title: Giuse Hoàng Văn Tiệm

text:
Giuse Hoàng Văn Tiệm (1936 – 2013) là một Giám mục của Giáo hội Công giáo tại Việt Nam. Ông nguyên là Giám mục chính tòa của Giáo phận Bùi Chu. Khẩu hiệu Giám mục của ông là "Người bảo sao thì cứ làm vậy".

Giám mục Hoàng Văn Tiệm quê ở Nam Định, từ nhỏ đã chọn và đi theo con đường tu tập và gia nhập dòng Dòng Salêdiêng Don Bosco (S.D.B). Đầu thập niêm 60 của thế kỷ XX, ông vào nhà tập và đến năm 1969 được cử đi du học tại Bê-lem, năm 1973, ông được thụ phong linh mục tại Israel. Về nước, ông đảm nhận nhiều chức vụ như: Giáo sư Thần học luân lý tại Học viện Don Bosco Đà Lạt, linh mục Chánh xứ giáo xứ Thanh Bình (Đà Lạt), Giáo sư Thần học luân lý tại Đại chủng viện Hà Nội.

Ngày 4 tháng 7 năm 2001, giáo hoàng Gioan Phaolô II bổ nhiệm linh mục Giuse Hoàng Văn Tiệm làm Giám mục chính tòa Giáo phận Bùi Chu. Đến ngày 8 tháng 8 năm 2001, lễ tấn phong giám mục cho Giám mục Tân cử Hoàng Văn Tiệm được tổ chức tại nhà thờ chính tòa Giáo phận Bùi Chu, chủ phong là Hồng y Phaolô Giuse Phạm Đình Tụng – Tổng giám mục Hà Nội. Trong Hội đồng Giám mục Việt Nam, ông được bầu làm Chủ tịch Ủy ban Tu sĩ.

Ngày 17 tháng 8 năm 2013, ông đột ngột qua đời sau một cơn nhồi máu cơ tim, hưởng thọ 75 tuổi. Lễ an táng của ông được tổ chức ngày 21 tháng 8 cùng năm, thi hài ông được an táng tại Nhà thờ chính tòa Giáo phận Bùi Chu. Giám mục kế vị ông là Giám mục Phó Tôma Aquinô Vũ Đình Hiệu.

Tu tập và thời gian là linh mục
Ông sinh ngày 12 tháng 9 năm 1936 tại giáo xứ Nam Phương, xã Hải Sơn, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định, thuộc Giáo phận Bùi Chu, thân phụ là Giuse Hoàng Văn Phấn và thân mẫu là Maria Nguyễn Thị Yểng. Năm sinh trên giấy tờ của ông là 1938. Tại quê nhà, ông được cha già Đa Minh Vũ Ngọc Thụ hướng dẫn đi theo ơn gọi.

Ông vào trường thử Trung Linh, trường thử Ninh Cường rồi đỗ vào tiểu chủng viện Trung Linh. Trong sự kiện di cư 1954, tiểu chủng viện Trung Linh chuyển vào Sài Gòn. Vì một số lý do nên năm 1959, thầy Giuse Tiệm chuyển sang Dòng Salêdiêng Don Bosco (SDB).

Trong khoảng thời gian ngắn, hai năm, từ năm 1960, ông vào nhà tập và trong ông đi du học bốn năm từ năm 1969, học thần học tại Học viện Salésien ở Cremisan Italia, Bethlehem Israel.

Ngày 19 tháng 4 năm 1973, ông được thụ phong Linh mục tại Israel. Sau khi về nước, từ năm 1973 đến năm 1975 Giáo sư Thần học luân lý tại Học viện Don Bosco Đà Lạt, trong khoảng 20 năm từ năm 1975, ông là linh mục Chánh xứ giáo xứ Thanh Bình tại Đà Lạt. Đến năm 1995, ông trở lại làm Giáo sư Thần học luân lý tại Đại chủng viện Hà Nội.

Giám mục

Bổ nhiệm
Ngày 4 tháng 7 năm 2001, giáo hoàng Gioan Phaolô II bổ nhiệm linh mục Giuse Hoàng Văn Tiệm làm Giám mục chính tòa Giáo phận Bùi Chu, kế vị Giám mục Giuse Maria Vũ Duy Nhất đã qua đời hai năm, khiến giáo phận này trống tòa. Ngoài ra, đồng thời, giáo hoàng bổ nhiệm linh mục Phaolô Nguyễn Thanh Hoan làm giám mục phó Giáo phận Phan Thiết và linh mục Giuse Vũ Duy Thống làm giám mục phụ tá Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh. Ông là vị giám mục dòng duy nhất trong Hội đồng Giám mục Việt Nam vào thời điểm được bổ nhiệm.

Tấn phong
Đến ngày 8 tháng 8 năm 2001, lễ tấn phong giám mục cho Giám mục Tân cử Hoàng Văn Tiệm được tổ chức tại nhà thờ chính tòa Giáo phận Bùi Chu. Từ sáng sớm, khuôn viên toà giám mục Bùi Chu và các vùng lân cận cách khoảng 3 km, nơi nào cũng chật cứng xe và người đang tiến vào phía lễ đài. Lễ bắt đầu lúc 8 giờ 30 sáng, do Hồng y – Tổng giám mục chính tòa Tổng giáo phận Hà Nội, Tổng giám mục Trưởng Giáo tỉnh Hà Nội Phaolô Giuse Phạm Đình Tụng chủ tế, cùng đồng tế với Hồng y Tụng là 18 giám mục khác và khoàng 300 linh mục, cùng đồng tế còn có 2 giám mục dòng Salesiene Don Bosco (SDB) ở Đài Loan và Thái Lan. Số giáo dân dự lễ khoảng 40.000 người, khuôn viên và trong nhà thờ chật cứng khiến nhiều người leo lên cây cao và các mái nhà cao tầng để dự lễ. Chủ phong giám mục cho Giám mục Tân cử Hoàng Văn Tiệm chính là Hồng y Phạm Đình Tụng, hai giám mục phụ phong là Giám mục chính tòa Giáo phận Thái Bình Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Sang và Giám mục chính tòa Giáo phận Phát Diệm Giuse Nguyễn Văn Yến. Các giám mục cùng được bổ nhiẹm với ông là giám mục Phaolô Nguyễn Thanh Hoan và Giuse Vũ Duy Thống lần lượt được tấn phong vào ngày 11 và 17 tháng 8 năm 2001.

Mục vụ
Ông được bầu làm Chủ tịch ủy Ban Tu Sĩ thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam.

Tháng 3 năm 2009, giáo phận Bùi Chu tổ chức Đại hội tu sĩ toàn quốc lần III, khi được phỏng vấn về tình hình tu sĩ và đường hướng tương lai tu sĩ Việt Nam, ông trả lời:
Tu sĩ Việt Nam là một lực lượng đông đảo. Con số thống kê không đầy đủ hiện nay khoảng hơn 10 nghìn nữ tu và khoảng 2,5 nghìn nam tu thuộc hơn 130 dòng tu, tu hội và tu đoàn. Cùng với việc huấn luyện về tu đức, tâm linh, thần học, mục vụ, các tu sĩ của các dòng tu, tu hội và tu đoàn còn được huấn luyện về các lãnh vực chuyên môn khác nhau. Do đó, các tu sĩ có vai trò quan trọng trong việc xây dựng và phát triển Giáo hội Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục đức tin, truyền giáo, y tế, văn hoá và làm các công việc bác ái, xã hội.

– Tôi mong ước các tu sĩ của các dòng tu có sự gặp gỡ, giao tiếp và chia sẻ với nhau thường xuyên hơn, cũng như liên kết với nhau chặt chẽ hơn, cụ thể hơn trong việc thi hành sứ mạng tông đồ của mình. Hiện nay các tu sĩ của các đơn vị có nhiều cố gắng, nhiều sáng kiến phục vụ, nhưng còn thiếu sự liên kết và phối hợp với nhau về đường hướng, phương pháp và về tổ chức trong các công việc tông đồ mục vụ. Về phương diện này, trong bối cảnh hội nhập và mở cửa của thời đại toàn cầu hoá và nhất thể hoá thế giới hiện nay, có ba điều mong ước: một là mỗi đơn vị bảo toàn và phát triển được căn tính và sống được linh đạo của mình; hai là các đơn vị biết liên kết với nhau ở cấp giáo phận và cấp quốc gia; ba là từng đơn vị và toàn thể các đơn vị gắn kết với từng giáo phận và với toàn thể Giáo hội Việt Nam.

Ngày 18 tháng 1 năm 2006, ông là người chủ phong Giám mục cho Tân giám mục phụ tá Giáo phận Phêrô Nguyễn Văn Đệ, dòng Don Bosco, người sau này trở thành Giám mục chính tòa Giáo phận Thái Bình.

Ngày 10 tháng 4 năm 2013, Giám mục Giuse Hoàng Văn Tiệm đã đến thăm và huấn đức chủng sinh tại Đại chủng viện Thánh Giuse Hà Nội với chủ đề Yêu mến và cầu nguyện cho Đức tân Giáo hoàng cũng là yêu mến Giáo hội. Hôm sau, ông dâng thánh lễ tại nhà nguyện để cầu cho Đại chủng viện và linh hồn Antôn Trịnh Văn Cả, một ân nhân của Đại chủng viện mới qua đời. Cùng đồng tế có Giám mục phụ tá Tổng giáo phận Hà Nội – Giám đốc Đại chủng viện Lôrensô Chu Văn Minh, linh mục quản lý Giuse, tham dự có các thầy tu đang học Thần học.

Trong suốt 12 năm cai quản giáo phận Bùi Chu, Giám mục Giuse Tiệm quan tâm đến các tu sĩ và định một bệ phóng vững chắc cho giáo phận. Ông định liệu phân bố các tu sĩ được đào tạo âm thầm trong Sài Gòn từ thời Giám mục Giuse Maria Vũ Duy Nhất tiền nhiệm có thể đáp ứng nhu cầu mục vụ, ông còn gửi một tu sĩ du học tại Philipines, Nhật Bản, Pháp và Roma. Ông còn xây cất Đại Chủng viện để đào tạo linh mục cho giáo phận. Nhờ vậy, số lượng linh mục giáo phận tăng nhanh.

Qua đời và tang lễ
Ông mất lúc 4h ngày 17 tháng 8 năm 2013 tại nhà thờ chính tòa Giáo phận Bùi Chu sau một cơn nhồi máu cơ tim, hưởng thọ 75 tuổi. Tin ông qua đời được công bố trên rất nhiều trang web Công giáo Việt Nam, của các giáo phận như: Giáo phận Mỹ Tho, Giáo phận Phan Thiết, Tổng giáo phận Huế...Tối cùng ngày, Giám mục chính tòa Giáo phận Vĩnh Long Tôma Nguyễn Văn Tân cũng qua đời vì nhồi máu cơ tim, cùng một ngày, hai giám mục Việt Nam đương chức qua đời. Nhiều giáo dân cho biết: trước đó vài ngày, lễ kính Thánh Đaminh bổn mạng của giáo phận Bùi Chu, Giám mục Tiệm còn rất khỏe mạnh, ông là chủ tế lễ đại triều và truyền chức linh mục cho sáu phó tế của giáo phận và vui cười chào hỏi mọi người.

Lễ đưa chân được tổ chức vào ngày 18 tháng 8, do Giám mục kế vị Tôma Aquinô Vũ Đình Hiệu chủ tế. Ngày 19, Đoàn Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam do linh mục Antôn Maria Dương Phú Oanh, Ủy viên Ban Thường trực, Phó Chủ tịch Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam dẫn đầu đã đến viếng và dâng lễ cầu nguyện cho Giám mục Giuse Hoàng Văn Tiệm. Cùng đi với đoàn Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam có đoàn Ủy ban Đoàn kết Công giáo các tỉnh,thành phố: Hà Nội, Nam Định, Ninh Bình và Hà Nam, ban Đoàn kết Công giáo các huyện Hải Hậu, Xuân Trường của tỉnh Nam Định. Trước khi vào viếng, đoàn được giám mục Tôma Aquinô Vũ Đình Hiệu tiếp đón tại phòng khách và bắt tay từng thành viên trong đoàn và cho người hướng dẫn đoàn vào viếng. Linh mục Lê Văn Luật chủ sự xướng kinh cầu nguyện và linh mục Dương Phú Oanh thay lời các thành viên trong đoàn nói lời chia buồn với giáo phận Bùi Chu. Đoàn dâng lễ ở nhà thờ chính tòa Bùi Chu lúc để cầu nguyện do linh mục Oanh đã chủ tế, đồng tế có linh mục Lê Văn Luật và linh mục quản đền thánh Hưng Nghĩa. Hơn 2000 giáo dân đã tham dự buổi lễ.

Lễ an táng Giám mục Tiệm cử sáng ngày 21 tháng 8 do Tổng giám mục Phêrô Nguyễn Văn Nhơn – Chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam chủ tế, cùng đồng tế có Tổng giám mục Đại diện Giáo hoàng Leopoldo Girelli – đại diện không thường trú tại Việt Nam, Giám mục Kế vị Tôma Aquinô Vũ Đình Hiệu và 20 giám mục khác, khoảng 300 linh mục và rất nhều tu sĩ nam nữ. Tham dự lễ an táng có rất đông giáo dân, chật kín khu vực Nhà thờ chính tòa, Tòa giám mục và các khu vực lân cận. Ban tang lễ cũng bố trí nhiều màn hình bên trời để truyền hình trực tiếp.

Vào ngày 27 tháng 11 năm 2013, tại Đền Thánh Giêrađô – Nhà thờ Thái Hà, lễ giỗ 100 ngày Giám mục Hoàng Văn Tiệm qua đời, linh mục linh hướng của Cộng Đoàn Sinh Viên Công giáo Bùi Chu tại Hà Nội Gioan Lưu Ngọc Quỳnh đã dâng lễ cầu nguyện cho cố giám mục. Tham dự lễ còn có hơn 200 sinh viên Công giáo Bùi Chu đang làm việc, học tập và sinh hoạt tại Hà Nội.

Tông truyền
Giám mục Giuse Hoàng Văn Tiệm được tấn phong giám mục năm 2001, thời Giáo hoàng Gioan Phaolô II, bởi:
 Giám mục chủ phong: Phaolô Giuse Phạm Đình Tụng, Hồng y, tổng giám mục Tổng giáo phận Hà Nội.
 Hai giám mục phụ phong: Giám mục Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Sang, giám mục chính tòa Giáo phận Thái Bình và Giám mục Giuse Nguyễn Văn Yến, giám mục chính tòa Giáo phận Phát Diệm.

Giám mục Giuse Hoàng Văn Tiệm là Giám mục chủ phong cho giám mục:
 Năm 2006, Phêrô Nguyễn Văn Đệ, hiện là nguyên giám mục chính tòa Giáo phận Thái Bình.

Giám mục Giuse Hoàng Văn Tiệm là Giám mục phụ phong cho giám mục:
 Năm 2004, Đa Minh Nguyễn Chu Trinh, hiện đang là nguyên giám mục chính tòa Giáo phận Xuân Lộc.

Tóm tắt chức vụ

Chú thích

Liên kết ngoài
Bài giảng lễ của Đức cha Giuse Hoàng Văn Tiệm - Đức cha Giuse Hoàng Văn Tiệm </ref>
Gm Hoàng Văn Tiệm mới ra đi bất ngờ tại Bùi Chu
 ĐỨC CHA GIUSE HOÀNG VĂN TIỆM, GM BÙI CHU & ĐỨC CHA TÔMA NGUYỄN VĂN TÂN, GM VĨNH LONG QUA ĐỜI
 MỘT CHÚT SUY NGHĨ TRƯỚC SỰ RA ĐI CỦA HAI ĐỨC GIÁM MỤC

Xem thêm
 Danh sách giám mục người Việt.
 Giáo phận Bùi Chu.

Người Nam Định
Giám mục Công giáo người Việt
Tu sĩ Dòng Salêdiêng Don Bosco
Người họ Hoàng tại Việt Nam


title: Phaolô Nguyễn Thanh Hoan

text:
{{Thông tin chức sắc Kitô giáo Chi tiết
|type =
|danh xưng trước = Giám mục
|tên = Phaolô Nguyễn Thanh Hoan
|danh xưng sau =
|chức vụ = Giám mục chính tòa Giáo phận Phan Thiết(2005–2009)
|hình = Đức Cha Phaolô Nguyễn Thanh Hoan 1.jpg
|cỡ hình = 250px
|alt =
|chú thích hình =
|giáo hội = Công giáo Rôma
|chức vụ I = Giám mục chính tòa Giáo phận Phan Thiết
|giáo tỉnh = Giáo tỉnh Sài Gòn
|đô thành =
|tổng giáo phận =
|giáo phận =
|tòa = Giáo phận Phan Thiết
|bổ nhiệm = Ngày 1 tháng 4 năm 2005
|tựu nhiệm = Ngày 5 tháng 4 năm 2005
|hết nhiệm = Ngày 25 tháng 7 năm 2009
|tiền nhiệm = Nicôla Huỳnh Văn Nghi
|kế nhiệm = Giuse Vũ Duy Thống

|chức vụ 2 = Giám mục phó Giáo phận Phan Thiết
|giáo tỉnh 2= Giáo tỉnh Sài Gòn
|đô thành 2=
|tổng giáo phận 2=
|giáo phận 2=
|tòa 2=Giáo phận Phan Thiết
|bổ nhiệm 2= Ngày 4 tháng 7 năm 2001
|tựu nhiệm 2= Ngày 11 tháng 8 năm 2001
|hết nhiệm 2= Ngày 1 tháng 4 năm 2005
|tiền nhiệm 2= Tiên khởi
|kế nhiệm 2= Khuyết vị

|đối kháng =
|các chức khác =

|thụ phong = Ngày 29 tháng 4 năm 1965
|tấn phong = Ngày 11 tháng 8 năm 2001
|thăng hồng y =
|cấp bậc =

|tên khai sinh =
|ngày sinh = Ngày 11 tháng 11 năm 1932
|nơi sinh = Nghệ An, Việt Nam
|ngày mất = Ngày 18 tháng 8 năm 2014 (81 tuổi)
|nơi mất = Tu đoàn Bác Ái Xã Hội, Hàm Tân, Bình Thuận
|nơi an táng = Tu đoàn Chị Em Bác Ái Chúa Kitô Tôi Tớ
|quốc tịch =  Việt Nam
|tôn giáo =
|nơi sinh trưởng =
|cha mẹ = Phaolô Nguyễn Bá LinhMaria Vũ Thị Đa
|người phối ngẫu =
|nghề nghiệp =
|các chức trước =
|giáo dục =
|học trường =
|khẩu hiệu = "Tin Mừng cho người nghèo khó"|chữ ký =
|phù hiệu =

|lễ kính =
|tôn kính =
|thánh hiệu =
|chân phước ngày =
|chân phước tại =
|chân phước bởi =
|phong thánh ngày=
|phong thánh tại =
|phong thánh bởi =
|biểu trưng =
|quan thầy của =
|đền chính =
|ngày bãi bỏ =
}}Phaolô Nguyễn Thanh Hoan''' (1932–2014) là một giám mục của Giáo hội Công giáo Rôma tại Việt Nam Ông từng đảm nhận nhiệm vụ giám mục tại Giáo phận Phan Thiết trong hai giai đoạn là giám mục phó (2001–2005) và giám mục chính tòa (2005–2009). Khẩu hiệu giám mục của ông là "Tin Mừng cho người nghèo khó". Trong Hội đồng Giám mục Việt Nam, ông giữ vai trò Chủ tịch Ủy ban Bác Ái Xã Hội – Caritas trong hai nhiệm kỳ, kéo dài từ năm 2001 đến năm 2007.

Sinh tại Nghệ An năm 1932 trong gia đình Công giáo, ngay từ năm 12 tuổi, cậu bé Nguyễn Thanh Hoan đã bước chân vào con đường tu trì. Sau quá trình di cư và tu học ở nhiều chủng viện Công giáo khác nhau, chủng sinh Hoan được phong chức linh mục tháng 4 năm 1965 tại Sài Gòn.

Với tính bác ái Công giáo nổi trội, tân linh mục được bổ nhiệm giữ chức linh mục phó kiêm phụ trách Hội Thừa sai Paris tại Đông Hà, Quảng Trị. Sau khoảng thời gian ngắn, do sự ác liệt của vùng giới tuyến trong chiến tranh Việt Nam, linh mục Hoan đưa những người ông cưu mang và đông đảo giáo dân đến sinh sống tại Hàm Tuy (nay là Bình Thuận). Tại nơi đây, ông được bổ nhiệm chính xứ Bồ Câu Trắng do chính ông thành lập và đã tổ chức nhiều hoạt động từ thiện, cải thiện đời sống của người dân không phân biệt tôn giáo.

Với sự đồng thuận giữa Tòa Thánh và chính quyền Việt Nam, linh mục Nguyễn Thanh Hoan dù lớn tuổi, vẫn được chọn làm giám mục phó Phan Thiết. Tin bổ nhiệm loan đi giữa tháng 7 năm 2001 và lễ tấn phong được tổ chức vào ngày 11 tháng 8 cùng năm. Sau bốn năm làm giám mục phó, ông kế nhiệm chức giám mục chính tòa tháng 4 năm 2005 và hồi hưu vì lý do tuổi tác tháng 7 năm 2009.

Giám mục Nguyễn Thanh Hoan qua đời tháng 8 năm 2014 tại Tu đoàn Bác Ái Xã Hội.

Thân thế và tu tập
Giám mục Nguyễn Thanh Hoan sinh ngày 11 tháng 11 năm 1932 (tài liệu Tòa Thánh cho rằng năm sinh là 1939) tại Giáo xứ Phi Lộc, Giáo phận Vinh (thuộc xã Diễn Quảng, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An), là người con thứ tám trong gia đình gồm 9 anh em trai. Song thân của ông là ông Phaolô Nguyễn Bá Linh và bà Maria Vũ Thị Đa.

Ngày 13 tháng 8 năm 1944, gia đình đưa cậu bé Hoan đi nhập học tại trường Tập Xuân Phong. Ba năm sau đó, tháng 8 năm 1948, Nguyễn Thanh Hoan nhập học tại Tiểu chủng viện Xã Đoài. Sau đó, cậu được chuyển vào học tại Tiểu chủng viện Di cư vào năm 1954. Sau quá trình học tập, từ năm 1957 đến năm 1959, ông giảng dạy tại Tiểu chủng viện Thánh Phêrô Nguyễn Khắc Tự, Thủ Đức (Chủng viện Vinh di cư). Sau đó, tháng 8 năm 1959, chủng sinh Nguyễn Thanh Hoan tiếp tục con đường tu học bằng việc nhập học tại Đại chủng viện Xuân Bích Thị Nghè (Sài Gòn), Huế, Vĩnh Long.

Linh mục
Nguyễn Thanh Hoan được thụ phong linh mục ngày 29 tháng 4 năm 1965 tại Vương cung Thánh đường Đức Bà Sài Gòn. Sau khi chịu chức, vị linh mục trẻ tuổi được bổ nhiệm làm linh mục phó xứ Đông Hà, Quảng Trị. Với việc quan tâm đến từ thiện xã hội, linh mục trẻ tuổi còn được chọn kiêm nhiệm chức phụ trách Hội Thừa Sai Paris tại Đông Hà.

Một năm sau khi được truyền chức linh mục, Nguyễn Thanh Hoan được bổ nhiệm phụ trách Chương trình Văn hoá Xã hội của Tổng giáo phận Huế. Hai năm sau đó, sau khi nhận được chuẩn thuận của tổng giám mục Philípphê Nguyễn Kim Điền, linh mục Hoan mở và đảm trách vai trò Hiệu trưởng một Cô nhi viện và trường Tư thục cấp III Đắc Lộ (Alexandre de Rhodes) để giúp đỡ các trẻ em mồ côi nạn nhân chiến tranh vùng giới tuyến.

Năm 1968, linh mục Phaolô Hoan tốt nghiệp chương trình Đại học Văn khoa Huế với bằng Cử nhân Giáo khoa Triết học. Trong cùng năm này, sau biến cố Tết Mậu Thân, linh mục Hoan mở nhà tình thương "Gia đình Bồ Câu Trắng", đón nhận các nạn nhân chiến tranh. Năm 1972 với biến cố chiến tranh Mùa hè đỏ lửa Quảng Trị, ông di chuyển trường Đắc Lộ và 202 em mồ côi từ Quảng Trị vào Bình Tuy (bây giờ thuộc huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận) lập làng thiếu nhi Bồ Câu Trắng. Đi cùng chuyến di cư có 300.000 giáo dân và các thành viên "gia đình Bồ Câu Trắng".

Năm 1978, chính quyền mới ở Việt Nam tiếp quản cơ sở trường học và làng thiếu nhi, linh mục Hoan được điều chuyển phụ trách Giáo xứ Bồ Câu Trắng (nay là giáo xứ Thánh Linh).

Những năm cuối thập niên 80, khi về thăm quê nhà là giáo xứ Phi Lộc, giáo phận Vinh, linh mục Nguyễn Thanh Hoan bắt gặp nhiều gia đình nghèo sinh sống trên thuyền chài, vì vậy ông quyết định mời gọi họ di cư theo mình về xã Tân Hà, huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận trong hoàn cảnh rất khó khăn. Từ năm 1994, linh mục Hoan liên tục tổ chức nhiều chương trình từ thiện bác ái xã hội, xoá đói giảm nghèo, đồng thời thực hiện việc truyền giáo đến những người nghèo khó ở nông thôn. Đồng hành cùng linh mục Hoan là xe Honda Cub 81 cũ kỹ với hai bên đèn xi nhan lỏng lẻo gần rớt ra ngoài. Nhờ các hoạt động xã hội, người dân xã Tân Hà, huyện Hàm Tân, Bình Thuận hầu hết đều biết đến linh mục Hoan. Những hoạt động hỗ trợ người dân không phân biệt tôn giáo gồm khoan giếng nước sạch, cơi nới đường làng, xây dựng nhiều nhà tình thương và hỗ trợ điện lưới kéo vào thôn bản, các chương trình hỗ trợ phát triển nông nghiệp như "heo, bò tín dụng", xây đập lấy nước tưới tiêu đồng ruộng, các phòng khám Đông y miễn phí. Nhiều người dân tại đây sau đó đã cải sang đạo Công giáo. Công trình xã hội đáng ghi nhận là linh mục Hoan cho xây dựng đập nước lớn phục vụ nhu cầu tưới tiêu hơn 100 hecta đất nông nghiệp thuộc 300 gia đình. Kinh phí do Cộng đoàn Từ thiện từ Đức hỗ trợ.

Từ năm 1999 đến năm 2001, linh mục Nguyễn Thanh Hoan đảm trách vai trò Linh mục Quản hạt Hàm Tân.

Giám mục
Giám mục phó Phan Thiết
Ngày 14 tháng 7 năm 2001, linh mục Phaolô Nguyễn Thanh Hoan được Tòa Thánh Vatican bổ nhiệm làm giám mục phó Giáo phận Phan Thiết, với quyền kế vị. Cùng trong đợt bổ nhiệm này, Tòa Thánh còn bổ nhiệm hai tân giám mục khác là Giuse Hoàng Văn Tiệm, giám mục chính tòa Giáo phận Bùi Chu và giám mục phụ tá Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh Giuse Vũ Duy Thống. Các tân giám mục là kết quả vòng đàm phán vào tháng 6 cùng năm giữa Vatican và chính quyền Việt Nam. Ngoài các tân chức được chính quyền Việt Nam đồng thuận với đề cử từ Tòa Thánh nêu trên, chính quyền Việt Nam từng từ chối ứng viên chức tổng giám mục Hà Nội, một ứng viên cho chức giám mục Giáo phận Hưng Hóa (nơi trống tòa từ năm 1992) và Giáo phận Hải Phòng trống tòa đã 3 năm.

Lễ tấn phong cho Tân giám mục Nguyễn Thanh Hoan được cử hành sau đó vào ngày 11 tháng 8 cùng năm. Phần nghi thức truyền chức chính yếu được cử hành bởi vị chủ phong là giám mục chính tòa Phan Thiết Nicôla Huỳnh Văn Nghi và hai vị phụ phong là giám mục Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, giám mục chính tòa Giáo phận Đà Lạt và giám mục Tôma Nguyễn Văn Trâm, giám mục phụ tá Giáo phận Xuân Lộc. Khẩu hiệu giám mục của ông là "Tin Mừng cho người nghèo khó".

Ngày 19 tháng 9 năm 2001, Ủy ban Bác ái Xã hội được thành lập trong Đại hội VIII của Hội đồng Giám mục Việt Nam. Ủy ban mới thành lập này được trao cho tân giám mục Phaolô Nguyễn Thanh Hoan làm Chủ tịch. Ủy ban này chỉ chính thức hoạt động với công việc từ thiện và cứu trợ đầu tiền sau kỳ họp ngày 26 tháng 9 năm 2002.

Giám mục Nguyễn Thanh Hoan cùng linh mục thư ký Giáo tỉnh Sài Gòn tham gia Hội nghị Hội nghị toàn cầu của Hội đồng Giáo hoàng Công lý và Hoà bình được tổ chức lần đầu tiên tại Rôma từ ngày 27 đến ngày 30 tháng 10 năm 2004. Ngày 29 tháng 12 năm 2004, với sự đồng thuận của giám mục Nicôla Huỳnh Văn Nghi, giám mục Nguyễn Thanh Hoan thiết lập Tu đoàn Bác Ái Xã Hội, nay là Tu đoàn Anh Em Bác Ái Chúa Kitô Tôi Tớ (nhánh nam) và Tu đoàn Chị Em Bác Ái Chúa Kitô Tôi Tớ (nhánh nữ), nhằm mục đích hỗ trợ người nghèo.

Giám mục chính tòa Phan Thiết
Ngày 1 tháng 4 năm 2005, Tòa Thánh loan tin chấp nhận cho giám mục Nicôla Huỳnh Văn Nghi hồi hưu và giám mục Nguyễn Thanh Hoan làm tân giám mục chính tòa Giáo phận Phan Thiết, Việt Nam. Bốn ngày sau đó, ông chính thức đảm nhận chức vụ mới này. Ngày 13 tháng 5 cùng năm, ông chủ sự nghi lễ khởi công nhà thờ kính Đức Mẹ Tà Pao. Để việc đến thăm tượng Đức Mẹ Tà Pao cho giáo dân, khách hành hương, thăm viếng được thêm thuận tiện, ngày 13 tháng 8 năm 2006, ông cử hành nghi thức khởi công đường lên núi Tà Pao và Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Tà Pao. Trên một triệu người không phân biệt tôn giáo đã tham gia thánh lễ này.

Bão Xangsane tàn phá 9 tỉnh thành miền Trung Việt Nam đầu tháng 10 năm 2006. Trước tình trạng lũ lụt cùng với bão tàn phá, nhiều người đã tử vong và tài sản đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Trước tình trạng này, Ủy ban Bác ái Xã hội trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam do Nguyễn Thanh Hoan làm chủ tịch đề nghị giáo dân lạc quyên hỗ trợ, các quỹ Caritas của các giáo phận địa phương với tổng số tiền trên 500 triệu đồng để hỗ trợ các nạn nhân không phân biệt tôn giáo. Trong dịp này, Ủy ban cũng đã hỗ trợ các giáo phận Kon Tum và Đà Nẵng mỗi giáo phận 100 triệu đồng.

Ngày 24 tháng 10 năm 2007, nhiều người mang sắc phục quân đội đến đập bỏ nhà thờ Sông Mao, tọa lạc tại xã Hải Ninh, huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận. Nhà thờ này bị đập phá hoàn toàn, trừ hai công trình phụ là tháp chuông và hang Đức Mẹ. Trước hoàn cảnh như trên, ngày 31 tháng 10, giám mục Nguyễn Thanh Hoan viết thư gửi đến nhiều cơ quan, chính quyền các cấp thuộc tỉnh Bình Thuận như Ủy ban nhân dân tỉnh, Hội đồng Nhân dân tỉnh, Ban Tôn giáo tỉnh,... nhằm phản ứng trước diễn biến này. Giám mục Hoan cho biết các giáo sĩ, tu sĩ và giáo dân rất bất bình trước sự việc trên. Trong thư, giám mục Hoan cho rằng việc đập bỏ nhà thờ Sông Mao là trái pháp luật do nhà thờ đang bị tranh chấp, dù theo giám mục Hoan, không có văn bản trưng thu nhà thờ. Vị giám mục giáo phận Phan Thiết cho rằng diễn biến trên đi ngược với chính sách tôn giáo của chính phủ, khinh thường chủ quyền của tôn giáo đối với nơi thờ tự và xúc phạm tình cảm giáo hữu. Nguyễn Thanh Hoan nhận định, việc dùng lực lượng quân đội để phá công trình nhà thờ Sông Mao nhằm mục đích uy hiếp tôn giáo. Trước diễn biến trên, Nguyễn Thanh Hoan đề nghị giữ nguyên hiện trạng, đồng thời đặt nhiều câu hỏi: cơ quan ra lệnh phá hủy nhà thờ, sự khác nhau trong việc giải quyết giữa ngôi chùa và nhà thờ đang có chung tình trạng pháp lý cách khác biệt và thời hạn giải quyết vấn đề nhà thờ và nhu cầu tôn giáo cho giáo dân Sông Mao.

Ngày 8 tháng 1 năm 2008, giám mục Nguyễn Thanh Hoan công bố thư chung mục vụ liên quan đến đức tin Công giáo. Với lý do trong vòng 5 năm trước đó có nhiều vụ việc làm hoang mang, ảnh hưởng đến đời sống của giáo dân và sự hiệp nhất giữa họ và vai trò của giám mục trong việc bảo vệ đức tin Công giáo, sau khi dựa vào một số tiêu chuẩn chung của Thánh bộ Giáo lý Đức Tin trực thuộc Tòa Thánh, giám mục Hoan tuyên bố các vụ việc gọi là Phép lạ Mình Thánh Chúa ở Nhà thờ Tánh Linh (năm 2002), Phép lạ Trừ Quỷ ở Nhà thờ Tánh Linh (năm 2002), Phép lạ Trái Tim Chúa chảy máu ở Giáo xứ Phước An (năm 2007), Phép lạ Chữa người bị bại chân ở Giáo xứ Thánh Linh (năm 2007),… là không phù hợp với tiêu chuẩn được đánh giá là "phép lạ" của Giáo hội Công giáo Rôma.

Giữa tháng 3 năm 2008, giám mục Hoan tham gia Hội thảo toàn quốc về Học thuyết xã hội Công giáo và hoạt động bác ái xã hội tổ chức tại khuôn viên Tòa giám mục Xuân Lộc và có bài phát biểu tại hội nghị. Giám mục Hoan cho rằng, giáo sĩ và tu sĩ tại Việt Nam không dành mối quan tâm đến vấn đề từ thiện (thuật ngữ Công giáo là bác ái) khi giữ các lời khấn khiết tịnh, vâng lời và khó nghèo và cũng thừa nhận mình chưa quan tâm đến vấn đề này đúng mức. Ông cho rằng không nên động viên những người được hỗ trợ theo đạo Công giáo và mong muốn các hoạt động từ thiện bác ái được tổ chức và hệ thống như các hoạt động mục vụ và truyền giáo. Trong hai ngày 22 và 23 tháng 10 năm 2008, ông tham gia Hội nghị ra mắt Caritas Việt Nam. Tại ngày đầu tiên của Hội nghị, giám mục Hoan đã có bài phát biểu với chủ đề: Caritas và cuộc sống con người''. Ngày 1 tháng 4 năm 2009, ông tham dự lễ ra mắt Caritas Giáo phận Phan Thiết. Đây là giáo phận đầu tiên triển khai mô hình Caritas cấp giáo phận.

Từ ngày 21 tháng 6 đến ngày 4 tháng 7 năm 2009, giám mục Nguyễn Thanh Hoan tham dự chuyến viếng thăm Tòa Thánh Vatican cùng với các giám mục người Việt Nam. Tại Rôma, ngày 27 tháng 6, ông tiếp kiến Giáo hoàng Biển Đức XVI cùng với các giám mục Việt Nam.

Tòa Thánh chấp thuận cho giám mục Nguyễn Thanh Hoan từ nhiệm từ ngày 25 tháng 7 năm 2009 và bổ nhiệm giám mục kế nhiệm là nguyên giám mục phụ tá Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh Giuse Vũ Duy Thống. Giám mục Hoan hưu dưỡng tại Tu đoàn Bác ái Xã Hội. Ngày 25 tháng 7 cũng là lễ kỷ niệm tấn phong giám mục của Huỳnh Văn Nghi và Nguyễn Thanh Hoan, giám mục Hoan cho biết dù tuổi cao nhưng ông vẫn quyết định đứng ra lãnh đạo giáo phận dù thời gian không dài là vì đạt được thỏa thuận giữa chính quyền Việt Nam và Giáo hội Công giáo là rất khó. Nay ông vui mừng khi vị kế nhiệm là một giám mục trẻ tuổi.
Giám mục Nguyễn Thanh Hoan qua đời tại Tu đoàn Bác Ái Xã Hội vào lúc 0 giờ ngày 18 tháng 8 năm 2014, thọ 82 tuổi. Tang lễ của ông diễn ra vào ngày 21 tháng 8, do Giuse Vũ Duy Thống chủ sự, cùng với 14 giám mục, hơn 200 linh mục từ các giáo phận khác nhau.

Đóng góp
Giám mục Nguyễn Thanh Hoan được ghi nhận bởi nhiều hoạt động từ thiện xã hội của ông như: hỗ trợ người dân không phân biệt tôn giáo gồm khoan giếng nước sạch, cơi nới đường làng, xây dựng nhiều nhà tình thương và hỗ trợ điện lưới kéo vào thôn bản, mở nhà máy nước sạch phục vụ người nghèo, trao phương tiện đi học, quỹ hỗ trợ các học sinh miền quê. Ngoài ra, ông cũng tham gia hỗ trợ phát triển nông nghiệp như "heo, bò tín dụng", xây đập lấy nước tưới tiêu đồng ruộng, các phòng khám Đông y miễn phí,... Ông cũng tham gia hỗ trợ các lĩnh vực cung cấp đất trồng trọt, cung cấp thực phẩm và thuốc miễn phí cho hơn 4.000 bệnh nhân mỗi tháng. Công trình thủy lợi đáng được ghi nhận nhất là đập nước hỗ trợ tưới tiêu cho vùng đất 100 hecta, vùng đất được chia đều cho 300 gia đình tham gia trồng lúa.

Ông cũng đầu tư vốn vào các dự án kinh doanh nhỏ tại địa phương: trồng cây được sử dụng trong y học cổ truyền, trang trại lợn nhỏ và các doanh nghiệp nhỏ, từ đó hỗ trợ và tạo việc làm cho hơn 150.000 lao động. Giám mục Hoan cũng chính là vị sáng lập Tu đoàn Bác ái Xã hội hai nhánh nam và nữ. Tu đoàn này được thiết lập là để tiếp tục con đường hoạt động bác ái xã hội của ông. Tu đoàn này, tính đến năm 2014, đã phối hợp với chính quyền thành phố, giúp đỡ 239 gia đình nghèo bằng cách hỗ trợ các gói tín dụng nhỏ cho họ. Những hoạt động trên được chính quyền địa phương ghi nhận.

Đánh giá
Linh mục Jean Baptiste Etcharren, nguyên Bề Trên Tổng Quyền Hội Thừa Sai Hải ngoại Paris, từng là linh mục chính xứ Đông Hà, Quảng Trị nơi linh mục Nguyễn Thanh Hoan đảm nhận chức linh mục phó, đưa ra nhận định:

Giám mục Giuse Vũ Duy Thống đưa ra nhận định về vị tiền nhiệm:

Linh mục Nguyên Tổng đại diện Giáo phận Phan Thiết Phêrô Nguyễn Xuân Anh đưa ra nhận định về cố giám mục:

Tông truyền
Giám mục Phaolô Nguyễn Thanh Hoan được tấn phong giám mục năm 2001, thời Giáo hoàng Gioan Phaolô II, bởi:

Giám mục chủ phong: Giám mục chính tòa Giáo phận Phan Thiết Nicôla Huỳnh Văn Nghi.
Hai giám mục phụ phong: Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, giám mục chính tòa Giáo phận Đà Lạt và Tôma Nguyễn Văn Trâm, giám mục phụ tá Giáo phận Xuân Lộc.

Hình ảnh về Lễ Tấn phong Giám mục ngày 11-8-2001

Tóm tắt chức vụ

Xem thêm
 Danh sách giám mục người Việt
 Giáo phận Phan Thiết

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Giáo phận Phan Thiết tổ chức lễ Tạ Ơn và tri ân 2 Giám mục và Đức ông Tổng Đại diện, Viet Catholic.
 Tường thuật thánh lễ Tấn Phong Giám mục Giáo phận Phan Thiết, Taiwan Catholic
Veteran reconnects with Vietnamese priest he thought was dead, CNA News

Sinh năm 1932
Giám mục Công giáo người Việt
Mất năm 2014
Giám mục Công giáo thế kỉ 20
Giám mục Công giáo thế kỉ 21
Người họ Nguyễn tại Việt Nam


title: Stêphanô Tri Bửu Thiên

text:
Stêphanô Tri Bửu Thiên (sinh 1950) là một Giám mục của Giáo hội Công giáo tại Việt Nam. Ông hiện là Giám mục chính tòa của Giáo phận Cần Thơ và đảm nhiệm vai trò này từ năm 2010. Khẩu hiệu Giám mục của ông là "Ðến với muôn dân". Trong Hội đồng Giám mục Việt Nam, giám mục Tri Bửu Thiên giữ chức Chủ tịch Ủy ban Thánh Nhạc trong hai nhiệm kỳ liên tiếp, từ năm 2004 đến năm 2010. Hiện nay, ông phụ trách vấn đề Đối thoại Liên tôn trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam, nhiệm kỳ 2019-2022 (từ nhiệm kỳ 2022 được gọi là "Văn phòng").

Giám mục Tri Bửu Thiên sinh ra tại Sóc Trăng, từ thuở thiếu thời đã đi theo con đường tu học trong các Chủng viện Công giáo. Sau khoảng thời gian dài tu học cũng như gián đoạn, năm 1987, ông được truyền chức linh mục. Sau khi lần lượt đảm nhận nhiều chức vụ khác nhau như quản giáo họ Xuân Hòa, giáo sư Chủng viện, ông được cử đi du học Rôma và tốt nghiệp Tiến sĩ Thần học Luân Lý. Trở về Việt Nam, ông tiếp tục công việc giảng dạy tại Đại chủng viện.

Tháng 11 năm 2002, Tòa Thánh bổ nhiệm linh mục Stêphanô Tri Bửu Thiên làm giám mục phó Cần Thơ. Lễ tấn phong diễn ra sau đó vào tháng 2 năm 2003. Ông kế vị chức giám mục Cần Thơ vào tháng 10 năm 2010, sau khi giám mục Lê Phong Thuận từ trần. Giám mục Tri Bửu Thiên được ghi nhận về phong cách sống cũng như hành xử bình dân đối với mọi người. Trăn trở của ông trong vai trò giám mục là loan truyền Kinh Thánh trong đời sống giáo dân và đào tạo hàng giáo sĩ. Ông cũng tích cực tham gia các hoạt động liên quan đến vấn đề đối thoại liên tôn.

Tu nghiệp và thời kỳ linh mục
Giám mục Stêphanô Tri Bửu Thiên sinh ngày 15 tháng 2 năm 1950 tại Trà Long, Tân Long, Sóc Trăng (nay thuộc xã Tân Long, huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng), thuộc Giáo phận Cần Thơ. Tại gia đình, trước khi đi theo con đường tu trì, ông thường cấy lúa phụ giúp gia đình. Nói về bản thân, ông cho biết Tôi là Hai lúa, một nông dân của Miền Tây Nam bộ cũng như thừa nhận mình là giám mục nhà quê. Nói về món ăn yêu thích từ thuở ấu thơ, ông cho biết là món Súp xá bấu, vốn là một món ăn chỉ gồm món củ cải được muối mặn theo cách thức của người Hoa và nấu với sườn heo.

Gia đình cậu bé Tri Bửu Thiên cư ngụ phía sau nhà dòng Chúa Cứu Thế. Thuở thiếu thời, cậu Thiên đảm nhận công việc giúp lễ ở Đền Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp. Người dẫn dắt cậu đến với con đường tu trì là thầy Fidel, theo cách gọi của cậu. Hằng năm, Tri Bửu Thiên đều về nơi đây để cảm tạ Mẹ Maria và tri ân người thầy Fidel của mình. Thầy Fidel của cậu bé Thiên vốn là người hỗ trợ trong phòng thánh của đền Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp.

Chủng sinh Thiên hoàn thành chương trình Tiểu chủng viện tại Tiểu chủng viện Cần Thơ, sau đó tiếp tục việc học các môn triết và thần học tại Giáo hoàng Học viện Thánh Piô X Đà Lạt trong khoảng từ năm 1971 đến năm 1977. Phó tế Stêphanô Tri Bửu Thiên được thụ phong linh mục vào ngày 22 tháng 7 năm 1987, thuộc linh mục đoàn Giáo phận Cần Thơ. Sau khi được truyền chức linh mục, tân linh mục Thiên được bổ nhiệm đảm nhiệm vai trò linh mục quản họ Xuân Hòa. Sau khoảng thời gian đầu thời kỳ linh mục tại Xuân Hòa, năm 1991, ông được thuyên chuyển làm Giáo sư Đại chủng viện Thánh Quý. Ba năm sau đó, linh mục Tri Bửu Thiên được chọn cử đi du học tại Giáo hoàng Ðại học Urbaniana ở Roma và tốt nghiệp Tiến sĩ Thần học Luân Lý. Ông hoàn thành việc du học vào năm 1998 và trở về Việt Nam đảm nhận vai trò giáo sư thần học tại Đại chủng viện Thánh Quý Cần Thơ.

Giám mục phó Cần Thơ
Ngày 26 tháng 11 năm 2002, Tòa Thánh thông báo bổ nhiệm linh mục Stêphanô Tri Bửu Thiên giám mục phó giáo phận Cần Thơ. Cùng trong đợt bổ nhiệm này, Tòa Thánh còn bổ nhiệm tân giám mục Giáo phận Hải Phòng Giuse Vũ Văn Thiên. Việc bổ nhiệm này là kết quả của cuộc gặp thứ 12 của phái đoàn Tòa Thánh và chính phủ Việt Nam.

Ngày 18 tháng 2 năm 2003, lễ tấn phong cho tân giám mục Stêphanô Tri Bửu Thiên được cử hành với nghi thức tấn phong bởi chủ phong là giám mục chính tòa Cần Thơ Emmanuel Lê Phong Thuận, tại Đại chủng viện Thánh Quý Cần Thơ. Hai vị phụ phong là giám mục Giuse Ngô Quang Kiệt, giám mục chính tòa Giáo phận Lạng Sơn và Cao Bằng và Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Nho, giám mục phó Giáo phận Nha Trang. Lễ tấn phong có sự tham gia của Tổng giám mục Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn và 17 giám mục khác, khoảng 300 linh mục từ khắp các giáo phận cũng tham gia đồng tế. Khoảng 8.000 giáo dân đã tham gia lễ truyền chức cho tân giám mục. Khẩu hiệu của giám mục Tri Bửu Thiên là Đến với muôn dân, lấy từ tựa đề của Sắc lệnh Truyền giáo của Công đồng Vatican II.

Từ năm 2004, giám mục Thiên giữ chức Chủ tịch Ủy ban Thánh Nhạc trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam và được tái cử chức vụ này trong nhiệm kỳ thứ hai, đảm nhận vai trò này đến năm 2010. Cuối tháng 9 năm 2004, giám mục Stêphanô Thiên viết thư ngỏ với tư cách Chủ tịch Ủy ban Thánh Nhạc để nói lên một số bất cập trong việc sử dụng các bài hát trong cử hành nghi lễ Công giáo: thánh nhạc bị lãng quên, thiếu đồng bộ và thiếu tính cộng đồng. Đồng thời, ông đề nghị các giám mục khác thực hiện một số công việc liên quan đến thánh nhạc như: thành lập ủy ban phụ trách thánh nhạc ở các giáo phận, phê chuẩn các bài hát sử dụng trong phụng vụ nghi lễ cùng nêu lên một số tiêu chuẩn của thánh nhạc.

Tháng 6 năm 2008, giám mục Tri Bửu Thiên có bài thuyết giảng tại Đại hội Thánh Thể tại Tổng giáo phận Atlanta, Hoa Kỳ. Trong một cuộc gặp gỡ trước khi dự lễ tấn phong tân giám mục giáo phận Bắc Ninh Cosma Hoàng Văn Đạt, một ít người cùng dự bữa ăn cùng ông ghi nhận việc vị giám mục Cần Thơ việc di chuyển của mình khi cần về Thành phố Hồ Chí Minh đó là đi xe đò cao tốc. Ông cho biết việc đi xe đò thuận lợi, đúng giờ và tiết kiệm chi phí hơn so với việc dùng phương tiện là xe hơi cá nhân. Trong trường hợp kẹt xe, ông có thể chọn phương án di chuyển bằng xe ôm hoặc đi bộ. Trong thời gian từ ngày 21 tháng 6 đến ngày 4 tháng 7 năm 2009, Tri Bửu Thiên cùng các giám mục Công giáo Việt Nam thực hiện chuyến đi hành hương nghĩa vụ giám mục Ad Limina. Trong chuyến đi này, ông được phân công đảm nhận vai trò phụ tá lĩnh vực ngoại giao.

Giám mục chính tòa Cần Thơ

Giai đoạn 2010 – 2014
Ngày 17 tháng 10 năm 2010, giám mục Tri Bửu Thiên kế nhiệm làm Giám mục chính tòa Giáo phận Cần Thơ sau khi giám mục chính tòa Emmanuel Lê Phong Thuận qua đời. Ngay sau khi chính thức quản lý giáo phận, giám mục Thiên quan niệm điều hành giáo phận theo tính đồng đoàn – tập thể nên ông quyết định bổ nhiệm linh mục Carôlô Hồ Bặc Xái, giám đốc Đại chủng viện Thánh Quý làm Tổng đại diện Giáo phận Cần Thơ, đồng thời thiết lập Ban cố vấn gồm 7 linh mục quản hạt cùng linh mục Tổng đại diện và thiết lập Hội đồng linh mục, theo quy định của Giáo luật. Ngoài 20 ủy ban giáo phận có sẵn ông cho thiết lập Ban Mục vụ Giáo phận để định hướng và hỗ trợ Hội đồng linh mục.

Trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2012, giám mục Tri Bửu Thiên quản lý giáo phận theo các chủ đề "Thăng tiến Giáo phận": thăng tiến hàng giáo sĩ (2010), thăng tiến các hội đoàn (2011) và thăng tiến đời sống Kitô hữu (2012). Trong giai đoạn ba năm sau đó, từ năm 2013 đến năm 2016, ông quản lý giáo phân theo chủ đề Tân phúc âm hóa: Tân phúc âm hóa gia đình (2014), tân phúc âm hóa Cộng đoàn Giáo xứ – Dòng tu (2015) và tân phúc âm hóa Xã hội (2016).

Khoảng cuối tháng 4 năm 2011, giám mục Tri Bửu Thiên và giám mục Phaolô Nguyễn Thái Hợp đã ký bản kiến nghị xin chính quyền trao trả cơ sở từ thiện của các nữ tu Công giáo, vốn xây trên khu đất rộng 3.200 m². Theo các giám mục này, các nữ tu có quyền hợp pháp tại mảnh đất này vào năm 1876, chuyên dùng để thực hiện công tác từ thiện cho đến khi chính quyền đề nghị mượn năm 1976 để sử dụng làm trường học và bệnh viện. Tháng 2 năm 2010, nhận thấy các cơ sở đã xuống cấp và không còn được sử dụng, các nữ tu làm đơn xin lại cơ sở này, tuy vậy đơn này bị bác bỏ vì phía chính quyền Việt Nam cho rằng đây là tài sản của Nhà nước. Trước đó, tháng 10 năm 2010, chính quyền thông báo về việc sẽ đập bỏ cơ sở cũ xây một ngôi trường mới, đồng thời cũng cấp quyền sở hữu cho các viên chức của trường này. Hai giám mục cho rằng luật pháp đã không được tuân thủ và những việc này gây mất uy tín chính quyền, làm rộ lên làn sóng khiếu kiện đất đai tại Việt Nam.

Ngày 5 tháng 1 năm 2012, giám mục Tri Bửu Thiên khởi sự án tuyên phong Chân phước cho linh mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp và khởi động tiến trình điều tra tại cấp giáo phận. Ngày 21 tháng 7 cùng năm, ông chủ sự nghi thức đặt viên đá đầu tiên công trình Trung tâm mục vụ Giáo phận Cần Thơ, vốn là việc mong muốn của nhiều đời giám mục tiền nhiệm. Hiện tượng mạo danh các giáo sĩ Công giáo, giáo phận, dòng tu xuất hiện trên Facebook, email gây ảnh hưởng đến các cá nhân, tổ chức bị mạo danh. Nhằm tránh các hiểu lầm, Tòa giám mục Cần Thơ ra thông cáo cuối tháng 9 năm 2015 nhằm khẳng định giám mục Tri Bửu Thiên không sử dụng và có bất cứ tài khoản Facebook nào.

Ngày 31 tháng 10 năm 2014, bộ phong thánh thuộc Giáo triều Rôma gửi thư xác nhận với giám mục Tri Bửu Thiên về tiến trình tuyên phong chân phước cho linh mục Trương Bửu Diệp rằng không có gì ngăn trở hồ sơ.

Giai đoạn 2015 - nay

Nhằm thực hiện thông điệp Laudato si' của Giáo hoàng Phanxicô về chủ đề môi trường, giám mục Stêphanô Tri Bửu Thiên triển phổ biến đến các giáo hạt chương trình “Người tín hữu Công giáo có ý thức và có hành vi tích cực bảo vệ môi trường, làm giảm biến đổi khí hậu”. Ngày 20 tháng 9 năm 2015, giám mục Thiên chủ sự lễ kỷ niệm 60 năm thành lập Giáo phận Cần Thơ. Trong dịp này, ông cũng thực hiện nghi thức làm phép một số cơ sở thuộc Trung tâm Mục vụ Giáo phận Cần Thơ. Trước đó, ông chủ sự nghi thức đặt viên đá đầu tiên cho công trình này năm 2012 và công trình hoàn thành tháng 7 năm 2014.

Ngày 27 tháng 10 năm 2015, Stêphanô Tri Bửu Thiên tham gia đại hội Liên tôn lần V với chủ đề Bồi đắp văn hóa gặp gỡ, cuộc gặp này tổ chức tại Trung tâm Mục vụ Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh. Từ ngày 16 đến 20 tháng 11 năm 2015, giám mục Stêphanô Thiên – phụ trách Đối thoại liên tôn và Đại kết của Hội đồng giám mục Việt Nam đến trung tâm Dòng Chúa Cứu Thế, Pattaya, Thái Lan, Văn phòng Đại kết và Liên tôn (OEIA) của Liên Hội đồng Giám mục Á châu để tham gia Hội nghị Giám mục về Liên tôn lần thứ sáu (BIRA VI) để kỷ niệm 50 năm Tuyên ngôn Nostra Aetate tại châu Á.

Ngày 30 tháng 11 năm 2015, phái đoàn đại diện chính quyền do Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam Trần Thanh Mẫn cùng đoàn công tác của Ban chỉ đạo Tây Nam bộ, Thành ủy Cần Thơ và Tỉnh ủy Hậu Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau đã đến thăm và chúc mừng giáo phận Cần Thơ nhân dịp giáo phận Cần Thơ kết thúc Năm Thánh Tâm kỷ niệm 60 thành lập giáo phận. Tại cuộc gặp, ông Mẫn đánh giá cao sự đóng góp của giáo phận với việc phát triển kinh tế, xã hội trong khu vực và mong rằng giáo phận tiếp tục vận động giáo dân sống tốt đời đẹp đạo, tham gia phát triển kinh tế xã hội. Giám mục Tri Bửu Thiên bày tỏ sự cảm ơn chính quyền các cấp quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi để giáo phận sinh hoạt tôn giáo và hỗ trợ giáo dân thoát nghèo, ổn định cuộc sống. Chiều cùng ngày, linh mục Tổng đại diện Hồ Bặc Xái giới thiệu Kỷ yếu Giáo phận Cần Thơ và sáng ngày 1 tháng 12, lễ bế mạc chính thức do Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn chủ tế được cử hành.

Trong hai ngày 19 và 20 tháng 12 năm 2015, Tri Bửu Thiên tham gia họp mặt Bề trên các hội dòng thuộc Giáo tỉnh Sài Gòn tại Trung tâm Mục vụ Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh. Cùng tham dự cuộc họp có một số giám mục khác cùng các linh mục đặc trách tu sĩ và hơn 300 tu sĩ nam nữ thuộc 187 dòng tu, tu đoàn và tu hội. Tháng 3 năm 2016, giám mục Thiên ký vào bản thông cáo của Tòa giám mục Cần Thơ với nội dung làm rõ một số chi tiết liên quan đến việc xin tôn phong Chân phước cho linh mục Trương Bửu Diệp.

Các vấn đề mục vụ dưới thời giám mục Tri Bửu Thiên đạt được một số thành tựu nhất định: hoàn thành bản đồ giáo phận và 7 giáo hạt, thống kê về số lượng giáo dân. Việc tổ chức tôn kính Thánh Tâm và chầu Thánh Thể tại nhiều giáo xứ; phát hành tư liệu học hỏi giáo lý 5 phút vào mỗi Chúa nhật; kết nghĩa các họ đạo để hỗ trợ về tinh thần, vật chất và nhân sự, tái hiện thói quen đọc kinh tối trong gia đình của giáo dân; phát động phong trào làm sống lại đức tin Công giáo của các giáo dân rời xa giáo hội và thăm hỏi, mời người ngoài Công giáo tham gia các buổi lễ như lễ giáng sinh và truyền giáo. Ngoài ra, vấn đề giáo lý cũng được chú trọng: phát hành sách giáo lý các cấp học, nhiều sách giáo lý về các chủ đề khác nhau: Học Hỏi Để Gặp Gỡ Đức Giêsu Kitô, Kinh Tin Kính gia đình, Nghi thức sám hối Năm Đức Tin, 12 đề tài về Năm Đức Tin, Youcat – Giáo lý Hội thánh Công giáo cho người trẻ. Ngoài ra, giám mục Thiên trăn trở về vấn đề tác động cho giáo dân am hiểu thêm về Kinh Thánh, ứng dụng vào cuộc sống. Ông kêu gọi các linh mục chính sở mở các lớp về Thánh Kinh cho giáo dân tại giáo xứ của mình.

Giám mục Tri Bửu Thiên đồng tế lễ bế mạc kỷ niệm 50 năm phong trào Cursillo hoạt động tại Việt Nam vào ngày 21 tháng 10 năm 2017. Sáu ngày sau đó, ông tham gia Hội ngộ Liên tôn lần VII với chủ đề Đồng tâm kiến tạo nhân hòa. Đúng một năm sau đó, ngày 27 tháng 10 năm 2018, ông tham gia Hội ngộ Liên tôn lần VIII tổ chức tại Trung tâm Mục vụ Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh với chủ đề Hiểu biết phụng sự nhân sinh. Tại chương trình hội ngộ lần này, ông góp phần với lời phát biểu khai mạc chương trình.

Từ ngày 19 đến ngày 21 tháng 2 năm 2019, giám mục Tri Bửu Thiên tham gia hội nghị Ðại hội Kinh Thánh toàn quốc. Tại đại hội, giám mục Thiên có bài chia sẻ với chủ đề Lời Chúa trong việc dạy Giáo lý.

Nhận định
Xuân Thái viết trong bài viết Người môn đệ Hai Lúa, và một lần gặp mặt, rất ngắn đưa ra đôi lời nhận định về giám mục Tri Bửu Thiên:

Linh mục Văn Chính, S.D.B. viết trong bài viết đề cập đến chủ đề Linh mục ước mong gì nơi chủ chăn và Giám mục mong tạo tình thân thế nào với các linh mục của mình? đã đưa ra nhận định:

Tông truyền
Giám mục Stêphanô Tri Bửu Thiên được tấn phong giám mục năm 2003, thời Giáo hoàng Gioan Phaolô II, bởi:
 Chủ phong: Emmanuel Lê Phong Thuận, giám mục chính tòa Giáo phận Cần Thơ.
 Hai vị Phụ phong: giám mục Giuse Ngô Quang Kiệt, giám mục chính tòa Giáo phận Lạng Sơn và Cao Bằng và giám mục Phêrô Nguyễn Văn Nho, giám mục Phó Giáo phận Nha Trang.

Giám mục Stêphanô Tri Bửu Thiên là Chủ phong trong nghi thức truyền chức cho giám mục:
 Năm 2023, giám mục Phêrô Lê Tấn Lợi, hiện đang là Giám mục Phó Giáo phận Cần Thơ.

Giám mục Stêphanô Tri Bửu Thiên là Phụ phong trong nghi thức truyền chức cho các giám mục:
 Năm 2007, giám mục Giuse Đặng Đức Ngân, hiện đang là Tổng giám mục phó Tổng giáo phận Huế.
 Năm 2008, giám mục Phêrô Nguyễn Văn Khảm, hiện đang là Giám mục chính tòa Giáo phận Mỹ Tho.
 Năm 2014, giám mục Giuse Trần Văn Toản, hiện đang là Giám mục chính tòa Giáo phận Long Xuyên.
 Năm 2015, giám mục Phêrô Huỳnh Văn Hai, hiện đang là Giám mục chính tòa Giáo phận Vĩnh Long.
 Năm 2016, giám mục Emmanuel Nguyễn Hồng Sơn, hiện đang là Giám mục chính tòa Giáo phận Bà Rịa.

Tóm tắt chức vụ

Ghi chú

Xem thêm
 Danh sách giám mục người Việt.
 Danh sách giám mục Việt Nam còn sống theo tuổi

Liên kết ngoài

ĐGM Stêphanô Tri Bửu Thiên: Một vài cảm nghĩ về Tết truyền thống Việt Nam, báo Công giáo và Dân tộc. Thứ Sáu, 05 Tháng Hai, 2016 00:00
Câu chuyện đầu năm, báo Công giáo và Dân tộc. Thứ Năm, 09 Tháng Bảy, 2015 21:44
Phỏng vấn ĐGM Stêphanô Tri Bửu Thiên, báo Công giáo.Info. 12 Tháng Ba, 2012 8:12:49 AM
Đối thoại liên tôn, một cách thế loan báo Tin Mừng cho các anh chị em thuộc các tôn giáo ngoài Kitô giáo (Cv 17,16-34; 19,23-36), báo Công giáo và Dân tộc. Thứ Bảy, 26 Tháng Mười Hai, 2015 08:01

Giám mục Công giáo người Việt
Người Sóc Trăng


title: Giuse Võ Đức Minh

text:
Giuse Võ Đức Minh (sinh 1944) là một giám mục của Giáo hội Công giáo tại Việt Nam. Ông từng đảm trách vai trò Giám mục chính tòa Giáo phận Nha Trang từ năm 2009 đến năm 2022 và là giám mục thứ tư đảm trách chức vụ này. Ngoài ra, ông từng là Chủ tịch Ủy ban Kinh Thánh của Hội đồng Giám mục Việt Nam bốn nhiệm kỳ liên tiếp 2007–2010, 2010–2013, 2013–2016 và 2016–2019.

Giám mục Giuse Võ Đức Minh sinh năm 1944 tại Quảng Bình trong một gia đình Công giáo. Từ thuở nhỏ, gia đình đã cho ông đi theo con đường tu học. Quá trình tu học kéo dài 15 năm kết thúc bằng việc Phó tế Võ Đức Minh được truyền chức linh mục tại Thụy Sĩ năm 1971. Sau khi trở thành linh mục, giám mục Giáo phận Đà Lạt cho linh mục Minh tiếp tục theo học về Kinh Thánh tại Học viện Kinh Thánh Giáo hoàng tại Rôma và tốt nghiệp tại đây năm 1974. Trong thời gian theo học này, linh mục Minh tham gia hỗ trợ mục vụ, đảm nhiệm nhiều vai trò của các giáo xứ ở Canada, Thụy Sĩ và Đức.

Trở về Việt Nam tháng 5 năm 1974, Võ Đức Minh trở thành giáo sư Đại chủng viện, dạy Kinh Thánh và Thần học. Trong suốt thời gian làm linh mục, ông từng đảm nhận các vai trò như Thư ký Tòa giám mục Đà Lạt, chính xứ nhà thờ chính tòa Đà Lạt và Tổng đại diện Giáo phận.

Cuối năm 2005, Tòa Thánh loan tin chọn linh mục Võ Đức Minh làm giám mục Phó Nha Trang. Ông chính thức kế vị trở thành Giám mục chính tòa Nha Trang vào tháng 7 năm 2009. Trong Hội đồng Giám mục Việt Nam, ông giữ vai trò Chủ tịch Ủy ban Kinh Thánh trong 4 nhiệm kỳ liên tiếp, từ khi Ủy ban này thành lập năm 2007 đến 2019. Ngoài ra, ông cũng từng đảm nhận vai trò Phó Tổng thư ký nhiệm kỳ 2007 - 2010. Tháng 7 năm 2022, Giám mục Võ Đức Minh chính thức rời chức vị giám mục Nha Trang, sau khi giáo hoàng chính thức chấp nhận đơn từ nhiệm của ông vì lý do tuổi tác, theo giáo luật Công giáo.

Là một chuyên viên kinh thánh, Giám mục Võ Đức Minh có khả năng đọc tiếng Do Thái, Hy Lạp, Aramio và các sinh ngữ khác. Giám mục Giuse Minh hy vọng có khả năng dùng các khả năng của mình trong lĩnh vực này để phục vụ [giáo hội].

Gia thế và tu học
Giám mục Giuse Võ Đức Minh sinh ngày 10 tháng 9 năm 1944, tại Mỹ Đức, thuộc Giáo xứ Tam Tòa, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình thuộc Tổng giáo phận Huế (nay khu vực này thuộc Giáo phận Hà Tĩnh). Ông là người con thứ ba và là con trai trưởng trong gia đình có bảy người con (3 gái, 4 trai). Cha ông là ông Giuse Võ Đức Mẫn (1912–2000) thuộc giáo họ Mỹ Đức, giáo xứ Tam Tòa; mẹ ông là bà Isave Nguyễn Thị Trà (1914–1997) cũng thuộc giáo xứ Tam Tòa.

Năm Võ Đức Minh lên 7 tuổi (1951), cậu theo gia đình rời giáo xứ Tam Tòa, Đồng Hới, Quảng Bình, vào định cư tại giáo xứ Thánh Nicolas, Thành phố Đà Lạt. Cậu bé Minh sau đó được gia đình cho học Tiểu học tại Đà Lạt, trong giai đoạn từ năm 1951 đến năm 1956. Võ Đức Minh được lãnh nhận Bí tích Thánh Thể lần đầu vào năm 1952, tại giáo xứ Thánh Nicolas.

Con đường tu học của Võ Đức Minh bắt đầu khi gia đình cho cậu nhập học tại Tiểu Chủng viện Sài Gòn năm 1956. Sau khi tốt nghiệp Tiểu chủng viện năm 1965, cậu bé Minh học Triết học tại Đại chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn. Năm 1966, giám mục Simon Hòa Nguyễn Văn Hiền gửi chủng sinh Võ Đức Minh học tiếp chương trình Đại chủng viện Triết học và Thần học tại Đại chủng viện Fribourg, Thụy Sĩ. Cụ thể, chủng sinh Minh học tại Đại Chủng viện Thánh Carôlô của Giáo phận Fribourg, Lausanne và Genève tại Thụy Sĩ, để tiếp tục học Triết học và Thần học tại Phân Khoa Thần học của Đại học Fribourg. Cùng trong khoảng thời gian này, Võ Đức Minh được huấn luyện và học bổ sung về mục vụ tại Đại Chủng viện Giáo phận Fribourg. Ông tốt nghiệp với văn bằng Thạc sĩ Kinh Thánh vào năm 1971.

Mùa hè năm 1969, Võ Đức Minh theo học tiếng Đức tại Goethe Institut, Passau ở vùng Niederbayern, Đức. Vào mùa hè năm 1970, ông tham dự Khóa học hỏi và nghiên cứu về Kinh Thánh tại Thánh địa Jerusalem.

Hỗ trợ chủng sinh Giuse Võ Đức Minh trong quá trình tu học là nghĩa phụ, linh mục Gioan Baotixita Trần Thái Huân (1930–2017).

Linh mục
Ngày 24 tháng 4 năm 1971, tại nhà thờ Chúa Kitô Vua ở Fribourg, Thụy Sĩ, phó tế Giuse Võ Đức Minh đã được Giám mục Simon Hòa Nguyễn Văn Hiền, Giám mục Giáo phận Đà Lạt truyền chức Linh mục. Sau khi được truyền chức, linh mục Minh được tiếp tục theo học tại Học viện Kinh Thánh Giáo hoàng ở Rôma và tham dự khóa Kinh Thánh tại Giêrusalem. Tại Học viện Kinh Thánh, ông tốt nghiệp văn bằng Thạc sĩ Kinh Thánh năm 1974.

Trong thời gian này, Võ Đức Minh đã tận dụng các kỳ nghỉ hè để thực hiện một số công việc mục vụ tại một số giáo xứ: linh mục phó xứ tại các giáo xứ Kranken und Erholungsheim tại Aachen, Đức (1971), giáo xứ Notre Dame ở Vevey, Thụy Sĩ (1972), giáo xứ Notre Dame des Neiges ở Montréal, Canada (1973); Quyền quản xứ tại giáo xứ Notre Dame du Peuple ở Genève, Thụy Sĩ (1972).

Ngày 30 tháng 5 năm 1974, linh mục Võ Đức Minh trở về Giáo phận Đà Lạt và được bổ nhiệm làm giáo sư Kinh Thánh tại Đại Chủng viện Minh Hòa Đà Lạt. Ông còn dạy Kinh Thánh và Thần học tại Đại chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn, Giáo hoàng Học viện Thánh Piô X Đà Lạt, Đại chủng viện Sao Biển và nhiều cơ sở đào tạo Công giáo khác ở Việt Nam. Song song với các vai trò trên, trong suốt 16 năm, từ năm tháng 3 năm 1975 đến ngày 20 tháng 6 năm 1991, linh mục Minh đảm nhận vai trò Thư ký Tòa giám mục Đà Lạt, dưới thời Giám mục Bartôlômêô Nguyễn Sơn Lâm. Ông cũng đảm nhận vai trò Quản lý Tòa Giám mục Đà Lạt trong thời gian ngắn từ tháng 3 đến tháng 10 năm 1975.

Ngày 20 tháng 6 năm 1991, Võ Đức Minh được bổ nhiệm giữ chức linh mục chính xứ Nhà thờ chính tòa Đà Lạt, đồng thời kiêm nhiệm vai trò linh mục quản hạt Giáo hạt Đà Lạt. Ngày 19 tháng 6 năm 1999, ông được bổ nhiệm kiêm nhiệm thêm chức linh mục Tổng đại diện Giáo phận Đà Lạt. Ông giữ tất cả các vai trò trên cho đến ngày 9 tháng 11 năm 2005.

Giám mục

Bổ nhiệm
Thông tin Tòa Thánh bổ nhiệm linh mục Võ Đức Minh làm giám mục đến với Tòa Giám mục Đà Lạt vào 15 giờ ngày 8 tháng 11 năm 2005. Nhận được tin này, giám mục Đà Lạt Phêrô Nguyễn Văn Nhơn loan tin đến các linh mục trẻ đang thường huấn cuối giờ chiều. Giám mục Nhơn cho biết tin bổ nhiệm chính thức có lẽ được công bố lúc 18 giờ chiều cùng ngày. Các linh mục trẻ bày tỏ sự vui mừng trước thông tin này, dù trước đó đã có các tin hành lang về việc bổ nhiệm vị tân chức. 18 giờ 20 cùng ngày, văn thư bổ nhiệm viết tiếng Ý đến Tòa Giám mục Đà Lạt, chính thức loan báo việc bổ nhiệm, nêu rõ: Giáo hoàng Biển Đức XVI đã quyết định bổ nhiệm linh mục Giuse Võ Đức Minh, linh mục Quản xứ chính tòa Đà Lạt và Tổng Đại diện giáo phận Đà Lạt làm giám mục Phó Giáo phận Nha Trang. Với việc bổ nhiệm này, Giám mục Võ Đức Minh là giám mục thứ 5 xuất phát từ Giáo phận Đà Lạt. Giám mục Tân cử Võ Đức Minh tổ chức lễ đồng tế để tạ ơn tại Nhà thờ chính tòa Đà Lạt sau đó vào ngày 9 tháng 11.

Chia sẻ về thời điểm được bổ nhiệm chức Giám mục phó nhân dịp kỷ niệm 14 năm biến cố này, Giám mục Võ Đức Minh cho biết ông cảm giác xao xuyến, hồi hộp, và có cảm giác một khoảng trống mở ra trước mắt vì không biết phải thi hành chức vụ mới như thế nào khi giáo phận Nha Trang là một giáo phận ông ít khi lui đến. Nhận được tin bổ nhiệm, phái đoàn Giáo phận Nha Trang do các linh mục giữ vai trò quan trọng tại giáo phận đến chào thăm Tân giám mục Phó vào trưa ngày 9 tháng 11. Ngay ngày hôm sau, sáng 10 tháng 11, tân giám mục cùng một số linh mục Đà Lạt tiến về Tòa Giám mục Nha Trang. Huy hiệu Giám mục của Võ Đức Minh được công bố sau đó, với các ý nghĩa đơn giản, bao gồm Thánh Thể và Kinh Thánh là các hình ảnh lấy từ Cung Thánh nhà thờ chính tòa Đà Lạt, phông nền huy hiệu là hình ảnh con sông Tibêria, nơi Giêsu rao giảng và làm phép lạ hóa bánh ra nhiều, gợi nên tương quan liên kết giữa núi và biển hướng đến chân trời.

Chức vụ linh mục chính xứ nhà thờ chính tòa của linh mục Minh được trao cho linh mục Phaolô Lê Đức Huân, lễ nhậm chức của linh mục này diễn ra vào ngày 28 tháng 11 năm 2005.

Tấn phong và Tạ ơn
Lễ tấn phong cho giám mục tân cử Giuse Võ Đức Minh được tổ chức vào ngày 15 tháng 12 năm 2005, tại Nhà thờ chính tòa Đà Lạt, do Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Hòa, Giám mục chính tòa Giáo phận Nha Trang, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam chủ phong và 2 giám mục phụ phong là giám mục Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, giám mục chính tòa Giáo phận Đà Lạt và giám mục chính tòa Giáo phận Mỹ Tho Phaolô Bùi Văn Đọc. Tham gia lễ tấn phong có các hồng y, tổng giám mục và giám mục đến từ ba giáo tỉnh thuộc Việt Nam, đồng thời khoảng 400 linh mục, rất nhiều tu sĩ nam nữ và 10.000 hoặc 12.000 giáo dân. Tại lễ tấn phong, khuôn viên nhà thờ chật cứng giáo dân tham dự. Buổi lễ được truyền hình trực tiếp tại ba địa điểm là khuôn viên nhà thờ chính tòa Đà Lạt, nhà vòm và phòng hội Gioan XXIII.

Sau khi được tấn phong, Tân giám mục Minh cử hành nhiều lễ Tạ ơn, cụ thể tại Đại chủng viện Minh Hòa vào ngày 16 tháng 12, đây cũng là lễ đầu tiên ông cử hành sau khi được chính thức Tấn phong giám mục. Giám mục Minh cũng dâng lễ tạ ơn tại giáo xứ Thánh Tâm, Bảo Lộc ngày 21 tháng 12.

Mục vụ
Sáng ngày 30 tháng 12 năm 2005, phái đoàn từ Giáo phận Đà Lạt gồm giám mục Nguyễn Văn Nhơn, Võ Đức Minh, 30 linh mục, 30 tu sĩ và 200 giáo dân giáo hạt chính tòa Đà Lạt đến Tòa giám mục Nha Trang để tiễn đưa tân giám mục Võ Đức Minh chính thức nhận chức vụ tại Nha Trang. Việc tiễn biệt diễn ra trong khung cảnh xúc động của các giáo dân. Giám mục chính tòa Phaolô Nguyễn Văn Hòa bày tỏ sự vui mừng của mình khi đón giám mục phó của giáo phận Nha Trang. Ngày 1 tháng 1 năm 2006, trong buổi lễ chủ sự giám mục Nguyễn Văn Hòa và đồng tế với giám mục Giuse Nguyễn Chí Linh, xuất thân từ Giáo phận Nha Trang công bố Tông sắc bổ nhiệm Giám mục Phó Giáo phận Nha Trang.

Để xây dựng phòng truyền thống Giáo phận Nha Trang, giám mục phó Võ Đức Minh kêu gọi các thành phần giáo dân, tu sĩ, giáo sĩ hỗ trợ các tài liệu, di vật về Giáo phận Nha Trang, đặc biệt là các giám mục của giáo phận. Lá thư kêu gọi được ký ngày 25 tháng 8 năm 2007.

Tại Đại hội của Hội đồng Giám mục Việt Nam lần thứ X vào năm 2007 diễn ra tại Tòa Tổng Giám mục Hà Nội, giám mục Võ Đức Minh được bầu vào Ban Thường vụ của Hội đồng Giám mục Việt Nam, với chức vụ Phó Tổng thư ký. Ông còn được chọn làm một trong hai đại biểu chính thức của Hội đồng Giám mục Việt Nam tham dự Thượng Hội đồng Giám mục thế giới năm 2008. Ông đảm nhận vai trò này trong một nhiệm kỳ, từ năm 2007 đến năm 2010.

Từ ngày 5 đến ngày 26 tháng 10 năm 2008, giám mục Võ Đức Minh đại diện cho Hội đồng Giám mục Việt Nam tham dự Thượng Hội đồng Giám mục thế giới lần thứ XII tại Roma về đề tài Lời Chúa trong đời sống và sứ vụ của Hội Thánh. Tại Thượng Hội đồng này, giám mục Minh có bài phát biểu chính thức tại hội trường với chủ đề Lời Chúa là nguồn an ủi và là sức mạnh cho dân Chúa tại Việt Nam trong dòng lịch sử. Ngoài ra, giám mục Võ Đức Minh còn được chọn là một trong số 12 nghị phụ chia sẻ Lời Chúa trong bài giảng tại hội trường trước phiên họp khoáng đại ngày 7 tháng 10 năm 2008, trong sự kiện có sự hiện diện của Giáo hoàng Biển Đức XVI. Đề tài của bài chia sẻ là: Lời Chúa trong đời sống của người tín hữu.

Ngày 4 tháng 12 năm 2009, giám mục chính tòa Nguyễn Văn Hòa tổ chức lễ mừng kim khánh linh mục, với các giám mục đến từ khắp Việt Nam tham gia đồng tế. Trước mặt các giám mục, linh mục đoàn và giáo dân, giám mục Hòa chính thức công bố Giáo hoàng đã chấp thuận đơn xin từ nhiệm của ông, vốn được đệ trình 3 năm trước đó. Với sự từ nhiệm của giám mục Hòa, giám mục phó Võ Đức Minh chính thức trở thành Giám mục chính tòa thứ tư của giáo phận Nha Trang.

Xét đến sức khỏe của nguyên Giám đốc Chủng viện là linh mục Phêrô Phạm Ngọc Phi, ngày 27 tháng 6 năm 2014, Giám mục Võ Đức Minh đã bổ nhiệm lại các nhân sự của Chủng viện nhiệm kỳ 2014 – 2017, trong đó có việc bổ nhiệm linh mục Gioan Baotixita Ngô Đình Tiến làm Giám đốc Đại chủng viện Sao Biển Nha Trang kiêm Giám đốc Tiểu chủng viện Lâm Bích.

Giám mục tiền nhiệm Phaolô Nguyễn Văn Hòa qua đời vào ngày 14 tháng 2 năm 2017. Lễ phát tang và tẩm liệm được giám mục Võ Đức Minh cử hành vào 9 giờ sáng ngày 15 tháng 2. Giám mục Minh cũng tham dự lễ an táng sau đó vào ngày 18 cùng tháng.

Ngày 5 tháng 7 năm 2017, giám mục Võ Đức Minh, đồng tế cùng một số giám mục khác và linh mục đoàn đã cử hành nghi thức kỷ niệm 60 năm thiết lập Giáo phận Nha Trang, trong khuôn khổ Năm Thánh của Giáo phận này. Cũng trong cùng tháng, từ ngày 17 đến ngày 23 tháng 7, khóa hội nghị Kinh Thánh Đông Nam Á (CBF-SEA) được tổ chức tại Tòa Giám mục Nha Trang. Giám mục Võ Đức Minh, trên cương vị giám mục Chủ tịch ủy ban Kinh Thánh, tham dự hội nghị này. Tham dự hội nghị này có 33 giáo sĩ từ các quốc gia khu vực Đông Nam Á.

Tháng 11 năm 2017, một cơn bão mạnh tiến vào vùng Giáo phận Nha Trang, tàn phá nhiều cơ sở tôn giáo, nhà cửa của đồng bào lương giáo. Nhận được những đóng góp về vật chất và tinh thần, những hỗ trợ từ đồng bào Việt Nam, ngày 22 tháng 12 năm 2017, giám mục Võ Đức Minh viết thư cảm ơn sự hỗ trợ của mọi người đã hỗ trợ giáo phận trong thời gian khó khăn.

Nhân dịp mừng 55 năm thành lập Chủng viện Minh Hòa Đà Lạt, mừng thọ 80 tuổi và kim khánh linh mục của Hồng y, Tổng giám mục Tổng giáo phận Hà Nội Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, giám mục Võ Đức Minh cùng các giám mục xuất thân từ Đà Lạt: Hồng y Nguyễn Văn Nhơn, Tổng giám mục Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh Phaolô Bùi Văn Đọc, các giám mục giáo phận Đà Lạt Antôn Vũ Huy Chương và Đa Minh Nguyễn Văn Mạnh cử hành lễ kỷ niệm vào ngày 12 tháng 12 năm 2017.

Từ ngày 2 đến ngày 11 tháng 3 năm 2018, giám mục Minh cùng đoàn giám mục người Việt tham gia chuyến hành hương Ad Limina quy định cho các giám mục công giáo. Tòa Giám mục Nha Trang tổ chức Ngày hội ngộ Truyền thông Giáo tỉnh Huế vào ngày 9 tháng 5 năm 2018, giám mục Võ Đức Minh tham gia ngày hội này. Phát biểu tại ngày gặp gỡ, giám mục Minh cho biết truyền thông có vai trò và ảnh hưởng lớn lao đến việc truyền giáo. Giám mục Minh cũng nhiều lần nhấn mạnh về vấn đề nạn tin giả.

Chính phủ Việt Nam công bố Luật Tôn giáo 2017, trong đó có điểm mới là cho phép tôn giáo giáo dục, đào tạo, y tế, bảo trợ xã hội, từ thiện, nhân đạo theo quy định của pháp luật (Điều 55). Trước đó, từ năm 2016, giám mục Võ Đức Minh đã đệ trình đơn lên Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa – Ban Tôn giáo nhằm xin cấp phép mở một phòng khám bệnh từ thiện, với mục đích phục vụ, hỗ trợ mọi người, đặc biệt là người nghèo. Sau đó, chính quyền đã chấp thuận đề nghị này, phòng khám từ thiện được lấy tên là Mẫu Tâm, với đội ngũ y bác sĩ gồm 10 thành viên, đều là các nữ tu Dòng Khiết Tâm Đức Mẹ Nha Trang và kêu gọi sự cộng tác của các bác sĩ không phân biệt tôn giáo tham gia hỗ trợ phòng khám. Sau quá trình xây dựng, ngày 21 tháng 10 năm 2018, giám mục Võ Đức Minh tham dự lễ khai trương phòng khám này.

Từ ngày 19 đến ngày 21 tháng 2 năm 2019, Tòa Giám mục Nha Trang tổ chức Đại học Kinh Thánh toàn quốc với chủ đề:Lời Chúa bền vững đến muôn đời. Sự kiện do Chủ tịch Ủy ban Kinh Thánh Võ Đức Minh chủ trì. Đại hội được tham gia bởi đông đảo các tu sĩ từ 27 giáo phận Việt Nam, đặc biệt một số giám mục đương nhiệm của Giáo hội Công giáo Việt Nam. Trong đại hội này, giám mục Võ Đức Minh có bài thuyết trình với chủ đề Tầm quan trọng của Lời Chúa đối với đức tin người tín hữu.

Trong các kỳ Đại hội Hội đồng Giám mục Việt Nam, giám mục Võ Đức Minh đã được bầu chọn giữ vai trò Chủ tịch Ủy ban Kinh Thánh trong bốn nhiệm kỳ liên tiếp từ Đại hội X đến Đại hội XIII (từ năm 2007 đến năm 2019).

Trong suốt giai đoạn 17 năm thi hành công tác mục vụ [với tư cách là giám mục] giáo phận Nha Trang, Giám mục Võ Đức Minh cùng với giáo phận xây dựng được Tòa giám mục Nha Trang một cách quy mô, nhà hưu dưỡng linh mục giáo phận, kiến thiết được một phòng khám từ thiện của giáo phận. Trong thời kỳ quản lý, ông đã thiết lập số giáo xứ lên 100, thiết lập nhiều giáo hạt.

Hưu dưỡng
Ngày 23 tháng 7 năm 2022, Văn phòng Báo chí Tòa Thánh ra thông cáo về việc Giáo hoàng Phanxicô đã chấp thuận đơn từ nhiệm chức Giám mục Nha Trang của Giám mục Võ Đức Minh. Cùng với thông cáo này, Tòa Thánh cũng bổ nhiệm Tổng giám mục Tổng giáo phận Huế Giuse Nguyễn Chí Linh làm Giám quản Tông Tòa Giáo phận Nha Trang, trong tình trạng trống tòa và theo ý Toà Thánh. Giám mục Võ Đức Minh gửi một thư để bày tỏ tâm tình của mình đối với giáo dân giáo phận Nha Trang vào ngày tin tức được công bố. Văn phòng Tòa giám mục Nha Trang xác nhận thông tin về quá trình từ nhiệm của Giám mục Minh, qua đó cho biết ông đã nộp đơn từ nhiệm vào ngày 8 tháng 8 năm 2019, theo Giáo luật 401 triệt 1 và tự sắc của Giáo hoàng về vấn đề các giám mục tròn 75 tuổi ( “Imperare a congedarsi”). Tổng giám mục Linh dự kiến chính thực nhận vai trò Giám quản vào ngày 31 tháng 8 năm 2022, theo thông báo của Tòa Tổng giám mục Huế đề ngày 26 tháng 7 năm 2022.

Giám mục Nha Trang Võ Đức Minh và Tổng giám mục Giám quản Nguyễn Chí Linh trong một buổi lễ chung sáng ngày 31 tháng 8 năm 2022. Buổi lễ này ngoài mang ý nghĩa là lễ tạ ơn của giám mục Minh còn là lễ tiếp nhận sứ vụ Giám quản của Tổng giám mục Linh và lễ tạ ơn của Giám mục Minh.

Tông truyền
Giám mục Giuse Võ Đức Minh được tấn phong giám mục năm 2005, thời Giáo hoàng Biển Đức XVI, bởi:
 Giám mục Chủ phong: Phaolô Nguyễn Văn Hòa, giám mục chính tòa Nha Trang.
 Hai giám mục Phụ phong: Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, giám mục chính tòa Giáo phận Đà Lạt và Phaolô Bùi Văn Đọc, giám mục chính tòa Giáo phận Mỹ Tho.

Giám mục Giuse Võ Đức Minh là Giám mục Phụ phong cho giám mục:
 Năm 2009, giám mục Vinh Sơn Nguyễn Văn Bản, hiện đang là giám mục chính tòa Giáo phận Hải Phòng.

Tóm tắt chức vụ

Xem thêm
 Danh sách giám mục người Việt
 Danh sách giám mục Việt Nam còn sống theo tuổi

Ghi chú

Chú thích

Tham khảo
 Dấu ấn 350 năm Giáo hội Công giáo Việt Nam.
 Báo Công giáo và Dân tộc.

Liên kết ngoài
 Kỉ niệm Lễ Truyền chức Giám mục Đức cha Giuse Võ Đức Minh.
 PHÁT BIỂU CỦA ĐỨC CHA VÕ ĐỨC MINH TẠI THƯỢNG HỘI ĐỒNG GIÁM MỤC
Thánh Lễ tiễn biệt Đức Cố TGM Phaolô Bùi Văn Đọc tại Roma

Sinh năm 1944
Giám mục Công giáo người Việt
Người Quảng Bình
Nhân vật còn sống
Người họ Võ tại Việt Nam


title: Phêrô Nguyễn Văn Đệ

text:
Phêrô Nguyễn Văn Đệ (sinh 1946) là một Giám mục của Giáo hội Công giáo tại Việt Nam. Ông từng đảm trách vai trò Giám mục phụ tá Giáo phận Bùi Chu (2005–2009), giám mục chính tòa Giáo phận Thái Bình (2009–2022), Chủ tịch Ủy ban Tu sĩ của Hội đồng Giám mục Việt Nam nhiệm kì 2013–2016 và nhiệm kì 2016–2019. Khẩu hiệu Giám mục của ông là "Hãy cho tôi các linh hồn". Ngoài tiếng mẹ đẻ là tiếng Việt, ông còn có thể giao tiếp bằng tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Latinh.

Thân thế và tu tập
Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Đệ sinh ngày 15 tháng 1 năm 1946 tại Trí Bưu, Thạch Hãn (nay thuộc phường 2, thị xã Quảng Trị), tỉnh Quảng Trị, thuộc tổng giáo phận Huế. Vì có chí hướng tu tập, ngày 15 tháng 8 năm 1965, chàng trai trẻ Nguyễn Văn Đệ tiến đến việc được tổ chức nghi thức khấn dòng, gia nhập tu hội Dòng Salêdiêng Don Bosco.

Sau khi học xong trung học, cậu tiếp tục con đường tu học của mình bằng việc được gửi đi học Triết học tại Hồng Kông trong khoảng thời gian từ năm 1965 đến năm 1968, sau đó tiếp tục theo học Thần học tại Giáo hoàng Học viện Thánh Piô X Đà Lạt trong khoảng thời gian từ năm 1970 đến năm 1974.

Linh mục
Phó tế Phêrô Nguyễn Văn Đệ, sau nhiều năm tu tập tại nhiều nơi theo quy định của Giáo luật, tiến đến việc được thụ phong linh mục vào ngày 17 tháng 12 năm 1973. Sau khi thụ phong chức vụ linh mục, vị linh mục trẻ tuổi Nguyễn Văn Đệ trở thành linh mục giáo sư Nhà tập Dòng Don Bosco (1976–1979). Sau đó, ông trở thành linh mục Chánh xứ giáo xứ Xuân Hiệp, quận Thủ Đức thuộc Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh (1979–1991). Từ năm 1991, ông đảm nhiệm vai trò Bề Trên Giám tỉnh Dòng Salesien Việt Nam và giữ chức vụ này cho đến năm 1997.

Từ năm 1997 đến năm 2000, ông đảm nhận chức vụ Giám đốc Học viện Thần học Salesien Don Bosco. Sau đó, linh mục Đệ đóng vai trò là Giáo sư Đại chủng viện Hà Nội.

Giám mục

Giám mục Phụ tá Bùi Chu
Ngày 29 tháng 11 năm 2005, Tòa Thánh loan tin Giáo hoàng Biển Đức XVI đã tuyển chọn linh mục Phêrô Nguyễn Văn Đệ, dòng Don Bosco, làm Giám mục phụ tá Giáo phận Bùi Chu, với hiệu tòa Ammaedara. Lễ tấn phong cho tân giám mục được tổ chức sau đó vào ngày 18 tháng 1 năm 2006 tại quảng trường nhà thờ chính toà Bùi Chu, với phần nghi thức truyền chức được cử hành bởi Giám mục chủ phong Giuse Hoàng Văn Tiệm, giám mục chính tòa Bùi Chu và 2 giám mục phụ phong gồm Tổng giám mục Tổng giáo phận Hà Nội Giuse Ngô Quang Kiệt và Tổng giám mục Stêphanô Nguyễn Như Thể từ Tổng giáo phận Huế.

Giám mục chính tòa Thái Bình
Ngày 6 tháng 7 năm 2009, Hồng y Ivan Dias và giám mục Robert Sarah gửi thư đến Giám mục Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Sang tại giáo phận Thái Bình, công bố việc sẽ công bố tin bổ nhiệm giám mục chính tòa Thái Bình là Giám mục Nguyễn Văn Đệ sau đó vào ngày 25 cùng tháng.

Ngày 25 tháng 7 năm 2009 ông được bổ nhiệm làm Giám mục chính tòa Thái Bình thay cho Giám mục Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Sang về hưu, ông đảm nhiệm chức vụ này kể từ ngày 9 tháng 9 năm 2009.

Năm 2013, các giám mục Việt Nam họp phiên họp trong khuôn khổ Hội đồng Giám mục Việt Nam đã nhất trí chọn giám mục Nguyễn Văn Đệ làm Chủ tịch Ủy ban Tu Sĩ thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam nhiệm kì 2013–2016. Tháng 10 năm 2016, các giám mục Việt nam tiếp tục chọn giám mục Đệ giữ chức vụ Chủ tịch ủy ban Tu sĩ trong nhiệm kì 2016–2019.

Ông giữ chức Giám đốc Đại chủng viện Thánh Tâm Thái Bình từ tháng 7 năm 2017.

Từ nhiệm và hưu dưỡng
Ngày 29 tháng 6 năm 2020, Giám mục Nguyễn Văn Đệ đã công bố thông tin về ứng viên giám mục kế vị ông đảm nhận vai trò Giám mục chính tòa Thái Bình. Giám mục Đệ cho biết ông đã nhiều năm chuẩn bị với các giám mục thuộc giáo tỉnh Hà Nội đệ trình Tòa Thánh Vatican danh sách ứng viên giám mục Thái Bình. Ông cho biết sẽ viết đơn từ nhiệm vào đầu năm 2021 và chờ quyết định bổ nhiệm giám mục kế nhiệm. Giám mục Nguyễn Văn Đệ cũng kêu gọi giáo dân cầu nguyện để giáo phận sớm có tân giám mục. Ngoài ra, cùng được công bố với tin trên, còn có việc thành lập Dòng Mến Thánh giá Thái Bình và Tu đoàn Lòng Chúa Thương Xót Thái Bình; công năng Trung tâm Mục vụ Lòng Chúa Thương Xót An Lạc Thái Bình; việc mục vụ tại giáo miền Hưng Yên.

Ngày 29 tháng 10 năm 2022, Văn phòng Báo chí Tòa Thánh ra thông cáo Giáo hoàng Phanxicô đã chấp thuận cho Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Đệ từ nhiệm sứ vụ Giám mục Chính tòa Giáo phận Thái Bình. Cùng với việc chấp thuận đơn từ nhiệm, giáo hoàng cũng bổ nhiệm linh mục Đa Minh Đặng Văn Cầu kế vị chức Giám mục Chính tòa Giáo phận Thái Bình. Theo thông cáo của Tòa Giám mục Thái Bình, ngày lễ mãn nhiệm của Giám mục Nguyễn Văn Đệ và tấn phong cho giám mục tân cử sẽ được thông báo sau.

Ban Tư vấn Giáo phận Thái Bình tổ chức họp bất thường để bầu chọn Giám quản Giáo phận Thái Bình vào ngày 31 tháng 10 năm 2022. Các linh mục thuộc ban Tư vấn đã xin (sic) Giám mục Nguyễn Văn Đệ giữ chức vị Giám quản Giáo phận trong thời gian chờ tấn phong Giám mục Tân cử. Theo thông cáo đề ngày 2 tháng 11 năm 2022 của Tòa giám mục Thái Bình, thánh lễ tri truyền chức phó tế và tri ân nguyên giám mục chính tòa Nguyễn Văn Đệ sẽ được cử hành vào ngày 1 tháng 12. Một tuần sau đó, ngày 8 tháng 12, giáo phận Thái Bình sẽ kỷ niệm lễ mừng kính Thánh Quan Thầy và cử hành lễ truyền chức linh mục. Ngoài ra, thông cáo cũng xác định các nghi thức và lễ tấn phong cho giám mục kế vị Đặng Văn Cầu vào cuối tháng 12 năm 2022.

Tông truyền
Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Đệ được tấn phong giám mục năm 2006, thời Giáo hoàng Bênêđíctô XVI:
 Giám mục Chủ phong: Giuse Hoàng Văn Tiệm S.D.B., giám mục chính tòa Giáo phận Bùi Chu.
 Hai giám mục phụ phong: Tổng giám mục Giuse Ngô Quang Kiệt, tổng giám mục Tổng giáo phận Hà Nội và Tổng giám mục Stêphanô Nguyễn Như Thể, tổng giám mục Tổng giáo phận Huế.

Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Đệ là Giám mục chủ phong cho giám mục:

 Năm 2022, giám mục Đa Minh Đặng Văn Cầu, hiện đang là giám mục chính tòa Giáo phận Thái Bình.

Tóm tắt chức vụ

Tham khảo

Xem thêm
 Danh sách giám mục người Việt
 Danh sách giám mục Việt Nam còn sống theo tuổi

Liên kết ngoài

Người Quảng Trị
Giám mục Công giáo người Việt
Tu sĩ Dòng Salêdiêng Don Bosco
Sinh viên Giáo hoàng Học viện Thánh Piô X Đà Lạt
Người họ Nguyễn tại Việt Nam


title: Giuse Châu Ngọc Tri

text:
Giuse Châu Ngọc Tri (sinh năm 1956) là một giám mục người Việt của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông hiện đảm trách cương vị giám mục chính tòa Giáo phận Lạng Sơn và Cao Bằng và Đặc trách Văn phòng Mục vụ Đối thoại Đại kết và Liên tôn. Khẩu hiệu Giám mục của ông là "Trời mới – Đất mới". Giám mục Châu Ngọc Tri từng đảm nhận vai trò Chủ tịch Ủy ban Mục vụ Gia đình trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam trong các nhiệm kỳ 2007–2010, 2010–2013, 2013–2016 và 2016–2019. Trước khi quản lý giáo phận Lạng Sơn và Cao Bằng, ông từng đảm nhận vai trò giám mục chính tòa Giáo phận Đà Nẵng từ năm 2006 đến tháng 3 năm 2016.

Thân thế và thiếu thời
Giuse Châu Ngọc Tri sinh ngày 12 tháng 9 năm 1956 tại thôn Phước Ấm hoặc thôn Chợ Được, xã Bình Triều, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Về phía địa giới theo quy ước của Công giáo, ông sinh tại địa điểm thuộc giáo họ Phước Ấm, giáo xứ Hà Lam, giáo hạt Tam Kỳ, Giáo phận Đà Nẵng. Song thân là ông Anrê Châu Ngọc Hiệu (1922–2003) và bà Lucia Nguyễn Thị Chín (sinh 1920), thuộc Họ đạo Phước Ấm, Giáo xứ Hà Lam, Giáo Hạt Tam Kỳ, Giáo phận Đà Nẵng. Cả hai ông bà đều làm nông dân và có gia cảnh nghèo khó. Châu Ngọc Tri là con thứ 7 trong gia đình có 10 người con và được rửa tội ngày 15 tháng 9 năm 1956 tại nhà thờ Phước Ấm, giáo xứ Vân Đoã, giáo phận Đà Nẵng.

Cấp tiểu học, Châu Ngọc Tri theo học trường tiểu học Bình Triều, Thăng Bình, Quảng Nam. Cậu dừng học tại trường này vào năm 1964, vì gia đình lánh nạn chiến tranh, đến sinh sống tại vùng giáo xứ Trà Kiệu. Tại đây, cậu theo học tiếp tục tiểu học tại trường Têrêxa, xã Duy Sơn, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam vào năm 1966. Sau đó, gia đình di cư đến Hòa Khánh và tốt nghiệp tiểu học, theo học lớp 6 (đệ thất) tại trường Thánh Mẫu, phường Hoà Khánh, quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng. Nhận biết sự yêu mến Thiên Chúa của con trai, thân mẫu cậu bé Tri dành thời gian uốn nắn đời sống đạo đức của cậu. Trước ngày lễ cử hành rước lễ lần đầu, bà đã bị quở trách giữa nhà thờ vì con trai đã đọc kinh quá lớn, lấn át người khác và đọc phần kinh của linh mục. Bà cũng tham gia các thánh lễ giả do con trai cử hành tại nhà. Châu Ngọc Tri nổi bật trong xứ đạo vì khả năng hiểu biết Kinh Thánh Công giáo và lời Chúa, sự siêng năng tham dự các thánh lễ và việc tham dự nhóm giúp lễ giáo xứ.

Thời kỳ tu học
Trong giai đoạn từ năm 1969 đến năm 1975, cậu bé Tri theo học tiểu chủng viện Thánh Gioan, Giáo phận Đà Nẵng. Từ năm 1975, chủng sinh Tri vừa theo học Triết và Thần học tại đại chủng viện Hoà Bình. Năm 1982, chủng sinh Tri trở về với gia đình để lao động sản xuất và hỗ trợ mục vụ tại giáo xứ quê nhà Hà Lam.

Ngày 3 tháng 9 năm 1989, chủng sinh Giuse Châu Ngọc Tri chịu chức phó tế tại Hang Đức Mẹ Lộ Đức thuộc Nhà thờ chính tòa Đà Nẵng, do Giám mục giáo phận Đà Nẵng Phanxicô Xaviê Nguyễn Quang Sách làm chủ phong.

Linh mục
Ngày 21 tháng 11 năm 1989, phó tế Châu Ngọc Tri được thụ phong linh mục tại Hang Đức Mẹ Lộ Đức, nhà thờ chính toà Đà Nẵng, do Giám mục chính tòa Giáo phận Đà Nẵng Phanxicô Xaviê Nguyễn Quang Sách chủ phong. Ngoài tân linh mục Tri, còn có tân linh mục Phaolô Đoàn Quang Dân. Đây cũng này là lần thứ hai sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, giáo phận Đà Nẵng mới cử hành lễ phong chức linh mục. Sau khi được thụ phong linh mục, ngày 3 tháng 12 cùng năm, linh mục trẻ Giuse Tri được bổ nhiệm làm linh mục chính xứ giáo xứ Hà Lam, giáo hạt Tam Kỳ, giáo phận Đà Nẵng. Giáo xứ Hà Lam cũng chính là giáo xứ quê nội của ông. Ông đảm nhận chức vụ này đến ngày 8 tháng 9 năm 1998. Song song với chức vụ kể trên, từ ngày 24 tháng 9 năm 1995, ông là thành viên Hội đồng Tư vấn Giáo phận. Theo nguồn tin từ văn phòng Báo Chí Tòa Thánh, ông giữ vai trò thành viên tư vấn giáo phận từ năm 1996 đến năm 1998.

Từ ngày 28 tháng 10 năm 1998 đến ngày 14 tháng 7 năm 2002, linh mục Châu Ngọc Tri du học và theo học môn Thần học Mục vụ Giáo lý (ISPC) tại Học viện Công giáo, Pháp. Sau khi hồi hương, ngày 12 tháng 2 năm 2003, ông được bổ nhiệm linh mục quản xứ Trà Kiệu, quản hạt Hội An. Đây là giáo xứ quê ngoại của ông. Ông cũng kiêm chức Quản đốc Đền Thánh Đức Mẹ Trà Kiệu và là thành viên Ban Tư vấn giáo phận (từ năm 2003).

Giám mục

Giám mục chính tòa Đà Nẵng
Ngày 13 tháng 5 năm 2006, Giáo hoàng Biển Đức XVI bổ nhiệm làm linh mục Giuse Châu Ngọc Tri làm giám mục chính tòa Giáo phận Đà Nẵng, kế nhiệm Giám mục Phaolô Nguyễn Bình Tĩnh nghỉ hưu. Chính trong ngày công bố tin bổ nhiệm này, giám mục tân cử đã phải cùng hàng nghìn người cứu hộ cứu tại bãi biển Mỹ Khê do ảnh hưởng từ cơn bão Chanchu. Ông cho biết, chính trong thời gian này, ông đã nhận ra lời trích trong sách Khải huyền: ... biển không còn nữa, và tôi thấy Trời mới Đất mới.... Sáng ngày 4 tháng 8 năm 2006, lễ tấn phong giám mục và nhậm chức Giám mục Giáo phận Đà Nẵng được tổ chức tại sân trước nhà thờ chính toà Đà Nẵng. Đồng tế lễ tấn phong có 23 giám mục, một viện phu, hàng trăm linh mục. Tham dự lễ có các đại diện dòng tu, các chủng sinh, và các giáo dân diện các giáo xứ. Chủ phong cho tân chức là giám mục Phaolô Tịnh Nguyễn Bình Tĩnh và hai giám mục phụ phong gồm Tổng giám mục Tổng giáo phận Huế Stêphanô Nguyễn Như Thể và Giám mục Antôn Vũ Huy Chương, giám mục chính tòa giáo phận Hưng Hóa. Trong bài phát biểu cuối lễ tấn phong, tân giám mục cho biết ông cảm giác ngượng ngập khi lần đầu mặc phẩm phục giám mục khá lộng lẫy trước đông đảo mọi người, gửi lời tạ ơn, xin sự đón nhận của giáo dân giáo phận và cảm tạ Hội thừa Sai Paris về quãng thời gian du học.

Tân giám mục chọn cho mình khẩu hiệu Trời mới – Đất mới, trích từ sách Khải Huyền. Ông giải thích khẩu hiệu của mình như sau:

Tại Đại hội X Hội đồng Giám mục Việt Nam vào tháng 10 năm 2007 ở Hà Nội, ông được bầu làm Chủ tịch Ủy ban Mục vụ Gia đình và tái nhiệm vào Đại hội XI Tháng 10 năm 2010 tại Trung tâm Mục vụ Tổng giáo phận Sài Gòn.

Trong khuôn khổ Chuyến viếng thăm Bắc Mỹ của Giáo hoàng Phanxicô, giám mục Châu Ngọc Tri đã có chuyến viếng thăm Hoa Kỳ vào cuối tháng 9 năm 2015.

Giám mục chính tòa Lạng Sơn và Cao Bằng
Ngày 12 tháng 3 năm 2016, văn phòng Báo chí Toà Thánh đã công bố thông tin về việc Giáo hoàng Phanxicô bổ nhiệm Giám mục Giuse Châu Ngọc Tri đang là Giám mục chính toà giáo phận Đà Nẵng làm giám mục chính toà giáo phận Lạng Sơn và Cao Bằng. Cũng theo thông báo thì Giám mục Giuse Đặng Đức Ngân đang là Giám mục chính toà giáo phận Lạng Sơn và Cao Bằng sẽ thay Giám mục Tri làm giám mục chính toà giáo phận Đà Nẵng.. Nhằm thông cáo cho giáo dân, linh mục Gabriel Nguyễn Ngọc Tuấn, Chánh văn phòng Tòa giám mục Đà Nẵng đã ra thông cáo về việc bổ nhiệm trong cùng ngày. Linh mục Tuấn cũng trích dẫn giáo luật nói về việc nguyên giám mục sẽ là giám quản cho đến khi tân giám mục nhậm chức. Đây là lần đầu tiên có việc hoán đổi sứ vụ giữa hai giám mục từ hai miền Việt Nam.

Sáng ngày 17 tháng 3, một phái đoàn từ giáo phận Đà Nẵng do giám mục Châu Ngọc Tri dẫn đầu đến thăm Tòa giám mục Lạng Sơn và Cao Bằng. Chiều cùng ngày, giám mục Đặng Đức Ngân quyết định đưa phái đoàn giáo phận Lạng Sơn và Cao Bằng đến giáo phận Đà Nẵng nhằm bàn thảo chương trình chuyển giao sứ vụ. Ngày 18 tháng 3, hai phái đoàn đã ra thông cáo chung. Thông cáo nêu rõ: hai giáo phận Đà Nẵng và Lạng Sơn – Cao Bằng sau khi tham khảo ý kiến của các Tổng giám mục trưởng giáo tỉnh đã quyết định ngày đón Tân giám mục – lễ nhậm chức của giám mục Châu Ngọc Tri tại Tân giáo phận Lạng Sơn và Cao Bằng là vào ngày 9 tháng 4 cùng năm và của giám mục Đặng Đức Ngân tại Đà Nẵng là vào ngày 12 tháng 4.

Ngày 9 tháng 4 năm 2016, Giáo phận Lạng Sơn và Cao Bằng chính thức được Giám mục Châu Ngọc Tri cai quản, đánh dấu bằng lễ nhận sứ vụ do đông đảo 26 giám mục đồng tế, hơn 50 linh mục trong ngoài giáo phận, hiện diện tại đây cũng có Giám mục Giám quản Giuse Đặng Đức Ngân – nguyên Giám mục chính tòa Giáo phận đón tiếp Tân giám mục. Thánh lễ do Hồng y – Tổng giám mục Trưởng giáo tỉnh Hà Nội Phêrô Nguyễn Văn Nhơn chủ sự tại nhà thờ chính tòa Giáo phận Lạng Sơn và Cao Bằng.. Ông là giám mục thứ tư quản lý giáo phận này.

Giám mục Châu Ngọc Tri dành thời gian trả lời phỏng vấn của hãng truyền thông Công giáo VietCatholic và bài phỏng vấn được đăng tải vào ngày 9 tháng 4 năm 2016. Chia sẻ về tâm tình trước tin bổ nhiệm này, giám mục Châu Ngọc Tri cho biết ông có cảm xúc là buồn, vì phải xa quê hương đã gắn bó suốt cuộc đời 60 năm và các dự tính phát triển giáo phận bị bỏ dở. Tuy vậy, tân giám mục Lạng Sơn và Cao Bằng cho biết ông cần phải vâng phục. Nói về cảm xúc ban đầu, ông cho biết mình có cảm giác hoang mang, vì giáo phận được sai phái nằm ở vùng biên cương, có tỉ lệ giáo dân thấp và có nhiều đặc điểm riêng, nhiều điểm bất cập. Ông cho rằng khẩu hiệu mình chọn (Trời mới, Đất mới) cũng đã ứng nghiệm vào lần bổ nhiệm này. Ông thừa nhận mình bị kích động với ý nghĩa bổ nhiệm ra vùng ngoại biên và đã soạn thảo thư có nội dung lên đường đi ra vùng ngọai biên theo lời mời gọi và sai phái của Hội Thánh. Ông nhận định trong cuộc đời tu trì của mình, tất cả bài sai (bổ nhiệm) đều là sai về phục vụ quê hương (giáo xứ quê nội Hà Lam, giáo xứ quê ngoại Trà Kiệu và giáo phận quê hương Đà Nẵng) và lần bổ nhiệm này chính là lần "sai đi" đầu tiên. Giám mục Tri cũng cho biết ông ái ngại khi phải xa thân mẫu đã cao niên, nhưng cho biết chính bà đã là nguồn động viên lớn cho ông. Một số nữ tu cao niên cũng ái ngại việc bổ nhiệm và đưa ra nhận định giám mục Tri đã bị đày đến vùng đất mới.

Nhân dịp kỷ niệm một năm ngày giám mục Châu Ngọc Tri nhậm chức Giám mục Lạng Sơn và Cao Bằng, ông đã có bài trả lời phỏng vấn với VietCatholic. Nói về tâm tình của mình, giám mục Tri cho biết ông thấy môi trường tại đây không quá khắc nghiệt như đã từng tưởng tượng và đang dành thời gian để hội nhập, tiếp cận, quan sát,.. Được hỏi về vấn đề truyền giáo, Giám mục Tri cho biết ông đang tìm hiểu đời sống giáo dân và sự khắc khỏi của họ. Trong ba tháng đầu tiên nhận nhiệm sở, ông đã dành thời gian thăm viếng. Giám mục Tri nhận định tình hình tôn giáo không thuận lợi, tương tự các vấn đề khác. Ông cho rằng Tin Mừng Công giáo loan báo tại giáo phận phải là Tin Mừng cho người nghèo. Ông loan báo trong dịp Thứ Năm Tuần Thánh sẽ triển khai hoạt động Mái ấm Vùng Biên, để hỗ trợ người khó khăn trong thời gian giá rét. Trong thời gian quản lý đầu tiên này, ông cũng đã phát triển Sân chư dân và tổ chức triển lãm mỹ thuật Trại Sáng tác Đi Ra Vùng Ngoại Biên.

Giữa tháng 10 năm 2019, Giám mục Châu Ngọc Tri đã đón tiếp chuyến thăm mục vụ của Đại diện Tòa Thánh không thường trú tại Việt Nam Marek Zalewski. Đây là lần đầu tiên vị đại diên đến thăm giáo phận Lạng Sơn và Cao Bằng. Giám mục Tri đã hướng dẫn đại diện Tòa Thánh đến thăm các giáo điểm và giáo xứ.

Tông truyền
Giám mục Giuse Châu Ngọc Tri được tấn phong giám mục năm 2006, thời Giáo hoàng Biển Đức XVI, bởi:
 Giám mục Chủ phong: Giám mục Phaolô Tịnh Nguyễn Bình Tĩnh, nguyên giám mục chính tòa Giáo phận Đà Nẵng.
 Hai giám mục Phụ phong: Tổng giám mục Tổng giáo phận Huế Stêphanô Nguyễn Như Thể và giám mục Antôn Vũ Huy Chương, giám mục chính tòa Giáo phận Hưng Hóa.

Giám mục Giuse Châu Ngọc Tri là Giám mục Phụ phong cho các giám mục:
 Năm 2008, giám mục Cosma Hoàng Văn Đạt, hiện là nguyên Giám mục chính tòa Giáo phận Bắc Ninh.
 Năm 2009, giám mục Vinh Sơn Nguyễn Văn Bản, hiện đang là Giám mục chính tòa Giáo phận Hải Phòng.
 Năm 2013, giám mục Anphongsô Nguyễn Hữu Long, hiện đang là Giám mục chính tòa Giáo phận Vinh.

Tóm tắt chức vụ

Xem thêm
 Danh sách giám mục người Việt
 Danh sách giám mục Việt Nam còn sống theo tuổi

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Vị chủ chăn 63 tuổi và hành trình mục vụ 1.5OO cây số, báo Công giáo và Dân tộc.
 “…Phải dành cho chữ “giáo lý” một chỗ đứng quan trọng trong việc học hỏi về hôn nhân gia đình…”, báo Công giáo và Dân tộc.
 Một chuyến “ra ngoại biên” của mục tử, báo Công giáo và Dân tộc.
 Phỏng vấn Đức Cha Giuse Châu Ngọc Tri nhân một năm nhậm chức Giám Mục Lạng Sơn Cao Bằng, VietCatholic
 Đơn khiếu kiện khẩn cấp về việc chính quyền thu hồi đất của giáo dân Cồn Dầu - Đà Nẵng, VietCatholic.
 Thông cáo của TGM Đà Nẵng về những vấn đề liên quan đến Giáo xứ Cồn Dầu, VietCatholic.
 Thư ĐGM GP Đà Nẵng gửi Cộng Đồng Dân Chúa Giáo Phận, VietCatholic.

Người Quảng Nam
Giám mục Công giáo người Việt
Tri


title: Mátthêu Nguyễn Văn Khôi

text:
Mátthêu Nguyễn Văn Khôi (sinh 1951) là một giám mục của Giáo hội Công giáo tại Việt Nam. Ông hiện là Giám mục chính tòa của Giáo phận Qui Nhơn và Chủ tịch Nghệ thuật Thánh trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam nhiệm kỳ 2022–2025. Trước đó, ông từng đảm nhận vai trò giám mục phó giáo phận Qui Nhơn, cũng như đảm nhận chức Chủ tịch Ủy ban Nghệ Thuật Thánh bốn nhiệm kỳ kéo dài từ năm 2010 đến năm 2022. Khẩu hiệu giám mục của ông là "Tình yêu Đức Kitô thúc bách chúng tôi".

Ông sinh tại Bình Định trong một gia đình Công giáo. Tu trì từ thuở thiếu thời, chủng sinh Khôi theo học các chủng viện trong tổng thời gian 17 năm trước khi bị gián đoạn vì hoàn cảnh thời cuộc. Sau khoảng thời gian hơn một thập niên gián đoạn, Nguyễn Văn Khôi được phong chức linh mục năm 1989.

Thời kỳ làm linh mục, linh mục Nguyễn Văn Khôi từng đảm nhận nhiều vai trò khác nhau: linh mục chính xứ, giáo sư chủng viện, linh mục hạt trưởng. Ông từng du học Rôma, tốt nghiệp văn bằng Tiến sĩ Thần học Luân Lý. Cuối năm 2009, Tòa Thánh thông cáo bổ nhiệm linh mục Nguyễn Văn Khôi làm giám mục phó giáo phận Qui Nhơn. Lễ tấn phong cho tân giám mục cử hành tháng 2 năm 2010 và ông kế nhiệm giám mục chính tòa tháng 6 năm 2012.

Giám mục Nguyễn Văn Khôi là người có óc khôi hài, có tài hội họa và trang trí.

Thân thế, tu tập
Giám mục Nguyễn Văn khôi sinh ngày 13 tháng 10 năm 1951 tại thôn Xuân Phương, xã Phước Sơn, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định, thuộc Giáo xứ Gò Thị, Giáo phận Qui Nhơn. Cha ông là ông Giuse Nguyễn Chánh và mẹ là bà Maria Nguyễn Thị Báu (1918 – 2008). Hai ông bà song thân đều đã qua đời. Gia đình ông có ba anh em: anh cả đã qua đời, rồi đến Giám mục Khôi và em út là ông Nguyễn Kim An, có con là linh mục Gioan Baotixita Nguyễn Kim Ngân.

Nhận thấy cậu bé Khôi có chí hướng tu tập, năm 1963, gia đình đưa cậu nhập học Tiểu Chủng viện Làng Sông – Quy Nhơn và cậu đã tốt nghiệp tại đây năm 1970. Sau đó, chủng sinh Khôi tiếp tục con đường tu trì bằng việc học Triết và Thần học tại Giáo hoàng Học viện Thánh Piô X, Đà Lạt từ tháng 8 năm 1970 đến năm 1977. Học cùng lớp Giáo hoàng Học viện, ngoài chủng sinh Khôi trở thành giám mục, còn có ba giám mục khác xuất thân, là là Cosma Hoàng Văn Đạt, Giuse Nguyễn Chí Linh và Giuse Nguyễn Năng. Ngoài chương trình chủng viện, chủng sinh Khôi còn theo học Khoa Văn học tại Đại học Công giáo Đà Lạt.

Những năm chiến sự ác liệt tại các lãnh thổ thuộc giáo phận Qui Nhơn, chủng sinh Khôi nhiều lần lo lắng về sự ảnh hưởng của thời cuộc đến đời sống tu trì của mình. Ông bày tỏ hy vọng chiến tranh kết thúc để giáo dân đang rời vùng thôn quê có thể trở về sinh hoạt tôn giáo tại các ngôi giáo đường. Ngoài ra, trong hai năm 1974 và 1975, chủng sinh Khôi còn thực hiện các công việc tại Tiểu Chủng viện Qui Nhơn. Sau chiến tranh, đời sống tu trì gặp nhiều khó khăn, nhiều chủng sinh bỏ con đường tu trì về sinh sống với gia đình, riêng chủng sinh Khôi quyết tâm đi theo con đường tu trì. Ông thừa nhận gia đình lo lắng cho đời sống tu trì của con trai và nhiều lần chủng sinh Khôi suy nghĩ về sự khó khăn của gia đình, trở về hỗ trợ gia đình trong thời gian nghèo khổ. Nguyễn Văn Khôi thừa nhận, chính song thân là nguồn động viên ông tiếp tục theo con đường tu trì. Với việc Giáo hoàng Học viện bị giải thể, chủng sinh Khôi trở về quê hương sinh sống và được căn dặn kiếm kế sinh nhai chờ ngày tái tuyển sinh.

Linh mục
Ngày 10 tháng 5 năm 1989, sau khoảng thời gian dài tu học và gián đoạn, Phó tế Nguyễn Văn Khôi được thụ phong linh mục bởi Giám mục Phaolô Huỳnh Đông Các, tại Nhà thờ chính tòa Qui Nhơn. Đây là lần phong chức linh mục đầu tiên của giáo phận sau 14 năm.

Từ năm 1989 đến năm 2000, ông là linh mục Chánh xứ Nam Bình, từ năm 1994 đến năm 2000, ông còn Giáo sư Triết học Đại Chủng viện Sao Biển Nha Trang. Sau đó, từ năm 2000 đến năm 2005, ông du học tại Đại học Giáo hoàng Urbaniana, Rôma, đậu Tiến sĩ Thần học Luân lý. Đề tài Tiến sĩ của ông, dài 177 trang có chủ đề La morale chrétienne et la nouvelle évangélisation dans le contexte culturel du Vietnam à la lumière de l’encyclique «Veritatis splendor»., tạm dịch: Luân lý Kitô giáo và công cuộc tân phúc âm hóa trong bối cảnh văn hóa Việt Nam dưới ánh sáng của thông điệp «Veritatis splendor».

Sau khi về Việt Nam, linh mục Nguyễn Văn Khôi đảm nhiệm vai trò linh mục chánh xứ giáo xứ Chính toà Quy Nhơn. Ngoài ra, trong cùng thời gian này, linh mục Khôi còn đảm nhiệm vai trò Giáo sư Thần học Luân lý tại Đại chủng viện Sao Biển, giáo phận Nha Trang, nằm trong Ban thường huấn Giáo phận Qui Nhơn và linh mục Hạt Trưởng hạt Bình Định từ 2006.

Giám mục
Ngày 31 tháng 12 năm 2009, Giáo hoàng Biển Đức XVI bổ nhiệm Linh mục Matthêu Nguyễn Văn khôi làm Giám mục Phó Giáo phận Qui Nhơn, trợ giúp giám mục Phêrô Nguyễn Soạn, 73 tuổi đang gặp vấn đề lớn về sức khỏe. Với việc bổ nhiệm này, tân giám mục là vị giám mục thứ 15 xuất thân từ Giáo hoàng Học viện Thánh Piô X Đà Lạt và là vị thứ tư xuất thân từ khóa 13, sau các giám mục Cosma Hoàng Văn Đạt, Giuse Nguyễn Chí Linh và Giuse Nguyễn Năng. Đây là khóa có số giám mục xuất thân đông nhất, tính đến hết năm 2009.

Tân giám mục đã nhận trả lời phỏng vấn của website Hội đồng Giám mục Việt Nam và bài phỏng vấn được công bố vào ngày 14 tháng 1 năm 2010. Nói việc việc chia tay hai công việc cũ đang đảm nhận là linh mục chánh xứ chính tòa và giáo sư chủng viện để trở thành giám mục, giám mục tân cử cho rằng ông cảm thấy luyến tiếc nhưng đánh giá các công tác này là bước chuẩn bị cho công việc của một giám mục. Tân giám mục công bố việc chọn khẩu hiệu của ông là "Tình yêu Đức Kitô thúc bách chúng tôi" (2Cr 5,14) (Caritas Christi urget nos). Ông cho biết lý do chọn khẩu hiệu này là do nhu cầu truyền giáo của giáo phận, với nhận định chính Chúa Giêsu là động lực thúc đẩy công việc truyền giáo. Huy hiệu giám mục do chính giám mục tân cử thiết kế với nhiều họa tiết độc đáo, trung tâm huy hiệu có hai ký tự PX tượng trưng cho Piô X và đàn chim Việt 4 con, tượng trưng cho bốn giám mục xuất thân đồng khóa 13 Giáo hoàng Học viện.

Lễ tấn phong cho tân giám mục được dự định cử hành vào cuối tháng 1 năm 2010, nhưng phải dời lịch do trùng các sự kiện tĩnh tâm linh mục cho nhiều giáo phận. Thời điểm được dời đã rất cận Tết Nguyên Đán. Ngày 4 tháng 2 năm 2010, lễ tấn phong cho tân giám mục Nguyễn Văn Khôi được tổ chức trước mặt tiền Chủng viện Qui Nhơn. Chủ sự nghi thức truyền chức gồm chủ phong là Chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam—giám mục giáo phận Đà Lạt Phêrô Nguyễn Văn Nhơn và 2 phụ phong là Giám mục Giuse Nguyễn Năng—giám mục chính tòa Giáo phận Phát Diệm và Giám mục Giuse Nguyễn Chí Linh—Giám mục chính tòa Giáo phận Thanh Hóa.

Trong hai nhiệm kì kéo dài từ năm 2010 đến năm 2016, các giám mục Việt Nam nhất trí bầu chọn làm Chủ tịch Ủy ban Nghệ thuật Thánh thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam, và trong nhiệm kì 2016 đến năm 2019, ông tiếp tục được tái cử vào chức vụ này.

Ngày 30 tháng 6 năm 2012, giáo hoàng chấp thuận đơn xin hồi hưu của Giám mục Phêrô Nguyễn Soạn, Giám mục Khôi chính thức kế vị vai trò giám mục chính tòa giáo phận Qui Nhơn. Sau khi kế nhiệm, Giám mục Khôi có bài trả lời phỏng vấn, được công bố trên trang web hãng truyền thông Công giáo VietCatholic. Nói về vai trò mới, giám mục Khôi thừa nhận ông có cả hai cảm xúc: mừng vui vì được dự phần vào công trình của Thiên Chúa và lo âu vì khả năng hạn hẹp của mình. Tân giám mục chính tòa bày tỏ trông đợi vào sự hỗ trợ từ Thiên Chúa. Chia sẻ về khoảng thời gian làm giám mục phó, ông cho biết đã thu thập được nhiều kinh nghiệm, và an tâm vì đã được làm quen, tuy vậy cũng lo lắng trước những điều chưa quen và khó khăn. Nhắc đến đường hướng mục vụ, Giám mục Khôi cho biết ông thực hiện các việc mục vụ hướng đến dịp kỷ niệm 400 năm đón nhận đức tin Công giáo (2018). Với cương vị Chủ tịch Ủy ban Nghệ thuật Thánh, ông cho biết đã nhận nhiệm vụ từ Hội đồng Giám mục, thiết kế đồ án Trung tâm Hành hương Đức Mẹ La Vang. Giám mục Khôi cho biết linh mục Vinh Sơn Phạm Trung Thành, Tổng Thư ký Ủy ban trực tiếp mời các kiến trúc sư và các nhà thiết kế mỹ thuật thực hiện các đồ án. Giám mục Nguyễn Văn Khôi cho biết ông đã học được nhiều với vị tiền nhiệm trong công tác điều hành giáo phận, nổi bật nhất là sự khôn ngoan và tính thận trọng. Ông cho biết ông cẩn phải biết lắng nghe, đón nhận góp ý từ linh mục, giáo dân giáo phận. Nói về nghi thức nhậm chức tân giám mục chính tòa, Giám mục Khôi cho biết ông nhận tin từ Đại diện Tòa Thánh Leopoldo Girelli từ trước 5 ngày và cho rằng chỉ cần công bố tin bổ nhiệm và không tổ chức lễ nhậm chức.

Các giám mục Việt Nam từ 27 giáo phận họp Đại hội XV Hội đồng Giám mục Việt Nam tại trung tâm Mục vụ Tổng giáo phận Hà Nội vào đầu tháng 10 năm 2022. Trong khuôn khổ đại hội, các giám mục tiếp tục chọn Giám mục Nguyễn Văn Khôi đảm trách vai trò Chủ tịch Ủy ban Nghệ thuật Thánh thuộc Hội đồng Giám mục trong nhiệm kỳ 2022–2025.

Đời tư
Giám mục Mátthêu Nguyễn Văn Khôi có chiều cao 1,75 mét, cân nặng 70 kg (năm 2010), có tính cách khôi hài và thích đùa. Ông cũng có khiếu về hội họa và trang trí. Bức tranh treo tại Lễ đài lễ tấn phong tân giám mục Phêrô Nguyễn Soạn do chính linh mục Khôi thực hiện cách chuyên nghiệp. Ông cũng tự tay thiết kế huy hiệu giám mục của mình. Ông thường dành thời gian cận Tết để thăm hỏi các linh mục, dòng tu, trở về giáo xứ quê hương và dành ít thời gian cho họ hàng thân tộc, là người em trai và ba người cháu. Nói về Tết Nguyên Đán đáng nhớ nhất của mình, Giám mục Khôi cho rằng đó là dịp Tết Nguyên Đán năm 2008, khi thân mẫu ông qua đời. Giám mục Khôi cho rằng thân mẫu của mình đã vượt qua bệnh tật, và sống được thêm một năm, do lời cầu nguyện của ông với Thiên Chúa được chấp nhận.

Tông truyền
Giám mục Mátthêu Nguyễn Văn Khôi được tấn phong giám mục năm 2010, thời Giáo hoàng Biển Đức XVI, bởi:
 Giám mục chủ phong: Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, giám mục chính tòa Giáo phận Đà Lạt, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam.
 Hai giám mục phụ phong: Giám mục Giuse Nguyễn Chí Linh, Giám mục chính tòa Giáo phận Thanh Hóa và Giám mục Giuse Nguyễn Năng, Giám mục chính tòa Giáo phận Phát Diệm

Giám mục Mátthêu Nguyễn Văn Khôi là Giám mục phụ phong trong nghi thức truyền chức giám mục cho:
 Năm 2015, giám mục Aloisiô Nguyễn Hùng Vị, hiện đang là giám mục chính tòa Giáo phận Kon Tum.
 Năm 2023, giám mục Giuse Bùi Công Trác, hiện đang là giám mục phụ tá Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh.
 Năm 2023, giám mục Giuse Huỳnh Văn Sỹ, hiện đang là giám mục chính tòa Giáo phận Nha Trang.

Tóm tắt chức vụ

Ghi chú

Chú thích

Tài liệu tham khảo

Xem thêm
 Danh sách giám mục người Việt
 Danh sách giám mục Việt Nam còn sống theo tuổi

Liên kết ngoài

THÁNH LỄ TẠ ƠN 10 NĂM GIÁM MỤCCỦA ĐỨC CHA MATTHÊÔ NGUYỄN VĂN KHÔI, Giáo phận Qui Nhơn.
“Thiên Chúa có thể vẽ đường thẳng bằng những nét cong !”|, Báo Công giáo và Dân tộc.
ĐGM Matthêu Nguyễn Văn Khôi - Những mùa xuân của tôi, Báo Công giáo và Dân tộc.
Thư chúc mừng Đức giám mục tân cử Matthêu Nguyễn Văn Khôi của Đức cha Chủ tịch HĐGMVN, Simon Hòa Đà Lạt.

Sinh năm 1951
Giám mục Công giáo người Việt
Sinh viên Giáo hoàng Học viện Thánh Piô X Đà Lạt
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Người Bình Định


title: Gioan Maria Vũ Tất

text:
Gioan Maria Vũ Tất (sinh 1944) là một Giám mục của Giáo hội Công giáo Rôma tại Việt Nam. Ông từng đảm nhận vai trò Giám mục phụ tá Giáo phận Hưng Hóa từ năm 2010 đến năm 2011 và Giám mục chính tòa giáo phận này từ năm 2011 cho đến khi hồi hưu năm 2020. Khẩu hiệu Giám mục của ông là " Sự thật trong yêu thương".

Thân thế và tu tập
Gioan Maria Vũ Tất sinh ngày 10 tháng 3 năm 1944 tại làng Bến Thôn, xã Dị Nậu, huyện Thạch Thất, tỉnh Sơn Tây (nay thuộc thành phố Hà Nội), thuộc giáo phận Hưng Hoá. Ông là em trong nội tộc của Giám mục Antôn Vũ Huy Chương.

Từ năm 1955 đến năm 1962, Vũ Tất tu học tại tiểu chủng viện Thánh Giuse ở Sơn Lộc, Sơn Tây. Đến năm 1962 ông là giảng viên của tiểu chủng viện Sơn Lộc cho tới năm 1966. Đầu năm 1966, Vũ Tất về quê ở Thạch Thất lao động, đồng thời ông tham gia hướng dẫn các tu sinh có ý muốn tìm hiểu tu tập. Ông làm các công việc này ở quê nhà cho đến năm 1990. Năm 1977 ông được cử đi học Triết học và Thần học với các Giám mục Giuse Phan Thế Hinh (Giáo phận Hưng Hoá) và Giám mục Phaolô Giuse Phạm Đình Tụng (Giáo phận Bắc Ninh). Ông theo học 10 năm cho đến năm 1987.

Linh mục
Sau khi Gioan Maria Vũ Tất hoàn tất các chương trình học và thử thách mục vụ, ông đủ mọi điều kiện để được thụ phong linh mục theo quy định của Giáo hội Công giáo. Suốt nhiều năm liền Tòa giám mục đề nghị chính quyền chấp nhận để tổ chức lễ phong chức linh mục cho Phó tế Vũ Tất, nhưng đều không được chính quyền đồng ý. Hồng y Phaolô Giuse Phạm Đình Tụng, lúc ấy là đang là giám mục Giáo phận Bắc Ninh đã quyết định thụ phong linh mục chui" cho thầy Gioan Maria Vũ Tất vào ngày 1 tháng 4 năm 1987. Thánh lễ thụ phong linh mục cho Gioan Maria Vũ Tất được tổ chức trong một căn phòng tại toà giám mục Bắc Ninh mà không cần sự chấp nhận của chính quyền.

Trước khi lễ thụ phong diễn ra một ngày, Gioan Maria Vũ Tất phải giả làm một người bán rau. Ông đi xe đạp vượt con đường gần 100 km từ quê nhà ở Thạch Thất ra tới Bắc Ninh để tham dự lễ phong chức linh mục cho mình nhằm tránh bị chính quyền phát hiện.

Sau khi lãnh nhận chức linh mục, Gioan Maria Vũ Tất được cử về mục vụ tại giáo phận Hưng Hoá. Ông đặc trách việc đào tạo các linh mục cho đến năm 1995. Cũng trong thời gian này, có một năm ông đi tu nghiệp tại Đại Chủng viện Thánh Giuse, Hà Nội.

Năm 1995, linh mục Gioan Maria được tòa giám mục cử đi học Giáo luật tại Đại học Urbaniana, Roma. Năm 1997, linh mục Vũ Tất tốt nghiệp cử nhân Giáo luật. Sau khi tốt nghiệp cử nhân tại Rôma, linh mục Vũ Tất được Giám mục cho phép qua Pháp. Tại Paris, linh mục Tất tiếp tục theo học các khóa về mục vụ tại Đại học Công giáo Paris, Pháp.

Năm 1998, linh mục Gioan Maria Vũ Tất về nước. Ông đảm nhận chức trợ tá tại tòa Giám mục Hưng Hoá, kiêm nhiệm phụ trách mục vụ tại tỉnh Lào Cai..

Từ năm 1999 đến năm 2004, linh mục Gioan Maria là giảng viên môn Giáo luật tại đại chủng viện Thánh Giuse, Hà Nội. Đến năm 2003, ông được giám mục giáo phận giao làm chính xứ giáo xứ Bách Lộc, giáo phận Hưng Hoá. Ông thi hành mục vụ ở giáo xứ Bách Lộc bảy năm, cho đến năm 2010. Đầu năm 2005, ông được giao kiêm nhiệm chức phó giám đốc Đại chủng viện Thánh Giuse Hà Nội, phụ trách cơ sở 2 tại Cổ Nhuế, Sở Kiện.

Giám mục
Ngày 29 tháng 3 năm 2010, Giáo hoàng Biển Đức XVI bổ nhiệm linh mục Gioan Maria Vũ Tất làm Giám mục Phụ tá giáo phận Hưng Hoá, giám mục hiệu toà Thisiduo Thánh Lễ Truyền Chức Giám mục phụ tá được tổ chức tại Nhà thờ Chính toà Sơn Lộc, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội, hồi 07g30 sáng Thứ Ba, ngày 15 tháng 6 năm 2010. Chủ phong cho tân chức là giám mục Hưng Hóa Antôn Vũ Huy Chương và phụ phong là hai giám mục Phêrô Nguyễn Văn Khảm, giám mục phụ tá Thành phố Hồ Chí Minh và Lôrensô Chu Văn Minh, giám mục phụ tá Hà Nội.

Ngày 1 tháng 3 năm 2011, Giáo hoàng Biển Đức XVI bổ nhiệm giám mục Vũ Tất làm Giám mục chính tòa Giáo phận Hưng Hóa, thế chỗ Giám mục Antôn Vũ Huy Chương được chuyển đi làm Giám mục chính tòa Giáo phận Đà Lạt.

Ngày 22 tháng 3 năm 2011, lúc 10 giờ, Thánh lễ nhậm chức Giám mục chính tòa Giáo phận Hưng Hóa của Giám mục Gioan Maria Vũ Tất được cử hành tại Nhà thờ chính tòa Hưng Hóa.

Ngày 29 tháng 8 năm 2020, Văn phòng Báo chí Tòa Thánh ra thông cáo thông tin việc giáo hòang đã chấp thuận đơn xin từ nhiệm Giám mục chính tòa Giáo phận Hưng Hóa của Giám mục Vũ Tất. Giáo phận Hưng Hóa trống tòa theo ý Tòa Thánh. Tòa Thánh đồng thời bổ nhiệm Giám mục phụ tá giáo phận Vinh Phêrô Nguyễn Văn Viên làm giám quản Tông Tòa giáo phận Hưng Hóa. Lễ kết thúc nhiệm vụ của Giám mục Tất và khời đầu sứ vụ của giám mục Viên được vào tổ chức ngày 8 tháng 9 năm 2020 tại Nhà thờ chính tòa Sơn Lộc.

Tông truyền
Giám mục Gioan Maria Vũ Tất được tấn phong giám mục năm 2010, thời Giáo hoàng Biển Đức XVI, bởi:
 Giám mục Chủ phong: Antôn Vũ Huy Chương, giám mục chính tòa giáo phận Hưng Hóa.
 Hai giám mục Phụ phong: Phêrô Nguyễn Văn Khảm, giám mục phụ tá Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh và Lôrensô Chu Văn Minh, giám mục phụ tá Tổng giáo phận Hà Nội.

Giám mục Gioan Maria Vũ Tất là Giám mục Chủ phong cho giám mục:
 Năm 2013, giám mục Anphong Nguyễn Hữu Long, hiện đang là giám mục chính tòa Giáo phận Vinh.

Giám mục Gioan Maria Vũ Tất là Giám mục phụ phong Giám mục cho:
 Năm 2022, Giám mục Đa Minh Hoàng Minh Tiến, hiện là Giám mục chính tòa Giáo phận Hưng Hóa.

Hình ảnh khác

Tóm tắt chức vụ

Xem thêm
 Danh sách giám mục người Việt.
 Giáo phận Hưng Hóa.
 Danh sách giám mục Việt Nam còn sống theo tuổi

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Linh mục ‘chui’ trở thành giám mục, saigonecho.
 Tân giám mục Gioan Maria Vũ Tất trả lời phỏng vấn của WHĐ, gxvn-stuttgart.
 Phỏng vấn Đức cha Gioan Maria Vũ Tất về đề nghị thiết lập giáo phận Hà Tuyên, Tổng Giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh.
 giám mục phụ tá giáo phận Hưng Hóa Gioan Maria Vũ Tất tấn phong tại nhà thờ chính tòa Hưng Hóa, Đa Minh Việt Nam

Sinh năm 1944
Giám mục Công giáo người Việt
Người Sơn Tây
Người họ Vũ tại Việt Nam


title: Câu lạc bộ bóng đá Hoàng Anh Attapeu

text:
Hoàng Anh Attapeu là một câu lạc bộ bóng đá ở Attapeu, Lào thi đấu tại Lào League năm 2013. CLB có sân nhà là sân Attapeu.

Chủ sở hữu CLB này là tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai cũng là chủ sở hữu của CLB Hoàng Anh Gia Lai ở V-League. Câu lạc bộ Hoàng Anh Attapeu đã ngừng tham gia giải vô địch Lào từ năm 2016 và đã bị giải thể.

Nhà tài trợ

Cầu thủ
‘’Tính đến 20 tháng 1 năm 2013''

Câu lạc bộ liên kết
  Hoàng Anh Gia Lai

Tham khảo

Câu lạc bộ bóng đá Lào
Sơ khai Lào


title: Câu lạc bộ bóng đá SHB Viêng Chăn

text:
Câu lạc bộ bóng đá SHB Viêng Chăn (tiếng Lào: ສະໂມສອນເອັສເຮັສບີ ວຽງຈັນ) là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp đang thi đấu tại Lao Premier League, giải đấu cao nhất của Lào. Sân nhà của CLB là Sân vận động Quốc gia Lào ở thủ đô Viêng Chăn.

Lịch sử
Câu lạc bộ có tiền thân là đội bóng đá thủ đô Viêng Chăn. Mùa bóng 2015 sau khi được thăng hạng Premier League và nhận được tài trợ của SHBank, đội bóng đổi tên thành SHB Viêng Chăn.

Logo cũ của đội bóng

Thành tích

Đấu trường quốc nội
Giải bóng đá vô địch quốc gia Lào
Vô địch (2): 2005, 2006
Cúp quốc gia Lào
Vô địch (1): 2004
Đại hội thể thao Lào toàn quốc
Huy chương vàng (3): 2000, 2005, 2011

Tham dự đấu trường quốc tế

Xem thêm
Câu lạc bộ bóng đá Champasak United
Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội T&T
Câu lạc bộ bóng đá SHB Đà Nẵng
Câu lạc bộ bóng đá QNK Quảng Nam
Câu lạc bộ Hà Nội

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Weltfussballarchiv

Câu lạc bộ bóng đá Lào
Câu lạc bộ bóng đá SHB Viêng Chăn