title: Nông nghiệp Đại Việt thời Mạc

text:
Nông nghiệp Đại Việt thời Mạc phản ánh tình hình ruộng đất và sản xuất nông nghiệp nước Đại Việt dưới quyền cai quản của nhà Mạc trong khoảng thời gian từ 1527 đến 1592.

Cũng như các thời trước, kinh tế Đại Việt thời Mạc vẫn chủ yếu dựa vào nông nghiệp. Về tổng thể, do tác động của chiến tranh trong phần lớn thời gian tồn tại, hoạt động nông nghiệp thời Mạc không có nhiều thành tựu lớn. Diện tích ruộng đất mà nhà Mạc làm chủ bị thu hẹp nhiều so với thời Lê Sơ: từ Thanh Hoá trở vào nam thuộc nhà Lê trung hưng và vùng Tuyên Quang trong tay chúa Bầu họ Vũ. Mặt khác, do tập trung vào chiến trường nên nhà Mạc cũng không thể dồn toàn tâm vào việc quản lý ruộng đất.

Chế độ điền địa

Ruộng công
 Phân điền:
Đây là hình thức ban cấp ruộng đất cho các thành viên trong hoàng tộc. Nhiều văn bia để lại cho thấy có khá nhiều thành viên trong hoàng tộc nhà Mạc đã cúng hiến ruộng cho chùa.
 Lộc điền hay binh điền:
Khác với thời Lê sơ - lộc điền chủ yếu dành cho quan lại - thời Mạc thì đối tượng được hưởng chủ yếu là binh lính để khuyến khích họ chiến đấu cho triều đình trong bối cảnh chiến sự liên miên. Tuy ban hành từ năm 1528 thời Mạc Thái Tổ nhưng đến năm 1543 thời Mạc Hiến Tông mới thực hiện được. Lộc điền chủ yếu lấy từ nguồn ruộng công ở các làng xã và ruộng chùa. Số lượng binh lính nhà Mạc thời điểm cao nhất là 12 vạn, mỗi người lính được 2 mẫu, diện tích lộc điền khoảng vài chục vạn mẫu. Ruộng cấp cho binh sĩ thường thuộc loại "nhất đẳng điền".
 Thế nghiệp điền, tự điền:
Là ruộng của những công thần và con cháu họ được hưởng truyền nối sang đời sau. Những ruộng thế nghiệp này được tư nhân hóa và mang bán công khai.
 Quân điền:
Chế độ quân điền thời Lê Thánh Tông về cơ bản đã bị phá sản từ cuối thời Lê Sơ. Tuy chính sách quân điền đã mất dần tác dụng nhưng nhà Mạc vẫn duy trì. Nhà Mạc chủ trương phân chia ruộng quân điền đồng đều cho mọi người, không phân biệt hạng dân. Một bộ phận khác trong ruộng công, đất công và đất hoang được kê khai, đo đạc và chia cho các hạng từ tướng, quân, quan, dân tới cả người già yếu, cô quả ở các địa phương được hưởng. Do ưu tiên chính sách binh điền để ban thưởng cho binh lính, ruộng đất dùng làm quân điền không còn nhiều, thậm chí có ý kiến cho rằng nhà Mạc không còn đủ ruộng đất để thực hiện chế độ quân điền.

Ruộng tư
Chế độ tư hữu ruộng đất thời Mạc có điều kiện phát triển tự do. Trong nhiều năm kể từ đầu thế kỷ 16, chiến tranh triền miên, triều đình không có khả năng quản lý, vì vậy tình trạng lấn chiếm đất công ngày càng nhiều. Các làng xã bị tước hết quyền hành đối với ruộng công.

Tại các làng mạc thời nhà Mạc đã lập địa bạ. Nhà Mạc không những không khống chế mà còn khuyến khích, có chính sách cởi mở với việc phát triển ruộng tư. Việc mua bán đất đai tư nhân rất phổ biến và triều đình không đề ra biện pháp hạn chế hay cấm đoán nào.

Dù hình thức ruộng tư khá phổ biến trong xã hội - từ hoàng thân quốc thích tới quan lại và dân thường, nhưng hầu như không có chủ sở hữu lớn. Tầng lớp nông dân chiếm đa số trong các chủ sở hữu ruộng tư.

Các nhà nghiên cứu cho rằng: hiện tượng này một mặt phản ánh hậu quả của chiến tranh khiến hiệu lực quản lý của chính quyền tập trung giảm đi, nhưng mặt khác cũng cho thấy sự tăng trưởng của quan hệ hàng hóa và tiền tệ trong xã hội và phản ánh sự phát triển của tư hữu và ý thức tư hữu.

Ruộng chùa
Ruộng chùa thời Mạc tồn tại khá phổ biến. Thời Mạc lại là thời kỳ phục hưng của Phật giáo, do đó ruộng chùa ngày càng nhiều. Nhiều ngôi chùa đổ nát được tu tạo và sau đó nhà chùa trở thành chủ sở hữu ruộng đất.

Trong số ruộng đất thuộc nhà chùa sở hữu có cả ruộng công (quan điền) do những người có ruộng cúng tiến lên chùa. Có nhiều thành viên hoàng tộc và quan lại mang ruộng cúng cho nhà chùa. Tuy nhiên, các chùa lớn nhất cũng chỉ sở hữu khoảng 70 mẫu ruộng.

Kết quả sản xuất nông nghiệp
Thông tin về tình hình sản xuất nông nghiệp thời Mạc khá ít ỏi do bị cuộc chiến tranh Lê-Mạc chi phối.

Thời kỳ nhà Mạc mới nổi, sản xuất nông nghiệp phát triển tốt, đời sống nhân dân được ấm no. Sử sách chép những năm đầu thời Mạc "được mùa, nhà nhà no đủ, mọi người gọi là thời thái bình thịnh trị", "giá thóc rẻ hơn, thuế nhẹ dịch ít, tư pháp nghiêm minh, trộm cướp mất tăm…".

Nhà Mạc quan tâm củng cố hệ thống đê điều chống lũ lụt, đào kênh mương dẫn nước tưới tiêu hoặc quai đê lấn biển, khai phá các bãi bồi ven biển. Các đoạn đê Chân Kim, đê Kinh Điền (Hải Phòng) hay đê Hà Nam (Hưng Yên, Quảng Ninh) vẫn được dân gian lưu truyền gọi là "đê nhà Mạc". Ngày nay vẫn còn dấu vết của các dòng kênh như kênh Voi ở An Lão, kênh Cái Riếc ở Vĩnh Bảo được khai đào từ thời Mạc.

Tuy nhiên, giai đoạn phồn thịnh kéo dài không lâu. Chiến tranh Lê-Mạc bùng nổ ngày càng lớn, nhà Mạc phải huy động nhân tài vật lực vào chiến tranh nên sản xuất nông nghiệp ít được quan tâm – dù nhà Mạc nắm trong tay vùng đất đai màu mỡ hơn nhà Lê. Sang thời Mạc Mậu Hợp lại ham hưởng lạc, bỏ chính sự, khiến việc làm đồng áng càng bị bê trễ. Ngoài ra, vào thời kỳ sau, Bắc Bộ còn phải chịu nhiều thiên tai lũ lụt, động đất. Do đó đời sống nhân dân cuối thời Mạc càng khó khăn.

Xem thêm
 Thủ công nghiệp Đại Việt thời Mạc
 Nông nghiệp Đại Việt thời Lê sơ
 Thương mại Đại Việt thời Mạc

Tham khảo
 Viện Sử học (2007), Lịch sử Việt Nam, tập 3, Nhà xuất bản Khoa học xã hội
 Viện Sử học (1996), Vương triều Mạc, Nhà xuất bản Khoa học xã hội

Chú thích

Lịch sử kinh tế Việt Nam
Kinh tế Việt Nam thời Mạc


title: Cynodontidae

text:
Cynodontidae (bộ Characiformes) là một họ cá vây tia nước ngọt được tìm thấy tại vùng nhiệt đới Tân thế giới. Nhóm này không phải là rất đa dạng, bao gồm chỉ có năm chi và 14 loài. Hầu hết những gì được biết về họ này là từ các thành viên của phân họ Cynodontinae, trong đó bao gồm các loài lớn nhất trong họ này, lên đến 117 cm (46 in). Hiểu biết về các thành viên của phân họ Roestinae ít được biết đến, mặc dù chúng đạt tới chiều dài 20 cm (7,9 in).

Đặc tính vật lý
Cynodontidae có hình dạng rất đặc biệt, và tên của chúng xuất phát từ răng nanh kéo dài mà họ chủ yếu sử dụng để ăn các loài cá khác. Vây ngực của chúng cũng mở rộng. Chiều dài tối đa đạt là 117 cm (46 in).

Chú thích

Tham khảo

Cynodontidae


title: Biara

text:
Biara (Rhaphiodon vulpinus) là một loài cá trong họ Cynodontidae. Nó thuộc về chi đơn loài Rhaphiodon. Nó cũng là một cá nổi và cá nước ngọt. Nó được tìm thấy ở nhiều sông nước ngọt Nam Mỹ, và được biết đến với răng miệng thêm dài của nó.

Tham khảo

V
Cá Nam Mỹ
Động vật được mô tả năm 1829


title: Khoa học chăm sóc sức khỏe

text:
Khoa học chăm sóc sức khỏe (tiếng Anh: Healthcare Science), hay còn được gọi là Khoa học Y sinh học (biomedical science), là một tập hợp các ngành khoa học ứng dụng áp dụng một hay nhiều phần của khoa học tự nhiên hay khoa học hình thức (formal science) để xây dựng và phát triển kiến thức, phương pháp can thiệp hay công nghệ có ích trong việc chăm sóc sức khỏe lâm sàng và sức khỏe cộng đồng. Các ngành như vi sinh y học, virus học lâm sàng, dịch tễ học, dịch tễ học di truyền và ngành kỹ thuật y sinh là các ngành khoa học y học. Tuy nhiên, mặc dù giải thích các cơ chế sinh lý học hoạt động trong các quá trình bệnh lý, sinh lý bệnh học lại có thể được coi là một ngành khoa học cơ bản.

Vai trò của các ngành trong Khoa học chăm sóc sức khỏe
Hiện nay đã có ít nhất là 45 chuyên môn thuộc khoa học chăm sóc sức khỏe, thường được chia thành 3 nhóm:
 Nhóm chuyên môn liên quan đến liên ngành khoa học sự sống (life sciences)
 Nhóm chuyên môn liên quan đến Sinh lý học người
 Nhóm chuyên môn liên quan đến vật lý y sinh hay ngành kỹ thuật sinh học

Nhóm chuyên môn liên ngành khoa học sự sống
 Bệnh lý học giải phẫu
 Cầm máu và huyết khối nội mạch
 Cấy ghép/lưu trữ mô
 Chích tĩnh mạch(Phlebotomy)
 Di truyền phân tử và di truyền tế bào(Molecular and cytogenetics)
 Đảm bảo chất lượng bên ngoài
 Độc chất học phân tích
 Hóa sinh học lâm sàng
 Huyết học
 Khoa học truyền máu
 Miễn dịch học lâm sàng
 Mô và tế bào bệnh học(Histo and cytopathology)
 Phôi thai học lâm sàng
 Siêu vi (Electron microscopy)
 Tương hợp mô(Histocompatibility) và di truyễn miễn dịch(Immunogenetics)
 Tế bào học cổ tử cung
 Vi sinh học bao gồm cả nấm học
 Virus học

Nhóm chuyên môn khoa học sinh lý
 Âm thanh học và thính trị liệu (Audiology and Hearing Therapy)
 Khoa học huyết mạch (Vascular science)
 Chức năng mạch-thần kinh tự chủ (autonomic neurovascular function)
 Khoa học về mắt và thị lực (Ophthalmic and vision science)
 Clinical perfusion
 Sinh lý học dạ dày - ruột
 Sinh lý học tim
 Sinh lý học về hô hấp và giấc ngủ
 Sinh lý thần kinh học
 Tiết niệu học (Urology)
 Y học chăm sóc tích cực

Nhóm chuyên môn vật lý và ngành kỹ thuật sinh học
 An toàn phóng xạ và quan trắc phóng xạ (Radiation protection and monitoring)
 Điện tử y khoa (Medical electronics)
 Đo đạc lâm sàng (Clinical measurement)
 Khoa học và công nghệ về thận
 Maxillofacial prosthetics (Bộ phận giả hàm mặt)
 Ngành kỹ thuật cơ khí sinh học (Biomechanical engineering)
 Ngành kỹ thuật lâm sàng
 Ngành kỹ thuật phục hồi chức năng (Rehabilitation engineering)
 Ngành kỹ thuật y sinh
 Quản lý thiết bị
 Phóng xạ không ion hóa (Non-ionising radiation)
 Siêu âm
 Thiết kế kỹ thuật y học
 Tranh minh họa y khoa và nhiếp ảnh lâm sàng
 Vật lý xạ trị liệu (Radiotherapy physics)
 Vô tuyến học chẩn đoán(Diagnostic radiology) bao gồm Chụp cộng hưởng từ(MRI)
 Vô tuyến dược khoa (Radiopharmacy)
 Y hạt nhân

Khoa học chăm sóc sức khỏe tại Anh

Xem thêm
 Chẩn đoán y học
 Phòng thí nghiệm y học
 Trung tâm giáo dục khoa học sức khỏe
 Nghiên cứu y sinh học
 Công nghệ y sinh học
 Chăm sóc sức khỏe
 Sức khỏe cộng đồng

Chú thích

Liên kết ngoài
What is Healthcare Science: NHS Careers
Extraordinary You: Case studies of Healthcare scientists in the UK's National Health Service
National Institute of Environmental Health Sciences
The US National Library of Medicine
Health Science Researchers, Jobs and Discussions


title: Wehrsteg (München)

text:
Wehrsteg là một cầu cho người đi bộ dài khoảng 170 m bắc ngang sông Isar tại München.

Cầu này chạy trên một đập nước, mà nối Museumsinsel và Praterinsel. Với 10 cổng đập nước, nước có thể được cho chảy từ Große Isar sang Kleine Isar. Wehrsteg hiện thời được xây vào năm 1966. Trực tiếp từ đầu phía Bắc của cầu nối cầu Marianne và Kabelsteg Praterinsel với bờ Tây và Đông của sông Isar.

Sách báo

Xem thêm
 Cầu tại München

Cầu tại München


title: Tim Burton

text:
Timothy Walter Burton (sinh ngày 25 tháng 8 năm 1958) là một nam đạo diễn, nhà biên kịch, nhà sản xuất điện ảnh, nghệ sĩ kiêm họa sĩ diễn hoạt người Mỹ. Ông được biết nhiều qua những bộ phim có màu sắc tối tăm, rùng rợn, gothic và châm biếm như Beetlejuice, Edward Scissorhands, The Nightmare Before Christmas, Ed Wood, Sleepy Hollow, Corpse Bride, Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street, Dark Shadows và Frankenweenie, cùng với đó là những bom tấn như Pee-wee's Big Adventure, Batman, Batman Returns, Planet of the Apes, Charlie and the Chocolate Factory, Alice in Wonderland và Big Fish.

Burton cũng rất nổi tiếng với việc lựa chọn đội ngũ cộng tác, trong đó có tài tử Johnny Depp – người đã trở thành bạn thân với ông kể từ bộ phim đầu tiên 2 người hợp tác, nhạc sĩ Danny Elfman – người đã phụ trách, ngoại trừ 2 bộ phim, phần nhạc nền cho tất cả các bộ phim của ông, và dĩ nhiên là minh tinh và người bạn đời nổi tiếng của ông – Helena Bonham Carter. Ông cũng từng viết cuốn sách The Melancholy Death of Oyster Boy & Other Stories vào năm 1977 và một tuyển tập các bản phác thảo, nháp hay ý tưởng mang tên The Art of Tim Burton vào năm 2009.

Tính tới năm 2012, ông đã sản xuất tổng cộng 12 phim và làm đạo diễn cho 16 bộ phim. Hiện tại, ông đang thực hiện Big Eyes – một bộ phim nói về nghệ sĩ Walter Keane và vợ Magaret.

Tham khảo

Thư mục
 Bassil-Morozow, Helena (2010): Tim Burton: The Monster and the Crowd. Routledge, London, ISBN 978-0-415-48971-3 Read Introduction at JungArena.com
 Heger, Christian (2010): Mondbeglänzte Zaubernächte. Das Kino von Tim Burton. Schüren, Marburg, ISBN 978-3-89472-554-9 Read Excerpts at Libreka.de
 Gallo, Leah (2009): The Art of Tim Burton. Steeles Publishing, Los Angeles, ISBN 978-1-935539-01-8
 Magliozzi, Ron / He, Jenny (2009): Tim Burton. The Museum of Modern Art, New York, ISBN 978-0-87070-760-5
 Lynette, Rachel (2006): Tim Burton, Filmmaker. KidHaven Press, San Diego, CA, ISBN 0-7377-3556-2
 Page, Edwin (2006): Gothic Fantasy: The Films of Tim Burton. Marion Boyars Publishers, London, ISBN 0-7145-3132-4
 Salisbury, Mark (2006): Burton on Burton. Revised Edition. Faber and Faber, London, ISBN 0-571-22926-3
 Fraga, Kristian (2005): Tim Burton – Interviews. University Press of Mississippi, Jackson, MS, ISBN 1-57806-758-8
 Odell, Colin / Le Blanc, Michelle (2005): Tim Burton. The Pocket Essentials, Harpenden 2005, ISBN 1-904048-45-5
 McMahan, Alison (2005): The Films of Tim Burton: Animating Live Action in Contemporary Hollywood. Continuum, New York, ISBN 0-8264-1566-0 Read Chapter 3 at FilmsOfTimBurton.com
 Smith, Jim / Matthews, J. Clive (2002): Tim Burton. Virgin, London, ISBN 0-7535-0682-3
 Woods, Paul A, (2002): Tim Burton: A Child's Garden of Nightmares. Plexus, London, ISBN 0-85965-310-2
 Merschmann, Helmut (2000): Tim Burton: The Life and Films of a Visionary Director (translated by Michael Kane). Titan Books, London, ISBN 1-84023-208-0
 Hanke, Ken (1999): Tim Burton: An Unauthorized Biography of the Filmmaker. Renaissance Books, Los Angeles, ISBN 1-58063-046-4

Liên kết ngoài

 Burton's official website
 A website Burton is mentioned on
 A Fantastic Site For Him
 Senses of Cinema: Great Directors Critical Database – Tim Burton

Đạo diễn điện ảnh Mỹ
Nhân viên của Disney
Sinh năm 1958
Nam biên kịch Mỹ
Nhà làm phim hoạt hình Mỹ
Nhân vật còn sống
Đạo diễn video âm nhạc Mỹ
Người Mỹ gốc Croatia
Người Mỹ gốc Hà Lan
Người Mỹ gốc Anh
Người Mỹ gốc Pháp
Người Mỹ gốc Đức
Người Mỹ gốc Na Uy
Người Mỹ gốc Scotland
Nhà sản xuất phim Mỹ
Đạo diễn phim tiếng Anh
Người đoạt giải Daytime Emmy


title: Cầu St.-Emmeram

text:
St.-Emmeram-Brücke là một cầu giàn tại München. Nó bắc ngang qua sông Isar phía bắc của đập nước Oberföhringer và nối cái đảo, nằm giữa sông Isar và kinh đào Mittlere-Isar, với Hirschau, phần phía Bắc của Vườn Anh.

Vị trí

Cầu nằm tại khu St. Emmeram (Oberföhring) và được đặt tên theo ông thánh  Emmeram (Emmeram von Regensburg), mà có một thời gian được chôn tại Aschheim, xác ông khi được mang về Regensburg thì đã được đưa lên tàu đậu gần đây. Chỗ này cũng được cho là một trong những chỗ có thể là nơi của cầu muối cũ, mà công tước Heinrich der Löwe vào năm 1158 đã cho hủy phá. Cầu này cũng nằm trên tuyến đường đi xe đạp dọc theo sông Isar.

Lịch sử
Cầu được xây vào năm 1978 để nối vườn Anh với St. Emmeram cho xe đạp và người đi bộ, có phong cách một cây cầu gỗ thời Trung cổ để nhớ lại cầu thuế lịch sử. Đảo này (gọi là đảo Isar tại Oberföhring) được thiết kế làm nơi yên dưỡng với sự cân nhắc đến môi trường sinh thái.

Tuy nhiên vào đêm 2 sang 3 tây tháng 9 năm 2002 cầu dài 96 m và rộng 4 m bị cố ý đốt cháy hoàn toàn chỉ còn lại cột bằng bê tông. Cầu mới được xây lại  và được khánh thành vào ngày 13 tháng 5 năm 2005 là một cầu giàn bằng gỗ và thép, với mái che cả chiều dài.

Sách báo

Xem thêm

 Landeshauptstadt München, Baureferat: Sankt-Emmeram-Brücke, Oberföhring (PDF; 1,30 MB)
 Bilder u.a. von der Bauphase

Tham khảo

Cầu tại München


title: Thor (truyện tranh Marvel)

text:
Thor là một nhân vật trong truyện tranh, một siêu anh hùng trong truyện được xuất bản bởi các truyện tranh của Marvel. Nhân vật này lần đầu xuất hiện ở trong Hành trình thần bí #83 (tháng 8 năm 1962) và được tạo ra bởi nhà biên tập mỹ thuật Stan Lee, nhà kịch bản Larry Lieber và chuyên gia vẽ bút chì Jack Kirby. Anh đã đóng vai chính trong một số series liên tục và trong hàng loạt truyện tranh, là một thành viên sáng lập của một nhóm siêu anh hùng mang tên Avengers, xuất hiện trong mỗi tập của loạt bài này. Nhân vật này cũng đã xuất hiện trong các sản phẩm Marvel liên quan bao gồm cả loạt phim hoạt hình truyền hình, quần áo, đồ chơi, thẻ kinh doanh, trò chơi video và phim ảnh.

Thor xuất hiện trong vài bộ phim bom tấn của Marvel Studio, nổi bật nhất là bộ phim ￼￼Thor:Ragnarok ra mắt vào năm 2017. Chris Hemsworth đóng vai Thor trong Marvel Cinematic Universe (MCU), gồm các phim Thor, The Avengers, Thor: The Dark World, Avengers: Age of Ultron Thor: Ragnarok , Avengers: Cuộc chiến vô cực và Avengers: Endgame  .Thor còn góp mặt trong các bộ phim sắp tới của MCU như Thor:Love and thunder và Guardians of the Galaxy vol. 3.Thor đạt vị trí thứ 14 trong danh sách "Top 100 Heroes Comic Book of All Time" của IGN năm 2011 và lần đầu tiên xuất hiện trong danh sách "Top 50 Avengers" cũng của IGN vào năm 2012.

Tiểu sử
Thor là con trai của vị thần tối cao và hùng mạnh, Odin Borson, người trị vì xứ sở Asgard giàu có và nữ thần Đất mẹ Gaea. Ngay từ lúc chưa ra đời, Odin đã nhận thấy đứa con trai của mình sẽ có những chiến công vĩ đại, sẽ được tôn thờ, sùng bái ở cả hai thế giới và sẽ là vị vua tương lai của Asgard. 1 tháng sau khi chào đời, Thor đã rời vòng tay của mẹ để trở về cung điện Asgard. Mãi về rất lâu sau này, Thor mới biết Gaea là mẹ thật của mình. Khi còn bé, Thor được nuôi lớn lên cùng với người em nuôi là Loki. Odin nhận nuôi Loki khi cha của hắn, gã khổng lồ Laufey, bị giết trong chiến trận. Loki lúc nào cũng cảm thấy ganh ghét khi Thor luôn vượt qua mình trong mọi thứ. Sự ganh ghét đó biến thành thù hận, mong muốn giết người anh của mình kéo dài hàng thế kỉ. Khi Thor lên 8, Loki được Odin cử đến Nidaverlli, xứ sở của những người lùn, yêu cầu họ làm ba món quà để tặng vị vua tương lai. Do ganh ghét Thor nên Loki đã chỉnh sửa lại hình dáng của Mjolnir bằng cách cưa bớt đi cây cán của nó. Odin yểm hàng loạt thứ bùa lên cây búa, hàng trăm ma thuật khác nhau. Trong đó có 1 lời yểm: Nếu ai xứng đáng nhấc được cây búa này, sẽ sở hữu năng lực của thần sấm. Odin tuyên bố rằng sẽ để dành cây búa này cho con trai của ông (có một dị bản là Odin đã sử dụng cây búa này rất lâu rồi trước khi Thor ra đời).

Năm tháng trôi qua, Thor đã trưởng thành và đủ khả năng để nhấc được cây búa thần thánh nhờ vào sức khỏe đáng kinh ngạc và những hành động quả cảm của mình. Năm 16 tuổi, Thor, Balder và Sif bắt đầu đi tìm cách để sở hữu năng lượng mạnh nhất của Mjolnir: Một trái tim trong sáng. Rất lâu sau đó, khoảng thế kỉ 20, Odin quyết định đã đến lúc Thor phải học cách sống, bằng cách tịch thu cây búa và sức mạnh thần thánh của con trai. Ông đày Thor xuống Trái Đất và xóa xạch trí nhớ của anh. Lúc này Thor mang nhân dạng Donald Blake, một sinh viên trường y rụt rè, nhút nhát. Thor đã phải học cách sống như một con người bình thường, và bắt đầu trân trọng con người hơn khi cảm giác được bệnh tật, đau đớn khi gãy chân. Tuy nhiên, Thor học rất giỏi ở Trái Đất, tốt nghiệp trường Y và trở thành bác sĩ tài ba. 10 năm sau. Odin nhớ con nên tìm cách chui vào đầu Blake, bảo Blake tìm đến Norway. Anh chàng xấu số này đụng ngay 1 đám khổng lồ đang đói meo ở đó. Trong lúc chạy trốn chúng thì anh lại tình cờ lọt vào một cái hang, nơi hàng ngàn năm trước đây đã đánh dấu sự ra đời của 1 vị thần. Tại đó, anh đã tìm thấy cây búa thần thánh Mjolnir. Blake chuyển lại thành Thor và đánh bại đám khổng lồ đó dễ dàng. Sau đó một thời gian không lâu, Thor bắt đầu hồi phục trí nhớ và thường xuyên đi lại giữa 2 thế giới khác nhau. Anh yêu một cô gái người phàm trần là Jane Foster. Nhưng Odin lại không hề tán thành việc này nên đã làm đủ mọi cách để kéo Thor về lại với Asgard nhưng anh ấy từ chối. Anh đã có cảm tình với những người dân Trái Đất và vẫn đi lại giữa 2 thế giới với nhau. Sau này Thor gia nhập và trở thành một trong những siêu anh hùng đầu tiên khai sinh nên nhóm Avengers. Khi Odin thua trận với con quỷ Surtur, người dân Asgard đã đưa 1 vị thần khác lên làm vua: Thor Odinson (King Thor). Thor nhận toàn bộ nguồn năng lượng Odinforce của Odin vào mình. Nguồn năng lượng đó cho Thor sức mạnh hơn cả Odin lúc còn trẻ. Thor bắt đầu cai trị và bảo vệ hai thế giới.

Trong thời gian làm vua, Thor đã phải đối mặt với một mối nguy to lớn khi Loki đã triệu hồi con quỷ Surtur về tàn phá Asgard. Thor đã đi gặp những đấng bề trên, họ dạy cho Thor ma thuật kì quái nhất vũ trụ, 16 ký tự Rune cổ đại với giá trị là mạng sống của mình. Với nó, Thor đọc đến chữ thứ 4 mà đã ban cho anh ấy sức mạnh vô song vượt qua cả những đấng bề trên và dễ dàng đánh bại Surtur. Nhưng sau đó. Thor đã phải trả giá bằng sinh mạng của mình, anh ấy mang theo sức mạnh của ma thuật bí ẩn Rune lui vào bóng đêm vĩnh hằng, trở thành vị thần hùng mạnh nhất: Rune King Thor. Thor đã sống lại khi nhân dạng con người của anh, Blake, tìm được cách liên lạc xuyên không gian. Blake gặp Thor và nói các bạn của anh, nhóm Avengers đang gặp nguy hiểm khi Loki tìm cách hồi sinh Bor, ông nội của anh và họ đang nỗ lực chống chọi với ông. Thor từ chối trở lại nhưng Blake đã nói không phải anh không thể trở lại, mà do anh không muốn. Lúc đó, Thor nhập lại vào Blake và 1 tiếng sét xé đôi không gian. Thần Sấm đã trở lại. Thor gặp lại vị vua đầu tiên của Asgard cũng như ông nội của anh, Bor. Nhưng ông đã mất hết trí nhớ và tấn công mọi người, buộc Thor phải giết ông nội của mình. Trong trận đánh đó, Mjolnir đã bị hỏng. Thor nhờ Stephen Strange rang buộc hết Odinforce của mình vào để sửa chữa cây búa. Mjolnir trở nên đẹp hơn, bền hơn nhưng nếu nó vỡ 1 lần nữa có thể Thor sẽ chết.

Về sau, Norman Osborn (Iron Patriot) đã lãnh đạo nhóm Dark Avengers tấn công Asgard và tàn phá hết mọi thứ. Nhờ vào năng lực The Void của Sentry, các siêu anh hùng bị đẩy lùi, Asgard bị tàn phá tan hoang trong con mắt của Thor. Bản thân anh lại không muốn đối đầu với Sentry vì anh và Robert có 1 tình bạn khá tốt. Nhưng khi Loki cố gắng sử dụng ma thuật của mình để hồi phục cho mọi người, The void lại tấn công và giết chết Loki. Trước khi chết, Loki đã nói lời xin lỗi muộn màng cho người anh của mình. Đau khổ cùng cực, Thor đã đánh một trong những đòn mạnh nhất của mình vào The Void, God Blast, biến Sentry thành bộ xương khô. Sau đó, anh chấp nhận lời xin lỗi của Tony và trở về làm thành viên của Avengers.

Odin đã nhìn thấy được Serpent, anh trai của mình sẽ nổi dậy, nên cắt đứt mối quan hệ giữa Asgard với Trái Đất. Thor phản đối nhưng bị Odin đánh cho nhừ tử. Sau đó anh trốn thoát và đến New York, đánh nhau với Hulk và Thing. Anh dễ dàng đánh bại Thing và phải sử dụng khá nhiều sức mạnh đến mức kiệt sức để thắng Hulk. Odin đã trao cho anh thanh kiếm Odinsword và bộ giáp thần thánh để anh chiến đấu với Serpent. Sau khi đánh bại Serpent, Thor đi bảy bước rồi chết. Sau đó, Thor đã được phục sinh nhờ Loki và Silver Surfer tại địa ngục. Anh tiếp tục cùng các Avengers chống chọi với Phoenix Force trong sự kiện Avengers vs X-men.

Sức mạnh và siêu năng lực
Siêu sức mạnh: Thor là vị thần khỏe nhất của Asgard, và là một trong những siêu anh hùng mạnh nhất vũ trụ. Thor toàn diện về cả ba mặt, sức khỏe sánh ngang với Silver Surfer, độ lỳ đòn ngang ngửa Juggernaurt, khả năng ma thuật không thua gì Dr. Strange. Thor là vị thần chiến tranh, sức mạnh, thông thạo hàng trăm ngàn môn võ khác nhau của nhiều chủng tộc khác nhau trong vũ trụ. Khi đánh nhau anh thường dựa vào sức mạnh, kĩ năng giao chiến, và độ trâu bò, nhưng khi tình thế bất lợi, Thor có hàng trăm cách khác nhau để sử dụng khi giao chiến. Khi đánh nhau trên Trái Đất, Thor bao giờ cũng giữ sức của mình. Sức mạnh chính của Thor là đến từ Life-Force (hay còn gọi là God-Force). Nguồn sức mạnh này chảy trong người Thor, làm cho Thor trở thành nhân vật mạnh nhất hành tinh và một trong những nhân vật mạnh nhất thiên hà. Không như những loại sức mạnh khác (sẽ bị suy yếu khi bước vào 1 chiều không gian nhất định), Life-Force cho phép Thor sử dụng toàn bộ sức mạnh của mình dù có ở bất kì chiều không gian nào. Life-Force còn là nguồn năng lực để Thor sử dụng tuyệt kĩ God Blast của mình. Thor có thể dễ dàng nâng được tới hàng triệu tấn mà ko cần phải nỗ lực quá nhiều (Thor đã nâng được con mãng xà Midgard, con rắn này lớn tới nỗi quấn quanh cả Trái Đất vài vòng), bóp nát Uru thành bụi (Uru là kim loại ma thuật dùng để chế tạo vũ khí cho thần thánh, Adamantium không có cửa so với Uru), áp đảo hoặc hoặc đánh bại những nhân vật hùng mạnh như Silver Surfer, Namor, Juggernaut, Hulk, Red Hulk, Sentry, Hercules, Gladiator và nhiều thực thể vũ trụ khác. Thor có thể hủy diệt cả 1 hành tinh bằng nấm đấm của mình.
Cơ thể dường như bất hoại: Thor miễn nhiễm với mọi loại bệnh tật. Có thể chịu được cú đấm maximum của Hulk, Thanos hay Juggernaut. Chịu được sức nóng từ mặt trời và có thể bay xuyên qua nó. Có thể chịu được sức nổ từ Sao Neutron (vụ nổ sao Neutron mạnh tới mức làm cho không gian xung quanh nó bị biến dạng). Và có thể chịu được 1 chưởng từ  (Odin còn mạnh hơn Thor gấp nhiều lần)
Siêu tốc độ: Thor có thể bay đến Mặt trời chỉ trong vòng vài phút, đánh trúng được Quicksilver đang chạy với tốc độ tối đa. Thor có thể ném cây búa Mjolnir với tốc độ ánh sáng, và quay nó với tốc độ gấp đôi tốc độ ánh sáng. Mjolnir có khả năng dịch chuyển tức tời làm cho Thor có thể xuất hiện bất cứ đâu trong thiên hà hoặc chiều ko gian khác trong vòng tích tắc.
Siêu sức bền: Một mình Thor đánh nhau với cả 1 quân đoàn Frost Giant trong vòng 9 tháng không nghỉ. Sống được trong môi trường chân không, không cần không khí, thức ăn, nước uống hay nghỉ ngơi.
Siêu giác quan: Thor có thể nhìn thấy 1 vật ở bên kia hệ Mặt Trời, nghe được những âm thanh từ bên kia hành tinh và nhìn thấy được những vật di chuyển với tốc độ ánh sáng. Tạo ra bão tố với hơi thở của mình.
Khả năng hồi phục: Có thể lành các vết thương nhanh chóng. Còn khi có Odin Force, Thor thậm chí có thể mọc lại các bộ phận đã mất.
Năng lực đã từng có khi là King Thor: Khi làm vua Asgard, Thor nhận được toàn bộ năng lực của Odin và làm cho Thor trở nên mạnh hơn cả Odin thời trẻ. King Thor đã từng chấp cả Silver Surfer và Beta Ray Bill giáp công và đánh bại họ không quá khó khăn. Thor có thể quay cây Mjolnir nhanh đến mức nhấc cả kim tự tháp Ai Cập lên, đánh bại cả Mephisto, Zarathos hay Dormamu, Mikaboshi và nhiều vị thần khác. Khi Thor hiến dâng 2 mắt và mạng sống để giải mã 4 ký tự cổ Rune, Thor trở nên bất tử, trở thành Rune King Thor. Khi đó Thor đánh bại 5, 6 Celestial một lúc, đánh bay Eternity, Galactus, 1 mình chấp cả hội đồng Skyfather (thua do quá kiêu ngạo), 1 đòn tái thiết cửu giới, ngăn chặn Ragnarok, xoa đầu Surtur như thể hắn là một con cún (Surtur từng giết cả Odin), phá hủy khiên Captain bằng một cái nhìn, thao túng và điều khiển thời gian theo ý thích, tàn phá cả 1 nửa thiên hà trong 1 đòn đơn giản. Thậm chí Rune King Thor khi nhìn thẳng vào mắt của Ghost Rider, nguồn ma thuật lớn đến mức phá hủy Ghost, biến Ghost trở lại thành Johny bình thường. Lúc này Thor không dùng Mjolnir nữa. Sau này, người điều hành mọi nguồn ma thuật nói rằng ma thuật Rune vượt xa mọi nguồn ma thuật thông thường, không phải học mà còn phải xứng đáng.

Xem thêm
Marvel Comics
Captain America
Iron Man
Spider-Man
Hulk

Tham khảo

Liên kết ngoài

Larry Lieber interview in Alter Ego vol. 3, #2 (Fall 1999)

Nhân vật Marvel
Truyện tranh chuyển thể thành phim
Siêu anh hùng Truyện tranh Marvel
Marvel Comics
Hoàng tử giả tưởng


title: Hình tượng hươu nai trong văn hóa

text:
Hươu nai là con vật hiện diện trong nhiều nền văn hóa trên thế giới. Với bản tính là loài vật nhút nhát, hễ có tiếng động là bỏ chạy, khi nghe có tiếng động lạ thì nhớn nhác, hoảng hốt, sợ sệt, hươu nai cũng có hình dáng đặc biệt, bốn chân thon và dài, trên thân điểm những đốm lông nhỏ đẹp, hình thể đáng yêu, cho nên những loài hươu nai (đặc biệt là nai tơ, nai vàng) là biểu tượng cho sự nhút nhát, thơ ngây, nó cũng biểu hiện cho phúc lộc và còn là đối tượng bị săn đuổi.

Tổng quan
Hươu nai là những loài động vật có vú nhai lại thuộc họ Hươu nai gồm nhiều loại hươu, nai, hoẵng, mang, mển, tuần lộc... Con đực của hầu hết các loài hươu nai trừ loài hươu nước ở Trung Quốc và tuần lộc cái đều có sừng mọc và rụng theo năm. Nhiều loài hươu nai đang bị đe dọa vì bị săn bắn quá mức để lấy thịt nai, nhung hươu, gạc hươu và các sản phẩm khác. Môi trường sống thích hợp của chúng là trảng cỏ, rừng thưa có nhiều cây, cỏ non… Ban ngày nai thường tìm nơi nên tĩnh, kín đáo và an toàn để ngủ, nghỉ… ban đêm tìm kiếm thức ăn và những hoạt động khác. Trong tự nhiên, hươu nai là con mồi ưa thích của hổ, sói, sói lửa, gấu và nhiều loại dã thú khác, đây cũng là loài vật nhanh nhẹn, nhạy cảm và có bản tính nhát sợ trong tự nhiên. Nhiều loài hươu nai cũng được con người nuôi nhốt vì giá trị kinh tế

Phương Đông

Trung Quốc
Trong văn hóa Trung Quốc, hươu cũng giữ một vị trí quan trọng. Truyền thuyết Trung Quốc kể rằng, loài hươu được sinh ra từ ánh hào quang của viên ngọc quý, nó có cơ duyên mang lại vạn điều tốt lành. Thiên lộc là một loài hươu có tuổi thọ khá cao, trên thân có nhiều đốm hoa ngũ sắc. Chỉ khi đấng quân vương trong thiên hạ trị nước bằng hiếu đạo thì loài hươu này mới xuất hiện. Còn có một loại hươu khác gọi là bạch lộc (hươu trắng) cũng là loại thú tượng trưng cho sự cát tường, thường cũng xuất hiện cùng bậc tiên nhân. Hươu trắng có thể sống tốt hơn một nghìn năm. Khi sống được khoảng 500 tuổi, màu lông của hươu dần chuyển sang màu trắng, trở thành hươu trắng. Tương truyền, cuối đời, Lão Tử đã cưỡi trên một con hươu trắng (Bạch lộc) đi về phương nào chẳng rõ. Khi đấng quân vương ổn định được nền chính trị cuộc sống trăm dân an lành tất hươu trắng xuất hiện.

Người Trung Quốc thường lấy dùng từ đuổi hươu (trục lộc) để nói về sự tranh giành trong thiên hạ (Trục lộc Trung Nguyên). Hươu trở thành vật tượng trưng cho cơ đồ. Việc săn hươu là ám chỉ của hoạt động tranh đoạt thiên hạ ở Trung Quốc (Trục lộc Trung Nguyên) xuất phát từ điển tích chém rắn, đuổi hươu của Lưu Bang, cũng đồng thời được nhắc đến trong tác phẩm Lộc đỉnh ký của nhà văn Kim Dung.

Chữ "鹿" (lộc- hươu nai) và chữ "禄" (lộc- phúc lộc) đồng âm, do vậy hươu được xem là tượng trưng cho phúc lộc. Trong một số bức tranh cát tường thường vẽ 100 cái đầu hươu, gọi là Bách lộc. Khi vẽ con hươu và con Dơi cạnh nhau thể hiện phúc lộc song toàn vẽ con hươu và hãi chữ Phúc- Thọ biểu thị ý nghĩa Phúc- Lộc- Thọ. Hươu cũng là vật tượng trưng cho sự trường thọ. Do vậy, trong các bức tranh chúc thọ truyền thống thường vẽ con hươu cùng Thọ tinh. Loài hươu Elaphurus davidianus ở Trung Quốc là loài vật làm nền tảng cho sinh vật Tứ Bất Tượng (bốn điểm không giống) là thú cưỡi của Khương Tử Nha, sừng giống hươu nhưng không phải hươu, mặt giống ngựa nhưng không phải ngựa, tiếng kêu giống bò nhưng không phải bò, đuôi giống lừa nhưng không phải lừa

Người Trung Quốc còn có thành ngữ Chỉ hươu nói ngựa kể về câu chuyện ở Trung Quốc, sau khi Lý Tư bị giết, Tần Nhị Thế phong Triệu Cao làm Trung thừa tướng, tước An Vũ hầu, nằm hết quốc chính. Từ đó ông có mưu đồ làm loạn xưng vương, nhưng sợ lòng người không phục, bèn nghĩ cách thử lòng. Tháng 8 năm 207 TCN, ông cho người dắt con hươu đi qua dâng lên Nhị Thế và bảo đó là con ngựa. Nhị Thế cho rằng nó là con hươu nhưng nhiều đại thần đều hùa theo nói là ngựa, chỉ có một số ít không chịu, khẳng định là hươu nhưng không đáng kể. Nhị Thế tưởng là ngựa thật, nghĩ mình loạn óc, bèn vào Vọng Di cung trai giới. Còn những người nói thật đều bị Triệu Cao để bụng trả thù.

Trong văn hóa đại chúng Trung Quốc, hươu là biểu tượng cho một cuộc sống lâu dài và khả năng chịu đựng tốt, là biểu tượng của sự may mắn và trường thọ. Cách đọc tiếng hươu trong tiếng Trung Quốc cũng gần giống vỡi cách đọc của từ thu nhập. Chính vì vậy, loại động vật này cũng là biểu tượng của sự sung túc, giàu có. Trong nghệ thuật Trung Quốc, hươu cũng thường gắn liền với các chức quan tòa án, biểu tượng của sự công bằng, lẽ phải, danh tiếng và sự nghiệp thành công.

Việt Nam

Ở Việt Nam, con nai tượng trưng cho tính hiền lành, nhút nhát và thơ ngây. Những câu từ lóng như nai tơ (hay nai tơ ngơ ngác) dùng để ví von về những người thiếu sự trải nghiệm, nhất là trong chuyện tình dục Bên cạnh đó câu ví von: Cáo già giả dạng nai tơ hay cụm từ giả nai hay con nai ngơ ngác dùng để ám chỉ những kẻ lão luyện từng trải, sành sõi nhưng làm ra vẻ thơ ngây trong trắng.

Tuy nhiên, người miền núi thì có thành ngữ Nghịch như hươu như nai và hay ví về người hư hỏng vì hươu nai là loài thú rừng hay phá hoại mùa màng, giẫm nát lúa ngô. Người Việt Nam cũng có thành ngữ vẽ đường cho hươu chạy ý chỉ đến việc bày vẽ cho người khác làm những việc không tốt. Gần đây, cụm từ này được dùng nhiều trên các phương tiện truyền thông khi đề cập đến các vấn đề liên quan đến tính dục như giáo dục giới tính, quan hệ tình dục trước hôn nhân, sống thử...

Nhà thơ Lưu Trọng Lư trong bài thơ Tiếng thu đã có câu thơ đầy hình tượng và trứ danh:
 Con nai vàng ngơ ngác
 Đạp lên lá vàng khô
Trong văn học có tác phẩm Con nai đen của nhà văn Nguyễn Đình Thi đã nhanh chóng được công chúng yêu mến văn nghệ thời ấy đón nhận. Nhiều địa danh ở Việt Nam được đặt theo tên con nai như: phường Hố Nai, Nhà Nai, Hang Nai, sông Đồng Nai, Đồng Nai...

Các dân tộc khác
Trong truyền thuyết của người Khuyển Nhung có kể lại sự kiện Mục Vương dự tính việc chinh phạt Khuyển Nhung, Sái công Mưu Phụ can gián nhưng Mục Vương không nghe, sau ra quân thảo phạt, giành được chiến thắng bất ngờ, bắt sống năm vua Khuyển Nhung, đoạt được bốn con sói trắng và bốn con hươu trắng. Vùng Hallasan tại Hàn Quốc có một hồ miệng núi lửa tại Hallasan gọi là Baengnokdam (백록담/白鹿潭, Bạch Lộc đàm), nghĩa là "đầm hươu trắng". Có một truyền thuyết gắn với tên gọi của hồ là những người đàn ông đến từ thế giới khác đã đi xuống từ thiên đường để vui chơi với hươu trắng. Ở Lào, Hươu Rucervus Schomburgki được cho là biểu tượng sức mạnh của ma thuật và chữa bệnh. Chúng bị tìm kiếm, săn bắn bởi những kẻ buôn bán thuốc lang băm.

Phương Tây

Thần thoại Hy Lạp

Hươu xuất hiện trong thần thoại Hy Lạp và gắn liền với nữ thần Artemis và con hươu đồi Ceryneian. Khi còn trẻ, nữ thần Artemis đã tìm thấy được một đàn hươu lạ ở gần núi Parrhasia. Chúng có năm con, to hơn cả bò mộng và có những đôi sừng bằng vàng. Artemis muốn bắt giữ đàn hươu đó để thắng vào cỗ xe vàng của mình. Thế nhưng, con hươu thứ năm đã chạy thoát được và trở thành con hươu núi Cerynaea (Ceryneian Hind), tượng trưng cho nữ thần Artemis tại nơi ấy và trở thành con vật cưng của nữ thần từ đó. Cũng có những dị bản khác nói rằng nữ thần Artemis đã nhận được con hươu từ một tiên nữ Pleiad tên là Taygete như một quà tặng vì đã có lần giúp cho tiên nữ ấy.

Con nai ở Cerynaea cũng được nhắc đến trong 12 kỳ công của Heracles, Kỳ công thứ ba là đi bắt con nai ở núi Cerynaea, đó là một con nai cái. Con vật chạy nhanh này có đôi gạc bằng vàng, và là vật sở hữu của Artemis, nữ thần săn bắn, vì thế Heracles không dám làm nó bị thương. Chàng săn tìm nó trọn một năm trời trước khi đuổi được nó chạy xuống bên bờ của sông Ladon ở Arcadia. Nhắm kỹ mục tiêu, Heracles phóng phi tiêu ngay giữa gân và xương hai chân trước con vật, làm cho nó gục xuống và chảy rất nhiều máu. Thần Artemis không hài lòng về việc này, nhưng Heracles đã khéo léo chuyển cơn phẫn nộ của thần bằng cách đổ trách nhiệm sang người ra lệnh cho chàng là Eurystheus. Sau đó Heracles xin được một cây gậy 7 màu.

Bắc Âu
Hươu trắng là một sinh vật trong truyền thuyết của nhiều nền văn hóa trong lịch sử. Trong truyền thuyết, nhiều người tin rằng nếu giết hươu trắng thì tai nạn sẽ giáng xuống đầu họ. Người Celts cổ xưa tin rằng hươu trắng là sứ giả mang thông điệp từ một thế giới khác và những ai bắt gặp loài linh vật này sẽ được thay đổi cuộc sống vĩnh viễn. Hình tượng con Tuần lộc (hươu tuyết) gắn liền với ông già Nô-en, đàn tuần lộc là vật kéo xe chở ông già Nô-en đi phát quà cho các em thiếu nhi. bên ngoài lãnh thổ của nó, tuần lộc cũng được biết đến nhiều do huyền thoại Mỹ phổ biến, có thể có nguồn gốc vào đầu thế kỷ XIX, trong đó xe trượt tuyết của ông già Noel được kéo bởi tuần lộc bay, một yếu tố thế tục phổ biến của lễ Giáng sinh

Huy hiệu

Văn hóa đại chúng
Có bộ phim Chú nai Bambi (tên gốc: Bambi) là một phim hoạt hình thứ năm của hãng hoạt hình Walt Disney vào năm 1942, dựa vào truyện cùng tên của Felix Salten. Bộ phim được phát hành lại vào những năm 1947, 1957, 1966, 1975, 1982 và 1988. Phiên bản video gia đình đầu tiên của bộ phim, ở định dạng VHS, ra mắt vào 1989 và 1997. Một phiên bản DVD gồm bản master lại của phim và một đĩa gồm các phần đính kèm, được phát hành vào ngày 1 tháng 3 năm 2005. Hiện nay bộ phim đang được nằm trong "Disney Vault". Phần tiếp theo của bộ phim, Bambi II, đã được sản xuất để phát hành thẳng dưới dạng đĩa hình năm 2006.

Nhà văn Andreas Steinhöfel (sinh năm 1962), là nhà văn người Đức chuyên viết sách cho thiếu nhi và độc giả trẻ tuổi, ông viết cuốn Chú Nai sừng tấm và Ông già Noel là một câu chuyện thú vị về ông già Noel và chú nai sừng tấm. Câu chuyện kể về một chú nai sừng tấm không được chính thức kéo cỗ xe chở quà của ông già Noel, mà chú chỉ được chạy thử để kiểm tra xem cỗ xe có chạy tốt không, rồi nhường việc kéo cỗ xe chở đầy quà đó trong đêm Giáng sinh cho đám tuần lộc.

Lộc pín được đề cập đến trong điện ảnh vào năm 1996 qua diễn xuất của diễn viên Steven Seagal phim The Glimmer Man, trong cảnh Seagal và Keenan Wayans đột nhập một cửa hàng thảo dược Trung Quốc. Pín hươu cũng được đề cập trong một tập phim năm 2009 của bộ Văn phòng "Double Date" khi nhân vật Dwight sửa lại nhận xét của Michael gọi về kích thích tình dục: "Bạn đang nghĩ đến việc pín hươu"-Dwight trả lời. Trong mùa giải thứ 1 tập 5 của The League, Ruxin và Taco đi đến khu phố Tàu để mua ba loại rượi pín (rượu tam pín) liên quan đến việc truyền miệng của lộc pín, dương vật chó, ngẫu pín và rắn. Tuy nhiên thực sự rượu tam pín có một sự hợp nhất một pín con chó và lộc pín. Lộc pín cũng được đề cập trong: The Elder Scrolls IV: Oblivion, khi nói chuyện với một NPC tên Weebam-Na. Anh sẽ bình luận về việc mở gần đây của một nhà hàng phục vụ lộc pín cùng với những thú ẩm thực kỳ lạ khác.

Chú thích

Họ Hươu nai


title: Cầu Bosch

text:
Boschbrücke nằm ở München.

Cầu được xây vào năm 1925 để khai mạc Viện bảo tàng Đức và được đặt theo tên ông Johann Baptist Bosch (1873-1932), giám đốc cơ quan Xây cầu cống (Tiefbauamt). Nó dẫn từ bờ Tây của nhánh Isar chính tới Museumsinsel với Viện bảo tàng Đức. Từ đó dẫn cầu Zenneck bắc ngang Kleine Isar tiếp tục tới phía Đông. Phía Tây của cây cầu là tòa nhà của cơ quan cấp bằng sáng chế Âu châu.

Sách báo

Xem thêm

Cầu tại München


title: Đập nước Oberföhring

text:
Đập nước Oberföhring là một đập nước tại sông Isar ở miền Bắc München và đồng thời cũng là nơi dẫn nước vào kinh đào Mittlere-Isar. Đập nước không phải là đập thủy điện. Tuy nhiên ngay bên cạnh đập có một nhà máy thủy điện, nơi mà nước ở kinh đào lại chạy trở lại sông Isar.

Vị trí
Đập nước này nối phần phía bắc của vườn Anh với khu phố Oberföhring nằm phía đông của sông Isar. Nó là kiến trúc đầu tiên ở kinh đào Mittlere-Isar mà bắt đầu ở đây, sau 64 km trước Landshut lại chảy vào sông Isar. Đập nước này và 54 km của kinh đào thuộc E.ON Wasserkraft GmbH, một hãng con của E.ON, những cây số cuối cùng thuộc Uppenbornwerke, Stadtwerke München.

Chức năng
Đập nước Oberföhring được lập để, chặn lại nước sông Isar với độ cao khoảng 6 m và dẫn nước vào kinh đào Mittlere-Isar, để mà vận chuyển 7 nhà máy thủy điện với một độ cao tổng cộng là 109m.

Chú thích

Sách báo

 Manfred Nerdinger (Hrsg.): Architekturführer München. Reimer, Berlin 2002, ISBN 3-496-01211-0

Xem thêm

 Oberföhringer Stauwehranlage. NordOstKultur München
 Energie aus dem Rest in 2. Rundschreiben September 2008 des Wasserwirtschaftsverbandes Baden-Württemberg e. V., pdf-Dokument (1,24 MB)

Cầu vòm
Cầu tại München
Oberföhring


title: Týros

text:
Týros (tiếng Ả Rập: , ; tiếng Phoenicia:12px|ו, ; , Tzor; tiếng Hebrew Tiberia: , ; tiếng Akkad: 𒋗𒊒 ; tiếng Hy Lạp: , Týros; ; ) - hoặc Sour hoặc Tyre (tên trong tiếng Anh) - là thành phố nằm ở tỉnh (muhafazah) Nam của Liban. Thành phố nằm trên phần đất nhô ra Địa Trung Hải và cách thủ đô Beirut khoảng 80 km về phía nam. Tên của thành phố mang nghĩa là "đá" do thành phố được xây dựng trên thành tạo địa chất là đá.

Týros vốn là đô thị cổ của người Phoenicia. Ngày nay, nó là thành phố lớn thứ tư Liban và sở hữu một trong những bến cảng lớn của quốc gia. Du lịch là ngành kinh tế chính của thành phố. Týros sở hữu nhiều di tích cổ và đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới vào năm 1984.

Lịch sử
Týros có hai trung tâm đô thị riêng biệt, gồm Týros (nằm trên một hòn đảo gần bờ) và Ushu (nằm trên đất liền kế cận). Thời xưa Alexandros Đại đế đã cho xây một đường đắp cao dài 1 km nối đảo này với bờ trong thời gian ông vây hãm Týros và phá hủy thành cổ để lấy đá sử dụng cho mục đích khác.

Hòn đảo vốn có hai bến tàu, một nằm ở mặt nam và một nằm ở mặt bắc. Chính nhờ hai bến tàu này mà Týros đã trở thành đầu mối hàng hải quan trọng trong quá khứ. Theo thời gian, bến tàu phía nam đã bị bồi lấp và chỉ còn bến phía bắc là còn hoạt động.

Thời cổ đại, thành phố đảo Týros được phòng thủ rất cẩn mật với tường thành cao đến 46 m, trong khi khu định cư Ushu trên đất liền (về sau người Hy Lạp gọi là Palaetyrus, nghĩa là "Týros cũ") thực ra chỉ như một vùng ngoại ô chủ yếu có nhiệm vụ cung cấp nước và gỗ cho thành phố chính trên đảo.

Thành lập
Theo Herodotos thì thành Týros được thành lập vào khoảng năm 2750 trước Công nguyên (TCN) trên đất liền. Tên thành phố xuất hiện trên các công trình kỷ niệm từ năm 1300 TCN. Philo của Byblos đã trích dẫn Sanchuniathon, cho rằng ban đầu thành phố nằm trong tay Hypsuranius. Sách của Sanchuniathon được cho là dành tặng "vua Abibalus của Berytus"—hầu như chắc chắn là vua Abibaal của Týros.

Có mười lá thư Amarna niên đại năm 1350 TCN do thị trưởng Abimilku gửi cho pharaon Akhenaton của Ai Cập. Nội dung thư thường đề cập đến vấn đề nước, gỗ, chuyện người Habiru vượt khỏi vùng nông thôn trên đất liền và ảnh hưởng thế nào lên thành phố trên đảo.

Lịch sử thời kỳ đầu
Nền thương nghiệp trong thế giới cổ đại đều tập trung về các nhà kho ở Týros. "Các lái buôn người Týros là một trong những người đầu tiên mạo hiểm đi khắp Địa Trung Hải; họ lập ra thuộc địa trên các dải bờ biển và trên những hòn đảo lân cận trong biển Aegea, ở Hy Lạp, ở Bắc Phi, ở Carthago và ở những nơi khác, ở Sicilia và Corse, ở Tartessus tại Tây Ban Nha và vượt ra khỏi cả những cột đá Hercules [eo biển Gibralta] tại Gadeira (Cádiz)".

Thành Týros đặc biệt nổi tiếng với sản phẩm hiếm và cực kỳ đắt đỏ là thuốc nhuộm màu tía (còn gọi là tía Týros) được sản xuất từ vỏ của ốc gai. Trong nhiều nền văn hóa thời cổ đại thì màu nhuộm này chỉ được dùng cho hoàng gia hay chí ít là giới quý tộc.

Thành phố thường bị Ai Cập tấn công và từng bị Shalmaneser V (vua của Assyria và Babylon) vây hãm trong vòng năm năm. Từ năm 586 đến năm 573 TCN, Týros bị Nebuchadnezzar II bao vây

Năm 332 TCN, Alexandros Đại đế vây hãm, chinh phục và san bằng thành phố này dù nhân dân Týros đã cầm cự được trong vòng tám tháng. Đa số người dân bị biến thành nô lệ và thành phố không bao giờ tìm lại được ánh hào quang cũ. Giai đoạn 314-313 TCN, cựu tướng của Alexandros Đại đế là Antigonos I Monophthalmos lại vây hãm Týros trong vòng 18 tháng và đoạt được thành phố sau đó.

Năm 126 TCN, Týros giành lại được độc lập từ Vương quốc Seleukos và được La Mã cho phép duy trì phần lớn quyền độc lập ("civitas foederata") khi thành phố bị sáp nhập vào tỉnh Syria của La Mã trong năm 64 TCN. Týros tiếp tục giữ vai trò quan trọng về thương mại cho đến Công nguyên.

Lịch sử về sau
Theo Kinh Thánh, Giê-su từng viếng thăm vùng Týros, Sidon và chữa bệnh cho một người không theo đạo Do Thái (Mátthêu 15:21; Máccô 7:24); từ đây nhiều người đã theo nghe Giê-su giảng đạo (Máccô 3:8; Luca 6:17, Mátthêu 11:21–23). Không lâu sau cái chết của thánh Stêphanô, một giáo đoàn đã được thành lập tại đây, và sứ đồ Phaolô - trên đường trở về từ hành trình truyền giáo lần thứ ba - đã dành một tuần nói chuyện với các tông đồ ở đó.

Quân Thập tự chinh từng thất bại khi vây hãm thành Týros vào năm 1111. Năm 1124, họ chiếm được thành phố. Từ khi này Týros trở thành một trong những thành phố quan trọng nhất của Vương quốc Jerusalem. Thành phố là một phần của lãnh địa hoàng gia, dù rằng cũng có một số thuộc địa tự trị dành cho buôn bán với các thương cảng của Ý. Týros là nơi ở của tổng giám mục Týros - phó giám mục Giáo trưởng Latinh của Jerusalem. Tổng giám mục Latinh nổi tiếng nhất là nhà sử học William của Týros.

Sau khi Richard I của Anh tái chiếm Akko vào ngày 12 tháng 7 năm 1191, ngai vua được chuyển đến Akko nhưng lễ đăng quang vẫn tổ chức ở Týros. Vào thế kỷ 13, Týros bị chia cắt khỏi lãnh địa hoàng gia để trở thành một lãnh địa, đứng đầu là một vị chúa. Năm 1291, các chiến binh Mamluk chiếm lại thành phố. Trong nhiều thế kỷ sau đó, thành phố nằm dưới sự cai trị của Đế quốc Ottoman.

Sau năm 1920
Týros ngày nay bao trùm một vùng rộng lớn trên hòn đảo xưa kia, đồng thời mở mang trên hầu hết con đường đắp cao nối đảo với đất liền (theo thời gian chiều rộng của con đường này đã tăng lên rất đáng kể do bồi tụ bùn ở cả hai bên đường). Phần đất trên đảo không thuộc phạm vi Týros ngày nay là khu vực lưu giữ các tàn tích của Týros từ thời cổ đại.

Týros bị tàn phá nặng nề trong Chiến dịch Litani vào nửa sau thập niên 1970 và trong Chiến tranh Liban 1982 giữa Israel và Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO). Thành phố bị PLO dùng là căn cứ và gần như bị pháo binh Israel hủy diệt. Sau khi xâm lăng miền nam Liban vào năm 1982, Israel biến Týros thành địa điểm quân sự. Cuối năm 1982 và vào tháng 11 năm 1983, các trụ sở của Israel tại đây bị đánh bom bằng xe tải khiến nhiều người tử vong. Năm 1983, xảy ra vụ nổ bom ô tô chỉ 10 ngày sau vụ đánh bom trại lính ở Beirut. Israel và Hoa Kỳ đơn phương quy trách nhiệm của các vụ nổ này cho Iran và Hezbollah.

Trong Chiến tranh Liban 2006, một số địa điểm phóng rốc két của Hezbollah nằm tại các khu vực thôn quê quanh Týros. Ít nhất một ngôi làng gần thành phố và vài địa điểm nội thành đã bị Israel ném bom, gây thương vong cho thường dân và làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu thực phẩm trong thành phố. Đặc công Israel (Shayetet 13) cũng đột kích các mục tiêu Hezbollah trong thành phố.

Dân cư
Týros ngày nay là thành phố do dân Hồi giáo Shi'a chiếm đa số. Ngoài ra, tại đây còn có một cộng đồng nhỏ người theo Ki-tô giáo. Thành phố cũng là nơi tỵ nạn của trên 60.000 người Palestine chủ yếu theo Hồi giáo Sunni.

Phong trào Amal và Hezbollah là các đảng chính trị chiếm tất cả các ghế của người Hồi giáo Shi'a tại đây trong cuộc bầu cử năm 2009.

Di sản văn hóa thế giới

Năm 1984, UNESCO đã chính thức công nhận Týros là di sản thế giới. Tuy nhiên, thành phố này phải đối mặt với một số thách thức trong công tác bảo tồn. Một đường cao tốc được dự kiến xây dựng trên các khu vực nhạy cảm về khảo cổ học, trong khi một cuộc khảo sát địa vật lý quy mô nhỏ chỉ ra rằng có các di tích khảo cổ học tại các địa điểm mà người ta muốn dùng để xây dựng. Đã có động thái di dời địa điểm dự kiến xây dựng nút giao thông, song vì thiếu ranh giới chính xác nên vấn đề bảo tồn trở nên phức tạp.

Chiến tranh Liban năm 2006 cũng đặt các kiến trúc cổ của Týros vào tình trạng đáng báo động. Khi đó, đích thân Tổng giám đốc UNESCO phải ban hành "Báo động di sản". Sau khi các bên ngừng bắn vào tháng 9 năm 2006, các chuyên gia bảo tồn đã đến Liban và nhận thấy thành cổ Týros không chịu tổn hại trực tiếp nào. Tuy nhiên, những cuộc oanh tạc đã gây hư hại các bích họa trên hang chôn cất La Mã ở Nghĩa địa cổ Týros. Người ta cũng nhận thấy sự xuống cấp của di tích, trong đó có "sự thiếu giữ gìn, sự suy tàn của các kiến trúc ngoài trời do thiếu được bảo vệ trước nước mưa và sự suy thoái của các phiến đá mềm xốp".

Quan hệ quốc tế

Thành phố song sinh - chị em
Týros có các thành phố kết nghĩa:
 Perpignan, Pháp
 Algiers, Algérie
 Tunis, Tunisia
 Dezful, Iran
 Málaga, Tây Ban Nha

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Toàn cảnh di chỉ khảo cổ Týros

Huyện Tyre
Thành phố ven biển Liban
Thành phố Phoenicia
Di sản thế giới tại Liban
Thành phố cảng Địa Trung Hải ở Liban
Thành phố trong Kinh Thánh Hebrew
Thành phố trong Torah
Thuộc địa La Mã
Địa điểm khảo cổ ở Liban
Đảo cũ
Di tích Phoenicia ở Liban
Di tích La Mã ở Liban
Cộng đồng Hồi giáo Shia ở Liban
Cộng đồng Hồi giáo Sunni ở Liban
Điểm tham quan ở Liban
Du lịch Liban
Thành phố thành lập bởi Alexandros Đại Đế


title: Trần Phong Sắc

text:
Trần Phong Sắc (chữ Hán: 陳豐色, 1873 - 1928) - bản danh Trần Đình Diệm (chữ Hán: 陳廷焰), tự Phong Sắc (chữ Hán: 豐色), hiệu Đằng Huy (chữ Hán: 滕暉) là một thi sĩ, văn sĩ, soạn giả cải lương.

Tiểu sử
Trần Phong Sắc có nguyên quán tại thôn Tân An, tỉnh Tân An (nay là thành phố Tân An, tỉnh Long An). Ông khởi nghiệp với việc dạy môn Luân lý cho học sinh từ lớp đệ ngũ đến đệ nhị tại Tân An, thời gian này ông cũng mưu sinh bằng nghề viết sách và dịch cổ văn, tổng cộng có đến 40 cuốn truyện Tàu đã được ông phiên sang tiếng Việt. Vào năm mẹ ông tạ thế, ông tạc tượng mẹ rồi sớm chiều hai buổi dọn cơm nước nhang đèn đến trước tượng rồi mới làm các việc khác. Mãi đến năm 40 tuổi Trần Phong Sắc mới chịu gá nghĩa với một thôn nữ.

Tác phẩm

Văn
Huấn nữ quốc âm ca (1911)
Kim Vân Kiều án (1914)
Tân tiếu lâm
Sĩ hữu bá hạnh (1925)
Vệ sanh thực trị (1927)
Bán dạ phi đầu (tập 1, 2 năm 1925 và tập 3, 4 năm 1926)
Hậu Vân Tiên diễn ca (1925)
Ấu viên tất độc (tiểu học giáo khoa thư, 1925)

Tuồng

 Tam hạ Nam đường diễn nghĩa (1906)
 Phong Thần diễn nghĩa (1906)
 La Thông tảo Bắc (1906)
 Đại Hồng bào hải thoại (1907)
 Tiết Đinh San chinh Tây (1907)
 Du Long hỉ Phụng Chánh Đức du Giang Nam (1907)
 Anh hùng náo tam môn giai (1907)
 Đại Minh Hồng Võ (1907)
 Lục mẫu đơn (1908)
 Thuận Tri quá giang (1908)
 Hậu anh hùng (1908)
 Bắc du Chơn Võ truyện (1909)
 Tây du diễn nghĩa (1909)

 Yên Sơn phú (1910)
 Tùy Đường truyện (1910)
 Vĩnh Khánh thăng bình (1910)
 Nam Du Huê Quang truyện (1910)
 Ngũ hổ bình Nam hí văn (1911)
 Nhị thập tứ hiếu (1911)
 Nữ tú tài (1911)
 Tiền, Hậu Vân Tiên (1911)
 Vần Quốc ngữ có phụ Tiếu lâm và Khuyến hiếu ca - Huấn sĩ ca (1911)
 Chuyện khôi hài (1912)
 Tuồng Đinh San chinh Tây (1913)
 Kim Vân Kiều án (1914)

 Nữ trung bá hạnh (1922)
 Mạch Quốc thoại et TPS Minh thánh kinh (1925)
 Quan Đế Minh thánh kinh (1935)
 Thập nhị quả phụ chinh Tây (1923)
 Thơ Phạm Công (1923)
 Binh Sơn Lãnh yếu toàn ca (1924)
 Chủng Tử tu tri (1924)
 Hậu Vân Tiên diễn ca (1925)
 Đầu người ta bay xuống nửa đêm (1925)
 Nguyệt Hà tầm phu (Xưa Nay, 1925)
 Nguyệt Kiều xuất gia (Théâtre.J. Viết 1925)
 Sát thê cầu tướng, (Théâtre. J. Viết, 1925)

Vinh danh
Tên ông đã được đặt cho một con đường ở Phường 4, thành phố Tân An, để ghi nhớ những đóng góp quý báu của ông.

Tham khảo

Sinh năm 1873
Mất năm 1928
Người Long An
Nhà Nho Việt Nam
Soạn giả cải lương
Nhà thơ Việt Nam thời Pháp thuộc
Nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc
Tín đồ đạo Cao Đài


title: Hydrolycus

text:
Hydrolycus là một chi cá từ vùng nhiệt đới Nam Mỹ. Hiện đang có bốn loài được mô tả.

Loài
 Hydrolycus armatus (Jardine, 1841)
 Hydrolycus scomberoides (G. Cuvier, 1819) (Payara)
 Hydrolycus tatauaia Toledo-Piza, Menezes & dos Santos, 1999
 Hydrolycus wallacei Toledo-Piza, Menezes & dos Santos, 1999

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Cynodontidae
Cá Nam Mỹ


title: Cá bống mép lưỡi câu

text:
Cá bống mép lưỡi câu, tên khoa học Rhamphocottus richardsonii, là thành viên duy nhật trong họ cá Rhamphocottidae. Nó có nguồn gốc vùng nước ôn đới ven biển của Bắc Thái Bình Dương, từ Nhật Bản tới Alaska và phía nam California, nơi nó sinh sống ở vùng thủy triều, vùng núi đá, và đáy cát ở độ sâu lên đến 165 mét. Nó sử dụng gai vây ngực của nó để bò qua đáy biển. Nó phát triển chiều dài lên đến 9 cm. Về sinh sản, con cái đuổi con đực tới một kẽ đá và giữ nó ở đó tới khi con đực thụ tinh cho trứng của con cái.

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1874


title: Pataecidae

text:
Pataecidae (trong tiếng Anh gọi là "Australian prowfish") là một họ cá trong bộ Scorpaeniformes. Các loài trong họ này nổi bật với một vây lưng dài chạy từ rìa đầu đến vây đuôi chót thân, tạo cho chúng cái dạng "mũi thuyền". Chúng không có vảy và vây chậu.

Hình ảnh

Tham khảo


title: Pataecus fronto

text:
Cá mũi tàu đỏ, tên khoa học Pataecus fronto, là một loài cá đặc hữu cho vùng nước ven biển phía tây và phía nam nước Úc, nơi nó xuất hiện ở độ sâu 40-80 mét (130–260 ft). Loài này phát triển đến chiều dài 27 cm (11 in) TL. Loài này là thành viên duy nhất được biết đến trong chi của nó.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

F
Cá Úc
Động vật được mô tả năm 1844


title: Cá răng nanh thông thường

text:
Anoplogaster cornuta là một loài cá biển sâu sống trong vùng biển nhiệt đới và ôn đới toàn cầu. Nó xuất hiện ở nơi có độ sâu từ , con trưởng thành thường ở trong khoảng  còn con non bơi gần bề mặt nước. Loài này đạt đến tổng chiều dài . Dù là thức ăn của nhiều loài cá tầng biển khơi, A. cornuta không có giá trị thức ăn hay kinh tế với con người.

Mô tả
A. cornuta có bề ngoài khác biệt, đạt đến chiều dài . Cá trưởng thành màu nâu sậm hay đen, đầu rất to, xương xẩu nhưng không có gai. Mắt nhỏ, rìa mang có mấu như răng. Thân mình rộng nhất theo chiều dọc chỗ ngay sau mang, hẹp gần về đuôi. Mồm chúng có răng sắc. Vây lưng không có tia gai, chỉ có 17-20 tia mềm, vây hậu môn có 7-9 tia mềm. Đường bên có dạng một rãnh mỏ, có chỗ bị vảy che lấp. Nhiều loài cá biển sâu thiếu bong bóng bơi, nhưng A. cornuta có.

Con non rất khác con trưởng thành, đến nỗi có thời chúng bị cho là hai loài khác nhau. Con non được mô tả lần đầu dưới tên Anoplogaster cornuta bởi nhà động vật học Pháp Achille Valenciennes năm 1833, rồi 50 năm sau con trưởng thành mới được mô tả và đặt tên Caulolepis longidens. Đến 1955 người ta mới nhận ra hai loài này là một. Con non màu lợt hơn và có dáng "tam giác hơn" theo tiết diện. Chúng có nhiều gai dài trên đầu, răng nhỏ và thiếu nanh của con trưởng thành. Da thiếu sắc tổ, phủ vảy thiếu sắc tố, nhưng lại có một mảng đen trên bụng. Khi chúng lớn lên, chúng tối màu dần cho vảy đen che phủ lớp da vẫn thiếu sắc tố của chúng.

Hành vi
A. cornuta ăn các loài cá khác, động vật giáp xác và động vật chân đầu. Bản thân chúng lại là con mồi của cá ngừ đại dương, cá maclin và cá ngừ vây dài. Chúng thường bơi theo nhóm nhỏ, dù cũng có thể sống đơn độc. Ở ngoài khơi bờ tây Bắc Mỹ, chúng có lẽ sinh đẻ vào mùa hè. Đây là loài đẻ trứng và con non sống phù du. Từ nghiên cứu sỏi thính giác, có vẻ chúng có tuổi thọ ít nhất ba năm.

Chú thích

C
Động vật được mô tả năm 1833


title: Cầu Zenneck

text:
Zenneckbrücke nằm về phía Đông của trung tâm thành phố München.

Cầu này nối Museumsinsel với bờ phía nam của Kleine Isar. Cùng với cầu Bosch ở phía bên kia của đảo nó là cổng ra vào viện bảo tàng Đức, cả hai được xây vào năm 1925 bởi August Blössner. Nó nối liền đảo với khu vực Au. Cầu này được đặt theo tên ông Jonathan Zenneck, từ năm 1933 là tổng giám đốc viện bảo tàng Đức.

Sách báo

Xem thêm

Informationen über die Zenneckbrücke

Tham khảo

Cầu tại München


title: Dấu Thánh

text:
Dấu Thánh hay Năm dấu Thánh hoặc dấu Chúa (tiếng Hy Lạp: στίγμα, stigma; số nhiều: stigmata) là một thuật ngữ được các tín đồ Kitô giáo sử dụng để mô tả những dấu hiệu trên cơ thể, vết loét, hoặc cảm giác đau ở các vị trí tương ứng với những vết thương bị đóng đinh của Giêsu, chẳng hạn như ở lòng bàn tay, cổ tay và bàn chân.

Thuật ngữ này bắt nguồn từ dòng cuối trong bức thư của Thánh Phaolô gửi tín hữu Ga-la-ti, ông viết: "tôi đang mang trên thân thể mình những dấu [khổ hình] của Jesus".6:17 Stigmata là số nhiều của từ στίγμα (stigma) trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là một vết bớt, hình xăm, dấu thích, hoặc dấu sắt nung để đánh dấu vật nuôi hay nô lệ.

Dấu thánh chủ yếu liên quan đến đức tin của Công giáo La Mã. Nhiều người được ghi nhận có mang dấu Thánh đều là tín hữu của các dòng tu Công giáo. Thánh Phanxicô thành Assisi là người đầu tiên mang dấu Thánh trong lịch sử Kitô giáo.

Phụ nữ mang dấu Thánh chiếm một tỷ lệ cao (có thể trên 80%) trong tổng số những người mang dấu Thánh. Trong cuốn Stigmata: A Medieval Phenomenon in a Modern Age (Dấu Thánh: Một hiện tượng thời trung cổ ở thời hiện đại), Ted Harrison cho rằng không có một cơ chế duy nhất tạo ra những dấu Thánh. Đã có nhiều trường hợp giả mạo dấu Thánh.

Mô tả

Các trường hợp được ghi nhận cho thấy dấu thánh có nhiều hình thức khác nhau. Nhiều trường hợp mang một số hoặc tất cả năm vết thương Thánh. Theo Kinh Thánh, Giêsu bị thương lúc bị đóng đinh, gồm: những vết thương ở cổ tay và bàn chân gây ra do bị đinh đóng vào, và vết thương ở một bên hông do bị đâm bằng giáo. Một số người mang dấu Thánh có những vết thương ở trên trán tương tự như vết thương do mão gai gây nên. Dấu Thánh như vết thương do mão gai xuất hiện vào thế kỷ 20, ví dụ như trường hợp của Marie Rose Ferron, đã nhiều lần được ghi nhận bằng hình ảnh. Những hình thức khác cũng được ghi nhận, như nước mắt máu hoặc mồ hôi máu, và những vết thương trên lưng như bị đánh bằng roi.

Nhiều dấu thánh bị chảy máu định kỳ, chảy rồi ngưng và tái diễn, vào những thời điểm sau khi rước lễ, và một tỷ lệ lớn những người có dấu Thánh đã bày tỏ mong muốn được rước lễ thường xuyên. Một số tương đối lớn những người này cũng nhịn ăn (inedia), họ sống với lượng thức ăn và nước uống rất ít hoặc nhịn hẳn, nhưng vẫn thọ dụng Thánh Thể, trong một thời gian dài.

Chú thích

Thuật ngữ Kitô giáo
Truyền thuyết Kitô giáo
Phép lạ


title: Ngô Bá Cao

text:
Ngô Bá Cao (20 tháng 1 năm 1924 tại xã Xuân Tiến, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định – 2 tháng 5 năm 2009) là bí thư tỉnh ủy Biên Hòa trong thời gian từ 1957 đến 1959.

Cuộc đời

Học vấn, kiến thức
Thuở nhỏ ông được cha cho học Nho học được hơn 10 năm, sau đó ông chuyển tiếp học Quốc ngữ, có trình độ tiểu học, có khả năng làm thơ, phú, nhất là về thơ Đường luật.

Hôn nhân
Ông là con thứ trong gia đình có hai chị em. Bố là ông Ngô Quang Sương. Chị là bà Ngô Thị Sa. Ông là con trai độc nhất, song thân mong sớm có cháu nối dõi tông đường nên cho lấy vợ sớm. Lên 16 tuổi ông đã kết hôn với bà Vũ Thị Nhi người cùng quê (Xã Xuân Kiên, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định). Ông có với bà Vũ Thị Nhi hai con: Ngô Thị Liên (Sinh 1940, nữ, chết trẻ) và Ngô Quang Thanh (Sinh 1942, nam).

Khi đi hoạt động cách mạng, ông kết hôn với người vợ thứ hai tên Nguyễn Thị Khánh Phương và có bốn người con (Ngô Quang Chiến (chết trẻ), Ngô Quang Thắng (chết trẻ), Ngô Quang Lâm (Tên khác Nguyễn Văn Tỉnh, sinh 1952, nam), Ngô Thị Hòa Bình (sinh 1954, nữ).

Tham gia cách mạng
Lớn lên trong gia đình kinh tế thuần nông, ruộng đất ít tại xã Xuân Tiến, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. Mẹ ông lại đau bệnh kinh niên kéo dài, nên cuộc sống của ông có nhiều khó khăn. Lên 18 tuổi mẹ ông qua đời trong hoàn cảnh bi đát tưởng chừng không vượt qua nổi, ông phải đi mượn tiền lo tang cho mẹ và ngay sau đó bị chủ nợ có lời xúc xiểm. Là người thanh niên có ý chí và căng đầy sức sống, ông không thể chấp nhận hoàn cảnh thực tại nên đã quyết định từ giã cha, vợ trẻ và con thơ mới 6 tháng tuổi để vào miền Nam tìm đường sinh sống, nhằm tìm cuộc sống mới cho bản thân và gia đình. Ông có mặt ở Tây Ninh vào giữa năm 1943, rồi xin vào làm công nhân hãng đường Hiệp Hòa. Sau đó lại chuyển về Sài Gòn, rồi lên Đà Lạt và sang tỉnh Công-pông-chàm của Campuchia. Đi vào phong trào công nhân ở các nơi, ông nhận ra rằng ở cái xứ thuộc địa này ở đâu cũng bị bóc lột, người lao động là người cùng khổ, muốn giải thoát thì chỉ có một con đường như Lý Tự Trọng đã từng nói: "Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, ngoài ra không có con đường nào khác".

Khi đã ý thức rõ trách nhiệm trước gia đình và xã hội, đã nắm bắt được phong trào của Mặt trận Việt Minh, ông đã có mặt ở tỉnh Biên Hòa vào đầu năm 1945, tham gia tổ chức Quốc gia Tự vệ Cuộc (tiền thân của lực lượng công an ngày nay) và tham gia cướp chính quyền ở Biên Hòa vào mùa thu năm ấy.
Năm 1946 là cán bộ Việt Minh tỉnh Biên Hòa - tổng thư ký mặt trận Việt Minh liên thôn 5, chủ nhiệm Mặt trận Việt Minh liên thôn 5.
Vào Đảng Cộng sản Đông Dương tháng 12/1946. Tháng 3/1947 làm Quận ủy viên phụ trách tuyên truyền quận Châu Thành.
Năm 1948, Ủy viên thường vụ huyện ủy Vĩnh Cửu, kiêm Chính trị viên huyện đội Vĩnh Cửu.
Năm 1949, phó Bí thư huyện ủy Vĩnh Cửu, kiêm Chính trị viên huyện đội, đến năm 1950 kiêm thêm Chính trị viên Đại đội Lam Sơn.
Năm 1954, Tỉnh ủy viên, phụ trách giao thông căn cứ địa tỉnh Biên Hòa.
Năm 1955, Ủy viên thường vụ tỉnh ủy, phụ trách di cư và thanh, phụ vận.
Năm 1956, phó Bí thư tỉnh ủy, phụ trách binh vận.
Từ 1957 đến 8/1959, Bí thư tỉnh ủy Biên Hòa, kiêm Trưởng ban binh vận, khi ông mới 33 tuổi.
Năm 1959, ông bị chính quyền Việt Nam Cộng hòa bắt và đưa ra truy tố tại Tòa án Quân sự đặc biệt theo Luật 10/59 của Ngô Đình Diệm được tổ chức tại sân banh Biên Hòa (Đường Bùi Văn Hòa) cùng 2 đồng chí khác là Võ Văn Khọn và Nguyễn Văn Dặn sau khi tổ chức trận tấn công vào phái đoàn cố vấn quân sự Mỹ lần đầu tiên tại Việt Nam tại nhà máy cưa Tân Mai. Tại phiên tòa này, ông đã có phần tự bào chữa gây chấn động báo giới lúc bấy giờ. Ông đã bị Tòa án Quân sự đặc biệt tha bổng về tội sát hại cố vấn Mỹ nhưng khép tội tử hình vì xác định là "Việt Cộng nằm vùng nguy hiểm". Bản án của ông dự định được thi hành bằng máy chém tại Sân banh Biên Hòa nhưng bị hoãn lại nhiều lần do sự đấu tranh can thiệp của Tổ chức nhân quyền thế giới.

Sau cuộc đảo chính gia đình Diệm - Nhu, ông được giảm án từ tử hình xuống chung thân và bị đày ra Côn Đảo cho đến ngày được trao trả.

Bị bắt và tù đày
Sau khi hoàn tất việc chỉ đạo tổ chức cuộc biểu tình chống bầu cử Quốc hội khóa II của Ngô Đình Diệm ở Sài Gòn, trên đường trở về Biên Hòa, ông đã bị chính quyền Việt Nam Cộng hòa bắt vào ngày 21 tháng 8 năm 1959 tại nhà bà Hai Nghèng ở ấp Tân Bản, xã Bửu Hòa, huyện Vĩnh Cửu (nay là khu phố 3, phường Bửu Hòa, thành phố Biên Hòa). Cuộc đấu tranh trong tù với bản án tử hình của ông kéo dài 14 năm 6 tháng, trong đó có 1 năm 5 tháng ở khám Chí Hòa và 13 năm 1 tháng ở địa ngục trần gian Côn Đảo. Ông là một trong những tù nhân chính trị được trao trả tại Lộc Ninh, tỉnh Tây Ninh theo sau Hiệp định Paris 1973.

Sau khi được trao trả tù binh, ông được đưa ra Hà Nội và làm việc và thuộc biên chế quản lý của Ban tổ chức Trung ương Đảng. Ông đã được đưa đi đào tạo và huấn luyện nghiệp vụ tại Quảng Châu - Trung Quốc, Cộng hòa Dân chủ Đức (Đông Đức) một thời gian trước khi nghỉ hưu.

Qua đời
Từ 1987 đến khi mất năm 2009, ông sống tại căn Nhà tình nghĩa do UBND tỉnh Đồng Nai tặng tại số 1688-1690 Đường Nguyễn Ái Quốc (Số cũ: 3 đường Nguyễn Văn Trỗi), khu phố 6, phường Trung Dũng, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.

Sau 3 năm chống chọi với căn bệnh ung thư gan hiểm nghèo, ông đã từ trần vào ngày 2 tháng 5 năm 2009 ở tuổi 85.

Ông được an táng ở nghĩa trang thành phố Biên Hòa, Tỉnh Đồng Nai, trong ngôi mộ đôi cùng với vợ mình.

Trên mộ của ông, con cháu đã khắc trên đá bài thơ "Hỡi con" theo thể thơ Đường luật ông đã sáng tác (được in trong tập thơ "Tiếng Lòng"- NXB Đồng Nai) và gửi về cho con trai khi đang bị tù đày năm 1964 tại Khám tử tù Côn Đảo.

Bài thơ như sau:

"Hỡi con

Con hỡi buồn chi nỗi vắng cha

Lúc ba còn nặng gánh sơn hà

Đền ơn Tổ quốc công còn vắn

Đáp nghĩa tiền nhân bước chửa xa

Dạ sắt gan vàng con gắng luyện

Lòng son chí cả nối theo ba

Hòa Bình, thống nhất ngày xum họp

Con có lo gì nỗi vắng cha" - Ngô Bá Cao.

Bài thơ thể hiện nỗi lòng và tư tưởng của một người làm cách mạng chân chính, hy sinh thân mình và lợi ích cá nhân vì sự thống nhất đất nước và sự độc lập của dân tộc Việt Nam từ tay các thế lực ngoại bang.

Chú thích

Chú thích

Người Nam Định
Bí thư Tỉnh ủy Biên Hòa


title: Siats

text:
Siats là một chi khủng long chân thú. Chi này có một loài duy nhất đã từng thống trị trên bề mặt Trái Đất cách đây khoảng 100 triệu năm.  Chi này chỉ có 1 loài, Siats meekerorum. S. meekerorum có thể là khủng long chân thú đầu tiên được phát hiện ở Bắc Mỹ và còn là allosauroid trẻ nhất về mặt sinh địa chất được phát hiện từ lục địa này. Ban đầu chi này được phân loại là megaraptora, một ngành của khủng long chân thú lớn với những mối quan hệ gây tranh cãi rất nhiều. Nhóm này có thể là ví dụ của tyrannosauroid, neovenatorid allosauroids, hay khủng long đuôi rỗng cơ sở.Hóa thạch được các nhà nghiên cứu thuộc Viện Bảo tàng Field ở Chicago, Viện Bảo tàng Bắc Carolina và Đại học bang Bắc Carolina khai quật tại núi Cedar ở bang Utah, Hoa Kỳ.
Siats có trọng lượng 4 tấn và dài 9 m.

Chú thích

Tham khảo

Carnosauria
Khủng long kỷ Phấn Trắng
Khủng long Bắc Mỹ
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Cầu John-F.-Kennedy

text:
John-F.-Kennedy-Brücke là một cầu đường bắt ngang sông Isar ở khu vực Schwabing-Freimann và Bogenhausen tại München, Đức.

Cầu John-F.-Kennedy là một phần của Đường vòng giữa (Mittleren Ring). Cầu ban đầu định đặt tên cầu Herzog-Heinrich, nhưng khi Kennedy bị ám sát thì tên ông được chọn. Tên cầu Herzog-Heinrich được đặt cho cầu Isar nằm trên đường vòng Föhringer.

Sách báo

Xem thêm

 John-F.-Kennedy-Brücke beim Verein für NordOstKultur e.V.

Cầu tại München


title: Muhafazah

text:
( ; số nhiều: محافظات  ) là cấp hành chính thứ nhất của nhiều quốc gia Ả Rập và là cấp hành chính thứ hai của Ả Rập Xê Út. Có thể dịch từ này là "tỉnh". "Muḥāfaẓah" có gốc từ là ḥ-f-ẓ, nghĩa là "giữ và bảo vệ". Người đứng đầu Muḥāfaẓah được gọi là Muḥāfiẓ.

Muhafazah ở các nước Ả Rập

Cấp hành chính thứ nhất
Tỉnh (Bahrain)
Tỉnh (Ai Cập)
Tỉnh (Iraq)
Tỉnh (Jordan)
Tỉnh (Kuwait)
Tỉnh (Libya) (mang tính lịch sử)
Tỉnh (Liban)
Tỉnh (Oman)
Tỉnh (Chính quyền Quốc gia Palestine)
Tỉnh (Syria)
Tỉnh (Yemen)

Cấp hành chính thứ hai
Tỉnh (Ả Rập Xê Út)

Ghi chú: Tỉnh của Tunisia được gọi là wilāyah.

Tham khảo

Loại cấp hành chính
Từ ngữ Ả Rập


title: Wojtek (gấu)

text:
Wojtek (1942–1963; ) là tên một con gấu nâu Syria đã được nuôi dưỡng bởi những người lính của đại đội pháo binh số 22 Quân đoàn II Ba Lan. Trong trận Monte Cassino, Wojtek đã tham gia vào việc vận chuyển đạn dược. "Wojtek" là một dạng nói giảm của "Wojciech", một cái tên Slav cổ mà ngày nay vẫn còn phổ biến tại Ba Lan, có nghĩa là "người thích chiến tranh" hoặc "chiến binh vui vẻ".

Tiểu sử
Năm 1942, một cậu bé người địa phương đã tìm thấy một con gấu nhỏ gần Hamadan, Iran, gấu mẹ đã bị bắn chết. Cậu bé bán nó cho trung úy Anatol Tarnowiecki. Tarnowiecki sau đó tặng con gấu cho Irena (Inka) Bokiewicz, một người tị nạn Ba Lan đang băng qua dãy núi Elbrus để trốn khỏi Liên Xô. Khi con gấu trở nên quá lớn, người phụ nữ liền gửi tặng nó cho quân đội Ba Lan.

Khi con gấu chưa đầy 1 tuổi, nó đã gặp vấn đề về khả năng nhai và được cho ăn sữa đặc từ chai vodka rỗng. Sau đó Wojtek được cho nuôi bằng hoa quả, mứt cam, mật ong và siro, và bia, loại đồ uống yêu thích của nó. Nó cũng thích hút và ăn thuốc lá. Wojtek ưa thích đấu vật và được dạy đáp lễ khi được chào. Chú gấu đã khiến cả binh sĩ cũng như người dân thích thú và nhanh chóng trở thành một biểu tượng may mắn không chính thức của tất cả các đơn vị đóng gần đó. Wojtek đã theo đại đội pháo binh số 22 đến Iraq và sau đó là Syria, Palestine và Ai Cập..

Binh nghiệp
Năm 1943, để đưa Wojtek lên tàu vận tải của Anh khi đơn vị vượt biển từ Ai Cập đến Ý tác chiến với sư đoàn 8 của Anh chiến đấu chống Phát xít Ý, quân đội có quy định nghiêm ngặt không cho phép vật nuôi ở khu vực chiến sự. Các chỉ huy đơn vị 22 đã cho phép chú gấu Wojtek nhập ngũ với chức danh binh nhì. Henryk Zacharewicz và Dymitr Szawlugo đảm trách nhiệm vụ chăm sóc chú.

Chính thức là một "người lính" của đại đội, Wojtek sống cùng những binh sĩ khác trong lều hoặc trong một thùng gỗ đặc biệt, được vận chuyển bằng xe tải. Theo nhiều ghi chép, Wojtek đã giúp đồng đội của mình vận chuyển đạn dược trong trận Monte Cassino, chưa từng làm rơi bất kì thùng đạn nào. Nhờ công sức trong trận chiến này, Wojtek đã được thăng lên quân hàm hạ sĩ. Để công nhận vai trò của chú gấu này, cấp chỉ huy đã chấp thuận lấy hình vẽ một con gấu đang vác một vỏ đạn pháo làm huy hiệu chính thức cho đại đội pháo binh số 22 (sau này được đổi tên thành đại đội vận tải số 22).

Vinh danh

Sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, ngày 15 tháng 11 năm 1947, Wojtek xuất ngũ và được chuyển đến sống ở Sở thú Edinburgh, Scotland. Các đồng đội cũ thường đến thăm Wojtek và ném cho nó những điếu thuốc lá. Wojtek chết vào tháng 12 năm 1963 ở tuổi 21. Khi chết, nó nặng gần 230 kg và cao hơn 1,8 m. Người ta đã đúc một bức tượng tại vườn thú để tưởng nhớ lính gấu đặc biệt trong Thế chiến II.

Câu chuyện về Wojtek đã được tái hiện lại trong một phim hoạt hình của Iain Harvey. Dự án "A Bear Named Wojtek" ("Chú gấu tên Wojtek"), đã nhận được sự hỗ trợ thông tin từ phía Ba Lan, nhưng ông vẫn đang tìm kiếm một đối tác Anh, có thể Channel 4 và BBC cũng như các công ty như Netflix. Dự án của ông Harvey được thực hiện với mong muốn sẽ kịp phát hành vào ngày kỷ niệm 75 năm Chiến thắng của quân Đồng minh tại Châu Âu vào ngày 8 tháng 5 năm 2020.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Chi Gấu
Lục quân Ba Lan
Lịch sử quân sự Ba Lan
Mất năm 1963


title: Museumsinsel (München)

text:
Museumsinsel (đảo viện bảo tàng) là một đảo trên sông Isar tại München, nơi tọa lạc viện bảo tàng Đức.

Địa lý
Museumsinsel có chiều dài 863 m và chiều rộng 197 m, diện tích tổng cộng là 8,6 mẫu vuông.

Đảo này chia sông Isar thành Große Isar, mà bị biến thành kinh đào, ở phía tay trái và Kleine Isar, có nhiệm vụ hứng đỡ nước lúc nước dâng cao.
Museumsinsel bây giờ thuộc về khu vực Ludwigsvorstadt-Isarvorstadt. Nó được nối liền với các vùng khác nhờ cầu Ludwig, ngoài ra từ phía Tây bởi cầu Bosch. Phía bên kia thì cầu Zenneck dẫn tới khu vực Au-Haidhausen bên cạnh. Về bờ phía Nam thì Museumsinsel có nối với cầu Cornelius, gần đây cũng có lối đi công cộng vào đảo (Người ta có thể đi bộ hay xe đạp dọc theo viện bảo tàng để đi lại từ cầu Cornelius tới cầu Bosch).

Phần phía Bắc của cầu Ludwig thuộc về khu vực Altstadt-Lehel có một công viên nhỏ với vòi phun Vater-Rhein. kế tới là có một đập nước dọc theo Kleine Isar dẫn tới Wehrsteg, cầu mà nối Museumsinsel với đảo Prater.

Lịch sử
Bờ sỏi hình thành từ thời Trung cổ tại sông Isar, nơi có một cầu duy nhất bắc ngang qua sông tại München. Cầu này bây giờ là cầu Ludwig, trước đây bằng gỗ, dẫn Đường Muối qua sông Isar. Vào thời đó bờ sỏi này được dùng làm chỗ đậu phà, chứa gỗ và than được chở từ phà tới đây. Cho nên trước đây đảo này có tên là Kohleninsel.

Sách báo
Hans-Luidger Dienel: Das Deutsche Museum und seine Geschichte., Deutsches Museum, München, 1998
 Peter Klimesch: Isarlust – Entdeckungen in München, MünchenVerlag, München 2011, ISBN 978-3-937090-47-4. Mit Essay zur Museumsinsel und der Isar nach der Renaturierung.
 Peter Klimesch: Münchner Isarinseln – Geschichte, Gegenwart und Zukunft. (Zum nördlichen Teil der Museumsinsel mit dem Vater-Rhein-Brunnen.) In: Ralf Sartori (Hrsg.): Die neue Isar, Band 4. München 2012. ISBN 978-3-86520-447-9.

Xem thêm

 http://www.deutsches-museum.de/wir/gesch/kap11.htm

Tham khảo

Viện bảo tàng Đức
Địa lý München


title: Monocentridae

text:
Monocentridae hay cá mãng cầu là một họ cá biển nhỏ và bất thường của bộ Beryciformes. Họ này chỉ có bốn loài trong hai chi, một trong số đó là đơn loài. Cá họ Monocentridae là đối tượng phổ biến của bể thủy sinh công cộng, nhưng cả hai đều đắt tiền và được coi là một thách thức đối với người nuôi cá để nuôi.

Từ nguyên
Từ tiếng Hy Lạp cổ μόνος (mónos) nghĩa là một, duy nhất, đơn độc và κέντρον (kentron) nghĩa là điểm nhọn, đầu nhọn, gai, ngòi; để nói tới gai to duy nhất ở vây bụng.

Phân bố
Sinh sống trong vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, chủ yếu ở độ sâu 30–300 m.

Đặc điểm
Cá nhỏ, chiều dài tiêu chuẩn . Cơ thể thuôn tròn, ép dẹp, có vảy lớn, cứng, nặng và giống như các tấm vảy với các gờ nổi rõ che phủ (trừ cuống đuôi). Vây bụng: 1 tia gai lớn duy nhất có thể khóa thẳng đứng, tia mềm 2-3. Vây lưng: 4-7 tia gai cứng ở vây lưng thứ nhất xen kẽ từ bên này sang bên kia, vây lưng thứ hai 9-12 tia mềm. Vây hậu môn: không tia gai, 10-12 tia mềm. Vây ngực: 13-15 tia, hơi thuôn dài; 8 tia nắp mang. Vây đuôi cắt cụt. Hàm dưới với 2 cơ quan phát lân quang ở hai bên. Ánh sáng được tạo ra từ vi khuẩn phát quang và cơ quan này xuất hiện dưới dạng một đốm màu da cam vào ban ngày hoặc màu xanh lục-lam vào ban đêm; nó được sử dụng để thu hút tôm tép và các động vật phiêu sinh khác vào ban đêm. Chiều dài tối đa khoảng 22 cm. Màu sắc thường là từ vàng đến da cam, với các vảy có viền màu đen đặc trưng. Đôi mắt tương đối lớn; miệng chếch và gần tận cùng. Không rõ cơ chế sinh sản nhưng được cho là không có sự bảo vệ, chăm sóc của cá bố mẹ.

Các chi và loài

Danh sách chi và loài lấy theo Fish Base:
 Cleidopus
 Cleidopus gloriamaris
 Monocentris
 Monocentris japonica
 Monocentris neozelanicus
 Monocentris reedi

Tham khảo

Sinh vật phát quang


title: Tỉnh (Liban)

text:
Tỉnh (Muhafazah) là cấp hành chính địa phương thứ nhất của Liban. Sau đây là danh sách tỉnh và tỉnh lỵ:

Mỗi tỉnh lại được phân thành các quận, dưới nữa là các thành phố.

Căn cứ đạo luật 522 ngày 16 tháng 7 năm 2003 thì Liban có thêm hai tỉnh nữa, đó là:
 Tỉnh Akkar (ban đầu là quận Akkar của tỉnh Bắc): tỉnh lỵ là Halba
 Tỉnh Baalbek-Hermel (ban đầu là quận Baalbek và quận Hermel của tỉnh Beqaa): tỉnh lỵ là Baalbek.

Tuy nhiên, có nguồn cho rằng hai tỉnh này chỉ nằm trên giấy.

Xem thêm
 Huyện, cấp hành chính địa phương thứ hai
 Danh sách thành phố Liban
 ISO 3166-2:LB

Tham khảo

Liban
Liban

Danh sách (Liban)
Danh sách phân cấp hành chính Liban
Phân cấp hành chính Liban


title: Xuân (định hướng)

text:
Cây Xuân (chữ Hán: 椿) có thể đề cập đến một trong các loài thực vật dưới đây:
 Hương xuân (Toona sinensis)
 Hồng xuân (Toona ciliata)
 Xú xuân (Ailanthus altissima)
 Xuân Nhật Bản (Camellia japonica): hay sơn trà Nhật Bản, hoa sơn trà. Trong tiếng Nhật, chữ 椿 hay xuân (ツバキ tsubaki) chỉ loài này.
 Đại xuân: loài cây huyền thoại được viết trong sách Trang Tử, lấy tám nghìn năm làm một mùa xuân, tám nghìn năm làm một mùa thu.


title: Mercedes AMG

text:
Mercedes-AMG GmbH, thường được gọi là AMG, là một nhà thiết kế, sản xuất và lắp ráp các loại xe hơi thuộc thương hiệu Mercedes Benz. Mercedes AMG đặt trụ sở tại  Affalterbach, Baden-Württemberg, Cộng hòa Liên bang Đức. Trước đây là một nhà sản xuất động cơ độc lập chuyên nghiên cứu và nâng cấp các dòng xe của Mercedes. DaimlerChrysler cho thấy sự quan tâm về việc giành quyền kiểm soát AMG vào năm 1990 và trở thành sở hữu của AMG vào năm 2005. AMG hiện tại là một công ty con được sở hữu hoàn toàn bởi Daimler AG.

Các mẫu xe của AMG thường có vẻ bề ngoài mạnh mẽ hơn, một công suất mạnh hơn, lái dễ dàng hơn, độ ổn định cao hơn và sử dụng một cách rộng rãi vật liệu sợi carbon so với những chiếc xe nguyên bản của Mercedes. Các mẫu xe của AMG thường là những mẫu xe đắt nhất và có hiệu suất cao nhất so với chiếc xe cùng dòng của Mercedes.

Những chiếc xe của AMG thường có tên mã với 2 chữ số so với 3 chữ số của Mercedes.

Lịch sử
AMG được thành lập năm 1967 như một nhà sản xuất động cơ xe đua dưới cái tên là AMG Motorenbau und Entwicklungsgesellschaft mbH (Công ty trách nhiệm hữu hạn sản xuất và phát triển động cơ AMG) bởi hai cựu kĩ sư của Mercedes tên là  Hans Werner Aufrecht và Erhard Melcher ở Burgstall an der Murr, gần Stuttgart. Cái tên "AMG" là viết tắt của Aufrecht, Melcher và Großaspach (nơi sinh của Aufrecht). Vào năm 1976 hầu hết AMG chuyển đến Affalterbach, với bộ phận nghiên cứu động cơ xe đua còn ở lại vị trí cũ ở Burgstal. Lúc này Erhard Melcher không còn là thành viên hội đồng quản trị, nhưng vẫn tiếp tục làm việc như một nhân viên ở Burgstall.

Năm 1990, AMG đã trở thành một nhà thầu cao cấp cung cấp việc chỉnh sửa, "độ" lại các mẫu xe của Mercedes. Daimler-Benz AG và AMG đã ký một hợp đồng cho phép AMG sử dụng mạng lưới đại lý rộng khắp của Daimler-Benz và tiến tới phát triển hoàn toàn một mẫu xe (mẫu xe đầu tiên là Mercedes-Benz C36 AMG ra đời năm 1993). Vào ngày 1 tháng 1 năm 1999, DaimlerChrysler thâu tóm đủ 51% cổ phần của AMG và đổi tên công ty thành  Mercedes-AMG GmbH đồng thời thoái vốn khỏi bộ phận phát triển động cơ xe đua, bộ phận này tiếp tục tồn đại dưới cái tên HWA. Vào ngày 1 tháng 1 năm 2005, Aufrecht bán phần cố phiếu còn lại cho  DaimlerChrysler, từ đó Mercedes-AMG GmbH trở thành một công ty con và thuộc sở hữu hoàn toàn của  DaimlerChrysler.

Các dòng sản phẩm
AMG bắt đầu bằng việc thiết kế và thử nghiệm các động cơ. Sau đó mở rộng sang thiết kế và tùy chỉnh các xe nguyên bản của Mercedes

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mercedes c250 AMG

Công ty ô tô của Đức
Mercedes-Benz


title: Cá nành xe Nhật Bản

text:
Cá nành xe Nhật Bản, tên khoa học Monocentris japonicus, là một loài cá của họ Monocentridae, được tìm thấy trong vùng nhiệt đới Ấn Độ-Tây Thái Bình Dương, ở độ sâu từ 2 đến 100m và có thể được tìm thấy trên cả rạn đá và san hô. Nó phát triển chiều dài lên khoảng 17 cm, loài cá này được bọc với vảy lớn và nó có một cơ quan sản xuất ánh sáng ở mặt bên của hàm dưới của nó với mục đích không được biết. Anh sáng từ cơ quan này được sản xuất bởi bacteria. Loài này kiếm ăn vào ban đêm trên động vật xương sống nhỏ.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Tony Ayling & Geoffrey Cox, Collins Guide to the Sea Fishes of New Zealand, (William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1982) ISBN 0-00-216987-8

Động vật được mô tả năm 1782
J


title: Cá quả dứa

text:
Cá quả dứa, tên khoa học Cleidopus gloriamaris, là một loài cá thuộc họ Monocentridae, và là thành viên duy nhất của chi của nó. Nó cũng được biết đến như là cá hiệp sĩ, do vảy giống áo giáp bao phủ cơ thể của nó, và cá đèn mạn trái và mạn phải,vì nó có một cặp cơ quan phát quang sinh học mà gợi nhớ tới đèn hàng hải trên tàu. Tên khoa học từ tiếng Latin "gloria" và "maris", có nghĩa là "vinh quang của biển cả".

Phân bố và môi trường sống
Cá quả dứa có nguồn gốc ở vùng biển ven bờ biển Queensland, New South Wales, và Tây Úc. Nó xuất hiện ở độ sâu 6–200 m (20–660 ft) trong rạn san hô và bến cảng.

Sinh học và sinh thái học
Do vây nhỏ bé của chúng và áo giáp cứng, cá quả dứa là động vật bơi yếu. Là loài cá đêm, nó có thể được tìm thấy bên trong hang động dưới gờ đá và ban ngày. Tại Fly Point Halifax Park Aquatic Preserve, New South Wales, một nhóm nhỏ cá quả dứa đã được ghi nhận dưới cùng một gờ đá ít nhất 7 năm, và một nhóm khác dưới một gờ đá khác trong 3 năm. Vào ban đêm, loài này ra các bãi các để kiếm ăn, sử dụng cơ quan ánh sáng của nó để chiếu tìm tôm nhỏ. Ánh sáng cũng có thể được sử dụng để giao tiếp với cùng loài. Ánh sáng của cá quả dứa được sản xuất bởi cộng sinh vi khuẩn phụ thuộc Vibrio fischeri trong cơ qua phát quang của nó. V. fischeri cũng được tìm thấy sống tự do trong nước biển. Tuy nhiên, hiện tượng phát quang của chúng yếu dần trong vòng một vài giờ sau khi được phát sáng. Loài này đã sống đến 10 năm trong điều kiện nuôi nhốt.

Chú thích

Tham khảo

G
Động vật được mô tả năm 1882


title: Cầu Cornelius (München)

text:
Corneliusbrücke là một cầu vòm bắc ngang sông Isar tại München.

Vị trí

Corneliusbrücke nối khu vực Isarvorstadt nằm phía tay trái của sông Isar với Au bên phải của Isar. Nó có đường tới Museumsinsel ở cuối đầu phía Nam. Từ vài năm nay có một lối đi công cộng từ cầu tới đảo.

Lịch sử

Cầu Cornelius thuộc trong chương trình xây cầu mà hãng Sager & Woerner đề nghị. Cầu bắt đầu xây vào mùa hè 1902, khánh thành vào ngày 6 tháng 10 năm 1903.

Tên

Corneliusbrücke được đặt theo tên họa sĩ Peter von Cornelius (1783-1867) cùng với người cháu là nhà soạn nhạc và thi sĩ Peter Cornelius (1824-1874).

Sách báo

Xem thêm

 Münchner Isarbrücken - Kalender 2008

Cầu tại München


title: Caroline Kennedy

text:
Caroline Bouvier Kennedy (sinh ngày 27 tháng 11 năm 1957) là một nữ sĩ, luật sư người Mỹ. Bà từng đảm nhận chức vụ Đại sứ Hoa Kỳ tại Nhật Bản (2013-2017) và hiện đang là Đại sứ Hoa Kỳ tại Australia từ năm 2022. Bà cũng được biết đến là thành viên của Gia tộc Kennedy, và là đứa con còn sống duy nhất của Tổng thống thứ 35 của Hoa Kỳ John F. Kennedy và đệ nhất phu nhân Jacqueline Bouvier Kennedy sau khi em trai của bà, John Fitzgerald Kennedy, Jr. đã không may qua đời trong một vụ tai nạn máy bay vào năm 1999.

Khi cha của bà trở thành tổng thống Mỹ thì bà chưa đầy bốn tuổi. Sau khi cha bà bị ám sát vào tháng 10 năm 1963, bà cùng với mẹ và em trai định cư tại Upper East Side của Manhattan. Sau khi tốt nghiệp Đại học Radcliffe và làm việc tại Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan, New York, bà gặp và kết hôn với nhà thiết kế Edwin Schlossberg. Bà tiếp tục nhận được bằng tiến sĩ luật (Juris Doctor) từ Trường Luật Columbia. Hầu hết thời gian hoạt động chuyên nghiệp của Caroline là về luật và chính trị, bao gồm cả cải cách giáo dục và công tác từ thiện. Bà cũng là đồng tác giả của hai cuốn về tự do dân sự cùng với Ellen Alderman.

Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2008, Caroline Kennedy là người ủng hộ nhiệt liệt ứng cử viên đảng Dân chủ Barack Obama trong cuộc bầu cử sơ bộ, bà đã vận động tranh cử cho cho ông ấy ở các bang Orlando, Indiana và Ohio. Sau khi đắc cử, Obama bổ nhiệm thượng nghị sĩ Hillary Clinton làm ngoại trưởng, Caroline lúc này đã tranh cử vào chiếc ghế thượng viện của tiểu bang New York còn trống do Clinton để lại, nhưng sau đó rút lui vì lý do cá nhân. Giữa năm 2013 bà được tổng thống Obama bổ nhiệm làm Đại sứ Hoa Kỳ tại Nhật Bản và giữ chức vụ này cho đến năm 2017.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Official page of Ambassador Caroline Kennedy
Booknotes interview with Kennedy and Ellen Alderman on In Our Defense: The Bill of Rights in Action, ngày 28 tháng 4 năm 1991.
Ms. Kennedy Regrets She's Unable to Be in the Senate Today, Larissa MacFarquhar, The New Yorker, ngày 2 tháng 2 năm 2009

Sinh năm 1957
Gia tộc Kennedy
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Nhân vật còn sống
Nhà từ thiện Mỹ
Tín hữu Công giáo La Mã Hoa Kỳ
Người Mỹ gốc Anh
Nhà văn Mỹ thế kỷ 20
Nhà văn Mỹ thế kỷ 21
Nhà hoạt động quyền công dân Mỹ
Người Mỹ gốc Ireland
Người Mỹ gốc Scotland
Nữ nhà văn Mỹ
Cựu sinh viên Đại học Columbia
Nữ nhà văn thế kỷ 20
Nữ nhà văn thế kỷ 21
Người Mỹ gốc Pháp
Nữ hoạt động xã hội người Mỹ
Nhà văn Thành phố New York
Nhà văn từ Washington, D.C.