title: Peter Debye

text:
Peter Debye ForMemRS(tên đầy đủ: Peter Joseph William Debye (tiếng Hà Lan: Petrus Josephus Wilhelmus Debije); sinh ngày 24 tháng 3 năm 1884 - mất ngày 2 tháng 11 năm 1966 là nhà hóa học, vật lý và đoạt Giải Nobel hóa học người Hà Lan. Ông là viện sĩ của Viện Hàn lâm Giáo hoàng về Khoa học. Ông là đoạt Giải Nobel Hóa học năm 1936. Công trình khoa học giúp ông đoạt giải thưởng nổi tiếng này là nghiên cứu về momen lưỡng cực, sự khuếch tán của tia X và điện tử các chất khí. Ngoài ra, ông còn có những nghiên cứu về photon. Năm 1910, Peter Debye suy luận ra định luật Planck cho bức xạ vật đen từ một giả thiết tương đối đơn giản. Ông đã đúng khi phân tách trường điện từ trong một hốc thành những mode Fourier, và giả sử rằng năng lượng trong một mode bất kỳ là bội nguyên lần của , với  là tần số của mode điện từ. Định luật Planck cho bức xạ vật đen trở thành tổng hình học của các mode này. Tuy vậy, cách tiếp cận của Debye đã không suy luận ra được công thức đúng cho thăng giáng năng lượng của bức xạ vật đen, mà Einstein đã thu được từ năm 1909. Để tưởng nhớ tới ông, Giải Peter Debye đã được lập ra.

Tiểu sử

Thời thơ ấu
Peter Debye tên thật là Petrus Josephus Wilhelmus Debije và sinh tại Maastricht, Hà Lan. Ông đăng ký vào Đại học RWTH Aachen năm 1901. Năm 1905, ông có được tấm bằng đầu tiên với chuyên ngành kỹ thuật điện. Ông xuất bản bài báo đầu tiên của mình viết về một giải pháp toán học cho vấn đề liên quan đến dòng điện Foucault vào năm 1907. Tại Aachen, ông theo học nhà vật lý lý thuyết Arnold Sommerfeld, người mà sau này tuyên bố rằng khám phá quan trọng nhất của ông là Peter Debye.

Năm 1906, Sommerfeld nhận được một cuộc hẹn tại Munich, Bavaria, và đưa Debye đi cùng với tư cách là trợ lý của ông. Debye lấy bằng Tiến sĩ với luận án viết về vấn đề áp suất bức xạ vào năm 1908. Năm 1910, ông suy ra công thức định luật Planck bằng một phương pháp mà Max Planck cũng phải đồng ý rằng nó đơn giản hơn của công thức của chính ông.

Năm 1911, khi Albert Einstein được bổ nhiệm làm giáo sư tại Praha, Bohemia, Debye đã nhận chức giáo sư cũ của mình tại Đại học Zurich, Thụy Sĩ. Ông sau đó chuyển đến đại học Utrecht năm 1912, đại học Göttingen năm 1913, đại học ETH Zurich năm 1920, đại học Leipzig năm 1927, và đại học Humboldt Berlin năm 1934 để kế nhiệm Einstein trở thành giám đốc của Hiệp hội Kaiser Wilhelm (bây giờ được đặt tên là Hiệp hội Max-Planck). Cũng trong thời gian này, các cơ sở vật chất tại Hiệp hội mới được cho xây dựng hoàn chỉnh. Ông được trao tặng Huân chương Lorentz vào năm 1935. Từ năm 1937 đến năm 1939, ông là chủ tịch của Hiệp hội Vật lý Đức (Deutsche Physikalische Gesellschaft).

Vào tháng 5 năm 1914, ông trở thành thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoàng gia Hà Lan, và vào tháng 12 cùng năm, ông được chuyển thành thành viên nước ngoài của Viện này.

Gia đình và đời sống
Debye được mô tả như một người có tính kỷ luật khi nói đến các nguyên tắc khoa học, nhưng luôn dễ gần và sẵn sàng dành thời gian cho học sinh của mình. Triết lý cá nhân của ông nhấn mạnh đến việc hoàn thành mục tiêu và sự thích thú trong công việc. Ngoài ra, Debye còn là một người đánh cá và làm vườn nhiệt huyết, một người sưu tầm xương rồng, và "luôn được biết đến là người thưởng thức một điếu xì gà ngon".

Khi ở Berlin với tư cách là trợ lý cho Arnold Sommerfeld, Debye đã làm quen với Mathilde Alberer. Mathilde là con gái của chủ khu nhà trọ mà Debye đang ở, và hai người kết hôn năm 1913. Debye rất thích làm việc trong vườn hồng của mình với Mathilde Albere vào những năm cuối đời. Họ có một con trai, Peter P. Debye (1916-2012) và một con gái, Mathilde Maria (sinh năm 1921). Peter sau này trở thành nhà vật lý học và cộng tác với Debye trong một số nghiên cứu của mình, và có một người con trai cũng là nhà hóa học.

Debye là một người Công giáo trung thành, và ông luôn cố gắng thuyết phục mọi người trong gia đình đến nhà thờ.

Chú thích

Liên kết ngoài

Debye Biography  – Institute of Chemistry, Hebrew University
Debye Biography – Nobel Prize
Debye Biography – NNDB
Debye Biography – IUCR
Museum Boerhaave Negen Nederlandse Nobelprijswinnaars
Deutsche Physikalische Gesellschaft (DPG)
Kennislink
Dr. Rispens research
Debye Institute
 Oral History interview transcript with Peter Debye 3 & ngày 4 tháng 5 năm 1962, American Institute of Physics, Niels Bohr Library and Archives
National Academy of Sciences Biographical Memoir

Sinh năm 1884
Mất năm 1966
Nhà hóa học Hà Lan
Nhà vật lý Hà Lan
Người đoạt giải Nobel Hóa học
Người Hà Lan đoạt giải Nobel
Người từ Maastricht


title: Leopold Ružička

text:
Lavoslav (Leopold) Ružička (sinh ngày 13 tháng 9 năm 1887 - mất ngày 26 tháng 9 năm 1976) là nhà hóa học người Thụy Sĩ gốc Croatia. Ông đoạt Giải Nobel Hóa học năm 1939 cung với Adolf Butenandt nhờ những nghiên cứu về steroid giới tính, polymethylene và terpene bậc cao. Với điều này, ông trở thành nhà hóa học đầu tiên gốc Croatia nhận giải thưởng nổi tiếng của thế giới.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Leopold Ružička
 Leopold Ruzicka und das Verhältnis von Wissenschaft und Wirtschaft in der Chemie

Sinh năm 1997
Mất năm 1976
Nhà hóa học Thụy Sĩ gốc Croatia
Người đoạt giải Nobel Hóa học
Người Thụy Sĩ đoạt giải Nobel
Sinh năm 1887
Người Croatia đoạt giải Nobel
Người Hungary đoạt giải Nobel


title: Rapunzel (Disney)

text:
Rapunzel là một nhân vật hư cấu xuất hiện trong bộ phim hoạt hình thứ 50 của Walt Disney Pictures, Người đẹp tóc mây (2010). Được lồng tiếng bởi nữ diễn viên kiêm ca sĩ người Mỹ Mandy Moore, Rapunzel là một nàng công chúa trẻ tuổi với mái tóc vàng rất dài và có phép thuật, bị đánh cắp khỏi vua và hoàng hậu từ khi còn rất nhỏ và không hề hay biết về thân phận hoàng gia của mình bởi một người phụ nữ ích kỉ tên là mẹ Gothel, người đã nuôi dưỡng cô trong một tòa tháp hẻo lánh và lợi dụng khả năng chữa lành mọi vết thương từ mái tóc của nàng để làm cho bà trẻ mãi.

Được sáng tạo và thiết kế bởi họa sĩ giám sát Glen Keane, Rapunzel được dựa trên nhân vật chính của câu chuyện cổ tích cùng tên của anh em nhà Grimm.

Sự đón nhận của giới phê bình đối với Rapunzel là tích cực, với các nhà phê bình khen ngợi sự hồn nhiên thoải mái, tự lập và tính cách hiện đại của nàng. Rapunzel chính thức trở thành một nàng công chúa Disney vào ngày 2 tháng 10 năm 2011, trở thành nhân vật thứ 10 của thương hiệu độc quyền này và là nhân vật đầu tiên được sáng tạo bằng máy tính và là công chúa châu Âu đầu tiên sau 20 năm, trước đó là Belle trong Người đẹp và quái vật (1991). Ngoại hình và tính cách của cô đã tạo ra nhiều sự so sánh giữa cô và một trong những Công chúa Disney trước đó là Ariel trong Nàng tiên cá (1989).

Quá trình phát triển

Nguồn gốc và các bản phác thảo
Trong khi đang làm công việc của một họa sĩ giám sát cho bộ phim Tarzan vào năm 1996, họa sĩ hoạt hình lâu năm của Disney là Glen Keane quyết định sẽ chuyển thể câu chuyện cổ tích "Rapunzel" của anh em nhà Grimm thành một bộ phim hoạt hình. Keane, người bắt đầu phát triển bộ phim với mục đích duy nhất là được đưa Rapunzel vào với phim hoạt hình, đã bị thu hút đến với dự án bởi ông vô cùng thích thú với bản phác thảo về "một con người sinh ra với một món quà từ trong sâu thẳm của nàng và nó cần phải được hé mở", ví việc này với toàn bộ quá trình trải nghiệm của ông khi làm việc với Walt Disney Animation Studios. Keane tự cho rằng mình là "một kiểu đạo diễn khác" bởi "[ông] thực sự quan tâm đến trái tim của nhân vật mình thực hiện trước... rồi sau đó mới bắt đầu phát triển cốt truyện." Sau một cơn đau tim vào năm 2008, Keane quyết định tốt nhất ông nên rời khỏi vị trí hiện tại của mình, đề cử Nathan Greno và Byron Howard thay thế cho ông. Tuy nhiên, ông vẫn tham gia dự án với vai trò giám đốc sản xuất và là họa sĩ giám sát của nhân vật Rapunzel.

Walt Disney đã tìm cách chuyển thể truyện "Rapunzel" thành một bộ phim hoạt hình không lâu sau khi hãng phim ra mắt Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn (1937). Dự án cuối cùng bị bỏ dở bởi cốt truyện tỏ ra là "một hạt dẻ khó cắn vỏ". Keane tin rằng việc câu chuyện cổ tích diễn ra quá nhiều trong một toà tháp có thể đã góp phần vào sự khó khăn khi thực hiện bộ phim. "Cho nên, tôi nghĩ, thật tuyệt vời khi thấy những gì Byron và Nathan đã làm – đưa nàng Rapunzel ra khỏi toà tháp... mang đến một hương vị thực sự mới mẻ cho câu chuyện cổ." Bộ phim ban đầu được đặt tên là Rapunzel Unbraided, được Keane miêu tả là "một phiên bản phim tương tự như Shrek", và nhấn mạnh vào một cốt truyện hoàn toàn khác. Keane nói về phiên bản đầu tiên, "Đó là một phiên bản thú vị, tuyệt vời, dí dỏm và chúng tôi đã có những nhà viết kịch bản rất giỏi. Nhưng từ trong tận trái tim mình tôi vẫn tin rằng câu chuyện cần có thêm một chút chân thành và chân thực nữa, vậy nên chúng tôi đã đặt nó sang một bên và quay về với cốt truyện ban đầu của câu chuyện cổ tích."

Trong vai trò đạo diễn, Greno và Howard muốn đảm bảo rằng Rapunzel thể hiện hình ảnh một cô gái ít "thụ động" hơn trong truyện cổ tích. "Chúng tôi biết chúng tôi đang làm phim cho một thế hệ khán giả hiện đại và chúng tôi muốn Rapunzel trở thành một mẫu nhân vật hiện thực theo một cách nào đó. Chúng tôi muốn sức mạnh của cô gái này sẽ chèo lái cốt truyện, để cô không phải chờ đợi điều gì đến cả… cô ấy là một cô gái thông minh, cô có những hi vọng và ước mơ như thế và cô sẽ biến tất cả chúng thành hiện thực."

Lồng tiếng

Ban đầu, nữ diễn viên và ca sĩ của nhà hát Broadway Kristin Chenoweth được chọn lồng tiếng cho nhân vật Rapunzel. Vào một thời điểm khác, các đạo diễn lại chọn nữ diễn viên Reese Witherspoon. Tuy nhiên, cuối cùng cô đã từ bỏ dự án, với lý do rằng quan điểm sáng tạo của cô khác với của các nhà làm phim. Sau cùng, họ đã chọn ca sĩ và diễn viên Mandy Moore cho vai này bởi, theo lý giải của đồng đạo diễn Byron Howard, cô "truyền tải được một tâm hồn tuyệt vời qua giọng nói" cũng như "có một giọng nói truyền cảm, đáng yêu và thực tế có thể biến cô trở thành một người đáp ứng được tất cả những gì bạn có thể mong chờ ở một nữ nhân vật chính của Disney." Nữ diễn viên nhỏ tuổi Delaney Rose Stein sau đó đã được chọn lồng tiếng cho nhân vật Rapunzel hồi nhỏ.

Moore "lớn lên trong niềm yêu thích những bộ phim của Disney", cô miêu tả như vậy về cơ hội được tham gia trong "bộ phim kịch tích và hoành tráng nhất" này. Ban đầu cô không có nhiều hi vọng trong buổi thử giọng cho phim Tangled bởi cô nghĩ rằng sẽ có một sự cạnh tranh lớn, và sợ rằng một buổi thử giọng thất bại sẽ chỉ mang lại sự thất vọng mà thôi. Tới khi quyết định sẽ tham gia buổi diễn thử, Moore được cho biết đã "theo đuổi" vai diễn nàng Rapunzel, thử giọng tới hai lần. Bởi đây là một bộ phim nhạc kịch đòi hỏi diễn viên phải thể hiện cả giọng nói và hát của nhân vật, các ứng viên đều được yêu cầu thể hiện một bài hát tuỳ thích. Theo lời chỉ dẫn phải hát một bài hát theo phong cách của một nghệ sĩ vừa sáng tác vừa biểu diễn, Moore, một ca sĩ chuyên nghiệp, thể hiện ca khúc "Help Me" của nhạc sĩ kiêm ca sĩ Joni Mitchell, một bài hát mà chính cô cũng đã hát lại trong album phòng thu thứ tư của mình, Coverage (2003).

Khi tham gia lồng tiếng cho Tangled, Moore ban đầu không biết rằng bộ phim sẽ là bộ phim hoạt hình thứ 50 của Walt Disney Animation Studios. Sau đó cô cho rằng việc mình không biết về điều này là nên và giải thích rằng "Tôi thấy may mắn vì có thể tôi sẽ bị thêm một chút áp lực nếu tôi biết điều này khi đang trong quá trình thu âm." Moore cũng ngạc nhiên khi biết rằng phần lớn các đoạn đối thoại của cô sẽ thu âm mà không có mặt các diễn viên lồng tiếng chính khác là Zachary Levi và Donna Murphy, những người lồng tiếng cho các nhân vật Flynn Rider và Mẹ Gothel riêng biệt. Cô chỉ gặp Levi có một lần để thu âm bài hát "I See the Light", một bài hát giữa Rapunzel và Flynn. Moore miêu tả quá trình thu âm khá là thử thách bởi cô không có nhiều hình ảnh trực quan bên mình lắm. Cô chia sẻ trong một buổi phỏng vấn với tạp chí NOW rằng, "Tất cả những thứ tôi làm việc cùng chỉ là vài bản vẽ phác đơn giản... nhưng cũng rất thú vị bởi điều này cho phép bạn bước vào chiều sâu của trí tưởng tượng." Cô cũng nói rằng, để thu âm giọng nói của Rapunzel, cô chỉ đơn giản "buông thả" mọi thứ mà thôi. Moore thường được yêu cầu thu âm lại một câu tối đa bốn lần trước khi các đạo diễn hoàn toàn hài lòng với nó. Sau khi xem lại phim hoàn chỉnh lần đầu tiên, Moore tỏ ra hơi thất vọng với phần thể hiện của mình bởi cô nghĩ rằng giọng cô nghe hơi chói.

Quá trình thiết kế và các đặc điểm

Glen Keane làm việc với vai trò họa sĩ giám sát cho nhân vật Rapunzel. Ông thiết kế nhân vật này dưới sự cố vấn của họa sĩ Disney đã về hưu Ollie Johnston, một trong những thành viên của nhóm Chín ông già của Disney. Sau khi cho Johnson xem một trong số những bản vẽ thử bằng bút chì đầu tiên của nhân vật Rapunzel, Johnston khuyên Keane cố gắng nắm bắt và thể hiện sự chuyển động của cô ấy, cô ấy đang nghĩ gì, thay vì chỉ đơn thuần tập trung vào việc diễn tả, cô ấy đang làm gì. Johnson nói rằng, "điều tôi đang tự hỏi là: Cô ấy đang "nghĩ" gì? " Trong một buổi phỏng vấn của Animation World Network, Keane ví lời khuyên này với việc nhận được "một cú hích mà tôi sẽ không bao giờ quên, từ đó khi tôi vẽ lại cảnh người khác làm việc, tôi luôn cố tự nhắc mình rằng nhân vật đó đang suy nghĩ điều gì ".

Cá nhân đồng đạo diễn Byron Howard lại lấy cảm hứng từ vẻ bề ngoài của Ariel trong phim Nàng tiên cá (1989), một nhân vật cũng được chính Keane vẽ. Howard nói với Hollywood News rằng, "Ariel là nhân vật đầu tiên tôi từng nghĩ rằng có một tâm hồn ẩn sau đôi mắt kia... Chúng tôi hi vọng cũng có thể làm điều đó với Rapunzel, tìm ra một thứ tâm hồn và chiều sâu để mọi người có thể liên hệ ". Trong khi đó, mục tiêu của Keane là "mang những bức vẽ tay truyền thống vào máy tính." Trong khi thiết kế Rapunzel, Keane chịu ảnh hưởng từ một cuốn sách hướng dẫn người đọc về "nét đẹp nữ giới". Cuốn sách giải thích rằng, "chìa khoá của vẻ đẹp nằm ở sự khác lạ trên khuôn mặt người phụ nữ." Quan tâm tới điều này, Keane vẽ Rapunzel với một chút không cân đối trong suy nghĩ, kết hợp vào vẻ bề ngoài của nàng phảng phất một chút thiếu sót, đặc biệt là ở hàm răng có vẻ như "không hoàn hảo lắm"; Rapunzel được vẽ với hàm răng khểnh một cách có chủ ý. Cô ấy cũng được vẽ với một số vết tàn nhang trên mặt. Thông qua đôi mắt to, Keane muốn truyền tải tính cách "không chịu khuất phục" của Rapunzel. Ông phát hiện ra một điểm tương tự như vậy trong giọng nói của Mandy Moore, và lấy cô làm nguồn cảm hứng. Các họa sĩ thiết kế tới chín phiên bản khác nhau của nàng Rapunzel trước khi chọn một mẫu mà họ ưng ý nhất.

Tính cách và nguồn cảm hứng cho nhân vật

Giám đốc sản xuất John Lasseter giải thích với tờ The New York Times, "Thử thách nằm ở chỗ bạn muốn tạo cảm giác Rapunzel là một người thông minh, sắc sảo, hiểu biết, khoẻ mạnh, vui vẻ và ngộ nghĩnh — một người chưa từng rời khỏi toà tháp trong suốt 18 năm ". Để tránh tạo ra một nữ nhân vật chính "có vẻ công chúa và xa rời thực tế, các nhà viết kịch bản có một chút xây dựng tính cách của Rapunzel dựa trên một số nhân vật nổi tiếng là nữ. Nữ diễn viên Reese Witherspoon và Natalie Portman là một nguồn cảm hứng, cùng với diễn viên hài và là ngôi sao của Saturday Night Live, Amy Poehler. Kết quả là một loạt những "phẩm chất không ngờ tới và rất đa dạng" được mong chờ sẽ "khơi dậy sự mong đợi về những gì một nàng công chúa nên có." The New York Times lưu ý rằng tính cách của nàng Rapunzel là một bước chuyển quan trọng so với các nữ nhân vật chính trước đây của Disney. Viết cho báo chí, Brooks Barnes nói rằng Rapunzel "rất cứng rắn và mạnh mẽ: cô đánh Flynn bằng một chiếc chảo rán khi anh ta tìm cách trèo lên toà tháp của cô và dùng mái tóc của mình như một chiếc roi vậy." Theo Mandy Moore, Rapunzel "không phải là… một công chúa Disney điển hình… cô ấy rất tự lập, cô ấy có thể tự lo cho bản thân mình. "

Keane được biết đến là người thường thiết kế các nhân vật hoạt hình dựa trên các thành viên trong gia đình mình. Trong khi vẻ bề ngoài của Ariel được thiết kế dựa trên vợ của Keane, thì niềm đam mê của Rapunzel với nghệ thuật và hội họa lấy từ con gái ông, Claire. Trong bộ phim, một số bức tranh của Claire đã được sử dụng để trang trí tường và trần toà tháp của Rapunzel. Trong khi Keane đang làm việc với Tangled, Claire sinh con gái đầu lòng, đứa cháu đầu tiên của ông, Matisse, vẻ bề ngoài của đứa cháu đó đã được Keane sử dụng làm nguồn cảm hứng cho nhân vật Rapunzel hồi nhỏ xuất hiện ở đầu phim.

Mái tóc và công nghệ được sử dụng

Rapunzel là nữ nhân vật chính với mái tóc vàng đầu tiên sau Aurora trong Người đẹp ngủ trong rừng (1959). Thiết kế và vẽ mái tóc của Rapunzel sử dụng công nghệ mô phỏng hình ảnh trên máy tính (Computer-generated imagery CGI) được đánh giá rộng rãi là phần khó nhất trong quá trình phát triển phim Tangled. Theo báo Los Angeles Times, họa sĩ giám sát Glen Keane trở nên nổi tiếng với việc thiết kế "những siêu phẩm lớn nhất về mái tóc" cho Walt Disney Animation Studios từ năm 1989, trong đó có Ariel trong phim Nàng tiên cá, con quái vật trong Người đẹp và quái vật (phim 1991) (1991) và Pocahontas trong phim Pocahontas (1995). Cả Keane và Howard đều có những ý kiến giống nhau về mái tóc của Rapunzel, Keane miêu tả nó là "một lời nhắc nhở thường trực rằng cô ấy được ban cho món quà này", và Howard đùa rằng mái tóc thực ra cũng chính là một nhân vật đấy.

Kĩ sư thiết kế phần mềm trưởng, Tiến sĩ Kelly Ward, một chuyên gia mô phỏng tóc tốt nghiệp đại học Bắc Carolina, được giao nhiệm vụ phát triển một phần mềm đặc biệt nhằm giúp đỡ các họa sĩ hoạt hình hoá 70 feet (khoảng 21 mét) tóc. Ward cho biết, ngoài đời thực, mái tóc của nhân vật sẽ có khối lượng khoảng 60 pounds (khoảng 22 kg), "nặng hơn khối lượng một người bình thường có thể di chuyển thoải mái như cách chúng ta thực hiện với Rapunzel trong phim." Nhằm đơn giản hoá công việc, các họa sĩ hoạt hình giảm số lượng thực tế lên tới 100.000 sợi tóc riêng biệt thường thấy trên đầu một người bình thường xuống khoảng hơn 100 sợi dễ kiểm soát hơn cho Rapunzel. Xây dựng phần bóng cho mái tóc vàng vừa lạ mắt nhưng phải chân thực cho Rapunzel cũng là một thử thách khác với các họa sĩ.

Các sản phẩm tham gia

Người đẹp tóc mây (Tangled) (2010)

Để được trẻ đẹp mãi mãi, một mụ già kiêu căng tên là Mẹ Gothel giữ riêng cho mình khả năng chữa lành mọi bệnh tật thần diệu của một bông hoa vàng có phép thuật. Khi hoàng hậu đang mang thai bị ốm, bông hoa được hái về và mang cho bà uống, khiến Gothel không còn được sử dụng nó nữa. Khi khoẻ mạnh trở lại, hoàng hậu sinh hạ được Rapunzel, một cô bé có mái tóc dài bằng vàng thừa hưởng từ bông hoa màu nhiệm. Hi vọng lấy lại được toàn bộ quyền sử dụng bông hoa, Gothel bắt cóc công chúa và giam cầm nàng tại một toà tháp hẻo lánh chỉ với mục đích duy nhất là lợi dụng mái tóc của nàng để được trẻ mãi. Mỗi năm vào ngày sinh nhật của Rapunzel, cả vương quốc Corona thả hàng nghìn chiếc đèn lồng lên trời để nhớ về nàng.

Mười tám năm sau, Rapunzel, không biết sự thật về thân phận một nàng công chúa của mình, háo hức được rời khỏi toà tháp và đi xem những "ánh sáng lơ lửng" mà nàng tin rằng chúng hẳn rất quan trọng với mình. Tuy nhiên, mẹ Gothel ngăn cản không cho nàng làm việc này, mà nàng lại được dạy rằng luôn phải tin và nghe lời mẹ. Khi một tên trộm bị truy nã tên là Flynn Rider, đang đi tìm một nơi ẩn nấp, tình cờ tìm thấy toà tháp của Rapunzel. Rapunzel đã lừa Gothel để nàng ở nhà không được trông nom, và đe doạ Flynn phải đưa nàng đi xem đèn lồng để đổi lấy việc nàng trả lại chiếc vương miện anh ta ăn cắp được ở lâu đài. Họ khởi hành, cùng đi với họ có một con tắc kè, bạn của Rapunzel, nhưng sau đó Gothel đã nhanh chóng theo sát họ.

Rapunzel và Flynn cuối cùng cũng đến được vương quốc đúng vào dịp lễ thả đèn lồng. Không lâu sau, Flynn bị phục kích và giao cho lính canh bởi đồng bọn trước đây của anh ta, anh em nhà Stabbington, những người đã bị anh bỏ lại để chạy trốn quân lính của nhà vua, và bị kết án tử hình. Tuy nhiên, trước khi hai anh em tên trộm làm hại Rapunzel, Gothel đánh chúng bất tỉnh và đưa nàng Rapunzel với trái tim đang đau đớn quay về toà tháp.

Về tới phòng ngủ của mình, Rapunzel đắm chìm trong những kỉ niệm quá khứ. Nhận ra rằng Gothel đã nói dối mình, nàng tìm mọi cách chống lại mụ ta. Tuy nhiên, Gothel, không muốn để mất Rapunzel, đã trói nàng lại một chỗ. Khi Flynn, đã trốn thoát được khỏi lâu đài, đến toà tháp, Gothel đã đâm anh. Trong lúc tuyệt vọng, Rapunzel hứa sẽ làm mọi điều để Gothel hài lòng nếu mụ để nàng cứu Flynn. Gothel đồng ý, nhưng ngay lúc Rapunzel chuẩn bị chữa lành vết thương cho anh, Flynn cắt mái tóc dài của nàng, khiến nó chuyển sang màu nâu và mất hết phép thuật, và dẫn đến cái chết của Gothel. Flynn ra đi trong vòng tay của Rapunzel và nàng đã khóc lóc thảm thiết. Tuy nhiên phép thuật của bông hoa đã có tác dụng qua nước mắt của Rapunzel và cứu sống Flynn. Flynn đưa Rapunzel trở lại lâu đài, nơi nàng cuối cùng cũng được đoàn tụ cùng bố mẹ.

Người đẹp tóc mây - Hạnh phúc mãi mãi về sau (Tangled Ever After) (2012)

Ở đoạn cuối phim Tangled, Flynn Rider cuối cùng cũng đã chấp nhận cái tên khai sinh của mình, Eugene Fitzherbert, và tiết lộ anh đã cầu hôn Rapunzel, nhấn mạnh rằng một đám cưới sẽ sớm diễn ra. Trong tập phim ngắn 6 phút Tangled Ever After, cả vương quốc đang chuẩn bị cho đám cưới của Rapunzel với Eugene. Một số vị khách đã có mặt, trong đó có bố mẹ Rapunzel là nhà vua và hoàng hậu, một số tên tội phạm ở quán ăn và anh em nhà Stabbington, trong khi những người bạn động vật của họ là Pascal, một con tắc kè và Maximus, một con ngựa, lần lượt làm công việc mang hoa và nhẫn đến. Vừa lúc nàng công chúa tóc nâu Rapunzel, được bố dẫn đi, bước qua hành lang tới chỗ Eugene, thì Maximus, đang mang nhẫn cưới trên một chiếc gối ngậm trong miệng, phản ứng lại với những cánh hoa của Pascal bay vào mũi và hắt hơi, làm rơi những chiếc nhẫn qua hành lang xuống đường.

Tìm mọi cách để lấy lại chúng, Pascal và Maximus nhẹ nhàng trốn ra khỏi nhà thờ trong lúc Rapunzel và Flynn đang nói lời thề với nhau. Sau khi đuổi theo chiếc nhẫn trong một cuộc chạy đua ồn ào và ầm ĩ, cuối cùng họ cũng lấy lại được chúng từ một bầy chim bồ câu đang bay, rồiđâm xuống một nhà máy nhựa đường. Pascal và Maximus trở lại nhà thờ vừa lúc vị Giám mục hỏi đến những chiếc nhẫn. Mặc dù bị sốc bởi bề ngoài phủ đầy nhựa đường của chúng, Rapunzel và Flynn vẫn đeo nhẫn cho nhau và trao một nụ hôn. Kiệt sức sau những nỗ lực vừa rồi, Maximus ngồi xuống, hích vào chiếc bánh cưới đang được đặt trên chiếc bàn có bánh xe, làm nó lao xuống dãy hành lang.

Nữ hoàng băng giá - Frozen (2013)
Rapunzel và Eugene có màn xuất hiện dưới vai diễn khách mời trong ngày đăng quang của Elsa. Rapunzel xuất hiện trước cổng lớn khi Anna chạy ra hát bài "For the First Time in Forever".

Sofia the First: The Curse of Princess Ivy (2014)
Được gọi bởi Bùa hộ mệnh của Avalor, Rapunzel đã giải cứu Công chúa Sofia và Công chúa Amber khỏi một kẽ hở bằng cách cho họ leo lên mái tóc vàng dài của cô. Bay trở lại Enchancia trên một trong những con rồng, cô ấy dạy Amber về hậu quả của những hành động của cô ấy đối với Sofia, dưới dạng một bài hát, "Risk It All" và đề cập đến Eugene. Sau đó, cô ấy cho Amber một lời khuyên cuối cùng: "Nếu em thực sự yêu em gái của mình, em sẽ biết phải làm gì khi thời gian đến" và biến mất trở lại Corona. Mandy Moore cũng thể hiện vai diễn của mình trong bộ phim.

Ấn phẩm liên quan

Nàng công chúa Disney và các hàng hoá

Rapunzel là thành viên thứ mười của nhóm "Những nàng công chúa Disney"  một thương hiệu độc quyền chủ yếu hướng đến các bé gái với nhiệm vụ chủ yếu là sản xuất các sản phẩm như đồ chơi, phim và âm nhạc, quần áo và trò chơi điện tử. The Walt Disney Company đưa các nhân vật vào loạt những nàng công chúa Disney của họ thông qua những lễ đăng quang. Lễ đăng quang của Rapunzel được tổ chức vào ngày 2 tháng 10 năm 2011 ở lâu đài Kensington tại London, Anh; trở thành công chúa đầu tiên của thương hiệu này được xây dựng trên máy tính. Tuy nhiên, thương hiệu này sử dụng phiên bản hoạt hình vẽ tay truyền thống của Rapunzel trên phần lớn các sản phẩm của họ. Tiếp sau lễ đăng quang, Rapunzel được công nhận với trang riêng của mình trên website chính thức của Những nàng công chúa Disney.

Disney Consumer Products đã cho ra mắt một số sản phẩm dựa trên phim Tangled có Rapunzel. Rapunzel xuất hiện với vai trò một nhân vật trong một trò chơi thám hiểm tương tác dựa trên bộ phim, với tên gọi Tangled: The Video Game. Trò chơi được phát hành bởi Disney Interactive Studios vào ngày 23 tháng 11 năm 2010, một ngày trước khi bộ phim được ra mắt tại các rạp (24 tháng 11), dành riêng cho nền tảng trò chơi điện tử của Nintendo, Wii và DS, dựa theo cốt truyện của bộ phim gốc. Nữ diễn viên lồng tiếng Mandy Moore đảm nhận tiếp vai Rapunzel của mình trong trò chơi này. Nàng Rapunzel cũng được mô phỏng trong nhiều sản phẩm búp bê. Rapunzel là nhân vật đầu tiên được sáng tạo và ra mắt như một phần của bộ sưu tập Disney Animator's Collection, một series búp bê diễn tả lại mười một nàng công chúa Disney trong hình dạng những em bé. Sản phẩm được thiết kế bởi Glen Keane, người lam nhiệm vụ họa sĩ giám sát trong bộ phim gốc.

Walt Disney Parks and Resorts (các khu công viên và nghỉ dưỡng)

Rapunzel hiện đang có mặt tại một số điểm đến thu hút của một số công viên và khu nghỉ dưỡng Walt Disney Parks and Resorts. Cùng với sự ra mắt của bộ phim, nhiều điểm tham quan lấy cảm hứng từ "Tangled" đã được xây dựng và đang mở cửa tại một số địa điểm của Disney Park ở cả California và Florida, USA. Trong đó có cả một phiên bản kích cỡ thật của toà tháp của Rapunzel, đặt tại Fantasyland.

Là một phần của bộ ảnh Disney Dream Portrait Series của nhiếp ảnh gia Annie Leibovitz mà bà đang thực hiện cho Walt Disney Parks and Resorts từ năm 2007, The Walt Disney Company mời ca sĩ kiêm nhạc sĩ nhạc đồng quê người Mỹ Taylor Swift tham gia làm người mẫu cho nhân vật Rapunzel. Miêu tả chi tiết tác phẩm này, Us Weekly viết, "Bức ảnh tuyệt vời — được đặt tiêu đề 'Where a world of adventure awaits' (Nơi một thế giới phiêu lưu đang chờ đón) — thể hiện hình ảnh nữ ca sĩ giành giải Grammy 23 tuổi ngồi trên bờ cửa sổ của một toà lâu đài bằng đá rêu phong. Lớp váy lót màu hồng lấp ló bên dưới chiếc váy dài màu tím khi nàng ngước nhìn hồi lâu với vẻ bâng khuâng vào khoảng không, mái tóc vàng dài như của hoàng gia của nàng nhẹ bay trong gió. " Swift nói với tạp chí On The Red Carpet rằng cô rất vinh dự khi được chọn tham gia thực hiện tác phẩm này.

Phản hồi và nhận xét

Nhận xét từ các nhà phê bình

Rapunzel được đón nhận nồng nhiệt và đánh giá tích cực bởi phần lớn các nhà phê bình. Sara Vizcarrondo của tạp chí Boxoffice thích nhân vật này, miêu tả nàng là "một nữ nhân vật chính năng động có thể dễ dàng vượt qua tiêu chuẩn nghiêm ngặt của một nàng công chúa." Lisa Schwarzbaum của tạp chí Entertainment Weekly ca ngợi tính cách độc lập của nàng Rapunzel qua việc nhấn mạnh vào mối quan hệ giữa hai nhân vật chính trong phim. Cô viết, "Thời của những câu chuyện cổ tích với các hoàng tử làm nhiệm vụ giải cứu công chúa đã qua. Thời của những chuyến phiêu lưu với những con người lanh lợi và sắc sảo đã bắt đầu." Tương tự như vậy, Stephen Whitty của tờ The Star-Ledger miêu tả nhân vật là "một cô gái trẻ thực sự có tài năng". Kenneth Turan của tờ Los Angeles Times viết rằng Rapunzel là "một cô gái trẻ rất hiện đại". Bruce Diones của báo The New Yorker thích Rapunzel bởi nàng "có trí thông minh sắc sảo và những mối quan tâm rất thông minh," và tránh "không trở thành một thiếu niên hay nói nhiều". Claudia Puig của báo USA Today viết, "Rapunzel đáng tin với vai thiếu niên của nàng" hơn bất kì nhân vật nữ chính của Disney trước đó. Miêu tả rằng nữ nhân vật đã mang lại "niềm vui thích" cho mình, Marjorie Baumgarten của tờ The Austin Chronicle viết, "Rapunzel là một cô gái gan dạ, có thể tự bảo vệ mình".

Cathy Jakicic của tờ Milwaukee Journal Sentinel gọi Rapunzel là một nhân vật nữ chính khá "luộm thuộm và tự lập" biết "tự giải thoát cho mình". Miêu tả nhân vật là một cô gái "ngây thơ nhưng (chắc chắn là) rất mạnh mẽ và quyết đoán, nhà báo Helen O'Hara của tạp chí Empire ca ngợi việc cả Rapunzel và Flynn đều là các nhân vật được "phát triển rất hay và hợp lý" và "tình yêu nảy nở giữa họ có nền tảng vững chắc hơn là chỉ một cái nhìn ao ước thoáng qua." Tương tự, tờ Mountain Xpress ca ngợi mối quan hệ và tình yêu của Rapunzel và Flynn, viết rằng, "điều tuyệt vời nhất đó là sự tương tác của hai nhân vật chính với nhau... nói thật là hai nhân vật hoạt hình này có vẻ thật và lôi cuốn hơn cả một số phim người đóng." Peter Travers của tạp chí Rolling Stone thì lại rất ấn tượng với mối quan hệ giữa Rapunzel và mẹ Gothel, viết rằng, "việc Rapunzel trưởng thành và bước ra khỏi sự che chở và cái bóng của người mẹ yêu thương nhất đã thật sự cuốn hút tôi."

Là nhân vật thứ mười trong hàng những nàng công chúa Disney, một số nhà phê bình đã có những so sánh tích cực giữa Rapunzel và các công chúa Disney trước đó, đáng chú ý nhất là với Ariel trong Nàng tiên cá (1989). Joe Neumaier của tờ Daily News so sánh tính độc lập của Rapunzel với nàng Belle trong phim Người đẹp và quái vật (1991), nói rằng, "nàng Rapunzel hết sức hiện đại đã thể hiện phần lớn những gì tuyệt vời nhất ". Jonathan Crocker của tạp chí Total Film lưu ý những điểm tương đồng giữa Rapunzel và Ariel, miêu tả nàng là "một nhân vật nữ chính có khát khao cháy bỏng được ngắm nhìn thế giới bên ngoài." Mike Scott của tờ The Times-Picayune nói rằng sự ngây thơ trong trắng của Rapunzel "gợi nhắc lại hình ảnh nàng công chúa Giselle hay thay đổi do Amy Adams đóng trong phim... Enchanted." Tom Charity của báo LoveFilm nhận xét về tính độc lập của nhân vật, ví nàng với cả Ariel và Mulan trong phim Mulan (1998). Charity cũng nói rằng Rapunzel "đã thêm vào truyền thống gần đây của Disney về những nữ nhân vật chính tự do, ít phụ thuộc".

Một số nhà phê bình có phản hồi ít tích cực hơn. Mặc dù Richard Corliss của tạp chí Time thực sự yêu thích bộ phim, anh cảm thấy rằng trọng tâm được đặt khá nhiều vào Flynn Rider và với Rapunzel như thế là chưa đủ. Corliss đặt câu hỏi về tương lai của những nữ nhân vật hoạt hình chính của Disney, viết rằng, "Trong suốt 60 năm… những cô gái luôn là các nhân vật chính, được mong chờ đến tuổi trưởng thành, vượt qua mọi thử thách và, nói chung là, khá nam tính," và chỉ trích nhiều hãng phim khác đã "bỏ ngoài những câu chuyện với nhân vật nữ chính." Tom Huddleston của tạp chí Time Out nhận xét Rapunzel hơi "đơn điệu. James Berardinelli của báo ReelViews có những quan điểm trái chiều trong bài nhận xét của mình, viết rằng, "mặc dù rất dễ thương và mạnh mẽ, Rapunzel không đáng nhớ bằng Nàng Bạch Tuyết, Ariel, hay Belle."

Giải thưởng và sự công nhận
Tala Dayrit của tờ Female Network nhắc tới Rapunzel trong bài báo "30 Fierce and Fun Female Cartoon Characters" của mình, viết rằng, khác với nhân vật trong truyện cổ tích gốc, "Cô ấy không phải là một nàng công chúa yếu đuối không tự lo liệu được cho bản thân bị giam giữ trong một toà tháp cao chờ đợi số phận mình định đoạt, mà là một cô gái mạnh mẽ có thể tự bảo vệ mình trong một trận chiến."

Trong bộ phim, Rapunzel biểu diễn bài hát "I See the Light" cùng với Flynn Rider. Bài hát nhận được một đề cử giải Oscar cho "Bài hát gốc hay nhất" ở Lễ trao giải Oscar năm 2011. Nữ diễn viên lồng tiếng Mandy Moore biểu diễn bài hát tại lễ trao giải cùng với nam diễn viên chính Zachary Levi, người lồng tiếng cho nhân vật Flynn trong bộ phim. Tuy nhiên, bài hát đã giành được giải Grammy cho "Bài hát hay nhất viết cho sản phẩm truyền thông có hình ảnh]] ở lễ trao giải lần thứ 54, năm 2012.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang web chính thức
Rapunzel tại Disney Princess

Nhân vật công chúa Disney

it:Rapunzel
Nhân vật Kingdom Hearts


title: Saloninus

text:
Publius Licinius Cornelius Saloninus Valerianus (242 – 260) là Hoàng đế La Mã vào năm 260.

Tiểu sử
Saloninus sinh vào khoảng năm 242. Cha của cậu sau là Hoàng đế Gallienus và mẹ là Cornelia Salonina, gốc người Hy Lạp từ Bithynia. Năm 258 Saloninus được cha mình phong làm Caesar (giống như người anh Valerianus II đã qua đời khoảng năm 258) và gửi đến Gaul để bảo vệ phòng tuyến sông Rhine nhằm ngăn ngừa ngoại tộc xâm nhập. Bray phỏng đoán rằng việc Saloninus được phong làm Caesar như người anh Valerianus II ở Illyria cũng do sự xúi giục của Valerianus I. Nếu như Valerianus II được sự bảo trợ của Ingenuus, thống đốc các tỉnh Illyria, thì Saloninus cũng được đặt dưới sự bảo hộ của viên pháp quan thái thú (praetorian prefect) Silvanus, Saloninus khi làm Caesar tại Gaul còn có tư dinh tại Colonia Agrippina (nay là Cologne).

Vào năm 260, Silvanus với Saloninus có tranh chấp với viên trấn thủ Postumus về một số chiến lợi phẩm mà quân của Postumus đã chiếm được từ tay quân German trong một cuộc đột kích thành công vào xứ Gaul. Tuy nhiên, Postumus lại tuyên bố nổi loạn rồi dẫn quân tiến hành bao vây Colonia Agrippina, do thực lực đôi bên quá chênh lệch nên chẳng bao lâu thành bị hạ, vị hoàng tử trẻ tuổi Saloninus cùng người giám hộ Silvanus đều bị giết chết. Rồi sau đó Postumus tự xưng hoàng đế và định đô ngay tại đây, lãnh thổ của ông được gọi là Đế quốc Gallia tồn tại cho đến khi bị Hoàng đế Aurelianus chiếm lại sau trận Châlons vào năm 274.

Chú thích

Tham khảo
Aurelio Vittore, Epitome, 32.3
Aurelio Vittore, De Caesaribus, 33.8
Eutropius, Breviarium ab Urbe condita, 9.9
Historia Augusta, Tyranni triginta, 3.2
Zosimo, Historia nea, 1.38.2
Zonara, Chronicon, 12.24.10-12
 Polfer, Michael, "Postumus", De Imperatoribus Romanis
 "Saloninus", Dictionary of Greek and Roman Antiquities, edito da William Smith, 1870, vol. 3, pp. 698-699.

Hoàng đế La Mã được tôn vinh
Sinh năm 242
Mất năm 260
Hoàng đế La Mã thế kỷ 3
Khủng hoảng thế kỷ thứ Ba
Hoàng đế La Mã bị giết


title: Trebonianus Gallus

text:
Trebonianus Gallus (; 206 – 253), là Hoàng đế La Mã từ năm 251 đến 253, đồng cai trị cùng con mình là Volusianus.

Thiếu thời

Gallus sinh vào năm 206 tại Ý trong một thế gia vọng tộc dòng dõi Nguyên lão nghị viên Etrusca. Ông có hai người con qua cuộc hôn nhân với Afinia Gemina Baebiana là Gaius Vibius Volusianus, sau này trở thành Hoàng đế và một người con gái tên Vibia Galla. Sự nghiệp ban đầu của ông là một cursus honorum điển hình, với nhiều chức vụ được bổ nhiệm gồm cả chính trị lẫn quân sự. Ông từng giữ chức chấp chính quan La Mã vào năm 250 được cử làm thống đốc tỉnh La Mã vùng Thượng Moesia, một chức vụ đã cho thấy sự tin cậy của Hoàng đế Trajan Decius đối với ông. Ở Moesia, Gallus là một nhân vật quan trọng trong việc đẩy lùi các cuộc tấn công xâm lược thường xuyên của các bộ tộc người Goth vùng sông Danube và rất được lòng quân sĩ, từng phục vụ trong suốt thời ky trị vì ngắn ngủi của ông nhờ những hình tượng chính thức của mình như: mái tóc cắt theo kiểu nhà binh, vóc dáng tựa như võ sĩ giác đấu cùng tư thế oai phong lẫm liệt.

Nắm quyền
Tháng 6 năm 251, Decius và đồng hoàng đế cũng là con trai của ông Herennius Etruscus đều chết trong trận Abrittus dưới tay quân Goth mà họ dự định trừng trị vì tội dám xâm phạm bờ cõi Đế quốc La Mã. Theo lời đồn được sự ủng hộ của Dexippus (một nhà sử học Hy Lạp cùng thời) và lời sấm truyền thứ mười ba của Sibylline, sự thất bại của Decius phần lớn là do Gallus đã bắt tay với quân xâm lược để mưu hại chủ cũ. Trong bất cứ tình huống nào, khi quân đội nghe được hung tin liền tôn phò Gallus làm hoàng đế, mặc dù đứa con trai còn lại của Decius là Hostilianus đã lên ngôi hoàng đế ở Roma. Hành động này của quân đội và trong thực tế là Gallus dường như có mối quan hệ tốt với gia đình của Decius, khiến lời cáo buộc của Dexippus không chắc có thực. Dù Gallus chưa từ bỏ ý định trở thành hoàng đế, nhưng ông đã phải chấp nhận Hostilianus là đồng hoàng đế, có lẽ cũng để tránh những tổn hại của một cuộc nội chiến.

Lo lắng cho việc củng cố vị trí của mình tại Roma và ổn định tình hình trên biên giới sông Donau, Gallus quyết định nghị hòa với người Goth. Thỏa thuận hòa bình cho phép người Goth rời khỏi lãnh thổ La Mã trong khi được phép giữ lại tù binh cùng chiến lợi phẩm của họ. Ngoài ra, điều khoản còn buộc triều đình phải trả cho họ một khoản cống nạp hàng năm. Khi đến Roma, danh hiệu hoàng đế của Gallus mới được sự công nhận chính thức từ Viện Nguyên lão, người con Volusianus của ông được phong là Caesar. Ngày 24 tháng 6 năm 251, Decius được phong thần, nhưng đến ngày 15 tháng 7 thì Hostilianus đột ngột qua đời trong một trận dịch hạch vừa bùng phát. Ngoài ra dưới thời trị vì của mình, Gallus từng ra lệnh mở một cuộc đàn áp cục bộ và thiếu sự phối hợp các tín đồ Kitô giáo từ lời cáo buộc của Giáo hoàng Cornelius vào năm 252.

Ngoại tộc xâm lấn

Giống như người tiền nhiệm của mình, Gallus không có lấy một phút giây thảnh thơi để mà trị vì được. Tại phía Đông, một nhà quý tộc Antiochene là Mariades đã nổi loạn và bắt đầu tàn phá Syria và Cappadocia, sau đó bỏ trốn sang Ba Tư. Gallus ra lệnh cho quân của mình tấn công người Ba Tư, nhưng Hoàng đế Ba Tư Shapur I đã dẫn quân xâm chiếm Armenia và đánh bại một đội quân La Mã lớn trong trận đột kích ở Barbalissos vào năm 253. Sau đó Shapur I lại tiếp tục xâm chiếm các tỉnh ở Syria không được bảo vệ, tất cả đồn binh lê dương và thành phố tại đây đều lần lượt bị chiếm đóng và tàn phá, bao gồm cả thành Antioch mà không gặp phải phản ứng nào.

Cuộc xâm lược của người Ba Tư còn được lặp lại trong năm sau, thế nhưng lúc bấy giờ Uranius Antoninus (một linh mục ban đầu được gọi là Sampsiceramus), một hậu duệ của hoàng tộc Emesa, đã mang quân giao chiến dữ dội với Shapur và buộc ông phải rút lui. Nhân cơ hội này mà Uranius Antoninus liền tự xưng hoàng đế, sự kiện này được xác đình là nhờ vào các tiền xu được đúc cùng với hình ảnh của ông và hàng chữ bên trên. Cùng lúc đó,trên sông Donau, các bộ tộc người Scythia một lần nữa lại nổi lên như một hiểm họa ngoại xâm bất chấp hiệp ước hòa bình mà họ ký kết với La Mã vào năm 251. Họ xâm chiếm Tiểu Á bằng đường biển, thiêu hủy ngôi đền thờ Artemis ở Ephesus và trở về nhà với chiến lợi phẩm trong tay. Vùng Hạ Moesia cũng bị xâm lược vào đầu năm 253. Aemilianus, thống đốc vùng Thượng Moesia và Pannonia, dẫn đầu trong cuộc chiến và đã đánh bại quân xâm lược.

Cái chết
Kể từ khi quân đội không còn hài lòng với Hoàng đế, đám binh sĩ liền tôn Aemilianus làm hoàng đế. Với một kẻ tiếm ngôi đe dọa đến ngôi vị của mình, Gallus đã chuẩn bị cho một cuộc chiến chống lại Aemilianus. Ông cho gọi nhiều quân đoàn lê dương và ra lệnh cho quân tiếp viện từ Gaul trở về Roma dưới sự chỉ huy của vị hoàng đế tương lai Publius Licinius Valerianus. Bất chấp những biến động này, Aemilianus mau chóng hành quân vào đất Ý sẵn sàng chiến đấu cho yêu sách của mình và ngầm sai người lẻn vào bắt sống Gallus tại Interamna (nay là Terni) trước khi Valerianus đến kịp lúc. Những gì thực sự xảy ra ở đó cho đến nay đối với giới sử học vẫn còn mơ hồ. Những nguồn tài liệu về sau cho rằng sau một thất bại ban đầu, Gallus và Volusianus đều đám binh sĩ dưới quyền sát hại; hoặc Gallus đã không có cơ hội để đối mặt với Aemilianus cũng bởi do quân của ông đa phần đều ngả về kẻ tiếm ngôi. Dù gì đi nữa thì tất cả đồng ý rằng Gallus và Volusianus đều bị giết vào tháng 8 năm 253.

Chú thích

Tham khảo
 Bray, John. Gallienus: A Study in Reformist and Sexual Politics, Wakefield Press, 1997. ISBN 1-86254-337-2
 Bowman Alan K., Garnsey Peter, Cameron Averil (ed.). The Cambridge Ancient History: The Crisis of Empire, A.D. 193–337, Cambridge University Press, 2005. ISBN 0-521-30199-8.
 Potter, David S. The Roman Empire at Bay AD 180–395, Routledge, 2004. ISBN 0-415-10058-5.

Liên kết ngoài
Bảo tàng Nghệ thuật Đô thị: Tượng đồng của Trebonianus Gallus

Sinh năm 206
Mất năm 253
Hoàng đế La Mã thế kỷ 3
Chấp chính quan của Đế quốc La Mã
Khủng hoảng thế kỷ thứ Ba
Trebonianus Gallus, Gaius
Moesia
Hoàng đế La Mã bị giết


title: Aemilianus

text:
Aemilianus (; khoảng 207/213 – 253), là Hoàng đế La Mã được 3 tháng vào năm 253. Aemilianus là chỉ huy quân đội La Mã ở Moesia, nhờ giành một chiến thắng quan trọng chống lại quân xâm lược người Goth mà ông được binh sĩ ca ngợi và tôn kính. Sau đó dựa vào thực lực của mình, ông mau chóng tiến quân về Ý đánh bại Hoàng đế Trebonianus Gallus mà ít lâu sau bị thuộc hạ của mình giết chết khi một viên tướng khác là Valerianus, cũng tự phong làm Hoàng đế rồi thống soái đại quân tiến đánh Aemilianus nhằm phân định ngôi vị giữa đôi bên.

Tiểu sử

Thiếu thời

Aemilianus được sinh ra ở châu Phi thuộc La Mã. Theo nguồn tài liệu từ thế kỷ 4 Epitome de Caesaribus thì ông được sinh ra tại Girba (nay là Djerba, một hòn đảo ngoài khơi bờ biển của Tunisia) và là người Moor; một tài liệu tham khảo cũng cùng một nguồn các lời gợi ý cho rằng ông được sinh vào khoảng 207. Nhà sử học thế kỷ 12 Joannes Zonaras gọi ông là một người Libya (nghĩa là đến từ phía tây Ai Cập và phía đông Libya) hơn là một người Moor, riêng một cuốn biên niên sử thế kỷ 13 còn cho là ông đã bốn mươi tuổi vào thời điểm qua đời năm 253.

Về dòng dõi của Aemilianus có hai tới nghi vấn khác nhau đều mang tính phóng đại: trong khi nhà sử học Eutropius và dịch giả của ông Paeanius luôn phỉ báng Aemilianus về việc tiếm vị thất bại khi họ nói rằng ông xuất thân từ một gia đình bình thường, John thành Antioch thì lại dựa vào những lời tuyên truyền của Aemilianus khi ông cho rằng kẻ tiếm ngôi sử dụng thân thế của mình để thâu tóm quyền hành. Aemilianus kết hôn với Cornelia Supera, một phụ nữ gốc Phi nhưng không rõ họ kết hôn vào năm nào, cũng có thể là cả hai đều từ cùng một nơi, các nhà sử học đều cho rằng họ đã kết hôn trước khi Aemilianus rời khỏi châu Phi.

Binh nghiệp
Dưới thời Hoàng đế Trebonianus Gallus và con trai của ông Volusianus (251-253), Aemilianus được triều đình gửi đến các nước vùng Balkan để chỉ huy quân đội. Trọng trách chính của ông là đảm bảo hòa bình dọc theo biên giới sông Danube, vốn là vùng đất hay chịu nhiều cuộc tấn công từ người Goth dưới sự lãnh đạo của vua Cniva.

Gallus đã lo củng cố ngôi vị từ sau cái chết của hoàng đế Decius dưới tay của Cniva trong trận Abrittus vào năm 251 và sau đó phải lo giải quyết một đợt bùng phát nạn dịch hạch đã tàn phá thành Roma. Tuy nhiên ông lại không được lòng binh sĩ trong quân đội, chủ yếu là do các điều ước nhục nhã được ký kết năm 251 với người Goth và vua Shapur I của Ba Tư, người đã tấn công Syria. Theo John thành Antioch thì khi được bổ nhiệm làm thống soái tại Moesia, Aemilianus đã ghen tị với Gallus và âm mưu tạo phản chống lại ông. Ngoài ra ông còn đối địch với Viện Nguyên lão La Mã và kế hoạch nổi loạn của ông đều được các sử gia Jerome và Jordanes xác nhận.

Triều đại

Năm 253, người Goth dưới sự lãnh đạo của vua Cniva tuyên bố họ đã không nhận được khoản cống nạp từ người La Mã theo hiệp ước năm 251. Họ vượt qua biên giới và tấn công Cappadocia, Pessinus, và Ephesus. Các nhà sử học hiện đại tin rằng khoản tiền cống nạp thiếu mất này không làm thay đổi trong chính sách của Đế quốc La Mã, và người Goth gần như chỉ muốn cố gắng để tận dụng sức mạnh quân sự của họ. Aemilianus đã ra lệnh cho quân đội được phân công bảo vệ khu vực, nhưng thất bại gần đây tại trận Abrittus đã đẩy quân của ông bên bờ vực thẳm. Để vực dậy tinh thần binh sĩ, Aemilianus đã cổ vũ họ, nhắc nhở họ về danh dự La Mã (theo Zosimus) và hứa hẹn lấy lại những khoản cống nạp từ người Goth (theo Zonaras). Người La Mã đã tiến hành đột kích người Goth, giết chết gần như tất cả bọn họ rồi tiếp theo dẫn quân xâm nhập lãnh thổ của họ với kết quả là giành được chiến lợi phẩm và giải thoát các tù binh. Đám binh sĩ La Mã được Aemilianus triệu tập liền tôn phò ông làm Hoàng đế. Tuy nhiên theo như Jordanes cho biết thì đại quân của Aemilianus chỉ kéo đi cướp phá bên trong lãnh thổ La Mã hơn là chiếm đoạt cống phẩm của người Goth.

Cùng vài người hầu cận, Aemilianus rời khỏi tỉnh của ông mà không đề phòng và di chuyển một cách nhanh chóng tới Roma để gặp gỡ hoàng đế hợp pháp Gallus trước khi có thể nhận được viện binh về sau. Trong khi Aemilianus tấn công bất ngờ thành Roma dọc theo đại lộ Flaminia, thì cả Gallus và Volusianus đã buộc Viện Nguyên lão phải tuyên bố ông là "kẻ thù nhân dân", sau đó hai người dẫn quân binh rời khỏi Roma để đến gặp kẻ cướp ngôi. Chiến lược này cho thấy quân của Aemilianus có quy mô nhỏ hơn so với đối phương, khi họ có thể không mong đợi quân tiếp viện đến kịp lúc nhưng vẫn tin rằng đại quân của họ sẽ giành chiến thắng trong trận giao chiến. Quân đội hai bên mau chóng dàn trận ở Interamna Nahars (nay là Terni) ở cuối phía nam đường phía đông Flaminia, sau một hồi kịch chiến dữ dội cuối cùng thì Aemilianus thắng trận; làm cho Gallus và Volusianus cùng với một vài tùy tùng chạy trốn về phía bắc, có lẽ họ định thực hiện chiến thuật trì hoãn trước khi đợi quân tiếp viện đến cứu, nhưng tại quảng trường trung tâm Flaminii (nay là San Giovanni Profiamma) ở khúc đường phía tây Flaminia, cả hai người đều bị đám vệ sĩ phản bội giết chết để được thưởng công.

Aemilianus tiếp tục tiến về Roma. Viện Nguyên lão La Mã sau một hồi phản đối kịch liệt cũng đành công nhận ông là hoàng đế. Theo một số nguồn tài liệu thì sau đó Aemilianus đã viết thư cho Viện Nguyên lão, hứa sẽ chiến đấu vì Đế quốc ở Thrace và chống lại người Ba Tư, cùng với tuyên bố sẽ từ bỏ quyền lực của mình cho Viện Nguyên lão mà ông chỉ coi mình là một vị tướng. Aemilianus tiếp nhận danh hiệu Pius, Felix và Pater Patriae, tribunicia potestas và được thăng lên tới chức pontifex maximus; tuy nhiên ông lại không được bầu chọn làm chấp chính quan (có thể là do gốc gác không thuộc Nguyên lão nghị viên La Mã chính thống). Những đồng tiền đúc của ông cho thấy lời tuyên truyền của ông chỉ tập trung vào khả năng chỉ huy quân sự của mình, cũng bởi ông đã đánh bại người Goth khi ít ai nghĩ rằng điều này có thể xảy ra, và do đó mọi người coi ông là người thích hợp cho công việc khôi phục lại sức mạnh của Đế quốc La Mã, vốn đã bị suy yếu nhiều do thường xuyên bị nội loạn và ngoại xâm tác động.

Tuy nhiên, viên thống đốc các tỉnh vùng sông Rhine là Valerianus lại đang trên đường tiến về phía nam với một đội quân mà Zosimus đã gọi đấy là quân tăng viện cho Gallus. Nhưng các sử gia hiện đại tin rằng đội quân này có thể được huy động cho một chiến dịch đương nhiệm ở phía Đông, và chỉ di chuyển sau cái chết của Gallus nhằm hỗ trợ cho Valerianus trong cuộc tranh đoạt quyền bính. Quân sĩ của Hoàng đế Aemilianus do lo sợ sẽ bùng nổ một cuộc nội chiến nên chần chừ chưa chịu tiến công trong khi đại quân của Valerianus đã mau chóng tiến hành binh biến và áp sát thành Roma. Thấy vậy đám binh sĩ quyết định nổi loạn giết chết ông tại Spoletium hoặc tại cầu Sanguinarium, giữa Oriculum và Narnia (Khúc đường giữa Spoletium và Roma) và chịu công nhận Valerianus là hoàng đế mới của họ. Sau cái chết của Aemilianus vốn xảy ra từ cuối tháng 7 đến giữa tháng 9, Valerianus còn cho công bố một memoriae damnatio chống lại ông trước toàn thể thần dân.

Cũng có thể là kẻ tiếm vị Silbannacus là một sĩ quan do Aemilianus để ở lại Roma trước khi tiến quân trừ diệt Valerianus, người sau này đã cố gắng trở thành hoàng đế nhưng về sau cũng bị đám binh sĩ dưới trướng sát hại.

Tình trạnh hỗn loạn dưới thời Aemilianus rốt cuộc cũng được sử gia Eutropius tóm gọn lại như sau:

Chú thích

Tham khảo
 Banchich, Thomas, "Marcus Aemilius Aemilianus (ca. July – ca. September, 253)", De Imperatoribus Romanis
 Potter, David S., The Roman Empire at Bay AD 180–395, Routledge, 2004. ISBN 0-415-10058-5

Liên kết ngoài

Sinh năm 207
Mất năm 253
Vụ phạm tội năm 253
Khủng hoảng thế kỷ thứ Ba
Hoàng đế La Mã bị sát hại
Người Moesia
Hoàng đế La Mã thế kỷ 3
Hoàng đế La Mã bị giết
Moesia


title: Rescue Me!

text:
là một loạt manga được thực hiện bởi Yoshiharu Makita. Tạp chí Champion RED Ichigo của Akita Shoten vừa phát sóng một đoạn video giới thiệu cho anime chuyển thể này. Bản chuyển thể anime OVA một tập trên đĩa Blu-ray được phát hành vào ngày 20 tháng 6 năm 2013 và kèm theo phiên bản giới hạn của tập manga thứ 3. OVA do Keiichiro Kawaguchi làm đạo diễn và Satoshi Isono phụ trách thiết kế các nhân vật. Yutaka Mukumoto làm đạo diễn hình ảnh và Haruko Nobori thực hiện chỉnh màu. Satoshi Isono đóng vai trò đạo diễn hoạt họa.

Cốt truyện
Cốt truyện manga xoay quanh Mizutani Masayuki, một học sinh phổ thông bình thường có cha mẹ đang bận công việc ở nước ngoài. Một ngày nọ, Shimizu Sayaka, Bạn cùng lớp của cậu đột nhiên chuyển tới sống cùng cậu với tư cách một người giúp việc rất thích quấy rối, và thường dẫn tới những tình cảnh ecchi dở khóc dở cười. Từ ngày đó, Masayuki thấy mình phải đối phó với Sayaka, cùng các nhân vật khác như bà dì trẻ con Takamura Yuka hay gọi cậu là "Onii-chan", người yêu của Yuka là cô nàng yandere Takagi Mai rất ghét Masayuki, và cả đàn em là Ozono Anna với trí tưởng tượng quái đản về mối quan hệ giữa Masayuki và Sayaka cùng cậu bạn ghen ăn tức ở Matsushita.

Nhân vật

Truyền thông

Manga

Tham khảo

Liên kết ngoài

Manga năm 2008
Anime năm 2013
Akita Shoten
Anime và manga tình cảm hài
Manga khiêu dâm
OVA anime
Manga dài tập
Shōnen manga


title: Chiêu Hiến vương hậu

text:
Chiêu Hiến Vương hậu (chữ Hán: 昭憲王后; Hangul: 소헌왕후, 12 tháng 10, 1395 - 19 tháng 4, 1446), là Vương hậu của Triều Tiên Thế Tông, và là mẹ ruột của Triều Tiên Văn Tông và Triều Tiên Thế Tổ.

Tiểu sử
Chiêu Hiến vương hậu sinh vào ngày 28 tháng 9 năm Triều Tiên Thái Tổ thứ 4, tức ngày 12 tháng 10 năm 1395 theo dương lịch. Bà nguyên quán Thanh Tùng, là trưởng nữ của Thanh Xuyên phủ viện quân Thẩm Ôn (靑川府院君沈溫) với Tam Hàn Quốc Đại phu nhân An thị ở Thuận Hưng (三韓國大夫人順興安氏).

Năm 1408, bà kết hôn với Trung Ninh quân Lý Tạo, ban đầu phong làm Kính Thục Ông chúa (敬淑翁主). Năm 1417, cải phong thành Tam Hàn Quốc Đại phu nhân (三韓國大夫人).

Năm 1418, Trung Ninh Đại quân Lý Tạo được sắc phong làm Vương thế tử chính vị Trữ quân, bà cũng được sắc phong làm Kính tần (敬嬪). Cùng năm đó vào tháng 9, Thái Tông truyền ngôi cho Thế tử, Thẩm thị được phong làm Cung phi (恭妃). Tuy nhiên vào lúc đó, cha của bà là Thẩm Ôn âm mưu làm phản bị xử tử, các quan đại thần đã dâng sớ đòi phế phi. Do bà đã hạ sinh 3 vị Vương tử cho Vương thất, cũng như có sự ủng hộ của Thái thượng vương cùng Triều Tiên Thế Tông, nên vị trí Trung điện của bà vẫn được giữ vững.

Năm 1432, quan viên Lễ tào dâng sớ trình về danh hiệu của bà không giống với pháp chế, nên đã đổi thành Vương phi (王妃).

Năm 1446, ngày 24 tháng 3 (tức ngày 19 tháng 4), bà bệnh nặng và hoăng thệ, khi đang đến thăm phủ đệ của con trai thứ là Thủ Dương đại quân, tức Triều Tiên Thế Tổ sau này. Ban đầu, bà được an táng ở Hiến lăng (獻陵), sau này Triều Tiên Duệ Tông di táng sang Anh lăng (英陵).

Gia đình
 Nội tổ phụ: Tả Nghị Chính Thẩm Đắc Phù (沈德符, 1328 - 1401).
 Nội tổ mẫu: Biện Hàn Quốc đại phu nhân họ Tống ở Thanh Châu (卞韓國大夫人 淸州 宋氏) và Trinh Kính phu nhân họ Môn ở Nhân Xuyên (仁川門氏).
 Ngoại tổ phụ: Lĩnh Đôn ninh An Thiên Bảo (安天保, 1339 -1425).
 Ngoại tổ mẫu: Trinh Kính phu nhân họ Kim ở Ninh Châu (貞敬夫人寧州金氏).
 Bá phụ: Tả quân đô tổng chế Thẩm Nhân Phụng (左軍都摠制 沈仁鳳).
 Bá mẫu: Đông Dương quận phu nhân họ Thân ở Bình Sơn (東陽郡夫人 平山申氏).
 Bá phụ: Nhân Thọ phủ doãn Thẩm Trừng (仁壽府尹 沈澄).
 Bá mẫu: Phu nhân họ Tống ở Lệ Sơn (礪山宋氏).
 Thúc phụ: Thanh Nguyện quân Thẩm Tông (靑原君沈悰)
 Thúc mẫu: Khánh Thiện công chúa (慶善公主), con gái của Triều Tiên Thái Tổ và Thần Ý Vương hậu.
 Phụ thân: Lĩnh Nghị Chính phủ sự Thanh Xuyên phủ viện quân Thẩm Ôn (靑川府院君沈溫, ?-1418).
 Mẫu thân: Tam Hàn Quốc Đại phu nhân họ An ở Thuận Hưng (三韓國大夫人順興安氏).
 Em trai: Lĩnh Trung Xu viện sự Thẩm Tuấn (領中樞院事沈濬).
 Em dâu: Phu nhân họ Mẫn ở Ly Hưng.
 Em trai: Lĩnh Nghị Chính Thanh Tùng phủ viện quân Thẩm Quái (領議政 靑松府院君 沈澮), cao tổ phụ của Nhân Thuận vương hậu.
 Em dâu: Trinh Kính phu nhân họ Kim ở Nguyện Châu (原州金氏).
 Em trai: Lĩnh Trung Xu viện sự Tĩnh Di công Thẩm Quyết (領中樞院事 靖夷公沈決).
 Em dâu: Phu nhân họ Thận ở Ký Xương (居昌愼氏).
 Em gái: Phu nhân họ Thẩm.
 Em gái: Phu nhân họ Thẩm.
 Em rể: Khương Hoài Bá, con trai của Tri Đôn Ninh Tấn Dương phủ viện quân Đái Mẫn Công Khương Thạc Đức (知敦寧 晋陽府院君 戴敏公 姜碩德).
 Cháu gái: Lệnh tần họ Khương (令嬪 姜氏).
 Em rể: Hữu Nghị Chính Cung Túc công Lô Hãn (右議政 恭肅公 盧閈).
 Em gái: Phu nhân họ Thẩm.
 Em rể: Phó Tri Đôn Ninh phủ sứ Liễu Tử Giai (副知敦寧府使 柳子偕).
 Em gái: Phu nhân họ Thẩm.
 Em rể: Toàn Châu phủ doãn Lý Sùng Chi (全州府尹李崇之).
 Em gái: Phu nhân họ Thẩm.
 Em rể: Phó Tri Đôn Ninh phủ sự Phác Khứ Sơ (副知敦寧府事 朴去疎).
 Cháu trai: Phán thư Phác Trọng Thiện (判書朴仲善; 1435 - 1481), tự Tử Thục (子淑).
 Ngoại tôn nữ: Thăng Bình phủ đại phu nhân Thuận Thiên Phác thị (昇平府大夫人 順天朴氏; 1455 - 1506).
 Ngoại tôn rể: Nguyệt Sơn Đại quân Lý Đình (月山大君李婷), anh trai của Triều Tiên Thành Tông, con trai của Triều Tiên Đức Tông và Chiêu Huệ vương hậu.
 Ngoại tôn nữ: Thuận Thiên phủ phu nhân Thuận Thiên Phác thị (順天府夫人 順天朴氏).
 Ngoại tôn rể: Doãn Nhữ Bật (尹汝弼; 1466 - 1555), phong Pha Nguyện phủ viện quân (坡原府院君), cha của Chương Kính Vương hậu.
 Ngoại tôn nữ: Thuận Thiên Phác thị (順天朴氏; 1467 - 1485).
 Ngoại tôn rể: Tề An Đại quân Lý Huyên (齊安大君李琄), con trai của Triều Tiên Duệ Tông và An Thuận vương hậu.
 Ngoại tôn tử: Lãnh nghị chính Phác Nguyên Tông (領議政 朴元宗; 1467 - 1510), tự Bá Dận (伯胤), phong Bình Thành phủ viện quân (平城府院君).

Thụy hiệu
 Tuyên Nhân Tề Thánh Chiêu Hiến Vương hậu
 宣仁齊聖昭憲王后
 선인제성소헌왕후
 Seonin Seseong Sohyeon Wanghu

Tham khảo
 Triều Tiên vương triều thực lục
 Thanh Tùng Thẩm thị đại tông hội (青松沈氏大宗會)

Vương hậu Triều Tiên
Sinh năm 1395
Mất năm 1446
Ông chúa Triều Tiên


title: Max von Bock und Polach

text:
Max Friedrich Ernst von Bock und Polach (5 tháng 9 năm 1842 tại Trier – 4 tháng 3 năm 1915 tại Hannover) là một sĩ quan quân đội Phổ, về sau được phong quân hàm Thống chế. Ông đã từng tham chiến trong ba cuộc chiến tranh thống nhất nước Đức trong thời kỳ cầm quyền của Thủ tướng Otto von Bismarck.

Tiểu sử

Thân thế
Max sinh ngày 5 tháng 9 năm 1842, trong gia đình quý tộc cổ vùng Meißen Bock und Polach và là con trai thứ của Ernst von Bock und Polach (1799 – 1849). Anh cả của ông là Đô trưởng Mülheim an der Ruhr về sau này, Karl von Bock und Polach (1840 – 1902).

Binh nghiệp
Sau khi học tập trong đội thiếu sinh quân, Bock und Polach, cùng với anh ruột của mình là Karl, đã gia nhập Trung đoàn Bộ binh số 55 (số 6 Westfalen) vào năm 1860 với quân hàm Thiếu úy. Ông tham gia cuộc Chiến tranh Đức-Đan Mạch năm 1864 và cuộc Chiến tranh Áo-Phổ năm 1866. Trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871), trên cương vị là sĩ quan phụ tá của Trung tướng Adolf von Glümer, ông là một thành viên của Bộ Tham mưu Sư đoàn số 13 và được phong tặng Huân chương Thập tự Sắt hạng II.

Được thăng quân hàm Đại úy, ông giảng dạy tại Trường Quân sự (Kriegsschule) Hannover sau khi cuộc chiến tranh chấm dứt. Không lâu sau đó, ông được đổi sang biên chế của Trung đoàn Bộ binh số 16 (số 3 Westfalen). Vào năm 1872, ông được phong danh hiệu à la suite của Trung đoàn Bộ binh "Bá tước Bülow von Dennewitz" số 55 (số 6 Westfalen), trực thuộc Bộ Tham mưu.

Với quân hàm Thượng tá, ông đã nhậm chức Tham mưu trưởng của Quân đoàn VIII tại Koblenz vào năm 1874. Sau đó, vào năm 1875, ông gia nhập Bộ Tham mưu Sư đoàn số 31 tại Straßburg, nơi ông được phong cấp Thiếu tá vào ngày 20 tháng 9 năm 1876. Tiếp theo đó, ông được chuyển vào Bộ Tổng chỉ huy của Quân đoàn XV. Từ năm 1882 cho đến năm 1884, ông là một thành viên của Bộ Tổng tham mưu tại kinh thành Berlin. Sau khi được thăng cấp Thượng tá, ông trở lại Quân đoàn XV ở Straßburg và được lãnh chức Tham mưu trưởng. Trên cương vị này, ông được lên quân hàm Đại tá vào năm 1887.

Sau khi Bock und Polach được lên chức Thiếu tướng vào năm 1890, ông trở lại Bộ Tổng tham mưu vào năm sau với vai trò là thành viên của Ủy ban Nghiên cứu Quân sự cấp cao (Obermilitärstudienkommission) và Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần. Vào năm 1893, ông được lên quân hàm Trung tướng và được bổ nhiệm làm Sư trưởng của Sư đoàn số 20 tại Hannover. Với cấp bậc Thượng tướng Bộ binh, Bock und Polach đã được bổ nhiệm làm Tướng tư lệnh của Quân đoàn Vệ binh vào năm 1897.

Sau khi được phong tước Hiệp sĩ Huân chương Đại bàng Đen vào đầu năm 1902, ông được giao quyền chỉ huy Quân đoàn XIV tại Karlsruhe ngày 27 tháng 1 năm 1902 và giữ trách nhiệm này cho tới ngàyà 10 tháng 9 năm 1907. Tiếp sau đó, vào năm 1907, ông được lãnh chức Cục trưởng Cục thanh tra quân đội III tại Hannover. Vào ngày 18 tháng 9 năm 1908, ông được thăng cấp Thượng tướng. Cùng với Alfred von Schlieffen và Colmar von der Goltz, ông đã được Đức hoàng Wilhelm II phong cấp bậc Thống chế Phổ nhân dịp Tết Dương lịch vào ngày 1 tháng 1 năm 1911.

Vào mùa thu năm 1912, ông đệ đơn từ chức, và vào ngày 13 tháng 9 năm 1912, việc từ chức của ông chính thức được thừa nhận. Ông từ trần ngày 4 tháng 3 năm 1915 tại Hannover, nơi ông đã đảm nhiệm chức vụ chỉ huy cuối cùng trong sự nghiệp quân sự của mình.

Gia đình
Vào ngày 19 tháng 4 năm 1873, tại Haus Mehrum, Bock und Polach đã thành hôn với Mathilde Nam tước von Plettenberg (1850 – 1924). Cuộc hôn nhân đã mang lại cho họ 3 người con gái.

Vinh danh
Thống chế Bock und Polach đã được tôn vinh vì những cống hiến của ông đối với các lực lượng quân sự của Phổ. Vua nước Phổ đã phong cho ông làm Kinh nhật giáo sĩ vùng Brandenburg an der Havel, đồng thời là Trưởng Đại tá (Regimentschef) của Trung đoàn Bộ binh "Nam tước von Sparr" số 16 (số 3. Westfalen).

Ngoài ra, trong suốt sự nghiệp của ông, vị Thống chế đã được tặng thưởng các huân chương sau đây:

 Huân chương Đại bàng Đen kèm theo Chuỗi dây chuyền
 Huân chương Đại bàng Đỏ đính kèm Bó sối và Thanh gươm trên Chiếc nhẫn
 Huân chương Vương miện hạng I kèm theo Thanh gươm trên Chiếc nhẫn
 Đại Chỉ huy (Großkomtur) Huân chương Hoàng gia Hohenzollern
 Giải thưởng phục vụ của Phổ (Preußisches Dienstauszeichnungskreuz)
 Thập tự Danh dự hạng I Huân chương Vương tộc Hohenzollern
 Huân chương Gia tộc Trung kiên (Hausorden der Treue) đính kèm Kim cương
 Chỉ huy hạng II Huân chương Zähringer Löwen đính kèm Bó sồi
 Đại Thập tự của Huân chương Chiến công Bayern
 Đại Thập tự của Huân chương Heinrich Sư tử kèm theo Thanh gươm
 Đại Thập tự của Huân chương Ludwig xứ Hesse
 Thập tự Danh dự hạng I của Huân chương Gia tộc Lippischer
 Đại Thập tự kèm theo Vương miện Vàng của Huân chương Vương miện Wendischen
 Đại Thập tự Danh dự của Huân chương Gia tộc và Tuyên dương Công tước Peter Friedrich Ludwig xứ Oldenburg
 Chỉ huy hạng II Huân chương Albrecht
 Đại Thập tự của Huân chương Gia tộc Ưng trắng
 Đại Thập tự của Huân chương Gia tộc Sachsen-Ernestine
 Đại Thập tự của Huân chương Vương miện Württemberg
 Chỉ huy hạng II Huân chương Friedrichs
 Đại Thập tự của Húc Nhật chương (Nhật Bản)
 Đại Thập tự của Huân chương Hiệp sĩ Thánh Mauritius và Lazarus
 Đại Thập tự của Huân chương Oranje-Nassau
 Đại Thập tự của Huân chương Leopold (Áo-Hung) đính kèm Kim cương
 Huân chương Vương miện Sắt hạng III kèm theo Phần thưởng chiến tranh (Kriegsdekoration)
 Huân chương Đại bàng Trắng của Đế quốc-Vương quốc
 Đại Thập tự của Huân chương Bạch tượng
 Huân chương Osmanje hạng I

Tham khảo
Gothaisches Genealogisches Taschenbuch der Adeligen Häuser, Teil A, 33 Jg., Gotha 1934, S. 59
 Lübecker General-Anzeiger; Lübeck, den 6. März 1915, Artikel: Generalfeldmarschall von Bock und Pollach †.
 Max Friedrich Ernst von Bock und Polach - The Prussian Machine

Chú thích

Thống chế Phổ
Thống chế Đế quốc Đức
Nhân vật trong Chiến tranh Schleswig lần thứ hai
Nhân vật trong Chiến tranh Áo-Phổ
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Thành viên Viện Quý tộc Phổ
Người nhận Huân chương Đại bàng Đen
Người nhận Đại Thập tự của Huân chương Đại bàng Đỏ
Người nhận Huân chương Zähringer Löwen
Người nhận Huân chương Vương miện Württemberg (Đại Thập tự)
Người nhận Huân chương Heinrich Sư tử
Người nhận Huân chương Hoàng gia Hohenzollern
Người nhận Huân chương Đại bàng Trắng
Người nhận Húc Nhật chương
Người nhận Huân chương Osmanje
Người nhận Huân chương Vương miện Sắt hạng III
Người nhận Huân chương Leopold (Đại Thập tự)
Người nhận Huân chương Oranje-Nassau (Đại Thập tự)
Người nhận Huân chương Thánh Mauritius và Lazarus
Người nhận Huân chương Friedrich (Chỉ huy)
Người nhận Huân chương Albrecht (Chỉ huy hạng II)
Người nhận Huân chương Vương miện Wendischen
Người nhận Huân chương Ludwig
Người nhận Huân chương Vương miện hạng I (Phổ)
Người nhận Huân chương Chiến công Bayern
Kinh nhật giáo sĩ (Brandenburg an der Havel)
Sinh năm 1842
Mất năm 1915