title: Tiên hắc ám (phim)

text:
Tiên hắc ám (tiếng Anh: Maleficent) là bộ phim phiêu lưu viễn tưởng, thần tiên năm 2014 được đạo diễn bởi Robert Stromberg và sản xuất bởi Walt Disney Pictures. Kịch bản được Linda Woolverton viết dựa theo bộ phim hoạt hình kinh điển Người đẹp ngủ trong rừng. Với Angelina Jolie thủ vai phản diện chính, bộ phim tái hình dung câu chuyện trong phim hoạt hình năm 1959 Người đẹp ngủ trong rừng, nhưng theo góc nhìn của nhân vật Maleficent độc ác. Cốt truyện thay đổi rõ ở điểm: Maleficent không mất 16 năm tìm kiếm công chúa Aurora mà theo dõi được sát sao cô suốt thời gian đó; Aurora biết là mình bị Maleficent theo dõi, biết bà ta là ai và thậm chí còn gặp trực tiếp Maleficent để nghe bà ta kể về đôi cánh bị đánh cắp của bà ta và vì sao bà ta căm ghét vua Stefan - cha của cô. Phim bấm máy ngày 18/6/2012, và lên lịch công chiếu ngày 30/5/2014 với định dạng Disney Digital 3D, RealD 3D và IMAX 3D cũng như các rạp chiếu thông thường.

Maleficent đánh dấu lần đạo diễn đầu tay của nhà thiết kế sản xuất phim Robert Stromberg (Alice in Wonderland và Oz the Great and Powerful). Angelina Jolie, Joe Roth và Don Hahn đồng sản xuất phim.

Cốt truyện
Maleficent kể câu chuyện chưa từng công bố về nhân vật phản diện ghi dấu ấn của Disney trong phim Người đẹp ngủ trong rừng và mối thù vì bị phản bội đã khiến cho trái tim trong sáng của cô phải hóa đá. Do trả thù và mong muốn mãnh liệt bảo vệ khu rừng phép thuật của mình, Nữ hoàng Maleficent (Angelina Jolie) tàn nhẫn đặt một lời nguyền hắc ám mà cô lấy cắp được từ bà chị của cô lên cô công chúa mới lọt lòng Aurora mà ngay cả chính cô và 3 đứa em họ của cô cũng không thể phá bỏ được nhưng chỉ có nụ hôn của tình yêu đích thực mới đủ sức mạnh để phá vỡ được lời nguyền này. Khi đứa trẻ lớn lên, Aurora (Elle Fanning) mắc kẹt giữa cuộc xung đột sôi sục giữa các vương quốc trong rừng sâu nơi cô đã dần yêu mến và vương quốc của con người nơi cô thuộc về. Maleficent nhận ra Aurora chính là chìa khóa dẫn tới hòa bình và buộc phải tiến hành những hành động quyết liệt để thay đổi hai thế giới mãi mãi."

Diễn viên
Angelina Jolie trong vai Maleficent, người tự xưng là "Nữ hoàng của rừng xanh".
Ella Purnell trong vai Maleficent lúc nhỏ.
Isobelle Molloy trong vai Maleficent ở tuổi vị thành niên.
Sharlto Copley trong vai vua Stefan, cha của Aurora.
Toby Regbo trong vai Stefan lúc nhỏ.
Michael Higgins trong vai Stefan ở tuổi vị thành niên.
Elle Fanning trong vai công chúa Aurora / Briar Rose, người đẹp ngủ trong rừng.
Vivienne Jolie-Pitt trong vai Aurora năm 5 tuổi.
Eleanor Worthington Cox trong vai Aurora năm 8 tuổi.
Sam Riley trong vai Diaval, con quạ của Maleficent lúc biến thành người.
Imelda Staunton trong vai Knotgrass, tiên.
Juno Temple trong vai Thistletwit, tiên.
Lesley Manville trong vai Flittle, tiên.
Brenton Thwaites trong vai hoàng tử Phillip (con trai của vua Henry), người đã được hứa hôn với Aurora.
Kenneth Cranham trong vai vua Henry.

Sản xuất

Ngày 12 tháng 5 năm 2022, Brad Bird được tiết lộ đang phát triển một phiên bản phim điện ảnh người đóng dựa trên bộ phim nổi tiếng của hãng Walt Disney: Người đẹp ngủ trong rừng, kể câu chuyện theo góc nhìn của Maleficent với Angelina Jolie đóng vai phản diện chính. Tháng Giêng năm 2010, có những tin đồn là Tim Burton sẽ đạo diễn phim. Các báo cáo trên mạng vào tháng 5 năm 2011 khẳng định Burton đã rời dự án để tập trung cho các dự án sắp tới của mình. Disney bắt đầu đi tìm đạo diễn thay thế, với David Yates được cho là ứng viên hàng đầu do các kinh nghiệm làm việc với thể loại viễn tưởng, đã đạo diễn bốn phần cuối của loạt phim Harry Potter. Linda Woolverton, người từng cộng tác với Tim Burton trong Alice in Wonderland và đã viết kịch bản cho nhiều phim kinh điển của Disney như Beauty and the Beast và Vua sư tử, sẽ đảm trách phần kịch bản. Angelina Jolie khẳng định cô chắc chắn rất quan tâm và sẽ nhận vai. Ngày 6 tháng 1 năm 2012, Robert Stromberg, người giành hai giải Oscar cho thiết kế sản xuất Alice in Wonderland và Oz the Great and Powerful, nhận vai trò đạo diễn. Richard D. Zanuck từng được mời tham gia sản xuất trước khi qua đời năm 2012. Joe Roth cho rằng bộ phim có lẽ đã không được sản xuất nếu như Angelina Jolie không đồng ý đóng vai chính Maleficent; Roth nói: "Có lẽ cô ấy là người duy nhất có thể đóng vai này. Việc sản xuất bộ phim là vô nghĩa nếu như không có cô ấy."

Vào tháng 3 năm 2012, báo cáo từ Heat Vision khẳng định Elle Fanning vào vai nữ chính diện. Sharlto Copley được chọn vào vai nam chính. Heat Vision cũng báo cáo rằng Imelda Staunton và Miranda Richardson đã được giao vai, cùng với Kenneth Cranham, Sam Riley, và Lesley Manville. Theo The Hollywood Reporter, Staunton và Manville sẽ lần lượt vào vai Knotgrass và Flittle, hai trong ba bà tiên chăm sóc công chúa Aurora. Vai Hoàng hậu Ulla, Richardson cho biết: "Hoàng hậu gốc tiên là dì của Maleficent và ghét người cháu gái này." Cranham vào vai vị vua của loài người toan càn quét vương quốc của các tiên, và Riley vào vai Diaval, con quạ thân tín của Maleficent trong lốt người. Quán quân 7 lần đoạt giải Oscar Rick Baker thiết kế các hiệu ứng hóa trang đặc biệt cho phim.

Quay phim
Quá trình quay phim bắt đầu từ ngày 13 tháng 6 năm 2012 và kéo dài đến tháng 10 năm 2012. Một số cảnh được quay tại vùng nông thôn Buckinghamshire ở Anh.

Âm nhạc
James Newton Howard được mời làm nhạc cho phim vào tháng 10 năm 2012. Ngày 23 tháng 1 năm 2014, ca sĩ Lana Del Rey hát lại bài "Once Upon a Dream", từ phim Người đẹp ngủ trong rừng gốc làm nhạc chủ đề cho phim Maleficent. Bài hát "Once Upon a Dream" được dựa trên vở ballet Người đẹp ngủ trong rừng của nhà soạn nhạc người Nga Tchaikovsky.

Lana Del Rey được Angelina Jolie tự tay chọn cho vai trò này. Đĩa đơn phát hành ngày 26 tháng 1 và có thể lấy miễn phí trong thời gian giới hạn từ Google Play.

Danh sách bài hát

Phát hành
Phim dự kiến ban đầu sẽ phát hành vào tháng 3 năm 2014 trước khi dời sang 2 tháng 7 năm 2014. Vào ngày 18 tháng 9 năm 2013, ngày công chiếu phim dời ngược lên 30 tháng 5 năm 2014, vì bộ phim Chú khủng long tốt bụng của Pixar bị trục trặc trong khâu sản xuất và bị trì hoãn. Trailer quảng bá ngắn đầu tiên được chiếu kèm với Thor: The Dark World, The Hunger Games: Catching Fire, Frozen, và Vampire Academy: Blood Sisters. Tại Anh, phim khởi chiếu ngày 28 tháng 5 năm 2014.

Quảng bá
Ngày 10 tháng 8 năm 2013, trong hội thảo phim điện ảnh 2013 Disney D23 Expo tại trung tâm hội nghị Anaheim, California, Disney tiết lộ những hình ảnh đầu tiên của phim Maleficent với logo và một phim xem thử từ bộ phim. Angelina Jolie bất ngờ có mặt tại triển lãm và trò chuyện với quan khách về sự yêu thích của cô dành cho phim Người đẹp ngủ trong rừng lúc nhỏ, những trải nghiệm với đoàn làm phim và tình cảm của cô cho hãng Disney. Cô cũng thú nhận là phần tạo hình và diễn xuất của cô làm các bé gái nhỏ rất hoảng sợ; kết quả là đoàn làm phim phải mời chính con gái của Jolie và Brad Pitt, Vivienne Jolie-Pitt, vào vai công chúa Aurora lúc nhỏ vì chỉ có cô bé là không sợ mẹ của mình trong lúc quay phim.

Walt Disney Pictures công bố áp phích của Maleficent ngày 12 tháng 11 năm 2013, áp phích thể hiện Jolie trong tạo hình giống với phim hoạt hình gốc. Trailer chính thức đầu tiên được công bố vào hôm sau, 13 tháng 11. Hai trailer nữa phát hành vào tháng 1 năm 2014, hé lộ hình ảnh nhân vật Maleficent. Trong đó, cái thứ ba có phần nhạc nền của Lana Del Rey hát bài "Once Upon a Dream." Trailer chính thức sau cùng phát hành ngày 18 tháng 3 năm 2014.

Doanh thu
Tiên hắc ám đã mang về 241,4 USD doanh thu phòng vé ở khu vực Bắc Mỹ và 517,1 USD tại những thị trường khác. Tổng doanh thu toàn cầu của phim là 758,5 USD. Tác phẩm là phim có doanh thu cao thứ 4 của năm 2014, và là phim live-action có doanh thu cao nhất của Angelina Jolie. Tại Malta, Tiên hắc ám được chiếu trong 18 tuần và là phim được xem nhiều nhất năm 2014.

Tại Việt Nam, sau ba ngày công chiếu đầu tiên (30 tháng 5 - 1 tháng 6 năm 2014), đã có 177.378 khán giả đến rạp, với doanh thu 17.315.755.000 đồng; đưa Tiên hắc ám trở thành phim nước ngoài có doanh thu dịp cuối tuần đầu tiên công chiếu cao nhất mọi thời đại tại Việt Nam, phim có doanh thu cuối tuần đầu tiên công chiếu cao nhất mọi thời đại của hãng Disney tại Việt Nam và phim có doanh thu mở màn thành công nhất của Angelina Jolie tại Việt Nam.

Phần tiếp theo

Phần tiếp theo có tên là Maleficent: Mistress of Evil (tiếng Việt: Tiên hắc ám 2), dự kiến khởi chiếu ngày 18 tháng 10 năm 2019. Ban đầu, ngày dự kiến khởi chiếu của phim được thông báo là ngày 29 tháng 5 năm 2020.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phim năm 2014
Công ty Walt Disney
Phim của Walt Disney Pictures
Kịch bản phim của Linda Woolverton
Phim dựa theo truyện cổ tích
Phim giả tưởng Mỹ
Phim quay tại Anh
Phim sử dụng công nghệ âm thanh Dolby Surround 7.1
Phim kỳ ảo thập niên 2010
Phim về hoàng tộc
Phim 3D năm 2014
Phim 3D Mỹ
Phim Mỹ
Phim sử dụng công nghệ âm thanh Dolby Atmos
Phim tiếng Anh
Phim IMAX
Phim lấy bối cảnh ở thời kỳ Trung Cổ
Những nàng công chúa Disney
Phim sử thi của Mỹ
Phim kỳ ảo u tối
Phim về chủ nghĩa nữ giới
Nhạc nền phim của James Newton Howard
Biến đổi hình dạng trong tác phẩm giả tưởng


title: Tạ Lộc

text:
Tạ Lộc (chữ Hán: 谢禄, ? – 27), tự Tử Kỳ, người huyện Lâm Nghi, quận Đông Hải , tướng lãnh khởi nghĩa Xích Mi cuối đời Tân, đầu đời Đông Hán.

Cuộc đời và sự nghiệp
Cuối đời Tân, Tạ Lộc khởi binh phản kháng triều đình, sau đó quy phụ người quận Lang Da là Phàn Sùng. Bọn họ lệnh cho nghĩa quân nhuộm đỏ lông mày để phân biệt với quan quân, nên được gọi là quân Xích Mi, tiến hành đấu tranh ở một dải Thái Sơn, Bắc Hải, trước sau đánh tan các lực lượng quan quân của chính quyền nhà Tân, chính quyền Hán Canh Thủy.

Năm Canh Thủy thứ 2 (24), nghĩa quân Xích Mi chia làm 2 lộ, Lộc cùng Từ Tuyên, Dương Âm nắm một cánh quân, liên tiếp đánh bại quân đội của chính quyền Canh Thủy, đến đầu năm sau (25) thì hội sư với cánh quân của Phàn Sùng, Bàng An ở quận Hoằng Nông.

Tháng 6 ÂL năm thứ 3 (25), nghĩa quân Xích Mi đến huyện Trịnh, đưa hậu duệ của Thành Dương Cảnh vương Lưu Chương là Lưu Bồn Tử lên ngôi, là Kiến Thế đế. Lộc được nhận chức Hữu đại tư mã. Tháng 9 ÂL, nghĩa quân chiếm được Trường An, Canh Thủy đế đầu hàng, được giao cho Lộc coi giữ.

Tháng 10 ÂL, Canh Thủy đế cởi trần theo Lộc đến cung Trường Lạc gặp Kiến Thế đế và các thủ lĩnh nghĩa quân. Nhiều người muốn giết Canh Thủy đế, chỉ có anh của Kiến Thế đế là Thức hầu Lưu Cung và ông xin tha cho ông ta. Lưu Cung van nài được chết thay, khiến Phàn Sùng mềm lòng, đồng ý không giết Canh Thủy đế. Bấy giờ quân Xích Mi không được lòng người Trường An, phản tướng của Canh Thủy đế là bọn Trương Ngang xem ông ta là hậu họa, khuyên Lộc giết Canh Thủy đế, cảnh báo rằng nếu để ông ta trốn thoát thì ông sẽ chịu hết trách nhiệm. Lộc lấy làm phải, nhân lúc sai Canh Thủy đế đi chăn ngựa ở Giao Nam, thì thắt cổ giết chết ông ta.

Năm Kiến Vũ thứ 2 (26), thủ lĩnh quân phiệt Duyên Sầm từ Hán Trung ra Tản Quan, đồn trú Đỗ Lăng, An đưa hơn 10 vạn quân đến đánh. Tướng của Quang Vũ đế là Đại tư đồ Đặng Vũ cho rằng thì Trường An rỗng không, nên đến tập kích. Lộc đón đánh, giao chiến trong Cảo Nhai, khiến Vũ đại bại bỏ chạy.

Trường An có nạn đói, vào cuối năm ấy, Lộc theo Phàn Sùng đưa hơn 10 vạn nghĩa quân quay về miền đông. Đầu năm thứ 3 (27), Quang Vũ đế điều quân chẹn hết đường tiến thoái của nghĩa quân, Phàn Sùng đành phải xin hàng. Sau đó Lộc bị Lưu Cung giết để báo thù cho Canh Thủy đế.

Tham khảo
 Đông Quan Hán ký
 Hậu Hán thư
 Tư trị thông giám

Chú thích

Khởi nghĩa Trung Quốc
Khởi nghĩa nông dân
Người Sơn Đông
Năm sinh không rõ
Mất năm 27


title: Vùng DNS gốc

text:
Vùng DNS gốc () là vùng DNS cấp cao nhất trong hệ thống không gian tên DNS của Internet.

Cơ quan Viễn thông và Thông tin Quốc gia (NTIA) của Bộ Thương mại Hoa Kỳ có quyền quản lý tối cao về vùng DNS gốc của Internet kể từ khi nó được tư hữu hóa năm 1997. Tuy nhiên, vào tháng 3 năm 2014, NTIA tuyên bố ý định nhường lại quyền này cho một công ty toàn cầu chưa được định rõ. Vùng này được quản trị bởi Tổ chức cấp phát số hiệu Internet (IANA), một phần của ICANN, và NTIA thuê một công ty khác, hiện nay là Verisign, để bảo quản vùng gốc. Người ta chưa biết Verisign có sẽ tiếp tục bảo quản vùng sau khi NTIA ngừng tham gia.

Do những hạn chế của tiêu chuẩn DNS và một số giao thức, nhất là kích cỡ gói UDP không phân tán trên thực tế, các phản hồi truy vấn tên miền DNS chỉ có thể hỗ trợ một số địa chỉ máy chủ gốc. Vì thế, chỉ có 13 nhóm máy chủ tên miền có thể được cài đặt, số này phải phục vụ các yêu cầu của toàn thể người dùng Internet công khai ở khắp thế giới.

Tham khảo

Xem thêm
 Gốc DNS thay thế
 AS112
 Xương sống Internet
 Máy chủ tên miền gốc

Liên kết ngoài
 Các tài liệu về ICANN tại NTIA

Hệ thống tên miền


title: Quốc kỳ Anh

text:
Quốc kỳ Anh (tiếng Anh: Flag of England) là một trong những lá cờ có lịch sử rất lâu đời ở châu Âu và trên thế giới. Lá cờ có nền màu trắng và 2 dải đỏ ngang và dọc cắt nhau ở trung tâm lá cờ tạo thành hình chữ thập.

Lá cờ này hiện nay chỉ được dùng chính thức để biểu trưng cho nước Anh- một phần nhỏ trong Đại Anh (Great Britain) và Vương Quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland (United Kingdom).

Quốc kỳ Vương Quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland

Quốc kỳ Vương Quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland (Tiếng Anh là United Kingdom) là lá cờ để biểu trưng cho toàn bộ lãnh thổ của Anh (England), Scotland, xứ Wales và một phần lãnh thổ phía Bắc của Ireland. Lá cờ này có 3 màu (Xanh dương, Đỏ và Trắng) và dường như nó là sự kết hợp của lá cờ Anh với các quốc gia trong Liên Hiệp.

Do Luân Đôn vừa là thủ đô của Anh cũng vừa là thủ đô chính của Vương Quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland nên cả hai lá cờ đều được sử dụng để nói về nước Anh.
Ý nghĩa: Mỗi chữ thập tiêu biểu cho vị thánh thủ hộ (trông nom) của mỗi vùng đất nêu trên: Chữ thập ở giữa là cờ của Anh - biểu tượng của thánh George. Dấu chéo trắng và nền xanh là cờ của Scotland - biểu tượng của thánh Andrew. Dấu chéo màu đỏ là cờ của Ireland - biểu tượng của thánh Patrick.

Tham khảo

Quốc kỳ


title: Đạo luật Gold Standard

text:
Đạo luật Gold Standard (tạm dịch: đạo luật bản vị vàng) của Hoa Kỳ là tên một đạo luật được thông qua vào năm 1900 (phê chuẩn vào ngày 14 tháng 3) và đặt vàng trở thành một bản vị duy nhất để đảm bảo cho tiền giấy; dừng việc sử dụng chế độ hai bản vị (trong đó cho phép dùng bạc thay thế cho vàng. Tổng thống Mỹ William McKinley đã ký thông qua đạo luật.

Đạo luật khiến cho chế độ Bản vị vàng đã có về mặt pháp lý từ Đạo luật Coinage năm 1873, nhờ đó chủ nợ có thể đòi bất cứ kim loại nào (thường là vàng), trở thành thực tế; giống như các cường quốc châu Âu trong cùng một thời gian.

Đạo luật ấn định giá Đôla Mỹ ở mức  gren vàng 90 (90% độ tinh khiết), tương đương với 23,22 gren vàng ròng.

Đạo luật bản vị vàng xác nhận sự cam kết của chính phủ Hoa Kỳ đối với chế độ bản vị vàng bằng cách định giá vàng dựa trên một giá Đôla cụ thể (khoảng hơn 20.67 đôla cho mỗi once). Việc này diễn ra sau khi McKinley phái một đoàn sứ giả đi Châu Âu để thỏa hiệp về bạc với Pháp và Anh.

Đến ngày 25 tháng 4 năm 1933, Hoa Kỳ và Canada đồng loạt bỏ chế độ bản vị vàng.

Chú thích

Liên kết ngoài
Gold Standard Act (text of the Act)
Gold Standard Act of 1900 (discussion)

Luật năm 1900
Kinh tế năm 1900


title: Giải bóng đá vô địch quốc gia Lào 2013

text:
Giải vô địch bóng đá Lào 2013 (Lao League 2013) bắt đầu từ ngày 16 tháng 3 năm 2013.

Sân vân động

Bảng xếp hạng

|rowspan=1|Xuống hạng

Chú thích

Giải bóng đá vô địch quốc gia Lào


title: Trường Đại học Kinh tế Nghệ An

text:
Trường Đại học Kinh tế Nghệ An là một trường đại học kinh tế và công nghệ, được thành lập trên cơ sở nâng cấp Trường Cao đẳng Kinh tế-Kỹ thuật Nghệ An, trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An. Trường có quyết định thành lập số 205/QĐ-TTg ngày 27 tháng 01 năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam

 Địa chỉ: Số 51 - Đường Lý Tự Trọng - Phường Hà Huy Tập - TP.Vinh - Nghệ An
 Điện thoại: 0975 313 755;
 Email: naue@naue.edu.vn
 Website: www.naue.edu.vn
 Hiệu trưởng: TS. Nguyễn Ngọc Hiếu

Chức năng, nhiệm vụ
Trường Đại học Kinh tế Nghệ An là trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chính về kinh tế; kế toán; tài chính ngân hàng; thương mại cho các tỉnh khu vực Bắc miền Trung và nước bạn Lào.

Lịch sử
Trường Cao đẳng Kinh tế-Kỹ thuật Nghệ An được thành lập quyết định số 483/QĐ-BGD&ĐT ngày 31/1/2005 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Ngày 27/01/2014, Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập Trường Đại học Kinh tế Nghệ An trên cơ sở nâng cấp Trường Cao đẳng Kinh tế-Kỹ thuật Nghệ An.

Đào tạo

Đại học
Các chuyên ngành:
 Kế toán - Kiểm toán
 Tài chính - Thuế
 Quản trị kinh doanh
 Ngân hàng – Bảo hiểm
 Quản lý kinh tế
 Kinh tế và quản lý môi trường
 Quản lý tài chính nhà nước
 Kinh tế đầu tư
 Kinh tế nông nghiệp
 Trồng trọt
 Chăn nuôi - Thú y
 Lâm nghiệp
 Quản lý đất đai
 Nuôi trồng thủy sản
 Thủy lợi
 Thủy nông - cải tạo đất.
 Bảo quản và chế biến nông sản

Cơ cấu tổ chức

Các Khoa đào tạo
 Khoa Cơ Sở
 Khoa Tài chính - Ngân hàng
 Khoa Kế toán - Phân tích
 Khoa Kinh tế - Quản trị Kinh doanh
 Khoa Nông - Lâm - Ngư
 Khoa Lý luận Chính trị

Các Phòng, Ban, Trung tâm
 Phòng Quản lý Đào Tạo
 Phòng Công tác chính trị HSSV
 Phòng Tài chính - Kế toán
 Phòng Tổ chức Hành chính
 Phòng Quản lý Cơ sở vật chất
 Phòng Thanh tra - Khảo thí - QLCL
 Phòng Quản lý Khoa học và HTQT
 Trung tâm Ngoại ngữ - Tin học

Tham khảo

Liên kết ngoài

Kinh tế Vinh
Đại học và cao đẳng kinh tế Việt Nam
Đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam
Kinh tế Nghệ An


title: Sonja, Vương hậu Na Uy

text:
Vương hậu Sonja của Na Uy (nhũ danh: Sonja Haraldsen, sinh ngày 04 tháng 07 năm 1937) là vợ của Vua Harald V và là mẹ của Thái tử Haakon - người sẽ kế vị ngai vàng của Vương quốc Na Uy trong tương lai.

Trước khi kết hôn
Vương hậu Sonja được sinh ra tại Oslo vào ngày 04 tháng 07 năm 1937 là con gái của một người bán quần áo tên là Karl August Haraldsen (1889–1959) và mẹ bà là Dagny Ulrichsen (1898–1994).
Vương hậu Sonja lớn lên tại 1B Tuengen Alle ở quận Vinderen ở Oslo và chương trình cấp II vào năm 1954. Bà đã nhận được một văn bằng trong ngành may mặc và may tại Trường Trung cấp nghề Oslo, cũng như bằng tốt nghiệp từ École des Jeunes Filles Professionelle tại Lausanne, Thụy Sĩ. Ở đó, bà đã học kế toán, thiết kế thời trang và khoa học xã hội.

Bà trở về Na Uy để nghiên cứu sâu hơn và nhận được văn bằng đại học (tiếng Pháp, tiếng Anh và lịch sử nghệ thuật) từ Đại học Oslo.

Nghệ thuật
Vương hậu Sonja là một nhiếp ảnh gia kỳ cựu, bà có một sự quan tâm cuồn nhiệt đến nghệ thuật. Bà là một nhà sản xuất in ấn và tổ chức triển lãm với Kjell Nupen và Ornulf Opdahl trong năm 2011 và năm 2013.
Giải thưởng nghệ thuật Vương hậu Sonja Bắc Âu được thành lập vào năm 2011 với việc Tiina Kivinen đến từ Phần Lan là người đầu tiên nhận được giải vào năm 2012. Giải thưởng sẽ được trao hai năm một lần.

Hậu duệ
 Vương nữ Martha Louise của Na Uy, sinh ngày 22 tháng 09 năm 1971. Cô kết hôn với Ari Behn, sinh ngày 30 tháng 09 năm 1972, cuộc hôn nhân diễn ra vào ngày 24 tháng 05 năm 2002. Họ có ba người con gái:
 Maud Angelica Behn, sinh ngày 29 tháng 04 năm 2003
 Leah Isadora Behn, sinh ngày 08 tháng 04 năm 2005
 Emma Tallulah Behn, sinh ngày 29 tháng 09 2008
 Thái tử Haakon Magnus của Na Uy, sinh ngày 20 tháng 07 năm 1973. Ông kết hôn với Mette-Marit Tjessem Hoiby, sinh ngày 19 tháng 08 năm 1973, cuộc hôn nhân diễn ra vào ngày 25 tháng 08 năm 2001. Cô có một con trai từ mối quan hệ trước đó là Marius Borg Hoiby, sinh ngày 13 tháng 01 năm 1997. Họ có hai con:
 Vương tôn nữ Ingrid Alexandra, sinh ngày 21 tháng 01 năm 2004, hiện cô đứng thứ 2 trong dòng kế vị ngai vàng của Vương quốc Na Uy chỉ sau cha cô.
 Vương tôn Sverre Magnus, sinh ngày 03 tháng 12 năm 2005, hiện cậu đứng thứ 3 trong dòng kế vị ngai vàng của Vương quốc Na Uy chỉ sau cha và chị gái cậu.

Tham khảo

Vương hậu Na Uy

Vương tộc Glücksburg (Na Uy)


title: Maleficent

text:
Maleficent ( hoặc ) là một nhân vật hư cấu xuất hiện với tư cách là phản diện chính trong phim hoạt hình thứ 16 của Walt Disney Productions là Người đẹp ngủ trong rừng  (1959). Bà xuất hiện như một bà tiên độc ác và tự xưng là "Quý bà của mọi điều ác" sau khi không được mời đến làm lễ rửa tội nên bà đã nguyền rủa đứa trẻ sơ sinh Aurora sẽ "chọc ngón tay vào con quay của khung cưỡi dệt vải và chết" trước khi mặt trời lặn vào đúng sinh nhật lần thứ 16.

Maleficent dựa trên nhân vật bà tiên độc ác trong câu chuyện cổ tích Người đẹp ngủ trong rừng của Charles Perrault, cũng như nhân vật phản diện xuất hiện trong câu chuyện kể lại của Anh em nhà Grimm là Little Briar Rose. Phim hoạt hình Maleficent là do Marc Davis đạo diễn.

Eleanor Audley là người lồng tiếng cho Maleficent, cũng là người lồng tiếng cho Lady Tremaine, mẹ kế độc ác của Cinderella, trong Cô bé Lọ Lem (1950).

Khi Người đẹp ngủ trong rừng phát hành năm 1959, bộ phim vừa là một thất bại về mặt phê bình lẫn thương mại, khiến hãng phim không khuyến khích chuyển thể những câu chuyện cổ tích thành phim hoạt hình trong suốt ba thập kỷ. Tuy nhiên, phần thể hiện bằng giọng hát của Audley được khen ngợi.

Phiên bản sửa đổi của nhân vật xuất hiện với tư cách là nhân vật chính trong bộ phim live-action năm 2014 là Maleficent (Tiên hắc ám) do Angelina Jolie thể hiện, và cả phần tiếp theo là Maleficent: Mistress of Evil năm 2009. Phiên bản Maleficent này được miêu tả là một nhân vật biết đồng cảm, bị hiểu lầm khi cố gắng bảo vệ bản thân và lãnh địa của bà khỏi con người.

Maleficent được mệnh danh là "một trong số kẻ phản diện tàn độc nhất của Disney." Nhân vật này cũng xuất hiện thường xuyên trong loạt trò chơi điện tử Kingdom Hearts.

Những lần xuất hiện

Người đẹp ngủ trong rừng
Trong bộ phim hoạt hình do Eleanor Audley lồng tiếng, Maleficent đến gặp Vua Stefan và Lâu đài của Nữ hoàng Leah dự lễ rửa tội cho đứa con gái mới sinh của họ là Công chúa Aurora. Bà bày tỏ sự không hài lòng khi không nhận được lời mời dù bà tiên Merryweather nói rằng họ không cố ý. Khi chuẩn bị rời đi, nữ hoàng Leah lo lắng hỏi bà ấy có cảm thấy bị xúc phạm hay không nhưng Maleficent khẳng định bà không giận, và sau đó đề nghị ban tặng một "món quà" cho Aurora để chứng minh rằng bà ấy "không có ác ý". Maleficent xác nhận rằng Aurora sẽ lớn lên trong sự duyên dáng và xinh đẹp, "được yêu quý bởi tất cả những ai biết cô ấy", nhưng để trả thù cho việc không được mời, bà đặt một lời nguyền lên Aurora rằng trước khi mặt trời lặn vào sinh nhật thứ 16, công chúa sẽ đâm ngón tay vào trục của bánh xe quay dệt vải và chết. Trước khi các Vệ binh Hoàng gia có thể bắt giữ bà, Maleficent biến mất với nụ cười đắc thắng. Mặc dù Merryweather chưa ban tặng món quà cho công chúa nhưng nhưng bà không thể xua tan sức mạnh của Maleficent mà chỉ có thể làm suy yếu lời nguyền trở thành Aurora sẽ chìm vào một giấc ngủ thật sâu, và để thức tình, công chúa cần một nụ hôn từ tình yêu đích thực...

Maleficent
Phần tái hiện lại live-action năm 2014 giới thiệu Maleficent như một bà tiên tốt bụng nhưng có quá khứ đầy bi kịch. Bà là người bảo vệ Moors, một vương quốc của những sinh vật siêu nhiên, khỏi vương quốc loài người láng giềng. Nhân vật Maleficent do Angelina Jolie thủ vai.

Trước khi mặc trang phục đen mang tính biểu tượng, Maleficent có một đôi cánh tiên đầy lông vũ, mặc một chiếc váy màu nâu và luôn đi chân trần với một chiếc kiềng chân nhỏ ở mắt cá chân trái. Sau khi chữa lành một cái cây, Maleficent kết bạn và yêu một chàng trai nông dân trẻ tên là Stefan, khi được bộ ba pixie là Knotgrass (Imelda Staunton), Thistletwit (Juno Temple) và Flittle (Lesley Manville) cảnh báo về sự hiện diện của anh ấy...

Maleficent: Mistress of Evil
Jolie đã thể hiện lại vai diễn trong Maleficent: Mistress of Evil, mối quan hệ của Maleficent với Aurora bị thử thách. Các tiên nữ khác cùng loài với bà xuất hiện, dẫn đầu là Conall (Chiwetel Ejiofor). Mẹ của Hoàng tử Philip là Nữ hoàng Ingrith (Michelle Pfeiffer) cố gắng kích động một cuộc chiến tranh giữa con người và các bà tiên nữ bằng cách đồn rằng Maleficent đã ám một lời nguyền khác lên nhà vua, buộc Maleficent phải chạy trốn vương quốc...

Chú thích

Liên kết ngoài

 Disney Archives - Maleficent
 The movie Walt Disney World Resort - Dream-Along With Mickey

Nhân vật Disney
Trùm trò chơi điện tử
Nhân vật Kingdom Hearts
Rồng hư cấu
Nhân vật phản diện hoạt hình Disney
Tiên nữ trong nghệ thuật


title: Phạm Phật

text:
Phạm Phật (范佛; trị vì 349-380) là vị vua thứ hai của vương triều Champa thứ hai. Lúc mới lên ngôi, ông đã tấn công quân nhà Đông Tấn tại Nhật Nam và vây thành Cửu Chân. Năm 351, quân Lâm Ấp bị đánh bại, chạy về phía tây tại Lãng Hồ, huyện Thọ Lãnh (Thanh Hóa), thành Khu Túc bị chiếm, ranh giới được thiết lập lại tại huyện Ty Canh gần sông Nhật Lệ (Quảng Bình). Năm 359, quân Đông Tấn chiếm huyện Thọ Lãnh và đánh bại quân Lâm Ấp tại vịnh Ôn Cấn, chiếm thành Khu Túc; Phạm Phật xin hòa và gửi sứ bộ sang Trung Quốc triều cống (372 và 377). Phạm Phật mất năm 380 nhường ngôi cho con là Phạm Hồ Đạt.

Tham khảo

Vua Chăm Pa


title: Pinăng Tắc

text:
Pinăng Tắc (1910-1977), là một chiến sĩ cách mạng người Raglai có nhiều đóng góp trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ tại tỉnh Ninh Thuận. Ông được trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân vào tháng 05 năm 1965. Ông nổi tiếng với bẫy đá Pinăng Tắc huyền thoại, tiêu diệt sinh lực địch vô số bằng địa hình rừng núi Bác Ái hiểm trở.

Hiện nay tại thành phố Phan Rang có con đường mang tên ông. Và có trường PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ PI NĂNG TẮC tại địa bàn huyện Bác Ái.

Sinh trưởng
Pinăng Tắc sinh năm 1910, tại một vùng núi rừng mà ngày nay thuộc xã Phước Thành, huyện Bác Ái, tỉnh Ninh Thuận, trong một dòng họ lớn thuộc người Raglai. Ngoài việc tham gia cách mạng, ông còn huy động gia tộc của mình giúp đỡ cách mạng: "Ngoài công tác chung, đồng chí còn vận động gia đình mình tích cực tham gia kháng chiến; trong 3 năm từ 1961-1963, chỉ tính riêng gia đình đồng chí, cũng đã vót được 90.000 cây chông, có được 130 giạ bắp (ủng hộ kháng chiến); nuôi giấu nhiều cán bộ cách mạng; vận động 18 thanh niên đi bộ đội, trong đó có... 2 người con của ông!".

Làm cách mạng
Pinăng Tắc tham gia cách mạng từ năm 1946, sau Hiệp định Genève, chính quyền Ngô Đình Diệm đã dồn dân các xã của huyện Bác Ái về hai khu tập trung B'Râu và Cà Rôm thuộc quận Du Long (nay là huyện Ninh Hải) để nhằm thực hiện chính sách tách lực lượng cộng sản ra khỏi quần chúng. Trong hoàn cảnh khó khăn ấy, ông Pinăng Tắc - lúc bấy giờ đang là du kích xã - đã xây dựng được hai cơ sở bí mật và mạnh dạn đề nghị với tổ chức vận động đồng bào vùng lên phá khu tập trung. Sau đó, tháng 02 năm 1959, ông đã chỉ huy phá khu tập trung gom dân Bà Râu, Tầm Ngân và đưa bà con về vùng núi Phước Bình cùng chung lưng đấu cật chống lại kẻ thù và tên tuổi của ông gắn liền với Bãy đá Pinăng Tắc cũng bắt đầu từ đây.

Ngày 10 tháng 08 năm 1961, ông cùng các đồng chí và nhân dân xã Phước Bình, Bác Ái tổ chức trận địa phục kích bằng bẫy đá tiêu diệt hơn 100 tên địch, được biết đến như là trận Bẫy đá Pinăng Tắc. Địa điểm này ngay nay đã được Nhà nước công nhận là di tích lịch sử kháng chiến.

Vinh danh
Ông được Nhà nước CHXHCN Việt Nam trao tặng nhiều huy chương cao quý, đặc biệt là danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân năm 1965.

Tại Thành phố Phan Rang-Tháp Chàm, Ninh Thuận có một con phố mang tên ông, đường Pinăng Tắc.

Hiện nay tại huyện Bác Ái, Ninh Thuận có một ngôi trường mang tên ông: Trường Phổ Thông Dân Tộc Nội Trú Pinăng Tắc.

Đọc thêm
 Bẫy đá Pinăng Tắc

Tham khảo

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Người Ninh Thuận
Người Ra Glai


title: Từ Tuyên (Xích Mi)

text:
Từ Tuyên (chữ Hán: 徐宣, ? – ?), tự Kiêu Trĩ (驕穉), người huyện Lâm Nghi, quận Đông Hải , tướng lãnh khởi nghĩa Xích Mi cuối đời Tân, đầu đời Đông Hán.

Cuộc đời và sự nghiệp
Ban đầu, Tuyên làm ngục lại trong huyện, thông hiểu kinh Dịch. Cuối đời Tân, ông khởi binh phản kháng triều đình, sau đó cùng các thủ lĩnh đồng quận là Tạ Lộc, Dương Âm, quy phụ người quận Lang Da là Phàn Sùng. Bọn họ lệnh cho nghĩa quân nhuộm đỏ lông mày để phân biệt với quan quân, nên được gọi là quân Xích Mi, tiến hành đấu tranh ở một dải Thái Sơn, Bắc Hải, trước sau đánh tan các lực lượng quan quân của chính quyền nhà Tân, chính quyền Hán Canh Thủy.

Năm Canh Thủy thứ 2 (24), nghĩa quân Xích Mi chia làm 2 lộ, Tuyên cùng Tạ Lộc, Dương Âm nắm một cánh quân, liên tiếp đánh bại quân đội của chính quyền Canh Thủy, đến đầu năm sau (25) thì hội sư với cánh quân của Phàn Sùng, Bàng An ở quận Hoằng Nông.

Tháng 6 ÂL năm thứ 3 (25), nghĩa quân Xích Mi đến huyện Trịnh, đưa hậu duệ của Thành Dương Cảnh vương Lưu Chương là Lưu Bồn Tử lên ngôi, là Kiến Thế đế. Bởi Phàn Sùng là thủ lĩnh nhưng lại không biết chữ, nên nhường Tuyên làm Thừa tướng. Tháng 9 ÂL, nghĩa quân chiếm được Trường An, Canh Thủy đế đầu hàng rồi bị giết.

Trường An có nạn đói, lại thêm Bàng An thua trận. Vào cuối năm ấy, Tuyên theo Phàn Sùng đưa hơn 10 vạn nghĩa quân trong cơn đói kém quay về miền đông. Đầu năm thứ 3 (27), Quang Vũ đế điều quân chẹn hết đường tiến thoái của nghĩa quân, Phàn Sùng đành phải xin hàng. Ban đầu, đế ban nhà cửa ruộng vườn cho các tướng lãnh quân Xích Mi ở Lạc Dương, về sau Tuyên được trở lại quê nhà, rồi mất ở đấy trong yên lành, không rõ khi nào.

Tham khảo
 Đông Quan Hán ký
 Hậu Hán thư
 Tư trị thông giám

Chú thích

Khởi nghĩa Trung Quốc
Khởi nghĩa nông dân
Người Sơn Đông
Năm sinh không rõ
Năm mất không rõ


title: Urechis unicinctus

text:
Urechis unicinctus ( / hải tràng;  hay  yumushi / ế trùng;  gaebul / hải bìu) là một loài giun thìa biển. Nó được gọi rộng rãi là cá dương vật.

Môi trường sống
U. unicinctus, giống như những loài Urechis, sống trong hang trong cát và bùn.

Sử dụng kinh tế
Loài giun thìa này thường được ăn sống với muối và dầu mè ở Hàn Quốc.

Trong ẩm thực Trung Hoa, nó thường được xào với rau, hoặc dạng sấy khô và bột được sử dụng như một vị umami. Đặc biệt là chúng được xem là một thành phần quan trọng trong ẩm thực Sơn Đông và được sử dụng trong nhiều công thức nấu ăn.

Nó cũng được sử dụng như mồi câu cá.

Hình ảnh

Tham khảo

Đọc thêm
5 Korean foods for adventurous eaters Chincha.co.uk

U


title: Dương Âm (Xích Mi)

text:
Dương Âm (chữ Hán: 杨音, ? – ?), người huyện Lâm Nghi, quận Đông Hải , là tướng lĩnh khởi nghĩa Xích Mi cuối đời Tân, đầu đời Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời và sự nghiệp
Cuối đời Tân, Âm khởi binh phản kháng triều đình, sau đó cùng các thủ lĩnh đồng quận là Từ Tuyên, Tạ Lộc, quy phụ người quận Lang Da là Phàn Sùng. Bọn họ lệnh cho nghĩa quân nhuộm đỏ lông mày để phân biệt với quan quân, nên được gọi là quân Xích Mi, tiến hành đấu tranh ở một dải Thái Sơn, Bắc Hải, trước sau đánh tan các lực lượng quan quân của chính quyền nhà Tân, chính quyền Hán Canh Thủy.

Năm Canh Thủy thứ 2 (24), nghĩa quân Xích Mi chia làm 2 lộ, Âm cùng Từ Tuyên, Tạ Lộc nắm một cánh quân, liên tiếp đánh bại quân đội của chính quyền Canh Thủy, đến đầu năm sau (25) thì hội sư với cánh quân của Phàn Sùng, Bàng An ở quận Hoằng Nông.

Tháng 6 ÂL năm thứ 3 (25), nghĩa quân Xích Mi đến huyện Trịnh, đưa hậu duệ của Thành Dương Cảnh vương Lưu Chương là Lưu Bồn Tử lên ngôi, là Kiến Thế đế. Âm được làm Liệt khanh. Tháng 9 ÂL, nghĩa quân chiếm được Trường An, Canh Thủy đế đầu hàng rồi bị giết.

Trường An có nạn đói, lại thêm Bàng An thua trận. Vào cuối năm ấy, Âm theo Phàn Sùng đưa hơn 10 vạn nghĩa quân trong cơn đói kém quay về miền đông. Đầu năm thứ 3 (27), Quang Vũ đế điều quân chẹn hết đường tiến thoái của nghĩa quân, Phàn Sùng đành phải xin hàng. Âm khi còn ở Trường An có ơn với Triệu vương Lưu Lương (chú của đế), nên được ban tước Quan nội hầu. Ban đầu đế ban nhà cửa ruộng vườn cho các tướng lãnh quân Xích Mi ở Lạc Dương, về sau Âm được trở lại quê nhà, rồi mất ở đấy trong yên lành, không rõ khi nào.

Tham khảo
 Đông Quan Hán ký
 Hậu Hán thư
 Tư trị thông giám

Chú thích

Khởi nghĩa Trung Quốc
Khởi nghĩa nông dân
Người Sơn Đông
Năm sinh không rõ
Năm mất không rõ


title: Tái chế

text:
Tái chế được hiểu là quá trình rác thải hoặc vật liệu không cần thiết (phế liệu) thành vật liệu mới với khả năng ứng dụng đem lại lợi ích cho con người. Đây là một giải pháp thay thế cho việc thải rác thông thường, nó có thể giúp tiết kiệm vật liệu cũng như giảm việc phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính.
Tái chế có nhiều hiệu quả, giảm việc sử dụng nguồn nguyên liệu tươi (nguyên liệu chưa qua chế biến), giảm tiêu tốn năng lượng, phát thải khí độc ra môi trường (thông qua đốt chất thải) và cuối cùng giúp giảm đáng kể việc ô nhiễm nước rỉ rác từ việc chôn lấp rác thải.

Tái thế là chìa khóa dẫn đến thành công trong việc giảm thiểu chất thải hiện đại và là thành phần trong mô hình phân loại rác hiện nay bao gồm: giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế.

Có một số tiêu chuẩn ISO liên quan đến tái chế như ISO 15270:2008 đối với chất thải nhựa, ISO 14001:2004 về quản lý môi trường đối với tái chế. Việc đảm bảo thực hiện một số tiêu chuẩn ISO liên quan tới tái chế này là lời cam kết của doanh nghiệp trong việc đảm bảo bảo vệ môi trường.

Các vật liệu có thể tái chế bao gồm nhiều loại thủy tinh, giấy, kim loại, nhựa, lốp xe, sản phẩm dệt, và hàng điện tử. Đối với các loại rác thải hữu cơ như xác động thực vật hay thực phẩm được xử lý làm phân bón người ta cũng xem như là một quá trình tái chế chất thải . Chất thải tái chế được thu gom từ các bãi rác, lề đường,… sau đó được phân loại, làm sạch và cuối cùng là tái chế thành vật liệu mới.

Tái chế chất thải có thể hiểu theo một cách đơn giản nhất là vòng tuần hoàn của các loại vật liệu. Là nguồn cung cấp nguyên liệu thô cho cùng một loại sản phẩm. Ví dụ như giấy thải ở văn phòng sau khi được sử dụng người ta có thế tái chế lại và sử dụng nó tại một nơi khác. Nhưng ở mặt khác thì việc sử dụng lại nguồn nguyên liệu như thế này có thể rất khó hoặc đắt hơn nếu so sánh với cùng nguồn nguyên liệu thô cung cấp cho sản xuất một sản phẩm. Vì thế việc tái sử dụng thường được sử dụng nguồn nguyên liệu để sản xuất loại sản phẩm khác như giấy văn phòng có thể dùng để sản xuất bìa cứng. Một trường hợp khác ví dụ việc tái chế chất thải đó là sử dụng lại nguồn nguyên liệu xuất phát từ giá trị nội tại của chúng trong đó người có thể lấy được chì từ ắc–qui ô tô, vàng từ vi mạch, tái sử dụng thủy ngân trong nhiệt kế. Điều này góp phần tận dụng nguồn nguyên liệu cũng như giảm phát thải chất độc hại ra môi trường.

Lịch sử phát triển

Nguồn gốc

Tái chế là việc có từ rất lâu đời trong nhân loại, từ xa xưa con người đã biết tận dụng nguồn nguyên liệu bỏ đi để có thê tái sử dụng như trong thời tiền sử con người có thể sử dụng xương động vật chết đi để làm trang sức hay trong thời phong kiến con người có thể sử dụng lại nguồn sắt thép để tái sử dụng. Việc tái chế chất thải đã được Plato ghi lại từ lâu trước công nguyên cụ thể là vào năm 400 trước công nguyên.

Khảo cổ học đã có những phát hiện quan trọng trong việc chứng minh rằng tái chế có từ rất lâu. Người ta đã phát hiện vào thời kì mà vật liệu khang hiếm con người có xu hướng tận dụng nguồn nguyên liện hơn bằng chứng cho thấy thải ít chất thải ra môi trường hơn (ví dụ như tro, dụng cụ bị hỏng, và đồ gốm), điều này ám chỉ rằng chất thể có thể tái sử dụng trong suốt quá trình khan hiếm vật liệu đó.

Trong thời kì tiền cuộc cách mạng công nghiệp, có nhiều bằng chứng cho thấy đồng và các kim loại phế liệu khác đã được thu thập lại để tái sử dụng. Công việc tái chế giấy được ghi nhận lần đầu tiên vào năm 1031 ở Nhật Bản khi mà các cửa hàng khước từ việc bán giấy . Tại Vương quốc Anh, tro và bụi từ các vụ cháy rừng hoặc gỗ được thu thập lại bởi những người hốt rác và sử dụng như một loại vật liệu cơ bản để sản xuất gạch. Lợi thế kinh tế việc tái chế chất thải là nguồn nguyên liệu rẻ tiền hơn nguyên liệu thô, cũng như việc dư thừa chất thải ở khu vực đông dân cư. Năm 1813 Benjamin Law đã phát triển công nghệ để biến vụn bánh mì thành các loại sợi len ở Batley, Yorkshire. Công nghệ này là sự kết hợp của sợi nhân tạo và sợi tự nhiên (ví dụ như lông cừu). Nhờ công nghệ này mà ngành công nghiệp có liên quan tới tái chế này được phát triển rộng rãi ở West Yorkshire mà điển hình là 2 công ty Batley và Dewsbury từ cuối thế kỉ 19 đến nhừng năm 1914 của thế kỉ 20.

Vào thời kì công nghiệp hóa đã thúc đẩy nhu cầu về vật tư, làm vật tự khan hiếm, giá cả ngày càng đắt đỏ, khoảng thời gian đó ngoại trừ giẻ rách, thì mọi thứ đều được tái sử dụng vì chúng rẻ hơn mua quặng mới. Một trong những ngành kinh tế thu mua nhiều phế liệu nhất ngành đường sắt, công nghệ thép và ô tô, việc thu mua phế liệu được tiến hành từ thế kỉ 19 và ngày càng gia tăng vào đầu thế kỉ 20. Nhiều hàng hóa đã qua sử dụng được thu gom, xử lý và bán lại điều này đã làm giảm một lượng đáng kể rác ở những bãi tập trung, đường phố. Trong chiến tranh thế giới thứ nhất, ngành công nghiệp tái chế ngày càng phát triển tại Mỹ, việc thu gom vật liệu sau khi sử dụng để tái chế được thực hiện bởi bàng ngàn người.

Việc tái chế chai nước đã đem lại một khoản tiền khổng lồ cho các nhà máy tại Anh và Ireland vào năm 1800, đặc biệt đối với Schweppes. Hệ thống hoàn tiền sau khi tái sử dụng được thiết lập ở ngân hàng Thụy Sĩ vào năm 1884, một trong những phát minh có ảnh hưởng đối với ngành giải khát và tái chế là lon kim loại ra đời vào năm 1982. Nững đạo luật về tái chế đã được ban hành dẫn đến việc tái chế được sử dụng nâng cao, người ta ước tính trung bình chai thủy tinh có thể sử dụng đến 20 lần.

Trong thời kì chiến tranh

Sự phát triển của ngành công nghiệp hóa học đã dẫn đến nhiều loại vật liệu mới ra đời vào cuối thế kỉ 19, tạo điều kiện thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp vật liệu điều kiện quan trọng cho việc phát minh nhiều loại sản phẩm mới trên thị trường. Nhiều sản phẩm đã được tạo ra điển hình như người ta có thể tạo ra sợi từ rơm, chứng tỏ bất kì thứ gì điều có thể có giá trị của nó và mọi thứ điều được tận dụng nếu biết nó áp dụng cho có giá trị.
Tái chế là vấn đề nổi bật trong chiến tranh thế giới thứ 2. Trong quá trình của cuộc chiến thì những hạn chế của vấn đề tài chính cộng với sự khan hiếm nguồn nguyên liệu một cách trầm trọng đã thúc đẩy các quốc gia đẩy mạnh vấn đề tái sử dụng vật liệu và hàng hóa. Các nguồn nguyên liệu cần thiết cho việc sản xuất vũ khí thiếu thốn do đó người ta sử dụng tái chế lại các vũ khí hư cũ để có thể sử dụng lạị. Việc cân bằng giữa vật liệu sản xuất cho đời sống và chiến tranh cần mọt nguồn nguyên liệu dồi dào mà giai đoạn này rất khan hiếm. Tuy nhiên một lượng khổng lồ các vật liệu đã qua sử dụng trong chiến tranh như quần áo, vỏ súng đạn… điều này khuyến khích người dân sử tận dụng lại nguồn nguyên liệu này để phục vụ tối đa cho đời sống trong giai đoạn khó khăn. Việc tận dụng nguồn nguyên liệu này tức là tạo nguồn sức mạnh hơn cho cuộc chiến, thúc đẩy cơ hội chiến thắng. Nhận thấy điều này các chính phủ kêu gọi người dân hiến kim loại và tận dụng lại nguồn vật liệu như một hành động yêu nước.

Sau chiến tranh

Vào năm 1970 nguồn nguyên liệu năng lượng ngày càng khan hiếm, bắt buộc phải có một lượng đầu tư đáng kể trong việc tái chế chất thải. Đối với nhôm việc tái chế chỉ đồi hỏi 5% nguồn năng lượng cần thiết cho việc sản xuất mới. Các nguồn nguyên liệu khác như thủy tinh, giấy và kim loại khác ít tiết kiệm năng lượng hơn nhưng vẫn là một con số đáng kể.

Việc tiêu dùng các mặt hàng điện tử như Ti vi đã phổ biến từ đầu những năm 1920 nhưng phải đến năm 1991 người ta mới bắt đầu quan tâm việc tái chế. Tiến trình tái chế chất thải đầu tiên được thực hiện ở Thụy Sĩ bắt đầu bằng việc thu mua các tủ lạnh hư cũ, dần dần mở rộng ra đối với tất cả các thiết bị. Nếu việc tái chế chất thải điện tử này không được lên kế hoạch thì các quốc gia phải đối mặt với lượng rác thải khổng lồ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao. Một cách giải quyết tiêu cực được tiến hành là xuất khẩu rác thải sang các nước không phát triển, nhằm giảm chi phí tái chế. Nhu cầu về chất thải điện tử ở Châu Á ngày càng tăng khi người ta nhận thấy có thể chiết xuất các loại vật liệu có giá trị như đồng, bạc, sắt, silicon, niken và vàng trong quá trình tái chế. Vào những năm 2000 việc gia tăng một các nhanh chóng của chất thải, đặc biệt đối với Châu Âu vào những năm 2002 là khu vực có lượng rác thải công nghệ cao nhất.

Theo số liệu thống kê vào năm 2014 thì Liên minh Châu Âu chiếm 50% thị phần toàn cầu trong công nghiệp xử lý và tái chế chất thải, với hơn 60.000 công ty sử dụng 500.000 người, doanh thu là 24 tỷ Euro. Các quốc gia ở Châu Âu có tỉ lệ tái chế ở mức trung bình là 39%, một số nước có tỷ lệ tái chế đạt 65% vào năm 2013.

Pháp luật

Nhu cầu nguyên vật liệu tái chế

Để vận hành một quy trình tái chế, việc cung cấp ổn định nguồn nguyên liệu tái chế là rất quan trọng. Có ba điều luật đã được sử dụng để tạo ra một nguồn cung cấp vật liệu: thu mua tái chế bắt buộc, luật về đặt cọc container và ban hành các lệnh cấm. Thu mua bắt buộc thiết lập các mục tiêu tái chế cho thành phố trong một khoảng thời gian nhất định nhầm mục đích tận dụng nguồn nguyên liệu. Chính quyền thành phố chịu trách nhiệm cho việc hoàn thành mục tiêu. Luật tiền đặt cọc container là khoản tiền danh cho việc thu hồi các loại container nhất định như thủy tinh, nhựa, kim loại khi nó được sử dụng ngoài thị trường. Một biến thể của nó là việc yêu cầu nhà sản xuất chịu trách nhiệm về hàng hóa của mình. Tại liên minh Châu ÂU, hội đồng đã đưa ra chỉ thị WEEE để yêu cầu nhà sản xuất phải bồi hoàng chi phí cho nhà tái chế. Một cách khác để tăng nguồn cung cho việc tái chế là cấm sử dụng lại một số vật liệu đã qua sử dụng như chất thải, thường là dầu đã qua sử dụng, pin cũ, lốp, và rác thải của vườn. Mục tiêu chung của phương pháp này là tạo ra một nền kinh tế khả thi để xử lý đúng cách các sản phẩm bị cấm. Phải lưu ý rằng cần có đủ các công nghệ tái chế phù hợp với lệnh cấm không sẽ dẫn đến việc trao đổi rác thải bất hợp pháp tăng lên.

Nhu cầu chính phủ

Pháp luật cũng đã được sử dụng để duy trì và tăng nhu cầu về vật liệu tái chế. Bốn đạo luật về vấn đề này tồn tại: quy định thực thi nội dung tái chế tối thiểu, tỷ lệ sử dụng, chính sách mua sắm, và ghi nhãn sản phẩm tái chế.

Cả quy định thực thi nội dung tái chế tối thiểu và tỷ lệ sử dụng đều tăng nhu cầu trực tiếp bằng cách buộc các nhà sản xuất phải bao gồm việc tái chế trong các hoạt động của họ. Hàm lượng tái chế tối thiểu xác định rằng một phần trăm nhất định của một sản phẩm mới phải bao gồm vật liệu tái chế. Tỷ lệ sử dụng có sự lựa chọn linh hoạt hơn: các ngành công nghiệp được phép đạt được các mục tiêu tái chế tại bất kỳ điểm nào trong hoạt động của họ hoặc thậm chí hợp đồng tái chế ra để đổi lấy tín dụng thương mại. Những người phản đối cả hai phương pháp này chỉ ra sự gia tăng lớn trong việc làm các báo cáo cần thiết để chứng minh, điều này họ áp đặt rằng sẽ làm gia tăng sự cản trở tính linh hoạt của thị trường.

Các chính phủ đã sử dụng khả năng mua của mình để tăng nhu cầu tái chế thông qua cái họ gọi là "chính sách mua sắm". Các chính sách này thực chất là "sự để dành", dự trữ một khoản chi tiêu nhất định chỉ dành cho các sản phẩm tái chế hoặc các chương trình "ưu đãi về giá" được cung cấp bởi ngân sách khi mua lại các vật dụng tái chế. Các quy định bổ sung có thể nhắm mục tiêu vào các trường hợp cụ thể như ở Hoa Kỳ, Cơ quan Bảo vệ Môi trường yêu cầu mua dầu, giấy, lốp xe và cách điện xây dựng từ nguồn tái chế hoặc tinh chế bất cứ khi nào có thể.

Quy định cuối cùng của chính phủ đối với nhu cầu gia tăng việc tái chế sản phẩm là ghi nhãn sản phẩm tái chế. Nhà sản xuất được yêu cầu ghi nhãn bao bì của họ với số lượng sản phẩm có thể tái chế được trong sản phẩm (bao gồm cả bao bì) nhầm giúp cho người tiêu dùng có sự lựa chọn thông minh hơn trong việc chọn mua sản phẩm. Qua việc ghi nhãn hững người tiêu dùng có thể có nhiều lựa chọn có lợi cho môi trường hơn, những nhà sản xuất nhanh chóng tăng lượng nguyên liệu tái chế trong sản phẩm của họ và tăng nhu cầu tiêu dùng một cách gián tiếp. Việc ghi nhãn tái chế theo tiêu chuẩn cũng có thể có tác động tích cực đến việc cung cấp nguyên liệu tái chế và giúp tái chế dễ dàng hơn nếu việc ghi nhãn bao gồm thông tin về cách thức và nơi sản phẩm có thể được tái chế.

Tái chế

Tái chế được định nghĩa là nguồn nguyên vật liệu được gửi đến và được chế biến trong nhà máy tái chế chất thải hoặc cơ sở phục hồi vật liệu, và nguồn vật liệu đó sẽ được sử dụng để tạo ra sản phẩm mới. Vật liệu được thu thập bằng các phương pháp khác nhau và được chuyển đến một cơ sở nơi nó được tái chế để nó có thể được sử dụng trong sản xuất các vật liệu hoặc sản phẩm mới. Ví dụ, chai nhựa được thu gom có thể được tái sử dụng hoặc tạo thành các viên nhựa để tạo ra sản phẩm mới.

Chất lượng tái chế

Tái chế chất lượng cao được công nhận là một trong những thách thức chính cần được giải quyết cho sự thành công của một kế hoạch có tầm nhìn dài hạn về một nền kinh tế xanh và không gây lãng phí. Chất lượng tái chế thường nói đến lượng nguyên liệu thô mục tiêu được tạo ra là bao nhiêu so với lượng vật liệu không phải mục tiêu và các vật liệu không tái chế. Một tỷ lệ khá lớn lượng vật liệu không phải mục tiêu và vật liệu không tái chế gây khó khăn trong việc đạt mục tiêu tái chế chất lượng cao. Nếu chất tái chế có chất lượng kém, thì sẽ có xu hướng giảm xuống việc tái chế hoặc, trong trường hợp cực đoan, có thể đổi các phương án thu hồi khác hoặc được chôn lấp. Ví dụ, để tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất lại các sản phẩm thủy tinh rõ ràng, có những hạn chế chặt chẽ đối với thủy tinh màu đi vào quá trình tái phân hủy.

Chất lượng tái chế không chỉ hỗ trợ việc tạo ra các sản phảm tái chế chất lượng cao mà còn mang lại những lợi ích về môi trường đáng kể bằng cách giảm, tái sử dụng và bảo quản sản phẩm khỏi các bãi chôn lấp. Tái chế chất lượng cao có thể giúp hỗ trợ tăng trưởng trong nền kinh tế bằng cách tối đa hóa giá trị kinh tế của chất thải thu được. Mức thu nhập cao từ việc bán sản phẩm được tái chế có chất lượng cao có thể mang lại giá trị có ý nghĩa đối với chính quyền địa phương, hộ gia đình và doanh nghiệp. Theo đuổi tái chế chất lượng cao cũng có thể cung cấp cho người tiêu dùng và doanh nghiệp sự tự tin trong ngành quản lý chất thải, tài nguyên và có thể khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực đó.

Có rất nhiều hành động dọc theo chuỗi cung cấp tái chế có thể ảnh hưởng và ảnh hưởng đến chất lượng vật liệu tái chế. Nó liên quan đến nhà sản xuất có chất thải mà không có các kế hoạch cũng như quy trinh cụ thể trong thu gom, tái chế chất thải. Điều này có thể gây ảnh hưởng đến chất lượng của sản phẩm tái chế cuối cùng hoặc cần tốn thêm kinh phí trong yêu cầu loại bỏ những chất liệu này ở các giai đoạn sau của quá trình tái chế. Vận chuyển và nén chặt có thể làm khó tách biệt vật liệu thành từng loại riêng biệt trong quá trình tái chế. Các cơ sở phân loại không phải là một trăm phần trăm có hiệu quả trong việc phân loại vật liệu ban đầu, mặc dù cải tiến về công nghệ và chất lượng tái chế có thể làm mất chất lượng sản phầm cuối cùng. Việc lưu trữ các vật liệu bên ngoài nơi sản phẩm có thể bị ướt có thể gây ra vấn đề cho việc xử lý sơ bộ lại. Các cơ sở tái chế có thể yêu cầu các bước sắp xếp thêm để giảm lượng vật liệu không là mục tiêu và không tái chế được. Mỗi một công việc trong quy trình tái chế phục vục cho việc đảm bảo chất lượng tái chế.

Hoạt động tái chế của người tiêu dùng

Thu gom

Có nhiều hệ thống khác nhau đã được thiết lập để thu gom chất thải có thể tái chế được từ sinh hoạt của con người. Các hệ thống này đảm bảo sự cân bằng về mặt tiện lợi cũng như chi phí mà chính phủ phải bỏ ra. Ba thành phần quan trọng của dự án là: Trung tâm thanh toán, trung tâm thu lại và hệ thống thu gom.

Hệ thống thu gom

Hệ thống thu gom bao gồm nhiều hệ thống sự khác nhau chủ yêu trong quá trình phân loại và làm sạch. Một số loại chính là thu gom chất thải hỗn hợp, phân loại chất thải tái chế và phân tách nguồn.

Trong thu gom chất thải hỗn hợp là việc thu gom rác thải trong đó tất cả các thùng rác tái chế được trộn với phần còn lại của chất thải, vật liệu mong muốn sau đó được phân loại và làm sạch tại một cơ sở phân loại trung tâm. Điều này dẫn đến một lượng lớn chất thải tái chế, đặc biệt là giấy, quá bẩn để tái xử lý, nhưng cũng có lợi: nhà nước không cần phải trả tiền cho thùng phâ loại rác và không cần giáo dục ý thức của người dân. Bất kỳ thay đổi nào trong loại vật liệu tái chế được dễ dàng chứa như tất cả các loại rác khác và phân loại xảy ra ở trung tâm xử lý.

Trong thu gom chất thải tái chế tất cả các vật liệu có thể tái chế để thu gom được trộn lẫn với nhau nhưng được tách biệt với các chất thải khác. Điều này làm giảm đáng kể nhu cầu làm sạch trong quá trình tái chế nhưng đòi hỏi phải có sự hiểu biết về phân loại rác thải có thể tái chế.

Phân tách nguồn là giải pháp khác, nơi mà mỗi vật liệu được làm sạch và sắp xếp trước khi thu thập. Phương pháp này đòi hỏi phải phân loại ít nhất trong việc phân loại và sản xuất vật liệu tái chế tinh khiết nhất, nhưng phải chịu chi phí bổ sung cho việc thu gom từng nguyên liệu riêng biệt.
Chương trình giáo dục cộng đồng cũng được yêu cầu một cách phổ biến và rộng rãi. Phương pháp tách nguồn là phương pháp được ưa thích sử dụng nhưng chi phí phân loại tại nguồn hơi cao. Tuy nhiên, những tiến bộ trong công nghệ phân loại (xem phân loại dưới đây) đã làm giảm đáng kể chi phí này.

Trung tâm thu mua

Các trung tâm có nhiệm vụ mua lại vật liệu đã được phân loại và làm sạch qua đó tạo động lực rõ ràng cho việc sử dụng và tạo ra nguồn cung vật liệu ổn định cho tái chế. Chính phủ cần hỗ trợ kinh phí cho việc thành lập trung tâm thu mua. Vào năm 1993, theo Hiệp hội Rác thải và Xử lý Quốc gia Hoa Kỳ, cần 50 đô la để xử lý 1 tấn rác thải, sau khi xử lý có thể bán lại được 30 đô la.

Hiện nay thủy tinh không có giá trị tái chế vì nguồn nguyên liệu thô rẻ tiền hơn và nguồn vật liệu thay thế dồi dào. Vào năm 2017 Nepal, California đã được hoàn tiền lại 20% chi phí tái chế.

Phân loại

Khi vật liệu được thu gom và đưa đến các trung tâm phân loại vật liệu thì cần phải được phân loại. Một số loài thực vật có thể sắp xếp các vật liệu một cách tự động, quá trình này được gọi là tái chế đơn dòng. Nhiều loại vật liệu được sắp xếp như giấy, các loại nhựa, thủy tinh, kim loại, phế liệu thực phẩm và hầu hết các loại pin. Sự gia tăng 30% tỷ lệ tái chế đã được nghiên cứu trong khu vực mà loài thực vật này tồn tại.

Quá trình tái chế cũng như tái sử dụng vật liệu tái chế đã chứng minh được lợi thế bởi vì nó làm giảm lượng rác thải được gửi đến các bãi chôn lấp, bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính, và tạo việc làm mới. Các nguyên liệu tái chế cũng có thể được chuyển thành các sản phẩm mới có thể được tiêu thụ trở lại, như giấy, nhựa và thủy tinh.

Phòng Môi trường của Thành phố và Hạt San Francisco đang nỗ lực đạt được mục tiêu toàn thành phố về việc tạo ra chất thải bằng không vào năm 2020. Công ty Recology của San Francisco đã vận hành một cơ sở phân loại rác tái chế có hiệu quả ở San Francisco, giúp San Francisco đạt được tỷ lệ chuyển đổi kỷ lục 80%.

Tái chế rác thải công nghiệp

Mặc dù nhiều chương trình của chính phủ tập trung vào việc tái chế tại nhà. Nhưng một số khu vực thì lượng chất thải tập trung tại khu công nghiệp nhiều hơn. Có đến 64% chất thải ở Vương quốc Anh được tạo ra bởi ngành công nghiệp. Trọng tâm của nhiều chương trình tái chế được thực hiện đối với rác thải ngành công nghiệp là hiệu quả về chi phí của tái chế. Tính chất phổ biến của bao bì bằng bìa cứng làm cho bìa cứng là một sản phẩm thải thường được tái chế bởi các công ty chuyên chở hàng nặng nề, các cửa hàng bán lẻ, kho hàng và nhà phân phối hàng hoá. Các ngành công nghiệp khác xử lý thích hợp các sản phẩm tùy thuộc vào tính chất của các chất thải có mặt.

Thủy tinh, gỗ, bột giấy và các nhà sản xuất giấy có thể xử lý trực tiếp như các vật liệu tái chế thông thường; Tuy nhiên, lốp xe cao su cũ có thể được thu gom và tái chế bởi các đại lý lốp xe độc lập cho một lợi nhuận. Mức độ tái chế kim loại thường thấp. Trong năm 2010, Hội đồng Tài nguyên Quốc tế do Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) tổ chức đã đưa ra các báo cáo về trữ lượng kim loại tồn tại trong xã hội và tỷ lệ tái chế của chúng. Hội đồng báo cáo rằng sự gia tăng việc sử dụng kim loại trong suốt thế kỉ 20 và những năm đầu thế kỷ 21 đã dẫn tới sự thay đổi đáng kể các khoáng sản kim loại và thay đổi các ứng dụng trong xã hội trên mặt đất. Ví dụ, lượng đồng sử dụng đồng ở Mỹ tăng từ 73 lên 238 kg / người / năm giữa năm 1932 và năm 1999. Các tác giả báo cáo nhận định rằng nếu tái chế được thì khoáng sản kim loại nằm trên mặt đất chứ không phải dưới lòng đất. Tuy nhiên, họ nhận thấy rằng tỷ lệ tái chế của nhiều kim loại là rất thấp. Báo cáo cho thấy rằng tỷ lệ tái chế của một số kim loại quý được sử dụng trong các ứng dụng như điện thoại di động, pin cho xe hybrid và pin nhiên liệu quá thấp mà trừ khi tỷ lệ tái chế trong tương lai của cuộc sống được gia tăng đáng kể các kim loại quan trọng sẽ trở nên không có sẵn để sử dụng trong công nghệ hiện đại.

Quân đội cũng tái chế một số kim loại. Chương trình Xử lý Tàu của Hải quân Hoa Kỳ sử dụng việc phá vỡ tàu để lấy lại thép cũ. Tàu cũng có thể bị chìm đắm để tạo ra một rạn san hô nhân tạo. Uranium là một loại kim loại có chất lượng cao hơn chì và titan cho nhiều mục đích quân sự và công nghiệp. Uranium còn sót lại từ việc chế biến nó thành vũ khí hạt nhân và nhiên liệu cho lò phản ứng hạt nhân được gọi là Uranium đã cạn kiệt, và nó được sử dụng bởi tất cả các khu quân sự của quân đội Hoa Kỳ, sử dụng cho vỏ đạn xuyên vỏ và che chắn.

Ngành xây dựng có thể tái chế bê tông và vỉa hè mặt đường cũ, bán nguyên liệu thải để thu được lợi nhuận.

Một số ngành công nghiệp, như ngành năng lượng tái tạo và công nghệ quang điện mặt trời, đặc biệt, đang chủ động trong việc thiết lập các chính sách tái chế thậm chí trước khi có nguồn thải dồi giàu.

Tái chế chất dẻo là khó khăn hơn, vì hầu hết các chương trình tái chế không thể đạt đến mức chất lượng cần thiết. Tái chế PVC thường dẫn đến việc cắt giảm chất liệu, nghĩa là chỉ những sản phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng thấp mới có thể được chế tạo bằng vật liệu tái chế.

Mã tái chế

Mục đích của mã tái chế để đáp ứng nhu cầu của người tái chế trong khi cung cấp cho nhà sản xuất một hệ thống thống nhất và một hệ thống mã hóa được phát triển. Mã tái chế cho chất dẻo cho ngành sản xuất nhựa đã đucợ thông qua bởi Hiệp hội Công nghiệp Nhựa vào năm 1988. Bởi vì lượng rác cần tái chế đa phần là chai và nhựa nên mã tái chế đã cung cấp thông tin ban đầu cho người tái chế để việc tái chế được thuận lợi hơn. Các sản phẩm nhựa được in từ số 1 – 7 tùy thuộc vào loại nhựa. Loại 1 (polyethylene terephthalate) thường được in cho nước giải khát và chai nước. Loại 2 (polyethylene mật độ cao) được in cho hầu hết các chất dẻo cứng như bình sữa, chai giặt tẩy rửa, và một số dụng cụ nấu ăn. Loại 3 (polyvinyl chloride) bao gồm các mặt hàng như chai dầu gội, rèm tắm, thẻ tín dụng, dây kéo, thiết bị y tế, siding, và đường ống. Loại 4 (polyethylene mật độ thấp) được in cho túi mua sắm, chai squeezable, túi quần áo, quần áo, đồ nội thất, và thảm. Loại 5 là polypropylene được in cho chai xi rô, ống hút, và một số phụ tùng ô tô. Loại 6 là polystyren in cho các khay thịt, hộp trứng, hộp đựng vỏ sò, và các hộp đĩa. Loại 7 in cho tất cả các loại nhựa khác như vật liệu chống đạn, chai nước 3 và 5 gallon, và kính mát. Trong đó loại 1 và 2 thường được tái sử dụng

Tác động kinh tế

Tái chế các thải có tác động đến nền kinh tế. Nó ảnh hưởng đến việc cung cấp nguồn nguyên liệu, việc làm cũng như môi trường trong nền kinh tế. Tái chế rác thải cung cấp nguyên liệu cho các ngành kinh tế. Một lượng lớn nguyên liệu được cung cấp cho nền kinh tế qua tái chế. Hàng trăm ngàn người làm việc trong lĩnh vực tái chế chất thải. Người ta nói rằng đem 10.000 tấn chất thải đến bãi chôn lấp sẽ tạo ra 6 việc làm trong khi tái chế 10.000 tấn chất thải có thể tạo ra hơn 36 việc làm. Tuy nhiên, hiệu quả chi phí của việc tạo thêm việc làm vẫn chưa được chứng minh. Theo Nghiên cứu Thông tin Kinh tế Tái chế của Hoa Kỳ, có hơn 50.000 cơ sở tái chế đã tạo ra hơn một triệu việc làm tại Hoa Kỳ. Hai năm sau khi thành phố New York tuyên bố rằng việc thực hiện các chương trình tái chế với khẩu hiệu "dòng chảy trong thành phố", lãnh đạo thành phố New York nhận ra rằng một hệ thống tái chế có hiệu quả có tiết kiệm thành phố trên 20 triệu USD mỗi năm. Các thành phố thường thấy các lợi ích tài chính từ việc thực hiện các chương trình tái chế, chủ yếu là do giảm chi phí cho bãi chôn lấp. Theo Một nghiên cứu do Đại học Kỹ thuật Đan Mạch tiến hành đăng trên Economist cho thấy 83% các trường hợp được hỏi cho rằng tái chế là phương pháp hiệu quả nhất để xử lý chất thải gia đình. Tuy nhiên, đánh giá của Viện Đánh giá Môi trường Đan Mạch năm 2004 đã kết luận rằng việc đốt là phương pháp hiệu quả nhất để xử lý các hộp đựng đồ uống.
Hiệp hội Rác thải và Xử lý Quốc gia (NWRA) báo cáo vào tháng 5 năm 2015 rằng tái chế và chất thải đã gây ra tác động kinh tế trị giá 6,7 tỷ đô la Mỹ tại Ohio, Hoa Kỳ, và cung cấp việc làm cho 14.000 người. RecyclingToday (ngày 14 tháng 5 năm 2015). "Recycling and waste have $6.7 billion economic impact in Ohio". Archived from the original on ngày 18 tháng 5 năm 2015.

Kinh doanh trong tái chế

Một số quốc gia kinh doanh tái chế chưa qua chế biến. Một số người phàn nàn rằng số phận cuối cùng của việc tái chế là được bán cho nước không được biết và có thể sẽ bị đổ vào các bãi chôn rác thay vì được tái chế. Theo một báo cáo, ở Mỹ, 50 – 80 phần trăm máy tính dành cho tái chế thực sự không được tái chế. Có báo cáo về việc nhập khẩu chất thải bất hợp pháp vào Trung Quốc để tháo dỡ và tái chế chỉ nhằm mục đích kiếm tiền, không để ý đến sức khoẻ của người lao động và môi trường. Mặc dù chính phủ Trung Quốc đã cấm các hoạt động này, nhưng họ vẫn chưa thể loại trừ chúng. Trong năm 2008, giá phế liệu tái chế giảm mạnh trước khi hồi phục vào năm 2009. Giá phôi PET trung bình khoảng £ 53 / tấn trong giai đoạn 2004-2008, giảm xuống còn 19 USD / tấn, sau đó lên đến 59 USD / tấn vào tháng 5/2009. PET nhựa trung bình khoảng 156 USD / tấn, giảm xuống 75 USD / tấn và sau đó di chuyển Lên đến 195 USD / tấn vào tháng 5 năm 2009.

Một số khu vực nhất định gặp khó khăn trong việc sử dụng dẫn đến xuất khẩu sản phẩm tái chế. Vấn đề này phổ biến nhất với thủy tinh: cả Anh và Hoa Kỳ nhập khẩu một lượng lớn rượu vang đóng chai trong thủy tinh xanh. Mặc dù phần lớn thủy tinh này được gửi đến qua tái chế, vùng trung tâm phía Tây Hoa Kỳ không có đủ số lượng sản phẩm rượu để sử dụng tất cả các vật liệu tái chế. Tương tự, phía tây bắc Hoa Kỳ gặp khó khăn trong việc tìm kiếm thị trường cho sản phẩm tái chế, với số lượng lớn các nhà máy bột giấy trong khu vực cũng như sự gần gũi với thị trường Châu Á. Tuy nhiên, ở các khu vực khác của Hoa Kỳ, nhu cầu về giấy in báo đã sử dụng đã có sự thay đổi lớn.

Tại một số bang của Hoa Kỳ, một chương trình gọi là RecycleBank trả tiền cho mọi người để tái chế, nhận tiền từ các chính quyền địa phương để giảm diện tích bãi chôn lấp phải mua. Nó sử dụng việc phân loại rác tác biệt tại nhà.

Tỷ lệ tham gia của cộng đồng

Những thay đổi đã được chứng minh làm tăng tỷ lệ tái chế bao gồm:
- Phân loại rác tại nhà.
- Thanh toán cho việc bỏ rác.

"Từ năm 1960 đến năm 2000, sản lượng nhựa thế giới tăng gấp 25 lần, trong khi thu hồi nguyên liệu vẫn dưới 5%". Nhiều nghiên cứu đã đề cập đến hành vi và chiến lược tái chế để khuyến khích sự tham gia của cộng đồng vào các chương trình tái chế. Người ta đã lập luận rằng hành vi tái chế không phải là điều tự nhiên vì nó đòi hỏi một sự tập trung và đánh giá cao về kế hoạch dài hạn, trong khi con người đã phát triển để được nhạy cảm với mục tiêu sống còn ngắn hạn; và để vượt qua được khuynh hướng bẩm sinh này, giải pháp tốt nhất là sử dụng áp lực xã hội để bắt buộc tham gia vào các chương trình tái chế. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây đã kết luận rằng áp lực xã hội là không thể kiểm soát được trong bối cảnh này. Một lý do cho điều này là áp lực xã hội hoạt động tốt trong các nhóm nhỏ từ 50 đến 150 cá thể, nhưng không phải trong cộng đồng với dân số hàng triệu người như chúng ta thấy ngày nay. Trong một nghiên cứu của nhà tâm lý học xã hội Shawn Burn, người ta nhận thấy rằng việc tiếp xúc người với người trong khu phố là cách hiệu quả nhất để tăng tái chế trong một ''cộng đồng]]. Trong nghiên cứu của mình, ông đã có 10 nhà lãnh đạo nói chuyện với hàng xóm của mình và thuyết phục họ tái chế. Các so sánh đã được gửi, tài liệu quảng cáo thúc đẩy tái chế. Người ta phát hiện ra rằng những người hàng xóm được các nhà lãnh đạo khối của họ liên hệ bằng cá nhân tái chế dụng hơn nhóm mà không có liên hệ cá nhân. Nhiều trường đã tạo ra các câu lạc bộ nhận thức về tái chế để giúp sinh viên trẻ có cái nhìn sâu sắc về việc tái chế. Các trường này tin rằng các câu lạc bộ thực sự khuyến khích sinh viên không chỉ tái chế ở trường mà còn ở nhà nữa.

Xem thêm
 Tái chế chất dẻo
 Phế liệu

Chú thích

Liên kết ngoài

Khái niệm quản lý chất thải
Công nghệ xử lý chất thải
Nước và chính trị
Môi trường và xã hội
Biến đổi năng lượng


title: Đại học York

text:
Đại học York () là một trường đại học công ở Toronto, Ontario, Canada. Đây là trường đại lọc lớn thứ ba của Canada.

Đại học York có khoảng 54.000 sinh viên, 7.000 nhân viên, và 260.000 cựu sinh viên trên toàn cầu. Trường có 11 khoa và 28 trung tâm nghiên cứu.

Chú thích

Liên kết ngoài

 York University Official YouTube Channel

Trường Đại học ở Toronto
Cơ sở giáo dục thành lập năm 1959


title: The Coffee Bean & Tea Leaf

text:
The Coffee Bean & Tea Leaf (đôi khi tên được rút ngắn chỉ đơn giản là "The Coffee Bean" hoặc "Coffee Bean") là một chuỗi cà phê Mỹ, sở hữu và điều hành bởi International Coffee & Tea LLC có trụ sở chính ở Los Angeles, California. Khai trương cửa hàng đầu tiên vào tháng 9 năm 1963. Chuỗi này hiện có hơn 900 cửa hàng tại 25 quốc gia. Tại Hoa Kỳ, The Coffee Bean & Tea Leaf đã có cửa hàng tại ở San Francisco, Phoenix, Las Vegas, Honolulu, Texas, Alabama, Miami, Detroit, Thành phố New York, Twin Cities và Washington D.C.. Phần lớn các cửa hàng nằm ở miền Nam California, bao gồm Los Angeles, San Diego, Santa Barbara và Ventura. Nhiều địa điểm ngoài tiểu bang California là nhượng quyền thương mại, chẳng hạn như Hawaii. Singapore Sunny and Victor Sassoon đã mở các cửa hàng trên khắp Đông Nam Á và nhiều nơi khác trên thế giới kể từ khi mua công ty trong năm 1998.
Ở ngoài Hoa Kỳ, hãng này có các cửa hàng tại Brunei, Campuchia, Trung Quốc, Ai Cập, Đức, Ấn Độ, Indonesia, Israel, Hàn Quốc, Kuwait, Lebanon, Malaysia, Mexico, Mông Cổ, Philippines, Qatar, Saudi Arabia, Singapore, Sri Lanka, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, UAE, Việt Nam Bahrain và chi nhánh mới mở ở Amman, Jordan.

Lịch sử
The Coffee Bean & Tea Leaf thành lập vào tháng 9 năm 1963 Họ đã khai trương cửa hàng đầu tiên ở quận của Los Angeles Brentwood. Cửa hàng ban đầu hiện đã đóng cửa. Herbert B. Hyman, ông chủ của thương hiệu này trở thành một trong những chuyên gia đầu tiên của dòng cà phê cao cấp tại tiểu bang California. Hơn 40 năm sau, Herbert B. Hyman góp công đưa The Coffee Bean & Tea Leaf vươn lên vị trí một trong những Công ty tư nhân lớn nhất trên thế giới.

Tham khảo

Nhà hàng Kosher


title: Cầu cạn xoắn ốc Brusio

text:
Cầu cạn xoắn ốc Brusio là một cầu cạn đường sắt khánh thành ngày 1 tháng 7 năm 1908, có 9 cổng vòm ở trên có một tuyến đường ray khổ 1 m. Công trình này là một cấu trúc chính của tuyến đường sắt Bernina được UNESCO đưa vào danh mục di sản thế giới, tọa lạc gần Brusio, trong bang Graubünden, Thụy Sĩ, và được xây dựng để hạn chế độ dốc của đường sắt tại địa điểm đó.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Webcam overlooking Brusio spiral viaduct

Di sản thế giới tại Thụy Sĩ
Brusio
Cầu cạn tại Thụy Sĩ
Brusio
Khởi đầu năm 1908


title: Khâu Thành Đồng

text:
Khâu Thành Đồng (tên tiếng Anh: Shing-Tung Yau, chữ Hán: 丘成桐, sinh ngày 4 tháng 4 năm 1949), là một nhà toán học Hoa Kỳ gốc Hoa, giữ ghế giáo sư William Caspar Graustein tại đại học Havard từ năm 1987 cho đến năm 2022. Tháng 4 năm 2022, ông tuyến bố rời bỏ vị trí giáo sư toán học tại Đại học Harvard để về công tác tại Đại học Thanh Hoa để xây dựng nền toán học mạnh hơn nữa tại Trung Quốc.

Ông sinh ra ở Sán Đầu, Trung Quốc, sau đó chuyển đến Hồng Kông và đến Hoa Kỳ vào năm 1969. Ông nhận huy chương Fields năm 1982 cho đóng góp của ông về phương trình đạo hàm riêng, giả thuyết Jacobi, định lý năng lượng dương và phương trình Monge-Ampère. Ông được công nhận là một trong những chuyên gia hàng đầu và có đóng góp quan trọng cho sự phát triển của hình học vi phân và giải tích hình học hiện đại.

Nghiên cứu của ông có ảnh hưởng tới rất nhiều ngành khác nhau của toán học và vật lý lý thuyết như hình học vi phân, phương trình đạo hàm riêng, hình học lồi, hình học đại số, đối xứng gương, thuyết tương đối rộng và lý thuyết dây.

Tiểu sử
Khâu sinh ra ở Sán Đầu, Quảng Đông, Trung quốc. Tổ tiên của ông là người Khách Gia ở Tiêu Lĩnh. Ông có bảy anh chị em, trong số đó có Stephen Shing-Toung Yau (Khâu Thành Đống), cũng là một nhà toán học, nghiên cứu chủ yếu về hình học đại số. Khi Khâu vừa được vài tháng tuổi thì gia đình ông chuyển đến Hồng Kông.

Cha của ông là Khâu Trấn Anh, một giáo sư triết học Trung Hoa yêu nước. Dưới sự ảnh hưởng của cha mình, Khâu có một nền tảng kiến thức rộng lớn về văn học và lịch sử Trung Quốc, điều này được nêu rõ trong tiểu sử của ông, khi ông có thể viết thư pháp và làm thơ. Mẹ ông là Yeuk Lam Leung, quê ở My Huyện.

Gia đình có ảnh hưởng rất lớn đến con đường sau này của Khâu, khi ông coi cha mình như một hình mẫu để phát triển bản thân. Ông từng phát biểu rằng: "Có một sự thật rằng, tôi có thể hiểu rõ hơn những cuộc đối thoại với cha mình sau khi học hình học" (nguyên văn: "In fact, I felt I could understand my father's conversations better after I learned geometry").

Sau khi tốt nghiệp từ trường phổ thông Bội Chính, ông tiếp tục theo học toán học tại Đại học Trung văn Hương Cảng từ năm 1966 đến 1969. Ông tới đại học California, Berkeley vào mùa thu năm 1969, nơi ông nhận bằng Ph.D về toán học trong hai năm, dưới sự hướng dẫn của nhà toán học lừng danh, người được coi là cha đẻ của hình học vi phân hiện đại: Shiing-Shen Chern (Trần Tỉnh Thân). Có một sự thật thú vị là những gì Khâu viết trong luận án của mình được ông tìm ra trước khi xin làm Ph.D với Trần (việc này được nói rõ trong hồi kí của ông). Khâu dành một năm tại viện nghiên cứu cao cấp Princeton trước khi gia nhập đại học Stony Brook vào năm 1972 với cương vị trợ lý giáo sư. Năm 1974, ông trở thành phó giáo sư tại đại học Stanford.

Năm 1978, ông trở thành người không quốc tịch sau biến cố chính trị xảy ra ở Hồng Kông. Khi ông nhận huy chương Fields năm 1982, ông đã nói rằng:"Tôi rất tự hào khi nói rằng khi tôi nhận được huy chương Fields, tôi không có hộ chiếu của bất kỳ quốc gia nào và tôi muốn mình được công nhận là người Trung Quốc" (nguyên văn: I am proud to say that when I was awarded the Fields Medal in mathematics, I held no passport of any country and should certainly be considered Chinese). Cho tới năm 1990, ông mới có quyền công dân Hoa Kỳ.

Từ năm 1984 đến năm 1987, ông làm việc tại đại học California, San Diego. Từ năm 1987, ông làm việc tại đại học Harvard.

Đóng góp chính cho toán học
Khâu đã có những đóng góp mang tính cách mạng cho hình học vi phân và giải tích hình học hiện đại. William Thurston (huy chương Fields năm 1982) đã nói như sau về công trình của Khâu:

"Chúng ta hiếm khi có cơ hội được nhìn thấy cảnh tượng công việc của một nhà toán học có thể ảnh hưởng đến toàn bộ một lĩnh vực trong một thời gian ngắn. Trong lĩnh vực hình học ở thập niên vừa qua, một trong những ví dụ đáng kinh ngạc cho việc này chính là những đóng góp của Khâu Thành Đồng." (nguyên văn:"We have rarely had the opportunity to witness the spectacle of the work of one mathematician affecting, in a short span of years, the direction of whole areas of research. In the field of geometry, one of the most remarkable instances of such an occurrence during the last decade is given by the contributions of Shing-Tung Yau.")

Giả thuyết Calabi
Năm 1978, thông qua việc nghiên cứu phương trình Monge-Ampere phức (xem thêm ở [3]), Khâu đã giải quyết giả thuyết Calabi, được nêu ra bởi Eugenio Calabi vào năm 1954. Ông đã chứng minh được rằng metric Kahler-Einstein tồn tại trên bất kỳ đa tạp Kahler đóng nào có lớp Chern (Chern class) thứ nhất không âm. Phương pháp của Khâu là vận dụng một cách thích hợp những khám phá trước đó của Calabi, Jurgen Moser và Aleksei Pogorelov cho phương trình vi phân đạo hàm riêng elliptic tựa tuyến tính (quasilinear elliptic) và phương trình Monge-Ampere thực để giải quyết phương trình Monge-Ampere phức.

Định lý năng lượng dương

Định lý năng lượng dương, được chứng minh bởi Khâu và Richard Schoen - một học trò và là đồng nghiệp cộng tác của ông, được phát biểu theo ngôn ngữ vật lý như sau:

Trong thuyết tương đối tổng quát của Einstein, năng lượng tương đối của một hệ vật lý cô lập là không âm.

Tuy nhiên, nó lại là một vấn đề cụ thể trong hình học vi phân và giải tích hình học. Cách tiếp cận của Schoen và Yau dựa trên nghiên cứu của họ về đa tạp Riemann với độ cong vô hướng (scalar curvature) dương.

Nguyên lý cực đại Omori-Khâu (Omori-Yau)

Năm 1975, Khâu đã mở rộng một phần định lý của Hideki Omori, cho phép áp dụng nguyên lý cực đại vào các không gian không compact, các không gian mà trên đó giá trị lớn nhất chưa chắc tồn tại. Định lý có thể phát biểu như sau:

Cho  là một đa tạp Riemann trơn, đủ có độ cong Ricci bị chặn dưới. Xét u là một hàm khả vi liên tục cấp 2 trên  sao cho u bị chặn trên. Khi đó tồn tại một dãy  trên  sao cho:

Công thức của Omori yêu cầu giả thiết chặt hơn đó là độ cong mặt cắt (sectional curvature) của g bị chặn dưới bởi một hằng số, mặc dù nó cho ta một kết luận mạnh hơn, khi toán tử Laplace của có thể thay bằng Hessian.

Một áp dụng trực tiếp của nguyên lý cực đại Omori-Yau là một mở rộng của bổ đề Schwarz (một kết quả cổ điển trong giải tích phức) của Yau năm 1978.

Các bất đẳng thức Harnack vi phân

Trong bài báo của mình về nguyên lý cực đại Omori-Yau, áp dụng ban đầu là để thiết lập một đánh giá gradient cho một số phương trình đạo hàm riêng elliptic bậc hai.  Xét một đa tạp Riemann trơn, đủ  và một hàm  trên  thoả mãn một điều kiện nào đó liên kết  với  và . Yau đã sử dụng nguyên lý cực đại cho các khai triển có dạng:

để chỉ ra rằng  phải bị chặn dưới bởi một hằng số dương. Kết luận này cho ta một chặn trên cho cỡ của gradient của hàm .

Những đánh giá mới lạ này được gọi là các bất đẳng thức Harnack vi phân do ta có thể tích phân trên một đường bất kì trong  để xây dựng được các bất đẳng thức có dạng bất đẳng thức Harnack cổ điển (tham khảo thêm [4]), trực tiếp so sánh các giá trị của một nghiệm cho một phương trình vi phân tại hai điểm đầu vào khác nhau.

Một điểm đáng lưu ý là các bất đẳng thức Harnack vi phân xuất hiện trong chứng minh giả thuyết Hình học hoá Thurston của nhà toán học nga Grigori Perelman.

Định lý Donaldson-Uhlenbeck-Yau
...

Tham khảo
[1] The Shape of a life - Shing Tung Yau, Steve Nadis

[2] "Shing-Tung Yau, mathematician at UCSD awarded the Fields Medal." In "News Releases," Series Two of the University Communications Public Relations Materials. RSS 6020. Special Collections & Archives, UC San Diego

[3]  Phạm Hoàng Hiệp, Singularities of Plurisubharmonic Functions, 2016.

[4] Thomas Ransford, Potential theory in the complex plane, 1995

Liên kết ngoài
 Center of Mathematical Sciences at Zhejiang University: commentary by various mathematicians on Yau
 Discover Magazine Interview, June 2010 issue
 Interview  (11 pages long in Traditional Chinese)
 Yau's autobiographical account (mostly English, some Chinese)

 Plugging A Math Gap
 UC Irvine courting Yau with a $2.5 million professorship
 International Conference Celebrating Shing Tung Yau's Birthday 8/27/2008-9/1/2008 Harvard University

Liên kết ngoài
 Discover Magazine Interview, June 2010 issue
 Interview  (11 pages long in Traditional Chinese)
 Yau's autobiographical account  (mostly English, some Chinese)

 Banquet photos
 Yau's website, with information on his legal action and letter to The New Yorker
 Yau's Public Relations agent, Spector and Associates
 Richard S Hamilton' Letter to Yau Shing-Tung' Attorney on ngày 25 tháng 9 năm 2006
 Plugging A Math Gap
 UC Irvine courting Yau with a $2.5 million professorship
 International Conference Celebrating Shing Tung Yau's Birthday 8/27/2008-9/1/2008 Harvard University

Sinh năm 1949
Nhà toán học thế kỷ 20
Nhà toán học thế kỷ 21
Nhà toán học Mỹ
Người Khách Gia
Nhân vật còn sống
Giải thưởng MacArthur Fellows
Cựu sinh viên Đại học California tại Berkeley
Người đoạt Huy chương Fields
Nhà toán học Trung Quốc


title: PicoDragon

text:
PicoDragon là một vệ tinh nhân tạo siêu nhỏ, theo chuẩn 1U nhỏ nhất của chương trình

CubeSat, do Trung tâm Vệ tinh Quốc gia Việt Nam (VNSC) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) chế tạo và hoạt động trên không gian trong 3 tháng.

PicoDragon là sản phẩm của Việt Nam, với sự giúp đỡ của Nhật Bản, trong việc nghiên cứu và chế tạo vệ tinh nhân tạo. Mục tiêu của dự án hợp tác này là phát triển công nghệ vũ trụ nói chung và đào tạo nguồn nhân lực cho việc nghiên cứu chế tạo vệ tinh của Việt Nam, nói riêng. Đây là vệ tinh thử nghiệm đầu tiên của Việt Nam mà hoạt động thành công trên không gian. Trước đây Việt Nam đã có Vệ tinh nano F-1 của Đại học FPT nhưng không hoạt động thành công vì mất tín hiệu ngay khi được thả.

Mô tả
PicoDragon có kích thước 10 x 10 x 11,35 cm, khối lượng 1 kg (Cubesat 1U). Trọng lượng chính là từ một máy chụp ảnh.. Việc phát triển và chế tạo do các nhân viên của Trung tâm Vệ tinh Quốc gia Việt Nam thực hiện, còn quá trình kiểm tra rung động, nhiệt và một số thử nghiệm khác được tiến hành tại Nhật Bản. Nhiệm vụ của vệ tinh là chụp ảnh Trái Đất, đo đạc một số thông số vệ tinh và môi trường vũ trụ bởi các cảm biến gắn trên vệ tinh và thử nghiệm thông tin liên lạc với mặt đất.

Hành trình

Lúc 2 giờ 48 phút (giờ UTC+7) ngày 4 tháng 8 năm 2013, PicoDragon cùng với các vệ tinh Ardusat-1, Ardusat-X, TechEdSat-3 của Hoa Kỳ và người máy Kirobo của Nhật Bản được phóng lên vũ trụ từ bãi phóng Tanegashima bằng tên lửa Kounotori của Nhật. Trước khi chính thức phóng ra không gian để hoạt động, PicoDragon được giữ lại trạm không gian ISS để kiểm tra.

Vào ngày 19/11/2013 (giờ Việt Nam), PicoDragon được đẩy ra từ Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) đưa vào quỹ đạo. Chỉ 4 giờ sau, những tín hiệu đầu tiên đã được thu nhận thành công bởi các trạm mặt đất tại Nhật Bản. Tiếp sau đó, Trạm mặt đất đặt tại VNSC cũng đã nhận được tín hiệu từ PicoDragon. Trước đó, ngày 04/08, vệ tinh PicoDragon đã được phóng thành công lên Trạm ISS qua tàu vận chuyển HTV4 của Nhật Bản. Sau hơn ba tháng hoạt động trên quỹ đạo, PicoDragon - vệ tinh siêu nhỏ đầu tiên của Việt Nam đã hoàn thành nhiệm vụ và bốc cháy khi đi vào bầu khí quyển như dự định.

Nhiệm vụ
Hoạt động của PicoDragon đã được cho là tương đối ổn định và trong 3 tháng làm việc, nó đã phát tín hiệu quảng bá là "PicoDragon Việt Nam" đến các trạm thu sóng trên mặt đất.

Theo tiến sĩ Phạm Anh Tuấn, giám đốc của VNSC, sau dự án PicoDragon, Việt Nam dự tính sẽ chế tạo các vệ tinh cỡ lớn hơn (10 kg vào năm 2015 và 50 kg vào năm 2017) và đến năm 2020 sẽ phóng vệ tinh quan sát trái đất nặng 500 kg.

Thông số kỹ thuật
Nguồn:

Kích thước: 100 x 100 x 113,5 mm
Khối lượng: 0,983 kg
Thời gian hoạt động dự kiến: 3 tháng
Quỹ đạo:
Độ cao ban đầu: 410 km
Góc nghiêng: 51,6 độ
Cảm biến:
Máy chụp ảnh CMOS (640 x 480 dpi) để thu hình ảnh Trái Đất
Cảm biến góc quay 3 trục (quay hướng lên-xuống, quay đổi hướng trái-phải, quay nghiêng thân sang trái-phải)
Liên lạc bằng sóng vô tuyến:
Đài phát sóng liên tục 100 mW tần số 437.250 MHz
Liên kết xuống viễn trắc (telemetry downlink) 1k2 bps AFSK 800 mW AX.25 tần số 437.365 MHz
Liên kết lên (uplink) sóng tần số rất cao dùng cho việc điểu khiển

Xem thêm
 Vệ tinh nano F-1
 CubeSat

Chú thích

Liên kết ngoài
 PicoDragon - Trung tâm Vệ tinh Quốc gia

CubeSat
Vệ tinh Việt Nam
Vệ tinh nhỏ
Việt Nam năm 2013


title: Kimura Subaru

text:
sinh vào ngày 29 tháng 6 năm 1990 tại Leipzig, Đức là một diễn viên lồng tiếng mang hai dòng máu Nhật-Đức. Anh được biết tới là người lồng tiếng cho nhân vật Jaian trong anime Doraemon từ năm 2005 đến nay.

Vai lồng tiếng

Phim truyền hình
 Kamen Rider Revice (2021) - Lồng tiếng cho Vice

 Doubutsu Sentai Zyuohger (2016) - Bowlingam (tập 19–20)

 Uchuu Sentai Kyuranger (2017) - Người dẫn chuyện, giọng thiết bị Seiza Blaster, giọng Ragio (tập 11–12), Dark Blaster (tập 26, 28, 31)

 Mashin Sentai Kiramager (2020) - Lồng tiếng cho Boom Jamen (tập 25–26)

Kịch truyền hình
Tanken bakumon - Người dẫn chuyện (2012)

Anime
2005
Doraemon - Jaian (Goda Takeshi)
2011
Mawaru Penguindrum - Kanba Takakura - Chim cánh cụt 1
2012
Kuroko no Basuke - Papa Mbai Siki
Code:Breaker - Heike Masaomi
2013
Gundam Build Fighters - Alan Adams (2013)
2014
The Kindaichi Case Files R, Kujiraki Daisuke
Psycho-Pass 2 - Ogino
Ping Pong: The Animation, Sakuma Manabu
Black Bullet- Yasuwaki Takuto

2015

 Assassination Classroom - Terasaka Ryōma
 Dance with Devils - Nanashiro Mage

2016

 Sekkō Boys, Sandajima Jiro, Agrippa, Dionysos
 Bubuki Buranki, Arabashiri Sōya
 Assassination Classroom 2nd Season, Terasaka Ryōma
 Kagewani -II-, Honma Jōji
 91 Days, Strega Galassia
 Haikyū!! Karasuno High School vs Shiratorizawa Academy, Tendō Satori
 Mobile Suit Gundam: Iron-Blooded Orphans, Dayne Uhai
 March Comes in like a Lion, Matsumoto Issa

2017

Yu-Gi-Oh! VRAINS: Kusanagi Shōichi
Puri Puri Chiichan!!: Chiteko (tập 24)
Altair: A Record of Battles, Kurt
Boruto – Naruto hậu sinh khả úy: Kū

2018

Zombie Land Saga: Rapper A
Devilman Crybaby: Gabi
Zoids Wild: Gyoza

2019

JoJo's Bizarre Adventure: Golden Wind, Pesci
RobiHachi: Allo
Midnight Occult Civil Servants: Gongen Kiyo
ACTORS: Songs Connection, Marume Chiguma
Carole & Tuesday, Ezekiel
Case File nº221: Kabukicho, Masaya

2020
Hypnosis Mic: Division Rap Battle: Rhyme Anima, Yamada Ichiro
Jujutsu Kaisen: Todou Aoi
Ikebukuro West Gate Park: Hiroto
Akudama Drive: Hoodlum

2021

2.43: Seiin High School Boys Volleyball Team: Okuma Yusuke
Beastars Season 2: Free
Dragon Quest -Dai no Daibōken-: Galdandy
The World Ends With You: The Animation: Daisukenojo Bito
Tokyo Revengers: Hayashida Haruki
Re-main: Jōjima Jō
One Piece: Buggy (hồi nhỏ)

Anime điện ảnh
Doraemon: Chú khủng long của Nobita 2006 - Jaian (Goda Takeshi) (2006)
Furusato Japan - Abe Gonji (2007)
Doraemon: Tân Nobita và chuyến phiêu lưu vào xứ quỷ - Jaian (Goda Takeshi) (2007)
Doraemon: Nobita và người khổng lồ xanh - Jaian (Goda Takeshi) (2008)
Doraemon: Tân Nobita và lịch sử khai phá vũ trụ - Jaian (Goda Takeshi) (2009)
Doraemon: Nobita và cuộc đại thủy chiến ở xứ sở người cá - Jaian (Goda Takeshi) (2010)
Doraemon: Tân Nobita và binh đoàn người sắt - Đôi cánh Thiên thần - Jaian (Goda Takeshi) (2011)
Doraemon: Nobita và hòn đảo diệu kì - Hành trình muông thú - Jaian (Goda Takeshi) (2012)
Doraemon: Nobita và viện bảo tàng bảo bối - Jaian (Goda Takeshi) (2013)
Doraemon: Tân Nobita thám hiểm vùng đất mới - Peko và 5 nhà thám hiểm - Jaian (Goda Takeshi) (2014)

Video Games
Kingdom Hearts 3D: Dream Drop Distance - Bitou Daisukenojou (2012)
Subarashiki Kono Sekai - Bitou Daisukenojou (2007)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Blog chính thức

Nam diễn viên lồng tiếng Nhật Bản
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1990


title: Lửa thánh Elmo

text:
Ngọn lửa của Thánh Elmo (cũng gọi là ánh sáng thánh Elmo) là một hiện tượng thời tiết. Trong đó plasma phát sáng được tạo ra bởi một sự phóng điện từ một vật sắc nhọn hoặc trong một điện trường mạnh (chẳng hạn như chúng tạo ra bởi bão hoặc tạo ra bởi một núi lửa phun trào).

Ngọn lửa thánh Elmo được đặt theo tên thánh Erasmus of Formiae (còn gọi là thánh Elmo, một trong hai tên Tiếng Ý cho thánh Erasmus, người còn lại là thánh Erasmo), vị thánh bảo trợ của thủy thủ. Hiện tượng đôi khi xuất hiện trên các tàu trên biển trong cơn dông và được coi bởi các thủy thủ với nỗi sợ hãi tôn giáo để đặt tên cho nó. Bởi vì nó là một dấu hiệu của điện trong không khí, có thể gây trở ngại cho việc đọc la bàn, một số thủy thủ có thể đã coi nó như là một điềm báo xui xẻo và thời tiết mưa bão. Tài liệu tham khảo từ các thủy thủ khác có thể cho thấy thực sự họ đã coi ngọn lửa thánh Elmo như là một điềm tốt (như trong một dấu hiệu của sự hiện diện của các vị thánh bảo trợ của họ).

Đặc tính

Về mặt vật lý, lửa Thánh Elmo là một rực rỡ màu xanh hoặc tím ánh sáng, xuất hiện như lửa trong một số trường hợp, cấu trúc mạnh chỉ như thu lôi, cột buồm, chóp và ống khói, và cánh máy bay. Lửa Thánh Elmo cũng có thể xuất hiện trên lá, cỏ, và ngay cả ở phần đỉnh của sừng gia súc. Thường kèm theo ánh sáng là một âm thanh ù. Nó đôi khi bị nhầm lẫn với sét hòn.

Năm 1751, Benjamin Franklin đưa ra giả thuyết rằng một thu lôi sắt sẽ sáng lên ở đầu trong một cơn bão sét, tương tự như lửa của Thánh Elmo.

Hình thành

Nguyên nhân
Lửa Thánh Elmo là một dạng vật chất được gọi là plasma, mà cũng được sản xuất trong các ngôi sao, nhiệt độ cao ngọn lửa, và tia sét. Các điện trường xung quanh đối tượng được đề cập gây ra sự ion hóa của các phân tử không khí, tạo ra một ánh sáng yếu ớt dễ dàng nhìn thấy trong điều kiện ánh sáng yếu. Khoảng 1.000 volt mỗi cm gây ra lửa Thánh Elmo của, số phụ thuộc nhiều vào hình dạng của đối tượng. Điểm mạnh giảm điện áp yêu cầu bởi vì điện trường là tập trung hơn ở các vùng cao, do đó phóng điện cường độ cao hơn tại các đầu của các vật nhọn.

Quan hệ với chất khí nitơ
Điều kiện có thể tạo ra Lửa thánh Elmo của có mặt trong giông bão, khi chênh lệch điện áp cao có mặt giữa đám mây và mặt đất bên dưới. Phân tử không khí phát sáng do sự ảnh hưởng của điện áp như vậy, sản xuất Lửa của Thánh Elmo.

Các nitơ và oxy trong không khí của Trái Đất gây lửa Thánh Elmo để phát sáng với ánh sáng màu xanh hoặc tím, điều này cũng tương tự như cơ chế gây ra đèn neon phát sáng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 St. Elmo's fire photographed on the flight deck of an airliner

Hiện tượng điện
Tĩnh điện học
Sự kiện thời tiết
Nguồn ánh sáng


title: Dương Âm

text:
Dương Âm có thể là một trong những nhân vật sau trong lịch sử Trung Quốc:
 Tướng Dương Âm của quân khởi nghĩa Xích Mi đầu thế kỷ 1
 Đại thần Dương Âm nhà Bắc Tề cuối thế kỷ 6


title: Aoki Kazuyo

text:
sinh ngày 27 tháng 8 năm 1947 tại Tokyo, Nhật Bản là một nữ Diễn viên lồng tiếng và cũng là một nhân viên quản trị kinh doanh tài năng Kiraboshi.

Sự nghiệp điện ảnh

Truyền hình
Huckleberry Finn trong Những cuộc phiêu lưu của Tom Sawyer (Phiên bản tiếng Nhật)
Jean trong Story of the Alps: My Annette
Susan trong phiên bản anime của Himitsu no Hanazono
Charlie trong Akage no Ann
Tomiko Ohta trong Ashita e Free Kick
Mẹ của Jaian trong Doraemon
Mẹ của Jaian; Jaiko trong Doraemon (1979)
Jimsy trong Future Boy Conan
Mẹ của Jabao in Magical Taruruuto-kun
Hanae Ichinose trong Mezon Ikkoku
Anma trong Mobile Suit Gundam ZZ
Robert trong Onegai! Samia Don
Hisu ("Nanny" phiên bản tiếng Anh) trong Voltron
Jack Pumpkinhead trong Ozu no Mahōtsukai

Phim
Jaiko trong Doraemon: Cố lên Jaian
Con gấu trúc trong Doraemon: Nobita và chuyến phiêu lưu ở thành phố dây cót
Jimsy trong Mirai Shōnen Conan Tokubetsu Hen-Kyodaiki Gigant no Fukkatsu
Oni Commander trong Urusei Yatsura: Only You

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1947
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên lồng tiếng Nhật Bản
Người đến từ Tokyo
Người Tokyo


title: San Agustín, Huila

text:
San Agustín () là một đô thị và thị trấn nhỏ ở miền nam Colombia, trong khu vực hành chính Huila. Thị trấn nằm cách Neiva, là thủ phủ của Huila khoảng 227 km với dân số khoảng 30.000 người. Ngôi làng ban đầu được thành lập năm 1752 bởi Alejo Astudillo nhưng cuộc tấn công bởi những người dân bản địa bị làm cho nó bị phá hủy. Làng mới được thành lập vào năm 1790 bởi Lucas de Herazo và Mendigaña.

Khu vực này có khí hậu ôn hòa với nhiệt độ trung bình quanh năm là 18 °C. Nơi đây rất nổi tiếng nhờ những địa điểm khảo cổ thời tiền Colombo thuộc nền văn hóa San Agustín cổ đại. Giờ đây nó được gọi là Công viên khảo cổ San Agustín, nơi tạo ra doanh thu đáng kể cho nền kinh tế của thị trấn nhờ vào hoạt động du lịch. Năm 1995, UNESCO đã công nhận địa điểm này là một Di sản thế giới.

Xem thêm
 Văn hóa San Agustín
 Công viên khảo cổ San Agustín

Tham khảo

Liên kết ngoài

Unesco's website on San Agustin

Di sản thế giới tại Colombia
Địa điểm khảo cổ Colombia
Công viên khảo cổ


title: Marco Materazzi

text:
Marco Materazzi  (; sinh ngày 19 tháng 8 năm 1973) là một cựu cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá chuyên nghiệp người Ý.

Trong giai đoạn đầu sự nghiệp, Materazzi thi đấu cho nhiều câu lạc bộ ở Serie B và Serie C và cho Everton F.C. ở Ngoại hạng Anh. Năm 2001 Materazzi chuyển từ Perugia sang Inter Milan với giá 10 triệu euro. Cũng trong năm này anh có trận đầu tiên khoác áo đội tuyển Ý, tổng cộng Materazzi thi đấu 42 trận cho đội tuyển quốc gia, ghi 2 bàn (đều ở World Cup 2006), dự 2 vòng chung kết World Cup (2002,2006) và 2 vòng chung kết Euro (2004, 2008) trước khi từ giã đội tuyển năm 2008. Materazzi là người ghi bàn gỡ hoà 1-1 cho Italia trước đội tuyển Pháp trong trận chung kết World Cup 2006 và sau đó sút thành công cú đá penalty trong lượt sút thứ 2, qua đó giúp Italia dành thắng lợi 5-3 trong lượt đấu luân lưu và lên ngôi vô địch thế giới lần thứ 4.

Với chiều cao và khả năng không chiến tốt, Materazzi không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ phòng ngự mà còn đặc biệt nguy hiểm trong những pha tham gia tấn công, điển hình là 2 bàn thắng bằng đầu anh ghi cho đội tuyển Ý ở World Cup 2006 (1 trong trận cuối vòng bảng gặp Cộng hoà Séc và một trong trận chung kết) và 12 bàn thắng trong màu áo Perugia ở Serie A mùa giải 2000-2001. Trong màu áo Inter Milan, Materazzi đã dành rất nhiều danh hiệu lớn nhỏ bao gồm 5 chức vô địch Serie A liên tiếp (2006-2010), 1 Champions League (2010), 1 chức (vô địch thế giới các câu lạc bộ), 4 Coppa Italia và 4 Siêu cúp Italia. Materazzi nổi tiếng với lối đá rắn và phong cách thi đấu quyết liệt, khiến anh nhận tới hơn 60 thẻ vàng và 25 thẻ đỏ trong sự nghiệp. Tháng 12 năm 2013, website bóng đá El Gol Digital của Tây Ban Nha xếp Materazzi thứ 9 trong danh sách những cầu thủ chơi xấu nhất mọi thời đại.

Materazzi giải nghệ năm 2011, đỉnh cao trong sự nghiệp thi đấu của anh là chức vô địch thế giới năm 2006 và cú ăn 3 cùng Inter Milan năm 2010. Materazzi còn được nhớ đến là người đã khiêu khích và khiến Zinédine Zidane thực hiện cú húc đầu nổi tiếng dẫn tới thẻ đỏ dành cho Zidane trong trận chung kết World Cup 2006.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Inter Milan
 Football Database

Sinh năm 1973
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Ý
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ bóng đá Inter Milan
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ bóng đá Everton F.C.
Người Lecce
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2002
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Ý
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2006
Cầu thủ bóng đá A.C. Perugia Calcio
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Huấn luyện viên bóng đá Ý


title: Hồ hoàng hậu (Bắc Tề Vũ Thành Đế)

text:
Hồ hoàng hậu (chữ Hán: 胡皇后), là hoàng hậu của Bắc Tề Vũ Thành Đế trong lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử
Bắc Tề thư và Bắc sử không ghi rõ tên thật của Hồ hoàng hậu, chỉ cho biết nguyên quán của bà ở quận An Định, tỉnh Cam Túc . Cha bà là Hồ Diên Chi (胡延之), mẹ là Lư thị, quê ở quận Phạm Dương. Lúc Lư thị có mang, có người đạo sĩ đến cầm theo một chiếc hồ lô, tặng bà và bảo ở phía trong đó có mặt trăng. Sau đó Lư thị sinh ra bà.

Những năm đầu tiên thời Văn Tuyên Đế nhà Bắc Tề, Hồ thị được gả cho Trường Quảng quận vương Bắc Tề là Cao Đam (hay Cao Trạm), em của Tề đế và trở thành Trường Quảng vương phi. Năm 556, bà sinh ra vương tử Cao Vĩ, tức Hậu Chủ nhà Bắc Tề sau này và sau đó sinh ra người con trai thứ hai là Cao Nghiễm.

Hoàng hậu và Thái thượng hoàng hậu
Năm 561, Cao Đam được lên ngôi hoàng đế, tức Bắc Tề Vũ Thành Đế, Hồ thị được lập làm hoàng hậu. Trong thời gian làm hoàng hậu, bà có mối quan hệ bất chính với đại thần trong triều là Hòa Sĩ Khai, người vốn được Vũ Thành tin tưởng nhất trong triều. Hòa Sĩ Khai được tự do ra vào hoàng cung.

Năm 565, do có các dấu hiệu chiêm tinh cho thấy rằng ngôi vị hoàng đế cần phải thay đổi, và cũng do muốn lấy lòng Hồ hoàng hậu và Cao Vĩ, các sủng thần của Vũ Thành Đế là Hòa Sĩ Khai (和士開) và Tổ Thỉnh (祖珽) đã đề xuất Vũ Thành Đế nên tránh điềm xấu này bằng cách truyền ngôi cho Cao Vĩ. Vũ Thành Đế chấp thuận, và Cao Vĩ đã trở thành hoàng đế khi mới được tám tuổi, tức Bắc Tề Hậu Chủ. Tuy nhiên, Vũ Thành Đế trở thành Thái thượng hoàng và vẫn nắm quyền lực thực tế. Hồ thị trở thành Thái thượng hoàng hậu.

Vào mùa xuân năm 568, Vũ Thành Đế lâm bệnh nặng, và một viên quan tên Từ Chi Tài (徐之才), một y sinh được đào tạo, đã chữa cho ông khỏe lại. Tuy nhiên, sau khi Thái thượng hoàng phục hồi, Hòa Sĩ Khai đã đưa Từ Chi Tài đi làm thứ sử ở Duyện Châu (兗州). Sang mùa đông năm 568, Thái thượng hoàng lại đổ bệnh và ông cho triệu Từ Chi Tài đến chữa trị. Tuy nhiên, trước khi Từ Chi Tài có thể đến nơi, Thái thượng hoàng đã qua đời.

Hoàng thái hậu
Năm 569, Thái thượng hoàng Vũ Thành chết, thọ được 33 tuổi. Cao Vĩ sau đó chính thức tôn phong Hồ thị là Hoàng Thái hậu. Cùng năm đó, Triệu quận vương Cao Duệ dẫn đầu quần thần tố cáo Hòa Sĩ Khai có tư tình với Hồ thái hậu, đề nghị biếm truất khỏi triều. Hòa Sĩ Khai lại đến cầu xin Hồ thái hậu. Trước sức ép của bà, Cao Vĩ đành phải nhượng bộ, sau đó Hồ thái hậu hạ lệnh giết Cao Duệ, đồng thời đuổi Lâu Định Viễn và Cao Văn Diêu ra khỏi triều đình. Từ khi Vũ Thành chết rồi, Hồ thái hậu và Hòa Sĩ Khai không còn nể sợ gì nữa, thỏa sức làm nhiều việc trái phép.

Vào năm 571, con trai thứ hai của Hồ thái hậu là Cao Nghiễm, khi này có tước Lang Da vương, tức giận trước việc Hòa Sĩ Khai nắm giữ quyền lực nên đã giết chết người này, và thậm chí còn huy động quân của mình để nhằm đoạt lấy quyền lực và giết chết Lục Lệnh Huyên và Mục Đề Bà. Mặc dù tán thành việc Cao Nghiễm giết chết Hòa Sĩ Khai, song Hộc Luật Quang vẫn trung thành với hoàng đế và lệnh cho quân của Cao Nghiễm giải tán. Hộc Luật Quang đã bắt giữ Cao Nghiễm và đưa ông ta vào cung. Theo đề xuất của Hộc Luật Quang, ban đầu Cao Vĩ đã tha cho hoàng đệ, song đến mùa đông năm 571 ông đã phái Lưu Đào Chi đi giết Cao Nghiễm, bốn người con trai của Cao Nghiễm được sinh ra sau đó cũng bị giết.

Từ khi Hòa Sĩ Khai chết, Hồ thái hậu thường đi đến nhiều chùa chiền và bắt gặp một nhà sư có dung mạo đẹp là Đàm Hiến (曇獻), bèn tư thông với nhau. Sau đó bà đem Đàm Hiến về cung, lại ban cho nhiều đồ quý mà Vũ Thành Đế từng sử dụng lúc còn sống. Tất cả người trong cung đều biết chuyện, duy có Cao Vĩ chưa hay gì cả. Một lần Cao Vĩ đến cung thỉnh an bà, thấy hai ni cô có dung mạo đẹp, định nạp làm thiếp, sau đó bất ngờ phát hiện ra hai người đó là đàn ông. Sự việc dâm loạn của Thái hậu bị phát giác, bà bị Cao Vĩ giam lỏng ở Bắc cung, tất cả người tình đều bị giết. Tuy nhiên không lâu sau, bà được đón về. Mùa xuân năm 572, để an ủi mẫu thân, ông đã truy thụy cho Cao Nghiễm là "Sở Cung Ai Đế" và tôn phong Lý vương phi là "Sở Đế hoàng hậu". Tổ Thỉnh và Lục Lệnh Huyên đã cố gắng để Lục thị có thể trở thành hoàng thái hậu, song Cao Vĩ đã không chấp thuận.

Để làm vừa lòng hoàng nhi, Hồ thái hậu đã triệu con gái của anh trai ruột là Hồ Trường Nhân (胡長仁) vào cung và cho người này vận những loại y phục thượng đẳng. Cao Vĩ khi trông thấy Hồ thị đã say đắm và cưới bà làm thiếp. Sau khi Hộc Luật hoàng hậu bị phế truất năm 572, dưỡng mẫu Lục Lệnh Huyên muốn Mục Hoàng Hoa trở thành hoàng hậu, song Hồ thái hậu lại muốn cháu gái bà là Hồ thị trở thành hoàng hậu. Tuy nhiên, Hồ thái hậu cho rằng mình không đủ khả năng thuyết phục nhi tử, nên bà đã đem quà tặng cho Lục Lệnh Huyên. Lục Lệnh Huyên cũng nhận thấy Cao Vĩ sủng ái Hồ thị, vì thế đã cùng đề xuất với Tổ Thỉnh về việc lập Hồ thị làm hoàng hậu, Cao Vĩ đã chấp thuận điều này. Mùa thu năm 572, Hồ thị được lập thành hoàng hậu. Cao Vĩ hết sức sủng ái Hồ hoàng hậu, đến nỗi ông cho gắn ngọc trai bên ngoài y phục của bà, song những y phục này sau đó đã bị phá hủy trong một vụ hỏa hoạn. Tuy nhiên, sau đó ít lâu, do sủng ái Mục Hoàng Hoa, Cao Vĩ đồng ý với nhũ mẫu, và lập Mục thị làm "hữu hoàng hậu", còn Hồ hoàng hậu có tước hiệu là "tả hoàng hậu".

Khoảng tết năm 573, Lục Lệnh Huyên đã vu cáo với Hồ thái hậu rằng Hồ hoàng hậu đã phỉ báng phẩm hạnh của Hồ thái hậu, Hồ thái hậu tức giận nên đã không thẩm tra lại thông tin và lệnh trục xuất Hồ hoàng hậu ra khỏi cung, và sau đó bảo Cao Vĩ phế truất Hồ hoàng hậu.

Thái hoàng thái hậu
Năm 576, kình địch Bắc Chu tiến hành một cuộc tấn công lớn nhằm vào Bắc Tề. Tin tưởng vào lời của những nhà chiêm tinh về điềm báo rằng ngôi vị hoàng đế cần phải thay đổi, Cao Vĩ đã quyết định truyền ngôi lại cho Cao Hằng, và vào mùa xuân năm 577, vị hoàng thái tử nhỏ tuổi đã đăng cơ làm hoàng đế, Cao Vĩ vẫn nắm quyền lực trên thực tế và trở thành Thái thượng hoàng. Tôn phong Hồ thái hậu là Hồ thái hoàng thái hậu, trong khi Mục hoàng hậu trở thành Thái thượng hoàng hậu.

Mùa xuân năm 577, tấn công kinh đô Nghiệp Thành. Bắc Tề sụp đổ. Hoàng tộc Bắc Tề bị Bắc Chu bắt giữ và giải về Trường An.

Sau khi Bắc Tề kết thúc
Năm 577, Bắc Chu diệt Bắc Tề, thống nhất phương bắc. Cao Vĩ và toàn bộ hoàng tộc Bắc Tề bị bắt về Bắc Chu và bị giết tại Trường An. Hồ Thái hậu và Mục hoàng hậu của Cao Vĩ trốn được, vào đất Bắc Chu, xin vào thanh lâu làm kỹ nữ. Tin tức gây chấn động khắp Trường An, mọi người kéo đến thanh lâu xem tận mặt.

Tương truyền, trong những ngày ở thanh lâu, bà nói với con dâu rằng

 Vi hậu bất như vi xương cánh lạc thú

Khoảng giữa những năm Khai Hoàng đời Tùy Văn Đế (580-600), Hồ thị qua đời, không rõ bao nhiêu tuổi.

Xem thêm

 Bắc Tề Vũ Thành Đế
 Hòa Sĩ Khai
 Bắc Tề Hậu Chủ
 Mục Hoàng Hoa

Tham khảo

 Bắc Tề thư
 Bắc sử
 Tư trị thông giám

Chú thích

Hoàng hậu Bắc Tề
Hoàng thái hậu Bắc Tề
Năm sinh không rõ
Năm mất không rõ
Thế kỷ 6
Mất thập niên 580
T