Cướp biển vùng Caribbean: Nơi tận cùng thế giới (tựa gốc: Pirates of the Caribbean: At World's End) là một bộ phim hành động phiêu lưu hài hước của Mỹ năm 2007 và là phần thứ ba sau phần hai   Chiếc rương tử thần  (ban đầu dự định đây là phần cuối) của loạt phim ăn khách Cướp biển vùng Caribbean. Nội dung phim kể về việc Will Turner (Orlando Bloom), Elizabeth Swann (Keira Knightley), Hector Barbossa (Geoffrey Rush) và thủy thủ đoàn của tàu Ngọc Trai Đen giải cứu thuyền trưởng Jack Sparrow (Johnny Depp) thoát khỏi Tủ khóa của Davy Jones, và sau đó họ phải đương đầu với Cutler Beckett (Tom Hollander) và Davy Jones (Bill Nighy) cầm đầu, những kẻ âm mưu làm bá chủ đại dương và quét sạch những tay cướp biển cuối cùng khỏi bản đồ một lần và mãi mãi. Đây là bộ phim thứ ba trong loạt phim Pirates of the Caribbean của đạo diễn Gore Verbinski, người đã đạo diễn hai phần phim trước. Bộ phim được sản xuất vào các năm 2005 và 2006 ngay sau khi Cướp biển vùng Caribbe 2: Chiếc rương tử thần kết thúc.

Bộ phim đã được công chiếu tại các nước nói tiếng Anh vào ngày 25 tháng 5 năm 2007, sau khi Walt Disney Pictures quyết định chuyển ngày ra mắt sớm hơn một ngày so với dự kiến. Các nhà phê bình đã đánh giá khá cao bộ phim về nhiều mặt như nhạc phim hoành tráng, các pha hành động gây cấn và hiệu ứng kỹ xảo đẹp mắt, nhưng lại bị chỉ trích về cốt truyện và thời gian chiếu của phim. Tận cùng Thế giới đã gây bùng nổ tại các phòng vé và trở thành bộ phim thành công nhất năm 2007 khi thu về hơn $960 triệu USD trên toàn cầu.

Bộ phim đã nhận được 2 đề cử Giải Oscar cho Thiết kế phục trang đẹp nhất và Hiệu ứng hình ảnh xuất sắc nhất, rồi sau đó lần lượt thua La Vie en rose và The Golden Compass. Phần tiếp theo của loạt phim Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides mà không còn đạo diễn Gore Verbinski hay sự xuất hiện của Orlando Bloom và Keira Knightley được công chiếu vào ngày 20 tháng 5 năm 2011.

Với kinh phí sản xuất lên tới $300 triệu USD, Cướp biển vùng Caribbean 3: Nơi tận cùng thế giới đã trở thành bộ phim có kinh phí tốn kém nhất từng thực hiện tính đến thời điểm đó, ngay cả sau khi điều chỉnh lạm phát.

Cốt truyện

Các cuộc hành quyết treo cổ tập thể những người có liên quan tới cướp biển (trong đó có cả phụ nữ và trẻ em) của quân đội thực dân Anh diễn ra liên tục nhằm dập tắt thanh thế của cướp biển, đe dọa những ai có ý định trở thành cướp biển. Bài hát Hoist the Colors nổi tiếng của cướp biển thế giới được cất lên báo hiệu một cuộc họp của 9 thủ lĩnh cướp biển trên toàn thế giới tại Shipwreck Cove cũng là pháo đài phòng thủ chắc chắn của cướp biển ở hội nghị Brethren lần thứ 4 (Brethren Court) để liên minh chống lại nguy cơ diệt vong từ cuộc đàn áp của quân đội Anh chỉ huy bởi huân tước Cutler Beckett.

Dưới sự giúp đỡ của nữ thần Calypso trong hình người (human bones) - cô gái da màu Tia Dalma cùng với thuyền trưởng Hector Barbossa vừa trở về từ cõi chết, Will Turner, Elizabeth Swann đi tìm tàu, thủy thủ từ thủ lĩnh cướp biển Singapore Sao Feng (Thiệu Phong) để lên đường tìm cách giải thoát Jack Sparrow (thủ lĩnh cướp biển vùng Caribbean) đang mắc kẹt ở Tủ Khóa Của Davy Jones (một thuật ngữ nói về tận sâu lòng đáy biển, nơi an nghỉ của những cướp biển bị chết). Sao Feng đồng ý cho mượn tàu, thủy thủ và hơn cả mong đợi là tấm hải đồ dẫn đến những vùng biển, vùng đất xa xăm bí ẩn.

Chiếm được trái tim của Davy Jones ở phần hai Cướp biển vùng Caribbean: Chiếc rương tử thần nhờ công của James Norrington, Beckett khống chế Jones với đoàn thủy thủ nửa người nửa quái vật cũng như con tàu ma quái Người Hà Lan bay. Trước tiên Beckett ra lệnh Jones giết bạch tuộc khổng lồ Kraken là thú nuôi của Jones để dễ kiểm soát Jones hơn và phục vụ tuyệt đối cho Công ty Đông Ấn Anh (East India Trading Company). Tướng Cutler Beckett cũng sẵn sàng sử dụng con tàu Người Hà Lan bay để tiêu diệt các tàu cướp biển cũng như kết liễu bất cứ ai xâm phạm chủ quyền của hắn.

Trên hành trình ở nơi bí ẩn, nhóm thủy thủ của Barbossa trải qua khu vực băng giá lạnh lẽo. Lúc này đang xem tấm hải đồ, Will phát hiện dòng chữ "Sunrise sets flash of green" (mặt trời mọc tạo tia chớp xanh lục), Barbossa và Joshamee Gibbs kể câu chuyện đó là điềm báo một con tàu trở về thế giới hiện tại từ thế giới bên kia. Sau đó, con tàu rơi xuống một dòng thác khi mọi người đang kinh hãi. Lưu lạc ở nơi tận cùng, Jack Sparrow gặp ảo giác những thủy thủ có bộ dạng giống mình trên con tàu Ngọc trai đen. Những hòn đá màu trắng kỳ lạ là những con cua đã giúp đỡ tụ tập đông đúc làm nên làn 'sóng cua' giúp Jack đẩy con tàu ra bờ biển và gặp được nhóm của Barbossa. Tiếp tục hành trình trở về, nhóm thủy thủ của Barbossa bắt gặp hàng ngàn linh hồn người chết dưới biển trôi dưới làn nước biển và những linh hồn đi trên những con thuyền nhỏ thắp nến, Elizabeth gặp được linh hồn cha mình (bị giết bởi cấp dưới thân cận của Beckett là Mercer) và trở nên căm thù Beckett. Con tàu cứ đi mà không cập bến, cả đoàn thủy thủ sốt ruột, Jack ngồi nghiền ngẫm tấm hải đồ để tìm lời giải cho lối thoát khỏi thế giới bí ẩn rồi phát hiện nguyên lý "Up is down" (lên là xuống) và tìm cách hành động cùng thủy thủ đoàn lật tàu chỏng ngược xuống nước. Mặt trời lặn ở thế giới cõi chết (hoàng hôn) thì mọc ở thế giới hiện tại và đưa con tàu trở về.

Sau khi đưa Jack Sparrow về thế giới hiện tại và thấy xác thủy quái Kraken khi lên một hòn đảo để lấy nước ngọt, Barbossa cùng thủy thủ đoàn gặp lại Sao Feng nhưng Sao Feng lại liên hệ ngầm với Beckett nhằm chiếm lấy tàu Ngọc trai đen và giao Jack cho Beckett nhưng sau đó lại bị Beckett lật lọng định chiếm luôn tàu Ngọc trai đen.

Jack được đưa lên tàu nhưng lại thỏa thuận với Beckett rằng sẽ dẫn hắn tới hội nghị Brethren và dụ các thủ lĩnh cướp biển lộ diện đổi với việc lấy lại cái la bàn dẫn đường chỉ đến cái muốn nhất và được tự do không bị truy đuổi nữa. Jack lập luận với Beckett rằng nếu giết Jack thì phe cướp biển sẽ cảnh giác phòng thủ và khó mà diệt hết được.

Sao Feng thỏa thuận với Barbossa lấy Elizabeth Swann vì tưởng cô là nữ thần Calypso trong hình người rồi phản công bắn tàu của Beckett để giải vây cho hai tàu cướp biển thoát thân, nhân cơ hội này Jack thoát được về tàu Ngọc trai đen. Cuộc truy đuổi bắt đầu: tàu Người Hà Lan bay bám theo tàu của Sao Feng, tàu của Beckett bám theo tàu Ngọc trai đen.

Sau đó tàu của Sao Feng bị tàu Người Hà Lan bay bắn hạ và thất thủ, Sao Feng trước khi chết giao quyền thuyền trưởng và đồng tám (piece of eight) lại cho Elizabeth, thủy thủ đoàn bị bắt giam. Tàu của Beckett thấy ám hiệu tạo bởi Will Turner là những thùng gỗ buộc xác chết rải rác trên biển để dẫn đường tới hội nghị Brethren. Jack phát hiện Will đang làm ám hiệu nên cũng giúp đỡ đưa Will cái la bàn và để Will ở lại lên tàu Beckett tiếp tục việc dẫn đường. James Norrington đã được phục chức thành sĩ quan của quân đội Anh (nhờ công đem về cho Beckett trái tim của Davy Jones) và là người có quen biết Elizabeth từ lâu nên đã giải thoát cho cô cùng thủy thủ đoàn người Singapore nhưng cuối cùng lại bị giết bởi Bootstrap Bill Turner (cha của Will).

Tại hội nghị Brethren lần thứ 4, các thủ lĩnh nộp các đồng tám - piece of eight (đó là tên gọi chỉ chung những vật tượng trưng cho các vị thủ lĩnh chứ không phải chỉ là những đồng tiền) để giải thoát cho nữ thần Calypso thoát khỏi hình dáng con người trở lại thành nữ thần biển quyền năng. Họ phải bầu ra vua cướp biển (pirate's king) để tuyên bố phát động chiến tranh thông qua bộ luật cướp biển (Pirata Codex, pirate code) nắm giữ bởi người giữ luật (keeper of the code) là thuyền trưởng Edward Teague và cũng là cha của Jack. Trước giờ chưa từng có vua cướp biển do các vị thủ lĩnh khi bỏ phiếu đều bầu cho chính mình: Ammand, Capitaine Chevalle, Sri Sumbhajee, Ching, Jocard, Vallenueava, Elizabeth Swann, Barbossa. Riêng Jack bầu cho Elizabeth nên cô trở thành vua cướp biển.

Sáng hôm sau, hải quân Anh kéo tới rất đông các hạm đội tàu biển để tiêu diệt nhóm cướp biển. Nhóm Jack Sparrow, Elizabeth, Barbossa đi thương lượng với nhóm Will Turner, Beckett, Davy Jones rồi đổi Jack lấy Will. Bên nhóm cướp biển, họ giải thoát cho Calypso bằng việc châm lửa đốt các đồng tám đã nộp trước đó và đọc lời chú "Calypso - anh giải thoát em khỏi hình dạng con người" và phải nói như nói với người yêu. Khi Calypso đang được giải thoát Will gợi nhắc Calypso về kẻ phản bội đã chỉ cách yểm cô bằng thần chú ở hội nghị Brethren lần thứ nhất chính là Davy Jones.

Calypso đồng ý giúp bằng việc cho sóng bão nổi lên tạo một luồng nước xoáy để khiến việc tấn công của tàu Người Hà Lan bay gặp khó khăn hơn. Hai con tàu Ngọc trai đen và Người Hà Lan bay chiến đấu ác liệt. Trong cuộc giao chiến, Elizabeth và Will tổ chức lễ đính hôn chủ trì bởi Barbossa. Davy Jones phản lại giết được cấp dưới thân cận của Beckett là Mercer rồi lấy chìa khóa. Jack Sparrow nghĩ ra cách dùng đòn bẩy để thoát khỏi buồng giam ở trên tàu Người Hà Lan bay rồi lấy cái rương và đánh nhau với Jones để lấy chìa khóa. Elizabeth và Will cũng sang tàu Người Hà Lan bay để giúp Jack nhưng lần lượt bị Jones đánh ngã. Jack lấy được chìa khóa mở rương rồi cầm trái tim để đe dọa Jones nhưng Jones vẫn đâm kiếm vào tim Will vì hắn biết Jack sẽ không dám đâm vào trái tim đó vì theo lời nguyền, tàu Người Hà Lan bay không thể không có thuyền trưởng, người đâm vào trái tim đó chính là người thuyền trưởng tiếp theo. Bootstrap Bill Turner như choàng tỉnh sau khi mê chạy lại ôm cổ từ sau khống chế Davy Jones. Trong lúc Jones đang giằng co, Jack cầm tay Will đang thoi thóp cầm thanh kiếm gãy lưỡi đâm vào trái tim Jones, Jones đau đớn rớt xuống luồng nước xoáy dưới biển. Bill Turner dùng dao cắt tim Will lấy ra cho vào rương. Tàu Người Hà Lan bay chìm xuống biển để hóa phép cho Will trở thành thuyền trưởng. Sau cùng hai tàu Người Hà Lan bay và Ngọc trai đen hợp sức lại phản công bắn tan nát tàu chỉ huy của hải quân Anh có Beckett trên đó nằm ngoài dự đoán của hắn. Vì quá bất ngờ Beckett chỉ thốt lên câu: "It's just a good business" (đó chỉ là một phi vụ tốt) và đi thản nhiên trên tàu rồi nằm lại dưới biển.

Cuối phim, Will giao chiếc rương có trái tim mình cho Elizabeth giữ, để lại cho cô đứa con rồi chia tay để 10 năm sau gặp lại nhau vào một ngày trên đất liền. Trong lúc Jack Sparrow tán gái và Joshamee Gibbs say xỉn trên đất liền thì hai người phát hiện Barbossa đã lấy đi tàu Ngọc trai đen. Các thủy thủ trên tàu Ngọc trai đen thắc mắc sao bỏ Jack lại thì Barbossa hớn hở khoe đã có tấm hải đồ không cần Jack nữa nhưng hụt hẫng khi phát hiện Jack cũng đâu phải dạng vừa, Jack đã cắt đi khoảng vòng tròn giữa tấm hải đồ lên đường đi tìm Suối nguồn tuổi trẻ trên một chiếc thuyền nhỏ có buồm tự chế.

Cảnh hậu danh đề của phim là cảnh 10 năm sau, Elizabeth và đứa con trai của cô và Will - Henry Turner đứng đợi Will ở Cảng Hoàng Gia và thấy anh xuất hiện từ phía đường chân trời.

Phân vai
 Johnny Depp vai Jack Sparrow
 Geoffrey Rush vai Hector Barbossa
 Orlando Bloom vai Will Turner
 Keira Knightley vai Elizabeth Swann
 Jack Davenport vai James Norrington
 Bill Nighy vai Davy Jones
 Tom Hollander vai Cutler Beckett
 Jonathan Pryce vai Weatherby Swann
 Châu Nhuận Phát vai Khiếu Phong
 Naomie Harris vai Tia Dalma
 Stellan Skarsgård vai Bootstrap Bill Turner
 Kevin McNally vai Joshamee Gibbs
 Keith Richards vai Edward Teague
 Lee Arenberg vai Pintel
 Mackenzie Crook vai Ragetti
 David Bailie vai Cotton
 Martin Klebba vai Marty
 David Schofield vai Ian Mercer
 Lauren Maher vai Scarlett

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Pirates of the Caribbean: At World's End nhiều khung và cụm từ

Phim năm 2007
Phim Mỹ
Phim tiếng Anh
Phim hành động Mỹ
Phim phiêu lưu Mỹ
Phim giả tưởng Mỹ
Phim tiếp nối
Phim tiếp nối Mỹ
Phim phiêu lưu kỳ ảo
Phim phiêu lưu tưởng tượng của Mỹ
Phim hãng Walt Disney
Phim của Walt Disney Pictures
Phim Cướp biển vùng Caribbean
Phim hài-chính kịch Mỹ
Phim sử thi
Phim sử thi của Mỹ
Nhạc nền phim của Hans Zimmer
Phim do Jerry Bruckheimer sản xuất
Công nghệ ghi hình chuyển động trong điện ảnh
Phim sử dụng công nghệ CGI
Phim quay tại California
Phim quay tại Hawaii
Phim về chuyến đi biển
Phim lấy bối cảnh trên tàu thủy
Phim lấy bối cảnh trên các đảo
Phim tiếp nối thập niên 2000
Phim hành động thập niên 2000
Phim phiêu lưu thập niên 2000
Phim kỳ ảo thập niên 2000
Phim về cướp biển


title: Đại sứ quán Việt Nam tại Moskva

text:
Đại sứ quán Việt Nam tại Moskva là nơi làm việc của phái bộ ngoại giao nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Liên bang Nga, nằm tại số 13, phố Bolshaya Pirogovskaya (), thành phố Moskva.

Danh sách đại sứ Việt Nam tại Liên Xô
 Nguyễn Lương Bằng: 1952–1956
 Nguyễn Văn Kỉnh: 1956–1966
 Nguyễn Thọ Chân: 1967 – 1971
 Võ Thúc Đồng: 1972–1974
 Nguyễn Hữu Khiếu: 1974–1980
 Nguyễn Hữu Mai: 1980–1982
 Đinh Nho Liêm: 1982–1986
 Nguyễn Mạnh Cầm: 1987–1991

Danh sách đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga
 Hồ Huấn Nghiêm: 1992–1996
 Ngô Tất Tố: 1996–2001
 Nguyễn Văn Ngạnh: 2002–2007
 Bùi Đình Dĩnh: 2007–2011
 Phạm Xuân Sơn: 2011–2014
 Nguyễn Thanh Sơn: 2014–2018
 Ngô Đức Mạnh: 2018–2021
 Đặng Minh Khôi: 2021–nay

Xem thêm
Quan hệ Nga – Việt Nam
Danh sách cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài

Tham khảo

Quan hệ Nga – Việt Nam
Công trình xây dựng tại Moskva
Cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam
Quan hệ Liên Xô-Việt Nam
Đại sứ quán


title: Giáo dục trung học

text:
Giáo dục trung học () là giai đoạn giáo dục diễn ra trong các trường trung học, theo sau giáo dục tiểu học. Ở hầu hết các quốc gia, giáo dục trung học thuộc giai đoạn giáo dục bắt buộc, trong khi ở một số quốc gia khác thì chỉ có giáo dục tiểu học hay giáo dục cơ bản mới mang tính chất bắt buộc.

Ở Việt Nam, giáo dục trung học và giáo dục tiểu học nằm trong giai đoạn gọi là giáo dục phổ thông. Giáo dục trung học còn được chia ra làm hai bậc: trung học cơ sở và trung học phổ thông: Giáo dục trung học cơ sở kéo dài bốn năm học, từ lớp sáu đến lớp chín. Điều kiện để vào lớp sáu là học sinh phải hoàn thành chương trình tiểu học. Giáo dục trung học cơ sở nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục tiểu học; có trình độ học vấn phổ thông cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kĩ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông, trung học chuyên nghiệp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động. Giáo dục trung học phổ thông có thời gian ba năm học, từ lớp mười đến lớp mười hai. Để vào lớp mười học sinh phải tốt nghiệp trung học cơ sở. Giáo dục trung học phổ thông nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ thông và những hiểu biết thông thường về kĩ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, học nghề, hoặc đi vào cuộc sống lao động. Chương trình đại học  thường kéo dài tối đa 4 năm học và chỉ kéo dài 1.5 năm khi đã học cao đẳng, cao đẳng học lâu hơn 1 năm khi không học bậc trung cấp, trung cấp học kéo dài lâu hơn tối đa 10 tháng sau khi tốt nghiệp bậc trung học phổ thông, tùy từng trường mà thời gian học sẽ kéo dài lâu hơn hoặc chậm hơn so với thời gian học của những trường học chuẩn quốc gia..

Định nghĩa
Giáo dục trung học ở hầu hết các quốc gia là một giai đoạn trong quá trình giáo dục liên tục bắt buộc, chịu trách nhiệm cho sự phát triển của trẻ trong độ tuổi thiếu niên, giai đoạn phát triển nhanh nhất về thể chất, tinh thần và cảm xúc. Cấp độ giáo dục này là nơi các giá trị và thái độ hình thành ở trường tiểu học đã ăn sâu hơn cùng với việc tiếp thu kiến thức và kỹ năng mới.

—  Theo UNESCO, Secondary Education Reform: Towards a Convergence of Knowledge Acquisition and Skills Development, 2005

Phân loại giáo dục tiêu chuẩn quốc tế năm 1997 (ISCED) mô tả bảy cấp độ có thể được sử dụng để so sánh về giáo dục quốc tế. Với mỗi quốc gia, những cấp độ này có thể được thực hiện theo những cách khác nhau, với các độ tuổi khác nhau:

 Cấp độ 0 - Giáo dục mầm non
 Cấp độ 1 - Giáo dục tiểu học hoặc giai đoạn đầu của giáo dục cơ bản
 Cấp độ 2 - Trung học cơ sở hoặc giai đoạn thứ hai của giáo dục cơ bản
 Cấp độ 3 - Trung học phổ thông
 Cấp độ 4 - Giáo dục sau trung học
 Cấp độ 5 - Giai đoạn đầu tiên của giáo dục đại học
 Cấp độ 6 - Giai đoạn thứ hai của giáo dục đại học

Trong hệ thống này, Cấp 1 và 2 - nghĩa là giáo dục tiểu học và trung học cơ sở - cùng nhau hình thành giáo dục cơ bản.

Ngoài ra, các quốc gia có thể gắn nhãn giáo dục trung học từ cấp 2 đến cấp 4 với nhau, cấp 2 và cấp 3 hoặc cấp 2 một mình. Các định nghĩa cấp độ này được đặt cùng nhau cho mục đích thống kê và cho phép thu thập dữ liệu so sánh trong nước và quốc tế. Chúng đã được Đại hội đồng UNESCO phê chuẩn tại phiên họp thứ 29 vào tháng 11 năm 1997.

Sự khởi đầu của giáo dục trung học cơ sở được đặc trưng bởi sự chuyển đổi từ một giáo viên quản lý một lớp (giáo viên cung cấp tất cả nội dung cho một nhóm học sinh) đến mỗi giáo viên phụ trách một môn học. Mục đích giáo dục của nó là hoàn thành việc cung cấp giáo dục cơ bản (từ đó hoàn thành việc cung cấp các kỹ năng cơ bản) và đặt nền móng cho việc học tập suốt đời.

Giáo dục trung học cơ sở có các tiêu chí sau:

 Đầu vào sau 6 năm học tiểu học (5 năm tiểu học với một số quốc gia)
 Giáo viên chỉ giảng dạy trong chuyên môn của họ.
 Tiếp tục các khóa học cấp 3, hoặc giáo dục nghề nghiệp, hoặc việc làm sau 9 năm hoặc hơn tổng số năm học.

Sự kết thúc của giáo dục trung học cơ sở thường trùng với sự kết thúc của giáo dục bắt buộc tại một số quốc gia.

(Cao trung) giáo dục trung học phổ thông bắt đầu khi hoàn thành giáo dục cơ bản, cũng có nghĩa là hoàn thành giáo dục trung học cơ sở. Trọng tâm giáo dục rất đa dạng tùy theo sở thích và định hướng tương lai của học sinh. Giáo dục ở cấp độ này thường là tự nguyện.

(Cao trung) giáo dục trung học phổ thông có các tiêu chí sau:

 Đầu vào sau 9 năm học cơ bản
 Tuổi điển hình khi nhập học là từ 14 đến 16 tuổi
 Tất cả các giáo viên có trình độ cấp 5 trong môn học họ đang giảng dạy
 tiếp tục các khóa học cấp 4 hoặc 5 hoặc đến việc làm trực tiếp.

Hoàn thành giáo dục trung học phổ thông (Cao trung) cung cấp các yêu cầu đầu vào cho giáo dục đại học cấp 5, các yêu cầu đầu vào cho giáo dục kỹ thuật hoặc dạy nghề (Cấp độ 4, khóa học đại học), hoặc trực tiếp vào nơi làm việc.

Thuật ngữ cho các trường trung học thay đổi theo từng quốc gia khác nhau.Các trường trung học cũng có thể được gọi là học viện, cao đẳng, thể dục, trường trung học cơ sở, lyceums, trường trung học phổ thông, trường dự bị, trường trung học, hoặc trường dạy nghề,... Để biết thêm thông tin về danh pháp, xem phần bên dưới theo quốc gia.

Thuật ngữ giáo dục trung học tại các quốc gia

 Argentina: secundaria hoặc polimodal, escuela secundaria
 Australia: high school, secondary college
 Austria: Gymnasium (Ober- & Unterstufe), Hauptschule, Höhere Bundeslehranstalt (HBLA), Höhere Technische Lehranstalt (HTL)
 Azerbaijan: orta məktəb
 Bahamas, The: junior high (Lớp 7–9), senior high (Lớp 10–12)
 Belgium: lagere school/école primaire, secundair onderwijs/école secondaire, humaniora/humanités
 Bolivia: educación primaria superior (Lớp 6–8) and educación secundaria, (Lớp 9–12)
 Bosnia and Herzegovina: srednja škola (literally middle school), gimnazija (gymnasium)
 Brazil: ensino médio, segundo grau
 Brunei: mostly sekolah menengah (secondary school), a few maktab (college)
 Bulgaria: cредно образование (Lớp 8–12)
 Canada: High school, junior high hoặc middle school, secondary school, école secondaire, collegiate institute, polyvalente
 Chile: enseñanza media
 China: zhong xue (中学; literally, middle school), consisting of chu zhong (初中; 初级中学; literally low-level middle school) từ lớp 7 đến lớp 9 và gao zhong (高中; 高级中学; literally high-level middle school) Lớp 10 - 12
 Colombia: bachillerato, segunda enseñanza (literally second learning)
 Croatia: srednja škola (literally middle school), gimnazija (gymnasium)
 Cyprus: Γυμνάσιο (gymnasium), Ενιαίο Λύκειο (Lyceum)
 Czech Republic: střední škola (literally middle school), gymnázium (gymnasium), střední odborné učiliště
 Denmark: gymnasium
 Dominican Republic: nivel medio, bachillerato
 Egypt: Thanawya Amma (ثانوية عامة), (Chứng chỉ trung học công lập)
 Estonia: upper secondary school, gymnasium, Lyceum
 Finland: lukio (Finn.) gymnasium (Swed.)
 France: collège (junior), lycée (senior)
 Germany: Gymnasium, Gesamtschule, Realschule, Hauptschule, Fachoberschule
 Greece: Γυμνάσιο (3 năm), Γενικό Λύκειο (3 năm) (~1996, 2006~ hiện tại), Ενιαίο Λύκειο (3 năm), (1997~2006) (lyceum)
 Hong Kong: Secondary school (中學)
 Hungary: gimnázium (grammar school), középiskola (comprehensive school, "middle-school"), szakközépiskola (vocational secondary school, "specified middle-school")
 Iceland: framhaldsskóli (menntaskóli, iðnskóli, fjölbrautaskóli) from 11-13 Grade. You go first in 1 - 10 Grade then you change the school to Menntaskóla and take 3 years (11-13 Grade). But you can also take it 4 years.
 India: secondary school, higher secondary school
 Indonesia: sekolah menengah atas (SMA) (lit. "upper middle school"), sekolah menengah pertama (SMP) (lit. "first middle school"), sekolah menengah kejuruan (SMK) (vocational school, lit. "middle vocational school")
 Ireland: Meánscoil or Secondary School
 Iran: Madrese Rahnamaie (مدرسه راهنمایی), (public secondary certificate)
 Israel: Bet Sefer Tichon (בית ספר תיכון) (literally middle school, but in reality grades 9-12)
 Italy: scuola secondaria di primo grado (3 years) + scuola secondaria di secondo grado (5 years): Liceo, Istituto Tecnico and Istituto professionale
Nhật Bản: chūgakkō (中学校; literally middle school), kōtōgakkō (高等学校; literally high school), chūtōkyōikugakkō (中等教育学校; Secondary School) "chūsei"
 Latvia: vidusskola (literally middle school)
 Liechtenstein: gymnasium
 Lithuania: vidurinė mokykla (literally middle school), gimnazija (gymnasium), licėjus (lyceum)
 Malaysia: secondary school or sekolah menengah, sometimes high school is used
 Malta: skola sekondarja or secondary school
 Mexico: educación secundaria y preparatoria
 Mongolia: бүрэн дунд сургууль
 Netherlands: middelbare school or voortgezet onderwijs
 New Zealand: high school, college or secondary school
 Nigeria: Secondary school, Junior or senior secondary school
 Norway: videregående skole
 Pakistan: secondary school, higher secondary school
 Paraguay: educación media
 Peru: educación secundaria or escuela secundaria
 Philippines: high school or mataas na paaralan
 Poland: liceum (grades 9–12)
 Portugal: 2º Ciclo do Ensino Básico (5th and 6th grades), 3º Ciclo do Ensino Básico (7th to 9th grades), and Ensino Secundário, Liceu (10th to 12th grades)
 Romania: gimnaziu (grades 5–8), liceu (grades 9–12)
 Russia: средняя школа (literally middle school); grades 5–9 junior middle school (compulsory), grades 10–11 senior middle school (voluntary)
 Serbia: gymnasium (4 years), professional schools (4 years), vocational schools (3 or 4 years)
 South Africa: High School or Hoërskool
 South Korea: 중고등학교(中高等學校・Chung'godŭnghakkyo), 중등교육 (Chungdŭng'gyoyuk; literally middle education), comprising 중학교 (Chunghakkyo; the Lower secondary school, years 7–9, though referred to as "middle school grades 1–3") and 고등학교 (Kodŭnghakkyo; the Upper secondary school, years 10–12, though referred to as "high school grades 1–3")
 Spain: educación secundaria, composed of two cycles: E.S.O. (Educación Secundaria Obligatoria, compulsory secondary education, 4 years, 7th to 10th grade) and bachillerato (non-compulsory secondary education, 2 years, 11th and 12th grade); formerly, primary education comprised up to the 8th grade and the secondary education was composed of two non-compulsory cycles: B.U.P. (Bachillerato Unificado Polivalente, 3 years, 9th to 11th grade) and C.O.U. (Curso de Orientación Universitaria, 1 year, 12th grade)
 Sri Lanka: junior secondary school, senior secondary school
 Sweden: gymnasium
 Switzerland: gymnasium, secondary school, collège or lycée
 Taiwan: Junior High School (國民中學), Senior High School (高級中學), Vocational High School (高級職業中學), Military School (軍校), and Complete High School (完全中學).
 Thailand: matthayommasueksa (มัธยมศึกษา; lit. "Secondary education")
 Trinidad and Tobago: Secondary School, Forms 1 to 5 (5 years) or Forms 1-6 (7 years)
 Turkey: Lise
 Ukraine: середня школа (literally middle school); grades 5–9 junior middle school (compulsory), grades 10–12 senior middle school (voluntary)
 United Kingdom: Secondary School (tương đương với High School)
 United States: High school (North America) (usually grades 9–12 but sometimes 10–12, it is also called senior high school) is always considered secondary education; junior high school or intermediate school or middle school (6–8, 7–8, 6–9, 7–9, or other variations) are sometimes considered secondary education.
 Uruguay: Liceo hoặc Secundaria (3 năm giáo dục bắt buộc: Ciclo Básico; và 3 năm chuyên môn: Bachillerato Diversificado, into: Humanities (Law or Economics), Biology (Medicine or Agronomy), Science (Engineering or Architecture), and Art
 Venezuela: bachillerato
 Việt Nam: Trung học cơ sở (THCS, "basic middle school", tương đương junior high school ở Mỹ.); trung học phổ thông (THPT, "general middle school", tương đương senior high school ở Mỹ)

Ghi chú

Liên kết ngoài

 Giáo dục trung học. Bộ Giáo dục và Đào tạo (Việt Nam).

Giáo dục
Giáo dục trung học
Giáo dục theo giai đoạn


title: Robert the Bruce

text:
Robert I của Scotland (11 tháng 7 năm 1274 – 7 tháng 6 năm 1329), thường được gọi là Robert the Bruce (tiếng Gaelic Scotland: Raibeart an Bruis), là Vua của người Scotland từ năm 1306 cho đến khi ông qua đời năm 1329. Một trong những chiến binh nổi tiếng nhất trong thế hệ của mình, Robert cuối cùng đã lãnh đạo Scotland trong Chiến tranh giành độc lập lần thứ nhất của Scotland chống lại Anh. Ông đã chiến đấu thành công trong thời gian trị vì của mình để giành lại vị trí của Scotland với tư cách là một vương quốc độc lập và hiện được tôn kính ở Scotland như một anh hùng dân tộc.

Robert là chắt thứ tư của Vua David I, và ông nội của ông, Robert de Brus, Lãnh chúa thứ 5 của Annandale, là một trong những người tranh giành ngai vàng Scotland trong "Sự nghiệp vĩ đại".

Với tư cách là Bá tước xứ Carrick, Robert the Bruce ủng hộ yêu sách của gia đình mình đối với ngai vàng Scotland và tham gia vào cuộc nổi dậy của William Wallace chống lại Edward I của Anh. Được bổ nhiệm vào năm 1298 với tư cách là Người giám hộ của Scotland cùng với đối thủ chính của ông cho ngai vàng, John Comyn của Badenoch, và William Lamberton, Giám mục của St Andrews, Robert đã từ chức vào năm 1300 vì những tranh cãi của ông với Comyn và việc phục hồi John Balliol dường như sắp xảy ra ngai vàng Scotland. Sau khi phục tùng Edward I vào năm 1302 và trở về với "sự yên bình của nhà vua", Robert thừa kế yêu sách của gia đình mình đối với ngai vàng Scotland sau cái chết của cha mình.

Việc Bruce tham gia vào vụ giết John Comyn vào tháng 2 năm 1306 đã khiến anh ta bị Giáo hoàng Clement V rút phép thông công (mặc dù anh ta đã nhận được sự xá tội từ Robert Wishart, Giám mục của Glasgow). Robert the Bruce nhanh chóng chiếm lấy ngai vàng và lên ngôi vua của Scotland vào ngày 25 tháng 3 năm 1306. Lực lượng của Edward I đã đánh bại Robert trong Trận chiến Methven, buộc ông phải chạy trốn, trước khi tái xuất vào năm 1307 để đánh bại quân đội Anh tại Đồi Loudoun và tiến hành một cuộc chiến tranh du kích rất thành công chống lại người Anh.

Robert I đã đánh bại các đối thủ khác của mình, phá hủy thành trì và tàn phá đất đai của họ, và vào năm 1309, ông tổ chức quốc hội đầu tiên. Một loạt chiến thắng quân sự từ năm 1310 đến năm 1314 giúp ông kiểm soát phần lớn Scotland, và trong Trận Bannockburn năm 1314, Robert đã đánh bại một đội quân Anh lớn hơn nhiều dưới thời Edward II của Anh, xác nhận sự tái lập của một vương quốc Scotland độc lập. Trận chiến đánh dấu một bước ngoặt quan trọng, với việc quân đội của Robert giờ đây được tự do tiến hành các cuộc tấn công tàn khốc khắp miền bắc nước Anh, đồng thời ông cũng mở rộng cuộc chiến chống lại nước Anh bằng cách cử quân xâm lược Ireland, và kêu gọi người Ireland nổi dậy chống lại sự cai trị của Edward II.

Bất chấp Bannockburn và việc chiếm được thành trì cuối cùng của Anh tại Berwick vào năm 1318, Edward II từ chối từ bỏ yêu sách của mình đối với quyền thống trị của Scotland. Năm 1320, giới quý tộc Scotland đệ trình Tuyên bố Arbroath lên Giáo hoàng John XXII, tuyên bố Robert là quốc vương hợp pháp của họ và khẳng định vị thế của Scotland là một vương quốc độc lập.

Năm 1324, Giáo hoàng công nhận Robert I là vua của một Scotland độc lập, và vào năm 1326, liên minh Pháp-Scotland được nối lại trong Hiệp ước Corbeil. Năm 1327, người Anh phế truất Edward II để nhường ngôi cho con trai ông, Edward III, và hòa bình được ký kết giữa Scotland và Anh với Hiệp ước Edinburgh–Northampton năm 1328, theo đó Edward III từ bỏ mọi tuyên bố chủ quyền đối với Scotland.

Robert I qua đời vào tháng 6 năm 1329 và được kế vị bởi con trai ông, David II. Thi thể của Robert được chôn cất tại Tu viện Dunfermline, trong khi trái tim của ông được an táng tại Tu viện Melrose, các cơ quan nội tạng của ông được ướp xác và đặt tại Nhà thờ St Serf, Dumbarton.

Cuộc sống ban đầu ̣(1274-1292)

Thân thế

Mặc dù ngày sinh của Robert the Bruce đã được biết, nơi sinh của anh ấy ít chắc chắn hơn, mặc dù rất có thể đó là Lâu đài Turnberry ở Ayrshire, người đứng đầu bá tước của mẹ ông, mặc dù có những tuyên bố rằng ông có thể có được sinh ra ở Lochmaben ở Dumfriesshire, hoặc Writtle ở Essex. Robert de Brus, Lãnh chúa thứ nhất của Annandale, người đầu tiên của dòng Bruce (de Brus), đã định cư ở Scotland dưới thời trị vì của Vua David I, 1124 và được phong làm Lãnh chúa Annandale năm 1124. Vị vua tương lai là một trong mười người con và là con trai cả của Robert de Brus, Lãnh chúa thứ 6 của Annandale, và Marjorie, Nữ bá tước Carrick. Từ mẹ của mình, ông được thừa kế Bá tước Carrick, và thông qua cha ông, Lãnh chúa Annandale và dòng dõi hoàng gia với tư cách là chắt thứ tư của David I, điều sẽ giúp anh có được ngai vàng Scotland. Ngoài quyền lãnh chúa của Annandale, Bruces còn nắm giữ các vùng đất ở Aberdeenshire và Dundee, và các điền trang lớn ở Anh (ở Cumberland, County Durham, Essex, Middlesex, Northumberland và Yorkshire) và County Antrim ở Ireland.

Thời thơ ấu
Người ta biết rất ít về tuổi trẻ của ông. Ông có lẽ đã được nuôi dưỡng trong sự pha trộn giữa văn hóa Anh-Norman ở miền bắc nước Anh và đông nam Scotland, và nền văn hóa Gaelic ở tây nam Scotland và hầu hết Scotland ở phía bắc River Forth. Annandale đã bị phong kiến hóa triệt để, và hình thức của tiếng Anh Trung cổ phương Bắc mà sau này phát triển thành ngôn ngữ Scots đã được sử dụng khắp khu vực. Carrick trong lịch sử là một phần không thể thiếu của Galloway, và mặc dù các bá tước của Carrick đã đạt được một số phong kiến, xã hội của Carrick vào cuối thế kỷ thứ mười ba vẫn nói tiếng Celtic và Gaelic một cách rõ ràng.

Robert the Bruce rất có thể đã nói được ba thứ tiếng ngay từ khi còn nhỏ. Ông sẽ được đi học để nói, đọc và có thể viết bằng ngôn ngữ Anh-Norman của những người đồng trang lứa Scots-Norman và những người Scoto-Norman trong gia đình ông. Ông cũng sẽ nói cả ngôn ngữ Gaelic của nơi sinh ra Carrick và gia đình của mẹ ông và ngôn ngữ Scots sơ khai. Là người thừa kế một gia sản đáng kể và là một giáo dân ngoan đạo, Robert cũng sẽ được cung cấp kiến thức làm việc về tiếng Latinh, ngôn ngữ của lãnh chúa hiến chương, nghi lễ và cầu nguyện. Điều này sẽ giúp Robert và những người anh em của ông tiếp cận với nền giáo dục cơ bản về luật, chính trị, kinh thánh, cuộc đời của các vị thánh (vitae), triết học, lịch sử, hướng dẫn về tinh thần hiệp sĩ và sự lãng mạn.

Barbour báo cáo rằng Robert đã đọc to cho nhóm những người ủng hộ ông vào năm 1306, kể lại từ trí nhớ những câu chuyện từ câu chuyện tình lãng mạn ở thế kỷ 12 của Charlemagne, Fierabras, cũng như những ví dụ liên quan từ lịch sử như sự bất chấp của Hannibal đối với Rome.

Với tư cách là vua, Robert chắc chắn đã làm thơ để tưởng nhớ Trận Bannockburn và những chiến công của thần dân ông. Các nhà biên niên sử đương thời Jean Le Bel và Thomas Grey đều khẳng định rằng họ đã đọc lịch sử về triều đại của ông 'do chính Vua Robert ủy quyền'. Trong những năm cuối đời, Robert trả tiền cho các tu sĩ Đa Minh dạy kèm cho con trai ông, David, người mà ông cũng sẽ mua sách. Một tài liệu họp quốc hội năm 1364 cũng khẳng định rằng Robert 'thường xuyên đọc, hoặc đã đọc trước mặt ông, lịch sử của các vị vua và hoàng tử cổ đại, và cách họ cư xử trong thời đại của họ, cả trong thời chiến và thời bình; từ những điều này, ông thu được thông tin về các khía cạnh trong quy tắc của chính mình.'

Những người dạy kèm cho chàng trai trẻ Robert và các anh trai của ông rất có thể được tuyển chọn từ các giáo sĩ không được hưởng lợi hoặc các tu sĩ hành khất có liên quan đến các nhà thờ do gia đình họ bảo trợ. Tuy nhiên, khi những thanh niên quý tộc đang lớn lên, những hoạt động theo đuổi ngoài trời và những sự kiện trọng đại cũng sẽ có sức hấp dẫn mạnh mẽ đối với Robert và các anh trai của ông. Họ sẽ có những bậc thầy được mời từ gia đình của cha mẹ họ để dạy họ về nghệ thuật cưỡi ngựa, kiếm thuật, cưỡi ngựa, săn bắn và có lẽ là các khía cạnh của hành vi lịch sự, bao gồm trang phục, nghi thức, lời nói, nghi thức trên bàn ăn, âm nhạc và khiêu vũ, một số trong số đó có thể đã được học trước mười tuổi trong khi phục vụ như các trang trong hộ gia đình của cha hoặc ông của họ.

Vì nhiều kỹ năng cá nhân và kỹ năng lãnh đạo này bị ràng buộc trong quy tắc hiệp sĩ, nên gia sư chính của Robert chắc chắn là một hiệp sĩ có uy tín, kinh nghiệm, được rút ra từ đoàn tùy tùng trong cuộc thập tự chinh của ông nội anh. Người ông này, được người đương thời gọi là Robert the Noble, và được lịch sử gọi là "Kẻ cạnh tranh Bruce", dường như là người có ảnh hưởng to lớn đến vị vua tương lai. Màn trình diễn sau này của Robert trong chiến tranh chắc chắn nhấn mạnh kỹ năng chiến thuật và chiến đấu đơn lẻ của ông.

Gia đình sẽ di chuyển giữa các lâu đài của lãnh chúa của họ — Lâu đài Lochmaben, lâu đài chính của lãnh chúa Annandale, và Lâu đài Turnberry và Loch Doon, lâu đài của bá tước Carrick. Một phần quan trọng và sâu sắc trong trải nghiệm thời thơ ấu của Robert, Edward và có thể cả những anh em nhà Bruce khác (Neil, Thomas và Alexander), cũng có được nhờ truyền thống Gaelic là được nuôi dưỡng bởi những người Gaelic đồng minh - một tập tục truyền thống ở Carrick, tây nam và miền tây Scotland, Hebrides và Ireland.

Có một số gia đình Carrick, Ayrshire, Hebridean và Ireland và những người thân có liên kết với Bruces có thể đã thực hiện một dịch vụ như vậy (anh nuôi của Robert được Barbour nhắc đến là người chia sẻ sự tồn tại bấp bênh của Robert với tư cách là kẻ sống ngoài vòng pháp luật ở Carrick vào năm 1307–08 ). Ảnh hưởng Gaelic này đã được trích dẫn như một lời giải thích khả dĩ cho mối quan hệ rõ ràng của Robert the Bruce đối với chiến tranh "hobelar", sử dụng những con ngựa con khỏe mạnh nhỏ hơn trong các cuộc tấn công bằng ngựa, cũng như sức mạnh trên biển, từ các phòng trưng bày chiến tranh có mái chèo ("birlinns") đến thuyền.

Theo các nhà sử học như Barrow và Penman, cũng có khả năng là khi Robert và Edward Bruce đến tuổi mười hai của nam giới và bắt đầu được huấn luyện để trở thành hiệp sĩ đầy đủ, họ đã được cử đến cư trú trong một thời gian với một hoặc nhiều gia đình quý tộc đồng minh của Anh. , chẳng hạn như de Clares of Gloucester, hoặc thậm chí có thể là trong gia đình hoàng gia Anh. Ngài Thomas Grey đã khẳng định trong Scalacronica của mình rằng vào khoảng năm 1292, Robert the Bruce, khi đó mười tám tuổi, là một "cử nhân trẻ trong Gian buồng của Vua Edward". Mặc dù vẫn còn rất ít bằng chứng chắc chắn về sự hiện diện của Robert tại triều đình của Edward, nhưng vào ngày 8 tháng 4 năm 1296, cả Robert và cha của ông đều bị truy đuổi thông qua Chưởng ấn Anh vì khoản nợ hộ gia đình trị giá 60 bảng Anh của một số thương gia ở Winchester. Điều này làm tăng khả năng rằng chàng trai trẻ Robert the Bruce thỉnh thoảng đã cư trú tại một trung tâm hoàng gia mà chính Edward I sẽ thường xuyên đến thăm trong thời gian trị vì của ông.

Lần đầu tiên Robert xuất hiện trong lịch sử là trong danh sách nhân chứng của hiến chương do Alexander Og MacDonald, Lãnh chúa của Islay ban hành. Tên của anh ấy xuất hiện trong công ty của Bishop of Argyll, cha sở của Arran, một thư ký Kintyre, cha anh ấy, và một loạt các công chứng viên Gaelic từ Carrick. Robert Bruce, vị vua sắp trở thành, mười sáu tuổi khi Margaret, Hầu gái của Na Uy, qua đời vào năm 1290. Đó cũng là khoảng thời gian Robert được phong tước hiệp sĩ, và ông bắt đầu xuất hiện trên vũ đài chính trị trong triều đại Bruce. tiền lãi.

"Đại nguyên nhân"
Bài chi tiết: Đại nguyên nhân

Mẹ của Robert mất sớm vào năm 1292. Vào tháng 11 cùng năm, Edward I của Anh, thay mặt cho những Người bảo hộ Scotland và tuân theo Đại nguyên nhân, đã trao Vương miện Scotland còn trống cho người anh em họ đầu tiên của ông nội ông, John Balliol.

Gần như ngay lập tức, Robert de Brus, Lãnh chúa thứ 5 của Annandale, từ chức lãnh chúa của Annandale và chuyển giao quyền sở hữu ngai vàng Scotland cho con trai mình, trước tuyên bố này là ngày 7 tháng 11. Đổi lại, người con trai đó, Robert de Brus, Lãnh chúa thứ 6 của Annandale, đã nhường ngôi bá tước Carrick cho con trai cả của mình, Robert, vị vua tương lai, để bảo vệ vương quyền của Bruce trong khi lãnh chúa trung gian của họ (cha của Robert the Bruce) hiện tại chỉ nắm giữ các vùng đất của Anh.

Trong khi cuộc tranh giành ngai vàng của Bruces kết thúc trong thất bại, chiến thắng của Balliols đã đưa chàng trai 18 tuổi Robert the Bruce lên sân khấu chính trị theo ý mình.

Bá tước Carrick (1292–1306)

Tập hợp nhóm Bruce
Ngay cả sau khi John lên ngôi, Edward vẫn tiếp tục khẳng định quyền lực của mình đối với Scotland, và mối quan hệ giữa hai vị vua nhanh chóng bắt đầu xấu đi. Bruce đứng về phía Vua Edward chống lại Vua John và các đồng minh Comyn của ông. Robert the Bruce và cha của ông đều coi John là kẻ soán ngôi. Trước sự phản đối của người Scotland, Edward I đã đồng ý xét xử các kháng cáo đối với các vụ án do tòa án của những Người bảo vệ đã cai trị Scotland trong thời gian chuyển tiếp. Một sự khiêu khích khác xảy ra trong một vụ án do Macduff, con trai của Malcolm, Bá tước Fife, khởi xướng, trong đó Edward yêu cầu John phải đích thân xuất hiện trước Quốc hội Anh để trả lời các cáo buộc. Điều này vua Scotland đã làm, nhưng cuối cùng rơm rạ là yêu cầu của Edward rằng các ông trùm Scotland cung cấp nghĩa vụ quân sự trong cuộc chiến của Anh chống lại Pháp. Điều này là không thể chấp nhận được; Thay vào đó, người Scotland đã thành lập một liên minh với Pháp.

Hội đồng do Comyn thống trị hành động nhân danh Vua John đã triệu tập chủ nhà Scotland để gặp mặt tại Caddonlee vào ngày 11 tháng 3. Gia đình Bruce và các bá tước Angus và March từ chối, gia đình Bruce tạm thời rút khỏi Scotland, trong khi gia đình Comyn chiếm giữ các điền trang của họ ở Annandale và Carrick, trao chúng cho John Comyn, Bá tước Buchan. Edward I sau đó đã cung cấp một nơi trú ẩn an toàn cho Bruces, sau khi bổ nhiệm Lãnh chúa của Annandale làm chỉ huy của Lâu đài Carlisle vào tháng 10 năm 1295. Vào một thời điểm nào đó vào đầu năm 1296, Robert kết hôn với người vợ đầu tiên của mình, Isabella xứ Mar, con gái của Domhnall I, Bá tước xứ Mar. Isabella qua đời ngay sau khi họ kết hôn, trong hoặc ngay sau khi sinh đứa con duy nhất của họ, Marjorie Bruce.

Bắt đầu Chiến tranh giành độc lập
Gần như đòn đầu tiên trong cuộc chiến giữa Scotland và Anh là một cuộc tấn công trực tiếp vào Bruces. Vào ngày 26 tháng 3 năm 1296, Thứ Hai Lễ Phục sinh, bảy bá tước Scotland đã thực hiện một cuộc tấn công bất ngờ vào thành phố Carlisle có tường bao quanh, đây không phải là một cuộc tấn công chống lại nước Anh khi Bá tước Comyn của Buchan và phe của họ tấn công kẻ thù Bruce của họ. Cả cha và ông nội của ông đều từng là Thống đốc của Lâu đài, và sau khi mất Annandale vào tay Comyn vào năm 1295, đây là nơi ở chính của họ. Robert Bruce lẽ ra đã có được kiến thức trực tiếp về hệ thống phòng thủ của thành phố. Lần tiếp theo khi Carlisle bị bao vây, vào năm 1315, Robert the Bruce sẽ chỉ huy cuộc tấn công.

Edward I đáp lại liên minh của Vua John với Pháp và cuộc tấn công vào Carlisle bằng cách xâm lược Scotland vào cuối tháng 3 năm 1296 và chiếm thị trấn Berwick trong một cuộc tấn công đặc biệt đẫm máu vào các hàng rào mỏng manh. Trong trận Dunbar, sự kháng cự của người Scotland đã bị nghiền nát. Edward phế truất Vua John, bắt ông vào Tháp Luân Đôn và đưa người Anh cai trị đất nước. Chiến dịch đã rất thành công, nhưng chiến thắng của người Anh sẽ chỉ là tạm thời.

Mặc dù người Bruce giờ đây đã trở lại quyền sở hữu của Annandale và Carrick, nhưng vào tháng 8 năm 1296, Robert Bruce, Lãnh chúa của Annandale, và con trai của ông, Robert Bruce, Bá tước của Carrick và vị vua tương lai, nằm trong số hơn 1.500 người Scotland tại Berwick người đã tuyên thệ trung thành với Vua Edward I của Anh. Khi cuộc nổi dậy của người Scotland chống lại Edward I nổ ra vào tháng 7 năm 1297, James Stewart, Quản lý cấp cao thứ 5 của Scotland, đã lãnh đạo một nhóm người Scotland bất mãn nổi dậy, bao gồm Robert Wishart, Giám mục Glasgow, Macduff xứ Fife và chàng trai trẻ Robert Bruce. Vị vua tương lai lúc này đã 22 tuổi, và khi tham gia quân nổi dậy, dường như ông đã hành động độc lập với cha mình, người không tham gia vào cuộc nổi loạn và dường như đã bỏ rơi Annandale một lần nữa vì sự an toàn của Carlisle. Có vẻ như Robert Bruce đã bị ảnh hưởng bởi những người bạn của ông nội ông, Wishart và Stewart, những người đã truyền cảm hứng cho ông phản kháng. Với sự bùng nổ của cuộc nổi dậy, Robert rời Carlisle và lên đường đến Annandale, nơi ông tập hợp các hiệp sĩ của vùng đất tổ tiên của mình và, theo biên niên sử người Anh Walter xứ Guisborough, đã nói với họ như sau:Không có người đàn ông nào giữ máu thịt của mình trong hận thù và tôi cũng không ngoại lệ. Tôi phải tham gia cùng người dân của mình và quốc gia nơi tôi sinh ra. Tôi yêu cầu bạn vui lòng đi cùng tôi và bạn sẽ là cố vấn và đồng chí thân thiết của tôi.Những bức thư khẩn cấp được gửi đến yêu cầu Bruce hỗ trợ chỉ huy của Edward, John de Warenne, Bá tước thứ 6 của Surrey (người có quan hệ họ hàng với Bruce), vào mùa hè năm 1297; nhưng thay vì tuân theo, Bruce tiếp tục ủng hộ cuộc nổi dậy chống lại Edward I. Việc Bruce đi đầu trong việc kích động cuộc nổi dậy được thể hiện trong một bức thư do Hugh Cressingham viết cho Edward vào ngày 23 tháng 7 năm 1292, trong đó báo cáo quan điểm rằng "nếu ông có bá tước Carrick, Quản lý của Scotland và anh trai của ông ấy...ông sẽ nghĩ rằng công việc của ông đã hoàn thành". Vào ngày 7 tháng 7, Bruce và những người bạn của ông đã thỏa thuận với Edward bằng một hiệp ước có tên là Thủ đô Irvine. Các lãnh chúa Scotland không được phục vụ ngoài biển khơi trái với ý muốn của họ và được ân xá vì hành vi bạo lực gần đây của họ để đổi lấy lời thề trung thành với Vua Edward. Bishop of Glasgow, James the Steward, và Sir Alexander Lindsay đã trở thành người bảo lãnh cho Bruce cho đến khi ông giao đứa con gái sơ sinh Marjorie của mình làm con tin, điều mà ông chưa bao giờ làm.

Khi Vua Edward trở về Anh sau chiến thắng trong Trận chiến Falkirk, tài sản của Bruce đã bị loại trừ khỏi các Lãnh chúa và vùng đất mà Edward đã giao cho những người theo ông. Lý do cho điều này là không chắc chắn, mặc dù Fordun ghi lại Robert chiến đấu cho Edward, tại Falkirk, dưới sự chỉ huy của Antony Bek, Bishop of Durham, Annandale và Carrick. Sự tham gia này gây tranh cãi vì không có Bruce xuất hiện trong danh sách quý tộc Falkirk có mặt trong quân đội Anh, và hai nhà sưu tầm đồ cổ ở Thế kỷ 19, Alexander Murison và George Chalmers, đã tuyên bố rằng Lý Tiểu Long không tham gia, và trong tháng sau đã quyết định hủy bỏ Annandale và đốt cháy Lâu đài Ayr, để ngăn chặn việc nó bị quân Anh đồn trú.

Người bảo hộ
William Wallace từ chức Người bảo hộ Scotland sau thất bại trong Trận chiến Falkirk. Ông đã được Robert Bruce và John Comyn kế nhiệm với tư cách là những Người bảo vệ chung, nhưng họ không thể nhìn thấy những khác biệt cá nhân của mình. Là cháu trai và là người ủng hộ Vua John, đồng thời là người có yêu sách nghiêm túc đối với ngai vàng Scotland, Comyn là kẻ thù của Bruce. Năm 1299, William Lamberton, Giám mục của St. Andrews, được bổ nhiệm làm Người bảo vệ thứ ba, trung lập để cố gắng duy trì trật tự giữa Bruce và Comyn. Năm sau, Bruce cuối cùng đã từ chức Người giám hộ chung và được thay thế bởi Ngài Gilbert de Umfraville, Bá tước Angus. Vào tháng 5 năm 1301, Umfraville, Comyn và Lamberton cũng từ chức những Người bảo vệ chung và được thay thế bởi Sir John de Soules với tư cách là Người bảo vệ duy nhất. Soules được bổ nhiệm phần lớn vì anh ta không thuộc phe Bruce hay phe Comyn và là một người yêu nước. Ông là một Người bảo hộ tích cực và đã có những nỗ lực mới để đưa Vua John trở lại ngai vàng Scotland.

Vào tháng 7 năm 1301, Vua Edward I phát động chiến dịch thứ sáu vào Scotland. Mặc dù chiếm được các lâu đài Bothwell và Turnberry, nhưng ông không làm tổn hại nhiều đến khả năng chiến đấu của người Scotland, và vào tháng 1 năm 1302, ông đồng ý với một thỏa thuận đình chiến kéo dài 9 tháng. Vào khoảng thời gian này, Robert the Bruce đã phục tùng Edward, cùng với các quý tộc khác, mặc dù ông đã đứng về phía người Scotland cho đến lúc đó. Có tin đồn rằng John Balliol sẽ trở lại để giành lại ngai vàng Scotland. Soules, người có lẽ đã được John bổ nhiệm, ủng hộ sự trở lại của ông, cũng như hầu hết các quý tộc khác. Nhưng đó không hơn gì một tin đồn và không có gì xảy ra.

Vào tháng 3 năm 1302, Bruce gửi một lá thư cho các tu sĩ tại Tu viện Melrose xin lỗi vì đã kêu gọi những người thuê nhà của các tu sĩ phục vụ trong quân đội của mình khi không có lệnh gọi quốc gia. Bruce cam kết rằng, từ đó trở đi, ông sẽ "không bao giờ" yêu cầu các nhà sư phục vụ trừ khi đó là "đội quân chung của cả vương quốc", để bảo vệ quốc gia. Bruce cũng kết hôn với người vợ thứ hai vào năm đó, Elizabeth de Burgh, con gái của Richard de Burgh, Bá tước thứ 2 của Ulster. Với Elizabeth, ông có bốn người con: David II, John (chết khi còn nhỏ), Matilda (kết hôn với Thomas Isaac và qua đời tại Aberdeen ngày 20 tháng 7 năm 1353) và Margaret (kết hôn với William de Moravia, Bá tước thứ 5 của Sutherland năm 1345).

Năm 1303, Edward lại xâm lược, tiến đến Edinburgh trước khi hành quân đến Perth. Edward ở lại Perth cho đến tháng 7, sau đó đi qua Dundee, Brechin và Montrose để đến Aberdeen, nơi ông đến vào tháng 8. Từ đó, anh ta hành quân qua Moray đến Badenoch trước khi quay lại con đường của mình trở về phía nam đến Dunfermline. Với việc đất nước hiện đang bị khuất phục, tất cả những người Scotland hàng đầu, ngoại trừ William Wallace, đã đầu hàng Edward vào tháng 2 năm 1304. John Comyn, lúc này lại là Người giám hộ, đã đầu hàng Edward. Luật pháp và các quyền tự do của Scotland vẫn giữ nguyên như thời Alexander III, và bất kỳ sự thay đổi nào cần thiết sẽ phải được sự đồng ý của Vua Edward và lời khuyên của các quý tộc Scotland.

Vào ngày 11 tháng 6 năm 1304, Bruce và William Lamberton đã lập một hiệp ước ràng buộc họ với nhau trong "tình bạn và liên minh chống lại tất cả mọi người." Nếu một người vi phạm hiệp ước bí mật, anh ta sẽ mất cho người kia số tiền mười nghìn bảng Anh. Hiệp ước thường được như một dấu hiệu của lòng yêu nước của họ mặc dù cả hai đều đã đầu hàng người Anh. Các quý tộc và thị dân một lần nữa nhận được sự kính trọng, và một quốc hội được tổ chức để bầu ra những người sẽ họp vào cuối năm với quốc hội Anh để thiết lập các quy tắc quản lý Scotland. Bá tước Richmond, cháu trai của Edward, đứng đầu chính quyền cấp dưới của Scotland. Trong khi tất cả những điều này diễn ra, William Wallace cuối cùng đã bị bắt gần Glasgow, và ông bị treo cổ, lôi kéo và phân xác ở London vào ngày 23 tháng 8 năm 1305.

Vào tháng 9 năm 1305, Edward ra lệnh cho Robert Bruce đặt lâu đài của mình tại Kildrummy, "trong việc giữ một người đàn ông như vậy mà chính ông sẽ sẵn sàng trả lời," cho thấy rằng Vua Edward nghi ngờ Robert không hoàn toàn đáng tin cậy và có thể đã âm mưu đằng sau lưng của ông. Tuy nhiên, một cụm từ giống hệt xuất hiện trong một thỏa thuận giữa Edward và trung úy và người bạn suốt đời của ông, Aymer de Valence. Một dấu hiệu khác cho thấy sự không tin tưởng của Edward xảy ra vào ngày 10 tháng 10 năm 1305, khi Edward thu hồi món quà đất đai của Ngài Gilbert de Umfraville cho Bruce mà ông đã thực hiện chỉ sáu tháng trước đó.

Robert Bruce trong vai Bá tước Carrick, và hiện là Lãnh chúa thứ 7 của Annandale, nắm giữ các điền trang và tài sản khổng lồ ở Scotland, một nam tước và một số tài sản nhỏ ở Anh, đồng thời tuyên bố mạnh mẽ đối với ngai vàng Scotland.

Vụ ám sát John Comyn

Bruce, giống như tất cả gia đình của ông, hoàn toàn tin tưởng vào quyền lên ngôi của ông. Tham vọng của ông càng bị cản trở bởi John Comyn, người ủng hộ John Balliol. Comyn là quý tộc quyền lực nhất ở Scotland và có quan hệ họ hàng với nhiều quý tộc quyền lực khác ở cả Scotland và Anh, bao gồm cả những người họ hàng nắm giữ các bá tước Buchan, Mar, Ross, Fife, Angus, Dunbar và Strathearn; các Lãnh chúa của Kilbride, Kirkintilloch, Lenzie, Bedrule và Scraesburgh; và các cảnh sát trưởng ở Banff, Dingwall, Wigtown và Aberdeen. Ông cũng có một yêu sách mạnh mẽ đối với ngai vàng Scotland do có nguồn gốc từ Donald III bên cha và David I bên mẹ ông. Comyn là cháu trai của John Balliol.

Theo Barbour và Fordoun, vào cuối mùa hè năm 1305, trong một thỏa thuận bí mật được tuyên thệ, ký tên và đóng dấu, John Comyn đã đồng ý từ bỏ yêu sách của mình đối với ngai vàng Scotland để ủng hộ Robert Bruce sau khi Bruce nhận được các vùng đất ở Scotland nếu một cuộc nổi dậy xảy ra do Bruce lãnh đạo. Không biết các chi tiết của thỏa thuận với Comyn có chính xác hay không, nhưng Vua Edward đã ra tay bắt giữ Bruce trong khi Bruce vẫn đang ở triều đình Anh. Ralph de Monthermer biết được ý định của Edward và cảnh báo Bruce bằng cách gửi cho ông mười hai xu và một đôi cựa. Bruce nhận ra gợi ý, và ông cùng một cận thần bỏ trốn khỏi tòa án Anh trong đêm. Họ nhanh chóng lên đường tới Scotland.

Theo Barbour, Comyn đã phản bội thỏa thuận của mình với Bruce với Vua Edward I, và khi Bruce sắp xếp một cuộc gặp vào ngày 10 tháng 2 năm 1306 với Comyn tại Nhà nguyện của Tu viện Greyfriars ở Dumfries và buộc tội anh ta phản bội, họ lao vào tấn công nhau. Bruce đâm Comyn trước bàn thờ cao. Scotichronicon nói rằng khi được thông báo rằng Comyn đã sống sót sau vụ tấn công và đang được điều trị, hai trong số những người ủng hộ Bruce, Roger de Kirkpatrick (đã thốt ra từ "I mak siccar" ("Tôi chắc chắn")) và John Lindsay, đã quay trở lại nhà thờ và hoàn thành công việc của Bruce. Tuy nhiên, Barbour không kể câu chuyện như vậy. Flores Historiarum được viết c. 1307 nói rằng Bruce và Comyn không đồng ý và Bruce đã rút kiếm và đánh vào đầu Comyn. Những người ủng hộ Bruce sau đó chạy đến và đâm Comyn bằng kiếm của họ. Bruce khẳng định yêu sách của mình đối với vương miện Scotland và bắt đầu chiến dịch bằng vũ lực cho nền độc lập của Scotland.

Bruce và nhóm của anh sau đó tấn công Lâu đài Dumfries, nơi quân Anh đồn trú đã đầu hàng. Bruce vội vã từ Dumfries đến Glasgow, nơi bạn của ông và người ủng hộ Bishop Robert Wishart đã ban cho ông sự xá tội và sau đó yêu cầu các giáo sĩ trên khắp vùng đất tập hợp lại cho Bruce. Tuy nhiên, Bruce đã bị rút phép thông công vì tội ác này.

Thời kỳ đầu trị vì (1306–1314)

Cuộc chiến của Robert the Bruce

Sáu tuần sau khi Comyn bị giết ở Dumfries, Bruce được Giám mục William de Lamberton phong làm Vua của Scotland tại Scone, gần Perth, vào Chủ nhật Lễ Lá 25 tháng 3 năm 1306 với tất cả các nghi thức và trang trọng. Những chiếc áo choàng và lễ phục của hoàng gia mà Robert Wishart đã giấu khỏi người Anh đã được giám mục mang ra và đặt lên người Vua Robert. Các giám mục của Moray và Glasgow đã tham dự, cũng như các bá tước của Atholl, Menteith, Lennox và Mar. Lá cờ vĩ đại của các vị vua Scotland được cắm phía sau ngai vàng của Bruce.

Isabella, Nữ bá tước Buchan, và là vợ của Bá tước thứ 3 của Buchan (em họ của John Comyn bị sát hại), đến vào ngày hôm sau, quá muộn cho lễ đăng quang. Cô tuyên bố quyền của gia đình mình, Bá tước MacDuff của Fife, trao vương miện cho vua Scotland cho anh trai cô, Donnchadh IV, Bá tước Fife, người chưa đủ tuổi và nằm trong tay người Anh. Vì vậy, lễ đăng quang lần thứ hai được tổ chức và một lần nữa vương miện được đội lên trán của Robert Bruce, Bá tước Carrick, Lãnh chúa của Annandale, Vua của người Scotland.

Edward I lại hành quân về phía bắc vào mùa xuân năm 1306. Trên đường đi, ông đã trao các điền trang ở Scotland của Bruce và những người theo ông cho những người theo ông và công bố một dự luật tuyệt thông Bruce. Vào tháng 6, Bruce bị đánh bại trong Trận chiến Methven. Vợ và các con gái của ông cùng những phụ nữ khác trong nhóm được gửi đến Kildrummy vào tháng 8 dưới sự bảo vệ của anh trai Bruce, Neil Bruce, Bá tước Atholl và hầu hết những người đàn ông còn lại của ông. Bruce chạy trốn cùng với một số nhỏ những người trung thành nhất của mình, bao gồm Ngài James Douglas và Gilbert Hay, các anh trai của Bruce là Thomas, Alexander và Edward, cũng như Ngài Neil Campbell và Bá tước Lennox.

Một lực lượng hùng hậu dưới sự chỉ huy của Edward, Hoàng tử xứ Wales, đã chiếm được Lâu đài Kildrummy vào ngày 13 tháng 9 năm 1306, bắt giữ em út của Nhà vua, Nigel de Bruce, cũng như Robert Boyd và Alexander Lindsay, và Sir Simon Fraser làm tù binh. Boyd trốn thoát được nhưng cả Nigel de Bruce và Lindsay đều bị hành quyết ngay sau đó tại Berwick theo lệnh của Vua Edward là xử tử tất cả những người theo Robert de Bruce. Fraser được đưa đến London để chịu chung số phận. Không lâu trước khi Lâu đài Kildrummy sụp đổ, Bá tước Athol đã thực hiện một nỗ lực tuyệt vọng nhằm chiếm lấy Nữ hoàng Elizabeth de Burgh, Margery de Bruce, cũng như các chị gái của Vua Robert và Isabella của Fife. Họ bị phản bội vài ngày sau đó và cũng rơi vào tay người Anh, Atholl bị hành quyết ở London và những người phụ nữ bị giam giữ trong những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất có thể.

Vẫn chưa rõ Bruce đã trải qua mùa đông năm 1306–07 ở đâu. Nhiều khả năng ông đã tiêu nó ở Hebrides, có thể được che chở bởi Christina of the Isles. Người thứ hai đã kết hôn với một thành viên của Mar kindred, một gia đình mà Bruce có quan hệ họ hàng (không chỉ người vợ đầu tiên của anh ấy là thành viên của gia đình này mà anh trai của bà, Gartnait, đã kết hôn với em gái của Bruce). Ireland cũng là một khả năng nghiêm trọng, và Orkney (dưới sự cai trị của Na Uy vào thời điểm đó) hoặc chính quyền Na Uy (nơi chị gái của ông là Isabel Bruce là thái hậu) là khó xảy ra nhưng không phải là không thể. Bruce và những người theo ông trở lại đất liền Scotland vào tháng 2 năm 1307 theo hai nhóm. Một, do Bruce và anh trai Edward lãnh đạo, đổ bộ vào Lâu đài Turnberry và bắt đầu cuộc chiến tranh du kích ở tây nam Scotland. Người còn lại, do anh em Thomas và Alexander dẫn đầu, đổ bộ xa hơn một chút về phía nam ở Loch Ryan, nhưng họ nhanh chóng bị bắt và hành quyết. Vào tháng 4, Bruce đã giành được một chiến thắng nhỏ trước quân Anh trong Trận Glen Trool, trước khi đánh bại Aymer de Valence, Bá tước thứ 2 của Pembroke, trong Trận Loudoun Hill. Đồng thời, James Douglas thực hiện bước đột phá đầu tiên của Bruce vào phía tây nam Scotland, tấn công và đốt cháy lâu đài của chính anh ta ở Douglasdale. Để anh trai Edward chỉ huy ở Galloway, Bruce đi về phía bắc, chiếm được Lâu đài Inverlochy và Urquhart, thiêu rụi Lâu đài Inverness và Nairn, sau đó đe dọa Elgin không thành công. Vào ngày 7 tháng 7 năm 1307, Vua Edward I qua đời, để lại Bruce bị con trai của nhà vua, Edward II.

Chuyển các hoạt động đến Aberdeenshire vào cuối năm 1307, Bruce đe dọa Banff trước khi lâm bệnh nặng, có thể là do những khó khăn của chiến dịch kéo dài. Hồi phục, để lại John Comyn, Bá tước thứ 3 của Buchan ở hậu phương, Bruce quay trở lại phía tây để chiếm Lâu đài Balvenie và Duffus, sau đó là Lâu đài Tarradale trên Đảo Đen. Vòng trở lại qua vùng nội địa của Inverness và lần thứ hai thất bại trong nỗ lực chiếm Elgin, Bruce cuối cùng đã đánh bại Comyn mang tính bước ngoặt trong Trận Inverurie vào tháng 5 năm 1308; sau đó ông đánh bại Buchan và đánh bại quân đồn trú của Anh tại Aberdeen. Cuộc tấn công Harrying of Buchan vào năm 1308 do Bruce ra lệnh nhằm đảm bảo rằng mọi sự ủng hộ của gia đình Comyn đều bị dập tắt. Buchan có dân số rất đông vì đây là thủ đô nông nghiệp của miền bắc Scotland, và phần lớn dân số của nó trung thành với gia đình Comyn ngay cả sau thất bại của Bá tước Buchan. Hầu hết các lâu đài Comyn ở Moray, Aberdeen và Buchan đã bị phá hủy và cư dân của họ bị giết. Trong vòng chưa đầy một năm, Bruce đã quét qua phương bắc và tiêu diệt quyền lực của Comyns, những người đã nắm giữ quyền lực phó vương giả ở phương bắc trong gần một trăm năm. Làm thế nào đạt được thành công ấn tượng này, đặc biệt là việc chiếm các lâu đài phía bắc quá nhanh, thật khó hiểu. Bruce thiếu vũ khí công thành và không chắc quân đội của anh ta có số lượng lớn hơn đáng kể hoặc được trang bị vũ khí tốt hơn đối thủ của anh ta. Tinh thần và khả năng lãnh đạo của Comyns và các đồng minh phía bắc của họ dường như không thể giải thích được khi đối mặt với thách thức nghiêm trọng nhất của họ. Sau đó, ông vượt biên đến Argyll và đánh bại quân MacDougall bị cô lập (đồng minh của Comyn) trong Trận đèo Brander và chiếm Lâu đài Dunstaffnage, thành trì lớn cuối cùng của Comyn và đồng minh của họ. Bruce sau đó đã ra lệnh truy quét ở Argyle và Kintyre, thuộc lãnh thổ của Gia tộc MacDougall.

Vào tháng 3 năm 1309, Bruce tổ chức quốc hội đầu tiên của mình tại St. Andrews và đến tháng 8, ông kiểm soát toàn bộ Scotland ở phía bắc sông Tay. Năm sau, các giáo sĩ Scotland công nhận Bruce là vua tại một hội đồng chung. Sự hỗ trợ của nhà thờ dành cho anh ta, mặc dù anh ta bị vạ tuyệt thông, có tầm quan trọng chính trị lớn. Vào ngày 1 tháng 10 năm 1310, Bruce đã viết thư cho Edward II của Anh từ Kildrum tại Giáo xứ Cumbernauld trong một nỗ lực bất thành nhằm thiết lập hòa bình giữa Scotland và Anh. Trong ba năm tiếp theo, hết lâu đài hoặc tiền đồn do người Anh trấn giữ này đến lâu đài khác bị chiếm và bị tiêu diệt: Linlithgow năm 1310, Dumbarton năm 1311, và Perth do chính Bruce thực hiện vào tháng 1 năm 1312. Bruce cũng thực hiện các cuộc đột kích vào miền bắc nước Anh và đổ bộ tại Ramsey ở Isle of Man, bao vây Lâu đài Rushen ở Castletown, chiếm được nó vào ngày 21 tháng 6 năm 1313 và phủ nhận tầm quan trọng chiến lược của hòn đảo này đối với người Anh.

Tám năm mệt mỏi nhưng cố tình từ chối gặp người Anh trên cơ sở bình đẳng đã khiến nhiều người coi Bruce là một trong những nhà lãnh đạo du kích vĩ đại ở mọi thời đại. Điều này đại diện cho một sự chuyển đổi đối với một người lớn lên như một hiệp sĩ thời phong kiến.

Trận Bannockburn

Bài chi tiết: Trận Bannockburn

Đến năm 1314, Bruce đã chiếm lại hầu hết các lâu đài ở Scotland do người Anh nắm giữ và gửi các đội đột kích vào miền bắc nước Anh cho đến tận Carlisle. Đáp lại, Edward II đã lên kế hoạch cho một chiến dịch quân sự lớn với sự hỗ trợ của Lancaster và các nam tước, tập hợp một đội quân lớn từ 15.000 đến 20.000 người. Vào mùa xuân năm 1314, Edward Bruce bao vây Lâu đài Stirling, một pháo đài quan trọng ở Scotland mà thống đốc Philip de Mowbray đã đồng ý đầu hàng nếu không được giải vây trước ngày 24 tháng 6 năm 1314. Vào tháng 3, James Douglas chiếm được Roxburgh và Randolph chiếm được Lâu đài Edinburgh (Bruce sau đó đã ra lệnh hành quyết Piers de Lombard, thống đốc lâu đài), trong khi vào tháng 5, Brucelại tấn công nước Anh và khuất phục Đảo Man. Tin tức về thỏa thuận liên quan đến Lâu đài Stirling đến tai nhà vua Anh vào cuối tháng 5, và ông quyết định tăng tốc hành quân về phía bắc từ Berwick để giải vây cho lâu đài. Robert, với khoảng 5.500 đến 6.500 quân, chủ yếu là lính cầm giáo, chuẩn bị ngăn chặn lực lượng của Edward tiến đến Stirling.

Trận chiến bắt đầu vào ngày 23 tháng 6 khi quân đội Anh cố gắng vượt qua vùng đất cao của Bannock Burn, nơi được bao quanh bởi đầm lầy. Giao tranh giữa hai bên nổ ra, dẫn đến cái chết của Ngài Henry de Bohun, người mà Robert đã giết trong một trận chiến cá nhân. Edward tiếp tục cuộc tiến công của mình vào ngày hôm sau, và chạm trán với phần lớn quân đội Scotland khi họ tiến ra khỏi khu rừng ở New Park. Người Anh dường như không mong đợi người Scotland sẽ giao chiến ở đây, và kết quả là họ đã giữ cho lực lượng của họ hành quân, thay vì chiến đấu, theo trật tự, với các cung thủ - những người thường được sử dụng để phá vỡ đội hình giáo của kẻ thù - tại phía sau chứ không phải phía trước của quân đội. Kị binh Anh gặp khó khăn trong việc hành quân ở địa hình chật chội và bị quân lính cầm giáo của Robert đè bẹp. Quân đội Anh bị áp đảo và các thủ lĩnh của nó không thể giành lại quyền kiểm soát.

Edward II bị lôi ra khỏi chiến trường, bị quân Scotland truy đuổi gắt gao, và chỉ thoát khỏi trận giao tranh ác liệt. Nhà sử học Roy Haines mô tả thất bại này là một "tai họa có quy mô lớn" đối với người Anh, những người có tổn thất rất lớn. Sau thất bại, Edward rút lui về Dunbar, sau đó đi tàu đến Berwick, rồi quay trở lại York; khi ông vắng mặt, Lâu đài Stirling nhanh chóng thất thủ.

Giữa trị vì (1314–1320)

Tiếp tục đối đầu với Anh sau đó là xung đột Ailen
Bài chi tiết: Chiến dịch của Bruce ở Ireland

Được giải phóng khỏi các mối đe dọa từ người Anh, quân đội của Scotland giờ đây có thể xâm chiếm miền bắc nước Anh. Bruce cũng đẩy lùi một đoàn thám hiểm người Anh tiếp theo ở phía bắc biên giới và tiến hành các cuộc đột kích vào Yorkshire và Lancashire. Phấn khởi trước những thành công quân sự của ông, Robert cũng cử anh trai Edward của mình xâm lược Ireland vào năm 1315, nhằm hỗ trợ các lãnh chúa Ireland đẩy lùi các cuộc xâm lược của người Anh vào vương quốc của họ và giành lại tất cả các vùng đất mà họ đã mất vào tay Vương miện (sau khi nhận được phản hồi đề nghị hỗ trợ từ Domhnall Ó Néill, vua của Tír Eoghain), và mở mặt trận thứ hai trong các cuộc chiến đang tiếp diễn với Anh. Edward thậm chí còn được phong làm Vua tối cao của Ireland vào năm 1316. Robert sau đó đã đến đó cùng với một đội quân khác để hỗ trợ anh trai ông.

Cùng với cuộc xâm lược, Bruce đã phổ biến một tầm nhìn hệ tư tưởng về một "Đại Scotia Pan-Gaelic" với dòng dõi của ông cai trị cả Ireland và Scotland. Chiến dịch tuyên truyền này được hỗ trợ bởi hai yếu tố. Đầu tiên là liên minh hôn nhân của ông từ năm 1302 với gia đình de Burgh của Bá tước Ulster ở Ireland; thứ hai, bản thân Bruce, cùng mẹ với Carrick, là hậu duệ của hoàng gia Gaelic ở Scotland cũng như Ireland. Tổ tiên người Ireland của Bruce bao gồm Aoife của Leinster (mất năm 1188), tổ tiên của họ bao gồm Brian Boru của Munster và các vị vua của Leinster. Do đó, về mặt tuyến tính và địa chính trị, Bruce đã cố gắng ủng hộ quan điểm được dự đoán trước của ông về một liên minh toàn Gaelic giữa các quần thể Gaelic Scotland-Ireland, dưới vương quyền của ông. Điều này được tiết lộ qua một lá thư mà ông gửi cho các thủ lĩnh Ireland, nơi ông gọi người Scotland và người Ireland chung là nostra nacio (dân tộc của chúng ta), nhấn mạnh đến ngôn ngữ, phong tục và di sản chung của hai dân tộc:Xét rằng chúng tôi và bạn và nhân dân của chúng tôi và nhân dân của bạn, tự do từ xa xưa, có chung một tổ tiên dân tộc và được thúc giục xích lại gần nhau một cách háo hức và vui vẻ hơn trong tình bạn bằng một ngôn ngữ chung và theo phong tục chung, chúng tôi đã gửi cho bạn người bà con yêu dấu của chúng tôi, những người mang bức thư này, để thương lượng với bạn dưới danh nghĩa của chúng tôi về việc củng cố và duy trì vĩnh viễn tình bạn đặc biệt giữa chúng tôi và bạn, để với ý muốn của Chúa, quốc gia của chúng tôi (nostra nacio) có thể lấy lại được nền tự do cổ xưa của mình.Ngoại giao đã phát huy tác dụng ở một mức độ nhất định, ít nhất là ở Ulster, nơi người Scotland có một số hỗ trợ. Ví dụ, thủ lĩnh người Ireland, Domhnall Ó Néill, sau đó đã biện minh cho sự ủng hộ của mình đối với người Scotland đối với Giáo hoàng John XXII bằng cách nói rằng "Các vị vua của vùng Tiểu Scotia đều có nguồn gốc từ dòng máu của họ đối với vùng Greater Scotia của chúng tôi và giữ lại ở một mức độ nào đó ngôn ngữ và phong tục của chúng tôi."

Ban đầu, quân đội Scotland-Ireland dường như không thể bị ngăn cản khi họ đánh bại quân Anh hết lần này đến lần khác và san bằng các thị trấn của họ. Tuy nhiên, người Scotland đã thất bại trong việc thu phục các thủ lĩnh không phải Ulster hoặc đạt được bất kỳ lợi ích đáng kể nào khác ở phía nam của hòn đảo, nơi mọi người không thể nhìn thấy sự khác biệt giữa sự chiếm đóng của người Anh và người Scotland. Điều này là do nạn đói xảy ra ở Ireland và quân đội phải vật lộn để duy trì bản thân. Họ dùng đến cách cướp bóc và san bằng toàn bộ các khu định cư khi tìm kiếm nguồn cung cấp, bất kể họ là người Anh hay người Ireland. Cuối cùng nó đã bị đánh bại khi Edward Bruce bị giết trong trận Faughart. Biên niên sử Ailen trong thời kỳ này đã mô tả việc người Anh đánh bại người Bruce là một trong những điều vĩ đại nhất từng được thực hiện đối với quốc gia Ailen do thực tế là nó đã chấm dứt nạn đói và nạn cướp bóc do cả người Scotland và người Ireland gây ra

Sau trị vì (1320–1329)
Triều đại của Robert Bruce cũng bao gồm một số thành tựu ngoại giao quan trọng. Tuyên bố Arbroath năm 1320 đã củng cố vị trí của ông, đặc biệt là liên quan đến Giáo hoàng, và Giáo hoàng John XXII cuối cùng đã dỡ bỏ vạ tuyệt thông cho Bruce. Vào tháng 5 năm 1328, Vua Edward III của Anh đã ký Hiệp ước Edinburgh – Northampton, công nhận Scotland là một vương quốc độc lập và Bruce là vua của nước này.

Năm 1325, Robert I đổi đất tại Cardross lấy vùng Old Montrose ở Angus với Ngài David Graham. Chính tại đây, Robert sẽ xây dựng trang viên, nơi sẽ là nơi ở ưa thích của ông trong những năm cuối cùng của triều đại. Các tài khoản của thị thần còn tồn tại vào năm 1328 mô tả chi tiết một trang viên ở Cardross với các phòng của vua và hoàng hậu cũng như cửa sổ lắp kính, một nhà nguyện, nhà bếp, lò nướng và nhà ủ bia, chuồng chim ưng, vườn thuốc, cổng nhà, hào bảo vệ và công viên săn bắn. Ngoài ra còn có một cầu tàu và khu vực bãi biển dành cho 'king's coble' (để đánh cá) cùng với 'con tàu vĩ đại của nhà vua'. Vì hầu hết các lâu đài hoàng gia lớn của lục địa Scotland vẫn ở trong tình trạng bị san bằng kể từ khoảng năm 1313 –14, Trang viên Cardross có lẽ được xây dựng như một dinh thự khiêm tốn đồng cảm với những thiếu thốn của thần dân Robert sau một cuộc chiến tranh kéo dài, nạn đói lặp đi lặp lại và đại dịch gia súc. Trước khi Cardross có thể ở được vào năm 1327, nơi ở chính của Robert là Tu viện Scone.

Robert đã mắc một căn bệnh hiểm nghèo ít nhất là từ năm 1327. Biên niên sử Lanercost và Scalacronica nói rằng nhà vua được cho là đã mắc bệnh và qua đời vì bệnh phong. Jean Le Bel cũng tuyên bố rằng vào năm 1327, nhà vua là nạn nhân của 'la Grosse maladie', thường được hiểu là bệnh phong. Tuy nhiên, việc các nhà văn thế kỷ 14 sử dụng thuật ngữ 'bệnh phong' một cách thiếu hiểu biết có nghĩa là hầu như bất kỳ bệnh da liễu nghiêm trọng nào cũng có thể được gọi là bệnh phong. Đề cập sớm nhất về căn bệnh này được tìm thấy trong một bức thư gốc do một nhân chứng tận mắt viết ở Ulster vào thời điểm nhà vua thực hiện một hiệp định đình chiến với Ngài Henry Mandeville vào ngày 12 tháng 7 năm 1327. Người viết bức thư này thuật lại rằng Robert rất yếu và bị bạo bệnh đến mức không thể sống được, 'vì ông hầu như không thể cử động bất cứ thứ gì ngoại trừ cái lưỡi của mình'. Tuy nhiên, không có lời kể nào về những năm cuối đời của ông bởi những người ở bên ông đề cập đến bất kỳ dấu hiệu nào của bệnh ngoài da. Barbour viết về căn bệnh của nhà vua rằng "nó bắt đầu từ sự tê liệt do nằm lạnh" trong những tháng lang thang từ năm 1306 đến năm 1309. Người ta cũng đề xuất rằng ông bị bệnh chàm, lao, giang mai, bệnh thần kinh vận động, ung thư hoặc một loạt các cơn đột quỵ. Dường như không có bất kỳ bằng chứng nào về việc bản thân nhà vua hoặc các thầy thuốc của ông tin rằng căn bệnh của ông là như thế nào. Cũng không có bất kỳ bằng chứng nào về nỗ lực trong những năm cuối đời của ông nhằm tách biệt nhà vua theo bất kỳ cách nào với bạn bè, gia đình, triều thần hoặc các nhà ngoại giao nước ngoài.

Vào tháng 10 năm 1328, Giáo hoàng cuối cùng đã dỡ bỏ lệnh cấm đối với Scotland và vạ tuyệt thông cho Robert. Chuyến hành trình cuối cùng của nhà vua dường như là một cuộc hành hương đến đền thờ Thánh Ninian tại Whithorn; điều này có thể là để tìm kiếm một phương pháp chữa bệnh thần kỳ, hoặc để làm hòa với Chúa. Với Moray bên cạnh, Robert khởi hành từ trang viên của mình tại Cardross để đến Tarbert trên 'con tàu vĩ đại' của mình, từ đó đến Isle of Arran, nơi ông tổ chức lễ Giáng sinh năm 1328 tại hội trường Glenkill gần Lamlash. Sau đó, ông đi thuyền vào đất liền để thăm con trai và cô dâu của mình, cả hai đều chỉ là những đứa trẻ, hiện được đặt tại Lâu đài Turnberry, người đứng đầu bá tước Carrick và từng là nơi ở chính của ông. Anh ta hành trình trên bộ, được cõng trên một chiếc kiệu, đến Inch ở Wigtownshire: những ngôi nhà được xây dựng ở đó và nguồn cung cấp được đưa đến nơi đó, như thể tình trạng của nhà vua ngày càng xấu đi. Vào cuối tháng 3 năm 1329, ông đang ở tại Tu viện Glenluce và tại Monreith, nơi mà Hang động St Ninian đã được viếng thăm. Đầu tháng 4, anh đến đền thờ St Ninian ở Whithorn. Ông nhịn ăn bốn hoặc năm ngày và cầu nguyện với vị thánh, trước khi trở về Cardross bằng đường biển.

Barbour và các nguồn khác kể rằng Robert đã triệu tập các quan chức và nam tước đến bên giường bệnh của mình cho một hội đồng cuối cùng, tại đó ông đã tặng rất nhiều quà cho các nhà tôn giáo, phân phát bạc cho các cơ sở tôn giáo thuộc nhiều dòng khác nhau, để họ có thể cầu nguyện cho linh hồn của ông, và ăn năn về việc anh ta không thực hiện được lời thề thực hiện một cuộc thập tự chinh để chống lại 'Saracens' ở Thánh địa. Điều ước cuối cùng của Robert phản ánh lòng mộ đạo thông thường, và có lẽ nhằm duy trì trí nhớ của ông. Sau khi chết, trái tim của ông sẽ được lấy ra khỏi cơ thể và cùng với một đội hiệp sĩ do Sir James Douglas dẫn đầu, được đưa đi hành hương đến Nhà thờ Mộ Thánh ở Jerusalem, trước khi được an táng tại Tu viện Melrose khi trở về từ Thánh địa.Tôi muốn rằng ngay sau khi tôi bị xâm phạm khỏi thế giới này, các bạn hãy lấy cơ thể của tôi và ướp nó, và lấy kho báu của tôi khi các bạn sẽ kiếm đủ cho công việc kinh doanh đó, cho cả bản thân bạn và những người bạn như các bạn. Tôi sẽ mang theo bạn, và dâng con ngựa của tôi đến Mộ thánh, nơi mà Chúa của chúng ta đang nằm, chắc chắn cơ thể tôi không thể đến đó được.Robert cũng đã sắp xếp để tài trợ cho các thánh lễ cầu hồn vĩnh viễn tại nhà nguyện Saint Serf, tại Ayr và tại tu viện Đa Minh ở Berwick, cũng như tại Tu viện Dunfermline.

Qua đời (1329)

Cái chết và hậu quả

Robert qua đời vào ngày 7 tháng 6 năm 1329, tại Trang viên Cardross, gần Dumbarton. Ngoài việc không hoàn thành lời thề thực hiện một cuộc thập tự chinh mà anh ấy đã chết hoàn toàn hoàn thành, mục tiêu của cuộc đấu tranh cả đời anh ấy — sự công nhận vô song của Bruce về quyền lên ngôi — đã được thực hiện, và tự tin rằng anh ta sẽ rời khỏi vương quốc Scotland một cách an toàn trong tay của trung úy đáng tin cậy nhất của ông, Moray, cho đến khi đứa con trai sơ sinh của ông đến tuổi trưởng thành. Sáu ngày sau khi ông qua đời, để tiếp tục hoàn thiện chiến thắng của mình, sắc lệnh của giáo hoàng đã được ban hành để trao đặc quyền xức dầu tại lễ đăng quang của các vị vua tương lai của Scotland.

Vẫn chưa rõ nguyên nhân gây ra cái chết của Robert, một tháng trước sinh nhật lần thứ 55 của ông. Những cáo buộc đương thời rằng Robert mắc bệnh phong, "căn bệnh ô uế"—bệnh Hansen ngày nay có thể chữa được—bắt nguồn từ các nhà biên niên sử người Anh và Hainault. Không có lời tường thuật nào của người Scotland về cái chết của ông gợi ý về bệnh phong. Penman nói rằng rất khó chấp nhận khái niệm về Robert với tư cách là một vị vua đang phục vụ trong chiến tranh, thực hiện các hành vi lãnh chúa trực diện, nắm giữ quốc hội và tòa án, đi du lịch nhiều nơi và có nhiều con, tất cả đều có các triệu chứng lây nhiễm của bệnh. một người phung. Cùng với những gợi ý về bệnh chàm, lao, giang mai, bệnh thần kinh vận động, ung thư hoặc đột quỵ, chế độ ăn uống giàu chất dinh dưỡng cung đình cũng được cho là một yếu tố có thể góp phần gây ra cái chết của Robert. Thầy thuốc người Milan của ông, Maino De Maineri, đã chỉ trích việc nhà vua ăn lươn là nguy hiểm cho sức khỏe của ông khi tuổi đã cao.

Một nhóm các nhà nghiên cứu do Giáo sư Andrew Nelson từ Đại học Western Ontario đứng đầu đã xác định rằng Robert the Bruce không mắc bệnh phong. Họ đã kiểm tra việc đúc hộp sọ ban đầu của Lord Andrew Douglas, Alexander Thomas Bruce, hậu duệ của Robert the Bruce, và một xương bàn chân chưa được chôn cất lại. Họ xác định rằng hộp sọ và xương bàn chân không có dấu hiệu của bệnh phong, chẳng hạn như xương sống mũi bị ăn mòn và xương bàn chân bị biến dạng như bút chì.

An táng
Cơ thể của nhà vua được ướp xác, và xương ức của ông được xẻ ra để lấy trái tim, trái tim mà Sir James Douglas đã đặt trong một chiếc quan tài bằng bạc để đeo vào dây chuyền quanh cổ ông. Nội tạng của Robert được an táng trong nhà nguyện của Saint Serf (tàn tích của nó nằm trong Công viên Levengrove ở Dumbarton ngày nay), nơi thờ cúng thường xuyên của ông và gần trang viên của ông ở Giáo xứ Cardross cổ kính. Thi thể của nhà vua được chở về phía đông từ Cardross bằng một chiếc xe ngựa phủ vải đen, với các điểm dừng được ghi tại Tu viện Dunipace và Cambuskenneth. Đám tang diễn ra trọng thể, với 478 viên đá (3.040 kg) sáp đã được mua để làm nến tang lễ. Một hàng người đi bộ đưa tang, bao gồm Robert Stewart và một số hiệp sĩ mặc áo choàng đen, tháp tùng đoàn tang lễ vào Tu viện Dunfermline. Một nhà nguyện có mái che hoặc 'xe tang' bằng gỗ Baltic nhập khẩu đã được dựng lên trên mộ. Thi thể của Robert I, trong một chiếc quan tài bằng gỗ, sau đó được chôn cất trong một hầm đá bên dưới sàn nhà, bên dưới một ngôi mộ hộp bằng đá cẩm thạch trắng của Ý do Thomas of Chartres mua ở Paris sau tháng 6 năm 1328. Một cột bằng đá vôi hóa thạch màu đen từ Frosterley đặt trên đỉnh cấu trúc này, và trên đỉnh cột này là một hình nộm thạch cao bằng khăn choàng màu trắng của Robert I, được sơn và mạ vàng. Văn bia bằng tiếng Latinh sau đây được khắc trên đỉnh ngôi mộ: Hic jacet invictus Robertus Rex benedictus qui sua gesta legit repetit quot bella peregit ad libertatem perduxit per probitatem regnum sottorum: nunc vivat in arce polorum ("Nơi đây yên nghỉ vị Vua Robert may mắn bất khả chiến bại / Bất cứ ai đọc về chiến công của anh ấy sẽ nhắc lại nhiều trận chiến mà anh ấy đã chiến đấu / Bằng sự chính trực của mình, anh ấy đã hướng dẫn đến tự do cho Vương quốc của người Scotland: Cầu mong anh ấy hiện đang sống trên Thiên đường"). Mười mảnh thạch cao tuyết hoa từ ngôi mộ được trưng bày tại Bảo tàng Quốc gia Scotland và dấu vết mạ vàng vẫn còn trên một số mảnh. Robert đã để lại đủ tiền để chi trả cho hàng nghìn lễ cáo phó ở Tu viện Dunfermline và những nơi khác, và do đó lăng mộ của ông sẽ là nơi cầu nguyện tạ ơn hàng ngày.

Tham khảo

Đọc thêm

 .
 .
 .
 .
 .
 .
 , with copious original source materiéls.
 Duncan, A.A.M. (Editor), (1999) John Barbour: The Bruce Canongate.
 .
 Grant, Alexander, (1984) Independence and Nationhood: Scotland 1306–1469 Edward Arnold. .
 Grant A, and Stringer, Keith J., (1995) Uniting the Kingdom? The Making of British History Routledge, pp. 97–108. .
 .
 .
 .
 Mackenzie, Agnes Mure (1934), Robert Bruce, Vua Scotland

 Geoffrey the Baker's: Chronicon Galfridi le Baker de Swynebroke, ed. Edward Maunde Thompson (Oxford, 1889)

Liên kết ngoài

 The Robert the Bruce Commemoration Trust
 Account of Robert Bruce & Battle of Bannockburn
 Annual Commemorative Robert the Bruce Dinner
 Robert the Bruce Heritage Centre

Người Scotland lưu vong
Vua Scotland

__CHỈ_MỤC__
__LIÊN_KẾT_MỤC_MỚI__


title: Trường nhạc

text:
Trường nhạc (tiếng Anh: music school) là một cơ sở giáo dục dành riêng cho việc học tập, đào tạo, và nghiên cứu về âm nhạc. Cơ sở giáo dục này còn có thể có tên gọi nhạc viện (conservatory), trường âm nhạc (school of music), học viện âm nhạc (music academy), phân khoa âm nhạc (music faculty), trường đại học âm nhạc (college of music), hay khoa âm nhạc (music department; thuộc một sở sở giáo dục lớn hơn). Các hoạt động ở trường nhạc bao gồm đào tạo học viên trong các lĩnh vực biểu diễn nhạc cụ, thanh nhạc, sáng tác nhạc, và điều khiển dàn nhạc, cũng như những lĩnh vực nghiên cứu và học thuật khác như nhạc học, lịch sử âm nhạc, và lý thuyết âm nhạc.

Tiểu học và Trung học

Nhiều quốc gia có các trường chuyên biệt về âm nhạc (tiếng Anh: specialist music school) với mục đích nhằm nhận diện và hỗ trợ những trẻ em có tiềm năng, thông qua chương trình đào tạo tiên tiến có thể giúp những trẻ em này có thể học lên và phát triển sự nghiệp trong lĩnh vực âm nhạc nếu muốn. Những trường này có thể chính thức hoặc không chính thức có mối quan hệ với một nhạc viện. Trẻ em vào hoặc thường nằm trong độ tuổi từ 8 đến 18, được chọn thông qua thi tuyển. Các trường này có thể là công lập hay độc lập; học sinh ở các trường độc lập có thể nhận được học bổng của chính phủ hay từ những quỹ tư nhân.

Giống như ở các nhạc viện, một số trường có chương trình học rộng hơn và có thể bao gồm cả nghệ thuật trình diễn: nhạc, kịch, và múa.

Đại học

Nhạc viện

Nhạc viện còn có các tên khác như học viện âm nhạc, trường quốc gia âm nhạc, trường đại học âm nhạc; tiếng Anh: conservatory (ở Hoa Kỳ), conservatoire (chủ yếu ở Anh), conservatorium (ở Úc), academy, hay college. Một số trường hay nhạc viện chỉ tập trung vào âm nhạc. Các cơ sở khác có cả âm nhạc, kịch, và múa. Nhạc viện thích hợp cho sinh viên muốn phát triển khả năng trình diễn, điều khiển dàn nhạc hay ban nhạc, hay sáng tác ở mức độ chuyên nghiệp. Thường thì các cơ sở này dành nhiều thời gian cho đào tạo thực hành, kết hợp với nghiên cứu học thuật và phát triển nghề nghiệp, cho những sinh viên muốn xây dựng sự nghiệp trong các ngành nghệ thuật sáng tạo.

Sinh viên thường xuyên có cơ hội trình diễn, điều khiển, hay cơ hội để tác phẩm của mình được trình diễn, cả trong khung cảnh thân mật và trình diễn chính thức trước công chúng. Sinh viên có thể trình diễn một mình (solo) hay trong dàn nhạc, ban nhạc, hay nhóm hát. Thường thì các nhạc viện tập trung vào nhạc cổ điển Tây phương. Tuy vậy, một số trường chú trọng vào các nhạc cụ truyền thống. Các trường khác có thể có các khoa âm nhạc truyền thống, đào tạo về cá các nhạc cụ truyền thống lẫn cổ điển Tây phương. Hoặc sinh viên có thể tập trung vào nhạc jazz, pop, hay world music.

Thời gian để được cấp bằng thường không khác nhiều so với trong những lĩnh vực khác, tức là khoảng 3-4 năm để lấy bằng Cử nhân Âm nhạc (Bachelor of Music), 1–2 năm để lấy bằng Thạc sĩ Âm nhạc (Master of Music), và 3–5 năm cho bằng Tiến sĩ Nghệ thuật Âm nhạc (Doctor of Musical Arts) hay Tiến sĩ Âm nhạc (Doctor of Music). Bằng Tiến sĩ (Ph.D.) có thể được cấp trong các lĩnh vực như nhạc học, lý thuyết âm nhạc, sáng tác nhạc, hay giáo dục âm nhạc. Một số trường có thể có những bằng cấp không mang tính học thuật (non-academic degree) và chỉ tập trung vào kỹ năng trình diễn, như Artist Diploma (A.D.) ở Hoa Kỳ; bằng này có thể cấp ở bậc đại học và/hoặc sau đại học.

Trường nhạc trong các viện đại học

Khoa âm nhạc trong các trường đại học và viện đại học trước đây nhấn mạnh hơn đến việc học mang tính học thuật về âm nhạc, thay vì trình diễn. Tuy nhiên, ngày nay sự phân chia không còn rạch ròi như xưa, nhiều khoa âm nhạc nhấn mạnh đến trình diễn hơn trước. Việc cân đối giữa đào tạo mang tính huấn nghệ (vocational training) và học tập mang tính học thuật (academic study) thay đổi tùy theo cơ sở giáo dục và tùy theo quốc gia. Ngoài các bằng cấp tương tự như những bằng cấp mà các nhạc viện cấp, một số viện đại học có các bằng cấp liên quan đến âm nhạc như Cử nhân Âm nhạc (Bachelor of Arts in Music) hay Cử nhân Giáo dục Âm nhạc (Bachelor of Arts in Music Education). Một số nhạc viện trước đây tồn tại độc lập thì nay trở thành một phần của viện đại học.

Tham khảo

Giáo dục đại học
Học nghề


title: Linh dương mặt trắng

text:
Linh dương mặt trắng (trong tiếng Anh gọi là blesbok hay blesbuck, danh pháp khoa học: Damaliscus pygargus phillipsi) là một phân loài linh dương đặc hữu Nam Phi. Nó có mặt và trán màu trắng khác biệt, từ đó người ta lấy cảm hứng đặt tên cho chúng, vì thuật ngữ bles là từ trong tiếng của người Afrikaan để chỉ vết lang trắng như người ta có thể nhìn thấy trên trán của ngựa. Đây là một trong những loài linh dương được du nhập và nuôi nhiều ở các vườn thú trên thế giới, nó cũng là đối tượng cho những cuộc săn bắn thể thao.

Đặc điểm

Mô tả

Một đặc điểm của linh dương mặt trắng là có một vết lang màu trắng nổi bật trên mặt và một sọc màu nâu nằm ngang phân chia vết lang này phía trên mắt. Cơ thể có màu nâu với phần mông có sự chuyển màu dần dần nhạt hơn. Các chân có màu nâu với mảng màu trắng phía sau phần trên các chân trước. Cẳng chân màu trắng. Cả hai giới đều có sừng, sừng ngoằn nghèo. Sừng của con cái thì mảnh mai hơn một chút.

Những chiếc sừng con đực có xu hướng để cho ra một màu sáng hơn trong ánh nắng mặt trời. Bụng, mông và chân bên dưới đầu gối cũng có màu trắng. Cổ và phần trên của lưng nó có màu nâu. Khi hạ thấp đến hai bên sườn và mông thì màu trở nên sẫm hơn. Bụng bên trong mông và khu vực lên tới gốc đuôi có màu trắng. Chúng có thể dễ dàng phân biệt với các loài linh dương khác vì nó có khuôn mặt và trán với màu trắng khác biệt.
 Chiều dài cơ thể: 140–160 cm (4,6-5,3 ft)
 Chiều cao vai: 85–100 cm (2,8-3,3 ft)
 Chiều dài đuôi: 30–45 cm (12–18 in)
 Trọng lượng: 55–80 kg (121-176 lb), khối lượng của chúng có thể cân nặng lên tới 85 kg. Trong đó, con đực trưởng thành trung bình khoảng 70 kg, con cái trung bình thấp hơn, khoảng 61 kg
 Chiều dài sừng: Trung bình vào khoảng 38 cm

Tập tính
Môi trường sống của linh dương mặt trắng nói chung là vùng đồng bằng cỏ mở, chúng có thể được tìm thấy trong các đàn hỗn hợp, chúng rất nhạy cảm với nhiệt, do đó di chuyển xung quanh nhiều hơn ở nhiệt độ thấp và có khuynh hướng nằm nghỉ giữa trưa nhiệt. Điều này cho thấy buổi sáng sớm và chiều muộn thời lý tưởng cho những cuộc săn linh dương. Một đàn có xu hướng đứng đối mặt với mặt trời. Chúng chủ yếu vật ăn cỏ, chúng tạo thành bầy gồm các con cái và con chưa thành niên, trong khi con đực có xu hướng sống đơn độc.

Chúng khá nhút nhát và cảnh giác và dựa vào tốc độ và sức chịu đựng để trốn tránh kẻ thù. Chúng có thể duy trì tốc độ 70 km/h (43 mph) khi bị đuổi theo nhưng chúng không nhảy tốt lắm. Các động vật ăn thịt chúng là báo săn, sư tử, báo hoa mai, chó hoang châu Phi, linh cẩu, các loài trăn, chó rừng và đại bàng có thể tấn công những con bê. Người châu Phi cũng săn chúng để lấy da, thịt và coi như là một danh hiệu để ra oai.

Linh dương mặt trắng là loài sinh sản theo mùa, với thời kỳ động dục từ tháng Ba đến tháng Năm. Cao điểm sinh sản trong tháng 11 và tháng 12 sau một thời gian mang thai khoảng 240 ngày (8 tháng). Một con cái sinh một con bê duy nhất cho mỗi mùa sinh sản.

Phân bố
Linh dương mặt trắng châu Phi là họ hàng gần của trâu cỏ (Damaliscus pygargus dorcas) và có thể lai ghép với nó, tuy vậy hai phân loài này không chia sẻ cùng một môi trường sống trong tự nhiên. Phân loài linh dương mặt trắng là đặc hữu Nam Phi và được tìm thấy với số lượng lớn trong các vườn quốc gia với đồng cỏ rộng lớn từ Highveld ở Transvaal đến phía nam cũng như Đông Cape. Đó là một vùng đồng bằng vì phân loài này không thích các khu vực rừng. Chúng lần đầu tiên được phát hiện vào thế kỷ 17 với số lượng rất nhiều từng đàn kéo dài hàng dặm.

Linh dương mặt trắng có thể được tìm thấy trong vùng đồng bằng của Nam Phi. Môi trường sống ưa thích của chúng là đồng cỏ với nước. Chúng thường chiếm một vùng lãnh thổ tương đối nhỏ khoảng 2,5-6,0 ha. Chúng đã từng là một trong những loài linh dương nhiều nhất của vùng đồng bằng châu Phi, nhưng đã trở nên suy giảm kể từ năm 1893 do nạn săn bắn không ngừng để lấy da và thịt của chúng. Phạm vi cư trú lịch sử của chúng bao gồm các Đôn Nam Cape, Free State, phần phía nam của Transvaal cũ, KwaZulu-Natal dọc theo thượng nguồn sông Tugela và Lesotho, phía tây của dãy núi Maluti.

Săn bắn
Phân loài này đã bị săn bắt gần đến mức tuyệt chủng vì số lượng lớn của nó, nhưng đã được bảo vệ từ cuối thế kỷ 19, sô lượng chúng đã tăng lên nhanh chóng và ngày nay nó là đủ nhiều để không được phân loại như là loài có nguy cơ tuyệt chủng. Vào đầu thế kỷ 21, số lượng của chúng ổn định, ước tính khoảng 235.000-240.000 cá thể. Tuy nhiên, có lẽ là may mắn khi 97% trong số này sinh sống bên ngoài các khu bảo tồn, và chỉ 3% trong các vườn quốc gia. Chúng cũng rất phổ biến trong các vườn thú mặc dù với số lượng nhỏ hơn rất nhiều.

Săn linh dương mặt trắng trên các đồng bằng của có thể được thử thách, Loài linh dương đã gần như tuyệt chủng này đã được du nhập lại trên các trang trại săn bắn của miền nam châu Phi. Ở Mỹ người ta đi săn bằng súng trường đối với những con hươu đuôi trắng trong khi ở châu Phi người ta đi săn linh dương mặt trắng. Khi săn, các điểm mục tiêu là rất quan trọng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Gordon-Cumming, Roualeyn. Five Years of a Hunter's Life in the Far Interior of South Africa. Publisher: J. Murray. ~ 1850.
 Bontebok, Blesbok
 Brett Hilton-Barber, Lee R. Berger: Field guide to the Cradle of Humankind: Sterkfontein, Swartkrans, Kromdraai & Environs World Heritage Site. tr. 127. Struik, 2004. ISBN 978-1-77007-065-3

P
Động vật có vú Nam Phi


title: Lưới giấc mơ

text:
Trong văn hóa bản địa châu Mỹ, một dreamcatcher hay lưới bắt giữ giấc mơ (tiếng Lakota bản địa: iháŋbla gmunka, tiếng Ojibwa bản địa: asabikeshiinh, trong ngôn ngữ thổ dân bản địa có nghĩa là "nhện" hay bawaajige nagwaagan (Ojibwa) mang nghĩa "lưới giấc mơ") là một vật dụng được làm thủ công từ nhánh của cây liễu sau đó được uốn cong thành vòng, từ một khung tròn người ta dệt các mạng lưới thưa ở ngoài và càng vào trong càng thắt chặt. Một lưới giấc mơ có thể được tô điểm thêm vài vật trang trí như lông vũ và chuỗi hạt.

Nguồn gốc
Lưới giấc mơ nguyên bản là một vật dụng của người Ojibwe bản địa châu Mỹ và về sau này chúng được nhiều nền văn hóa tiếp thu qua hôn phối và thương mại.

Thổ dân Ojibwe có một truyền thuyết cổ xưa về nguồn gốc của lưới giấc mơ. Từ ngày xưa, trẻ em mới sinh thường rất yếu ớt, dễ bị nhiều bệnh tật và tỉ lệ sống sót khi đến tuổi trưởng thành là rất thấp. Người ta kể rằng có một người phụ nữ được biết đến như Asibikaashi (Spider Woman). Cô là người chuyên chăm sóc trẻ em và mọi người trong bộ tộc. Thời gian trôi qua, bộ tộc Ojibwe dần di cư và sống ở nhiều nơi khác nhau của Bắc Mỹ và Asibikaashi không thể nào chăm lo hết cho tất cả các trẻ em của bộ tộc mình. Chính vì thế mà các bà, các mẹ đã dệt các tấm mạng như một loại bùa may mắn cho con cháu mình. Họ dùng nhánh của cây liễu và tạo thành một chiếc vòng, và dùng cách loại dây leo làm từ thực vật để đan chúng. Lưới giấc mơ sẽ gạn lọc tất cả các giấc mơ xấu và chỉ cho phép các giấc mộng đẹp đi vào tâm trí trẻ thơ. Mỗi khi mặt trời ló dạng, tất cả các giấc mơ xấu sẽ tan biến theo từng ánh mặt trời xuyên qua. Chiếc vòng này sẽ dần khô héo và hoàn toàn không cần thiết khi đứa bé ngày càng lớn dần.
(Một nhà nhân chủng học người Mỹ tên Frances Densmore viết trong một quyển sách của bà: Chippewa Customs (1929, republished 1979, pg. 113))

Một phiên bản hiện đại mà hầu hết mọi người điều biết về vật dụng này đó chính là những món đồ chơi nhiều màu sắc và đôi khi là có thể chuyển động được thường được treo trên chiếc nôi của các đứa bé mới sinh.

Tham khảo

Vật dụng trang trí
Giấc mơ


Biên niên sử Narnia: Hành trình trên tàu Dawn Treader (tên gốc tiếng Anh: The Chronicles of Narnia: The Voyage of the Dawn Treader) là một phim điện ảnh được chuyển thể từ cuốn tiểu thuyết thứ ba mang tên Trên con tàu Hướng tới Bình minh của loạt truyện Biên niên sử Narnia của nhà văn C. S. Lewis. Đây là lần thứ ba trong loạt phim Biên niên sử Narnia mà Walden Media tham gia sản xuất nhưng lần này Walt Disney Pictures không cùng hợp tác sản xuất sau một tranh chấp ngân sách với Walden Media. Cuối cùng, phần này được 20th Century Fox phát hành (hai phần trước do Walt Disney Studios Motion Pictures). Đây cũng là lần đầu tiên tác phẩm được phát hành dưới định dạng 3D.
Trong phần này, chỉ có 2 anh em là Edmund (Skandar Keynes) và Lucy (Georgie Henley),cùng với người anh em họ của họ là Eustace Scrubb (Will Poulter) được quay trở lại Narnia. Cùng với vị vua mới của Narnia là Caspian, họ cùng phiêu lưu trên con thuyền Dawn Treader để giải cứu 7 vị lãnh chúa bị mất tích cũng như để khám phá những bí mật của hòn đảo bóng tối.
Bộ phim được công chiếu trên toàn thế giới vào ngày 10 tháng 12 năm 2010 và đạt được thành công về mặt thương mại. Mặc dù doanh thu tại Bắc Mỹ của nó chỉ là 104 triệu USD, thấp hơn phần trước, nhưng doanh thu trên toàn cầu lại khá cao, hơn 310 triệu USD, nâng tổng doanh thu bộ phim đạt được trên toàn thế giới là 415 triệu USD.

Tóm tắt nội dung
Ba năm sau sự kiện trong phần 2, Lucy và Edmund Pevensie phải ở cùng gia đình người em họ Eustace Scrubb cho đến khi chiến tranh kết thúc. Trong một lần khi 3 anh em đang tranh luận, họ bị cuốn vào bức tranh vẽ một con tàu đang lênh đênh trên biển.
Ba người được thủ thủy đoàn cứu, Caspian nhận ra Edmund và Lucy và giới thiệu với mọi người đây chính là đức vua và nữ hoàng của Narnia. Chàng cũng mời họ ở lại để cùng giải cứu 7 vị lãnh chúa mất tích. Tại quần đảo Lone, đoàn người bị phục kích, trong khi Caspian và Edmund bị bắt và bị giam cầm thì Lucy và Eustace lại bị đem đi bán làm nô lệ. Trong ngục, Caspian tìm được 1 vị lãnh chúa, ông cho biết những người nô lệ sẽ không bị bán mà sẽ bị cống nạp cho một làn sương mù màu xanh trên biển. Sau đó, thủy thủ đoàn đến và giải cứu mọi người. Vị lãnh chúa dâng lên Caspian một thanh kiếm vốn được Aslan ban tặng cho.

Cuộc hành trình tiếp tục, tại một hòn đảo khác, khi Lucy bị một đám người vô hình bắt cóc. Chúng yêu cầu cô phải đột nhập vào dinh thự của pháp sư Coriakin để tìm pháp thuật giúp chúng có thể hiện lại như bình thường. Tại đây, Coriakin cho mọi người biết để đánh bại được lớp sương mù màu xanh, họ phải tìm được đủ 7 thanh kiếm của 7 vị lãnh chúa và đặt chúng trên bàn đá Aslan.

Họ tiếp tục đến một hòn đảo khác, nơi đó họ phát hiện một hồ nước có thể biến mọi vật thành vàng. Caspian và Edmund cũng kiếm được 2 thanh kiếm trong hồ, trong khi đó Eustace bị lạc và tìm thấy một kho báu vàng. Bị cám dỗ bởi kho báu, Eustace bị biến thành một con rồng.

Khi đến bàn đá, họ tìm ra thêm 3 vị lãnh chúa nữa nhưng họ bị bất tỉnh. Một ngôi sao xanh từ bầu trời rơi xuống và hóa thành một cô gái xinh đẹp, nói với họ rằng thanh kiếm còn lại đang ở bên hòn đảo tối. Dù biết nguy hiểm nhưng đoàn tàu vẫn tiến lên, và tại đó họ gặp vị lãnh chúa cuối cùng. Đúng lúc này, một con rắn biển khổng lồ xuất hiện. Eustace chiến đấu cùng con rắn nhưng lại bị vị lãnh chúa hiểu lầm là con quái vật nên đã phi 1 thanh gươm trúng vào nó. Eustace bay đi và rơi xuống một hòn đảo nhỏ. Tại đó, Aslan hiện ra, biến Eustace lại thành người và dẫn cậu đến chỗ thanh kiếm cuối cùng. Eustace đặt thanh kiếm lên đúng vị trí, làm cho thanh kiếm của Edmund trở lên mạnh mẽ và tiêu diệt được con rắn. Cái chết đã đánh thức 3 vị lãnh chúa bất tỉnh, phá hủy sương mù và hòn đảo tối, giải phóng những người nô lệ đã bị bắt đi.

Eustace gặp lại Lucy, Edmund, Caspian và chàng hiệp sĩ chuột Reepicheep, họ cùng nhau đi một con thuyền nhỏ đến một bờ biển bí ẩn với một làn sóng lớn dựng ngược lên. Aslan xuất hiện và nói đất nước của ông nằm phía bên kia đợt sóng. Reepicheep xin phép Aslan cho mình được sang đó và được ông đồng ý. Aslan cũng mở một con đường để Lucy, Edmund và Estace trở lại thế giới hiện tại. Ba người lần lượt bước qua nó và trở lại căn phòng của mình. Bộ phim kết thúc với hình ảnh con thuyền Dawn Treader dần dần biến mất trong bức tranh.

Diễn viên
- Georgie Henley... Lucy Pevensie: Lucy là người em út trong nhà Pevensie và cũng là một nữ hoàng của Narnia. Lucy là người đầu tiên phát hiện ra thế giới của Narnia trong tập đầu The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe
- Skandar Keynes... Edmund Pevensie: Edmund là anh trai kế của Lucy và là một vị vua của Narnia.
- Will Poulter... Eustace Scrubb: Eustace là người anh em họ hay gây phiền nhiễu cho 2 anh em Lucy và Edmund, đây là lần đầu tiên Eustace đến với Narnia
- Ben Barnes... Vua Caspian: Trong phần 2, nhờ 4 anh em nhà Pevensie, Caspian đã dành lại vương quốc đã mất từ tay người chú của mình và lên làm vua
- Simon Pegg... Reepicheep: Reepicheep là một con chuột dũng cảm, người đã giúp rất nhiều Caspian và các anh em nhà Pevensie trong các sự kiện của Hoàng tử Caspian. Ông tham gia cuộc hành trình trên tàu Dawn Treader bởi vì ông muốn thực hiện ước mơ cuối cùng của mình là đến được vương quốc của Aslan
- Gary Sweet... Drinian: thuyền trưởng của con tàu Dawn Treader và người bạn thân nhất của Caspian.
- Liam Neeson... Aslan: Aslan là một con sư tử lớn và đầy quyền năng. Ông chính là người tạo ra Narnia
- Laura Brent... Lilliandil: Hiện thân của ngôi sao xanh
- Bille Brown... Coriakin.
- Tida Swinton... Phù Thủy Trắng (White Witch): bà là nhân vật phản diện chính trong phần đầu tiên The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe, mặc dù đã bị Aslan tiêu diệt, nhưng linh hồn bà vẫn tồn tại và ám ảnh thế giới Narnia

Xem thêm
 Phần 1: The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe (2005)
 Phần 2: The Chronicles of Narnia: Prince Caspian (2008)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim 3D năm 2010
Phim phiêu lưu thập niên 2010
Phim kỳ ảo thập niên 2010
Phim phiêu lưu Mỹ
Phim giả tưởng Mỹ
Phim của 20th Century Fox
Phim năm 2010
Phim Mỹ
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1940
Phim lấy bối cảnh ở thời kỳ Trung Cổ
Phim tiếng Anh
Phim tiếp nối
Phim với các sự vật được nhân hoá
Phim Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim tiếp nối Mỹ
Phim tiếp nối Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim về anh chị em ruột
Biến đổi hình dạng trong tác phẩm giả tưởng
Kịch bản phim của Christopher Markus & Stephen McFeely


title: Davao Occidental

text:
Davao Occidental là tỉnh của Philippines, thuộc vùng Davao trên đảo Mindanao. Tỉnh lỵ đóng tại Malita. Phía đông của tỉnh giáp vịnh Davao. Về phía nam tỉnh này là đường biên giới trên biển với tỉnh Bắc Sulawesi của Indonesia. Davao Occidental là tỉnh thứ 81 của Philippines.

Thành lập
Theo tinh thần Đạo luật Cộng hòa 10360 ban hành ngày 23 tháng 7 năm 2013, tỉnh mới nhất của Philippines sẽ được thiết lập trên cơ sở phần phía nam của tỉnh Davao del Sur. Luật được lưỡng viện Philippines thông qua lần lượt trong các ngày 28 tháng 11 và 5 tháng 12 năm 2012, và được Tổng thống Benigno Aquino III ký thông qua vào ngày 14 tháng 1 năm 2013. Một cuộc trưng cầu dân ý được thực hiện vào ngày 28 tháng 10 năm 2013 song song với các cuộc bầu cử barangay. Đa số phiếu của người dân là "Đồng ý".

Hành chính
Tỉnh Davao Occidental gồm năm đô thị tự trị là:
 Don Marcelino
 Jose Abad Santos
 Malita (tỉnh lỵ)
 Santa Maria
 Sarangani

Xem thêm
Davao del Sur
Tỉnh (Philippines)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Republic Act No. 10360: "Charter of the Province of Davao Occidental"

Tỉnh của Philippines
Quốc gia và vùng lãnh thổ khởi đầu năm 2013


title: Lãnh thổ Iowa

text:
Lãnh thổ Iowa (tiếng Anh: Territory of Iowa) từng là một lãnh thổ hợp nhất có tổ chức của Hoa Kỳ, tồn tại từ ngày 4 tháng 7 năm 1838 cho đến ngày 28 tháng 12 năm 1846 khi phần đông nam của lãnh thổ được phép gia nhập vào liên bang để trở thành tiểu bang Iowa. Phần lãnh thổ còn lại không có chính quyền lãnh thổ cho đến khi Lãnh thổ Minnesota được tổ chức ngày 3 tháng 3 năm 1849.

Lịch sử

Phần lớn khu vực này có nguồn gốc là một phần đất của vùng đất mua Louisiana và từng là một phần đất của Lãnh thổ Missouri. Khi Missouri trở thành tiểu bang năm 1821, khu vực này (cùng với Nam và Bắc Dakota) hiển nhiên trở thành lãnh thổ chưa tổ chức. Khu vực này bị ngăn cấm không cho người định cư da trắng đến đây cho đến thập niên 1830 sau khi Chiến tranh Black Hawk kết thúc. Nó được nhập vào Lãnh thổ Michigan ngày 28 tháng 6 năm 1834. Tại một phiêu họp phụ của Nghị viện Michigan lần thứ sáu tổ chức vào trong tháng 9 năm 1834, Địa khu Iowa được chia thành hai quận với đường phân định chạy về hướng tây từ phần hạ của Đảo Rock trong sông Mississippi. Lãnh thổ nằm phía bắc của đường phân định (bắt đầu từ phía nam của thành phố Davenport ngày nay) được đặt tên là Quận Dubuque. Tất cả phần còn lại ở phía nam được đặt tên là Quận Demoine. Khi Michigan trở thành một tiểu bang vào năm 1836, khu vực này trở thành Địa khu Iowa phía tây của Lãnh thổ Wisconsin—vùng phía tây của sông Mississippi.

Các ranh giới ban đầu của lãnh thổ được thiết lập vào năm 1838 gồm có Minnesota và các phần đất của Nam và Bắc Dakota, có tổng diện tích đất khoảng .

Burlington được chọn là thủ phủ tạm thời. Iowa City sau đó được đặt làm thủ phủ lãnh thổ chính thức vào năm 1841.

Chính quyền

Thổng đốc Lãnh thổ Iowa
Robert Lucas được bổ nhiệm 1838.
John Chambers được bổ nhiệm 1841.
James Clarke được bổ nhiệm 1845.

Ngoại vụ Lãnh thổ Iowa
William B. Conway, được bổ nhiệm 1838; chết đang tại chức vào tháng 11 năm 1839.
James Clarke, được bổ nhiệm 1839.
O.H.W. Stull, được bổ nhiệm 1841.
Samuel J. Burr, được bổ nhiệm 1843.
Jesse Williams, được bổ nhiệm 1845.

Đại biểu quốc hội Hoa Kỳ
William W. Chapman, 1838–1840
Francis Gehon, "được bầu bất thường" năm 1839 nhưng chưa từng phục vụ trong vai trò đại biểu
Augustus C. Dodge, 1840–1846

Xem thêm
Các vùng lịch sử của Hoa Kỳ
Sự tiến hóa lãnh thổ của Hoa Kỳ
Lãnh thổ của Pháp bao trùm phần đất mà sau này trở thành một phần của Lãnh thổ Iowa:
Louisiane, 1682–1764 and 1803
Lãnh thố của Tây Ban Nha mà sau này được giao trả cho Pháp:
Luisiana, 1764–1803
Lãnh thổ của Vương quốc Anh bao trùm phần đất mà sau này trở thành một phần của Lãnh thổ Iowa:
Rupert's Land, 1670–1870
Các lãnh thổ của Hoa Kỳ bao trùm phần đất mà sau này trở thành một phần của Lãnh thổ Iowa:
Cấu địa Louisiana, 1803–1804
Địa khu Louisiana, 1804–1805
Lãnh thổ Louisiana, 1805–1812
Lãnh thổ Missouri, 1812–1821
Lãnh thổ Michigan, 1805–1837
Lãnh thổ Wisconsin, 1836–1848
Các lãnh thổ của Hoa Kỳ bao trùm phần đất mà trước kia từng là một phần của Lãnh thổ Iowa::
Lãnh thổ Minnesota, 1849–1858
Lãnh thổ Dakota, 1861–1889
Các tiểu bang Hoa Kỳ bao trùm phần đất mà từng là một phần của Lãnh thổ Iowa:
Tiểu bang Iowa, 1846
Tiểu bang Minnesota, 1858
Tiểu bang Bắc Dakota, 1889
Tiểu bang Nam Dakota, 1889

Tham khảo

Liên kết ngoài

Iowa
Iowa
Iowa