title: Zack Martin

text:
Zachary "Zack" Martin (Dylan Sprouse thủ vai) là nhân vật chính trong sê-ri phim "The Suite Life of Zack and Cody" do Danny Kallis và Jim Geoghan tạo ra và đồng thời cũng là nhân vật chính trong sê-ri "The Suite Life on Deck". Zack cũng xuất hiện ở một vài tập đan xen trong các sê-ri khác của Disney Channel, như "That's So Raven", "Wizards of Waverly Place", "Hannah Montana", "I'm in the Band", "So Random!" và đặc biệt là trong "Studio DC: Almost Live".

Ý tưởng và tạo hình
Dylan Sprouse đã nói rằng ý tưởng về cặp song sinh sống trong một khách sạn là điều mà Dylan và em trai của mình đã nghĩ ra khi họ đang tham gia bộ phim "Big Daddy" và phải ở khách sạn trong 4 tháng. Cole Sprouse đã nói về nhân vật Zack và Cody rằng, "Đây là hai nhân vật dựa trên tính cách thật của họ. Do đó, lúc đầu, hai nhân vật có tên là Dylan và Cole".

Thông tin nhân vật
Zack sinh ra ở bệnh viện St. Joseph's ở Seattle, Washington lúc 6:40 ngày thứ bảy, còn năm sinh thì không rõ ràng. Trong "The Suite Life on Deck" tập "Das Boots", năm sinh của Cody và Zack là 1993. Tuy nhiên, trong "The Suite Life of Zack and Cody" tập "Poor Little Rich Girl", băng video lúc mới sinh của hai anh em ghi là ngày 23, tháng chín, 1992.

Zack thì luôn tự cho mình là trung tâm và thoải mái hơn so với Cody. Zack không "người lớn" như em trai của mình, nhưng thỉnh thoảng, cậu vẫn luôn bày tỏ tình thương và sự quan tâm của mình đối với mọi người. Cậu luôn nhận điểm xấu ở trường. Trong 1 tập của phần "The Suite Life on Deck", Cody và Zack đã cãi nhau chỉ vì Zack lấy trộm bài làm văn cũ của Cody để nộp. Cậu đã thừa nhận rằng cậu không bao giờ có thể đuổi kịp Cody trong việc học và cảm thấy thấp kém hơn em trai của mình. Đáp lại, Cody đã chỉ ra rằng việc cậu cố gắng học thật giỏi bởi vì Zack luôn hơn cậu về mọi mặt, từ thể thao, bạn gái đến độ nổi tiếng trong trường. Điều này cũng tạo nên sự đối lập thú vị trong suốt sê-ri. Trong tập "The Swede Life" của phần "The Suite Life on Deck", Zack được chứng minh rằng có nguồn gốc là người Thuỵ Điển.

Zack còn được biết đến là một tay chơi, luôn hẹn hò với nhiều cô gái, trái ngược hẳn với Cody, người luôn mong muốn một mối quan hệ dài lâu.

Xuất hiện

The Suite Life of Zack & Cody
Sau khi đi du lịch vòng quanh đất nước, cặp song sinh và mẹ Carey đã đến Boston, nơi sẽ trở thành nhà mới của họ cho đến khi Zack và Cody lên tàu trong sê-ri "The Suite Life on Deck". Họ kết bạn với Maddie Fitzpatrick (Ashley Tisdale đóng), và Zack sau này đã phải lòng cô. Thậm chí, cậu còn giữ tấm hình của Maddie trong khoang của mình khi lên tàu SS "Tipton".

Giống như Cody, cậu thừa hưởng năng khiếu âm nhạc từ cả cha và mẹ của mình. Cậu có giọng hát tuyệt vời từ mẹ, được thể hiện trong tập "Lip-Syncing in the Rain" và "Sleepover Suite". Cậu rất thích chơi ghi-ta điện, tuy nhiên, những nhạc cụ còn lại cậu đều không rành.

Trong phần đầu tiên, Zack là một kẻ chuyên đi phá hoại. Cậu luôn bày ra những trò xảo quyệt và lôi kéo Cody tham gia.

Trong phần 3, Cody đi làm nhân viên thu ngân ở siêu thị Paul Revere suốt mùa hè, và nơi đây cũng trở thành khung cảnh chính cho các tập phim "Summer of Our Discontent", "Who's the Boss" và "Baggage".

The Suite Life on Deck
Lúc đầu, Zack được xếp chung phòng với Bailey Pickett, một học sinh thông minh và ưu tú, nhưng thật ra là một cô gái giả trai. Khi đi học trên tàu SS "Tipton", Cody bất đắc dĩ phải trở thành "Cậu bé khăn tắm" để kiếm tiền trang trải việc học sau khi Zack đã sử dụng hết tiền tiết kiệm của hai anh em vào những thứ vô bổ, đặc biệt là đồ ăn và quà tặng cho những cô gái mà Zack thích.

Ban đầu, Zack có cảm tình với Bailey khi phát hiện ra cô là con gái. Cậu thậm chí còn đánh nhau với Cody để dành cho được trái tim "người đẹp", nhưng sau khi Mr. Moseby kể với họ chuyện Bailey vẫn chưa quên được bạn trai cũ là Moose, Zack đã nhường lại cho Cody bởi vì theo Zack, Bailey có quá nhiều vấn đề còn cậu thì muốn kiếm một cô nàng năng động hơn.

Trong phần 3, Zack bắt đầu có tình cảm với một cô nàng tên Maya Bennett. Lúc đầu, cô nàng từ chối cậu vì Zack là một tay chơi. Do đó, Zack đã sử dụng kế hoạch 6 tháng của Cody để làm quen với Maya, nhưng bởi vì Maya sinh ra ở New York nên cô nàng không một chút ấn tượng. Sau đó, họ quyết định sẽ chỉ là bạn tốt của nhau. Nhưng cuối cùng, Zack và Maya cũng đến với nhau trong tập "Party On!".

Trong tập "Graduation on Deck", cũng là tập cuối của sê-ri, Maya tham gia tổ chức Hoà bình ở châu Phi, và điều đó cũng có nghĩa là cô chia tay với Zack bởi vì cô tin rằng xa mặt sẽ cách lòng. Tuy nhiên, họ vẫn xem nhau là bạn.

The Suite Life Movie
Cody và Bailey đã lên kế hoạch để nghỉ xuân cùng nhau, nhưng Cody đã quyết định làm giáo sinh cho bác sĩ Spaulding bởi vì buổi thực tập sẽ giúp Cody có cơ hội kiếm được học bổng ở Yale. Cody đã viết một lá thư dài không tưởng gửi cho Bailey để giải thích tại sao cậu chọn buổi thực tập, nhưng cậu đã cãi nhau với Zack và lá thư bị đánh mất. Bởi vì không được giải thích thỏa đáng tình hình, Bailey đã giận cậu.

Cody đến phòng thí nghiệm sinh vật biển nơi cậu thực tập, nhưng bởi vì Zack tức giận sau cuộc cãi vả nên cậu đã phá hết vật dụng trong phòng thí nghiệm, nên cuối cùng, buổi thực tập của Cody chấm dứt. Việc này khiến cho Cody điên tiết với Zack. Zack đã cố gắng làm lành, và đã giúp Cody trở lại buổi thực tập với Bác sĩ Olsen trong Đề án về cặp song sinh.

Khi tham gia đề án, Zack và Cody phải ăn trái cây dẫn đến cảm ứng từ xa giữa họ: đầu tiên là qua sự cảm nhận xúc giác, sau đó là qua sự đồng cảm hay cảm xúc, và cuối cùng là qua một quá trình gọi là "kết hợp". Việc trải qua bước đầu tiên giúp cho anh em họ trở nên thân thiết hơn bằng cách cho phép họ cảm nhận được ý nghĩ và cảm giác của người kia, nhưng sau khi khám phá ra rằng "sự kết hợp" sẽ hòa nhập cả hai làm một, họ đã cố gắng trốn thoát.

Tham khảo

Disney Channel
Nhân vật giả tưởng


title: Hoàng Như Tiếp

text:
Hoàng Như Tiếp (30 tháng 12 năm 1910 – 28 tháng 3 năm 1982) là một kiến trúc sư người Việt Nam. Ông được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về lĩnh vực Kiến trúc vào năm 1996, được coi là cây đại thụ của nền kiến trúc Việt Nam. Ông là một trong những người đã sáng lập nên Đoàn Kiến trúc sư Việt Nam, tiền thân của Hội Kiến trúc sư Việt Nam hiện nay.

Tiểu sử
Hoàng Như Tiếp được sinh ra ở Phú Vang, Thừa Thiên – Huế trong một gia đình khoa bảng có truyền thống yêu nước. Năm 1927, ông ra Hà Nội để học và thi đỗ vào Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương khóa II. Sau năm năm theo học, ông tốt nghiệp với tấm bằng Kiến trúc sư loại ưu và hành nghề tự do. Sau đó, ông cùng với hai người bạn thân là Kiến trúc sư Nguyễn Cao Luyện và Kiến trúc sư Nguyễn Gia Đức mở Văn phòng Thiết kế Luyện – Tiếp – Đức tại số 58 phố Tràng Thi ở Hà Nội vào năm 1936, đồng thời dạy vẽ ở Trường Tư thục Thăng Long.

Trong giai đoạn từ năm 1936 đến năm 1939, văn phòng của ông đã cho ra mắt mẫu nhà Ánh sáng dành cho người lao động nghèo được dư luận xã hội lúc bấy giờ, đặc biệt là tầng lớp trí thức đánh giá rất cao. Năm 1940, Hoàng Như Tiếp cộng tác với một số kiến trúc sư người Pháp, thiết kế chỉnh trang mặt đứng rạp chiếu phim Eden ở phố Tràng Tiền, Hà Nội. Nhưng dấu ấn đậm nét nhất của Hoàng Như Tiếp trong thời kỳ trước Cách mạng tháng Tám chính là ngôi biệt thự ông thiết kế cho người chị vợ của vua Bảo Đại, một công trình mang đậm phong cách phương Đông.

Sau ngày Toàn quốc kháng chiến, Hoàng Như Tiếp cùng với gia đình rời Hà Nội lên chiến khu Việt Bắc. Ngày 27 tháng 4 năm 1948, ông là một trong những người đã sáng lập nên Đoàn Kiến trúc sư Việt Nam, tiền thân của Hội Kiến trúc sư Việt Nam hiện nay, tại Hội nghị Kiến trúc sư toàn quốc ở làng Thản Sơn, xã Chiến Thắng, huyện Lập Thạch thuộc tỉnh Vĩnh Yên. Hoàng Như Tiếp đảm nhiệm chức vụ Tổng Thư ký của Hội. Năm 1949, tại Đảng bộ cơ quan Liên khu I Việt Bắc, Hoàng Như Tiếp được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Trong thời gian sống và làm việc tại Việt Bắc, ông đã thiết kế nên nhiều công trình bằng tre, nứa phục vụ cho kháng chiến. Đặc biệt nhất trong số đó là cụm công trình phục vụ cho Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ II tại Chiêm Hóa, Tuyên Quang vào năm 1952. Nhờ đó, ông đã được mời làm Đại biểu dự thính của Đại hội mặc dù lúc đó ông chỉ mới được ba tuổi Đảng. Ngoài ra, công trình kiến trúc này còn được dành để tổ chức Đại hội Thống nhất Mặt trận Việt Minh và Liên Việt cũng như Hội nghị ba nước Việt - Miên - Lào. Trong thời gian kháng chiến chống Pháp, ông còn là Ủy viên Ủy ban Kháng chiến hành chính tỉnh Phúc Yên, Ủy viên Ban Thường vụ Hội Văn Nghệ Việt Nam, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam.

Sau cuộc kháng chiến chống Pháp, Hoàng Như Tiếp trở về Hà Nội làm việc ở Bộ Kiến trúc. Năm 1957, ông chủ trì thiết kế công trình cải tạo cửa hàng Bách hóa Tổng hợp ở góc phố Hàng Bài – Tràng Tiền, vốn là cửa hàng Godart cũ (hiện nay được xây lại là Tràng Tiền Plaza). Ông trở thành Quyền Cục trưởng Cục Đô thị - Nông thôn vào năm 1960. Trong thời gian từ năm 1962 đến năm 1971, ông là Viện trưởng đầu tiên của Viện Quy hoạch Đô thị - Nông thôn. Hoàng Như Tiếp là người đi tiên phong trong lĩnh vực thiết kế quy hoạch và phát triển đô thị, một lĩnh vực còn rất mới mẽ ở Việt Nam lúc bấy giờ. Dựa vào những kinh nghiệm quy hoạch đô thị của Liên Xô, Cuba cùng với các nước tiên tiến khác trên thế giới, ông thực hiện quy hoạch nông thôn vùng Tam Thiên Mẫu và thiết kế cụ thể các công trình nông thôn ở Đào Viên thuộc tỉnh Hải Hưng trong giai đoạn từ năm 1967 đến năm 1970, các công trình này đã làm tiền đề cho công tác quy hoạch xây dựng nông thôn Xã hội chủ nghĩa sau này ở Việt Nam. Ông cũng là tác giả thiết kế của công trình Bảo tàng Kim Liên tại Nam Đàn, Nghệ An. Công trình kiến trúc tiêu biểu nhất của Hoàng Như Tiếp ở giai đoạn này là Bảo tàng Việt Bắc (nay là Bảo tàng Văn hóa các Dân tộc Việt Nam) xây dựng năm 1962 nằm bên bờ sông Cầu ở thành phố Thái Nguyên thuộc tỉnh Thái Nguyên với phong cách trang trí đậm chất miền núi. Đến năm 1970, ông chủ trì thiết kế Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh của Viện Thiết kế Quy hoạch Đô thị – Nông thôn, và được đánh giá là một trong ba phương án có giá trị cao về nghệ thuật kiến trúc. Hoàng Như Tiếp cũng là người chỉ đạo thực hiện việc quy hoạch thủ đô Hà Nội mở rộng.

Tham gia viết sách
Hoàng Như Tiếp còn tham gia viết sách trong lĩnh vực kiến trúc và quy hoạch. Trong những năm 1970, ông cho ra đời tác phẩm Mối quan hệ giữa quy hoạch lãnh thổ với quy hoạch xây dựng đô thị sau một quá trình làm việc công phu, quyển sách này đã thể hiện được tư duy khoa học cùng tầm nhìn xa trông rộng của ông. Bên cạnh đó là bài viết Hà Nội hôm nay và ngày mai đăng trên Tạp chí Kiến trúc Liên Xô với những tiên liệu chính xác của ông về công tác quy hoạch thủ đô Hà Nội trong tương lai. Ông mất vào ngày 28 tháng 3 năm 1982 sau một cơn đau đột ngột, khi đó ông vẫn còn đang viết dang dở hai quyển sách Quy hoạch nông thôn Việt Nam và Kiến trúc hiện đại (viết chung với Kiến trúc sư Tôn Đại).

Lãnh đạo Hội Kiến trúc sư Việt Nam
Từ khi thành lập Đoàn Kiến trúc sư Việt Nam cho đến khi qua đời vào năm 1982, Hoàng Như Tiếp đã có 34 năm làm lãnh đạo của Hội, trong đó có 24 năm ông đảm nhiệm chức vụ Tổng Thư ký. Trong thời gian tại vị, ông đã có những đóng góp quan trọng để xây dựng Hội trở thành một tổ chức có uy tín trong xã hội. Năm 1958, với tư cách Trưởng đoàn tham dự Hội nghị Quốc tế lần thứ 5 về Xây dựng Đô thị tại Moskva, Liên Xô, ông đã thay mặt Đoàn Kiến trúc sư Việt Nam gặp gỡ ban lãnh đạo Liên hiệp Hội Kiến trúc sư quốc tế (UIA) và nộp đơn xin gia nhập. Sau đó, vào ngày 25 tháng 9 năm 1959 tại Lisbon, Bồ Đào Nha, Đoàn Kiến trúc sư Việt Nam đã chính thức được UIA công nhận là thành viên chính thức. Hoàng Như Tiếp cũng góp công lớn trong việc thiết lập mối quan hệ hợp tác với Hội Kiến trúc sư Liên Xô và Hội Kiến trúc sư ở các nước Xã hội chủ nghĩa khác. Hoàng Như Tiếp đã tham gia xây dựng và phát triển tờ nội san Kiến trúc, là cơ sở ra đời của Tạp chí Kiến trúc, cơ quan ngôn luận của Hội Kiến trúc sư Việt Nam, cũng như quan tâm đến việc thành lập Xưởng sáng tác Kiến trúc của Đoàn Kiến trúc sư Việt Nam.

Giải thưởng, Danh hiệu
Kiến trúc sư Hoàng Như Tiếp đã được Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Việt Nam tặng thưởng Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng nhất và Huân chương Lao động hạng nhất. Năm 1981, ông được Hội Kiến trúc sư Liên Xô trao tặng danh hiệu Hội viên Danh dự. Sau khi qua đời, ông đã được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về lĩnh vực Kiến trúc vào năm 1996 cho các tác phẩm Bảo tàng Văn hóa các Dân tộc Việt Nam; Quy hoạch vùng Tam Thiên Mẫu và thiết kế các công trình xây dựng ở thôn Đào Viên, tỉnh Hải Hưng (1967 – 1970) cùng với quyển sách Mối quan hệ giữa quy hoạch lãnh thổ với quy hoạch xây dựng đô thị (1979).

Tham khảo

Sinh năm 1910
Mất năm 1982
Người Thừa Thiên Huế
Huân chương Kháng chiến
Huân chương Lao động
Người nhận giải thưởng Hồ Chí Minh
Kiến trúc sư Việt Nam


title: Quân đội Đàng Trong thời Lê trung hưng

text:
Quân đội Đàng Trong thời Lê trung hưng là tổng thể tổ chức quân sự của chúa Nguyễn bắt đầu từ khi Nguyễn Hoàng ly khai chính quyền Lê-Trịnh, cát cứ tại Thuận Quảng đến cuối thế kỷ 18.

Vì sự chia cắt Đàng Ngoài – Đàng Trong, kể từ năm 1600, quân đội Đàng Trong dưới quyền chúa Nguyễn được hình thành và có cơ cấu tổ chức riêng, phân biệt với quân đội Đàng Ngoài của chúa Trịnh ở Bắc Hà.

Tổ chức
Do nhu cầu sống còn về việc phải chống trả các cuộc tấn công từ Đàng Ngoài của chúa Trịnh với lực lượng đông đảo hơn, chúa Nguyễn quan tâm xây dựng quân đội hùng mạnh ngay từ thời gian đầu cát cứ tại đây.

Quân đội chúa Nguyễn được chia làm ba loại: quân túc vệ ở kinh thành Phú Xuân, quân chính quy thường trực tại các dinh và thổ binh tại các địa phương.

 Quân túc vệ hay thân quân gồm có 2 vệ: Tả tiệp và Hữu tiệp, mỗi vệ 50 người, có nhiệm vụ bảo vệ kinh thành và hộ vệ chúa Nguyễn. Năm 1744, Nguyễn Phúc Khoát xưng vương mới đổi gọi là Vũ lâm quân. Thành phần quân túc vệ là những người thân cận, đáng tin cậy như con cháu các võ quan, hoặc người cùng quê huyện Tống Sơn với chúa Nguyễn.
 Quân chính quy đóng tại các dinh, được phiên chế theo thứ tự: dinh, cơ, đội và thuyền. Đứng đầu dinh là Chưởng dinh, đứng đầu cơ là Chưởng cơ và Cai cơ; đứng đầu các đội có Cai đội và đội trưởng. Những chức vụ quan trọng ở cấp dinh trở xuống được tuyển chọn từ người trong họ hàng có bản quán ở Thanh Hóa, người nơi khác không được làm. Tuy nhiên, biên chế quân Nguyễn không thống nhất. Dưới Dinh là Cơ, dưới Cơ có thể là nhiều thuyền hoặc nhiều đội và số lượng cũng không thống nhất. Số lính ở mỗi cơ cũng không đều nhau, có thể là 260, 300, 500 thậm chí 2700 người.
 Thổ binh, còn gọi là Tạm binh, là lực lượng quân đội địa phương, số lượng rất lớn. Do chính binh phải bảo vệ Phú Xuân để phòng quân Trịnh, thổ binh thường có trách nhiệm canh giữ những vùng đất mới và trấn áp những sự chống đối của Chiêm Thành và Chân Lạp. Lực lượng này không được trả lương như quân túc vệ hay chính binh mà chỉ được miễn sưu thuế vì hoạt động chủ yếu là tuần tra, canh gác, lao động…

Về binh chủng, quân Đàng Trong cũng khá giống với Đàng Ngoài, gồm có bộ binh, thủy binh, pháo binh và thêm tượng binh. Thủy binh Đàng Trong khá mạnh, mỗi thuyền có khoảng 30 chèo, có 3 khẩu đại bác ở mũi và 2 khẩu ở đuôi. Trong cuộc chiến với chúa Trịnh, chúa Nguyễn đã tranh thủ mua vũ khí phương Tây và học cách đóng tàu thuyền, đúc súng của họ. Tại Phú Xuân có xưởng đúc súng do người Bồ Đào Nha giúp, được mở năm 1631 và hiện nay vẫn còn di tích ở Huế.

Chế độ tuyển mộ
Chế độ tuyển mộ khá nghiêm ngặt. Từ khi lên thay Nguyễn Hoàng, Nguyễn Phúc Nguyên bỏ các chức vụ thuộc cơ cấu tổ chức của nhà Lê, thiết lập Tam ty.

Năm 1632, Nguyễn Phúc Nguyên bắt đầu áp dụng phép duyệt tuyển, chia dân đinh làm nhiều loại để đánh thuế và xét tuyển.

Thể lệ tuyển cũng phỏng theo thời Hồng Đức: 3 năm 1 lần tiểu điển, 6 năm 1 lần đại điển, theo đó các xã trưởng mang sổ lên kinh khai báo số dân. Đến kỳ các đợt thì tháng giêng làm hộ tịch, tháng 6 duyệt tuyển.

Dân đinh chia làm 8 hạng: tráng, quân, dân, lão, tật, cố, cùng, đào vong. Tráng là người khỏe mạnh để sung vào quân đội, quân là hạng ở nhà làm ruộng, khi cần mới gọi vào lính. Tất cả dân thuộc loại tráng từ 18-50 tuổi đều nằm trong diện điều động. Ai trốn tránh hoặc người tuyển mộ mà tuyển người không đủ tiêu chuẩn đều sẽ bị chém.

Thành tựu
Quân chúa Nguyễn được xây dựng khá hùng hậu vì nhu cầu tự vệ. Trong 100 năm đầu tiên, quân đội Đàng Trong đã lập được 2 thành tích quan trọng:
 Trong cuộc chiến với chúa Trịnh: Lực lượng này đã tiến chiếm giữ 7 huyện ở Nghệ An trong 5 năm (1655-1660) và đánh lui 6 đợt tấn công của quân Trịnh trong cuộc xung đột 45 năm; dù lực lượng quân Trịnh thường ở thế đông hơn trong những lần tham chiến.
 Cùng trong khoảng thời gian chiến tranh với quân Trịnh, quân chúa Nguyễn vẫn nhiều lần đánh bại lực lượng tàn dư của nước Chiêm Thành, mở rộng vùng cai trị của chúa Nguyễn không chỉ bó hẹp ở Thuận Hóa - Quảng Nam mà đến hết địa giới Nam Trung Bộ. Đến năm 1697, chúa Nguyễn cơ bản sáp nhập đất Chiêm vào Đại Việt, Chiêm Thành không còn tồn tại với tư cách 1 quốc gia như trước mà trở thành một phần lãnh thổ của chính quyền Đàng Trong. Đây là một mốc quan trọng trong lịch sử Việt Nam.
 1 lần đánh đuổi được hải quân Hà Lan xâm phạm lãnh thổ.

Xem thêm
 Chúa Nguyễn
 Quân đội nhà Lê Sơ
 Quân đội nhà Lê trung hưng
 Trịnh Nguyễn phân tranh
 Thủ công nghiệp Đàng Trong thời Lê trung hưng

Tham khảo
 Viện sử học (2007), Lịch sử Việt Nam, tập 4, Nhà xuất bản Khoa học xã hội
 Nguyễn Lương Bích, Phạm Ngọc Phụng (1976), Tìm hiểu thiên tài quân sự của Nguyễn Huệ, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân
 Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục

Chú thích

Lịch sử Việt Nam thời Lê trung hưng
Lịch sử quân sự Việt Nam


title: Đại Sở

text:
Đại Sở () là một triều đại đoản mệnh tồn tại trong năm 1127 do Trương Bang Xương trị vì, ông là một hoàng đế bù nhìn và đăng cơ với sự ủng hộ của triều Kim Nữ Chân.

Người Nữ Chân chinh phục Hoa Bắc từ Bắc Tống và đến tháng 1 năm 1127 thì chiếm được thủ đô Khai Phong của Bắc Tống trong sự kiện Tĩnh Khang, song họ không đủ nguồn lực để quản lý các lãnh thổ mới giành được. Thay vì trực tiếp sáp nhập, họ thành lập nên Đại Sở làm nước vùng đệm, và lập cựu tể tướng Trương Bang Xương của Bắc Tống làm hoàng đế của Đại Sở vào ngày Đinh Dậu (7) tháng 3 ÂL cùng năm (tức 20 tháng 4). Ông từ chối mặc y phục chính thức của hoàng đế ngoài những lúc phải gặp gỡ với các quan người Kim. Kiến Khang, tức Nam Kinh ngày nay, trở thành kinh đô của Đại Sở. Sự ủng hộ của Nguyên Hựu thái hậu, hoàng hậu đầu tiên của Tống Triết Tông, được tranh thủ nhằm củng cố tính hợp pháp của chính quyền bù nhìn.

Trong khi đó, một hoàng tử của Bắc Tống thoát được cuộc bao vây Khai Phong của người Kim, đến ngày 12 tháng 6 thì tức vị, trở thành Tống Cao Tông. Đại Sở kết thúc vào tháng 4 ÂL khi Trương Bang Xương chấp thuận Cao Tông là quân chủ mới của Nam Tống. Trương Bang Xương quy phục Tống Cao Tông, song bị ban chết vào ngày Nhâm Tý (25) tháng 9 (1 tháng 11). Tống Cao Tông ra lệnh này dưới sức ép của thành viên phái chủ chiến là Lý Cương.

Việc trừ khử Trương Bang Xương và Đại Sở vi phạm hiệp nghị mà Kim và Nam Tống đã dàn xếp. Kim sau đó tái khởi chiến tranh với Tống.

Tham khảo

Thư mục
 (hardcover)
 (hardcover)

Chiến tranh Kim–Tống
Cựu quốc gia quân chủ Đông Á


title: Trương Sở

text:
Trương Sở (chữ Hán: 张所, ? – 1127), người Thanh Châu , quan viên, tướng lĩnh kháng Kim đầu đời Nam Tống. Ông là thành viên tích cực của phái chủ chiến, và là vị chủ tướng đầu tiên của danh tướng Nhạc Phi.

Sự nghiệp
Sở xuất thân tiến sĩ, được làm đến quan Giám sát ngự sử. Tống Cao Tông lên ngôi, sai Sở xem xét lăng tẩm; sau khi trở về, ông dâng sớ nói: "Hà Đông, Hà Bắc là căn bản của thiên hạ. Gần đây dùng lầm mưu của gian thần, mới cắt 3 trấn, kế đó cắt Lưỡng Hà, dân ở đấy oán hận vào tận xương tủy, đến nay chẳng ai không bất bình. Nếu nhân đây mà dùng họ, thì có thể nằm mà lấy được; còn không thì binh dân Lưỡng Hà không có chỗ nào để trông vào, việc của bệ hạ hỏng mất!" Sở còn nói rằng trở lại kinh sư (tức Khai Phong) có 5 điều lợi, lại nói an nguy của nước nhà, nằm ở sự mạnh – yếu của quân đội, tài năng của quan lại, không nằm ở việc dời đô hay không; tiếp đó ông điều trần về mặt lợi – hại của Lưỡng Hà. Tống Cao Tông tỏ ý muốn giao việc ấy cho Sở, ngay sau đó bắt lỗi Sở khi ông nói rằng Hoàng Tiềm Thiện gian tà không thể dùng, sẽ gây hại cho triều đình mới dựng. Vì thế Sở chịu bãi quan Ngự sử, đổi làm Binh bộ lang trung; ít lâu sau ông bị trách , chịu làm Phượng Châu đoàn luyện phó sứ, an trí ở Giang Châu .

Sau khi Lý Cương làm tể tướng, muốn tiến cử Sở làm Kinh lược Lưỡng Hà, nhưng ông từng chỉ trích Hoàng Tiềm Thiện, nên Cương e ngại bị Tiềm Thiện cản trở. Vì thế Lý Cương tìm cơ hội nửa đùa nửa thật nói với Tiềm Thiện rằng: "Nay Hà Bắc chưa có người, một mình Trương Sở đáng dùng, lại chịu kết tội cuồng ngôn. Bất đắc dĩ bỏ qua mà dùng hắn ta, sai làm chiêu phủ, liều chết chuộc tội, chẳng tốt lắm ru?" Tiềm Thiện nhận lời. Lý Cương bèn lấy Sở làm Trực Long Đồ các, sung Hà Bắc chiêu phủ sứ. Sở được ban trăm vạn quan tiền của Nội phủ, cấp hơn ngàn đạo Không danh cáo ; còn có 3000 lính Kinh Tây để bảo vệ, nhưng tướng tá, quan thuộc thì phải tự vời gọi, mọi việc được tùy nghi mà làm. Sở vào gặp hoàng đế, trình bày lợi hại; Tống Cao Tông ban cho y phục ngũ phẩm, mệnh Trực bí các Vương Khuê làm Tuyên phủ tư Tham mưu quan để phụ tá.

Hà Bắc chuyển vận phó sứ Trương Ích Khiêm theo ý của Hoàng Tiềm Thiện, tâu rằng Sở đặt tư ở Bắc Kinh là trái lẽ, còn nói nếu Sở tự đặt tư Chiêu phủ, giặc cướp Hà Bắc càng hung hăng, chẳng bằng bãi đi, đem việc của Sở giao cho Soái tư. Lý Cương nói: "Trương Sở nay lưu lại kinh sư, chiêu tập tướng tá, còn chưa lên đường, Ích Khiêm sao đã biết ông ấy gây rối? Triều đình cho rằng dân Hà Bắc không có nơi theo về, tự tập làm cướp, nên đặt tư để chiêu phủ, mượn lực lượng của họ mà dùng, há bởi việc đặt tự mới có giặc cướp ru? Nay những bọn cướp ở Kinh Đông, Kinh Tây cùng đi lại, cùng cướp bóc quận huyện, há cũng là lỗi của tư Chiêu phủ à? Đương lúc gian nguy, triều đình muốn Sở kinh lý, Ích Khiêm là quan nhỏ, dám lấy cớ phi lý để kềm nén, ắt là có kẻ sai khiến!" Cao Tông mệnh cho Ích Khiêm giải thích, mệnh giao vấn đề xuống Xu mật viện, Uông Bá Ngạn cũng dùng lời tâu ấy vặn hỏi về tư Chiêu phủ. Lý Cương cùng Bá Ngạn tranh cãi trước mặt Cao Tông, kết quả Bá Ngạn nghẹn lời.

Vào lúc Sở mời gọi hào kiệt, lấy Vương Ngạn làm Đô thống chế, Nhạc Phi làm Chuẩn bị tướng, thì Lý Cương bị bãi tướng. Triều đình lấy Vương Khuê thay thế Sở, khiến ông rụng quan, chịu làm Trực Long Đồ các, an trí ở Lĩnh Nam.

Sở mất tại nơi lưu đày. Con trai là Trương Tông Bản, được Nhạc Phi tâu xin bổ quan.

Tham khảo
 Tống sử quyển 363, liệt truyện 122 – Trương Sở truyện

Chú thích

Nhân vật chính trị nhà Tống
Người Sơn Đông
Năm sinh không rõ
Mất năm 1127


title: Microsoft Lumia

text:
Microsoft Lumia (trước kia là Nokia Lumia) là dòng điện thoại thông minh và máy tính bảng thiết kế và bán ra bởi Microsoft Mobile và trước đó bởi Nokia. Được giới thiệu vào tháng 11 năm 2011, dòng sản phẩm là kết quả của sự hợp tác lâu dài giữa Nokia và Microsoft—như vậy, tất cả điện thoại thông minh Lumia đều chạy hệ điều hành Windows Phone, mục đích để cạnh tranh với iOS iPhone và thiết bị Android. Từ Lumia có nguồn gốc từ số nhiều của từ 'lumi', có nghĩa là 'tuyết' trong tiếng Phần Lan.

Ngày 3 tháng 9 năm 2013, Microsoft công bố kế hoạch mua lại mảng kinh doanh điện thoại di động của Nokia, với các thoả thuận kết thúc vào 25 tháng 4 năm 2014. Kết quả là dòng Lumia giờ sẽ thuộc về Microsoft Mobile. Trong một phần của quá trình chuyển đổi, Microsoft tiếp tục sử dụng thương hiệu Nokia trên các thiết bị Lumia đến tháng 10 năm 2014, khi họ chính thức bắt đầu kết thúc việc sử dụng cái tên Nokia trong các chương trình tiếp thị và sản xuất của các điện thoại thông minh để Microsoft xây dựng thương hiệu của mình.

Danh sách các thiết bị

Các thiết bị Lumia mang nhãn hiệu Nokia

Các thiết bị Lumia mang nhãn hiệu Microsoft

So sánh các thiết bị

Thế hệ đầu (Windows Phone 7)

Thế hệ thứ hai (Windows Phone 8)

Thế hệ thứ ba (Windows Phone 8.1)

Thế hệ thứ tư (Windows Phone 8.1 Update 2)

Bán ra

Biểu đồ doanh thu quý toàn cầu của Nokia Lumia (triệu đơn vị):

Xem thêm
 Windows Phone
 Windows Mobile

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nokia Lumia Series: The Champion of Generations!

Microsoft Lumia
Thiết bị Windows Phone
Điện thoại di động Nokia
Phần cứng Microsoft
Điện thoại di động màn hình cảm ứng
Điện thoại thông minh
Điện thoại di động được giới thiệu năm 2011


title: USS John D. Ford (DD-228)

text:
USS John D. Ford (DD-228/AG-119) là một tàu khu trục lớp Clemson được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo vào cuối Chiến tranh Thế giới thứ nhất, và đã tiếp tục phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ Hai cho đến khi xung đột kết thúc. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Chuẩn đô đốc John Donaldson Ford (1840-1918).

Thiết kế và chế tạo
John D. Ford được đặt lườn vào ngày 11 tháng 11 năm 1919 tại xưởng tàu của hãng William Cramp & Sons ở Philadelphia. Nó được hạ thủy vào ngày 2 tháng 9 năm 1920, được đỡ đầu bởi cô F. Faith Ford, con gái đô đốc Ford; và được đưa ra hoạt động vào ngày 30 tháng 12 năm 1920 dưới quyền chỉ huy tạm thời của Trung úy Hải quân L. T. Forbes.

Lịch sử hoạt động

Giữa hai cuộc thế chiến
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy ngoài khơi New England, John D. Ford đặt dưới quyền chỉ huy chính thức của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân C. A. Pownall, vào ngày 16 tháng 7 năm 1921. Sau khi tiến hành huấn luyện tại vùng biển Caribe, nó khởi hành từ Newport,Rhode Island vào ngày 20 tháng 6 năm 1922 để nhận nhiệm vụ cùng Hạm đội Á Châu. Đi ngang qua Địa Trung Hải, kênh đào Suez và Ấn Độ Dương, nó đi đến Cavite, vịnh Manila thuộc Philippines vào ngày 21 tháng 8, bất đầu một giai đoạn phục vụ kéo dài gần hai thập niên tại Viễn Đông.

Trước khi Thế Chiến II nổ ra tại Thái Bình Dương, John D. Ford hoạt động từ căn cứ ở Manila, tuần tra các vùng biển châu Á từ Nam Trung Quốc đến phía Bắc Nhật Bản. Trong tháng 4 và tháng 5 năm 1924, nó thiết lập các căn cứ không lực tạm thời tại quần đảo Kurile và đảo Hokkaidō, Nhật Bản để hỗ trợ cho chuyến bay tiên phong vòng quanh thế giới từ ngày 9 tháng 4 đến ngày 28 tháng 9 do Quân đoàn Không quân Hoa Kỳ (tiền thân của Không quân Hoa Kỳ ngày nay) thực hiện.

Vào ngày 6 tháng 6 năm 1925, John D. Ford được bố trí đến Thượng Hải, Trung Quốc để bảo vệ tính mạng và tài sản của công dân Hoa Kỳ tại đây, vốn bị đe dọa do những biến động và bất ổn sinh ra do cuộc Nội chiến Trung Quốc. Khi bất ổn ngày càng tăng cao vào tháng 5 năm 1926, nó tham gia tuần tra dọc bờ biển Trung Quốc bảo vệ các đoàn tàu chống các băng nhóm cướp biển. Vào ngày 24 tháng 3 năm 1927, nó hỗ trợ cho cuộc di tản công dân Hoa Kỳ và người nước ngoài đang lẫn trốn cuộc bạo loạn tại Nam Kinh, bao gồm một cuộc bắn phá bằng hải pháo vào thành phố.

Việc thành lập chính phủ Quốc Dân Đảng dưới quyền Tưởng Giới Thạch năm 1928 đã giúp giảm thiểu việc bạo loạn, nhưng mối quan hệ Trung-Nhật trở nên căng thẳng, buộc chiếc tàu khu trục phải tiếp tục ở lại khu vực Trung Quốc. sau khi Nhật Bản chiếm đóng phía Bắc Trung Quốc vào tháng 7 năm 1937, nó giúp di tản công dân Hoa Kỳ khỏi Bắc Bình trong lúc tàu chiến Nhật Bản phong tỏa bờ biển Trung Quốc. Đi đến Manila vào ngày 21 tháng 11, nó hoạt động giữa Philippines và miền Nam Trung Quốc trong các cuộc cơ động hạm đội. Sau khi xung đột nổ ra tại Châu Âu vào tháng 9 năm 1939, nó tăng cường các hoạt động huấn luyện ngoài khơi Philippines và tiến hành Tuần tra Trung lập tại vùng biển Philippines và biển Hoa Nam.

Thế Chiến II

Sau khi Hải quân Nhật Bản bất ngờ tấn công Trân Châu Cảng vào ngày 7 tháng 12 năm 1941 (8 tháng 12 theo giờ địa phương), John D. Ford sẵn sàng để hoạt động tại Cavite như một đơn vị thuộc Đội khu trục 59. Không bị hư hại bởi cuộc không kích mang tính hủy diệt của Nhật Bản xuống vịnh Manila vào ngày 10 tháng 12, nó lên đường đi về phía Nam cùng ngày hôm đó để tuần tra tại biển Sulu và eo biển Makassar cùng Lực lượng Đặc nhiệm 6, và tiếp tục ở lại khu vực eo biển Makassar cho đến ngày 23 tháng 12, khi nó lên đường từ Balikpapan, Borneo để đi Surabaya, Java, đến nơi vào ngày 24 tháng 12.

Khi quân Nhật tăng sức ép về phía Nam qua Philippines và hướng đến Đông Ấn thuộc Hà Lan, lực lượng Đồng Minh khó có hy vọng chống đỡ được cuộc tấn công của quân Nhật. Với một số ít tàu chiến và hầu như không có sự hỗ trợ của không quân, họ chỉ quấy phá lực lượng Nhật Bản trong một cố gắng trì hoãn sự tiến quân, và ngăn cản việc chiếm đóng Australia. Lo lắng trong việc đánh trả quân Nhật, John D. Ford rời Surabaya vào ngày 11 tháng 1 năm 1942 để đi Kupang, Timor, đến nơi vào ngày 18 tháng 1 để gia nhập một lực lượng khu trục. Hai ngày sau, lực lượng khởi hành đi Balikpapan thực hiện một cuộc tấn công chớp nhoáng. Đi đến ngoài khơi Balikpapan trong đêm 24 tháng 1, bốn tàu khu trục bất ngờ tấn công bằng ngư lôi vào các tàu vận tải Nhật trong khi các tàu khu trục hộ tống Nhật tuần tra ngoài eo biển Makassar truy tìm tàu ngầm Hoa Kỳ. Trong hơn một giờ, chúng bắn ngư lôi và hải pháo vào đối phương đang hoảng loạn, và trước khi rút lui đã đánh chìm bốn tàu đối phương, một trong số đó là bởi ngư lôi của John D. Ford. Lực lượng tấn công về đến Surabaya ngày 25 tháng 1.

Gọng kìm tấn công của Nhật Bản vẫn tiếp tục hướng về Đông Ấn thuộc Hà Lan bất chấp sự quấy phá của Đồng Minh. Vào ngày 3 tháng 2, Nhật Bản bắt đầu ném bom Surabaya, và John D. Ford rút lui cùng đoàn tàu vận tải đến Tjilatjap trên bờ biển phía Nam Java. Đến giữa tháng 2, Nhật Bản siết chặt sự kiểm soát các đảo phía Đông và phía Tây Java, và đến ngày 18 tháng 2, chúng đổ bộ lên Bali kế cận phần cực Đông của Java, để chống trả John D. Ford,  cùng các tàu chiến Hoa Kỳ và Hà Lan khác di chuyển qua eo biển Badoeng theo hai đợt để đối đầu một lực lượng khu trục-vận tải đối phương trong đêm 19-20 tháng 2, vốn trở thành Trận chiến eo biển Badung. Nằm trong thành phần đợt thứ nhất, John D. Ford đối đầu với hai tàu khu trục Nhật mà không có kết quả. Diễn biến sau cùng của trận chiến đối phương là một chiến thắng cho phía Nhật Bản: họ đổ bộ lên Bali thành công, đánh chìm tàu khu trục Hà Lan HNLMS Piet Hein trong khi chỉ chịu hư hại nhẹ.

Quay trở về Tjilatjap vào ngày 21 tháng 2 để tiếp nhiên liệu, John D. Ford và Pope lập tức lên đường đi Kiritimati để nhận lấy những dự trữ cuối cùng gồm 17 đến 18 quả ngư lôi từ tàu tiếp liệu ; rồi lại lên đường đi Surabaya, đến nơi vào ngày 24 tháng 2 để gia nhập lực lượng đã bị tiêu hao thuộc Bộ chỉ huy Mỹ-Anh-Hà Lan-Australia (ABDA). Bị ảnh hưởng bởi thiếu hụt nhiên liệu, đạn dược, ngư lôi cũng như giảm sút lực lượng do bị đánh chìm, hư hại trong chiến đấu và yêu cầu sửa chữa, lực lượng Đồng Minh đang ở tình tình huống ngặt nghèo. Chỉ có bốn tàu khu trục Hoa Kỳ tiếp tục hoạt động cùng lực lượng tấn công. Đến ngày 25 tháng 2, John D. Ford lên đường từ Surabaya cùng với hải đội để truy tìm một lực lượng đổ bộ lớn đối phương trong biển Java. Quay trở về cảng vào ngày hôm sau, có thêm năm tàu chiến Anh cùng gia nhập, và lực lượng lại khởi hành để truy tìm đối phương. Sau một đợt tấn công bất thành của máy bay đối phương vào sáng ngày 27 tháng 2, lực lượng Đồng Minh đi đến Surabaya. Trong khi đi qua bãi mìn, các con tàu đổi hướng và được bố trí để đối đầu lực lượng đối phương ngoài khơi bờ biển phía Bắc Java.

Trận chiến biển Java diễn ra lúc 16 giờ 16 phút và kéo dài trong bảy giờ. Lực lượng Đồng Minh bao gồm 5 tàu tuần dương và 9 tàu khu trục đã đối đầu với 4 tàu tuần dương và 13 tàu khu trục đối phương trong một trận chiến săn đuổi náo loạn xen kẻ với các cuộc đấu pháo và ngư lôi. John D. Ford thoát ra khỏi trận chiến mà không bị hư hại, nhưng một lần nữa kết quả lại là một thất bại toàn diện đối với Đồng Minh: họ không thể ngăn cản cuộc đổ bộ lên Java, và năm tàu chiến Đồng Minh đã bị đánh chìm. Rút lui về Surabaya, John D. Ford và ba tàu khu trục khác thuộc Đội khu trục 58 lên đường vào đêm 28 tháng 2 để đi Australia. Băng qua các luồng hẹp của eo biển Bali trong đêm 1 tháng 3, mà không bị phát hiện, chúng lại đụng độ với ba tàu khu trục Nhật đang canh gác phần cực Nam của eo biển. Hết ngư lôi và gần cạn đạn dược, các tàu chiến Mỹ rút lui tránh lực lượng tuần tra Nhật để hướng đến Fremantle, thuộc Perth, Western Australia, đến nơi an toàn vào ngày 4 tháng 3.

Sau hai tháng làm nhiệm vụ hộ tống vận tải dọc theo bờ biển Australia, John D. Ford rời Brisbane vào ngày 9 tháng 5 để đi Trân Châu Cảng. Đến nơi vào ngày 2 tháng 6, nó lại lên đường ba ngày sau đó để đi San Francisco, đến nơi vào ngày 12 tháng 6. Nó rời San Francisco ngày 23 tháng 6 để quay lại Trân Châu Cảng, và trong 11 tháng tiếp theo đã hộ tống chín đoàn tàu vận tải đi lại giữa San Francisco và Hawaii. Quay về vùng bờ Tây vào ngày 20 tháng 5 năm 1943, nó rời San Francisco vào ngày 24 tháng 5 để chuyển sang khu vực Đại Tây Dương, làm nhiệm vụ hộ tống vận tải và tuần tra chống tàu ngầm.

Được phân về Hạm đội 10, nó đi qua kênh đào Panama vào ngày 4 tháng 6, và gia nhập một đoàn tàu vận tải hướng đi Trinidad vào ngày 6 tháng 6. Trong sáu tháng tiếp theo, John D. Ford hoạt động tại khu vực Bắc và Nam Đại Tây Dương, kéo dài từ New York và Charleston, South Carolina đến Casablanca, Maroc và Recife, Brazil, bảo vệ các đoàn tàu vận tải khỏi các cuộc tấn công của tàu ngầm U-boat Đức. Sau một đợt huấn luyện chống tàu ngầm vào cuối tháng 12, nó gia nhập cùng tàu sân bay hộ tống  ngoài khơi Norfolk, Virginia vào ngày 5 tháng 1 năm 1944 cho nhiệm vụ tuần tra chống tàu ngầm tại Đại Tây Dương. Nó đã hỗ trợ cho việc tiêu diệt tàu ngầm U-544 của các máy bay xuất phát từ Guadalcanal, vốn đã bất ngờ tấn công bằng mìn sâu chiếc tàu ngầm khi nó đang được tiếp nhiên liệu về phía Tây Azores vào ngày 16 tháng 1.

Sau khi quay về vùng bờ Đông vào ngày 16 tháng 2, John D. Ford rời Norfolk vào ngày 14 tháng 3 cho một chuyến hộ tống vận tải sang Địa Trung Hải. Đang khi ở lại Gibraltar vào ngày 29 tháng 3, nó bị hư hại do va chạm với một tàu chở dầu Anh. Sau khi được sửa chữa, nó quay trở về Norfolk, đến nơi vào ngày 1 tháng 5. Nó lại rời Norfolk vào ngày 24 tháng 5 hộ tống một đoàn tàu vận tải đi đến vùng kênh đào Panama, và tiếp tục nhiệm vụ tuần tra và hộ tống trong gần một năm từ các cảng bờ Đông đến Recife, Reykjavík và Casablanca. Từ ngày 24 tháng 5 đến ngày 27 tháng 6 năm 1945, nó hoạt động như tàu hộ tống và canh phòng máy bay cho  trong chuyến đi chạy thử máy của chiếc tàu sân bay tại vùng biển Caribe, rồi quay trở về Norfolk.

John D. Ford khởi hành vào ngày 8 tháng 7, để đi đến Xưởng hải quân Boston, đến nơi vào ngày 9 tháng 7, và được cải biến thành một tàu phục trợ với ký hiệu lườn AG-119. Nó quay trở lại Norfolk vào ngày 9 tháng 9, rồi được cho xuất biên chế vào ngày 2 tháng 11 năm 1945. Lườn tàu được bán cho hãng Northern Metal Company tại Philadelphia để tháo dỡ vào ngày 5 tháng 10 năm 1947.

Phần thưởng
John D. Ford được tặng thưởng bốn Ngôi sao Chiến trận cùng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống do thành tích phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/j3/john_d_ford.htm

Liên kết ngoài

 USS John D. Ford at Destroyer History Foundation
 http://www.navsource.org/archives/05/228.htm

Lớp tàu khu trục Clemson
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Tàu phụ trợ trong Thế Chiến II


title: Các môn nghệ thuật

text:
Các môn nghệ thuật (tiếng Anh: the arts) hay loại hình/hình thức nghệ thuật là một phần quan trọng của văn hóa, bao gồm nhiều lĩnh vực/hình thức nghệ thuật mà tất cả đều sử dụng sự thôi thúc mang tính sáng tạo của con người. Thuật ngữ chỉ một loạt nhiều lĩnh vực, hình thức tồn tại ổn định của nghệ thuật là hình họa, kiến trúc, điêu khắc, âm nhạc, văn học, sân khấu, xiếc, nhiếp ảnh, điện ảnh,v.v. chứ không phải chỉ có "nghệ thuật" trong nghĩa hiện đại thường dùng để chỉ các môn nghệ thuật thị giác mà thôi. Những lĩnh vực nghệ thuật chính yếu khác là các môn nghệ thuật văn chương, thường gọi là văn chương – bao gồm thơ, tiểu thuyết, và truyện ngắn, cùng những hình thức khác – và nghệ thuật trình diễn, trong đó có âm nhạc, múa, ảo thuật, kịch nghệ và điện ảnh.

Nguồn gốc sâu xa của sự phát sinh và phát triển của các loại hình nghệ thuật trong lịch sử là tính đa dạng của các quá trình, các hiện tượng trong thực tại, và sự khác biệt của những phương thức cũng như nhiệm vụ phản ánh thẩm mỹ và cải tạo hiện thực do nhu cầu nhiều mặt của con người.

Mỗi loại hình nghệ thuật có những đặc trưng riêng, được quy định bởi đặc điểm của đối tượng miêu tả, phương thức tái hiện. nhiệm vụ nghệ thuật và bởi cả những phương tiện vật chất chủ yếu tạo nên hình tượng nghệ thuật.

Ví dụ: văn học xây dựng hình tượng bằng ngôn từ; hội hoạ – đường nét, màu sắc – sáng tối; âm nhạc – âm thanh, nhịp diệu; điêu khắc – đường nét, hình khối – không gian…

Trước kia cũng như hiện nay, đã và đang tồn tại nhiều cách phân loại khác nhau về loại hình nghệ thuật. Có khi người ta chia nghệ thuật thành nghệ thuật có tính tạo hình (như hội họa, điêu khắc…) và nghệ thuật có tính biểu hiện (như âm nhạc, vũ đạo, kiến trúc…). Có khi người ta lại chia nghệ thuật thành nhóm các nghệ thuật không gian (như: hội họa, điêu khắc, kiến trúc…), nhóm các nghệ thuật thời gian (như: âm nhạc…) và nhóm nghệ thuật không gian – thời gian (như kịch câm, vũ đạo…).Văn học thường được xếp vào nhóm các nghệ thuật thời gian và có tính tạo hình (loại tự sự) hoặc có tính biểu hiện (loại trữ tình).

Tuy nhiên, tất cả những sự phân loại trên đều có tính chất ước định. Mối liên hệ qua lại, sự làm phong phú cho nhau, sự tổng hợp các loại hình nghệ thuật đều có ý nghĩa quan trọng trong thực tiễn phát triển nghệ thuật nhằm thỏa mãn nhu cầu ngày càng đa dạng của con người.

Xem thêm
 Mỹ thuật
 Võ thuật
 Nghệ thuật trình diễn

Chú thích

Tham khảo
 Does time fly? – Peter Galison's Empires of Time, a historical survey of Einstein and Poincare, intrigues Jon Turney. Jon Turney. The Guardian, Saturday ngày 6 tháng 9 năm 2003
 Contradictions of the Enlightenment: Darwin, Freud, Einstein


title: Itzhak Perlman

text:
Itzhak Perlman (; sinh ngày 31 tháng 8 năm 1945) là một nghệ sĩ vĩ cầm, nhà giáo dục và chỉ huy dàn nhạc người Hoa Kỳ gốc Do Thái. Ông được đánh giá là một trong những nghệ sĩ vĩ cầm vĩ đại nhất nửa sau của thế kỷ 20.

Tiểu sử
Perlman sinh ra ở Tel Aviv, nay là Israel. Cha mẹ ông là người Ba Lan và di cư tự do vào Palestine vào giữa thập niên 1930 trước khi họ gặp và lấy nhau. Perlman trở nên thích thú với đàn violin sau khi nghe một bản nhạc cổ điển trên radio. Lúc 3 tuổi, ông không được phép vào nhạc viện Shulamit vì còn quá bé để chơi đàn violin. Ông tự học chơi nhạc cụ này bằng một cây vĩ cầm đồ chơi cho tới khi đủ lớn để học với Rivka Goldgart tại nhạc viện Shulamit và Học viện Âm nhạc Tel Aviv, nơi ông có buổi biểu diễn đầu tiên khi mười tuổi, trước khi tới Mỹ để học tại trường Juilliard với thầy giáo violin Ivan Galamian và người trợ giảng Dorothy Delay của ông.

Perlman bị liệt từ năm bốn tuổi. Ông lấy lại được sự phục hồi tốt, học cách đi dùng nạng. Hiện nay ông sử dụng nạng hoặc xe điện Amgio để di chuyển và ngồi biểu diễn trên sân khấu.

Sự nghiệp

Tham khảo

Liên kết ngoài

 IMG Artists Biography
 Official Myspace page

 Itzhak Perlman biography in the World Concert Artist directory
 Itzhak Perlman interview on The Charlie Rose Show , (Video) 8-9-2010
 Itzhak Perlman question and answer session  3-19-2011
 Itzhak Perlman & John Williams interview on The Charlie Rose Show , (Video) 8-8-1997

Người đoạt giải Grammy
Người đoạt giải Grammy Thành tựu trọn đời
Sinh năm 1945
Nhân vật còn sống
Người được vinh danh tại Trung tâm Kennedy
Người đoạt Huy chương Tự do Tổng thống
Người đoạt Huy chương Nghệ thuật Quốc gia
Nghệ sĩ vĩ cầm cổ điển
Giảng viên âm nhạc
Nghệ sĩ vĩ cầm thế kỷ 21
Nghệ sĩ vĩ cầm thế kỷ 20
Giảng viên vĩ cầm


title: Thân vương quốc

text:
Thân vương quốc (; ; ; ), hay Lãnh địa vương hầu, là một danh xưng để chỉ một công quốc có chủ quyền hoặc một lãnh địa thân vương, do một quý tộc địa vị thân vương () hoặc vương công () đứng đầu. Ngày nay vẫn còn một số thân vương quốc có chủ quyền còn tồn tại, đó là Thân vương quốc Liechtenstein, Thân vương quốc Monaco và Thân vương quốc Andorra. Ngoài ra, một số trữ quân của các quốc gia quân chủ châu Âu được phong lãnh địa thân vương trên danh nghĩa như Thân vương xứ Wales (Prince of Wales) của Anh, Thân vương xứ Asturias (Príncipe de Asturias) của Tây Ban Nha...

Thuật ngữ
Thuật ngữ "thân vương quốc" thường được dùng không chính thức để chỉ Wales, dù rằng cách dùng từ này không có cơ sở hiến định. Thân vương quốc Wales từng tồn tại ở miền bắc và miền tây xứ Wales trong giai đoạn từ thế kỷ XIII đến thế kỷ XVI. Vào thế kỷ XV, Wales thực tế gồm hai thực thể hành chính riêng rẽ: Thân vương quốc Wales (đứng đầu là Thân vương xứ Wales, ) và các mark của Wales (tự trị hoàn toàn, nằm dưới quyền các quý tộc). Về phương diện pháp lý, các Laws in Wales Act năm 1536 và 1543 đã hợp nhất Wales vào lòng Anh Cách Lan (England); các mark bị bãi bỏ và Wales được chia thành nhiều shire với cung cách quản lý tương tự các hạt của Anh Cách Lan. Kể từ đó thì theo truyền thống, tước vị Thân vương xứ Wales - cùng với Công tước xứ Cornwall (Duke of Cornwall) và Công tước xứ Rothesay (Duke of Rothesay) - được phong cho người kế vị của quốc vương đang trị vì Anh Quốc, tuy nhiên người này không có trách nhiệm cai trị Wales. Ở vùng đông bắc Tây Ban Nha trong giai đoạn từ thế kỷ IX đến thế kỷ XVIII từng tồn tại Thân vương quốc Catalonia - có chủ quyền căn cứ theo "Hiến pháp về Thân vương quốc Catalonia" cho đến khi chiến bại dưới tay người Catala trong cuộc chiến tranh giành quyền kế vị ngai vàng "các vương quốc Tây Ban Nha" (1701-1714, tên theo cách gọi vào thời kỳ lịch sử đó).

Có nhiều hình thái thân vương quốc; đó có thể là một lãnh địa bá tước, một mark hoặc một công quốc. Thỉnh thoảng, thuật ngữ "thân vương quốc" cũng được dùng để chỉ một nền quân chủ bé nhỏ, do một quân chủ có cấp bậc thấp hơn vua cai trị - chẳng hạn fürst (như ở Liechtenstein) hoặc đại công tước. Ngày nay không có công quốc có chủ quyền nào còn tồn tại, riêng Luxembourg là ví dụ duy nhất về đại công quốc còn tồn tại.

Các thân vương quốc châu Âu

Sự phát triển
Mặc dù thân vương quốc đã có từ thời cổ, ngay cả trước thời kỳ đỉnh cao của Đế quốc La Mã, song thân vương quốc như ngày nay biết đến mới chỉ phát triển trong thời kỳ Trung cổ 350-1450 khi hình thái kinh tế - xã hội phong kiến chiếm ưu thế ở châu Âu. Chế độ phong kiến tăng thêm quyền lực cho các thân vương bản xứ trong phạm vi thiên hạ của nhà vua. Theo thời gian, do các thân vương không ngừng thâu tóm nhiều quyền lực nên quyền lực của nhà vua bị lu mờ ở nhiều khu vực. Điều này gây ra tình trạng cát cứ chính trị, nói cách khác là đất đai của vua bị phân thành nhiều tiểu quốc dưới quyền các thân vương và công tước. Tình trạng này đặc biệt phổ biến ở châu Âu, cụ thể là trong lòng Đế quốc La Mã Thần thánh.

Vào thời Phục hưng 1200-1500, các thân vương quốc thường xuyên ở trong tình trạng chiến tranh với nhau do các triều đình phong kiến khẳng định chủ quyền đối với các thân vương quốc nhỏ hơn. Những cuộc chiến tranh này gây bất ổn nghiêm trọng và tàn phá nền kinh tế. Từng đợt bệnh dịch hạch cũng góp phần làm giảm khả năng giữ được độc lập của các thân vương quốc. Tuy nhiên, các tiến bộ trong nông nghiệp và sự phát triển trao đổi hàng hóa - dịch vụ đã nâng cao thương mại giữa các thân vương quốc. Các thân vương và công tước phát triển lãnh thổ mình cai trị, lập ra các hải cảng mới. Một số dùng của cải mới kiếm được để xây dựng cung điện và các công trình mà ngay nay còn tồn tại.

Hợp nhất
Không phải thân vương quốc nào cũng giữ được nền độc lập. Một số duy trì độc lập và hưởng sự thịnh vượng, trong khi một số bị các nước lớn hơn thôn tính. Lịch sử châu Âu ghi nhận nhiều sự hợp nhất lãnh thổ các thân vương quốc nhỏ thành các vương quốc và đế quốc lớn. Xu hướng này diễn ra ở Anh Cách Lan trong thiên niên kỷ 1 và tiếp tục ở giai đoạn kế, dẫn đến sự hình thành các nhà nước Pháp, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha. Một dạng hợp nhất lãnh thổ khác được gia tộc Medici tiến hành ở Ý trong thời kỳ Phục hưng. Xuất thân làm nghề ngân hàng, gia tộc Medici đã chiếm quyền kiểm soát nhiều vùng ở Ý và thậm chí ngôi vị giáo hoàng. Họ cử các thành viên gia đình vào các vị trí thân vương và đảm bảo sự bảo hộ đối với Vatican. Về sau, Phổ cũng bành trướng lãnh thổ bằng cách đoạt lấy lãnh thổ của nhiều nước khác.

Tuy vậy, trong các thế kỷ từ 17 đến 19 cũng diễn ra tình trạng ngược lại, đặc biệt là trong phạm vi Đế quốc La Mã Thần thánh. Nhiều quốc gia có chủ quyền được lập mới do hệ quả của việc chuyển nhượng đất đai vì nhiều nguyên nhân khác nhau.

Chủ nghĩa dân tộc
Chủ nghĩa dân tộc trở nên phổ biến vào cuối thế kỷ XIX. Một đặc trưng của chủ nghĩa dân tộc là sự nhận thức về tính đồng nhất trên một phạm vi lớn hơn, chẳng hạn một vùng cùng chung ngôn ngữ và văn hóa. Bởi thế, người ta không còn ưa chuộng thân vương quốc nữa. Nhiều thân vương quốc sát nhau thỏa hiệp thống nhất lại và lập nên các chính thể lập hiến, trong đó hoàng gia chỉ còn là biểu tượng không có thực quyền. Xu hướng trong thế kỷ XIX và XX là bãi bỏ các chế độ quân chủ và lập mới các chính thể cộng hòa có tổng thống do tổng tuyển cử mà ra.

Các thân vương quốc khác

Ở ngoài châu Âu
Không chỉ châu Âu mà châu Phi, châu Á, châu Mỹ thời kỳ tiền Colombo và châu Đại Dương cũng có thân vương quốc. Trong ngữ cảnh giai đoạn thuộc địa, người ta hay dùng thuật ngữ princely state hơn, đặc biệt là đối với những thực thể lệ thuộc các thế lực thực dân châu Âu. Chẳng hạn, ở Ấn Độ thuộc Anh, có các tiểu quốc do các quân chủ được thực dân Anh gọi là thân vương, bất kể sự khác biệt mang tính bản địa bởi tước vị của những người này có thể tương đương vua.

Thân vương quốc vi quốc gia
Một số vi quốc gia (thực thể do tư nhân tự lập ra và không được công nhận) cũng tự cho mình là thân vương quốc có chủ quyền, chẳng hạn Sealand - nguyên là một pháo đài quân sự cũ nằm ở biển Bắc.

Xem thêm
 Đại thân vương
 Công quốc
 Đại công quốc

Tham khảo

Các dạng nhà nước hợp hiến
Chính thể
Quân chủ

Phân cấp hành chính
Chế độ quân chủ


title: Điểu thú nhân vật hý họa

text:
Điểu thú nhân vật hý họa (鳥獣人物戯画- Chōjū jinbutsu giga) hay gọi tắt là "điểu thú hý họa" (Chōjū giga) là tên một bộ tranh cuộn được chỉ định là quốc bảo Nhật Bản ở chùa Kōzan-ji (Cao Sơn tự) thuộc quận Ukyō, Kyōto. Bộ tranh gồm 4 cuộn: giáp, ất, bính, đinh với nội dung phản ánh về thế sự đương thời thông qua các loài động vật và nhân vật được vẽ theo lối hý họa. Đặc biệt là cuộn giáp vẽ thỏ, ếch và khỉ được nhân hóa rất nổi tiếng. Một phần của bộ tranh vận dụng thủ pháp giống với lối vẽ truyện tranh (Manga) hiện đại nên nó còn được gọi là bộ Manga cổ nhất Nhật Bản.

Về thời gian thành lập thì giữa các cuộn không có mối liên hệ rõ ràng, mà phong cách vẽ, bút tích cũng khác nhau và được cho là xuất hiện trong khoảng thời gian từ thế kỷ 12~thế kỷ 13 (cuối thời Heian - đầu thời Kamakura) với nhiều tác giả, khi lưu truyền ở Kōzan-ji thì được tập hợp thành điểu thú nhân vật hý họa.
Cũng có thuyết cho rằng tác giả chính là vị Tăng Chánh nổi tiếng với hý họa là sư Toba Sōjō Kakuyū, nhưng hoàn toàn không có tư liệu nào nhắc đến việc này và vì niên đại thành lập và tác giả khác nhau nên chỉ nghi ngờ rằng Tăng Chánh Toba Sōjō cũng chỉ là một trong những người chấp bút. Có lẽ tác giả là một vị tăng lữ vô danh nào đó trong lịch sử đã mượn các loài động vật để thể hiện sự u uất của mình với thế sự, đôi khi lại là cách nhìn châm biếm trào phúng.
Hiện tại, các cuộn giáp và bính được bảo quản ở viện bảo tàng quốc lập Tōkyō, còn cuộn ất và đinh thì bảo quản ở viện bảo tàng quốc lập Kyōto.

Nội dung và bản sao của các cuộn

Hiện tại, trong 4 cuộn tranh thì không có cuộn nào đi kèm với phần văn bản. Điểu thú nhân vật hý họa đã trải qua hơn 800 năm và mang tính cách là một tập hợp nhiều tác phẩm nên không còn giữ được hình thái ban đầu khi nó được vẽ đương thời. Có nhiều chỗ thiếu sót và tồn tại nhiều đoạn tranh khiến người ta nghĩ rằng chúng là một phần của điểu thú nhân vật hý họa nhưng có thể phỏng đoán rằng đây đều là những bản sao vẽ lại hình ảnh thế sự đương thời trước khi có được hình thái như ngày nay, hoặc giả là một sự sắp xếp nhầm theo thời gian.

Cuộn giáp
Vẽ lại cảnh nhiều loài động vật chơi đùa như nghịch nước, thi bắn cung, đánh vật và cả cảnh làm pháp sự, cãi nhau của chúng. Bối cảnh trong tranh có vẽ hoa Hagi, loại hoa chỉ nở vào mùa thu nên có thể thấy quang cảnh trong tranh là mùa thu. Từ bản sao và các đoạn tranh rời có thể thấy cuộn giáp ban đầu gồm từ hai cuộn trở lên có nội dung độc lập. Trong số đó có một cuộn vẽ cảnh con rắn xuất hiện từ trong bụi cỏ khiến đám động vật bỏ chạy tán loạn, kết thúc cuộc chơi.
Trong cuộn giáp hiện tại, có thể thấy một phần là do người đời sau chấp bút vẽ thêm để bổ khuyết cho những phần bị cháy vì hỏa hoạn, mất mát vào thời đại sau này.

Cảnh thỏ và khỉ tắm sông, trích trong cuộn giáp.

Cuộn ất
Không chỉ vẽ các loài động vật quen thuộc với người Nhật đương thời như ngựa, trâu, chó, gà, sơn dương mà còn có cả những loài động vật ngoại lai và động vật không tưởng như báo, hổ, voi, sư tử, kỳ lân, rồng. Đây là cuộn tranh mang đậm tính chất là cuốn minh họa về các loài động vật và có nhiều khả năng đây là cuốn mẫu cho các họa sư khi vẽ động vật.

Cuộn bính
10 bức trước trong cuộn này vẽ cảnh du hý của con người, còn 10 bức sau vẽ cảnh động vật vui chơi giống như trong cuộn giáp. Nửa sau của cuộn này được cho là hình mẫu của cuộn giáp, và phong cách cũng khác với nửa cuộn trước nên được cho là các cuộn tranh khác nhau, sau hợp thành một cuộn, nhưng từ quá trình tu sửa của viện bảo tàng Kyōto thì có thể biết được ban đầu vốn chỉ là một cuộn tranh vẽ trên giấy Washi, mặt trước vẽ người còn mặt sau vẽ động vật, sau đó hai mặt được tách ra thành một cuộn như ngày nay.
Bức thứ 19 trong cuộn tranh vẽ con ếch đi bộ, còn bức thứ hai vẽ cảnh người đang chơi trò đổ xí ngầu Sugoroku, nếu chồng hai bức lên nhau thì vết mực ở bức thứ 19 trùng khớp với vị trí phần mũ của nhân vật ở bức thứ 2. Ngoài ra, vết mực ở các bức thứ 1 và thứ 20, thứ 3 và thứ 18 cũng đều trùng khớp nhau nên người ta suy đoán rằng ban đầu chỉ gồm 10 bức, mặt trước vẽ người còn mặt sau vẽ động vật, đến thời Edo được tách ra làm hai để dễ thưởng lãm.

Cuộn đinh
Đây là cuộn tranh vẽ cảnh du hý của người, cảnh pháp sự và các nghi lễ trong cung đình. Đường nét phóng túng và khác hẳn với các cuộn còn lại.

Hình ảnh

Văn kiện tham khảo
 Tsuji Nobuo, "Điểu thú nhân vật hý họa và tranh hô ứng", mỹ thuật Nhật Bản, Shibundō xuất bản, 1991.

Mục liên quan
 Danh sách quốc bảo Nhật Bản
 Tranh cuộn bách quỷ dạ hành

Cước chú

Mỹ thuật Nhật Bản
Quốc bảo Nhật Bản


title: Phaolô Miki

text:
1562 - 5 tháng 2 năm 1597 là một chủng sinh thuộc Dòng Tên người Nhật, ông được Giáo hội Công giáo Rôma tôn vinh là thánh tử đạo và là một trong hai mươi sáu vị thánh tử đạo Nhật Bản.

Tiểu sử
Phaolô Miki sinh ra trong một gia đình giàu có ở Nhật Bản. Ông thụ nhận nền giáo dục của các linh mục Dòng Tên ở Azuchi và Takatsuki. Ông gia nhập Dòng Tên và trở thành một nhà truyền giáo nổi tiếng và thành công, thu hút nhiều người Nhật theo đạo Công giáo. Daimyō Nhật Bản là Toyotomi Hideyoshi vì sợ ảnh hưởng của Dòng Tên nên có ý định bách hại người Công giáo. Trong đó, Miki đã bị bắt giam cùng với những người đồng sự khác. Ông và đồng sự bị giải giáp 600 dặm (966 km) từ Kyoto đến Nagasaki, trên đường đi họ hát bài Te Deum (Lạy Thiên Chúa). Khi đến Nagasaki - thành phố có lượng người Công giáo lớn nhất ở Nhật Bản, Miki chịu đóng đinh vào ngày 5 tháng 2 năm 1597. Trên cây thập tự giá, ông đã có bài giảng đạo cuối cùng và ông đã tha thứ cho người đao phủ, và nói rằng chính vì bản thân ông là một người Nhật. Cùng chịu khổ hình với ông là Joan Soan (de Gotó) và Santiago Kisai - cũng thuộc Dòng Tên; cùng hai mươi ba giáo sĩ và giáo dân khác. Tất cả những người này đều đã được Giáo hoàng Piô IX tuyên thánh vào năm 1862.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tu sĩ Dòng Tên
Thánh Công giáo Rôma
Sinh năm 1562
Mất năm 1597
Sinh thập niên 1560
Tín hữu Công giáo Nhật Bản


title: Metaspriggina walcotti

text:
Metaspriggina là một chi động có dây sống được biết tới từ chỉ hai mẩu vật trong kỷ Cambri trung.

Chú thích

Tham khảo

W
Động vật có dây sống tuyệt chủng


title: Đại vương công

text:
Đại vương công (; ; ), một số tài liệu ghi là Đại thân vương theo thuật ngữ tiếng Anh grand prince, great prince, là tước vị quý tộc dưới hoàng đế và sa hoàng nhưng trên thân vương (hay Fürst).

Trong nhóm ngôn ngữ Rôman cũng như Anh ngữ, "đại vương công" thường được dịch là "đại công tước" bởi các ngôn ngữ này thường không dùng từ riêng biệt để chỉ hai loại prince: prince trị vì lãnh thổ với tư cách quân chủ ("thân vương") và prince không trị vì ("hoàng tử"). Ngược lại, tiếng Đức, tiếng Hà Lan, các ngôn ngữ Slav và Scandinavia đều dùng từ riêng để diễn đạt hai loại trên, được chuyển ngữ sang tiếng Việt là "hoàng tử" hay "hoàng thân" đối với prinz trong tiếng Đức hay принц trong tiếng Nga; và "vương công" hay "thân vương" đối với fürst trong tiếng Đức hay князь trong tiếng Nga. Trong các ngôn ngữ này, "đại vương công" (tiếng Đức: Großfürst, tiếng Nga: Великий князь) là tước vị riêng biệt với "đại công tước" (tiếng Đức: Großherzog, tiếng Nga: Великий герцог). Về địa vị, đại vương công cai quản nhiều công quốc chư hầu, trong khi đại công tước chỉ cai quản công quốc thuộc sở hữu của mình.

Tước vị đại vương công nguyên thủy giữ địa vị quân chủ của đại công quốc cai quản nhiều công quốc chư hầu (tiếng Anh: grand principality, tiếng Đức: Großfürstentum, tiếng Nga: Великое Княжество). Tuy nhiên, từ thế kỷ 16, tước vị này dần bị lấn át bởi các tước vị Hoàng đế (tiếng Đức: Kaiser) hoặc Sa hoàng (tiếng Nga: Царь). Các lãnh thổ đại công quốc (trên danh nghĩa) như Litva, Transilvania và Phần Lan trong thời gian dài nằm dưới sự cai trị trực tiếp của hoàng đế hoặc sa hoàng. Vị đại vương công độc lập cuối cùng là Ivan IV của Nga, người mà về sau đã đổi tước hiệu của mình Sa hoàng của toàn Nga (Царь всея Руси).

Kể từ thế kỷ 17, ở nước Nga Sa hoàng còn có tước vị xã giao Velikiy knjaz (thường được dịch là "đại thân vương") dành cho các thành viên hoàng tộc Nga, mặc dù những người này không cai trị lãnh thổ nào, tương tự các tước hiệu Infante, Prince và Đại vương công Áo trong các hoàng gia châu Âu.

Cách dùng trong thời Trung cổ
Trong ngữ tộc Slav và nhóm ngôn ngữ gốc Balt, đại vương công là tước vị của một quân chủ thời Trung cổ; người này đứng đầu một liên minh lỏng lẻo gồm các công quốc cấu thành do các vương công đứng đầu. Nó tương tự như hình thái tổ chức của nhà Chu ở Trung Quốc, với Chu vương giữ vai trò quân chủ trên danh nghĩa, đứng đầu liên minh với các quốc gia chư hầu. Trong thực tế,  trong ngôn ngữ Slav và  trong ngôn ngữ Balt có cùng từ nguyên với vua. Việc sử dụng tước vị đại vương công được xác lập ở Rus Kiev và ở Đại công quốc Litva (từ thế kỷ 14).

Từ thế kỷ 10, tước vị của vương công cai trị Rus Kiev được gọi là Великий князь (Veliky knyaz), được chuyển ngữ sang tiếng Việt là "Đại vương công". Về sau, một số vương công cai quản các thành phố có tầm quan trọng quốc gia (chẳng hạn Moskva, Tver, Yaroslavl, Ryazan, Smolensk) cũng tự xưng tước vị đại vương công. Từ năm 1328, Đại công quốc Moskva trỗi dậy hùng mạnh, giữ vai trò lãnh đạo trên danh nghĩa của toàn Nga và từ từ tập trung hóa quyền lực về tay các Đại vương công Moskva. Đến năm 1547, Ivan IV đăng quang ngôi vị Sa hoàng. Kể từ đó cho đến Cách mạng Nga 1917, tước vị Великий князь chấm dứt cha truyền con nối và chỉ còn là một tước vị chung chung dành cho các thành viên hoàng tộc nhà Romanov. Vì vậy, chúng thường được chuyển ngữ sang tiếng Việt là "Đại thân vương".

Trong tiếng Litva, Didysis kunigaikštis là tước vị của những người cai trị Litva, đồng thời cũng là một trong hai tước vị được quân chủ Thịnh vượng chung Ba Lan & Litva sử dụng. Các vua Ba Lan của nhà Vasa cũng dùng tước vị này cho những người đứng đầu các lãnh thổ ngoài Ba Lan. Tước vị Didysis kunigaikštis thỉnh thoảng còn được Latinh hóa thành Magnus Dux, tức đại công tước.

Năm 1582, vua Johan III của Thụy Điển bổ sung tước vị Đại vương công Phần Lan vào danh sách tước vị thay thế dành cho các vua Thụy Điển, tuy nhiên điều này không hàm ý lãnh thổ; Phần Lan khi này đã nằm trong địa hạt của Thụy Điển.

Nhà Habsburg - cai trị Đế quốc La Mã Thần thánh - cũng dựng nên một thực thể gọi là Đại công quốc Transilvania (tiếng Đức: Siebenbürgen) vào năm 1765.

Sau khi thôn tính Litva và Phần Lan, Sa hoàng Nga tiếp tục dùng tước vị Đại vương công khi nói đến tư cách cai trị Litva (1793-1918) và Phần Lan tự trị (1809-1917). Các tước vị mang tính danh nghĩa khác của Sa hoàng Nga trong thời kỳ này là: "Đại vương công Smolensk, Volynia, Podolia", "Lãnh chúa và Đại vương công Nizhny Novgorod, Chernihiv",...

Cách viết trong nhiều ngôn ngữ
Dưới đây là cách viết "đại vương công" trong nhiều ngôn ngữ khác nhau:
 Tiếng Ba Lan: wielki książę
 Tiếng Đan Mạch: storfyrste
 Tiếng Đức: Großfürst
 Tiếng Hungary: nagyfejedelem
 Tiếng Latinh: Magnus Princeps
 Tiếng Litva: didysis kunigaikštis
 Tiếng Nga: великий князь (vielikiï kniaz''')
 Tiếng Phần Lan: suuriruhtinas Tiếng Séc: velkokníže Tiếng Serbia: veliki župan Tiếng Thụy Điển: storfurste''

Xem thêm
 Thân vương quốc
 Phong tước
 Danh sách tước hiệu quý tộc Âu châu
 Danh sách các Đại công tước của Nga

Tham khảo

Tước hiệu hoàng gia
Tước hiệu quý tộc
Thân vương


title: Do I Wanna Know?

text:
"Do I Wanna Know?" là một bài hát của ban nhạc indie rock Anh Arctic Monkeys từ album phòng thu thứ năm của họ, AM. Bài hát đã được phát hành như một đĩa đơn vào ngày 19 tháng 6 năm 2013 cùng với một video âm nhạc kèm theo, và hiện cho tải kỹ thuật số thông qua iTunes.

"Do I Wanna Know?" đạt vị trí số 11 trên UK Singles Chart, được xếp hạng ở một số nước khác, và là bài hát đầu tiên của Arctic Monkeys được xếp hạng trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 của Mỹ, đạt vị trí số 70 vào tháng ba, 2014.

Video âm nhạc
Một video âm nhạc cho "Do I Wanna Know?", đạo diễn bởi David Wilson, lần đầu tiên được phát hành trên YouTube ngày 18 tháng 6 năm 2013. Nó đã được xem hơn 100 triệu lần, đến 11 tháng 1 năm 2014, nó vượt qua số lượt xem "Fluorescent Adolescent" và trở thành video được xem nhiều nhất của Arctic Monkeys.

Danh sách bài hát

Bảng xếp hạng và chứng nhận

Bảng xếp hạng hàng tuần

Bảng xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2013
Bài hát của Arctic Monkeys
Bài hát năm 2013


title: Hoàng Thủy Nguyên

text:
GS.TSKH. Hoàng Thủy Nguyên (sinh ngày 18 tháng 3 năm 1929 tại Đông Ngạc, Từ Liêm (nay là Đông Ngạc, Bắc Từ Liêm), Hà Nội, qua đời ngày 20 tháng 7 năm 2018) là người đã đặt nền móng cho việc Việt Nam tự chủ sản xuất vaccine, là người có công lớn trong việc phát triển hệ thống y tế dự phòng tại Việt Nam  . Ông đã được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về lĩnh vực Khoa học Y - Dược, danh hiệu Anh hùng Lao động vào năm 2000.

Tiểu sử
Hoàng Thủy Nguyên được sinh ra trong một gia đình trí thức nổi tiếng với truyền thống yêu nước. Cha của ông là Giáo sư Hoàng Tích Trí, nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế Việt Nam.

Vài năm sau ngày Toàn quốc kháng chiến, Hoàng Thủy Nguyên bắt đầu theo học tại Trường Đại học Y Hà Nội, sau đó công tác ở nhiều lĩnh vực trong ngành y tế. Trong khoảng thời gian từ năm 1949 đến khi miền Bắc hoàn toàn giải phóng vào năm 1954, ông công tác tại các đơn vị quân y ngoài mặt trận phục vụ trong nhiều chiến dịch, trong đó Chiến dịch Điện Biên Phủ. Ngay tại chiến trường, Hoàng Thủy Nguyên đã được giao nhiệm vụ lập phòng thí nghiệm vi sinh vật - hóa học nhằm phục vụ cho công tác chiến đấu.

Sau khi tốt nghiệp bác sĩ y khoa vào năm 1955, ông về làm việc tại Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương. Năm 1956, Hoàng Thủy Nguyên làm thực tập sinh tại Cộng hòa Dân chủ Đức và lấy bằng tiến sĩ vào năm 1958, đến năm 1962 được cấp bằng tiến sĩ khoa học và được Viện Hàn lâm Y học Erfurt công nhận Phó Giáo sư. Năm 1959, ông được giao phụ trách phòng Siêu vi trùng tại Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương và đảm nhiệm chức vụ trưởng phòng từ năm 1963. Năm 1965, Hoàng Thủy Nguyên được đề bạt giữ chức Phó Viện trưởng và được giao đảm nhiệm chức vụ Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương trong khoảng thời gian từ năm 1974 đến năm 1994. Ông được công nhận chức danh giáo sư y học vào năm 1980, chuyên ngành virus học.

Ngoài ra, ông còn đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch Hội đồng Khoa học Bộ Y tế. Trong khoảng thời gian từ năm 1990 đến năm 1995, Hoàng Thủy Nguyên là Ủy viên Hội đồng xét duyệt Học vị và chức danh Khoa học Nhà nước. Từ năm 1995 đến năm 2000, ông là Ủy viên Hội đồng Học hàm Nhà nước. Song song đó, ông cũng đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch Hội đồng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà nước từ năm 1997 đến năm 2002. Hoàng Thủy Nguyên còn là thành viên của Tổ chức Dịch tễ Thế giới, Tổ chức nghiên cứu về tế bào thế giới thuộc UNESCO của Liên hiệp quốc. Hiện nay, ông đang là Ủy viên Hội đồng Tư vấn của Tạp chí Y học dự phòng, diễn đàn khoa học của Hội Y học dự phòng Việt Nam.

Nghiên cứu khoa học
Từ năm 1957 đến năm 1959, ở miền Bắc của Việt Nam, bệnh bại liệt ở trẻ em phát thành dịch. Vào năm 1959, tỷ lệ tử vong do dịch bệnh này lên đến 13%. Trước tình hình đó, trong điều kiện cơ sở vật chất rất thô sơ lúc bấy giờ, Hoàng Thủy Nguyên đã lần đầu tiên phân loại và định lập được virus cúm và virus bại liệt, thành lập phòng thí nghiệm virus và xây dựng nên ngành Virus học ở Việt Nam.

Ông được Bộ trưởng Bộ Y tế Phạm Ngọc Thạch cử sang Liên Xô để tiếp nhận chuyển giao công nghệ sản xuất vắc-xin bại liệt ở dạng uống với tên gọi vắc-xin Sabin, loại vắc-xin do Tiến sĩ Albert Sabin (người Mỹ gốc Ba Lan) nghiên cứu thành công vào khoảng những năm 1954 và 1955, trực tiếp từ nhà vi sinh vật học người Liên Xô Mikhail Chumakov vào mùa hè năm 1960. Ba tháng sau, Hoàng Thủy Nguyên trở về nước và nhanh chóng thành lập một nhóm những nhà khoa học để triển khai sản xuất vắc-xin bại liệt tại Việt Nam. Trong thời gian đó, ông đã gặp Sabin và Sabin trao cho ông ba giống virus không độc lực và đồng ý để ông sử dụng sản xuất vắc-xin. Loại vắc-xin này được sản xuất trên tế bào thận của loài khỉ Vàng (tên khoa học là Macaca mutala). Tuy nhiên, tại thời điểm đó Việt Nam chưa có cơ sở chăn nuôi loài khỉ này. Nhóm nghiên cứu của Hoàng Thủy Nguyên đã quyết định thành lập ngay khu nuôi khỉ Vàng ở đảo Rều nằm giữa vịnh Bái Tử Long ở Quảng Ninh.

Lúc đó, Việt Nam còn rất khó khăn, thiếu thốn cả về vật chất lẫn con người. Tuy nhiên, vì sự cấp bách của việc sản xuất vắc-xin, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã cấp riêng cho Hoàng Thủy Nguyên khoản kinh phí 2000 bảng Anh một năm để nghiên cứu. Ông đã dùng số tiền đó để mua hóa chất và dụng cụ từ Hồng Kông và mua thêm một chiếc máy đông khô của Tây Đức trị giá 2000 bảng sau vài năm dành dụm tiền. Trụ sở làm việc của nhóm là những phòng ở của các nữ sinh tại số 5 phố Quang Trung, nằm ngay sau trường Saint Marie (ngày nay là bệnh viện Việt Nam – Cuba). Đến năm 1962, phòng thí nghiệm virus học của Hoàng Thủy Nguyên đã sản xuất được 2 triệu liều vắc-xin Sabin.

Vào thời điểm ban đầu vẫn còn nhiều nghi ngờ về độ an toàn của những liều vắc-xin được sản xuất tại Việt Nam do người dân chưa thực sự tin tưởng vào khả năng của các nhà khoa học trong nước. Lúc đó, rất ít người tin rằng Bác sĩ Hoàng Thủy Nguyên có thể làm được loại vắc-xin hiện đại đó. Vì thế, bên cạnh quá trình kiểm định chính thống, để làm yên lòng mọi người, tại một hội nghị gồm các cán bộ chủ chốt của Bộ Y tế, Hoàng Thủy Nguyên đã cùng với Bộ trưởng Phạm Ngọc Thạch mỗi người uống thử nghiệm một trăm liều vắc-xin để chứng minh về độ an toàn của loại vắc-xin này. Kết quả là không có vấn đề gì xảy ra và loại vắc-xin này đã được triển khai phòng ngừa cho trẻ em trong toàn xã hội. Vắc-xin này đã góp phần bảo vệ hàng triệu người Việt Nam khỏi các di chứng của bệnh bại liệt. Theo đó, đến năm 2000, Tổ chức Y tế Thế giới chính thức công bố rằng Việt Nam đã thanh toán được bệnh bại liệt.

Trong khoảng thời gian từ năm 1960 đến năm 1999, Hoàng Thủy Nguyên đã chủ trì và cùng các cộng sự ở Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương thực hiện tổng cộng 128 công trình khoa học, cho ra đời nhiều loại vắc-xin dùng trong chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia, đặc biệt là đối với trẻ em. Ngoài loại vắc-xin Sabin phòng bệnh bại liệt kể trên còn có vắc-xin phòng bệnh viêm não Nhật Bản và viêm gan B. Các loại vắc-xin này đã được Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương tiếp thu công nghệ sản xuất mới nhất của Liên Xô, Mỹ, Nhật Bản và đã sản xuất thành công ở Việt Nam, giúp tiết kiệm một khoảng ngân sách hàng chục tỷ đồng mỗi năm cho Nhà nước Việt Nam. Sau đó, Hoàng Thủy Nguyên cũng là người đã xác định được căn nguyên của dịch SARS và dịch cúm gia cầm về những tính chất đặc trưng của hai virut SARS – CoV và Myxoviruts influenzae. Từ tháng 4 năm 2004, Hoàng Thủy Nguyên phụ trách nhóm nghiên cứu cho ra đời loại vắc-xin cúm H5N1 có thể dùng để tiêm phòng cho cả gia cầm và người.

Hoàng Thủy Nguyên cũng có những đóng góp rất lớn trong việc hợp tác khoa học với các nước phát triển như Pháp và Mỹ, tranh thủ nguồn viện trợ để đổi mới công nghệ, trang bị xây dựng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương cũng như ngành y tế dự phòng của Việt Nam. Ông cũng tham gia giúp đỡ nước Lào láng giềng trong việc đào tạo cán bộ y tế.

Giáo sư Hoàng Thủy Nguyên cũng rất trăn trở về vấn đề biến đổi khí hậu. Theo ông vấn đề này sẽ có tác động lớn đến hệ sinh thái, mà đặc biệt là thế giới các vi sinh vật sẽ bị tác động nhiều nhất. Khi đó, những tái tổ hợp xảy ra ở các vi sinh vật sẽ làm xuất hiện các tác nhân gây bệnh mới, nhất là những tác nhân ở các loài côn trùng có thể gây bệnh cho người. Từ nhận thức đó, ông đã cùng với Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương bắt tay vào việc xây dựng Trung tâm quốc tế đào tạo sinh y học. Đề án này đã được Chính phủ Việt Nam phê duyệt và đang hoàn thành khâu thiết kế trước khi triển khai xây dựng tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc.

Giải thưởng, danh hiệu
Hoàng Thủy Nguyên đã được nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam, được Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Việt Nam tặng thưởng Huân chương Chiến thắng hạng ba, Huân chương Kháng chiến hạng nhất và hạng ba, Huân chương Lao động hạng ba, Huân chương Độc lập hạng nhì, Huân chương Bảo vệ an ninh Tổ Quốc, cùng với danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân. Năm 2000, ông đã vinh dự được trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động và Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học Y - Dược với công trình nghiên cứu vắc-xin phòng bệnh bại liệt. Ngoài ra, ông còn được tặng thưởng Huy chương Khoa học của Viện Hàn lâm Y học Erfurt, Cộng hòa Dân chủ Đức.
Tháng 9 năm 2016, ông đã được trao tặng Giải thưởng Trần Đại Nghĩa cho Công trình “Ứng dụng công nghệ tiên tiến sản xuất vắc xin phòng bệnh cho người” của ông và cố Giáo sư, Tiến sỹ khoa học Đặng Đức Trạch - Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương.

Gia đình
Hoàng Thủy Nguyên sinh ra trong gia tộc trí thức yêu nước, có nhiều cống hiến cho đất nước. Cha ông là Giáo sư Hoàng Tích Trý, nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế đầu tiên của Chính phủ lâm thời Việt Nam. Hơn 200 năm qua, dòng tộc họ Hoàng ở Đông Ngạc có những nhà trí thức, yêu nước nhiệt thành như Hoàng Nguyễn Thự, Hoàng Phạm Thạch (Quan Thượng thư Bộ Lễ),Hoàng Tế Mỹ (Quan Thượng thư Bộ Lễ), Hoàng Tướng Hiệp (Quan Tham tán Quân vụ Đại thần), Hoàng Tăng Bí (một trong số những người sáng lập phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục), Hoàng Minh Giám (nguyên Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, Bộ trưởng Bộ Văn hoá và Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội khoá VI).Hiện ở Hà Nội, có ba con phố mang tên các nhà trí thức của gia tộc họ Hoàng làng Đông Ngạc: Hoàng Tăng Bí, Hoàng Minh Giám, Hoàng Tích Trý (là thân sinh giáo sư Hoàng Thủy Nguyên).

Hoàng Thủy Nguyên có ba anh em trai, tất cả đều hoạt động trong lĩnh vực y tế: Giáo sư Hoàng Thủy Long, Kỹ sư Hoàng Thủy Lạc Tổng Giám đốc Tổng công ty Thiết bị y tế Việt Nam, Hoàng Thủy Tiến là Phó cục trưởng Cục An toàn Vệ sinh thực phẩm - Bộ Y tế.  Giáo sư Hoàng Thủy Nguyên, Hoàng Thủy Long cũng từng giữ chức Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương và cả hai là Anh hùng lao động thời đổi mới. Giáo sư Hoàng Tích Mịnh (chú của Giáo sư Hoàng Thủy Nguyên) và Giáo sư Hoàng Thủy Nguyên sau này đều được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh trong lĩnh vực y - dược.

Anh ruột mẹ Giáo sư Hoàng Thủy Nguyên là cố nhà văn Vũ Ngọc Phan.

Cháu nội ông là Hoàng Diễm Huyền, chuyên gia truyền thông y tế. Cô là tác giả của dự án truyền thông phòng chống dịch COVID-19 "Ghen Cô Vy", phụ trách sản xuất và quản lý dự án này

Tham khảo

Sinh năm 1929
Người Hà Nội
Bác sĩ Việt Nam
Giáo sư Việt Nam
Tiến sĩ Việt Nam
Người nhận giải thưởng Hồ Chí Minh
Huân chương Chiến thắng
Huân chương Kháng chiến
Huân chương Lao động
Huân chương Độc lập
Thầy thuốc Nhân dân
Người được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động


title: Haru no umi

text:
Haru no umi (春の海, biển mùa xuân) là một sáng tác Sōkyoku (tranh khúc, khúc nhạc cho đàn Koto) của nhạc sĩ Miyagi Michio. Nhạc cụ của bài này nguyên thủy gồm hai loại là đàn Koto và sáo Shakuhachi, sau này người ta còn chơi bằng hai loại nhạc cụ Tây phương là đàn Violin và sáo Tây. Tiếng đàn trong bản nhạc trầm, đại diện cho tiếng sóng biển, còn tiếng sáo bổng tượng trưng cho tiếng chim biển.

"Haru no umi" được sáng tác vào cuối năm 1929 cho chủ đề "bờ biển" do Thiên Hoàng Nhật Bản ra đề trong hội thơ ca Utakai no hajime trong cung đình vào năm 1930. Đây là một nhạc khúc tiêu biểu cho nền âm nhạc mới của Nhật Bản, nó được chỉ định trong sách giáo khoa âm nhạc cho học sinh tiểu học, ngoài ra còn được sử dụng làm nhạc hiệu của các chương trình TV, Radio, các công ty trong những ngày đầu năm. Ngày nay "Haru no umi" được biết đến như một khúc nhạc không thể thiếu trong ngày đầu năm ở Nhật.

Đặc trưng
Nhạc sư Miyagi Michio bị mù từ năm lên 8 tuổi, nhưng trước đó ông sống với ông bà nội ở vùng Seto, cảnh biển tuyệt đẹp của vịnh Tomo-no-ura thuộc thành phố Fukuyama đã in sâu vào tâm trí ông và trở thành đề tài cho khúc nhạc "Haru no umi" sau này.
Miyagi sáng tác "Haru no umi" với ảnh hưởng của âm nhạc Tây phương chứ không phải Hōgaku (nhạc truyền thống Nhật Bản) cận đại nhưng lại mang ấn tượng, khí sắc Nhật Bản sâu đậm.

Biểu diễn

Sơ diễn
"Haru no umi" được biểu diễu lần đầu tiên vào cuối năm 1929 do chính tác giả Miyagi Michio và nhạc sư sáo Shakuhachi là Yoshida Seifū tại công hội đường Hibiya. Miyagi thuật lại rằng đến nghe buổi biểu diễn có nhà phê bình âm nhạc Ushiyama Mitsuru, Ushiyama cười rằng "giờ là lúc bận rộn, vẫn chưa đến xuân mà các cậu chơi được biển mùa xuân thì quả là nhàn nhã, thật hạnh phúc", và theo tập tùy bút "Yume no sugata" (hình tướng giấc mơ) của ông thì buổi biểu diễn đầu tiên thực sự là vào mùa xuân năm sau.

Những chuyện liên quan
"Haru no umi" trở nên nổi tiếng khi nghệ sĩ Violin Pháp quốc là Renée Chemet đến Nhật thu âm "Haru no umi". Khi đến Nhật, Chemet rất thích "Haru no umi" của Miyagi Michio và quyết định biểu diễn, thu âm và sau đó bán rộng rãi ở Nhật, Hợp chúng quốc Hoa và Pháp quốc. Trong buổi diễn này, Chemet thay tiếng sáo Shakuhachi bằng tiếng Violin và vẫn giữ lại tiếng đàn Koto như nhạc cụ chủ đạo.
Năm 1968, ban nhạc điện tử "Inoue Munetaka & Sharp Five" phát hành album "Haru no umi", thay thế cây đàn Koto bằng Organ, thay tiếng Shakuhachi bằng guitar điện. Trong cùng năm, album này đã chiếm hạng nhất của Nihon Columbia.
Trong bộ phim Mỹ "Hannibal Rising" có cảnh Lady Murasaki chơi "Haru no umi" với cây đàn Koto.
"Haru no umi" được nhiều nghệ sĩ Tây phương biết đến và họ thường biểu diễn với tiếng Piano/ đàn Violin thay cho đàn Koto và sáo Tây/ guitar thay cho sáo Shakuhachi.

Chú thích

Liên kết ngoài
Audio performance clip at www.echo.ucla.edu/...

Âm nhạc truyền thống Nhật Bản
Bài hát năm 1929


title: USS Stewart (DD-224)

text:
USS Stewart (DD-224) là một tàu khu trục lớp Clemson được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo vào cuối Chiến tranh Thế giới thứ nhất, và đã tiếp tục phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ Hai cho đến khi bị đánh đắm tại Surabaya năm 1942. Được Hải quân Đế quốc Nhật Bản trục vớt, sửa chữa và sử dụng như Tàu tuần tra số 102, nó bị Hải quân Mỹ tái chiếm khi xung đột kết thúc năm 1945, đổi tên thành Tàu khu trục DD-224 rồi bị đánh chìm như một mục tiêu huấn luyện. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Chuẩn đô đốc Charles Stewart (1778-1869).

Thiết kế và chế tạo
Stewart được đặt lườn vào ngày 9 tháng 9 năm 1919 tại xưởng tàu của hãng William Cramp and Sons ở Philadelphia. Nó được hạ thủy vào ngày 4 tháng 3 năm 1920, được đỡ đầu bởi bà Margaretta Stewart Stevens, cháu đô đốc Stewart; và được đưa ra hoạt động vào ngày 15 tháng 9 năm 1920 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Đại úy Hải quân S. G. Lamb.

Lịch sử hoạt động

Hải quân Hoa Kỳ

Giữa hai cuộc thế chiến
Sau một năm hoạt động tuần tra duyên hải cùng một hải đội dự bị, Stewart gia nhập Hải đội Khu trục trực thuộc Hạm đội Đại Tây Dương vào ngày 12 tháng 10 năm 1921. Nó tham gia các cuộc thực hành hạm đội tại vùng biển Caribe từ ngày 12 tháng 1 đến ngày 22 tháng 4 năm 1922; và sau khi được sửa chữa, nó khởi hành từ Newport, Rhode Island vào ngày 20 tháng 6, đi ngang qua Địa Trung Hải và Ấn Độ Dương đến Philippines để phục vụ cùng Hạm đội Á Châu. Nó đã không quay trở về Hoa Kỳ trong 23 năm tiếp theo sau.

Đi đến Yên Đài, Trung Quốc vào ngày 26 tháng 8, Stewart tham gia các hoạt động thường lệ của Hạm đội Á Châu, tiến hành các cuộc thực tập huấn luyện từ các căn cứ tại Yên Đài và Thanh Đảo trong mùa Hè và từ Manila, Philippines trong mùa Đông, ghé thăm các cảng Trung Quốc trên đường đi. Hoạt động thường lệ này bị phá vỡ từ ngày 6 đến ngày 21 tháng 9 năm 1923 cho một chuyến đi đến Yokosuka, Nhật Bản để cứu trợ những nạn nhân của trận động đất Kantō vốn đã phá hủy nặng nề thành phố này lẫn Tokyo vào ngày 30 và 31 tháng 8. Từ ngày 25 tháng 5 đến ngày 16 tháng 6, nó hỗ trợ như cột mốc dẫn đường, thoạt tiên là ở Nhật Bản và sau đó là tại Thượng Hải, cho chuyến bay tiên phong vòng quanh thế giới từ ngày 9 tháng 4 đến ngày 28 tháng 9 do Quân đoàn Không quân Hoa Kỳ (tiền thân của Không quân Hoa Kỳ ngày nay) thực hiện.

Từ năm 1924 đến năm 1928 đã xảy ra các cuộc bạo loạn chống người nước ngoài tại Thượng Hải và Quảng Châu. Stewart đã vận chuyển binh lính Thủy quân Lục chiến đến Thượng Hải vào tháng 1 năm 1925; và trong những năm tiếp theo đã thực hiện nhiều đợt tăng cường cho lực lượng pháo hạm tuần tra thường lệ trên sông Dương Tử và dọc theo bờ biển gần Quảng Đông. Nó đã có mặt tại Thượng Hải vào ngày 24 tháng 3 năm 1927, khi lực lượng Cộng sản Trung Quốc tấn công người nước ngoài tại Nam Kinh; và trong ba tháng rưỡi tiếp theo, chiếc tàu khu trục đã đặt căn cứ tại Vu Hồ, Nam Kinh và Thượng Hải để bảo vệ công dân và tàu bè Hoa Kỳ dọc theo sông Dương Tử. Nó cũng có mặt tại vùng bờ biển Trung Quốc khi Nhật Bản tung ra cuộc tấn công bằng không quân và hải quân xuống Thượng Hải vào cuối tháng 1 năm 1932, và đã bảo vệ cho kiều dân Mỹ tại Sán Đầu (từ ngày 1 đến ngày 3 tháng 2), Hạ Môn (từ ngày 9 đến ngày 24 tháng 2), và Thượng Hải (từ ngày 26 tháng 2 đến ngày 23 tháng 5).

Sau khi Chiến tranh Trung-Nhật phát triển thành cuộc xung đột toàn diện vào năm 1937, Stewart một lần nữa thường xuyên canh phòng tại các cảng Trung Quốc, tại Thanh Đảo và Thượng Hải, từ ngày 15 tháng 8 đến ngày 18 tháng 12 năm 1937, từ ngày 21 tháng 2 đến ngày 21 tháng 3 năm 1938, và từ ngày 3 tháng 6 đến ngày 4 tháng 9 năm 1939. Khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra tại Châu Âu, nó được lệnh đi về phía Nam để tuần tra tại vùng biển Philippines, kéo dài cho đến khi nó đi đến Xưởng hải quân Cavite để đại tu vào ngày 5 tháng 4 năm 1940. Sau khi rời xưởng tàu vào ngày 1 tháng 6, Stewart hoạt động như tàu canh phòng cho các chuyến bay thủy phi cơ đi lại giữa Guam và Philippines, rồi thực hiện chuyến viếng thăm cuối cùng đến các cảng Trung Quốc tại Hoàng Hải từ ngày 7 tháng 7 đến ngày 23 tháng 9 năm 1940. Trong năm 1941, nó tiếp tục ở lại Philippines trong bối cảnh thế giới ngày càng xấu đi; và vào ngày 27 tháng 11, nó được lệnh cùng với hầu hết các hạm tàu nổi của Hạm đội Á Châu đi đến Đông Ấn thuộc Hà Lan.

Mở màn Thế Chiến II
Stewart đang có mặt tại Tarakan Roads, Borneo cùng các tàu chiến Hoa Kỳ và Hà Lan khác, khi nhận được tin tức về việc Hải quân Nhật Bản tấn công Trân Châu Cảng vào ngày 8 tháng 12. Trong những tuần cuối cùng của năm 1941, nó hộ tống các tàu bè phân tán từ Philippines đến Darwin, Australia. Vào ngày 9 tháng 1 năm 1942, nó cùng các tàu khu trục , ,  và , cùng các tàu tuần dương  và , khởi hành từ Darwin đi Surabaya hộ tống cho chiếc tàu vận tải Bloemfontein. Đây là một phần của Đoàn tàu vận tải Pensacola rời Brisbane ngày 30 tháng 12 năm 1941 cùng lực lượng Lục quân tăng cường, bao gồm Lữ đoàn Pháo dã chiến 26 và Tiểu đoàn 1 Lữ đoàn Pháo dã chiến 131, cùng hàng tiếp liệu cho chúng, để hướng đến Java.

Vào ngày 30 tháng 1, Stewart gia nhập với Marblehead, và cùng với nó khởi hành từ Bunda Roads vào ngày 4 tháng 2 để đánh chặn một lực lượng Nhật Bản ở lối vào phía Nam của eo biển Macassar. Tuy nhiên Marblehead bị hư hại nặng do không kích ngày hôm đó, và Stewart phải hộ tống cho Marblehead quay trở lại căn cứ của nó ở Tjilatjap, Java. Sau đó nó gia nhập lực lượng tấn công thuộc Bộ chỉ huy Mỹ-Anh-Hà Lan-Australia (ABDA) dưới quyền Đô đốc Karel Doorman vào ngày 14 tháng 2 cho một cuộc tấn công vào lực lượng Nhật Bản đang tiến quân dọc theo bờ biển phía Bắc của Sumatra. Trong lúc di chuyển, Stewart đã phải chạy lùi động cơ để tránh va chạm với một tàu khu trục Hà Lan trước mũi vốn bị mắc cạn do va vào một rạng san hô trong eo biển Stolze, và vào ngày hôm sau, 15 tháng 2, nó thoát được nhiều cuộc không kích trong eo biển Bangka. Cho dù không gây hư hại cho bất kỳ tàu Đồng Minh nào, việc không kích này đã khuất phục Đô đốc Doorman rằng mọi sự tiến quân tiếp theo mà không được không quân hỗ trợ sẽ rất liều lĩnh, và lực lượng Đồng Minh rút lui. Stewart được cho tách ra vào ngày 16 tháng 2 để tiếp nhiên liệu tại vịnh Ratai, Sumatra.

Lực lượng của Đô đốc Doorman bị phân tán khi quân Nhật đổ bộ lên Bali vào ngày 19 tháng 2, và ông đã tung các con tàu của mình chống trả đối phương theo ba nhóm trong đêm 19 và 20 tháng 2 trong trận chiến eo biển Badung. Stewart là chiếc dẫn đầu của nhóm thứ hai, và sau nhiều cuộc đụng độ đêm ngắn nhưng ác liệt, phải chịu đựng hỏa lực cực kỳ chính xác của các tàu khu trục Nhật. Những chiếc xuồng của nó bị bắn tung, dàn phóng ngư lôi và bếp tàu bị bắn trúng cũng như một quả đạn pháo trúng phía sau bên dưới mực nước làm bung các mối nối và ngập nước phòng động cơ bánh lái. Dù sao động cơ bánh lái vẫn hoạt động bên dưới  nước, và con tàu vẫn duy trì được vị trí trong đội hình và quay trở về Surabaya sáng hôm sau.

Là chiếc bị hư hại nặng nề nhất, Stewart là chiếc đầu tiên đi vào ụ tàu nổi tại Surabaya vào ngày 22 tháng 2. Tuy nhiên, nó không được chống đỡ đúng mức trong ụ tàu, nên khi ụ được cho nổi lên, con tàu bị rơi khỏi các khối chống đỡ lườn tàu, lật nghiêng khiến uốn cong trục chân vịt và hư hại thêm lườn tàu. Đang khi cảng chịu đựng sự không kích của đối phương và nằm trong nguy cơ rơi vào tay đối phương, con tàu không thể sửa chữa được. Trách nhiệm phá hủy con tàu được giao cho giới chức hải quân trên bờ, và những thủy thủ cuối cùng của Stewart rời cảng đang chiến đấu vào chiều ngày 22 tháng 2.

Các khối chất nổ được cài trong con tàu sau đó, và một quả bom Nhật ném trúng giữa tàu khiến nó hư hại thêm; và trước khi cảng được triệt thoái vào ngày 2 tháng 3, ụ tàu chứa nó bị đánh đắm. Tên nó được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 25 tháng 3 năm 1942 và sau đó được sử dụng cho một tàu khu trục hộ tống mới thuộc lớp Edsall, chiếc .

Hải quân Đế quốc Nhật Bản

Sau đó trong chiến tranh, phi công Hoa Kỳ bắt đầu báo cáo về một tàu chiến Hoa Kỳ hoạt động sâu bên trong vùng biển đối phương. Con tàu có một ống khói nhập chung kiểu Nhật, nhưng những đường nét lườn tàu của một "tàu khu trục bốn ống khói" không thể nhầm lẫn được. Sau gần một năm chìm dưới nước, Stewart được quân Nhật trục vớt vào tháng 2 năm 1943 và nhập biên chế cùng Hải quân Đế quốc Nhật Bản vào ngày 20 tháng 9 năm 1943 như là Tàu tuần tra số 102. Nó được trang bị hai khẩu pháo 3-inch và hoạt động cùng Hạm đội Khu vực Tây Nam Nhật Bản trong vai trò hộ tống. Vào ngày 23 tháng 8 năm 1944, dưới quyền chỉ huy của Đại úy Hải quân Tomoyoshi Yoshima, nó phối hợp cùng tàu chống tàu ngầm CD-22 trong việc đánh chìm tàu ngầm Hoa Kỳ  bằng mìn sâu, khiến tổn thất nhân mạng toàn bộ thủ thủ đoàn Harder. Đến tháng 11 năm 1944, nó đi đến Kure để sửa chữa, nơi dàn hỏa lực phòng không được tăng cường và một cột ăn-ten ba chân nhẹ phía trước. Nó dự định quay trở lại khu vực Tây Nam Thái Bình Dương, nhưng việc Đồng Minh tái chiếm Philippines đã chặn mất đường đi. Vào ngày 28 tháng 4 năm 1945, vẫn thuộc quyền Hạm đội Khu vực Tây Nam, nó trúng bom và bị hư hại tại Mokpo, Triều Tiên. Nó được chuyển thuộc dưới quyền Quân khu Hải quân Kure vào ngày 30 tháng 4, và vào tháng 8 năm 1945 bị lực lượng chiếm đóng Hoa Kỳ bắt gặp đang bỏ không tại vịnh Hiro gần Kure.

Quay lại phục vụ cùng Hải quân Hoa Kỳ

Trong một buổi lễ tổ chức vào ngày 29 tháng 10 năm 1945, con tàu được nhập biên chế trở lại cùng Hải quân Hoa Kỳ tại Kure. Cho dù được chính thức gọi đơn giản là DD-224, nó được thủy thủ đoàn đặt tên lóng "RAMP-224", là viết tắt của "Recovered Allied Military Personnel" (quân nhân Đồng Minh được giải cứu). Trên đường quay trở về nhà, động cơ của nó bị hỏng gần Guam, và nó được kéo về đến San Francisco, California vào đầu tháng 3 năm 1946. DD-224 một lần nữa được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 17 tháng 4 năm 1946, ngừng hoạt động vào ngày 23 tháng 5 năm 1946 và bị đánh đắm một ngày sau đó ngoài khơi San Francisco, ở tọa độ , như một mục tiêu để huấn luyện máy bay.

Phần thưởng
Stewart được tặng thưởng hai Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/s18/stewart-ii.htm

  (JCAHR), National Archives of Japan
 , History of Pacific War Vol.45 "Truth histories of the Imperial Japanese Naval Vessels", Gakken (Japan), May 2004, ISBN 4-05-603412-5

 Monthly Ships of the World, Special issue Vol.45, "Escort Vessels of the Imperial Japanese Navy", , (Japan), February 1996
 The Maru Special, Japanese Naval Vessels No.49 "Japanese Subchasers and Patrol boats", Ushio Shobō (Japan), March 1981, Book code 68343-51

Lớp tàu khu trục Clemson
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Tàu tuần tra của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Tàu hải quân Hoa Kỳ bị Nhật Bản chiếm trong Thế Chiến II
Tàu bị đánh chìm như mục tiêu
Xác tàu đắm tại bờ biển California


title: USS Truxtun (DD-229)

text:
USS Truxtun (DD-229) là một tàu khu trục lớp Clemson được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo vào cuối Chiến tranh Thế giới thứ nhất, và đã tiếp tục phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ Hai cho đến khi bị đắm do mắc cạn năm 1942. Nó là chiếc tàu chiến thứ ba của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Thiếu tướng Hải quân Thomas Truxtun (1755-1822).

Thiết kế và chế tạo
Truxtun được đặt lườn vào ngày 3 tháng 12 năm 1919 tại xưởng tàu của hãng William Cramp & Sons ở Philadelphia. Nó được hạ thủy vào ngày 28 tháng 9 năm 1920, được đỡ đầu bởi cô Isabelle Truxtun Brumby; và được đưa ra hoạt động tại Xưởng hải quân Philadelphia vào ngày 16 tháng 2 năm 1921 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân Melville S. Brown.

Lịch sử hoạt động

Giữa hai cuộc thế chiến
Sau khi nhập biên chế, Truxtun hoàn tất việc chạy thử máy và bắt đầu nhiệm vụ dọc theo vùng bờ Đông Hoa Kỳ cùng Hạm đội Đại Tây Dương như một đơn vị của Đội khu trục 39, Hải đội Khu trục 3. Nó hoạt động tại vùng bờ biển Đại Tây Dương cho đến mùa Thu năm 1921 khi nó được chuyển sang Đội khu trục 43, Hải đội 15. Trong mùa Đông năm 1921-1922, chiếc tàu khu trục tham gia các cuộc cơ động và thực tập hạm đội gần vịnh Guantánamo, Cuba.

Vào tháng 3 năm 1922, Đội khu trục 43 đi lên phía Bắc đến Newport, Rhode Island, để chuẩn bị cho việc phục vụ tại Viễn Đông cùng Hạm đội Á Châu. Vào ngày 22 tháng 6 năm 1922, Truxtun khởi hành từ Newport, đi ngang qua Địa Trung Hải, kênh đào Suez và Ấn Độ Dương, và đến Viễn Đông vào giữa tháng 8. Đến đầu tháng 9, nó cùng các tàu khu trục chị em thuộc Đội 43 gia nhập lực lượng chủ yếu của Hạm đội Á Châu ngoài khơi Yên Đài, trên bờ biển Đông Bắc Trung Quốc. Đến cuối tháng 10, hạm đội hướng về phía Nam đến căn cứ mùa Đông ở Manila, Philippines, nơi nó tiến hành các cuộc thực tập cho đến mùa Xuân năm sau.

Truxtun phục vụ trong mười năm tiếp theo cùng Hạm đội Á Châu, luân phiên các chuyến đi mùa Hè đến các vùng biển Trung Quốc cùng các cuộc cơ động mùa Đông tại vùng biển Philippines, nhưng cũng ngắt quãng bởi những nhiệm vụ đặc biệt bất thường. Vào tháng 6 năm 1924, nó cùng năm tàu khu trục khác thuộc Đội 43 đã giúp hình thành nên một chuỗi cột mốc ngang qua biển Hoàng Hải để hỗ trợ cho chuyến bay tiên phong vòng quanh thế giới từ ngày 9 tháng 4 đến ngày 28 tháng 9 do Quân đoàn Không quân Hoa Kỳ (tiền thân của Không quân Hoa Kỳ ngày nay) thực hiện. Thường xuyên hơn, tình trạng bất ổn tại Trung Quốc đã buộc chiếc tàu khu trục phải có mặt để bảo vệ tính mạng và tài sản của công dân Hoa Kỳ. Nó trải qua tổng cộng tám trong số 13 tháng từ tháng 9 năm 1926 đến tháng 10 năm 1927 làm nhiệm vụ tuần tra sông Dương Tử trong khi các phe phái xung đột nhau trong cuộc Nội chiến Trung Quốc; và nó quay lại hoạt động Tuần tra sông Dương Tử thêm hai lần, từ ngày 1 tháng 3 đến ngày 14 tháng 4 năm 1930 và từ tháng 1 đến tháng 3 năm 1932, khi có mối đe dọa đến tính mạng và tài sản người nước ngoài.

Vào ngày 18 tháng 4 năm 1932, Truxtun rời Manila và Hạm đội Á Châu khi nó được điều động về Lực lượng Chiến trận. Sau các chặng dừng tại Guam, Midway và Hawaii, nó về đến Xưởng hải quân Mare Island vào ngày 13 tháng 5. Trong bảy năm tiếp theo, nó tuần tra tại Thái Bình Dương, xa về phía Bắc đến tận Alaska và về phía Nam đến vùng kênh đào Panama, tham gia các cuộc cơ động thực tập cùng các tàu chiến chủ lực của Lực lượng Chiến trận. Chỉ một lần nó rời khu vực Thái Bình Dương vào năm 1934, khi nó rời San Diego vào ngày 9 tháng 4, băng qua kênh đào Panama, ghé qua Port-au-Prince, Haiti trước khi đi đến New York vào ngày 31 tháng 5. Sau chuyến viếng thăm, nó hoạt động tuần tra tại vùng bờ Đông trước khi rời Hampton Roads vào ngày 15 tháng 9, đi trở qua kênh đào và quay về đến San Diego vào ngày 9 tháng 11 để tiếp tục các hoạt động cùng Lực lượng Chiến trận.

Thế Chiến II

Ngày 27 tháng 4 năm 1939, Truxtun khởi hành từ San Diego một lần nữa băng qua vùng kênh đào Panama. Nó đi đến Norfolk, Virginia vào ngày 15 tháng 5, và gia nhập Đội khu trục 27 trực thuộc Hải đội Đại Tây Dương, làm nhiệm vụ tuần tra tại vùng bờ Đông Hoa Kỳ trong khi bóng mây chiến tranh đang đe dọa khắp Châu Âu. Khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra vào tháng 9, chiếc tàu khu trục thực thi tuyên bố của Tổng thống Franklin D. Roosevelt về trạng thái trung lập của Hoa Kỳ qua việc tiến hành Tuần tra Trung lập cũng như nhiệm vụ hộ tống các đoàn tàu vận tải ngoài khơi bờ biển Đại Tây Dương, vịnh Mexico và vùng biển Caribe. Vào cuối tháng 5 và đầu tháng 6 năm 1940, nó thực hiện một chuyến đi đến Casablanca, Bắc Phi, rồi tiếp nối nhiệm vụ tuần tra ngoài khơi Florida và vùng biển Caribe.

Sau khi được sửa chữa tại Norfolk vào tháng 12 năm 1940 và tháng 1 năm 1941, Truxtun rời Hampton Roads vào ngày 6 tháng 2, và đi đến Newport, Rhode Island vào ngày hôm sau, nơi nó gia nhập Đội khu trục 63 trực thuộc Hải đội 31. Từ cuối tháng 2 đến giữa tháng 3, nó thực hiện hai chuyến đi đến Halifax, Nova Scotia, Canada, và quay trở về Xưởng hải quân Washington trong cả hai dịp này. Đến ngày 15 tháng 3, nó quay trở lại Norfolk tiếp nối hoạt động tuần tra và thực tập. Trong suốt thời gian còn lại của quãng đời hoạt động, nó tuần tra tại các tuyến đường hàng hải và hộ tống vận tải từ các cảng New England và Canada ngang qua Newfoundland để đến Reykjavík, Iceland.

Vào ngày Giáng sinh 1941, Truxtun khởi hành từ Boston, Massachusetts hộ tống cho Đoàn tàu HX-168. Nó đi đến Reykjavík vào ngày 13 tháng 1 năm 1942, và lên đường quay trở lại Argentia sáu ngày sau đó cùng với Đoàn tàu ON-57. Lúc 04 giờ 10 phút ngày 18 tháng 2, đang khi hoạt động như một tàu hộ tống cho chiếc  tại vịnh Placentia, Newfoundland, Truxtun bị mắc cạn trong một cơn cuồng phong dữ dội tại khu vực giữa Lawn và St. Lawrence, gần Chambers Cove, ở tọa độ . Con tàu bị vỡ hầu như ngay lập tức sau khi bị mắc cạn, và cho dù đã có những nỗ lực anh dũng để cứu hộ của cư dân địa phương, 110 thành viên thủy thủ đoàn đã bị mất cùng con tàu. Pollux cũng bị đắm với tổn thất 93 người thiệt mạng; tàu khu trục  cũng mắc cạn, nhưng thoát được và không chịu thương vong.

Tên của Truxtun được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 25 tháng 3 năm 1942.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/t9/truxtun-iii.htm

Liên kết ngoài
 http://www.navsource.org/archives/05/229.htm

Lớp tàu khu trục Clemson
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Đại Tây Dương
Sự cố hàng hải năm 1942


title: USS Paul Jones (DD-230)

text:
USS Paul Jones (DD-230/AG–120) là một tàu khu trục lớp Clemson được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo vào cuối Chiến tranh Thế giới thứ nhất, và đã tiếp tục phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ Hai cho đến khi xung đột kết thúc. Nó là chiếc tàu chiến thứ ba của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Thuyền trưởng John Paul Jones (1747-1792).

Thiết kế và chế tạo
Paul Jones được đặt lườn vào ngày 23 tháng 12 năm 1919 tại xưởng tàu của hãng William Cramp & Sons ở Philadelphia. Nó được hạ thủy vào ngày 30 tháng 9 năm 1920, được đỡ đầu bởi cô Ethel Bagley; và được đưa ra hoạt động vào ngày 19 tháng 4 năm 1921.

Lịch sử hoạt động
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy, Paul Jones gia nhập Hạm đội Đại Tây Dương để cơ động, huấn luyện và tuần tra dọc bờ biển cho đến khi được điều sang khu vực Thái Bình Dương vào năm 1923. Nó băng qua Thái Bình Dương để gia nhập Hạm đội Á Châu nhằm bảo vệ quyền lợi của Hoa Kỳ tại vùng Viễn Đông đầy biến động. Nó tham gia Tuần tra sông Dương Tử cùng các hoạt động tuần tra khác dọc bờ biển Trung Quốc, xen kẻ với những chuyến đi đến Manila, Philippines. Đang trong vai trò soái hạm của Hải đội Khu trục 29 trực thuộc Hạm đội Á Châu, nó nhận được tin tức về vụ tấn công Trân Châu Cảng vào ngày 7 tháng 12 năm 1941 (8 tháng 12 theo giờ địa phương) khi đang neo đậu tại Tarakan, Borneo, và lập tức chuẩn bị để hành động. Nó lên đường hướng đến eo biển Makassar cùng với tàu tuần dương  và các tàu khu trục ,  và , và trong thời gian còn lại của tháng 12, đã hoạt động như tàu canh phòng tại khu vực phụ cận eo biển Lombok và Surabaya, Java.

Hoạt động tác chiến đầu tiên của nó là tiếp xúc với các đơn vị Hải quân Hoàng gia Hà Lan để truy tìm một tàu ngầm đối phương trong biển Java, được báo cáo là đã đánh chìm chiếc tàu buôn Hà Lan Langkoems, gặp gỡ những người sống sót tại vùng đảo Bawean và tìm kiếm những ngời sống sót khác tại vùng biển lân cận. Paul Jones không thể tiếp xúc với tàu ngầm đối phương, nhưng đã cứu vớt các thủy thủ Hà Lan. Vào ngày 9 tháng 1 năm 1942, sau khi một tàu ngầm Nhật Bản đánh chìm một tàu buôn Hà Lan thứ hai, Paul Jones đã cứu vớt 101 người sống sót trên các bè cứu sinh trôi nổi. Cùng với chiếc Van Ghent, nó đã cứu hộ chiếc tàu chở hàng USAT Liberty của Lục quân Hoa Kỳ bị bỏ lại vào ngày 12 tháng 1, và kéo nó về đến Bali an toàn. Sau đó nó gia nhập một lực lượng bao gồm các tàu tuần dương Marblehead và  cùng ba tàu khu trục khác: ,  và Parrott, với hy vọng ngăn chặn một đoàn tàu vận tải lớn của Nhật đang hướng về phía Nam đến Balikpapan. Boise phải rút lui sớm khỏi lực lượng do một tai nạn mắc cạn, và Marblehead lại gặp trục trặc turbine buộc nó phải giảm tốc độ, và ở lại phía sau các tàu khu trục để bảo vệ cho việc rút lui. Các tàu khu trục Hoa Kỳ đã đụng độ với đoàn tàu vận tải và các tàu hộ tống chúng trong đêm 23-24 tháng 1; cho dù bị áp đảo về lực lượng, chúng rút lui khỏi trận chiến chỉ với những hư hại nhẹ cho John D. Ford. Đối phương chịu tổn thất do đợt tấn công bằng ngư lôi được các tàu khu trục tung ra, khi chúng đi lại giữa đội hình các tàu vận tải.

Vào ngày 5 tháng 2, Paul Jones gặp gỡ chiếc  ngoài khơi đảo Sumbawa để hộ tống nó đi đến Timor. Không lâu sau khi gặp gỡ, chúng bị ba đợt máy bay ném bom Nhật Bản riêng biệt tấn công. Chiếc tàu khu trục né tránh thành công khoảng 20 quả bom, nhưng Tidore bị mắc cạn và xem như tổn thất toàn bộ. Mười lăm thành viên thủy thủ đoàn được vớt từ một bè cứu sinh, năm người từ xác tàu đang chìm, cùng sáu người khác tập trung trên bãi biển. Paul Jones sau đó tiếp tục đi đến Java.

Bộ chỉ huy Mỹ-Anh-Hà Lan-Australia (ABDA) tung ra các cuộc càn quét vào ngày 24 tháng 2 để truy tìm các lực lượng tàu nổi đối phương vốn có thể tìm cách đổ bộ lên khu vực Java, và nỗ lực bằng mọi cách để ngăn chặn cuộc tiến quân của Nhật Bản. Họ đụng độ một lực lượng hộ tống Nhật Bản vào xế trưa ngày 27 tháng 2, và phía Đồng Minh đã nổ sung, khởi đầu cho Trận chiến biển Java. Đến 18 giờ 21 phút, Paul Jones tiêu phí toàn bộ số ngư lôi của nó; bị thiếu hụt nhiên liệu trầm trọng, nó rút lui về Surabaya. Sáng hôm sau, Paul Jones cùng ba tàu khu trục Mỹ khác thoát khỏi sự bao vây của lực lượng Nhật Bản đang khép chặt mọi hướng chung quanh Java, bằng cách bám sát bờ biển và thả các màn khói ngụy trang đang khi rút lui với tốc độ nhanh khi bị phát hiện tại eo biển Bali. Paul Jones và John D. Ford sau đó hộ tống cho chiếc  đi Fremantle, Australia, đến nơi vào ngày 4 tháng 3.

Sau khi được sửa chữa tại Fremantle và Melbourne, Paul Jones lên đường vào ngày 12 tháng 5 để đi San Francisco. Nó đi đến San Francisco vào ngày 29 tháng 6, và được phân nhiệm vụ hộ tống các đoàn tàu vận tải đi lại giữa California và Trân Châu Cảng, vốn tiếp tục cho đến cuối tháng 3 năm 1943. Lên đường cùng với Parrott và Barker, nó rời San Francisco vào ngày 30 tháng 3, băng qua kênh đào Panama vào ngày 6 tháng 5 để đi New York, nơi từ ngày 28 tháng 5, nó lại đảm nhiệm việc hộ tống vận tải đi lại giữa Hoa Kỳ và các cảng Bắc Phi.

Nhiệm vụ hộ tống vận tải kéo dài cho đến tháng 4 năm 1944, khi Paul Jones được điều động tạm thời làm nhiệm vụ tuần tra chống tàu ngầm tại vùng biển ngoài khơi vịnh Chesapeake. Sau đó nó thực hiện nhiều chuyến vận tải đến các cảng Anh Quốc, và đến ngày 9 tháng 11 được phân vai trò tàu huấn luyện cho các tàu ngầm mới đưa vào hoạt động tại Balboa, Panama. Nhiệm vụ này kết thúc vào ngày 6 tháng 4 năm 1945, khi nó lên đường quay về New York; và tiếp theo được điều về một đội đặc nhiệm bao gồm tàu chở dầu và tàu khu trục, để phục vụ tiếp nhiên liệu cho các đoàn tàu vận tải qua lại cả hai hướng giữa Horta, Azores và Casablanca, Maroc.

Paul Jones thả neo tại Norfolk, Virginia vào ngày 11 tháng 6. Nó được xếp lại lớp như một tàu phụ trợ với ký hiệu lườn AG–120 vào ngày 30 tháng 6 năm 1945, và được phân vai trò tàu hộ tống và canh phòng máy bay cho tàu sân bay  trong giai đoạn chạy thử máy huấn luyện. Nó đảm nhiệm vai trò này cho đến ngày 4 tháng 8, khi nó di chuyển độc lập từ vịnh Guantánamo, Cuba quay trở về Norfolk để chuẩn bị ngừng hoạt động. Đến tháng 10, con tàu được tháo dỡ thiết bị và bàn giao cho Tư lệnh Quân khu Hải quân 5. Nó xuất biên chế vào ngày 5 tháng 11 năm 1945, rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 28 tháng 11 năm 1945, và đến ngày 5 tháng 10 năm 1947 được bán cho hãng Northern Metal Company tại Norfolk để tháo dỡ. Việc tháo dỡ được tiến hành vào tháng 4 năm 1948.

Phần thưởng
Paul Jones được tặng thưởng hai Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/p3/paul_jones-iii.htm

Liên kết ngoài
 http://www.navsource.org/archives/05/230.htm

Lớp tàu khu trục Clemson
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Tàu phụ trợ trong Thế Chiến II


title: USS Truxtun

text:
Sáu tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên USS Truxtun được đặt tên theo Thiếu tướng Hải quân Thomas Truxtun (1755-1822):

  là một tàu brig hạ thủy năm 1842 và bị phá hủy sau khi mắc cạn ngoài khơi Mexico năm 1846
  là chiếc dẫn đầu của lớp tàu khu trục mang tên nó phục vụ từ năm 1902 đến năm 1919
  là một tàu khu trục lớp Clemson nhập biên chế năm 1921 và bị đắm do mắc cạn năm 1942
  được đặt lườn như một tàu hộ tống khu trục (DE-282) lớp Rudderow năm 1943, hoàn tất như một tàu vận chuyển cao tốc lớp ''Crosley (APD-98) năm 1945, và trong biên chế từ năm 1945 đến năm 1946
  nguyên là một soái hạm khu trục tên lửa điều khiển (DLGN-35), xếp lại lớp như một tàu tuần dương (CGN-35) năm 1975, và trong biên chế từ năm 1967 đến năm 1995
  là một tàu khu trục tên lửa điều khiển lớp Arleigh Burke nhập biên chế năm 2009 và hiện vẫn đang hoạt động

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ
Tên gọi tàu thủy Hải quân Hoa Kỳ


title: USS Stewart

text:
Ba tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên USS Stewart, được đặt theo tên Chuẩn đô đốc Charles Stewart (1778-1869), người từng tham gia cuộc Chiến tranh 1812 và cuộc Nội chiến Hoa Kỳ:

  là một tàu khu trục lớp Bainbridge nhập biên chế năm 1902 và xuất biên chế năm 1919
  là một tàu khu trục lớp Clemson nhập biên chế năm 1920 và xuất biên chế năm 1946, từng phục vụ một thời gian ngắn cùng Hải quân Đế quốc Nhật Bản, và sau cùng bị đánh đắm như một mục tiêu
  là một tàu hộ tống khu trục lớp Edsall nhập biên chế năm 1943 và xuất biên chế năm 1947, hiện là một tàu bảo tàng tại Galveston, Texas

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: All This Bad Blood

text:
All This Bad Blood (cách điệu như ∆LL THIS B∆D BLOOD) là album tái phát hành của album đầu tay của Bastille, Bad Blood. Nó được phát hành vào ngày 25 tháng 11 năm 2013 như là một album đôi, với Bad Blood trên đĩa đầu tiên, và các bài hát phát hành trước đó như mặt B hoặc bài hát thêm, cũng như ghi âm mới, trên đĩa thứ hai. Album này được thúc đẩy bằng đĩa đơn "Of the Night".

Danh sách bài hát

Bảng xếp hạng

Bảng xếp hạng hàng tuần

Bảng xếp hạng cuối năm

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Album năm 2013