title: Sùng bái cá nhân

text:
Sùng bái cá nhân chỉ việc tôn sùng một người nào đó thông qua các phương tiện truyền thông, tuyên truyền để tạo ra một hình ảnh anh hùng, lý tưởng, đôi khi đến mức thần thánh. Việc này xảy ra ở mọi nền văn minh tại mọi lĩnh vực của xã hội, thường nhất trong lãnh vực tôn giáo, chính trị, văn hóa, thể thao và kỹ nghệ giải trí. Nó cũng tương tự như việc hâm mộ những ngôi sao trong ngành giải trí ngày nay, chỉ có khác biệt là những người nổi tiếng không bị đòi hỏi là phải có đủ tiêu chuẩn về đạo đức.

Tại các nước và các thể chế

Việc sùng bái cá nhân xảy ra tại các hệ thống chính trị thuộc mọi loại tư tưởng, trong mọi giai đoạn lịch sử.

Theo E.A. Rees, trong bài “Leader Cults: varieties, preconditions and functions” in trong cuốn “The Leader Culture in Communist Dictatorship” (Palgrave Macmillan, 2004, tr. 10), chiến lược để thần thánh hoá lãnh tụ ở đâu cũng giống nhau:
 Xuất bản các bài viết hoặc bài nói chuyện của họ thành sách để làm “kim chỉ nam” cho cả nước;
 Nhấn mạnh tiểu sử của họ;
 Dựng tượng và lấy tên họ đặt cho địa phương, trường học, công trường, công xưởng, đường phố,...;
 Sinh nhật của họ được tổ chức rất trọng thể;
 Sau khi họ chết thì nơi họ ở trở thành viện bảo tàng.

Ngoài ra, người ta còn không ngớt phát động các chiến dịch làm thơ viết văn soạn nhạc để ca ngợi họ. Tiêu biểu trong thế kỷ 20 là những nhân vật như Joseph Stalin, Benito Mussolini, Kim Nhật Thành, Mao Trạch Đông, Hồ Chí Minh và Ruhollah Khomeini, những người đã mở ra một thời kỳ mới của đất nước. Tại khắp các nước trên thế giới cũng có những lãnh đạo được ca tụng như vậy, tiêu biểu là Thiên hoàng Nhật Bản, George Washington của Mỹ, Mohandas Karamchand Gandhi của Ấn Độ, Nelson Mandela của Nam Phi, Mustafa Kemal Atatürk của Thổ Nhĩ Kỳ, vua Thái Lan...

Chủ nghĩa phát xít

Tại các chế độ phát xít, vai trò của một lãnh tụ lãnh đạo mọi người về cả mọi phương diện rất quan trọng, đưa tới việc sùng bá lãnh tụ một cách quá lố, đã xảy ra tại Ý dưới thời Benito Mussolini, tại Đức thời Adolf Hitler, và tại Tây Ban Nha thời Francisco Franco.

Đức
Lãnh tụ Quốc Xã Đức Adolf Hitler với sự tuyên truyền của đảng NSDAP được phong cho các tước hiệu như "Quan tòa tối cao của dân tộc Đức", "Binh sĩ thứ nhất của đế quốc Đức", " Công nhân hàng đầu của một nước Đức mới", "Nhà chỉ huy quân sự vĩ đại nhất của mọi thời đại", "Lãnh tụ quân sự của Âu châu". Trong văn hóa thế tục thời đó có vô số bài hát và văn chương ca tụng lãnh tụ Hitler. Hitler được miêu tả như là một ông thánh, được nhân dân Đức yêu mến và kính trọng.

Trung Quốc

Tại Trung Quốc, Mao Trạch Đông thường được gọi một cách tôn kính tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là Mao Chủ tịch (毛主席). Vào thời đỉnh cao của sự sùng bái cá nhân, ông được tôn là người có bốn cái "vĩ đại": Người thầy vĩ đại, Lãnh tụ vĩ đại, Thống soái vĩ đại, Người cầm lái vĩ đại (伟大导师，伟大领袖，伟大统帅，伟大舵手 vĩ đại đạo sư, vĩ đại lãnh tụ, vĩ đại thống soái, vĩ đại đà thủ).

Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
Tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, nước này rất tôn sùng Kim Nhật Thành, nhà lãnh đạo đã khai sinh ra nước này. Một nhà ngoại giao nhận định: "Cả ngày thành lập nước lẫn ngày thành lập Đảng Lao động đều không quan trọng bằng ngày sinh của Kim Nhật Thành." Tại thủ đô Bình Nhưỡng, hàng loạt công trình kiến trúc đồ sộ mọc lên để ca ngợi sự vĩ đại của người sáng lập Kim Nhật Thành cũng như về đảng, về những chiến thắng, về hệ tư tưởng của ông v.v… Tổng cộng có đến 30.000 đền đài, khu tưởng niệm về Kim Nhật Thành trên khắp cả nước.

Việt Nam
Chính quyền Việt Nam liên tục duy trì việc sùng bái cá nhân quanh Hồ Chí Minh từ thập niên 1950 ở miền Bắc, và sau đó nó được mở rộng đến miền Nam sau khi thống nhất đất nước, nó được coi là một phần quan trọng trong chiến dịch tuyên truyền của Đảng xung quanh Hồ Chí Minh và quá khứ của Đảng. Thi hài của Hồ Chí Minh được bảo quản trong một lăng mộ lớn, tranh hoặc tượng Hồ Chí Minh thường xuyên được đặt tại các nơi trang trọng trong các trường học và các địa danh công cộng. Tư tưởng Hồ Chí Minh được tôn vinh như kim chỉ nam trong hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam, và một số người Việt Nam đã có ảnh thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại nhà.

Thành phố lớn nhất ở miền Nam Việt Nam, Sài Gòn, đã chính thức đổi tên thành Thành phố Hồ Chí Minh vào năm 1976.

Chính quyền Việt Nam nhạy cảm với bất cứ điều gì có thể gây tranh cãi đối với tiểu sử chính thức của ông. Điều này bao gồm các tài liệu tham khảo về đời sống tình cảm cá nhân của Hồ Chí Minh, mà có thể làm ảnh hưởng tới hình ảnh của nhà cách mạng tận tụy, người độc thân suốt đời, chỉ kết hôn với sự nghiệp cách mạng. William Duiker trong tác phẩm Ho Chi Minh: A Life (2000) đã nói về các mối quan hệ tình cảm riêng tư của Hồ Chí Minh. Chính phủ Việt Nam đã cắt bớt bản dịch tiếng Việt của tác phẩm này với lý do "nội dung không phù hợp" và cấm phân phối một số ra của Tạp chí kinh tế Viễn Đông, mà đã có một bài viết nhỏ về nội dung Hồ Chí Minh có vợ gây tranh cãi.

Ý kiến, các ấn phẩm và chương trình phát sóng nêu ra các quan hệ tình cảm cá nhân của Hồ Chí Minh bị cấm ở Việt Nam. Năm 1992, Tổng biên tập báo Tuổi trẻ Vũ Kim Hạnh bị đình chỉ chức vụ Tổng Biên tập sau khi đăng một số tư liệu của Trung Quốc liên quan đến đời tư của Hồ Chí Minh, như việc ông đã từng có vợ là người Trung Quốc.

Nhật Bản

Với truyền thống tôn sùng Hoàng đế, Thiên hoàng Nhật Bản được coi là Thiên tử - con của trời. Thiên hoàng bắt đầu xưng  từ đầu thế kỷ thứ VII, kéo dài cho tới nay

Theo huyền thoại Nhật Bản, các vị Thiên hoàng được xem là con cháu của Thần mặt trời và do đó cũng được xem là Thần linh. Thiên hoàng cũng đồng thời là Giáo chủ của Thần đạo Nhật Bản

Năm 1889, Hiến pháp đầu tiên của Nhật Bản được ban hành, trong đó quy định Nhật hoàng nắm quyền lực vô hạn và chỉ nhượng bộ một chút cho dân quyền và cơ cấu nghị viện. Theo Hiến pháp 1889, Thiên hoàng có quyền hành "thiêng liêng bất khả xâm phạm", là Nguyên thủ quốc gia, nắm trọn quyền thống trị. Về mặt đối nội, Thiên hoàng có thể dựa vào Hiến pháp để triệu tập hoặc giải tán nghị hội, bổ nhiệm hoặc bãi miễn quan lại và chỉ huy Lục quân, Hải quân và Không quân của Đế quốc Nhật Bản. Về mặt đối ngoại, Thiên hoàng có quyền tuyên chiến, giảng hòa, ký kết hòa ước. Đồng thời, theo Hiến pháp, người dân Nhật Bản là "thần dân" của Thiên hoàng, phải thi hành nghĩa vụ của thần dân và không được cản trở Thiên hoàng hành sự đại quyền.

Ngay từ cuối năm 1873, ảnh của Thiên Hoàng đã được phân phối đến các huyện để treo ở gian phòng chính, và kể từ tháng 1 năm 1874, triều đình cho phép người dân tới đây để quỳ lạy trước ảnh Thiên hoàng. Việc quỳ lạy ảnh chân dung Thiên hoàng được xem là một nghi thức thiêng liêng thần thánh, phàm ai quỳ lạy ảnh Thiên hoàng phải ăn mặc chỉnh tề, sạch sẽ theo lễ phục Nhật Bản; việc nói chuyện ồn ào bị cấm đoán nghiêm khắc. Việc cất giữ ảnh Thiên hoàng trong nhân dân cũng bị nghiêm cấm, ai vi phạm sẽ bị trừng trị theo quốc pháp. Đồng thời, đối với học sinh, chỉ những ai theo học ở các trường lớn, có tiếng tăm mới có "diễm phúc được quỳ lạy ảnh Thiên hoàng" treo trong trường học. Ảnh của Thiên hoàng không được phân phát đến các trường học nhỏ, các trường tư; họ chỉ có thể tổ chức cho học sinh đến các trụ sở huyện hoặc đến các trường học lớn để lạy ảnh Thiên hoàng.

Trước năm 1945, chính phủ Nhật Bản duy trì phong trào Thần thánh hóa Thiên hoàng khắp trong cả nước. Họ tuyên truyền rằng Thiên hoàng là một vị Thần, thậm chí còn có địa vị cao hơn hẳn các vị thần khác vì theo truyền thống của Nhật Bản, Thiên hoàng là hậu duệ trực tiếp của Thái Dương Thần Nữ. Chính sách này chỉ kết thúc vào năm 1945, khi Đế quốc Nhật Bản thất bại trong Thế chiến 2 và bị quân Đồng Minh chiếm đóng. Theo Hiên pháp mới do Đồng Minh soạn ra, Thiên Hoàng vẫn là nguyên thủ quốc gia nhưng không còn thực quyền, chỉ có vai trò tượng trưng. Tuy nhiên, do ảnh hưởng từ truyền thống lịch sử, Thiên Hoàng vẫn được nhiều người dân Nhật sùng bái.

Thiên hoàng đản sanh nhật (天皇誕生日; sinh nhật Thiên hoàng) được tổ chức vào ngày sinh của Đương kim Thiên hoàng - là ngày nghỉ quốc gia của Nhật.

Theo truyền thống của người Nhật, sẽ bị coi là thiếu tôn trọng nếu gọi tên riêng của bất kỳ người nào, đặc biệt là với Thiên hoàng. Nếu gọi tên riêng của Thiên hoàng sẽ bị người Nhật coi là phạm thượng.

Hoa Kỳ

George Washington được coi là vị cha già của nước Mỹ. Washington đã tạo ra nhiều tiền lệ cho chính phủ quốc gia, và đặc biệt là cho chức vụ tổng thống. Ông được gọi là "cha già dân tộc" bắt đầu kể từ năm 1778.

Sinh nhật của Washington (được gọi là ngày Lễ Tổng thống), là một ngày nghỉ lễ liên bang tại Hoa Kỳ. Trong năm chào mừng "Hoa Kỳ 200 năm", George Washington được vinh thăng lên cấp bậc Đại thống tướng theo nghị quyết chung của Quốc hội Hoa Kỳ (xem Công luật 94-479), được thông qua vào ngày 19 tháng 1 năm 1976, có hiệu lực vào ngày 4 tháng 7 năm 1976.

Ngày nay, hình tượng và khuôn mặt của Washington thường được dùng như những biểu tượng quốc gia của Hoa Kỳ. Hình ảnh ông có mặt trên các loại tiền hiện thời trong đó có tiền giấy một đô la và tiền kim loại 25 xu, và trên các loại tem thư của Hoa Kỳ. Hình ảnh ông có mặt trên các loại tem thư đầu tiên do Bưu điện Hoa Kỳ phát hành năm 1847. Washington cùng với Theodore Roosevelt, Thomas Jefferson, và Lincoln, được tạc tượng trên Đài tượng niệm Núi Rushmore. Tượng đài Washington, một trong số những địa điểm nổi tiếng nhất của Mỹ, được xây để vinh danh ông. Tượng đài Quốc gia Tam điểm George Washington tại Alexandria, Virginia được xây dựng giữa năm 1922 và 1932 với đóng góp tự nguyện của tất cả 52 cơ quan điều hành địa phương của Hội Tam điểm tại Hoa Kỳ.

Nhiều nơi và nhiều thực thể đã được đặt tên Washington để vinh danh ông. Tên Washington trở thành tên của thủ đô quốc gia, Washington, D.C., một trong hai thủ đô quốc gia trên thế giới đã được đặt tên của một vị tổng thống Mỹ (tên tổng thống Mỹ khác được đặt cho thủ đô của Liberia là Monrovia). Tiểu bang Washington là tiểu bang duy nhất được đặt tên của một vị tổng thống Mỹ. Đại học George Washington và Đại học Washington tại St. Louis được đặt tên ông cũng như Đại học Washington và Lee đã từng đổi thành Học viện Washington khi Washington quyên tặng rất nhiều tiền cho trường này vào năm 1796. Đại học Washington tại Chestertown, Maryland (do hiến chương tiểu bang Maryland thành lập năm 1782) được Washington ủng hộ suốt cuộc đời mình bằng việc trao tặng 50 đồng tiền vàng Anh và phục vụ trong ban hội đồng đặt trách quan khách và điều hành của trường cho đến năm 1789 (khi Washington được bầu làm tổng thống).

Các nước Nam Mỹ
Simón Bolívar được coi là vị cha già của nhiều nước Nam Mỹ (Venezuela, Colombia, Ecuador, Peru, Bolivia và Panama) vì có công đánh đuổi thực dân Tây Ban Nha.

Ngoài một quốc gia mang tên ông, nhiều bang, thành phố, và rất nhiều địa danh, đại lộ... ở châu Mỹ và các nơi khác trên thế giới cũng mang tên Bolívar. Đồng tiền của Venezuela được gọi là Bolívar. Tượng đài Simón Bolívar được dựng ở nhiều nơi trên thế giới.

Thái Lan
Thái Lan là một quốc gia quân chủ lập hiến. Vua Thái Lan theo nghi thức là nguyên thủ quốc gia cao nhất, tổng tư lệnh quân đội và nhà lãnh đạo tinh thần Phật giáo của đất nước.

Theo hình phạt khi quân lèse-majesté, viết bài phê bình Nhà vua đều bị nghiêm cấm ở Thái Lan, nếu vi phạm sẽ bị xử tù. Năm 2002, The Economist đã viết nhiều thông tin xấu về thái tử của Thái Lan. Ấn phẩm của The Economist đã bị cấm ở Thái Lan.

Ngày 19 tháng 1 năm 2009, Harry Nicolaides, một công dân Úc, đã bị kết án ba năm tù vì tự xuất bản một cuốn sách hư cấu coi là đã phạm tội khi quân majesté (sau này Nicolaides đã được ân xá của nhà vua). Những đoạn văn vi phạm ám chỉ tin đồn rằng "nếu các hoàng tử đem lòng yêu một người vợ nhỏ của mình và cô ấy đã phản bội anh, cô và gia đình của cô sẽ biến mất với tên của họ, dòng dõi gia đình và tất cả các dấu tích của sự tồn tại của họ xóa mãi mãi." CNN toàn cầu từ chối phát mẫu tin này.

Năm 2016, phóng viên BBC Jonathan Head bị cảnh sát Thái Lan điều tra về một bài viết bị cho là bôi nhọ nhà vua. Bài này đã xuất hiện trên trang mạng của đài bằng tiếng Thái vào ngày thứ năm tuần trước. Một nhà bất đồng chính kiến nổi tiếng, Jatupat Boonpattararaksa, đã bị bắt vào ngày thứ bảy cùng tuần, vì ông ta đã lan truyền bài này qua trang Facebook của mình. Ông bị cáo buộc tội bôi nhọ nhà vua, nếu bị kết tội, ông ta có thể bị 15 năm tù. Jonathan Head năm 2008 cũng bị điều tra về tội này, khiến ông phải rời Thái Lan.

Ấn Độ
Mahatma Gandhi được hàng triệu dân Ấn Độ gọi một cách tôn kính là Mahātmā, nghĩa là "Linh hồn lớn", "Vĩ nhân" hoặc "Đại nhân". Danh hiệu có gốc tiếng Phạn này được triết gia và người đoạt giải Nobel văn chương Rabindranath Tagore dùng lần đầu khi đón chào Gandhi tại Mumbai (hay Bombay) ngày 9 tháng 1 năm 1915. Đến ngày nay, danh hiệu Mahātmā Gāndhī vẫn thường được dùng hơn tên Mohandas Gāndhī trên thế giới. Ngoài việc được xem là một trong những môn đồ Ấn Độ giáo và những nhà lãnh đạo Ấn Độ vĩ đại nhất, ông còn được nhiều người Ấn tôn kính như một Quốc phụ (gọi theo tiếng Hindi là Bapu). Ngày sinh của ông, 2 tháng 10, là ngày lễ quốc gia của Ấn Độ.

Thổ Nhĩ Kỳ
Mustafa Kemal Atatürk được coi là vị cha già của nước Thổ Nhĩ Kỳ hiện đại

Tên tuổi và chân dung của Atatürk có thể nghe và thấy khắp Thổ Nhĩ Kỳ: ở công trình công cộng, trường học, sách giáo khoa và tiền tệ. Hàng năm, vào chính xác thời điểm ông qua đời ngày 10 tháng 11, gần như tất cả mọi người Thổ sẽ dừng lại dành một phút để tưởng niệm cho Atatürk. Tượng tưởng niệm ông được xây dựng khắp hầu hết các thành phố lớn của Thổ Nhĩ Kỳ và trên thế giới: đài kỷ niệm Atatürk ở New Zealand và Úc, quảng trường Atatürk ở Roma v.v...

Nam Phi
Nelson Mandela được coi là vị cha của nước Nam Phi hiện đại vì có công lật đổ chế độ phân biệt chủng tộc do Anh hậu thuẫn Trên khắp Nam Phi có rất nhiều tượng đài, rất nhiều bài hát được sáng tác dành cho ông.

Vào ngày 27 tháng 8 năm 2008, một bức tượng của Nelson Mandela được khánh thành tại Trại cải tạo Drakenstein Groot giữa Paarl và Franshhoek trên đường R301, gần Cape Town. Trước đây có tên Victor Verster, đây là nơi Mandela trải qua những năm cuối cùng trong thời gian 27 năm ở tù, khi ông và các đồng chí ở ANC đã thương thảo với chính quyền apartheid về những điều khoản để ông được tự do và bản chất của nước Nam Phi mới.
Bức tượng được đặt ngay nơi Mandela bước bước đi đầu tiên với tư thế một người tự do. Ngay bên ngoài cổng tù – đỉnh điểm của Long Walk to Freedom – tên tự truyện của Mandela.

Sau Trận động đất Loma Prieta năm 1989 phá hủy phần Cầu cạn đường Cypress của Xa lộ Nimitz tại Oakland, California, thành phố đã đổi tên con đường này và đặt tên là Mandela Parkway.

Vào ngày 31 tháng 3 năm 2004, Quảng trường Sandton ở Johannesburg được đổi tên thành Quảng trường Nelson Mandela, sau khi người ta dựng bức tượng Nelson Mandela cao 6 mét ở quảng trường để vinh danh nguyên thủ Nam Phi của mình.

Thư mục
 Balázs Ápor, Jan C. Behrends u. a. (Hrsg.): The Leader Cult in Communist Dictatorships. Stalin and the Eastern Bloc. Palgrave Macmillan, Basingstoke [u. a.] 2004, ISBN 1-403-93443-6.
 Heidi Hein: Historische Kultforschung. In: Virtuelle Fachbibliothek Osteuropa, Digitales Handbuch zur Geschichte und Kultur Russlands und Osteuropas, Band 13.
 Klaus Heller, Jan Plamper (Hrsg.): Personality Cults in Stalinism – Personenkulte im Stalinismus. V & R unipress, Göttingen 2004, ISBN 3-89971-191-2.
 Jan C. Behrends: Drei Gesichter des Führerkults. Eine vergleichende Skizze zu Bolschewismus, Faschismus und Nationalsozialismus. In: Benno Ennker, Heidi Hein-Kircher (Hrsg.): Der Führer im Europa des 20. Jahrhunderts (= Tagungen zur Ostmitteleuropa-Forschung 27). Herder-Institut, Marburg 2010, ISBN 978-3-87969-359-7, S. 325–346.
 Alexander Kirchner: Personenkult. In: Gert Ueding (Hrsg.): Historisches Wörterbuch der Rhetorik. Band 10: Nachträge A – Z. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 2012, ISBN 978-3-534-12028-4, Sp. 872–886.
 Jan Plamper: The Stalin Cult. A Study in the Alchemy of Power. Yale University Press, New Haven CT u. a. 2012, ISBN 978-0-300-16952-2.
 Thomas Kunze, Thomas Vogel (Hg.): Oh Du, geliebter Führer. Personenkult im 20. und 21. Jahrhundert. Ch. Links, Berlin 2013, ISBN 978-3-86153-734-2.

Liên kết ngoài
 Bệnh sùng bái lãnh tụ
 Radiobeitrag des Deutschlandfunks zur Rede von Chruschtschow

Chú thích

Sùng bái cá nhân
Thuật ngữ chính trị
Độc tài


title: Arjun Appadurai

text:
Arjun Appadurai (1949) là một tên tuổi của ngành nhân học văn hóa xã hội đương đại. Ông nhấn mạnh vai trò của tính hiện đại đối với quốc gia dân tộc và quá trình toàn cầu hóa.

Tiểu sử

Appadurai sinh tại Mumbai (Bombay) và tiếp thu giáo dục Ấn Độ. Ông tốt nghiệp từ trường trung học St. Xavier's, Fort, Mumbai, và lấy bằng Nghệ thuật Quốc tế từ trường Cao đẳng Elphinstone, Mumbai, trước khi chuyển đến Hoa Kỳ.

Ông tiếp tục lấy bằng Cử nhân từ Đại học Brandeis vào 1970.

Sự nghiệp

Ông từng là giáo sư của Đại học Chicago, nơi ông lấy bằng Thạc sĩ (1973) và Tiến sĩ (1976). Sau thời gian làm việc ở đây, ông làm việc một thời gian ngắn tại Đại học Yale trước khi chuyển đến Đại học New School. Ông hiện là giảng viên ngành Văn hóa phương tiện và truyền thông (Media Culture and Communication)  thuộc trường Steinhardt, Đại học New York.

Một số xuất bản quan trọng gồm có Tục thờ cúng và xung đột dưới sự cai trị thực dân (1981), Bất đối xứng và khác biệt trong văn hóa kinh tế toàn cầu (1990), phần diễn giải được thể hiện trong Hiện đại trên diện rộng (1996) và Nỗi sợ hãi những con số nhỏ (2006). Ông được chấp thuần trở thành hội viên của Hội học giả khoa học nghệ thuật Hoa Kỳ (American Academy of Arts and Sciences) vào năm 1997.

Luận văn tiến sĩ của ông nghiên cứu về lễ hội xe hơi được tổ chức ở đền Parthasarathi, Triplicane, Madras. Ông còn là thành viên Ban tư vấn của Diễn đàn d'Avignon, một hội nghị quốc tế về văn hóa, kinh tế và truyền thông.

Trường New School

Vào năm 2004, sau một thời gian ngắn làm việc với vai trò điều hành tại Đại học Yale, Appadurai trở thành Hiệu trưởng trường Đại học New School. Tuy nhiên, quyết định từ chức Hiệu trưởng của Appadurai đã được Chủ tịch Đại học New School Bob Kerrey thông qua vào ngày 30/01/2006. Ông giữ vị trí giáo sư tưởng niệm John Dewey tại trường. Appadurai là một trong những người chỉ trích mạnh mẽ Chủ tịch Kerrey khi ông ta tự bổ nhiệm mình vào vị trí Hiệu trưởng vào năm 2008.

Đại học New York

Năm 2008, Appadurai được bổ nhiệm vị trí giáo sư Goddard ngành Phương tiện, truyền thông và văn hóa thuộc trường Văn hóa, giáo dục và phát triển con người Steinhardt (Steinhardt School of Culture, Education, and Human Development), Đại học New York.

Các vai trò khác

Appadurai là người đồng sáng lập tạp chí học thuật Public Culture; sáng lập tổ chức phi lợi nhuận Partners for Urban Knowledge, Action and Research (PUKAR) tại Mumbai; đồng sáng lập và điều hành Interdisciplinary Network on Globalization (ING); và là thành viên của American Academy of Arts and Sciences. Ông cũng hoạt động với tư cách là cố vấn cho hàng loạt những tổ chức công và tư, bao gồm Quỹ Ford, Quỹ Rockefeller và Quỹ MacArthur; UNESCO; Ngân hàng Thế giới; và Quỹ Khoa học quốc gia (National Science Foundation).

Mường tượng xã hội

Appadurai kết nối góc nhìn các hoạt động văn hóa dưới thuật ngữ tính tưởng tượng xã hội. Theo Appadurai, tính tưởng tượng xã hội gồm năm nhánh thước đo dòng chảy văn hóa toàn cầu:

 Nhánh dân tộc
 Nhánh phương tiện truyền thông
 Nhánh kỹ thuật, công nghệ
 Nhánh tài chính
 Nhánh tư tưởng

Ông tự mô tả các kết nối của trí tưởng tượng xã hội như sau:

Hình ảnh, sự tưởng tượng, tính tưởng tưởng – tất cả các thuật ngữ ngày chỉ dẫn chúng ta đến những khía cạnh mới mẻ và quan trọng của tiến trình văn hóa toàn cầu: sự mường tượng là một thực hành xã hội. Không còn đơn thuần là hình ảnh (thuốc phiện cho quần chúng trong khi thế giới công việc thực sự diễn ra ở nơi khác), không còn lối thoát đơn giản (từ một thế giới được xác định chủ yếu bởi những mục đích và cấu trúc cứng nhắc), không chỉ là trò tiêu khiển thượng lưu (do đó không liên quan đến cuộc sống của những người bình thường) và không còn đơn thuần là chiêm niệm (không thích hợp cho các hình thức mới của ham muốn và chủ quan), sự mường tượng đã trở thành một lĩnh vực tổ chức các hoạt động xã hội, một hình thức làm việc (trong ý nghĩa của lao động và thực hành tổ chức văn hóa) và một hình thức đàm phán về những khả năng hợp tác giữa các tổ chức (cá nhân) với các lĩnh vực được xác định trên phạm vi toàn cầu. Sự giải thoát này của mường tượng liên kết các tác phẩm mô phỏng (trong một vài thiết lập) nhằm khủng bố và gây áp bức cho các quốc gia và đối thủ cạnh tranh của họ. Sự mường tượng hiện tại  [5] đã trở thành là trung tâm của tất cả các hình thức của tổ chức, bản thân nó cũng trở thành một thực tế xã hội, và là thành phần quan trọng của trật tự toàn cầu mới.

Appadurai tín nhiệm Benedict Anderson với khái niệm cộng đồng tưởng tượng (imagined communities). Một số nhân vật chủ chốt khác làm việc liên quan đến khái niệm sự mường tượng là Cornelius Castoriadis, Charles Taylor, Jacques Lacan (đặc biệt quan tâm đến biểu tượng, với nghĩa đối nghịch với tính tưởng tượng và thực tế) và Dilip Gaonkar. Tuy nhiên, chứng minh về phong trào dân tộc học của phong trào xã hội đô thị ở Mumbai của Appadurai đã gây tranh cãi với một số học giả như nhà nhân chủng học người Canada, Judith Whitehead cho rằng SPARC (một tổ chức mà Appadurai tán thành như một thể hiện của hoạt động xã hội tiến bộ về nhà ở) là chương trình đồng lõa với chương trình nghị sự tái phát triển Mumbai của Ngân hàng Thế giới.

Xuất bản

2006 Fear of Small Numbers: An Essay on the Geography of Anger. Durham, NC:
Duke University Press (Nỗi sợ hãi những con số nhỏ: Một tiếu luận về địa lý của sự tức giận).

2002 Globalization (edited volume). Durham, NC: Duke University Press (Sự toàn cầu hóa).

2001 Deep democracy: urban governmentality and the horizon of politics. Environment and Urbanization, (Vol. 13 No. 2), pp. 23–43. (Dân chủ sâu: Chính quyền đô thị và chân trời chính trị).

2001 La Modernided Desbordada. (Translation of Modernity At
Large) Uruguay and Argentina:
Ediciones Trilces and Fondo de Cultura Economica de Argentina. (Hiện đại trên diện rộng, dịch sang tiếng Tây Ban Nha).

2001  Apres le Colonialisme: Les Consequences Culturelles de la
globalisation. (Translation of Modernity At Large) Paris: Payot. (Hiện đại trên diện rộng, dịch sang tiếng Pháp).'2001 Modernità in polvere. (Translation of Modernity At Large) Rome: Meltemi Editore.(Hiện đại trên diện rộng, dịch sang tiếng Ý).

1996 Modernity At Large: Cultural Dimensions of Globalization. Minneapolis: University of Minnesota Press. (Hiện

đại trên diện rộng).

1991 Co-editor (with M. Mills and F. Korom, Eds.), Gender, Genre and
Power in South Asian Expressive Traditions. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. (Giới, phân loại và sức mạnh trong sự chuyển đổi các biểu cảm châu Á, đồng tác giả)1988 Guest Editor, Special Issue of Cultural Anthropology on "Place and Voice in Anthropological Theory" (Vol. 3, No. 1). (Biên tập ấn phẩm đặc biệt về Nhân học văn hóa chủ đề "Nơi chốn và giọng trong các lý thuyết nhânhọc").1987 Guest Editor (with Carol A. Breckenridge), Special Annual Issue of The India Magazine (New Delhi) on "Public Culture". (Đồng biên tập ấn phẩm đặc biệt thường niên của tạp chí
The India Magazine chủ đề Văn hóa đại chúng).

1986 The Social Life of Things: Commodities in Cultural Perspective (edited volume). New York: Cambridge University Press. (Cuộc sống xã hội của sự vật: Góc nhìn xã hội của hàng hóa).

1983 (Reprint). Worship and Conflict Under Colonial Rule: A South
Indian Case. New Delhi:
Orient Longman. (Tục thờ cúng và xung đột dưới sự cai trị thực dân: trường hợp Nam Ấn Độ, tái bản).

1981 Worship and Conflict Under Colonial Rule: A South Indian Case. Cambridge: Cambridge University Press.(Tục thờ cúng và xung đột dưới sự cai trị thực dân: trường hợp Nam Ấn Độ)

 Tham khảo

 Mở rộng

 Nỗi sợ hãi những con số nhỏ, Arjun Appadurai (Duke University Press, 2006)
 Toàn cầu hóa, Arjun Appadurai (Duke University Press, 2001)
 Bất đối xứng và khác biệt trong văn hóa kinh tế toàn cầu
 Hiện đại trên diện rộng, Arjun Appadurai (University of Minnesota Press, 1996)
'

Sinh năm 1949
Giáo sư Mỹ
Nhân vật còn sống
Nhà văn toàn cầu hóa
Cựu sinh viên Đại học Chicago


title: Năm sau con lại về

text:
Năm sau con lại về là một bộ phim điện ảnh Việt Nam do Trần Ngọc Giàu đạo diễn, dựa trên vở hài kịch Đón con về nổi tiếng một thời. Phim được khởi chiếu vào ngày Tết Nguyên Đán năm 2014, có sự tham gia độc quyền của danh hài Hoài Linh.

Nội dung
Ông Lương và bà Lương là cặp vợ chồng già có một người con trai tên Thiện, họ làm lụng vất vả cho Thiện có cơ hội đi du học bên Mỹ. Sau này Thiện đi làm, có công ăn việc làm ổn định, và một thời gian sau, Thiện trở về nước cùng với cô vợ Việt kiều tên Mai. Để giữ thể diện cho con trai mình trước cô vợ Mai trong chuyến về thăm quê hương, vợ chồng ông Lương đã mượn tiền giang hồ để dựng nên một màn kịch trúng số độc đắc. Họ được sự trợ giúp từ người hàng xóm tốt bụng là ông Sáu xe ôm. Ông Sáu cũng là người đang có nỗi khổ riêng, ông đang chờ cô người yêu trở về bên ông.

Màn kịch của vợ chồng ông Lương diễn ra khá suôn sẻ khi thuê được một căn biệt thự, gây bất ngờ cho vợ chồng Thiện. Khi Mai hỏi mượn tiền ba mẹ chồng, ông Lương lỡ miệng nói rằng đã dùng tiền mở nhà hàng. Mai đòi ở lại Việt Nam thêm một tháng nữa để xem thử nhà hàng của ông Lương. Ông Lương đành mượn tiền giang hồ một lần nữa, rồi ông cùng ông Sáu đi thuê một nhà hàng, tiếp tục diễn kịch với vợ chồng Thiện. Ngày "khai trương" nhà hàng, mọi người đang ăn uống vui vẻ thì bà chủ nhà hàng về bất ngờ, làm lộ hết mọi chuyện. Tuy nhiên vợ chồng Thiện vẫn chưa biết chuyện vợ chồng ông Lương thuê căn biệt thự.

Mai nghi ngờ ba mẹ chồng đang giấu giếm điều gì đó. Cô tìm đến xóm lao động nghèo mà trước kia vợ chồng ông Lương sống, nơi đây cũng có nhà của ông Sáu. Ông Sáu và Mai gặp nhau. Ông Sáu không biết Mai là con dâu của ông Lương nên ông kể toàn bộ sự thật cho Mai nghe. Thiện cũng gặp chàng trai cho ông Lương thuê nhà hàng, người đã kể toàn bộ sự thật cho Thiện nghe. Trong khi đó, trùm giang hồ Lâm cà tủn truy tìm ông Lương để đòi nợ và có cuộc tranh cãi với ông Sáu. Đúng lúc đó, cô Thắmngười yêu của ông Sáu trở về bên ông. Ông Lâm định đánh ông Sáu, nhưng mẹ của ông Sáu đã ngăn cản. Cảm động trước tình mẫu tử, ông Lâm quyết định bỏ đi. Ông Lâm nhớ lại lúc ông còn nhỏ, mẹ của ông đã bị xe tông chết chỉ vì cứu mạng ông.

Ông Lâm ghé qua căn biệt thự của vợ chồng ông Lương, thông báo giảm nợ cho họ rồi buồn bã ra về. Vợ chồng Thiện hiểu ra mọi chuyện và cảm thấy thương yêu vợ chồng ông Lương nhiều hơn. Nhiều ngày sau, vợ chồng Thiện phải quay về Mỹ và được vợ chồng ông Lương và gia đình ông Sáu đưa tiễn. Mai nói với ba mẹ chồng rằng "năm sau con lại về" khiến ông Sáu ngất xỉu.

Diễn viên

Quý Bình vai Thiện
Lê Khánh vai Mai
Việt Anh vai ông Lương
Thanh Thủy vai bà Lương
Hoài Linh vai Sáu xe ôm
Ngọc Giàu vai bà Hai
Chí Tài vai ông Sang
Hứa Minh Đạt vai con trai ông Sang
Nhật Cường vai Lâm Cà Tủn
Thanh Trúc vai Thắm
Trường Giang vai Mạnh Ruồi
Long Đẹp Trai vai Mạnh Côn
Ngọc Tưởng vai Mạnh Cưa
Bé Ben vai bé Thông
Quốc Thuận vai tài xế taxi
Tiến Luật vai ông chồng đi đường
Thu Trang vai bà vợ đi đường
Tấn Hoàng vai ông hàng xóm
Kiều Mai Lý vai bà hàng xóm
Hà Linh vai bạn của Thiện
Hải Yến vai bạn của Thiện
Hải Lý vai bà chủ nhà hàng
Lê Khâm vai nhân viên thu tiền điện
Kiều Minh Tuấn vai nhân viên bảo vệ
Hải Triều vai nhân viên bảo vệ

Tham khảo

Liên kết ngoài
Năm sau con lại về tại Facebook
Trailer phim.

Phim năm 2014
Phim Việt Nam
Phim tiếng Việt
Phim hài Việt Nam
Phim tâm lý Việt Nam
Phim của Sóng Vàng
Phim Tết
Phim về gia đình
Phim lấy bối cảnh ở Việt Nam
Phim lấy bối cảnh ở Sài Gòn
Phim quay tại Việt Nam
Phim Việt Nam thập niên 2010
Phim hài thập niên 2010
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 2010


title: Biến Bàng Huân

text:
Biến Bàng Huân (), còn gọi là loạn Bàng Huân () là một cuộc nổi dậy của các binh sĩ đến từ Từ châu tại khu vực Hoài Thủy do Bàng Huân làm thủ lĩnh, chống lại sự cai trị của Hoàng đế Ý Tông triều Đường, kéo dài từ năm 868 đến năm 869.

Bối cảnh của binh sĩ Từ châu
Từ châu có truyền thống quân sự lâu dài trong trung hậu kỳ triều Đường, và từ lâu giữ vai trò là thủ phủ của Vũ Ninh quân (武寧)- trấn được hình thành nhằm kiểm soát và cắt đứt liên lạc giữa các trấn nổi loạn Bình Lô và Chương Nghĩa. Tuy nhiên, binh sĩ Từ châu lại trở nên kiêu ngạo và thiếu kỷ luật, đặc biệt là từ thời Tiết độ sứ Vương Trí Hưng (王智興), họ thường xuyên tiến hành binh biến chống lại các tiết độ sứ mà triều đình phái đến cai quản Vũ Ninh. Đối với triều đình, sức chịu đựng có vẻ vượt quá giới hạn vào năm 862, khi các binh sĩ đội quân Ngân Đao (銀刀) tiến hành binh biến và trục xuất Tiết độ sứ Ôn Chương (溫璋) do triều đình bổ nhiệm. Triều đình bổ nhiệm tướng Vương Thức thay thế Ôn Chương. Khi đến Từ châu, Vương Thức lệnh cho các binh sĩ các trấn Trung Nghĩa và Nghĩa Thành đồ sát binh sĩ Ngân Đao, khiến vài nghìn người chết. Đường Ý Tông sau đó ban một chiếu chỉ trách mắng người dân Vũ Ninh và giải thể trấn. Từ châu được đặt dưới thẩm quyền của Duyện Hải tiết độ sứ; trong số các châu khác của Vũ Ninh, Hào châu  được chuyển cho Hoài Nam; và Túc châu và Tứ châu thì đặt trấn Túc Tứ, với trị sở tại Túc châu, song người cai trị chỉ là quan sát sứ.

Tháng 4 ÂL năm Quý Mùi (863), quần tặc tiến vào Từ châu, giết quan lại, song bị Thứ sử Tào Khánh (曹慶) đẩy lui. Đến tháng 11 ÂL, phế Túc Tứ quan sát sứ, chuyển quân phủ đến Từ châu, sau đó được gọi là trấn Từ Tứ, quản lý bốn châu Từ, Hào, Túc và Tứ, đồng nghĩa với việc khôi phục Vũ Ninh, song người cai trị vẫn chỉ là quan sát sứ.

Đương thời, các khu vực tây nam của Đường thường xuyên phải đối phó với các cuộc tiến công của Nam Chiếu (quốc hiệu đang là Đại Lễ), tháng 5 ÂL năm Giáp Thân (864), Đường Ý Tông ban sắc thuật lại truyền thống quân sự của Từ châu và lệnh Từ Tứ đoàn luyện sứ tuyển mộ 3.000 quân sĩ từ Từ châu đến Ung châu phòng thủ; sắc cũng hứa rằng khi tình hình yên ổn thì các quân sĩ sẽ được phép trở về quê hương. Tuy nhiên, chỉ tuyển mộ được 2.000 quân sĩ, và trong số đó có 800 được cử đến Quế châu, ban đầu hẹn sẽ được thay sau ba năm. Đến khi ba năm kết thúc, các quân sĩ mong muốn hồi hương, song Từ Tứ quan sát sứ Thôi Ngạn Tăng (崔彥曾) nghe theo ý của Đô áp nha Doãn Kham (尹勘) quyết định kéo dài thời gian đồn trú của họ tại Quế châu, lý do là vì chi phí tuyển mộ tân binh được cho là quá lớn. Khi lệnh này đến Quế châu, các quân sĩ Từ châu tại đây nổi giận.

Nổi dậy và hành trình trở về Từ châu
Các sĩ quan trong đội quân Từ châu là Đô ngu hậu Hứa Cát (許佶), Quân giáo Triệu Khả Lập (趙可立), Diêu Chu (姚周), và Trương Hành Thực (張行實) vốn là quần đạo ở Từ châu, các quan châu huyện không đương đầu nổi nên đành chiêu an cho làm quan. Đương thời Quế quản (桂管, trị sở tại Quế châu) quan sát sứ Lý Tùng (李叢) mới dời Quế quản để đến nhậm chức tại Hồ Nam, tân sứ của Quế quản chưa đến nơi. Tháng 7 ÂL năm Mậu Tý (868), nhóm Hứa Cát nổi dậy, giết Đô tướng Vương Trọng Phủ (王仲甫), suy tôn Lương liệu phán quan Bàng Huân làm chủ. Loạn binh cướp kho đoạt nhiều vũ khí rồi trở về bắc; đi qua nơi nào họ cũng đều tiến hành cướp đoạt, quan châu huyện không thể chống lại được. Đường Ý Tông vào tháng 8 ÂL khiển Cao phẩm Trương Kính Tư (張敬思) đến chỗ Bàng Huân ban chiếu xá tội, cho phép họ về Từ châu; quân Từ châu đến lúc này mới ngừng cướp đoạt. Sang tháng 9 ÂL, khi họ đến Hồ Nam, họ nộp lại áo giáp và binh khí. Sau đó, họ đi thuyền và tiến về phía đông trên Trường Giang. Trong khi đó, Đường Ý Tông cũng ban chiếu thư cho Thôi Ngạn Tăng úy phủ những thú tốt tự ý trở về, chớ đừng khiến cho họ ưu nghi, Thôi Ngạn Tăng do vậy khiển sứ báo lại cho họ sắc ý, cố gắng khuyên giải họ. Đáp lại, Bàng Huân cũng gửi thư lại với lời lẽ rất cung kính cho Thôi Ngạn Tăng.

Tuy nhiên, trong khi quân Từ châu đang xuôi dòng Trường Giang, Hứa Cát và những người khác cho rằng tội của họ lớn hơn của Ngân Đao, sở dĩ triều đình xá tội là vì sợ họ cướp đoạt dọc đường hoặc tản ra làm tặc, và rằng họ sẽ bị giết khi đến Từ châu. Do đó, họ dùng tài sản của mình để tạo giáp binh kì xí. Khi họ đến Hoài Nam, Hoài Nam tiết độ sứ Lệnh Hồ Đào (令狐綯) khiển sứ úy lạo và cấp cho lương thực, mặc dù Đô áp nha Lý Tương (李湘) chỉ ra rằng các binh sĩ Từ châu sẽ lại tiếp tục làm loạn, song Lệnh Hồ Đào chỉ quan tâm đến việc giữ cho Hoài Nam được hòa bình. Trong khi đó, Bàng Huân chiêu tập các binh sĩ Ngân Đao chạy thoái khỏi vụ đồ sát khi trước và những kẻ trốn chạy khác trong vùng, đông đến một nghìn người.

Ngày Đinh Tị (27) tháng 9 (tức 16 tháng 10), Bàng Huân đến Tứ châu, Thứ sử Đỗ Thao (杜慆) thiết đãi họ ở cầu trường. Khi ưu nhân chuyển lời theo như phong tục, các binh sĩ Từ châu cho rằng họ bị trêu chọc nên bắt giữ ưu nhân và định trảm. Tuy nhiên, Đỗ Thao đã chuẩn bị từ trước, quân Từ châu không dám làm loạn.

Ngày Mậu Ngọ hôm sau, Bàng Huân đến Từ Thành (徐城), Bàng Huân và Hứa Cát tuyên bố với các binh sĩ là họ tin rằng khi về đến Từ châu thì các binh sĩ sẽ bị giết hoặc ít nhất là bị đày. Họ tuyên bố kế hoạch tiến công và chiếm Từ châu, buộc triều đình chấp thuận cho họ chiếm giữ. Phần lớn các binh sĩ chấp thuận, có 12 binh sĩ sợ hãi muốn chạy trốn thì đều bị Bàng Huân chém; Bàng Huân khiển sứ đem đầu của những người này đến chỗ Thôi Ngạn Tăng và nói rằng họ kích động làm phản, và ông đem đầu họ đến là để thể hiện sự quy phục. Ngày Giáp Tý (4) tháng 10 (23 tháng 10), sứ giả của Bàng Huân đến Bành Thành, Thôi Ngạn Tăng bắt giữ và tra hỏi, biết được sự thật. Ngày Đinh Mão (7) cùng tháng (26 tháng 10), Bàng Huân dâng biểu khác cho Thôi Ngạn Tăng để đề nghị đình chỉ chức vụ của Doãn Kham, cũng như Đỗ Chương (杜璋) và Từ Hành Kiệm (徐行儉) để binh sĩ an tâm, và còn đề nghị các binh sĩ trở về được phép đóng ở một doanh trại riêng biệt. Thôi Ngạn Tăng triệu tập chư tướng để bàn thảo, hầu hết đều nhận ra ý đồ của Bàng Huân và chủ trương tấn công. Do vậy, Thôi Ngạn Tăng mệnh Đô ngu hậu Nguyên Mật (元密) đem 3.000 lính tiến đánh Bàng Huân, kể tội của Bàng Huân trước sĩ chúng, cũng lệnh cho Túc châu và Tứ châu cắt đường của Bàng Huân.

Quân của Bàng Huân biết tin, họ nhanh chóng tiến công Túc châu và chiếm được thành vào ngày Canh Ngọ (10) cùng tháng (29 tháng 10). Sau đó, họ thu của cải tích trữ trong thành và bảo bách tính trong thành đến lấy. Do vậy mà trong một ngày, người dân khu vực xung quanh tụ tập đông đảo đến thành Túc châu. Các binh sĩ Túc châu sau đó tuyển mộ binh lính từ những người này, trảm những người nào không đồng ý, từ sáng đến chiều có được thêm vài nghìn người. Ngày Nhâm Thân (12) cùng tháng (31 tháng 10), Nguyên Mật dẫn binh vượt sông bao vây thành, quân của Bàng Huân mượn gió phóng hỏa tiễn, rồi đột ngột tiến công khi quan quân xuống sông để dập lửa, giết được gần 300 người. Nguyên Mật không thể nhanh chóng chiếm được Túc châu, song loạn quân cũng sợ hãi, do vậy họ thả Trương Kính Tư và chuẩn bị 300 thuyền lớn lợi dụng ban đêm xuôi dòng Biện Thủy. Sáng hôm sau, quan quân biết loạn quan chạy trốn thì liền cho truy đuổi, sĩ tốt đều chưa ăn gì, đến khi bắt kịp loạn binh thì đói. Loạn binh dùng thuyền để phòng thủ và lợi dụng địa thế đầm lầy, đánh úp Nguyên Mật. Nguyên Mật và cả nghìn binh sĩ bị giết, số còn lại đầu hàng Bàng Huân. Khi bị tra hỏi, hàng binh nói với Bàng Huân rằng về tình hình ở Bành Thành là không phòng bị, Bàng Huân bắt đầu có chí tiến công Bành Thành.

Ngày Ất Hợi (15) cùng tháng (3 tháng 11), Bàng Huân dẫn quân tiến nhanh về Bành Thành. Đêm hôm đó, Thôi Ngạn Tăng mới biết tin Nguyên Mật bại trận, lập tức viết thư cầu cứu các đạo lân cận. Đến sáng hôm sau, cổng thành Từ châu đóng, chính quyền tuyển mộ đinh tráng trong thành để phòng thủ, song mọi người đều kinh sợ và mất ý chí. Có người khuyên Thôi Ngạn Tăng chạy đến Duyện châu (兗州)- thủ phủ của Duyện Hải, song Thôi Ngạn Tăng từ chối và nói rằng mình là nguyên soái và khi mất thành sẽ chết. Ngày Đinh Sửu (17) cùng tháng (5 tháng 11), binh sĩ của Bàng Huân đến dưới chân thành Từ châu, đông đến 6.000-7.000 người, tiến hành úy phủ người dân khu vực xung quanh, do vậy người dân tranh nhau đi theo. Không quá một thì (2 giờ), la thành thất thủ. Thôi Ngạn Tăng cho quân rút vào bảo vệ tử thành, người dân hỗ trợ quân của Bàng Huân tấn công, tử thành cũng thất thủ. Quân của Bàng Huân giam Thôi Ngạn Tăng ở Đại Bành quán, giết Doãn Kham, Đỗ Chương, Từ Hành Kiệm, tận diệt gia tộc của họ. Theo ghi chép, số người theo Bàng Huân ngày hôm đó là hơn vạn người.

Chống quân triều đình
Bàng Huân nắm quyền cai quản quân phủ, triệu Ôn Đình Hạo (溫庭皓) đến, sai người này thảo biểu cho triều đình công nhận, tuy nhiên Ôn Đình Hạo từ chối. Chu Trọng (周重) là người tự cho rằng mình tài lược, được Bàng Huân mời làm thượng khách, người này thảo biểu thay Bàng Huân với lời lẽ ngạo mạn, trong đó đe dọa sẽ tiếp tục có hành động quân sự chống triều đình nếu triều đình không bổ nhiệm. Ngày Canh Thìn (20) cùng tháng (8 tháng 11), Bàng Huân khiển Áp nha Trương Quản đem biểu đến Trường An. Bàng Huân bổ nhiệm Hứa Cát làm Đô ngu hầu, Triệu Khả Lập làm Đô du dịch sứ. Ban đầu, người dân trấn Từ Tứ và các khu vực xung quanh tin rằng triều đình sẽ bằng lòng bổ nhiệm Bàng Huân, do vậy có một lượng lớn trong số họ, bao gồm cả quân khởi nghĩa nông dân, đến Từ châu và gia nhập vào quân đội của Từ châu. Bàng Huân cũng cử Lưu Hành Cập (劉行及) đem 1.500 lính đến Hào châu, cử Lý Viên (李圓) đem 2.000 người đến Tứ châu, cử Lương Phi (梁丕) đem 1.000 người đến Túc châu, nhằm đoạt quyền kiểm soát các châu thành. Lưu Hành Cập và Lý Viên thành công, song Đỗ Thao phục kích và chống lại Lương Phi, phòng thủ chuẩn bị chống Bàng Huân. Cao phẩm Khang Đạo Vĩ (康道偉) của triều đình đến Bành Thành đem sắc thư úy phủ Bàng Huân và binh sĩ vào tháng 11 ÂL, Bàng Huân cho giáp binh đứng nghênh đón suốt 30 dặm để thị uy. Bàng Huân thiết tiệc Khang Đạo Vĩ ở cầu trường, và dâng một biểu khác cầu xin được bổ nhiệm thông qua Khang Đạo Vĩ. Trong khi đó, ông tiến công một số thành lân cận, chiếm được một số huyện.

Tuy nhiên, triều đình không đáp ứng đến nghị của Bàng Huân, sắc sứ của triều đình đến vào ngày 2 tháng 12 DL, song chỉ trách tội Thôi Ngạn Tăng và Giám quân Trương Đạo Cẩn (張道謹) và giáng chức họ. Bàng Huân rất thất vọng, bèn cho bắt giam sắc sứ. Trong khi đó, Đường Ý Tông bổ nhiệm Hữu kim ngô đại tướng quân Khang Thừa Huấn làm Nghĩa Thành tiết độ sứ, Từ châu hành doanh đô chiêu thảo sứ; bổ nhiệm Thần Vũ đại tướng quân Vương Yến Quyền (王晏權) làm Từ châu bắc diện hành doanh chiêu thảo sứ; bổ nhiệm Vũ Lâm tướng quân Đái Khả Sư (戴可師) làm Từ châu nam diện hành doanh chiêu thảo sứ, phát binh đánh Bàng Huân. Theo thỉnh cầu của Khang Thừa Huấn, Hoàng đế cho phép Sa Đà tam bộ lạc sứ Chu Da Xích Tâm, cùng với các tù trưởng Thổ Dục Hồn, Đạt Đát và Khiết Bật suất binh trợ giúp.

Quân dưới quyền Lý Viên đánh Tứ châu đã lâu mà chưa chiếm được, Bàng Huân cho Ngô Quýnh thay thế (吳迥). Ngày Bính Ngọ (17) tháng 11 (4 thánh 12) thì trở lại tiến công Tứ châu, ngày đêm không nghỉ. Khi Trấn Hải tiết độ sứ Đỗ Thẩm Quyền (杜審權) và Lệnh Hồ Đào lần lượt phái vài nghìn quân đến nhằm giải vây cho Tứ châu, quân của hai trấn do Trạch Hành Ước và Lý Tương chỉ huy cũng bị quân của Bàng Huân đánh bại và tiêu diệt. Mặc dù không thể chiếm được Tứ châu, song quân của Bàng Huân lại có thể chiếm được một số châu khác quanh vùng, bao gồm Trừ châu và Hòa châu. Đái Khả Sư cố gắng tái chiếm Đô Lương, nơi loạn quân đánh tan quân Hoài Nam, trước khi giải vây cho Tứ châu. Loạn quân tại Đô Lương giả vờ đầu hàng, và sau đó phục kích Đái Khả Sư. Quân đội của Đái Khả Sư cũng bị đánh tan, bản thân Đái Khả Sư thì bị giết vào tháng 12 ÂL. Lệnh Hồ Đào lo sợ loạn quân kế đến sẽ tiến công Hoài Nam, do vậy khiển sứ đến chỗ Bàng Huân, đề nghị sẽ thỉnh cầu triều đình phong chức cho Bàng Huân. Bàng Huân do đó đình chỉ việc tiến công hơn nữa vào Hoài Nam, song tiếp tục tiến công Tứ châu. Ở mặt trận phía bắc, Vương Quyền cũng liên tục chiến bại trước loạn quân, do vậy bị Thái Ninh tiết độ sứ Tào Tường (曹翔) thay thế vào tháng 12 nhuận ÂL. Quân phiệt bán độc lập là Ngụy Bác tiết độ sứ Hà Toàn Hạo (何全皞) cũng khiển Tiết Vưu đem quân đến giúp đánh Bàng Huân.

Đến lúc này, ngoài việc vẫn không thể chiếm được Tứ châu, quân đội của Bàng Huân về bản chất là không có đối thủ trong các chiến dịch của họ. Tuy nhiên, vào tháng 1 ÂL năm Kỉ Sửu (869), Khang Thừa Huấn đem theo 7 vạn quân đến Từ châu, đồn trú gần thành trì Liễu Tử của loạn quân. Bàng Huân đối mặt với đội quân hùng hậu của triều đình và thực tế là các binh sĩ bị dàn trải trên nhiều chiến dịch khác nhau, trong thành chỉ còn vài nghìn, do vậy ông bắt đầu trở nên sợ hãi, và lúc này cũng không còn nhiều người dân gia nhập vào quân đội của Bàng Huân. Hơn nữa, các cánh quân tiến công Hải châu và Thọ châu bị quân trung thành với triều đình đẩy lui và chịu thiệt hại nặng. Thủ lĩnh Sa Đà Chu Da Xích Tâm thể hiện được bản thân trên chiến trường, và khi tướng loạn quân Vương Hoằng Lập (王弘立) tiến công một doanh trại triều đình tại Lộc Đường vào ngày Kỉ Hợi (11) tháng 2 (27 tháng 3), quân Sa Đà phản kích, quân Vương Hoằng Lập đại bại. Sang tháng 3 ÂL, các lực lượng chính của Khang Thừa Huấn tiến công Liễu Tử, và đến ngày Đinh Hợi (29) tháng 3 (14 tháng 5) Diêu Chu cố gắng cứu Liễu Tử, song bị quan quân đánh bại, Diêu Chu và vài chục người chạy đến Túc châu và bị Lương Phi giết do có thù oán từ trước.

Tuyên bố độc lập
Hay tin Liễu Tử thất thủ và Diêu Chu chết, Bàng Huân lo sợ và định tập hợp các cánh quân còn lại để đấu một trận quyết định với Khang Thừa Huấn. Chu Trọng cho rằng nếu làm vậy thì cần chính thức tuyên bố độc lập với triều đình Đường thì mới có thể khiến binh sĩ dốc hết sức mình. Theo ý của Chu Trọng và thuật sĩ Tào Quân Trường (曹君長), vào ngày Nhâm Thìn (5) tháng 4 (19 tháng 5), Bàng Huân cho giết Thôi Ngạn Tăng, Trương Đạo Cẩn, và một số thủ hạ của Thôi Ngạn Tăng. Ông cũng cho cắt chân của Đô áp nha Lý Tương và Hoài Nam giám quân Quách Hậu Bản (郭厚本)- người bị bắt cùng với Lý Tương, đem chân của họ đến chỗ quân của Khang Thừa Huấn để thị uy. Bàng Huân tụ tập mọi người và tuyên bố rằng ông ban đầu không muốn phản lại triều đình Đường, song nay cần đồng tâm xoay chuyển tình hình. Bàng Huân cưỡng bách thêm được 3 vạn đinh tráng Từ châu tròng quân, cho làm tinh binh. Hứa Cát và những người khác suy tôn Bàng Huân làm Thiên Sách tướng quân và "Đại hội Minh vương", Bàng Huân từ chối tước vương.

Bàng Huân cho cha là Bàng Cử Trực làm đại tư mã, cùng bọn Hứa Cát trấn thủ Từ châu. Ngày Bính Thân (9) tháng 4 (23 tháng 5), Bàng Huân dời Từ châu, đầu tiên ông tiến công quân Ngụy Bác- khi đó đang tiến công Phong huyện, quân Ngụy Bác bất ngờ. Quân của Bàng Huân giết được 2000 quân Ngụy Bác, số còn lại chạy trốn, quân Thái Ninh hay tin quân Ngụy Bác bị đánh bại thì cũng triệt thoái. Bàng Huân cho thu lượm số lương thực mà quân Ngụy Bác và Thái Ninh bỏ lại, và sau đó chuẩn bị cho cuộc tấn công vài đại quân của Khang Thừa Huấn. Ngày Đinh Mùi (20) tháng 4 (3 tháng 6), Bàng Huân dời Phong huyện, ông kêu gọi các lực lượng nổi dậy khác ở lân cận cùng hội quân tiến công Khang Thừa Huấn ở Liễu Tử vào ngày 29 cùng tháng (12 tháng 6). Tuy nhiên, một số tù binh Hoài Nam chạy thoát và báo lại cho Khang Thừa Huấn về các kế hoạch của Bàng Huân, Khang Thừa Huấn cho chuẩn bị đón đánh. Khi loạn quân từ Tương Thành đến đầu tiên, họ bị phục kích nên bại trận mà chạy, và khi Bàng Huân đến, biết tin thì sợ hãi mà tan vỡ. Khang Thừa Huấn mệnh chư tướng truy kích, giết vài vạn lính. Bàng Huân bỏ giáp phục chạy về Bành Thành. Trong khi đó, Hoài Nam tiết độ sứ Mã Cử (馬舉) đem ba vạn quân đánh tan loạn quân đang bao vây Tứ châu, giải vây cho thành, loạn binh triệt thoái về Hào châu.

Khang Thừa Huấn đem quân đến Túc châu và bao vây thành, các tướng thủ thành của Bàng Huân là Trương Huyền Nhẫm (張玄稔), Trương Nho (張儒), và Trương Thực (張實). Tuy nhiên, Khang Thừa Huấn không thể nhanh chóng chiếm được thành, Trương Thực ban đêm cho người ngầm ra khỏi thành để đem thư cho Bàng Huân, đề xuất Bàng Huân tập kích Tống châu và Bạc châu, mục đích là để khiến Khang Thừa Huấn bỏ bao vây Túc châu. Bàng Huân chấp thuận, cho Bàng Cử Trực và Hứa Cát trấn thủ Từ châu và đem quân tiến về phía tây.

Bị tiêu diệt
Trương Huyền Nhẫm không tự nguyện tham gia nổi loạn cùng Bàng Huân, do vậy người này thuyết phục các thuộc hạ về phe mình và tiến hành thương lượng với Khang Thừa Huấn để dâng thành đầu hàng. Ngày Đinh Tị (3) tháng 9 (11 tháng 10), trong khi Trương Nho và Trương Thực uống rượu cùng nhau, Trương Huyền Nhẫm cho bao vây họ và tuyên bố rằng Bàng Huân đã chết, ra lệnh giết Trương Nho và Trương Thực. Trương Huyền Nhẫm một mình cai quản thành, sang ngày Mậu Ngọ hôm sau thì mở cổng thành đầu hàng Khang Thừa Huấn, được Khang Thừa Huấn ban cho chức quan và thưởng rất hậu. Sau đó, theo đề xuất của Trương Huyền Nhẫm, Trương Huyền Nhẫm đem ba vạn lính Túc châu và vài trăm quan quân giả vờ là đang dẫn loạn quân chạy khỏi Túc châu sau khi quan quân chiếm được thành, tiến về căn cứ loạn quân ở Phù Li (苻離), gần Túc châu. Khi đến Phù Li, Trương Huyền Nhẫm trảm tướng trấn thủ và đoạt lấy thành và một vạn lính, sau đó tiến về phía bắc đến Từ châu, chuẩn bị dùng cách thức tương tự để chiếm thành. Tuy nhiên, khi Trương Huyền Nhẫm đến nơi, Bàng Cử Trực và Hứa Cát đã biết tin nên thủ thành.

Ngày Tân Dậu (7) tháng 9 (15 tháng 10), Trương Huyền Nhẫm đến Bành Thành và tiến hành bao vây, song án binh chưa công thành; dụ các binh sĩ trên thành rằng triều đình sẽ không trừng phạt ai đầu hàng. Loạn quân bắt đầu bỏ giáp đầu hàng. Bàng Cử Trực và Hứa Cát thoạt đầu triệt thoái vào tử thành, song phát hiện thấy binh sĩ của họ thiếu chí khí nên quyết định cố gắng chiến đấu để phá vây. Trương Huyền Nhẫm ngăn chặn và giết họ, vài nghìn thành viên gia đình loạn quân cũng bị giết, quân triều đình nhanh chóng kiểm soát thành.

Trong khi đó, ngày Canh Thân (6) tháng 9 (14 tháng 10) Bàng Huân chiếm được nam thành của Tống châu, song Tống châu thứ sử Trịnh Xử Xung (鄭處沖) vẫn phòng thủ bắc thành, Bàng Huân từ bỏ nỗ lực chiếm thành này và dẫn binh tiếp tục tiến về phía tây, hướng đến Bạc châu. Lúc này, quân Sa Đà dưới quyền Chu Da Xích Tâm cũng đến nơi. Bàng Huân cố gắng tiến trở lại Từ châu, song khi ông đến Kì huyện, Lý Cổn (李袞) phá cầu để ông không thể qua Hoán Thủy (渙水). Quân triều đình sau đó tiến công và giết gần vạn loạn binh, số còn lại lao xuống sông và phần lớn chết đuối, chỉ có gần một nghìn người đầu hàng. Bàng Huân cũng chết trong trận chiến.

Ngô Quýnh vẫn tiếp tục giữ Hào châu, đến đêm ngày Tân Sửu (17) tháng 10 (24 tháng 11) thì đột vây chạy trốn, song bị quan quân truy kích, Ngô Quýnh chết ở Chiêu Nghĩa.

Chú thích

Tham khảo

Nhà Đường
Quân nổi dậy Trung Quốc
Từ Châu


title: Lý Tư Gián

text:
Lý Tư Gián (; ?- 908), là một quân phiệt người Đảng Hạng vào những năm cuối triều Đường và sau đó là triều Hậu Lương thời Ngũ Đại Thập Quốc. Ông cai quản Định Nan quân với chức vụ tiết độ sứ, độc lập trên thực tế.

Thời Đường
Gia đình của Lý Tư Gián thuộc Bình Hạ bộ của tộc Đảng Hạng. Huynh trưởng Thác Bạt Tư Cung của ông trở thành một quân phiệt trong thời gian Đường Hy Tông trị vì, và do có công trong việc trấn áp loạn Hoàng Sào nên được bổ nhiệm làm Định Nan tiết độ sứ, ban cho họ Lý của hoàng tộc Đường.

Lý Tư Cung mất khoảng năm 886 (trước khi có thể tiến công Lý Uân). Lý Tư Gián kế nhiệm chức Định Nan tiết độ sứ, trong khi một huynh đệ khác là Lý Tư Hiếu (李思孝) được trao cho Bảo Đại. (Tân Ngũ Đại sử thể hiện rằng Lý Tư Gián không phải là Định Nan tiết độ sứ cho đến năm 895, song có vẻ là nhầm lẫn ông với một huynh đệ khác là Lý Tư Kính (李思敬).)

Năm 895, khi Đường Chiêu Tông chạy khỏi kinh thành Trường An đến Tần Lĩnh do lo sợ các quân phiệt Phượng Tường tiết độ sứ Lý Mậu Trinh và Tĩnh Nan tiết độ sứ Vương Hành Du, một quân phiệt khác là Hà Đông tiết độ sứ Lý Khắc Dụng tiến đến khu vực để giúp đỡ Hoàng đế. Đáp lại, ngày Quý Mão (19) tháng 8 (11 tháng 9) Đường Chiêu Tông bổ nhiệm Lý Khắc Dụng làm Bân Ninh tứ diện hành doanh đô chiêu thảo sứ, bổ nhiệm Lý Tư Hiếu làm Bắc diện chiêu thảo sứ, bổ nhiệm Lý Tư Gián làm Đông diện chiêu thảo sứ. Lý Khắc Dụng sau đó đánh bại Vương Hành Du.

Năm 896, do Lý Mậu Trinh lại đe dọa Trường An, Đường Chiêu Tông chạy đến chỗ quân phiệt Hàn Kiến. Trong tháng 9 ÂL, Đường Chiêu Tông bổ nhiệm Tể tướng Tôn Ác (孫偓) làm Phượng Tường tứ diện hành doanh đô thống, bổ nhiệm Lý Tư Gián làm Tĩnh Nan tiết độ sứ, kiêm Phó đô thống. Tuy nhiên, chiến dịch chống Lý Mậu Trinh không thực sự diễn ra. Khi chiến dịch chính thức bị bãi bỏ vào ngày Kỉ Hợi (23) tháng 1 năm Đinh Tị (28 tháng 2 năm 897), Lý Tư Gián được bổ nhiệm làm Ninh Tái tiết độ sứ. (Tuy nhiên, không có ghi chép chứng tỏ ông thực sự đến trấn này.)

Thời Hậu Lương
Năm 907, Tuyên Vũ tiết độ sứ Chu Toàn Trung buộc Đường Ai Đế phải thiện nhượng hoàng vị, khởi đầu triều Hậu Lương. Hậu Lương Thái Tổ ban cho Lý Tư Gián tước 'kiểm hiệu thái úy', kiêm 'thị trung'. Tháng 11 ÂL năm Mậu Thìn (908), Lý Tư Gián qua đời, kì tử (hoặc tôn) Lý Di Xương tự xưng là lưu hậu vào ngày Giáp Tuất (6) cùng tháng (2 tháng 12). Hoàng đế Hậu Lương sau đó bổ nhiệm Lý Di Xương làm tiết độ sứ.

Chú thích

Tham khảo

Nhân vật quân sự nhà Đường
Hậu Lương (Ngũ đại)
Sinh thế kỷ 9


title: Sudetenland

text:
Sudetenland là tên tiếng Đức để gọi chung một số vùng đất ở miền Bắc, Tây nam và Tây của Tiệp Khắc nơi có đa số người Đức sinh sống. Tên này bắt nguồn từ dãy núi Sudetes mà chạy dọc theo miền Bắc của ranh giới Tiệp Khắc cho tới vùng Silesia và Ba Lan, mặc dù nó gồm cả những vùng bên kia dãy núi.

Từ Sudetenland chỉ xuất hiện từ đầu thế kỷ 20, và chỉ được để ý tới sau thế chiến thứ Nhất khi đế quốc Áo Hung bị phân chia, và người Sudeten Đức trở thành một thiểu số trong nước Tiệp Khắc mới được thành lập.
Hiệp ước München được ký kết tại München vào rạng sáng ngày 30 tháng 9 (song ghi ngày 29), 1938 giữa bốn cường quốc: Anh, Pháp, Đức Quốc xã và Ý nhằm cắt nhiều phần đất của Tiệp Khắc để chuyển giao cho Đức. Những vùng đất này có tổng cộng 3,63 triệu người trong đó 2,9 triệu người Đức và 0,7 triệu người Tiệp.

Sudetendeutsche Landsmannschaft
Sudetendeutsche Landsmannschaft (hội đồng hương người Đức ở Sudetenland) là một hội có đăng ký, tên chính thức Sudetendeutsche Landsmannschaft Bundesverband e.V. (SL; tschechisch Sudetoněmecké krajanské sdružení oder Sudetoněmecký landsmanšaft) là hội những người Đức bị đuổi khỏi quê hương ở Sudetenland (Sudetendeutsche). Hội được thành lập với mục đích, đại diện cho quyền lợi của Sudetendeutsche.

Vào cuối tháng 2, đầu tháng 3 năm 2015, hội đã thay đổi nguyên tắc chỉ đạo đòi dành lại quê hương cũng như bồi thường thỏa đáng. Ngược lại hội tranh đấu cho quyền căn bản và nhân quyền cũng như quyền được tự lựa chọn của các dân tộc và các sắc tộc trên toàn thế giới. Mục tiêu chính là làm việc chung và kết tình thân hữu với người Séc. Tội ác gây ra chống lại Sudetendeutsche sau thế chiến thứ Hai và việc xua đuổi họ theo quyết định của chính quyền Tiệp Khắc ngày xưa là những hành động sai trái, cần phải hàn gắn. Cùng lúc hội đồng hương cũng cùng chịu trách nhiệm cho việc theo đuổi và hành quyết Sudetendeutsche và người Séc cũng như tội ác Holocaust đối với người gốc Do thái ở Bohemia, Morava và Sudetenschlesien của Đức Quốc xã.

Tham khảo

Liên kết ngoài

The First Czechoslovak Population Census – 1921 Czechoslovak Census shows race according to mother tongue.
Czechoslovakia 1938 had the 14th Highest GDP in the world. And after the Treaty of Versailles they inherited 70% of the Austro-Hungarian Empire heavy industry
French did honour their treaty to come to the aid of Czechoslovakia if Germany declared War but England refused.
German Saxony -Around AD 600 The area is populated by the Slavic Sorbs from today's Poland and Czech Republic.
Czech-German Declaration
WW2DB: German Annexation of Sudetenland
Sudetendeutsche Landsmannschaft
Sudetendeutsches Archiv
Sudetendeutsche Landsmannschaft Bayern
Ackermann-Gemeinde
Bell, P.M.H. The Origins of the Second World War in Europe. Addison Wesley Longman Ltd: London, 1997.
Westermann, Großer Atlas zur Weltgeschichte
WorldStatesmen - Czech Republic; includes description of the 1918 Gaus
Description of the expulsion, published by the group of expellees, 1951
BBC 2002 article about Sudeten Germans
Map

Tranh chấp lãnh thổ của Tiệp Khắc
Tranh chấp lãnh thổ của Đức
Cộng hòa Áo - Đức
Lịch sử địa lý Đức
Do Thái ở Tiệp Khắc
Lịch sử Silesia thuộc Séc
Lãnh thổ bị chiếm đóng trong Thế chiến thứ hai


title: Tháp Busan

text:
Tháp Busan cao 118 mét ở Công viên Yongdusan, Jung-gu, Busan, Hàn Quốc.

Tháp Busan được xây dựng vào năm 1973. Nó chỉ sử dụng cho mục đích giải trí và không có bất kì thiết bị truyền tải nào như các tháp khác chủ yếu được xây dựng như tháp truyền hình và radio. Tầng chính có thể quan sát toàn cảnh và một quán cà phê nhỏ, nó hoạt động trong giờ hành chính thông qua hai thang máy tốc độ cao. Cơ sở của tháp được kết nối với phòng trưng bày và cửa hàng lưu niệm. Tháp thường được đề cập trong hướng dẫn du lịch như là một địa điểm tốt để quan sát toàn cảnh cảng Busan.

Tham khảo

Tháp Hàn Quốc
Công trình xây dựng Busan


title: Vipera

text:
Rắn lục (Danh pháp khoa học: Vipera) là một chi rắn độc thuộc họ Rắn lục (Viperidae). Chúng còn được gọi là rắn Viper (rắn Vai-pơ), ở một số nước tên thường gọi là rắn lục thường, rắn vảy sừng do các loài rắn thuộc chi vipera (có sừng) phân bố rộng rãi ở nhiều nước.

Phân bố
Chúng được tìm thấy trên khắp thế giới, trừ một số khu vực như Nam Cực, Úc, Ireland, Madagascar, Hawaii, những hòn đảo biệt lập và ở trên vòng Bắc Cực. Ở Israel loài rắn này có đặc trưng là có mào thường sống trong các cồn cát ở sa mạc Negev, người ta thường thấy chúng ẩn mình trong cát vào buổi sáng sớm. Ở Sierra Leone loài rắn này sinh sôi nhiều đến mức có thể bao vây và tấn công cả trụ sở cảnh sát.

Đặc điểm
Đây là một loài rắn có chiều dài cơ thể tương đối dài, màu sắc vảy khá rực rỡ, hình thù kỳ dị và đặc biệt là có nọc độc rất mạnh, răng nanh của chúng cho phép thâm nhập sâu và tiêm nọc độc vào cơ thể con mồi hoặc những động vật nó cắn.

Các loài
 Vipera altaica
 Vipera ammodytes
 Vipera aspis
 Vipera barani
 Vipera berus
 Vipera darevskii
 Vipera dinniki
 Vipera eriwanensis
 Vipera haemachates
 Vipera hindii
 Vipera kaznakovi
 Vipera latastei
 Vipera lotievi
 Vipera magnifica
 Vipera monticola
 Vipera nikolskii
 Vipera olguni
 Vipera orlovi
 Vipera palaestinae
 Vipera pontica
 Vipera russelii
 Vipera renardi
 Vipera sachalinensis
 Vipera seoanei
 Vipera superciliaris
 Vipera transcaucasiana
 Vipera ursinii

Loài mới
Ngoài những loài rắn Viper quen thuộc có nhiều phát hiện ra các giống rắn Viper mới, tại vùng từng rậm của nước Tanzania thuộc châu Phi, có phát hiện loài rắn Viper với cơ thể dài chừng 60 cm và hơi nặng nề, khi loài này bò thì thân thể phát lộ hai màu vàng đen xen kẽ rất lạ. Rắn có cặp mắt màu ô liu, trong khi những chiếc vảy trên đầu lại dựng lên như sừng. loài rắn được mệnh danh là Mathida độc sừng.

Ở Quảng Châu (Trung Quốc) cũng đã phát hiện một loài rắn Viper mới có kích thước rất nhỏ, được đặt tên Protobothrops maolanensis. Loài rắn này sống trong các khu rừng thuộc khu Bảo tồn thiên nhiên quốc gia Mao lan, tỉnh Quý Châu, Trung Quốc. Chúng có kích thước khá nhỏ, với chiều dài tối đa khi trưởng thành khoảng 70 cm, nhưng có thể phóng độc tố rất độc. Đây là loài rắn nhỏ nhất được phát hiện ở Trung Quốc cho tới nay, loài rắn này có kích thước cơ thể nhỏ đến nổi có thể bị cóc ăn thịt.

Chú thích

Tham khảo
 Chuyện rùng mình về rắn thần báo oán ở Thái Nguyên

Họ Rắn lục


title: Công viên Yongdusan

text:
Công viên Yongdusan là công viên nằm ở Jung-gu, Busan, Hàn Quốc. Tháp Busan cao 118 mét nằm ở đây.
Yongdu có nghĩa là "đầu rồng" và "san" nghĩa là "núi". Cái tên này chỉ sự giống nhau của các công viên núi, nó được cho là giống đầu rồng. Công viên chiếm diện tích 69,000 m². Gồm 70 loài cây khác nhau phát triển tại đây.

Đặc điểm
Một trong điểm nổi bật của công viên Yongdusan là tượng của Yi Sun-sin, anh hùng hải quân thế kỉ 16 của Hàn Quốc. Công viên cũng có bức tượng bán thân của nhà văn Ahn Huijae. Ngoài ra còn có tượng đài sinh viên phản đối chống chính phủ ngày 19 tháng 4. Điều đáng chú ý nhất của công viên chính là tháp Busan.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ chính thức
 Thành phố Busan - Công viên Yongdusan

Công viên Busan


title: Cảng Busan

text:
Cảng Busan là cảng lớn nhất ở Hàn Quốc, nằm ở thành phố Busan, Hàn Quốc.

Cảng liên kết
Cảng Busan gồm 6 cảng liên kết (danh sách được liệt kê theo thứ tự ngày).
 – Cảng Southampton, Anh (1978)
 – Cảng Seattle, Mỹ (1981)
 – Cảng Osaka, Nhật (1985)
 – Cảng Rotterdam, Hà Lan (1985)
 – Cảng Authority của New York và New Jersey, Mỹ(1988)
 – Cảng Thượng Hải, Trung Quốc (1994)

Tham khảo

Giao thông Busan
Quận Trung, Busan
Công trình xây dựng Busan
Busan


title: Biểu bì

text:
Biểu bì có thể nói tới:

biểu bì (thực vật), bộ phần ngoài cùng của các tế bào của thực vật
biểu bì (da), lớp da ngoài cùng của con người hoặc của các động vật có xương sống
biểu bì (động vật học), lớp tế bào bao bọc toàn thể bộ phận của các sinh vật có cấu trúc phức tạp hơn bọt biển


title: Chùa Kim Ngân

text:
Chùa Kim Ngân là ngôi chùa cổ, được xây dựng từ thế kỷ X dưới thời vua Lê Đại Hành. Chùa thuộc vùng bảo vệ đặc biệt của khu di tích Cố đô Hoa Lư (Ninh Bình). Cũng như các di tích khác trong quần thể di sản cố đô Hoa Lư, chùa được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2012.

Vị trí
Chùa Kim Ngân nằm ở làng cổ Chi Phong, xã Trường Yên, huyện Hoa Lư, Ninh Bình. Từ thành phố Ninh Bình theo đại lộ Tràng An hoặc quốc lộ 38B khoảng 11 km tới chùa.

Chùa Kim Ngân toạ lạc trên thửa đất rộng 2000m2, chùa giáp với Quèn Vuông, là nơi thông nhau giữa thành Đông và thành Tây của kinh đô Hoa Lư xưa.

Chùa Kim Ngân nằm cạnh núi Đại Vân, rất gần đền Vua Đinh Tiên Hoàng. Chùa quay hướng đông nam, gồm có chính điện, nhà tổ, phòng khách, nhà ăn, tháp…

Lịch sử
Chùa Kim Ngân còn được gọi chùa Ngần vì nó nằm trên địa phận xứ Đồng Ngần hay chùa Đại Vân vì nằm bên chân núi Đại Vân. Tương truyền chùa được xây dựng trên nền kho của vua Đinh – vua Lê nên mới gọi là chùa Kim Ngân, nghĩa là chùa Vàng. Theo sử sách, Mùa xuân 987, vua Lê Đại Hành lần đầu cày ruộng tịch điền ở núi Đọi được một hũ nhỏ vàng. Lại cày ở núi Bàn Hải, được một hũ nhỏ bạc, nhân đó đặt tên là ruộng Kim Ngân.

Chùa Kim Ngân cùng với chùa Am Tiên, chùa Duyên Ninh, chùa Cổ Am, chùa Nhất Trụ là những chùa cổ thời Đinh - Lê nằm trong khuôn viên kinh thành Hoa Lư còn tồn tại đến ngày nay. Trong số đó, chùa Duyên Ninh cùng với chùa Kim Ngân nằm ở vị trí thành Tây của kinh đô xưa. Cũng như chùa Nhất Trụ, chùa Kim Ngân là nơi thờ phật và các nhà sư thế kỷ 10 như Pháp Thuận, Khuông Việt và Vạn Hạnh.

Chùa Kim Ngân hiện tại là một chùa cổ kính, nằm nép mình bên các dãy núi Đại Vân xưa là kinh thành của Hoa Lư. Trên địa bàn xã Trường Yên hiện còn 6 chùa gồm: chùa Nhất Trụ, chùa Am Tiên, chùa Kim Ngân, chùa Cổ Am, chùa Bà Ngô và chùa Duyên Ninh. Tương truyền, Mỗi chùa gắn với một sự tích khác nhau như cầu phúc thì đến chùa Cổ Am, cầu lộc vào chùa Kim Ngân, cầu danh vào chùa Nhất Trụ, cầu thọ vào chùa Bà Ngô, cầu tài vào chùa Am Tiên còn cầu duyên thì vào chùa Duyên Ninh...

Câu đối trước toà Tiền bái có viết:
"Cổ bát sinh hoa non phong thiên thu dụng khí tốt
Bồ đề kết quả chi đình vạn thế ngưỡng linh thanh"
Tạm dịch:
Gốc phật nở hoa, non phong ngàn năm chung khí tốt
Bồ đề kết quả, nơi đây muôn thuở anh linh.

Chú thích

Liên kết ngoài
Chùa Kim Ngân

Di tích Cố đô Hoa Lư
Chùa tại Ninh Bình
Công trình xây dựng ở Ninh Bình


title: Nguyễn Hà Đông

text:
Nguyễn Hà Đông (sinh năm 1985 tại Hà Nội) là nhà thiết kế trò chơi người Việt Nam. Anh là tác giả của trò chơi trên điện thoại thông minh nổi tiếng trên toàn cầu Flappy Bird từng được tải đến 2-3 triệu lượt mỗi ngày.

Tiểu sử
Nguyễn Hà Đông tốt nghiệp kỹ sư Công nghệ thông tin chuyên ngành Hệ thống thông tin của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội.

Năm 2012, anh thành lập  .GEARS Studios và bắt đầu xuất bản các trò chơi dạng arcade trên điện thoại thông minh, phần lớn được thiết kế riêng cho iPhone.

Trò chơi miễn phí Flappy Bird xuất bản tháng 05 năm 2013. Nó đã đạt 50 triệu lượt tải trên toàn thế giới cho đến khi được gỡ xuống trên iOS App Store và Google Play Store vào ngày 10 tháng 2 năm 2014.

Anh thiết kế nhiều trò chơi khác trên iOS: Super Ball Juggling, Shuriken Block và. Các trò chơi của anh đều mang lối thiết kế đơn giản với đồ họa mĩ thuật pixel và chịu ảnh hưởng của phong cách truyện tranh Nhật Bản.

Tham khảo

Người Hà Nội
Lập trình viên Việt Nam


title: Samurai I: Musashi Miyamoto

text:
Miyamoto Musashi (tựa đề Anh ngữ: Samurai I: Musashi Miyamoto) là tên của bộ phim Jidaigeki Nhật Bản năm 1954. Bộ phim do nam tài tử gạo cội Mifune Toshirō thủ diễn và nhận được giải thưởng Academy danh dự cho phim ngoại quốc hay nhất (Academy Award for Best Foreign Language Film).

Nội dung bộ phim dựa trên nguyên tác tiểu thuyết "Miyamoto Musashi" của văn hào Yoshikawa Eiji. Tác phẩm này là cuốn sách gối đầu giường của nhiều thế hệ người Nhật và là một trong những bộ sách bán chạy nhất cho đến nay từ khi nó xuất hiện. Miyamoto Musashi của Yoshikawa Eiji mượn hình ảnh kiếm khách vô song trong lịch sử Nhật Bản là Miyamoto Musashi để nói lên tinh thần cầu đạo, bất khuất và đề cập đến những vấn đề trong xã hội phong kiến, qua đó nói lên những bế tắc trong giai đoạn nước Nhật lâm vào cuộc đệ nhị Thế chiến. Musashi trong tác phẩm của Yoshikawa Eiji tượng trưng cho tinh thần cầu đạo, kiên cường của con người, còn nhân vật hư cấu Matahachi là hiện thân của sự sa ngả, trụy lạc, O-tsū là biểu tượng của Bồ đề tâm, lòng từ bi, bà cụ O-sugi, mẹ của Matahachi tượng trưng cho chấp niệm, bảo thủ. Tất cả đều hiện lên sinh động dưới ngòi bút của Yoshikawa Eiji.
Trong phiên bản phim điện ảnh năm 1954 của đạo diễn Inagaki Hiroshi, do giới hạn về thời lượng nên nét đặc sắt của các nhân vật khó có thể so sánh với miêu tả trong tiểu thuyết, nhưng vẫn là một sự thành công trong khuôn khổ thời lượng hạn chế qua tài diễn xuất của các diễn viên gạo cội "thứ thiệt", những viên ngọc bất tử trong lịch sử điện ảnh Nhật Bản. Ngoài ra, bộ phim còn mô tả sinh động và trung thực không khí sinh hoạt thời Edo, từ những chi tiết nhỏ nhặt nhất, người xem có thể thấy được phong tục tập quán, dạng thức sinh hoạt của con người đương thời.

Sự thành công của "Miyamoto Musashi" (1954) đã dẫn đến hai bản phim tiếp theo là "Zoku Miyamoto Musashi Ichijō-ji no kettō" (1955) (Miyamoto Musashi phần tiếp: quyết đấu ở Nhất Thừa tự) và "Miyamoto Musashi kanketsu-hen Ganryū-jima no kettō" (1956) (Miyamoto Musashi phần kết: quyết đấu trên đảo Ganryū). Loạt ba bộ phim này được công chiếu ở hải ngoại và gây được tiếng vang lớn, và người Tây phương gọi đây là "Samurai triology".
Khi nhận được giải thưởng Academy, đạo diễn Inagaki Hiroshi đã kinh ngạc thốt lên rằng không thể ngờ chàng "Samurai" của mình lại thắng lớn ở kinh độ điện ảnh của Thế giới, "tôi chưa từng nhận được giải thưởng điện ảnh nào ở Nhật Bản, giờ lại nhận được giải từ Mỹ quốc thì thật chẳng thể hiểu nỗi".

Cũng cần nói thêm, đây là một trong số hàng trăm bộ phim về đề tài Miyamoto Musashi. Nhân vật lịch sử này được ưa chuộng như một kiểu anh hùng quốc dân và trở thành đề tài không bao giờ cạn cho tiểu thuyết, điện ảnh, diễn kịch và ngày nay là truyện tranh, phim hoạt hình, trò chơi điện tử.

Nội dung

Tập đầu trong loạt ba phim về Miyamoto Musashi miêu tả cuộc đời của nhân vật này từ giai đoạn thanh niên, khi còn mang tên Takezō, tham gia chiến trường Seki-ga-hara rồi sau đó bị săn lùng. Nhờ có Hòa thượng Takuan soi sáng, Takezō đã nhận thức ra giá trị của một con người, quyết tâm làm lại cuộc đời để chuộc lại những lỗi lầm do sự thô bạo trước kia gây ra và đổi tên thành Musashi, để rồi lưu danh bất hũ trong sử sách.
Ngoài câu chuyện của Musashi (Takezō), bộ phim còn đề cập đến từng câu chuyện của các nhân vật như nàng O-tsū, Matahachi, bà cụ O-sugi, mẹ con Akemi và những câu chuyện đó đều dẫn dắt đến hai bộ phim sau đó.

Staff

 Nguyên tác: Yoshikawa Eiji
 Đạo diễn: Inagaki Hiroshi
 Kịch hóa: Hōjō Hideji
 Âm nhạc: Dan Ikuma

Cast

 Mifune Toshirō vai Shinmen Takezō/Miyamoto Musashi
 Yachigusa Kaoru vai O-tsū
 Mikuni Rentarō vai Matahachi
 Onoe Kurō-emon đời thứ hai vai thầy chùa Takuan Sōhō
 Mito Mitsuko vai O-kō
 Okada Mariko vai Akemi
 Miyoshi Eiko vai cụ O-sugi
 Hirata Akihiko vai Yoshioka Seijūrō
 Katō Daisuke vai Gion Tōji
 Ozawa Eitarō vai chúa Ikeda Terumasa
 Abe Kusuo vai Tsujikaze Temma

Mục liên quan
 Miyamoto Musashi
 Miyamoto Musashi (tiểu thuyết)
 Jidaigeki

Cước chú

Phim Nhật Bản
Jidaigeki
Phim cổ trang Nhật Bản
Phim giành giải Oscar cho phim ngoại ngữ hay nhất
Phim dựa trên tiểu thuyết
Phim Samurai


title: Polistes brunetus

text:
Polistes brunetus là một loài tò vò thuộc bộ Cánh màng, phân bộ Eo nhỏ, họ Vespidae, chi Polistes được phát hiện tại vùng đông bắc Việt Nam và công bố loài mới năm 2014.

Phát hiện và đặt tên
Tên định danh loài brunetus lấy từ một tính từ trong tiếng Latinh chỉ màu nâu của loài này.

Mô tả
Mẫu vật Polistes brunetus có chiều dài cơ thể 15-16,5 mm ở cá thể cái và 13,5-15,5 mm ở cá thể đực. Chiều dài cánh con cái 16–17 mm và con đực 15,5-16,5 mm.

Phân bổ
Mẫu vật hiện chỉ được quan sát thấy ở các tỉnh: Bắc Kạn (huyện Na Rì), Hà Giang, Lạng Sơn, Bắc Giang, Hải Phòng (vườn quốc gia Cát Bà), Phú Thọ, Hòa Bình, Ninh Bình (vườn quốc gia Cúc Phương), Thanh Hóa, Nghệ An, Thừa Thiên Huế (vườn quốc gia Bạch Mã).

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Distribution and nests of paper wasps of Polistes (Polistella) in northeastern Vietnam, with description of a new species (Hymenoptera, Vespidae, Polistinae) Lien Thi Phuong Nguyen, Jun-ichi Kojima  xuất bản 8/1/2014

 Distribution of social wasps in Vietnam (Hymenoptera: Vespidae). Nguyen Thi Phuong lien, Junichi Kojima, Tạp chí Sinh học 2013, Vol 35, No 3se, trang 18
 Polistes brunetus trên Species-ID

B
Động vật được mô tả năm 2014
Côn trùng Việt Nam
Động vật đặc hữu Việt Nam


title: Mai Beulraek Minideureseu

text:
My Black Mini Dress (; tiếng Việt: Váy ngắn đen), còn được biết đến với tên khác là Little Black Dress là bộ phim điện ảnh Hàn Quốc công chiếu vào tháng 3 năm 2011, với sự góp mặt của các diễn viên Yoon Eun-hye, Park Han-byul, Cha Ye-ruyn và Yoo In-na. Bộ phim dựa trên cuốn tiểu thuyết My Black Mini Dress (xuất bản năm 2009) của nhà văn Kim Min-seo, là câu chuyện xoay quanh cuộc sống, những hoài bão, và tình bạn đẹp đẽ giữa những cô gái tuổi 24 đang đi tìm hướng đi riêng cho bản thân.

Cốt truyện
Tốt nghiệp khoa Sân khấu điện ảnh của Đại học Myung Moon, bốn cô gái Yoo-min (Yoon Eun-hye), Hye-ji (Park Han-byul), Min-hee (Yoo In-na) và Soo-jin (Cha Ye-ryun) những tưởng có thể sống một cuộc sống đẹp như mơ. Họ sa đà vào những mối tình, những thú vui nơi club và vấp ngã trước "bức tường" của hiện thực. Mơ hồ về mục đích sống, Yoo-min đồng ý trở thành trợ lý của một nhà biên kịch truyền hình nổi tiếng để kiếm tiền mua cho được chiếc váy ngắn màu đen sang trọng mà cô đã để ý từ trước. Tuy nhiên, công việc trợ lý đó thực chất là làm vú em, chăm sóc cho cặp song sinh - con trai của nhà biên kịch. Cô nàng giàu có Min-hee dự định sẽ đi du học nước ngoài nhưng do trình độ tiếng Anh quá kém nên đành bỏ dở. Xui xẻo bao quanh lấy cô nàng diễn viên nghiệp dư Soo-jin khi cô liên tục bị đánh rớt trong các buổi casting còn công ty của cha cô thì đang trên bờ vực phá sản. Hye-ji trong phút chốc trở thành ngôi sao khi tham gia quảng cáo cho nhãn hàng thời trang Levi's, mở đầu cho những hờn giận, ghen tỵ, rạn nứt trong tình bạn của bốn người.

Diễn viên

Diễn viên chính
Yoon Eun-hye vai Yoo-min
Park Han-byul vai Hye-ji
Cha Ye-ryun vai Soo-jin
Yoo In-na vai Min-hee

Diễn viên phụ
Lee Yong-woo vai Suk-won
Jeon Soo-kyung vai nhà biên kịch
Shin Dong-ho vai Yoo Seung-won
Gil Eun-hye vai trợ lý biên kịch
Lee Mi-do vai học sinh trung học
Moon Soo-jong vai cha của Yoo-min
Ko Gyu-pil vai Yoo-shin
Ahn Chi-yong vai cha của Min-hee
Won Jong-rye vai mẹ của Min-hee
Kim Choon-gi vai cha của Young-mi
Choi Min-geum vai mẹ của Young-mi
Choi Yoon-young vai Young-mi
Paul Stafford vai giáo viên tiếng Anh

Khách mời
Lee Chun-hee vai Soo-hwan
Ko Chang-suk vai đạo diễn
Shin Seung-hwan vai trợ lý đạo diễn
Kim Kwang-gyu vai cha của cô bé nữ sinh trung học
Moon Hee-kyung vai mẹ của Yoo-min
Baek Soo-ryun vai cụ già bán vé số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.minidress2011.co.kr/
 My Black Mini Dress tại Naver

Phim năm 2011
Phim hài Hàn Quốc
Phim Hàn Quốc
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim của CJ Entertainment
Phim tiếng Triều Tiên
Phim đôi bạn


title: Françoise Hardy

text:
Françoise Madeleine Hardy (; sinh ngày 17 tháng 1 năm 1944) là một ca sĩ và diễn viên điện ảnh Pháp. Hardy được biết tới nhiều qua ca nhạc và thời trang, được biết tới qua những bản nhạc như Tous les garçons et les filles., Comment Te Dire Adieu, Le temps de l'amour.

Tiểu sử
Hardy lớn lên ở quận 9, thành phố Paris cùng với em gái Michèle. Cha mẹ của cô ly thân từ khi cô còn bé nên chị em cô sống với mẹ. Cô nhận quà sinh nhật từ cha sau khi thi đậu baccalauréat.

Cô bị ảnh hưởng bởi hai sao âm nhạc từ rất sớm: Charles Trenet và Cora Vaucaire, cũng như ảnh hưởng của các danh ca: Paul Anka, The Everly Brothers, Cliff Richard, Connie Francis, Marty Wilde, mà cô được nghe từ các đài phát thanh Anh ngữ tại Luxembourg.

Hết năm học thứ nhất ở trường Sorbonne, cô trả lời cho một quảng cáo trên báo tìm ca sĩ trẻ. Cô ký hợp đồng đầu tiên với hãng đĩa Vogue tháng 11 năm 1961. Tháng 4 năm 1962, chỉ thời gian ngắn sau khi cô rời trường đại học, đĩa thu âm đầu tiên “Oh Oh Chéri” của cô được phát hành, lời song ca do Johnny Hallyday sáng tác. Cùng trong đĩa này, nhạc phẩm “Tous Les Garcons Et Toutes Les Filles” đã thành công ngoài dự tính, theo đà của phong trào nhạc Yéyé ở Pháp thời bấy giờ. Nó được bán ra trên 1 triệu bản, nhận được giải thưởng “Gold disc”. Đồng thời nó vượt lên vị trí #36 trên bảng sắp hạng của “UK Singles Chart” năm 1964.

Sự nghiệp âm nhạc
Vào cuối tháng 4 năm 1962, Françoise Hardy ghi âm album đầu tay và trong đó hầu hết các ca khúc đều do cô sáng tác, ngọai trừ một bài là của Jacques Dutronc, người chồng tương lai của cô. Tập nhạc này ban đầu không có tựa, nhưng sau đó lại mang tên của ca khúc trích đoạn đầu tiên là nhạc phẩm Tous les garçons et les filles. Thật ra, đây không phải là sáng tác ưng ý nhất của Françoise Hardy nhưng lại được hãng đĩa chọn phát hành vào mùa hè năm 1962 như ca khúc đầu tay bởi vì nội dung bài hát hợp với khung cảnh và tâm trạng của lứa tuổi mới biết yêu.

Bực mình do không được quyền chọn lựa và quyết định, Françoise Hardy cùng với gia đình đi nghỉ hè tại Innsbruck, bên Áo để trao dồi thêm tiếng Đức. Mãi đến khi cô trở về Paris, cô mới bất ngờ khám phá là bài hát Tous les garçons et les filles trở thành tình khúc của mùa hè năm 62. Với hơn 2 triệu bản được bán chạy chỉ trong vòng chưa đầy một tháng, nhạc phẩm này giúp cho cô nữ sinh tóc nâu huyền trở thành một trong những thần tượng nhạc trẻ đầu tiên trong phái nữ. Với thành công của nhạc phẩm kế tiếp là bài Le temps de l’Amour - (Một thời để yêu), ghi âm trên cùng một album, tên tuổi của Françoise Hardy vượt trội hơn cả hai cô búp bê tóc vàng là Sylvie Vartan và France Gall.

Năm 1963, cô đại diện cho Monaco hát bài “L’amour S’en Va”dự thi “Eurovision Song Contest” và được xếp hạng 5. Cùng năm, cô được trao giải thưởng “Grand Prix du Disque” từ Académie Charles Cros cho “Grand Prix du Disque for French Song”.

Năm 2005, Françoise Hardy thu âm album “Tant De Belles Choses” song ca với Perry Blake, người sáng tác 2 nhạc phẩm cho album. Françoise Hardy thắng giải “Female Artist of the Year” tại “Victoires De La Musique Ceremony” năm 2005.

Năm 2012, Françoise Hardy phát hành album thứ 27, “L’Amour Fou”, để kỷ niệm 50 năm sự nghiệp âm nhạc của cô.

Trong cuốn phim đoạt giải thưởng Greek nổi tiếng, Attenberg (2010), nhạc phẩm “Tous Les Garcons et Toutes Les Filles” của cô được trình bày bởi hai nhân vật chính trong phim diễn tả sự chờ đợi trong cô đơn của thanh thiếu niên.

Lĩnh vực thời trang
Françoise Hardy được xem là khuôn mẫu, thần tượng số 1 của giới trẻ (Yé-Yé) trong suốt hai thập niên, cho dù chỉ vô tình bởi Françoise Hardy vốn là một người có bản tính nhút nhát, cộng thêm mặc cảm thua kém bạn bè thời còn đi học (nhà không có điều kiện, không có tiền ăn diện, tham dự các party…) cho nên cô không bao giờ nghĩ rằng cách ăn mặc của mình sẽ trở thành “mốt”!

Bên cạnh đó, Françoise Hardy còn có một thân hình không lấy gì làm hấp dẫn: gầy như cây sậy (cao 1m79, vòng số 1 và vòng số 3 rất khiêm nhượng), mà một nhà báo Mỹ mô tả là “con sếu mặc mini-skirt và mang giày boot”, không bao giờ mặc màu đỏ, không son môi, không hút thuốc, không biết hay không thích khiêu vũ)…

Nhưng khi được tạp chí thời trang Vogue giới thiệu tới độc giả vào 1963, Françoise Hardy lập tức trở thành một hiện tượng – “hiện tượng đối nghịch với thần tượng nhục thể Brigitte Bardot” (anti-Bardot).

“Con sếu mặc mini-skirt và mang giày boot” ấy đã một sớm một chiều trở thành biểu tượng thời trang Pháp, được các hiệu thời trang nổi tiếng như Paco Rabbane, Yves Saint Laurent ca tụng, và tạo ảnh hưởng sâu đậm nơi các thế hệ đi sau, trong đó có nhà thiết kế thời trang Alexa Chung (biên tập tạp chí thời trang Vogue ấn bản Anh quốc), Nicolas Ghesquière, bộ óc sáng tạo của hiệu thời trang Louis Vuitton hiện nay…

Năm 1964, khi Françoise Hardy sang Hoa Kỳ lần đầu tiên và trình diễn trên truyền hình, Bob Dylan đã cảm tác một bài thơ đề tặng, phổ biến trên bìa một album của anh. Khi Françoise Hardy tới Anh quốc, cô được Mick Jagger của ban nhạc The Rolling Stones xưng tụng là “ideal woman”; rất có thể vì vậy mà girlfriend của Mick lúc đó – nữ ca sĩ Anh Marianne Faithfull – đã bắt chước y hệt cách ăn mặc của Françoise Hardy.

Xem thêm tại:
 Offizielle Webseite (französisch und englisch)
A Tribute to Gainsbourg, zoom sur Françoise Hardy
 Biografie  (französisch)

 http://www.musica-la-vita.com/francoise/francoise_hardy_portrait.htm  (deutsch)
 http://www.fhardy.de/ – Deutsche Fanseite von Françoise Hardy

Chú thích

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1946
Người tham gia Eurovision Song Contest 1963
Người tham gia Eurovision Song Contest của Monaco
Người Paris
Nữ ca sĩ Pháp
Ca sĩ nhạc pop
Nghệ sĩ của Virgin Records


title: Tatu đuôi trụi Chaco

text:
Tatu đuôi trụi Chaco (tên khoa học Cabassous chacoensis) là một loài tatu trong họ Dasypodidae. Loài này được Wetzel mô tả năm 1980. Chúng được tìm thấy tại Argentina, Paraguay, và có thể tại Brazil, trong một khu vực được gọi là Gran Chaco, vì thế có tên gọi này.

Môi trường sống tự nhiên của nó là rừng khô cận nhiệt đới hoặc nhiệt đới và vùng cây bụi cận nhiệt đới hay nhiệt đới. Nó bị đe dọa bởi mất môi trường sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1980
Động vật có vú Nam Mỹ
Động vật có vú Argentina
Động vật có vú Uruguay


title: SM the Ballad Vol. 2 – Breath

text:
SM the Ballad Vol. 2 – Breath là mini album thứ hai của nhóm nhạc Hàn Quốc SM the Ballad. EP được phát hành vào ngày 13 tháng 2 năm 2014, với ca khúc chủ đề là "Breath".

Lịch sử
Vào ngày 3 tháng 2 năm 2014, đại diện của SM Entertainment đã thông báo với My Daily rằng: "SM The Ballad đang có kế hoạch trở lại vào tháng 2 này. Họ hiện đang ở giai đoạn cuối của khâu chuẩn bị." SM The Ballad là một nhóm nhạc dự án và không có thành viên cố định mà thay vào đó thành viên của nhóm sẽ thay đổi liên tục và là các giọng ca chính của những nhóm nhạc, cũng như các ca sĩ thể hiện tốt thể loại ballad thuộc công ty SM. Đại diện của SM còn nói thêm: "Các thành viên trong mini album vol. 1 sẽ không có trong nhóm ở mini album sắp tới, và thay vào đó là Changmin của TVXQ, Yesung của Super Junior, Taeyeon của Girls' Generation, Jonghyun của SHINee, Krystal của f(x), Chen của EXO, Zhou Mi của Super Junior-M và Zhang Liyin sẽ tham gia."

Album bao gồm tổng cộng sáu bài hát xoay quanh chủ đề một cuộc chia tay. Hai trong số các bài hát cũng sẽ có ba phiên bản, bao gồm tiếng Hàn, tiếng Nhật và tiếng Trung. Phiên bản tiếng Hàn của "Breath" là do Taeyeon và Jonghyun trình bày, trong khi phiên bản tiếng Trung do Chen và Zhang Li Yin, và phiên bản tiếng Nhật là của Changmin và Krystal. Phiên bản tiếng Hàn và tiếng Nhật của "I Was Greedy" ("Blind") được hát bởi Yesung đã được thu âm trước khi anh nhập ngũ, và phiên bản tiếng Trung do Zhou Mi trình bày.

SM Entertainment đã thông báo rằng việc ra mắt sẽ bắt đầu vào ngày 10 tháng 2 cùng với bản song ca của Taeyeon và Jonghyun, "Breath" (phiên bản tiếng Hàn); ngày 11 tháng 2 là Jonghyun và bản song ca cùng Chen, "A Day Without You"; ngày tiếp theo là đơn ca của Taeyeon, "Set Me Free"; ngày 13 tháng 2 sẽ ra mắt bài hát đơn ca của Yesung, "Blind" (phiên bản tiếng Hàn và tiếng Nhật) cũng như phiên bản tiếng Trung của Zhou Mi, Chen và bản song ca cùng Krystal - "When I Was... When U Were..." - và không thể thiếu phiên bản tiếng Trung (Chen và Zhang Li Yin) cũng như tiếng Nhật (Changmin và Krystal) của "Breath".

Mini album đầy đủ sẽ chính thức được phát hành vào ngày 13 tháng 2 năm 2014.

Quảng bá
Taeyeon và Jonghyun sẽ biểu diễn "Breath" lần đầu tiên trên M! Countdown vào ngày 13 tháng 2. Trong khi đó, Chen và Zhang Li Yin cũng sẽ trình diễn phiên bản tiếng Trung của "Breath" trong chương trình 'Element of Joy' của đài Hồ Nam vào ngày Valentine, lúc 20 giờ.
Bài hát cũng sẽ được biểu diễn trên chương trình Music Bank của đài KBS, cũng như  Music Core và Inkigayo vào tháng 2.

Danh sách bài hát

Bảng xếp hạng

Bảng xếp hạng dành cho đĩa đơn

Bảng xếp hạng dành cho album

Doanh số và chứng nhận

Thành viên và chức vụ
Changmin - hát chính
Yesung - hát chính
Zhang Liyin - hát chính
Taeyeon - hát chính
Zhou Mi - hát chính
Jonghyun - hát chính
Krystal - hát chính
Chen - hát chính

Chú thích

Liên kết ngoài

EP năm 2014
EP tiếng Triều Tiên
EP của SM Entertainment


title: Vải lanh

text:
Vải lanh là một loại vải được làm từ sợi của cây lanh (Linum usitatissimum). Việc sản xuất vải lanh mất nhiều công sức nhưng đây là loại vải rất có giá trị, được ưa chuộng để may quần áo do sự mát mẻ và thoải mái trong thời tiết nóng.

Nhiều sản phẩm được làm từ vải lanh như: tạp dề, túi, khăn tắm, khăn ăn, khăn trải giường, khăn trải bàn, thảm trang trí, vải bọc ghế và quần áo…

Vải lanh là một trong những loại vải lâu đời nhất trên thế giới, bắt nguồn từ hàng ngàn năm trước. Những mẩu rơm, hạt, sợi, chỉ, và nhiều loại vải khác có nguồn gốc từ khoảng năm 8000 trước Công nguyên đã được tìm thấy tại những nơi có người ở quanh các hồ nước ở Thụy Sĩ. Những sợi lanh nhuộm được tìm thấy trong một hang đá thời tiền sử ở Gruzia đã củng cố giả thiết rằng việc sử dụng vải lanh được dệt từ cây lanh dại đã bắt đầu cách đây hơn 30.000 năm.

Vải lanh đôi khi được dùng làm tiền tệ ở Ai Cập cổ đại. Những xác ướp Ai Cập được quấn trong vải lanh bởi vì nó được xem là một biểu tượng của ánh sánh và sự tinh khiết, và cũng để phô trương sự giàu có. Một số loại vải lanh này được dệt bằng cách quay tơ, vào thời đó có chất lượng rất tốt. Nhưng chúng vẫn khá thô so với vải lanh hiện đại. Ngày nay, vải lanh thường khá đắt tiền và chỉ được sản xuất với số lượng tương đối nhỏ. Nó có phần sợi dài hơn so với cotton và các loại vải tự nhiên khác.

Từ nguyên
Từ "lanh" trong tiếng Việt có nguồn gốc từ tiếng Pháp "lin", từ tiếng Pháp này lại gần gũi với tên Latin của cây lanh là linum  và từ tiếng Hy Lạp là λινόν (linon).

Trong tiếng Anh, từ "linen" có nguồn gốc từ nhóm ngôn ngữ Tây German. Ngoài ra, từ "line", bắt nguồn từ việc sử dụng chỉ lanh để xác định một đường thẳng.

Lịch sử
Ở vùng Lưỡng Hà cổ đại, cây lanh được trồng để sản xuất vải lanh. Nó được sử dụng bởi những người thuộc tầng lớp giàu có, chẳng hạn như tu sĩ. Ở Ai Cập cổ đại, vải lanh được dùng để ướp xác và làm vải liệm. Nó cũng được dùng làm trang phục hàng
ngày. Khi thời tiết quá nóng, người ta thường mặc trang phục từ vải lanh trắng.

Vải lanh được dùng làm khăn trải bàn, trải giường và trang phục qua nhiều thế kỷ. Giá của vải lanh đắt không chỉ vì khó gia công, mà còn vì bản thân cây lanh khó trồng. Thêm vào đó, chỉ lanh không đàn hồi nên rất khó để dệt mà không làm đứt chỉ. Vì vậy mà việc sản xuất vải lanh khá đắt hơn so với bông vải.

Việc phát hiện vải lanh nhuộm trong một hang động ở có nguồn gốc cách đây 36.000 năm chứng tỏ rằng người cổ đại đã biết sử dụng sợi của cây lanh dại để làm thành các loại vải như vải lanh từ rất sớm.

Khi lăng mộ của pharaoh Ramses II được phát hiện vào năm 1881, phần vải lanh được tìm thấy trong đó vẫn ở trạng thái được bảo quản hoàn hảo sau hơn 3000 năm.

Trong thư viện Belfast, có một xác ướp của "Kaboolie", con gái của một tu sĩ Ammon, mất khoảng 2500 năm trước. Vải lanh của xác ướp này cũng ở trong tình trạng bảo quản hoàn hảo. Khi lăng mộ của Tutankhamen được mở ra, các tấm màn bằng vải lanh vẫn còn nguyên vẹn.

Ngành công nghiệp vải lanh thời kì đầu

Những ghi chép sớm nhất về ngành công nghiệp vải lanh với hơn 4000 năm tuổi từ Ai Cập. Những văn bản viết tay sớm nhất về ngành công nghiệp vải lanh là trên những phiến đá, được viết bằng ký tự âm tiết Linear B ở Pylos, Hy Lạp, nơi mà vải lanh được mô tả như một dạng chữ tượng hình và được viết là "li-no" (λίνον, linon). Và những người thợ nữ sản xuất vải lanh được gọi là "li-ne-ya" (λίνεια, lineia).

Những người Phoenicia cùng với đoàn thuyền thương nhân của họ, đã bắt đầu các giao dịch thương mại với người dân ở Địa Trung Hải, phát triển các mỏ thiếc ở Cornwall, giới thiệu việc trồng lanh và làm vải lanh ở Ireland trước Công nguyên. Mãi cho đến thế kỷ 12, chúng ta mới tìm được nhưng ghi chép về sự cố gắng hệ thống hóa việc sản xuất lanh.

Khi Sắc lệnh Nantes bị thu hồi vào năm 1685, nhiều người Huguenot trốn khỏi Pháp và định cư tại quần đảo Anh. Và
một trong số họ là Louis Crommelin, người được sinh ra và lớn lên trở thành một người thợ dệt vải lanh tốt ở thị trấn Cambrai. Ông đã trốn sang Ulster, và cuối cùng định cư tại thị trấn nhỏ của Lisburn, cách Belfast khoảng mười dặm. Bản
thân Belfast có lẽ là trung tâm sản xuất vải lanh nổi tiếng nhất trong lịch sử; trong thời kỳ Victoria đa số vải lanh trên thế giới được sản xuất tại thành phố này, do đó mà nó đã có tên là Linenopolis.

Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, Cambrai trở nên nổi tiếng là một trong những trung tâm của cuộc chiến dữ dội nhất. Tên "cambric" có nguồn gốc từ thị trấn này. Mặc dù ngành công nghiệp vải lanh đã được thành lập ở Ulster, Louis Crommelin tìm thấy cơ hội cải thiện ngành dệt, và những nỗ lực của ông đã thành công đến nỗi ông được bổ nhiệm bởi chính quyền để phát triển ngành công
nghiệp này trong một phạm vi rộng lớn hơn nhiều so với Lisburn và xung quanh đó. Kết quả trực tiếp của việc này là sự thành lập Hội đồng quản trị của các nhà sản xuất vải lanh ở Ireland theo luật định vào năm 1711.

Sợi lanh

Mô tả
Lanh là một dạng sợi vỏ. Các sợi lanh có chiều dài từ khoảng 25 mm đến 150 mm và đường kính trung bình từ 12 μm đến 16 μm. Có hai loại: sợi xơ ngắn được sử dụng cho các loại vải thô và sợi dài hơn được sử dụng cho các loại vải tốt hơn. Sợi lanh thường có thể được xác định bởi các "nút", mà để tăng sự linh hoạt và kết cấu của vải.

Mặt cắt ngang của sợi lanh được tạo thành hình đa giác không đều, góp phần cho kết cấu thô của vải.

Tính chất
Vải lanh cho ta cảm giác mát mẻ khi tiếp xúc. Nó rất mịn màng, làm cho vải thành phẩm không có xơ vải, và càng mềm hơn khi
được giặt. Tuy nhiên, các nếp nhăn liên tục ở cùng một vị trí trong các nếp gấp mạnh sẽ có xu hướng làm đứt các sợi chỉ lanh. Vấn đề này có thể xuất hiện ở cổ áo, viền, và bất kỳ khu vực nào mà bàn ủi làm nhăn trong khi giặt là. Vải lanh có độ đàn hồi kém và không co giãn dễ dàng, giải thích lý do tại sao nó dễ có nếp nhăn.

Các loại vải lanh có độ bóng tự nhiên cao, màu sắc tự nhiên của chúng thay đổi từ màu trắng ngà, màu mộc, nâu vàng hoặc màu xám. Vải lanh trắng tinh được tạo ra bằng cách tẩy trắng mạnh. Vải lanh thường có tính dày và mỏng với một cảm giác xoăn và nhám, nhưng nó cũng có thể thay đổi từ cứng và thô, đến mềm mại và mịn. Khi xử lý đúng cách, vải lanh có khả năng hấp thụ và xả nước nhanh chóng. Nó có thể đạt được độ ẩm lên đến 20% mà không gây cảm giác ẩm ướt.

Vải lanh là một loại vải rất bền và chắc, và là một trong số ít các loại vải mà khi ướt lại chắc hơn khi khô. Các sợi không kéo giãn và có khả năng chịu mài mòn. Tuy nhiên, do các sợi lanh có độ đàn hồi rất thấp, vải lanh sẽ bị đứt nếu nó bị gấp và ủi tại cùng một vị trí một cách liên tục.

Nấm mốc, mồ hôi, và thuốc tẩy cũng có thể làm hỏng vải lanh, nhưng nó có khả năng chống nhậy và bọ thảm. Vải lanh khá dễ sử dụng vì nó chống được bụi và các vết bẩn, không có xơ vải hoặc bị sờn, và có thể giặt khô, giặt máy hay giặt hấp.
Nó có thể chịu được nhiệt độ cao và độ co rút ban đầu vừa phải.

Vải lanh không nên được làm khô
quá mức bằng cách làm khô
xáo trộn, nó dễ được ủi
hơn khi ẩm vì có mô tăng trưởng của cây lanh.
Vải lanh dễ có nếp
gấp, và vì vậy mà một
số trang phục phẳng bằng vải lanh cần được ủi thường xuyên, để duy trì độ mịn hoàn hảo. Tuy
nhiên, xu hướng có nếp
gấp thường được xem là một phần
đặc biệt "quyến rũ", và nhiều trang
phục hiện đại bằng vải lanh được thiết kế để tự khô trong không
khí trên một cái móc tốt và có thể mặc mà không cần phải ủi.

Một đặc điểm thường gắn liền với sợi lanh đương thời là sự hiện diện của "slubs",
là các điểm gút nhỏ xảy ra một cách
ngẫu nhiên dọc theo chiều dài của
nó. Các "slubs"
này từng được
xem là những khiếm khuyết liên quan đến chất lượng thấp. Tuy nhiên nhiều loại vải lanh hiện đại, đặc biệt là trong ngành công nghiệp trang trí nội thất, "slubs"
được thêm vào một
cách chủ ý như là một phần của tính thẩm mỹ của sản
phẩm tự nhiên và không
ảnh hưởng đến tính toàn vẹn của vải, do đó không
được xem là một khiếm khuyết. Loại vải lanh tốt nhất có đường kính sợi chỉ rất phù hợp, và không có "slubs".

Đo lường
Đơn vị
tiêu chuẩn của một khối chỉ
lanh là "lea", đó là độ dài tính
bằng "yard" (thước Anh) của một pound (cân
Anh) lanh chia cho 300. Ví dụ như một loại
sợi có kích thước là 1
"lea" sẽ cho chiều dài 300 yard mỗi pound. Các loại sợi tốt được sử dụng làm khăn tay
có thể lên đến 40 lea, và cho
40x300 = 12.000
yard chiều dài cứ mỗi pound.
Đây là một chiều dài cụ thể do một phép đo
gián tiếp dựa trên độ mịn
của vải lanh, tức
là số đơn vị chiều dài trên
mỗi đơn vị khối lượng. Ký
hiệu là Nel. Còn đơn vị hệ mét là Nm thường được sử dụng ở châu Âu. Đây
là đơn vị biểu thị chiều dài 1000 m trên mỗi kg.

Ở Trung Quốc, đơn vị trong hệ
thống bông vải kiểu Anh thường được dùng
là NeC. Đây là đơn vị
biểu thị chiều dài 840 yard
trên mỗi pound lanh.

Phương pháp sản xuất

Chất lượng của các sản phẩm bằng vải lanh thành phẩm thường phụ thuộc vào điều kiện trồng và kỹ thuật thu hoạch. Để tạo ra
các sợi dài nhất có thể, lanh được thu hoạch thủ công bằng cách nhổ toàn bộ cây hoặc
thân cây được cắt sát gốc. Sau
khi thu hoạch, những hạt giống được tách ra bằng một quá trình cơ giới hóa được gọi là "gợn
sóng" (rippling) hoặc bằng cách sàng
lọc.

Phần xơ sau đó phải được nới
ra từ thân cây. Việc này được thực hiện bằng cách giầm (retting) thân cây
lanh. Đây là một quá trình
sử dụng vi khuẩn để phân hủy pectin gắn
kết các sợi với nhau. Phương pháp giầm tự nhiên được thực hiện trong bể và bồn
chứa, hoặc trực tiếp ngoài
đồng. Cũng có những phương pháp
giầm bằng hóa chất, tuy nhanh hơn nhưng thường gây hại cho môi
trường và các sợi lanh.

Sau khi giầm, các thân cây
đã sẵn sàng cho công đoạn đập,
diễn ra giữa tháng tám và tháng mười
hai. Công đoạn đập sẽ loại
bỏ các phần gỗ của thân cây bằng cách nghiền chúng giữa hai con lăn
bằng kim loại, do đó các bộ phận
của thân cây có thể được tách ra. Phần xơ sẽ được tách ra còn các
bộ phận khác như hạt lanh, mảnh vụn, và xơ dạng ngắn được dành cho mục đích sử dụng khác. Tiếp
theo các sợi lanh sẽ được
chải. Các sợi lanh
ngắn được tách ra bằng lược, để lại những sợi lanh mềm và dài.

Sau khi các sợi lanh đã được
tách ra và xử lý, chúng
thường được xe thành sợi
hay dệt hoặc đan thành vải. Những loại vải này sau đó có thể được tẩy
trắng, nhuộm, in, hoặc
kết thúc bằng vài phương
pháp xử lý hoặc phủ.

Một phương pháp sản xuất khác được gọi là "bông vải hóa", nhanh hơn và
đòi hỏi ít thiết bị hơn.
Các thân cây lanh được xử lý bằng cách sử dụng máy móc chuyên dùng cho bông vải,
tuy nhiên, các sợi vải thành phẩm
thường mất vẻ đặc trưng bề ngoài của vải lanh.

Lanh được trồng ở nhiều nơi trên
thế giới, nhưng chất
lượng hàng đầu chủ yếu ở Tây Âu.
Trong những năm gần đây việc sản xuất lanh với
lượng lớn đã chuyển sang Đông Âu và Trung Quốc,
nhưng các loại vải chất lượng cao vẫn còn bị giới hạn bởi các nhà
sản xuất ở nhiều nơi khác như Ireland, Ý và Bỉ, và còn ở các nước bao
gồm Ba Lan, Áo, Pháp, Đức,
Thụy Điển, Đan Mạch, Litva, Latvia, Hà Lan, Ý,
Tây Ban Nha, Thụy Sĩ, Anh và Kochi ở Ấn Độ. Vải
lanh chất lượng cao hiện đang
được sản xuất tại Hoa Kỳ cho
thị trường bọc vật dụng.

Ứng dụng

Trong 30 năm qua, ứng dụng
cho vải lanh đã thay đổi
đáng kể. Khoảng 70% sản lượng vải lanh vào những
năm 1990 là dùng hàng dệt may,
trong khi vào những năm 1970 chỉ có
khoảng 5% được sử dụng cho các loại vải thời trang.

Vải lanh được sử dụng từ giường và phòng
tắm (khăn trải bàn, khăn ăn, khăn trải giường, v.v), các mặt
hàng trang trí nội thất thương
mại (tấm phủ nền / tường, bọc
cho ghế, trang trí cửa sổ, v.v), các mặt hàng may mặc (trang phục, áo quần, váy, áo sơ mi,
v.v), cho đến các sản phẩm
công nghiệp (túi đựng hành lý,
tranh sơn dầu, chỉ khâu,
v.v.). Nó
đã từng là loại chỉ ưa thích dành để thêu tay phần mũ của giày da đanh (giày lười), nhưng nó đã được
thay thế bằng sợi tổng hợp.

Một chiếc khăn tay bằng
vải lanh, được ép và gấp để lộ các góc, là một kiểu trang trí phù hợp với tiêu chuẩn của một người đàn ông ăn mặc bảnh bao trong hầu hết giai đoạn đầu
của thế kỷ 20.

Hiện nay các nhà nghiên cứu đang thử nghiệm một sự kết
hợp bông / lanh để tạo ra một loại chỉ mới mà sẽ cải thiện cảm giác của vải bông chéo trong thời tiết
nóng và ẩm.

Vải lanh là một trong những loại vải nền truyền thống ưa thích dành
cho tranh sơn dầu. Ở Hoa Kỳ bông vải được sử dụng phổ biến
hơn vì giá của vải
lanh đắt gấp
ba lần, chỉ có
các họa sĩ chuyên nghiệp sử dụng. Tuy nhiên ở
châu Âu, vải lanh thường
là loại vải nền duy nhất có trong các cửa hàng nghệ thuật; ở Anh cả hai loại đều có sẵn và bông vải có giá rẻ hơn. Vải lanh được ưa chuộng hơn bông vải vì tính chắc chắn,
độ bền và tính lưu giữ nguyên vẹn.

Trong quá khứ, vải lanh cũng được sử
dụng cho sách (ví dụ duy nhất còn tồn tại
trong số đó là Liber linteus). Do tính
chắc chắn của nó, Vào thời Trung cổ vải lanh
đã được sử dụng làm lá chắn và áo
giáp trong (ngoài ra còn nhiều ứng dung khác,
ví dụ như làm dây cung), giống như trong thời cổ đại nó
đã được sử dụng để làm  một loại áo giáp thân trên, được gọi là "linothorax".
Cũng vì tính chắc chắn khi ướt, vải lanh Ireland là một
loại vải bọc khá rất phổ biến cho gậy chơi bida, do sự hấp thụ mồ hôi từ
bàn tay. Giấy làm
bằng vải lanh có thể rất chắc và cứng, đó là lý do tại sao Hoa
Kỳ và nhiều quốc gia khác in tiền của họ trên
giấy được làm từ 25% vải
lanh và 75% bông.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 History of Irish linen
 Irish Linen – The Fabric of Ireland

Cây sợi
Vải dệt thoi
Họ Lanh