title: Wolf (bài hát)

text:
"Wolf" (; ) là bài hát được thu âm bởi nhóm nhạc Hàn-Trung, EXO. Gồm hai bản Tiếng Hàn và Tiếng Trung, bài hát được phát hành vào ngày 3 tháng 6 năm 2013 dưới danh hiệu của công ty S.M. Entertainment. "Wolf" được chon làm chủ đề chính trong cả hai album XOXO phiên bản Hàn và Trung.

Sáng tác/ Vũ đạo
"Wolf" được sáng tác bởi Will Simms, Nermin Harambasic của Dsign Music và Kenzie nhạc sĩ trực thuộc S.M. Entertainment. Kenzie cung cấp lời ca khúc cho phiên bản tiếng Hàn trong khi Zhou Weijie viết lời cho phiên bản tiếng Trung. Một bản thử nghiệm của bài hát đã bị rò rỉ vào tháng 2 năm 2013, để phản hồi cho động thái đó nhà sản xuất Ryan Jhun đã đưa ra 'cảnh báo' đến các phần mềm tải nhạc bất hợp pháp vào ngày 29 tháng 5 năm 2013. "...Tôi sẽ báo cáo với FBI và các dịch vụ quản lý cho tất cả đường links..." Jhun thể hiện sự thất vọng. Một đại diện từ S.M. Entertainment đã nói về chiến lược quảng bá rằng "...EXO-K và EXO-M sẽ sáp nhập thành EXO trong đợt quảng bá sự trở lại của họ tại Hàn Quốc và Trung Quốc...". Mặc dù bị rò rỉ, khoảng 300,000 bản album XOXO của nhóm đã được đặt trước, và sẽ được phát hành vào ngày 30 tháng 5 năm 2013, hơn nữa Yoo Young-jin đã tham gia vào ca khúc như ca sĩ hát nền. Biên đạo bài hát "Wolf" được dàn dựng bởi Tony Testa.

Tạo hình
Trưởng nhóm Suho của nhóm EXO-K đã được nhắc đến trong "Youngstreet" radio show của MC Boom rằng lời bài hát nói về người con trai đã quen thói ăn chơi và tự nhận mình là một con sói luôn đeo bám theo các cô gái nhưng điều ngạc nhiên là anh đã phải long một cô gái. Vũ đạo được lấy hình tượng từ một con sói, do Tony Testa biên đạo. Trong show After School Club của Arirang, các thành viên đã giải thích rằng vũ đạo của họ gồm 3 yếu tố; cây và rừng rậm; hang động và con chó sói. Trưởng nhóm EXO-M Kris đã tiết lộ rằng họ đã mất khoảng 3-4 tháng để luyện tập vũ đạo bởi vì nó rất khó.

Phát hành
Vào ngày 23 tháng 5 năm 2013, bản teaser của "Wolf" đã được đăng tải trên trang Youtube chính thức của nhóm. Tiếp theo đó là bản teaser dài hơn, gồm tiếng Hàn và tiếng Trung, ám chỉ vũ đạo và bản drama. Sau hai ngày, phiên bản tiếng Hàn và tiếng Trung đã được đăng tải. Cả hai bản của "Wolf" được đăng tải vào ngày 3 tháng 6 năm 2013. Album XOXO dạng đĩa cũng được bán ra cùng ngày Hàn Quốc. Ngày 15 tháng 7 năm 2013, cả hai bản drama tiếng Hàn và Trung được đăng tải chính thức trên SM Entertainment tại YouTube. Phiên bản tiếng Trung đã được đăng tải lại vào hôm sau do SM Ent quên đăng tải quảng cáo ứng dụng Genie.

Quảng bá
Sau khi công bố vào ngày 22 tháng 5 năm 2013, "Wolf" sẽ là ca khúc chủ đề trích album đầu tay của họ và buổi biểu diễn phiên bản Hàn đầu tiên sẽ được phát sóng kênh Mnet M! Countdown vào ngày 30 tháng 5, trước bốn ngày phát hành album. Tiếp theo đó là buổi biểu trên kênh KBS Music Bank vào ngày 31 tháng 5 và MBC Show! Music Core vào ngày 1 tháng 6. Sau ba buổi trình diễn trên SBS Inkigayo vào ngày 3 tháng 6 năm 2013, EXO đã quyết định đến và cảm ơn 2,000 người hâm mộ đang chờ đợi để được gặp họ tại một công viên gần đó. Buổi biểu diễn phiên bản Trung đầu tiên được lên lịch phát song trên show thực tế Happy Camp vào giữa tháng 6.

Chương trình âm nhạc đã thắng

Bảng xếp hạng
Sau khi phát hành "Wolf" đã thống trị các bảng xếp hạng âm nhạc, xếp vị trí thứ 3 trên bảng xếp hạng Melon và #1 trên Naver, Soribada, Daum, 3 lần trên bảng xếp hạng Bugs và Monkey.

Phiên bản Hàn

Phiên bản Trung

Lượt mua

Giải thưởng

Chú thích

Liên kết
EXO-K official website
EXO-M official website

Bài hát của EXO
Bài hát Hàn Quốc
Bài hát Trung Quốc
SM Entertainment
Đĩa đơn của SM Entertainment


title: Turbellaria

text:
Turbellaria là một trong những phân nhóm truyền thống của ngành Platyhelminthes (giun dẹp), và bao gồm tất cả các nhóm nhỏ không ký sinh. Có khoảng 4.500 loài, bao gồm chiều dài từ 1 mm (0,039 in) đến 600 mm (24 in). Hầu hết là động vật ăn thịt, và tất cả sống trong nước hoặc trong môi trường trên mặt đất ẩm ướt. "Turbellaria" như định nghĩa truyền thống là cận ngành.

Chú thích

Tham khảo

Xem thêm
 Phân loại giới Động vật

Liên kết ngoài


title: Tricladida

text:
Tricladida là một bộ trong lớp Turbellaria, một nhóm giun dẹp sống tự do. Chúng cũng được biết đến như planarian, mặc dù tên chung này cũng được sử dụng cho một số lượng lớn các loài giun dẹp (Platyhelminthes) sống tự do.

Bộ giun này có đặc trưng là ruột chia ba nhánh (từ đó mà có tên gọi Tricladida) và các buồng trứng nằm ở phía trước, ngay sau não.

Sinh sản
Nhiều loài có thể sử dụng cả sinh sản vô tính và sinh sản hữu tính. Hầu hết các triclads là loài lưỡng tính, cùng một cá thể có cả hai cơ quan sinh dục đực và cái cùng một lúc. Trong hầu hết các trường hợp, sinh sản hữu tính liên quan đến hai cá thể, tự thụ tinh hiếm gặp (ví dụ Cura foremanii).

Phát sinh chủng loài và phân loại

Phát sinh chủng loài
Siêu cây phát sinh chủng loài lấy theo Sluys et al, 2009.

Phân loại

 Bộ Tricladida
 Phân bộ Maricola
 Siêu họ Cercyroidea
 Họ Centrovarioplanidae
 Họ Cercyridae
 Họ Meixnerididae
 Siêu họ Bdellouroidea
 Họ Uteriporidae
 Họ Bdellouridae
 Siêu họ Procerodoidea
 Họ Procerodidae
 Phân bộ Cavernicola
 Họ Dimarcusidae
 Phân bộ Continenticola
 Siêu họ Planarioidea
 Họ Planariidae
 Họ Dendrocoelidae
 Họ Kenkiidae
 Siêu họ Geoplanoidea
 Họ Dugesiidae
 Họ Geoplanidae

Chú thích

Tham khảo

Tricladida


title: Ngân hàng Hà Lan

text:
Ngân hàng Hà Lan (De Nederlandsche Bank, DNB) là ngân hàng trung ương của Hà Lan, thuộc Hệ thống các Ngân hàng Trung ương châu Âu (ESCB).

Lịch sử
Ngày 2/5/1998, các nguyên thủ châu Âu đã quyết định sẽ bắt đầu một liên minh kinh tế và tiền tệ vào ngày 1/1/1999 với mười một quốc gia thành viên của Liên minh châu Âu (EU), trong đó có Hà Lan. Tới 1/6/1998 ngân hàng trung ương của Hà Lan, De Nederlandsche Bank N.V., đã cấu thành nên Hệ thống các Ngân hàng Trung ương châu Âu (ESCB). Cùng ngày, đạo luật ngân hàng mới (của năm 1998) có hiệu lực. Với gần 185 năm tồn tại, Ngân hàng Hà Lan bước sang một trang mới.

Tham khảo

Hà Lan
Kinh tế Hà Lan


title: WTA Tour Championships 2013 - Đơn

text:
Serena Williams là đương kim vô địch của giải đấu, năm nay cô cũng bảo vê thành công danh hiệu vô địch, thắng Lý Na 2–6 6–3 6–0 trong trận chung kết để có danh hiệu thứ tư tại giải đấu này.

Lý Na lần thứ 3 tham dự giải và có trận chung kết WTA Championships đầu tiên trong sự nghiệp nhưng đã thất bại.

Vận động viên tham dự chính thức

  Serena Williams (Vô địch)
  Victoria Azarenka (Vòng bảng)
  Agnieszka Radwańska (Vòng bảng)
  Lý Na (Á quân)

  Petra Kvitová ''(Bán kết)
  Sara Errani ''(Vòng bảng)
  Jelena Janković ''(Bán kết)
  Angelique Kerber (Vòng bảng)

Ghi chú:
  Maria Sharapova không tham dự vì chấn thương vai bên phải

Vận động viên dự bị

  Caroline Wozniacki (Không sử dụng)''

  Sloane Stephens (Không sử dụng)

Sơ đồ

Chung kết

Bảng Đỏ

Bảng Trắng

Tham khảo
General

Specific

Singles
WTA Tour 2013


title: Oymyakon

text:
Oymyakon (, , Öymököön) là một ngôi làng thuộc cộng hòa Sakha ở huyện Oymyakonsky thuộc Siberia của Nga, nằm dọc theo sông Indigirka, cách Tomtor khoảng  về phía tây bắc theo trục quốc lộ Kolyma. Nơi đây được biết đến là một trong những khu định cư có người ở lạnh nhất trên thế giới.

Từ nguyên
Ngôi làng được đặt tên theo sông Oymyakon, vốn được người Even gọi là kheium, có nghĩa là "nước không đóng băng, nơi cá sống vào mùa đông." Tuy nhiên, một nguồn khác cho rằng một từ Even khác là heyum (hэjум) (kheium có thể là một lỗi chính tả), có nghĩa là "hồ bị đóng băng", mới là nghĩa gốc của cái tên Oymyakon.

Địa lý

Ngôi làng nằm ở tả ngạn của sông Indigirka, ở độ cao 745 mét so với mực nước biển. Các khu vực đông dân cư gần nhất là Khara-Tumul (gần nhất) và Bereg-Yurdea. Cũng gần Oymyakon là các làng Tomtor và Yuchygey.

Nằm gần khu vực địa cực, Oymyakon có sự dao động lớn về số giờ ban ngày trong năm. Thời lượng ngày thay đổi từ 4 giờ 36 phút (ngày 22 tháng 12) đến 20 giờ 28 phút (ngày 22 tháng 6). Từ ngày 24 tháng 5 đến ngày 21 tháng 7, có xuất hiện đêm trắng khi bầu trời sáng cả ngày.

Oymyakon có hai thung lũng chính bao quanh ngôi làng. Những thung lũng này giữ gió bên trong làng và tạo ra khí hậu lạnh hơn. Oymyakon chỉ cách vòng Bắc Cực 350 km về phía nam, nằm trên cao nguyên Trung Xibia, lại có nhiều ngọn núi chắn gió ấm từ phía nam thổi đến. Những điều này khiến thời tiết ở làng trở nên khắc nghiệt gần như quanh năm. Tuy nhiên, trẻ em vẫn được phép đến trường nếu nhiệt độ ấm hơn −55.0 °C (−67.0 °F).

Lịch sử
Ngôi làng được thành lập từ năm 1920 đến 1930, ban đầu là trạm dừng chân cho những người chăn tuần lộc đến suối nước nóng để lấy nước sinh hoạt vào mùa đông. Đây cũng là nguồn nước chính của làng.

Trong nỗ lực để buộc dân du mục phải ổn định nơi ở, chính phủ Liên Xô đã biến nơi này thành một khu vực định cư lâu dài. Trong chiến tranh thế giới thứ hai, một sân bay đã được xây dựng ở đó để phục vụ cho tuyến đường hàng không Alaska-Siberia (ALSIB) được sử dụng nhằm vận chuyển máy bay Lend-Lease của Mỹ đến mặt trận chiến tranh Xô-Đức.

Trong vài thập kỷ qua, dân số Oymyakon đã giảm đáng kể. Ngôi làng có dân số cao nhất khoảng 2.500 người khi đó là một thị trấn trung tâm của khu vực, nhưng con số đó đã giảm xuống dưới 900 vào năm 2018.

Khí hậu
Với khí hậu cận cực khắc nghiệt (phân loại khí hậu Koppen Dfd / Dwd), Oymyakon được biết đến như một trong những nơi được coi là "Cực giá lạnh" của Bắc bán cầu, bên cạnh đó là thị trấn Verkhoyansk, nằm cách Oymyakon 629 km (391 dặm) bằng đường hàng không. Mặt đất bị đóng băng vĩnh viễn (băng vĩnh cửu).

Có một tượng đài được xây dựng xung quanh quảng trường kỷ niệm một lần đo nhiệt độ vào những năm 1920 là −71.2 °C. Điều này đã được hiển thị trên chương trình 60 phút của Úc trong một bộ phim tài liệu năm 2012. Vào ngày 6 tháng 2 năm 1933, nhiệt độ −67,7 °C (−89,9 °F) đã được ghi lại tại trạm thời tiết của Oymyakon. Đây là nhiệt độ lạnh nhất được ghi nhận chính thức ở Bắc bán cầu. Chỉ có Nam Cực mới ghi nhận nhiệt độ chính thức thấp hơn (thấp nhất là −89,2 °C (−128,6 °F), được ghi nhận tại trạm Vostok vào ngày 21 tháng 7 năm 1983).

Trạm thời tiết nằm trong một thung lũng giữa Oymyakon và Tomtor. Trạm này tọa lạc ở độ cao 750 mét (2.460 ft) và những ngọn núi xung quanh ở độ cao 1.100 mét (3.600 ft), khiến không khí lạnh tràn vào thung lũng: thực tế, các nghiên cứu gần đây cho thấy nhiệt độ mùa đông trong khu vực tăng theo độ cao khoảng 10 °C (18 °F).

Trong một số năm, nhiệt độ giảm xuống dưới 0 °C (32 °F) vào cuối tháng 9 và có thể vẫn ở dưới mức đóng băng cho đến giữa tháng 4. Ở Oymyakon đôi khi nhiệt độ trung bình tối thiểu cho tháng 1, tháng 2 và tháng 12 vẫn dưới −50 °C (−58 °F). Đôi khi các tháng mùa hè cũng có thể khá lạnh, nhưng tháng 6 và tháng 7 là những tháng duy nhất mà nhiệt độ chưa bao giờ xuống dưới −10 °C (14 °F). Oymyakon và Verkhoyansk là hai nơi duy nhất có người ở trên thế giới khi nhiệt độ xuống dưới −60 °C (−76 °F) mỗi ngày trong tháng 1.

Oymyakon chưa bao giờ ghi nhận nhiệt độ trên mức đóng băng trên từ ngày 25 tháng 10 đến ngày 17 tháng 3. Tuyết rơi khá thường xuyên trong mùa xuân và mùa thu, nhưng trong mùa hè và mùa đông thì rất hiếm, do ảnh hưởng mạnh của áp cao Siberia vào mùa đông trong khi nhiệt độ thị trấn thường trên mức đóng băng trong những tháng mùa hè.

Mặc dù mùa đông ở Oymyakon kéo dài và cực kỳ lạnh giá, mùa hè lại khá ôn hòa ấm áp, đôi khi có thể nóng. Tháng ấm nhất được ghi nhận là tháng 7 năm 2010 với nhiệt độ trung bình +14,7 °C (58,5 °F). Vào tháng 6, tháng 7 và tháng 8, nhiệt độ trên 30 °C (86 °F) không phải là hiếm trong ngày. Vào ngày 28 tháng 7 năm 2010, Oymyakon ghi nhận nhiệt độ cao kỷ lục 34,6 °C (94 °F), mang lại biên độ nhiệt lên đến 102,3 °C (184,1 °F). Verkhoyansk và Yakutsk là những nơi khác duy nhất trên thế giới có sự chênh lệch nhiệt độ cao hơn 100 °C (180 °F).

Khí hậu Oymyakon khá khô, nhưng vì nhiệt độ trung bình hàng tháng dưới mức đóng băng đến bảy tháng trong năm, sự bốc hơi đáng kể chỉ xảy ra trong những tháng mùa hè. Mùa hè ẩm ướt hơn nhiều so với mùa đông.

Kinh tế và cơ sở hạ tầng

Hiện nay, Oymyakon đã có tương đối đầy đủ các tiện ích cần thiết như bưu điện, ngân hàng, khách sạn, thậm chí cả sân bay - thường hoạt động khi tiết trời ấm áp với những chiếc phi cơ nhỏ có sức chở tối đa 12 hành khách. Trong làng chỉ có một cửa hàng bách hóa duy nhất cung cấp các nhu yếu phẩm cho người dân. Ngoài ra ở đây còn có nhà máy sưởi hoạt động bằng than để giữ ấm cho dân làng vào mùa đông. Ngay đầu lối vào của ngôi làng là đài tưởng niệm đánh dấu nhiệt độ lạnh kỷ lục đo được ở đây là -71,2 °C vào năm 1924, với dòng chữ "Oymyakon - Điểm cực giá lạnh" bằng tiếng Nga.

Trời lạnh quanh năm là điều bất lợi cho người dân ở Oymyakon. Đến nay, ngựa và xe kéo vẫn là phương tiện phổ biến của người dân vì ô tô và các loại xe khác gặp quá nhiều khó khăn để di chuyển trên đường. Lớp tuyết dày quanh năm khiến giao thông không thể hoạt động bình thường. Người dân phải sưởi ấm động cơ xe của mình nếu không muốn nó bị đóng băng. Ngay cả tắm cũng là điều khó khăn ở Oymyakon. Mặt đất đóng băng khiến hệ thống ống nước dẫn vào nhà gần như tê liệt, nên người dân ở đây thường phải tắm ngoài trời, trong các nhà tắm cỡ nhỏ. Ngoài ra, người dân còn phải đối mặt với một loạt thách thức khác trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt như bút mực đóng băng, pin hết điện nhanh và kim loại dính vào da. Tuy nhiên, khó khăn nhất vẫn là những gia đình có tang. Để có thể đào được huyệt mộ, mọi người phải đốt lửa để rã đông băng tuyết hàng giờ đồng hồ, sau đó mới có thể đào sâu để chuẩn bị nơi chôn cất người quá cố.

Thành phần dân cư ở đây chủ yếu là người bản địa Yakut, với một số ít người Nga và người Ukraina. Họ sống chủ yếu dựa vào chăn nuôi ngựa Yakut hoặc tuần lộc, câu cá, buôn bán lông thú và cả làm việc trong các nhà máy tạo nhiệt trong thị trấn. Người dân chủ yếu ăn thịt tuần lộc hay thịt ngựa, súp, cá trong các bữa ăn hàng ngày. Ngoài ra, để chống chọi với cái lạnh, họ thường xuyên sử dụng một loại đồ uống có tên Russki chai hay trà đen Nga, nấu từ trái cây cắt lát, quế, cỏ bốn lá. Cá đông lạnh là một trong những đặc sản tại Oymyakon. Cá khi được bắt lên khỏi hồ băng sẽ gần như đóng băng ngay lập tức. Người dân chỉ cần bày nguyên con cá đã bị đông cứng như vậy lên sạp bán hàng.

Ngôi làng cũng đang thu hút nhiều khách du lịch đến để trải nghiệm thời tiết khắc nghiệt, khám phá cuộc sống người dân địa phương cũng như đi săn tuần lộc, câu cá trên băng và tắm suối nước nóng. Để đến Oymyakon, du khách phải di chuyển bằng ô tô trong vòng hai ngày từ thành phố Yakutsk - thủ phủ của cộng hòa Sakha, cách làng 927 km, dọc theo quốc lộ Kolyma hay còn gọi là "con đường xương cốt" bởi xương của hàng ngàn tù nhân khổ sai thời Liên Xô bị chết rét trong lúc làm con đường này được chôn ngay bên lề đường. Để đảm bảo động cơ không bị đóng băng, những chiếc xe phải liên tục nổ máy, kể cả khi dừng lại. Dọc đường có rất nhiều trạm xăng mở cửa 24/24, mỗi nhân viên tại đây chỉ làm việc hai tuần trong tháng.

Văn hóa

Trong những ngày cuối mùa đông vào tháng 3, người dân nơi đây tổ chức lễ hội "cực giá lạnh" Cold Pole Festival. Tại đây, du khách có thể thưởng thức lễ kỷ niệm sôi động với âm nhạc, những điệu nhảy của người Yakut bản địa, hay trải nghiệm các hoạt động thú vị như câu cá trên băng, đua tuần lộc, ngồi xe chó kéo và thưởng thức ẩm thực địa phương.

Xem thêm
Cực giá lạnh
Yakutsk
Verkhoyansk
Cộng hòa Sakha
Siberia

Đọc thêm
Middleton, Nick Going to Extremes: Mud, Sweat and Frozen Tears.
Channel 4 books, 2001, hardcover, ISBN 0-7522-2016-0
Pan Books - Macmillan UK, 2003, paperback, ISBN 0-330-49384-1.

Liên kết ngoài
Oymyakon 1996/97 Expedition
2008/09 Expedition
City map Oymyakon
Video report from SkyNews
Life in Oymyakon. AskYakutia.com
Russia: The Bull of Winter Season 3 Episode 2 Departures
Oymyakon – General Information
"Pole of Cold" Expedition. Oymyakon

Tham khảo

Khu vực nông thôn tại Cộng hòa Sakha


title: Giám đốc công nghệ thông tin

text:
Giám đốc công nghệ thông tin (tiếng Anh: Chief Information Officer (CIO)) hoạch định chiến lược, cũng như điều hành những hoạt động công nghệ thông tin (IT) của một công ty. Thường thì Giám đốc IT phải tường thuật cho tổng giám đốc điều hành (CEO) hay giám đốc tài chính (CFO).

CIO
Công nghệ thông tin đã trở thành một bộ phận rất quan trọng hỗ trợ sản xuất và quản lý, cho nên CIO trong nhiều công ty cũng góp phần chủ yếu trong việc trình bày rõ ràng mục đích của một tổ chức. CIO quản lý việc thiết lập một công nghệ thông tin có ích lợi trong việc truy cập dữ liệu và thống nhất các hệ thống quản lý.

Một số nhiệm vụ

 Định hướng phát triển
 Hoạch định tài nguyên doanh nghiệp
 Kinh doanh điện tử
 Kinh doanh thông minh
 Phát triển nhân lực
 Quản lý bảo mật
 Quản lý cấu hình
 Quản lý chất lượng
 Quản lý công nghệ
 Quản lý công suất
 Quản lý dịch vụ
 Quản lý dự án
 Quản lý hạ tầng
 Quản lý khôi phục
 Quản lý mạng
 Quản lý mua sắm
 Quản lý ngân sách
 Quản lý nguồn lực
 Quản lý người dùng
 Quản lý phát hành
 Quản lý quan hệ khách hàng
 Quản lý rủi ro
 Quản lý sự cố
 Quản lý tài sản
 Quản lý tích hợp
 Quản lý tính liên tục
 Quản lý tính sẵn sàng
 Quản lý thay đổi
 Quản lý tổ chức
 Quản lý tri thức
 Quản lý truyền thông
 Quản lý tuân thủ
 Quản lý vấn đề
 Quản trị hệ thống
 Tổ chức công việc
 Tổ chức hỗ trợ
 Thiết kế giải pháp
 Thiết kế quy trình
 Xây dựng chiến lược
 Xây dựng chính sách

Sách báo
 Marianne Broadbent, Ellen S. Kitzis (2005): The New CIO Leader – Setting the Agenda and Delivering Results. Harvard Business School Press, ISBN 1-59139-577-1.
 W. Brenner, C. Witte (2006): Erfolgsrezepte für CIOs – Was gute Informationsmanager ausmacht. Hanser Verlag, München, ISBN 3-446-40633-6.
 Stefanie Trenner: Der CIO in Unternehmen (PDF; 193 kB).

Liên kết ngoài
 Der CIO – totgesagt und alle Hände voll zu tun, Computerwoche vom 28. November 2012 (Die Bezeichnung „CIO" im Wandel der Zeit)

Chú thích

Chức vụ quản trị
Hệ thống thông tin


title: Tanegashima (súng)

text:
hay  là một loại súng hoả mai  được du nhập vào Nhật Bản vào năm 1543, thông qua người Bồ Đào Nha. Tanegashima được sử dụng bởi tầng lớp samurai và cả lính bộ binh (ashigaru). Chỉ trong vài năm đầu kể từ khi xuất hiện, tanegashima đã khiến lịch sử quân sự Nhật Bản có nhiều chuyển biến lớn.

Lịch sử

Nguồn gốc
Tanegashima được cho là dựa theo mẫu súng hoả mai được sản xuất ở Goa - Một thuộc địa của Bồ Đào Nha tại Ấn Độ. Cái tên tanegashima được bắt nguồn từ tên một hòn đảo ở phía nam Nhật Bản (đảo Tanegashima) - nơi thuyền của các nhà thám hiểm người Bồ Đào Nha và Trung Quốc ghé vào tránh bão (năm 1543). Khi đó, lãnh chúa của hòn đảo này, Tanegashima Tokitaka (1528 - 1579) đã mua hai khẩu súng hoả mai từ những người Bồ Đào Nha này rồi giao nó cho các xưởng rèn kiếm để sao chép và sản xuất đại trà loại vũ khí mới này. Mọi việc diễn ra khá thuận lợi, cho đến khi một vấn đề lớn nảy sinh: việc đúc nòng súng hầu như là quá sức với những người thợ rèn thời bấy giờ vì cấu tạo quá phức tạp (so với kiếm) và công nghệ sản xuất này chưa từng xuất hiện ở Nhật Bản khi đó dẫn tới việc không ai có đủ kinh nghiệm để làm. Do đó việc sản xuất tanegashima bị trì hoãn, cho tới tận một năm sau, khi các thợ đúc súng Bồ Đào Nha quay trở lại Nhật lần thứ hai thì vấn đề này mới được giải quyết. Chỉ trong vòng 10 năm kể từ khi xuất hiện, đã có tới hơn 300.000 khẩu tanegashima được sản xuất.

Thời kì Chiến Quốc

Sengoku là thời kì loạn lạc bậc nhất trong lịch sử Nhật Bản. Các lãnh chúa cát cứ tại các địa phương xây dựng cho mình lực lượng quân sự riêng và giao chiến với nhau trong các cuộc tranh giành quyền lực và lãnh thổ không hồi kết. Giữa bối cảnh ấy, tanegashima được du nhập vào Nhật Bản và nhanh chóng trở thành vũ khi chiến lược trên chiến trường.

Nhưng tại thời điểm mới xuất hiện, tanegashima không nhận được nhiều sự quan tâm từ các nhà lãnh đạo, lý do là vì nó không thể hiện được ưu thế gì vượt trội hơn so với các loại vũ khí khác, nếu không nói là thậm chí còn tỏ ra yếu thế hơn. Khi đó, súng vẫn còn thô sơ và cồng kềnh. Người ta ước tính, trong thế kỉ XVI, trong thời gian để một xạ thủ bắn, nạp đạn và chuẩn bị cho lượt bắn tiếp theo thì một cung thủ có thể bắn tới 15 mũi tên. Tầm hoạt động hiệu quả cũng rất hạn chế, chỉ từ 80 - 100m, chưa kể ở trong cự ly này, đạn có thể dễ dàng bị đánh bật lại bởi áo giáp. Không chỉ vậy, tanegashima còn rất kị nước vì trong điều kiện thời tiết ẩm ướt hay mưa thì thuốc súng rất dễ bị ẩm, gây ảnh hưởng đến uy lực của viên đạn hay thậm chí là cả việc súng không nổ. Nhưng dù vậy, không thể phủ nhận những ưu điểm của tanegashima so với yumi (cung) như dễ sử dụng: chỉ trong một thời gian ngắn là một ashigaru có thể học được cách sử dụng tanegashima, khiến cho nó có thể trang bị hàng loạt cho lính nông dân hay samurai cấp thấp mà không cần qua đào tạo lâu dài.

Hơn nữa, sau đó Nhật Bản cũng đã phát triển nhiều kĩ thuật khác nhau để nâng cao hiệu quả của tanegashima. Để khắc phục nhược điểm về vận tốc bắn, người Nhật đã nghĩ ra cách bắn theo lượt, nghĩa là nhiều hàng luân phiên bắn trong khi hàng khác nạp đạn, cứ lần lượt từng hàng đổi phiên theo chu kì sẽ đảm bảo về mật độ hỏa lực cũng như hiện quả chiến đấu. Với nhược điểm về sức mạnh thì họ phát triển những khẩu súng có cỡ nòng lớn để tăng sức sát thương. Điểm yếu với nước cũng được khắc phục khi có thêm một hộp bảo vệ bằng sơn mài ngăn nước thấm vào thuốc súng, cho phép xạ thủ chiến đấu ngay cả trong điều kiện trời mưa. Ngoài ra, một thước ngắm cũng được phát triển để tăng độ chính xác.

Năm 1549,Oda Nobunaga là lãnh chúa đầu tiên trang bị cho quân đội của mình 500 khẩu tanegashima. Và như một kết quả tất yếu, năm 1567, Takeda Shingen đã phải tuyên bố rằng:"Sau này, súng sẽ là vũ khí quan trọng hàng đầu, do đó hãy bỏ bớt giáo đi và trang bị cho những chàng trai một khẩu súng."

Một minh chứng rõ rệt cho sự hiệu quả của những khẩu súng là trận Nagashino năm 1575, 3000 xạ thủ của tộc Oda được điều động trong trận chiến này, họ đứng ở một bên bờ sông và dùng những tấm chắn bằng gỗ để ngăn cản kị binh và bộ binh của gia tộc Takeda vượt sang từ bờ bên kia. Áp dụng chiến thuật bắn luân phiên 3 hàng lần lượt, quân Oda tạo ra một trận "mưa đạn" với hàng ngàn viên trên một lượt bắn, đốn ngã và tiêu diệt hàng loạt samurai của Takeda đang loay hoay giữa dòng sông khiến quân Takeda tổn thất nặng nề. Sự thất bại tại Nagashino của kị binh Takeda danh tiếng đã mang lại những thay đổi lâu dài trong chiến thuật thời bấy giờ.

Do được du nhập vào đúng giữa thời chiến quốc loạn lạc, nên Nhật Bản tỏ ra rất nhiệt thì với loại vũ khí mới này. Người ta ước tính, số lượng tanegashima được sản xuất trong giai đoạn này nhiều hơn bất kì loại súng có ngòi của bất kì quốc gia châu Âu nào về số lượng.

Trong cuộc xâm lược Triều Tiên năm 1592 của Toyotomi Hideyoshi, trong 500 ngàn quân Nhật lúc đó có tới trên 1/4 là xạ thủ được trang bị tanegashima. Bước đầu của cuộc tấn công rất thành công khi chiếm được Seoul chỉ trong vòng 18 ngày kể từ khi đổ bộ xuống Pusan.

Thời kì Giang Hộ

Thời kì nội chiến Sengoku để giành quyền kiểm soát Nhật Bản kéo dài gần hai thập kỉ được đánh dấu kết thúc vào tháng 10 năm 1600, sau trận chiến tại Sekihagara với chiến thắng thuộc về Tokugawa Ieyasu. 3 năm sau, Ieyasu chính thức nhận chức Sei-i Daishōgun (征夷大将軍 - Chinh Di Đại tướng Quân) và thành lập Mạc phủ Tokugawa, mở ra một thời kì hoà bình mới, kéo dài gần 300 năm. Thời kì mới được gọi là Edo, theo tên của thủ đô lúc bấy giờ. Từ giữa thế kỉ XVII, Mạc phủ Tokugawa quyết định thực hiện chính sách "bế quan toả cảng", đóng cửa ngoại giao với tất cả các nước phương Tây cũng như các nước láng giềng gần như Trung Quốc hay Triều Tiên thông qua chính sách Sakoku.

Trái với những gì người ta dự đoán, điều này không dẫn đến việc Nhật Bản "bỏ súng". Nhưng ở một số mặt, quả thực những khẩu súng đã ít được sử dụng hơn, do khi đó, Nhật Bản không có bất kì cuộc xung đột quy mô lớn nào, những cuộc tranh chấp vừa và nhỏ thì sử dụng kiếm sẽ phù hợp hơn (vì chi phí sử dụng khá tốn kém nên không có "đại sự" thì chẳng mấy ai lại xách súng ra bắn nhau cả). Ngoài ra, súng cũng không được sử dụng nhiều vì ở nông thôn, nó chẳng có tác dụng gì trong việc doạ và xua đuổi thú vật. Nhưng tất cả những điều trên cũng không làm cho việc sản xuất súng ở Nhật Bản bị đình trệ, bằng chứng cho thấy điều này là trong thời kì Edo, vẫn có khoảng trên 200 xưởng đúc súng vẫn đi vào hoạt động. Và bởi vì không có kẻ thù từ bên ngoài (lẫn bên trong) nên súng chỉ còn được sử dụng bởi các samurai trong mục đích săn bắn hoặc luyện tập, phần còn lại, chủ yếu tanegshima được chuyển xuống các kho vũ khí của nhiều lãnh chúa (daimyo) khác nhau.

Năm 1854, với sự xuất hiện của hải quân Hoa Kỳ tại Nhật Bản do Phó Đề Đốc Perry chỉ huy đã đánh dấu một thời kì tái trang bị vũ khí. Tanegashima lúc đó đã trở thành một vũ khi lỗi thời và kém hiệu quả so với hoả lực của Mĩ lúc đó. Các phe phái samurai khác nhau mua các vũ khí tiên tiến của phương Tây bao gồm cả súng trường minié, súng khai hậu, súng trường lên đạn tay không tự động. Cuộc duy tân Minh Trị năm 1868 đã đánh dấu chấm hết cho thời đại samurai với việc tái tổ chức lại hệ thống quân đội và vũ khí dựa theo phương Tây và thành lập Lục quân Đế quốc Nhật Bản. Những bộ chiến giáp samurai, vũ khí lạnh và cả tanegashima cũng đã bị lãng quên kể từ đó.

Cấu tạo

Hikigane - Cò súng
Karakuri - Khóa nòng
Jiita - Miếng kim loại
Hajiki Gane - Đòn bẩy
Hibasami - Kim hỏa
Amaoi - Bảo vệ nòng
Hibuta - Khóa an toàn
Hizara - Cốc mồi
Dai - Thân/Báng súng
Tsutsu - Nòng
Moto Maete - Điểm ruồi (sau)
Mekugi Ana - Lỗ chốt
Saki Maete - Điểm ruồi (trước)
Karuka - Que thông nòng
Suguchi - Họng súng

Hình ảnh

Xem thêm
Ashigaru
Súng hỏa mai
Mậu dịch Nanban

Chú thích

Đọc thêm
 Tanegashima: the arrival of Europe in Japan, Olof G. Lidin, Nordic Institute of Asian Studies, NIAS Press, 2002
 The bewitched gun: the introduction of the firearm in the Far East by the Portuguese, by Rainer Daehnhardt 1994 ISBN 978-972-47-0373-2
 ''The Japanese matchlock (bằng tiếng Anh), color printing, 60 pages, Shigeo Sugawa
 Giving up the gun: Japan's reversion to the sword, 1543-1879, Noel Perrin, David R. Godine Publisher, 1979

Liên kết ngoài

 Các biến thể của tanegashima. (Tiếng Anh)
 Thông tin về Tanegashima (Tiếng Anh).
 Phụ kiện của Tanegashima (Tiếng Anh)
 Các bộ phận của tanegashima (Tiếng Anh)

Lịch sử Nhật Bản

Vũ khí Nhật Bản


title: Đông Pháp thời báo

text:
Đông Pháp Thời Báo (tiếng Pháp: Le Courrier Indochinois, chữ Hán: 東法時報) là một tờ báo tiếng Việt xuất bản vào giai đoạn Pháp thuộc ở Nam kỳ, Việt Nam.

Lịch sử
Đông Pháp Thời Báo mỗi số có từ bốn đến tám trang, khổ lớn 65x40 cm, xuất bản ba kỳ một tuần vào các ngày thứ Hai, thứ Tư, thứ Sáu. Số đầu ra ngày 2 tháng 5 năm 1923. Số cuối (809) ra ngày 22 tháng 12 năm 1928. Sau đó Đông Pháp Thời Báo được đổi tên thành Thần Chung (chữ Pháp: La Cloche du Matin) theo giấy phép ra báo mà Diệp Văn Kỳ mới được cấp (Thần Chung ra số 1 ngày 7.01.1929, bị cấm sau số 344 ngày 23&24 tháng 3 năm 1930). Giấy phép Đông Pháp Thời Báo được Diệp Văn Kỳ trả lại cho Nguyễn Kim Đính, ông Đính có lúc định xuất bản lại tờ báo này, song việc đó không thành.

Chủ nhiệm Nguyễn Kim Đính
Giai đoạn tháng 5 năm 1923 tới tháng 10 năm 1927, chủ nhiệm báo (tức chủ sở hữu, tương đương "cơ quan chủ quản" trong hệ thống báo chí Việt Nam hiện đại) là ông Nguyễn Kim Đính.

Từ tháng 5 năm 1923 tới tháng 12 năm 1924, chủ bút (tức tổng biên tập) là ông Hồ Văn Trung.

Tháng 12 năm 1924, chủ nhiệm Nguyễn Kim Đính điều chỉnh ban biên tập và thay Trung bằng một người mới từ miền Bắc là Trần Huy Liệu. Ông Trần Huy Liệu làm chủ bút từ tháng 1 năm 1925 tới tháng 7 năm 1926. Viết cho báo giai đoạn này ngoài Trần Huy Liệu còn có Bùi Công Trừng, Bùi Thế Mỹ... Báo dần chuyển hướng sang là một diễn đàn phản biện với chính quyền thực dân.

Tháng 3 năm 1925, Tôn Dật Tiên qua đời ở Trung Quốc, Trần Huy Liệu đã viết một bài dài giới thiệu tiểu sử của ông như tấm gương một nhà giải phóng dân tộc.

Tháng 9 năm 1925, Đông Pháp Thời Báo đăng một bài về cuộc đời Phan Bội Châu khi nhà lãnh đạo cao niên này đang bị chính quyền thực dân đưa ra xét xử.

Sau khi Phan Châu Trinh qua đời, tháng 3 năm 1926, Trần Huy Liệu lại viết một bài tiểu sử dài về nhân vật này.

Nhờ lập trường đối lập tương đối dứt khoát, Đông Pháp Thời Báo đã tăng được lượng độc giả gấp đôi trong vòng chỉ một năm, mỗi kỳ in 10.000 tờ trong khi tổng số lượng in của các báo Sài Gòn, cả tiếng Việt lẫn tiếng Pháp, không vượt quá 25.000 tờ.

Chủ nhiệm Diệp Văn Kỳ
Tháng 10 năm 1927, vì kinh doanh thua lỗ, ông Nguyễn Kim Đính phải bán tờ báo lại cho ông Diệp Văn Kỳ (từ số 635, thứ Sáu, ngày 14 tháng 10 năm 1927).

Ông Diệp Văn Kỳ, sinh năm 1894, là một người có quốc tịch Pháp, có cha làm thông ngôn cho triều đình Huế và mẹ là một quận chúa. Bản thân ông có bằng tiến sĩ luật ở Đại học Paris và từng làm phó chủ tịch Đảng Lập hiến Đông Dương tại Pháp.

Ông có ý định mở một tờ báo sau khi về nước năm 1926, với sự hậu thuẫn tài chính của người cha vợ giàu có, địa chủ ở Sa Đéc Lê Quang Hiển. Không xin được giấy phép ra báo, ông Kỳ đã thỏa thuận với ông Đính ngày 6 tháng 9 năm 1927 đầu tư một số tiền lớn là 20.000 đồng bạc Đông Dương để cùng điều hành tờ báo. Đây là vụ giao dịch lớn nhất từ trước tới lúc đó cho một tờ báo chữ quốc ngữ, và ông Kỳ phải thế chấp tám căn nhà của cha vợ ở Sài Gòn.

Tháng 8 năm 1928, ông Diệp Văn Kỳ mời nhà báo trẻ tuổi Nguyễn Văn Bá, vốn đang làm ở tòa soạn báo L'Écho Annamitte, về làm chủ bút.

Vị chủ bút mới gây ấn tượng với loạt bài điều tra toàn diện về vụ bắt giam Nguyễn An Ninh kéo dài suốt hai tháng từ số ngày 4 tháng 10 năm 1928, bao gồm cả một bài phỏng vấn ông Ninh trong tù. Loạt bài kết luận "Hội kín Nguyễn An Ninh chỉ tồn tại trong trí tưởng tượng của chính quyền".

Đông Pháp Thời Báo cũng đổi ngày ra báo sang các ngày thứ Ba, thứ Năm và thứ Bảy và cho ra các phụ trương thể thao, phụ nữ và trẻ em, văn chương.

Diệp Văn Kỳ còn mời thêm các cây bút tên tuổi ngoài bắc như Tản Đà và Ngô Tất Tố vào Nam để tăng cường cho ban biên tập báo. Phan Khôi cộng tác viết cho Đông Pháp Thời Báo từ đầu năm 1928.

Danh sách các chủ bút
 Hồ Văn Trung
 Nguyễn Tử Thức
 Trần Huy Liệu (bút danh Nam Kiều)
 Bùi Thế Mỹ (bút danh Lan Đình)
 Nguyễn Văn Bá

Tham khảo

Thư mục
 Báo chí Việt Nam từ khởi thủy đến 1945 (Huỳnh Văn Tòng, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 2000)

Báo chí Sài Gòn
Báo chí Việt Nam thời Pháp thuộc
Khởi đầu năm 1923 ở Việt Nam


title: Schmidtea

text:
{{Bảng phân loại
| name = Schmidtea
| image = Smed.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = Schmidtea mediterranea
| regnum = Animalia
| phylum = Platyhelminthes
| classis = Turbellaria
| bordo = Tricladida
| subordo = Continenticola
| familia = Dugesiidae
| genus = Schmidtea
| genus_authority = Ball, 1974
| subdivision_ranks = Loài<ref>*Tyler S, Schilling S, Hooge M, and Bush LF (comp.) (2006-2012) Turbellarian taxonomic database. Version 1.7  Database</ref>
| subdivision = S. lugubrisS. mediterranea?S. novaS. polychroa}}Schmidtea là một chi giun dẹp nước ngọt sử dụng rộng rãi trong nghiêm cứu tái sinh và phát triển.

Đến năm 1991, Schmidtea được coi là một phân chi Dugesia'', để rồi được nâng lên cấp bậc chi.

Phát sinh loài
Cây phát sinh loài trong đó có năm chi dugesiid theo Álvarez-Presas et al, 2008.

Chú thích

Tham khảo


title: Macrostomida

text:
Macrostomida là một đơn vị phân loại giun dẹp nhỏ cơ bản sống tự do (Turbellaria, Platyhelminthes), sống trong môi trường nước ngọt, nước lợ, và môi trường biển. Tên đơn vị phân loại được Josef Meixner đặt ra năm 1924. Hiện tại có khoảng 260 loài có tên trong đơn vị phân loại này.

Mô tả
Macrostomida là các loài giun micro-Turbellaria nhỏ (chiều dài ~ 0,5 đến 5 mm), và nói chung rất trong suốt, thường có tiết diện tròn và chỉ những dạng lớn nhất mới dẹp theo chiều lưng-bụng. Chúng được phân biệt với các động vật có họ hàng bằng việc sở hữu họng và ruột đơn giản, và một cặp dây thần kinh bên, và bởi sự thiếu  túi thăng bằng.

Chú thích

Tham khảo

Turbellaria


title: Macrostomidae

text:
Macrostomidae là một họ giun dẹp, cơ bản là giun nhỏ và sống tự do (Macrostomida, Turbellaria, Platyhelminthes), và các thành viên sống ở môi trường nước biển, nước lợ, nước ngọt. Hiện tại có khoảng 180 loài có tên trong họ này.

Chú thích

Tham khảo
 Turbellarian Taxonomic Database: A listing of the taxonomy of turbellarians
 Taxonomy and Phylogeny EDIT Scratchpad

Macrostomida
Turbellaria


title: Macrostomum

text:
Macrostomum  là một chi giun dẹp (Platyhelminthes) với phân bố trên toàn thế giới, với trên 100 loài đã được mô tả. Chúng là những loài giun dẹp lưỡng tính, sống tự do có kích thước nhỏ, với các loài lớn chỉ đạt khoảng 5 mm (ví dụ như Macrostomum tuba). Chúng thường là trong suốt, với những loài nhỏ hơn dường như là tròn hơn là dẹp.

Sinh thái học
Macrostomum sinh sống trong các môi trường thủy sinh hoặc ẩm ướt khác nhau. Các loài sống trong môi trường biển và nước lợ thường ở kẽ hở (sống trong không gian giữa các hạt trầm tích), trong khi các loài nước ngọt cũng thường xuyên được tìm thấy là gắn với thực vật thủy sinh. Nhiều loài trong chi này ăn tảo đơn bào như tảo cát, những loài khác ăn động vật phù du hoặc sinh vật đáy không xương sống nhỏ hơn.

Các loài
Chi này bao gồm loài Macrostomum lignano, một sinh vật mô hình mới cho các nghiên cứu trong các lĩnh vực khác nhau của sinh học, bao gồm sinh học phát triển, tái sinh, tế bào thân, lão hóa, độc chất học, bộ gen học và tiến hóa

Chú thích

Macrostomidae


title: Verdana

text:
Verdana là một kiểu chữ thuộc loại humanist sans-serif, được Matthew Carter thiết kế cho tập đoàn Microsoft, với các hướng dẫn hiển thị font được Thomas Rickner và rồi Monotype thực hiện bằng tay. Nhu cầu có một kiểu chữ thế này được Virginia Howlett thuộc nhóm thuật in máy của Microsoft chấp nhận. Cái tên "Verdana" xuất phát từ sự kết hợp giữa từ verdant (thứ gì đó màu xanh lục), và Ana (tên của con gái lớn nhất của Howlett).

Những đặc trưng có thể nhận biết bằng mắt
Những đặc trưng của kiểu chữ này là:
Kiểu chữ thường
dấu chấm trên đầu chữ i có dạng hình vuông
chữ j thường có một thanh ngắn trên đầu nhô về bên trái
chữ a thường có hai tầng (double-storey a)

Kiểu chữ hoa
chữ Q' hoa có đuôi nằm dưới đường chuẩn
chữ J có móc nhẹ
có hai kiểu chữ R hoa khác nhau: một có đuôi thẳng và một có đuôi cong.
chữ I hoa có hai thanh ngắn ở trên và dưới

Mô tả

Mang các đặc điểm tương tự các kiểu chữ humanist sans-serif khác như Frutiger, Verdana được thiết kế để vẫn đọc được ở kích thước nhỏ trên màn hình máy tính. Để tăng tính rõ ràng, nhà thiết kế chọn không sử dụng serif ("chân" như trong font Times New Roman), dùng kích thước x-height lớn, tỉ lệ chữ rộng, khoảng cách giữa các ký tự lớn, lỗ hở (ở các ký tự a, b, d, e, g, o, p, và q) lớn, đồng thời nhấn mạnh các điểm khác giữa các ký tự tương tự.

Một ví dụ về sự chu đáo trong thiết kế các ký tự tương tự là chữ số 1 (một) trong Verdana có một đoạn ngang và một móc ở phía trên bên trái để phân biệt với chữ l thường và chữ I hoa. Thiết kế này cũng tượng tự như ký tự số 1 ở kiểu chữ loại sans-serif News Gothic và Franklin Gothic của Morris Fuller Benton.

Độ phổ rộng

Từ năm phát hành 1996, Verdana được đưa vào các phiên bản hệ điều hành Windows, cũng như các bộ phần mềm Office và Internet Explorer trên cả hệ Windows lẫn Mac OS. Từ Mac OS X phiên bản 10.4, kiểu chữ này còn được đưa vào cả chính hệ điều hành. Ngoài ra, cho tới năm 2002, người dùng vẫn có thể tải về Verdana từ trang web của Microsoft dưới dạng phần mềm miễn phí (các tập tin ".exe" cho hệ điều hành Microsoft Windows và ".sit.hqx" cho Mac OS X) dưới giấy phép độc quyền, chỉ rõ một số giới hạn trong việc sử dụng và phân phối, và cho phép người dùng đầu cuối sử dụng trên bất cứ hệ thống nào hỗ trợ cài đặt bằng các tập tin ".exe" hay ".sit.hqx" và hỗ trợ font TrueType. Ngay cả bây giờ, bạn vẫn có thể tải về các tập tin của kiểu chữ này một cách hợp pháp từ nhiều trang web khác nhau không thuộc Microsoft - xem phần liên kết ngoài để rõ. Có điều rằng, chúng chỉ chứa các phiên bản cũ của Verdana - các phiên bản mới hơn không được phát hành theo dạng miễn phí nữa. Verdana cũng là một trong số các kiểu chữ được dùng trong chức năng đọc sách của iPad.

Theo một nghiên cứu dài hạn, Verdana có trên 99.70% các máy dùng Windows, 98.05% máy dùng Mac OS, và 67.91% trên các máy dùng hệ điều hành miễn phí và mã nguồn mở như Linux.

Các biến thể
Verdana Ref là một phiên bản riêng của Verdana để dùng trong Microsoft Reference. Nó được dùng trong Microsoft Bookshelf 2000, Encarta Encyclopedia Deluxe 99, Encarta Virtual Globe 99, Office 2000 Premium, Publisher 2000. MS Reference Sans Serif là một phiên bản dẫn xuất từ Verdana Ref với các kiểu in đậm và in nghiêng. Gia đình font này cũng được kèm theo bộ Microsoft Encarta. Kiểu chữ Tahoma cũng tương tự như Verdana nhưng khoảng cách giữa các ký tự thấp hơn. Nina, một font cơ bản trong Windows Mobile, là một phiên bản hẹp hơn của Tahoma và Verdana.

Verdana Pro là phiên bản mở rộng trả phí của Verdana.

Lỗi xảy ra với một số cụm ký tự
Trước đây, Verdana (bản 2.43) đặt dấu trong các ký tự tổ hợp có dấu sai vị trí, khiến chúng hiển thị trên ký tự phía sau thay vì hiện tại. Điều này làm cho nó không thích hợp để dùng với các văn bản Unicode ở các ngôn ngữ như Cyrillic hay Greek. Lỗi này không xuất hiện khi ta chỉ dùng các ký tự la tinh. Lý do cho lỗi này là một số bộ máy hiển thị font thay thế chuỗi ký tự cơ bản + ký tự tổ hợp bằng một glyph của ký tự có sẵn. Lỗi này sau đó được sửa trong phiên bản đi kèm Windows Vista. Nó cũng đã được sửa trong phiên bản Verdana 5.0.1 trên Windows XP qua một bản sửa lỗi từ Microsoft.

Giải thưởng
Kiểu chữ này được chọn trao giải Thiết kế bậc nhất nước Anh (the Best Of British Design Award) ở tuần báo nghệ thuật The Culture Show của BBC Two số ngày 26 tháng 01 năm 2006.

Sử dụng
Năm 2008, trong quá trình hợp nhất với Northwest Airlines và là kết quả của việc làm mới thương hiệu, Delta Airlines đã thay đổi kiểu chữ trên logo chính thức của mình từ Times New Roman sang Verdana.

Ghi chú

Tham khảo
"Interview with Matthew Carter, designer of Verdana and Georgia"
"Interview with Virginia Howlett, mother of Verdana" Retrieved ngày 9 tháng 9 năm 2005
Friedl, Friedrich, Nicolaus Ott and Bernard Stein. Typography: An Encyclopedic Survey of Type Design and Techniques through History. Black Dog & Leventhal: 1998. ISBN 1-57912-023-7.
Macmillan, Neil. An A–Z of Type Designers. Yale University Press: 2006. ISBN 0-300-11151-7.

Liên kết ngoài

Verdana font information (Microsoft typography)
Verdana Ref font information (Microsoft typography)
Channel Verdana (Microsoft typography)
Downloadable version of Verdana

Microsoft
Phông chữ kiểu sans-serif


title: Haikouichthys

text:
Haikouichthys  là một chi tuyệt chủng động vật có xương sống trong động vật có hộp sọ được cho là đã sống 530 triệu năm trước đây, trong thời gian bùng nổ kỷ Cambri của cuộc sống đa bào. Haikouichthys đã có một hộp sọ được xác định và các đặc điểm khác đã dẫn các nhà khảo cổ gọi nó là một động vật có hộp sọ thật sự, và thậm chí được cho là một trong những loài cá sớm nhất.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Myllokunmingiidae
Cá kỷ Cambri


title: Sơ yếu lý lịch

text:
Trong tiếng Việt, sơ yếu lý lịch có thể được hiểu là:
 Một bản kê khai lý lịch của bản thân như: tên, tuổi, ngày tháng năm sinh, nơi sinh, tên cha, tên mẹ và những liên hệ khác của nhân thân, thường được dùng làm giấy tờ, tài liệu lưu trữ, cho việc giải quyết các công việc, làm hồ sơ, thủ tục hành chính, đơn nhập học, các thủ tục tố tụng... nó là những thông tin căn bản nhất về một người.
 Một lý lịch trích ngang hay còn gọi là sơ lược lý lịch, dùng để xin việc
 Hồ sơ xin việc (CV).


title: Chae Myung-shin

text:
Chae Myung-shin (Hangul: 채명신) là trung tướng lục quân và sĩ quan chỉ huy của các lực lượng quân sự Hàn Quốc tham chiến trong chiến tranh Việt Nam.

Binh nghiệp

Chiến tranh Triều Tiên
Chae sinh ngày 27 tháng 11 năm 1926 tại Koksan, Hwanghae Bắc và từng là chỉ huy trưởng của một quân đoàn du kích Hàn Quốc trong chiến tranh Triều Tiên.

Chiến tranh Việt Nam

Chae tốt nghiệp Học viện Quân sự Hàn Quốc vào năm 1949. Ông được tổng thống Park Chung-hee bổ nhiệm là sĩ quan chỉ huy cao cấp nhất của các lực lượng quân sự Hàn Quốc tham chiến cùng với quân đội Hoa Kỳ và đồng minh hỗ trợ cho Việt Nam Cộng hòa trong chiến tranh Việt Nam. Là người nắm quyền trên mặt trận chiến tranh phản du kích, Chae đã áp dụng những chiến lược cực kỳ cứng rắn và quyết liệt đối với tất cả những người bị nghi ngờ là Việt Cộng hoặc có liên hệ, hỗ trợ cho Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam cùng Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Những chính sách bị đánh giá là tàn ác của Chae đã gây ra sự bất đồng sâu sắc với đại tướng William Westmoreland (chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Lục quân Hoa Kỳ).

Sau khi xảy ra vụ thảm sát Phong Nhất và Phong Nhị, Westmoreland đã nhiều lần yêu cầu Chae điều tra sự việc. Đáp lại, Chae nói kẻ gây tội ác là Việt Cộng. Tuy nhiên, đại tá Robert Cook (thanh tra trưởng lục quân Hoa Kỳ) kết luận rằng vụ thảm sát này là do quân đội Hàn Quốc dưới quyền chỉ huy của Chae gây ra.

Sự nghiệp chính trị
Sau khi rời quân ngũ vào năm 1972, ông chuyển sang đảm nhiệm vai trò Đại sứ Hàn Quốc, lần lượt tại Thụy Điển, Hy Lạp và Brasil.

Sự nghiệp văn học
Chae cũng từng viết một số cuốn sách. Ông xuất bản hồi ký Bên kia Giới hạn (사선을 넘고넘어) vào năm 1994. Trong tác phẩm này, Chae đề cập đến cuộc kháng chiến chống Nhật, chiến tranh Triều Tiên cũng như những người phụ nữ mua vui Hàn Quốc trong thời kỳ Đế quốc Nhật Bản chiếm đóng bán đảo Triều Tiên. Ông mất ngày 25 tháng 11 năm 2013 ở tuổi 86 do bệnh mãn tính.

Xem thêm
Hàn Quốc trong chiến tranh Việt Nam
Tội ác của Quân đội Hoa Kỳ và đồng minh trong chiến tranh Việt Nam

Tham khảo

Nhân vật trong chiến tranh Việt Nam
Trung tướng Quân đội Hàn Quốc
Người chống cộng Hàn Quốc


title: Phúc bồn tử

text:
Phúc bồn tử (chữ Hán: 覆盆子) có thể đề cập đến một trong số các loài hay nhóm loài thực vật dưới đây:
Rubus idaeus nói riêng và phân chi Idaeobatus thuộc Chi Mâm xôi nói chung, theo tên gọi trong tiếng Việt lĩnh vực Đông y cũng như trong tiếng Trung. Còn trong tiếng Triều Tiên thì "Phúc bồn tử" (Hangul: 복분자) đặc biệt chỉ loài Rubus coreanus.
Fragaria vesca thuộc Chi Dâu tây, theo cuốn từ điển Việt–Latinh Nam Việt Dương Hiệp Tự vị.
Các loài thuộc Chi Lý chua (Ribes), theo một số sách báo tiếng Việt khác.


title: Bão Wukong (2000)

text:
Bão Wukong (tên chỉ định quốc tế:0016, tên chỉ định JTWC: 23W, tên NCHMF: Bão số 4) là một cơn bão nhiệt đới cuồng phong hình thành trên khu vực Biển Đông vào ngày 6 tháng 9 năm 2000 và tan ngày 10 tháng 9 năm 2000 trên địa phận Thái Lan.

Từ một vùng thấp hình thành trên khu vực phía Đông Biển Đông, nó đã mạnh lên thành một áp thấp nhiệt đới rồi bão vào ngày 6 tháng 9. Nó tiếp tục mạnh lên thành bão cuồng phong vào ngày 8 tháng 9 và ngày 10 tháng 9 năm 2000, tâm bão đã đổ bộ vào tỉnh Hà Tĩnh của Việt Nam, dưới dạng cơn bão nghiêm trọng, gây ra một đợt mưa lớn trên diện rộng cho Trung Bộ Việt Nam.

Tên bão : Wukong được đặt bởi Trung Quốc, có nghĩa là "Tôn Ngộ Không". Tên bão này được sử dụng lại vào các năm 2006, 2012, 2018

Lịch sử hình thành

Ngày 4 tháng 9, JMA phát hiện một áp thấp nhiệt đới ở vùng biển Tây Philippines. Nó đứng im cho đến khoảng 12 giờ (UTC) ngày 5 tháng 9 thì mới bắt đầu di chuyển theo hướng ngược chiều kim đồng hồ. Cùng ngày, Việt Nam phát tin áp thấp nhiệt đới. Sau đó nó mạnh lên thành bão vào khoảng 0 giờ (UTC) ngày 6 tháng 9 năm 2000. Nó tiếp tục tăng cường để đạt được cường độ bão cuồng phong lúc 18:00 (UTC) ngày 07 tháng 9 và đạt đến cường độ mạnh nhất của nó với sức gió tối đa 75 hải lý (140 km/h) lúc 06 giờ (UTC) ngày 08 tháng 9. JTWC cũng nâng mức cảnh báo lên cấp 2. Sau đó bão suy yếu dần, bão Wukong đi ven dọc bờ biển phía nam của đảo Hải Nam ngày 09 tháng 9, lúc này Việt Nam phát tin bão khẩn cấp. Sáng sớm 10/9 khi đến vùng biển ngoài khơi tỉnh Hà Tĩnh (cách đèo Ngang khoảng 70 km về phía đông), bão suy yếu xuống cấp 10, giật trên cấp 10, chuyển hướng tây tây nam, trưa 10 tháng 9 đổ bộ vào đất liền thuộc địa phận tỉnh Hà Tĩnh (tâm bão đi qua huyện Kỳ Anh). Sau khi đổ bộ nó suy yếu thành áp thấp nhiệt đới rồi vùng thấp ở phía đông bắc của Thái Lan lúc 12 giờ (UTC) cùng ngày.

Ảnh hưởng

Việt Nam
Do ảnh hưởng của bão, khu vực đồng bằng Bắc Bộ và Trung Bộ đã có gió cấp 6,7. Một số nơi ở Nghệ An, Hà Tĩnh có gió cấp 8. Bão gây ra mưa lớn cho khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ. Việt Nam trong các ngày 9-10-11 tháng 9.
Thiệt hại do bão chưa rõ nhưng rất lớn, khoảng trên 1,5 triệu USD.

Tên bão
Wukong (), là một tên bão do Trung Quốc đặt nên, có nghĩa là "Tôn Ngộ Không", một nhân vật trong phim Tây du ký.

Xem thêm
Bão Lekima (2007)
Bão Wutip (2013)
Bão Cecil (1985)

Tham khảo

Việt Nam năm 2000
Bão tại Việt Nam
Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2000


title: Fleetwings BQ-1

text:
Fleetwings BQ-1 là một loại máy bay không người lái đầu tiên – vào thời điểm nó được tạo ra, người ta coi như như một máy bay không người lái đột kích – do Fleetwings phát triển trong Chiến tranh thế giới II cho Không quân Lục quân Hoa Kỳ. Chỉ có 1 chiếc được chế tạo, chương trình bị hủy bỏ do mẫu thử rơi trong chuyến bay đầu tiên.

Tính năng kỹ chiến thuật (XBQ-1)

Xem thêm

Tham khảo

Chú thích

Tài liệu

BQ-1
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1940
Máy bay không người lái Hoa Kỳ 1940–1949
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay không người lái
Máy bay hai động cơ cánh quạt
Máy bay cánh trên
Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ


title: Fleetwings BQ-2

text:
Fleetwings BQ-2 là một loại máy bay không người lái đầu tiên – vào thời điểm nó được tạo ra, người ta coi như như một máy bay không người lái đột kích – do Fleetwings phát triển trong Chiến tranh thế giới II cho Không quân Lục quân Hoa Kỳ. Chỉ có 1 chiếc được chế tạo, chương trình bị hủy bỏ ngay sau đó.

Tính năng kỹ chiến thuật (XBQ-2A)

Xem thêm

Tham khảo

Chú thích

Tài liệu

BQ-2
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1940
Máy bay không người lái Hoa Kỳ 1940–1949
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay không người lái
Máy bay hai động cơ cánh quạt
Máy bay cánh trên
Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ


title: Fairchild BQ-3

text:
Fairchild BQ-3, còn gọi là Model 79, là một loại máy bay không người lái đầu tiên – vào thời điểm nó được tạo ra, người ta coi như như một máy bay không người lái đột kích – do Fairchild Aircraft phát triển từ loại AT-21 Gunner trong Chiến tranh thế giới II cho Không quân Lục quân Hoa Kỳ. Chỉ có 2 chiếc được chế tạo, chương trình bị hủy bỏ ngay sau đó.

Tính năng kỹ chiến thuật (XBQ-3)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

BQ-1
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1940
Máy bay không người lái Hoa Kỳ 1940–1949
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay không người lái
Máy bay hai động cơ cánh quạt
Máy bay cánh trên
Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ


title: Cồn Quy

text:
Cồn Quy còn có tên gọi khác là Cồn Cát thuộc địa bàn hai xã Tân Thạch và Quới Sơn, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre, Việt Nam.

Giới thiệu sơ lược

Đây là một trong bốn cồn nằm trên sông Mỹ Tho (một đoạn của sông Tiền) được đặt theo quan niệm tứ linh mang điềm an lành hạnh phúc là: long, lân, quy, phụng. Cồn Rồng là "long", cồn Thới Sơn là "lân", cồn Cát là "quy", và cồn Tân Vinh là "phụng". Cách trung tâm thành phố Bến Tre 22 km theo đường sông.

Cồn Quy có lịch sử hình thành trên trăm năm. Thuở xa xưa, cồn chỉ là mỏm đất hoang vu, cỏ cây rậm rạp, không ai cất nhà ở và chưa ai khai phá. Người ta bắt đầu khai phá cồn từ những năm 1950. Giữa Cồn có một nhà thờ Tin Lành do tiền nhân hồi khai hoang lập đất đã dựng nên.

Ban đầu, cồn Quy có diện tích khoảng 60 - 70 ha, đến nay do bồi đắp tự nhiên, diện tích cồn đã lên đến 170 ha. Hàng năm, nhờ phù sa bồi đắp nên Cồn Qui ngày càng được mở rộng, ngày càng có nhiều hộ dân đến đây sinh sống và khai thác đất trồng hoa màu và các loại cây ăn trái có tiếng như: nhãn (nhiều và nổi tiếng nhất), sapôchê, bưởi, roi, xoài, mít tố nữ, v.v...
Năm 1998, toàn bộ đất vườn cồn Quy đã xây dựng hoàn chỉnh hệ thống đê bao khép kín, nhờ vậy mỗi năm đến mùa lũ, các vườn cây không còn bị ngập nước, khiến cây chết và thất mùa.

Ngoài nghề làm vườn, làm kẹo dừa (đặc sản của tỉnh); những năm gần đây, người dân cồn Quy còn có nghề chăn nuôi: nuôi heo, nuôi ong lấy mật... Ong cồn Quy chắt mật từ hoa nhãn nên cho mật có vị đậm đà riêng.

Đến cồn Quy, ngoài việc thưởng thức các món ăn ngon mang đậm chất vùng miền, du khách còn được đưa đi tham quan bằng xuồng, được mời dùng các loại trái cây tươi và nghe ca cổ (vọng cổ, các điệu lý), v.v...

Một vài hình ảnh

Xem thêm
 Cồn Long (cồn Rồng)
 Cù lao Thới Sơn (cồn Lân)
 Cồn Phụng

Chú thích

Địa lý Bến Tre
Cồn


title: Melbourne Cup

text:
Melbourne Cup là cuộc đua ngựa thuần chủng lớn của Úc. Được gọi là "cuộc đua dừng lại cả một quốc gia", nó là một cuộc đua 3.200 mét cho ngựa từ ba tuổi trở lên. Đó là cuộc đua "hai dặm" giàu nhất thế giới, và một trong những cuộc đua sân cỏ giàu nhất. Được thực hiện bởi Victoria Racing Club tại Trường đua ngựa Flemington tại Melbourne, Victoria, sự kiện bắt đầu vào 3 giờ chiều vào ngày thứ Ba đầu tiên trong tháng 11.

Cuộc đua đầu tiên được tổ chức vào năm 1861 với đoạn đường hơn hai dặm (khoảng 3218 mét), nhưng đã được rút ngắn xuống còn 3.200 mét (2,0 dặm) vào năm 1972 khi Úc thông qua hệ thống đo lường mét. Việc này làm giảm khoảng cách bằng 18,688 m (61,31 ft), và kỷ lục của cuộc đua năm 1968 là 3min.19.1sec của con ngựa Lover Rain đã được điều chỉnh phù hợp là 3min.17.9sec. Giữ kỷ lục hiện nay là con Kingston Rule năm 1990 với thời gian 3 phút16.3sec.

Tiền giải thưởng
Tổng giá trị giải bằng tiền cho cuộc đua năm 2011 là A$6,175,000, công với cúp chiến thắng giá trị $125,000. 10 con ngựa dẫn đầu nhận giải thưởng bằng tiền, với con đứng đầu được thưởng $3.3 triệu, con thứ 10 nhận $115,000. Tiền giải thưởng được chia cho từng con theo tỉ lệ: 85% cho chủ ngựa, 10% cho người dạy và 5% cho nài ngựa.

Cúp chiến thắng

Ngày lễ
Ngày Melbourne Cup day là ngày nghỉ lễ cho tất cả Melbourne và một số vùng lân cận khác của Bang Victoria. Một số thành phố và thị trấn khác của bang Victoria không lấy ngày này làm ngày lễ vì họ có lễ mùa xuân riêng của mình. Công nhân viên chức chính phủ của Liên Bang làm việc tại Bang Victoria cũng được nghỉ.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Official Melbourne Cup Carnival website
 Flemington on Cup Day from the National Museum of Australia
 New Zealand and the Melbourne Cup (NZHistory.net.nz)
 NZ and the Cup
 The Melbourne Cup Research Guide
 Recordings of Ken Howard calling the 1941 and 1952 Melbourne Cup were added to the National Film and Sound Archive of Australia's Sounds of Australia registry in 2011.
 Early silent films of the 1896 Melbourne Cup race provided by Australian Screen Online

Văn hóa Úc
Thể thao Melbourne


title: Đăng ten

text:
Đăng ten (từ tiếng Pháp: dentelle) hay ren là một loại vải đan thủng, thuộc hàng thủ công nhưng nay cũng làm bằng máy. Người thợ có thể tạo lỗ thủng bằng cách rút chỉ từ một miếng vải nguyên vẹn nhưng thông thường thì người làm đăng ten cố ý đan lỗ thưa. Nghề đăng ten xuất phát từ Âu châu hình thành vào cuối thế kỷ 15, đầu thế kỷ 16. Đăng ten dùng chỉ móc, vặn, hoặc bện lại với nhau thành mảnh vải thưa có hình mỹ thuật.

Chỉ đan đăng ten xưa làm bằng lanh, tơ lụa và cả vàng bạc cũng được xe thành chỉ. Nay thì chuộng chỉ bông vải hoặc sợi nhân tạo.

Việt Nam
Nghề đăng ten du nhập Việt Nam vào khoảng năm 1900 thời Pháp thuộc do một phụ nữ người Pháp tên Autigeon dạy cho dân vùng Thường Tín. Năm 1902 và 1903 nhân cuộc đấu xảo Hà Nội đã có triển lãm hàng đăng ten độc đáo sản xuất ở Bắc Kỳ.

Tên bà Autigeon sau được dùng đặt tên cho con phố ở Hà Nội. Con đường đó đến thập niên 1950 đổi tên thành đường Đặng Tất.

Chú thích

Vải
Từ gốc Pháp


title: Radioplane OQ-2

text:
Radioplane OQ-2 là loại máy bay không người lái sản xuất hàng loạt đầu tiên của Hoa Kỳ.

Tính năng kỹ chiến thuật (OQ-2)

Xem thêm
 Danh sách máy bay quân sự của Hoa Kỳ

Tham khảo

This article contains material that originally came from the web article Unmanned Aerial Vehicles by Greg Goebel, which exists in the Public Domain.

Liên kết ngoài
 "The Radioplane Target Drone" a complete history of Radioplane in the WW2 era.

Máy bay Radioplane
Máy bay mục đích đặc biệt Hoa Kỳ 1940–1949
Máy bay không người lái Hoa Kỳ 1940–1949
Máy bay quân sự
Máy bay mục đích đặc biệt
Máy bay không người lái
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Trần Nguyên Quang

text:
Trần Nguyên Quang (chữ Hán: 陳元光, 657 - 711), tự Đình Cự, hiệu Long Hồ, người núi Phù Quang, Quang Châu  tướng lĩnh, quan viên nhà Đường thời Vũ thái hậu nhiếp chính, có công khai phá Chương Châu, được dân gian tôn sùng là Khai Chương thánh vương.

Tiểu sử
Nguyên Quang sinh ngày 16/2 ÂL năm Hiển Khánh thứ 2 (657), mất vào ngày 5/11 ÂL năm Cảnh Vân thứ 2 (711). Nguyên quán của ông được cho là Cố Thủy, hoặc Yết Dương, hoặc Hà Đông (nay thuộc Sơn Tây), nhưng phần lớn tài liệu cho là Cố Thủy.

Nguyên Quang từ nhỏ đọc khắp kinh thư, làu thông tử sử, tự viết ra binh pháp, xạ pháp (phép bắn tên) mà luyện tập. Năm lên 13, được nạp chức Hương tiến, theo cha là Lĩnh Nam hành quân tổng quản Trần Chính đến nhiệm sở.

Năm 669, Trần Chính mất khi đang ở chức, Nguyên Quang tập chức của cha, nhận phong Tả Ngọc Kiềm vệ Dực phủ Tả lang tướng, lập tức tiến đánh cuộc nổi dậy của người Quảng Đông là Trần Khiêm liên kết với thủ lĩnh người Man là Miêu Tự Thành, Lôi Vạn Hưng đang nhắm vào Triều Dương, đàn áp được.

Năm 681, giặc cướp nổi lên đánh phá làng mạc ven Nam Hải, Tuần Châu tư mã Cao Vương Định nhận lệnh đánh dẹp, truyền hịch gọi Nguyên Quang. Ông theo đường nhỏ tập kích lũy giặc, bắt giết hàng vạn tên, nhờ công được tiến Chính nghị đại phu, Lĩnh Nam hành quân tổng quản.

Năm 683, Nguyên Quang cho rằng khu vực Mân Nam, bắc đến Tuyền Châu , nam đến Triều Châu, tây đến Cống Châu, dân cư Man – Hán hỗn tạp, không thể chỉ dùng vũ lực để áp chế, mà còn phải dùng lễ giáo để vỗ về, nên dâng biểu xin lập châu. Năm Thùy Củng thứ 2 (686), Võ Hậu chuẩn tấu, kiến lập Chương Châu (trước gọi là quận Chương Phổ), quản hạt 2 huyện Chương Phổ, Hoài Ân; nhận lệnh làm thứ sử Chương Châu kiêm huyện lệnh Chương Phổ. Trong thời gian Nguyên Quang tại nhiệm, củng cố thủy lợi, phát triển nông nghiệp, tổ chức phủ học, bồi dưỡng nhân tài, khiến cho trăm họ được an cư lạc nghiệp.

Năm 711, các con của Miêu Tự Thành, Lôi Vạn Hưng nổi dậy, Nguyên Quang đưa khinh kỵ đi đánh, do bộ binh chưa đến kịp nên giao chiến bất lợi, bị tướng địch Lam Phụng Cao  đâm bị thương, mất trên đường lui quân.

Tác phẩm
Đến nay vẫn còn hơn 50 bài thơ và tác phẩm Long Hồ tập của Trần Nguyên Quang.

Tham khảo
Do sử đời Đường (Cựu – Tân Đường thư) không lập truyện về Trần Nguyên Quang, phần lớn tiểu sử của ông được biết đến dựa vào Bành Trạch (đời Minh, biên soạn) – Chương Châu phủ chí, nhưng tài liệu này đến nay có nhiều dị bản. Ngoài ra còn nhiều tài liệu như Phan Tồn Thực (đời Đường) – Chương Nam Trần thị thế hệ ký, Âu Dương Chiêm (đời Đường) – Trung Nghị Văn Huệ công hành trạng, Hứa Thiên Chính (vốn là phó tướng của Nguyên Quang) - Khai Chương thủy tổ hành trạng, Quách Bùi (đời Minh) - Quảng Đông thông chí,… tồn tại nhiều dị biệt, không thể khảo cứu.

Chính sử chỉ ghi nhận 3 tờ biểu của Trần Nguyên Quang là Thỉnh kiến châu huyện biểu (xin lập châu huyện, năm 683), Chương Châu thứ sử tạ biểu (tạ ơn, 686), Thỉnh trí lại biểu (xin đặt các viên lại, 688).

Gia đình
Các tài liệu ghi chép khác nhau về tổ tịch của Trần Nguyên Quang, nhưng hầu như thống nhất như sau: Ông nội là Trần Đức, bà nội họ Ngụy. Cha là Trần Chính, mẹ họ Quách. Vợ họ Chung, họ Ninh, họ Tống. Con là Trần Hướng. Cháu là Trần Phong. Chắt là Trần Mô.

Hướng, Phong, Mô nối nhau làm thứ sử Chương Châu.

Ghi nhớ
Sau khi Nguyên Quang mất, người dân thương tiếc, tạm chôn ở Đại Trì Nguyên thuộc Tuy An Khê  (đến nay di chỉ vẫn còn). Triều đình ban chiếu truy tặng Báo Thao vệ trấn quân. Năm Khai Nguyên thứ 4 (716), dời mộ về Lý Úc Xuyên thuộc Chương Phổ, có chiếu lập miếu, gọi là Trần tướng quân từ, ban nhạc khí, tế khí, truy phong Dĩnh Xuyên hầu, con cháu nối đời làm Thứ sử.

Năm Trinh Nguyên thứ 2 (786) lại dời mộ về Long Khê ; nhằm thuận tiện cho việc tế tự, có sắc cho quan viên Hữu tư cải táng ở núi Cao Pha, Tùng Châu, sông Cửu Long thuộc châu trị  cho lập thêm miếu, miếu cũ gọi là Tây miếu.

Thời Ngũ Đại Thập Quốc, truy phong Quảng Tế vương.

Năm 1074 Bắc Tống, truy phong Trung Ứng hầu.

Năm 1130 Nam Tống, phía bắc thành Chương Châu lập thêm 1 tòa miếu, gọi là Bắc miếu. Năm 1143, phong Khai Chương chủ thánh vương; năm 1146, phong Linh Chứ vương.

Đầu đời Minh phong Chiêu Liệt hầu, nhưng nhân dân Phúc Kiến trong nội địa hay di dân đến Đài Loan vẫn tôn sùng là Khai Chương thánh vương, nhiều nơi lập miếu thờ phụng.

Ngày nay tại Cố Thủy và Chương Châu đều cho dựng tượng của Nguyên Quang.

Chú thích

Võ tướng nhà Đường
Nhân vật chính trị nhà Đường
Người Hà Nam (Trung Quốc)
Sinh năm 657
Mất năm 711


title: Quang Hải (nhạc trưởng)

text:
Giáo sư tiến sĩ – Nghệ sĩ nhân dân Quang Hải (1935 – 3 tháng 11 năm 2013) nguyên là Giám đốc Nhà hát Giao hưởng hợp xướng nhạc vũ kịch Việt Nam, nguyên giám đốc đầu tiên của Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh. Ông là người Việt Nam duy nhất cho đến nay đã chỉ huy Dàn nhạc nghệ sĩ công huân Nga, dàn nhạc nổi tiếng nhất thế giới với nhiều buổi diễn và là người viết nhiều bản concerto nhất Việt Nam. Ông cũng là người Việt Nam thứ hai lấy bằng Tiến sĩ nghệ thuật ở nước ngoài, sau Giáo sư Trần Văn Khê.

Sự nghiệp
Nghệ sĩ nhân dân Quang Hải tên thật là Huỳnh Tấn Sĩ. Ông sinh năm 1935 tại xã Tân Hội, huyện Cai Lậy, tỉnh Mỹ Tho (nay là xã Tân Hội, thị xã Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang).

Năm 1954, ông Tập kết ra Bắc.

Năm 1956, ông được cử đi học tại Nhạc viện Léningrad Liên Xô.

Năm 1968, Quang Hải tốt nghiệp tiến sĩ chỉ huy dàn nhạc và lý luận phê bình ở Nhạc viện Léningrad tại Sankt-Peterburg.

Giai đoạn 1970 – 1975, ông làm Giám đốc Nhà hát Giao hưởng hợp xướng nhạc vũ kịch Việt Nam ở Hà Nội.

Năm 1975, Ông là giám đốc đầu tiên của Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh.

Từ năm 1982 đến 1999 Giáo sư Hải đã làm việc ở nhiều vị trí khác nhau như: Ủy viên Hội đồng Âm nhạc quốc gia (thành viên của Hội đồng Âm nhạc quốc tế), Ủy viên Thường vụ Ban Chấp hành Hội Nhạc sĩ Việt Nam khóa III (1983 – 1989), Ủy viên Hội đồng Học hàm ngành văn hóa nghệ thuật (1981 – 1999).

Năm 1998, Nghệ sĩ nhân dân Quang Hải về hưu, tuy nhiên ông vẫn tiếp tục làm việc trong vai trò Ủy viên Hội đồng Khoa học của Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời vẫn liên tục tham gia công tác giảng dạy bậc cao học cho đến khi sức khỏe yếu hẳn.

Ông từ trần lúc 22 giờ 45 ngày ngày 3 tháng 11 năm 2013 tại Bệnh viện Thống Nhất Thành phố Hồ Chí Minh, sau khi đã mổ thoát vị cơ hoành cách đó bốn tháng. Ông hưởng thọ 79 tuổi. Ông được an táng tại nghĩa trang Hội tương tế Bến Tre ở Bình Dương.

Gia đình
Ông có con gái là Nghệ sĩ ưu tú Hoàng Điệp, Giảng viên chuyên ngành Chỉ huy hợp xướng và các môn kiến thức âm nhạc của Khoa Lý luận – Sáng tác – Chỉ huy thuộc Nhạc Viện thành phố Hồ Chí Minh.

Công trình
Nghệ sĩ nhân dân Quang Hải có hơn 60 công trình khoa học, tiểu luận, tham luận cùng hàng trăm bài báo trong và ngoài nước.

Ông dàn dựng hai vở nhạc kịch Việt Nam và một vở ballet. Ông cũng chỉ huy rất nhiều các chương trình giao hưởng và biểu diễn tại Việt Nam.

Ông đã sáng tác nhạc cho 36 vở kịch nói, cải lương, kịch truyền hình, phim và múa.

Giáo sư Quang Hải là người đầu tiên khởi xướng và tổ chức đào tạo Tiến sĩ âm nhạc tại Việt Nam và đã trực tiếp đào tạo trên 50 nghiên cứu sinh, cao học và đại học.

Giáo sư Hải đã sáng tác 3 tổ khúc giao hưởng, 2 concerto cho đàn tranh và dàn nhạc giao hưởng, fantasie cho piano biến tấu trên chủ đề Lý tầm quân, hoà tấu cho dàn nhạc dân tộc Ngày hội, Giao hưởng – đại hợp xướng Chuỗi ngọc biển Đông, giao hưởng – thanh xướng kịch Ký ức Hồ Chí Minh...

Nhận xét

Vinh danh
 Năm 1991, Nghệ sĩ Quang Hải được phong hàm Giáo sư.
 Năm 1993, Giáo sư Quang Hải được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân.
 Giải thưởng Nhà nước năm 2001..
 Huân chương Lao động hạng I..
 Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng 3.
 Huân chương Hữu nghị Hoàng gia Campuchia.
 Huy chương kháng chiến hạng I.
 Huy chương Chiến sĩ văn hóa.
 Huy chương Vì sự nghiệp giáo dục..

Kỷ lục về tác phẩm cho nhạc cụ dân tộc và dàn nhạc giao hưởng
Giáo sư Quang Hải được xem là người đã sáng tác nhiều concerto nhất Việt Nam, 7 tác phẩm. Với tác phẩm viết cho nhạc cụ dân tộc, sách Vietbook 2007 đã ghi nhận ông là "Người có tác phẩm độc tấu nhạc khí dân tộc hòa với dàn nhạc giao hưởng (concerto, variation) nhiều nhất Việt Nam". Cho đến năm 2013, Giáo sư Hải đã có hơn tới 11 tác phẩm viết theo các loại này.

Xem thêm
 Hoàng Điệp (nhạc trưởng)
 Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh
 Concerto

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Nghệ sĩ Nhân dân-quang-hai-qua-doi-20131104103622662.htm GS.TS-Nghệ sĩ Nhân dân Quang Hải qua đời, Báo Người Lao động Điện tử, Thứ Hai, 04/11/2013 11:17.
 Vĩnh biệt Nghệ sĩ Nhân dân Quang Hải: Nhớ "cây đũa vàng" một thời, Báo Lao động - Cơ quan của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Số 256 - Thứ tư 06/11/2013 00:25
 sĩ Nhân dân-Quang-Hai-Nguoi-viet-nhieu-concerto-nhat-Viet-Nam.html GS -TS- Nghệ sĩ Nhân dân Quang Hải: Người viết nhiều concerto nhất Việt Nam, Tạp chí Sông Hương, 08:54 | 29/01/2010
 Tiếng Concerto đầu đàn đã tắt…, Báo Năng lượng mới], 13:42 | 05/11/2013

Sinh năm 1935
Mất năm 2013
Người Mỹ Tho
Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
Giáo sư Việt Nam
Nhạc trưởng Việt Nam
Giải thưởng Nhà nước
Huân chương Lao động hạng Nhất
Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Ba
Huy chương Vì sự nghiệp giáo dục
Huy chương Chiến sĩ văn hóa
Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhì
Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất
Nhạc sĩ Việt Nam thế kỷ 20
Nhạc sĩ Việt Nam thế kỷ 21
Nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam
Đạo diễn sân khấu Việt Nam


title: Khu bảo tồn Dja Faunal

text:
Khu bảo tồn Dja Faunal là một khu dự trữ động vật, có sự đa dạng các loài, cùng với nhiều loài đang bị đe dọa. Khu bảo tồn nằm trên ranh giới của sông Dja, gần như bao quanh hoàn toàn (ngoại trừ khu vực phía đông) khiến nó trở thành một khu rừng nhiệt đới lớn và được bảo vệ tốt nhất tại châu Phi. Với hơn 1.500 loài thực vật nổi tiếng trong khu bảo tồn, hơn 107 loài động vật có vú, các loài linh trưởng cùng hơn 320 loài chim trên một diện tích 5.260 cây số vuông (2.030 sq mi). Năm 1987, khu bảo tồn này đã được UNESCO công nhận là một di sản thế giới.

Khu vực được thành lập vào năm 1950, nó là một phần không thể thiếu của các khu rừng mưa dày đặc lưu vực sông Congo với 90% diện tích là các khu rừng chưa bị tác động bởi con người. Dja Faunal có sự đa dạng sinh học đặc biệt cùng với sự có mặt của một loạt các loài linh trưởng quý hiếm, đang bị đe dọa trên toàn cầu bao gồm: khỉ đột phía Tây, tinh tinh, khỉ xồm bồ hóng, khỉ mặt chó và khỉ mặt chó Tây Phi. Một số loài đang bị đe dọa khác có mặt tại đây bao gồm voi rừng và vẹt xám châu Phi, loài đang đứng bên bờ vực tuyệt chủng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 UNEP World Conservation Monitoring Centre: faktaark
 UNESCO Fact Sheet

Vườn quốc gia Cameroon
Di sản thế giới tại Cameroon
Khu dự trữ sinh quyển tại Cameroon


title: Mái hiên

text:
Một mái hiên hay mái che là một lớp phủ phụ được gắn vào bức tường bên ngoài của một tòa nhà. Thông thường, nó được làm bằng vải canvas được dệt từ sợi acrylic, bông cotton hoặc polyester, hoặc làm bằng vải polyester được lớp phủ vinyl, được căng chặt trên một khung gỗ nhẹ hoặc bằng aluminium, sắt hoặc thép, có thể là vật liệu gỗ hoặc trong suốt (được sử dụng để che phủ các bảng nhiệt mặt trời vào mùa hè, nhưng cần cho phép ánh sáng xuyên qua càng nhiều càng tốt vào mùa đông). Cấu trúc của mái hiên này thường có dạng như một dầm chéo, khung không gian hoặc khung mặt phẳng. Mái hiên cũng thường được xây dựng từ khung aluminium với vật liệu lớp phủ là tấm nhôm. Những mái hiên nhôm này thường được sử dụng khi việc sử dụng mái hiên vải không phù hợp, đặc biệt khi tải trọng tuyết và tải trọng gió có thể ảnh hưởng.

Vị trí của một mái hiên trên tòa nhà có thể ở phía trên một cửa sổ, một cửa, hoặc phía trên khu vực dọc theo vỉa hè. Khi có thêm cột, mái hiên trở thành một dải mái, có thể mở rộng xa hơn từ tòa nhà, như trong trường hợp của một cửa vào của một khách sạn. Nhà hàng thường sử dụng mái hiên rộng đủ để che phủ một khu vực ngoài trời lớn để dùng cho ăn ngoài trời, tổ chức tiệc, hoặc tiếp đãi. Trong các tòa nhà thương mại, mái hiên thường được sơn với thông tin về tên, doanh nghiệp, và địa chỉ, do đó nó cũng đóng vai trò như một biển hiệu hoặc bảng quảng cáo, đồng thời cung cấp bóng mát, chắn gió mạnh và bảo vệ khỏi mưa hoặc tuyết. Ở những khu vực có khí hậu mùa đông, hầu hết các mái hiên không cần phải được tháo dỡ vào cuối mùa hè – chúng có thể được thu lại và giấu trên tòa nhà suốt mùa đông hoặc được thiết kế và xây dựng phù hợp với những điều kiện đó.

Lịch sử

Thế giới cổ đại
Mái hiên được sử dụng lần đầu bởi các nền văn minh Ai Cập cổ đại và Syria cổ đại. Chúng được miêu tả là "thảm dệt" che bóng các gian hàng chợ và nhà cửa. Một nhà thơ La Mã Lucretius, vào năm 50 trước Công nguyên, đã viết: "Mái hiên làm bằng vải linen, kéo dài, trên các rạp xiếc vĩ đại, đôi khi phát ra tiếng rè rồi, khi nó bị đập liên tục, giữa các cột và thanh ngang".

Trong số những mái hiên quan trọng nhất trong thế giới cổ đại là velarium, một hệ thống mái che có thể thu gọn được sử dụng ở khu vực ghế ngồi trong Colosseum Đế quốc La Mã. Được làm bằng vải shadecloth (loại vải chống nắng), khung gỗ, ống sắt và dây thừng, hệ thống này có thể tạo bóng một phần ba của sân vận động và khu vực ngồi; phần ba còn lại có thể được che bởi các bức tường xung quanh cao, mang lại bóng mát cho đa số ghế ngồi trong buổi chiều chói chang. Được cho là những người đi biển, với kinh nghiệm làm buồm và cấu trúc tàu, đã được sử dụng để xây dựng, bảo trì và vận hành velarium.

Đầu thế kỷ 19

Mái hiên trở nên phổ biến vào nửa đầu thế kỷ 19. Lúc đó, chúng bao gồm các cột gỗ hoặc gang được đặt dọc theo mép vỉa hè và được kết nối bằng một thanh ngang phía trước. Để hỗ trợ các cài đặt lớn hơn, các rafter góc nghiêng được kết nối từ thanh ngang phía trước đến mặt tiền của tòa nhà. Phần trên của vải được kết nối với mặt tiền bằng cách sử dụng đinh, ốc nhựa và móc gài, hoặc bằng cách buộc vải vào một thanh đầu được bắt vít vào mặt tiền. Phần còn lại (phần nổi) của vải được trải qua hoặc buộc vào một thanh phía trước với mép thường treo xuống để tạo thành một viền cửa sổ. Trên các mẫu trang trí phức tạp, các cột kim loại được trang trí bằng những họa tiết mỏng và đỉnh của chúng được trang trí với đầu tên, bóng hoặc các trang trí khác. Trong những ngày âm u hoặc khi không có mưa, vật liệu che bóng thường được cuộn lên gần mặt tiền của tòa nhà; trong những tháng mùa đông, việc bảo dưỡng đúng cách đòi hỏi việc tháo rời và lưu trữ mái hiên. Ảnh chụp từ giữa thế kỷ 19 thường chỉ thấy khung gầy gò, cho thấy vật liệu che bóng chỉ được kéo ra khi cần thiết. Vải vóc bông gà là vật liệu che bóng chủ đạo, một loại vải bông chặt chẽ được dùng từ thế kỷ qua để làm lều và buồm.

Sau cuộc Nội chiến Hoa Kỳ, mái hiên trở thành một đặc điểm phổ biến. Ống nước gang, một vật liệu nhanh chóng được sử dụng cho khung mái hiên, đã trở nên phổ biến và giá cả phải chăng nhờ quá trình công nghiệp hóa giữa thế kỷ. Đây là vật liệu tự nhiên cho khung mái hiên, dễ uốn cong và kết nối với nhau để tạo ra nhiều hình dạng và kích thước khác nhau. Đồng thời, sự xuất hiện của tàu hơi nước đã buộc các nhà máy vải bạt và thợ may buồm phải tìm kiếm thị trường mới. Một ngành công nghiệp mái hiên đã phát triển, cung cấp nhiều tùy chọn khung và vải linh hoạt cho cửa hàng và cửa sổ.

Cuối thế kỷ 19
Trong nửa sau của thế kỷ 19, mái hiên có khả năng mở rộng sản xuất trở nên phổ biến hơn. Trước đó, hầu hết mái hiên có khung cố định - cách chính để thu lại vải che là cuộn nó lên trụ mái bằng tay. Hệ thống có thể vận hành cho cửa hàng và mái hiên cửa sổ đã có cánh giò được nối với bề mặt bên ngoài. Cánh giò được hạ xuống để mở rộng mái hiên hoặc nâng lên để thu lại mái hiên bằng cách sử dụng dây và bánh răng đơn giản. Vì vải bạt vẫn được gắn liền với khung, mái hiên có thể thu gọn cho phép một cách tiếp cận linh hoạt hơn với việc che chắn (chủ cửa hàng và chủ sở hữu có thể điều chỉnh từng phần lượng mái hiên tùy thuộc vào điều kiện thời tiết). Khi mặt trời lòa ra sau đám mây, mái hiên có thể được triển khai dễ dàng. Trong trường hợp bão đột ngột, chủ sở hữu có thể nhanh chóng thu lại mái hiên vào tường của tòa nhà nơi nó được bảo vệ khỏi những cú gió mạnh.

Mặc dù có những ưu điểm, nhưng mái hiên có khả năng mở rộng ban đầu cũng có nhược điểm; khi thu lại, lớp vải của chúng thường gập lại gần bề mặt của tòa nhà. Điều này làm cho một phần vải bị tiếp xúc với thời tiết khắc nghiệt và sự hư hỏng thường được gia tăng do nước ngập trong những nếp gấp của vải. Nếu được thiết kế không tốt hoặc đặt không đúng vị trí, vải thu lại có thể che khuất một phần của cửa sổ hoặc cửa mở, và ngay cả khi được đặt ở một vị trí thoáng đãng, một mái hiên không được gấp hoàn hảo cũng tạo ra một diện mạo không gọn gàng. Vật liệu và thiết kế hiện đại đã loại bỏ hoàn toàn những vấn đề này.

Lợi ích

Mái hiên có khả năng thu lại cho phép chủ sở hữu kiểm soát thời tiết theo ý muốn của mình. Khi mưa nhỏ đang đe dọa hoặc khi ánh nắng trở nên nóng bức, họ hoặc hệ thống tự động hóa nhà cửa có thể mở ra mái hiên để có sự bảo vệ và bóng mát ngay lập tức. Đo lường trong phòng thí nghiệm cho thấy dưới mái che của mái hiên có thể mát hơn tới 20 độ Fahrenheit. Vì mái hiên ngăn ánh nắng chiếu qua cửa sổ và cửa kính trượt, chúng cũng giúp giữ nhiệt độ bên trong mát mẻ hơn, từ đó tiết kiệm chi phí điều hòa không khí. Chúng có thể giúp ngăn chặn việc mờ màu các tấm thảm và đồ nội thất do ánh nắng mặt trời. Mái hiên cũng tạo ra một nơi che chở cho trẻ em và thú cưng chơi đùa, tránh ánh nắng trực tiếp.

Một số mái hiên hiện nay cũng cung cấp các phụ kiện có thể tăng đáng kể tính linh hoạt và hữu ích mà chủ sở hữu có thể tận dụng từ khu vực sân thượng hoặc hiên nhà của mình. Một phòng mở rộng với màn che có thể biến mái hiên thành một không gian ngoài trời gần như không có côn trùng, việc có màn che bên hông giúp giảm gió và sương mù từ các bên cạnh của mái hiên, và đèn sân thượng cho phép mọi người tận hưởng không gian sân thượng của mình vào buổi tối và đêm.

Ngoài ra, mái hiên cũng có thể được sử dụng để che phủ các tấm panel nhiệt mặt trời trong mùa hè.

Các loại

Cơ cấu hoạt động

Hiện nay, mái hiên có hai loại cơ bản: mô hình điều khiển thủ công được mở bằng tay và mô hình điều khiển bằng điện. Mỗi loại đều có những lợi ích riêng của nó. Các lợi ích bao gồm tính phù hợp với ngân sách, tính linh hoạt dễ dàng điều chỉnh cho gần như mọi hệ thống sân thượng hoặc sân hiên, và cánh tay hỗ trợ có thể được nghiêng lên phía sau nhà hoặc đặt thẳng đứng trên sàn sân thượng hoặc sân hiên. Những cánh tay này cung cấp sự hỗ trợ và ổn định bổ sung mà một số chủ sở hữu ưa thích ở khu vực có gió mạnh, và nâng cao tính linh hoạt của mái hiên bằng cách cho phép gắn kết các phụ kiện cụ thể.

Các mái hiên có động cơ không có hỗ trợ dọc. Thay vào đó, chúng có các cánh tay có thể thu gọn, tạo ra một khu vực bóng râm không có chướng ngại. Các mái hiên này được vận hành bằng một động cơ điện, thường được giấu bên trong trục cuộn của mái hiên. Các cánh tay mở và đóng mái hiên chỉ bằng một nút điều khiển từ xa không dây hoặc một công tắc gắn trên tường.

Mái hiên hiện đại có thể được chế tạo với các loại vật liệu che phủ như vải, nhôm, sợi thủy tinh sóng, polycarbonate sóng hoặc các vật liệu khác. Gió mạnh có thể gây thiệt hại cho mái hiên khi được mở ra, và các thiết kế mới hơn bao gồm cảm biến gió để tự động thu gọn mái hiên trong một số điều kiện nhất định.

Khả năng chịu gió và cấu trúc

Các mái hiên hiện đại được đánh giá về khả năng chịu gió dựa trên chiều rộng, chiều dài, số lượng cánh tay hỗ trợ và chất liệu. Thiết kế mái hiên hiện đại bao gồm các khớp nén urethane, cấu trúc hỗ trợ bằng thép và cảm biến gió. Các thiết kế như vậy hiện đang được sử dụng tại Nhà Trắng, Trạm Trung tâm Grand Central và Cung điện Kremlin.

Mái hiên nhôm
Mái hiên nhôm đã lâu trở nên phổ biến trong các ứng dụng dân dụng trên toàn thế giới. Chúng có sẵn trong nhiều màu sắc và thường được sơn với sơn enamel nung. Trong số nhiều lợi ích của những mái hiên này là nhiệt độ mát mẻ bên trong ngôi nhà, khu vực bóng mát cho sân hiên, kéo dài tuổi thọ của đồ nội thất và rèm cửa. Có thể nói, đặc điểm có lợi nhất của các mái hiên này là tuổi thọ sử dụng lên đến hơn 40 năm. Một số mái hiên nhôm được thiết kế để gập xuống và cố định để bảo vệ cửa sổ trong trường hợp bão như cơn bão.

Mái hiên gập được

Mái hiên gập được ngày càng trở nên phổ biến với chủ nhà ở Hoa Kỳ. Chúng đã được ưa chuộng ở châu Âu trong nhiều năm, do chi phí năng lượng cao và thiếu máy lạnh. Một số mái hiên gập được có thể bao gồm các tấm pin mặt trời hoặc tấm pin mặt trời cuộn để tạo ra điện.

Mái hiên gập được có thể bao gồm các loại sau đây:

Hệ thống mái che sân hiên có thể gập được
Hệ thống mái che sân hiên có thể gập lại là "đại diện" mới nhất trong thị trường mái che có thể gập lại. Hầu hết các hệ thống này chống thấm nước so với chống thấm nước (mái che cánh ngang) và do đó không cho phép nước thấm qua phần "mái" bằng vải. Các hệ thống này đáp ứng được tải trọng gió theo quy mô Beaufort lên đến Beaufort 10 (55 - 63 mph) tùy thuộc vào mẫu và kích thước. Một lợi điểm khác của hệ thống mái che sân hiên có thể gập lại là chúng có thể được bao quanh phía trước và hai bên bằng màn che mặt trời. Điều này cho phép tạo ra một "phòng ngoài trời" có thể được làm ấm vào mùa đông và điều hòa không khí vào mùa hè.

Mái hiên gập được kiểu cánh ngang hoặc mái hiên gập được kiểu cánh gấp
Đây là phiên bản hiện đại của mái hiên gập cửa hàng cần kéo lên trong thế kỷ trước. Hai, ba hoặc bốn cánh căng (tuỳ thuộc vào chiều rộng) và ống trên được hỗ trợ bởi một thanh uốn cong. Với mái hiên gập cánh ngang kiểu truyền thống 'Mở', thanh uốn cong, còn được gọi là thanh vuông, được đặt vào các giá treo trên tường hoặc trần nhà hoặc vách gắn trên mái, từ đó phân tán tải trọng vào tường hoặc mái nhà. Kiểu mái hiên gập mới hơn kiểu 'Full Cassette' loại bỏ thanh uốn cong và sử dụng một dải nhôm kết hợp với các giá treo, từ đó phân tán lực cản của mái hiên vào cấu trúc nơi nó được lắp đặt.
Các mái hiên xoay tay vẫn còn có sẵn, nhưng mái hiên tự động bằng động cơ hiện nay phổ biến hơn do sự tiến bộ trong công nghệ, sản xuất và độ tin cậy trong vài thập kỷ qua. Động cơ được đặt bên trong ống cuộn vải, do đó không thể nhìn thấy từ bên ngoài. Hiện nay, nhiều động cơ có bộ thu tích hợp và được điều khiển bằng điều khiển từ xa, điện thoại thông minh, máy tính bảng hoặc hệ thống tự động hóa nhà cửa.

Mái hiên cánh tay ngang cũng được gọi là mái hiên gập, mái hiên ban công hoặc mái hiên sân vườn, vì chúng có thể kéo dài/chiếu ra tới 16 feet (khoảng 5 mét) và khi kết hợp nhiều mái hiên với nhau, có thể rộng tới 52 feet (khoảng 16 mét) hoặc hơn - do đó che phủ một không gian ngoài trời lớn. Thông thường, một mái hiên cánh tay gập đơn lẻ chỉ có thể che phủ tối đa 23 feet (khoảng 7 mét) trong một hệ thống duy nhất do khó khăn trong vận chuyển, lưu trữ và phủ bột sơn cho đường hàn vượt quá kích thước này.

Lựa chọn vải phổ biến nhất cho mái hiên cánh tay gập là vải acrylic được nhuộm ngay từ khi còn trong quá trình sản xuất, có nhiều kiểu dáng, màu sắc, hoa văn và các mức độ hiệu suất khác nhau về khả năng chống thấm nước và chống cháy. Vải acrylic nhuộm ngay từ khi còn trong quá trình sản xuất là loại vải phù hợp nhất để sử dụng trong các mái hiên này nhờ tính chất kích thước, dễ dàng trong sản xuất, trọng lượng (so với vải lưới dệt) và khả năng lọc và chống lại tia tử ngoại một cách hiệu quả cao.

Mái hiên gập bên hông hoặc mái hiên gập từ trên xuống

Thường được sử dụng để che mát cửa sổ, với ống cuộn ở phía trên, cánh tay hai bên được đẩy bằng lò xo và có động cơ, cần cơ hoặc cần kéo bằng dây. Mái hiên có cánh hai bên được biết đến phổ biến với tên gọi mái hiên kiểu truyền thống vì đã được sử dụng trong nhiều năm và có từ thế kỷ 19 sử dụng vải bạt bông cotton. Trong những năm 1960, vải bạt bông đã được thay thế bằng các vật liệu acrylic và polyester hơn trong những thời gian gần đây nhằm tập trung vào môi trường. Mái hiên kiểu truyền thống phù hợp cho các công trình kiến trúc lịch sử và vẫn phổ biến ngày nay bằng việc sử dụng vải chống thời tiết và hệ thống dây và cần cơ để thu gọn mái hiên. Mái hiên không có cánh không cung cấp bảo vệ khỏi ánh nắng mặt trời bằng mức độ như mái hiên có cánh hai bên. Mái hiên không có cánh đi kèm với nhiều kiểu dáng khác nhau. Mái hiên thả xuống không có cánh đi kèm với ống cuộn ở phía trên và có sẵn động cơ và cảm biến gió để tự động thu gọn. Mái hiên Spear được làm mà không có cánh và được làm bằng khung sắt rèn và có thể thu gọn bằng hệ thống dây và cần cơ nhưng không có sẵn với động cơ.

Mái hiên có cánh hai bên cung cấp sự bảo vệ ánh nắng tốt nhất cho cửa sổ hướng Đông và hướng Tây. Các cửa sổ hướng Bắc và hướng Nam có thể được bảo vệ khỏi ánh nắng bằng mái hiên không có cánh. Mái hiên tạo ra bóng mát giúp nhà bạn mát hơn, cũng làm tạo ra khu vực bóng mát tuyệt vời xung quanh hiên nhà, sân thượng và sân vườn.

Lều di động, mở nhanh
Một lều di động mở nhanh cung cấp một giải pháp tạm thời tiết kiệm chi phí cho những người muốn tận hưởng bóng mát. Thiết kế di động mang lại sự linh hoạt để mang đơn vị đến các sự kiện xã hội. Khung thường tích hợp một khung gấp kiểu xúc xắc, gấp gọn gàng.

Màn chắn nắng thu hồi

Màn chắn nắng sử dụng vải bạt acrylic hoặc vải lưới, cho phép nhìn qua một phần trong khi chặn tia nắng của mặt trời. Con lăn ở phía trên có thể quay bằng tay hoặc bằng động cơ. Vải được cấp bằng trọng lực, với thanh đáy có trọng lượng kéo vải xuống giữa các ray dẫn ray dẫn hoặc dây cáp. Màn chắn ngoài trời hiệu quả hơn nhiều trong việc cản nhiệt so với màn chắn trong nhà màn chắn, vì chúng cản nhiệt trước khi nó vào kính. Kiểu màn chắn khung này thường được lắp đặt bởi các nhà thầu chuyên nghiệp, vì yêu cầu các khung và công cụ chuyên dụng. Một sự tiến bộ gần đây là màn chắn không khung, cho phép người tự làm “DIY” lắp đặt màn chắn ngoài trời của riêng họ. Màn chắn nắng cũng có thể được lắp đặt ở phần cuối của mái hiên để cung cấp bóng mát theo chiều ngang vào buổi sáng sớm hoặc vào buổi chiều.

Mái che mặt trời gập lại cho cửa sổ
Mái che mặt trời gập lại cho cửa sổ được làm từ vải. Chúng chống chịu được mưa đá và thời tiết khắc nghiệt mùa đông. Nhiều mái che mặt trời cho cửa sổ có thể được lập trình để tự động mở và đóng phản ứng với ánh nắng mặt trời.

Mái che nắng bằng vải
Mái che nắng bằng vải cung cấp bóng mát một cách nửa ngang. Chúng có thể tháo rời với một số khó khăn và thường được để cố định quanh năm. Có cũng có phiên bản có thể gập được, có chi phí cao hơn nhưng cũng có tính linh hoạt cao hơn, vì chúng có thể được gập lại để chiếu ánh nắng mùa đông nếu cần.

Tổ chức thương mại
Hiệp hội Vải công nghiệp Quốc tế (IFAI) là một tổ chức thương mại bao gồm cả ngành kinh doanh mái hiên, với một bộ phận được gọi là Hiệp hội Nhà sản xuất Mái hiên Chuyên nghiệp (PAMA).

Các mã phân loại
Hội Xây dựng Công nghệ Mỹ (CSI) Phiên bản MasterFormat 2004:

 10 73 13 - Mái hiên
 10 73 16 - Mái che
 10 71 13 - Thiết bị kiểm soát ánh sáng mặt ngoài
 10 71 13.43 - Màn chắn ánh sáng cố định
 10 73 00 - Vật liệu che chắn bảo vệ (Tổng quát)

Phiên bản MasterFormat 1995 của CSI:

 10530 - Vật liệu che chắn bảo vệ, Mái hiên và Mái che.

Xem thêm
Mành
Ô (dù)
Lều
Dây thừng
Rèm

Chú thích

Liên kết ngoài

Thành phần kiến trúc
Cửa sổ


title: Khu bảo tồn thiên nhiên Tsingy de Bemaraha

text:
Khu bảo tồn thiên nhiên nghiêm ngặt Tsingy de Bemaraha là một bảo khu bảo tồn thiên nhiên nằm gần bờ biển phía tây của Madagascar, trong khu vực Melaky ở 18° 40' vĩ nam 44° 45' kinh đông. Khu bảo tồn này đã được công nhận là di sản thế giới vào năm 1990 do sự độc đáo của địa hình địa lý tại đây, cùng hệ thiên nhiên với những khu rừng ngập mặn với các loài chim hoang dã và vượn cáo. Khu vực tận cùng phía nam của khu vực sau đó đã được thay đổi thành Vườn quốc gia Tsingy de Bemaraha, bao gồm 666 km² (257 dặm vuông). Phía bắc của khu vực được bảo vệ như là một khu bảo tồn thiên nhiên nghiêm ngặt, bao gồm 853 km² (329 dặm vuông).

Xem thêm
 Danh sách các vườn quốc gia tại Madagascar

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của Tsingy de Bemaraha
 Di sản thế giới của UNESCO

Tsingy de Bemaraha
Tsingy de Bemaraha
IUCN Loại II
Địa lý Madagascar


title: Cá mập sáu mang mắt lớn

text:
Cá mập sáu mang mắt lớn, tên khoa học Hexanchus nakamurai, là một loài cá mập của họ Hexanchidae. Bề mặc lưng của nó có màu nâu xám. Đôi mắt là màu xanh huỳnh quang khi chúng vẫn còn sống. Cơ thể của con cá mập này nhỏ, mỏng, và có dạng hình thoi. Như tên của nó cho thấy, loài cá mập này có sáu khe mang, bất thường với hầu hết các loài cá mập. Đầu hẹp và hơi dẹt, và miệng có chứa 5 hàng lớn, hình răng lược.

Số đo
Chiều dài khi sinh: 34–45 cm; Chiều dài của con trưởng thành: trung bình cho cả hai giới là 1,2 m, tối đa lên đến 1,8 m; Trọng lượng: Khoảng 20 kg.

Bảo tồn
Giống như nhiều loài động vật nước sâu, cá mập sáu mang mắt lớn được liệt kê như DD (Thiếu dữ liệu) theo Sách đỏ IUCN. Theo International Shark Attack File, cá mập sáu mang mắt lớn vô hại, môi trường tự nhiên của nó xa người, và đã không có cuộc tấn công trên người được ghi lại.

Chú thích

Tham khảo

N
Động vật được mô tả năm 1962


title: Danh sách vườn quốc gia tại Madagascar

text:
Các vườn quốc gia tại Madagascar là các khu bảo tồn được quản lý bởi Hiệp hội Vườn quốc gia Madagascar (viết tắt PNM-ANGAP). Mạng lưới này bao gồm ba loại khu vực bảo vệ: Khu bảo tồn thiên nhiên nghiêm ngặt (IUCN loại Ia), vườn quốc gia (loại II) và khu bảo tồn động vật hoang dã (còn được gọi là khu dự trữ động vật hoang dã, IUCN loại IV). Chut tịch của Hiệp hội Vườn quốc gia Madagascar tại Đại hội Công viên Thế giới của IUCN năm 2003 đã đưa ra tuyên bố thành lập các khu vực bảo vệ hiện từ 17.000 km ² lên hơn 60.000 km ² (từ 3% lên 10% diện tích của Madagascar). Hành động này liên quan đến việc mở rộng các khu bảo tồn trong nước cùng việc thông qua luật pháp để tạo ra bốn loại khu vực bảo vệ mới là: Công viên tự nhiên (IUCN loại II), Di tích tự nhiên (IUCN loại III), Khu bảo vệ cảnh quan (IUCN loại V) và Quỹ tài nguyên thiên nhiên (IUCN loại VI). Ngoài ra, cho phép tăng cường các hoạt động quản lý bảo vệ các khu bảo tồn. Vào tháng 12 năm 2005, hơn 10.000 km ² mới của hệ thống khu bảo tồn đã được thành lập và bảo vệ.

Năm 2007, 6 vườn quốc gia của Madagascar đã được UNESCO đưa vào danh sách Di sản thế giới như là một phần của Rừng mưa nhiệt đới ở Atsinanana là Marojejy, Masoala, Ranomafana, Zahamena, Andohahela, Andringitra.

Dưới đây là danh sách các khu bảo tồn và vườn quốc gia thuộc mạng lưới Hiệp hội Vườn quốc gia Madagascar (MNP).

Danh sách

Khu bảo tồn thiên nhiên nghiêm ngặt
 Khu dự trữ Tsingy de Bemaraha
Khu dự trữ Betampona
Khu dự trữ Lokobe
Khu dự trữ Tsaratanana
Khu dự trữ Zahamena
Khu dự trữ Tsingy de Namoroka

Vườn quốc gia
Vườn quốc gia Núi Amber
Vườn quốc gia Andohahela
Vườn quốc gia Andringitra
Vườn quốc gia Ankarafantsika
Vườn quốc gia Ankarana
Vườn quốc gia Baie de Baly
Vườn quốc gia Bemaraha
Vườn quốc gia Isalo
Vườn quốc gia Kirindy Mitea
Vườn quốc gia Bắc Mananara
Vườn quốc gia Mantadia
Vườn quốc gia Marojejy
Vườn quốc gia Masoala
Vườn quốc gia Nam Midongy
Vườn quốc gia Ranomafana
Vườn quốc gia Sahamalaza
Vườn quốc gia Tsimanampetsotse
Vườn quốc gia Tsingy de Bemaraha
Vườn quốc gia Zahamena
Vườn quốc gia Zombitse-Vohibasia

Khu bảo tồn động vật hoang dã
Khu dự trữ Ambatovaky
Khu dự trữ Rừng Amber
Khu dự trữ Ambohijanahary
Khu dự trữ Ambohitantely
Khu dự trữ Analamazoatra
Khu dự trữ Analamerana
Khu dự trữ Andranomena
Khu dự trữ Anjanaharibe-Sud
Khu dự trữ Bemarivo
Khu dự trữ Beza Mahafaly
Khu dự trữ Bora
Khu dự trữ Biển Cap Sainte
Khu dự trữ đặc biệt Hatokaliosky
Khu dự trữ Kalambatritra
Khu dự trữ Kasijy
Khu dự trữ Mangerivola
Khu dự trữ Maningoza
Khu dự trữ Manombo
Khu dự trữ Manongarivo
Khu dự trữ Marotandrano
Khu dự trữ Pic d'Ivohibe
Khu dự trữ Tampoketsa Analamaitso

Khác
 Mahavavy-Kinkony

Khu bảo tồn tư nhân
 Khu dự trữ Berenty

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chính thức của Vườn quốc gia và Khu bảo tồn thiên nhiên tại Madagascar (tiếng Anh, Pháp, Đức, Ý)
 Di sản thế giới UNESCO
 Hỗ trợ bảo tồn đa dạng sinh học khẩn cấp ở Madagascar trang web của Ngân hàng Thế giới về Dự án bảo tồn ở Madagascar (tiếng Anh và tiếng Pháp)

Vườn quốc gia Madagascar
Madagascar


title: Giun dẹp thảm

text:
Giun dẹp thảm, Thysanozoon brocchii, là một loài giun dẹp trong họ Pseudocerotidae.

Mô tả
Giun dẹp thảm có thể có tồng chiều dài lên đến 8 cm. Chúng có thân nhạt với mép nhăng màu hồng. Phía trên bề mặt của con vật được bao phủ bởi những điễn nhô ra ra giống như ngón nay ngắn màu hồng, caramels và nâu. Có một mấu nhỏ nhô ra ở đầu.

Phân bố
Giun dẹp thảm được tìm thấy ngoài khơi bờ biển Nam Phi từ bán đảo Cape đến Port Elizabeth cũng như ở Địa Trung Hải và Biển Đỏ. Họ được tìm thấy ít nhất là 35m dưới nước.

Từ đồng nghĩa
Các loài sau đây là từ đồng nghĩa của Thysanozoon brocchii:
Eolidiceros brocchi (Risso, 1818)
Eolidiceros panormis Quatrefage, 1845
Planaria brocchi (Risso, 1818)
Planaria dicquemaris Delle Chiaje, 1841
Planaria dicquemaris verrucosa (Delle Chiaje, 1829)
Planaria tuberculata Delle Chiaje, 1828
Planaria verrucosa Delle Chiaje, 1829
Planeolis panormis (Quatrefage, 1845)
Stylochus papillosus Diesing, 1836
Tergipes brocchi Risso, 1818
Thysanozoon brocchii var. cruciatum Laidlaw, 1906
Thysanozoon dicquemaris (Delle Chiaje, 1841)Thysanozoon diesingii Grube, 1840Thysanozoon fockei Diesing, 1850Thysanozoon lagidium Marcus, 1949Thysanozoon panormis (Quatrefage, 1845)Thysanozoon papillosum (Diesing, 1836)Thysanozoon tuberculatum'' (Delle-Chiaje, 1828)

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1818


title: Quảng trường Tự do (Đài Bắc)

text:
thế=|nhỏ|300px|Cổng chính Quảng trường Tự do
Quảng trường Tự do là một quảng trường công cộng bao trùm hơn 240.000 mét vuông ở quận Trung Chính của Đài Bắc, Đài Loan. Đây là nơi công chúng tụ họp sau khi được hoàn thành vào cuối những năm 1970. Tên gọi quảng trường gợi nhớ lại vai trò lịch sử quan trọng trong quá trình chuyển đổi từ thế chế độc đảng sang dân chủ hiện đại của Đài Loan trong thập niên 1990.

Tổng quan
Quảng trường Tự do đóng vai trò là một địa điểm chính cho các cuộc tụ họp công cộng ở Đài Bắc và là nơi có ba địa danh chính cũng như các công viên dân sự. Ở cuối phía đông của Quảng trường Tự do là Đài Tưởng niệm Tưởng Giới Thạch. Quảng trường được bao quanh bởi Phòng hòa nhạc quốc gia ở phía bắc và Nhà hát quốc gia ở phía nam. Một công viên bao quanh quảng trường và một bức tường bao quanh vị trí. Quảng trường nằm trong tầm nhìn của Tòa nhà Văn phòng Tổng thống.

Quảng trường Tự do thường xuyên phục vụ như là nơi tập trung đông người ở Đài Loan. Đây là nơi diễn ra các nghi lễ thảm đỏ khi tổng thống Đài Loan chào đón các chức sắc nước ngoài. Đám đông tụ tập tại quảng trường trong suốt cả năm cho các lễ hội và buổi hòa nhạc ngoài trời. Lễ hội đèn lồng Đài Bắc thường xuyên diễn ra trên quảng trường. Trong nhiều ngày, sinh viên, vận động viên và đội vệ binh danh dự có thể được nhìn thấy tại quảng trường, diễn tập và học các điệu nhảy. Nhà hát Quốc gia và Phòng Hòa nhạc Quốc gia tổ chức hơn 800 sự kiện mỗi năm và cung cấp phông nền mang tính biểu tượng cho các sự kiện trên quảng trường.

Các ao và công viên xung quanh trung tâm tưởng niệm và văn hóa có những bãi cỏ, cây cối và lối đi được duy trì tốt. Các ao chứa đầy cá cảnh đầy màu sắc truyền thống được tìm thấy trong các khu vườn ở Đông Á. Các công viên thường xuyên tổ chức các hình thức hoạt động công cộng yên tĩnh hơn, chẳng hạn như trò chơi cờ vây, Taekwondo, Thái cực quyền và các môn luyện tập võ thuật khác.

Lịch sử
Quảng trường đã được bắt đầu xây dựng vào những năm 1970 tại thời điểm Đài Loan vẫn nằm dưới sự cai trị độc đảng của Trung Quốc Quốc dân Đảng (những người theo chủ nghĩa dân tộc Trung Quốc). Kiến trúc sư Dương Trác Thành tâm niệm quảng trường sẽ là một phần của một thiết kế hoành tráng cho đài tưởng niệm Tưởng Giới Thạch, Tổng thống Trung Hoa Dân quốc, người đã chạy đến Đài Loan sau cuộc nội chiến Trung Quốc. Quảng trường lần đầu tiên mở cửa cho công chúng được biết đến như là Quảng trường Tưởng niệm Tưởng Giới Thạch sau cái chết của Tưởng vào năm 1975.

Kiến trúc tại địa điểm này kết hợp nhiều yếu tố truyền thống và hồi tưởng về các di tích của Quốc dân Đảng trước kia được dựng lên ở Hoa Lục.

Tham khảo

Quảng trường


title: Nam Il

text:
Nam Il (, 5 tháng 6 năm 1915 - 7 tháng 3 năm 1976), âm Hán Việt là Nam Nhật (南日), là một viên tướng Quân đội Nhân dân Triều Tiên và là người đã ký kết thỏa thuận ngừng bắn với phía Mỹ-Hàn.

Nam Il sinh ngày 5 tháng 6 năm 1915 tại Viễn Đông Nga trong một gia đình người Triều Tiên.

Sau khi tốt nghiệp trường quân sự ở Smolensk, Nam giữ chức tham mưu cho một sư đoàn Hồng quân Liên Xô tại Tashkent trong Chiến tranh thế giới thứ hai.

Trở lại Triều Tiên sau thế chiến, Nam trở thành ngoại trưởng Bắc Triều Tiên và Tổng tham mưu Quân đội Nhân dân Triều Tiên.

Ông mất ngày 7 tháng 3 năm 1976.

Tham khảo

Đại tướng Quân đội Nhân dân Triều Tiên
Người Hamgyong Bắc
Tử vong vì tai nạn giao thông ở Bắc Triều Tiên
Bộ trưởng Ngoại giao Bắc Triều Tiên


title: Cù lao Thới Sơn

text:
Cù lao Thới Sơn còn gọi là cồn Thới Sơn hay cồn Lân, về mặt hành chính thuộc xã Thới Sơn, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang, Việt Nam.

Giới thiệu sơ lược

Đây là cồn lớn nhất trong số 4 cồn trên sông Mỹ Tho (là một đoạn của sông Tiền) có diện tích khoảng 1.200 hecta  với nhiều mương rạch chằng chịt. Tuy cùng nằm trên một khúc sông, nhưng cồn Rồng (còn gọi là cù lao Tân Long hay cồn Long) và cồn Lân thuộc thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang; trong khi cồn Quy và cồn Phụng (cồn nhỏ nhất) thuộc xã Tân Thạch, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre .
Dân cư ở cồn Lân sống chủ yếu bằng nghề trồng cây ăn quả (nhiều nhất là cây nhãn và Sapôchê), nuôi ong, đánh bắt và nuôi thủy sản.

Đến thăm cồn Lân, du khách sẽ được mời nếm thử mật ong (ong ở đây chủ yếu chắt mật từ hoa nhãn nên cho mật có vị đậm đà riêng) cùng với nước trà và kẹo mứt.

Hiện nay, một công ty du lịch ở tỉnh đã và đang đầu tư phát triển một khu tham quan du lịch và hệ thống nhà hàng với kiến trúc nhà cổ nhằm mang lại cho du khách cảm giác sang trọng, thoải mái và ấm cúng nhất. Bên cạnh những món ăn đặc sản, du khách còn được thưởng thức những giai điệu ngọt ngào của "đàn ca tài tử" Nam Bộ...

Lịch sử hành chánh
Vào thời nhà Nguyễn độc lập, toàn bộ cù lao thuộc thôn Thới Sơn, tổng Thuận Trị, huyện Kiến Hưng, phủ Kiến An, tỉnh Định Tường.

Sau khi chiếm hết được ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ vào năm 1862, thực dân Pháp dần xóa bỏ tên gọi tỉnh Định Tường cùng hệ thống hành chính phủ huyện cũ thời nhà Nguyễn, đồng thời đặt ra các hạt Thanh tra. Thôn Thới Sơn lúc này thuộc hạt Thanh tra Mỹ Tho. Ngày 5 tháng 1 năm 1876, hạt Thanh tra Mỹ Tho đổi thành hạt tham biện Mỹ Tho, thôn đổi thành làng.

Ngày 1 tháng 1 năm 1900, tất cả các đơn vị hành chính cấp tỉnh ở Đông Dương điều thống nhất gọi là "tỉnh", trong đó có tỉnh Mỹ Tho. Làng Thới Sơn thuộc tổng Thuận Trị, tỉnh Mỹ Tho. Ngày 22 tháng 3 năm 1912, làng Thới Sơn thuộc tổng Thuận Trị, quận Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho.

Sau Cách mạng tháng Tám 1945, Ủy ban Kháng chiến Hành chánh Nam bộ chủ trương bỏ cấp tổng, bỏ đơn vị làng, thống nhất gọi là xã, đồng thời bỏ danh xưng quận, gọi thay thế bằng huyện. Chính quyền Việt Nam Cộng hòa đến năm 1956 cũng thống nhất dùng danh xưng là xã, tuy nhiên vẫn gọi là quận cho đến năm 1975. Lúc này, Thới Sơn là xã thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho.

Sau năm 1956, các làng gọi là xã. Từ năm 1957, chính quyền Việt Nam Cộng hòa đặt xã Thới Sơn thuộc tổng Thuận Trị, quận Châu Thành, tỉnh Định Tường. Ngày 08 tháng 11 năm 1960, quận Châu Thành đổi tên thành quận Long Định. Lúc này, xã Thới Sơn thuộc quận Long Định, tỉnh Định Tường. Ngày 23 tháng 5 năm 1964, chính quyền Việt Nam Cộng hòa chia quận Long Định thành quận Châu Thành và quận Long Định. Sau năm 1965, cấp tổng bị giải thể, các xã trực thuộc quận. Khi đó, xã Thới Sơn trở lại thuộc quận Châu Thành, tỉnh Định Tường cho đến năm 1975.

Tuy nhiên chính quyền Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam (sau này là Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam) vẫn đặt xã Thới Sơn thuộc huyện Châu Thành (từ năm 1969 thuộc huyện Châu Thành Nam), tỉnh Mỹ Tho như cũ cho đến đầu năm 1976.

Tháng 2 năm 1976, xã Thới Sơn thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang.

Ngày 26 tháng 9 năm 2009, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị quyết số 28/NQ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Châu Thành, huyện Chợ Gạo để mở rộng địa giới hành chính thành phố Mỹ Tho; điều chỉnh địa giới hành chính xã, thành lập xã thuộc thành phố Mỹ Tho, huyện Châu Thành, huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang. Theo đó, điều chỉnh toàn bộ 1.211,64 ha diện tích tự nhiên và 5.505 nhân khẩu của xã Thới Sơn thuộc huyện Châu Thành về thành phố Mỹ Tho quản lý.

Hiện nay, xã Thới Sơn thuộc thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang và bao gồm 4 ấp trực thuộc: Thới Hòa, Thới Bình, Thới Thuận, Thới Thạnh.

Một vài hình ảnh

Xem thêm
 Cù lao Tân Long
 Cồn Quy
 Cồn Phụng

Chú thích

Địa lý Tiền Giang
Du lịch Tiền Giang
Mỹ Tho
Cù lao


title: Andrei Chikatilo

text:
Andrei Romanovich Chikatilo (tiếng Nga: Андрей Романович Чикатило, ; 16 tháng 10 năm 1936 – 14 tháng 2 năm 1994) là một kẻ giết người hàng loạt người Liên Xô, có biệt danh là kẻ đồ tể ở Rostov, máy xới Đỏ hay máy xới Rostov, bị buộc tội tấn công tình dục, đánh đập và giết hại ít nhất 52 phụ nữ và trẻ em giữa những năm 1978 và 1990 tại Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga. Chikatilo thú nhận giết hại tổng cộng 56 người, trong đó 53 vụ đã được chứng minh tính đến tháng 4 năm 1992. Chikatilo bị buộc tội và kết án tử hình cho 52 vụ trong số các vụ giết người đó vào tháng 10 năm 1992 và cuối cùng bị hành quyết tháng 2 năm 1994.

Chikatilo được gọi với những cái tên như kẻ đồ tể ở Rostov hay máy xới Rostov vì phần lớn các vụ giết người của Chikatilo được thực hiện tại vùng Rostov của Nga.

Danh sách nạn nhân

Chú thích

Thẩm phán Leonid Khazanov bỏ qua cho Chikatilo về vụ giết Laura Sarkisyan 15 tuổi tại phiên tòa do không đủ chứng cứ. Sarkisyan, một người bỏ nhà lang thang từ Armenia, được gia đình cô nhìn thấy lần cuối vào 18 tháng 6. Trong khi thú tội với cảnh sát, Chikatilo đã nói mình đã giết chết một cô gái Armenia trong mùa hè năm 1983 và cô đã bị giết chết trong một đoạn rừng nằm gần ga Kirpichnaya. Mặc dù Chikatilo đã không thể xác định hình ảnh Sarkisyan khi hình được đem ra đối chứng, thời điểm Sarkisyan biến mất và mô tả của Chikatilo về hình dạng bên ngoài, quần áo của cả hai nạn nhân và nơi Chikatilo đã giết người phù hợp với các xương còn sót lại một phần và vật dụng cá nhân tìm được, mặc dù những vật chứng trên được xác định là của một cô gái trẻ thanh thiếu niên, không thể xác định chính xác độ tuổi.

Mặc dù Chikatilo đã có lúc phủ nhận sáu vụ giết người mà tòa đưa ra xét xử, Chikatilo chưa bao giờ phủ nhận vụ giết Sarkisyan.

Các nạn nhân còn nghi vấn

 Chikatilo thú nhận ba vụ giết người khác nhưng cảnh sát không thể xác minh. Theo Chikatilo, ba vụ giết người đã được thực hiện trong và xung quanh thành phố Shakhty trong khoảng thời gian từ năm 1980 đến 1982. Mặc dù có được lời khai, cảnh sát đã không thể tìm thấy người phù hợp với mô tả của Chikatilo về các nạn nhân khi tìm trong các báo cáo về người mất tích, và cũng không tìm thấy xác. Do vậy Chikatilo không bị kết án cho các vụ giết người trên.
 Chikatilo là nghi phạm chính trong vụ giết Irina Pogoryelova 18 tuổi, một thư ký tòa án ở Bataysk bị mất tích vào ngày 11 tháng 8 năm 1986, xác được tìm thấy bị chôn vùi trong nền đất của một trang trại tập thể vào ngày 18 tháng 8. Cơ thể Pogoryelova bị đâm y hệt như trên cơ thể các nạn nhân bị Chikatilo giết cả trước và sau năm 1986. Trong lời thú nhận ban đầu của mình, Chikatilo đã phủ nhận giết Pogoryelova, nhưng về sau, Chikatilo lại khẳng định tại phiên tòa là đã giết chết cô.
 Tại phiên tòa xét xử, Chikatilo tuyên bố đã giết thêm 4 người ngoài 53 người đã được đưa ra xét xử. Có lẽ ba trong số những nạn nhân này là ba nạn nhân ban đầu Chikatilo đã thú nhận giết trong năm 1990 và cảnh sát đã không thể tìm thấy trong hồ sơ người mất tích, người thứ tư Chikatilo nói rõ tên là Irina Pogoryelova. Nếu lời thú tội của Chikatilo giết chết bốn nạn nhân khác là đúng, tổng số nạn nhân Chikatilo đã giết lên tới con số 57.

Tham khảo

Nguồn
 Conradi, Peter. The Red Ripper: Inside the Mind of Russia’s Most Brutal Serial Killer. True Crime, 1992. ISBN 0-440-21603-6
 Cullen, Robert. The Killer Department: Detective Viktor Burakov's Eight-Year Hunt for the Most Savage Serial Killer of Our Times. Orion Media, 1993. ISBN 1-85797-210-4
 Krivich, Mikhail; Olgin, Olgert. Comrade Chikatilo: The Psychopathology of Russia's Notorious Serial Killer. Barricade Books, 1993. ISBN 0-450-01717-6
 Lane, Brian; Gregg, Wilfred. The Encyclopedia of Serial Killers. Headline Books, 1992. ISBN 978-0-7472-3731-0
 Lourie, Richard. Hunting the Devil: The Pursuit, Capture and Confession of the Most Savage Serial Killer in History.Grafton, 1993. ISBN 0-06-017717-9

Đọc thêm
Aleksey Sukletin

Liên kết ngoài

 CrimeLibrary.com article upon Andrei Chikatilo
 Crime and Investigation Network biography of Chikatilo
 Biography of Andrei Chikatilo  at creativescapism.com
 List of Chikatilo's victims, with photographs (in Russian)
 Manuscript of Chikatilo's sentencing (in Russian)
 Chronology of Chikatilo's crimes at serial-killers.ru (in Russian)
 Chikatilo’s Calvary  by Mikhail Volokhov

Sinh năm 1936
Mất năm 1994
Tội phạm thế kỷ 20 tại Nga
Lạm dụng tình dục trẻ em
Kẻ giết người hàng loạt bị xử tử
Pedophilia
Người Velyka Pysarivka Raion
Kẻ giết người hàng loạt là nam giới
Tội phạm ở Liên bang Xô-viết
Tội phạm ở Ukraina
Tội phạm ở Nga
Tội phạm ăn thịt người