title: Độc Cô

text:
Độc Cô (giản thể: 独孤; phồn thể: 獨孤; bính âm: Dúgū) là một họ của người châu Á. Họ này xuất hiện chủ yếu ở Trung Quốc.

Người Trung Quốc họ Độc Cô nổi tiếng
 Văn Hiến Hoàng hậu Độc Cô Già La, hoàng hậu dưới triều Tùy Văn Đế.
 Minh Kính Hoàng hậu Độc Cô thị, vương hậu dưới thời Bắc Chu Minh Đế.
 Nguyên Trinh Hoàng hậu Độc Cô thị, sinh mẫu của Đường Cao Tổ.
 Độc Cô quý phi (Đường Đại Tông), sủng phi của Đường Đại Tông.
 Độc Cô Tổn, Tiết độ sứ An Nam bị vua Đường truất chức.
 Độc Cô Tín
 Độc Cô Trì
 Độc Cô Hiển
Độc Cô Cầu Bại

Xem thêm
 Họ phức người Hoa

Tham khảo

Họ người Triều Tiên
Họ người Trung Quốc
Họ kép


title: Dự án RepRap

text:
Dự án RepRap là sáng kiến để phát triển máy tạo mẫu nhanh (máy in 3D) có thể tạo ra các bộ phận quan trọng của chính nó. RepRap là viết tắt của replicating rapid prototyper. Bất kỳ ai với bộ linh kiện đầy đủ đều có thể lắp ráp thành công một chiếc máy RepRap. Điều đó cũng có nghĩa là nếu có một chiếc máy RepRap thì có thể tự in cho mình hoặc cho bạn bè một chiếc máy RepRap khác. Trên thực tế, RepRap còn được biết đến như máy in 3D mã nguồn mở, giá rẻ và phổ biến nhất trên thế giới.

Lịch sử
RepRap được thành lập vào năm 2005 bởi Tiến sĩ Adrian Bowyer, một giảng viên cơ khí cao cấp tại Đại học Bath thuộc Vương quốc Anh. Ngày 23 tháng 3 năm 2005, Blog RepRap bắt đầu hoạt động. Mùa hè năm 2005, Tài trợ cho sự phát triển ban đầu tại trường Đại học Bath được lấy từ Hội đồng Nghiên cứu Kỹ thuật và Khoa học Vật lý thuộc Vương quốc Anh.

Ngày 13 tháng 9 năm 2006, Những mẫu thử nghiệm thành công RepRap đầu tiên. Ngày 9 tháng 2 năm 2008, RepRap 1.0 có tên là "Darwin" đã tiến hành vận hành thử và thành công. Sau đó vào ngày 29 tháng 5 năm 2008, nhóm nghiên cứu đã cho ra đời một máy RepRap Darwin hoàn chỉnh. Đến ngày 30 tháng 11 năm 2008. Wade Bortz(đại học Hawaii, Mỹ) là người đầu tiên bên ngoài nhóm nghiên cứu tiến hành chế tạo mẫu máy riêng của mình.

Vào ngày 20 tháng 4 năm 2009, Bảng mạch điện tử đầu tiên được sản xuất tự động với một RepRap. Sử dụng một hệ thống điều khiển tự động để tạo ra sản phẩm. Các mẫu thiết kế thế hệ thứ hai, gọi là "Mendel’’ ra đời vào ngày 2 tháng 10 năm 2009, có hình dạng giống như một lăng kính tam giác. Đến ngày 13 Tháng 10 Năm 2009, RepRap phiên bản 2.0 "Mendel" được hoàn thành.

Ngày 27 tháng 1 năm 2010, Viện Foresight công bố giải "Kartik M. Gada Humanitarian Innovation Prize" để khuyến khích các nhà nghiên cứu. Đến ngày 31 tháng 8 năm 2010, Những mẫu thiết kế thế hệ thứ ba, "Huxley", được chính thức đặt tên. Phát triển dựa trên phiên bản Mendel với kích thước nhỏ hơn 30% ban đầu.

Chú thích

Tham khảo

 Replication revolutionary. New Electronics, ngày 12 tháng 12 năm 2006.
 3D printer to churn out copies of itself. Celeste Biever, New Scientist, ngày 18 tháng 3 năm 2005
 The machine that can copy anything. Simon Hooper, CNN, ngày 2 tháng 6 năm 2005
 Self Replicating Robots And The Developing World . KnowProSE.com, ngày 5 tháng 6 năm 2005
 Interview with Vik Olliver about RepRap, September 2006
 Chinese Growth Hurdles toward a New Great Wall
 Canadian Broadcasting Corporation audio interview with Adrian Bowyer

Liên kết ngoài

 Cộng đồng RepRapVN
 The RepRap Project, Reports and Documentation
 Video of a talk by Adrian Bowyer  on RepRap
 RepRap Family Tree

In 3D
Đại học Bath
Thiết bị đầu ra
Dự án RepRap


title: Họa Mi (ca sĩ)

text:
Họa Mi (tên khai sinh Trương Thị Mỹ, sinh ngày 1 tháng 5 năm 1955) là nữ danh ca nhạc vàng người Việt Nam. Bà cùng với ca sĩ Sơn Ca đều là học trò của nhạc sĩ nổi tiếng Hoàng Thi Thơ. Họa Mi được nhận xét có "giọng hát trong và thánh thót ở những nốt cao, ấm áp và tình cảm ở những nốt trầm". Họa Mi định cư tại Pháp từ năm 1988. Năm 2009, bà về thu âm ba album ở Việt Nam.

Tiểu sử
Họa Mi sinh năm 1955 và đi hát từ năm 15 tuổi. Năm 1972, khi còn là nữ sinh trường Gia Long, bà được Đoàn Chính (em trai nhạc sĩ Đoàn Chuẩn) gợi ý thi vào lớp thanh nhạc tại Trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ ở Sài Gòn. Bấy giờ bà chưa có ý định làm ca sĩ mà mơ ước làm bác sĩ.

Trước khi có nghệ danh như hiện nay, Họa Mi từng lấy nghệ danh là Trường My khi hát ở đài truyền hình, trường học, nhạc viện. Họa Mi học trường âm nhạc đến năm thứ ba thì nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ đề nghị lăng-xê bà thành ca sĩ chuyên nghiệp. Hai tuần sau đó, bà lần đầu tiên lên sân khấu nhà hàng Maxim's với nhạc phẩm "Đưa em xuống thuyền" của Hoàng Thi Thơ. Chính tại sân khấu này, cái tên "Họa Mi" đã ra đời. Bà kể lại: bản chương trình ở Maxim's ghi tên ca sĩ là Họa Mi, khiến bà thắc mắc liệu có phải là nhầm lẫn. Nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ đáp lại: "Bắt đầu từ hôm nay, cháu là Họa Mi chứ không phải là Trường My nữa." Sở dĩ như vậy là vì Hoàng Thi Thơ muốn đào tạo một số ca sĩ với nghệ danh toàn các loài chim quý, bắt đầu là từ Sơn Ca. Họa Mi tốt nghiệp trường nhạc năm 1974.

Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, Họa Mi theo học ngành Luật, cho đến một ngày nhạc sĩ Ngọc Chánh mời bà đi hát lại ở đoàn ca nhạc hát chung với đoàn Kim Cương, nơi tụ hội Thanh Phong, Phương Đại, Thái Châu, Lệ Thu, Thanh Tuyền, Sơn Ca,... Từ đó đến khi sang Pháp, Họa Mi đã đi lưu diễn khắp các miền của Việt Nam.

Năm 1976, Họa Mi kết hôn với nghệ sĩ saxophone Lê Tấn Quốc. Chồng Họa Mi mắc bệnh mắt bẩm sinh và thị lực ngày càng kém đi, trong khi cuộc sống tại Việt Nam thập niên 1980 lại tràn đầy khó khăn. Trong một chuyến lưu diễn tại Pháp năm 1988, Họa Mi đã quyết định ở lại, nguyên nhân theo nhà văn Nguyễn Đông Thức giải thích là để tìm cách chữa mắt cho chồng. Đêm đêm bà đi hát ở nhà hàng người Hoa và có cộng tác với một trung tâm ca nhạc. Hai năm sau bà đưa chồng và ba con sang Pháp. Tuy nhiên, chồng Họa Mi chẳng những không chữa được bệnh mà còn mất không gian âm nhạc ở môi trường mới. Hai người ly hôn dù còn yêu nhau. Chồng về Việt Nam còn Họa Mi ở lại một tay chăm sóc ba đứa con. Thời gian này Họa Mi không dám đi diễn dài ngày nên sự trình diễn bị thu hẹp. Sau, Họa Mi tái giá với chồng là người Pháp gốc Sa Đéc và gần như nghỉ hát về giúp chồng kinh doanh cửa hàng bánh và kem. Vì sợ cảm xúc ùa về mà bà không dám nghe nhạc trong một thời gian dài. Hai vợ chồng có một đứa con chung. Trong khi rất nhiều bạn ca sĩ chọn định cư tại Hoa Kỳ thì Họa Mi vẫn ở lại Pháp bởi bà mang ơn đất nước đã cưu mang mình.

Năm 2009, Họa Mi về Việt Nam ba tháng để thu âm liền một lúc ba album, lần đầu tiên kể từ cuốn băng Hoàng Thi Thơ 3 do Hoàng Thi Thơ thực hiện trước 1975. Trong lời tựa cho album Một thời yêu nhau, Họa Mi viết: "Ngày tháng đã qua đi trong chớp mắt, tóc đã điểm bạc. Có chăng là kỷ niệm, là hạnh phúc, là khổ đau. Tôi muốn giữ mãi những phút giây quý giá của hạnh phúc. Tôi muốn tôi quên đi những chuỗi ngày của buồn đau, của những vết thương lòng đã chôn chặt từ lâu."

Album

Album góp giọng
 Hoàng Thi Thơ 3 - Đưa em qua cánh đồng vàng - nhiều ca sĩ (phát hành tại miền nam Việt Nam trước sự kiện 1975): Họa Mi có bảy tiết mục gồm hát đơn và song ca với Nhật Trường và Bùi Thiện.
 Em đến thăm anh đêm 30 - Họa Mi & Anh Khoa (Thúy Nga CD028, 1992): hát đơn bốn bài và song ca một bài
 Phố chiều - Họa Mi & Ý Lan (Mimosa CD024, tháng 7 năm 1992): hát đơn năm bài

Album riêng

Hải ngoại
 Em đi rồi (Thúy Nga CD003, 1988)
 Tình sầu (Thúy Nga CD014, 1988)
 Nghìn trùng xa cách (Thúy Nga CD018, 1991)
 Tình ca nồng thắm (Làng Văn CD109, tháng 3 năm 1992)
 Em còn nhớ hay em đã quên (Làng Văn CD113, tháng 5 năm 1992)
 Họa Mi với những tình khúc Hoàng Thi Thơ (Mimosa CD023, tháng 7 năm 1992)
 Bóng chiều xưa (Thúy Nga CD137)

Trong nước
 Họa Mi Vol. 1 - Một thời yêu nhau (Phương Nam Film, 2009)
 Họa Mi Vol. 2 - Thư tình không gửi  (Phương Nam Film, 2009)
 Họa Mi Vol. 3 - Trộm nhìn nhau (Phương Nam Film, 2009)
 Họa Mi - Lê Tấn Quốc: Tuyệt phẩm ghi dấu sự tái hợp nghệ thuật - Một mai em đi (Saigon Vafaco, 2010)

Chương trình truyền hình
 Biến hóa hoàn hảo (2016)
 Sau ánh hào quang (2017)
 Ký ức vui vẻ (2019)
 Ký ức ngọt ngào (2020)
 Ca sĩ bí ẩn (2020)

Các tiết mục trình diễn trên sân khấu

Sol Vàng

Tham khảo

Ca sĩ nhạc vàng
Ca sĩ nhạc trữ tình Việt Nam
Ca sĩ Trung tâm Thúy Nga
Người Pháp gốc Việt
Ca sĩ tình khúc 1954–1975


title: Stone Music Entertainment

text:
Stone Music Entertainment (Hangul: 스톤뮤직엔터테인먼트) là một công ty giải trí tư nhân của Hàn Quốc thuộc CJ E&M và CJ ENM. Đây hiện là một trong những công ty đồng phát hành lớn nhất ở Hàn Quốc. Công ty hoạt động như một hãng thu âm, công ty quản lý tài năng, công ty sản xuất âm nhạc, quản lý sự kiện, công ty sản xuất concert, nhà xuất bản âm nhạc và nhà đầu tư.

Từng là ngôi nhà của các nghệ sĩ như SeeYa, Lee Hyori, I.O.I, Park Bo-ram, Wanna One và X1, hiện tại công ty đang quản lý các nghệ sĩ như SG Wannabe, Davichi, Roy Kim, Son Ho-young, Eric Nam, Heize, Fromis 9, Kep1er, HEDY, Quankune và TO1 . Cái sau có lẽ sẽ được chuyển sang các nhãn khác sau tháng 4 năm 2021.

Stone Music Entertainment (trước đây là CJ E&M Music) được vinh danh là Nhà phân phối âm nhạc của năm tại Giải thưởng K-Pop Gaon chart năm 2014.

Lịch sử
Nguồn:

Công ty được thành lập với tên Mediopia vào tháng 5 năm 1993 và sau đó được đổi tên thành Mediopia Technology Co., Ltd vào tháng 6 năm 1994, với tư cách là nhà sản xuất và phân phối các thiết bị điện tử.

Vào tháng 1 năm 2002, công ty đã được niêm yết trên KOSDAQ.

Vào tháng 8 năm 2004, Maekyung Hudson được thành lập như một công ty con.

Vào tháng 7 năm 2006, cổ đông lớn nhất đã thay đổi từ Poibos Co., Ltd. thành CJ Corporation và được thành lập như một chi nhánh của CJ Corporation. Công ty sau đó trở thành một phần của CJ Media Co., Ltd.

Vào tháng 9 năm 2006, công ty sau đó đã được thành lập lại với tên Mnet Media, sau khi hợp nhất với GM Agency, MaxMP3 và ID Icheon Entertainment.

Vào tháng 1 năm 2007, công ty thành lập công ty giải trí Core Content Media, đứng đầu là nhà sản xuất Kim Kwang-soo.

Vào tháng 5 năm 2007, CJ Music được sáp nhập vào Mnet Media, hoạt động trong các lĩnh vực phân phối và phát sóng âm nhạc.

Vào tháng 1 năm 2011, Mnet Media được sáp nhập vào CJ E&M và được đổi tên thành CJ E&M Music. Sau khi sáp nhập, công ty đã bị thu hồi khỏi KOSDAQ vào tháng 3 năm 2011.

Vào tháng 12 năm 2013, CJ E&M Music mua 19% cổ phần của Jellyfish Entertainment để hợp tác.

Vào tháng 3 năm 2014, hệ thống hãng đĩa của CJ E&M được giới thiệu với Jellyfish Entertainment, The Music Works, MMO Entertainment và 1877 Entertainment tham gia hệ thống.

Vào tháng 4 năm 2014, CJ E&M Music cho ra mắt một liên doanh với Victor Entertainment của Nhật Bản, được gọi là CJ Victor Entertainment.

Vào tháng 9 năm 2015, CJ E&M Music mua lại B2M Entertainment.

Vào tháng 10 năm 2015, CJ E&M Music ký thỏa thuận hợp tác chiến lược với hãng đĩa hip hop Hi-Lite Records.

Vào tháng 1 năm 2016, CJ E&M Music ký một thỏa thuận hợp tác chiến lược với hãng đĩa hip hop AOMG.

Năm 2017, CJ E&M Music thành lập một hãng đĩa mới có tên Stone Music Entertainment. Hãng đĩa bắt đầu sản xuất âm nhạc cho các nghệ sĩ thuộc CJ E&M Music như Wanna One, Davichi và JBJ, và quản lý nhóm chiến thắng của Idol School, Fromis 9.

Vào tháng 8 năm 2017, CJ E&M Music thành lập liên doanh High Up Entertainment với đội ngũ sản xuất Black Eyed Pilseung. Trong cùng tháng đó, CJ E&M đã mua thêm 32% cổ phần của Jellyfish Entertainment, vượt quá 19% cổ phần của hãng đĩa đã mua trước đó vào năm 2013, thực sự trở thành cổ đông lớn nhất của hãng đĩa này, với tổng số 51%.

Vào tháng 11 năm 2017, CJ E&M Music mua lại Amoeba Culture.

Vào tháng 4 năm 2018, Stone Music Entertainment chính thức được đăng ký và sau đó CJ E&M đã sáp nhập vào Stone Music Entertainment vào tháng 5 năm 2018.

Vào tháng 6 năm 2018, Stone Music Entertainment thành lập hãng đĩa độc quyền Swing Entertainment để quản lý Wanna One kể từ khi nhóm kết thúc hợp đồng với YMC Entertainment, với Shin Dong-il (người quản lý cũ của YMC Entertainment) làm người đứng đầu hãng đĩa.

Vào tháng 9 năm 2018, Stone Music Entertainment thành lập hãng đĩa độc quyền Off The Record Entertainment để quản lý những nghệ sĩ chiến thắng Produce 48 và Idol School, lần lượt là IZ*ONE và Fromis 9.

Vào tháng 10 năm 2018, Genie Music mua lại quyền phân phối cho các sản phẩm phát hành của Stone Music Entertainment ở định dạng kỹ thuật số sau khi Stone Music hợp nhất với công ty chị em của nó, CJ Digital Music. Hai công ty vẫn sẽ phát hành album vật lý một cách riêng biệt.

Vào ngày 31 tháng 1 năm 2019, Stone Music Entertainment xác nhận việc thành lập hãng đĩa độc quyền LM Entertainment để quản lý Kang Daniel và Yoon Ji-sung kể từ ngày 1 tháng 2, sau khi kết thúc hợp đồng với MMO Entertainment. Người đứng đầu hãng đĩa lD Shin Dong-il, cũng là người đứng đầu hãng đĩa cũ của họ là Swing Entertainment trong suốt thời gian Wanna One hoạt động.

Vào ngày 20 tháng 4 năm 2021, Sports Kyunghang thông báo rằng CJ ENM đã nộp đơn xin đóng cửa Stone Music Entertainment từ ngày 8 tháng 4. Theo tin tức, CJ ENM nói rằng họ đang “làm việc để tổ chức lại các nhãn phụ của mình cho hiệu quả.

Vào tháng 5 năm 2021, CJ ENM thành lập hãng âm nhạc mới, Wake One Entertainment để quản lý TO1.

Quan hệ đối tác và phân phối âm nhạc
Nguồn:

 Ambition Musik
 Amoeba Culture (liên kết)
 AOMG (liên kết)
 Craft&Jun
 Dooroodooroo Artist Company
 Dorothy Company
 Feel Ghood Music
 H1GHR Music (liên kết)
 Hi-Lite Records (liên kết)
 1llionaire Records
 In Next Trend
 Jellyfish Entertainment (liên kết)
 KQ Entertainment
 Mapps Entertainment
 MNH Entertainment
 RBW
 Swing Entertainment
 Vismajor Company
 WM Entertainment
 n.CH Entertainment (đã chấm dứt hợp tác vào tháng 8 năm 2020)
WAKE ONE Entertainment
 YNG & RICH Entertainment
 Ballin ' All Day
 OUI Entertainment
 Star Road Entertainment
 Mnet (cho việc phát hành chương trình âm nhạc)
 tvN (cho album nhạc drama)
 OCN (cho album nhạc drama)

Nghệ sĩ

Nghệ sĩ thu âm
Nguồn:

Nhóm nhạc

 SG Wannabe
 Davichi
 TO1

Nghệ sĩ solo

 Eric Nam
 Roy Kim
 Ash-B
 Ha Hyun-sang
 TSUN
 Minzy

Thực tập sinh đáng chú ý

 Jo Yu-ri (Cựu thành viên IZ*ONE)

Nghệ sĩ độc lập

MMO Entertainment
 Kim Feel
 Hoons (đồng quản lý với FRON+DESK)

LM Entertainment
 Yoon Ji-sung

Off The Record Entertainment
 IZ*ONE (đồng quản lý với Swing Entertainment)
 Fromis 9

Swing Entertainment
 Kim Jae-hwan
 Son Ho-young
 IZ*ONE
 Natty(từng là thực tập sinh của JYP, từng tham gia Sixteen và Idol School)
Studio Blu
 Heize
 Truedy
 $ammy
 Mia (2019–nay)

Cựu nghệ sĩ và diễn viên

Nghệ sĩ thu âm
 Bubble Sisters (2003-2005)
 Hong Jin-young (2006–2008)
 Kim Jong-kook
 SWAN (2007–2008)
 Lee Hyori (2006–2010)
 Ock Joo-hyun
 Yangpa
 Busker Busker (2012)
 TimeZ (đồng quản lý với Super Jet Entertainment)
 Yoo Seung-woo (2012–2015) (quản lý dưới hãng đĩa phụ UK Muzik)
 Park Jae-jung (2013–2015)
 Jung Joon-young (2013–2016)
 JJY Band (2015–2016)
 I.O.I (2016–2017/2019) (đồng quản lý với LOEN Entertainment và Studio Blu)
 Spica (2012–2017) (đồng quản lý với B2M Entertainment)
 Emma Wu (2016–2017)
 Kevin Oh (2017)
 JBJ (2017–2018) (đồng quản lý với Fave Entertainment của  Kakao M)
 Wanna One (2015–2018) (đồng quản lý với Swing Entertainment)
 Lee Seok-hoon (2015–2019)
 X1 (2019–2020) (đồng quản lý với Swing Entertainment)
 IN2IT (2017-2020) (đồng quản lý với MMO Entertainment)
 TOO (4/2020-3/2021) (đồng quản lý với n.CH Entertainment)
 TO1 (tên cũ là TOO) (4/2021-nay) (đồng quản lý với WAKE ONE Entertainment)

Diễn viên
 Lee Beom-soo
 Song Seung-heon
 Kim Min-Jae

Tranh cãi

Thao túng giá cả
CJ E&M Music (sau đó là Mnet Media) là một trong số 15 công ty bị Korean FTC phạt và kiện vì gian lận giá năm 2011.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Công ty quản lý tài năng Hàn Quốc
Hãng đĩa thu âm Hàn Quốc
Hãng đĩa thu âm nhạc Pop
Công ty phát sóng tại Hàn Quốc


title: Chó cỏ

text:
Chó cỏ hay chó ta, chó nội (để phân biệt với các giống chó ngoại) chó mực, chó vện, chó dé hay còn gọi chung là chó Việt Nam là các giống chó thuần chủng có nguồn gốc tại Việt Nam. Hiện ở Việt Nam có bốn giống chó nội có giá trị và được gọi là tứ đại quốc khuyển gồm: chó Bắc Hà, chó Lài (tên khoa học: Canis lupus dingo), H’mông cộc đuôi và chó Phú Quốc.

Những giống chó nội địa này đã tồn tại từ lâu trên bán đảo Đông Dương và ở Việt Nam từ hơn 6.000 năm nay, với quá trình gắn bó cùng con người do vậy hình tượng con chó ta đã đi vào lịch sử và văn hóa Việt Nam từ lâu đời, gắn bó với đời sống người Việt từ nông thôn đến thành thị (chẳng hạn như tục thờ chó đá). Chó cỏ dùng để trông nhà, huấn luyện làm chó săn .

Trong các giống chó thì chó Đông Dương khá phổ biến, đây là giống chó nguyên thủy đặc trưng tại các vùng trung du và miền núi của Việt Nam. Giống này đang được người dân vùng cao tại Việt Nam nuôi rải rác khắp các vùng lãnh thổ có những con sông lớn chảy qua. Chó chủ yếu được người dân nuôi trông nhà và các hoạt động săn bắn hay đi rừng, chúng có bản năng trung thành với chủ, Hiện nay giống chó Đông Dương đang dần hiếm vì không được bảo tồn gen gốc. Ngoài ra giống chó Phú Quốc là giống chó duy nhất đến nay của Việt Nam được công nhận trên thế giới.

Đặc điểm

Đặc trưng

Các giống chó Việt Nam nhìn chung có tầm vóc trung bình và nhỏ chó ta nặng khoảng 14 – 20kg khi trưởng thành. Chó Đông Dương thì có tầm vóc trung bình, cân nặng từ 12kg-20kg, chiều cao (tính từ mặt đất lên tới đỉnh vai) từ 45 cm - 65 cm. Cơ thể hơi dài hơn so với chiều cao, thông thường chó đực to hơn chó cái. Đặc điểm dễ nhận biết với loài này nếu là thuần chủng phải có bốn chân có màu bít tất trắng, đuôi bông lau và chóp đuôi trắng (đuôi bông lau), đuôi dài vừa phải, bình thường buông thõng (cụp đuôi), lúc hoạt động dựng hướng lên trên, hoặc cuộn trên lưng (cong đuôi). Chiều cao tới vai so với chiều dài cơ thể là 1: 1,2 trong đó phần thân nằm trong hình chữ nhật nằm ngang, lưng thẳng, bụng thon gọn.

Chiều dài toàn đầu so với chiều dài mõm là 2: 1, đầu chúng thon, dài vừa phải và cân đối, Mặt có hình tam giác theo kiểu chó sói, mõm chó hình chữ V và ngắn, đầu mõm hơi nhọn, gốc mõm khá rộng. Mõm dài gần bằng nửa chiều dài toàn đầu. mũi có màu đen, lưỡi màu hồng hoặc có đốm màu đen. Tai nằm hai bên hộp sọ, dựng đứng như hình vỏ sò và hướng về phía trước. Tai to vừa phải, cân đối, không nhọn, phía trong tai ít lông. Nếu nhìn thẳng trực diện thì hai tai dựng đứng, vuông góc với đỉnh sọ. Các màu lông phổ biến là màu lông đỏ lửa, đen 4 mắt, trắng, đen tuyền, xám, đốm chó lụn, nâu, vện. Chó Việt Nam hay còn gọi là chó ta vì không phải chó rặt giống, đã gần như rất khó mắc bệnh (chỉ 20%) và khả năng kháng bệnh rất cao.

Chó đẻ trên 10 con từ xưa đến nay rất hiếm, tuy vậy có một con chó mẹ chỉ là giống chó cỏ, màu xám, bụng khoang trắng, cân nặng gần 10 kg ở Quảng Nam đã đẻ 11 chó con. Đây không phải là lần đầu tiên con chó này đẻ trên 10 con. 3 lứa trước cũng đẻ rất đông, từ 9-10 con. Năm nay, chó đẻ 11 con là kỷ lục nhưng hai con đã chết do giành nhau bú sữa mẹ. Trong chín con chó con chỉ có một con là có màu xám còn lại là màu đen nhánh, lông mướt. chín con rất cân xứng nhau về cân nặng, trung bình trên nửa kg. Thậm chí còn có việc con chó nái làm bảo mẫu cho 5 chú chuột cống nhum khoảng 3 tháng tuổi, xã Vĩnh Thanh, huyện Phước Long ,tỉnh Bạc Liêu. Khi đi bắt chuột ngoài ruộng, một nưuời mang về mấy chú chuột con chưa mở mắt, không ngờ chó cái trong nhà lại tỏ ra quan tâm mấy chú chuột con này và chăm sóc chúng như con của mình.

Ở Việt Nam còn ghi nhận trường hợp Chó đực đẻ con ở xã Hưng Yên Bắc huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, con chó đực nuôi gần 7 năm thì chuyển dạ sinh con,nó được đặt tên là Đen, vì lông của nó màu đen. Quan sát bên ngoài có thể thấy rõ chú chó đực kì lạ đã tự nứt một lỗ nhỏ cạnh cơ quan sinh dục để đẻ. Sau khi đẻ được một con, hiện bụng con Đen vẫn phồng to, khi sờ nắn thấy có rất nhiều cục nhỏ bên trong. Ai cũng nhận định có thể bên trong đang còn có chó con. Con chó đặc biệt này còn có thể đổi màu mắt.Nó chỉ cần chớp mắt mắt nó sẽ từ màu xanh nước biển chuyển qua màu đen. Người nhà cho biết, màu mắt con chó này cũng sẽ thay đổi mỗi khi nó sủa hay tức giận.

Tập tính
Phần đông chó Việt Nam sống cuộc sống bình thường, chủ yếu là ăn, ngủ, chạy rông. Chó nội còn được huấn luyện để làm giống chó săn. Chó săn, ở Việt Nam ngày xưa gọi là mun săn. Việc mua và nuôi bầy chó săn phải là những gia đình có điều kiện, xuất thân từ tầng lớp trung nông, phú nông. Những chú chó ở đây được chọn cũng rất công phu, chúng phải là những con chó có máu mặt, tai nhỏ và sức rướn, biết đánh hơi và theo sát con mồi. Những chú chó được chọn thường là chó nhà phú nông, hoặc tầng lớp trung lưu thường bị xiềng xích để tạo tính hung dữ và khôn lanh. Người ta dẫn theo đàn chó săn 4 - 5 con chó săn để săn heo rừng ở vùng U Minh, đây là những con chó lai, mỗi con nặng 30 – 40 kg, được huấn luyện để săn thú rừng, nhiều nhất là heo, khi phát hiện con thú rừng, chó sẽ bao vây tấn công. từ năm 2010, người săn trộm huấn luyện chó săn, đàn chó khi ở nhà trông hiền lành nhưng khi vào rừng thì trở thành sát thủ đáng sợ.

Những con chó săn dù thể hình nhỏ gọn nhưng khả năng đi rừng, săn thú của chúng rất đáng khâm phục. Đặc điểm của những chú chó săn đầu đàn là khi phát hiện ra con thú thì chúng lập tức báo cho chủ nhân và đồng loại của chúng biết và bắt đầu hành trình đuổi bắt. Tuy nhiên, cũng có những khi chó săn bị lợn rừng hoặc thú dữ húc chết hoặc bị các loại thú rừng cắn trọng thương. Để săn được lợn rừng, ngoài người thợ săn bắn giỏi họ còn huấn luyện thêm một đội chó săn tinh luyện để cùng hỗ trợ. Mỗi lần đi săn lợn rừng, phường săn mang theo ít nhất ba con chó săn để đuổi bắt. Tuy nhiên, cũng có những khi chó săn bị lợn rừng húc chết. Đó là trường hợp những con chó quá liều lĩnh khi tấn công trực tiếp vào heo rừng và bị nó dùng nanh đánh gục

Các giống chó săn nội địa ở Việt Nam cũng giống như giống chó nhà là rất sợ hổ, khi thấy có mùi của hổ trong bán kính gần 1 km, giống chó săn cũng không có con nào dám đến gần những con chó săn khi đánh hơi thấy hổ là đã không dám đánh hơi tiếp nữa mà cứ quanh quẩn bên con người nhất là ở Miền Tây sông nước, khi đang đi rừng mà thấy đàn chó săn cụp đuôi, sợ sệt co cụm lại là dấu hiệu nhận biết con hổ đang ở gần và thợ săn thường chọn giải pháp là lùa bọn chó xuống xuồng và rời khu vực đó. Khi những con hổ xuất hiện, đàn chó thì chạy chui hết vào gầm, dưới sàn nhà, các xó xỉnh mà không dám ló mặt ra, chúng im hơi và chẳng con nào dám sủa cả đàn chó nhà khép nép vì sợ hãi núp ở trong góc sân và hổ quá dễ dàng vồ bắt lấy một con chó rồi cắp lấy đem xác lên rừng, một số con hổ ở làng bản nhiều lần mò vào bắt chó ăn thịt nên bén mùi

Một số giống

Chó Đông Dương

Chó lài là một giống chó xù thuộc dòng chó cỏ ở vùng núi phía bắc Việt Nam với đặc trưng là bộ lông màu đen. Chó lài có dáng dài, chân to, đuôi dài, màu vàng pha chút đen hoặc đen tuyền từ đầu đến đuôi. Đặc biệt, tai hơi dài và cụp. Mõm dày. Chó lài trưởng thành nặng tới 40 kg, thậm chí 50 kg. Thậm chí, khi trưởng thành nặng tới 50, thậm chí 60 kg. Chú có cái lưỡi đốm, 6 huyền đề (móng treo). Người Mông quan niệm rằng chó lài chính là chó nhà của người Mông lai với chó sói mà thành do một số vùng phát âm không chuẩn, nên lâu ngày chú chó tên Lai (chó nhà lai với sói) biến thành Lài, một số vùng khác thì cho rằng chó lài chính là chó Tây lai với chó sói ở rừng Việt Nam. Người Pháp sang đây, đã lai tạo loài chó họ mang theo với chó sói, tạo ra một số giống chó khác nhau. Một con chó lài là vì gen trội của chó mẹ, hoặc chó bố từ tổ tiên. Hầu hết giống chó này đã thoái hóa. Đặc tính trung thành của chó nhà kết hợp với sự nhanh nhẹn, thông minh, sức mạnh và khả năng săn mồi của sói, tạo nên một giống chó quý hiếm.

Đây là loài chó săn thông minh, thính nhạy, mạnh mẽ, hung dữ, người chủ có thể cầm cục đá ném qua mấy mái nhà nhưng nó có thể lao theo để tha cục đá đó về, hoặc chỉ cần chủ ra hiệu lệnh, nó sẽ lao nhanh quắp hai cánh con gà, tha về cho chủ. Người Mông cho rằng nếu gia đình nào có được con chó lài, thì khỏi phải lo miếng ăn, vì người chủ sai bảo, nó sẽ tự mò vào rừng, rồi tha về các loại thú, như bìm bịp, gà rừng, con sóc núi, con cầy hương, chuột núi, dúi… Chó lài còn là sát thủ của các loại rắn độc hoặc nó sẽ tìm dấu vết thú, lùa thú vào trước họng súng cho chủ bắn.. Khi chủ nghe thấy nó sủa ăng ẳng trong rừng, thì có nghĩa là nó đã bắt được rắn độc.

Chó H’ Mông
Loài chó H’ Mông cộc đuôi là một trong những loài chó săn tốt, với những đặc tính độc đáo và sự thông minh tuyệt vời, chúng có thể lực tốt và bền bỉ. Về hình dáng bên ngoài, ngoại hình của chúng khá đặc trưng với vẻ chắc nịch, đầy cơ bắp và chiếc đuôi cụt ngộ nghĩnh. Loài chó H’ Mông có nhiều điểm đặc biệt: gần như không có đuôi, nếu có thì cũng rất ngắn. Nanh của loài chó này thường có từ 6 đến 8 cạnh khác nhau (đây là đặc điểm của loài chó săn cổ xưa, theo kiểu cắn cổ con mồi và xé thịt). Tai có hình tam giác luôn dựng đứng, kiểu nằm hai chân sau luôn trong tư thế sẵn sàng tấn công. Chúng luôn lì lợm, ít cắn và luôn chỉ nghe theo một người chủ duy nhất.

Đối với Người H’ Mông, giống chó H’ mông đuôi cộc luôn được đứng trong hàng ngũ những con vật mà họ yêu quý nhất, coi là báu vật trong nhà. người H’ Mông nuôi loại chó này không nằm ngoài mục đích đi săn và trông coi nhà cửa. Tuy nhiên đến thời điểm này những cuộc săn lùng trong rừng sâu không còn nhiều, loài chó này chủ yếu được nuôi để trông nhà. Ở Lào Cai, ngoài chó lài, còn một số loài chó khác, to như con bê, có con nặng 50–60 kg, lông rậm như sư tử. Đây cũng là giống chó lai giữa chó Tây, chó ta và chó sói. Giống chó ở Y Tý to như con bê, nặng tới 50 kg, lông dày và xù như sư tử. Tuy nhiên, nó không thông minh như chó lài.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Thịt chó Việt Nam trong mắt người nước ngoài Nguyễn Thủy Lược dịch Guardian. Tiền Phong 02/10/2013 20:00
 Chó ở Việt Nam không chỉ là ‘món mồi nhậu’ Phúc Duy. Báo Thanh Niên 17:35 - 15/10/2013
 Buôn lậu chó vào Việt Nam: Nghề mới cho "mafia"
 Nạn buôn lậu chó từ Thái Lan sang Việt Nam

Giống chó
C


title: Bóng đá tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2013

text:
Giải bóng đá tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2013 diễn ra từ ngày 7 đến 21 tháng 12 năm 2013.. Đối với bóng đá nam chỉ tổ chức cho nam giữa các đội tuyển trẻ quốc gia U-23 (dưới 23 tuổi). Bóng đá nữ thì không giới hạn độ tuổi.

Địa điểm

Bóng đá nam
Tất cả các trận đấu sẽ được diễn ra tại Sân vận động Thuwunna, Yangon và Sân vận động Zayyarthiri, Naypyidaw. Lễ bốc thăm diễn ra vào ngày 10 tháng 11 năm 2013 ở Naypyitaw, Myanmar Naypyitaw, Myanmar.

Vòng bảng
Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương – UTC+6:30.

Bảng A
Vào ngày 6 tháng 11, Philippines ban đầu rút ra trúng Bảng A, đã được ban tổ chức chính thức xác nhận không tham gia tranh tài ở bộ môn này.

|}

Bảng B

|}

Vòng đấu loại trực tiếp

Bán kết

Tranh huy chương đồng

Tranh huy chương vàng

Huy chương vàng

Danh sách cầu thủ ghi bàn
3 bàn

  Ahmad Hazwan Bakri
  Kyaw Ko Ko

  Hariss Harun
  Sahil Suhaimi

  Pravinwat Boonyong
  Mạc Hồng Quân

2 bàn

  Soukaphone Vongchiengkham
  Ashri Chuchu
  Rozaimi Abdul Rahman

  Thamil Arasu Ambumamee
  Pokkhao Anan
  Thitipan Puangchan

  Lê Văn Thắng
  Nguyễn Văn Quyết
  Vũ Minh Tuấn

1 bàn

  Azwan Ali Rahman
  Mohd Mazazizi Mazlan
  Prak Mony Udom
  Sos Suhana
  Alfin Tuasalamony
  Andri Ibo
  Bayu Gatra
  Yandi Munawar
  Khuanta Sivongthong
  Khuanta Sivongthong

  Vilayout Sayyabounsou
  D. Saarvindran
  Kyaw Zayar Win
  Kyi Lin
  Nay Lin Tun
  Zaw Min Tun
  Afiq Yunos
  Adisak Kraisorn
  Artit Daosawang
  Sarawut Masuk

  Diogo Santos Rangel
  Felipe Bertoldo dos Santos
  Jairo Pinheiro Palmeira Neto
  José Carlos da Fonseca
  Pedro Henrique Cortes Oliveira Gois
  Hà Minh Tuấn
  Phạm Mạnh Hùng
  Trần Mạnh Dũng
  Trần Phi Sơn

phản lưới nhà
  Ketsada Souksavanh (trận gặp Malaysia)

Bóng đá nữ
Tất cả các trận đấu sẽ được diễn ra tại Sân vận động Mandalarthiri, Mandalay. Lễ bốc thăm diễn ra vào ngày 6 tháng 11 năm 2013 tại Naypyidaw, Myanmar.

Vòng bảng
Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương – UTC+6:30.

Bảng A
Vào ngày 8 tháng 12, Indonesia trước đó được xếp vào bảng A, đã được ban tổ chức xác nhận không tham gia tranh tài ở bộ môn này.

|}

Bảng B
Vào ngày 22 tháng 11, Đông Timor rút thăm ở Bảng B, đã được ban tổ chức chính thức xác nhận không tham gia tranh tài ở bộ môn này.

|}

Vòng đấu loại trực tiếp

Bán kết

Tranh huy chương đồng

Tranh huy chương vàng

Huy chương vàng

Danh sách cầu thủ ghi bàn
6 bàn
  Anootsara Maijarern

5 bàn
  Nguyễn Thị Minh Nguyệt

4 bàn
  Yee Yee Oo

3 bàn
  Kwanreuthai Kunupatham

2 bàn

  Angela Kais
  Sihaya Ajad
  Than Than Htwe

  Ainon Pancha
  Huỳnh Như

  Nguyễn Thị Muôn
  Nguyễn Thị Tuyết Dung

1 bàn

  Noum Angmansongsa
  Khin Marlar Tun
  Khin Moe Wai
  Myint Myint Aye

  San San Maw
  Darut Changplook
  Kanjana Sungngoen
  Naphat Seesraum

  Taneekarn Dangda
  Lê Thu Thanh Hương
  Trần Thị Kim Hồng

Bảng huy chương

Chú thích

Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2013
2013
Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2013
Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Myanmar


title: Nea Salamis Famagusta FC

text:
Nea Salamis Famagusta FC hay Nea Salamina Famagusta FC () là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp có trụ sở tại Ammochostos (còn được gọi trong tiếng Latinh là Famagusta), Síp. Năm 1974, khi Thổ Nhĩ Kỳ xâm lược Síp và chiếm phần phía bắc của đảo, câu lạc bộ có trụ sở tạm thời tại Larnaca.

Thành tích đáng chú ý nhất của Nea Salamina là chiến thắng tại cúp quốc gia Síp và Siêu cúp quốc gia Síp năm 1990. Thứ hạng cao nhất mà đội đạt được tại Cypriot First Division là xếp hạng 3. Trong khoảng thời gian 5 năm đầu (1948–1953), câu lạc bộ thi đấu tại giải vô địch Liên đoàn bóng đá nghiệp dư Síp. Năm 1953 Nea Salamina gia nhập Liên đoàn bóng đá Síp (CFA) và tham gia thường xuyên vào các giải thi đấu, các giải đấu cúp của liên đoàn. Câu lạc bộ đã góp mặt trong hơn 50 mùa giải Cypriot First Division, đứng thứ 7 trong số các đội tham dự nhiều nhất.

Đội bóng lần đầu tham dự giải đấu cấp châu lục năm 1990 tại UEFA Cup Winners' Cup. Thi đấu tại UEFA Intertoto Cup 1995, 1997 và 2000. Đội bóng là thành viên của câu lạc bộ thể thao Nea Salamina Famagusta - được thành lập năm 1948; ngoài ra câu lạc bộ này còn có 1 đội tuyển bóng chuyền nam.

Sân vận động Ammochostos

Từ năm 1974 tới 1991 Nea Salamina đã sử dụng sân vận động GSZ tại Larnaca, sân vận động Dasaki ở Dasaki Achnas, Sân vận động thành phố tại Dherynia và Sân vận động Antonis Papadopoulos tại Larnaca. Năm 1991 đội bóng đã xây dựng sân vận động của riêng mình, Sân vận động Ammochostos.

Sân vận động Ammochostos, thuộc sở hữu của Nea Salamina tại Larnaca, có sức chứa 5,000 chỗ ngồi và được sử dụng chủ yếu cho bóng đá. Quyết định xây dựng sân vận động được đưa ra vào năm 1989 và được khởi công vào tháng 12 năm đó, nhờ các cổ động viên của câu lạc bộ tại Síp và nước ngoài, Hiệp hôi thể thao Síp và các tình nguyện viên, sân vận động đã được hoàn thành đúng tiến độ. Trận đấu đầu tiên của Nea Salamina Famagusta trên sân đấu mới diến ra vào thứ 7, 12 tháng 10 năm 1991, gặp Evagoras Paphos. Nea Salamina giành chiến thắng 4–1. Sân vận động Ammochostos cũng là nơi tổ chức trận chung kết giải vô địch bóng đá U16 châu Âu vào ngày 17 tháng 5 năm 1992 giữa Đức và Tây Ban Nha, kết thúc với chiến thắng 2–1 của Đức.

Biểu tượng và Màu sắc
Biểu tượng của Nea Salamina là sự kết hợp giữa ngọn đuốc Olympic, màu đỏ và 5 vòng tròn của Thế vận hội. màu sắc chủ đạo của đội trong 2 năm đầu là vàng và đỏ thẫm, khi đội còn là thành viên Liên đoàn bóng đá nghiệp dư Síp. Sau năm 1950, câu lạc bộ chuyển sang màu đỏ và trắng: màu đỏ tượng trưng cho sức mạnh, và màu trắng mang ý nghĩa hòa bình. Áo sọc đỏ trắng được lựa chọn vì chúng giống trang phục của câu lạc bộ Olympiakos Piraeus.

Đội hình hiện tại

Cho mượn

Huấn luyện viên

 Michael Daniel Sialic (1948–49)
 Ruben Perperian (1949)
 Gkilli (1950)
 Kostakis Antoniades (1950–51)
 Kostas Eleftheriou (1951)
 Henderson (1952)
 Kostakis Antoniades (1952–53)
 Costas Vasileiou (1953–55)
 Kostas Tsigas (1955–57)
 Uwe Zegkeler (1957–59)
 Nikis Georgiou (1959–61)
 Costas Vasileiou (1961–62)
 Aram Tsiatirtzian (1962–64)
 Costas Vasileiou (1964–65)
 Kostakis Antoniades (1965–67)
 Stoyan Petrov (1967–68)
 Andreas Fokkis (1968–69)
 Pambos Avraamides (1969–71)
 Sima Milovanov (1971–73)

 Mauritius Aspros (1974)
 Andreas Konteatis, Nikis Georgiou (Larnaka) (1974–75)
 Mauritius Aspros (Limassol) (1974–75)
 Kostakis Antoniades (1975–77)
 Spiro Debarski (1977–80)
 Jozef Jankech (1980–82)
 Andreas Mouskallis (1983)
 Mario Buzek (1983–84)
 Milan Matsiala (1984–86)
 Andreas Mouskallis (1986–90)
 Boziil Kolefas (1990–91)
 Jerzy Engel (1991–94)
 Momčilo Vukotić (1994–95)
 Boris Nikolov (1995)
 Jerzy Engel (1995–96)
 Slobodan Karalits (1996–97)
 Lucas Kotrofos (1998)
 Michael Urukalo (1998)
 Andreas Mouskallis (1998–99)

 Slobodan Vučeković (1999–01)
 Andreas Kissonergis (2001)
 Takis Antoniou (2001–03)
 Panicos Orphanides (2003–tháng 4 năm 2005)
 Andreas Michaelides  (tháng 4 năm 2005–tháng 11 năm 2006)
 Nikos Andronicus (tháng 11 năm 2006–tháng 4 năm 2007)
 Georgios Kostikos (tháng 4 năm 2007-tháng 10 năm 2007)
 Panicos Orphanides(tháng 11 năm 2007-tháng 11 năm 2008)
 Savvas Constantinou (tháng 11 năm 2008–tháng 12 năm 2008)
 Michael Hadjipieris(tháng 1 năm 2009-tháng 4 năm 2009)
 Attila Supka(22 tháng 4 năm 2009–1 tháng 11 năm 2009)
 Nir Klinger(1 tháng 1 năm 2010–30 tháng 6 năm 2010)
 Nedim Tutić(tháng 7 năm 2010–tháng 10 năm 2010)
 Stephen Constantine (1 tháng 1 năm 2011–7 tháng 7 năm 2012)
 Nicos Andreou(7 tháng 7 năm 2012–18 tháng 11 năm 2012)
 Mirsad Jonuz (20 tháng 11 năm 2012–13 tháng 6)
 Apostolos Charalampidis (1 tháng 7 năm 2013–7 tháng 9 năm 2013)
 Dimitris Kalaitzidis(7 tháng 9 năm 2013-)

Nguồn: 1948–1998: Stilianou, 1988, p. 126 και Stilianou, 1998, p. 150

Cựu cầu thủ
Danh sách các cầu thủ có hơn 100 lần thi đấu cho câu lạc bộ:

  Adamou Bangelis (1986–98)
  Andreou Artemis (1986–98)
  Andreou Pampis (1987–97/1999–2003)
  Angelidis Aggelos (1967–78)
  Aristotelous Vasos (1950–64)
  Chrisanthos N. (1983–90)
  Christofi Christakis (1978–91)
  Christofi Kiriakos (1959–68)
  Christofi Varnavas (1962–72)
  Dimitriou Pantelis (1991–98)
  Elia Elias (1971–82)
  Elia Elias (1983–96)
  Fokkis Andreas (1952–65)
  Fokkis Pasxalis (1966–77)
  Giasas Andreas (1959–66)
  Ioannidis Andreas (1988–09)
  Ioannou Giannos (1986–98)
  Ioannou Kokos (1972–85)

  K. Nouros (1975–83)
  Kakousis F. (1975–84)
  Karaolis Andreas (1966–73)
  Kiriakou Moisis (1973–85)
  Kokos Elia (1991–98)
  Konteatis Andreas (1962–72)
  Kotrofos Sofoklis (1959–72)
  Koulapis Loukas (1976–86)
  Koungas P. (1970–79)
  Koureas Kiriakos (1964–70)
  Lambros (1978–87)
  Lellos Koullapis (1976–86)
  Loukas Kotrofos (1974–80)
  Malos Michalakis (1966–75)
  Mantzouras Micahlis (1975–89)
  Marangos Takis (1979–89)
  Mavros Christakis (1978–92)
  Mavrou Vasos (1985–97)

  Michailides Michalakis (1969–75)
  Mitsios D. (1973–79)
  Mouskallis Andreas (1967–74)
  Nicolaou Floros (1979–91/1994–95)
  Nicolaou Nikos (1991–01)
  Nigel McNeill (1987–91)
  Okkas Ioannis (1993–97)1
  Orfanidis Michalis (1959–67)
  Pitsiaoulos Nikos (1955–68)
  Porfiriou T. (1993–98)
  Psaras Elissaios (1967–78)
  Sialos Michalis (1959–68)
  Sofokleous Loukas (1961–79)
  Stavrou Savvas (1954–68)
  Theofanous Petros (1972–80)
  Thomas A. (1972–79)
  Tsikelis Kipros (1987–96)

1số lần thi đấu ít hơn 100, nhưng ông khởi đầu sự nghiệp tại Nea Salamina FC và sau đó trở thành cầu thủ thi đấu nhiều nhất trong lịch sử cho Đội tuyển bóng đá quốc gia Síp.
nguồn: Stilianou, 1998

Danh hiệu
 Cypriot Cup: 1990
 LTV Super Cup: 1990
 Cypriot Second Division: (1955, 1980, 2002 và 2004)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 (el) Website chính thức

Câu lạc bộ bóng đá Síp
Nea Salamis Famagusta FC
Khởi đầu năm 1948 ở Síp


title: Bell X-16

text:
Bell X-16 là một loại máy bay phản lực trinh sát tầng cao tại Hoa Kỳ trong thập niên 1950.

Tính năng kỹ chiến thuật (X-16)

Xem thêm

Tham khảo
Chú thích

Tài liệu

 Jenkins, Dennis R., Tony Landis and Jay Miller. American X-Vehicles: An Inventory – X-1 to X-50 (Monographs in Aerospace History No. 31: Centennial of Flight Edition). Washington, D.C.: NASA SP-2003-4531, June 2003. Truy cập: ngày 26 tháng 7 năm 2009.
 Miller, Jay. Lockheed Martin's Skunk Works: The Official History. Leicester, UK: Aerofax, an imprint of Midland Publishing, 1995 (revised edition). ISBN 1-85780-037-0.
 Polmar, Martin. Spyplane: The U-2 History. St. Paul, Minnesota: Zenith Press, 2001. ISBN 0-7603-0957-4.

Liên kết ngoài
 Bell X-16 at X-Planes site
 X-16 at globalsecurity.org

Máy bay Bell
X-16, Bell
Máy bay quân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh trên


title: Lockheed X-17

text:
Lockheed X-17 là một loại rocket nghiên cứu sử dụng nhiên liệu rắn 3 tầng dùng để thử nghiệm tác động khi trở lại bầu khí quyển ở vận tốc cao.

Tham khảo

Chú thích

Tài liệu
 X-17 History
 X-17 Specs

Rocket thử nghiệm


title: Hiller X-18

text:
X-18 là một loại máy bay vận tải thử nghiệm, được thiết kế cho thử nghiệm ban đầu về công nghệ cất hạ cánh đường băng ngắn/thẳng đứng.

Tính năng kỹ chiến thuật (X-18)

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hiller X-18
 X-18 Images
 X-18 Images and History

X-18
X-18, Hiller
Máy bay quân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay hai động cơ
Máy bay động cơ turboprop
Máy bay cánh quạt
Máy bay phản lực
Máy bay cánh trên
Máy bay cánh nghiêng
Máy bay có động cơ phản lực phụ trợ


title: Curtiss-Wright X-19

text:
Curtiss-Wright X-19 là một loại máy bay VTOL thử nghiệm của Hoa Kỳ đầu thập niên 1960.

Tính năng kỹ chiến thuật (X-19)

Xem thêm

Tham khảo
Chú thích

Tài liệu

 Apostolo, Giorgio. The Illustrated Encyclopedia of Helicopters. New York: Bonanza Books, 1984. ISBN 0-517-439352.

Liên kết ngoài

 Curtiss-Wright X-19 Background

X-19
X-19, Curtiss-Wright
Máy bay quân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay động cơ turboshaft
Máy bay cánh trên
Máy bay hai động cơ cánh quạt


title: Boeing X-20 Dyna-Soar

text:
Boeing X-20 Dyna-Soar ("Dynamic Soarer") là một chương trình của Không quân Hoa Kỳ (USAF) nhằm phát triển một máy bay không gian có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ quân sự khác nhau, bao gồm trinh sát, ném bom, cứu hộ không gian, bảo dưỡng vệ tinh và tiêu diệt vệ tinh đối phương. Chương trình này bắt đầu từ 24 tháng 10 năm 1957 tới 10 tháng 12 năm 1963 với chi phi lên tới 660 triệu USD (5,51 tỷ USD) và bị hủy bỏ ngay sau khi việc chế tạo máy bay được bắt đầu.

Tính năng kỹ chiến thuật (theo thiết kế)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Caidin, Martin. Wings into Space: The History and Future of Winged Space Flight. New York: Holt, Rinehart and Winston Inc., 1964.
 Dornberger, Walter R. "The Rocket-Propelled Commercial Airliner". Dyna-Soar: Hypersonic Strategic Weapons System, Research Report No 135.. Minneapolis, Minnesota: University of Minnesota, Institute of Technology, 1956.
 Duffy, James P. Target: America, Hitler's Plan to Attack the United States. Santa Barbara, California: Praeger, 2004. ISBN 0-275-96684-4.
 Dyna-Soar: Hypersonic Strategic Weapons System: Structure Description Report. Andrews Air Force Base, Maryland: Air Force Systems Command, 1961, các trang 145–189.
 Geiger, Clarence J. History of the X-20A Dyna-Soar. Vol. 1: AFSC Historical Publications Series 63-50-I, Document ID ASD-TR-63-50-I. Wright Patterson AFB, Ohio: Aeronautical Systems Division Information Office, 1963.
 Godwin, Robert, ed. Dyna-Soar: Hypersonic Strategic Weapons System. Burlington, Ontario, Canada: Apogee Books, 2003. ISBN 1-896522-95-5.
 Houchin, Roy. Hoa Kỳ Hypersonic Research and Development: The Rise and Fall of Dyna-Soar, 1944–1963. London: Routledge, 2006. ISBN 0-415-36281-4.
 Neufeld, Michael J. The Rocket and the Reich: Peenemünde and the Coming of the Ballistic Missile Era. New York: The Free Press, 1995. ISBN 978-0-674-77650-0.
 Strathy, Charlton G. Dyna-Soar: Hypersonic Strategic Weapons System: Weapon System 464L Abbreviated Development Plan, 1957, các trang 38–75.
 Yenne, Bill. The Encyclopedia of US Spacecraft. London: Bison Books, 1985. ISBN 978-5-551-26650-1.

Liên kết ngoài

 Dyna Soar at Encyclopedia Astronautica: http://www.astronautix.com/craft/dynasoar.htm
 Official United States Air Force film from the 1960 describing the spacecraft.
 Dynasoar
 Tsien Space Plane 1949
 Tsien Space Plane 1978
Transonic aerodynamic characteristics of the Dyna-Soar glider and Titan 3 launch vehicle configuration with various fin arrangements (PDF format) NASA report - April 1963
American X-Vehicles: An Inventory X-1 to X-50, SP-2000-4531 - June 2003; NASA online PDF Monograph
Deepcold: Secrets of the Cold War in Space, 1959-1969

X-20 Dyna-Soar
Máy bay không gian
Vũ khí không gian
Máy bay quân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay một động cơ
Máy bay phản lực
Máy bay cánh dưới
Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ


title: Điền Nhung

text:
Điền Nhung (chữ Hán: 田戎, ? – 36), người huyện Tây Bình, quận Nhữ Nam, Dự Châu , thủ lĩnh quận phiệt đầu đời Đông Hán.

Cuộc đời
Năm Canh Thủy đầu tiên (23), Nhung và đồng hương Trần Nghĩa nổi dậy đánh chiếm Di Lăng thuộc Nam Quận, ông tự xưng Tảo địa đại tướng quân, Trần Nghĩa tự xưng Lê Khâu đại tướng quân. Lực lượng lên đến mấy vạn người, Nhung lại tự xưng Chu Thành vương, Nghĩa tự xưng Lâm Giang vương .

Tháng 7 năm Kiến Vũ thứ 3 (27), Chinh nam đại tướng quân Sầm Bành soái quân Hán bao vây Lê Khâu của thủ lĩnh Sở Lê vương Tần Phong, Nhung lo sắp đến mình, muốn đầu hàng nhà Hán. Anh vợ Tân Thần can rằng: "Nay hào kiệt tứ phương cát cứ các quận quốc, đất đai Lạc Dương (chỉ Quang Vũ đế) nhỏ như lòng bàn tay, không bằng xếp giáp chờ thời thế thay đổi." Ông nói: "Đến cường thịnh như Tần vương, còn bị Chinh nam vây khốn, nói gì đến ta? Hàng kế đã quyết rồi."

Mùa xuân năm sau (28), Nhung mệnh Tân Thần giữ Di Lăng, còn mình đi Lê Khâu hàng Hán. Nhưng Tân Thần lại trộm tài sản của ông, theo đường nhỏ xin hàng Sầm Bành, còn gởi thư khuyên hàng cho Nhung. Ông ngờ Tân Thần đã bán đứng mình, nên quay sang giúp Tần Phong. Sử cũ chép Nhung được Tần Phong gả con gái, nhưng không nói rõ là trước hay sau khi ông đi cứu Lê Khâu. Nhung bị Sầm Bành đánh bại, bộ tướng Ngũ Công hàng Hán, nên phải lui về Di Lăng .

Năm thứ 5 (29), Quang Vũ đế sai Chu Hỗ thay Sầm Bành vây Tần Phong, còn Sầm Bành đi đánh Nhung. Tháng 3, ông bị Bành đánh bại ở Tân Hương, huyện Giang Lăng thuộc Nam Quận. Nhung buộc phải bỏ Di Lăng, đưa mấy chục kỵ binh chạy sang đất Thục. Bành đuổi theo đến Tỷ Quy mới về, bắt được vợ con và mấy vạn tướng sĩ của ông. Thành Gia đế Công Tôn Thuật ở đất Thục phong cho Nhung làm Dực Giang vương.

Năm thứ 6 (30), Công Tôn Thuật bỏ qua đề xuất của Kinh Hàm: lấy Duyên Sầm, Điền Nhung làm tướng tiến đánh quân Hán. Sầm, Nhung cũng xin đi, nhưng không được chấp nhận.

Tháng 3 năm thứ 9 (33), Thuật mệnh Nhung cùng Nhiệm Mãn, Trình Phiếm đem mấy vạn quân cưỡi bè xuống Giang Quan (đối diện thành Bạch Đế ở bờ bên kia Trường Giang), đánh phá Phùng Tuấn cùng bọn Điền Hồng, Lý Huyền. Quân Thục nhổ được Di Đạo, Di Lăng chiếm cứ Kinh Môn, Hổ Nha. Họ chắn ngang Trường Giang làm phù kiều (cầu nổi), đẩu lâu (lầu cao), cắm toàn trụ (rào cọc), cắt đứt đường thủy, đóng trại trên núi, để chống quân Hán. Sầm Bành tấn công mấy lần đều không thắng nổi.

Mùa xuân năm thứ 11 (34), Sầm Bành tập hợp thủy quân tấn công Kinh Môn, gặp lúc gió lớn, thuyền của quân Hán xô vào cầu nổi, rồi bị mắc lại bởi rào cọc. Quân Hán liều chết xông lên, ném đuốc lên cầu. Gió to lửa dữ, cầu – lầu đều cháy rụi, Bành dốc quân ra đánh, quân Thục đại loạn, Nhiệm Mãn bị chém, Trình Phiếm bị bắt, còn Nhung chạy đi Bảo Giang Châu thuộc Ba Quận. Phùng Tuấn đuổi theo bao vây Bảo Giang Châu.

Tháng 7 năm thứ 12 (36), thành vỡ, Nhung bị xử tử .

Tham khảo
 Hậu Hán thư quyển 1, bản kỷ 1 thượng, Quang Vũ đế thượng
 Hậu Hán thư quyển 1, bản kỷ 1 hạ, Quang Vũ đế hạ
 Hậu Hán thư quyển 3, liệt truyện 3, Công Tôn Thuật truyện
 Hậu Hán thư quyển 7, liệt truyện 7, Sầm Bành truyện
 Hậu Hán thư quyển 100, chí 10, Thiên văn thượng

Chú thích

Quân phiệt đầu đời Đông Hán
Người Hà Nam (Trung Quốc)
Năm sinh không rõ
Mất năm 36
Khởi nghĩa nông dân
Khởi nghĩa Trung Quốc


title: Plastic Beach

text:
Plastic Beach là album phòng thu thứ ba của ban nhạc ảo Gorillaz, được phát hành vào ngày 3 tháng 3 năm 2010 bởi Parlophone và Virgin Records. Vốn là một dự án dang dở của Gorillaz mang tên "Carousel", album được thu trong khoảng từ tháng 7 năm 2008 tới tháng 11 năm 2009 và được sản xuất bởi trưởng nhóm Damon Albarn. Album cũng đánh dấu sự tham gia của rất nhiều nghệ sĩ như Snoop Dogg, Gruff Rhys, De La Soul, Bobby Womack, Mos Def, Lou Reed, Mick Jones, Mark E. Smith, Paul Simonon, Bashy, Kano, Little Dragon và Hypnotic Brass Ensemble.

Plastic Beach bắt đầu với vị trí số 2 tại UK Albums Chart và bán được 74.000 bản chỉ ngay trong tuần đầu tiên. Tại Mỹ, album cũng có được vị trí tương tự trong tuần đầu tiên tại Billboard 200, với khoảng 112.000 bản được bán, ngoài ra cũng nằm trong top 10 tại nhiều quốc gia khác. Plastic Beach hầu hết nhận được rất nhiều đánh giá tích cực từ người hâm mộ và giới chuyên môn.

Danh sách ca khúc

Đánh giá

Đón nhận của công chúng

Đánh giá chuyên môn

Xếp hạng và chứng chỉ

Xếp hạng

Bảng xếp hạng cuối năm

Chứng chỉ

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Murdoc's track-by-track guide in NME

Album năm 2010
Album của Gorillaz
Album chủ đề
Album của Virgin Records
Album của Parlophone


title: Sân vận động Mandalarthiri

text:
Sân vận động Mandalarthiri () là một sân vận động đa năng nằm ở Mandalay, Myanmar. Sân nằm ở phía đông của Mingalar Mandalay. Địa chỉ của nó là từ 68 đến 73, giữa Đường NguShwewar và Đường Thazin, bên cạnh Học viện bóng đá Mandalay. Sân vận động đã tổ chức giải bóng đá nữ của Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2013 và cũng là sân nhà của Yadanarbon F.C. Sân trở thành một trong những địa danh của Mandalay.

Hình ảnh

Tham khảo

Địa điểm điền kinh Myanmar
Địa điểm bóng đá Myanmar
Địa điểm thể thao hoàn thành năm 2013


title: Đền Bà Kiệu

text:
Đền Bà Kiệu, tên chữ là Thiên Tiên điện, là một ngôi đền ở ven phía đông hồ Gươm, Hà Nội, xế cửa đền Ngọc Sơn. Đền thờ ba vị nữ thần: Liễu Hạnh Công chúa, Quỳnh Hoa và Quế Nương.

Lịch sử
Theo Thăng Long cổ tích khảo thì đền xây vào thời nhà Lê triều Vĩnh Tộ (1619-28), đến triều Cảnh Hưng thì mở rộng thêm. Vào thời Tây Sơn triều Cảnh Thịnh đền đúc quả chuông lớn. Triều vua Tự Đức ngôi đền được tu sửa lần nữa.

Khi người Pháp chiếm lấy Hà Nội và mở rộng phố xá chung quanh hồ Gươm thì vị trí đền Bà Kiệu bị trưng dụng. Năm 1891 niên hiệu Thành Thái thứ hai, một phần đất của ngôi đền phải giao cho chính phủ để đắp "Boulevard Francis Garnier" (sau năm 1954 là đường Đinh Tiên Hoàng). Con đường cắt ngang khu đền ra làm đôi: cổng tam quan phía tây nằm ở phía bờ hồ còn nhà đại bái, phương đình và hậu cung thì nằm bên phía đông đường.

Kiến trúc

Kiến trúc đền Bà Kiệu mang phong cách thời nhà Nguyễn. Cổ vật còn lưu lại đền là hương án, cửa võng, khám thờ cùng các sắc phong tiền triều.

Chú thích

Tham khảo

Nguyễn Thế Long. Đình và đền Hà Nội. Hà Nội: Văn Hóa, 1998.

Kiến trúc cổ Việt NamDi tích tại Hà Nội
Đền tại Hà Nội
Hoàn Kiếm


title: Manic Pixie Dream Girl

text:
"Manic Pixie Dream Girl" (MPDG) là một kiểu nhân vật thường thấy trong các phim nhựa. Nhà phê bình Nathan Rabin sau khi xem xong bộ phim Elizabethtown (2005) đã gọi nhân vật của Kirsten Dunst là một MPDG khi miêu tả đây là "thứ nhân vật sôi nổi và nông cạn chỉ có thể tồn tại duy nhất trong trí tưởng tượng quá nhạy bén của một vài đạo diễn hay biên tập viên, nhằm chỉ dạy những chàng trai trẻ giàu tâm hồn và đầy tham vọng biết cách hiểu cuộc sống cùng với những điều bí ẩn và những cuộc phiêu lưu bất tận của nó". Thông thường, MPDG được coi là để giúp những chàng trai trên thoát khỏi những thú vui riêng, và thường là kiểu nhân vật không chịu lớn, cụ thể hơn là những người đàn ông chưa trưởng thành về nhân cách.

"Manic Pixie Dream Girl" là một kiểu nhân vật đặc trưng của điện ảnh cùng với "Magical Negro" – một kiểu nhân vật da màu thường xuất hiện chỉ để giúp đỡ những vấn đề hay tạo nên những điều kỳ diệu cho nhân vật da trắng thống khổ. Trong cả hai trường hợp, kiểu nhân vật đều không có liên hệ với thực tế, và thường được tạo ra chỉ để giúp cho nhân vật chính có thể hiểu được bài học từ cuộc sống.

Một vài ví dụ
MPDG thường là một nhân vật khá nổi bật song có tính cách bất thường và là một cô gái rất bạo dạn. Họ được xây dựng để có một mối quan tâm với mức độ khác nhau tới nhân vật nam chính. Điển hình của cách tạo dựng nhân vật này là vai diễn của Natalie Portman trong bộ phim Garden State (2004), đạo diễn bởi Zach Braff.

Rabin cho rằng nhân vật mà Katharine Hepburn đóng trong Bringing Up Baby (1938) là một trong những hình tượng đầu tiên của thể loại này, rồi sau đó là nhân vật của Audrey Hepburn trong Breakfast at Tiffany's (1961), nhân vật của Goldie Hawn trong Cactus Flower (1969) và Butterflies Are Free (1972) và cả nhân vật của Barbra Streisand trong What's Up, Doc? (1972). Gần đây, những vai diễn của Zooey Deschanel trong Yes Man (2008) và (500) Days of Summer (2009) cũng được gọi là MPDG.

Kênh Filmspotting từng lập một danh sách có tên "Top 5 Manic Pixie Dream Girls". Rabin cũng tham gia vào chương trình và lập một danh sách của riêng mình. Danh sách này bao gồm cả Catherine (Jeanne Moreau) trong Jules và Jim (1962), Jean (Barbara Stanwyck) trong The Lady Eve (1941), Sugar (Marilyn Monroe) trong Some Like It Hot (1959), và Gerry Jeffers (Claudette Colbert) trong The Palm Beach Story (1942). Một vài ví dụ khác đã từng được truyền thông đề cập có thể kể tới nhân vật của Jean Seberg trong Breathless (1960), thậm chí cả nhân vật Belle trong bộ phim hoạt hình Người đẹp và quái thú (1991), Maude trong Harold và Maude (1971), Penny Lane trong Almost Famous (2000), và Jane Margolis trong serie phim Breaking Bad.

Phản biện
Nhân vật Clementine mà Kate Winslet đảm nhiệm trong bộ phim Eternal Sunshine of the Spotless Mind (2004) đã thừa nhận có khái niệm MPDG, song đã thẳng thừng bác bỏ điều đó khi tiếp xúc với nhân vật Joel (Jim Carrey): "Quá nhiều kẻ coi tôi là cô gái của đời họ, hay tôi có thể hoàn thiện họ, hay tôi có thể giúp họ tồn tại. Nhưng tôi chỉ là một đứa con gái bỏ đi đang cố đi tìm sự bình yên trong tâm hồn mình, vậy nên đừng có mong tôi thuộc về anh." Nhân vật nữ trong bộ phim Annie Hall (1977) cũng không phải là một MPDG cho dù cũng được nhiều người gọi như vậy bởi vì cô có một cuộc sống hoàn toàn độc lập với nhân vật nam chính.

Phê bình và đánh giá
Trong buổi phỏng vấn với Vulture về bộ phim Ruby Sparks, nữ diễn viên kiêm biên tập viên Zoe Kazan cho rằng khái niệm này còn khá hạn chế, mang tính quy chụp và kì thị nữ giới. Cô cũng không đồng ý với ý kiến cho rằng nhân vật của Hepburn trong Bringing Up Baby là một MPDG: "Tôi cho rằng không thể gom tất cả vào một mối được. Kiểu phụ nữ nước đôi được cho vào đây sẽ làm hỏng hết khái niệm thống nhất."

Tháng 12 năm 2012, nhà phê bình Cammila Collar từ Allmovie đã gộp khái niệm này trong một khái niệm lớn hơn về những nhân vật nữ luôn quan tâm tới hạnh phúc của nhân vật nam, song không đề cập tới những vấn đề phức tạp của họ. Mặt hạn chế của định nghĩa này chính là việc nó hướng cho biên tập viên tạo dựng nên những nhân vật nữ không làm bất cứ việc gì khác ngoài động viên tinh thần của nhân vật nam mà họ quan tâm.

Xem thêm
 Pixie
 Hưng cảm
 Phép thử Bechdel

Tham khảo

Ghi chú

Liên kết ngoài
Manic Pixie Dream Girl tại TV Tropes

Nhân vật điện ảnh
Cụm từ tiếng Anh


title: Nalanda

text:
Nālandā (; , phiên âm Hán-Việt: Na-lan-đà) là một trung tâm học tập bậc cao thời cổ đại, một tu viện Phật giáo lớn nằm ở vương quốc cổ Magadha, ngày nay thuộc tiểu bang Bihar, Ấn Độ. Địa điểm này nằm cách Patna chừng  về phía đông nam, gần thành phố Bihar Sharif. Nalanda vốn là một trung tâm học thuật quan trọng từ thế kỷ thứ 5 và phát triển rực rỡ từ triều vua Śakrāditya (danh hiệu chưa rõ, có thể là vua Kumara Gupta I hoặc Kumara Gupta II) cho đến cuối thế kỷ 12 (1197). Sau đó Nalanda bị phá hủy toàn phần.

Ngày nay, Nalanda là một Di sản thế giới được UNESCO công nhận từ năm 2016.

Tên nguyên thủy
Địa danh Nālandā thì sử sách giải thích khác nhau. Theo sư Huyền Trang vị cao tăng đời Đường khi sang Thiên Trúc tầm đạo thì ghi gốc chữ là , có nghĩa là "Tài năng vô tận" hay "Lòng khoan dung vô tận". Còn theo sư Nghĩa Tịnh thì chữ gốc là , tên một con rắn trong ao hồ địa phương. Còn theo nhà khảo cổ học Ấn Độ Hiranand Sastri từng giám đốc việc khai quật di tích thì Nalanda xuất phát từ  tức cây sen. Sen mọc nhiều trong khu vực này và tên Nalanda là muốn nhắc đến biểu tượng cây sen.

Lịch sử
Vua chúa Ấn Độ nhất là triều đại Đế quốc Gupta từng xuất tiền của bảo trợ cho trường Nalanda. Sau đến các vua chúa triều Pala như vua Harsha (thế kỷ thứ 6) vốn mộ đạo Phật lại càng ủng hộ nhiệt tình.

Quần thể khu Nalanda chiếm diện tích 14 héc-ta (488×244 mét). Các công trình xưa đều xây bằng gạch đỏ, nay đã đổ nát chỉ còn phế tích. Nhưng trước thế kỷ 13 vào thời hoàng kim thì Nalanda là nơi thu hút hằng nghìn sĩ tử xa gần tận Tây Tạng, Trung Hoa, Hy Lạp, và cả Ba Tư đến tu học. Vậy mà nằm 1193 Nalanda bị quân Hồi giáo người Turk của Bakhtiyar Khilji tràn vào tàn phá thiêu hủy. Kho sách khổng lồ phải mất ba tháng mới cháy hết. Trường sở mất, các tu sĩ cũng phải ra đi, di tích Nalanda từ đó bị bỏ hoang.

Năm 2006, một số quốc gia, trong đó có Singapore, Trung Quốc, Ấn Độ, và Nhật Bản công bố dự án trùng tu di chỉ này.

Các nhân vật lịch sử liên hệ với Nalanda
Nhiều nhân vật tiếng tăm trong lịch sử từng đặt chân đến Nalanda trong đó có Phật Thích-ca và Mahavira khoảng thế kỷ 6 và 5 TCN.. Nó cũng là nơi sinh ra và nơi nhập niết bàn của Xá-lợi-phất (Sāriputta), một trong số các môn đồ nổi tiếng của Phật Thích Ca Ngoài ra Nalanda cũng là nơi hội tập nhiều học giả đủ mọi ngành như:

 Aryabhata (476–550): nhà toán học và thiên văn học người Ấn Độ.
 Aryadeva: (thế kỷ thứ 3) danh xưng khác: Kanadeva, Đề Bà [Bồ Tát], Thánh Thiên Tôn Giả, Phiến Mục Thiên): môn đồ của Nagarjuna (Long Thụ).
 Atisa: (980–1054) Nhiên Đăng Cát Tường Trí
 Chandrakirti (Nguyệt Xứng): môn đồ của Nagarjuna (Long Thụ).
 Dharmakirti (Pháp Xứng), luận sư Phật giáo
 Dharmapala (Hộ pháp)
 Dinnaga (Trần-na Bồ Tát, Đại Vực Long): luận sư của Duy thức tông.
 Jinamitra
 Đại Thành Tựu Giả Saraha
 Nagarjuna: (600-650)
 Padmasambhava (Liên-hoa-sinh): đại sư truyền Kim cương thừa (Vajrayana) sang Tây Tạng
 Shantarakshita: cao tăng của Trung quán tông, người thành lập tăng đoàn Phật giáo đầu tiên tại Tây Tạng, và cùng với Liên-hoa-sinh lập ngôi chùa Phật giáo đầu tiên tại Tây Tạng.
 Shilabhadra (Giới Hiền, Thi-la Bạt-đà-la): thầy dạy của sư Huyền Trang (Đường Tăng)
 Huyền Trang: cao tăng thời Đường, hành hương sang Ấn Độ tầm kinh
 Nghĩa Tịnh: cao tăng đời Đường, dịch kinh sách Phật từ tiếng Phạn sang hán văn
 Liên Hoa Giới: luận sư
 Naropa: đại thành tựu giả của Ấn Độ

Thư viện ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The Origin of Universities  (Nguồn gốc các viện đại học). Bản liệt kê của GS. Jerome Bump ở Viện Đại học Texas-Austin.
 Nalanda - Trường Đại học đầu tiên của Phật giáo . Nguyệt san Giác Ngộ, 08/07/2013.
 Pháp nạn đại học Nalanda: Bài học lịch sử vẫn còn đó! . Giác Ngộ Online, 21/02/2009.
 Nalanda. Encyclopaedia Britannica, 06/12/2013.

Thánh địa Phật giáo
Đại học và cao đẳng Phật giáo
Bihar
Địa điểm hành hương Phật giáo
Lịch sử Bihar
Khởi đầu thế kỷ 5 ở Ấn Độ
Giáo dục ở Bihar
Địa điểm khảo cổ ở Bihar
Di sản thế giới tại Ấn Độ


title: Chữ Khmer

text:
Chữ Khmer (; ) là hệ thống chữ cái dùng để viết tiếng Khmer. Loại chữ này cũng được dùng chép kinh Phật giáo Nam tông tiếng Pali dùng trong các nghi lễ cúng Phật ở Campuchia.

Chữ Khmer xuất phát từ chữ Pallava, một biến thể của chữ Grantha mà nguyên thủy là chữ Brahmi ở Ấn Độ. Chứng tích cổ nhất của chữ Khmer là văn bia ở Angkor Borei thuộc tỉnh Takéo mang niên đại 611. Lối chữ ngày nay đã thay đổi ít nhiều so với dạng chữ cổ điển ở phế tích Angkor Wat.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Khmer
Khmer
Tiếng Khmer


title: Domino's Pizza

text:
Domino's Pizza là tên một chuỗi nhà hàng pizza Mỹ và cũng là tên công ty nhượng quyền kinh doanh quốc tế có trụ sở tại Domino Farms Office Park (hội sở thuộc sở hữu của nhà đồng sáng lập Domino's Pizza Tom Monaghan) tại xã Ann Arbor, Quận Washtenaw, Michigan, Hoa Kỳ, gần Ann Arbor, Michigan. Được thành lập năm 1960, Domino's là chuỗi nhà hàng pizza lớn thứ hai Hoa Kỳ (sau Pizza Hut) nhưng lớn nhất thế giới với hơn 10.000 cửa tiệm thành viên và nhượng quyền tại 70 quốc gia. Domino's Pizza được bán cho Bain Capital năm 1998 và ra công chúng năm 2004.

Tham khảo

Công ty niêm yết tại Thị trường Chứng khoán New York
Nhãn hiệu Mỹ
Công ty Metro Detroit
Chuỗi nhà hàng tại Mỹ


title: Linh vật

text:
Linh vật là một người, con vật hoặc đồ vật được cho là mang lại may mắn, hoặc bất cứ điều gì được sử dụng làm hình ảnh nhận diện cho một nhóm người, chẳng hạn như trường học, đội tuyển thể thao chuyên nghiệp, đơn vị quân đội hoặc thương hiệu. Ở góc độ văn hóa thì linh vật là những con vật huyền thoại hoặc có thật được linh hóa, được con người sáng tạo và sử dụng như những biểu tượng văn hóa để truyền đạt ý tưởng và niềm tin tâm linh, tôn giáo.

Khái luận
Theo thông tục (không chính thức) nó bao gồm bất cứ điều gì được sử dụng để đại diện cho một nhóm với một bản sắc cộng đồng phổ biến, chẳng hạn như một trường học, đội thể thao chuyên nghiệp, xã hội, đơn vị quân đội, hoặc tên thương hiệu và đặc biệt là các sự kiện lớn như thể thao. Linh vật cũng được sử dụng như hư cấu, phát ngôn viên đại diện cho các sản phẩm tiêu dùng. Linh vật thường được mô tả trong thần thoại, truyền thuyết và được biểu đạt trong nghệ thuật tạo hình. Người xưa tin rằng, linh vật là hiện thân của các lực lượng tự nhiên hoặc mang những đặc tính huyền bí, năng lực siêu nhiên có thể chi phối nhân sinh, vũ trụ.

Trong các môn thể thao, linh vật cũng được sử dụng rất rộng rãi. Linh vật của đội thường bị nhầm lẫn với các biệt danh của đội, trong khi hai chủ đề này có thể được hoán đổi cho nhau nhưng chúng không phải luôn luôn giống nhau. Linh vật của đội có thể mang hình thức của một biểu tượng, người, động vật sống, đối tượng vô tri vô giác, hoặc một nhân vật trang phục, và thường xuất hiện ở các trận đấu đội và các sự kiện khác có liên quan, linh vật thể thao thường được sử dụng như một công cụ tiếp thị cho đội bóng đến người hâm mộ.

Trong thể thao
Linh vật giải vô địch bóng đá thế giới
Linh vật Thế vận hội
Linh vật Đại hội Thể thao Đông Nam Á
Linh vật Giải vô địch bóng đá châu Âu
Danh sách linh vật Đại hội Thể thao châu Á
Linh vật Cúp bóng đá Nam Mỹ

Chú thích

Biểu tượng
Biểu trưng
Linh vật
Đồng phục
Nghề nghiệp và vai trò thể thao


title: Gấu bông

text:
Gấu bông là một loại đồ chơi nhồi bông mang hình dạng con gấu. Món đồ chơi này được phát triển độc lập bởi nhà sản xuất đồ chơi Morris Michtom (Hoa Kỳ) và Richard Steiff (Đức) trong những năm đầu thế kỷ 20. Tên gọi teddy bear trong tiếng Anh được đặt theo biệt danh của Tổng thống Hoa Kỳ Theodore Roosevelt. Thời kỳ đầu, người ta cố gắng làm gấu bông sao cho giống gấu thật với mõm rộng và đôi mắt tròn nhỏ. Gấu bông thời nay thường có mắt to hơn, trán rộng hơn, mũi nhỏ hơn và có các đặc điểm giống em bé sơ sinh để tăng độ đáng yêu. Gấu bông cũng rất đa dạng về "loài", từ gấu Bắc Cực, gấu xám đến gấu trúc,... Thời kỳ đầu gấu bông thường được phủ lớp lông bằng vải nỉ angora, về sau là lông tổng hợp, vải nhung, vải denim, vải bông, satanh và vải bạt.

Kể từ khi ra đời đến nay, đồ chơi gấu bông đã trở nên phổ biến khắp nơi trên thế giới, là món quà tặng thường gặp dành cho trẻ em và cả người lớn. Tại nhiều quốc gia thậm chí còn có bảo tàng về gấu bông.

Lịch sử

Ra đời tại Hoa Kỳ

Tổng thống Hoa Kỳ Theodore Roosevelt - có biệt danh Teddy - là người yêu thích hoạt động ngoài trời và đi săn. Tháng 11 năm 1902, ông có chuyến đi săn ở tiểu bang Mississippi qua lời mời của Thống đốc Andrew H. Longino. Trong khi đa số các bạn hữu đều bắn được con thú nào đó thì Roosevelt bị báo chí đưa tin là trong mấy ngày chẳng săn được thứ gì. Một ngày nọ, tùy tùng của ông dồn ép một con gấu đen Mỹ và chỉ cho ông thấy, tuy nhiên ông từ chối bắn con gấu đã bị thương và ra lệnh cho người khác giết nó vì mục đích nhân đạo. Câu chuyện này trở thành chủ đề cho bức vẽ chính trị của Clifford Berryman đăng trên tờ The Washington Post vào ngày 16 tháng 11 năm 1902.

Ở Brooklyn, New York, một chủ cửa hàng là Morris Michtom xem tranh này và trào lên cảm hứng tạo ra một món đồ chơi mới. Đồ chơi hình dạng gấu con nhồi bông được ông trưng bày bên cửa sổ với bảng hiệu ghi "Teddy's bear". Thành công sớm đến với Michtom, và ông đã lập ra công ty Ideal Novelty and Toy Co. nhưng công ty này không còn tồn tại đến năm 1997.

Ra đời tại Đức

Cùng thời gian đó tại Đức, công ty Steiff độc lập sản xuất ra gấu bông theo mẫu thiết kế của Richard Steiff. Tháng 3 năm 1903, khi Steiff trưng bày món đồ chơi tại Hội chợ đồ chơi Leipzig thì được Hermann Berg - người mua đến từ George Borgfeldt & Company ở New York - nhìn thấy. Berg đặt hàng 3.000 con gửi sang Hoa Kỳ. Mặc dù sổ sách của Steiff ghi nhận công ty có sản xuất số gấu này, tuy nhiên chúng không được ghi là đã cập bến Mỹ, đồng thời cũng chưa ai nhìn thấy loại gấu có mã số "55 PB" đó khiến người ta lan truyền câu chuyện cho rằng tàu chở số gấu bông trên đã bị đắm. Tuy vậy, Gunther Pfieffer - tác giả của bốn cuốn sách viết về gấu Steiff - cho hay thực ra câu chuyện này chỉ mới xuất hiện vào năm 1953, và có lẽ loại gấu 55 PB không đủ bền để tồn tại đến ngày nay. Tuy Michtom và Steiff cùng sản xuất gấu bông vào khoảng thời gian như nhau song cả hai đều không biết đến sáng tạo của người kia vì thông tin liên lạc đôi bờ Đại Tây Dương thời bấy giờ còn kém.

Sản xuất
Gấu bông sản xuất thương mại hàng loạt chủ yếu để làm đồ chơi cho trẻ em và phải đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe trước khi đến tay trẻ nhỏ tại các quốc gia phát triển. Phần lớn gấu bông được sản xuất tại các nước như Trung Quốc và Indonesia. Ở Đức có những công ty như Margarete Steiff GmbH sản xuất gấu bông thủ công bán trong cửa hàng hoặc bán trực tuyến trên Internet. Ở Anh, còn sót lại công ty nhỏ Merrythought có truyền thống sản xuất gấu bông kể từ khi thành lập vào năm 1930. Trong sản xuất, người ta dùng loại vải nỉ angora (được dệt thành vải, nhuộm và cắt tỉa), vải anpaca (làm từ lông con anpaca - một loại lạc đà không bướu ở Nam Mỹ) hoặc các loại lông tổng hợp.

Gấu bông là thể loại yêu thích của những người làm đồ chơi không chuyên với nhiều vật liệu đa dạng, từ vải nỉ, vải bông đến vải nhung và gỗ dán. Họ làm chúng để làm quà tặng hoặc dành cho mục đích từ thiện.

Đồ cổ
Gấu bông Michtom làm bằng vải nỉ - với các mối nối ở hông, cổ và vai - từng rất nổi tiếng trong xã hội xưa và trong giới sưu tập đồ cổ ngày nay. Vải sản xuất ra chúng thường là nỉ màu vàng hoặc màu be. Đôi mắt làm bằng nút hoặc thủy tinh; phần lông xung quanh mõm thường được cắt tỉa. Về sau, gấu có nhiều màu sắc và kiểu dáng hơn; lông cũng dài hơn. Một số loại gấu khác thường được người ta sưu tập là gấu sản xuất bởi công ty đồ chơi Knickerbocker (1924-1925, New York) với cơ thể dài, chân ngắn và thẳng; gấu của công ty Gund Manufacturing (1898) và gấu Hershey (dùng để quảng cáo cho thanh sô-cô-la của công ty Hershey).

Bảo tàng gấu bông
Bảo tàng gấu bông đầu tiên trên thế giới được khánh thành tại Petersfield, Hampshire, Anh Cách Lan vào năm 1984. Năm 1990, một bảo tàng tương tự được thành lập ở Naples, Florida, Hoa Kỳ. Hai bảo tàng này bị đóng cửa tương ứng vào các năm 2006 và 2005.

Gấu bông trong văn hóa đại chúng

Gấu bông trở thành nhân vật chính trong một số sách truyện, chẳng hạn như sách về Winnie-the-Pooh của nhà văn A. A. Milne hay loạt sách thiếu nhi The Roosevelt Bears của Seymour Eaton. Chúng cũng là nguồn cảm hứng cho nhạc sĩ John Walter Bratton viết nên giai điệu "The Teddy Bear Two Step" mà về sau Jimmy Kennedy đặt thêm lời và trở thành bài hát "The Teddy Bears' Picnic". Chú gấu bông Misha là linh vật của Liên Xô và Nga.

Tham khảo

Giới thiệu 1902
Đồ chơi nhồi bông
Đồ chơi thập niên 1900


title: Cuộc săn cừu hoang

text:
là tên tiểu thuyết kỳ bí phát hành năm 1982 của nhà văn người Nhật Murakami Haruki. Đây là cuốn thứ ba nằm trong tuyến truyện về "Chuột cống" và "tôi" của tác giả, nối tiếp Lắng nghe gió hát và Pinball, 1973. Cuộc săn cừu hoang chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ tác phẩm The Long Goodbye của Raymond Chandler và tựa đề tác phẩm được xem là nhại theo cuốn  của nhà văn Mishima Yukio.

Sơ lược nội dung
Năm 1978, nhân vật chính li dị vợ sau 4 năm chung sống. Không lâu sau, anh có bạn gái mới, một người có đôi tai đẹp kỳ lạ và cũng là người đã tiên tri về "cuộc săn cừu hoang" của anh.

"Cừu hoang" ở đây là con cừu có vết bớt hình ngôi sao xuất hiện trong tấm hình mà "Chuột" gửi anh trong bức thư liên lạc gửi từ Hokkaido. Tấm hình này sau đó được nhân vật chính sử dụng để P.R. cho một công ty bảo hiểm và từ đó, Ông Chủ biết chuyện. Ông sai viên thư ký đắc lực của mình đến đe doạ, buộc anh phải gỡ tấm hình kia xuống, đồng thời cung ứng kinh phí để anh tìm cho bằng được con cừu này. Và vì thế, anh nghỉ việc ở công ty, cùng với bạn gái mình khăn gói đến Hokkaido, tìm hiểu tất cả những gì có thể biết về cừu tại Nhật Bản. Trong quá trình lưu lại khách sạn Cá Heo ở Sapporo, nhân vật chính cho đăng tin liên lạc trên một tờ báo địa phương, gọi Chuột đến gặp anh ở khách sạn. Chuột không bao giờ liên lạc lại với anh nhưng tình cờ, ông chủ khách sạn đã tiết lộ rằng cha mình thực chất rất am hiểu về lĩnh vực mà hai người muốn tìm hiểu bởi vì ông được gọi là Giáo sư Cừu. Hai người được đưa đi gặp Giáo sư Cừu và vị giáo sư già, chịu chung một nỗi khổ "không cừu" với Ông Chủ kể từ khi con cừu ma thuật rời bỏ thân xác ông, đã kể tường tận về cuộc đời khốn khổ của mình. Ông hy vọng hai con người trẻ tuổi sẽ tìm ra con cừu mà hơn 40 năm nay ông đã tìm kiếm.

Hai người sau đó đến Junitaki và được một người dắt đến biệt thự trên núi của ông chủ mới vùng này. Qua lời kể của ông, nhân vật chính đã xác nhận được rằng ông chủ mới không ai khác chính là Chuột. Anh quyết tâm đi đến căn biệt thự đó để tìm bạn mình hỏi cho ra lẽ. Tuy nhiên, khi đến nơi, "Chuột" không có ở đó. Và sau khi thức dậy từ một trận ốm, anh nhận ra cô bạn gái đã bỏ anh lại một mình trong khi chờ Chuột quay lại. Anh không phải ở một mình lâu vì sau đó một nhân vật mới xuất hiện, đó là Người Cừu. Kể từ khi Người Cừu xuất hiện, anh linh tính rằng người này có dính líu đến chuyện bạn gái anh bỏ đi và biết về cậu bạn Chuột. Nhưng anh không có thêm được thông tin nào từ nhân vật này vì ông từ chối trả lời. Anh bèn nhờ Người Cừu chuyển lời đến "Chuột" hộ anh.

Bỗng một hôm, anh nhìn lên tủ sách của biệt thự và cầm lên cuốn sách chủ đề Á Châu chủ nghĩa có vẻ mới được giở ra gần đây. Anh nhìn ra phần phụ lục và bất ngờ tìm ra thông tin về Ông Chủ khiến anh choáng váng. Anh tự chủ động đi tìm gặp Người Cừu, chơi ghi-ta cho ông ta nhưng sau đó đập vỡ cây đàn thể hiện sự tức giận của mình. Vài ngày sau, Chuột đến tìm gặp anh và lúc này truyện được hé lộ rằng nhân vật chính đã biết cậu bạn Chuột thực chất đã chết; người đến gặp cậu đây chỉ là linh hồn và rằng Người Cừu cũng chỉ là một hoá thân của Chuột. Chuột chết để giết chết con cừu ma quái ngự trị thân xác cậu ta.

Sau khi trùng phùng với bạn, nhân vật chính trở về gặp Giáo sư Cừu để thông báo về cái chết của con cừu hoang, gửi lời của Chuột đến J và bắt đầu cuộc sống mới.

Nhân vật
 Tôi (僕 Boku)
 Nhân vật chính của truyện, 29 tuổi. Đã ly dị vợ.
 Bạn gái (ガール・フレンド Girlfriend)
 21 tuổi. Là một người mẫu bộ phận thân thể và là biên tập một nhà xuất bản. Ngoài ra cô kiêm nghề gái gọi. Điểm thu hút của cô là đôi tai kỳ lạ, không có nó trông cô hết sức bình thường.
 Ông Chủ (先生 Sensei - Tiên sinh)
 Chính trị gia cánh phải. Được cho là sinh năm 1913 và hoạt động ngầm trên nhiều lĩnh vực, ví dụ như bất động sản.
 Thư ký
 Thư ký đắc lực số 1 của Ông Chủ và đã làm việc trong tổ chức của ông 12 năm. Tốt nghiệp từ đại học Stanford.
 Tài xế
 Một người đạo Chúa và tin rằng mình mỗi tối mình đều gọi điện được cho Chúa. Được "tôi" giao phó con mèo và viên tài xế đã đặt tên nó là Cá Mòi (いわし Iwashi).
 Chuột cống
 29 tuổi. Là bạn của nhân vật chính. Xuất thân trong một gia đình giàu có và 1973 đã âm thầm bỏ đi.
 Giáo sư Cừu (羊博士 Hitsujihakushi - Bác học cừu)
 Ông chủ khách sạn Cá Heo
 Người Cừu (羊男)
 Một kẻ lập dị xuất hiện trước mặt nhân vật chính khi anh đang trọ lại biệt thự của Chuột. Trong bản tiếng Nhật, lời thoại của nhân vật này là tiếng Nhật thông thường nhưng trong bản dịch tiếng Anh, lời nói của Người Cừu đã được Alfred Birnbaum chắp dính lại, tạo hiệu quả về mặt hình ảnh.

Giải thưởng
 Giải Văn chương Noma cho hạng mục Tác giả mới.

Phát hành
Cuộc săn cừu hoang được phát hành tại Nhật năm 1982 bởi nhà xuất bản Kodansha. Năm 2011, Cuộc săn cừu hoang được chuyển ngữ sang tiếng Việt bởi Minh Hạnh dựa trên bản tiếng Anh của Alfred Birnbaum xuất bản bởi Vintage và xuất bản bởi Nhã Nam và nhà xuất bản Văn học.

Chú thích

Tiểu thuyết năm 1982
Tiểu thuyết của Murakami Haruki
Tác phẩm giả tưởng lấy bối cảnh năm 1978


title: Trần Tuấn

text:
Trần Tuấn (chữ Hán: 陈俊, ? – 47), tự Tử Chiêu, người Tây Ngạc, Nam Dương , tướng lĩnh, khai quốc công thần nhà Đông Hán, một trong Vân Đài nhị thập bát tướng.

Cuộc đời
Thiếu thời làm quận lại. Canh Thủy đế được lập (23), lấy người tông thất là Lưu Gia làm Thái thường tướng quân, Tuấn làm trưởng sử. Lưu Tú đi dẹp Hà Bắc, Gia gửi thư tiến cử Tuấn, Tú cho làm An Tập duyện.

Tuấn theo quân đánh nghĩa quân Đồng Mã ở Thanh Dương, tiến đến Bồ Dương, được bái làm Cường nỗ tướng quân. Giao chiến với nghĩa quân Ngũ Hiệu ở An Thứ, Tuấn xuống ngựa, đưa bộ binh đi đánh, gặp đâu tan đấy, đuổi nà hơn 20 dặm, chém cừ soái của địch rồi về. Tú trông thấy thì than rằng: "Chiến tướng đến thế là cùng, còn lo gì nữa!" quân Ngũ Hiệu chạy vào Ngư Dương, đến đâu cướp phá đến đấy, ông đề nghị đưa khinh kỵ vượt mặt nghĩa quân, thông báo nhân dân địa phương cùng chống giặc, cắt đứt nguồn lương thực của nghĩa quân. Tú cho là phải, sai Tuấn thi hành. Ông thúc ép dân chúng xây tường rào, gom mọi người vào đấy để cố thủ. Nghĩa quân mất hết nguồn cung ứng, nên tan rã. Khi trở về, Tú nói với Tuấn rằng: "Làm bọn giặc này khốn cùng, là kế sách của tướng quân vậy!" Tú lên ngôi, là Quang Vũ đế, phong cho ông làm liệt hầu.

Mùa xuân năm 26, Tuấn đánh nghĩa quân đất Khuông, hạ 4 huyện, tăng phong Tấn Xử hầu. Ông đưa quân đánh Đốn Khâu, thu hàng 3 thành. Mùa thu, Đại tư mã Ngô Hán thừa chế bái Tuấn làm Cường nỗ đại tướng quân, theo đường khác đánh nghĩa quân Kim Môn, Bạch Mã ở Hà Nội, đều phá được.

Năm 28, Tuấn chuyển đi dẹp Nhữ Dương và đất Hạng, rồi hạ được Nam Vũ Dương. Khi ấy, hào kiệt Thái Sơn phần lớn ủng hộ và liên kết với Trương Bộ, Ngô Hán nói với Quang Vũ rằng: "Không phải Trần Tuấn thì không thể bình định được quận này." Vì thế đế bái làm Thái Sơn thái thú, coi việc Đại tướng quân. Trương Bộ nghe tin, điều quân tấn công, giao chiến ở Doanh hạ, ông đại phá được, đuổi đến Tế Nam, thu được hơn 90 ấn thụ, đánh hạ các huyện gần đó, rồi bình định Thái Sơn.

Năm 29, Tuấn theo Kiến uy đại tướng quân Cảnh Yểm đánh dẹp Trương Bộ. Dẹp xong, còn Lang Da chưa yên, đế lấy Tuấn làm Lang Da thái thú, lãnh tướng quân như cũ. Đất Tề vốn đã nghe danh, khi ông vừa đến, giặc cướp đều giải tán. Tuấn đưa quân đánh phá Đổng Hiến ở Cống Du, rồi phá nghĩa quân Tôn Dương ở đất Cù, dẹp được.

Năm 32, Trương Bộ bỏ Lạc Dương trốn về Lang Da, Tuấn đuổi bắt, chém đi. Đế khen công lao của ông, ban chiếu cho chuyên trách chinh thảo Thanh, Từ. Tuấn vỗ về kẻ nghèo khó, biểu dương người nhân nghĩa, kiềm chế quan binh không được quấy rối quận, huyện, được trăm họ ca ngợi. Tuấn mấy lần dâng thư xin đi đánh Lũng, Thục, đế ban chiếu an ủi, sai ông tiếp tục trấn định miền đông.

Năm 37, được tăng ấp, định phong Chúc A hầu. Năm sau (38), được gọi về làm Phụng triều thỉnh. Năm 47, Tuấn mất. Con là Phù kế tự, dời phong Tân Xuân hầu.

Tham khảo
 Hậu Hán thư

Chú thích

Vân Đài nhị thập bát tướng
Người Hà Nam (Trung Quốc)
Năm sinh không rõ
Mất năm 47


title: Franciszek Duszeńko

text:
Franciszek Duszeńko (sinh ngày 6 tháng 4 năm 1925 - mất ngày 11 tháng 4 năm 2008) là nhà điêu khắc Ba Lan, giáo sư của Học viện Mỹ thuật ở Gdańsk, đồng thời là hiệu trưởng của trường này trong những năm 1981–1987. Ông là một cựu tù nhân ở trại tập trung của Đức Quốc xã trong Thế chiến II.

Chú thích

Sinh năm 1925
Mất năm 2008
Người Ba Lan
Người từ Lviv


title: Petrolia

text:
Petrolia có thể chỉ:

Hoa Kỳ
 Petrolia, New York
 Petrolia, California
 Petrolia, Kansas
 Petrolia, Pennsylvania
 Petrolia, Texas

Canada
 Petrolia, Ontario


title: Nhảy nhảy nhảy

text:
còn gọi là Mua múa mùa là tên tiểu thuyết thứ sáu phát hành năm 1988 của Murakami Haruki và là phần tiếp theo của cuốn Cuộc săn cừu hoang. Cùng với dàn nhân vật quen thuộc từ ba cuốn tiểu thuyết đầu tiên của ông nhưng đây không được nằm trong tuyến truyện về "Chuột" vì phong cách và nhân vật đã không còn có điểm chung. Năm 2001, Murakami Haruki nói rằng ông viết Nhảy nhảy nhảy là để tự trấn tĩnh bản thân sau thành công ngoài mong đợi từ tiểu thuyết Rừng Na Uy và vì thế, ông hài lòng khi viết nó hơn các tác phẩm khác.

Sơ lược cốt truyện
Tiểu thuyết theo chân hành trình kỳ lạ của một nhân vật chính không tên kiếm sống bằng nghề copywriter. Anh bị thúc đẩy trở về Khách sạn Cá Heo, một khách sạn cũ kỹ mà anh từng sống với cô gái mà anh yêu dù thực tế anh không biết tên cô. Cô đã biến mất không để lại dấu vết nào. Lúc này, Khách sạn Cá Heo đã bị mua lại bởi một tập đoàn lớn và đã được chuyển đổi thành một khách sạn hiện đại theo phong cách phương Tây nhưng vẫn giữ tên gọi cũ.

Nhân vật chính trải qua nhiều giấc mơ kỳ lạ trong đó anh gặp lại cô gái mình yêu cùng với Người Cừu - một người đàn ông trùm da cừu chuyên nói chuyện theo lối luyến chữ - cùng nhau họ dẫn dắt anh khám phá ra hai sự kiện kỳ lạ.

Điều đầu tiên là một vấn đề trừu tượng trong tự nhiên, làm cách nào để sống sót trong môi trường không thể sống được. Điều thứ hai là về cái chết của một cô gái gọi, trong đó một người bạn cũ của anh, giờ đây đã là một diễn viên nổi tiếng, có liên quan mật thiết.

Trong quá trình đó anh cũng gặp một cô bé 13 tuổi đang gặp rắc rối nhưng có tài tiên tri, gia đình nhiều rắc rối của cô, một nhà thơ cụt một tay và một cô gái tiếp tân đồng cảm chia sẻ nhiều điểm tương đồng với anh.

Chủ đề chính
Nhiều nhân vật của cuốn tiểu thuyết mang dấu ấn trong cách viết của Murakami. Nhảy nhảy nhảy xoay quanh chủ đề giới tính, sắc dục, mất mát và sự cô lập, như nhiều các tiểu thuyết khác của ông. Thông thường, nhân vật nam chính diện trong một tác phẩm của Murakami sẽ mất mẹ, bạn đời hoặc bạn gái. Một số các chủ đề khác thường thấy trong các tác phẩm của Murakami được mang vào Nhảy nhảy nhảy là công nghệ, sự xa lánh, sự phi lý và khám phá về nguồn gốc mối liên hệ giữa con người với nhau.

Có một nhân vật trong tiểu thuyết tên Hiraku Makimura, vốn dĩ là phép xáo chữ của "Haruki Murakami". Nhân vật này cũng là một nhà văn nổi tiếng.

Khác biệt so với bản dịch tiếng Anh
Nhân vật huyền bí tên là "Người Cừu" có cách nói chuyện khác nhau giữa hai phiên bản. Trong bản gốc tiếng Nhật, nhân vật này nói chuyện bình thường. Tuy nhiên trong bản dịch tiếng Anh, các câu nói được thể hiện bằng các từ viết liên tiếp không có khoảng cách. Trong tiếng Nhật, không có khoảng cách giữa các ký tự trong văn viết.

Tiếp nhận
Nhảy nhảy nhảy đạt điểm rating  69% từ công cụ thống kê iDreamBooks dựa trên bảy ý kiến đánh giá từ giới phê bình.

Thông Tin Sách
Dance Dance Dance (bản tiếng Anh) được dịch bởi Alfred Birnbaum, và được chuyển ngữ sang tiếng Việt bởi Trần Vân Anh.

 Bản bìa cứng , phát hành tháng Giêng năm 1994 bởi Kodansha International
 Bản bìa mềm , phát hành ngày 31 tháng Giêng năm 1995 bởi Vintage Press
 Bản bìa mềm , phát hành ngày 13 tháng 9 năm 2011 bởi Nhà xuất bản Hội nhà văn và Nhã Nam

Chú thích

Liên kết ngoài

 Exorcising Ghosts—Đường dẫn đến tổng hợp các bài đánh giá
 Trang chính thức của Haruki Murakami

Tiểu thuyết năm 1988
Tiểu thuyết của Murakami Haruki


là tên tiểu thuyết phát hành năm 1985 của nhà văn người Nhật Murakami Haruki. Cũng như nhiều tác phẩm khác của mình, ở đây Murakami sử dụng song song và luân phiên hai tuyến truyện với hai người kể chuyện khác nhau.

Sơ lược cốt truyện
Xứ sở diệu kỳ tàn bạo và chốn tận cùng thế giới khai thác vấn đề lý trí con người lúc tỉnh táo và trong lúc vô thức (ở đây tác giả sử dụng sai chữ "tiềm thức").

Xứ sở diệu kỳ tàn bạo
Người kể chuyện xưng "tôi" (watashi) là một "Calcutec", con người hệ thống xử lý / mã hoá dữ liệu được huấn luyện để sử dụng tiềm thức để khoá dữ liệu. Những Calcutec làm việc cho Hệ thống, đối lập với những Semiotec làm việc cho Nhà Máy. Nhìn chung các liên kết giữa hai tổ chức là: Hệ thống bảo vệ dữ liệu, Nhà Máy đánh cắp chúng. Nhân vật chính được đưa đến gặp một nhà bác học già đang nghiên cứu về việc khử âm thanh để giúp ông ta làm thí nghiệm của mình. Nhưng cuối cùng, anh lại phát hiện ra mình chỉ còn sống được một ngày rưỡi trước khi bị chìm vào thế giới tiềm thức của chính mình.

Nhân vật
 Người kể chuyện (watashi)
 Khoảng 35 tuổi. Sống ở Tokyo. Là người có óc quan sát tỉ mỉ nhưng khá bàng quan trước thay đổi của thế giới xung quanh.
 Ông Già / Nhà bác học
 Một nhà khoa học thuê người kể chuyện để xử lý thông tin. Đang nghiên cứu về khử âm thanh. Ông đã tìm ra cách đọc tiềm thức và đã ghi lại được những hình ảnh có nghĩa. Sau đó, ông sẽ biên tập những hình ảnh này thành một câu chuyện và cấy chúng vào tiềm thức của đối tượng nghiên cứu (một trong số đó là người kể chuyện).
 Cô nàng béo bệu
 Cháu gái của nhà bác học. Tuy phì nộn nhưng rất gợi cảm. Cô đã giúp đỡ người kể chuyện đi xuyên qua ống nước thải. Cuối cùng, khi người kể chuyện đã rơi vào hôn mê, cô quyết định chuyển vào sống trong căn hộ của anh.
 Thủ thư
 Cô gái luôn đói bụng. Đã giúp người kể chuyện tìm hiểu về kỳ lân và trở thành người tình 48 giờ của anh.
 Ōotoko & Chibi
 Hai tên côn đồ đến phá hoại căn hộ và rạch bụng nhân vật chính.
 Yamikuro (Anh: INKling)
 Sinh vật giống như Kappa nhưng có nền văn hoá riêng và sống dưới cống nước thải của Tokyo. Căm ghét loài người. Ăn đồ hư thối và uống nước bẩn.

Chốn tận cùng thế giới
Trong thế giới này, nhân vật thứ hai xưng "tôi" (boku) đang trong quá trình hoà nhập Thị Trấn, một nơi bị bao bọc bởi bức tường kiên cố, sau khi anh bị tách khỏi cái Bóng của mình. Ở Thị Trấn, không ai có bóng, và cũng không ai có linh hồn. Anh được giao nhiệm vụ đọc giấc mơ để xoá sổ mọi dấu vết của linh hồn còn hiện hữu khỏi Thị Trấn và được cô Thủ Thư trợ giúp học cách đọc giấc mơ. Anh dần yêu cô. Khi anh biết được bí mật của Thị Trấn và về những con quái vật chết vào mùa đông, anh cùng với Bóng của mình lên kế hoạch chạy thoát.

Nhân vật
 Người kể chuyện (boku)
 Cư dân mới của Thị Trấn với tất cả ký ức đều bị mất. Bị tách rìa khỏi Bóng của mình và mắt bị làm cho nhạy cảm với ánh sáng.
 Bóng
 Khi bị tách khỏi người, Bóng sẽ phải sống chung với người bảo hộ (ở đây là Người Gác Cổng) cho đến lúc chết; và người kể chuyện sẽ không còn linh hồn. Nắm giữ ký ức về cuộc sống trước khi đến Thị Trấn của người kể chuyện và mong muốn trốn thoát khỏi Thị Trấn cùng với anh để trở về thế giới của họ.
 Người Gác Cổng
 Người bảo vệ "Chốn tận cùng thế giới". Là một người nham hiểm.
 Thủ thư
 Người giữ sọ quái vật và hỗ trợ người kể chuyện đọc giấc mơ của chúng. Không có linh hồn như mọi cư dân khác của thị trấn nhưng mẹ cô thì có.
 Đại tá
 Hàng xóm của người kể chuyện.
 Quản lý trạm phát điện
 Quản lý trạm phát điện duy nhất của Thị Trấn. Do còn giữ một linh hồn không toàn vẹn nên không thể quay về Thị Trấn.

Phát hành
Tiểu thuyết được phát hành ngày 15 tháng 6 năm 1985 bởi nhà xuất bản Shinchosha. Năm 2009, Lê Quang chuyển ngữ tác phẩm sang tiếng Việt từ bản tiếng Đức của Annelie Ortmanns, tham khảo bản tiếng Anh của Alfred Birnbaum và được Nhã Nam xuất bản.

Ảnh hưởng
Murakami Haruki thường bày tỏ niềm đam mê dành cho văn chương phương Tây và sự ngưỡng mộ dành cho người tiên phong cho dòng hard-boiled (chín ép) Raymond Chandler. Tiểu thuyết này cũng mang nhiều yếu tố của văn học trinh thám hard-boiled và khoa học giả tưởng.

Phần "Chốn tận cùng thế giới" có nhiều điểm tương đồng với tiểu thuyết Lâu đài của Franz Kafka. Theo đó, nhân vật chính là một người đến với một nơi mới, bàng hoàng và ngỡ ngàng trước hành xử kỳ lạ của cư dân ở đó. Ta có thể thấy hình ảnh mất đi cái bóng của mình trong tiểu thuyết Victoria của nhà văn người Na Uy Knut Hamsun hay truyện ngắn năm 1814 "Peter Schlemihls wundersame Geschichte" của Adelbert von Chamisso.

Giải thưởng
 Giải Tanizaki năm 1985

Chú thích

Tiểu thuyết năm 1985
Tiểu thuyết của Murakami Haruki


title: Hóa tổng hợp

text:
Trong hóa sinh, hóa tổng hợp là sự chuyển đổi sinh học của một hoặc nhiều phân tử chứa carbon (thường là cacbon dioxide hoặc mêtan) và các chất dinh dưỡng thành chất hữu cơ bằng cách sử dụng quá trình oxy hóa khử các hợp chất vô cơ (ví dụ: khí hydro, Hydro sulfide) hoặc các ion sắt làm nguồn cung cấp năng lượng chứ không phải là ánh sáng mặt trời như trong quang hợp.

Nhiều vi sinh vật trong các vùng tối của đại dương sử dụng quá trình hóa tổng hợp để tạo ra sinh khối từ các phân tử cacbon đơn lẻ. Có hai loại khác nhau. Ở những nơi hiếm hoi có các phân tử hydro (H2), năng lượng sẵn có từ phản ứng giữa CO2 và H2 (dẫn đến sản sinh metan, CH4) có thể đủ lớn để thúc đẩy sản xuất sinh khối. Còn trong hầu hết các môi trường đại dương khác, năng lượng cho quá trình hóa tổng hợp bắt nguồn từ các phản ứng trong đó các chất như Hydro sulfide hoặc amonia bị oxy hóa. Điều này có thể xảy ra khi có hoặc không có oxy.

Nhiều vi sinh vật hóa tổng hợp là thức ăn của các sinh vật khác trong đại dương, và các mối quan hệ cộng sinh giữa sinh vật hóa tổng hợp và sinh vật dị dưỡng hô hấp là khá phổ biến. Các quần thể động vật lớn có thể được cấp dưỡng bởi quá trình sản xuất thứ cấp hóa tổng hợp tại các miệng phun thủy nhiệt, mêtan hyđrat, lỗ phun lạnh, kình lạc và nước trong hang động bị cô lập.

Người ta đã đưa ra giả thuyết rằng quá trình hóa tổng hợp kỵ khí có thể hỗ trợ sự sống bên dưới bề mặt Sao Hỏa, vệ tinh Europa của Sao Mộc và các hành tinh khác. Hóa tổng hợp cũng có thể là kiểu trao đổi chất đầu tiên phát triển trên Trái đất, dẫn đường cho hô hấp tế bào và quang hợp phát triển sau này.

Quá trình hóa tổng hợp hydro sulfide
Giun ống khổng lồ sử dụng vi khuẩn trong bộ dưỡng sinh của chúng để cố định cacbon dioxide (sử dụng Hydro sulfide làm electron và oxy hoặc nitrat làm nguồn năng lượng) và sản xuất đường và amino acid. Một số phản ứng tạo ra lưu huỳnh:

 quá trình hóa tổng hợp Hydro sulfide:
 18H2S + 6CO2 + 3O2 → C6H12O6 (cacbohydrat) + 12H2O + 18S

Thay vì giải phóng khí oxy trong khi cố định cacbon dioxide như trong quá trình quang hợp, quá trình hóa tổng hợp hydro sulfide sản sinh ra các hạt lưu huỳnh rắn. Ở các vi khuẩn có khả năng hóa tự dưỡng (một dạng hóa tổng hợp), chẳng hạn như vi khuẩn lưu huỳnh tía, có thể nhìn thấy các giọt lưu huỳnh màu vàng hiện diện trong tế bào chất.

Phát hiện
Năm 1890, Sergei Winogradsky đề xuất một loại quá trình sống mới được gọi là "anorgoxydant". Khám phá của ông gợi ra rằng một số vi sinh vật có thể chỉ sống bằng vật chất vô cơ và xuất hiện trong quá trình ông thực hiện cuộc nghiên cứu sinh lý vào những năm 1880 ở Strasbourg và Zürich về vi khuẩn lưu huỳnh, sắt và nitơ.

Năm 1897, Wilhelm Pfeffer đặt ra thuật ngữ "hóa tổng hợp" để chỉ quá trình sản xuất năng lượng bằng cách oxy hóa các chất vô cơ, liên quan đến quá trình đồng hóa cacbon dioxide tự dưỡng — cái mà ngày nay được đặt tên là hóa vô cơ tự dưỡng. Sau này, thuật ngữ này sẽ được mở rộng bao gồm cả sinh vật thực dưỡng, là những sinh vật sử dụng chất nền năng lượng hữu cơ để đồng hóa cacbon dioxide. Do đó, hóa tổng hợp có thể được xem như là một từ đồng nghĩa của hóa tự dưỡng.

Thuật ngữ "hóa dưỡng" có ít hạn chế hơn thì được đưa ra vào những năm 1940 bởi André Lwoff nhằm mô tả việc sản xuất năng lượng bằng quá trình oxy hóa các chất cho electron, hữu cơ hay không hữu cơ, liên quan đến tự hoặc dị dưỡng.

Miệng phun thủy nhiệt
Đề xuất của Winogradsky được xác nhận gần 90 năm sau khi các miệng phun đại dương thủy nhiệt được dự đoán là tồn tại vào những năm 1970. Những suối nước nóng và những sinh vật kỳ lạ được Alvin, người lặn dưới đáy biển sâu đầu tiên trên thế giới, phát hiện vào năm 1977 tại Khe Galapagos. Cùng lúc đó, người lúc đó vẫn đang học sau đại học Colleen Cavanaugh đã đề xuất rằng vi khuẩn hóa tổng hợp oxy hóa sulfide hoặc lưu huỳnh nguyên tố chính là cơ chế giúp giun ống có thể tồn tại gần các miệng phun thủy nhiệt. Cavanaugh sau đó đã xác nhận được rằng đây thực sự là phương pháp sinh tồn của loài giun này, và ông thường được ghi nhận là người đã phát hiện ra quá trình hóa tổng hợp.

Một loạt phim truyền hình năm 2004 do Bill Nye dẫn chương trình đã gọi hóa tổng hợp là một trong 100 khám phá khoa học vĩ đại nhất mọi thời đại.

Vỏ đại dương
Vào năm 2013, các nhà nghiên cứu đã báo cáo về việc phát hiện ra vi khuẩn sống trong đá của vỏ đại dương bên dưới lớp trầm tích dày, và nằm cách xa các miệng phun thủy nhiệt hình thành dọc theo rìa của các mảng kiến tạo. Họ phát hiện sơ bộ rằng những vi khuẩn này tồn tại nhờ hydro được tạo ra bằng cách khử hóa học olivin bởi nước biển lưu thông trong các mạch nhỏ thấm qua lớp bazan tạo nên lớp vỏ đại dương. Vi khuẩn tổng hợp mêtan bằng cách kết hợp hydro và cacbon dioxide.

Xem thêm
 Nhóm dinh dưỡng chính
 Sinh vật tự dưỡng
 Sinh vật dị dưỡng
 Quang hợp
 Hang Movile

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Cộng đồng hóa tổng hợp ở Vịnh Mexico

Hệ thống sinh thái
Trao đổi chất
Quá trình sinh học


title: Donax striatus

text:
Donax striatus là một loài sò biển trong họ Donacidae, sinh sống ở biển Caribe.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Donax
Ốc biển Caribe
Động vật được mô tả năm 1767


title: Cá chép răng Valencia

text:
Valencia hispanica hay Cá chép răng Valencia là một loài cá nước ngọt trong họ Valenciidae đặc hữu cho cộng đồng Valencia, Tây Ban Nha.

Môi trường sống tự nhiên của nó là đầm lầy, suối nước ngọt, đầm phá nước ngọt ven biển. Nó bị đe dọa bởi ô nhiễm và mất môi trường sống.

Mô tả
Nó là một con cá nhỏ có màu sắc giữa màu nâu nhạt vàng. Con đực trưởng thành dao động từ 4–8 cm và có thể được phân biệt với con cái trong đó các vành vây là màu cam. Ngoài ra, con cái lớn hơn một chút so với con đực ở cùng độ tuổi.

Hình ảnh

Tham khảo

 Centro de Acuicultura Experimental ,

Động vật đặc hữu Tây Ban Nha
Động vật được mô tả năm 1846
H