title: Võ sĩ giác đấu (phim)

text:
Võ sĩ giác đấu (tựa tiếng Anh: Gladiator) là một bộ phim sử thi lịch sử của Mỹ phát hành năm 2000 của đạo diễn Ridley Scott, với sự tham gia của Russell Crowe, Joaquin Phoenix, Connie Nielsen, Ralf Möller, Oliver Reed (vai diễn trong bộ phim cuối cùng của ông), Djimon Hounsou, Derek Jacobi, John Shrapnel, và Richard Harris. Crowe vào vai nhân vật hư cấu và trung thành: Vị tướng La Mã Maximus Decimus Meridius, người bị phản bội khi con trai đầy tham vọng của hoàng đế Marcus Aurelius, Commodus, giết cha của mình và chiếm lấy ngai vàng. Để thoát khỏi số phận nô lệ, Maximus dần dần có được danh tiếng trong đấu trường và giết Commodus, trả thù cho cái chết của gia đình và hoàng đế của mình.

Phát hành tại Hoa Kỳ vào ngày 5 tháng 5 năm 2000, Gladiator là một phim thành công tại các phòng vé, nhận được đánh giá tích cực, và đã được ghi nhận có doanh thu cao trong thể loại phim sử thi lịch sử. Bộ phim được đề cử và giành được nhiều giải thưởng, đáng chú ý là 5 giải Oscar trong lễ trao giải Oscar lần thứ 73 bao gồm Phim hay nhất và Nam diễn viên xuất sắc nhất cho Crowe.

Nội dung
Vào năm 180 sau Công nguyên, tướng Maximus Decimus Meridius lãnh đạo quân đội La Mã đã có một chiến thắng quyết định, đánh đuổi bộ tộc man rợ người German ở Vindobona, kết thúc cuộc chiến lâu dài tại biên giới La Mã và được sự tín nhiệm của hoàng đế cao tuổi Marcus Aurelius. Mặc dù ông đã có một con trai nối dõi: Commodus, nhưng hoàng đế muốn giao Maximus quyền lãnh đạo tạm thời khi mình qua đời, mong muốn cuối cùng để trả lại quyền lực cho Viện nguyên lão. Khi cha của Commodus nói với ông về quyết định này, Commodus đã cay đắng vì cha mình ủng hộ Maximus hơn ông, sau đó Commodus đã giết cha của mình trong sự giận dữ và tuyên bố lên ngôi.

Maximus nhận ra sự thật về cái chết của Aurelius, nhưng bị phản bội bởi người bạn của mình, Chỉ huy đội Cận vệ Quintus, người miễn cưỡng chỉ thị quân lính dưới quyền thực hiện mệnh lệnh của Commodus giết Maximus và gia đình ông. Maximus đã giết những tên đồ tể để trốn thoát nhưng không thể cứu sống lại gia đình mình. Maximus được tìm thấy bất tỉnh sau khi an táng vợ và con trai của mình, bị dẫn đi trong đám nô lệ và trên đường đến Zucchabar, một thành phố thuộc La Mã ở Bắc Phi. Ở đó, ông được Antonius Proximo mua lại và trở thành võ sĩ thí mạng trong các đấu trường. Trong thời gian này, ông kết bạn với 2 đấu sĩ Juba, người Numidia và Hagen, người German. Juba cho Maximus có niềm tin rằng ông sẽ được gặp vợ và con mình một lần nữa.

Qua các trận đấu, Maximus đã chứng minh mình là một đấu sĩ hùng mạnh và liều lĩnh. Cuối cùng, ông đạt đến uy tín để đến Đấu trường La Mã, nơi nhóm của ông được giao đấu một trận khốc liệt nhất với kịch bản quân La Mã đấu với quân Carthage trong Trận Zama. Giấu danh tính của mình với một chiếc mũ giáp sắt che mặt, ông đã khéo léo dẫn đầu đội của mình để đánh bại một nhóm đối thủ được trang bị cung thủ và xe ngựa kéo. Đội của Maximus thắng trận đấu ác liệt không cân sức đã khiến khán giả trên trường đấu tán thưởng không ngừng, buộc phải tiết lộ danh tính của mình khi Commodus bước xuống trường đấu từ khán đài và đối diện với mình. Choáng váng khi biết đấu sĩ đó chính là Maximus, số đông trên đấu trường cũng tung hô để tha mạng cho Maximus, và Commodus, bị áp lực với sự đồng thuận của dân chúng, miễn cưỡng tha cho Maximus (tướng quân Maximus đã trốn thoát khi bị xử tội chống lại Hoàng đế mới lên ngôi). Ở trận đấu kế tiếp, Maximus sau chiến thắng đấu sĩ bất khả chiến bại Tigris xứ Gaul, cũng như giết con hổ vào đấu trường để tấn công Maximus dưới lệnh sắp đặt sẵn của Commodus, nhưng từ chối tuân theo lệnh của Commodus để kết liễu mạng sống của đấu sĩ bại trận. Kết quả, ông được đám đông tung hô là "Maximus nhân từ". Maximus ngày càng được lòng của dân chúng và Commodus càng bị dồn nén hơn nữa: không có thể giết chết Maximus bởi sự bất lợi tín nhiệm của mình với dân chúng La Mã.

Sau trận đấu, Maximus được người hầu cũ Cicero kể rằng quân đoàn của ông vẫn còn trung thành với ông. Maximus sau đó lên kế hoạch với Lucilla và Nguyên lão Gracchus để tái tham chiến với quân đội của mình và lật đổ Commodus bằng vũ trang. Tuy nhiên Commodus nghi ngờ chị gái của mình phản bội và khiến cô để lộ âm mưu bằng cách dùng lời đe dọa có ẩn ý chống lại sinh mạng con trai Lucius của cô. Trong khi Maximus chuẩn bị hành động, Commodus cho quân lính tấn công trại giam nô lệ của Proximo, giết chết Hagen và Proximo. Juba và những người còn lại bị bắt giữ. Khi đó, Maximus vừa ra khỏi bên ngoài thành, nơi ông bị phục kích sau thất bại khi định cứu Cicero bị treo cổ từ trên lưng ngựa.

Tuyệt vọng để tiêu diệt Maximus ra khỏi chính trường và chứng minh sự vĩ đại của mình, Commodus sắp xếp một cuộc đấu tay đôi với Maximus trong đấu trường. Trước trận đấu, Commodus đến gặp Maximus đang bị xiềng hai tay lên cao, trong lúc trao đổi về Hoàng đế quá cố, Commodus đã hạn chế sức mạnh của Maximus bằng cách dùng một tiểu đao đâm vào hông của ông để đạt được lợi thế trước khi bước vào đấu trường. Bị thương và phải chống trả trong trận đấu, nhưng Maximus đã chiếm ưu thế trong cuộc chiến với Commodus, trong khi Quintus không tuân theo lệnh của hoàng đế cho thanh kiếm của mình và ra lệnh cho binh sĩ của mình tra gươm vào vỏ. Commodus sau đó đã rút đoản đao dấu từ trong khuỷu tay tiếp tục tấn công, nhưng Maximus đã giữ và quay ngược mũi đao và đâm vào cổ họng của Commodus, giết chết ông ta.

Sau trận giao đấu với Commodus, Maximus cũng đã kiệt sức vì vết thương nặng, ông kịp thực hiện mong muốn của Marcus Aurelius, kêu gọi phục chức cho Gracchus tại Thượng viện và phóng thích những người nô lệ, Maximus chết trong vòng tay của Lucilla và cảnh ông đoàn tụ với gia đình của mình trong thế giới bên kia. Lucilla ra lệnh để tang cho Maximus. Thân thể Maximus được đưa ra khỏi đấu trường trong đó có Lucius, những người nô lệ, Gracchus, Quintus và binh lính của mình, và tất cả các đám đông trong đấu trường La Mã đứng lên khi vị tướng được mang đi. Cảnh sau đó, Juba chôn hai bức tượng gỗ nhỏ của vợ và con trai của Maximus và hẹn sau này sẽ gặp ông ở thế giới bên kia. Lúc đó, Juba đi ra khỏi đấu trường, với cảnh xuất hiện lần cuối cùng hoàng hôn thành phố nhìn từ bên trên đấu trường.

Các diễn viên
Russell Crowe vai Maximus Decimus Meridius: Ban đầu giữ vai trò tuớng quân đội quân La Mã, sau bị Commodus hãi hại, tàn sát gia đình, sau bị bắt làm nô lệ và là người chống lại Commodus. Ông đã được sự ủng hộ của Hoàng đế Marcus Aurelius, và tình yêu cùng sự ngưỡng mộ của Lucilla trong những sự kiện của bộ phim. Sau cái chết của gia đình mình, ông thề sẽ trả thù. Maximus là nhân vật hư cấu lấy ý tưởng từ các nhân vật trong lịch sử La Mã: Marcus Nonius Macrinus, Spartacus, Cincinnatus, và Maximus của Hispania. Lúc đầu Mel Gibson được chọn để nhận vai này, nhưng đã từ chối vì ông cảm thấy mình đã quá tuổi để nhập vai nhân vật đấu sĩ. Antonio Banderas và Hugh Jackman cũng được xem xét.
Joaquin Phoenix vai Commodus, con trai hư hỏng, vô đạo đức của Marcus Aurelius, ông giết cha mình khi biết rằng Maximus sẽ nắm quyền lực cao nhất trong sự tín nhiệm của hoàng đế cho đến khi một nền cộng hòa mới có thể được hình thành. Trước đó do Christopher Plummer thủ vai trong Sự sụp đổ của Đế chế La Mã, Jude Law cũng đã được xem xét cho vai diễn này.
Connie Nielsen vai Lucilla, là góa phụ, người yêu cũ Maximus và con gái lớn của Marcus Aurelius. Cô đã cố gắng để chống lại ham muốn thể xác của em trai Commodus trong khi bảo vệ con trai mình, Lucius.
Oliver Reed vai Antonius Proximo, một cựu đấu sĩ và huấn luyện viên, người mua lại Maximus ở Bắc Phi. Ông đã được Marcus Aurelius trả tự do, và là người cung cấp cho Maximus áo giáp của mình và đã tạo ra cơ hội tự do cho Maximus. Đây là bộ phim cuối cùng của Reed, ông đã qua đời trong lúc phim chưa hoàn tất.
Derek Jacobi vai Nguyên lão Gracchus: Một trong người không đồng tình với Commodus.
Djimon Hounsou vai Juba: Một người xứ Numidia, đã bị bắt làm nô lệ, ông là đồng minh thân cận nhất của Maximus.
David Schofield vai Nguyên lão Falco: một Nguyên lão đối lập với Gracchus. Ông giúp Commodus củng cố quyền lực của mình.
John Shrapnel vai Gaius, Một Nguyên lão thân cận với Gracchus.
Tomas Arana vai Quintus, Một cấp dưới của Maximus khi còn ở trận Vindobona. Chỉ huy đội Cận vệ của Commodus.
Ralf Möller vai Hagen: Một chiến binh người German và người huấn luyện đấu sĩ của Proximo, người sau này trở thành bạn của Maximus và Juba trong trận chiến của họ ở Rome.
Spencer Treat Clark vai Lucius Verus, con trai của Lucilla, được đặt tên sau của người cha Lucius Verus, là cháu trai của Marcus Aurelius.
David Hemmings vai Cassius: Người dẫn chương trình tại đấu trường La Mã.
Tommy Flanagan vai Cicero: người hầu trung thành của Maximus, người liên lạc cho Maximus. Ông đã được sử dụng để làm mồi dụ Maximus dính bẫy phục kích và cuối cùng bị giết.
Sven-Ole Thorsen vai Tigris xứ Gaul, đấu sĩ bất khả chiến bại của Rome, người được Maximus tha mạng tại trường đấu.
Richard Harris vai Marcus Aurelius: Hoàng đế La Mã, người bổ nhiệm Maximus, người coi Maximus như con ruột, với mục đích cuối cùng quay trở lại Rome để trả lại quyền lực cho Viện nguyên lão (tức là khôi phục nền Cộng hòa La Mã). Ông bị giết bởi con trai Commodus của mình trước khi nguyện vọng của ông trở thành hiện thực.
Omid Djalili vai một thương nhân nô lệ.
Giannina Facio vai vợ của Maximus.
Giorgio Cantarini vai con trai của Maximus.

Sản xuất

Các vấn đề của kịch bản
Gladiator dựa trên cốt truyện của David Franzoni, người đã viết bản thảo đầu tiên. Franzoni đã được hãng DreamWorks đề nghị một hợp đồng viết kịch bản và sản xuất dựa vào lợi thế công việc trước đây của mình, với người đại diện Steven Spielberg đạo diễn phim Amistad, người tạo nên danh tiếng của DreamWorks. Không phải là một nhà nghiên cứu sử, Franzoni lấy cảm hứng từ cuốn tiểu thuyết Those About to Die năm 1958 của Daniel P. Mannix, và ông quyết định phát triển nhân vật Commodus sau khi đọc cuốn Historia Augusta. Trong bản thảo đầu tiên của Franzoni, ngày 04 Tháng Tư năm 1998, ông biên kịch cho nhân vật chính của mình, một đấu sĩ giác đấu, dựa trên những tài liệu cổ Herodianus và Cassius Dio, Hoàng đế Commodus bị nhân vật chính xiết cổ đến chết.

Ridley Scott đã được đại diện nhà sản xuất Walter F. Parkes và Douglas Wick mời làm đạo diễn. Họ cho ông một bản sao của bức tranh Verso Pollice được Jean-Léon Gerome vẽ năm 1872. Scott đã bị thu hút về thể loại phim có các cảnh quay thời La Mã cổ đại. Tuy nhiên, Scott cảm thấy lời thoại của Franzoni đã quá sai sử và thuê John Logan viết lại kịch bản theo ý của mình. Logan đã thay đổi các tiểu tiết đầu tiên, và đã quyết định cho gia đình Maximus bị giết chết để tăng động lực trả thù cho nhân vật chính.

Trong hai tuần trước khi bấm máy, các diễn viên phàn nàn về vấn đề với kịch bản. William Nicholson đã được đưa đến Shepperton Studios để viết thêm cho nhân vật Maximus nhạy cảm hơn, phát triển thêm tình bạn của Maximus với Juba và thêm chủ đề về thế giới bên kia trong bộ phim, kể lại: "anh ấy không muốn xem bộ phim về một người, muốn giết một người nào đó".

Kịch bản cũng phải đối mặt với nhiều sửa đổi do đề xuất của Russell Crowe. Crowe thắc mắc mọi khía cạnh phát triển nhân vật của mình trong kịch bản và bỏ ra khỏi buổi làm việc khi ông đã không nhận được lời giải đáp. Theo một giám đốc điều hành DreamWorks kể lại: Russell Crowe sau đó đã cố gắng viết lại toàn bộ kịch bản ngay tại chỗ cho nhân vật của mình. Bạn biết trong đoạn quảng cáo của phim có dòng chữ lớn "trong cuộc đời còn lại, tôi sẽ đi trả thù?", lúc đầu, anh hoàn toàn không chịu nói ra. Nicholson, nhà viết kịch bản thứ ba và cuối cùng, kể Crowe nói với ông: "bản thảo của anh quá dở, nhưng tôi là diễn viên nổi tiếng của thế giới, tôi có thể làm cho nó trở nên vang dội". Nicholson nói tiếp: "có lẽ bản thảo của tôi tệ thật, vì vậy anh ta nói thẳng".

Quay phim
Trước khi quay phim, Scott đã dành nhiều tháng nghiên cứu những địa điểm quay phim trong khuôn khổ của cốt truyện. Trong sáu tuần, các thành viên sản xuất đã khảo sát các địa điểm khác nhau trong vùng đất của đế chế La Mã trước khi sụp đổ, bao gồm Ý, Pháp, Bắc Phi, và Anh. Tất cả các đạo cụ và trang phục trong phim được sản xuất bởi các thành viên của họ do chi phí cao và hiếm có. 100 bộ áo giáp thép và 550 bộ quần áo bằng polyurethane được thực hiện bởi Rod Vass và công ty Armordillo của anh. Công ty Armordillo đã phát triển công nghệ phun polyurethane và đi tiên phong trong khâu sản xuất loại chất liệu này. Trong khoảng thời gian 3 tháng, 27.500 mảnh khác nhau của áo giáp đã được sản xuất.

Phim được quay tại ba địa điểm chính từ tháng 1 đến tháng 5 năm 1999. Những cảnh giao chiến mở đầu trong các khu rừng của Germania đã quay trong ba tuần tại Bourne Woods, gần Farnham, Surrey của Anh. Ban quản lý rừng tại đây đã bác bỏ kế hoạch của Scott, ông đã cố thuyết phục họ cho phép thực hiện các cảnh chiến đấu để được quay tại đây. Scott và nhà quay phim John Mathieson sử dụng nhiều camera quay phim ở tốc độ khung hình khác nhau, tương tự như kỹ thuật sử dụng cho chuỗi trận chiến của Saving Private Ryan (1998). Sau đó, cảnh di chuyển nô lệ, hành trình trên sa mạc, và lò đạo tạo võ sĩ giác đấu đã quay ở Ouarzazate, Maroc nằm ở phía nam của dãy núi Atlas dài hơn ba tuần. Xây dựng đấu trường nơi Maximus có trận đấu đầu tiên, đoàn làm phim sử dụng vật liệu cơ bản và kỹ thuật xây dựng địa phương để sản xuất 30.000 chỗ ngồi bằng gạch và đất sét. Cuối cùng, hậu trường của La Mã cổ đại đã quay trong khoảng thời gian mười chín tuần ở Fort Ricasoli, Malta.

Tại Malta, một bản sao khoảng một phần ba của Đấu trường La Mã ở Rome được xây dựng, với chiều cao 52 feet (15,8 m), chủ yếu là từ thạch cao và ván ép (hai phần ba khác và chiều cao còn lại được ghép bằng hiệu ứng kỹ thuật số). Phải mất vài tháng để xây dựng và chi phí khoảng 1 triệu USD. Những cảnh quay bên ngoài đấu trường phải cung cấp một loạt phong phú đồ "nội thất đường phố" của La Mã cổ đại như dãy cột, cửa, tượng đài, và chỗ họp chợ cho các yêu cầu quay phim khác. Những công việc phức tạp này được phục vụ bởi lều "làng trang phục", phòng hóa trang, kho áo giáp và vũ khí, và các đạo cụ thay đổi khác cho các cảnh quay. Những phần khác của Đấu trường La Mã được tạo ra từ máy tính lấy cử động trực tiếp trong cách thực hiện phim hoạt hình 3D.

Hậu kỳ

Sau khi hoàn tất quay phim, Công ty The Mill sản xuất phần lớn các hiệu ứng hình ảnh máy tính tạo ra được thêm vào phim. Các chuyển động của con Hổ thật được quay trên nền hậu màu xanh thành các trình tự trong trận đấu, và thêm những con đường mòn khói và những mũi tên tẩm lửa bay ở cảnh giao chiến mở đầu phim. Họ cũng sử dụng 2.000 diễn viên tạo cử động sống để thực hiện một đám đông 35.000 binh lính ảo trên máy tính trong cận cảnh giao chiến. The Mill thực hiện điều này bằng cách quay các cử động của diễn viên thật ở nhiều góc độ diễn khác nhau, sau đó nhóm chúng lại và tạo ra những chuyển động 3D. The Mill tạo ra hơn 90 hiệu ứng hình ảnh, kéo dài khoảng 9 phút thời gian phát của bộ phim.

Một công việc phát sinh ở phần thực hiện hậu kỳ, gây ra do cái chết bất ngờ của Oliver Reed sau cơn đau tim trong lúc làm phim ở Malta. Trước tất cả những cảnh của ông được quay, Mill tạo ra một cơ thể ảo cho những cảnh còn lại liên quan đến nhân vật Proximo bằng cách dùng những cử động sống khả dụng của Reed trong phim, tạo ra cơ thể tăng gấp đôi trong bóng tối và lập biểu đồ máy tính tạo ra chiều mặt nạ hình ảnh ba mặt cho Reed. Những cảnh tiếp theo trong phim chưa được quay, chi phí cho diễn viên ảo ước tính 3.200.000USD cho hai phút còn lại. Kiểm soát hiệu ứng, John Nelson, phản ánh sau toàn bộ công việc này: "những việc chúng tôi đã làm quá nhỏ bé so với nhiệm vụ lớn hơn nhiều trên phim của ông. Ông đã làm rung động trái tim, tạo cảm hứng cho chúng tôi. Những gì chúng tôi đã làm để giúp Oliver Reed hoàn thành vai diễn của mình". Bộ phim dành riêng để tưởng nhớ về ông.

Chính xác lịch sử
Nội dung bộ phim được dựa trên những sự kiện lịch sử có thật. Khi thực hiện phim, Ridley Scott muốn miêu tả chính xác nền văn hóa La Mã hơn trong bất kỳ bộ phim nào trước đó, ông đã thuê một số sử gia để tư vấn cho mình. Tuy nhiên, một số sai lệch so với thực tế lịch sử đã được thực hiện để tăng tính hấp dẫn, một số để duy trì sự liên tục của câu chuyện, và một số vì lý do thực sự an toàn. Do phim Hollywood trước "ảnh hưởng đến nhận thức của công chúng về những gì La Mã cổ đại là như vậy, bao gồm một số sự kiện lịch sử là "không thể tin được" (theo Scott)". Ít nhất một cố vấn lịch sử đã bỏ việc do những thay đổi sai sử, và một số câu hỏi yêu cầu không được phổ biến rộng rãi, nhưng nó đã được nêu trong bài bình luận của đạo diễn mà ông không ngừng hỏi: "đâu là bằng chứng rằng những điều đó là có thực như họ nói? ". Sử gia Allen Ward của Trường Đại học Connecticut tin rằng tuân thủ lịch sử sẽ không làm Gladiator thú vị và lôi cuốn đến thế và nói: "nghệ sĩ cần phải được cấp phép sáng tạo, nhưng đó không phải cho phép xem nhẹ các thay đổi vốn có trong lịch sử khi sáng tác".

Marcus Aurelius đã chết vì dịch bệnh tại Vindobona, ông không bị con trai Commodus của mình giết, trong khi Commodus trong phim lại làm cha của mình (Marcus Aurelius) ngạt thở. Trong sự thật lịch sử Marcus Aurelius truyền ngôi cho con trai vô đạo đức của mình, biết những lỗi lầm đó, hoàng đế triết gia vĩ đại cũng đã kết thúc truyền thống từ tâm của các Tiên Đế. Nhân vật Maximus là hư cấu, mặc dù trong một số khía cạnh ông giống với một trong các nhân vật có thật trong lịch sử (tên của nhân vật trong bản thảo đầu tiên của kịch bản và Commodus thực tế bị ông ta giết), Spartacus (người dẫn đầu một cuộc nổi dậy của nô lệ), Cincinnatus (một nông dân đã trở thành nhà độc tài, cứu Roma khỏi cuộc xâm lược, sau 15 ngày cai trị đã cam kết từ chức sau 6 tháng), và Marcus Nonius Macrinus (một vị tướng trung thành, quan chấp chính năm 154, và là bạn của Marcus Aurelius). Mặc dù Commodus có tham chiến trong đấu trường La Mã, nhưng ông bị đấu sĩ xiết cổ chết trong phòng tắm của mình, không bị giết tại đấu trường, và cai trị trong nhiều năm, không ngắn ngủi như các tình tiết trong phim.

Tên gọi Maximus Decimus Meridius đã không chính xác về quy ước đặt tên người của La Mã, đúng ra phải là Decimus Meridius Maximus, Maximus như biệt danh và Decimus là tên. Ông cũng được gọi là Aelius Maximus.

Chia sẻ nội dung từ các phim đi trước
Cốt truyện của Gladiator bị ảnh hưởng bởi hai bộ phim Hollywood thập niên 60 thế kỷ 20 của thể loại sword-and-sandal (kiếm và dép cột), Sự sụp đổ của Đế chế La Mã và Spartacus, chia sẻ một số điểm tương đồng nội dung với phim này, kể về câu chuyện của Livius, nhân vật như Maximus trong Gladiator, là người dự định kế nhiệm cho Marcus Aurelius. Livius là người yêu của Lucilla, chuẩn bị kết hôn với cô, trong khi Maximus, người đã có gia đình hạnh phúc, cũng đã có tình cảm với Lucilla trước đó. Cả hai bộ phim miêu tả cái chết của Marcus Aurelius như một vụ ám sát. Trong Sự sụp đổ của Đế chế La Mã, âm mưu chiếm ngai vàng của Commodus, cho bộ hạ đầu độc Marcus Aurelius, trong khi Gladiator, Commodus tự mình giết cha bằng cách xiết chặt ông đến ngạt thở. Trong phim 1960, Commodus không chiếm được lòng trung thành của Livius để ông chấp nhận đế chế trái ngược với của cha của mình, nhưng vẫn tiếp tục đồng hành, trong khi ở Gladiator, Commodus không được lòng Maximus, ông ra lệnh giết gia đình Maximus nhưng cũng không thành công. Livius và Maximus đều giết Commodus trong cuộc đấu tay đôi, Livius để cứu Lucilla và Maximus để trả thù cho cái chết của vợ và con trai mình, và cả hai làm điều đó vì lợi ích lớn hơn cho Rome.

Scott giải thích sự ảnh hưởng Spartacus và Ben-Hur trong bộ phim: "Những bộ phim này là phim xem rạp thời tôi còn trẻ, tuy nhiên, vào buổi bình minh của thiên niên kỷ mới, tôi cho rằng đây là giai đoạn lý tưởng để nhìn lại những gì quan trọng đã xảy ra trong hai ngàn năm qua - nếu không phải tất cả lịch sử được ghi lại, đỉnh cao và sự bắt đầu suy tàn của một sức mạnh quân sự và chính trị lớn nhất thế giới đã từng được biết đến "

Nhạc nền
Nhạc nền trong phim được đề cử Oscar, sáng tác bởi Hans Zimmer và Lisa Gerrard, và được thực hiện bởi Gavin Greenaway. Zimmer ban đầu lên kế hoạch để sử dụng giọng hát của Ofra Haza người Israel, sau khi làm việc với cô trong The Prince of Egypt. Tuy nhiên, Ofra qua đời cuối tháng 2 năm 2000 vì bệnh ở tuổi 42, trước khi cô có thể thu âm bất cứ gì, do đó Gerrard đã được lựa chọn để thay thế. Nhạc nền trong rất nhiều những cảnh chiến đấu đã được ghi nhận là tương tự như nhạc của Gustav Holst trong "Mars: The Bringer of War", và tháng 6 năm 2006, Hans Zimmer bị Quỹ bảo trợ của Holst kiện vì cáo buộc sao chép tác phẩm mới của Gustav Holst. Một sự tương đồng âm nhạc xảy ra trong cảnh Commodus trở về thành Rome, kèm theo âm nhạc rõ ràng gợi nhớ đến hai phần: Das Rheingold và Siegfried của Götterdämmerung - Der Ring des Nibelungs của Richard Wagner. Hành khúc German trong những cảnh mở màn được mượn từ bộ phim Zulu năm 1964, một trong những bộ phim yêu thích của Ridley Scott. Vào 27 tháng 2 năm 2001, gần một năm sau khi phát hành nhạc nền đầu tiên, hãng Decca sản xuất đĩa nhạc mở rộng của Gladiator. Sau đó, vào ngày 05 Tháng 9 năm 2005, Decca cũng ra thêm một bộ hai CD kỷ niệm đặc biệt nhạc của phim này, có chứa tất cả các phiên bản đề cập ở trên. Một số các đoạn nhạc từ bộ phim đã được phát trong các trận vòng loại bóng bầu dục giải NFL của Mỹ tháng 1 năm 2003 trước lúc nghỉ giữa trận, trước và sau giữa hiệp đấu. Cũng năm 2003, Luciano Pavarotti phát hành một bản thu âm của mình hát một bài hát từ bộ phim và kể rằng ông lấy làm tiếc vì từ chối lời đề nghị hát nhạc nền cho phim. Nhạc phim là một trong những CD bán chạy nhất mọi thời đại.

Giải thưởng
Gladiator được nhiều đề cử giải cá nhân, bao gồm cả giải Oscar lần thứ 73, giải thưởng BAFTA và giải thưởng Quả cầu vàng. Trong số 119 đề cử, bộ phim giành 48 giải thưởng.

Bộ phim giành được 5 giải Oscar và được đề cử thêm 7 giải, bao gồm Giải Oscar cho kịch bản gốc xuất sắc nhất, Giải Oscar cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất cho Joaquin Phoenix và đạo diễn Ridley Scott. Đó là bộ phim đầu tiên giành giải "Hình ảnh đẹp nhất" mà không cần đến chiến thắng cả hai giải "Đạo diễn và kịch bản hay nhất" kể từ phim The Greatest Show on Earth tại lễ trao giải Oscar lần thứ 25 vào năm 1953. Có tranh cãi trong đề cử cho âm nhạc hay nhất của bộ phim. Giải thưởng được chính thức đề cử cho Hans Zimmer, mà không có Lisa Gerrard do Viện trao giải quy định vào thời điểm đó. Tuy nhiên, cặp đôi này đã giành chiến thắng tại giải Quả cầu vàng cho đồng sáng tác tốt nhất.

Đánh giá

Tham khảo

Đọc thêm

 Schwartz, Richard (2001). The Films of Ridley Scott. Westport, CT: Praeger. ISBN 0-275-96976-2

 Winkler, Martin (2004). Gladiator Film and History. Malden, MA: Blackwell Publishing. ISBN 1-4051-1042-2

Liên kết ngoài

Phim năm 2000
Phim chính kịch thập niên 2000
Phim Mỹ
Phim Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim tiếng Anh
Phim giành giải Oscar cho phim hay nhất
Phim chính kịch Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim chính kịch Mỹ
Phim giành giải Empire cho phim hay nhất
Phim giành giải Oscar cho hiệu ứng hình ảnh xuất sắc nhất
Phim giành giải Oscar cho hòa âm hay nhất
Phim giành giải Oscar cho thiết kế phục trang đẹp nhất
Phim giành giải Quả cầu vàng cho phim chính kịch hay nhất
Phim lấy bối cảnh ở châu Âu
Phim quay tại Anh
Phim quay tại Maroc
Phim sử thi của Mỹ
Phim DreamWorks
Triều đại Nerva-Antoninus
Phim của Universal Pictures
Phim có diễn xuất giành giải Oscar cho Nam diễn viên xuất sắc nhất
Phim về loạn luân
Phim hành động Mỹ
Thể thao trong các tác phẩm giả tưởng
Phim giành giải BAFTA cho phim hay nhất
Nhạc nền phim của Hans Zimmer
Phim phiêu lưu thập niên 2000
Phim giành giải BAFTA
Phim về cái chết
Phim lấy bối cảnh ở châu Phi
Phim quay tại Ý
Phim quay tại Malta
Phim hãng Scott Free Productions
Phim do Ridley Scott đạo diễn


title: 183 Club

text:
183 Club là một nhóm nhạc nam Đài Loan do công ty Jungiery quản lý. Nói cách khác, 183 Club là một phần của J-Star. Ban đầu nhóm được gọi tên là "183 Yu Le Bu," có nghĩa là "Tập đoàn Giải trí 183", nhưng sau đó họ quyết định rằng tên nên được rút gọn thành như bây giờ là: 183 Club. Chiều cao trung bình của năm thành viên khoảng 183 cm, do đó tên nhóm trở thành 183 Club. Tuy nhiên, sự thật là chỉ có duy nhất một thành viên thực sự cao 183 cm: Nhan Hành Thư, cựu trưởng nhóm của 183 Club.

Họ đã tham gia diễn xuất trong nhiều bộ phim truyền hình Đài Loan như Phép màu, Hoàng tử Ếch và Áo Cưới Thiên Quốc.

Nhạc phim Phép màu của nhóm từng giành giải Nhạc phim xuất sắc nhất tại Lễ trao giải HITO Radio Music Awards năm 2007, do Đài truyền thanh Đài Loan Hit FM tổ chức.

Các thành viên

Hiện tại

Cựu thành viên
Chúc Phàm Cương bị công ty của mình sa thải vì tiệc tùng quá mức và có tin đồn sử dụng ma tuý.
Nhan Hành Thư rời nhóm để theo đuổi sự nghiệp bóng rổ chuyên nghiệp.

Danh sách đĩa nhạc
  OST - Nhạc phim Áo Cưới Thiên Quốc (2004)
 The Prince Who Turns Into A Frog OST - Nhạc phim Hoàng tử Ếch (2005)
 The Magicians of Love OST - Nhạc phim Phép màu (2006)
 The First Album (2006)
 Angel Lover OST (2007)
 Love Miracle 1
 Love Miracle 2
 Love Miracle 3

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức
 183Club Vietnamese FanClub

Ban nhạc Đài Loan
Nhóm nhạc thần tượng Đài Loan


title: Bigfoot

text:
Bigfoot, chân to hay Sasquatch, là tên được đặt cho một loại sinh vật giống như khỉ mà một số người tin rằng sống ở rừng, chủ yếu ở Tây Bắc Thái Bình Dương của khu vực Bắc Mỹ.

Miêu tả
Bigfoot được mô tả trong các báo cáo là một sinh vật như vượn lông lớn, cao khoảng 2-3m, trọng lượng hơn 230 kg, và được bao phủ trong lớp lông màu nâu sẫm hoặc đen. Nhân chứng đã mô tả nó có đôi mắt to, trán thấp. Bigfoot thường được mô tả là mạnh mẽ, mùi rất khó chịu. Những dấu chân khổng lồ được phát hiện lớn 60 cm và dài 20 cm. Những người ủng hộ cho rằng Bigfoot là một loài động vật ăn tạp và chủ yếu hoạt động về đêm.

Di truyền học
Thông thường số lượng các loài phải lên tới hàng chục, hàng ngàn cá thể thì mới phần nào đảm bảo tính đa dạng di truyền đủ để duy trì sự sống cho loài đó. Như vậy, phải có ít nhất một trường hợp từng bị giết hại, đấy là chưa kể tới những cái chết do tai nạn, bệnh tật hoặc tuổi già. Tuy nhiên, đến nay người ta vẫn chưa tìm thấy bất kỳ bộ phận cơ thể nào của Bigfoot.

Phản bác
Hầu hết các nhà khoa học đều cho rằng Bigfoot đó là một sự kết hợp của văn hóa dân gian, hoặc xác định sai, hay trò lừa bịp, chứ không phải là một động vật sống vì thiếu bằng chứng.

Trò lừa đảo
Hàng chục người thừa nhận họ đã cố tình giả mạo Bigfoot. Một ví dụ là vào năm 1982, Mullens Rant cuối cùng phải thừa nhận rằng chính ông và bạn bè đã khắc tạc bức tượng Bigfoot.

Xem thêm
Dã nhân Yowie – Australia's Bigfoot
Người Rừng

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Bigfoot at 50 Evaluating a Half-Century of Bigfoot Evidence
Online article about Gigantopithecus that also includes relationship theory with Bigfoot and other similar cryptids, prehistoric-wildlife.com

Huyền bí
Văn hóa dân gian Mỹ

Văn hóa California
Văn hóa dân gian Canada
Văn hóa Washington (tiểu bang)


title: 7 Flowers

text:
7 Flowers hay 7F (; Hán-Việt: Thất Đóa Hoa) là một nhóm nhạc nữ của Đài Loan, nằm dưới sự quản lý của công ty Jungiery. 7F lần đầu ra mắt công chúng là trong album nhạc phim "Vũ Vương". Nhóm được thành lập năm 2004, ban đầu có tất cả bảy thành viên, sau đó Khâu Vĩ Phân (Man Đầu), Châu Lịch Sầm (Tử Tử) và Vương Vũ Tiệp rời nhóm nên chỉ còn bốn thành viên hoạt động chung là Trần Kiều Ân, Triệu Hồng Kiều (Tiểu Kiều), Khuất Mân Khiết (Tiểu Khiết) và Lại Vi Như. Năm 2005, Tiểu Kiều và Trần Kiều Ân trở nên nổi tiếng sau khi tham gia bộ phim "Hoàng tử Ếch", kéo theo vào tháng 10 cùng năm, album "7 Flowers" ngay ngày đầu tiên đã tiêu thụ được hơn 40.000 bản. Thành viên 7F còn tham gia phim "Phép màu" với tư cách khách mời và hát ca khúc nhạc phim là "Maze". Năm 2007, bốn thành viên ra hoạt động riêng lẻ ở các lĩnh vực khác nhau. Đến năm 2010 thì nhóm không còn là "Bảy đoá hoa" nữa mà chỉ còn hai thành viên là Tiểu Kiều và Vi Như.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 7 Flowers trên trang của Warner Music Đài Loan
 7 Flowers trên YesAsia
 kpopwiki: 7 Flowers
 Love 7F Forever
 7Flowers Vietnamese Fansclub (7FVNFC)
 7Flowers VN Fanclub
 Hà Như Song- Vương Vũ Tiệp (cựu thành viên 7 Flowers)

Ban nhạc Đài Loan
Nhóm nhạc thần tượng Đài Loan


title: Vương tôn nữ Birgitta của Thụy Điển

text:
Vương tôn nữ Birgitta của Thụy Điển, Thân vương phi xứ Hohenzollern, nhũ danh Birgitta Ingeborg Alice, sinh ngày 19 tháng 1 năm 1937, là chị gái của Vua Vua Carl XVI Gustaf.

Gia đình

Sinh ra tại cung điện Haga ở Stockholm, bà là con thứ hai của Vương tôn Gustaf Adolf, Công tước xứ Västerbotten và Công nương Sibylla của Sachsen-Coburg và Gotha, và là cháu gái của Vua Gustaf VI Adolf của Thụy Điển. Bà là em gái của Công chúa Margaretha, Bà Ambler và là chị gái của Công chúa Désirée, Nữ Nam tước Silfverschiöld, Công chúa Christina, Bà Magnuson và Carl XVI Gustaf. Bà là vợ đã ly thân của Johann Georg von Hohenzollern.

Hậu duệ
Công chúa Birgitta và Thân vương Johann Georg von Hohenzollern có với nhau 3 người con:
 Thân vương Carl Christian von Hohenzollern (sinh ngày 5 tháng 4 năm 1962 tại München, Bayern, Đức), kết hôn với Nicole Helene Neschitsch (sinh ngày 22 tháng 1 năm 1968 tại München). Họ có một con trai.
 Công nương Désirée von Hohenzollern (sinh tại München, Bayern, Đức ngày 27 tháng 11 năm 1963); kết hôn lần đầu tiên với Heinrich Franz Josef Georg Maria von Ortenburg (sinh tại Bamberg năm 1956), có ba con, ly dị vào năm 2002. Kết hôn lần thứ hai Eckbert von Bohlen und Halbach (sinh năm 1956).
 Thân vương Hubertus von Hohenzollern (sinh tại München, Bavaria, Đức 10 tháng 6 năm 1966), kết hôn với Uta Maria König (sinh tại Trier ngày 25 tháng 02 năm 1964).

Tước hiệu

 Ngày 19 tháng 1 năm 1937 - ngày 25 tháng 05 năm 1961: Her Royal Highness Công chúa Birgitta.
 Ngày 25 tháng 5 năm 1961 - nay: Her Royal Highness Công chúa Birgitta, Thân vương phi xứ Hohenzollern

Đọc thêm
 Vương thất Thụy Điển

Tham khảo

Liên kết
 Hoàng gia Thụy Điển
 Hoàng tộc Hohenzollern

Vương nữ Thụy Điển
Vương tộc Bernadotte
|}

Vương nữ


Vương tôn nữ Désirée, Nam tước phu nhân Silfverschiöld (tên đầy đủ là Désirée Elisabeth Sibylla, sinh ngày 2 tháng 6 năm 1938 tại Cung điện Haga, ngoài Stockholm) là con thứ ba của Vương tôn Gustaf Adolf, Công tước Västerbotten và phu nhân Sibylla, và là cháu gái của vua Gustaf VI Adolf của Thụy Điển. Tên của bà được đặt theo tên của Vương hậu Désirée Clary của Thụy Điển và Công nữ Sibylla - mẹ của bà. Anh trai của bà là vua Carl XVI Gustaf của Thụy Điển.

Thiếu thời
Vương tôn nữ đã lớn lên tại Cung điện Haga với những chị em của bà, và thường được gọi là Vương tôn nữ Haga.

Hôn nhân

Bà mất vị trí vương gia khi kết hôn với Nam tước Nils August Silfverschiöld, một cuộc hôn nhân không môn đăng hộ đối vào năm 1964. Từ đó bà được gọi là Vương tôn nữ Désirée, Nam Tước phu nhân Silfverschiöld. Họ có với nhau 3 người con.

 Nam tước Carl Otto Edmund Silfverschiöld (sinh ngày 22 tháng 3 năm 1965 tại Göteborg). Kết hôn trong sự hiện diện của gia đình Hoàng gia vào năm 2005 với Maria Fredriksson (sinh ngày 12 tháng 4 năm 1965 tại Slottsstaden, Malmö) và có một con gái.
 Nữ Nam tước Kristina-Louisa Ewa Madeleine Silfverschiöld (sinh ngày 29 tháng 9 năm 1966 tại Göteborg). Kết hôn với Nam tước Hans de Geer xứ Finspång (sinh ngày 26 tháng 1 năm 1963 tại Stockholm) và có ba người con.
 Nữ Nam tước Hélène Ingeborg Sibylla Silfverschiöld (sinh ngày 20 tháng 9 năm 1968 tại Göteborg). Bà từng là một phù dâu tại đám cưới của Vua Carl XVI Gustaf của Thụy Điển và Silvia, Vương hậu Thụy Điển vào năm 1976, và trong cùng năm đó là phù dâu trong đám cưới của Vương tử Bertil, Công tước xứ Halland với Lillian May Davies - mẹ đỡ đầu của Hélène.

Sự kiện

Vương tôn nữ Désirée sống tại một ngôi nhà của gia đình Silfvershiöld thuộc Lâu đài Koberg và Lâu đài Gasevadholm ở Halland. Bà thường xuất hiện trong các sự kiện của Hoàng gia Thụy Điển. Vương tôn nữ Désirée và Nam tước Silfverschiöld cũng thường được mời tham dự các buổi gặp mặt và dạ hội ở Thụy Điển.

Năm 2010, bà và gia đình được mời đến tham dự lễ cưới của Thái nữ Victoria và Daniel Westling. Vương tôn nữ Désirée, Bà Nam tước Silfverschiöld đồng thời cũng chính là mẹ đỡ đầu của Thái nữ Victoria.

Tham khảo

Vương nữ Thụy Điển
Vương thất Thụy Điển
Sinh năm 1938
Nhân vật còn sống


title: Nuvoton

text:
Tập đoàn Công nghệ Nuvoton (Nuvoton Technology Corporation) là một công ty bán dẫn của Đài Loan được thành lập năm 2008. Nó được tách ra từ Tập đoàn Điện tử Winbond để trở thành một công ty con độc lập, bắt đầu hoạt động vào tháng 7/2008, và bắt đầu (IPO) lên sàn chứng khoán Đài Loan vào tháng 9/2010 (với mã TWSE: 4919).

Tổng quan
Các dòng sản phẩm chính của Nuvoton là Vi mạch Ứng dụng Vi điều khiển, Vi mạch Ứng dụng Âm thanh, Các vi mạch Điện toán Đám mây (Cloud & Computing ICs)] và dịch vụ sản xuất vi mạch bán dẫn. Họ vi mạch vi điều khiển ARM Cortex™-M0 của hãng có tên NuMicro® nổi tiếng về mật độ tích hợp và chức năng. Dòng sản phẩm Điện toán Đám mây của hãng thiết kế và sản xuất ra các chip chính cho các bo mạch chủ của máy vi tính, máy tính xách tay và máy chủ, cung cấp các giải pháp hoàn chỉnh về siêu kết nối Vào/Ra (Super I/O), vi mạch giám sát phần cứng, vi mạch quản lý điện năng, vi mạch bảo mật TPM, bộ điều khiển bàn phím máy tính xách tay, và điều khiển nhúng (EC) nền tảng di động.

Nuvoton vận hành một nhà máy sản xuất vi mạch công nghệ 6-inch nhằm cung cấp dịch vụ sản xuất đóng gói vi mạch (foundry service) cho các sản phẩm vi mạch mang nhãn nhiệu của riêng mình cũng như là cho các đối tác sản xuất được lựa chọn.

Các bộ phận của Công ty
Nuvoton gồm có 3 nhóm sản phẩm: (1) Nhóm kinh doanh ứng dụng vi điều khiển, (2) Nhóm kinh doanh Điện toán Đám mây, (3) Nhóm kinh doanh xưởng sản xuất.

Nhóm kinh doanh ứng dụng vi điều khiển

Nhóm kinh doanh ứng dụng vi điều khiển của Nuvoton tập trung chủ yếu vào các vi mạch vi điều khiển và các vi mạch xử lý âm thanh (voice & speech). Họ NuMicro® của Nuvoton là dòng vi điều khiển đa năng 32 bit đầu tiên có lõi ARM® Cortex™-M0 được giới thiệu ở châu Á; Sản phẩm này có các tính năng như đầu vào điện áp có dải rộng, khả năng chống nhiễu cao, có thiết kế chống được tiếng ồn cao, đặc biệt phù hợp cho điều khiển hệ thống công nghiệp giống như vi điều khiển 8 bit. Thị trường mục tiêu của nó gồm có điện tử y tế, động cơ DC không chổi than, màn hình cảm ứng, USB và v.v… Dòng emPowerAudio™ của Nuvoton cung cấp các thiết kế nền tảng nhạc thoại (voice-base) với hiệu suất cao chưa từng có, tiêu thụ ít điện năng, và các lợi thế về thời-gian-ra-thị-trường nhằm mở rộng sang một loạt các thiết bị âm thanh di động, các hệ thống thông tin giải trí trong phương tiện giao thông, và điện thoại VoIP. Hệ thống âm thanh trên chip ARM (ARM Audio SoC) của Nuvoton là ChipCorder đầu tiên của ngành công nghiệp có tính năng lõi vi điều khiển 32-bit ARM® Cortex™-M0. Cụ thể là hệ-thống-trên-chip (SoC) ISD9160 tối ưu hóa việc ghi và phát lại âm thanh với công suất thấp ở một loạt yêu cầu các ứng dụng công nghiệp, như là các thiết bị y tế di động, hệ thống an ninh, và các phương tiện giao thông công cộng cũng như là các thiết kế dân dụng, bao gồm âm thanh không dây, cảm biến nút nhấn điện dung cho các màn hình cảm ứng, các thiết bị điện gia dụng, đồ chơi và các thứ mới khác.

Nhóm kinh doanh Điện toán Đám mây

Nuvoton sản xuất nhiều loại Vi mạch Ứng dụng Chuyên biệt (ASICs); tiếp nối sự nỗ lực của Winbond trong suốt những năm qua, Nuvoton đã chiếm lĩnh được sự phát triển các sản phẩm chip chính cho các bo mạch chủ máy vi tính, máy tính xách tay và máy chủ, cung cấp các giải pháp hoàn chỉnh và đa dạng về siêu kết nối Vào/Ra (Super I/O), và các linh kiện vi mạch cho giám sát phần cứng, quản lý điện năng, bảo mật TPM, điều khiển bàn phím máy tính xách tay,… Đặc biệt là các sản phẩm siêu kết nối Vào/Ra (Super I/O) và điều khiển nhúng (EC) nền tảng di động đã giúp hãng chiếm được một thị phần chi phối trên thị trường.

Nhóm kinh doanh xưởng sản xuất

Nhóm kinh doanh xưởng sản xuất của Nuvoton vận hành một nhà máy sản xuất chip bán dẫn (Foundry FAB), đáp ứng một loạt các công nghệ bao gồm Generic Logic, Mixed Signal (Mixed Mode), High Voltage, Ultra High Voltage, Power Management, Mask ROM (Flat Cell), các xử lý Bộ nhớ Logic Non-Volatile nhúng, v.v… trên nền tảng công nghệ 0.35 µm tới 0.6 µm.

Các văn phòng trên toàn cầu
Tân Trúc, Đài Loan

Tập đoàn Công nghệ Nuvoton (Trụ sở chính) - Nuvoton Technology Corporation (Headquarters);
Chức năng: R&D, tiếp thị, sản xuất (Fab), bán hàng

Đài Bắc, Đài Loan

Văn phòng bán hàng Đài Bắc(Taipei Sales Office);
Chức năng: bán hàng, FAE

Thượng Hải, Trung Quốc

 Công ty TNHH Công nghệ Điện tử Nuvoton (Thượng Hải) - Nuvoton Electronics Technology (Shanghai) Limited;
 Chức năng: bán hàng, FAE

Thâm Quyến, Trung Quốc

Công ty TNHH Công nghệ Điện tử Nuvoton (Thâm Quyến) - Nuvoton Electronics Technology (Shenzhen) Limited;
Chức năng: bán hàng, FAE

Hồng Kông, Trung Quốc

Công ty TNHH Công nghệ Điện tử Nuvoton (Hồng Kông) - Nuvoton Electronics Technology (H.K.) Limited;
Chức năng: Bán hàng

San Jose, California, Hoa Kỳ

Tập đoàn Công nghệ Nuvoton (Mỹ) - Nuvoton Technology Corp. America;
Chức năng: R&D, bán hàng

Herzlia, Israel

Công ty TNHH Công nghệ Nuvoton (Israel) - Nuvoton Technology Israel Ltd.;
Chức năng: R&D

Tham khảo

Liên kết ngoài
 NTC, Nuvoton Technology Corporation (Tập đoàn Công nghệ Nuvoton)
 WEC, Winbond Electronics Corporation (Tập đoàn Điện tử Winbond)

Công ty chất bán dẫn
Công ty điện tử Đài Loan
Công ty thành lập năm 2008


title: Philippe Mexès

text:
Philippe Mexès (; sinh ngày 30 tháng 3 năm 1982) là một cựu cầu thủ bóng đá người Pháp thi đấu ở vị trí hậu vệ. Anh từng thi đấu cho các câu lạc bộ Auxerre, Roma, A.C. Milan cũng như cho đội tuyển Pháp.

Thống kê sự nghiệp
Câu lạc bộ

Đội tuyển quốc gia

Danh hiệu

Câu lạc bộ

Auxerre

 Coupe de France: 2002–03

Roma

 Coppa Italia: 2006–07, 2007–08

Milan

 Supercoppa Italiana: 2011

Quốc tế

U-18 Pháp

 UEFA European U-18 Championship: 2000

Pháp

 FIFA Confederations Cup: 2003

Cá nhân

 Đội hình của mùa giải Ligue 1: 2002–03

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1982
Nhân vật còn sống
Trung vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Pháp
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Pháp
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Pháp
Cầu thủ bóng đá A.C. Milan
Cầu thủ bóng đá A.S. Roma
Cầu thủ bóng đá AJ Auxerre
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ bóng đá Ligue 1
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý
Vận động viên Toulouse
Cầu thủ bóng đá nam Pháp ở nước ngoài
Cầu thủ Cúp Liên đoàn các châu lục 2003
Cầu thủ vô địch Cúp Liên đoàn các châu lục
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Pháp
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012


title: Hình tượng con gấu trong văn hóa

text:
Gấu (Tiếng Anh: Bear; Tiếng La tinh: Ours) là một loài động vật có vú, có kích thước to lớn, dữ tợn và người ta có thể thấy chúng hiện diện hầu hết mọi nơi thế giới, từ vùng nhiệt đới nóng ẩm đến vùng cực lạnh giá, từ những cánh rừng nhiệt đới đến những vùng núi cao khắp các châu lục. Hình tượng gấu trong văn hóa thế giới được nhìn nhận dưới nhiều gốc độ khác nhau, tùy theo từng nền văn hóa. Như đối với người Celte, gấu là biểu trưng của giai cấp chiến binh; Đối với người Ainu ở Nhật Bản, gấu là tổ tiên; Đối với văn hóa Trung Hoa, gấu mang thể khí dương, thể hiện sức mạnh quyền lực...

Tại Châu Âu, hơi thở của con gấu mang tính chất huyền bí tỏa ra từ các hang động. Như vậy, gấu là biểu hiện của sự tăm tối, của bóng tối: Trong giả kim thuật, nó ứng với màu đen của trạng thái đầu tiên của vật chất. Cảnh tối tăm, cái vô hình gắn với những cấm kỵ, điều đó càng tăng cường chức năng truyền phép của gấu.

Cũng như nhiều loài thú lớn hung dữ, gấu thuộc về biểu tượng của cái vô thức mang tính âm ty: con vật của thái âm và những cảnh quan khêu gợi bên trong lòng đất mẹ. Vì vậy rất dễ giải thích vì sao nhiều dân tộc vùng Altai coi gấu là thủy tổ của họ. Thẻo ghi chứ của Uno Harva: "Sternberg đã xác nhận ở lưu vực sông Amur có nhiều bộ lạc cho mình xuất thân từ hổ hay từ gấu, bởi thủy tổ của họ đã nằm mơ có quan hệ tình dục với những con vật này..."

Biểu tượng phổ quát

Gấu là một loài động vật to lớn, hung dữ và nguy hiểm, không được kiểm soát, như một sức mạnh nguyên thủy, theo truyền thống gấu là một biểu trưng của tính hung ác, dã man, tàn nhẫn. Nhưng trong một chừng mực nhất định, gấu có thể được thuần hóa, và mặt kia của biêu tượng hiện ra ở đây: nó nhảy múa, nó tung hứng. Người ta có thể dụ nó bằng mật ong mà nó thích ăn. Việc gấu tập đi bằng hai chân được liên tưởng đến dáng điệu của cô vũ nữ tương phản với dáng điệu thô kệch bẩm sinh của gấu.Tựu trung nó tượng trưng cho những sức mạnh sơ đẳng có khả năng tiến hóa từng bước, nhưng cũng có thể có những thoái triển đáng sợ.

Gấu trong thần thoại Hy Lạp
Trong thần thoại Hy Lạp, gấu luôn đi theo nữ thần Artemis, vị nữ thần thái âm, với những nghi lễ thờ bái tàn bạo. Gấu thường là hóa thân của nữ thần này, mỗi khi nàng hiện hình. Con vật thái âm này thể hiện một trong hai mặt của phép biện chứng gắn với huyền thoại thái âm: nó có thể là quái vật hay là vật hy sinh, là giáo sĩ làm lễ hiến tế hay bị hiến tế. Trong nghĩa ấy gấu đối lập với thỏ rừng. Nó đại diện một cách điển hình cho cái mặt quái dị, tàn ác, hiến sinh của huyền thoại này. Từ đó mà có cách kiến giải tương ứng của khoa học phân tâm học, với Jung.

Cũng như mọi biểu hiện của cái thiên âm tính, gấu có quan hệ với thế giới bản năng. Do thế lực của nó, Jung coi nó là biểu tượng của mặt nguy hiểm của vô thức.

Gấu trong quan niệm người Ainu
Người Ainu ở Nhật Bản (một bộ tộc sống ở miền Bắc Nhật Bản trên đảo Hokkaido), cho rằng gấu là một nữ thần núi, tối cao trong tất cả các vị thần. Lễ hội gấu ở chỗ họ diễn ra vào tháng chạp hàng năm (lễ hội này trong tiếng Ainu gọi là Kamui omante). Vào những dịp ấy thần xuống trần và được loài người đón tiếp. Thần để lại các món quà cho họ và trở về thiên giới, đối với người Ainu họ xem gấu là tổ tiên của mình.

Gấu trong văn hóa Trung Hoa
Ở Trung Quốc, con gấu là một biểu tượng thuộc giống đực, báo trước việc sinh con trai, là biểu hiện của khí dương. Gấu ứng với núi, là môi trường sống của nó, và đối lập với rắn (âm tính ứng với nước). Đại Vũ, người tổ chức thiên hạ, khi thực thi chức phận của mình, mang hình con gấu. Có điều đây không hẳn là sự đảo ngược biểu tượng - nhiều nhất cũng chỉ là một sự đối lập, tương đối giữa gấu đực và gấu cái - vì chức danh wang (vương) ở Trung Quốc bao hàm hai quyền lực...

Ở Trung Quốc cổ sơ, L.C.Hopkins nghĩ đã nhận ra được, trong một minh văn đời nhà Thương và một minh văn khác đời nhà Chu hình một pháp sư saman đang nhảy múa, đeo mặt nạ và khoác da gấu.

Tham khảo
Bảo tàng gấu bông ở Đông Nam Á - Teddy Bear Museum Pattaya

Biểu tượng văn hóa
Thời Trung cổ
Họ Gấu


title: Năm tứ đế

text:
Năm bốn Hoàng đế hay Năm tứ đế (tiếng Latin: Annus quattuor imperatorum) là một năm trong lịch sử của đế quốc La Mã, khi vào năm 69, Bốn vị hoàng đế thay nhau cai trị đế quốc La Mã. Những vị hoàng đế này là Galba, Otho, Vitellius và Vespasianus.

Vụ tự sát của hoàng đế Nero vào năm 68 đã châm ngòi cho một cuộc nội chiến trong giai đoạn ngắn, cuộc nội chiến La Mã đầu tiên kể từ cái chết của Marcus Antonius năm 30 TCN. Từ tháng 6 năm 68 cho đến tháng 12 năm 69, ngai vàng La Mã đã thay chủ 4 lần. Sự nỗi dậy và sụp đổ lần lượt của Galba, Otho và Vitellius cho đến lúc Vespasianus, người sáng lập ra triều đại Flavia, lên ngôi vào tháng 7 năm 69. Giai đoạn này của cuộc nội chiến đã trở thành biểu tượng của sự rối loạn chính trị theo chu kỳ trong lịch sử đế chế La Mã. Tình trạng hỗn loạn quân sự và chính trị được tạo ra bởi cuộc nội chiến này đã ảnh hưởng nghiêm trọng, chẳng hạn như sự bùng nổ của cuộc nổi loạn Batavi. (trong khi Cuộc nổi dậy của người Do Thái đang được tiến hành.)

Kế vị

Nero tới Galba

Năm 68, Vindex, thống đốc vùng Gallia Lugdunensis (nước Pháp ngày nay) nổi loạn chống lại Nero. Nhưng Vindex không có ý định giành lấy vương miện cho bản thân vì ông ta biết rằng mình không có được sự ủng hộ rộng rãi của quân đội. Vindex đề nghị Glaba nắm chiếc vương miện quyền lực. Galba do dự và Alas, thống đốc Aquitania liên tục đề nghị ông ta giúp đỡ Vindex. Ngày 2 tháng 4 năm 68, Galba tiến 1 bước quan trọng tại Carthago Nova và tuyên bố ông ta là người đại diện của nhân dân La Mã. Tuyên bố này không bộc lộ ý định tiến chiếm vương quyền của Nero nhưng đã đặt Galba vào hàng ngũ đồng minh của Vindex. Otho, người chồng bị cắm sừng của Poppaea Sabina và là thống đốc Lusitania (Bồ Đào Nha ngày nay) liên kết với Galba sau đó. Nhưng Otho không có quân đoàn nào và Galba thì chỉ có 1 quân đoàn trong tay. Galba nhanh chóng xây dựng một quân đoàn mới tại Hispania. Tháng 5 năm 68, khi Vindex bị quân đoàn Rhine đánh bại, Galba tuyệt vọng lùi sâu hơn vào đất Hispania. Không nghi ngờ gì nữa, ông ta đã nhìn thấy dấu chấm hết sự nghiệp của mình vào lúc đó.

Bất ngờ thay, tin tức đến với Galba khoảng 2 tuần sau đó là Nero đã chết và Galba được viện nguyên lão trao quyền lực hoàng đế vào ngày 8 tháng 6 năm 68. Động thái này có được là do sự ủng hộ của các pháp quan. Việc Galba giành được quyền lực được lưu ý ở hai điểm, Thứ nhất, nó đánh dấu sự chấm dứt vương triều Julio-Claudius. Thứ hai, nó chứng minh 1 điều rằng để giành được danh hiệu hoàng đế không nhất thiết cứ phải ở Roma. Galba tiến vào Gaul cùng với một phần quân đội của mình và nhận sự ủy nhiệm đầu tiên từ viện nguyên lão. Trong mùa thu, Galba đánh bại Clodius Macer, người đã chống lại Nero tại Bắc Phi và dường như muốn chiếc ngai vàng cho bản thân ông ta. Galba được công nhận là hoàng đế và chào đón vào thành phố ở chỉ bởi một quân đoàn duy nhất, VII Galbiana, sau này được biết đến với tên VII Gemina.

Galba tới Otho

Do Hoàng đế Galba không có con nối dõi, và Otho, khích lệ bởi những tiên đoán của nhà chiêm tinh, mong muốn trở thành người kế thừa ngai vàng. Ông đã đến một thỏa thuận bí mật với một sủng thần củ vua Galba, Titus Vinius, theo đó, ông đồng ý kết hôn với con gái của Vinius để đổi lấy sự hỗ trợ của Vinius. Tất nhiên khi ấy Otho được coi là người sẽ kế vị Galba. Otho hoàn toàn tin tưởng, bởi thực tế ông là người góp công lớn nhất đưa Galba lên ngôi Hoàng đế. Tuy nhiên, trong tháng 1 năm 69, hy vọng của ông bị tiêu tan bởi Hoàng đế chính thức nhận Lucius Calpurnius Piso Licinianus làm con nuôi: vốn từ lâu vua Galba đã nghĩ đến việc truyền ngôi vua cho Piso. Vì thế, Otho vô cùng tức giận khi người được Galba chọn thừa kế lại là Piso Licinianus. Otho ngay lập tức thực hiện kế hoạch giành lấy vương miện. Và thật chẳng khó khăn gì cho Otho, không chỉ vì ông có uy tín lớn trong quân đội, mà bởi thực tế quân đội đã vô cùng căm ghét Galba.

Với một lực lượng hùng mạnh ông trở về quảng trường La Mã, và ở chân đồi Capitoline gặp Galba, người đã được báo động bởi những tin đồn khá mơ hồ về sự phản bội, đã tìm đường thông qua một đám đông dày đặc vây quanh để tới doanh trại của đội cận vệ. Quân đoàn đang làm nhiệm vụ ở Palatine, mà đã đi cùng với hoàng đế, lập tức bỏ rơi ông ta. Galba, và người con con trai nuôi của ông Piso cùng những người khác đã bị sát hại dã man bởi những người lính vệ binh hoàng gia. Sau một cuộc giao tranh ngắn ngủi, Otho trở về doanh trại trong chiến thắng, và cùng ngày đã được trao quyền hợp pháp bởi nguyên lão với danh hiệu Augustus, một quan bảo dân quyền lực và quan chức cấp cao. Otho có được thành công cho bản thân mình nhờ cảm nhận được sự bất mãn của lực lượng cận vệ hoàng gia và phần còn lại của quân đội vì Galba từ chối trả số vàng hứa hẹn để họ hỗ trợ ông ta lên ngôi. Dân số của thành phố cũng không hài lòng với Galba. Hành động đầu tiên của Otho khi là hoàng đế đã cho thấy rằng ông không hoàn toàn biết về những sự kiện này.

Trước tình thế đó, Viện Nguyên lão không còn cách nào khác là công nhận tước vị Hoàng đế cho Otho. Mặc dù vậy, các thành viên của Viện Nguyên lão vẫn nhìn Otho với con mắt nghi ngờ bởi cách mà ông nắm lấy quyền lực, và đặc biệt bởi Otho là bạn cũ của Nero. Tuy thế, họ vẫn trao cho Otho đủ quyền lực như các vị Hoàng đế trước đây.

Các quân đoàn của Otho: XIII Gemina và I Adiutrix

Otho tới Vitellius

Otho hầu như không thể kiểm soát được mức độ trung thành của quân đội vì ông có quá ít mối liên hệ với quân đội. Otho chỉ nhận thấy sai lầm này khi Vitellius, thống đốc Germania, nổi lên chống lại mình. Các xứ Gaul và Tây Ban Nha ngay lập tức tuyên bố ủng hộ Vitellius. Otho muốn tránh một cuộc nội chiến bằng cách đề nghị chia sẻ quyền lực với Vitellius và kết làm đồng minh. Otho thậm chí còn cầu hôn con gái của Vitellius. Vitellius không chấp thuận cả hai đề nghị của Otho và vào tháng 3, các quân đoàn của Vitellius lên đường tiến về Rome.

Trước hành động của Vitellius, Otho đã chọn một chiến thuật đơn giản: lui về phía Bắc Ý để làm chậm bước tiến của Vitellius. Các quân đoàn Danube tuyên bố ủng hộ Otho và ưu thế về mặt quân sự nghiêng về phe Hoàng đế. Tuy vậy, các quân đoàn Danube ở quá xa và Otho muốn họ tiến về Roma. Otho hiểu rằng với một đội quân đến từ xa như của Vitellius, làm chậm bước tiến của họ đồng nghĩa với chiến thắng. Hai tướng của Vitellius là Valens và Caecina hiểu ngay rằng thời gian đang ủng hộ Otho. Họ quyết định phải mở cuộc tấn công trực diện vào quân đội của Otho trước khi các quân đoàn Danube kịp can thiệp. Quân đội của Vitellius dựng một cây cầu vượt qua sông Po vào đất Italy. Otho đứng trước hai lựa chọn: hoặc lùi sâu về đất Ý, tuy tránh được cuộc tấn công trước mắt của Vitellius nhưng lại càng cách xa các quân đoàn Danube; hoặc chiến đấu với Vitellius và chờ tiếp viện. Otho lựa chọn chiến đấu. Và đội quân của ông thất bại hoàn toàn tại Cremona ngày 14 tháng 4 năm 69.

Khi tin thất trận đến với Otho một ngày sau đó, Otho hiểu rằng mình đã thất bại. Ông khuyên gia đình và bạn bè tìm đường thoát thân, còn mình thì tự vẫn một ngày sau đó, 16 tháng 4 năm 69. Cái chết của Otho khiến cho La Mã tránh được một cuộc nội chiến. Mặc dù có nhiều tranh cãi về cách Otho nắm quyền lực, nhưng rất nhiều người La Mã cảm phục cái chết của ông. Họ tin rằng Otho đã chọn cho mình một kết thúc nhẹ nhàng, không gây đổ máu cho Đế chế La Mã. Nhiều binh lính của Otho nhảy vào giàn hỏa thiêu để chết cùng vị Hoàng đế của họ.

Các quân đoàn của Vitellius: I Germanica, V Alaudae, I Italica, XV Primigenia, I Macriana liberatrix, III Augusta, and XXI Rapax

Các quân đoàn của Otho: [[Legio I Adiutrix|I Adiutrix]]

 Vitellius tới Vespasianus

Sau khi Otho chết, những người ủng hộ ông, đã tìm kiếm ứng cử viên khác để hỗ trợ, và hướng đến Vespasianus. Theo Suetonius, một lời tiên tri phổ biến ở các tỉnh miền Đông tuyên bố rằng từ Judaea, những người cai trị trong tương lai của thế giới sẽ đến. Vespasianus cuối cùng đã tin rằng lời tiên tri này áp dụng đối với ông ta, và tìm thấy một số sấm truyền, tiên tri, và những điềm báo mà tăng cường niềm tin.

Ông cũng tìm thấy sự khích lệ ở Mucianus, thống đốc của Syria, và, mặc dù Vespasianus là một người kỷ luật nghiêm ngặt và cải cách mạnh tay, binh sĩ của Vespasianus đã dành ủng hộ tuyệt đối dành cho ông. Mọi con mắt ở phía Đông bây giờ hướng vào ông. Mucianus và các quân đoàn Syria đã sẵn sàng để hỗ trợ ông. Trong khi ông đang ở Caesarea, ông được tuyên bố là hoàng đế vào ngày 1 tháng 7 năm 69, lần đầu tiên là quân đội tại Ai Cập dưới quyền Tiberius Julius Alexandrus, và sau đó là quân đội của ông ở Judaea (ngày 11 tháng 7 theo Suetonius, ngày 03 tháng bảy theo Tacitus).

Tuy nhiên, Vitellius, người đang chiếm ngai vàng, có những đội quân tốt nhất của Roma bên phe ông ta - cựu chiến binh của quân đoàn Gallia và vùng sông Rhine. Nhưng uy tín của Vespasianus khiến ông nhanh chóng tập hợp được một quân đội mạnh, và quân đội của Moesia, Pannonia, và Illyricum sớm tuyên bố ủng hộ cho ông, và tôn ông làm làm chủ của một nửa của thế giới La Mã.

Trong khi Vespasianus ở Ai Cập để đảm bảo nguồn cung cấp lương thực của đế quốc, quân đội của ông đã tiến về phía đông bắc Ý dưới sự lãnh đạo của M. Antonius Primus. Họ đánh bại quân đội của Vitellius (đã chờ đợi ông ở Mevania) tại Bedriacum (hoặc Betriacum), cướp phá Cremona và tiến về Roma. Họ tiến vào La Mã sau một cuộc chiến đấu dữ dội. Trong một sự nhầm lẫn do cuộc hỗn loạn, các công trình trên đồi Capitol đã bị đốt cháy và Sabinus, anh trai của Vespasianus đã bị giết bởi đám đông.

Ngay khi nhận tin loan báo về thất bại và cái chết của đối thủ tại Alexandria, vị hoàng đế mới một lần nữa gửi nguồn cung lương thực hết sức cần thiết đến Roma, cùng với một sắc lệnh hoặc lời tuyên bố về chính sách, trong đó ông đã bảo đảm một sự thay đổi toàn bộ luật pháp của Nero, đặc biệt là những người liên quan đến tội phản quốc. Trong khi ở Ai Cập, ông đã đến thăm đền Serapis, tại nơi này theo ghi chép, ông đã trải qua một giấc mộng.

Các quân đoàn của Vitellius: XV Primigenia
Các quân đoàn của Vespasianus: III Augusta, I Macriana liberatrix

 Kết quả
Vespasianus được tuyên bố là hoàng đế bởi Viện nguyên lão trong khi ông ở Ai Cập vào tháng 12 năm 69 (người Ai Cập đã tuyên bố ông làm hoàng đế vào tháng 7 năm 69). Trong một giai đoạn ngắn, việc quản lý của đế chế đã được giao cho Mucianus, với sự trợ giúp của con trai Vespasianus, Domitianus. Mucianus bắt đầu thời kì cai trị của Vespasianus với cải cách về thuế là để khôi phục lại nền tài chính của đế chế. Sau khi Vespasianus đến Roma vào giữa năm 70, Mucianus tiếp tục nhấn mạnh với Vespasianus về vấn đề thu thuế càng nhiều càng tốt Vespasianus đã không phải nhận bất kỳ mối đe dọa trực tiếp ảnh hướng đến quyền lực của mình sau cái chết của Vitellius. Ông trở thành người sáng lập ra triều đại Flavianus ổn định, kết thúc triều đại Julio-Claudius. Ông băng hà vào năm 79, trước lúc nhắm mắt ông đã nói câu nói nổi tiếng, "Vae, puto deus fio" ("Argh, tôi phải trở thành một vị thần...").

 Biên niên
 68
 Tháng 4 – Galba, thống đốc Hispania Tarraconensis, và Vindex, thống đốc Gallia Lugdunensis khởi nghĩa chống lại Nero.
 Tháng 5 – Quân đoàn Rhine đánh bại và giết chết Vindex tại Gaul.
 Tháng 6 – Nero bị tuyên bố là kẻ thù của công chúng (hostis) bởi Viện nguyên lão (tháng 8) và tự tử (tháng 9), ngai vị hoàng đế của Galba được công nhận.
 Tháng 11 – Vitellius được phong làm thống đốc tỉnh Germania Inferior.

 69
 1 tháng 1 – Các quân đoàn Rhine từ chối thề trung thành với Galba
 2 tháng 1 – Vitellius được tôn làm Hoàng đế bởi quân đoàn Rhine
 15 tháng 1 – Galba bị đội Cận vệ của Hoàng đế giết; trong cùng một ngày, Viện nguyên lão đưa Otho lên ngai vàng
 14 tháng 4 – Vitellius đánh bại Otho
 16 tháng 4 – Otho tự sát; Vitellius được công nhận là hoàng đế
 1 tháng 7– Vespasianus, lãnh đạo quân đội La Mã tại tỉnh Judaea, được tôn làm hoàng đế bởi quân đoàn Ai Cập thuộc La Mã dưới quyền Tiberius Julius Alexander
 Tháng 8 – Các quân đoàn Danube lên tiếng ủng hộ Vespasianus (đang ở Syria) và dùng danh nghĩa phò Vespasianus để xâm chiếm Ý vào cùng tháng
 Tháng 10 – Quân đội Danube đánh bại Vitellius và Vespasianus chiếm được Ai Cập
 20 tháng 12 – Vitellius bị giết bởi lính của mình ngày trong Cung điện
 21 tháng 12 – Vespasianus được công nhận là hoàng đế

 Tham khảo

Tham khảo
 The Roman Empire: Fontana history of the ancient world, Colin Michael Wells, Nhà in Đại học Harvard, 1995, ISBN 0674777700Roman Warfare, Adrian GoldsworthyThe Twelve Caesars, Suetonius, available from Project Gutenberg: The Lives of the Twelve Caesars, Complete
 The year of the four emperors, Peter Greenhalgh (1975)
 Histories, Tacitus
 69 AD: The Year of Four Emperors'', Gwyn Morgan (2006)

Năm 69
Xung đột thập niên 60
Đế quốc La Mã thập niên 60
Nội chiến trong Đế quốc La Mã

Triều đại Flavian
Hoàng đế La Mã thế kỷ 1
Vespasianus


title: Alexandra, Singapore

text:
Alexandra là khu vực dọc theo đường huyết mạch Alexandra, nối liền Pasir Panjang với Queenstown, Bukit Merah, Đông Lăng, Singapore và Tiong Bahru.

Xem thêm
Bukit Merah
Kim Seng

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://infopedia.nl.sg/articles/SIP_741_ngày 20 tháng 1 năm 2005.html
 http://heritagetrails.sg/content/915/Alexandra_Road.html

Địa lý Singapore


title: Elon Musk

text:
Elon Reeve Musk  (sinh ngày 28 tháng 6 năm 1971), là một kỹ sư, nhà tài phiệt, nhà phát minh, doanh nhân công nghệ và nhà từ thiện người Mỹ gốc Nam Phi. Ông cũng là công dân mang hai quốc tịch Nam Phi và Canada. Ông là người sáng lập, CEO và kỹ sư trưởng/nhà thiết kế của SpaceX; nhà đầu tư ban đầu, CEO và kiến trúc sư sản phẩm của Tesla, Inc.; người sáng lập The Boring Company; đồng sáng lập của Neuralink; đồng sáng lập và đồng chủ tịch ban đầu của OpenAI. Elon Musk là người giàu nhất thế giới vào thời điểm hiện tại, khi tài sản ròng của ông vượt mốc 273 tỷ đô la vào tháng 4 năm 2022.

Ông được bầu làm thành viên của Hiệp hội Hoàng gia (FRS) vào năm 2018. Vào tháng 12 năm 2016, ông được xếp hạng 21 trong danh sách Những người quyền lực nhất thế giới của Forbes, và được xếp hạng đầu tiên trong danh sách Forbes của các nhà lãnh đạo sáng tạo nhất năm 2019. Tính đến ngày 7 tháng 1 năm 2021, giá trị tài sản ròng của ông ước tính khoảng 188,5 tỷ đô la và ông được Bloomberg Billionaires Index và Forbes the World's Real-Time Billionaires xếp hạng là người giàu nhất trên thế giới. Ông là người nắm giữ chức vụ CEO lâu nhất so với bất kỳ hãng sản xuất ô tô nào trên toàn cầu.

Elon Musk sinh ra và lớn lên ở Pretoria, Nam Phi. Ông từng học một thời gian ngắn tại Đại học Pretoria trước khi chuyển đến Canada năm 17 tuổi để vào Đại học Queen. Ông chuyển sang Đại học Pennsylvania hai năm sau đó, nơi ông nhận bằng cử nhân kinh tế tại Trường Wharton và bằng cử nhân vật lý từ College of Arts and Sciences. Sau đó, ông chuyển đến California vào năm 1995 để theo đuổi bằng tiến sĩ ngành vật lý ứng dụng và khoa học vật liệu tại Đại học Stanford nhưng đã quyết định theo đuổi sự nghiệp kinh doanh thay vì ghi danh theo học.

Elon cùng với em trai, Kimbal, đồng sáng lập ra Zip2, một công ty phần mềm web và được hãng Compaq mua lại với giá 340 triệu USD vào năm 1999. Sau đó, Elon Musk thành lập X.com, một ngân hàng trực tuyến. Nó được sáp nhập với Confinity vào năm 2000, công ty đã ra mắt PayPal vào năm trước và sau được eBay mua lại với giá 1,5 tỷ đô la vào tháng 10 năm 2002.

Vào tháng 5 năm 2002, Musk thành lập SpaceX đơn vị chế tạo hàng không vũ trụ kiêm công ty dịch vụ vận tải không gian, nắm giữ cương vị CEO kiêm nhà thiết kế chính. Ông gia nhập Tesla Motors, Inc. (nay là Tesla, Inc.), công ty sản xuất xe điện vào năm 2004, một năm sau khi công ty được thành lập, và trở thành CEO và kiến trúc sư sản phẩm của hãng. Năm 2006, ông đã giúp lập ra SolarCity, một công ty dịch vụ năng lượng mặt trời (hiện là công ty con của Tesla). Năm 2015, Musk đồng sáng lập OpenAI, một công ty nghiên cứu phi lợi nhuận nhằm mục đích thúc đẩy trí tuệ nhân tạo thân thiện. Vào tháng 7 năm 2016, ông đồng sáng lập Neuralink, một công ty công nghệ tập trung vào phát triển giao diện máy tính trí tuệ. Vào tháng 12 năm 2016, Musk thành lập The Boring Company, một công ty xây dựng cơ sở hạ tầng và đường hầm tập trung vào các đường hầm được tối ưu hóa cho xe điện.

Ngoài việc theo đuổi công việc kinh doanh chính của mình, Musk đã hình dung ra một hệ thống giao thông tốc độ cao được gọi là Hyperloop. Musk đã nói rằng các mục tiêu của SpaceX, Tesla và SolarCity xoay quanh tầm nhìn của ông là "thay đổi thế giới và giúp đỡ nhân loại". Mục tiêu của ông bao gồm giảm sự nóng lên toàn cầu thông qua sản xuất và tiêu thụ năng lượng bền vững; làm giảm nguy cơ tuyệt chủng của con người bằng cách thiết lập một thuộc địa của con người trên sao Hỏa.

Tiểu sử
Elon Musk sinh ngày 28 tháng 6 năm 1971 tại Pretoria, Transvaal, Nam Phi. Elon là con trai của bà Maye Musk (nhũ danh Haldeman) là một người mẫu và chuyên gia dinh dưỡng sinh ra tại Saskatchewan, Canada, lớn lên tại Nam Phi và ông Errol Musk, một kỹ sư cơ điện, phi công và thủy thủ người Nam Phi. Elon có một em trai là Kimbal (sinh năm 1972) và một em gái Tosca (sinh năm 1974).

Ông ngoại là Tiến sĩ Joshua Haldeman có quốc tịch Canada nhưng sinh ra tại Mỹ. Bà nội là người gốc Anh và cũng có tổ tiên là người nhập cư gốc Đức đầu tiên tại vùng đất Pennsylvania. Sau khi cha mẹ ly hôn vào năm 1980, Elon chọn sống với cha ở ngoại ô thành phố Pretoria, một lựa chọn mà Elon đưa ra hai năm sau khi bố mẹ ly thân nhưng sau đó cảm thấy hối hận. Elon bị cha ghẻ lạnh, ông đã gọi cha mình là "một con người khủng khiếp". Elon cũng có hai người anh em cùng cha khác mẹ.

Từ nhỏ, Elon đã là một độc giả cuồng nhiệt Vào năm 10 tuổi, ông đã có hứng thú với máy tính trong khi sử dụng Commodore VIC-20. Elon đã học lập trình máy tính bằng cách sử dụng một hướng dẫn và đến năm 12 tuổi, đã bán mã nguồn của một video game dựa trên BASIC tạo ra Blastar cho tạp chí PC and Office Technology với giá khoảng 500 đô la. Danh mục đọc của Elon gồm bộ sách Foundation của Isaac Asimov từ đó rút ra bài học rằng "bạn nên cố gắng thực hiện tập hợp các hành động có khả năng kéo dài nền văn minh, giảm thiểu xác suất của thời kỳ đen tối và giảm độ dài của thời kỳ đen tối nếu có".

Thời đi học, ông chịu sự bắt nạt nghiêm trọng và đã từng phải nhập viện sau khi bị một nhóm bạn học ném xuống cầu thang.
Elon theo học trường dự bị Waterkloof House Preparatory School và trung học Bryanston High School sau đó tốt nghiệp tại trường trung học Pretoria Boys High School.

Mặc dù người cha nhất quyết muốn Elon vào học đại học tại Pretoria, nhưng Elon đã quyết tâm chuyển đến Hoa Kỳ, ông đã kể lại rằng "Tôi nhớ mình đã suy nghĩ và thấy rằng nước Mỹ là nơi có thể có những điều tuyệt vời hơn bất kỳ quốc gia nào trên thế giới." Ông biết rằng việc đến Hoa Kỳ từ Canada sẽ dễ dàng hơn và chuyển đến đó trái với mong muốn của cha mình vào tháng 6 năm 1989, ngay trước sinh nhật thứ 18. Sau khi có được hộ chiếu Canada thông qua bà Maye, người mẹ có gốc gác từ Canada.

Học vấn
Trong thời gian đợi giấy tờ từ phía Canada, Elon theo học Đại học Pretoria khoảng 5 tháng. Khi chuyển đến sống tại Canada, Musk ghi danh vào Đại học Queen tại Kingston năm 1989 để tránh phải gia nhập nghĩa vụ quân sự bắt buộc của Quân đội Nam Phi.

Ông từ bỏ Đại học Queen năm 2000 để theo học ngành kinh tế và vật lý thuộc Đại học Pennsylvania; tốt nghiệp năm 1997 với bằng Cử nhân Kinh tế tại Trường Wharton thuộc Đại học Pennsylvania và bằng Cử nhân Khoa học Vật lý từ College of Arts and Sciences của Đại học Pennsylvania.

Năm 1994, Musk đã tổ chức hai đợt thực tập tại Thung lũng Silicon vào mùa hè: tại một công ty khởi nghiệp lưu trữ năng lượng có tên là Pinnacle Research Institute, chuyên nghiên cứu các siêu âm điện phân để lưu trữ năng lượng và công ty khởi nghiệp Rocket Science Games tại Palo Alto.

Bruce Leak, cựu kỹ sư trưởng đằng sau QuickTime của Apple, người đã thuê Musk, lưu ý: "Anh ta có năng lượng vô biên. Bọn trẻ ngày nay không biết gì về phần cứng hay cách thức hoạt động, nhưng anh ta có một nền tảng hacker PC và chỉ để tìm ra mọi thứ mà không sợ điều gì."

Năm 1995, Musk được nhận vào chương trình tiến sĩ về vật lý năng lượng/khoa học vật liệu tại Đại học Stanford ở California. Háo hức theo đuổi các cơ hội trong thời đại bùng nổ internet, tuy nhiên, thay vào đó, ông quyết định ra mắt công ty đầu tiên của mình, Zip2 Corporation.

Sự nghiệp kinh doanh

Zip2
Năm 1995, Musk khởi nghiệp với dự án Zip2, cung cấp phần mềm ấn hành nội dung số cho các tổ chức mới, cùng với em trai Kimbal Musk.. Errol Musk đã tài trợ cho họ 28,000 đô la đầu tiên.

Năm 1999, bộ phận AltaVista của Compaq mua lại Zip2 với 307 triệu đô la tiền mặt và 34 triệu đô la cổ phiếu.

PayPal
Musk đồng sáng lập X.com, một công ty về dịch vụ tài chính trực tuyến và thanh toán qua email tháng 3 năm 1999. Một năm sau đó, trong một cuộc sáp nhập 50/50 về vốn, X.com mua lại Confinity, một hãng vận hành một hệ thống thanh toán đấu giá có quy mô tương tự như X.com, gọi tên là Paypal. Musk đã sắp xếp thương vụ này do niềm tin vào việc chuyển khoản trực tiếp đang nở rộ của công nghệ P2P. Musk tin rằng nhánh con Confinity sẽ trở thành phương tiện cần thiết để tích hợp và phát triển một nền tảng thanh toán giữa các cá nhân bên trong X.com. Công ty kết hợp ban đầu thu nhận X.com làm tên tập đoàn, nhưng vào tháng 2 năm 2001, X.com đổi tên chính thức của nó thành Paypal Inc. Musk đã cổ vũ mạnh mẽ cho trọng tâm của một Paypal mới nhằm vào hệ thống thanh toán toàn cầu và rời khỏi những sự cung cấp tài chính lõi của X.com.

Sự phát triển ban đầu của PayPal phần lớn là do một chiến dịch phát triển rộng khắp thành công của Musk. Tháng 10 năm 2002, PayPal được eBay mua lại với giá 1.5 tỷ giá trị cổ phiếu.. Vào thời điểm bán, Musk, cổ đông lớn nhất của công ty, nắm 11.7% cổ phiếu của PayPal.

SpaceX

Musk thành lập công ty thứ ba của ông, Space Exploration Technologies (SpaceX), vào tháng 6 năm 2002
và hiện là CEO và Giám đốc Kỹ thuật của tập đoàn này. SpaceX phát triển và chế tạo các phương tiện phóng ra không gian với trọng tâm hướng vào việc phát triển công nghệ tên lửa. Hai tên lửa đầu tiên của công ty là Falcon 1 và Falcon 9 và phi thuyền đầu tiên của nó mang tên Dragon.

SpaceX đã giành được hợp đồng 1,6 tỷ đô la với NASA ngày 23 tháng 12 năm 2008, cho 12 chuyến bay của Falcon 9 và Dragon vào Trạm Vũ trụ Quốc tế ISS, thay thế cho Space Shuttle của NASA sau khi nó hết thời gian hoạt động năm 2011. Ban đầu, Falcon 9/Dragon sẽ thay thế chức năng vận tải hàng hóa của Shuttle và việc vận chuyển phi hành gia sẽ được thực hiện bởi Tàu vũ trụ Soyuz. Tuy nhiên, SpaceX đã thiết kế Falcon 9/Dragon nhằm vào việc vận chuyển phi hành gia và Ủy ban Augustine (Cơ quan Hoa Kỳ phụ trách các chuyến bay có người lái vào vũ trụ) đã khuyến nghị việc vận tải hành khách bởi các công ty thương mại như SpaceX.

Musk nói rằng ý tưởng về công nghệ vũ trụ của mình chịu ảnh hưởng từ series "Foundation" của Issac Asimov , và xem việc khai phá vũ trụ như một bước quan trọng trong việc mở rộng—nếu không nói là bảo tồn-sự hiểu biết của đời sống con người. Musk từng nói rằng sự sống trải trên nhiều hành tinh khác nhau có thể đóng vai trò như một hàng rào ngăn chặn những mối đe dọa sự tồn vong của loài người. "Một thiên thạch hay một siêu núi lửa có thể hủy diệt chúng ta, và chúng ta đối mặt với những thảm họa mà khủng long chưa từng biết tới: một virus được lập trình, một sự hình thành do sơ suất một vi lỗ đen, sự ấm lên toàn cầu thảm họa hoặc một công nghệ thậm chí chưa được biết đến nào đó có thể báo hiệu sự tiêu vong của chúng ta. Nhân loại đã tiến hóa hàng triệu năm, nhưng trong 60 năm gần đây các vũ khí nguyên tử tạo nên nguy cơ tiêu diệt chính chúng ta. Sớm hay muộn, chung ta phải mở rộng sự sống ra ngoài trái cầu xanh lam này-hoặc là tuyệt chủng."  Mục tiêu của Musk là giảm giá thành của một chuyến bay có chở người xuống còn 1/10 hiện nay. Ông thành lập SpaceX với 100 triệu đô la từ tài sản ban đầu của mình. Ông hiện vẫn đóng vai trò điều hành lẫn chỉ đạo kĩ thuật của công ty đóng ở Hawthorne, California này. Trong tiểu sử của Ashlee Vance, Musk tuyên bố rằng ông muốn thành lập một thuộc địa của loài người trên sao Hỏa vào năm 2040, với dân số khoảng 80.000 người. Musk tuyên bố rằng, do bầu khí quyển của sao Hỏa thiếu oxy, nên tất cả các phương tiện giao thông trên sao Hỏa đều sẽ sử dụng động cơ điện (ô tô điện, tàu điện, Hyperloop, máy bay điện) . Musk tuyên bố vào tháng 6 năm 2016 rằng hai tàu đầu tiên của SpaceX sẽ hạ cánh xuống sao Hỏa vào năm 2022 mang theo các thiết bị cần thiết để xây dựng các trạm năng lượng và cơ sở hạ tầng hỗ trợ sự sống. Đến năm 2024, các phi hành gia của SpaceX sẽ chính thức đặt chân lên hành tinh Đỏ, mang theo tham vọng chinh phục sao Hỏa của nhân loại . Trong một cuộc phỏng vấn với Axios năm 2018, Tỷ phú Elon Musk tuyên bố ông muốn là người đầu tiên đặt chân lên Sao Hỏa.

Trong 7 năm, SpaceX đã thiết kế dòng thiết bị phóng Falcon và phi thuyền đa mục đích Dragon từ chỗ không có gì. Tháng 9 năm 2009, tên lửa Falcon 1 trở thành phương tiện nhiên liệu lỏng đầu tiên do tư nhân hùn vốn đưa được một vệ tinh vào quỹ đạo Trái Đất. NASA đã chọn SpaceX để tham gia vào dự án đầu tiên tin cậy các công ty tư nhân vận chuyển hàng hóa tới ISS. Hợp đồng này, có giá trị từ 1.6 tỉ tới 3.1 tỷ đô la, là một dấu mốc quan trọng của trạm vũ trụ trong việc vận chuyển hàng tới trạm và trở lại. Bên cạnh những dịch vụ này, mục tiêu của SpaceX còn bao gồm việc đồng thời hạ giá các chuyến bay tới quỹ đạo và cải thiện độ tin cậy lên cỡ mười lần, trong khi tạo nên thiết bị phóng ra quỹ đạo đầu tiên có thể hoàn toàn tái sử dụng. Tuy hiện đang trong giai đoạn tìm cách đưa người ra ISS, năm 2011 Musk khẳng định mục đích cá nhân của ông là đưa người ra khai phá và định cư ở Sao Hỏa, trong khoảng 10-20 năm nữa.
Ngày 25 tháng 5 năm 2012, tàu SpaceX Dragon đáp xuống ISS, ghi dấu mốc lịch sử lần đầu tiên có một công ty tư nhân phóng và đáp thành công một phương tiên xuống Trạm Vũ trụ Quốc tế .

Musk tin rằng chìa khóa để khiến việc du hành vũ trụ trở nên rẻ và hợp túi tiền hơn là phải làm cho tên lửa có khả năng tái sử dụng, mặc dù hầu hết các chuyên gia trong ngành vũ trụ đều không tin rằng tên lửa có khả năng tái sử dụng là một điều khả thi. Thứ hai ngày 21 tháng 12 năm 2015, SpaceX bắn một tên lửa vào không gian và hạ cánh nó trở về mặt đất, trong trạng thái hoàn toàn nguyên vẹn. Không chỉ tạo ra một bước ngoặt lịch sử trong việc chế tạo tên lửa tái sử dụng, thành công nói trên có sức ảnh hưởng rất lớn đến tương lai của ngành du lịch không gian .

Vào ngày 6 tháng 2 năm 2018, SpaceX đã phóng thành công Falcon Heavy, tên lửa có công suất cao thứ tư từng được chế tạo (sau Saturn V, Energia và N1) đồng thời là tên lửa mạnh nhất hoạt động trong năm 2018 .

SpaceX là nhà sản xuất động cơ tên lửa tư nhân lớn nhất thế giới và hiện đang nắm giữ kỷ lục về tỷ lệ lực đẩy trên trọng lượng cao nhất cho động cơ tên lửa (Merlin 1D) . SpaceX đã sản xuất hơn 100 động cơ Merlin 1D và đưa vào hoạt động. Mỗi động cơ Merlin 1D có thể nâng được trọng lượng tương đương với 40 chiếc xe hơi gia đình theo chiều thẳng đứng. Kết hợp lại, 9 động cơ Merlin trong tên lửa Falcon 9 giai đoạn đầu tạo ra lực đẩy từ 5,8 đến 6,7 MN (1,3 đến 1,5 triệu pound), tùy thuộc vào độ cao .

Vào cuối năm 2017, SpaceX đã tiết lộ thiết kế cho phương tiện phóng và hệ thống tàu vũ trụ thế hệ tiếp theo tên là Starship. SpaceX đang thiết kế chiếc tên lửa đặc biệt này với hai bộ phận có thể tái sử dụng là bộ phận phóng chính cao 187m và chiếc tàu vũ trụ cao 153m trên đỉnh. Sau khi chế tạo thành công, chiếc tên lửa BFR sẽ cao hơn tượng Nữ thần tự do khoảng 15%, có thể mang theo 100 phi hành gia và 150 tấn hàng hóa lên quỹ đạo Trái đất. Khi lên được quỹ đạo Trái đất, BFR có thể tiếp nhiên liệu trong không gian và tiếp tục hành trình tới Sao Hỏa trong 6 tháng. Tên lửa Starship sẽ là tên lửa lớn nhất và mạnh nhất lịch sử từ trước đến nay, du định BFR sẽ thay thế hoàn toàn Falcon 9, Falcon Heavy và Dragon trong những năm 2020 .

Tesla Motors

Tesla Motors được Martin Eberhard và Marc Tarpening gây vốn vào tháng 7 năm 2003, Musk đầu tư thành lập tháng 2 năm 2004 và trở thành Chủ tịch Hội đồng Quản trị; nhưng đam mê của ông với ô tô điện đã có từ thời còn trẻ. Do ảnh hưởng của khủng hoàng tài chính thế giới năm 2008 và kéo theo đó là một đợt cắt giảm nhân lực bắt buộc ở Tesla, Musk buộc phải đảm nhận thêm vị trí CEO. Ông khẳng định đường hướng của công ty là đầu tiên phát triển những chiếc xe thể thao hạng sang để thu hút sự quan tâm tới xe điện và kiếm lợi nhuận ban đầu nhằm nuôi mục đích lâu dài là cung cấp ô tô điện phổ biến cho người bình dân, giảm đáng kể lượng tiêu thụ dầu thô toàn cầu
.

Musk đóng vai trò tích cực trong công ty và đặc biệt chỉ đạo thiết kế các mẫu sản phẩm cũng như định hướng chiến lược, nhưng dù là CEO ông không liên hệ sâu vào việc điều hành kinh doanh hàng ngày. Ông được cho là nắm 32% cổ phần tại Tesla, tập đoàn này được định giá 13.9 tỷ đô la vào tháng 7 năm 2013

Mẫu xe điện thể thao đầu tiên, Tesla Roadster 2008, với giá khởi điểm 109 nghìn đô la/chiếc bán được khoảng 2500 đơn vị tới 31 quốc gia, đồng thời bản thử nghiệm của nó nhận giải "Phát minh xuất sắc nhất" năm 2006 của tạp chí Time trong lĩnh vực "Phát minh về vận tải".. Tesla Model S, chiếc sedan xuất hiện trên thị trường tháng 6 năm 2012 đã trở thành hiện tượng của năm, đạt một loạt giải thưởng như giải Xe tiêu biểu nhất của năm 2013 của tạp chí Automobile. Nó bán được 2650 chiếc trong năm 2012 ở Hoa Kỳ và 4900 chiếc tại Bắc Mỹ chỉ trong quý I 2013, trở thành mẫu xe điện bán chạy nhất trong khu vực. Model X, mẫu xe SUV-minivan, được giới thiệu tháng 9 năm 2012 và được bán ra năm 2015.
. Thế hệ thứ ba của xe điện Tesla là Model 3 ra mắt vào năm 2016.

Bên cạnh việc bán xe điện thương hiệu Tesla, Tesla Motors còn cung cấp động cơ điện cho Mercedes-Benz, Toyota và Musk dự tính sẽ cung cấp một mạng lưới các trạm sạc điện siêu nhanh cho ô tô trên khắp Bắc Mỹ trong năm 2013 Tháng 5 năm 2013, Tesla Motors cho thấy quý đầu tiên hoạt động có lợi nhuận kể từ khi nó niêm yết cổ phiếu năm 2011.

Trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 5 năm 2013 với All Things Digital, Musk nói rằng để khắc phục những hạn chế về phạm vi của ô tô điện, Tesla đang mở rộng mạng lưới các trạm tăng áp, tăng gấp ba số trên bờ Đông và Tây của Hoa Kỳ vào tháng 6, với kế hoạch nhiều hơn mở rộng trên khắp Bắc Mỹ, bao gồm Canada, trong suốt cả năm. Tính đến ngày 29 tháng 1 năm 2016, Musk sở hữu khoảng 28,9 triệu cổ phiếu Tesla, tương đương với khoảng 22% cổ phần công ty .

Vào năm 2014, Musk tuyên bố rằng Tesla sẽ cho phép các bằng sáng chế công nghệ của nó được sử dụng bởi bất kỳ ai có thiện chí trong nỗ lực lôi kéo các nhà sản xuất ô tô để tăng tốc độ phát triển của ô tô điện. "Thực tế không may là các chương trình xe điện (hoặc chương trình cho bất kỳ chiếc xe nào không đốt hydrocarbon) tại các nhà sản xuất lớn đều không tồn tại, chiếm trung bình ít hơn 1% tổng doanh số bán xe của họ", Musk nói

Vào tháng 2 năm 2016, Musk tuyên bố rằng ông đã mua được tên miền Tesla.com từ Stu Grossman, người đã sở hữu nó từ năm 1992, và thay đổi trang chủ của Tesla thành tên miền đó .

Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch Mỹ (SEC) đã chính thức khởi kiện Elon Musk vào tháng 9 năm 2018 vì hành vi gian lận và thao túng thị trường. Nguyên nhân là do CEO Elon Musk đã đăng trên trang Twitter cá nhân của mình, ý muốn mua lại toàn bộ Tesla và biến nó trở thành một công ty tư nhân . Kết quả là, Musk và Tesla đã bị phạt 20 triệu đô la, và Musk buộc phải từ chức chủ tịch Tesla trong khi vẫn là CEO của Tesla .

Vào tháng 1 năm 2019, Musk đã tới Trung Quốc để khởi công Tesla's Shanghai Gigafactory, đây là nhà máy quy mô lớn đầu tiên của công ty bên ngoài Hoa Kỳ. Một phần trong chuyến thăm Trung Quốc, Musk cũng đã gặp thủ tướng Trung Quốc Li Keqiang . Trong quá trình trao đổi, Musk thú nhận tình yêu của ông dành cho Trung Quốc và mong muốn ông có thể đến thăm Trung Quốc thường xuyên hơn, thủ tướng Trung Quốc đã nói rằng "Chúng tôi có thể cấp cho ngài thẻ xanh của Trung Quốc nếu điều đó có ích." .

SolarCity
Elon Musk là người đề xuất ý tưởng ban đầu cho SolarCity, một công ty do hai người anh em họ của ông, Peter (COO) và Lyndon Rive (CEO), thành lập năm 2006. Elon Musk hiện giữ chân Chủ tịch và là cổ đông lớn nhất của SolarCity, định hướng nó cùng với Tesla Motors như một phần trong chiến dịch chống lại sự ấm lên toàn cầu. Sau vài năm phát triển, SolarCity, chủ yếu hoạt động ở California, đã vươn lên thành nhà cung cấp năng lượng mặt trời cho dân cư lớn nhất Hoa Kỳ từ năm 2011.. SolarCity cũng bước chân vào lĩnh vực ô tô điện từ năm 2009, và hợp tác với Tesla Motors nhằm kết hợp giữa pin điện ô tô với pin mặt trời, cung cấp các trạm sạc miễn phí cho xe điện hiệu Tesla và phương tiện lưu trữ điện mặt trời trong những thời điểm công suất hoạt động thấp. SolarCity cũng tham gia các chương trình từ thiện, đầu tư các dự án hợp tác với chính phủ, quân đội, và các công ty khác như Google Inc. với Google Fund. Lyndon Rive kể rằng Elon Musk chỉ có rất ít thời gian cho SolarCity, chỉ liên lạc qua điện thoại vài giờ mỗi tháng và họp hội đồng quản trị, nhưng vẫn bao quát toàn bộ hoạt động của công ty.

Neuralink

Năm 2016, Musk đồng sáng lập Neuralink, một công ty khởi nghiệp về công nghệ thần kinh, với khoản đầu tư 100 triệu USD. Neuralink nhằm mục đích tích hợp bộ não con người với trí tuệ nhân tạo (AI) bằng cách tạo ra các thiết bị nhúng trong não để tạo điều kiện hợp nhất con người với máy móc. Công nghệ như vậy cho phép tăng cường bộ nhớ hoặc cho phép thiết bị cấy ghép trên con người giao tiếp với phần mềm. Công ty cũng hy vọng sẽ phát triển các thiết bị điều trị các tình trạng thần kinh như bệnh Alzheimer, chứng mất trí nhớ và chấn thương tủy sống.

Vào năm 2019, Musk công bố nghiên cứu về một thiết bị giống như máy may có thể nhúng các sợi chỉ vào não người. Musk được liệt kê như là tác giả duy nhất của bài báo khoa học đăng tháng 10 năm 2019 nêu chi tiết một số nghiên cứu của Neuralink, mặc dù việc Musk được liệt kê như vậy đã khiến các nhà nghiên cứu của nhóm Neuralink không được xếp hạng. Tại một cuộc trình diễn trực tiếp vào năm 2020, Musk đã mô tả một trong những thiết bị đầu tiên của họ là "Fitbit trong hộp sọ của bạn" có thể sớm chữa khỏi bệnh tê liệt, điếc, mù và các khuyết tật khác. Nhiều nhà khoa học thần kinh và ấn phẩm đã chỉ trích những tuyên bố này. MIT Technology Review mô tả chúng là "có tính suy đoán cao" và là "nhà hát khoa học thần kinh". Trong cuộc trình diễn, Musk đã tiết lộ một con lợn được cấy ghép thiết bị của Neuralink để theo dõi hoạt động thần kinh liên quan đến mùi. Năm 2022, Neuralink thông báo các thử nghiệm lâm sàng sẽ bắt đầu tiến hành vào cuối năm.

Neuralink đã tiến hành thử nghiệm động vật trên khỉ macaque tại Đại học California, Trung tâm nghiên cứu linh trưởng của Davis. Vào năm 2021, công ty đã phát hành một video trong đó một con Macaque chơi trò chơi điện tử Pong thông qua bộ cấy ghép Neuralink. Các cuộc thử nghiệm trên động vật của công ty, gây ra cái chết của một số con khỉ, đã dẫn đến những cáo buộc về sự tàn ác với động vật. Ủy ban Bác sĩ về Y học có Trách nhiệm đã cáo buộc rằng các thử nghiệm trên động vật của Neuralink đã vi phạm Đạo luật Phúc lợi Động vật. Các nhân viên đã phàn nàn rằng áp lực từ Musk để đẩy nhanh quá trình phát triển đã dẫn đến các thí nghiệm bị hỏng và cái chết của động vật không cần thiết. Vào năm 2022, một cuộc điều tra liên bang đã được tiến hành đối với các vi phạm phúc lợi động vật có thể có của Neuralink.

Công ty Boring
Năm 2017, Musk thành lập Công ty Boring, công ty xây dựng đường hầm dưới lòng đất cho các phương tiện chuyên dụng, công suất lớn có thể di chuyển với tốc độ 150 dặm một giờ (240 km/h) và do đó vượt qua giao thông trên mặt đất ở các thành phố lớn. Đầu năm 2017, công ty bắt đầu thảo luận với các cơ quan quản lý và bắt đầu xây dựng một "rãnh thử nghiệm" rộng 30 ft (9,1 m), dài 50 ft (15 m) và sâu 15 ft (4,6 m) tại cơ sở văn phòng của SpaceX, vì điều đó không cần giấy phép. Đường hầm Los Angeles, có chiều dài chưa đến 3,2 km, ra mắt các nhà báo vào năm 2018. Đường hầm này được sử dụng cho Tesla Model X và được cho là khá khó khăn khi di chuyển ở tốc độ dưới mức tối ưu.

Hai dự án đường hầm được công bố vào năm 2018, ở Chicago và Tây Los Angeles, đã bị hủy bỏ. Tuy nhiên, một đường hầm bên dưới Trung tâm Hội nghị Las Vegas đã được hoàn thành vào đầu năm 2021. Các quan chức địa phương cũng đã phê duyệt việc mở rộng thêm hệ thống đường hầm. Vào năm 2021, việc xây dựng đường hầm  cho Fort Lauderdale, Florida đã được phê duyệt.

Twitter
Đầu năm 2017, Musk bày bắt đầu tỏ sự quan tâm đến việc mua Twitter, trước đó ông đã đặt câu hỏi về cam kết của nền tảng này đối với quyền tự do ngôn luận. Vào tháng 1 năm 2022, Musk bắt đầu mua cổ phiếu Twitter và đạt 9,2% cổ phần vào tháng 4 năm 2022, khiến ông trở thành cổ đông lớn nhất của Twitter tại thời điểm đó. Khi sự việc này được tiết lộ công khai, cổ phiếu Twitter đã trải qua đợt tăng giá trong ngày lớn nhất kể từ khi công ty IPO năm 2013. Vào ngày 4 tháng 4 năm 2022, Musk đã đồng ý với một thỏa thuận bổ nhiệm ông vào ban giám đốc của Twitter và đồng thời cấm ông mua hơn 14,9% cổ phần của công ty. Tuy nhiên, vào ngày 13 tháng 4, Musk đã đưa ra lời đề nghị trị giá 43 tỷ đô la để mua lại Twitter, khởi động một cuộc mua thâu tóm để mua lại 100% cổ phiếu của Twitter với giá 54,20 đô la một cổ phiếu. Đáp lại, hội đồng quản trị của Twitter đã thông qua một kế hoạch "viên thuốc độc" đáp ứng quyền cổ đông để làm cho bất kỳ nhà đầu tư đơn lẻ nào sở hữu hơn 15% cổ phần của công ty mà không có sự chấp thuận của hội đồng quản trị sẽ tốn kém hơn. Tuy nhiên, vào cuối tháng 4 năm 2020, Musk đã kết thúc thành công cuộc đấu thầu của mình với giá khoảng 44 tỷ đô la. Số tiền này bao gồm khoản vay khoảng 12,5 tỷ đô la thế chấp bằng cổ phiếu Tesla của ông và 21 tỷ đô la tài trợ vốn cổ phần.

Hoạt động khác
Musk từng có kế hoạch cho một dự án mang tên "Ốc đảo Sao Hỏa" vào năm 2001 nhằm mục đích đưa một nhà kính thu nhỏ thử nghiệm lên Sao Hỏa, mang nhiều loại rau củ để trồng trên đất sao Hỏa. Dự án này bị Musk dừng lại do ông sau đó đi tới kết luận rằng vấn đề cơ bản ngăn cản con người có thể trở thành một nền văn minh sinh sống ngoài không gian thực sự là việc thiếu một tiến bộ bước ngoặt trong công nghệ tên lửa; đó chính là thời điểm ông tập trung hoàn toàn vào dự án SpaceX.

Mục tiêu dài hạn của Musk là thông qua SpaceX đưa loài người phát triển thành một nền văn minh ngoài không gian thực thụ. Cụ thể, ông định đưa được nhìn thấy trong đời mình, một thuộc địa với 80.000 người được thành lập trên Sao Hỏa. Ông hy vọng sẽ trên hành tinh đỏ, nói rằng: "Hẳn sẽ khá thú vị để chết trên Sao Hỏa..."

Musk từng tham gia ủng hộ Ủy ban Hành động Chính trị Hoa Kỳ FWD.us, một tổ chức vận động nghị trường cho cải cách chính sách nhập cư do các doanh nhân ở Thung lũng Silicon đại diện bởi Mark Zuckerberg gây dựng. Tuy nhiên tháng 5 năm 2013, Musk công khai rút bỏ sự ủng hộ khi FWD.us đưa ra quảng cáo cho một dự án vận chuyển dầu thô đi ngược lại lý tưởng bảo vệ môi trường của ông. Cùng với một số thành viên khác như David Sacks, ông rút khỏi tổ chức và phê phán chính sách của tổ chức vận động hành lang thường ủng hộ cả hai chiều hướng chính trị cùng lúc để kiếm sự hậu thuẫn từ giới lập pháp, gọi điều đó là "vô đạo đức": "Bạn phải chiến đấu trên lẽ phải của mục đích, chứ không phải chơi một trò Machiavelli mà bạn đồng ý ủng hộ những thứ xấu xa để những thứ tốt đẹp được thông qua".

Tháng 7 năm 2012, Musk thông báo về một dự án hoàn toàn mới của ông mang tên "Hyperloop", một hệ thống đường hầm phản lực chạy bằng năng lượng mặt trời, được ông kì vọng là sẽ cho phép di chuyển từ San Francisco đến Los Angeles trong vòng ít nhất 30 phút (nghĩa là gần đạt tới tốc độ âm thanh). Elon Musk dự trù dự án này tiêu tốn khoảng 6 tỷ đô la, tức chỉ bằng một phần 10 chi phí xây dựng đường tàu cao tốc; các chi tiết thiết kế của Hyperloop được Musk công bố vào tháng 8 năm 2013.

OpenAI
Năm 2015, Musk đồng sáng lập OpenAI, một công ty nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) phi lợi nhuận nhằm phát triển trí tuệ nhân tạo chung nhằm mục đích an toàn và có lợi cho nhân loại.

Năm 2018, Musk rời hội đồng quản trị OpenAI để tránh những xung đột có thể xảy ra trong tương lai với vai trò Giám đốc điều hành của Tesla khi công ty sau này ngày càng tham gia nhiều hơn vào AI thông qua Tesla Autopilot.

Thành tựu
Những thành tựu đạt được đã đưa Elon Musk lên vị trí một trong những doanh nhân có nhiều ảnh hưởng nhất trên thế giới cũng như một biểu tượng của ngành công nghệ không gian. Ông xuất hiện trong danh sách 100 nhân vật quan trọng nhất thế giới năm 2010 của tạp chí Time, danh sách 75 nhân vật ảnh hưởng nhất thế kỷ XXI của tạp chí Esquire, danh sách 20 CEO quyền lực nhất Hoa Kỳ dưới 40 tuổi của Forbes., danh hiệu Nhà cách tân của năm (2007) của tạp chí R&D Magazine, Doanh nhân của năm (2007) của tạp chí Inc Magazine, xếp vào những Huyền thoại sống hàng không năm 2010 bởi Quỹ Kitty Hawk (2010), Doanh nhân ô tô của năm (2010).

Ông cũng nhận các giải thưởng như Huy chương Vàng của Hội Hoàng gia Hàng không học Anh (2012), Huy chương Vàng Không gian của Liên đoàn Hàng không Quốc tế (FAI) năm 2010 , Giải thưởng Heinlein cho Tiến bố trong Thương mại hóa Không gian năm 2011, Giải thưởng George Low của Viện Hàng không và Hàng không vũ trụ Hoa Kỳ, Cúp Von Braun của Hội Không gian Quốc gia.

Ông nhận bằng tiến sĩ danh dự ngành thiết kế từ Cao đẳng Thiết kế Trung tâm và bằng tiến sĩ danh dự ngành kĩ thuật hàng không từ Đại học Surrey.

Vào tháng 6 năm 2016, Business Insider đã đưa Musk vào danh sách "10 nhà kinh doanh nhìn xa trông rộng hàng đầu tạo ra giá trị cho thế giới" cùng với Mark Zuckerberg và Sal Khan.

Vào tháng 12 năm 2016, Musk xếp hạng thứ 21 trong danh sách Những người quyền lực nhất thế giới của Forbes .

Đạo diễn bộ phim Iron Man kể lại rằng Elon Musk chính là nhân vật đã gây cảm hứng để xây dựng nhân vật Tony Stark trong bộ phim ăn khách nói trên. Bản thân Elon cũng được ví như một Iron Man ngoài đời thực và ông có tham gia một cảnh (đóng vai chính mình) trong Iron Man 2 với tư cách diễn viên khách mời (cameo), trong khi nhà máy của SpaceX là một địa điểm quay phim nói trên. Chiếc máy bay Dassault Falcon 900 model 1994 của ông được dùng trong bộ phim "Thank You for Smoking" (2005) mà ông có đóng một vai cameo là phi công

Hoạt động cá nhân

Từ thiện
Musk là chủ tịch của Quỹ Musk, tuyên bố mục đích chính là cung cấp các hệ thống năng lượng mặt trời trong các khu vực thảm họa cũng như các mục tiêu khác. Vào năm 2010, Quỹ Musk hợp tác với SolarCity để tặng một hệ thống năng lượng mặt trời 25 kW cho trung tâm ứng phó với cơn bão của Liên minh Cộng đồng South Bay ở Coden, Alabama. Vào tháng 7 năm 2011, Quỹ Musk đã quyên góp  đối với một dự án năng lượng mặt trời ở Sōma, Fukushima, Nhật Bản, một thành phố đã bị tàn phá nặng nề bởi sóng thần.

Vào tháng 7 năm 2014, Musk được họa sĩ truyện tranh Matthew Inman và William Terbo, cháu của Nikola Tesla ngỏ lời về việc quyên góp  hướng tới việc xây dựng Trung tâm khoa học Tesla tại Wardenclyffe. Cuối cùng, Musk đã đồng ý quyên góp  đối với dự án và cũng cam kết xây dựng một máy siêu tăng áp Tesla trong bãi đậu xe của bảo tàng.

Vào tháng 1 năm 2015, Musk đã quyên góp  cho viện nghiên cứu Future of Life Institute để điều hành một chương trình nghiên cứu toàn cầu nhằm giữ trí tuệ nhân tạo có lợi cho nhân loại.

Vào tháng 10 năm 2018, trong nỗ lực giúp giải quyết Khủng hoảng nước Flint, tỷ phú Elon Musk và Quỹ Musk đã quyên góp hơn 480.000 đô la để lắp đặt các đài phun nước mới với hệ thống lọc để tiếp cận với nước sạch tại tất cả các trường thuộc Flint, Michigan. Tính đến năm 2019, khoảng 30.000 trẻ em ở tất cả 12 trường trong khu vực có nước uống miễn phí, an toàn từ các hệ thống lọc nước.

Elon Musk là một nhà tài trợ hàng đầu cho ACLU.

Vào tháng 10 năm 2019, Elon Musk đã quyên góp  cho Team Trees là một phong trào gây quỹ với mục tiêu trồng được 20 triệu cây trước năm 2020.  và phối hợp với Tổ chức Arbor Day là một tổ chức giáo dục và bảo tồn phi lợi nhuận được thành lập vào năm 1972 tại Nebraska, Hoa Kỳ bởi John Rosenow. Đây là tổ chức phi lợi nhuận lớn nhất dành riêng cho việc trồng cây.

Gia đình
Tosca Musk là em gái của Elon, là một nhà làm phim. Cô là người sáng lập của Musk Entertainment và đã sản xuất nhiều bộ phim khác nhau.

Musk đã gặp người vợ đầu tiên của mình, nhà văn người Canada Justine Wilson, trong khi cả hai đều là sinh viên tại Đại học Queen ở Ontario, Canada. Họ kết hôn năm 2000 và ly thân năm 2008. Con trai đầu của họ, Nevada Alexander Musk, mất vì hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS) khi được 10 tuần tuổi. Sau đó họ có năm người con trai thông qua thụ tinh trong ống nghiệm- gồm một cặp song sinh vào năm 2004 (Griffin và Xavier), tiếp theo là sinh ba năm 2006 (Kai, Saxon và Damian). Họ chia sẻ quyền nuôi cả năm người con trai.

Năm 2008, Elon Musk bắt đầu hẹn hò với nữ diễn viên người Anh Talulah Riley và kết hôn năm 2010. Tháng 1 năm 2012, Musk tuyên bố rằng ông đã chấm dứt mối quan hệ bốn năm với Riley thông qua trang Twitter cá nhân, "Đó là một bốn năm tuyệt vời. Tôi sẽ yêu em mãi mãi. Em sẽ làm cho ai đó rất hạnh phúc vào một ngày nào đó."

Tháng 7 năm 2013, Elon Musk và Riley tái hợp. Tháng 12 năm 2014, Musk đệ đơn ly hôn lần thứ hai với Riley; tuy nhiên sau đó đã rút đơn. Tháng 3 năm 2016, các phương tiện truyền thông tiết lộ thủ tục ly hôn một lần nữa đang được tiến hành, lần này là từ phía Riley muốn ly hôn Elon Musk. Vụ ly hôn được hoàn tất vào cuối năm 2016.

Musk bắt đầu hẹn hò với nữ diễn viên người Mỹ Amber Heard vào năm 2016, họ chia tay sau một năm do lịch trình vướng mắc.

Vào ngày 7 tháng 5 năm 2018, Elon Musk và nữ nghệ sĩ người Canada, Grimes tiết lộ rằng họ đã bắt đầu hẹn hò.

Vào ngày 8 tháng 1 năm 2020, Grimes tuyên bố rằng cô đang mang thai đứa con đầu lòng của họ. Con trai của Grimes và Musk chào đời vào ngày 4 tháng 5 năm 2020. Theo Elon Musk và Grimes, tên em bé là  (được phát âm là "Ex Ash A Twelve" hoặc "Ex Aye Eye"), tuy nhiên tên này được coi là không hợp lệ theo luật California, bởi vì nó chứa các ký tự không có trong bảng chữ cái hiện tại bảng chữ cái tiếng Anh, và sau đó được đổi thành , điều này đã gây ra sự nhầm lẫn, vì "Æ" vẫn chưa có trong bảng chữ cái tiếng Anh hiện đại. Musk xác nhận rằng mình đã tạm chia tay bạn gái vào tháng 9 năm 2021.

Tham gia chương trình Joe Rogan
Vào ngày 6 tháng 9 năm 2018, Musk xuất hiện trên chương trình podcast The Joe Rogan Experience cùng thảo luận về nhiều chủ đề khác nhau trong hơn hai giờ. Trong vòng năm ngày, sự có mặt của Elon đã thu hút được 10 triệu lượt xem trên kênh YouTube của chương trình này.

Một trong những hành động gây tranh cãi của chương trình là việc Elon Musk hút một điếu xì gà, Rogan xác nhận đó là cần sa được cuốn bởi giấy xì gà. Đáp lại câu hỏi của Rogan về tần suất hút cần sa, Musk trả lời:

Tờ The Washington Post nhận định: "Trong giới truyền thông, nó đã trở thành một câu chuyện về sự bất ổn ngày càng tăng của Musk..." Giá trị cổ phiếu của Tesla đã giảm sau vụ việc, trùng hợp với xác nhận về sự ra đi của Phó chủ tịch tài chính toàn cầu Tesla Justin McAnear đầu ngày hôm đó. Tạp chí Fortune tự hỏi nếu sử dụng cần sa có thể diễn ra sự phân chia hợp đồng cho SpaceX với Không quân Hoa Kỳ, mặc dù một phát ngôn viên của USAF đã nói với The Verge rằng không có cuộc điều tra nào được thực hiện và Không quân vẫn đang xử lý tình huống.

Trong một cuộc phỏng vấn trên 60 Minutes, Elon nói về vụ việc hút cần sa:

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The Musk Foundation web site
 Viral Marketing, MBAs and pesky governments , Elon talks at Stanford (ngày 8 tháng 10 năm 2003)
 Statement of Elon Musk at House Space and Aeronautics Subcommittee Hearings on the Future Market for Commercial Space (ngày 20 tháng 4 năm 2005)
 Bloomberg Risk Takers: Elon Musk, documentary movie, 52 mins., August 2011.

 History of PayPal
 "Science Fiction Books That Inspired Elon Musk,"  Media Bistro: Alley Cat, ngày 19 tháng 3 năm 2013

Phỏng vấn

Video interview of Elon Musk by Zadi Diaz of EPIC FU, weekly web show that covers online pop culture (ngày 17 tháng 6 năm 2008)

 onInnovation
 An interview at the Founders Showcase . (ngày 5 tháng 8 năm 2010)
 An interview on the Kevin Pollak Chat Show . (ngày 17 tháng 9 năm 2009)
 Elon Musk: 'I'm planning to retire to Mars' a video interview for the Guardian. (ngày 1 tháng 8 năm 2010)
 An interview about commercial space flights  on 60 phút. (ngày 18 tháng 3 năm 2012)
 A 20 minute interview about sending humans to Mars with BBC's Jonathan Amos. (ngày 20 tháng 3 năm 2012)
 Elon Musk on The Daily Show with Jon Stewart on ngày 10 tháng 4 năm 2012
 Biography on Tesla site
 SpaceX official biography
 Elon Musk: The mind behind Tesla, SpaceX, SolarCity  with Chris Anderson at the TED2013 conference.

Sinh năm 1971
Nhân vật còn sống
Kỹ sư Mỹ
Nhà phát minh Mỹ
Nhà từ thiện Mỹ
Tỷ phú Hoa Kỳ
Lập trình viên Mỹ
Người da trắng Nam Phi
Người Mỹ gốc Vương quốc Liên hiệp Anh
Doanh nhân Mỹ thế kỷ 20
Người Mỹ gốc Đức
Hội viên Hội Hoàng gia
Doanh nhân Mỹ thế kỷ 21
Doanh nhân phần mềm
Nhà thiết kế công nghiệp
Time 100 năm 2018


title: Bukit Timah

text:
Bukit Timah là một khu vực và là ngọn đồi ở Singapore, nằm gần trung tâm của đảo chính Singapore. Ngọn đồi nằm ở độ cao 163,63 mét (537 ft.) và là điểm cao nhất trong các đô thị tự trị của Singapore.

Bukit Timah được coi là khu vực đắt nhất ở Singapore. Nhiều nhân vật cấp cao, người nước ngoài và các chuyên gia điều cư trú tại huyện này với những ngôi nhà, biệt thự, nhà gỗ và nhà chung cư cao cấp được thiết kế rất sang trọng.

Xem thêm
 Khu quy hoạch Singapore
Vùng Trung tám, Singapore

Tham khảo

Nguồn
Victor R Savage, Brenda S A Yeoh (2003), Toponymics - A Study of Singapore Street Names, Eastern Universities Press, ISBN 981-210-205-1
National Heritage Board (2002), Singapore's 100 Historic Places, Archipelago Press, ISBN 981-4068-23-3

Liên kết ngoài

Interactive 360° VR tour of the Bukit Timah Nature Reserve

Ngọn đồi của Singapore
Vùng trung tâm Singapore


title: MacPherson, Singapore

text:
{{Infobox Singapore neighbourhood
| image = Circuitrd-mp.JPG
| caption = Đường Circuit, MacPherson.
| englishname = MacPherson
| chinesename = 麦波申
| poj =
| pengim =
| pinyin = màibōshēn
| malayname = MacPherson
| tamilname = மக்பெர்சொன்'
}}
MacPherson là một khu vực ở phía đông Singapore, nằm trong khu quy hoạch Geylang, giữa Aljunied và Paya Lebar.
Tham khảo

Liên kết ngoài
Victor R Savage, Brenda S A Yeoh (2003), Toponymics - A Study of Singapore Street Names'', Eastern Universities Press, ISBN 981-210-205-1

Địa lý Singapore


title: Geylang

text:
Geylang là khu quy hoạch của Singapore, phía đông của Vùng Trung tâm và trung tâm thương mại Singapore.

Vấn đề an ninh

Gái mại dâm, băng đảng, cờ bạc, thuốc lậu… các loại tệ nạn tập trung về đây khiến Geylang như một xã hội tách biệt trong lòng Singapore.

Singapore có mức phạt rất nặng đối với những người vi phạm vứt rác nơi công cộng. Nhưng ở Geylang, rác có thể được vứt mọi nơi trên đường phố. Thống kê của cảnh sát, năm 2013 riêng khu vực Geylang xảy ra 135 vụ giết người, cướp giật, hiếp dâm… Các vụ ẩu đả diễn ra thường xuyên. Tình hình an ninh ở Geylang chuyển biến không đáng kể, bất chấp các chiến dịch của cảnh sát.

Tờ Straitstimes của Singapore từng nhận định, Geylang còn bất ổn hơn cả khu vực Tiểu Ấn, vốn cũng đầy băng đảng và các loại tệ nạn. Tại Geylang, chiếm đông nhất là các băng đảng, du côn gốc Hoa và thứ đến là người gốc Ấn. Mại dâm là cái đầu tiên du khách các nước Đông Nam Á được giới thiệu khi nói tới Geylang. Ở Geylang, gái mại dâm có thể đến từ nhiều quốc gia: Trung Quốc, Thái Lan, Philippines, và Việt Nam…

Hoạt động mại dâm ở Geylang thời gian gần đây đã giảm phần nhộp nhịp, một phần do các chiến dịch truy quét của cảnh sát. Giới chức Singapore không bàng quan với tình trạng ở Geylang. Các cuộc truy quét, bắt giữ tiến hành thường xuyên ở khu vực này. Tuy nhiên thế giới ngầm ở Geylang vẫn rất khó trừ diệt.

Tham khảo

Xem thêm
 Khu quy hoạch Singapore
 Vùng Trung tâm, Singapore

Liên kết ngoài

Peter K G Dunlop (2000), Street Names of Singapore, Who's Who Publishing, ISBN 981-ngày 1 tháng 11 năm 4062
Victor R Savage, Brenda S A Yeoh (2003), Toponymics - A Study of Singapore Street Names, Eastern Universities Press, ISBN 981-210-205-1

Địa lý Singapore
Vùng trung tâm Singapore
Công nghiệp tình dục


title: Phiến đá Rosetta

text:
Phiến đá Rosetta (tiếng Anh: Rosetta Stone) là một tấm bia Ai Cập cổ đại làm bằng đá granodiorite có khắc một sắc lệnh ban hành ở Memphis năm 196 TCN nhân danh nhà vua Ptolemaios V. Sắc lệnh này được viết bằng ba loại chữ: trên cùng là chữ tượng hình Ai Cập Cổ đại, ở giữa là ký tự Demotic và dưới cùng là tiếng Hy Lạp cổ đại. Bởi vì phiến đá trình bày cùng một văn bản với cả ba hệ chữ viết (với một vài khác biệt nhỏ giữa chúng), nó đã cung cấp chiếc chìa khóa vô giá giúp cho khoa học hiện đại hiểu được chữ tượng hình Ai Cập.

Viên đá được chạm khắc trong thời kỳ Hy Lạp hóa và ban đầu được cho là trưng bày trong một ngôi đền, có thể ở Sais gần đó. Nó có thể đã được chuyển đến vào cuối thời cổ đại hoặc trong thời kỳ Mameluk, và cuối cùng được sử dụng làm vật liệu xây dựng trong việc xây dựng Pháo đài Julien gần thị trấn Rashid (Rosetta) trong Đồng bằng sông Nile. Tháng 7 năm 1799, sĩ quan người Pháp Pierre-François Bouchard đã phát hiện ra phiến đá trong chiến dịch ở Ai Cập thời kỳ Napoléon. Đây là văn bản song ngữ Ai Cập cổ đại đầu tiên được khôi phục trong thời hiện đại, và nđã thu hút sự quan tâm rộng rãi của công chúng với tiềm năng giải mã chữ tượng hình chưa từng được ra dịch trước đây. Các bản sao thạch cao và phôi thạch cao sớm bắt đầu lưu hành trong các viện bảo tàng và học giả châu Âu. Khi người Anh đánh bại người Pháp, họ đã mang viên đá tới London dưới thời Capitulation of Alexandria năm 1801. Nó đã được trưng bày công khai tại Bảo tàng Anh gần như liên tục kể từ năm 1802 và là đối tượng được quan tâm nhiều nhất ở đó.

Nghiên cứu về sắc lệnh đã được tiến hành khi bản dịch hoàn chỉnh đầu tiên của văn bản tiếng Hy Lạp xuất bản năm 1803. Jean-François Champollion công bố việc chuyển ngữ các chữ viết Ai Cập ở Paris vào năm 1822; phải mất nhiều thời gian hơn nữa trước khi các học giả có thể đọc các bản khắc và văn học Ai Cập Cổ đại một cách tự tin. Những tiến bộ lớn trong việc giải mã là sự công nhận phiến đá cung cấp ba phiên bản của cùng một văn bản (1799); rằng văn bản chữ viết Ai Cập đã sử dụng các ký tự phiên âm để đánh vần tên nước ngoài (1802); văn bản chữ tượng hình cũng làm như vậy, và có những điểm tương đồng phổ biến với chữ viết Ai Cập (1814); và các ký tự phiên âm đó cũng được sử dụng để đánh vần các từ bản địa của người Ai Cập (1822–1824).

Ba bản sao rời rạc khác của cùng một sắc lệnh đã được phát hiện sau đó, và một số bản khắc song ngữ hoặc ba thứ tiếng Ai Cập tương tự hiện đã được biết đến, bao gồm ba bản sớm hơn một chút là Sắc lệnh Ptolemaic: Sắc lệnh Alexandria năm 243 trước Công nguyên, Sắc lệnh Canopus năm 238 trước Công nguyên, và Sắc lệnh Memphis của Ptolemy IV, c. năm 218 trước Công nguyên. Hòn đá Rosetta không còn là duy nhất, nhưng nó là chìa khóa thiết yếu cho sự hiểu biết hiện đại về văn học và nền văn minh Ai Cập cổ đại. Thuật ngữ 'Rosetta Stone' hiện được sử dụng để chỉ manh mối thiết yếu cho một lĩnh vực kiến thức mới.

Tham khảo

Tham khảo thư loại

Liên kết ngoài

  (Interlinear glosses, TEI XML encoding, image map), ed. by D.A. Werning (EXC 264 Topoi), E.-S. Lincke (HU Berlin), Th. Georgakopoulos

Ai Cập học
Pharaon Vương triều Ptolemaios
Năm 196 TCN
Châu thổ sông Nin
Vương triều Ptolemaios