title: Cate Blanchett

text:
Catherine Élise "Cate" Blanchett (sinh ngày 14 tháng 5 năm 1969) là một nữ diễn viên điện ảnh người Úc. Cô đã từng nhận rất nhiều giải thưởng danh giá, trong đó có ngôi sao trên Đại lộ Danh vọng Hollywood, 3 giải Screen Actors Guild, 3 giải Quả cầu vàng, 3 giải BAFTA và 2 giải Oscar.

Blanchett được công chúng thế giới biết tới qua vai diễn nữ hoàng Elizabeth I của Anh trong bộ phim Elizabeth vào năm 1998 mà nhờ đó cô nhận được cú đúp tại BAFTA và Quả cầu vàng, cùng với đó là đề cử Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất. Sau đó, cô vào vai nàng tiên Galadriel trong siêu phẩm The Lord of the Rings của đạo diễn Peter Jackson. Năm 2004, vai diễn Katharine Hepburn trong bộ phim The Aviator của đạo diễn Martin Scorsese đã giúp cô chinh phục hầu hết các giải thưởng danh giá nhất, trong đó có cả Giải Oscar cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất.

Blanchett còn tham gia vào khá nhiều bộ phim đình đám khác như Babel (2006), Notes on a Scandal (2006), Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull (2008), và The Curious Case of Benjamin Button (2008). Từ năm 2004, cô tiếp tục cộng tác với đạo diễn Peter Jackson cho loạt phim The Hobbit. Năm 2014, cô giành Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất cho bộ phim Blue Jasmine (2013) tại Giải Oscar lần thứ 86.

Đầu đời và giáo dục

Catherine Elise Blanchett sinh ngày 14 tháng 5 năm 1969 tại vùng ngoại ô  Ivanhoe của Melbourne. Mẹ của cô ấy người Úc, June Gamble,làm việc như một nhà phát triển bất động sản và giáo viên, và cha người Mỹ của cô, Robert DeWitt Blanchett Jr., người gốc Texas, là một Hải quân Hoa Kỳ Chief Petty Officer, người sau này làm giám đốc điều hành quảng cáo . Hai người gặp nhau khi con tàu của Robert bị hỏng ở Melbourne. Khi Blanchett lên 10, cha cô qua đời vì một cơn đau tim, để lại mẹ cô phải một mình nuôi nấng gia đình. Cô là con thứ hai trong ba người con, sau anh trai Bob (sinh năm 1968) và trước chị gái Genevieve (sinh năm 1971) Tổ tiên của cô bao gồm người Anh, một số người Scotland và gốc Pháp xa xôi.
Cô học tiểu học ở Melbourne tại trường tiểu học Ivanhoe East; để học trung học, cô theo học Trường ngữ pháp nữ sinh Ivanhoe và sau đó là  Methodist Ladies' College, nơi cô khám phá niềm đam mê của mình đối với nghệ thuật biểu diễn.
Ở cuối tuổi thiếu niên và đầu đôi mươi, cô ấy đã làm việc tại một viện dưỡng lão ở Victoria. Cô học kinh tế và mỹ thuật tại Đại học Melbourne nhưng đã bỏ học sau một năm để đi du lịch nước ngoài. Trong khi ở Ai Cập, Blanchett được yêu cầu trở thành một hoạt náo viên của Mỹ, như một người phụ trong Egyptian phim quyền anh,  Kaboria ; trong lúc đang cần tiền, cô ấy nhận lời. Khi trở về Úc, và sau khi làm việc tại các nhà hát nhỏ của Melbourne, bao gồm  La Mama, cô chuyển đến Sydney và ghi danh vào National Institute of Dramatic Art (NIDA ). Cô tốt nghiệp NIDA năm 1992 với bằng Cử nhân Mỹ thuật.

Sự nghiệp diễn xuất

1992–2000: Công việc ban đầu và bước đột phá quốc tế
Vai diễn đầu tiên của Blanchett là đóng cùng với với Geoffrey Rush, trong vở kịch Oleanna của David Mamet năm 1992 cho Sydney Theater Company. Năm đó, cô cũng được chọn vào vai Clytemnestra trong bộ phim Sophocles 'Electra. Vài tuần sau khi diễn tập, nữ diễn viên thủ vai chính đã rút lui và đạo diễn Lindy Davies đã chọn Blanchett vào vai này. Màn trình diễn của cô ấy với tư cách Electra đã trở thành một trong những màn trình diễn được hoan nghênh nhất của cô ấy tại NIDA. Năm 1993, Blanchett được trao Giải thưởng Người mới xuất sắc nhất của Nhà phê bình Nhà hát Sydney cho màn trình diễn của cô trong vở Kafka Dances của Timothy Dalyvà giành giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất cho màn trình diễn của cô trong Mamet's Oleanna, khiến cô trở thành diễn viên đầu tiên chiến thắng cả hai hạng mục trong cùng một năm. Blanchett đóng vai Ophelia trong bộ phim Công ty B sản xuất năm 1994–1995 nổi tiếng của đạo diễn Neil Armfield, với sự tham gia của Rush và Richard Roxburgh, và được đề cử giải Green Room. Cô xuất hiện trong miniseries truyền hình Heartland năm 1994 cùng với Ernie Dingo, miniseries Bordertown (1995) với Hugo Weaving và trong một tập phim Police Rescue mang tên "The Loaded Boy". Cô cũng xuất hiện trong bộ phim truyền hình ngắn 50 phút Parklands (1996), nhận được đề cử của Viện phim Úc (AFI) cho Kịch bản gốc hay nhất.

Blanchett ra mắt bộ phim điện ảnh với vai phụ là một y tá Úc bị quân đội Nhật Bản bắt giữ trong Thế chiến thứ hai, trong bộ phim Paradise Road (1997) của Bruce Beresford , đóng cùng Glenn Close và Frances McDormand. Bộ phim chỉ thu về hơn 2 triệu đô la tại phòng vé với kinh phí 19 triệu đô la và nhận được nhiều đánh giá trái chiều từ các nhà phê bình.  Vai chính đầu tiên của cô đến vào cuối năm đó là người thừa kế lập dị Lucinda Leplastrier trong bộ phim lãng mạn Oscar và Lucinda (1997) của Gillian Armstrong, đối diện với Ralph Fiennes. Blanchett đã nhận được sự hoan nghênh rộng rãi cho màn trình diễn của cô, với Emanuel Levy của Variety tuyên bố, "người mới sáng chói Blanchett, trong vai trò ban đầu dành cho Judy Davis, nhất định sẽ trở thành một ngôi sao lớn". Cô nhận được đề cử Giải AFI đầu tiên với tư cách Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất cho Oscar và Lucinda. Cô giành được giải thưởng Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất AFI trong cùng năm với vai chính Lizzie trong bộ phim hài lãng mạn Thank God He Met Lizzie (1997), đóng cùng Richard Roxburgh và Frances O'Connor. Đến năm 1997, Blanchett đã nhận được nhiều lời khen ngợi và sự công nhận tại quê hương Úc của cô.

Vai diễn quốc tế nổi tiếng đầu tiên của Blanchett là Elizabeth I trẻ tuổi của Anh trong bộ phim lịch sử được giới phê bình đánh giá cao Elizabeth (1998), do Shekhar Kapur đạo diễn. Bộ phim đã đưa cô trở nên nổi tiếng trên toàn thế giới và màn trình diễn của cô đã được công nhận rộng rãi, mang về cho cô giải Quả cầu vàng và Giải thưởng Viện hàn lâm Anh (BAFTA), và đề cử giải Oscar cho Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất (SAG ). Trong bài đánh giá của anh ấy cho Variety, nhà phê bình David Rooney đã viết về màn trình diễn của cô ấy, "Blanchett truyền tải với vẻ duyên dáng, đĩnh đạc và thông minh rằng Elizabeth là một nhà tư tưởng thông minh, quyết đoán, tiên tiến, quá hiểu rõ bản chất đặc biệt của mình để cúi đầu trước bất kỳ người đàn ông nào. [Cô ấy] xây dựng nhân vật ngon lành gần như không thể nhận ra từ một phụ nữ trẻ thông minh nhưng cảnh giác, người có thể vượt quá giới hạn để trở thành một sinh vật mạnh mẽ do chính cô ấy sáng chế ra." Janet Maslin của The New York Times viết rằng màn trình diễn của Blanchett "mang lại tinh thần, vẻ đẹp và chất riêng cho những gì có thể đã bị biến thành một vai trống", và Alicia Potter viết cho Boston Phoenix nói rằng, "Cuối cùng, viên ngọc quý của Kapur là một câu chuyện về sự biến đổi sinh đôi, đó là Elizabeth trở thành một trong những người phụ nữ bí ẩn và quyền lực nhất lịch sử, và Blanchett trở thành một nữ hoàng màn ảnh chân chính."

Năm sau, Blanchett xuất hiện trong Bangers (1999), một bộ phim ngắn của Úc và một phần của Stories of Lost Souls, một tập truyện ngắn có chủ đề. Bộ phim ngắn do chồng cô, Andrew Upton viết kịch bản và đạo diễn, Blanchett và Upton sản xuất. Cô cũng xuất hiện trong bộ phim hài Pushing Tin (1999) của Mike Newell, với màn trình diễn của cô được các nhà phê bình đánh giá cao, và bộ phim thành công về mặt tài chính và được đánh giá cao The Talented Mr. Ripley (1999), cùng với Matt Damon, Gwyneth Paltrow, Jude Law, vàPhilip Seymour Hoffman. Cô đã nhận được đề cử BAFTA thứ hai cho màn trình diễn của cô với vai Meredith Logue trong The Talented Mr. Ripley.

2001–2007: The Lord of the Rings và diễn viên thành danh
Vốn đã là một diễn viên nổi tiếng, Blanchett đã nhận được thêm một lượng người hâm mộ mới khi cô xuất hiện trong bộ ba bom tấn đoạt giải Oscar của Peter Jackson, The Lord of the Rings, đóng vai thủ lĩnh yêu tinh Galadriel trong cả ba bộ phim. Bộ ba phim này là một thành công lớn về mặt tài chính và phê bình, thu về 2,981 tỷ đô la tại phòng vé trên toàn thế giới,  và cả ba phim sau đó đều được xếp hạng trong top 10 phim giả tưởng hay nhất mọi thời đại trong một cuộc thăm dò do tạp chí Wired của Mỹ thực hiện năm 2012. Ngoài The Lord of the Rings, 2001 cũng chứng kiến Blanchett đa dạng hóa danh mục đầu tư của mình với một loạt vai diễn trong các bộ phim truyền hình Charlotte Grey và The Shipping News và Bandits tội phạm hài của Mỹ, nhờ đó cô đã giành được đề cử Quả cầu vàng và Giải thưởng SAG lần thứ hai. Bandits đánh dấu bước đột phá đáng chú ý đầu tiên của Blanchett vào thể loại phim hài, với Ben Falk của đài BBC tuyên bố cô và bạn diễn Billy Bob Thornton là "một diễn viên hài thực sự được tìm thấy" và gọi màn trình diễn của cô là một bà nội trợ không hài lòng bị kẹt giữa hai kẻ đã trốn thoát, "unhinged, mặc dù không thể phủ nhận sexy".

Năm 2002, Blanchett đóng vai chính cùng Giovanni Ribisi trong bộ phim do Tom Tykwer đạo diễn Heaven, bộ phim đầu tiên trong bộ ba phim chưa hoàn thành của nhà văn kiêm đạo diễn nổi tiếng Krzysztof Kieślowski. Diễn xuất của cô trong phim trong vai một người phụ nữ đau buồn thực hiện một hành động khủng bố liều lĩnh đã được đánh giá cao, với Stephen Holden của The New York Times gọi đó là "màn trình diễn hấp dẫn nhất trong sự nghiệp của cô" và tiếp tục nói: "Mặc dù khuôn mặt của cô Blanchett luôn thể hiện cảm xúc với sự uyển chuyển nhẹ nhàng, nhưng cảm giác tức thì mà cô truyền tải trong" Thiên đường "thật đáng kinh ngạc." Năm 2003 chứng kiến Blanchett một lần nữa đóng nhiều vai: Galadriel trong phần ba và phần cuối cùng của bộ ba Chúa tể của những chiếc nhẫn (đoạt giải Oscar cho Phim hay nhất);  Bộ phim kinh dị miền viễn Tây do Ron Howard đạo diễn , Người mất tích ; Jim Jarmusch 's Coffee and Cigarettes , đóng hai vai (cả hai đều chống lại chính mình), cô đã nhận được Giải thưởng Tinh thần Độc lập cho đề cử Nữ phụ xuất sắc nhất; và tiểu sử Veronica Guerin, đã mang về cho cô đề cử Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất Quả cầu vàng. Năm 2004, Blanchett đóng vai một nhà báo đang mang thai ghi lại hành trình dưới nước của một nhà hải dương học lập dị trong The Life Aquatic của Wes Anderson với Steve Zissou.

Năm 2005, Blanchett giành giải Oscar đầu tiên cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất nhờ vai diễn Katharine Hepburn được đánh giá cao trong phim The Aviator (2004) của Martin Scorsese. Điều này khiến Blanchett trở thành diễn viên đầu tiên trong lịch sử giành được Giải thưởng Viện hàn lâm cho vai diễn một diễn viên khác từng đoạt Giải thưởng Viện hàn lâm. Cô cho Trung tâm Hình ảnh Chuyển động Úc mượn bức tượng Oscar của mình. Trong bài đánh giá của mình cho Newsweek, David Ansen đã viết rằng Blanchett đã miêu tả Hepburn với "sự hoạt bát đánh môi" và Roger Ebertca ngợi màn trình diễn, mô tả nó là "thú vị nhưng vẫn cảm động; lịch sự và tomboy". Trong quá trình chuẩn bị cho vai diễn và theo yêu cầu của Scorsese, Blanchett đã xem lại bản in 35 mm của tất cả 15 màn trình diễn trên màn ảnh đầu tiên của Hepburn để học và ghi nhớ phong thái, cách cư xử và cách nói đĩnh đạc của bà. Trong một cuộc phỏng vấn với The New York Times , Blanchett nói về trách nhiệm thể hiện một ngôi sao mang tính biểu tượng như vậy, "Việc thể hiện Kate trong cùng một phương tiện, bộ phim, trong đó cô ấy tồn tại là điều rất khó khăn. Nhưng vì cô ấy rất riêng tư và ít mọi người thực sự biết đến cô ấy, về cơ bản chúng ta biết Hepburn qua các bộ phim của cô ấy. Vì vậy, tất nhiên bạn phải gật đầu với nhân vật màn ảnh của cô ấy khi đóng vai cô ấy."
nhỏ|Blanchett tham dự một sự kiện dành cho The Good German tại Liên hoan phim Quốc tế Berlin 2007.
Cũng trong năm 2005, Blanchett đã giành được giải thưởng Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất của Viện Điện ảnh Úc với vai diễn Tracy Heart, một người từng nghiện heroin, trong bộ phim Úc Little Fish do cô và công ty sản xuất của chồng, Dirty Films đồng sản xuất. Mặc dù ít được biết đến trên toàn cầu hơn so với một số bộ phim khác của cô, Little Fish "tỉnh táo, nhạy cảm"  đã nhận được sự hoan nghênh nhiệt liệt từ giới phê bình ở Úc quê hương Blanchett và được đề cử cho 13 giải thưởng của Viện phim Úc.

Năm 2006, Blanchett đóng vai chính cùng Brad Pitt trong bộ phim truyền hình nhiều ngôn ngữ, nhiều câu chuyện Babel của Alejandro González Iñárritu, Babel, trong vai một nửa của một cặp vợ chồng đau buồn vướng vào một sự cố quốc tế ở Maroc. Babel đã nhận được bảy đề cử Giải Oscar. Cô cũng đóng vai chính trong bộ phim truyền hình The Good German được đạo diễn bởi Steven Soderbergh với George Clooney, và bộ phim kinh dị tâm lý nổi tiếng Notes on a Scandal cùng với Dame Judi Dench. Blanchett đã nhận được đề cử Giải Oscar lần thứ ba cho màn trình diễn của cô trong bộ phim thứ hai, nơi cô đóng vai một giáo viên cô đơn, người bắt đầu ngoại tình với một học sinh 15 tuổi và trở thành đối tượng ám ảnh của một phụ nữ lớn tuổi do Dench thủ vai. Cả hai màn trình diễn của Blanchett và Dench đều được đánh giá cao, Peter Bradshaw viết trên tờ The Guardian rằng "Đạo diễn Richard Eyre, với quyền lực không phô trương, đã khai thác tốt nhất Dench và Blanchett, và với sự khôn khéo tuyệt vời, đã khơi gợi từ hai diễn viên này tất cả những căng thẳng nhỏ và bực tức - cũng như sự dịu dàng thực sự - trong mối quan hệ đầy bi kịch của họ. "

Năm 2007, Blanchett được vinh danh là một trong 100 người có ảnh hưởng nhất trên thế giới của tạp chí Time, và xuất hiện trong danh sách 100 người nổi tiếng của Forbes. Cô xuất hiện trong vai Janine, nhà khoa học pháp y và bạn gái cũ của nhân vật Simon Pegg, trong bộ phim hài hành động Hot Fuzz (2007) của Edgar Wright. Vị trí khách mời không được ghi nhận và cô ấy đã đóng góp phí của mình cho tổ chức từ thiện. Cô đóng lại vai Nữ hoàng Elizabeth I trong phần tiếp theo năm 2007 Elizabeth: The Golden Age do Shekhar Kapur đạo diễn, và miêu tả Jude Quinn, một trong sáu hóa thân của Bob Dylan trong bộ phim thử nghiệm I’m Not There của Todd Haynes. Cô đã giành được giải thưởng Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Venice, giải Tinh thần độc lập và giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất với vai diễn Jude Quinn. Tại Lễ trao giải Oscar lần thứ 80, Blanchett nhận được hai đề cử - Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất cho Elizabeth: The Golden Age và Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất cho I’m Not There - trở thành nữ diễn viên đầu tiên nhận được đề cử thứ hai với sự trả thù của một vai trò. Về thành tích của cô năm đó, Roger Ebert nói, "Việc Blanchett có thể xuất hiện trong cùng một Liên hoan phim Quốc tế Toronto với vai Elizabeth và Bob Dylan, cả hai đều xuất sắc, là một kỳ tích về diễn xuất."

Đón nhận

Các hoạt động khác

Đời tư

Danh sách phim

Điện ảnh

Truyền hình

Sân khấu

Giải thưởng
nhỏ|Ngôi sao của Blanchett trên Đại lộ Danh vọng Hollywood.
Trong số vô số giải thưởng cho công việc diễn xuất của mình, Blanchett đã giành được hai giải Oscar, ba giải BAFTA, ba giải Quả cầu vàng, và ba giải Screen Actors Guild. Diễn xuất của cô với vai Katharine Hepburn trong phim The Aviator đã khiến cô trở thành diễn viên duy nhất giành được Giải Oscar cho vai diễn diễn viên từng đoạt Giải Oscar.  Blanchett là một trong bốn nữ diễn viên duy nhất giành được Giải Oscar cho Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất sau khi giành được Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất. Cô là một trong sáu diễn viên (và là nữ diễn viên duy nhất) trong lịch sử Oscar hai lần được đề cử vì đóng cùng một vai trong hai bộ phim (Elizabeth I cho Elizabeth và Elizabeth: The Golden Age), và là diễn viên thứ mười một nhận được hai đề cử diễn xuất trong cùng một năm. Cô cũng là diễn viên Úc duy nhất giành được hai giải Oscar về diễn xuất.

Blanchett đã được Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh công nhận cho những màn trình diễn sau:

 Giải Oscar lần thứ 71 (1998): Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, đề cử, Elizabeth
 Giải Oscar lần thứ 77 (2004): Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất, chiến thắng, The Aviator
 Giải Oscar lần thứ 79 (2006): Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất, đề cử, Notes on a Scandal
 Giải Oscar lần thứ 80 (2007): Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, đề cử, Elizabeth: The Golden Age
 Giải Oscar lần thứ 80 (2007): Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất, đề cử, I'm Not There
 Giải Oscar lần thứ 86 (2013): Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, chiến thắng, Blue Jasmine
 Giải Oscar lần thứ 88 (2015): Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, đề cử, Carol

Blanchett đã nhận được Giải thưởng Biểu tượng của tạp chí Premiere vào năm 2006. Năm 2008, cô nhận được Giải thưởng Bậc thầy Hiện đại của Liên hoan phim Quốc tế Santa Barbara để công nhận những thành tựu của cô trong lĩnh vực điện ảnh. Năm đó, cô nhận được Ngôi sao trên Đại lộ Danh vọng Hollywood, được giới thiệu tại 6712 Đại lộ Hollywood bên ngoài Nhà hát Ai Cập của Grauman. Cô nhận được Giải thưởng Crystal của Women in Film and Television International cho sự xuất sắc trong ngành giải trí vào năm 2014. Năm 2015, Blanchett được vinh danh tại Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại Lợi ích của Phim vì những đóng góp xuất sắc của cô ấy cho ngành. Cô nhận được Học bổng của Viện phim Anh để ghi nhận đóng góp xuất sắc của cô trong lĩnh vực điện ảnh, do diễn viên Ian McKellen trao tặng cho cô. Blanchett cũng là người nhận được Giải thưởng AACTA Longford Lyell vào năm 2015, vì "đóng góp xuất sắc của cô trong việc làm phong phú thêm nền văn hóa và môi trường màn hình của Úc." Năm 2016, cô nhận được Hiệp hội Nhà thiết kế Trang phục Giải thưởng Lacoste Spotlight, để vinh danh "cam kết bền bỉ cho sự xuất sắc" và "sự đánh giá cao của cô ấy đối với tính nghệ thuật trong thiết kế trang phục và sự hợp tác với các nhà thiết kế trang phục."

Blanchett đã được chính phủ Úc trao tặng Huân chương Thế kỷ vì Phục vụ cho Xã hội Úc. Năm 2012, cô được Bộ trưởng Bộ Văn hóa Pháp bổ nhiệm làm Chevalier của Huân chương Nghệ thuật và Văn học, để ghi nhận những đóng góp đáng kể của cô cho nghệ thuật. Vào năm 2017, Blanchett được Nữ hoàng phong là Bạn đồng hành của Order of Australia vì "đã phục vụ nghệ thuật biểu diễn xuất sắc với tư cách là một diễn viên sân khấu và màn ảnh quốc tế, thông qua những đóng góp danh nghĩa với tư cách là giám đốc của các tổ chức nghệ thuật, như một hình mẫu cho phụ nữ. và những người biểu diễn trẻ tuổi, đồng thời là người ủng hộ các hoạt động nhân đạo và môi trường." Cô đã được trao bằng Tiến sĩ Danh dự về Văn thư của Đại học Sydney, Đại học New South Wales và Đại học Macquarie để ghi nhận những đóng góp của cô cho nghệ thuật, hoạt động từ thiện và cộng đồng. Năm 2022, cô nhận được giải thưởng César danh dự từ Académie des Arts et Techniques du Cinéma cho "sự nghiệp và nhân cách hoàn toàn xuất sắc của mình."

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Sydney Theatre Company
 Cate Blanchett: A Life in Pictures , BAFTA webcast
Blanchett, Cate (1969–), National Library of Australia, Trove

Sinh năm 1969
Người giành giải BAFTA cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất
Phim và người giành giải Oscar cho nữ diễn viên xuất sắc nhất
Phim và người giành giải Oscar cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên điện ảnh Úc
Phim và người đoạt giải Tinh thần độc lập
Người giành giải BAFTA cho Nữ diễn viên xuất sắc nhất
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất


title: Capra pyrenaica pyrenaica

text:
Capra pyrenaica pyrenaica hay còn được biết đến với tên dê núi Pyrénées hay trong tiếng Tây Ban Nha gọi chúng là bucardo, là một trong bốn phân loài của dê núi Iberia, một loài đặc hữu của bán đảo Iberia. Dê núi Pyrénées từng phổ biến nhất trong dãy núi Cantábrica, miền nam nước Pháp và ở phía bắc dãy Pyrénées. Phân loài này đã từng rất phổ biến trong thời Holocen và Pleistocen muộn, trong đó hình thái của chúng có đôi chút khác biệt, chủ yếu là vài hộp sọ của dê núi Pyrénées là lớn hơn so với các phân loài Capra khác ở tây nam châu Âu trong cùng một thời gian.

Lịch sử
Có nhiều thuyết về sự tiến hóa và lịch sử di cư của C. pyrenaica vào bán đảo Tây Ban Nha. Các nhà khoa học, bao gồm cả các nhà cổ sinh vật học và di truyền học, nên tiếp tục tìm kiếm chứng cứ cổ sinh vật học, phát sinh chủng loài và các bằng chứng khác để phát hiện ra kết nối phân tử giữa các phân loài khác nhau. Hiểu biết lịch sử của loài có thể giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn làm thế nào các loài dê núi, C. pyrenaica ảnh hưởng tới khu vực, đồng thời có thể cung cấp một sự hiểu biết mới cho mối quan hệ giữa các phân loài.

Có một khả năng là loài C. pyrenaica tiến hóa từ một tổ tiên có quan hệ họ hàng với C. caucasica từ Trung Đông tại "đầu thời kỳ băng hà cuối cùng (120-80 ngàn năm trước)". C. pyrenaica rất có thể đã di chuyển từ phía bắc dãy núi Alps và đi qua miền nam nước Pháp vào khu vực Pyrénées ở đầu kỳ Magdalénien khoảng 18 ngàn năm trước. Nếu điều này là đúng thì C. caucasica praepyrenaica có thể đã khác biệt nhiều hơn so với ba loài dê hoang dã khác từng sống trên bán đảo Tây Ban Nha mà các nhà khoa học hiện đã biết. Vấn đề đối với giả thuyết này là di truyền học cho thấy hai loài C. pyrenaica và C. ibex có thể có chung một nguồn gốc, có thể là C. camburgensis.

Chú thích

Tham khảo
Profile  at The Sixth Extinction Website

P
Động vật Tây Ban Nha
Động vật được mô tả năm 1838


title: Vương Thừa Ân

text:
Vương Thừa Ân (王承恩; sinh ngày 19 tháng 3 - mất ngày 25 tháng 4 năm 1644) là một hoạn quan sống vào cuối triều Minh, là người hầu cận trung thành của Minh Tư Tông Chu Do Kiểm. Trong khi quân khởi nghĩa của Sấm Vương Lý Tự Thành đang gấp rút tiến vào thành Bắc Kinh, các thái giám và các đại thần lần lượt bỏ trốn hoặc phần lớn đầu hàng thì chỉ còn một mình Vương Thừa Ân ở bên Minh Tư Tông. Đến khi Minh Tư Tông treo cổ tự vẫn, Vương Thừa Ân đã tận trung tự vẫn theo cùng với 40 nội giám khác.

Để biểu dương lòng trung nghĩa của Vương Thừa Ân, hoàng đế Thuận Trị nhà Thanh đã cho mai táng ông ngay tại lối vào lăng mộ của vua Sùng Trinh để ông được mãi mãi yên nghỉ bên chủ nhân. Trên mộ có bia đá lớn, một khối đá khác được khắc đoạn văn dài 800 chữ do chính tay Thuận Trị viết để ca ngợi ông. Sau đó, hoàng đế Khang Hi cũng tự tay viết tặng thêm một đoạn văn 240 chữ nữa. Khu mộ Vương Thừa Ân đến nay vẫn được bảo tồn khá nguyên vẹn.

Tham khảo

Hoạn quan Trung Quốc
Mất năm 1644


title: Liên minh trên biển

text:
Liên minh trên biển (chữ Hán: 海上之盟, Hải thượng chi minh) là liên minh quân sự giữa hai nước Bắc Tống và Kim nhằm giáp công nước Liêu. Do hai nước bị ngăn cách về mặt địa lý bởi nước Liêu, đôi bên phải đi lại theo đường biển, thông qua bể Bột Hải, từ đó mà có tên gọi này.

Bối cảnh
Từ khi Bắc Tống lập quốc ở Trung Nguyên, nước Liêu đã là cường địch ở phương bắc. Liêu đã từng có dã tâm xâm lược, Tống luôn muốn giành lại 16 châu Yên, Vân, hình thành cục diện nam – bắc đối địch. Sau khi ký kết liên minh Thiền Uyên (1004), hai nước có được khoảng trăm năm hòa bình, cũng là bởi không bên nào còn đủ khả năng tiêu diệt đối phương .

Năm 1115 (năm Chính Hòa thứ 5 nhà Bắc Tống), dân tộc Nữ Chân ở phía bắc nước Liêu dưới sự lãnh đạo của A Cốt Đả thuộc thị tộc Hoàn Nhan nổi dậy phản kháng, liên tiếp thắng lợi, rồi kiến lập nước Kim. Người đất Yên là Mã Thực, được Đồng Quán tiến dẫn, dâng lên Tống Huy Tông sách lược liên Kim diệt Liêu. Được xu nịnh bởi bọn gian thần Sái Kinh, Đồng Quán, Tống Huy Tông tin rằng nước Liêu sắp mất đến nơi, nước Kim sẽ thay thế, nếu tiến hành việc này thì có thể vừa hòa hảo với Kim, vừa giành lại 16 châu Yên, Vân; nên quá đỗi vui mừng, đổi tên Mã Thực ra là Triệu Lương Tự, cho tham dự cơ mưu .

Nội dung
Năm 1118 (năm Trọng Hòa thứ 2), Vũ Nghĩa đại phu Mã Chính phụng mệnh từ Đăng Châu (nay là Bồng Lai, Sơn Đông) vượt biển đi sứ, gởi đến A Cốt Đả ý định "muốn cùng thông hảo, chung sức phạt Liêu", đôi bên bắt đầu tiếp xúc. Năm 1120 (năm Tuyên Hòa thứ 2), Huy Tông mệnh Triệu Lương Tự đánh tiếng mua ngựa, lần nữa đi sứ nước Kim, trước khi lên đường còn tự tay gởi thư cho Lương Tự, nhắc nhở ông ta ngoài 16 châu Yên, Vân, còn phải thương lượng lấy nốt Yên Kinh (kinh thành nước Liêu); riêng Yên Kinh thì có thể lấy đất, tài sản giao cả cho người Kim. Qua cuộc gặp gỡ này, hai nước định ra minh ước có nội dung như sau:

 Tống – Kim đều tự tiến quân đánh Liêu, trong đó quân Kim đánh lấy Thượng Kinh (nay là phía nam trấn Lâm Đông, kỳ Ba Lâm Tả, khu tự trị Nội Mông Cổ) cùng Đại Định phủ, tức Trung Kinh (nay là hương Đại Minh, trấn Thiên Nghĩa, huyện Ninh Thành, địa cấp thị Xích Phong, Liêu Ninh) của Liêu. Quân Tống đánh lấy Đại Đồng phủ tức Tây Kinh (nay là Đại Đồng, Sơn Tây) và Tích Tân phủ tức Nam Kinh (nay là Bắc Kinh).
 Sau khi Tống đáp ứng diệt Liêu, sẽ chuyển khoản tiền nộp cho Liêu theo Liên minh Thiền Uyên sang nộp cho Kim.
 Kim đáp ứng đem 16 châu Yên, Vân trả lại cho Tống.

Kết quả
Trong khi Tống đánh Liêu thất bại, quân Kim thuận lợi hạ được Thượng Kinh, Trung Kinh, Nam Kinh. Phía Kim sau đó chỉ trích phía Tống không thực hiện lời hứa "đánh lấy Nam Kinh của Liêu", nên cự tuyệt trả lại 16 châu Yên, Vân. Trải qua thương lượng, nhà Tống chấp nhận bỏ ra 20 vạn lạng bạc, 30 vạn xúc lụa, còn nạp 100 vạn quan thay cho tiền tô của Yên Kinh, Kim mới giao trả 6 châu (Cảnh, Đàn, Dịch, Trác, Kế, Thuận) cùng Yên Kinh. Quân Kim lấy hết tài vật và nhân khẩu đi khỏi Yên Kinh, để lại 1 tòa thành rỗng, nhà Tống đổi Yên Kinh làm Yên Sơn phủ.

Ảnh hưởng
Sau khi "Liên minh trên biển" được ký kết, Tống – Kim thật sự hợp lực tiêu diệt nước Liêu. Nhưng sau khi nước Liêu diệt vong, nhà Tống đã mất đi bình phong ngăn trở quân Kim nam hạ. Chính quyền Tống ngày một bại hoại, quốc lực và quân lực không được chấn hưng, đến năm 1126, quân Kim đánh hạ Biện Kinh, gây nên sự biến Tĩnh Khang, Bắc Tống diệt vong.

Tham khảo
 Tống sử
 Kim sử
 Phàn Thụ Chí - Quốc sử khái yếu, Nhà xuất bản Tam Liên thư điếm (Hương Cảng)

Chú thích

Chiến tranh Kim–Tống
Liên minh quân sự thế kỷ 12


title: Cốc Cốc (công cụ tìm kiếm)

text:
Cốc Cốc là công cụ tìm kiếm mặc định trên trình duyệt Cốc Cốc và được phát triển bởi Công ty TNHH Công nghệ Cốc Cốc. Ra mắt vào năm 2013, công cụ tìm kiếm Cốc Cốc tập trung tối ưu khả năng xử lý ngôn ngữ tiếng Việt nhằm đưa ra các kết quả phù hợp với nhu cầu tìm kiếm của người Việt.

Hiện nay, công cụ này cung cấp hơn 20 tính năng tìm kiếm dành riêng cho thị trường Việt Nam như sửa lỗi chính tả tiếng Việt, tìm kiếm địa điểm, giải toán, giải hóa, thời tiết, bóng đá, tin tức, công thức nấu ăn, chuyển đổi đơn vị, chuyển đổi tiền tệ, khuyến mại và giảm giá, phim chiếu rạp, phim ảnh, lịch âm, cung hoàng đạo, tử vi, kết quả xổ số, và cập nhật tình hình Covid-19.

Tính đến năm 2020, Cốc Cốc là công cụ tìm kiếm phổ biến thứ 2 tại Việt Nam với 6,43% thị phần vào tháng 09/2020, theo StatCounter.

Lịch sử

Những ngày đầu
Cốc Cốc khởi đầu là một dự án của ba sinh viên Việt Nam khi đang theo học Đại học Tổng hợp Quốc gia Moscow, Liên bang Nga.

Thời điểm ấy, Nguyễn Thanh Bình, Lê Văn Thanh và Nguyễn Đức Ngọc thường xuyên tra cứu tài liệu học tập trên Google và nhận thấy phiên bản tiếng Việt cho kết quả kém hơn phiên bản tiếng Nga. Ngoài ra, có một thực tế là người Nga ít dùng Google, mà ưa chuộng công cụ tìm kiếm nội địa Yandex. Chính vì vậy, ba chàng trai trẻ đã quyết tâm tạo ra một công cụ tìm kiếm cho người Việt thay thế Google ngay trên quê hương Việt Nam.

Năm cuối đại học, ba người này đầu quân cho Công ty Công nghệ Nigma.ru chuyên phát triển công cụ tìm kiếm của Nga để tích lũy kinh nghiệm. Chính vào lúc này, ý tưởng về một công cụ tìm kiếm và trình duyệt bằng tiếng Việt của cả ba đã thu hút sự chú ý của Victor Lavrenko, giám đốc điều hành của công ty công nghệ Nigma.ru. Ông Victor Lavrenko đánh giá cao khả năng phát triển của ý tưởng này và quyết định đầu tư vào dự án.

Trở về Việt Nam sau khi tốt nghiệp đại học năm 2008, Bình, Thanh, và Ngọc đã tiếp tục phát triển dự án dưới thương hiệu itim.vn. Năm 2010, sau khi gọi vốn thành công thương hiệu công ty chuyển thành Cốc Cốc.

Ngoài nguồn tài chính riêng của mình, ông Victor Lavrenko (CEO của Cốc Cốc từ lúc thành lập công ty cho đến năm 2018

) đã giúp Cốc Cốc nhận thêm nhiều vốn đầu tư của các nhà tài trợ khác từ Nga và Đức. Trong một cuộc phỏng vấn anh Nguyễn Thanh Bình tiết lộ: “Nếu không được Victor Lavrenko, Giám đốc Điều hành của Cốc Cốc hiện nay, chia sẻ kinh nghiệm, kỹ thuật và đầu tư tài chính, có lẽ chúng tôi cũng chưa dám “phất cờ”. Chính Victor Lavrenko đã chỉ cho chúng tôi thấy những khoảng trống Google còn bỏ sót để những công ty bản địa có thể chen chân và cạnh tranh, bởi tiếng Việt là ngôn ngữ không dễ xử lý”.

Ra mắt trình duyệt và công cụ tìm kiếm Cốc Cốc
Khi ba nhà đồng sáng lập bắt tay vào hiện thực hóa Cốc Cốc, những dự án công cụ tìm kiếm của người Việt như Timnhanh, Xalo, Hoatieu, Socbay… đều lần lượt dừng cuộc chơi. Trong khi đó, gã khổng lồ Google vẫn tiếp tục thành công mạnh mẽ tại thị trường Việt Nam. Trên quy mô toàn cầu, Google không chỉ là công cụ tìm kiếm mặc định của trình duyệt Chrome, mà thậm chí Google còn trả hàng tỷ đô la mỗi năm cho Apple để trở thành công cụ tìm kiếm mặc định của trình duyệt Safari dành cho các thiết bị iOS. Mỗi ngày Google đều tiếp nhận và xử lý lượng truy vấn nhiều hơn bất kỳ một công cụ tìm kiếm nào khác.

Cốc Cốc không lựa chọn đối đầu trực tiếp với Google. Sau khi học hỏi kinh nghiệm từ Yandex (công cụ tìm kiếm chiếm 60% thị phần tại Nga) và Mail.ru Group (trước đây là Digital Sky Technologies, công ty Internet đứng thứ 7 thế giới), công ty đã mở ra 3 hướng tiếp cận: Thứ nhất là phát triển mảng tìm kiếm như tìm kiếm toán, tìm kiếm hoá. Thứ hai là phát triển tìm kiếm địa điểm "Nhà Nhà". Thứ ba là thử phát triển trình duyệt tìm kiếm.

Năm 2012, Cốc Cốc quyết định xây dựng trình duyệt nhằm hỗ trợ phát triển công cụ tìm kiếm. Càng nhiều người dùng, càng nhiều truy vấn thì chất lượng tìm kiếm sẽ được cải thiện. Đồng thời, trình duyệt mới cũng mở ra cơ hội thuyết phục người dùng vào thử một công cụ tìm kiếm mới.

Ngày 14 tháng 05 năm 2013, Cốc Cốc chính thức ra mắt với tên gọi đầu tiên là Cờ Rôm+. Chỉ sau hai tháng ra mắt, Cờ Rôm+ thu hút gần 02 triệu lượt truy cập.

Năm 2014, trình duyệt và công cụ tìm kiếm Cờ Rôm+ được nâng cấp và đổi tên thành Cốc Cốc. Lúc này, trang tải Cốc Cốc trở thành trang chủ, còn trang tìm kiếm được chuyển sang địa chỉ mới.

Cơ sở dữ liệu
Các nhà phát triển Cốc Cốc tuyên bố đây là công cụ tìm kiếm có cơ sở dữ liệu tiếng Việt lớn nhất Việt Nam với hơn 2,1 tỷ trang web, trong đó số lượng dữ liệu từ tên miền ".vn", ".com.vn" nhiều gấp hai lần so với Google.

Riêng về tìm kiếm địa điểm, cơ sở dữ liệu địa điểm đồ sộ của Cốc Cốc bao gồm hơn 1,2 triệu địa điểm trên khắp lãnh thổ Việt Nam. Ngoài ra, cơ sở dữ liệu địa điểm của Cốc Cốc còn bao gồm các video quay khung cảnh địa điểm, ứng dụng công nghệ 360 độ panorama. Công nghệ này cho phép người xem có thể quan sát một địa điểm, sự kiện từ tất cả các góc nhìn như thể chính họ đang trực tiếp có mặt tại đó.

Đặc điểm

Xử lý ngôn ngữ Tiếng Việt
Theo Cốc Cốc, sự am hiểu địa phương là nhân tố quan trọng hàng đầu giúp tạo ra những kết quả hữu ích và nhanh hơn bằng tiếng Việt. Công cụ tìm kiếm này có khả năng phân tích, xử lý ngôn ngữ tiếng Việt với các đặc điểm riêng như dấu, âm tiết, từ đồng âm, phân tích từ ngữ và các từ viết tắt.

Tính năng Kiểm tra chính tả Tiếng Việt
Tính năng Kiểm tra chính tả cho phép người dùng kiểm tra lỗi chính tả của một từ hoặc một đoạn văn bản tiếng Việt bất kỳ. Dựa vào quy tắc chính tả và văn cảnh của đoạn văn bản, hệ thống sẽ gợi ý cách sửa lỗi kèm theo lời giải thích chi tiết. Sau đó, người dùng có thể chọn sửa từng lỗi hoặc sửa tất cả các lỗi.

Tìm kiếm địa điểm
Dịch vụ bản đồ số Cốc Cốc (Cốc Cốc Map, trước đây là Nhà Nhà) sở hữu kho dữ liệu hơn 1,2 triệu địa điểm tại 171 thành phố và thị xã trên khắp lãnh thổ Việt Nam. Dịch vụ này có thể tự động định vị thành phố mà người dùng đang có mặt để đưa ra kết quả tìm kiếm địa điểm phù hợp. Nhóm phát triển của Cốc Cốc cũng triển khai việc cung cấp các thông tin về giá cả, thực đơn, xếp hạng từ 1 đến 5 sao từ cộng đồng nhằm giúp người dùng dễ dàng ra quyết định hơn. Trong đợt thi đại học tháng 7/2013, với sự hỗ trợ của Thành đoàn Hà Nội, Cốc Cốc ra mắt dịch vụ tìm nhà trọ miễn phí cho thí sinh dự thi đại học, cũng như các dịch vụ thiết yếu xung quanh chỗ trọ, điểm thi.

Dịch vụ bản đồ số Cốc Cốc hiện đã được phát triển thành ứng dụng trên Android và iOS, giúp gợi ý địa điểm theo chủ đề trong bán kính 1500m, định vị GPS và dẫn đường. Ứng dụng này từng lọt vào danh sách những ứng dụng tiềm năng nhất châu Á, theo đánh giá từ trang web công nghệ hàng đầu châu Á TechInAsia: "Nhà Nhà sở hữu một cơ sở dữ liệu khổng lồ về các địa điểm phù hợp và thích ứng với từng địa phương, điều mà các cỗ máy tìm kiếm khổng lồ khác không có. Đây trở thành lợi thế lớn cho Nhà Nhà so với Google và Apple, hai ông trùm công nghệ thế giới không hề có bất kỳ nhân viên hay văn phòng chính thức tại Việt Nam."

Tính năng Điểm dịch vụ
Điểm dịch vụ (POI - Point of Interest) là một địa điểm có dịch vụ hoặc một địa danh có ý nghĩa tìm kiếm với người dùng trên bản đồ số, không phải một địa điểm bất kỳ. Điểm dịch vụ có thể là quán cafe, quán phở, quán bún chả, cây xăng, hiệu thuốc, và điểm đặt máy ATM. Khi người dùng gõ từ khóa hoặc nhóm từ khóa liên quan tới địa điểm, Cốc Cốc sẽ đề xuất 3 điểm dịch vụ gần vị trí người dùng nhất kèm theo địa chỉ, số điện thoại và trang web (nếu có).

Hình ảnh bản đồ số: Khi người dùng tìm kiếm địa điểm, Cốc Cốc cũng tự động tạo ra một bản đồ GPS giúp định vị chi tiết khu vực quanh 3 điểm dịch vụ đó.

Tính năng Tìm kiếm video
Sau khi người dùng gõ tìm kiếm theo danh mục Video trên trang tìm kiếm Cốc Cốc, bảng tin kết quả sẽ hiển thị ở chế độ ô (grid view) và kéo dài đến vô tận, thay vì hiển thị ở chế độ danh sách (list view). Mỗi ô kết quả là hình ảnh đại diện (thumbnail) của một video; đó có thể là ảnh vuông hoặc ảnh chữ nhật. Trên hình ảnh thu nhỏ trực quan, người dùng xem được các thông tin hữu ích bao gồm tiêu đề, đoạn mô tả ngắn, phân loại và thời lượng video. Để xem video, người dùng cần bấm vào vị trí bất kỳ trên ảnh.

Tính năng Bảng tri thức
Bảng tri thức (Knowledge Graph): Khi người dùng tìm kiếm một thực thể (con người, địa điểm, tổ chức, sự vật) nằm trong hệ thống kiến thức cơ sở của Cốc Cốc, bảng tri thức hay chính là các hộp thông tin (Infobox) ở bên phải các kết quả tìm kiếm (hoặc ở đầu trang trên di động) sẽ xuất hiện. Hộp thông tin này cung cấp các đoạn trích (snippet) hoặc nội dung tóm tắt về thực thể đó bao gồm hình ảnh đại diện, định nghĩa, mô tả, và các liên kết điều hướng. Chúng được tổng hợp từ nhiều nguồn và được trình bày theo một cấu trúc nhất quán để thuận tiện cho việc tìm hiểu nhanh và đối chiếu các thực thể trong quá trình tra cứu.

Hỏi đáp về thuộc tính của thực thể: Khi người dùng tìm kiếm thuộc tính của thực thể, hộp thông tin chứa nội dung tóm tắt về thuộc tính và liên kết đi tới thực thể chứa nó sẽ xuất hiện ở bên dưới thanh tìm kiếm.

Mọi người cũng tìm kiếm (People also search for): Sau khi người dùng nhấp vào kết quả tìm kiếm và quay trở lại trang tìm kiếm, Cốc Cốc sẽ đề xuất những từ khóa đã được tìm kiếm bởi những người có cùng truy vấn trước đó. Điều này giúp người dùng dễ dàng mở rộng tìm kiếm đến các từ khóa liên quan mà có thể họ chưa biết.

Tính năng Đoạn trích giàu thông tin
Rich Snippet là đoạn trích giàu thông tin mà công cụ tìm kiếm lấy từ một trang web để hiển thị trên trang kết quả tìm kiếm. Đoạn trích giàu thông tin có thể xuất hiện dưới mỗi kết quả tìm kiếm hoặc nằm trong các hộp thông tin riêng biệt. Hiện nay, Cốc Cốc còn hỗ trợ thêm một số loại đoạn trích giàu thông tin hữu ích là:

Vé máy bay
Khi người dùng gõ từ khóa liên quan đến vé máy bay, hộp tìm kiếm sẽ xuất hiện và cho phép người dùng tìm nhanh vé máy bay dựa trên điểm đi, điểm đến, ngày bay, hạng bay, loại chuyến bay (một chiều hay khứ hồi). Tất cả danh sách các chuyến bay kèm theo thời gian khởi hành và giá vé dự kiến được trích dẫn từ Skyscanner, công cụ tìm kiếm chuyến bay hàng đầu thế giới, đồng thời cũng là một đối tác của Cốc Cốc.

Định nghĩa/cách làm
Khi người dùng tìm kiếm theo cú pháp "từ khóa + là gì" hoặc "cách + từ khóa", Cốc Cốc sẽ đề xuất câu trả lời tiêu biểu, phù hợp nhất với nội dung truy vấn. Câu trả lời này được trích dẫn từ một bài viết có liên quan mà hệ thống Cốc Cốc đánh giá là đáng tin cậy.

Tính năng Giải toán
Tính năng giải toán cho phép người dùng giải các bài tập toán khác nhau với lời giải chi tiết và đồ thị minh họa. Một số dạng toán tiêu biểu mà Cốc Cốc đang hỗ trợ xử lý bao gồm: tính giá trị biểu thức, vẽ đồ thị, giải phương trình, giải bất phương trình, tính giới hạn, tính đạo hàm, tính tích phân, giải phương trình vi phân, tìm tập xác định, phân tích thành nhân tử, tìm ước chung/bội chung (lớn nhất/nhỏ nhất), khai triển đa thức, sắp xếp dãy số tăng dần/giảm dần, quy đồng mẫu số, và tính căn bậc hai/ba của đẳng thức.

Tính năng Giải hóa
Tính năng giải hóa cho phép người dùng giải các bài tập hóa học khác nhau với lời giải chi tiết về các phản ứng hóa học. Cốc Cốc hiện hỗ trợ khá nhiều phản ứng Hóa vô cơ trong chương trình phổ thông như viết phương trình ion đầy đủ/rút gọn, viết phương trình phản ứng oxy hóa khử, giải bài tập chuỗi phản ứng hóa học, hay bài tập tìm ẩn trong chuỗi.

Tính năng Tìm kiếm theo chiều dọc
Tìm kiếm theo chiều dọc (Vertical Search, hay tìm kiếm theo chuyên đề) là loại tìm kiếm tập trung xử lý các trang web có chứa một số chủ đề và loại nội dung nhất định. Số lượng kết quả sẽ nhỏ hơn đáng kể và người dùng không cần duyệt nhiều trang kết quả như hình thức tìm kiếm thông thường. Ở một số trường hợp, công cụ tìm kiếm có thể hợp tác với các bên cung cấp dữ liệu đáng tin cậy, đồng thời kết hợp thông tin từ nhiều nguồn web mở khác để đề xuất một câu trả lời có độ chính xác cao. Phần kết quả của tìm kiếm theo chiều dọc thường giàu thông tin, có hình ảnh minh họa, được hiển thị ở ngay đầu trang kết quả tìm kiếm và chiếm diện tích lớn.

Có hai cách thức tìm kiếm theo chiều dọc. Cách thứ nhất là người dùng thực hiện truy vấn theo từng danh mục Tin tức, Video trên trang tìm kiếm; kết quả tìm kiếm theo đó sẽ thuộc dạng thức tương ứng. Cách thứ hai là người dùng tìm kiếm như bình thường (danh mục Web mặc định) ở một số chủ đề và nhóm nội dung mà công cụ tìm kiếm có hỗ trợ tính năng tìm kiếm theo chiều dọc.

Sau đây là một số chủ đề và nhóm nội dung mà Cốc Cốc đang hỗ trợ tìm kiếm theo chiều dọc:

Thời tiết
Cốc Cốc cho phép người dùng theo dõi thời tiết chi tiết đến từng giờ trong 3 ngày gần nhất và xem dự báo thời tiết theo buổi trong 11 ngày tiếp theo. Cụ thể, thông tin thời tiết bao gồm nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa, khả năng mưa, sức gió, chỉ số đo lường chất lượng không khí (AQI).

Bóng đá
Cốc Cốc cho phép người dùng theo dõi thông tin trận đấu qua tỉ số và liên kết xem trực tuyến khi trận đấu đang diễn ra. Ngoài ra, người dùng cũng có thể xem lịch thi đấu của giải với thời gian, kết quả từng trận và bảng xếp hạng chi tiết của giải đấu.

Tin tức:
Cốc Cốc cho phép người dùng tìm kiếm và xem nhanh top 10 tin tức mới nhất về các lĩnh vực chính trị, thể thao, sức khỏe, giáo dục, giải trí, quốc tế...

Công thức nấu ăn
Cốc Cốc cho phép người dùng tìm nhanh hàng nghìn công thức nấu ăn theo các tiêu chí khác nhau như thực đơn, ẩm thực, nguyên liệu, phương pháp nấu, dịp nấu, và mục đích nấu.

Chuyển đổi đơn vị
Cốc Cốc cho phép người dùng chuyển đổi các đơn vị đo lường như phần trăm, độ dài, khối lượng, thời gian, nhiệt độ, lượng chất, cường độ dòng điện, cường độ sáng, góc phẳng, dung lượng dữ liệu, diện tích, thể tích, tốc độ, gia tốc, lực, áp suất, quang thông, độ rọi, và độ chói.

Chuyển đổi tiền tệ
Cốc Cốc cho phép người dùng quy đổi hơn 160 đơn vị tiền tệ trên toàn thế giới, trong đó có các đồng tiền phổ biến là VND, USD, EUR, GBP, RUB, CAD, AUD, JPY, KRW, CNY, HKD, SGD, THB.

Khuyến mại và giảm giá
Cốc Cốc cho phép người dùng xem thông tin khuyến mại, giảm giá từ các sàn thương mại điện tử và các thương hiệu lớn. Các thông tin này bao gồm hình ảnh, tên sản phẩm, giá và liên kết dẫn tới trang mua hàng trực tuyến. Ngoài ra, Cốc Cốc còn hỗ trợ tìm kiếm các ưu đãi mua ô tô, bất động sản, và tour du lịch.

Phim chiếu rạp
Cốc Cốc cho phép người dùng tìm kiếm thông tin nhanh chóng về một rạp chiếu bao gồm trang web, địa chỉ, danh sách phim đang chiếu cùng điểm IMDB của mỗi phim. Một lựa chọn khác là người dùng tìm theo phim đang chiếu tại rạp với áp phích, thể loại, mô tả phim, đạo diễn, diễn viên, điểm IMDB, ngày khởi chiếu cùng đoạn phim giới thiệu. Sau khi chọn phim, người dùng có thể tìm lịch chiếu phim đó tại các rạp cũng như giá vé cho từng suất chiếu.

Phim ảnh
Cốc Cốc cho phép người dùng tìm kiếm hàng ngàn bộ phim theo thể loại, theo xếp hạng yêu thích (dựa trên điểm IMDB) hoặc được đề xuất ngẫu nhiên. Người dùng có thể chọn xem phim trực tuyến hoặc tải về máy để xem.

Lịch âm
Cốc Cốc cho phép hiển thị lịch âm theo tháng, song vẫn có thông tin hằng ngày như ngày âm, tháng âm, năm âm và giờ hoàng đạo của ngày hiện tại. Những ngày đặc biệt sẽ có thêm hộp thông tin giải thích cùng một bài khấn phù hợp.

Cung hoàng đạo
Cốc Cốc cho phép người dùng xem thông tin lá số tử vi hằng ngày hoặc lá số tử vi năm theo cung hoàng đạo dựa trên ngày sinh.

Tử vi âm lịch
Cốc Cốc cho phép người dùng xem thông tin lá số tử vi hằng ngày hoặc lá số tử vi năm theo lịch âm dựa trên ngày sinh.

Kết quả xổ số
Cốc Cốc cho phép người dùng tìm nhanh kết quả xổ số dựa theo ngày và loại xổ số (Xổ số kiến thiết 3 miền, Xổ số điện toán Vietlott...).

Cập nhật tình hình Covid-19
Cốc Cốc cho phép người dùng cập nhật các thông tin mới nhất về tình hình Covid-19 bao gồm: Bản đồ tình hình Covid-19 toàn cầu và Việt Nam (hỗ trợ ngôn ngữ tiếng Việt, tiếng Anh); Thông tin virus SARS-CoV-2; Thông tin y tế về các triệu chứng, cách phòng ngừa và điều trị; Danh sách các bệnh viện tiếp nhận và kiểm tra ca nghi nhiễm Covid-19; và Tin bài hàng đầu về Covid-19.

Tính năng Doodle
Tính năng Doodle là một biểu tượng đặc biệt thay thế cho logo Cốc Cốc Search, mang ý nghĩa chào mừng các ngày lễ lớn, các sự kiện đặc biệt của người Việt Nam hay quảng bá các tính năng nổi bật của Cốc Cốc. Doodle xuất hiện trên các trang tìm kiếm của Cốc Cốc và trên tab mới của trình duyệt Cốc Cốc Mobile. Khi bấm vào Doodle, người dùng sẽ được dẫn đến các trang kết quả tìm kiếm có nội dung liên quan để tìm hiểu thông tin.

Kiểm duyệt
Vì Cốc Cốc có trụ sở tại Việt Nam, một số nhà quan sát tỏ vẻ lo ngại Cốc Cốc sẽ kiểm duyệt kết quả tìm kiếm theo lệnh của chính quyền, tương tự như Baidu ở Trung Quốc. Khi được hỏi Cốc Cốc có kiểm duyệt các kết quả tìm kiếm không, một trong những nhà đồng sáng lập đưa ra ví dụ: các từ khóa về lãnh đạo nhà nước sẽ không xuất hiện cùng với các từ ngữ phản cảm. Khi ban đầu đưa tin về dịch vụ của Cốc Cốc, các báo chí nước ngoài đã thử nghiệm các từ khóa được cho là "nhạy cảm" như "Việt Tân" và vẫn nhận các kết quả tìm kiếm. Tuy nhiên, ngày hôm sau khi thử lại thì khi tìm kiếm các từ khóa nhạy cảm, Cốc Cốc đã hiển thị một thông điệp nói rằng từ khóa không hợp lệ và dẫn lái người tìm đến trang kết quả của Google. Khi được hỏi về vấn đề này, một đại diện của Cốc Cốc nói rằng họ đã quyết định không phục vụ các tìm kiếm liên quan đến chính trị và khuyến cáo người tìm nên dùng Google khi muốn tìm kiếm bằng tiếng Anh, tiếng Pháp, hay về đề tài chính trị trong tiếng Việt.

Xem thêm
 Trình duyệt Cốc Cốc (Cờ Rôm+): Sản phẩm của Cốc Cốc
 Máy truy tìm dữ liệu
 Google Search
 Công cụ tìm kiếm Cốc Cốc

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang tìm kiếm Cốc Cốc

Máy truy tìm dữ liệu
Website Việt Nam
Công cụ tìm kiếm


title: Lý Hề

text:
Lý Hề (李谿) (theo Tư trị thông giám và Cựu Ngũ Đại sử) hay Lý Khê (李磎) (theo Cựu Đường thư và Tân Đường thư) (? - 4 tháng 6 năm 895), tên tự Cảnh Vọng (景望), tiểu tự Lý Thư Lâu (李書樓), là một quan lại triều Đường, từng giữ đến chức Đồng bình chương sự dưới triều đại của Đường Chiêu Tông. Trong tình cảnh quyền lực của Hoàng đế suy giảm, các quân phiệt Lý Mậu Trinh, Vương Hành Du, và Hàn Kiến tiến quân vào kinh sư Trường An năm 895, giết chết Lý Hề cùng đồng cấp Vi Chiêu Độ.

Thân thế
Gia tộc ông xưng là hậu duệ của tướng Lý Mục (李牧) nước Triệu thời Chiến Quốc, và cũng xưng có tổ tiên làm quan dưới các triều đại nhà Tần, nhà Hán, và nhà Tấn. Tổ phụ của ông là Lý Dong (李鄘) từng giữ chức Đồng bình chương sự trong một thời gian ngắn dưới triều đại của Đường Hiến Tông, trước khi từ vị. Phụ thân của Lý Hề là Lý Thức (李拭), từng giữ chức Khởi cư xá nhân và một số chức vụ quan trọng khác, như Kinh Triệu doãn, Hà Đông tiết độ sứ, Phượng Tường tiết độ sứ.

Sự nghiệp ban đầu
Lý Hề được miêu tả là bác học đa thông văn chương, thi đỗ Tiến sĩ vào năm 859, ngay trong lần thi cử đầu tiên. Sau đó, ông được bổ nhiệm giữ chức Hộ bộ lang trung, song nhậm chức tại đông đô Lạc Dương. Ông từng hặc tấu hoạn quan Hác Cảnh Toàn (郝景全) không giữ đúng phép tắc, đáp lại, Cảnh Toàn trích tấu Lý Hề phạm húy Đường Thuận Tông Lý Tụng (李誦) khi dùng chữ "tụng" (訟) trong tấu chương (mặc dù hai chữ này viết khác nhau), do vậy thoạt đầu Lý Hề bị cắt một phần bổng lộc. Lý Hề sau đó lại trình một tấu chương khác, nói rằng từ mà ông sử dụng từng xuất hiện trong chiếu chỉ của hoàng đế, vì thế ông không đáng bị trừng phạt, kết quả là ông không còn bị đoạt bổng lộc nữa.

Dưới thời Đường Hy Tông, quân nổi dậy Hoàng Sào công chiếm Lạc Dương vào năm 879,, Lý Hề mang theo tám ấn của Thượng Thư tỉnh vượt qua Hoàng Hà, và chạy đến Hà Dương. Tướng lưu thủ Hà Dương là Lưu Doãn Chương (劉允章) trước đó đã đầu hàng Hoàng Sào, vì thế đã cử người đến chỗ Lý Hề yêu cầu giao lại ấn, song Lý Hề từ chối. Lưu Doãn Chương nhận ra rằng mình không cần thiết phải quy phục Hoàng Sào, và sau đó quyết định từ bỏ lòng trung thành với Hoàng Sào.

Tiếp đó, khi Tương vương Lý Uân xưng đế vào năm 886, Lý Hề khi đó đang ở tại Hoài Nam, ông cố gắng thuyết phục Hoài Nam tiết độ sứ Cao Biền không công nhận Lý Uân, song vô ích. Sau đó, Lý Hề được triệu về Trường An giữ chức Trung thư xá nhân, Hàn lâm học sĩ. Về sau, ông từ vị và lui về Hoa Âm, song một lần nữa lại được triệu đến kinh sư làm học sĩ.

Làm Đồng bình chương sự
Năm 894, Đường Chiêu Tông bổ nhiệm Hàn lâm học sĩ thừa chỉ Lý Hề giữ chức Đồng bình chương sự. Tuy nhiên, do đồng cấp Thôi Chiêu Vĩ không ưa Lý Hề và lo sợ rằng Lý Hề sẽ khiến quyền lực của mình bị ảnh hưởng, Thôi Chiêu Vĩ do đó đã thuyết phục Thủy bộ lang trung Lưu Tri Chế (劉崇魯) mạng áo tang và khóc lóc trong lúc thượng triều. Lưu Tri Chế nói rằng Lý Hề gian tà và trở thành Hàn lâm học sĩ là do dựa vào các hoạn quan Dương Phục Cung và Tây Môn Quân Toại (西門君遂), vì thế xã tắc lâm nguy. Đường Chiêu Tông do vậy quyết định hủy bỏ việc thăng chức cho Lý Hề, thay vào đó cho ông giữ chức Thái tử thiếu phó. Đáp lại, Lý Hề dâng 10 biểu để bảo vệ mình và buộc tội Lưu Tri Chế, còn nói đến chuyện phụ thân của Lưu Tri Chế là Lưu Phù (劉符) tự vẫn khi bị phát hiện tham nhũng, và cáo buộc Lưu Tri Chế và huynh đệ của ông ta là Lưu Sùng Vọng (劉崇望) mới là những người có quan hệ với các hoạn quan. Ông vẫn không dừng thượng biểu ngay cả sau khi Đường Chiêu Tông đình chỉ công tác của Lưu Tri Chế.

Đường Chiêu Tông vẫn xem trọng tài năng của Lý Hề, và đến mùa xuân năm 895, ông lại được bổ nhiệm là Đồng bình chương sự, cùng Hộ bộ thị lang. Thôi Chiêu Vĩ khi đó có quan hệ thân thiết với Phượng Tường tiết độ sứ Lý Mậu Trinh và Tĩnh Nan tiết độ sứ Vương Hành Du, Thôi Chiêu Vĩ thông báo với hai người này rằng Vi Chiêu Độ là người ngăn cản việc trao chức Thượng thư lệnh cho Vương Hành Du và tiến cử Lý Hề làm Đồng bình chương sự; thậm chí còn nói rằng Vi Chiêu Độ và Lý Hề ủng hộ tiến hành một chiến dịch chống lại Lý Mậu Trinh và Vương Hành Du như Đỗ Nhượng Năng lúc trước. Do đó, Lý Mậu Trinh và Vương Hành Du sau đó nhiều lần thỉnh cầu phản đối việc bổ nhiệm Lý Hề làm Đồng bình chương sự, Đường Chiêu Tông buộc phải bãi chức Lý Hề, giáng ông làm Thái tử thiếu sư.

Qua đời
Ngay sau đó, Lý Mậu Trinh, Vương Hành Du và Trấn Quốc tiết độ sứ Hàn Kiến đã quyết định tiến vào Trường An để buộc Đường Chiêu Tông phải chấp thuận một kiến nghị khác của họ. Sau khi đến Trường An, họ yêu cầu Đường Chiêu Tông ra lệnh hành quyết Lý Hề và Vi Chiêu Độ. Đường Chiêu Tông từ chối, song họ đã tự ý xử tử Lý Hề và Vi Chiêu Độ. Con của Lý Hề là Lý Duyện (李沇) cũng bị giết. Sau khi Lý Khắc Dụng tiến công và đánh bại Vương Hành Du, Đường Chiêu Tông truy phục quan tước cho Lý Hề, truy phong là Tư đồ.

Theo ghi chép thì Lý Hề là người ham học và có một bộ sưu tập sách lớn, do vậy mà có tiểu tự là Thư Lâu, tức là lầu sách. Ông cũng là một nhà văn và nhà chú giải có nhiều tác phẩm. Tuy nhiên, sau khi ông qua đời, bộ sưu tập bị thất lạc.

Chú thích

Tham khảo

Mất năm 895
Nhân vật chính trị nhà Đường
Năm sinh không rõ
Sinh thế kỷ 9
Tiến sĩ nhà Đường


title: Ooh La La (bài hát của Britney Spears)

text:
"Ooh La La" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Britney Spears. Bài hát phát hành ngày 17 tháng 6 năm 2013, là ca khúc chủ đề của bộ phim hoạt hình Xì trum 2. Bài hát được sáng tác và sản xuất bởi Lukasz "Dr. Luke" Gottwald, Joshua "Ammo" Coleman và Henry "Cirkut" Walter, với sự tham gia hỗ trợ viết lời từ Bonnie McKee, Jacob Kasher Hindlin, Lola Blanc và Fransisca Hall.

Bối cảnh và sản xuất
"Ooh La La" được viết bởi Ammo, Fransisca Hall và Lola Blanc, dự định trở thành đĩa đơn đầu tay của nhạc sĩ này. Tuy nhiên, theo yêu cầu của nhà sản xuất là Dr. Luke thì một thỏa thuận mới đã được thực hiện, theo đó Spears được phép phát hành chính thức bài hát này. Dr. Luke đã cộng tác với các nhạc sĩ khác như Cirkut, Jacob Kasher, và Bonnie McKee để viết lại một số đoạn lời trong bài hát, biến nó thành một bài hát gần gũi hơn với trẻ em. Những nhà sản xuất bài hát là Dr Luke, Cirkut và Ammo. Spears quyết định thu âm bài hát và nó trở thành soundtrack của phim Xì Trum 2 bởi vì theo như cô thì cô "luôn luôn yêu quý Smurfs như một đứa trẻ và hiện tại thì con trai của cô là một người hâm mộ Xì Trum. Tôi muốn gây bất ngờ cho bọn trẻ bằng một bài hát trong phim."

Video nhạc
Video nhạc được đạo diễn Marc Klasfeld quay vào tháng 6. Trong video có sự xuất hiện của hai con trai của Spears là Sean Preston và Jayden James Federline, đồng thời có thêm sự xuất hiện ngắn ngủi của cháu gái Maddie Aldridge. Video được phát hành lần đầu tiên trên kênh Vevo chính thức của nữ ca sĩ vào ngày 11 tháng 7 năm 2013. MSN Music đã nhấn mạnh rằng những cảnh mở màn từ video "Ooh La La" nhằm tỏ lòng kính trọng đến video nhạc "Nasty" của Janet Jackson, nói rằng "Đoạn video nhạc diễn ra như một phiên bản trẻ con thân thiện của "Nasty" - video nhạc của Janet Jackson".

Danh sách track
Bản kỹ thuật số/CD

Đĩa CD tại Đức

Xếp hạng

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2013
Bài hát của Britney Spears
Bài hát trong phim
Bài hát synthpop


title: Đại hội Giới trẻ Thế giới 2013

text:
Đại hội Giới trẻ Thế giới 2013 (thường được viết cách điệu là Rio2013) là kỳ Đại hội Giới trẻ Thế giới lần thứ 14. Đây là một sự kiện quốc tế lớn của Giáo hội Công giáo Rôma tổ chức cho giới trẻ Công giáo để củng cố đức tin của họ. Thành phố chủ nhà của kỳ đại hội này là Rio de Janeiro của Brasil. Các sự kiện chính của nó được tổ chức từ ngày 23 tháng 7 đến 28 tháng 7 năm 2013.

Đây là lần thứ hai một quốc gia Mỹ Latinh đăng tổ chức Đại hội Giới trẻ Thế giới (lần đầu tiên là vào năm 1987 ở Buenos Aires của Argentina) và là lần thứ ba được tổ chức ở một quốc gia nam bán cầu. Ngoài ra, đây cũng là kỳ đại hội đầu tiên do Giáo hoàng Phanxicô chủ sự.

Tham khảo

Brasil năm 2013
Giáo hoàng Phanxicô


title: HMS Kempenfelt

text:
Bốn tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng được đặt cái tên HMS Kempenfelt, theo tên Chuẩn đô đốc Richard Kempenfelt:

  là một soái hạm khu trục lớp Marksman hạ thủy năm 1915 và được bán để tháo dỡ năm 1921
  là một tàu khu trục lớp C hạ thủy năm 1931, được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Canada năm 1939 và đổi tên thành HMCS Assiniboine. Nó bị đắm năm 1945 và được bán để tháo dỡ năm 1952
  là một tàu khu trục lớp W thoạt tiên mang tên HMS Valentine, hạ thủy năm 1943, bán cho Hải quân Nam Tư năm 1956 nơi nó được đặt tên là Kotor và rút khỏi phục vụ năm 1971
 HMS Kempenfelt là tên được đề nghị cho chiếc tàu khu trục HMS Valentine thuộc lớp V, nhưng được đổi tên trước khi hạ thủy

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh


title: HMCS Assiniboine

text:
Hai tàu chiến của Canada từng được đặt cái tên HMCS Assiniboine, theo tên sông Assiniboine:

 HMCS Assiniboine (I18) là một tàu khu trục lớp River, nguyên là chiếc  thuộc lớp C của Hải quân Hoàng gia Anh, được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Canada và đã phục vụ trong Thế Chiến II
 HMCS Assiniboine (DDH 234) là một tàu khu trục lớp St. Laurent từng phục vụ cho Hải quân Hoàng gia Canada và sau đó là cho Lực lượng vũ trang Canada từ năm 1956 đến năm 1988 và bị bán để tháo dỡ năm 1995

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Canada


title: HMS Kempenfelt (I18)

text:
HMS Kempenfelt (I18) là một tàu khu trục lớp C được Hải quân Hoàng gia Anh Quốc chế tạo vào đầu những năm 1930. Là một soái hạm khu trục, nó đã phục vụ cho Hạm đội Nhà trước Chiến tranh Thế giới thứ hai, từng được bố trí đến vùng biển Tây Ban Nha do cuộc Nội chiến tại đây để thực thi việc cấm vận vũ khí cho cả hai phe xung đột do Pháp và Anh chủ trương. Kempenfelt được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Canada vào năm 1939 và đổi tên thành HMCS Assiniboine. Trong Thế Chiến II, nó hoạt động hộ tống các đoàn tàu vận tải trong Trận Đại Tây Dương, đánh chìm một tàu ngầm Đức, tuần tra chống tàu ngầm trong cuộc đổ bộ Normandy, và sau chiến tranh được dùng làm tàu chở binh lính để hồi hương binh lính Canada từ Châu Âu trước khi ngừng hoạt động vào giữa năm 1945. Assiniboine bị bán để tháo dỡ cùng năm đó, nhưng bị mắc cạn lúc đang được kéo đi tháo dỡ, và chỉ hoàn tất việc tháo dỡ tại chỗ vào năm 1952.

Thiết kế và chế tạo
Kempenfelt có trọng lượng choán nước tiêu chuẩn , và lên đến  khi đầy tải. Nó có chiều dài chung , mạn thuyền rộng  và mớn nước . Con tàu được cung cấp động lực bởi hai turbine hơi nước hộp số Parsons, dẫn động hai trục chân vịt, tạo ra công suất  cho phép đạt tốc độ tối đa . Hơi nước cho turbine được cung cấp bởi ba nồi hơi ống nước Yarrow hoạt động ở áp suất . Kempenfelt mang theo tối đa  dầu đốt cho phép nó có tầm xa hoạt động  ở tốc độ đường trường . Thành phần thủy thủ đoàn bao gồm 175 sĩ quan và thủy thủ.

Chiếc tàu khu trục được trang bị bốn khẩu pháo QF  Mk IX trên các tháp pháo đơn, được đặt tên 'A', 'B', 'X' và 'Y' tuần tự từ trước ra sau. Cho mục đích phòng không, Kempenfelt có một khẩu QF 3 inch 20 cwt giữa hai ống khói và hai khẩu QF 2-pounder  Mk II phía sau sàn trước. Pháo 3-inch được tháo dỡ vào năm 1936, và các khẩu 2-pounder được tái bố trí trên các bệ giữa hai ống khói. Nó còn được trang bị hai bệ ống phóng ngư lôi bốn nòng trên mặt nước dùng cho ngư lôi . Ba cầu trượt được dùng để thả mìn sâu, mỗi chiếc chứa được hai quả mìn. Sau khi Thế Chiến II nổ ra, số mìn sâu mang theo được tăng lên 33 quả, được thả bởi một hoặc hai đường ray và hai máy phóng.

Các cải biến cho Assiniboine trong chiến tranh thoạt tiên bao gồm việc thay thế dàn ống phóng ngư lôi phía sau bằng một khẩu pháo phòng không 12-pounder, và các khẩu 2-pounder được thay bằng súng máy Vickers.50 phòng không Mk I bốn nòng. Sau đó, tháp pháo 'Y' được tháo dỡ lấy chỗ để chứa thêm mìn sâu lên ít nhất 60 quả. Tháp pháo 'X' sau đó cũng được tháo dỡ, khẩu 12-pounder được chuyển đến vị trí này để tăng thêm chỗ mang mìn sâu. Cải biến tiếp theo là việc trang bị một dàn cối Hedgehog chống tàu ngầm, được tách ra làm đôi gắn hai bên tháp pháo 'A'; thay thế hai dàn súng máy.50 calibre Vickers giữa hai ống khói bởi hai khẩu Oerlikon 20 mm phòng không và bổ sung hai khẩu Oerlikon khác trên bệ đèn pha. Bộ điều khiển hỏa lực và máy đo tầm xa đặt trên nóc cầu tàu được thay thế bằng radar dò tìm mục tiêu Kiểu 271. Một bộ radar bước sóng mét Kiểu 286 dò tìm mặt đất tầm ngắn cũng được bổ sung cùng thiết bị định vị vô tuyến Huff-Duff đặt trên một cột ăn-ten ngắn.

Kempenfelt được đặt hàng vào ngày 15 tháng 7 năm 1930 tại xưởng tàu của hãng J. Samuel White ở Cowes trong Kế hoạch Chế tạo 1929. Nó được đặt lườn vào ngày 18 tháng 10 năm 1930, hạ thủy vào ngày 30 tháng 9 năm 1931 như là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Anh mang cái tên này, và hoàn tất vào ngày 30 tháng 5 năm 1932. Được chế tạo như một soái hạm khu trục, nó có trọng lượng choán nước nặng hơn 15 tấn dài so với những chiếc còn lại và mang thêm 30 nhân sự, vốn hình thành nên ban tham mưu của Tư lệnh Chi hạm đội khu trục.

Lịch sử hoạt động

Trước chiến tranh
Kempenfelt được phân về Chi hạm đội Khu trục 2 trực thuộc Hạm đội Nhà sau khi nhập biên chế. Vào lúc này con tàu đã thử nghiệm trong một thời gian ngắn pháo  trên tháp pháo ‘B’; nhưng được thay thế bằng pháo  tiêu chuẩn. Nó đặt căn cứ tại Rosyth trong hầu hết năm 1932, viếng thăm Địa Trung Hải từ tháng 1 đến tháng 3 năm 1933 trước khi quay trở về nhà, và được tái trang bị tại Devonport, hoàn tất vào tháng 1 năm 1934. Không lâu sau đó, Kempenfelt tham gia chuyến đi của Hạm đội Nhà đến Tây Ấn kết thúc vào tháng 3. Con tàu viếng thăm nhiều cảng tại khu vực Scandinavia trong thời gian còn lại của năm; tham gia cuộc Duyệt binh Hạm đội tại Spithead vào ngày 16 tháng 7 năm 1935 nhân kỷ niệm Lễ Bạc Đăng quang của Vua George V. Sau khi Ý xâm chiếm Abyssinia vào năm 1935, Kempenfelt cùng các tàu khác của Chi hạm đội 2 được gửi đến Hồng Hải vào tháng 8 để theo dõi sự cơ động của tàu chiến Ý cho đến tháng 4 năm 1936. Nó trải qua một đợt tái trang bị ngắn tại Devonport kéo dài cho đến tháng 6 sau khi quay trở về Anh. Trong giai đoạn đầu của cuộc Nội chiến Tây Ban Nha vào cuối năm 1936, con tàu đã giúp di tản kiều dân Anh khỏi nhiều cảng Tây Ban Nha.

Vào tháng 12, Kempenfelt bắt đầu một đợt tái trang bị rộng rãi tại Devonport kéo dài cho đến ngày 10 tháng 4 năm 1937, rồi quay trở lại vùng biển Tây Ban Nha làm nhiệm vụ phong tỏa tàu bè chở vũ khí cho các phe xung đột và bảo vệ tàu bè mang cờ Anh. Vào ngày 6 tháng 3, nó cùng với tàu khu trục  đã cứu vớt những người sống sót từ chiếc tàu tuần dương hạng nặng Baleares của phe Quốc gia bị các tàu khu trục phe Cộng hòa đánh chìm trong Trận mũi Palos. Nó được sửa chữa tại Xưởng tàu Chatham trong tháng 5–tháng 6 năm 1938, và thực hiện một số chuyến viếng thăm các cảng Bắc Âu trong tháng tiếp theo. Kempenfelt được chuyển sang Chi hạm đội Portsmouth, và tiếp tục ở lại đây cho đến khi chiến tranh nổ ra vào tháng 9 năm 1939.

Trong và sau chiến tranh
Con tàu được chuyển sang Chi hạm đội Khu trục 18 đặt căn cứ tại đảo Portland, nơi nó hộ tống tàu bè và tuần tra chống tàu ngầm. Kempenfelt đã được chính phủ Canada mua trước chiến tranh, nhưng thỏa thuận cho Anh giữ lại cho đến khi Hải quân Hoàng gia có thể bù đắp chỗ trống để lại khi có đủ các tàu phụ trợ hộ tống chống tàu ngầm. Vào lúc phía Anh sẵn sàng chuyển giao cho Hải quân Hoàng gia Canada, con tàu đang được sửa chữa sau một vụ va chạm, và việc bàn giao bị trì hoãn cho đến ngày 19 tháng 10. Nó được đổi tên thành HMCS Assiniboine, và đi đến Halifax, Nova Scotia vào ngày 17 tháng 11. Con tàu chưa được trang bị hệ thống sưởi ấm bằng hơi nước vốn cần thiết để nó hoạt động tại vùng biển Canada lạnh giá, nên nó được chuyển đến vùng biển Caribe thay phiên cho tàu khu trục Saguenay. Assiniboine đi đến Kingston, Jamaica vào ngày 8 tháng 12.

Được phân về Trạm Bắc mỹ và Tây Ấn, con tàu đánh dấu việc phục vụ tại vùng Caribe bằng việc chặn bắt chiếc tàu vượt phong tỏa Đức MV Hannover tại eo biển Mona giữa các đảo Hispaniola và Puerto Rico trong đêm 8-9 tháng 3 năm 1940. Thoạt tiên bị chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ  ngăn chặn, thủy thủ của Hannover đã vô hiệu hóa bánh lái và bắt đầu đốt tàu. Assiniboine đã kéo con tàu đang cháy để khỏi lọt vào vùng biển của Cộng hòa Dominica trung lập trong khi chiếc tàu tuần dương phun nước chữa cháy. Hai con tàu tráo đổi nhiệm vụ vào lúc sáng, và chiếc tàu khu trục đưa một số thủy thủ lên Hannover giúp đội của Dunedin dập lửa trong khi chiếc tàu tuần dương kéo chiếc tàu chở hàng đến Kingston. Assiniboine đi đến Halifax vào ngày 31 tháng 3 để tái trang bị.

Sau khi hoàn tất việc sửa chữa, con tàu đã hộ tống các đoàn tàu vận tải tại chỗ và chung quanh Halifax cho đến ngày 15 tháng 1 năm 1941, khi được chuyển đến Greenock và biên chế vào Đội hộ tống 10 thuộc Lực lượng Hộ tống Giữa đại dương đặt căn cứ tại đây. Assiniboine đã cứu vớt những người sống sót trên chiếc SS Anchises vào ngày 28 tháng 2, nhưng bị hư hại do va chạm với chiếc MV Lairdswood vào ngày 5 tháng 4; việc sửa chữa chỉ hoàn tất vào ngày 22 tháng 5, và nó được chuyển sang St. John's, Newfoundland vào tháng 6 để tăng cường cho lực lượng hộ tống tại phía Tây Đại Tây Dương. Vào đầu tháng 8, Assiniboine, tàu chị em HMCS Restigouche (H00) và chiếc tàu khu trục  nguyên của Hoa Kỳ đã hộ tống thiết giáp hạm  đi đến vịnh Placentia nơi Thủ tướng Winston Churchill lần đầu tiên gặp gỡ Tổng thống Franklin Roosevelt.

Đang khi hộ tống Đoàn tàu vận tải SC 94 vào đầu tháng 8 năm 1942 trong thành phần Đội hộ tống C1, radar Kiểu 286 trên Assiniboine đã phát hiện tàu ngầm Đức Quốc xã U-210 vào ngày 6 tháng 8 trong sương mù dày đặc. Chiếc tàu khu trục tiếp cận đối phương, hai lần trông thấy thoáng qua chiếc tàu ngầm trước khi lẫn khuất vào sương mù. Đối thủ lại xuất hiện cắt ngang mũi chiếc tàu khu trục ở khoảng cách , và cả hai con tàu đồng thời nổ súng. Khoảng cách này quá gần khiến các khẩu pháo 4,7 inch của Assiniboine không thể tham chiến, nhưng các súng máy.50-calibre đã nhắm vào sàn tàu và tháp chỉ huy, khiến phía Đức không thể vận hành khẩu pháo , cho dù khẩu pháo flak  phòng không đã khai hỏa. Hỏa lực này bắn thủng thành chiếc tàu khu trục, khiến một số thùng nhiên liệu bốc cháy và loại bỏ tháp pháo 'A' khỏi chiến đấu. Chiếc tàu khu trục không thể húc vào U-210 cho đến khi khẩu pháo 4,7 inch phía đuôi bắn trúng tháp chỉ huy, giết chết toàn bộ thành viên trên cầu tàu, và súng máy.50-calibre đã khiến khẩu pháo flak im tiếng. Điều này đã khiến cho Trung úy Sorber, sĩ quan cao cấp nhất sống sót trên U-210, ra lệnh cho chiếc tàu ngầm lặn xuống, nhưng điều này có nghĩa là nó phải giữ một hướng đi thẳng khi làm việc đó. Assiniboine tận dụng ưu thế này, húc trúng U-210 phía sau tháp chỉ huy khi nó đang lặn, làm hỏng động cơ điện, hư hại chân vịt và khiến nước tràn vào chiếc tàu ngầm. Sober ra lệnh cho nổ các thùng dằn và bỏ tàu. Chiếc tàu khu trục lại húc trúng lần nữa khi U-210 nổi lên mặt nước, thả một loạt mìn sâu được cài để nổ ở tầm nước nông, và bắn trúng thêm một phát đạn pháo 4,7 inch trước khi chiếc tàu ngầm cuối cùng bị chìm. Một số người sống sót được Assiniboine và chiếc tàu corvette Anh  cứu vớt, trước khi chiếc tàu khu trục buộc phải quay về để sửa chữa do bị ngập nước bên dưới mực nước. Nó mất gần hai tháng sửa chữa tại Halifax, rồi được phân về Đội hộ tống C3 sau khi hoàn tất vào ngày 20 tháng 12.

Trên đường đi đến Londonderry, Assiniboine thả một loạt mìn sâu theo sơ đồ nông sau khi phát hiện tàu ngầm, và bị hư hại nặng đuôi tàu vào ngày 2 tháng 3 năm 1943. Con tàu được sửa chữa tại Liverpool từ ngày 7 tháng 3 đến ngày 13 tháng 7, rồi được phân về Đội hộ tống C1. Nó tiếp tục công việc hộ tống cho đến tháng 4 năm 1944 khi nó bắt đầu được đại tu tại Shelburne, Nova Scotia. Sau khi hoàn tất vào tháng 7, Assiniboine được phân về Bộ chỉ huy Tiếp cận phía Tây. Trong tháng tiếp theo, Đội hỗ trợ 12, bao gồm Assiniboine, đối đầu với ba tàu quét mìn Đức vào ngày 12 tháng 8 mà không đánh chìm được chiếc nào. Nó tiếp tục ở lại vùng biển Anh cho đến hết chiến tranh, bị hư hại do va chạm với chiếc SS Empire Bond vào ngày 14 tháng 2 năm 1945, và phải sửa chữa cho đến đầu tháng 3.

Assiniboine quay trở về Canada vào tháng 6, và được sử dụng một thời gian ngắn như tàu chở quân, cho đến khi một phòng nồi hơi của nó cháy vào ngày 4 tháng 7, đặt dấu chấm hết cho quãng đời hoạt động. Nó ngừng hoạt động vào ngày 8 tháng 8, và đưa vào danh sách loại bỏ. Trên đường được kéo đến xưởng tháo dỡ ở Baltimore, nó bị mắc cạn gần East Point, đảo Prince Edward. Nỗ lực kéo Assiniboine đi bị thất bại, và nó bị bỏ xó trong tình trạng rỉ sét cho đến khi được tháo dỡ tại chỗ vào năm 1952.

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài
 HMCS Assiniboine at The Canadian Navy Heritage Project
 HMS Kempenfelts career at NavalHistory.net
 HMS Kempenfelt at Uboat.net

Lớp tàu khu trục River Canada
Tàu khu trục của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu khu trục của Hải quân Hoàng gia Canada
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Sự kiện hàng hải 1945


title: Hey Girl

text:
Hey Girl là một nhóm nhạc nữ của Đài Loan. Kênh âm nhạc Channel V Đài Loan đã tổ chức một buổi thử giọng trong chương trình "Tôi yêu Hắc Sáp Hội" (我愛黑澀會/Wo Ai Hei Se Hui), một show truyền hình nhằm tạo ra những nhân vật nữ mới cho làng giải trí Đài Loan. Vào thời điểm cuối năm 2005, Channel V đã chọn ra chín thành viên đại diện cho những cô gái khác, đó là: Quỷ Quỷ, Tiểu Tiệp, Mei Mei, Apple, Tiểu Huân, Nha Đầu, Tiểu Man, Đồng Đồng và Đại Nha. Họ được các fan trìu mến gọi là Cửu Nữu Nữu (九妞妞/Jiu Niu Niu).

Sau đó (tức năm 2006), chín thành viên được tách ra thành hai nhóm nhỏ trước khi phát hành mini-album thứ ba. Đại Nha, Tiểu Man, Nha Đầu, Quỷ Quỷ và Apple tham gia nhóm "Phấn Hồng Cao Áp Điện" (). Còn Mei Mei, Tiểu Huân, Tiểu Tiệp và Đồng Đồng (sau khi Hey Girl được tách ra) đã lập thành nhóm "Điềm Tâm Oanh Tạc Cơ" (; tiếng Anh: Sweet Heart Bomber). Đến năm 2007, Hey Girl (lúc đó có tên gọi Hắc Sáp Hội Mỹ Mi) cùng nhóm nhạc nam Lollipop tham gia phim Vị ngọt Macchiato rất ăn khách trong giới teen.

Thay đổi tên
Ban đầu, tên gọi của nhóm Hắc Sáp Hội Mỹ Mi là một sự chơi chữ từ cụm từ "Mỹ Mi" (chữ Hán phồn thể: 美眉; bính âm: Mei Mei; nghĩa là: "cô gái xinh đẹp") và "Hắc Sáp Hội" (chữ Hán phồn thể: 黑社會; bính âm: Hei Se Hui; có nghĩa là: "Xã hội đen"). Sau đó, khi nhóm chuyển tới hãng thu âm Warner Music Đài Loan thì tên gọi đã được chuyển thành 黑Girl, và tên tiếng Anh chính thức trở thành Hey Girl. Sử thay đổi tên gọi này là hậu quả từ mối quan tâm của công ty thu âm về tin đồn tai tiếng của các thành viên khác trong chương trình Tôi yêu Hắc Sắp Hội sẽ được liên kết với Hắc Sáp Hội Mỹ Mi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Hey Girls VN Fansite

Nhóm nhạc nữ Đài Loan
Nhóm nhạc Mandopop
Nhóm nhạc thần tượng Đài Loan


title: Rudolf von Schön

text:
Rudolf von Schön (6 tháng 10 năm 1810 tại điền trang Friedrichsgabe, hạt Insterburg, Đông Phổ – 10 tháng 9 năm 1891 tại Berlin) là một sĩ quan quân đội Phổ. Sau khi phục vụ quân ngũ qua các cấp bậc, ông đã xuất ngũ với quân hàm Thượng tướng kỵ binh.

Khi còn trẻ, ông học Luật tại các đại học ở Göttingen, Bonn và Königsberg. Trong thời gian này, ông từng là thành viên của các Liên đoàn Sinh viên Borussia Göttingen (1825) và Littuania (1829).

Chú thích

Tham khảo

Tướng Phổ
Tướng Đức
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ


title: Hoa diên vĩ (tranh)

text:
Hoa diên vĩ là một trong nhiều tác phẩm hội họa về hoa diên vĩ của họa sĩ người Hà Lan Vincent van Gogh. Bức tranh được vẽ khi Vincent van Gogh đang sống ở nhà thương điên Saint Paul-de-Mausole tại Saint-Rémy-de-Provence, Pháp, vào năm cuối cùng của cuộc đời danh họa.

Hoa diên vĩ được vẽ trước lần lên cơn đầu tiên của ông ở nhà thương điên. Bức tranh không có sự căng thẳng cao độ thường thấy trong những tác phẩm sau này của ông. Ông gọi bức tranh là "cột thu lôi cho bệnh tình của mình", bởi ông cảm thấy rằng ông có thể ngăn mình phát điên bằng cách tiếp tục vẽ.

Bức tranh chịu ảnh hưởng của thể loại tranh khắc gỗ Nhật Bản ukiyo-e, tương tự như nhiều tác phẩm khác của van Gogh cũng như các họa sĩ cùng thời khác. Sự tương đồng bao được thể hiện ở những đường viền đậm, các góc độ khác thường và lối tô màu phẳng không dựa theo hướng của ánh sáng.

Theo, em trai van Gogh đã gửi bức tranh tới buổi triển lãm thường niên của Société des Artistes Indépendants vào tháng 9 năm 1889, cùng với bức Đêm đầy sao trên sông Rhone.

Chủ sở hữu
Chủ sở hữu đầu tiên của Hoa diên vĩ là một nhà phê bình nghệ thuật theo chủ nghĩa vô chính phủ người Pháp Octave Mirbeau, một trong những nhà tài trợ đầu tiên của van Gogh. Mirbeau đã mua bức tranh với giá 300 franc.

Năm 1987, Hoa diên vĩ trở thành bức tranh có giá cao nhất từng được bán lúc bấy giờ, lập nên một kỷ lục kéo dài trong hai năm rưỡi. Sau đó nó được bán với giá 53.9 triệu đô la Mỹ cho Alan Bond, nhưng Bond đã không có đủ tiền để trả cho bức tranh. Bức tranh sau đó được bán cho bảo tàng J. Paul Getty Museum ở Los Angeles vào năm 1990. Hoa diên vĩ hiện đang là bức tranh được bán với giá cao thứ 10 sau khi đã điều chỉnh so với lạm phát, và thứ 25 nếu không quan tâm đến lạm phát.

Chú thích

Tranh vẽ của Vincent van Gogh


title: Hermann von Lüderitz

text:
Hermann Friedrich Wilhelm Alexander von Lüderitz (1 tháng 1 năm 1814 tại Orpensdorf ở Stendal – 13 tháng 11 năm 1889 tại Berlin) là Trung tướng và chính trị gia Phổ. Ông đã từng tham chiến trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ (1866) và cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871).

Tiểu sử
Lüderitz đã tham chiến trong trận Königgrätz vào ngày 3 tháng 7 năm 1866 và trận Gravelotte vào ngày 18 tháng 8 năm 1870, trên cương vị là Trung tướng Chỉ huy Trung đoàn Thiết kỵ binh Cận vệ. 5 năm sau đó, ông giã từ quân ngụ.

Vị tướng này làm chủ các thái ấp (Rittergut) Lüderitz và Schernebeck, đều thuộc huyện Stendal. Từ năm 1877 cho đến năm 1889, ông là đại biểu Quốc hội Đức tại khu vực bầu cử (Wahlkreis) Magdeburg-Osterburg. Ngoài ra, ông còn là một thành viên trong Hội đồng Đại biểu Phổ.

Mộ phần của ông, được ốp bằng khối đá hoa cương lớn, tọa lạc tại Lüderitzer Heide.

Liên kết ngoài

Tham khảo
 Martin Wiehle: Altmark-Persönlichkeiten. Oschersleben 1999.

Liên kết ngoài
 Hermann von Lüderitz in der Datenbank der Reichstagsabgeordneten

Tướng Phổ
Nhân vật trong Chiến tranh Áo-Phổ
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Đại biểu Quốc hội Đế quốc Đức
Thành viên Hội đồng Đại biểu Phổ
Thành viên Đảng Bảo thủ Đức
Sinh năm 1814
Mất năm 1889


title: Đêm đầy sao

text:
Đêm đầy sao () là một bức tranh của họa sĩ hậu ấn tượng người Hà Lan Vincent van Gogh. Được vẽ vào tháng 6 năm 1889, bức tranh miêu tả khung cảnh bên ngoài cửa sổ phòng bệnh của ông ở Saint-Rémy-de-Provence, miền Nam nước Pháp về đêm, mặc dù ông đã vẽ bức tranh vào ban ngày qua trí nhớ. Đêm đầy sao nằm trong bộ sưu tập của Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại ở thành phố New York, một phần trong Di vật của Lillie P. Bliss, từ năm 1941. Bức tranh Đêm đầy sao là một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của Van Gogh, đánh dấu bước ngoặt mang tính quyết định chuyển sang sự tự do sáng tạo to lớn hơn trong nghệ thuật của ông.

Nguồn gốc

Trong một bức thư gửi Emile Bernard vào tháng 4 năm 1888, Van Gogh bộc lộ mong muốn vẽ bầu trời về đêm, và hỏi rằng liệu ông có thể đạt được điều đó bằng cách vẽ thiên nhiên như các họa sĩ Trường phái ấn tượng.

Tháng 9 năm 1888, trước khi bị suy nhược và phải nhập viện ở Arles vào tháng 12, Van Gogh đã vẽ Đêm đầy sao trên sông Rhone vào ban đêm dưới ánh đèn gas.

Tháng 5 năm 1889, Van Gogh quyết định vào nhà thương điên Saint-Rémy, nơi ông sống trong suốt năm tiếp theo. Trong thời gian ở đây ông đã vẽ rất nhiều, cho dù bị gián đoạn bởi những lần lên cơn. Được gợi hứng từ cảnh vật xung quanh nhà thương điên, ông vẽ Đêm đầy sao vào tháng 6 năm 1889. Khác với Đêm đầy sao trên sông Rhone, bức tranh này được vẽ vào ban ngày qua trí nhớ. Giữa tháng 9 năm 1889, sau một cuộc khủng hoảng nặng nề bắt đầu từ giữa tháng 7 cho đến hết tháng 8, ông nghĩ là sẽ bao gồm Đêm đầy sao trong lô tác phẩm tiếp theo được gửi cho em trai ông, Theo ở Paris. Nhằm giảm chi phí vận chuyển, ông giữ lại ba tác phẩm, trong đó có Đêm đầy sao. Chúng được gửi tới Paris trong lần chuyển hàng tiếp theo. Khi Theo không báo tin ngay lập tức rằng bức tranh đã tới nơi, Vincent hỏi thăm một lần nữa và cuối cùng đã nhận được lời nhận xét của Theo về tác phẩm.

Chủ đề
Phần chính giữa cho thấy ngôi làng Saint-Rémy dưới một bầu trời cuộn xoáy, dưới góc nhìn từ nhà thương điên hướng về phía bắc. Dãy Alpilles ở bên phải phù hợp với góc nhìn này, nhưng có ít mối liên hệ giữa khung cảnh thật với những ngọn đồi ở giữa, có vẻ như chúng được lấy từ một phần khác của cảnh vật xung quanh, về phía nam của nhà thương điên. Cây Hoàng đàn ở bên trái đã được thêm vào bố cục của bức tranh. Một điều đáng chú ý là Van Gogh đã thay đổi vị trí của chòm sao Đại Hùng từ phía bắc sang phía nam, ông cũng đã làm điều này trong bức Đêm đầy sao trên sông Rhone.

Chú thích

Tham khảo
 . Originally published by the Voyager Company, NY, as "Vincent Van Gogh: Starry night, a history of matter, a matter of history."

Liên kết ngoài

Đêm đầy sao trên Google Art Project
smARThistory: Đêm đầy sao của van Gogh
Nghiên cứu đa phương tiện về van Gogh, McLean và Sexton

Tranh vẽ của Vincent van Gogh
Tranh vẽ năm 1889


title: Vụ án Marte Dalelv

text:
Vào năm 2013, Marte Deborah Dalelv, một người phụ nữ Na Uy sinh năm 1988, bị phạt tù 16 tháng tại Dubai, Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tội khai man, tình dục ngoài hôn nhân và tiêu thụ rượu bia. Vụ án này gây nhiều xáo động trên các trang mạng và cả những báo chí truyền thống, bởi vì người phụ nữ này bị buộc tội sau khi chị ta tường thuật với cảnh sát là mình đã bị hiếp dâm; Chị ta bị kết án với những buộc tội của nhà cầm quyền mà được xem là không có cơ sở. Dalelv được khoan hồng vào ngày 22 tháng 7, một vài ngày sau khi báo chí Na Uy tường thuật về tin này.
Dalelv nói là một cuộc khám nghiệm về y khoa để tìm những chứng cớ cho vụ hiếp dâm và thử máu xem lượng rượu đã được thi hành như là một thủ tục tiêu chuẩn. Dalelv sau đó theo lời khuyên của người quản lý trong hãng và đã phản cung, nói với công tố viên là bà đã đồng ý làm tình; tại tòa án bà đã nói ngược lại với những luận điệu ban đầu và bị buộc tội khai man, khi những lý lẽ bị hiếp dâm bị công tố viên cho là không có chứng cớ. Thêm nữa, Dalelv bị buộc tội làm tình ngoài hôn nhân và uống rượu không giấy phép, những điều mà bị cấm tại xứ UAE. Thượng cấp của Dalelv bị xử 13 tháng vì làm tình ngoài hôn nhân và tội uống rượu.
Những nhà hoạt động nhân quyền và các chính trị gia chỉ trích mạnh mẽ cái lối hệ thống tư pháp Dubai xử sự trong vụ án này và sự thiếu sót những phản ứng của nhà cầm quyền Na Uy đối lại với cái mà họ cho là đã vi phạm nhân quyền đối với một công dân Na Uy. Sự cố xảy ra vào tháng 3 và chỉ được tường thuật bởi báo chí Na Uy vào ngày
17 tháng 7 năm 2013. Dalelv đã chống án và sẽ được phỏng vấn theo dự định vào tháng 9 năm 2013.
Dalelv đã làm việc trang trí nội thuất tại Qatar từ năm 2011 cho tới khi xảy ra sự cố.

Được khoan hồng
Dalelv và đại sứ Na Uy được có cơ hội nói chuyện với công tố viên vào ngày 22 tháng 7. Ở đó cô ta được cho biết là đã được khoan hồng và được phép rời khỏi Dubai. Khoan hồng được ban ra bởi Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum, thủ tướng và cũng là phó tổng thống của UAE, và là vua của Dubai. Theo luật việc khoan hồng này phải cho cả những người khác bị buộc tội trong vụ này cho nên người đàn ông bị tố cáo là hiếp dâm cũng được khoan hồng.
Marte Dalelv đã trở về Na Uy vào ngày 24 tháng 7.

Những vụ khác

Dubai
 Một phụ nữ Úc tường thuật vào năm 2008 là chị bị bỏ thuốc và hiếp dâm tập thể. Chị ta bị kết án 10 tháng tù tội làm tình ngoài hôn nhân và uống rượu.
 Vào tháng giêng 2010, một phụ nữ người Anh báo với chính quyền là chị ta bị hiếp bởi một nhân viên tại một khách sạn ở Dubai. Chị bị buộc tội say xỉn nơi công cộng và làm tình ngoài hôn nhân.
 Vào tháng 12 năm 2012, một phụ nữ Anh bị hiếp bởi 3 người đàn ông tại Dubai. Chị ta bị phạt vì cho là có tội đã uống rượu không có giấy phép.
Trong khi Dubai là một thành phố quốc tế, bị chịu nhiều ảnh hưởng của Tây phương, nơi mà các du khách có thể uống rượu tại các quán nước, và nhà hàng, những cặp không hôn thú có thể ở chung phòng trong khách sạn, quốc gia này vẫn bám chặt vào luật lệ và truyền thống hồi giáo.

Qatar
Một tòa án tại Qatar vừa kết án treo và trục xuất một phụ nữ Hà Lan vì tội quan hệ tình dục ngoài hôn nhân sau khi phụ nữ này nói với cảnh sát là cô bị hãm hiếp. Phụ nữ 22 tuổi bị án treo và bị phạt $824 và sẽ bị trục xuất. Luật sư của phụ nữ này cho biết đồ uống của cô đã bị bỏ thuốc tại một khách sạn ở Doha hồi tháng ba và cô tỉnh dậy trong căn hộ của một người lạ và nhận ra mình đã bị hãm hiếp. Người bị cáo giác đã hãm hiếp cô thì nói rằng việc quan hệ tình dục là đồng thuận. Người này bị án phạt 100 roi vì đã có quan hệ tình dục ngoài hôn nhân. Ông này sẽ bị thêm 40 roi nữa vì tội uống rượu.

Chú thích

Vụ án tại UAE


title: Millville, Indiana

text:
Millville là một thị trấn chưa hợp nhất tại Xã Liberty, Quận Henry, Indiana. Millville có tọa độ địa lý ở  và là nơi sinh của Wilbur Wright

Chú thích

Populated places in Henry County, Indiana
Unincorporated communities in Indiana
Anh em nhà Wright


title: Danh sách vườn quốc gia tại Phần Lan

text:
Có 37 vườn quốc gia ở Phần Lan. Gần như tất cả đều được quản lý bởi Metsähallitus, cơ quan quản lý Vườn quốc gia của Phần Lan. Ngoại trừ Vườn quốc gia Koli do Viện Lâm nghiệp Phần Lan chịu trách nhiệm. Tổng cộng diện tích của các quốc gia là 8.873 km vuông (3.426 sq mi) - chiếm 2,7% tổng diện tích đất nước Phần Lan. Tổng cộng có 1,7 triệu du khách đến thăm các vườn quốc gia trong năm 2007.

Trong các vườn quốc gia, các hoạt động của khách du lịch bị hạn chế. Thường thì du khách không được phép rời khỏi con đường mòn được làm sẵn. Các lều trại và lửa trại chỉ được phép tại các địa điểm nhất định. Các hồ trong vườn quốc gia thường thì không cho phép du khách bơi, bơi xuồng, thuyền trong lòng hồ và đặc biệt là không được phép đi xe trong vườn quốc gia.

Trong một thông cáo báo chí mới đây vào ngày 27 tháng 2 năm 2013, Bộ Môi trường Phần Lan đang có các kế hoạch thành lập thêm 4 vườn quốc gia mới. Đó là tại các khu vực Teijo tại Salo ở phía tây nam Phần Lan; xung quanh hồ phía Nam Konnevesi trong khu vực các hồ ở trung tâm Phần Lan và Bắc Savo; vùng đất ngập nước Olvassuo ở miền Bắc Ostrobothnia và Kainuu (phía đông trung tâm Phần Lan) và trong Khu vực Fjell gần Käsivarsi-Wildnisgebiets ở Lapland..

Danh sách

Xem thêm

 Các khu bảo tồn tại Phần Lan

Tham khảo

Liên kết ngoài
Finland's National Parks
National parks, hiking areas, wilderness areas
I left my heart to Lapland, thisisFINLAND by Ministry for Foreign Affairs of Finland

Vườn quốc gia Phần Lan
Phần Lan
Địa lý Phần Lan


title: Chiến dịch cái kẹp giấy

text:
Chiến dịch cái kẹp giấy (Operation Paperclip) là một chương trình của Cơ quan Tình báo chiến lược (OSS) (cơ quan tình báo tiền thân của Cơ quan Tình báo Trung ương CIA), dùng để tuyển dụng các nhà khoa học của Đức Quốc xã cho chính phủ Hoa Kỳ, sau Thế Chiến thứ 2, trong bối cảnh chiến tranh lạnh diễn ra, mục đích của chiến dịch cái kẹp giấy là để loại trừ khả năng chuyên gia khoa học Đức chạy sang làm việc cho Liên Xô, Anh, và cho chính Đông Đức và Tây Đức mới bị chia cắt. Trong chiến dịch này khoảng 1.600 nhà khoa học Đức (cùng gia đình của họ) đã được đưa sang Mỹ để làm việc cho nước này.

Liên xô cũng có một chương trình cạnh tranh tương tự gọi là chiến dịch Osoaviakhim.

Xuất xứ
Chiến dịch bắt đầu từ một văn kiện mật của Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ, đề ngày 6 tháng 7 năm 1945 – ngay sau khi chiến tranh kết thúc ở Âu Châu và trước khi Nhật Bản đầu hàng. Những ý tưởng căn bản tuy nhiên đã có trước đó cả vài năm, là các chính trị gia và những người trong quân đội Hoa Kỳ nhìn lại đã thấy những sai lầm việc ngưng nghiên cứu quân sự sau khi thế chiến thứ nhất chấm dứt. Những người trong bộ tổng tham mưu đã nhận ra những khác biệt ngày càng gia tăng đối với Liên Xô dưới quyền cai trị của Stalin mà vừa mới là đồng minh. Chiến dịch mây mù như vậy là để tiếp thu kỹ thuật quân sự Đức, nhờ đó rút ngắn những công trình nghiên cứu của mình để chuẩn bị cho cuộc thi đua vũ trang sắp tới. Đồng thời để ngăn chặn Liên Xô không lấy đi những nhà khoa học và kỹ thuật Đức trong ngành công nghệ quân sự. Kỹ thuật quân sự của Đức đã phát triển về nhiều phương diện trước hơn phe đồng minh nhiều năm, đặc biệt là trong lãnh vực Động cơ phản lực không khí và việc sử dụng nó trong tên lửa hành trình và các máy bay (V1, Heinkel He 178, Messerschmitt Me 262), cũng như tên lửa (V-2).

Hoạt động
Ban đầu chiến dịch gọi là "chiến dịch mây mù" (Operation Overcast), một chương trình quân sự bí mật của Hoa Kỳ vào năm 1945, để tuyển dụng khoa học gia và kỹ thuật gia Đức với những khả năng và kiến thức về kỹ thuật quân sự, sau khi đệ tam đế chế sụp vào cuối thế chiến thứ 2.

Sau đó chiến dịch cái kẹp giấy được thực hiện bởi Cơ quan tình báo Mục tiêu chung (JIOA), có nhiệm vụ di chuyển họ về Mỹ. JIOA là một đơn vị mới thành lập có mục tiêu thu thập nguồn lực trí thức Đức để giúp phát triển kho vũ khí hóa học, sinh học và tên lửa cho Mỹ, và để đảm bảo những thông tin mật đó không rơi vào tay Liên Xô. Mặc dù đã chính thức phê chuẩn chiến dịch, song Tổng thống Mỹ Harry Truman đã cấm cơ quan này tuyển những thành viên của đảng Quốc xã hay những ai tích cực ủng hộ đảng Quốc xã. Dù vậy, các quan chức JIOA và Văn phòng Dịch vụ Chiến lược đã lờ đi chỉ thị này và tiêu hủy hoặc thanh tẩy mọi bằng chứng về tội ác chiến tranh nếu có trong hồ sơ của các nhà khoa học này, vì cho rằng thông tin của họ có ý nghĩa sống còn với những công tác hậu chiến của Mỹ.

Ghi chú

Tham khảo

 Yves Beon, Planet Dora. Westview Press, 1997. ISBN 0-8133-3272-9.
 Giuseppe Ciampaglia: "Come ebbe effettivo inizio a Roma l'Operazione Paperclip". Roma 2005. In: Strenna dei Romanisti 2005. Edit. Roma Amor
 Henry Stevens, Hitler's Suppressed and Still-Secret Weapons, Science and Technology. Adventures Unlimited Press, 2007. ISBN 1-931882-73-8
 John Gimbel, "Science Technology and Reparations: Exploitation and Plunder in Postwar Germany" Stanford University Press, 1990 ISBN 0-8047-1761-3
 Linda Hunt, Arthur Rudolph of Dora and NASA , Moment 4, 1987 (Yorkshire Campaign for Nuclear Disarmament)
 Linda Hunt, Secret Agenda:The United States Government, Nazi Scientists, and Project Paperclip, 1945 to 1990. St Martin's Press – Thomas Dunne Books, 1991. ISBN 0-312-05510-2
 Linda Hunt, U.S. Coverup of Nazi Scientists The Bulletin of the Atomic Scientists. April 1985.
 Matthias Judt; Burghard Ciesla, Technology Transfer Out of Germany After 1945 Harwood Academic Publishers, 1996. ISBN 3-7186-5822-4
 Michael C. Carroll, Lab 257: The Disturbing Story of the Government's Secret Germ Laboratory. Harper (publisher), 2005. ISBN 0-06-078184-X
 John Gimbel "[http://links.jstor.org/sici?sici=0032-3195(1986)101%3A3%3C433%3AUPAGST%3E2.0.CO%3B2-J U.S. Policy and German Scientists: The Early Cold War"], Political Science Quarterly, Vol. 101, No. 3 (1986), pp. 433–51
 Clarence G., Lasby Project Paperclip: German Scientists and the Cold War Scribner (February 1975) ISBN 0-689-70524-7
 Christopher Simpson, Blowback: America's Recruitment of Nazis and Its Effects on the Cold War (New York: Weidenfeld & Nicolson, 1988)
 Wolfgang W. E. Samuel American Raiders: The Race to Capture the Luftwaffe's Secrets (University Press of Mississippi, 2004)
 Koerner, Steven T. "Technology Transfer from Germany to Canada after 1945: A Study in Failure?" . Comparative Technology Transfer and Society, Volume 2, Number 1, April 2004, pp. 99–124
 John Farquharson "Governed or Exploited? The British Acquisition of German Technology, 1945–48" Journal of Contemporary History, Vol. 32, No. 1 (Jan. 1997), pp. 23–42
 1995 Human Radiation Experiments Memorandum: Post-World War II Reccruitment of German Scientists – Project Paperclip
 Employment of German scientists and technicians: denial policy  UK The National Archives (United Kingdom) releases March 2006.

Đọc thêm

 Lichtblau, Eric (ngày 26 tháng 10 năm 2014). In Cold War, U.S. Spy Agencies Used 1,000 Nazis. The New York Times. Retrieved ngày 29 tháng 10 năm 2014.

Liên kết ngoài
 The Nazis Next Door: Eric Lichtblau on how the CIA & FBI Secretly Sheltered Nazi War Criminals – video report by Democracy Now!, ngày 31 tháng 10 năm 2014
 Part 2: Eric Lichtblau on "The Nazis Next Door: How America Became a Safe Haven for Hitler’s Men" – video report by Democracy Now!, ngày 31 tháng 10 năm 2014

Hậu Thế chiến thứ hai ở Hoa Kỳ
Đồng Minh chiếm đóng Đức
Mật danh
Lịch sử Chiến tranh Lạnh ở Hoa Kỳ
Lịch sử người Mỹ gốc Đức
Cơ quan Tình báo chiến lược
Nghiên cứu và phát triển ở Đức Quốc xã
Khoa học và công nghệ trong Thế chiến thứ hai
Hoạt động tình báo Hoa Kỳ
Hoạt động và trận đánh trong Thế chiến thứ hai ở châu Âu
Khoa học Đức Quốc xã


title: Động đất Định Tây 2013

text:
Ngày 22 tháng 7 năm 2013, một loạt các trận động đất xảy ra trong Định Tây, Cam Túc tỉnh, phía tây bắc Trung Quốc. Trận động đất đầu tiên xảy ra vào lúc 07:54 giờ Trung Quốc, với chấn tâm nằm ở biên giới của huyện Mân và huyện Chương. Cường độ của trận động đất ban đầu được đo đạt mức Ms 6,6 bởi Trung tâm dữ liệu động đất Trung Quốc với chấn tiêu sâu 20 km. Cường độ đo được là Ms 5,9 bởi Cục khảo sát địa chất Hoa Kỳ (USGS), and Mw 6,0 bởi Hệ thống cảnh báo châu Âu. Một trận động đất mạnh xảy ra khoảng một giờ sau đó, được đo có cường độ 5,6 bởi USGS. Lúc 6h tối 422 dư chấn đã được ghi nhận. Các trận động đất cũng được cảm nhận ở các thành phố gần đó gồm Thiên Thủy và Lan Châu ở Cam Túc, cũng như Tây An, Bảo Kê, và Hàm Dương ở tỉnh Thiểm Tây.
Đến thời điểm 6h tối ngày 22 tháng 7, các động đất đã khiến ít nhất 89 người chết. Ngoài ra 515 người bị thương, bao gồm 60 người bị thương nặng và 5 người được báo cáo mất tích.

Bối cảnh
Các chấn động xảy ra ít hơn 14 km từ đường đứt gãy Lâm Đàm-Đãng Xương (临潭-宕昌断裂带). Kể từ khi lịch sử ghi chép lại, đã có 25 trận động đất cường độ hơn 5,0 độ richter đã xảy ra trong vòng bán kính 200 km từ tâm chấn hiện nay, sớm nhất là vào năm trận động đất năm 193 trước Công nguyên ở huyện Lâm Thao có cường độ đo được 6,5 độ richter, trong khi mức cao nhất là 8,0 độ richter trong trận động đất Thiên Thủy năm 1654.

Tác động
Hầu hết các vụ thương vong xảy ra trong huyện Mân, nằm 15 km từ tâm chấn, nơi đã có báo cáo 87 trong tổng số trường hợp tử vong 89.
Theo các quan chức tỉnh Cam Túc, hơn 1.200 tòa nhà đã sụp đổ và hơn 21.000 bị hư hỏng nặng. Nhiều tòa địa phương, thường thô sơ xây dựng, bị chôn vùi trong lở đất gây ra bởi các trận động đất. Trong vùng thảm họa, 20% các tòa nhà đã sụp đổ và 60% bị hư hỏng. 27.360 người được ước tính đã được di dời trong chỉ riêng trong huyện Chương.

Thông tin liên lạc bị cắt đứt đến 13 trấn trong huyện Chương và nhiều làng trong Mai Xuyên, huyện Mân. Năm trấn ở miền đông huyện Mân đã bị mất điện.

Tham khảo

Trung Quốc năm 2013
Định Tây
Định Tây
Định Tây
Lịch sử Cam Túc


title: Casanova (định hướng)

text:
Cái tên Casanova thường là nhắc đến Giacomo Casanova, một nhà phiêu lưu người Ý thế kỷ 18 mà ngày nay vẫn còn nổi tiếng với sự đào hoa của mình. Ngoài ra Casanova có thể là:

Địa danh
Casanova Lerrone, một đô thị ở tỉnh Savona ở vùng Liguria của Ý.
Civitella Casanova, một đô thị thuộc tỉnh Pescara trong vùng Abruzzo của Ý.
Casanova Lonati, một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý.
Casanova Elvo, một đô thị ở tỉnh Vercelli trong vùng Piedmont thuộc Ý.
Casanova, Haute-Corse, một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse của Pháp.

Thiên văn học
Tiểu hành tinh 7328 Casanova.


title: Trận Hán Trung (217–219)

text:
Trận Hán Trung 217-219 là trận chiến tranh giành quyền kiểm soát khu vực Đông Xuyên thời Tam Quốc giữa hai thế lực Ngụy vương Tào Tháo và Lưu Bị, không lâu trước khi hai triều đại Tào Ngụy và Thục Hán chính thức thành lập.

Hoàn cảnh
Lưu Bị đánh chiếm Tây Xuyên khiến Tào Tháo phải tính đường đối phó. Tào Tháo dự định đánh chiếm Hán Trung (Đông Xuyên) của Trương Lỗ, sau đó xuôi theo sông Hán Thủy xuống phía nam đánh Ích châu để trừ Lưu Bị. Năm 215, trong lúc Lưu Bị đang đối đầu với Tôn Quyền ở Giang Lăng thì Tào Tháo tiến vào Hán Trung, Trương Lỗ đầu hàng.

Nhưng khi phân chia xong địa giới hành chính Hán Trung, Tào Tháo lại muốn lui quân về, Tư Mã Ý khuyên Tào Tháo nên nhân đà thắng lợi đánh ngay vào Tây Xuyên khi Lưu Bị vướng Tôn Quyền và chưa thu được nhân tâm đất Thục nhưng Tào Tháo không nghe theo, chỉ để lại Hạ Hầu Uyên, Trương Cáp và Đỗ Tập trấn thủ Đông Xuyên.

Diễn biến

Đụng độ giữa Trương Phi và Trương Cáp
Trong khi Lưu Bị phải tập trung vào việc ổn định tình hình Tây Xuyên mới chiếm được, còn Tào Tháo và Tôn Quyền tập trung vào chiến dịch phía đông với nhau, thì xung đột giữa Tào Tháo và Lưu Bị vẫn nổ ra ở phía tây do các thuộc tướng tiến hành.

Năm 217, Trương Cáp mang quân xuống phía nam tiến vào Ba Tây để bắt dân mang về Hán Trung. Trương Phi mang quân ra kháng cự. Hai bên gặp nhau ở Đãng Cừ, Mông Đầu, cầm cự 50 ngày không phân thắng bại. Trương Phi dùng kế, tự mình mang hơn 1 vạn quân ra đường mòn chặn đánh Trương Cáp.

Trương Cáp nghe tin thám mã báo quân Thục đi theo đường mòn, cho rằng Trương Phi muốn tập kích bất ngờ nhân lúc quân mình thiếu lương, liền dẫn quân theo đường mòn truy kích Trương Phi. Nhưng khi quân Tào đuổi đến ải Ngõa Đẩu thì mất dấu tích quân địch. Biết mình trúng kế, Trương Cáp vội lui quân về, nhưng gặp đường núi khó di chuyển thì bị Trương Phi đổ quân mai phục ra đánh. Quân Tào bị thua to, Trương Cáp phải bỏ lại quân sĩ và ngựa chiến dẫn tàn quân men theo đường nhỏ dốc đứng trốn thoát về Nam Trịnh. Mấy vạn quân Tào bị thiệt hại gần hết.
Tam Quốc diễn nghĩa mô tả trận này như sau: Trương Phi sai người tung tin ông say rượu trong trướng, để hình người nộm để dụ Trương Cáp vào cướp trại rồi đổ phục binh đánh bại Trương Cáp.

Đụng độ giữa Tào Hồng và Trương Phi
Nghe tin Trương Cáp bại trận, Tào Tháo không trị tội, vẫn phong làm Đãng khấu tướng quân để khuyến khích lập công.

Tháng 11 năm 217, Lưu Bị sai Trương Phi đóng đồn ở Cố Sơn, Ngô Lan cầm quân đóng ở Hạ Bị. Tào Tháo nghe tin bèn sai Tào Hồng và Tào Hưu ra đối địch.

Trương Phi và Ngô Lan bàn nhau phao tin quân Thục muốn vây bọc đánh chặn đường về của quân Tào. Tào Hưu đề nghị Tào Hồng không nên mắc mưu đó, vì nếu quân Thục thực sự có ý định này sẽ không đồn tin ra ngoài, chỉ cần tập trung đánh Ngô Lan trước mặt là đuổi được quân Thục.

Tào Hồng nghe theo Tào Hưu, dồn sức tấn công vào cánh quân của Ngô Lan ở Hạ Bị. Ngô Lan bị Tào Hồng đánh bại, phó tướng Nhâm Quỳ tử trận. Trương Phi muốn mang quân tới chi viện, nhưng quân Tào Hồng đông đảo đóng tại Vũ Đô khiến quân Thục không tiến lên được.

Tháng 3 năm 218, Trương Phi không chịu nổi áp lực của quân Tào Hồng, phải rút lui khỏi Cố Sơn. Ngô Lan bỏ chạy vào chỗ bộ lạc người tộc Chi và bị họ giết chết.

Lưu Bị ra quân
Lưu Bị không vì mất Ngô Lan và thất bại của Trương Phi mà bỏ việc đánh chiếm Hán Trung . Tháng 4 năm 218, ông giao cho Gia Cát Lượng trấn giữ Thành Đô, tự mình cùng mưu sĩ Pháp Chính khởi 10 vạn quân đi đánh Hán Trung.

Lưu Bị sai Trần Thức đánh chiếm Mã Minh Các, chiếm lấy địa thế cao. Từ Hoảng bèn mang quân ra tập kích Trần Thức. Do thiếu chuẩn bị nên Trần Thức bị đánh bại, phải rút lui. Trương Cáp nhân đó tiến lên đóng đồn ở Quảng Thạch, đối đầu với quân chủ lực của Lưu Bị. Lưu Bị mấy lần phái Hoàng Trung tiến đánh nhưng không thắng được Trương Cáp và bị tổn thất.

Lưu Bị buộc phải sai người về điều động cánh quân của Triệu Vân đang chờ lệnh ở Ích châu đến chi viện. Quân Thục mạnh lên, kéo đến ải Dương Bình. Quân Tào giữ ải yếu nên không giữ nổi. Quân Thục nhanh chóng lấy cửa ải Dương Bình và đóng lại đây.

Tháng 7 năm 218, Tào Tháo đã kết thúc đụng độ phía đông với Tôn Quyền bất phân thắng bại (chia lại địa giới Kinh châu), bèn trở về phía tây. Tào Tháo thấy Lưu Bị khởi đại quân tới quyết chiến. Ông điều Từ Hoảng về trợ chiến cho Trương Liêu để đối phó với Tôn Quyền, điều Hạ Hầu Đôn và Tào Chân đi tây chinh. Tháng 9 năm đó, đại quân Tào Tháo tiến đến Trường An. Ông triệu tập Tào Hồng về Trường An.

Phía Lưu Bị, Gia Cát Lượng cũng từ Thành Đô ra Dương Bình để cùng Pháp Chính bàn đối sách với quân Tào.

Sang đầu năm 219, Lưu Bị thúc quân vượt qua sông Miện Thủy (một nhánh của sông Hán Thủy). Lưu Bị đóng quân hạ trại tại núi Định Quân, Hoàng Trung được lệnh cầm một cánh quân mai phục ở phía sau đỉnh núi này.

Tướng Tào là Hạ Hầu Uyên không biết là mưu kế, mang toàn quân tới đánh doanh trại của Lưu Bị. Trong khi hai bên đang xô xát kịch liệt, đột nhiên Hoàng Trung từ trên cao thúc trống đánh xuống, khí thế rất mạnh vào sườn quân Tào. Quân Tào bị đánh tan nát không còn hàng trận. Hoàng Trung chém được Hạ Hầu Uyên và giết được thứ sử Ích châu của Tào Tháo là Triệu Ngung. Quân Tào tham chiến có 5000 người gần như bị tiêu diệt hoàn toàn.

Tào Tháo ra quân
Ngụy vương Tào Tháo được tin Hạ Hầu Uyên tử trận, đích thân mang đại quân từ Trường An qua hang Tà Cốc vào Xuyên để quyết chiến. Do quân Thục đã đánh chiếm được kho lương ở Thiên Đãng Sơn, lương thực tại chỗ không đủ cung ứng, Tào Tháo phải dùng nhiều nhân sự vào việc vận chuyển lương từ hậu phương, gặp nhiều khó khăn. Lưu Bị nắm được chỗ yếu của Tào Tháo, bèn phái binh đi cướp lương thảo.

Hoàng Trung cầm quân đi cướp lương, có hẹn với Triệu Vân đi cứu ứng. Quá thời gian định ước với nhau và chưa thấy Hoàng Trung trở về, Triệu Vân bèn mang vài chục kị binh đi thám thính, đúng lúc chạm trán với quân Tào, cứu được Hoàng Trung.Tào Tháo ở Dương Bình biết tin, liền xuất đại quân ra vây hãm. Gặp quân Tào đông đảo nhưng Triệu Vân không sợ hãi, cùng các kị binh phá vỡ vòng vây. Quân Tào khiếp sợ không dám lại gần, Triệu Vân vừa đánh vừa lui. Quân Tào thấy Triệu Vân ít người, ào ào đuổi theo, Triệu Vân cố sức đánh lui nhiều đợt truy kích của quân Tào, ngoảnh lại thấy bộ tướng Trương Trứ còn mắc trong vòng vây, lại đánh vào trong hàng ngũ quân Tào, cứu được Trương Trứ cùng thoát ra, trở về trại.

Trong trại quân Thục, Miêu dương trưởng là Trương Ký thấy quân Tào đánh đến trại, đề nghị đóng chặt cổng lại để thế thủ, nhưng Triệu Vân không nghe theo, đề nghị mở toang cổng trại, lệnh cho quân sĩ im hơi lặng tiếng. Tào Tháo đuổi đến nơi, thấy trại quân Thục không cờ không trống, nghi là có phục binh nên rục rịch rút về. Quân Tào vừa quay lưng, Triệu Vân lập tức truyền lệnh, quân Thục nhất loạt bắn tên ra, còn Triệu Vân hạ lệnh thúc trống, tù và ầm ĩ. Quân Tào sợ bị đuổi riết vội xô nhau chạy một mạch tới bờ sông Hán Thủy, dẫm đạp lên nhau, bị rơi xuống sông chết khá nhiều.

Sau trận thắng đó, Lưu Bị giữ thế phòng thủ không ra giao chiến. Qua hơn 1 tháng khiêu chiến không đánh được trận nào, quân sĩ bỏ trốn ngày một nhiều. Lưu Bị lại sai người lọt vào hàng ngũ quân Tào làm nội ứng, phao tin đồn khiến quân Tào chán nản.

Tháng 5 năm 219 bắt đầu vào hè, trời mưa nhiều khiến quân Tào đông đảo càng mệt mỏi vì vận lương. Tướng hướng đạo là Vương Bình bỏ trốn sang đầu hàng Lưu Bị, được Lưu Bị trọng dụng.

Tào Tháo lúc đó tuổi đã cao, sức lực không còn tráng kiện; ông liệu thế không thể thắng được Lưu Bị, đành hạ lệnh lui quân khỏi Hán Trung. Trước khi rút lui, ông nói với các tướng:

Các sử gia Trung Quốc đánh giá câu nói này là lời tự trấn an tinh thần cho mình theo kiểu A.Q.

Khi rút quân, Tào Tháo để Trương Cáp và Tào Hồng chia nhau đóng đồn ở Trần Thương và Vũ Đô, sai Tào Chân yểm trợ cho Tào Hồng dần dần rút khỏi Vũ Đô. Chiến dịch kết thúc, Lưu Bị chiếm được Hán Trung.
Tam Quốc Diễn Nghĩa mô tả Tào Tháo và Lưu Bị giao tranh ở Hán Trung có khá nhiều trận đánh. Tào Tháo bị Ngụy Diên bắn gãy răng cửa.

Chiến sự tại các quận mới
Tại vùng đất mới tách ra từ Hán Trung của Trương Lỗ do Tào Tháo phân chia, chiến sự cũng xảy ra theo chiều hướng có lợi cho Lưu Bị.

Lưu Bị phong Mạnh Đạt làm Thái thú Nghi Đô (thay Trương Phi), từ Tỉ Quy đánh lên phía bắc vào quận Phòng Lăng. Mạnh Đạt giết được Thái thú Phòng Lăng là Khoái Kỳ rồi tiếp tục tiến lên phía bắc tới Thượng Dung.

Lưu Bị sợ Mạnh Đạt sơ suất, bèn sai con nuôi là Lưu Phong giong thuyền từ Hán Trung theo đường Miện Thủy xuôi xuống, phối hợp với Mạnh Đạt tấn công Thượng Dung. Thái thú Thượng Dung là Thân Đam mới được Tào Tháo bổ nhiệm đầu hàng.

Lưu Bị cho Lưu Phong làm Thái thú Phòng Lăng; bắt gia quyến Thân Đam về Thành Đô làm con tin, mặt khác vẫn cho Thân Đam tiếp tục làm Thái thú Thượng Dung, dùng em Đam là Thân Nghi làm Kiến tín tướng quân, thái thú Tây Thành.

Hậu quả và ý nghĩa
Tào Tháo không những triệt thoái khỏi Hán Trung, mà lệnh cho các cánh quân trong 3 quận Tây Thành và Thượng Dung mà ông mới đặt ra cùng rút về. Quận Thượng Dung và Tây Thành đầu hàng Lưu Bị. Toàn Đông Xuyên mà Tào Tháo đánh chiếm năm 215 mất về tay Lưu Bị.

Lưu Bị chiếm được toàn bộ Ích châu, lãnh thổ mà ông quản lý rộng nhất trong toàn bộ sự nghiệp (gồm Ích châu và 4 quận Kinh châu là Vũ Lăng, Nam quận, Nghi Đô, Phòng Lăng).

Không lâu sau thắng lợi này, tháng 7 năm 219, Lưu Bị tự xưng là Hán Trung vương, đứng ngang hàng với Tào Tháo (đã xưng Ngụy vương năm 216).

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Tam Quốc diễn nghĩa đề cao vai trò của Gia Cát Lượng, mô tả ông có vai trò chủ yếu trong việc hiến kế cho Lưu Bị đánh bại quân Tào: nói khích Hoàng Trung, điều khiển Triệu Vân ở Hán Thủy, dùng kế nghi binh với quân Tào... Ngoài ra, La Quán Trung còn để con thứ ba của Tào Tháo là Tào Chương tham chiến, giết được Ngô Lan.

Trên thực tế, Gia Cát Lượng vào thời điểm này được Lưu Bị ủy quyền thay ông ở lại Thành Đô cai quản đất Thục. Còn người cùng ra trận, đóng vai trò tham mưu chính cho Lưu Bị trong trận này là Pháp Chính; còn Tào Chương không tham chiến, chỉ gặp Tào Tháo khi quân Tào đã lui về Trường An và được Tào Tháo sai ở lại trấn thủ thành này.

Xem thêm
Lưu Bị
Pháp Chính
Tào Tháo
Trận Hán Trung (215)

Tham khảo
 Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), Kể chuyện Tần Hán, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, Nhà xuất bản Thanh niên.
 Dịch Trung Thiên (2010), Phẩm Tam Quốc, tập 1-2, Nhà xuất bản Công an nhân dân.
 Trần Văn Đức (2008), Khổng Minh Gia Cát Lượng đại truyện, Nhà xuất bản Văn học
 Thương Thánh (2011), Chính sử Trung Quốc qua các triều đại, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Tiêu Lê (2000), Những ông vua nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Cát Kiếm Hùng chủ biên (2006), Bước thịnh suy của các triều đại phong kiến Trung Quốc, tập 1, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Nguyễn Khắc Thuần (2003), Các đời đế vương Trung Quốc, Nhà xuất bản Giáo dục
 Đặng Huy Phúc (2001), Các hoàng đế Trung Hoa, Nhà xuất bản Hà Nội

Chú thích

Trận chiến thời Tam Quốc
Lịch sử Thiểm Tây


title: Bắc Ninh (định hướng)

text:
Bắc Ninh có thể là:
Tỉnh Bắc Ninh của Việt Nam.
Thành phố Bắc Ninh, tỉnh lỵ của tỉnh Bắc Ninh.
Báo Bắc Ninh.
Đài Phát thanh - Truyền hình Bắc Ninh.
Văn miếu Bắc Ninh.
Ga Bắc Ninh.
Giáo phận Bắc Ninh.
Trận Bắc Ninh năm 1884, một phần trong Chiến tranh Pháp-Đại Nam 1858-1884

Xem thêm


title: Hokkaido Consadole Sapporo

text:
là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp Nhật Bản đang thi đấu tại J. League 1. Đội đóng ở Sapporo thuộc Hokkaido.

Đội hình hiện tại

Cho mượn

Chú thích

Liên kết ngoài

Hokkaido Consadole Sapporo
Toshiba