tiên năm 1895.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1895


title: Strychnos wallichiana

text:
Strychnos wallichiana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Steud. ex A. DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1845.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mã tiền
Thực vật được mô tả năm 1845


title: Usteria guineensis

text:
Usteria guineensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Willd. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1792.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Usteria
Thực vật được mô tả năm 1792


title: Utania morindifolia

text:
Utania morindifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (Reinw.) G. Don miêu tả khoa học đầu tiên năm 1837.

Chú thích

Liên kết ngoài

Utania
Thực vật được mô tả năm 1837


title: Trường Trung học phổ thông Nguyễn Huệ, Yên Bái

text:
Trường Trung học phổ thông Nguyễn Huệ là một trường trung học phổ thông công lập của Việt Nam, tọa lạc ở Đồng Tâm, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái. Trường được thành lập vào năm 1957, phụ trách đào tạo và giảng dạy học sinh hệ trung học phổ thông trong toàn tỉnh Yên Bái và các tỉnh, thành phố khác.

Lịch sử
Trường Trung học phổ thông Nguyễn Huệ tiền thân là Trường cấp 3A thị xã Yên Bái, được thành lập từ năm 1957 theo quyết định của Ủy ban hành chính tỉnh Yên Bái, là trường cấp 3 đầu tiên của tỉnh ra đời trên cơ sở phát triển từ Trường cấp 2 Yên Bái.

Từ năm 1965 đến 1975, khi quân đội Mỹ can thiệp vào Chiến tranh Việt Nam, Trường cấp 3A thị xã Yên Bái phải sơ tán đi nhiều nơi và duy trì quy mô từ 8 đến 10 lớp với trên 300 học sinh theo học.

Năm 1975, trường chuyển về đóng tại phường Yên Thịnh, thị xã Yên Bái với lớp học, nhà làm việc được xây dựng từ tranh tre, nứa, lá; có thời điểm lên đến 33 lớp với trên 1.500 học sinh và hơn 80 cán bộ, giáo viên, nhân viên.

Năm 1982, nhà trường đổi tên thành Trường Nguyễn Huệ và đến năm 1983 thì chuyển về đường Yên Ninh, phường Đồng Tâm, thành phố Yên Bái với điều kiện cơ sở vật chất kiên cố; trang thiết bị được tăng cường và hoàn thiện, quy mô có lúc đạt 36 lớp với gần 1.800 học sinh, hơn 100 cán bộ, giáo viên và nhân viên.

Cơ sở vật chất

Đến năm 2007, trường có diện tích gần 2 ha, trong đó khu đa năng gần 1 ha với 1.500 giáo viên và học sinh. Trường có năm khu nhà cao tầng được đánh số thứ tự: A, B, C, D, E; gồm 16 phòng học hai ca; một phòng vi tính với 47 máy tính; một phòng thư viện với trên 5.000 đầu sách. Ngoài ra, trường còn có các phòng thí nghiệm, thực hành, bồi dưỡng, phụ đạo học sinh; một hội trường với 100 chỗ ngồi, một số phòng làm việc chức năng khác.

Thành tích

Theo thống kê năm 2007, trường có tỷ lệ học sinh xếp loại đạo đức tốt, khá từ 70 đến 98%; học sinh xếp loại học lực khá, giỏi từ 10% đến 60%; tỷ lệ lên lớp từ 90% đến 100%; tỷ lệ tốt nghiệp từ 90% đến 100%. Năm học 2006–2007, trường có tỷ lệ học sinh lớp 12 tốt nghiệp là 98,89%, tỷ lệ đỗ vào các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp từ 25% đến 70%. Tính đến năm 2007, trường đã có 226 học sinh đoạt giải học sinh giỏi cấp tỉnh, 51 học sinh đoạt giải học sinh giỏi cấp quốc gia.

Năm 2007, trường Trung học phổ thông Nguyễn Huệ được nhận Huân chương lao động hạng Nhì.

Năm 2009, trường được công nhận Trường chuẩn Quốc gia mức I.

Năm 2012, trường được nhận Huân chương lao động hạng Nhất.

Cựu học sinh tiêu biểu

 Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam Trịnh Ngọc An;
 Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam; Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Yên Bái Nguyễn Văn Kỳ;
 Thượng tá, Tổng Giám đốc Công ty Điện tử chuyên dụng Bộ Nội vụ Phạm Gia Ngọc;
 Thượng tá Không quân Nhân dân Việt Nam Cao Viết Truyền;
 Nguyên Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Hồng Quân;
 Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính–Ngân sách của Quốc hội, nguyên Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái Phùng Quốc Hiển;
 Nguyên Chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai Nguyễn Quý Đăng;

Tham khảo

Liên kết ngoài

 THPT Nguyễn Huệ Yên Bái tổ chức "Ngày hội chào mừng tân học sinh - chuyến đò số 61"

Trường trung học tại Yên Bái
Yên Bái (thành phố)


title: Tê tê đuôi dài

text:
Tê tê đuôi dài (danh pháp khoa học: Manis tetradactyla) - còn gọi là Tê tê bụng đen hoặc IPI - là một loài tê tê sống trên cây thuộc họ Manidae, bộ Pholidota.

mô tả

Tê tê đuôi dài có đặc điểm là chiếc đuôi rất dài (vì thế tạo nên tên gọi phổ biến của nó), đạt độ dài khoảng 60–70 cm. Cơ thể con vật có thể đạt chiều dài 30–40 cm và trọng lượng 2–3 kg.

Ngay cả với đuôi dài thì tê tê đuôi dài vẫn là loài tê tê nhỏ nhất. Tương tự những loài tê tê khác, cơ thể tê tê đuôi dài được bao phủ bởi một lớp vảy chồng chéo, trong trường hợp này là một lớp vảy màu nâu sẫm với một vành sáng hơn và được dùng như là phương tiện ngụy trang. Bàn chân tê tê có móng vuốt lớn. Chóp đuôi trần và được sử dụng cho việc nắm. Đầu được cấu tạo rất đơn giản và không có răng, trong khi lưỡi rất dài. Bụng được bao phủ trong lông đen thay vì vảy. Tê tê này là một loài ăn côn trùng đêm.

Phân bố và môi trường sống
Loài này có nguồn gốc từ các khu rừng vùng hạ Sahara của châu Phi, chủ yếu là rừng mưa. Phạm vi phân bố đang lan rộng từ Senegal đến Uganda và phía đến Angola ở phía tây.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Ronald M. Nowak: Walker's Mammals of the World. Johns Hopkins University Press, 1999 ISBN 0-8018-5789-9
 Don E. Wilson, DeeAnn M. Reeder (Hrsg.): Mammal Species of the World. 3. Ausgabe. The Johns Hopkins University Press, Baltimore 2005, ISBN 0-8018-8221-4.

T
Động vật được mô tả năm 1766
Loài bị đe dọa bởi sự tiêu thụ của con người
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên


title: Warszawianka

text:
Warszawianka là một bài hát Ba Lan được viết trong khoảng thời gian 1879-1883. Tên của bài hát có thể dịch là "bài ca Vácsava" hay "cô gái Vácsava". Nó trùng tên với bài hát cùng tên được sáng tác nhằm cổ vũ cho cuộc Khởi nghĩa Tháng Mười Một tại Ba Lan năm 1831. Để phân biệt với bài hát năm 1831, người ta thường gọi bài ca "mới" này là "Bài ca Vácsava năm 1905", tự vì nó được sử dụng làm "thánh ca" của những người công nhân Ba Lan khi họ khởi nghĩa hưởng ứng cuộc cách mạng 1905 sau khi 30 công nhân bị bắn chết trong một cuộc biểu tình ủng hộ ngày Quốc tế Lao động tại Warszawa năm 1905.

Có tài liệu cho rằng Wacław Święcicki là người viết lời cho bài hát trong khoảng năm 1879, khi ông đang bị giam tại nhà ngục khét tiếng tại sảnh số 10 thuộc pháo đài Warszawa vì các hoạt động liên quan đến chủ nghĩa xã hội. Một ý kiến khác cho rằng bài hát được viết vào năm 1883 sau khi Święcicki vừa mới mãn hạn đi đày tại Siberia. Cho đến thập niên sau đó, bài hát đã trở thành một trong những nhạc phẩm nổi tiếng của nhũng người cách mạng Ba Lan.

Bài hát đã được dịch sang nhiều thứ tiếng, trong đó phiên bản tiếng Nga (Varshavianka) có sự thay đổi lời ca một chút và đó cũng là một phiên bản nổi tiếng. Nó xuất hiện trong bộ phim Liên Xô Vikhri vrazhdebnye. Gleb Maksimilianovich Krzhizhanovskiy được cho là tác giả của bản dịch tiếng Nga, viết vào năm 1897 khi ông đang bị cầm tù.

Phiên bản tiếng Tây Ban Nha mang tên A las Barricadas, với lời mới được viết lại bởi Valeriano Orobón Fernández. Phiên bản tiếng Đức được sử dụng như một bài quân hành phổ biến của Quân đội Nhân dân Quốc gia (Nationale Volksarmee) Cộng hòa Dân chủ Đức. Trung đoàn Kỵ binh nhẹ nhảy dù số 1 của Pháp cũng sử dụng bài nhạc này với lời khác. Phiên bản tiếng Anh do Paul Robeson đặt lời, nhưng không nổi tiếng lắm. Đoạn phim mở đầu của phim The Jackal, "bài ca Vácsava" được thể hiện với cảnh phim của Cách mạng Tháng Mười.

Vững bước đi lên theo ngọn cờ hồng đỏ rực tươi Thẳng tiến phía trước chúng ta đạp bằng chông gai gian khó, Đi qua cơn bão giông tương lai chờ ta về lại Phải nắm chắc lấy trong tay ngọn cờ thắng lợi này Warsaw đang chờ ta, vinh quang đang đợi ta Người người truyền thống đấu tranh vẻ vang bao vinh quang, Giành lại toàn thắng trong tương lai cho nhân loại Mạnh mẽ giữ vững yên vui thanh bình cho hoà bình Tương lai đang chờ ta, vinh quang đang đợi ta, Vì tiền hậu tuyến anh em, vì tương lai tự do Vì một cuộc sống ấm no cho nhân loại, Thề quyết vững bước tiến theo ngọn cờ thắng lợi Vững bước đi lên theo ngọn cờ hồng đỏ rực tươi Thẳng tiến phía trước chúng ta đạp bằng chông gai gian khó, Đi qua cơn bão giông tương lai chờ ta về lại Phải nắm chắc lấy trong tay ngọn cờ thắng lợi này Warsaw đang chờ ta, vinh quang đang đợi ta Người người truyền thống đấu tranh vẻ vang bao vinh quang, Giành lại toàn thắng trong tương lai cho nhân loại Mạnh mẽ giữ vững yên vui thanh bình cho hoà bình Tương lai đang chờ ta, vinh quang đang đợi ta, Vì tiền hậu tuyến anh em, vì tương lai tự do Vì một cuộc sống ấm no cho nhân loại, Thề quyết vững bước tiến theo ngọn cờ thắng lợi

Lời tiếng Việt
Vững bước đi lên theo ngọn cờ hồng đỏ rực tươi

Thẳng tiến phía trước chúng ta đạp bằng chông gai gian khó,

Đi qua cơn bão giông tương lai chờ ta về lại

Phải nắm chắc lấy trong tay ngọn cờ thắng lợi này

Warsaw đang chờ ta, vinh quang đang đợi ta

Người người truyền thống đấu tranh vẻ vang bao vinh quang,

Giành lại toàn thắng trong tương lai cho nhân loại

Mạnh mẽ giữ vững yên vui thanh bình cho hoà bình

Tương lai đang chờ ta, vinh quang đang đợi ta,

Vì tình đoàn kết anh em, vì tương lai tự do

Vì một cuộc sống ấm no cho nhân loại,

Thề quyết vững bước tiến theo ngọn cờ thắng lợi này

Vững bước đi lên theo ngọn cờ hồng đỏ rực tươi

Thẳng tiến phía trước chúng ta đạp bằng chông gai gian khó,

Đi qua cơn bão giông tương lai chờ ta về lại

Phải nắm chắc lấy trong tay ngọn cờ thắng lợi này

Warsaw đang chờ ta, vinh quang đang đợi ta

Người người truyền thống đấu tranh vẻ vang bao vinh quang,

Giành lại toàn thắng trong tương lai cho nhân loại

Mạnh mẽ giữ vững yên vui thanh bình cho hoà bình

Tương lai đang chờ ta, vinh quang đang đợi ta,

Vì tiền hậu tuyến anh em, vì tương lai tự do

Vì một cuộc sống ấm no cho nhân loại,

Thề quyết vững bước tiến theo ngọn cờ thắng lợi này

Chú thích

Xem thêm
Cách mạng 1905-1907 tại Ba Lan
Warszawianka (1831)
A las barricadas

Liên kết ngoài
 The Russian version
 The German version
 "The Jackal" opening scene from YouTube
 Varsovienne/Warszawianka - http://www.youtube.com/watch?v=D7IBfP0wRxc

1879 songs
Polish songs


title: Phương hướng địa lý

text:
Bốn phương hướng địa lý chính là hướng Đông, hướng Tây, hướng Nam, hướng Bắc, thường được ký hiệu bằng chữ cái đầu tiên Đ, T, N, B hay N, E, S, W (north, east, south, west trong tiếng Anh).

Hướng Đông và Tây vuông góc (90 độ) với hướng Nam và Bắc, trong đó từ hướng Bắc quay 90 độ theo chiều kim đồng hồ sẽ tới hướng Đông, còn từ hướng Bắc quay ngược chiều kim đồng hồ 90 độ sẽ tới hướng Tây. Trong địa lý, các điểm hướng này chính là những hướng chính của la bàn, các bản đồ (nếu không có chỉ dẫn thêm) thường được biểu diễn sao cho hướng Bắc là hướng trên, hướng Nam là dưới, hướng Đông bên phải và hướng Tây bên trái.

Ngoài bốn hướng chính, trên la bàn còn phân ra bốn hướng trung gian, gồm các cặp hướng vuông góc, mỗi hướng nằm ở chính giữa các cặp hướng chính: hướng đông bắc (NE), tây bắc (NW), đông nam (SE), tây nam (SW). Đôi khi các hướng này còn được tiếp tục chia đôi thành tám hướng trung gian thứ cấp, trong hình bên là những hướng được vẽ ngắn nhất (ví dụ, bắc đông bắc (NNE), đông đông bắc (ENE), đông đông nam (ESE),...).

Xác định phương hướng địa lý

Đường trắc địa
Trên mặt cầu Trái Đất, các kinh tuyến (nối liền hai cực Bắc-Nam) là những đường tròn lớn (đường tròn đi qua tâm Trái Đất) và cũng là các đường trắc địa. Các vĩ tuyến trừ Xích đạo không phải là đường tròn lớn. Tức là, để đi dọc theo những đường này thì ta chỉ cần đi thẳng phía trước mà không cần bẻ lái để rẽ. Vậy khi đi dọc theo phương Bắc-Nam (kinh độ không đổi) thì chỉ cần đi thẳng, trong khi để giữ đường đi theo đúng phương Đông-Tây (vĩ độ không đổi) thì cần phải bẻ lái, ngoại trừ ở Xích đạo. Tuy nhiên, khi đi vòng quanh Trái Đất dọc theo vĩ tuyến càng gần Xích đạo thì phải bẻ lái càng ít, nên có thể khó nhận biết.

La bàn từ
nhỏ|Một la bàn đặt trên tấm bản đồ
Trái Đất có từ trường với các cực từ gần như thẳng hàng với trục quay của nó. La bàn từ là một thiết bị sử dụng từ trường này để xác định phương hướng. Chúng được sử dụng phổ biến nhưng chỉ có độ chính xác tương đối. Đầu bắc của kim la bàn chỉ về cực bắc của Trái Đất là do cực từ nam của từ trường Trái Đất nằm khá gần với cực bắc thực sự.

Mặt Trời
Vị trí của Mặt Trời trên bầu trời có thể được sử dụng để định hướng nếu biết thời gian trong ngày. Vào buổi sáng Mặt Trời mọc gần phía Đông (chỉ mọc hướng chính Đông vào các ngày điểm phân), còn buổi chiều tối nó mọc gần phía Tây, và cũng chỉ lặn ở đúng hướng Tây vào các ngày điểm phân. Lúc buổi trưa nó mọc lên vị trí cao nhất trong ngày (vào lúc chính trưa Mặt Trời nằm trên đường kinh tuyến thiên thể). Một người quan sát ở Bắc Bán cầu, ở phía Bắc của chí tuyến Bắc sẽ luôn thấy Mặt Trời trưa nằm ở phía nam, và ngược lại, người quan sát ở Nam Bán cầu, phía Nam của chí tuyến Nam sẽ luôn thấy Mặt Trời trưa nằm ở phía bắc. Tuy nhiên, với những vùng gần Xích đạo (các vùng nhiệt đới nằm trong khoảng giữa hai chí tuyến), thì điều này không phải là đúng quanh năm. Bởi vì, Mặt Trời có thể ở ngay trên đỉnh đầu hoặc thậm chí là ở phía bắc vào buổi trưa mùa hè ở vùng nhiệt đới Bắc Bán cầu, chẳng hạn (xem hạ điểm mặt trời). Vì thế, ở những địa điểm này phải quan sát sự chuyển động của Mặt Trời trong một khoảng thời gian, hay xác định hướng bằng cách xem bóng của các vật trên mặt đất. Nếu bóng của một vật cắm thẳng đứng di chuyển theo chiều kim đồng hồ thì Mặt Trời sẽ ở phía nam lúc trưa, còn nếu ngược chiều kim đồng hồ thì Mặt Trời sẽ ở phía bắc.

Bởi độ nghiêng trục quay của Trái Đất, ở mọi nơi, sẽ có hai ngày mà Mặt Trời mọc ở hướng chính Đông và đó là hai ngày điểm phân. Mặt Trời mọc lệch về phía bắc hoặc nam hướng Đông chính (và lặn về bắc hoặc năm hướng Tây chính) vào các ngày còn lại trong năm. Đối với mọi địa điểm, Mặt Trời mọc dần về phía bắc hướng Đông chính (hoặc lặn về bắc hướng Tây chính) từ ngày điểm phân tháng 3 tới điểm phân tháng 9, và mọc dần về phía nam hướng Đông chính (lặn về hướng Tây chính) từ ngày điểm phân tháng 9 tới điểm phân tháng 3.

Sử dụng đồng hồ đeo tay
nhỏ|Cách xác định các hướng nam và bắc sử dụng mặt trời và một đồng hồ đeo tay analog 12 giờ, đặt theo giờ địa phương, trong ví dụ này là 10:10 sáng.
Có một cách truyền thống sử dụng đồng hồ đeo tay analog (có kim) để định hướng bắc và nam. Mặt Trời di chuyển trên bầu trời theo chu kỳ 24 tiếng đồng hồ trong khi kim giờ của một mặt đồng hồ 12 giờ quay một vòng trong 12 tiếng. Ở Bắc Bán cầu, nếu đặt đồng hồ sao cho kim giờ chỉ về hướng của Mặt Trời, thì tia phân giác của góc giữa kim giờ và hướng 12 giờ sẽ chỉ hướng nam. Ở Nam Bán cầu, ta cần hướng số 12 của đồng hồ về phía Mặt Trời thì điểm chính giữa cung giữa kim giờ và hướng 12 giờ sẽ chỉ hướng bắc. Nếu đồng hồ đã được chỉnh theo quy ước giờ mùa hè, ta cần sử dụng điểm 1 giờ thay vì 12 giờ. Sự sai lệch giữa giờ mặt trời địa phuơng và giờ múi, phương trình thời gian, và sự thay đổi không đều của góc phương vị Mặt Trời (các vùng nhiệt đới) ở những thời điểm khác nhau trong ngày giới hạn độ chính xác của phương pháp này.

Đồng hồ mặt trời
Một đồng hồ mặt trời (loại có thể mang theo được) có thể được sử dụng để định hướng một cách chính xác hơn đồng hồ đeo tay, và có thể sử dụng ở bất kỳ vĩ độ nào.

Quan sát thiên văn
Trong thiên văn học có một số phương pháp giúp định hướng vào ban đêm. Tất cả mọi ngôi sao đều được trông thấy nằm trên một mặt cầu tưởng tượng gọi là thiên cầu. Bởi sự quay quanh trục của Trái Đất, thiên cầu được thấy quay quanh một trục đi qua các cực Bắc và cực Nam của Trái Đất. Trục này cắt thiên cầu ở các thiên cực Bắc và Nam, đối với người quan sát, các cực này nằm trực tiếp phía trên các hướng Bắc và Nam tương ứng trên đường chân trời.

Ở cả hai bán cầu, người quan sát bầu trời đêm có thể thấy các ngôi sao thấy được di chuyển theo những đường vòng tròn, do sự quay của Trái Đất. Có thể thấy điều này rõ nhất trong các đoạn video time-lapse, hoặc ảnh chụp phơi sáng dài (bằng cách cho mở màn trập máy ảnh trong thời gian dài vào ban đêm tối không trăng) về bầu trời ban đêm. Bức ảnh cho thấy những cung tròn đồng tâm mà tâm chính là một trong hai thiên cực (ở ngay trên hướng Bắc hoặc Nam của đường chân trời). Một bức ảnh chụp trong vòng gần 8 tiếng đồng hồ đã xuất bản cho thấy điều này.

Thiên cực Bắc hiện tại (nhưng không phải là vĩnh viễn) nằm ở gần 1 độ so với ngôi sao sáng Polaris. Vị trí chính xác của thiên cực thay đổi trong suốt hàng nghìn năm do sự tiến động điểm phân (còn gọi là hiện tượng tuế sai). Polaris còn được gọi là sao Bắc cực, hay đơn giản là sao cực (pole star). Polaris chỉ có thể được nhìn thấy trong điều kiện thời tiết tốt và không có ô nhiễm ánh sáng vào ban đêm đối với những người ở Bắc Bán cầu. Có thể tìm Polaris nhờ nhóm sao Bắc Đẩu ("Big Dipper"). Nhóm sao dễ nhận biết này có hình cái muỗng, và kéo dài đoạn thẳng nối hai ngôi sao cạnh ngoài của đáy "muỗng" (đối diện với tay cầm) khoảng năm lần sẽ chỉ lên hướng của Polaris. Ngoài ra, còn có thể tìm Polaris bằng chòm sao Tiên Hậu (Cassiopeia) nếu không thấy nhóm sao Bắc Đẩu: năm ngôi sao sáng chính của chòm sao này có hình chữ W, kéo dài hai cạnh ngoài của chữ W đến khi chúng cắt nhau, thì điểm cắt đó chính là Polaris.

Trong khi các quan sát viên ở Bắc Bán cầu có thể tìm Polaris để xác định thiên cực Bắc và phương Bắc, ở Nam Bán cầu, sao Nam cực (Sigma Octantis) của chòm sao Nam Cực (Octans) lại khá mờ và khó có thể đủ trông thấy để quan sát định hướng. Bởi lý do này, một cách được hay dùng hơn là sử dụng chòm sao Nam Thập Tự (Crux). Thiên cực nam nằm ở điểm cắt giữa (a) trục dài của hình thập tự (tức là đường đi qua hai sao Alpha Crucis và Gamma Crucis), và (b) đường trung trục phân chia đoạn thẳng nối giữa hai sao "Pointers" (Alpha Centauri và Beta Centauri).

Vào những đêm trăng khuyết (không phải là trăng tròn hoặc trăng non), có thể định hướng nhờ quan sát Mặt Trăng. Ở bất kỳ nơi nào trên Trái Đất, phần bề mặt được chiếu sáng của Mặt Trăng khuyết luôn hướng về phía Mặt Trời. Trăng khuyết đầu tháng có bề mặt sáng hướng về phía Mặt Trời vừa lặn (phía Tây), trong khi trăng khuyết cuối tháng có bề mặt sáng hướng về phía Mặt Trời sắp mọc (phía Đông). Do đó, đường phân chia sáng-tối của Mặt Trăng bán nguyệt xấp xỉ chỉ trục hướng Nam-Bắc. Bởi góc nhìn từ Trái Đất phụ thuộc vĩ độ, Mặt Trăng nhìn từ Nam Bán cầu sẽ trông lật ngược so với vĩ độ tương ứng ở Bắc Bán cầu. Một đường thẳng tưởng tượng nối hai đầu mút của trăng lưỡi liềm hoặc đường phân chia sáng-tối của trăng bán nguyệt kéo dài sẽ xấp xỉ cắt đường chân trời ở hướng Nam đối với Bắc Bán cầu, hoặc ở hướng Bắc đối với Nam Bán cầu.

La bàn hồi chuyển
Cuối thế kỷ 19, với sự phát triển các tàu chiến ngày càng được trang bị những khẩu súng ngắm lớn có thể gây ảnh hưởng đến la bàn từ, và cũng có thể để tránh phải đợi thời tiết tốt vào ban đêm để chỉnh cho đúng hướng bắc thực, la bàn hồi chuyển (gyrocompass) đã được phát triển cho sử dụng trong hàng hải. La bàn hồi chuyển hoạt động theo nguyên tắc tiến động của con quay hồi chuyển (gyroscope). Bởi nó có thể tìm ra hướng bắc thực thay vì hướng bắc từ nên nó không bị nhiễu bởi từ trường nơi địa phương hoặc trên tàu. Tuy nhiên, bất lợi chủ yếu của nó là nó phụ thuộc vào công nghệ chế tạo mà nhiều người thời đó có thể cho rằng là quá đắt đỏ để sử dụng cho các mục đích khác ngoài kinh doanh thương mại hoặc chiến dịch quân sự quy mô lớn. Nó cũng cần một nguồn điện liên tục cung cấp cho động cơ, và cần được giữ cố định trong một khoảng thời gian để có thể tự chỉnh thẳng hướng.

Định hướng bằng vệ tinh
Gần cuối thế kỷ 20, sự xuất hiện của Hệ thống Định vị Toàn cầu (GPS) cung cấp một phương tiện định hướng hiện đại mà bất kỳ cá nhân có thể sử dụng để tìm hướng bắc thực một cách chính xác. Trong khi bộ thu GPS hoạt động tốt nhất trong điều kiện thời tiết quang mây, chúng có thể hoạt động cả ngày lẫn đêm, và trong mọi điều kiện thời tiết ngoại trừ những thời tiết xấu nhất. Các cơ quan chính phủ chịu trách nhiệm cho các vệ tinh định vị liên tục giám sát và điều chỉnh chúng để giữ hệ thống chỉ đúng hướng trên Trái Đất. Trái với la bàn hồi chuyển chỉ chỉnh xác nhất khi được đặt cố định, bộ thu GPS, nếu nó chỉ có một ăng ten, phải được di chuyển, thường với tốc độ 0.1 mph (0.2 km/h), để có thể thể hiện chính xác hướng chính. Trên tàu thuyền hoặc máy bay, bộ thu GPS thường được trang bị hai hoặc ăng ten nhiều hơn, được gắn rời nhau trên phương tiện. Kinh độ và vĩ độ chính xác của các ăng ten có thể được xác định, cho phép phương hướng được tính toán theo với cấu trúc của phương tiện. Với những điều kiện này, GPS được coi là chính xác và tin cậy, cho nên nó đã trở thành cách nhanh nhất và tiện lợi nhất để có được vị trí và phương hướng địa lý chính xác có thể kiểm chứng.

Phương hướng và góc độ

Hướng chính
Các phương hướng thường được gán với các góc độ quay trên đường tròn đơn vị, đây là một bước chuyển đổi cần thiết để sử dụng trong các tính toán định hướng (suy ra từ lượng giác) và để sử dụng trong lập trình các phần mềm cho các bộ thu GPS. Bốn hướng chính tương ứng với các góc phương vị sau đây trên một la bàn:

 Bắc (hay north, N): 0° = 360°
 Đông (east, E): 90°
 Nam (south, S): 180°
 Tây (west, W): 270°

Hướng trung gian
Các hướng trung gian là bốn hướng la bàn được đặt chính giữa (phân giác) các cặp hướng chính

 Đông Bắc (northeast, NE), 45°, chính giữa hướng bắc và đông, đối diện với hướng tây nam, và vuông góc với đông nam.
 Đông Nam (southeast, SE), 135°, chính giữa hướng nam và đông, đối diện với tây bắc, và vuông góc với đông bắc.
 Tây Nam (southwest, SW), 225°, chính giữa hướng nam và tây, đối diện với đông bắc, và vuông góc với tây bắc.
 Tây Bắc (northwest, NW), 315°, chính giữa hướng bắc và tây, đối diện với đông nam, và vuông góc với tây nam.

Các hướng chính trong các nền văn hóa

Xem thêm
 Góc phương vị
Độ cao – một thông tin vị trí không được thể hiện bởi các phương hướng
Kinh độ và Vĩ độ
Bắc Cực và Nam Cực
Ứng dụng của lượng giác
Độ từ thiên – sự lệch của hướng của la bàn giữa các cực Bắc và Nam thực sự của Trái Đất
Định hướng
Trắc địa
Hệ thống Thông tin Địa lý (GIS)

Chú thích

Hướng


title: Quần

text:
Quần là loại trang phục mặc từ eo đến mắt cá chân hoặc che đến đầu gối, cao hoặc thấp hơn đầu gối tùy loại, che phủ từng chân riêng biệt (khác với váy hoặc đầm).

Tham khảo

Quần
Trang phục
Lịch sử thời trang


title: Grand Canyon của Greenland

text:
"Grand Canyon của Greenland" () là tên hiệu của một hẻm núi có độ dài kỷ lục được khám phá dưới lớp băng phủ Greenland, theo lời tuyên bố tháng 8 năm 2013. Nó được đặt tên theo Hẻm núi lớn ở Hoa Kỳ.

Chương trình Operation IceBridge của NASA sử dụng máy ra đa để phát hiện một hẻm núi khổng lồ chạy ở dưới mặt băng từ điểm cao nhất ở trung tâm của Greenland về phía bắc tới vịnh hẹp của sông băng Petermann trên Bắc Băng Dương. Hẻm núi có lẽ ảnh hưởng đến các dòng nước chảy ở dưới lớp băng phủ từ phía trong đến bờ. Theo nhà địa lý Jonathan Bamber của Đại học Bristol, "Các tường hình V và đáy phẳng gợi ý rằng nước đã cào thung lũng ngầm này, chứ không phải băng đá."

Hẻm núi dài hơn , sâu đến , và rộng đến . Nó là hẻm núi dài nhất được khám phá trên Trái Đất cho đến nay. Tuy nhiên, hẻm núi sông Gandaki tại Nepal hiện là hẻm núi sâu nhất.

Hẻm núi hình thành trước lớp băng phủ và đã ảnh hưởng đến các dòng nước chảy ở dưới lớp băng phủ ở Greenland trong các chu kỳ sông băng trước đây.

Hẻm núi có tuổi ước lượng ít nhất 4 triệu năm nhưng có thể cổ xưa hàng triệu năm hơn. Sự khám phá được các nhà khoa học tại Đại học Bristol, Đại học Calgary, và Đại học Urbino công bố trên tạp chí Science ngày 30 tháng 8 năm 2013 (bài được đề xuất ngày 29 tháng 4 năm 2013).

Tham khảo

Địa lý Greenland
Hẻm núi
Khoa học năm 2013


title: Máy tính bỏ túi

text:
Máy tính bỏ túi (còn được gọi là máy tính toán, máy tính cầm tay, gọi tắt là máy tính) là một thiết bị điện tử nhỏ gọn được dùng để thực hiện việc tính toán từ đơn giản đến phức tạp.

Thiết kế

Bố cục phím
Các phím sau đây xuất hiện trên phần lớn máy tính bỏ túi. Dù các phím số thường được sắp xếp theo cùng tiêu chuẩn, vị trí của các phím khác lại thay đổi tuỳ theo mẫu mã; minh hoạ dưới đây là một ví dụ.

Lịch sử
Bàn tính cơ học chính là tiền thân của máy tính bỏ túi ngày nay. Công cụ tính toán số học đầu tiên được biết đến là chiếc bàn tính (Abacus) được sử dụng bởi những người Sumer và người Ai Cập vào khoảng 2000 năm trước công nguyên. Sau đó, bàn tính được sử dụng rộng rãi ở các nước Châu Á, châu Phi, châu Mỹ và nhiều vùng lãnh thổ khác chủ yếu bởi các thương nhân. Cho đến ngày nay, vẫn còn khá nhiều người sử dụng loại bàn tính cơ học của người Trung Quốc, với các hạt được xâu thành chuỗi theo chiều dọc trong một khung gỗ chữ nhật. Đến năm 1964, Công ty Nhật Bản Sharp đã chế tạo được chiếc máy tính đầu tiên có thể tự thực hiện các phép tính toán, mặc dù chiếc máy tính có kích thước gần bằng một chiếc xe ô tô. Năm 1967, Texas Instruments giới thiệu dự án công nghệ "Cal Tech" với chiếc máy tính bỏ túi đầu tiên có kích thước nhỏ gọn, có khả năng thực hiện các phép tính đơn giản như cộng, trừ, nhân, chia,... Sau đó vài năm, Canon đã sử dụng công nghệ này để sản xuất những chiếc máy tính bỏ túi thương mại đầu tiên và bán rộng rãi trên thị trường với giá 400 USD. Tuy nhiên chỉ đến năm 1971, sau khi Intel ra mắt mẫu chip xử lý thương mại đầu tiên là Intel 4004, những chiếc máy tính bỏ túi mới thực sự trở nên hữu dụng với khả năng tính toán tốt hơn, kích thước nhỏ hơn cũng như giá thành hợp lý hơn.

Cho đến nay, với sự phát triển của khoa học công nghệ, những chiếc máy tính bỏ túi không chỉ đơn giản là thực hiện các phép tính cộng, trừ, nhân, chia. Mà bên cạnh đó chúng còn có khả năng thực hiện nhiều phép biến đổi, các hàm lượng giác và logarit, làm việc với các hằng số như pi và e, tính toán với số phức hay phân số, giải phương trình, phân tích thống kê, xác suất hay ma trận.

Cấu tạo và cơ chế

Cấu tạo
Một chiếc máy tính bỏ túi có một chip vi xử lý đơn để giải các phép tính và thuật toán. Bên cạnh đó nó được trang bị một bảng mạch với các nút cao su hoặc nhựa phía trên để bạn nhập dữ liệu và các phép tính. Giống như mô hình của một chiếc điều khiển từ xa, khi bấm một nút trên bàn phím, một mạch điều khiển sẽ được đóng phía dưới lớp cao su và gửi các xung điện đến chip xử lý, đồng thời gửi tín hiệu đến màn hình hiển thị.

Màn hình của hầu hết các máy tính bỏ túi đầu tiên là loại màn hình LED hay diode chân không. Sau này, việc sử dụng màn hình tinh thể lỏng hay màn hình LCD giúp tiết kiệm điện năng hơn.

Nguồn năng lượng chính được sử dụng trong các máy tính bỏ túi là pin, nhưng máy tính đầu tiên sử dụng các hệ thống pin khá cồng kềnh khiến cho chúng có kích thước rất lớn. Ngày nay, công nghệ năng lượng phát triển giúp pin ngày càng nhỏ gọn hơn, giúp giảm bớt kích thước của những chiếc máy tính bỏ túi hiện đại và có hiệu suất pin cao hơn. Bên cạnh đó, những chiếc máy tính bỏ túi sử dụng rất ít năng lượng, do đó một miếng pin năng lượng mặt trời nhỏ cũng có khả năng cung cấp đủ nguồn điện năng cần thiết cho máy hoạt động. Do đó mà từ năm 1970, có khá nhiều loại máy tính bỏ túi được trang bị sẵn pin năng lượng mặt trời để cung cấp điện năng song song với pin hóa học thông thường.

Các máy tính bỏ túi cũng có khả năng lưu trữ dữ liệu ngắn hạn trong bộ nhớ, tương tự bộ nhớ RAM. Các máy tính bỏ túi hiện đại có khả năng lưu trữ nhiều hơn, đồng thời có thể gán dữ liệu vào các biến và truy suất ra khi tính toán.

Nguyên lí hoạt động
Như đã nói ở trên, những chiếc máy tính bỏ túi có thể thực hiện các phép tính nhờ vào hệ thống mạch tích hợp và chip vi xử lý. Các mạch này sử dụng bóng bán dẫn để thực hiện các phép tính cộng, trừ cũng như các phép tính phức tạp hơn như số mũ hay căn. Về cơ bản, khả năng tính toán phụ thuộc vào số lượng các bóng bán dẫn, càng nhiều bóng bán dẫn thì chiếc máy tính càng có khả năng tính toán phức tạp hơn. Ngày nay, các máy tính bỏ túi hiện đại đều có một tiêu chuẩn về mạch tích hợp với số lượng các bóng bán dẫn gần giống nhau.

Giống như các hệ thống điện tử khác, chip xử lý bên trong sẽ chuyển đổi các thông tin mà bạn nhập từ bàn phím thành hệ nhị phân tương đương. Trong hệ nhị phân chỉ hiển thị hai số 1 và 0, vi mạch sử dụng logic nhị phân bằng cách chuyển các bóng bán dẫn bật hoặc tắt.
Ví dụ nếu bạn muốn cộng phép tính "2+2", máy tính sẽ chuyển số "2" về hệ nhị phân là "10" sau đó sẽ cộng với nhau theo chiều dọc. Ở đây có thể thấy ở hàng đơn vị là "0+0" do đó ta sẽ có giá trị là "0", tiếp đến hàng chục "1+1" sẽ được giá trị "2". Tuy nhiên hệ nhị phân lại không hiển thị số 2, do đó nó sẽ được thay bằng "10", vậy ta sẽ có giá trị cuối cùng là "100" chuyển đổi về hệ thập phân sẽ bằng 4.

Cách hiển thị trên màn hình của máy tính bỏ túi cũng sử dụng logic nhị phân này. Nếu bạn để ý sẽ thấy mỗi ô trống hiện thị có 7 vạch ngắn, giúp nó có thể hiển thị tất cả các số từ 0-9, ví dụ số 3 sẽ được hiển thị bằng 5 vạch. Các vạch này sẽ được bật hoặc tắt tùy thuộc vào thông tin gửi đến từ chip xử lý, giúp nó có thể hiển thị giá trị nhập cũng như kết quả của phép tính trên màn hình.

Công ty sản xuất phổ biến:
 Aurora Office Equipment Company (Trung Quốc)
 Canon Electronic Business Machines Co., Ltd.(Hồng Kông)
 Casio Computer Co., Ltd. (Nhật Bản)
 Citizen Systems Japan Co., Ltd. (Nhật Bản)
 Hewlett-Packard Development Company, L.P. (Hoa Kỳ)
 Sharp Corporation (Nhật Bản)
 Texas Instruments Inc. (Hoa Kỳ)

Chú thích:

Tham khảo

Công cụ toán học
Dụng cụ văn phòng
Phát minh của Hoa Kỳ


title: Nefertiti

text:
Nefer-neferuaten Nefer-titi (; khoảng 1370 TCN – khoảng 1330 TCN) là Vương hậu Ai Cập và là vợ cả của Pharaoh Akhenaten, thường được biết qua danh hiệu Amenhotep IV. Nefertiti và chồng được biết đến với cuộc cách mạng tôn giáo, trong đó họ chỉ thờ một thần, Aten, hay đĩa Mặt Trời. Bà cùng trị vì với chồng mình với tư cách Nữ chúa của Ai Cập, trong một thời kì mà được đánh giá là giàu có nhất của Ai Cập cổ đại.

Một số học giả tin rằng bà đã từng trị vì với tư cách của một Pharaoh sau khi chồng mình qua đời, với cái tên Neferneferuaten. Nếu thật là vậy, triều đại của bà chứng kiến sự sụp đổ của Amarna và sự kiện Ai Cập dời đô đến Thebes. Sau đó, bà nhượng vị cho con rể và cũng là con chồng, Tutankhamun.

Bà nổi tiếng trong lịch sử Ai Cập vì bức tượng đất nung chỉ có một con mắt, trở thành 1 trong 4 vị Nữ chúa nổi tiếng nhất khi người ta biết đến Ai Cập cổ đại, bên cạnh Cleopatra, Hatshepsut và Nefertari.

Thân thế
Một số học giả cho rằng Nefertiti chính là công chúa Tadukhipa (hay Tadukhepa) của Vương quốc Mitanni. Theo lịch sử, công chúa Tadukhipa kết hôn với Pharaoh Amenhotep III để củng cố mối quan hệ của hai đế chế. Amenhotep III qua đời sau khi Tadukhipa tới Ai Cập không lâu. Vì thế, công chúa lại tái giá với con trai của chồng là Amenhotep IV (Akhenaten sau này).

Cũng có quan điểm cho rằng, bà là con gái/cháu gái của Ay, người sau này cầm quyền khi Tutankhamun qua đời, nhưng điều đó nhanh chóng bị bác bỏ.

Không biết rõ chính xác thời gian diễn ra hôn lễ của Nefertiti vị Pharaoh Akhenaton. Nhưng người ta tin rằng bà kết hôn năm 15 tuổi, trước khi Akhenaten lên ngôi. Bà có với Akhenaton 6 người con gái, lần lượt là:
 Meritaten, có thể là Neferneferuaten.
 Meketaten, chết trong khi sinh con (có thuyết cho là vì bệnh dịch).
 Ankhesenamun (Ankhesenamen), vừa là chị/em gái, vừa là vợ của Tutankhamun. Sau khi Tut mất, bà lấy Ay.
 Neferneferuaten Tasherit, có thể là Neferneferuaten. Chết trước khi Tut lên ngôi.
 Neferneferure, chết vì bệnh dịch.
 Setepenre (Sotepenre), chết trẻ.

Có giả thuyết cho rằng Akhenaten đã lấy chính con gái của mình làm vợ, là Meritaten, Ankhesenamun và Meketaten.

Cuộc đời

Cuộc đời trước của bà hết sức bí ẩn, dù nhiều học giả cho rằng bà là công chúa Tadukhipa của Mitanni. Nefertiti được đề cập lần đầu khi người ta tìm thấy mộ (TT188) của Parennefer, một cố vấn của Akhenaten, vị Pharaoh trẻ được tháp tùng bởi một phụ nữ hoàng tộc, và đó là miêu tả sớm nhất về Nefertiti. Vị vua và vợ của ông đang được mô tả thờ phụng thần Aten. Trong mộ của Tể tướng Ramose, Nefertiti được mô tả đứng phái sau Akhenaten trong một buổi lễ chào đón Ramose.

Vào những năm đầu trị vì ở Thebes, Akhenaten có nhiều ngôi đền được dựng lên ở Karnak. Và một trong số đó, Mansion of the Benben (hwt-ben-ben) được dành cho Nefertiti. Bà được khắc họa cùng cô con gái Meritaten, đôi khi có cả Meketaten. Trong một số Talatat, Nefertiti xuất hiện thường xuyên bên cạnh Akhenaten. Có thể kết luận, bà vừa được miêu tả như một Vương hậu giúp đỡ chồng mình là Pharaoh, lại vừa xuất hiện trong vài tình huống vốn chỉ đặc quyền của một Pharaoh.

Trong năm trị vì thứ tư của Akhenaten, vị Pharaoh dời đô từ Akhataten (bây giờ là Amarna). Và sang năm sau, Pharaoh chính thức đổi tên hiệu thành Akhataten, và từ đó Nefertiti được đề cập đến với tôn hiệu Neferneferuaten Nefertiti. Sự đổi tên hiệu, không chỉ đánh dấu cuộc cách mạng độc tôn Aten của Amenhotep IV, mà còn chính thức xác nhận quyền lực và ảnh hưởng ngang bằng, thậm chí vượt trội của Nefertiti đối với chồng mình. Nó đổi tình hình tôn giáo Ai Cập từ đa thần trở thành độc thần giáo (người ta gọi là Monolatry).

Bà cũng được cho là đã có một triều đại độc lập sau cái chết của chồng và con chồng, với tên gọi là Ankhkheperure Neferneferuaten. Tuy nhiên đây chỉ là suy đoán.

Lăng mộ
Vào ngày 9 tháng 6 năm 2003, nhà Ai Cập học ở Đại học New York, Mỹ, Joann Fletcher, cho rằng xác ướp "Quý bà trẻ" (Younger Lady) là của Nefertiti. Nhà nghiên cứu người Pháp Marc Gabolde cũng nghiêng về ý kiến của Fletcher. Hầu hết các nhà Ai Cập học đều bác bỏ tuyên bố của Fletcher. Họ cho rằng, "Quý bà trẻ" chính là mẹ đẻ của Tutankhamun, Kiya.

Vào năm 2015, tiến sĩ Nicholas Reeves, nhà khảo cổ thuộc trường Đại học Arizona, Mỹ tin rằng ông đã tìm thấy 2 lối đi bí mật trong lăng mộ Pharaoh Tutankhamun. Ông khám phá ra dấu tích của hai con đường mà những người xây dựng lăng mộ đã bịt kín lại. Một trong hai con đường này dẫn đến phòng chôn cất chưa hề bị đụng tới, nhiều khả năng có chứa thi hài Nefertiti.

Reeves đưa ra giả thuyết rằng, kích thước lăng mộ Pharaoh Tutankhamun nhỏ hơn so với nơi an nghỉ thông thường của một vị vua Ai Cập. Kích thước không tương xứng và cách bố trí của nó cho thấy, đây là phần lăng mộ mở rộng được thiết kế trước đó dành cho Nữ vương. Ông đi đến kết luận, lăng mộ nhiều khả năng dành cho một Nữ vương Ai Cập vào cuối triều đại thứ 18, mà Nefertiti là người phụ nữ duy nhất nằm trong vị trí này. Cũng theo Reeves, Tutankhamun qua đời đột ngột mà không có sự chuẩn bị trước, nên được chôn cất tạm thời trong lăng mộ vốn không phải dành cho nhà vua, mà cho mẹ kế của ông, Nefertiti.

Vào ngày 2/2/2018, các nhà khoa học đã tiến hành quét radar lăng mộ của Tutankhamun để tìm kiếm căn phòng bí ẩn, được cho là nơi chôn cất của Nefertiti. Đây là lần thứ 3 trong vòng 2 năm tìm kiếm căn phòng bí ẩn này.

Phục dựng khuôn mặt
Vào đầu năm 2018, gương mặt của Nefertiti được tiết lộ trong chương trình Expedition Unknown trên kênh Travel Channel. Theo đó, một nhóm các nhà khoa học thuộc Đại học Bristol đã dựa vào hộp sọ của xác ướp "Quý bà trẻ" để phục dựng khuôn mặt của bà. Điều này đã dấy lên một cuộc tranh cãi giữa các nhà khoa học.

Điều đáng nói là, xác ướp "Quý bà trẻ" được xác định là mẹ đẻ của Tutankhamun và là một người con gái chưa biết tên của pharaoh Amenhotep III và Tiye; tức là chị em ruột cùng cha cùng mẹ của Akhenaten. Thứ hai, Nefertiti chỉ là mẹ kế của Tut, và bà không phải là con gái của Pharaoh Amenhotep III và Tiye. Và người ta cũng chưa đưa ra kết luận chính xác rằng, xác ướp "Quý bà trẻ" có đúng là của Nefertiti hay không.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Staatliche Museen zu Berlin: Egyptian Museum and Papyrus Collection

Năm mất không rõ
Năm sinh không rõ
Nữ tướng
Vương hậu Ai Cập cổ đại
Nữ vương Ai Cập
Nefertiti
Akhenaton


title: Kaaba

text:
Kaaba (  , "Khối lập phương") là tòa nhà hình hộp chữ nhật nằm trong trung tâm sân thánh đường hồi giáo Al-Masjid Al-Haram ở Mecca, Ả Rập Xê Út. Tòa nhà cao 13,1 m, có đáy 11,03 m × 12,62 m. 4 cạnh chỉ về 4 hướng chính.. Đây là trung tâm thánh địa thiêng liêng nhất của đạo Hồi. Al-Masjid Al-Haram, thánh đường Hồi giáo lớn nhất đã được xây xung quanh Kaaba.

Ở phía đông của Kaba có một phiến đá đen (tiếng Ả Rập: الحجر الأسود al-Ḥajar al-Aswad) được xem là di tích của Hồi giáo. Theo truyền thống Hồi giáo, phiến đá đã được gắn nguyên vẹn vào bức tường của Kaaba bởi nhà tiên tri Muhammad trong năm 605 của Công Nguyên, 5 năm trước khi sự mặc khải đầu tiên của ông. Kể từ đó, phiến đá đã bị phá vỡ thành nhiều mảnh và bây giờ được gắn vào một khung bằng bạc ở mặt bên của Kaaba.

Chú thích

Tham khảo
 Peterson, Andrew (1997). Dictionary of Islamic Architecture Luân Đôn: Routledge.
 Hawting, G.R; Ka`ba. Encyclopaedia of the Qur'an
 Hisham Ibn Al-Kalbi The book of Idols, translated with introduction and notes by Nabih Amin Faris 1952
 Elliott, Jeri (1992). Your Door to Arabia. ISBN 0-473-01546-3.
 Mohamed, Mamdouh N. (1996). Hajj to Umrah: From A to Z. Amana Publications. ISBN 0-915957-54-X.
 Wensinck, A. J; Ka`ba. Encyclopaedia of Islam IV
 Karen Armstrong (2000,2002). Islam: A Short History. ISBN 0-8129-6618-X.
 Crone, Patricia (2004). Meccan Trade and the Rise of Islam. Piscataway, New Jersey: Gorgias.
 [1915] The Book of History, a History of All Nations From the Earliest Times to the Present, Viscount Bryce (Introduction), The Grolier Society.
 Guillaume, A. (1955). The Life of Muhammad. Oxford: Oxford University Press.

Liên kết ngoài

Description and significance of performing tawaf around the Kaaba
SA's Official Live Webcam of the Kaaba

Hajj

Hành hương Hồi giáo


title: Dầu

text:
Dầu () là bất kỳ chất hóa học không phân cực nào dưới dạng chất lỏng nhớt ở nhiệt độ môi trường và cả kỵ nước (không pha trộn với nước, nghĩa đen là "sợ nước") và ưa béo (pha lẫn với các loại dầu khác, nghĩa đen là "sự thu hút các chất béo"). Dầu có hàm lượng carbon và hydro cao, thường dễ cháy và là chất hoạt động bề mặt. Hầu hết các loại dầu là lipid không bão hòa dạng lỏng ở nhiệt độ phòng.

Định nghĩa chung về dầu bao gồm những nhóm hợp chất hóa học có thể không liên quan nhau về cấu trúc, tính chất và cách sử dụng. Dầu có thể là động vật, thực vật hoặc hóa dầu có nguồn gốc, và có thể dễ bay hơi hoặc không bay hơi. Chúng được sử dụng cho thực phẩm (ví dụ, dầu ô liu), nhiên liệu (ví dụ dầu đốt), mục đích y tế (ví dụ dầu khoáng), dầu bôi trơn (ví dụ dầu động cơ) và sản xuất nhiều loại sơn, nhựa và các vật liệu khác. Dầu được chuẩn bị đặc biệt được sử dụng trong một số nghi lễ tôn giáo và nghi lễ như là hoạt động thanh tẩy.

Từ nguyên gốc
Chứng thực đầu tiên bằng từ tiếng Anh oil năm 1176, bắt nguồn từ tiếng Pháp cổ oile, trong tiếng Latin oleum, lần lượt xuất phát từ tiếng Hy Lạp  (elaion), "dầu ô liu, dầu" và từ  (elaia) có nghĩa là "cây ô liu", "quả ô liu". Các hình thức chứng thực sớm nhất của từ này trong Thời kỳ Mycenae , e-ra-wo và , e-rai-wo, được viết trong tập lệnh âm tiết Linear B.

Phân loại

Dầu hữu cơ
Dầu hữu cơ được sản xuất trong sự đa dạng đáng chú ý của thực vật, động vật và các sinh vật khác thông qua các quá trình trao đổi chất tự nhiên. Chất béo là thuật ngữ khoa học cho các axit béo, steroid và các hóa chất tương tự thường được tìm thấy trong các loại dầu được tạo ra bởi các sinh vật sống, trong khi dầu dùng để chỉ một hỗn hợp tổng thể của các hóa chất. Dầu hữu cơ cũng có thể chứa các hóa chất khác ngoài lipid, bao gồm protein, sáp (loại hợp chất có đặc tính giống như dầu ở nhiệt độ phổ biến) và các ancaloit.

Lipid có thể được phân loại theo cách mà chúng được tạo ra bởi một sinh vật, cấu trúc hóa học và giới hạn độ hòa tan trong nước so với dầu. Chúng có hàm lượng carbon và hydro cao và thiếu đáng kể oxy so với các hợp chất và khoáng chất hữu cơ khác; chúng có xu hướng là các phân tử tương đối không phân cực, nhưng có thể bao gồm cả phân cực và không phân cực như trong trường hợp phospholipid và steroid.

Dầu khoáng

Dầu thô, hoặc dầu mỏ, và các thành phần tinh chế của nó, được gọi chung là  hóa dầu , là những tài nguyên quan trọng trong nền kinh tế hiện đại. Dầu thô có nguồn gốc từ các vật liệu hữu cơ hóa thạch cổ đại, như động vật phù du và tảo, mà quá trình địa hóa chuyển thành dầu. Tên gọi "dầu khoáng" là một cách dùng từ sai, trong đó khoáng sản không phải là nguồn gốc của các loại thực vật và động vật cổ xưa. Dầu khoáng là hữu cơ. Tuy nhiên, nó được phân loại là "dầu khoáng" thay vì "dầu hữu cơ" vì nguồn gốc hữu cơ của nó là từ xa (và chưa được biết đến tại thời điểm phát hiện ra nó) và bởi vì nó thu được trong vùng lân cận của đá, bẫy ngầm và cát. "Dầu khoáng" cũng đề cập đến một số sản phẩm chưng cất cụ thể của dầu thô.

Các ứng dụng

Nấu ăn

Một số loại dầu thực vật và động vật ăn được, và cả chất béo, được sử dụng cho các mục đích khác nhau trong nấu ăn và chế biến thực phẩm. Đặc biệt, nhiều loại thực phẩm được chiên trong dầu nóng hơn nhiều so với nước sôi. Dầu cũng được sử dụng để tạo hương vị và điều chỉnh kết cấu của thực phẩm (ví dụ: các món xào). Dầu ăn có nguồn gốc từ mỡ động vật, như bơ, mỡ và các loại khác, hoặc dầu thực vật từ ô liu, ngô, hướng dương và nhiều loài khác.

Mỹ phẩm
Dầu được áp dụng cho tóc để mang lại vẻ bóng mượt, ngăn ngừa rối và thô ráp và ổn định tóc để thúc đẩy tăng trưởng. Xem dầu xả.

Tôn giáo
Dầu đã được sử dụng trong suốt lịch sử như một phương tiện tôn giáo. Nó thường được coi là một tác nhân thanh lọc tâm linh và được sử dụng cho mục đích xức dầu. Một ví dụ cụ thể là dầu xức thánh đã là một chất lỏng nghi lễ quan trọng trong Do Thái giáo và Kitô giáo.

Hội hoạ

Các sắc tố màu dễ dàng lơ lửng trong dầu, làm cho nó phù hợp như một phương tiện hỗ trợ cho sơn. Những bức tranh sơn dầu còn tồn tại lâu đời nhất có từ năm 650 sau Công nguyên.

Truyền nhiệt

Dầu được sử dụng làm chất làm mát trong bộ tản nhiệt dùng dầu, ví dụ như trong máy biến thế điện. Dầu truyền nhiệt được sử dụng cả làm chất làm mát, để sưởi ấm (ví dụ: trong máy sưởi dầu và trong các ứng dụng truyền nhiệt khác.

Bôi trơn

Cho rằng chúng không phân cực, dầu không dễ dàng bám dính vào các chất khác. Điều này làm cho chúng hữu ích như chất bôi trơn cho các mục đích kỹ thuật khác nhau. Dầu khoáng thường được sử dụng làm chất bôi trơn máy hơn dầu sinh học. Dầu cá voi được ưa thích để bôi trơn đồng hồ, vì nó không bay hơi, hay để lại bụi, mặc dù việc sử dụng nó đã bị cấm ở Hoa Kỳ vào năm 1980.

Có lời đồn đại từ lâu rằng "Spermaceti" từ cá voi vẫn được sử dụng trong các dự án của NASA như kính viễn vọng Hubble và đầu dò Voyager vì nhiệt độ đóng băng cực thấp. Spermaceti thực sự không phải là một loại dầu, mà là một hỗn hợp chủ yếu là este sáp, và không có bằng chứng nào cho thấy NASA đã sử dụng dầu cá voi.

Nhiên liệu

Một số loại dầu đốt ở dạng lỏng hoặc khí dung, tạo ra ánh sáng và nhiệt có thể được sử dụng trực tiếp hoặc chuyển đổi thành các dạng năng lượng khác như điện hoặc công việc cơ khí. Để thu được nhiều dầu nhiên liệu, dầu thô được bơm từ mặt đất và được vận chuyển qua tàu chở dầu hoặc đường ống đến nhà máy lọc dầu. Trong đó, nó được chuyển đổi từ dầu thô sang nhiên liệu diesel là sản phẩm của quá trình chưng cất trực tiếp dầu mỏ (còn gọi là petrodiesel), ethane (và các ankan mạch ngắn khác), dầu nhiên liệu (nặng nhất của nhiên liệu thương mại, được sử dụng trong tàu /lò nung), xăng (petrol), nhiên liệu phản lực, dầu hỏa, benzen (trong lịch sử) và khí hóa lỏng.

Một thùng dầu thô  sản xuất khoảng  dầu diesel,  nhiên liệu bay,  xăng,  chế phẩm khác,  phân chia giữa dầu nhiên liệu nặng và khí hóa lỏng, và  dầu đốt. Tổng sản lượng một thùng dầu thô làm thành các sản phẩm khác nhau dẫn đến sự gia tăng . Không phải tất cả các loại dầu được sử dụng làm nhiên liệu đều là dầu khoáng, xem Diesel sinh học, nhiên liệu sinh học và dầu ô liu.

Vào thế kỷ 18 và 19, dầu cá voi được sử dụng làm dầu cho đèn, được thay thế bằng khí đốt tự nhiên và sau đó là điện.

Xem thêm
Dầu mỏ
Dầu ăn
Dầu thực vật
Dầu hỏa

Tham khảo