title: Trương Kế Khoa

text:
Trương Kế Khoa (Giản thể: 张继科; Phồn thể: 張繼科; Bính âm: Zhāng Jìkē; sinh ngày 16 tháng 2 năm 1988) là một vận động viên bóng bàn người Trung Quốc.

Sau khi giành Huy chương vàng nội dung đơn nam tại Thế vận hội Luân Đôn 2012, Trương Kế Khoa trở thành tay vợt nam thứ tư trong lịch sử bóng bàn có được Grand Slam trong sự nghiệp. Anh làm được điều này sau Jan-Ove Waldner (năm 1992), Lưu Quốc Lượng (năm 1999), và Khổng Lệnh Huy (năm 2000). Trương Kế Khoa là tay vợt giành Grand Slam nhanh nhất lịch sử chỉ sau 445 ngày. Anh liên tiếp vô địch WTTC 2011, World Cup 2011 và sau đó là Thế vận hội Luân Đôn 2012. Sau Grand Slam đầu tiên, Trương Kế Khoa đăng quang WTTC 2013 và World Cup 2014, qua đó trở thành tay vợt có cơ hội gần nhất sở hữu Grand Slam thứ hai trong sự nghiệp. Trương Kế Khoa là một trong ba tay vợt nam nắm giữ nhiều danh hiệu lớn nhất lịch sử, với năm danh hiệu. Anh cũng là người duy nhất từng chinh phục thành công năm giải đấu lớn liên tiếp.

Đầu đời
Trương Kế Khoa sinh ngày 16 tháng 2 năm 1988, tại Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, có cha là ông Trương Truyền Minh và mẹ là bà Từ Tích Anh. Cha anh là một huấn luyện viên bóng bàn. Tên của Trương Kế Khoa được đặt theo tên huấn luyện viên bóng đá người Brasil Zico.

Theo lời kể của ông Trương Truyền Minh, lần đầu tiên Trương Kế Khoa chơi bóng bàn là vào ngày 5 tháng 3 năm 1992, khi mới 4 tuổi.

Sự nghiệp
Năm 2011, Trương Kế Khoa lần đầu thi đấu đơn nam tại WTTC và giành được Huy chương vàng khi đánh bại Joo-Sae Hyuk, Vương Lệ Cần, Timo Boll và Vương Hạo. Anh xé áo ăn mừng hoành tráng sau khi chiến thắng trận chung kết. Vài tháng sau, Trương Kế Khoa tiếp tục vô địch World Cup 2011 khi đánh bại Joo-Sae Hyuk 4–1 và Vương Hạo 4–2 trong trận đấu cuối cùng. Sau điểm thi đấu kết thúc, anh cởi áo ném tặng khán giả và cảm ơn sự ủng hộ của họ. Trong Thế vận hội Luân Đôn 2012, Trương Kế Khoa đã chơi một trận đấu tuyệt vời trước huyền thoại châu Âu Vladimir Samsonov khi bị dẫn 2–3 nhưng rồi vẫn lội ngược dòng và giành chiến thắng. Ở trận bán kết, anh đánh bại Dimitrij Ovtcharov với tỷ số 4–1. Trương Kế Khoa gặp lại đồng đội Vương Hạo tại trận chung kết. Lần này, anh chứng tỏ sức mạnh vượt trội, lấn lướt hoàn toàn đối thủ. Với chiến thắng trước Vương Hạo, Trương Kế Khoa có được Grand Slam đầu tiên trong sự nghiệp. Anh cũng giành được Huy chương vàng nội dung đồng đội nhưng đã để thua Timo Boll trong trận bán kết với tuyển Đức. Cuối năm đó, Trương Kế Khoa thắng Mã Long 4–3 trong trận chung kết Slovakia Open.

Năm 2013, Trương Kế Khoa có một khởi đầu tồi tệ sau khi để thua Trần Kiến An tại Á Vận Hội. Tiếp đó, anh một lần nữa chứng minh sự bất bại của mình tại WTTC. Trương Kế Khoa chinh phục thành công Huy chương vàng sau khi đánh bại Phàn Chấn Đông, Robert Gardos, Gustavo Tsuboi, Patrick Baum, Hứa Hân và Vương Hạo trong trận chung kết. Lần này, Trương Kế Khoa ăn mừng bằng cách nhảy qua rào chắn và chạy về phía cha mẹ mình. Cùng năm, anh đánh bại Mã Long 4–1 trong trận chung kết Kuwait Open.

Năm 2014, Trương Kế Khoa vô địch World Cup tại Düsseldorf, Đức khi vượt qua Timo Boll trong trận bán kết và Mã Long trong trận chung kết với tỷ số 4–3. Anh được đánh giá rất cao với cú vẫy cổ tay trái của mình khi điểm số đang là 10 đều rồi thắng tiếp điểm giao bóng để giành Huy chương vàng.

Tại WTTC 2015, Trương Kế Khoa để thua Phương Bác 1–4, nhưng vẫn có Huy chương vàng nội dung đôi nam với người đồng đội Hứa Hân. Tháng 8 cùng năm, anh gây thất vọng khi bị Stefen Fegerl người Áo đánh bại trong trận bán kết đơn nam của giải Polish Open. Trương Kế Khoa lại thua Mã Long với tỷ số 3–4 trong trận chung kết giải German Open mặc dù giành được một điểm quyết định trong ván thứ 6.

Năm 2016, Trương Kế Khoa giành chiến thắng dễ dàng 4–1 trước Mã Long trong trận chung kết Kuwait Open. Tại Thế vận hội Rio, anh đánh bại Koki Niwa trong trận tứ kết và Vladimir Samsonov trong trận bán kết. Ở trận đấu cuối cùng, Trương Kế Khoa thảm bại trước Mã Long với tỉ số 0–4.

Năm 2017, tại Asian Championships, Trương Kế Khoa đánh bại Oshima Yuya và Lâm Cao Viễn trước khi giành Huy chương đồng. Tại WTTC ở Düsseldorf, Đức, anh dừng bước trước Lee Sangsu của Hàn Quốc với tỷ số 1–4. Trương Kế Khoa đã không thể chơi hết khả năng vì vừa phải điều trị chấn thương hông vào tháng trước đó. Ở giải China Open diễn ra một tháng sau, anh không thể thi đấu tiếp và đành nhận thua đối thủ Yoshida Masaki vì lại bị chấn thương hông hành hạ. Sau năm tháng vắng bóng, Trương Kế Khoa mới tiếp tục trở lại các giải đấu World Tour. Anh tham gia German Open và để thua Tiago Apolonia 1–4. Vì vắng mặt tại World Tour, Trương Kế Khoa tụt xuống hạng 176 thế giới. 6 tháng sau, anh tham gia World Tour 2018. Lần đầu tiên Trương Kế Khoa để thua Yoshimura Maharu 3–4 ở Hong Kong Open vì là trận trở lại sau một thời gian dài nghỉ thi đấu. Cuối năm đó tại China Open, anh dễ dàng vượt qua Aruna Quadri nhưng phải chịu khuất phục trước tốc độ của Harimoto Tomokazu. Tại Japan Open, Trương Kế Khoa lấy lại phong độ, lần lượt đánh bại Lâm Quân Nho, Jonathan Groth, Lương Tĩnh Côn và Ueda Jin. Nhưng không may, anh lại dính chấn thương lưng khi thi đấu với Harimoto ở trận chung kết và thua 3–4 trong một trận đấu sít sao. Tuy nhiên, Trương Kế Khoa vẫn thăng hạng 71 thế giới chỉ trong vòng một tháng. Hai tháng sau, tại Asia-Euro Championships, anh chứng minh rằng mình vẫn giữ được phong độ khi đánh bại Bastian Steger và Jonathan Groth.

Trang bị và lối chơi
Trương Kế Khoa được hãng Butterfly tài trợ trang bị thi đấu. Anh sử dụng cốt vợt Butterfly Viscara, mặt vợt Butterfly Tenergy 80 (đỏ) cho trái tay và DHS Hurricane 3 Neo National mút xanh (đen) cho thuận tay.

Trương Kế Khoa là một tay vợt ngang, tấn công hai phía, sử dụng kết hợp các đòn đánh xoáy lên, đối công và giật bóng. Anh dùng mút xanh dương cứng hơn cho mặt H3 Neo để đem lại hiệu quả tối đa cho các pha công bóng. Trương Kế Khoa luôn giữ trọng tâm rất thấp và vô cùng nhanh nhẹn với đôi chân của mình. Trong tất cả thành viên của đội tuyển bóng bàn Trung Quốc, anh được biết đến là người có kỹ thuật trái tay tốt nhất và thường xuyên áp dụng chúng ở các góc thuận tay, đặc biệt là khi trả những quả giao bóng hoặc gò bóng xoáy xuống nặng. Trương Kế Khoa cũng được nhiều người công nhận là tay vợt có cú vẫy cổ tay trái trên bàn hay nhất thế giới.

Khi mới tham gia đội tuyển quốc gia, các huấn luyện viên đã có phần e ngại về kỹ thuật phải tay của Trương Kế Khoa và nghĩ đến việc cải biến nó hoàn toàn. Nhưng Xiao Zhan, huấn luyện viên cá nhân lúc đó của Trương Kế Khoa, đã nhận thấy khả năng bùng nổ trong kỹ thuật trái cũng như phải tay của anh và quyết định giữ chúng lại. Kĩ năng định hướng xoáy của Trương Kế Khoa đem lại cho anh lợi thế bóng xoáy lên trước các đối thủ.

Trương Kế Khoa có những pha giao bóng không thể đọc trước và rất dễ khiến đối thủ mắc lừa. Cú giao bóng nổi tiếng nhất của anh có lẽ là giao bóng ngắn kiểu con lắc nghịch vào cả hai góc bàn. Hiệu ứng xoáy ngang trong quả giao bóng đi kèm kỹ thuật vẫy cổ tay trái, bộ pháp trên mức trung bình và khả năng phán đoán thượng hạng của Trương Kế Khoa, đã được chứng minh là một sự kết hợp lý tưởng khi giúp Trương Kế Khoa có khả năng "mở ra" những đợt tấn công xoáy lên có lợi cho mình.

Điều đáng chú ý là Trương Kế Khoa luôn lèo lái trận đấu theo lối đánh trái tay khi đối đầu với những tay vợt thuận tay đáng gờm như Mã Long hay Phàn Chấn Đông. Anh sẽ giữ đối thủ ở góc bàn trái tay của họ và cố giành điểm bằng các pha chặn bóng dọc biên mỗi khi đối thủ phải di chuyển xung quanh để tung ra một cú giật thuận tay; hoặc chỉ để gây áp lực khiến đối thủ có những lựa chọn trả bóng tồi hay phạm những lỗi không đáng có.

Một trong những năng lực đáng giá nhất của Trương Kế Khoa là sức mạnh tinh thần. Khả năng giành các điểm quan trọng dưới áp lực đè nặng trong các giải đấu tầm cỡ của Trương Kế Khoa là điều có thể dễ dàng quan sát.

Năm 2014, Trương Kế Khoa tụt xuống hạng 5 thế giới do liên tiếp vắng mặt tại các giải đấu World Tour và thường xuyên không có danh hiệu. Huấn luyện viên trưởng Lưu Quốc Lượng đã chỉ trích những thiếu sót của anh trong việc tập trung và phát triển kỹ thuật. Tuy nhiên, Trương Kế Khoa vẫn dẫn dắt đội bóng quê hương Sơn Đông giành ngôi vị quán quân tại Chinese Table Tennis Super League 2014, đồng thời một lần nữa vô địch World Cup vào tháng 10 cùng năm. Tiền thưởng cho chức vô địch World Cup trị giá 45.000 đô la Mỹ, được coi như tiền phạt vì hành động phá hoại các tấm chắn trong lễ trao giải của Trương Kế Khoa, theo như chính anh đề xuất. Số tiền này sau đó được dùng cho giải Fair Play.

Thành tích thi đấu

 Đơn nam (cho tới ngày 1 tháng 5 năm 2015)

 Olympic: Vô địch (2012); Á quân (2016).
 World Championships: Vô địch (2011, 13).
 World Cup: Vô địch (2011, 14); Á quân (2010).
 Pro Tour Vô địch (6): China Open, Suzhou (2010); German Open (2011); Korean Open (2012), Slovenian Open (2012), Kuwait Open (2013).Kuwait open(2016) Á quân (4): Qatar Open (2010); China Open, Suzhou (2011); Austrian Open (2011); Japan Open(2018)
 Pro Tour Grand Finals: Á quân (2011); SF (2009).
 Asian Championships: Á quân (2009, 12).
 Asian Cup: Vô địch (2010).

Đôi nam

 World Championships: Vô địch (2015).
 Pro Tour Vô địch (6): Kuwait Open 2010; Slovenian, English, UAE, German, China (Suzhou) Open 2011. Á quân (7): Kuwait, Qatar Open 2008; China (Suzhou) Open 2009; German Open 2010; Qatar, China (Shenzen), Austrian Open 2011.
 Pro Tour Grand Finals: Vô địch (2011).
 Asian Games: Vô địch (2010, 14).

 Đôi nam nữ

 World Championships: Á quân (2009).
 Asian Games: QF (2010).
 Asian Championships: Á quân (2009).

Chú thích

Liên kết ngoài

 Zhang Jike trên Table Tennis Guide

Người Thanh Đảo
Vận động viên bóng bàn Trung Quốc
Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2012


title: Schmidtea polychroa

text:
Schmidtea polychroa là một loài giun dẹp nước ngọt sinh sống trong các sông, hồ của châu Âu. Nó cũng có mặt ở Bắc Mỹ, nơi mà nó đã được giới thiệu ít nhất là trong hệ thống sông Saint Lawrence.
</ref> Nó là một động vật có khả năng hạn chế sự phân tán.

Cá thể loài này tích cực tìm kiếm thức ăn, chúng ăn chủ yếu là xương sống nhỏ. Con mồi ưu thích của chúng là giun đốt, cũng như chân bụngs.

Sinh sản
Chúng lưỡng tính. Schmidtea polychroa tạo kén trong nước có nhiệt độ từ 10 đến 23 °C.

Chú thích

Liên kết ngoài

P


title: Dugesia aenigma

text:
Dugesia aenigma là một loài giun nước ngọt của xứ Cephalonia, Hy Lạp.

Mẫu vật bảo quản có chiều dài lên đến 8 mm và chiều rộng 2 mm.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Dugesia (Dugesiidae)
Động vật được mô tả năm 1984


title: Dugesia japonica

text:
Dugesia japonica là một loài giun dẹp của họ Dugesiidae sinh sống trong nước ngọt của khu vực Đông Á.

Phát sinh loài
D. japonica có mối quan hệ với các loài Dugesia sau, theo Lázaro et al., 2009:

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1964
Dugesia (Dugesiidae)


title: Thánh Vịnh 23

text:
Thánh Vịnh 23 hoặc Thi Thiên 23 (hoặc Thánh Vịnh 22 theo cách đánh số Hy Lạp) là một bài Thánh Vịnh nổi tiếng trong Kinh Thánh Hebrew (hoặc Cựu Ước) mà tác giả (được cho là vua David của người Do Thái) ca ngợi Thiên Chúa như là một người mục tử. Đoạn Thánh Vịnh này đều được cả tín hữu Do Thái giáo và Kitô giáo yêu thích, thường được nhắc đến trong các hoạt động thờ phượng và cũng là nguồn chất liệu cho nhiều tác phẩm âm nhạc.

Chủ đề
Thánh Vịnh 23 miêu tả Thiên Chúa như là người mục tử tốt lành, hàm ý đối tượng thụ lãnh là con chiên. Mục tử gần gũi và có thể gọi tên từng con chiên trong đàn, giúp người đọc liên tưởng đến Thiên Chúa trong hình ảnh của một mục tử nhân lành, không chỉ bảo vệ mà còn quan tâm chăm sóc từng con chiên của mình. Ngài ban cho sự no đủ về của ăn, thức uống đó là cỏ xanh tươi và mé nước trong lành, bình tịnh (câu 1, 2) và dẫn lối tiên phong cho đàn chiên của mình (câu 3). Ngài dùng cây côn trượng, dụng cụ của một người chăn chiên (cũng tượng trưng cho năng quyền) để bảo vệ đàn chiên (câu 4), tự tin bảo vệ và âu yếm đàn chiên ngay cả trước mặt quân thù, câu này nhắc đến tập quán của mục tử ở phương đông thời ấy dùng một chiếc bàn thấp cho chiên ăn (câu 5). Thánh Vịnh 23 được kết thúc bằng lời khẳng định hình ảnh người mục tử tốt lành nói trên chính là tượng trưng cho tình yêu của Thiên Chúa đối với loài người (câu 6). Một số nhà bình luận cho rằng, hình ảnh người mục tử gần như là đại diện cho toàn bộ Thánh Vịnh. Do đó, nếu không có người chăn, chiên sẽ chết vì đói hoặc vì sa vào móng vuốt của loài muông sói. Ai cũng biết chiên là loài ngây ngô.

Do Thái giáo
Theo truyền thống Do Thái giáo, Thánh Vịnh 23 được ngâm tụng vào bữa ăn thứ ba của ngày Shabbath chiều thứ Bảy. Những người thuộc dòng Sephardi và Hasidic cũng ngâm tụng đoạn kinh này trong lễ chiều thứ Sáu, và những bữa ăn trong ngày và đêm Sabbath. Thánh Vịnh 23 cũng được đọc trong lễ an táng cử hành tại nghĩa trang.

Kitô giáo

Đối với Kitô hữu (tín hữu Cơ Đốc), hình ảnh Thiên Chúa là đấng chăn chiên nối kết chặt chẽ với Chúa Giêsu, Ngài được miêu tả là "Mục tử nhân lành" trong phúc âm Gioan (Giăng). Theo phụng vụ Chính Thống giáo, Thánh Vịnh 23 được đưa vào lời cầu nguyện chuẩn bị cho việc nhận Bí tích Thánh Thể.

Cuộc Cải cách Kháng Cách đã đẩy mạnh nỗ lực phổ biến đoạn Kinh Thánh này trên khắp Tây Âu với những bản dịch tiếng địa phương. Một trong những bản tiếng Anh được yêu thích nhất là thời ấy là bản Kinh Thánh Geneva (năm 1557). Phiên bản tiếng Anh Thánh Vịnh 23 (Thi Thiên 23) được biết đến nhiều nhất cho đến ngày nay là thuộc bản King James (1611). Thánh Vịnh 23 là đoạn Kinh Thánh được nhiều người học thuộc lòng cũng như được trích dẫn nhiều trong những bài giảng luận.

Văn vần
Từ năm 1565, Thomas Sternhold đã soạn bản văn vần tiếng Anh cho Thi Thiên 23. Những phiên bản văn vần khác xuất hiện từ thời Cải cách gồm có The Bay Psalm Book (1640), và một phiên bản khác gọi là Scottish Psalter (1650). Phiên bản này được dùng làm ca từ trong nhiều bản thánh ca trong cộng đồng Kháng Cách. Ngoài ra còn những phiên bản khác của George Herbert, Philip Sidney, và Isaac Watts.

Trong thế kỷ 20, Thi Thiên 23 đặc biệt được sử dụng nhiều trong tang lễ thuộc thế giới nói tiếng Anh. Người ta dễ dàng nhìn thấy trên phim ảnh Thi Thiên 23 được đọc cách trang trọng bên huyệt mộ của người vừa khuất. Tuy nhiên, trong Sách Cầu nguyện chung của Anh giáo chỉ có Thi Thiên 39 và 90 được đọc lên trong lễ an táng. Mãi đến năm 1928, Thi Thiên 23 mới được đưa vào bản nhuận chính của giáo nghi Anh giáo ở Mỹ.

Bản văn

Công giáo

Tin Lành

Phổ nhạc

Phụng vụ và cổ điển

Johann Sebastian Bach, Cantata No.112 Der Herr ist mein getreuer Hirt, BWV 112
James Leith Macbeth Bain – hymn tune Brother James' Air
Lennox Berkeley Op. 91, No. 1 (1975)
Leonard Bernstein – Chichester Psalms (Hebrew, in Part 2, together with Psalm 2)
 Anton Bruckner – Psalm 22 Der Herr regieret mich WAB 34 ()
Paul Creston – Psalm XXIII (1945)
Herbert Howells – Hymnus Paradisi
Jessie Seymour Irvine – hymn tune Crimond
Albert Hay Malotte
Clément Marot (Latin)
George Rochberg
Miklós Rózsa
Edmund Rubbra – Three Psalms, op.61 (no.2)
John Rutter – Requiem
Franz Schubert – version by Moses Mendelssohn (German)
Randall Thompson
Ralph Vaughan Williams
Charles Villiers Stanford – "The Lord is my Shepherd" (1886)
Alexander Zemlinsky Op. 14, (1910) for chorus and orchestra

Ca khúc
1958: Duke Ellington – "Part VI" from Black, Brown and Beige with Mahalia Jackson
1972: Dave Cousins – "Lay Down" from the album Bursting at the Seams
1977: Dennis Brown – "Here I Come" from the album Wolf & Leopards
1977: Peter Tosh – "Jah Guide" from the album Equal Rights
1977: Pink Floyd – "Sheep" from the album Animals
1978: Patti Smith Group – "Privilege (Set Me Free)" from the album Easter
1980: The Grateful Dead – "Alabama Getaway" from the album Go to Heaven
1981: Venom– "Welcome To Hell" from the album Welcome To Hell
1982: Keith Green – "The Lord is My Shepherd" from the album Songs for the Shepherd
1983: Marillion – "Forgotten Sons" from the album Script for a Jester's Tear
1985: Judy Collins - "The Lord is my Shepherd" from the album Amazing Grace
1988: Diamanda Galás – "The Lord is my Shepherd" from the album You Must Be Certain of the Devil
1988: U2 – "Love Rescue Me" from the album Rattle and Hum
1989: Lil' Louis - "Blackout" from the album From The Mind Of Lil Louis
1990: Bobby McFerrin – "The 23rd Psalm" from the album Medicine Music
1993: Christian Death – Psalm (Maggot's Lair) from album Path of Sorrows
1994: Howard Goodall – theme to The Vicar of Dibley, later covered by Katherine Jenkins và The Choirboys
1995: Coolio feat. L.V. – "Gangsta's Paradise"
1995: Tupac Shakur – "So Many Tears" from the album Me Against The World
1996: Cissy Houston, (Whitney Houston's mother) – "The Lord is My Shepherd" from the The Preacher's Wife: Original Soundtrack Album
1997: Christopher Wallace (The Notorious B.I.G.) – "You're Nobody (Til Somebody Kills You)" from the album Life After Death
1998: Colin Mawby – recording with Charlotte Church
1999: E Nomine – "Psalm 23" from the album Das Testament
1999: Jonathan Elias – "Forgiveness" from the album The Prayer Cycle
1999: Ky-mani Marley – "Lord is My Shepherd" from the album The Journey
2000: Marilyn Manson – "In The Shadow Of The Valley Of Death" from the album Holy Wood
2001: Dan Nichols – "Psalm 23" from the album Be Strong
2002: Boards of Canada – "From One Source All Things" from the album Geogaddi
2003: Lucinda Williams – "Atonement" from the album World Without Tears
2004: Kanye West – "Jesus Walks" from the album The College Dropout
2004: Megadeth – "Shadow of Deth" from the album The System Has Failed
2004: OverClocked Remix – "Beneath the Surface (Aquatic Ambiance)" from Kong in Concert
2005: Ministry (band) - "No W (Redux)" from Rantology
2007: Group 1 Crew – "Forgive Me" from the album Group 1 Crew
2007: Dream Theater – "In The Presence Of Enemies Part 2" from the album Systematic Chaos
2008: Jon Foreman – "The House of God, Forever" from the EP, Summer
2008: The Offspring – "Hammerhead" from the album Rise and Fall, Rage and Grace
2009: India.Arie, MC Lyte – "Psalms 23" from the album Testimony: Vol. 2, Love & Politics
2009: Rick Ross – "Valley of Death" from the album Deeper Than Rap
2010: Nas & Damian Marley – "Strong Will Continue" from the album Distant Relatives
2011: Hollywood Undead – "Hear Me Now" from the album American Tragedy
2011: Swift Manouver – "Melancholy" from the album "Beast Is At It's Best"
2013: The Black Dahlia Murder – "In Hell Is Where She Waits for Me" from the album Everblack
2013: Jay-Z – "Holy Grail" from the album Magna Carta Holy Grail
2013: Fall Out Boy - "Death Valley" from "Save Rock and Roll"

Tiếng Việt:
"Đồng cỏ tươi", Hùng Lân
"Chúa chăn nuôi tôi", Duy Thiên
"Chúa chăn nuôi tôi", Phanxicô

Mẫu âm thanh

Chú thích

23


title: Philip E. Mason

text:
Philip E. Mason hay Phil Mason là một nhà khoa học, người vô thần và người viết blog. Ông là công dân Hoa Kỳ gốc Anh. Ông là người thành lập một kênh YouTube nổi tiếng mang tên Thunderf00t. Thông qua kênh này, ông đăng tải lên YouTube một loạt các đoạn phim mang tựa đề "Tại sao người ta cười nhạo những người theo Thuyết Sáng tạo ?" (Why do people laugh at creationists?). Nội dung các đoạn phim này chủ yếu xoay quanh các chỉ trích về những chuyên đề của Kent Hovind, một nhà lý luận nổi tiếng của trường phái Sáng tạo. Ngoài ra, trước đó trên một kênh vô danh, Mason cũng từng có một bài phỏng vấn với Richard Dawkins, PZ Myers (tại nơi làm việc của Myers ở Đại học Minnesota, Morris) và Hội thánh Báptít Westboro. Ông cũng từng tranh luận với Ray Comfort.

Mason từng gây tranh cãi khi ông thể hiện quan điểm phản đối phong trào nữ quyền, việc này làm bùng nổ một đợt vận động trên Change.org nhằm ủng hộ các phong trào nữ quyền,. Ông cũng là người công khai chỉ trích Hồi giáo và là người ủng hộ mạnh mẽ phong trào Ngày vẽ Muhammad, gây ra sự phản ứng dữ dội từ một số người khác, tỉ như một thành viên YouTube bí danh Coughlan666 và những người thuộc nhóm Federalistfilms: họ đã châm biếm Mason bằng cách ghép khuôn mặt của ông vào thân hình của những ngôi sao phim khiêu dâm đồng tính nam.

Tiểu sử
Philip E. Mason tốt nghiệp Tiến sĩ tại Đại học Sheffield vào năm 1982 với luận án "The application of time-dependent correlation functions to spin dynamics in magnets and atomic dynamics in liquids." Ông công tác tại Khoa Khoa học Thực phẩm của Đại học Cornell và nghiên cứu về sự tương tác giữa các phân tử nước và đường cũng như lĩnh vực xây dựng mô hình phân tử protein và các ion Guanidin. Mason là đồng tác giả của 32 công trình khoa học và vẫn đang công tác tại Cornell cho đến năm 2013.

Chỉ trích Hồi giáo
Mason là một trong những người ủng hộ mạnh mẽ phong trào Ngày vẽ Muhammad, một phong trào kêu gọi mọi người vẽ "chân dung" nhà tiên tri Hồi giáo Muhammad theo trí tưởng tượng và óc hài hước của mình.

Trong một đoạn phim trên YouTube, Mason cũng đã công khai đốt cháy một ổ đĩa cứng chứa 40.000 phiên bản tiếng Ả Rập của kinh Qu'ran nhằm thể hiện quan điểm bảo vệ tự do tư tưởng và chống lại các đe dọa từ phía tôn giáo.

Phát ngôn gây tranh cãi về nữ quyền
Năm 2012, Mason tham gia Free Thought Blogs. Các bài viết của ông tại đây không còn có thể xem được trừ phi truy cập thông qua Wayback Machine. Một số bài viết của ông nhanh chóng gây tranh cãi về vấn đề nữ quyền. Ví dụ một bài viết tựa đề "Người ghét phụ nữ" (Misogynist), ông cho rằng việc quấy rối tình dục phụ nữ tại các hội nghị thực chất không đáng là một vấn đề nghiêm trọng. Ông đã bị chỉ trích nặng nề bởi các ý kiến như vậy, ví dụ như PZ Myers cho rằng Mason hoàn toàn không nắm rõ vấn đề chính và cách giải quyết của Mason về vấn đề quấy rối tình dục rất là "buồn cười".

Trong tình huống tương tự, Mason đăng tải một đoạn phim mang tên "Hãy dạy họ cách để không cưỡng hiếp !" (Teach them not to rape!), cho rằng phụ nữ cần phải cẩn trọng hơn để tránh bị cưỡng hiếp. Rebecca Watson đã chỉ trích Mason bằng cách tải một đoạn phim tuyên bố nhận định của ông là sai lầm, và phần lớn những tên tội phạm hiếp dâm trong tù sẽ sung sướng đồng ý với đoạn phim của Mason. Watson đã dẫn chứng cho chỉ trích của mình bằng một nghiên cứu khảo sát về những lý do mà các tội phạm hiếp dâm hay viện ra để biện hộ cho hành vi của mình.

Công trình khoa học xuất bản

Chú thích

Nhân vật còn sống
Nhà hóa học Hoa Kỳ
Sinh năm 1972
Nhà hóa học Anh


title: Vườn quốc gia Quttinirpaaq

text:
Vườn quốc gia Quttinirpaaq là một vườn quốc gia tại Canada. Nó nằm ở góc Đông bắc của đảo Ellesmere trong khu vực Qikiqtaaluk của Nunavut, trong khu vực xa nhất về phía bắc của Canada, đây là vườn quốc gia gần Bắc Cực thứ hai trên Trái Đất, sau Vườn quốc gia Đông Bắc Greenland. Trong ngôn ngữ Inuktitut, Quttinirpaaq có nghĩa là "đỉnh của thế giới". Nó được thành lập như là một Khu bảo tồn vườn quốc gia đảo Ellesmere vào năm 1988, và được đổi tên thành Quttinirpaaq vào năm 1999, khi Nunavut được thành lập, trở thành một vườn quốc gia vào năm 2000. Diện tích vườn quốc gia trải trên 37.775 km 2 (14.585 sq mi), làm cho nó trở thành vườn quốc gia có diện tích lớn thứ hai ở Canada, sau Vườn quốc gia Wood Buffalo.

Tự nhiên
Đất đai ở đây chủ yếu là đá và băng tuyết. Nó là một sa mạc cực kỳ khắc nghiệt với lượng mưa hàng năm rất khan hiếm. Phần lớn các cao nguyên của vườn quốc gia được bao phủ trong băng tuyết. Các tảng băng trôi và sông băng hình thành từ thời kỳ đóng băng Wisconsin, giai đoạn cuối của kỷ băng hà.

Khu vực cao nhất tại vườn quốc gia là đỉnh Barbeau, cao 2.616 m (8.583 ft), cũng là ngọn núi cao nhất tại Nunavut.

Lịch sử
Do vĩ độ cao của nó cùng hệ động vật hoang dã hạn chế, nên tại đây chưa bao giờ có bất kỳ sự hiện diện của những nhà thám hiểm nào trên đảo Ellesmere. Các đường chuyền từ vịnh hẹp Tanquary qua hồ Hazen cho thấy bằng chứng của những người sống tại Bắc Cực từ khoảng 5000 năm trước. vòng Tent và chỗ chứa thực phẩm cho thấy khu vực này được viếng thăm bởi những người thuộc tiền Dorset, Dorset và người Thule, tổ tiên của hiện đại Inuit.

Phía đông và tận cùng phía bắc của hòn đảo này đã được sử dụng như là một điểm khởi đầu cho nhiều cuộc thám hiểm địa cực. Fort Conger là một cơ sở nghiên cứu thăm dò Bắc Cực đầu tiên tại đây, và hiện đang được bảo tồn và duy trì như một tòa nhà di sản liên bang.

Động thực vật
Động vật hoang dã gồm có Lemmini, thỏ Bắc Cực, Bò xạ hương và sói Bắc Cực, nhưng thảm thực vật tại đây rất thưa thớt bởi nhiệt độ khắc nghiệt khiến các loài động vật ăn cỏ chỉ có số lượng nhỏ. Tuần lộc Peary là loài ăn cỏ có số lượng tốt nhất tại vườn quốc gia. Trong những tháng mùa hè, một số loài chim xuất hiện trong vườn quốc gia bao gồm Chim choi choi, Dẽ lưng nâu, Cắt kên kên và Jaeger đuôi dài. Thực vật chủ yếu gồm liễu lùn và bông Bắc Cực, ngoài ra là cỏ và địa y. Thực vật và động vật sinh sản phát triển tập trung hơn trong khu vực hồ Hazen, nhờ có một khí hậu ôn hòa hơn so với khu vực băng giá xung quanh, hay các đỉnh núi bao phủ và thung lũng đầy tuyết.

Du lịch
Vịnh hẹp Tanquary và hồ Hazen là các điểm truy cập chính cho khách du lịch. Hai tuyến đường Backpacking là tuyến đường giữa Hồ Hazen và Tanquary, và một tuyến đường vòng xung quanh các chỏm băng Astra Ad và Viking, cả hai khoảng 100 km. Nó cũng là một di sản tiềm năng đã được đề cử vào năm 2004.

Hình ảnh

Tham khảo

Vườn quốc gia Canada
Địa lý Nunavut
IUCN Loại II


title: Vườn quốc gia Jasper

text:
Vườn quốc gia Jasper là vườn quốc gia có diện tích lớn nhất tại dãy núi Rocky của Canada, kéo dài trên 10.878 km 2 (4.200 sq mi). Nó nằm ở tỉnh Alberta, phía bắc của vườn quốc gia Banff và phía tây của thành phố Edmonton. Vườn quốc gia bao gồm các sông băng của vùng băng đá Columbia, suối nước nóng, hồ, thác nước và núi non. Động vật hoang dã tại đây bao gồm nai sừng tấm, tuần lộc, Hươu Bắc Mỹ, Hươu đuôi đen, Hươu đuôi trắng, dê núi, Cừu sừng lớn, gấu xám Bắc Mỹ, gấu đen, chó sói, hải ly, Pika núi Rocky, sóc hoa râm, sói xám, báo sư tử và chồn sói.

Lịch sử
Jasper được đặt theo tên của Jasper Hawes, người điều hành một nơi giao dịch buôn bán trong khu vực cho chuỗi cửa hàng của Công ty Tây Bắc. Trước đây nó được gọi là Fitzhugh. Vườn quốc gia được thành lập ngày 14 tháng 9 năm 1907 như là một Lâm viên Jasper, và đã được nâng lên thành một vườn cquốc gia vào năm 1930, với việc thông qua Đạo luật vườn quốc gia. Vườn quốc gia được công nhận là di sản thế giới của UNESCO vào năm 1984 cùng với các vườn quốc gia và công viên tỉnh khác để hình thành Vườn quốc gia Núi Rocky của Canada, bởi cảnh quan núi, sông băng, hồ, thác nước, hẻm núi và các hang động đá vôi cũng như hóa thạch tìm thấy ở đây.

Địa lý
Hệ thống sông lớn có nguồn gốc từ vườn quốc gia bao gồm các sông Bắc Saskatchewan (một phần của lưu vực Vịnh Hudson), sông Athabasca và Smoky (một phần của lưu vực Bắc Băng Dương).

Du lịch
Vườn quốc gia hấp dẫn khách du lịch, với những thắng cảnh vô cùng đẹp như Núi Edith Cavell, Hồ Pyramid với Núi Pyramid, Hồ Maligne, Hồ Medicine hay thung lũng Tonquin. Ngoài ra, một số khu vực hấp dẫn khác phải kể đến Marmot Basin, một khu vực trượt tuyết, hay đi trên những chiếc xe vượt tuyết qua sông băng Athabasca, đi bộ đường dài, câu cá, khám phá thác nước Athabasca, đi bè, đi thuyền kayak và cắm trại. Gần lối vào ở phía Đông bắc là suối nước nóng Miette với nhiệt độ thích hợp cho việc thư giãn của con người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Parks Canada. Jasper National Park
 Hiking Trails in Jasper
 An article on Jasper National Park from The Canadian Encyclopedia
 Jasper Rockies - a short movie featuring Jasper N.P. beauties
 Movies - Movie Reviews - Alpha and Omega - Digital Spy  - aerial view of Sunwapta Falls
Peakfinder.com-Your Source Information on the Peaks of the Canadian Rockies

Di sản thế giới tại Canada
Vườn quốc gia Canada
Địa lý Alberta
IUCN Loại II


title: Dugesia sagitta

text:
Dugesia sagitta là một loài giun dẹp trong họ Dugesiidae. Chúng sống trong các con sông ở Corfu, Hy Lạp. Các mẫu vật của các loài này là dài đến 10 mm và rộng 3 mm.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Dugesia (Dugesiidae)
Động vật được mô tả năm 1861


title: Dugesiidae

text:
Dugesiidae là một họ giun dẹp phân bố gần như toàn cầu. Chi điển hình là Dugesia Girard, 1850.

Mô tả
Tất cả loài Dugesiidae đều sống trong môi trường nước ngọt và có cơ thể dẹp theo chiều lưng-bụng. Đầu hình tam giác và có hai mắt (ngoại lệ là vài loài sống trong hang).
Nét khác biệt giữa Dugesiidae với những nhóm Tricladida còn lại là ở cấu tạo mắt và cơ quan giao cấu. Mắt Dugesiidae do nhiều tế bào võng mạc tạo nên, còn ở những loài giun dẹp nước ngọt khác mắt chỉ là một tế bào.

Chúng có một cơ quan phụ trợ, trong tiếng Anh gọi là "copulatory bursa" (túi giao cấu) hay "bursa copulatrix". Ở Dugesiidae, vòi trứng (thứ giúp dẫn trứng từ buồng trứng đến lỗ sinh dục) nối với "bursa copulatrix" rồi từ đó nối với lỗ sinh dục, còn ở những loài khác, vòi trứng nối thẳng với lỗ sinh dục.

Cây phát sinh
Theo nghiên cứu phân tử, Dugesiidae là một nhóm chị em của Geoplanidae.

Cây phát sinh của những nhánh Tricladida lớn, theo Sluys et al., 2009:

Cây phát sinh của năm chi trong họ Dugesiidae theo Álvarez-Presas et al., 2008:

Chú thích


title: Girardia dorotocephala

text:
Girardia dorotocephala là một loài dugesiid có nguồn gốc từ Châu Mỹ. Nó đã được vô tình được giới thiệu vào Nhật Bản.

Chú thích

Tham khảo

Girardia


Độc tố vi khuẩn gây bệnh truyền qua thực phẩm là các độc tố sản sinh từ vi khuẩn có khả năng xâm nhiễm trên thực phẩm và gây bệnh trên cơ thể người.

Khái niệm và phân loại
Vi khuẩn là một trong những nguyên nhân gây ra các bệnh truyền qua thực phẩm. Ngoài cơ chế gây bệnh do ăn vào một lượng bào tử vi khuẩn (nhiễm khuẩn), thực phẩm có thể bị ô nhiễm bởi độc tố có nguồn gốc từ vi khuẩn, theo hai dạng thức sau:
 Độc tố tiết ra trực tiếp từ vi khuẩn nhiễm trong thực phẩm.
 Độc tố sản sinh từ quá trình trao đổi chất của một lượng đủ lớn vi khuẩn khi chúng phát triển trong thực phẩm.
Vi khuẩn sinh độc tố rất đa dạng. Chúng có thể sinh bào tử hoặc không sinh bào tử, di động hoặc không di động được, hiếu khí hoặc kị khí hoặc kị khí tùy nghi...

Các độc tố do vi khuẩn sản sinh có thể phân loại thành nội độc tố và ngoại độc tố. Nội độc tố là những độc tố nằm bên trong tế bào vi khuẩn, chỉ được giải phóng ra bên ngoài khi tế bào vi khuẩn bị phá huỷ; chúng chỉ được sản sinh từ các vi khuẩn Gram âm. Còn ngoại độc tố là độc tố do vi khuẩn sống tiết ra môi trường; cả vi khuẩn Gram âm và vi khuẩn Gram dương đều có thể sinh ngoại độc tố.

Ví dụ: Vi khuẩn Clostridium botulinum sản sinh độc tố botulin (độc tố thịt), vi khuẩn này phát triển trong thực phẩm đến một số lượng đủ lớn rồi mới sinh độc tố. Ngược lại, vi khuẩn Vibrio cholerae sau khi xâm nhập vào cơ thể sẽ tiết ra độc tố cholera (cholera toxin) và gây độc.

Con đường nhiễm độc tố
Clostridium botulinum có mặt trong các môi trường đất, nước, trong ruột động vật như cá, gia súc, trong ruột người, trong thịt, rau quả...  Từ các nguồn trên, vi khuẩn này có mặt trong đồ hộp thịt và các sản phẩm thịt, trong sản phẩm rau quả chế biến và nhiễm vào cơ thể người, sinh độc tố và gây bệnh.

Trong khi đó, Vibrio cholerae chủ yếu có trong môi trường nước biển, trong thủy sản tươi sống và các sản phẩm thủy sản, từ đó nhiễm vào cơ thể người và gây bệnh.

Một số vi khuẩn khác có trong phân người, phân động vật sau đó nhiễm chéo vào nguyên liệu và sản phẩm thực phẩm trước khi đi vào cơ thể người và sinh độc tố. Ngoài ra, một số vi khuẩn sinh độc tố có thể nhiễm trực tiếp từ vật chủ sang cơ thể người mà không qua con đường ăn uống.

Một loại thực phẩm có thể chứa nhiều vi khuẩn gây bệnh, đặc biệt là các thực phẩm giàu dinh dưỡng như thịt, cá, trứng, sữa. Ví dụ trong các sản phẩm thịt có thể xuất hiện nhiều loài vi khuẩn, trong số đó có nhiều loài sinh độc tố như Clostridium botulinum, Clostridium perfringens, Salmonella spp., Staphylococcus aureus, Bacillius cereus, E. coli...  Ngược lại, một loài vi khuẩn có thể có mặt trong nhiều loại thực phẩm khác nhau và sản sinh một hoặc nhiều loại độc tố. Ví dụ: các loài Salmonella có mặt trong hầu hết các loại thực phẩm, chúng có thể sinh các độc tố enterotoxin và cytotoxin.

Sự ảnh hưởng đến chất lượng thực phẩm
Vi khuẩn gây bệnh và các độc tố của chúng đều gây ảnh hưởng xấu đến chất lượng thực phẩm nhưng nói chung không gây ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cảm quan như các vi nấm và độc tố vi nấm. Ví dụ như hải sản bị nhiễm Vibrio spp. rất khó để nhận diện và phân biệt với hải sản không nhiễm khuẩn về màu sắc, mùi vị, trạng thái; sản phẩm ngũ cốc bị nhiễm Salmonella không thay đổi trạng thái cảm quan nhiều so với sản phẩm ngũ cốc nhiễm các loài vi nấm và độc tố của chúng như aflatoxin, ochratoxin...
Tuy nhiên, cũng có trường hợp cá biệt như vi khuẩn C. botulinum phát triển trong đồ hộp thực phẩm có thể gây phồng hộp.

Cơ chế gây bệnh và tác dụng độc
Cơ chế gây bệnh của độc tố vi khuẩn khá đa dạng, có thể phân các vi khuẩn gây bệnh thành các nhóm sau đây:
 Vi khuẩn phát triển trong thực phẩm đến một số lượng đủ lớn rồi mới sinh độc tố: gồm có Bacillus cereus (typ gây nôn), S. aureus và C. botulinum.
 Vi khuẩn sinh độc tố enterotoxin trong ruột nhưng không gây nhiễm tế bào ruột: gồm có Bacillus cereus (typ gây tiêu chảy), Clostridium perfringens.
 Vi khuẩn sinh độc tố enterotoxin sau khi bám dính vào tế bào biểu mô nhưng không xâm nhập vào trong tế bào: gồm có các chủng E. coli gây tiêu chảy xuất huyết (EHEC) và gây tiêu chảy chủ yếu trên đối tượng khách du lịch (ETEC), Vibrio cholerae, Vibrio parahaemolyticus...
 Vi khuẩn xâm nhập và định khu ở tế bào biểu mô và hệ miễn dịch của ruột và gây độc: gồm có Salmonella spp., Shigella spp., Campylobacter jejuni, Campylobacter coli, Yersinia enterocolitica.
 Vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể nói chung và gây độc: gồm có Listeria monocytogens, Salmonella typhi, Salmonella paratyphi.
Các vi khuẩn gây bệnh có thời gian ủ bệnh khác nhau: trong khi S. aureus ủ bệnh chỉ trong 1 h đến 6 thì C. botulinum ủ bệnh trong 12 h đến 3 ngày, V. cholerae ủ bệnh trong 2 ngày đến 5 ngày, thậm chí Salmonella typhi ủ bệnh trong 10 ngày đến 21 ngày.
Liều gây nhiễm cũng rất khác nhau: C. botulinum gây nhiễm với nồng độ khoảng 1 µg độc tố botulin tương đương với 10 4 đến 10 5 đơn vị vi khuẩn/g, EHEC gây nhiễm chỉ với 10 đơn vị vi khuẩn/g trong khi V. cholerae gây nhiễm với liều 10 8 đơn vị vi khuẩn/g thực phẩm.
Tác dụng độc của các độc tố vi khuẩn rất đa dạng. Chúng có thể tác dụng cục bộ hoặc tác dụng hệ thống, tác dụng tức thời hoặc tác dụng chậm, tác dụng độc hình thái hoặc tác dụng độc chức năng. Ví dụ, độc tố của C. botulinum có tính độc cao gấp 7 lần độc tố uốn ván, nó tác động trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương làm giảm sự điều phối của mắt, gây liệt hệ tuần hoàn, hệ hô hấp và cuối cùng dẫn đến tử vong; còn độc tố của V. cholerae gây tăng tiết nước và clo trong khi làm giảm hấp thu natri khiến cơ thể mất nước, tiêu chảy.

Các giải pháp
Các biện pháp phòng chống ngộ độc do độc tố vi khuẩn gồm các nhóm sau đây:
 Biện pháp tuyên truyền giáo dục người dân ăn uống hợp vệ sinh: ăn chín, uống sôi, không ăn thức ăn nguội để lâu, thực phẩm khi bảo quản cần để lạnh đủ, đun sôi thức ăn trước khi ăn, vệ sinh nơi ăn, vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường.
 Biện pháp công nghệ: Các tế bào C. botulinum có thể bị phá hủy ở nhiệt độ 80 oC sau 30 phút nhưng bào tử của nó chỉ bị tiêu diệt ở 100 oC sau 6 h hoặc 120 oC sau 20 phút. Vì vậy, các biện pháp thanh trùng thông thường không thể tiêu diệt được bào tử C. botulinum trong đồ hộp thịt mà phải sử dụng chế độ tiệt trùng ở nhiệt độ 115 oC đến 120 oC trong thời gian thích hợp.
Một trường hợp khác là S. aureus, vi khuẩn này bị tiêu diệt ở 80 oC đến 85 oC sau 20 đến 25 phút. S. aureus không tạo được bào tử nhưng độc tố enterotoxin mà nó sinh ra có độc lực mạnh và bền với nhiệt độ, môi trường axit cũng như với các enzym phân giải protein. Phải đun sôi thực phẩm trong ít nhất 2 h mới phá hủy được độc tố của S. aureus.
 Biện pháp quản lý: áp dụng hệ thống phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn (HACCP) cho mỗi dây chuyền sản xuất một sản phẩm thực phẩm nhất định hoặc áp dụng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO 22000 cho chuỗi thực phẩm có liên quan, từ khâu trồng trọt, chăn nuôi đến các khâu thu hoạch, giết mổ, sơ chế, chế biến và bảo quản thực phẩm.

Thư mục

Chú thích

Độc tố học
An toàn thực phẩm


title: Girardia tigrina

text:
Girardia tigrina là một loài Dugesiidae có nguồn gốc từ Châu Mỹ. Chúng đã vô tình được đưa vào Châu Âu và Nhật Bản.

Mô tả
G. tigrina dài khoảng 10 mm. Họ có một cái đầu với hai tâm nhĩ rộng và ngắn. Hai mắt là hai miếng trong suốt. Bề mặt lưng của cơ thể có rất nhiều điểm sắc tố.

Phân bố và sinh thái
Có nguồn gốc từ Châu Mỹ, Girardia tigrina đã trở thành một loài xâm lấn ở châu Âu và Nhật Bản. Nó đã được ghi nhận lần đầu tiên từ châu Âu vào năm 1925, nó đã được báo cáo từ nhiều nước châu Âu như Pháp, Đức, Ý, Hà Lan, România, hay Wales.

Chế độ ăn uống
G. tigrina là một loài ăn thịt loài, nó ăn động vật như giun đốt, chân đều, chironomidae, ốc, cánh lông, và phù du.

Chú thích

Tham khảo

Girardia


title: Liễu lùn

text:
Liễu lùn (tên khoa học Salix herbacea) là một loài liễu nhỏ bé thuộc họ Dương liễu.Chúng sinh sống chủ yếu ở Đông Nam Á. Thích nghi để tồn tại ở Bắc Cực khắc nghiệt và môi trường cận Bắc Cực. Loài này phân bố rộng rãi trong dãy An-pơ và môi trường Bắc Cực, xung quanh Bắc Đại Tây Dương, và nó cũng là một trong những loài cây thân gỗ nhỏ nhất.

Đặc điểm
Liễu lùn ở Đông Nam Á có thân cây ngập trong bùn, chỉ để lộ cành cây,trên cành và cây mọc những sợi bông như cành liễu khả năng thich ứng cao,nhiệt độ lý tưởng 20-30 độ C,trong điều kiện ánh sáng bình thường, khi cường độ ánh sáng cao lá cây sẽ biến thành màu đỏ.

Phân bố
Liễu lùn thích nghi để tồn tại trong môi trường khắc nghiệt, và có một sự phân bố rộng rãi trên cả hai mặt của Bắc Đại Tây Dương, ở Bắc Cực phía Tây bắc châu Á, Bắc Âu, Greenland, phía Đông Canada, và xa hơn về phía nam tại khu vực núi cao, phía Nam tới Pyrenees, các dãy núi Alps và Rila ở châu Âu, và phía bắc dãy núi Appalachian ở phía đông Hoa Kỳ. Nó phát triển trong vùng lãnh nguyên và đá moorland, thường là ở độ cao hơn 1.500 mét phía nam phạm vi của nó nhưng xuống đến mực nước biển ở Bắc Cực.

Mô tả

Liễu lùn là loài cây thân gỗ nhỏ nhất trên thế giới. Nó thường phát triển chỉ chiều cao từ 1–6 cm và có hình tròn, lá cây có màu xanh lá sáng bóng, dài 1–2 cm và rộng. Giống như các loài liễu, nó là loài đơn tính khác gốc, với hoa đực và cái trên các cây riêng biệt. Kết quả là, sự xuất hiện của cây khác nhau, Các hoa cái có màu đỏ, trong khi hoa đực là màu vàng.

Chú thích

Tham khảo

H
Thực vật Bắc Cực
Thực vật Na Uy
Thực vật Thụy Điển
Thực vật Alaska
Thực vật châu Á
Thực vật châu Âu
Thực vật Bắc Mỹ
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Hình tượng con báo trong văn hóa

text:
Trong các nền văn hóa, hình tượng các loài báo được biết đến qua văn hóa phương Đông, văn hóa phương Tây văn hóa châu Phi, châu Mỹ của người da đỏ. Với sự đa dạng của các loài báo mà văn hóa mô tả chúng khá đa dạng. Cũng giống như hổ, báo thuộc về biểu tượng cho dã thú, đặc biệt là biểu hiện tính uyển chuyển, gọn gàng, giỏi leo trèo, ẩn náu, trong đó báo săn là biểu tượng về tốc độ, báo đốm là biểu tượng cho chiến binh, báo hoa mai để lại dấu ấn văn hóa là con thú đầy ma thuật trong cả nền văn hóa ở châu Phi và châu Á nơi chúng hiện diện.

Tổng quan
Trong phân loại khoa học thì báo là thuật ngữ chỉ về các loài động vật trong Chi Báo thuộc phân họ Báo và một biến thể là báo đen. Tuy vậy, trong tiếng Việt, báo còn được gọi là beo và người Việt gọi các loài thú dữ dạng mèo cỡ lớn, lớn hơn mèo, linh miêu nhưng nhỏ hơn hổ, sư tử thì đều gọi là báo, chẳng hạn như: Báo săn, báo lửa, Báo sư tử, Báo mây, Beo Borneo, Beo vàng châu Phi, Beo gấm Nam Mỹ, với đặc trưng là cơ thể có những chấm hoặc đốm (để phân biệt với những sọc vằn của hổ và mèo). Điều này thể hiện rõ nét trong văn hóa phương Tây với khái niệm báo hay beo (Pard) là một con vật dã thú thời Trung Cổ với hình dạng là những con mèo có bộ lông lốm đốm, và cực kỳ nhanh (gợi nhớ đến hình ảnh của con báo săn). Chúng được cho là kết hợp với sư tử (Leo) để tạo thành báo hoa mai (leopard).

Trong văn hóa phương Tây, con báo đóng vai trò như là một sinh vật ra khỏi huyền thoại cổ xưa tương tự như một con mèo lớn. Theo niềm tin thời Trung cổ, sau khi ăn uống no nê, con báo sẽ ngủ trong một hang động với tổng số ba ngày. Sau khi giai đoạn này kết thúc, tiếng báo gầm rú và phát ra một mùi thơm ngọt ngào và chu kỳ bắt đầu một lần nữa. Những huy hiệu từ Castle Raglan, xứ Wales, Vương quốc Anh có một mô tả về con báo phi mèo. Trong huy hiệu ở châu Âu, con báo thường được mô tả trong một hình thức với ngọn lửa phát ra từ miệng và tai của mình, đại diện cho mùi ngọt ngào của con báo và thường được hiển thị với những đốm màu đó thường là màu xanh và đỏ. Người Hy Lạp cổ đại tin rằng con báo là một trong những con vật ưa thích của thần Dionysus. Từ con báo trong tiếng Hy Lạp, có thể được hiểu là con thú hoang dã  và sau này, tên gọi khoa học của chi này có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp: πάνθηρ/panther, có nghĩa là săn mọi thứ.

Các con báo

Báo hoa mai

Một con báo hoa mai là loài vật mang ý nghĩa tiềm ẩn và kiên nhẫn, ngụ ý cho những người đang ủ mưu để làm việc lớn, nó là loại động vật săn mồi giống như hổ và sư tử, báo hoa mai là một loại mạnh thú chốn sơn lâm, với các văn hóa trên thân báo giống nhau nên được chia thành nhiều loại báo, chúng cũng thuộc những kẻ dẫn đầu trong các loại dã thú chốn rừng sâu. Người dân địa phương ở vùng Tây Ghats gọi một con báo màu xám đen là Pogeyan có nghĩa là "con mèo đến và đi như một làn sương mù".

Thân hình của chúng thon nhỏ, mềm dẻo, tốc độ, rất dữ dằn nên là loại vật nguy hiểm, thậm chí còn dữ hơn cả hổ và còn được gọi là những con Quỷ đốm, loài báo hoa mai được biết như là những kẻ thèm thịt chó và sẵn sàng liều lĩnh mò vào làng, xông vào nhà dân để giết chó nuôi để tha đi đánh chén. Báo hoa mai được điêu khắc trong nhiều biểu tượng, huy hiệu học và mô típ phổ biến là được khắc theo bộ ba, báo hoa mai còn được khắc trên các huy hiệu mô phỏng tương tự với con sư tử, và được khắc họa trên nhiều biểu tượng ở Benin, Malawi, Somalia, Cộng hòa Dân chủ Công Gô và Gabon với hình ảnh một con báo đen.

Báo đốm

Báo đốm là con vật tối cao trong văn hóa Trung và Nam Mỹ, cư dân vùng Mesoamerica (vùng Trung Mỹ cổ đại), bao gồm Mexico và Trung Mỹ (hiện nay), đều tôn thờ loài báo đốm như một vị thần tối cao. Với cư dân Trung Mỹ cổ đại, báo đốm được thần thánh hóa lên nhiều lần và được tôn sùng như một vị thần tối cao và với câu truyền miệng "không gì có thể thoát khỏi bộ hàm báo đốm". Trong những khu rừng rậm Nam Mỹ có niềm mê tín ở địa phương gọi những con báo trắng là El gato fantasma nghĩa là một con mèo ma hay một con quỷ trắng, nó là bóng ma trong rừng chuyên săn đàn ông, đàn bà, trẻ em và ăn thịt họ. Trong tiếng Anh, từ jaguar (báo đốm) có nguồn gốc từ tiếng Tupi-Guarani ở Nam Mỹ, jaguara có nghĩa là "con thú có thể giết chết con mồi chỉ bằng một cú nhảy". Jaguar cũng là tước hiệu của hoàng tử hay công chúa hay của vua đang cai trị của người Maya chẳng hạn như của bộ tộc Lenca.

Báo lửa
Ở một số khu vực của Thái Lan báo lửa được gọi là seua fai ("hổ lửa"). Theo truyền thuyết của khu vực này thì việc đốt lông của báo lửa sẽ làm cho hổ phải tránh xa hay ăn thịt báo lửa cũng có hiệu ứng tương tự. Tộc người Karen còn tin rằng chỉ cần mang theo người một sợi lông báo lửa cũng đủ để dọa hổ. Rất nhiều người bản địa tin rằng báo lửa rất hung tợn, nhưng trong điều kiện giam cầm thì người ta thấy chúng rất lặng lẽ và dễ điều khiển.

Báo tuyết
Báo tuyết có ý nghĩa biểu tượng đối với các dân tộc Turk ở Trung Á, nơi con vật được gọi là irbis hoặc bar, vì vậy nó được sử dụng rộng rãi trong huy hiệu học và như một biểu tượng. Báo tuyết là biểu tượng quốc gia của người Tatar và người Kazakh (Ka dắc), và báo tuyết có cánh được tìm thấy trên huy hiệu của Tatarstan (tiếng Nga: Республика Татарстан hay Татария, tiếng Tatar: Татарстан Республикасы/Tatarstan Respublikası). Huân chương báo tuyết được tặng cho những nhà leo núi Xô viết nào đã từng leo tới đỉnh của tất cả năm đỉnh cao trên 7000 m của Liên Xô cũ. Chúng từ lâu cũng đã được người Tatar, người Kazakh và người Bulgar sử dụng như một biểu tượng chính trị, Aq Bars (Báo trắng).

Báo săn
Có nhiều tên gọi bằng tiếng Việt chỉ về loại báo săn (Acinonyx jubatus), ngoài tên gọi báo săn còn có tên gọi là báo bờm
hay Báo đốm châu Phi hay trong tiếng Nga gọi là báo Gepard và được đọc sang tiếng Việt như là báo Ghê-pa hay Ghêpa. Trong tiếng Anh loài báo này được biết đến với cái tên thông dụng báo Cheetah, tiếng Swahili gọi báo săn là Dumma, một số tài liệu còn nhầm lẫn tên gọi của loài báo này với báo đốm, báo hoa, báo gấm… Báo săn châu Á trong Tiếng Hin-di là चीता CITA, xuất phát từ tiếng Phạn: chitraka có nghĩa là "lốm đốm", còn được gọi là Báo săn Iran. Trong thời kỳ Ấn Độ là thuộc địa của Anh thì loài báo này là nổi tiếng bằng tên Báo săn bắn (Hunting Leopard)  một tên có nguồn gốc từ những con báo đã được giữ trong điều kiện nuôi nhốt với số lượng lớn của hoàng gia Ấn Độ để săn linh dương hoang dã (Trong một số ngôn ngữ tất cả các loài Acinonyx jubatus vẫn được gọi là chính xác là báo săn, ví dụ như tiếng Hà Lan: Jachtluipaard, tiếng Việt: Báo săn).

Trong lịch sử

Từ xa xưa, vào thời Ai Cập cổ đại, người ta thường giữ và nuôi loài báo săn giống như vật nuôi và cũng thuần hóa và huấn luyện cho nó để săn bắn, chính vì lẽ đó mà loài báo này trong một số ngôn ngữ được gọi bằng cái tên là báo săn tức báo săn bắn. Báo săn tuy là loài dã thú thuộc mèo lớn nhưng tính tình lại khá hiền và không hung dữ như đồng loại (Tuy nhiên loài này không được thuần hóa). Đây là loài báo trong những con mèo lớn duy nhất có thể được thuần hóa và huấn luyện để săn linh dương. Báo săn sẽ được đưa đến các khu vực săn bắn trong xe hoặc bằng ngựa, nó bị đội mũ trùm đầu màu đỏ và bịt mắt, và giữ bằng dây xích chó. Khi đến gần con mồi người ta sẽ tháo xiềng xích và mũ trùm để nó rượt theo con mồi.

Truyền thống này đã được người Ba Tư cổ đại tiếp thu và mang đến cho Ấn Độ, nơi mà việc săn bắn bằng báo săn được tiếp tục bởi các hoàng tử Ấn Độ vào thế kỷ XX. Một số vị Hoàng tử và vị vua giữ chúng như là vật nuôi, bao gồm cả Thành Cát Tư Hãn và Charlemagne Đại đế những người đã nuôi nhốt báo săn trong cung điện của họ. Akbar Đại đế người cai trị của đế quốc Mughal (1556-1605) đã sở hữu đến 1.000 con báo săn để phục vụ cho các cuộc săn bắn của mình. Gần đây như những năm 1930, Hoàng đế của Ethiopia, Haile Selassie, cũng thường chụp ảnh chung với một con báo bằng một dây xích.

Trong hội họa
Báo săn được thể hiện nhiều qua các tác phẩm hội họa, nhiều tác phẩm hội họa của các họa sĩ thời kỳ Phục Hưng có mô tả hình ảnh về con báo săn, cụ thể như trong họa phẩm Bacchus và Ariadne của họa sĩ Titian thực hiện vào 1523, báo săn đã được khắc họa với hình ảnh là vật kéo xe ngựa của các vị thần (phản ánh một thực tế là việc báo săn được sử dụng cho mục đích săn bắn động vật trong thời kỳ Phục hưng ở Ý). Báo săn thường gắn liền với hình ảnh của thần Dionysus mà người La Mã gọi là Bacchus.  Trong họa phẩm Cheetah with Two Indian Attendants and a Stag của Họa sĩ George Stubbs (1764-1765) cũng cho thấy báo săn được khắc họa như là một con thú săn bắn và kỷ niệm món quà là một con báo săn được tặng cho Vua George III của Thống đốc Anh Madras, Sir George Pigot.

Trong họa phẩm The Caress (tạm dịch: Sự mơn trớn) của họa sĩ Bỉ Fernand Khnopff (1858-1921) vẽ vào năm 1896 vẽ theo trường pháp trừu tượng đã khắc họa một đại diện của huyền thoại Oedipus và tượng Nhân sư được miêu tả là một sinh vật với cái đầu của một người phụ nữ và một cơ thể con báo săn (thường được xác định nhầm báo hoa mai nhưng đây thực chất là con báo săn). Họa phẩm: Yambo bạn bè của chúng tôi của André Mercier (thực hiện năm 1961) là một tiểu sử ly kỳ về một con báo săn được nhận nuôi bởi một cặp vợ chồng người Pháp và đưa đến sống ở Paris. Nó được xem như câu trả lời cho tác phẩm Born Free (1960), mà tác giả  Joy Adamson đã viết sản xuất về một cuốn tiểu sử của riêng mình có tên là Nhân sư đốm (1969).

Trong đại chúng
Một số các tác phẩm cũng đề cập đến báo săn, cụ thể như trong tác phẩm Hussein, Một trò giải trí là một cuốn tiểu thuyết của Patrick O'Brian được viết ở Ấn Độ trong giai đoạn thuộc địa của Anh, minh họa một cách thực tế về việc những thành viên Hoàng gia Ấn Độ nuôi dưỡng và đào tạo báo săn để săn những con linh dương. Cuốn sách How It Was with Dooms kể về câu chuyện có thật của một gia đình nuôi một con báo săn mồ côi tên là Duma (từ tiếng Swahili gọi báo săn là Dumma) ở Kenya. Những bộ phim như Cheetah (1989) và Duma (2005) đều dựa trên cuốn sách này. Trong tác phẩm Harold và Kumar Go to White Castle có đề cập đến một âm mưu liên quan đến việc một con báo săn đã trốn thoát, sau đó hút cần sa và đi chung xe với các nhân vật trong câu chuyện.

Trong chương trình hoạt hình CGI Beast Wars: Transformers, Cheetor, một trong những nhân vật chính có hình dạng quái thú và nét tương đồng của con báo săn. Điều này cũng đã được hiện thực bằng hình thức thú hóa của Cheetor Hasbro. Cheeda Nick trong Tokumei Sentai Go-Busters. là Buddyloid của Hiromu có dạng robot hình người kiểu báo Cheetah. Nick có thể biến hình thành  và là phương tiên di chuyển của Hiromu. Dù Nick là một siêu robot, cậu ta không thể tự định hướng và thường đi lạc đường. Cheeda Nick được lồng tiếng bởi .

Năm 1986, hãng Frito-Lay đã giới thiệu một con báo săn theo thuyết hình người, trong đó Chester Cheetah là linh vật cho hãng Cheetos. Phiên bản đầu tiên của hãng Apple Mac OS X có tên mã là "Cheetah", trong đó thiết lập mô hình cho các phiên bản tiếp theo được đặt theo tên của những con mèo lớn. Trong tác phẩm: Visionaries: Knights of the Magical Light nhân vật Witterquick như vật tổ của một con báo săn và có thể biến hình. Trong Game Afrika trên nền PlayStation 3 Có tiêu đề đầu tiên "Săn bắn ở 60 mph", có đồ họa và mô tả cảnh con báo săn đang săn một con linh dương.

Ở truyện tranh

Báo săn cũng là nhân vật được thể hiện trong các hình thức truyện tranh Phương Đông (Anime) và Truyện tranh Phương Tây (Comic), đặc biệt là truyện tranh phương Tây. Các nhân vật được thiết kế trên nền tảng con báo săn thường là người có dạng mèo mang tính thuyết hình người (anthropomorphism) và những người mèo châu Âu chủ yếu là phụ nữ và họ thường mang những đặc tính về ngoại hình và tính cách giống như các miêu nhĩ. Họ thường được thể hiện một cách hiện thực hơn và xuất hiện trong các tác phẩm kinh dị. Các nhân vật nữ trong lốt báo săn thường là những người dạng mèo (miêu nhân, miêu nhĩ, người mèo) hay còn gọi là Cat-girl, Cat-woman, She-cat. Những nữ nhân vật nổi tiếng có thể kể đến là: Priscilla Rick, Deborah Domaine, Barbara Ann Minerva trong các ấn phẩm của DC Comics và Cheetara trong loạt phim hoạt hình ThunderCats.

Trong bộ truyện tranh nổi tiếng có tên Wonder Woman thì kẻ thù chính của các siêu anh hùng  là tiến sĩ Barbara Ann Minerva, bí danh Con Báo săn. Trong bộ truyện này, có một loạt nhân vật mang lốt báo săn Cheetah xuất hiện trong ấn phẩm DC Comics và phương tiện truyền thông liên quan. Phổ biến nhất là các nhân vật được coi là kẻ thù của Wonder Woman, Cheetah đầu tiên xuất hiện vào năm 1943 trong Wonder Woman phần 6 (tập 1)  được vẽ bởi William Moulton Marston. Kể từ đó, nhân vật này đã trải qua nhiều cập nhật liên tục như việc truyện tranh này đã phát triển và thay đổi. Đã có bốn loài báo săn khác nhau kể từ khi ra mắt của nhân vật bao gồm: Priscilla Rick (Báo săn Kỷ nguyên Vàng), Deborah Domaine (Báo săn Kỷ nguyên Bạc), Tiến sĩ Barbara Ann Minerva (thời hiện đại và đương tại) và Sebastian Ballesteros.

Năm 2009, những con báo Cheetah đã được xếp hạng 69 trong tổng số những nhân vật vĩ đại nhất  Comic Book Villain của mọi thời đại. Đối với các mẫu hình Cheetah thì có hai phụ nữ mặc trang phục mèo chiến đấu trong Wonder Woman là Priscilla Rich và cô cháu gái Deborah Domaine. Trong những hóa thân hiện đại của Cheetah ở các phiên bản sau thì nhân vật có quyền lực siêu nhân còn Rich và Domaine thì không. Có hai Loài báo săn sau Thời kỳ khủng hoảng là Barbara Minerva và Sebastian Ballesteros trong đó, Minerva nổi bật hơn. Trong khi những báo săn trước chỉ đơn giản là phụ nữ trong trang phục của loài báo thì hai con báo sau này đã có sức mạnh siêu nhiên như một vị thần, những con báo sau này đã có sức mạnh, sự nhanh nhẹn, và những vũ khí chết người để làm cho họ đủ mạnh có thể thách thức đối thủ Wonder Woman và những anh hùng mạnh mẽ khác trong các trận chiến.

Nhân vật Priscilla Rick xuất hiện trong Wonder Woman phần 6, và là sự xuất hiện đầu tiên của Cheetah qua nét vẽ của Harry G. Peter. Đây là người phụ nữ đầu tiên trở thành Cheetah. Sau khi bị khuất phục bởi Wonder Woman và cô này không giết cô, Priscilla tĩnh tâm và sụp đổ trước gương trang điểm của cô khi cô nhìn thấy một hình ảnh của một người phụ nữ ăn mặc như một con báo. Priscilla Rick chết trong tức tưởi và uất hận nhưng dòng Cheetah sống sót và tiếp tục đe dọa Wonder Woman trong câu chuyện tiếp theo.

Cô cháu gái Deborah Domaine Priscilla đã đến lúc xuất hiện như một Cheetah thứ hai, với Kobra và được thể hiện qua nét vẽ của Jose Delbo. Deborah Debbie Domaine được giới thiệu là cháu gái của Priscilla Rick. Là một cô gái trẻ đẹp nhưng Debbie cảm thấy hối hận vì việc giáo dục và giàu có của mình, cô quyết định trở thành một nhà hoạt động sinh thái, do nhiều điểm tương đồng, cô thân với Wonder Woman và làm bạn với cô ấy. Sau đó, trong cùng ngày, Debbie được gọi đến dinh thự của cô dì Priscilla và tìm thấy xác cô ở đó, giống như qua đời vì bệnh tật. Sau khi Priscilla chết, HTX Kobra bắt Deborah và đưa cho cô ấy và bộ trang phục Cheetah rồi đến trụ sở của Kobra. Kobra tra tấn và tẩy não Debbie và bắt cô mặc trang phục Cheetah. Bộ đồ ban đầu của một miêu nhĩ với móng vuốt và giày cao gót. Debbie có cổ chữ V. Debbie có một số mâu thuẫn với Wonder Woman và cũng là một thành viên của Hội Bí mật của siêu phản diện trong một cuộc xung đột với cả Biệt đội Công lý (Justice League) của Mỹ và Hiệp hội Tư pháp Mỹ, trước khi vai trò của mình như là Cheetah.

Nhân vật Barbara Minerva là một thành viên trong dòng Cheetah qua nét vẽ của George Pérez. Cô là nhà khảo cổ học người Anh được gọi là Tiến sĩ Barbara Ann Minerva. Sinh ra đã là người thừa kế của một gia tài lớn trong các điền trang ở Nottinghamshire. Là mẫu người đầy tham vọng, ích kỷ và bị mắc chứng rối loạn thần kinh nghiêm trọng, Barbara có một niềm đam mê khảo cổ học mà cuối cùng dẫn cô để tìm ra một bộ lạc ở châu Phi những người tôn thờ một nữ thần giám hộ với quyền năng của một con báo. Với sự trợ giúp của các linh mục Chuma, người coi sóc cây cổ thần Urtzkartaga cho biết rằng cô sẽ đạt được sự bất tử khi uống máu của người và các quả lá của Urtzkartaga. Barbara đã dùng thủ đoạn để thực hiện điều này nhưng không được như ý vì yêu cầu của loại phép này là người thực hiện phải là một trinh nữ nhưng Minerva thì đã mất trinh. Do đó cô bị biến đổi mình và đã bị lời nguyền nhưng một phần may mắn khi cô trải qua cơn đau dữ dội và tàn tật về thể chất, trong khi trong hình dạng con người và khát máu, hưng phấn trong khi trong lốt của một con mèo.

Cheetara là nữ nhân vật được thiết kế trong bộ phim Thundercat (lồng tiếng bởi Lynne Lipton, Emmanuelle Chriqui và Grey Delisle) là một nữ chiến binh được thiết kế dựa trên hình tượng con báo săn (cheetah). Cheetara được đổi tên thành Chitara trong phiên bản tiếng Tây Ban Nha, Geparda trong phiên bản tiếng Đức, Félibelle trong phiên bản tiếng Pháp. Trong loạt phim khoa học viễn tưởng Doctor Who, có một giáo phái tên là Sisters of Plenitude mang nhiều đặc điểm khá giống với nhân vật Cheetara trong Thundercats, nhưng mang đặc tính "mèo" nhiều hơn là người.

Cheetara là người phụ nữ trưởng thành duy nhất trong ThunderCat cho đến khi sự xuất hiện của Pumyra sau này. Cô ấy là một người phụ nữ đáng yêu nhưng cũng rất dũng cảm và chu đáo. Cô đặc biệt có một giác quan thứ sáu và có thể phát hiện khi có một cái gì đó cảm giác như không an toàn hoặc nếu các thế lực hắc ám đớn gần. Điều này có ý nghĩa mà Cheetara đã coi là một lời nguyền đối với mình vì bù lại khi thực hiện năng lực này xong thì cô rất yếu, cô có thể yêu cầu ngày để lấy lại sức mạnh của mình. Cô ấy có tốc độ đáng kinh ngạc và đạt tốc độ 120 mph khi chạy bộ buổi sáng nhưng cô ấy có thể duy trì tốc độ này chỉ trong thời gian ngắn, cùng với nó, cô ấy rất nhanh nhẹn trong chiến đấu. Vũ khí cô lựa chọn của cô là một cái gây có thể phóng to hoặc thu nhỏ đến độ dài cảm biến (giống như cây thiết bổng của Tôn Ngộ Không). Khi không sử dụng, nó được gắn vào băng trái của cô, điều này làm liên tưởng đến hình ảnh nhân vật Tôn Ngộ Không trong Tây Du Ký. Trong truyện tranh này, ngoài việc là nhân vật đẹp nhất của Thundercats, Cheetara lại có khả năng bơi tốt nhất trong số những anh hùng. Cheetara trải qua nhiều mối quan hệ tình cảm bắt đầu với anh chàng Panthro và kết thúc với Mãnh Hổ Tygra là người cô mới thực sự yêu và rung động lần đầu tiên. Cuối cùng, cô và Tygra có với nhau hai đứa con.

Trong bộ phim 2011, Cheetara là một trong những chiến binh giáo sĩ cuối cùng còn sót lại. Khi ban đầu cô đã cố gắng để gia nhập Dòng của giáo sĩ lúc còn là một đứa trẻ, cô đã bị từ chối lần đầu bởi Jaga, bởi vì mặc dù cô đã có tốc độ sở hữu nhưng khuyết điểm của cô thiếu kiên nhẫn. Mặc dù bị từ chối, Cheetara quyết định cho Jaga biết rằng cô có thừa sự kiên nhẫn cần thiết để trở thành một giáo sĩ, và bắt đầu chờ đợi trước cửa ra vào của Dòng. Trong khi chờ đợi mỏi mòn, cô đã nhận được một bông hoa của Tygra, nó đã giúp Cheetara trở nên tự tin vào chính mình, cho đến khi Jaga cuối cùng phải cho phép cô tham gia vào các giáo sĩ. Do hậu quả của sự sụp đổ của Thundera, Cheetara là có thể các thành viên còn sống sót duy nhất của Dòng, khác hơn Jaga là người sống trên trong hình thức tinh thần (ý niệm). Cheetara ban đầu phục vụ như là cố vấn cho Lion-O, kể từ khi cô không bao giờ xa lánh anh ta quan tâm của mình và dường như hỗ trợ với các chủng tộc khác. Cả hai anh chàng là Tygra và Lion-O đã phải lòng cô, nhưng cuối cùng cô đã chọn Tygra, do lòng tốt Tygra đã chỉ cho cô khi họ còn trẻ. Sau đó Cheetara từ bỏ nhiệm vụ Giáo sĩ của mình từ và gia nhập vào liên minh mới.

Một Anime Nhật Bản có tên là Damekko Dōbutsu có một nhân vật là cô báo săn vụng về nhưng tốt bụng mang tên Chiiko, nhân vật này được cách điệu bằng việc những vết đốm trên cơ thể là hình trái tim màu đen. Chiiko (Lồng tiếng: Sayaka Narita) là một cô bé có hình dạng con báo săn vụng về và làm nhân vật Uruno phải lòng. Cô hay lảng tránh những thất bại, hay xấu hổ bỏ chạy, cô không có kỹ năng săn bắn, nhưng rất thân thiện và cũng được nhiều người yêu mến. Cô cũng là một thành viên của Câu lạc bộ những cô gái họ mèo, cùng với mèo rừng Kuron, Rinku, và Piyu. Cô được phân công để thưởng thức nấu ăn, nhưng do vụng về nên hay nấu ăn thất bại và làm cô luôn cảm thấy đau khổ.

Tên vũ khí

Báo săn được dùng để đặt tên cho rất nhiều loại vũ khí, cụ thể là nhiều loại súng trường được đặt tên cho loài báo này với tên tiếng Anh là Cheetah hay Gepard, đặc biệt là các loại súng ngắn bán tự động, gồm:
 Beretta 81B Cheetah
 Beretta 81FS Cheetah
 Beretta 82
 Beretta 82B Cheetah
 Beretta 83 Cheetah
 Beretta 83F Cheetah
 Beretta 83FS Cheetah
 Beretta 84
 Beretta 84 Cheetah
 Beretta 84B Cheetah
 Beretta 84BB Cheetah
 Beretta 84F Cheetah
 Beretta 84FS Cheetah
 Beretta 85
 Beretta 85 Cheetah
 Beretta 85B Cheetah
 Beretta 85BB Cheetah
 Beretta 85F Cheetah
 Beretta 85FS Cheetah
 Beretta 86
 Beretta 86 Cheetah
 Beretta 86FS Cheetah
 Beretta 87
 Beretta 87 Cheetah
 Beretta 87LB Cheetah
 Beretta 87BB Cheetah
 Beretta 87BB/LB Cheetah
Ngoài ra còn có loại Súng bắn tỉa công phá Gepard rất có uy lực cho Hungary chế tạo và lấy tên báo săn. Về máy bay có Atlas Cheetah là một loại máy bay tiêm kích phục vụ trong Không quân Nam Phi (SAAF) từ năm 1986 đến năm 2008. Đầu tiên đây nó được chế tạo như một bản nâng cấp toàn bộ của Dassault Mirage III do hãng Atlas Aircraft Corporation (sau này là Denel) của Nam Phi (thành lập 1965) thực hiện. 3 biến thể khác nhau cũng đã được chế tạo, Cheetah D hai chỗ, và Cheetah E, Cheetah C một chỗ. Cheetah E nghỉ hưu vào năm 1992 và SAAF vẫn giữ 28 chiếc Cheetah C và Cheetah D phục vụ đến năm 2008, khi SAAF đưa 26 chiếc JAS 39 Gripens (17C/9D) vào thay thế.

Về tàu ngầm có Lớp tàu tấn công nhanh Gepard và các loại tàu chiến trong Lớp tàu hộ vệ Gepard, Người Nga đã đề xuất 5 biến thể cho xuất khẩu. Hải quân Nhân dân Việt Nam đã đặt hàng hai tàu chiến lớp Gepard 3.9 và chúng đã được bàn giao vào năm 2011 các loại như Gepard 1, 2, 3, 4, 5. Trong trang bị ở xe tăng, có thiết bị phòng không tự hành Gepard để hỗ trợ cho các đơn vị Tăng - thiết giáp và cơ giới cùng các phân đội nhằm chống lại các cuộc tấn công từ trên không trên đường hành quân. Gepard được trang bị hệ thống điều khiển hỏa lực, Gepard còn được trang bị thiết bị dẫn đường với đèn pha điện mạnh.

Hình ảnh

Chú thích

Chi báo


title: Bipalium adventitium

text:
Bipalium adventitium là một loài giun dẹp ăn thịt trong họ từ châu Á. Nó đã được giới thiệu ngẫu nhiên ở những nơi khác, kể cả ở Bắc Mỹ, nơi nó được coi là xâm lấn. Tên thường gặp dành cho nó và họ hàng của nó là "sâu búa" vì hình dạng đầu đặc trưng.

Hành vi

Ăn thịt
Loài này ăn thịt, giống như các loài Bipalium khác, con mồi của nó là giun đất. Để cho B. adventitium bắt con mồi của nó, nó theo dấu vết hóa học tạo ra bởi các con giun đất. Hóa thụ quan trên đầu chịu trách nhiệm cho cảm biến dấu vết của những con giun đất.

Sinh sản
Bipalium adventitium có thể sinh sản bằng nhiều phương pháp khác nhau. Sinh sản thường xảy ra với B. adventitium của sinh sản hữu tính. Một nang trứng mang con trong vòng khoảng 3 tuần trước để sinh ra 1-6 con non.

Chú thích

Tham khảo

Bipalium
Động vật được mô tả năm 1943


title: Ubi caritas

text:
Ubi caritas là một bài thánh ca khá nổi tiếng trong Kitô giáo Tây phương. Giai điệu Bình ca Gregoriano của nó được sáng tác vào khoảng thế kỷ thứ 4 đến thứ 10, mặc dù một số học giả cho rằng văn bản đó đã có từ thời Kitô giáo sơ kỳ, trước khi có Thánh lễ chính thức. Trong Giáo hội Công giáo Rôma, bài Ubi caritas thường được hát trong buổi Chầu Thánh Thể, nghi thức truyền phép Thánh Thể và nghi thức rửa chân trong ngày Thứ năm Tuần Thánh (Thánh Lễ Tiệc Ly). Nó cũng được sử dụng như là một bài thánh ca trong Anh giáo và Giáo hội Lutheran.

Sách Lễ Rôma ấn bản 1975 đã thay đổi và mở rộng câu này thanh "Ubi caritas est vera, Deus ibi est.", nghĩa là: "Nơi đâu có lòng bác ái thực sự thì nơi ấy có Thiên Chúa." Năm 1978, nhạc sĩ Jacques Berthier đã phổ nhạc cho đoạn Ubi caritas dùng trong Cộng đoàn Taizé, ông chỉ sử dụng những lời này làm điệp khúc, lấy cảm hứng từ Thư thứ nhất gửi tín hữu Côrintô 13:2-8. Phiên bản gần đây của bài thánh ca dành cho ca đoàn được sáng tác bởi David Conte và giáo sư Paul Mealor của Đại học Aberdeen mang tên Ubi Caritas et Amor, được sử dụng trong Lễ cưới của Hoàng tử William và Catherine Middleton hồi năm 2011.

Bản văn

Text

Chú thích

Thánh ca tiếng Latinh


title: Vittorio Pozzo

text:
Vittorio Pozzo (; (sinh ngày 2 tháng 3 năm 1886 tại Turin, Italia - mất ngày 21 tháng 12 năm 1968 tại Ponderano, Italia) là một huấn luyện viên bóng đá người Ý đã dẫn dắt Italia tới 2 chức vô địch thế giới (1934, 1938), 2 chức vô địch giải vô địch bóng đá Trung Âu mở rộng (1930, 1935), một Huy chương Vàng Olympic (1936) và một Huy chương Đồng Olympic (1928). Đội tuyển Italia dưới sự dẫn dắt của ông cũng đã trải qua giai đoạn bất bại kéo dài 5 năm từ tháng 12 năm 1934 tới năm 1939. Pozzo cũng là người đã sáng tạo ra chiến thuật Metodo nổi tiếng và cho tới nay là huấn luyện viên duy nhất hai lần vô địch thế giới.

Danh hiệu

Honours
Italy
FIFA World Cup:
19341938
Central European International Cup: 1927–30, 1930–1935
Bóng đá nam tại Olympic:
 1936

Tham khảo

Sinh năm 1886
Mất năm 1968
Cầu thủ bóng đá Ý
Huấn luyện viên bóng đá Ý


title: Macrostomum lignano

text:
Macrostomum lignano là một loài sống giun dẹp sống tự do, lưỡng tính. Nó trong suốt và có kích thước thước nhỏ (con trưởng thành đạt chiều dài khoảng 1,7 mm). Ban đầu nó là một sinh vật mô hình cho các nghiên cứu về sinh học phát triển, nó đã mở rộng sang các lĩnh vực quan trọng khác của nghiên cứu như chọn lọc giới tính và xung đột tình dục, lão hóa độc chất học sinh thái,, và gần đây hơn, bộ gen học.

Tên
Tên chi "Macrostomum", có nghĩa là "miệng lớn", bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp μάκρος makros, "lớn", và στόμα, lỗ thoát, miệng. Tên loài, "lignano", xuất phát từ nơi mà loài này đến nay đã được tìm thấy, là những bãi biển cát và đầm phá tại và gần Lignano Sabbiadoro, Ý.

Sinh học
Macrostomum lignano, như tất cả các loài giun dẹp khác, không phân đốt, thân mềm động vật đối xứng hai bên, không có khoang cơ thể, và không có hệ tuần hoàn hoặc cơ quan hô hấp. Khuếch tán oxy và chất dinh dưỡng đến các bộ phận cơ thể khác nhau có thể do kích thước nhỏ của nó (con trưởng thành đạt chiều dài khoảng 1,7 mm).

Macrostomum lignano là lưỡng tính cùng lúc. Con trưởng thành (khoảng 12 ngày sau khi nở, ở 20 °C và ăn uống tự do (ad libitum)) có một cặp buồng trứng và một cặp tinh hoàn, đồng thời tạo ra giao tử trong cả hai chức năng sinh dục. Sinh sản bằng giao phối cùng giống, với các con giun giao phối xuôi ngược với nhau.

Sinh thái học và phân bố

Macrostomum lignano sống trong các kẽ hở của môi trường sống cát, tại khu vực bãi triều hoặc trên-triều, thường là trên 5–10 mm. Nó chỉ cần một chút độ ẩm trong cát để tồn tại, nhưng nó cũng có thể được tìm thấy dưới nước trong thời gian thủy triều cao. M. lignano ăn chủ yếu là tảo cát, nhưng nó từng được quan sát thấy là ăn động vật không xương nhỏ và, đôi khi, trứng (thậm chí của đồng loài hay đôi khi là của chính nó). M. lignano thường có thể được tìm thấy với các động vật thuộc các nhóm như Turbellaria, động vật lông bụng (Gastrotricha), giun tròn (Nematoda), và nhiều nhóm động vật giáp xác như các loài chân kiếm. Mật độ rất khác nhau, có thể có hàng trăm cá thể trong một muỗng canh cát.

Đến nay, M. lignano chỉ được tìm thấy tại các địa điểm gần Lignano Sabbiadoro (Ý): đầm phá thủy triều ở phía đông Bibione và Isola di Martignano, những bãi biển tự nhiên và bán tự nhiên ở Laguna di Marano và Isola Valle Vechia.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Turbellaria database
 www.macrostomum.net
 Evolutionary Research on Macrostomum species at the University of Basel.

Sinh vật mô hình
Macrostomum
Động vật được mô tả năm 2005
Turbellaria


title: Hugo Ludwig von Below

text:
Hugo Ludwig von Below (27 tháng 10 năm 1824 tại Neumarkt tại Schlesien – 21 tháng 7 năm 1905 tại Oberstdorf) là một Trung tướng quân đội Phổ, đồng thời là Công dân Danh dự (Ehrenbürger) Thành phố Posen. Ông đã từng tham gia nhiều trận đánh lớn nhỏ trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ năm 1866 và cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871).

Tiểu sử

Thân thế
Hugo Ludwig sinh vào tháng 10 năm 1824 ở tỉnh Schlesien của Phổ, trong gia đình quý tộc cổ Below. Ông là con trai của Otto Erich Wilhelm von Below (19 tháng 11 năm 1765 tại Korkenhagen – 24 tháng 11 năm 1846 tại Brieg) – một cựu Đại úy, giữ chức vụ Obersteuerkontrolleur – với người vợ của ông này là bà Julie Wilhelmine, nhũ danh von Diericke (16 tháng 12 năm 1789 tại Graditz – 21 tháng 5 năm 1857 tại Brieg).

Sự nghiệp quân sự
Below nhập học trường thiếu sinh quân Kulm vào tháng 9 năm 1836 và học tại đây trong vòng ba năm, sau đó ông chuyển trường thiếu sinh quân ở Berlin để học thêm hai năm. Vào ngày 12 tháng 8 năm 1841, ông rời trường và nhập ngũ quân đội Phổ với cấp hàm Chuẩn úy trong Trung đoàn Bộ binh số 11. Gần bốn năm sau, vào ngày 18 tháng 3 năm 1845, ông được thăng quân hàm Thiếu úy. Với cấp bậc này, ông được cắt cử đi giảng dạy tại trường thiếu sinh quân Wahlstatt kể từ ngày 1 tháng 5 năm 1851 cho tới ngày 17 tháng 7 năm 1852. Tiếp theo đó, Below được cắt cử sang giảng dạy ở trường thiếu sinh quân Berlin cho đến ngày 3 tháng 4 năm 1855. Về sau đó, ông trở thành sĩ quan phụ tá của tướng von Steinmetz tại đây. Đến ngày 26 tháng 4 năm 1855, Below được đổi sang Trung đoàn Bộ binh số 5 và vào ngày 16 tháng 10 năm 1855, ông được lên chức Trung úy. Tiếp sau đó. vào ngày 1 tháng 3 năm 1858, ông được điều đến Danzig làm một chức Đại đội trưởng trong Tiểu đoàn I của Trung đoàn Dân binh số 5, rồi chuyển đến Stargard thuộc Phổ để đảm nhiệm chức Đại đội trưởng trong Tiểu đoàn III kể từ ngày 1 tháng 2 cho đến ngày 1 tháng 8 năm 1859. Cũng trong thời gian đó, von Below được thăng chức Đại úy vào ngày 31 tháng 5 năm 1859. Với cấp hàm này, ông được đổi sang Trung đoàn Bộ binh số 45 mới được thành lập và tại đây, ông được lãnh một chức Đại đội trưởng vào ngày 19 tháng 9 năm 1860. Sau gần năm năm phục vụ trung đoàn này, Below được điều sang Trung đoàn Bộ binh số 55 và tham gia cuộc Chiến tranh Bảy tuần với Áo và đồng minh Nam Đức vào năm 1866. Ông đã chiến đấu trong biên chế của Tập đoàn quân Main (Mainarmee) trong các trận đánh tại Dermbach ngày 4 tháng 7, Kissingen ngày 10 tháng 7, Lauffach ngày 13 tháng 7, Aschaffenburg ngày 14 tháng 7, Tauberbischofsheim ngày 24 tháng 7 và Gerchsheim ngày 25 tháng 7 và góp phần thực hiện cuộc pháo kích Würzburg ngày 27 tháng 7. Trong chiến dịch này, Đại úy Below đã thể hiện tài năng xuất sắc đến mức mà cấp trên của ông là tướng von Goeben đã yêu cầu phong thưởng cho ông phần thưởng quân sự cao quý nhất của Phổ – Huân chương Thập tự Xanh.

Về sau, Below đã được phong tặng Thập tự Xanh vào ngày 20 tháng 9 năm 1866. Sau khi cuộc chiến tranh chấm dứt, ông được đổi sang Trung đoàn Bắn súng hỏa mai số 80, tại đây ông được giao quyền chỉ huy Tiểu đoàn III ở Weilburg ba tháng sau đó. Với chức vụ Tiểu đoàn trưởng, Below đã chiến đấu cùng với trung đoàn của mình trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871). Ông tham gia cuộc tấn công thắng lợi của quân liên minh Phổ-Bayern vào Wissembourg ngày 4 tháng 8 và đóng vai trò quan trọng trong việc tiêu diệt một lữ đoàn thiết kỵ binh của Pháp tại Wœrth vào ngày 6 tháng 8. Tiếp theo đó, ông cũng tham gia trận đánh quyết định ở Sedan vào các ngày 1 – 2 tháng 9 năm 1870, cuộc pháo kích Phalsbourg cùng với trận đánh ở Issy-les-Moulineaux. Trong cuộc vây hãm Paris (1870 – 1871), ông giữ nhiệm vụ chỉ huy tiền đồn, ngoài ra cũng chỉ huy trung đoàn của mình trong một thời gian ngắn tại đây. Vì những thành tích của mình trong chiến dịch ở Pháp, Below được tặng thưởng Huân chương Thập tự Sắt hạng II vào ngày 7 tháng 9 năm 1870 và hạng I vào ngày 28 tháng 9 năm 1871.

Sau khi cuộc chiến tranh chấm dứt với thắng lợi quyết định của người Đức, ông được thăng cấp hàm Thượng tá vào ngày 18 tháng 8 năm 1871 và chỉ huy tiểu đoàn của mình thêm hai năm nữa, rồi được lãnh tạm quyền chỉ huy (Führung) Trung đoàn Bộ binh số 88 Nassau số 2 dưới danh hiệu à la suite vào ngày 12 tháng 7 năm 1873. Vào ngày 2 tháng 9 năm 1873, ông được lên cấp bậc Đại tá, không lâu sau đó ông được thụ phong chức Trung đoàn trưởng vào ngày 14 tháng 2 năm 1874. Do thính giác ngày càng kém, Đại tá Below buộc phải từ bỏ quyền chỉ huy trung đoàn của mình vào ngày 1 tháng 10 năm 1876 và, trong quân phục của trung đoàn, ông được chuyển sang ngạch Sĩ quan Trừ bị (Offizieren von der Armee). Tiếp theo đó, vào ngày 19 tháng 10 năm 1877, ông được ủy nhiệm làm trấn thủ Glogau và được phong cấp bậc Danh dự (Charakter) Thiếu tướng hai năm sau đó. Theo sự đề cử và thỉnh cầu của Tướng tư lệnh Quân đoàn V là Alexander von Pape, Below nhậm chức trấn thủ Posen vào ngày 30 tháng 3 năm 1881. Đồng thời, ông cũng được cấp văn bằng (Offizierspatent) chính thức phong ông chức Thiếu tướng. Vì những cống hiến của mình, ông được trao tặng Huân chương Đại bàng Đỏ hạng II kèm theo Bó sồi vào ngày 13 tháng 9 năm 1882.

Do thính giác của Below ngày càng suy giảm và một cuộc đối thoại với ông là hết sức khó khăn, ông xin từ chức vào ngày 14 tháng 4, và được phong quân hàm Danh dự Trung tướng đồng thời xuất ngũ (zur Disposition, rời ngũ nhưng sẽ được triệu hồi khi có chiến tranh) với một khoản lương hưu.

Vào ngày 11 tháng 6 năm 1885, ông được công nhận quyền Công dân Danh dự của Thành phố Posen. Chưa hết, để ghi nhận những cống hiến lâu dài của ông cho quân đội, Vua Phổ còn ban tặng cho ông Ngôi sao đính kèm vào Huân chương Vương miện hạng II vào ngày 18 tháng 1 năm 1896.

Từ năm 1892 cho đến khi qua đời, Below là trưởng ban biên tập báo Deutschen Soldatenhortes. Ông từ trần vào ngày 21 tháng 7 năm 1905 tại Oberstdorf.

Gia đình
Vào ngày 6 tháng 4 năm 1856, tại Cosel, Below thành hôn với bà Alexandra Ludowika Friederike von Lupinski (30 tháng 9 năm 1827 tại Gnesen – 2 tháng 2 năm 1898 tại Berlin-Steglitz). Cuộc hôn nhân đã mang lại cho họ những người con sau đây:

 Otto Ernst Vinzent Leo (18 tháng 1 năm 1857 tại Danzig – 9 tháng 3 năm 1944 tại Besenhausen), Thượng tướng Bộ binh Phổ
 Elsbeth (sinh vào ngày 18 tháng 10 năm 1860 tại Danzig)
 Gertrud Leontine Therese (sinh vào ngày 3 tháng 7 năm 1861 tại Graudenz)
 Hans Vinzent Stanislaus (27 tháng 6 năm 1862 tại Graudenz – 6 tháng 8 năm 1933 tại Waynesville/Hoa Kỳ), Trung tướng Phổ
 Anna Margarete Helene (6 tháng 9 năm 1867 tại Weilburg) ∞ Tiến sĩ Karl Siegismund (1861 – 1932), THam vấn (Kommerzienrat) và nhà xuất bản sách
 Günther Friedrich Wilhelm (sinh vào ngày 26 tháng 10 năm 1868 tại Weilburg), cựu Đại tá Phổ và Hiệp sĩ Danh dự Huân chương Thánh Johann

Tham khảo
 Kurt von Priesdorff: Soldatisches Führertum. Band 10. Hanseatische Verlagsanstalt Hamburg, o.J., S. 453–456

Tham khảo

Tướng Phổ
Nhân vật trong Chiến tranh Schleswig lần thứ nhất
Nhân vật trong Chiến tranh Áo-Phổ
Người nhận Pour le Mérite
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Người nhận Huân chương Đại bàng Đỏ hạng II
Người nhận Huân chương Vương miện Phổ hạng II
Nhà văn quân sự Đức
Tướng Đức
Sinh năm 1824
Mất năm 1905


title: Golfingiiformes

text:
Golfingiiformes là một bộ sá sùng.

Các họ
Nó chứa các họ sau:
 Golfingiidae
 Phascolionidae
 Themistidae

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Integrated Taxonomic Information System (ITIS): Golfingiiformes E. Cutler and Gibbs, 1985 Taxonomic Serial No.: 772455
 Tree of Life Web Project
 Encyclopedia of Life: Golfingiiformes

Lớp Sá sùng