title: Neverwinter Nights 2

text:
Neverwinter Nights 2 là trò chơi điện tử thể loại nhập vai do Obsidian Entertainment phát triển và Atari phát hành cho hệ máy tính cá nhân. Đây là bản nối tiếp trò Neverwinter Nights phát triển dựa trên thế giới của trò chơi bút và viết nổi tiếng Dungeons & Dragons. Tác phẩm sử dụng phiên bản luật chơi 3.5 của Dungeons & Dragons với bối cảnh xung quanh thành phố Neverwinter Nights. Trò chơi đã phát hành vào ngày 31 tháng 10 năm 2006.

Cốt truyện xoay quanh cuộc phiêu lưu của nhân vật chính sau khi ngôi làng thanh bình của mình bị tấn công, được cử đi thông báo vụ việc đến thành phố Neverwinter Nights gần đó. Trong cuộc hành trình nhân vật chính đã gặp các nhân vật khác nhau và lập nên một nhóm để cuộc hành trình an toàn hơn. Khi đến thành phố và sau các sự kiện diễn ra sau đó thì nhân vật chính bắt đầu khám phá ra sự trỗi dậy của một thế lực cổ xưa vốn từng thống trị toàn bộ khu vực rộng lớn bao gồm cả vương quốc mà mình đang sống, giết chóc tất cả mọi thứ để tăng sức mạnh của mình và quân đoàn thây ma, thế lực này trở thành mối đe dọa lớn cho sự tồn vong của ngôi làng và nhân vật chính quyết định phải ngăn chặn nó. Khi bắt đầu người chơi sẽ xây dựng nhân vật của mình như chủng tộc, sau đó là đến các hướng nhân vật như kiếm sĩ, pháp sư, cung thủ, phù thủy... Khi đã có bạn đồng hành việc trò chuyện, hành động đúng ý cũng như giúp đỡ những người bạn đồng hành này trong dự định riêng của họ sẽ làm cho họ gắn bó với nhân vật chính hơn hoặc ngược lại. Người chơi có thể nối mạng để chơi cùng nhau nếu họ kết nối ngay từ đầu câu truyện.

Trò chơi nhận được nhiều đánh giá tích cực. Hai phiên bản mở rộng cài thêm và một phiên bản độc lập đã được phát hành là Mask of the Betrayer (2007), Storm of Zehir (2008) và Mysteries of Westgate (2009).

Tổng quan

Phát triển
Việc thực hiện Neverwinter Nights 2 đã được công bố vào ngày 01 tháng 4 năm 2004 khi Atari lập danh sách các trò chơi đang được thực hiện. Trò chơi được chính thực công bố sau đó vào ngày 04 tháng 8 năm 2004. Obsidian Entertainment thực hiện phần phát triển và BioWare hỗ trợ và hướng dẫn. CEO tại BioWare, Ray Muzyka đã nói "Neverwinter Nights là một trong những tựa quan trọng nhất mà BioWare đã thực hiện. Chúng tôi có kế hoạch chắc chắn để tiếp tục tham gia phát triển và sản xuất Neverwinter Nights 2". Đội ngũ của Obsidian tham gia thực hiện bao gồm cả những thành viên đã tham gia thực hiện các trò chơi Planescape: Torment, dòng trò chơi Icewind Dale và dòng trò chơi Baldur's Gate. Marc Holmes đạo diễn nghệ thuật của Neverwinter Nights và Chris Avellone chỉ đạo đạo diễn Planescape: Torment và Star Wars: Knights of the Old Republic II cũng tham gia vào việc phát triển.

BioWare sử dụng lại bộ công cụ Aurora đã từng dùng cho Neverwinter Nights cho phần tiếp theo này. Một trong những quyết định sử dụng Aurora hơn là xây dựng một công cụ mới là do Obsidian muốn người chơi tiếp tục để có thể cảm nhận các chi tiết của trò chơi mà có thể không thể thực hiện được với một công cụ mới. BioWare đã giúp đỡ Obsidian các vấn đề kỹ thuật và Obsidian cũng có kế hoạch đại tu lại bộ công cụ Aurora. Các nhà thiết kế muốn cải thiện hình ảnh của trò chơi đầu tiên với những bổ sung như ánh sáng tốt hơn cùng các kết cấu việc đó yêu cầu thay đổi đáng kể công cụ. Công cụ được nâng cấp được gọi là Electron. Electron được thiết kế để kết hợp được DirectX và dự địn làm sao cho tương thích với hệ máy tiềm năng dự định phát hành sau đó là Xbox 360, nhưng Obsidian đã từ bỏ kế hoạch cho việc chuyển hệ vì lý do tài chính. Bộ công cụ đã được sử dụng để tạo ra các trò chơi cũng được chuyển đổi bao gồm một số bổ sung như giao diện tùy biến giao tiếp mới.

Obsidian đã tập hợp cảm hứng từ các trò chơi nhập vai cũ để lấy ra cốt truyện và lối chơi tốt nhất như Fallout và dòng trò chơi Ultima. CEO của Obsidian, Feargus Urquhart đã nói rằng "Chúng tôi đã suy ngẫm về rất nhiều về các trò chơi nhập vai trước đó và có cảm giác rằng có một cái gì đó đã bị mất với trò chơi nhập vai gần đây.". Ông đã so sánh Neverwinter Nights 2 với Baldur's Gate II và chỉ ra rằng hãng muốn mở rộng bối cảnh của Neverwinter như đã làm với Athkatla trong Baldur's Gate. Urquhart đã nói "Chúng tôi tìm cách làm sao cho Neverwinter trở thành nơi thực sự hấp dẫn, làm bạn phải quay đi quay lại nhiều lần khi nó thực sự là trung tâm cho trò chơi". Cốt truyện của trò chơi dù vẫn xoay quanh thành phố Neverwinter nhưng sẽ không liên quan đến Neverwinter Nights. Thay vì bắt đầu các trò chơi như một nhân vật quan trọng đầy quyền lực, người chơi sẽ bắt đầu Neverwinter Nights 2 chẳng là ai cả. Cũng như Obsidian muốn hiện thực hóa trò chơi qua hệ thống nhân quả cụ thể cho các hành động của người chơi.

Thay vì thuê lính đánh thuê như Neverwinter Nights, Obsidian đã cải tiến trò chơi sử dụng hệ thống nhóm giống như Knights of the Old Republic II. Giống như bản mở rộng Hordes of the Underdark người chơi có thể mang theo nhiều hơn một thành viên và mỗi thành viên điều có thể điều khiển, nhưng các thành viên này cũng sẽ có thể yểm trợ cho người chơi ngay cả khi không có kiểm soát như triệu tập các sinh vật mở các hòm châu báu. Mỗi thành viên điều có tính cách và câu chuyện riêng nhưng người chơi có thể tác động và gây ảnh hưởng đến các nhân vật này. Các nhân vật có thể rời khỏi nhóm trong những điều kiện nhất định. Những thay đổi khác trong trò chơi là có thêm các chủng tộc kỳ lạ cùng các hướng phát triển nhân vật mới.

Việc chuyển sang hệ Mac đã được Atari giao cho Aspyr Media và công bố kế hoạch này ít lâu sau khi phiên bản Windows được phát hành.

Năm 2012, GameSpy thông báo là công ty cung cấp dịch vụ trực tuyến của trò chơi đã bị mua lại bởi Glu Mobile. Sau khi mua lại Glu Mobile đã nâng mức phí dịch vụ của trò chơi lên. Nhưng sau đó đóng cửa dịch vụ của một số trò chơi trong đó có Neverwinter Nights 2. Cộng đồng trực tuyến Neverwinter Nights 2 đã tự giải quyết bằng các lập ra một trang web riêng tập hợp các thông tin từ máy chủ độc lập. Lập trình viên độc lập tên Skywing đã viết một chương trình để trò chơi có thể tập hợp thông tin trực tuyến về các máy chủ này.

Phát hành
Neverwinter Nights 2 đã tiến hành sản xuất hàng loạt từ ngày 17 tháng 10 năm 2006 và bắt đầu phát hành từ ngày 31 tháng 10 năm 2006 tại Bắc Mỹ sau đó đến châu Âu vào ngày 3 tháng 11 và Úc vào ngày 16 tháng 11. Việc đặt hàng trước cũng có thể được thực hiện một tháng trước khi phát hành thông qua GameStop hay Best Buy, phiên bản được đặt hàng trước có đính kèm công cụ Electron cùng một số vật dụng đặc biệt khác. Ngoài phiên bản bình thường thì Atari cũng phát hành phiên bản đặc biệt (Giới hạn) của trò chơi, phiên bản này có một số vật dụng như áo choàng Sword Coast hay một số trang phục khác. Tại châu Âu thì có hai phiên bản đặc biệt "Lawful Good Limited Edition" và "Chaotic Evil Limited Edition", các phiên bản này đính kèm với các vật dụng dùng để sưu tầm cũng như có cả trò Neverwinter Nights cùng các bản mở rộng của trò chơi này và một mã để chơi thử Dungeons & Dragons Online: Stormreach.

Phiên bản trên hệ Mac dù đượccông bố phát hành vào tháng 12 năm 2007 nhưng đến tháng 2 năm 2008 mới bắt đầu được giao. Phiên bản này có đính kèm một bộ công cụ chỉnh sửa. đến ngày 27 tháng 12 năm 2010 thì Steam đã cung cấp phân phối trực tuyến phiên bản Bạch kim tích hợp tất cả các bản mở rộng của trò chơi.

Đón nhận

Neverwinter Nights 2 đã nhận được sự đón nhận nồng nhiệt với nhiều đánh giá tích cực. Trò chơi đứng hạng 6 trong danh sách trò chơi được đặt hàng nhiều nhất trong tuần trước khi phát hành và bán chạy nhất vài tuần sau đó của Amazon. GameSpot đã trao danh hiệu "Cốt truyện hay nhất" vượt cả The Elder Scrolls IV: Oblivion. Trò chơi cũng được đề cử giải "Trò chơi máy tính hay nhất năm 2006" tại lễ trao giải Cần điều khiển vàng.

Dù nhiều bài đánh giá khen trò chơi vượt trội so với phiên bản trước nhưng điểm trung bình của trò chơi lại thấp hơn phiên bản Neverwinter Nights. Việc sử dụng phiên bản luật chơi 3.5 của Dungeons & Dragons đã giành được sự ủng hộ của những người mê trò chơi này. GameDaily đã đánh giá "Phiên bản 3.5 là một chuyển biến lớn trong Neverwinter Nights 2, nó có thể làm cho nhóm nhân vật của bạn rối tung lên.". Nhiệm vụ chính trong trò chơi là Forgotten Realms cũng đã nhận được đón nhận tốt.

Cốt truyện được coi là một trong những điểm mạnh của trò chơi và hay hơn Neverwinter Nights. GameSpy đã nhận xét phần nhiệm chơi đơn là "Hoàn toàn hơn cả tiền nhân của trò chơi". Game Informer đã nhận xét "Tựa trò chơi này dễ dàng vượt mặt Neverwinter Nights với một cốt truyện rộng lớn và nhiều nhân vật". Nhận xét khác thì nói "Một trong các cốt truyện được viết hay nhất trong lịch sử". Aaron R. Conklin của tờ The Wisconsin State Journal đã nói "Nó có thể dễ dàng nhận xét sai khi ở chương mở đầu đầy màu sắc rực rỡ của trò chơi... Khi tiếp tục: Nhóm của bạn đến được Neverwinter thì nó bắt đầu trở nên hấp dẫn hơn đặc biệt là sự tương tác và phát triển của nhân vật. NWN2 là một kiệt tác về kể truyện và trình độ.". Conklin và Matt Slagle tại Deseret News đã đồng tình với các lựa chọn trong trò chơi, đồng ý rằng phương pháp ngoại giao là một lựa chọn tốt thay vì phải đánh nhau.

Đồ họa của Neverwinter Nights 2 thì nhận được các đánh giá khác nhau. Phần đánh giá đồ họa là "thuộc kỷ nguyên mới" và "tuyệt đẹp". Phần khác thì đánh giá là có trục trặc giữa việc dựng hình và hiệu suất nhất là với các máy tính yếu. Tờ Sydney Morning Herald đã viết "Công cụ 3D cho phép thể hiện chi tiết với những phong cảnh tươi tốt, cho bạn góc nhìn lớn hơn khi bạn đi quanh ngôi làng mộc mạc và đầm lầy âm u.". Phần âm thanh của trò chơi nhận được đánh tốt dù một số hơi thất vọng khi một số hiệu ứng âm thanh là dùng lại từ phiên bản trước. Greg Mueller tại GameSpot đã nhận xét "Âm nhạc của trò chơi rất hay với các bài hát và giai điệu ấn tượng cứ như được lấy từ một phim Hollywood có kinh phí lớn. Âm nhạc đã thực hiện vai trò tốt với việc được bố trí một cách thích hợp với các cảnh hoành tráng trên đường phiêu lưu của nhân vật.".

Các than phiền thì tập trung vào các trục trặc kỹ thuật của trò chơi. Adam Diamond tại Isthmus không được vui vẻ lắm với việc tìm đường cùng nhận xét "Thường thấy nhân vật chính chu du một mình trong hầm ngục và dễ bị tấn công vì các nhân vật khác đang bị kẹt xa ở phía sau. Mang theo các vệ sĩ làm gì khi họ không ở đó khi cần thiết?". Một số đánh giá so Neverwinter Nights 2 với Star Wars: Knights of the Old Republic II, một trò chơi của Obsidian trước đó đã nhận càm ràm tương tự. Phiên bản phát hành đầu tiên đã gặp phải một lỗi nghiêm trọng, nó chặn không cho cốt truyện của trò chơi có thể tiếp tục. Một số lỗi khác ảnh hưởng xấu đến trì thông minh nhân tạo của các nhân vật. Một nhận xét khác nói "Thời gian tải màn hơi bị lâu khiến cho người chơi bắt đầu tự hỏi là nó đang treo hay đang nạp". Obsidian đã khắc phụcđược nhiễu lỗi trong các bản vá sau đó nhưng lại gặp vấn đề về sự ổn định. Một đánh giá trên 1UP.com đã nói "Một sự thật đáng buồn là trò chơi được phân phối trong tình trạng không ổn và sau vài bản vá thì các vấn đề nghiêm trọng vẫn còn.".

Các chương trình biên tập và công cụ thiết kế được đính kèm đánh giá cao với nhận xét "Mạnh mẽ điên cuồng và phức tạp". Phiên bản trên Mac thì nhận được các đánh giá khác nhau và than là không có công cụ chỉnh sửa đi kèm cũng như yêu cầu cấu hình quá cao.

Liên kết ngoài

 Official forums

 GameSpot
 Trailer

Trò chơi điện tử nhập vai
Trò chơi điện tử năm 2006
Trò chơi trên macOS
Trò chơi trên Windows
Trò chơi trực tuyến nhiều người cùng chơi
Trò chơi điện tử có bản mở rộng
Trò chơi điện tử phần tiếp theo
Trò chơi điện tử hợp tác


title: Hiến Kính Vương hậu

text:
Hiến Kính Vương hậu (Hangul: 헌경왕후 홍씨, chữ Hán: 獻敬王后, 6 tháng 8 năm 1735 – 13 tháng 1 năm 1816), thường gọi là Huệ Khánh cung Hồng thị (惠慶宮洪氏) hay Huệ tần (惠嬪), là Thế tử tần của Trang Hiến Thế tử Lý Huyên và là thánh mẫu của Triều Tiên Chính Tổ Lý Toán, vị Quốc vương thứ 22 của nhà Triều Tiên.

Bà đã tận mắt chứng kiến cha chồng xử tử phu quân của mình. Sau đó bà viết lại thành cuốn hồi ký Hận trung lục (한중록).

Tiểu sử
Hiến Kính vương hậu sinh ngày 6 tháng 8 năm 1735 tức năm Yeongjo thứ 11 tại phường Bàn Tùng (盤松坊), là con gái của Vĩnh Phong phủ viện quân Hồng Phụng Hán (永豐府院君洪鳳漢) và Hàn Sơn phủ phu nhân họ Lý (贈韓山府夫人李氏). Theo dòng dõi, bà là hậu duệ của Trinh Minh công chúa (貞明公主), con gái lớn của Triều Tiên Tuyên Tổ, vì tổ phụ của bà là Hồng Vạn Dung (洪萬容) là con trưởng của công chúa.

Năm 1744, ngày 11 tháng 1, Hồng thị vượt qua Tam giản trạch (三揀擇), được gả cho Vương Thế tử Lý Huyên và lập vị Thế tử tần (世子嬪).

Năm 1750, bà hạ sinh được Ý Chiêu Thế tôn (懿昭世孫), nhưng thế tôn chết yểu khi mới 2 tuổi. Năm 1752, lần này bà lại hạ sinh được con trai Lý Toán (李祘), người sau này là Triều Tiên Chính Tổ. Sau đó, bà còn hạ sinh thêm Thanh Diên quận chúa (清衍郡主) và Thanh Tuyền quận chúa (清璿郡主).

Năm 1762, Trang Hiến Thế tử qua đời nên bà không còn là Thế tử tần nữa, bà được gọi là Huệ tần (惠嬪, Hyebin).

Năm 1776, Chính Tổ lên ngôi kế vị với tư cách là con trai của Hiếu Chương Thế tử và Hiếu Thuần Hiền tần Triệu thị, vì vậy Chính Tổ phong mẫu thân là Huệ Khánh cung (惠慶宮), chỉ đứng sau Trinh Thuần Vương hậu lúc bấy giờ là Vương đại phi. Để nâng địa vị của thân mẫu, Chính Tổ nhiều lần gia tôn huy hiệu cho bà, dần dần đầy đủ là Hiếu Khang Từ Hi Trinh Tuyên Huy Mục Huệ Khánh cung (孝康慈禧貞宣徽穆惠慶宮).

Năm 1815, dưới triều đại của cháu bà, Triều Tiên Thuần Tổ, bà qua đời tại Cảnh Xuân điện (景春殿) trong Xương Khánh cung, hưởng thọ 81 tuổi. Thụy hiệu của bà tôn xưng là Hiến Kính (獻敬), toàn xưng Hiếu Khang Từ Hi Trinh Tuyên Huy Mục Hiến Kính Huệ tần (孝康慈禧貞宣徽穆獻敬惠嬪). Triều Tiên Triết Tông tôn thêm thụy hiệu Dụ Tĩnh (裕靖).

Về sau, Triều Tiên Cao Tông truy phong cho Huệ tần Hồng thị là Hiến Kính Vương hậu (獻敬王后). Sau truy tôn lại là Hiến Kính Ý Hoàng hậu (獻敬懿皇后), toàn xưng Hiếu Khang Từ Hi Trinh Tuyên Huy Mục Dụ Tĩnh Nhân Triết Khải Thánh Hiến Kính Ý hoàng hậu (孝康慈禧貞宣徽穆裕靖仁哲啓聖獻敬懿皇后).

Trong văn hoá đại chúng
Được diễn bởi Park Eun-bin trong bộ phim Secret Door.

Được diễn bởi Moon Geun-young trong phim điện ảnh Bi kịch triều đại (2015).

Chú thích

Sinh năm 1735
Mất năm 1816
Hoàng hậu Triều Tiên
Tọa độ không có sẵn trên Wikidata
Thế tử tần Triều Tiên


title: Agadez

text:
Agadez  là thành phố lớn nhất ở miền bắc Niger, với dân số 88.569 (điều tra dân số năm 2005). Nó nằm trong sa mạc Sahara và là thủ phủ của Aïr. Thành phố này cũng là thủ phủ của khu vực Agadez. Năm 2011, các xã xung quanh cùng với vùng đô thị có tổng dân số 124.324 người.

Lịch sử
Thành phố được thành lập trước thế kỷ XIV và dần trở thành thành phố quan trọng nhất của người Tuareg, thay thế Assodé, bằng cách phát triển thương mại xuyên Sahara. Thành phố vẫn còn thấy sự xuất hiện của các đoàn lữ hành, mang muối từ Bilma tới đây.

Trong năm 1449, Agadez đã trở thành một vương quốc, và khoảng năm 1500 nó đã được chinh phục bởi đế quốc Songhai, là một trong những đế quốc Hồi giáo lớn nhất trong lịch sử. Tại thời điểm này, thành phố có dân số khoảng 30.000 người và là một con đường chính thời trung cổ cho các đoàn lữ hành thương mại giữa các thành phố Tây Phi Kano, Timbuktu, ốc đảo Ghat ở Bắc Phi, Ghadames và Tripoli trên bờ biển Địa Trung Hải. Khi Maroc xâm lược, dân số thành phố đã giảm xuống dưới 10.000 người. Agadez là điểm xa nhất của Đế chế Ottoman trong lục địa châu Phi đến thế kỷ 19 trước khi bị chiếm đóng bởi thực dân Pháp.

Thành phố được cai trị bởi người Pháp từ năm 1900. Một cuộc nổi loạn bởi Kaocen Ag Mohammed xảy ra trong năm 1916, nhưng đã bị đánh bại bởi lực lượng quân đội Pháp. Sau đó, Agadez đã trở thành một vị trí quan trọng trong các cuộc nổi dậy Tuareg của những năm 1990.

Di tích lịch sử
Agadez ngày nay là một thị trấn lớn, một trung tâm vận chuyển uranium được khai thác ở gần đó. Công trình kiến trúc nổi tiếng của Agadez là Nhà thờ Hồi giáo Lớn Agadez được xây dựng ban đầu từ năm 1515 và xây dựng lại theo phong cách tương tự vào năm 1844. Tại đây có một ngọn tháp cao 27 mét được xây dựng hoàn toàn bằng gạch bùn khiến nó trở thành cấu trúc được xây dựng bằng gạch bùn cao nhất thế giới. Ngoài ra là cung điện Kaocen, cung điện Agadez Sultan cùng với rất nhiều các ngôi nhà bằng đất nung ở các khu phố cổ. Năm 2013, Trung tâm lịch sử của Agadez đã trở thành một di sản thế giới của UNESCO.

Khí hậu

Tham khảo

Nguồn tham khảo
 Aboubacar Adamou. "Agadez et sa région. Contribution à l'étude du Sahel et du Sahara nigériens", Études nigériennes, n°44, (1979), 358 p.
 Julien Brachet. Migrations transsahariennes. Vers un désert cosmopolite et morcelé (Niger). Paris: Le Croquant, (2009), 324 p. ISBN 978-2-914968-65-2.
Louis Werner. Agadez, Sultanate of the Sahara. Saudi Aaramco World, tháng 1/tháng 2 năm 2003. Volume 54, Number 1.
 Samuel Decalo. Historical Dictionary of Niger. Scarecrow Press, London and New Jersey (1979). ISBN 0-8108-1229-0
 Jolijn Geels. Niger. Bradt London and Globe Pequot New York (2006). ISBN 1-84162-152-8.
 Berber Sultanate of Aïr worldstatesmen.org: Chronology of the Berber Sultanate of Aïr, based in Agadez.

Liên kết ngoài

 Audio interview with Agadez resident about life in Agadez. Great place
 http://www.agadez.org Site covering Northern Niger. Photo Gallery by Michel Batlle "portraits de femmes touarègues"
 interactive Map of the Agadez region.
 http://www.agadez-niger.com/ Site covering Agadez and Touareg culture.
 Agadez, the touareg capital of the nigerien region of Air

Thành phố Niger
Vùng Agadez
Tuareg
Di sản thế giới tại Niger


title: Hố va chạm Vredefort

text:
Hố va chạm Vredefort là hố va chạm lớn nhất đã được xác nhận trên Trái Đất, với đường kính ban đầu ước tính khoảng 300 km. Nó nằm tại tỉnh Free State, Nam Phi và được đặt theo tên thị trấn Vredefort, nằm gần trung tâm của hố. Mặc dù hố va chạm đã bị xói mòn từ lâu, nhưng các cấu trúc địa chất còn lại tại trung tâm của nó được gọi là Vòm Vredefort hay cấu trúc va chạm Vredefort vẫn còn khá rõ. Năm 2005, Vòm Vredefort đã được thêm vào danh sách của Di sản thế giới của UNESCO bởi địa chất của nó.

Hình thành và cấu trúc
Tiểu hành tinh va chạm với Trái Đất tại Vredefort ước tính là một trong những tiểu hành tinh lớn nhất từ trước tới nay (ít nhất là kể từ Liên đại Hỏa thành khoảng 4 tỷ năm trước tới nay), được cho là có đường kính khoảng 5–10 km (3,1-6,2 mi). Sao băng lửa đã tạo ra bồn địa Sudbury thậm chí có thể còn lớn hơn.

Hố ban đầu được ước tính có đường kính khoảng 300 km (190 dặm), nhưng đã bị xói mòn. Như thế, nó lớn hơn kích thước 250 km (160 dặm) của bồn địa Sudbury và 180 km (110 dặm) của hố va chạm Chicxulub. Cấu trúc còn lại, "vòm Vredefort", bao gồm một cấu trúc gồm các ngọn đồi xếp thành vòng tròn khuyết với đường kính 70 km, là kết quả của sự phục hồi của đá bên dưới điểm va chạm sau khi xảy ra va chạm.

Tuổi của hố được ước tính là 2,023 tỷ năm (± 4 triệu năm), thuộc Đại Cổ Nguyên Sinh. Đây là hố va chạm lâu đời thứ hai được biết đến trên Trái Đất, trẻ hơn gần 300 triệu năm so với hố va chạm Suavjärvi ở Nga.

Vòm ở trung tâm của hố ban đầu được cho là đã được hình thành bởi một nổ núi lửa, nhưng vào giữa thập niên 1990, bằng chứng cho thấy nó đã hình thành bởi va chạm của một sao băng lửa rất lớn, do các nón tiêu tan chỉ báo được phát hiện tại khu vực lòng sông Vaal gần đó.

Gần đó là hệ thống núi lửa Bushveld (BIC) và bồn địa Witwatersrand đã được hình thành trong thời gian này, dẫn đến suy đoán rằng khối lượng và tác động của sao băng lửa tại Vredefort đã đủ lớn để tạo ra núi lửa trong khu vực. BIC là vị trí dự trữ của hầu hết kim loại quý trên thế giới thuộc nhóm bạch kim, trong khi lưu vực Witwatersrand nắm giữ hầu hết dự trữ về vàng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Impact Cratering Research Group- University of the Witwatersrand
 Earth Impact Database
 Deep Impact - The Vredefort Dome
 Satellite image of Vredefort crater from Google Maps
 Impact Cratering: an overview of Mineralogical and Geochemical aspects - University of Vienna
google earth 3d.KMZ of 25 largest craters (requires google earth)

Di sản thế giới tại Nam Phi
Sự kiện tuyệt chủng
Hố va chạm Nam Phi


title: Vũng Chùa – Đảo Yến

text:
Vũng Chùa – Đảo Yến là một địa điểm du lịch sinh thái, hấp dẫn khách du lịch đến khám phá bởi vẻ đẹp hoang sơ, bãi biển trong sạch và vị thế địa lý đặc biệt. Đây là nơi an táng Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Địa lý
Vũng Chùa – Đảo Yến thuộc thôn Thọ Sơn, xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình, cách Quốc lộ 1A 3 km, cách Đèo Ngang 4 km.

Vũng Chùa – Đảo Yến với địa thế cong hình cánh quạt, được bao bọc bởi Hòn La, Hòn Gió, Hòn Nồm. Vũng Chùa – Đảo Yến cách thành phố Đồng Hới 80 km về phía bắc của tỉnh Quảng Bình. Nơi đây gần với Đèo Ngang giáp ranh giữa hai tỉnh Quảng Bình và Hà Tĩnh.

Lịch sử
Đây là vùng đất rất yên bình vì được bao bọc bởi các Hòn, khá kín gió không thể vào được vì thế người ta gọi là Vũng. Ngày xưa, ở nơi đây có ngôi chùa rất linh thiêng, nên người dân gọi địa danh này với tên là Vũng Chùa.

Vẻ đẹp
Đây là điểm du lịch còn khá mới mẻ với khách du lịch. Với vẻ đẹp tự nhiên, hoang sơ, hài hòa giữa núi, rừng, và biển là nguồn cảm hứng bất tận cho các nhà thơ; nước biển trong sạch, bãi cát dài. Đây cũng là nơi cập bến nhiều tàu thuyền đánh cá, với nhiều hải sản tươi ngon.. Hiện nay Vũng Chùa – Đảo Yến là điểm đến không thể bỏ qua cho khách du lịch. Du khách đến đây có thể viếng mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người anh cả của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Cùng với các địa danh nổi tiếng khác như Cảnh Dương, Đền thờ thánh mẫu Liễu Hạnh và Đèo Ngang tạo nên 1 chuỗi giá trị cho phía Bắc tỉnh Quảng Bình mà trong đó Vũng Chùa là điểm nhấn.
Khu mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Chú thích

Tham khảo

Quảng Trạch
Võ Nguyên Giáp
Bãi biển Việt Nam
Du lịch Quảng Bình


title: Giải Booker Quốc tế

text:
Giải Booker Quốc tế (trước là Giải Man Booker Quốc tế) là một giải thưởng văn học quốc tế của Anh. Giải thưởng được giới thiệu tháng 6 năm 2004 để bổ sung cho Giải Man Booker. Tài trợ bởi Man Group, từ năm 2005 đến 2015 giải thưởng được trao hai năm một lần cho tác giả còn sống bất kể quốc tịch vì một công trình bằng tiếng Anh hoặc được dịch sang tiếng Anh. Giải thưởng ghi nhận "sức sáng tạo và phát triển bền bỉ cũng như đóng góp chung cho văn học hư cấu trên trường quốc tế", và trao cho toàn bộ công trình của tác giả thay vì một tác phẩm duy nhất.

Kể từ năm 2016, giải thưởng được trao hàng năm cho một quyển sách dịch sang tiếng Anh và xuất bản ở Anh và Ireland, với số tiền thưởng 50.000 bảng Anh chia đều cho tác giả và dịch giả của tác phẩm đoạt giải.

Từ ngày 1 tháng 6 năm 2019, Crankstart, quỹ từ thiện của Sir Michael Moritz và vợ Harriet Heyman, bắt đầu tài trợ cho Giải Booker. Kể từ đó, giải đổi tên thành Giải Booker và Giải Booker Quốc tế. Về quyết định hỗ trợ Quỹ Giải Booker và giải thưởng, Moritz nói, "Cả hai chúng tôi đều không thể tưởng tượng một ngày mà không đọc sách. Giải thưởng Booker là cách chúng tôi lan truyền những hiểu biết, những khám phá, những niềm vui và sự lý thú mà những tác phẩm hư cấu xuất sắc mang lại".

Lịch sử

Trước 2016
Trong khi Giải Man Booker chỉ dành cho tác giả từ khối Thịnh vượng chung, Ireland, và Zimbabwe, Giải Quốc tế dành cho tác giả mọi quốc tịch có tác phẩm bằng tiếng Anh, kể cả bản dịch. Giải thưởng trị giá 60.000 bảng Anh và được trao hai năm một lần cho toàn bộ sự nghiệp của một tác giả còn sống, tương tự như Giải Nobel Văn học. Giải Man Booker Quốc tế cũng có một giải cho bản dịch. Nếu áp dụng được, tác giả đoạt giải có thể chọn dịch giả của mình để nhận số tiền thưởng 15.000 bảng Anh.

Năm 2005, nhà văn Albania Ismail Kadare đoạt giải thưởng Man Booker Quốc tế đầu tiên. Ca ngợi sự đánh giá toàn diện, nhà báo Hephzibah Anderson cho rằng Giải Man Booker Quốc tế "nhanh chóng trở thành một giải thưởng quan trọng, một lựa chọn thay thế sáng giá cho giải Nobel".

Sau 2016
Tháng 7 năm 2015, Giải Văn học hư cấu Nước ngoài Independent thông báo ngừng tổ chức. Tiền thưởng của giải sẽ được góp vào Giải Man Booker Quốc tế, và sẽ hoạt động giống với giải Independent: hàng năm trao tặng một quyển sách hư cấu được dịch sang tiếng Anh, với số tiền thưởng 50.000 bảng Anh chia đều giữa tác giả và dịch giả. Mỗi tác giả và dịch giả được shortlist sẽ nhận 1.000 bảng Anh. Mục đích của giải thưởng là để khuyến khích việc xuất bản và đọc những tác phẩm dịch chất lượng và đề cao vai trò của dịch giả. Các giám khảo chọn một longlist gồm mười quyển sách vào tháng 3, lọc ra shortlist vào tháng 4, và tác phẩm đoạt giải được thông báo vào tháng 5.

Đề cử

2005
Giải Man Booker Quốc tế đầu tiên được quyết định bởi John Carey, Alberto Manguel và Azar Nafisi. Các ứng viên được thông báo vào ngày 2 tháng 5 năm 2005 ở Đại học Georgetown tại Washington, D.C. Tiểu thuyết gia người Albania Ismail Kadare đoạt Giải Man Booker Quốc tế đầu tiên năm 2005. Trưởng ban giám khảo, Giáo sư John Carey nói Kadare là "một nhà văn toàn diện trong truyền thống kể chuyện bắt đầu từ Homer." Kadare nói anh "hết sức vinh dự" được nhận giải thưởng, và đã chọn một dịch giả để nhận số tiền thưởng 15.000 bảng Anh. Ngày 27 tháng 6, Kadare nhận giải thưởng của mình ở Edinburgh.

Người đoạt giải
Ismail Kadare

Người được đề cử

 Margaret Atwood (Canada)
 Saul Bellow (Hoa Kỳ)
 Gabriel García Márquez (Colombia)
 Günter Grass (Đức)
 Ismail Kadare (Albania)
 Milan Kundera (Cộng hòa Séc)

 Stanisław Lem (Ba Lan)
 Doris Lessing (Anh)
 Ian McEwan (Anh)
 Naguib Mahfouz (Ai Cập)
 Tomas Eloy Martinez (Argentina)
 Kenzaburo Oe (Nhật Bản)

 Cynthia Ozick (Hoa Kỳ)
 Philip Roth (Hoa Kỳ)
 Muriel Spark (Anh)
 Antonio Tabucchi (Ý)
 John Updike (Hoa Kỳ)
 A.B. Yehoshua (Israel)

2007
Giải thưởng năm 2007 được chấm bởi Elaine Showalter, Nadine Gordimer và Colm Tóibin. Các ứng cử viên cho Giải Man Booker Quốc tế thứ hai được thông báo vào ngày 12 tháng 4 năm 2007 tại Đại học Massey, Toronto. Tác giả người Nigeria Chinua Achebe được công bố là người đoạt giải thưởng Quốc tế năm 2007. Giám khảo Nadine Gordimer nói Achebe là "cha đẻ của văn học châu Phi hiện đại" và rằng anh là một phần "không thể thiếu" cho văn học thế giới. Ngày 28 tháng 6, Achebe nhận giải thưởng của mình ở Oxford.

Người đoạt giải
 Chinua Achebe

Người được đề cử

 Chinua Achebe (Nigeria)
 Margaret Atwood (Canada)
 John Banville (Ireland)
 Peter Carey (Úc)
 Don DeLillo (Hoa Kỳ)

 Carlos Fuentes (Mexico)
 Doris Lessing (Anh)
 Ian McEwan (Anh)
 Harry Mulisch (Hà Lan)
 Alice Munro (Canada)

 Michael Ondaatje (Sri Lanka/Canada)
 Amos Oz (Israel)
 Philip Roth (Hoa Kỳ)
 Salman Rushdie (Ấn Độ/ Anh)
 Michel Tournier (Pháp)

2009
Giải thưởng năm 2009 được chấm bởi Jane Smiley, Amit Chaudhuri và Andrey Kurkov. Các ứng cử viên cho Giải Man Booker Quốc tế thứ ba được thông báo ngày 18 tháng 3 năm 2009 tại Thư viện Công cộng New York. Nhà văn truyện ngắn người Canada Munro đoạt giải thưởng năm 2009 cho những tác phẩm của cô. Giám khảo Jane Smiley nói việc chọn một người duy nhất là "một thử thách", nhưng Munro đã chiến thắng ban giám khảo. Về công trình của Munro, Smiley nói "Văn của cô ấy về cơ bản là hoàn hảo. Bất kỳ nhà văn nào cũng phải kinh ngạc trước những tác phẩm tinh tế và chính xác của cô. Sự thấu hiểu về mọi lĩnh vực của cô thật sắc bén". Munro, người nói cô "hoàn toàn bất ngờ và vui mừng" trước kết quả, nhận giải thưởng tại Đại học Trinity Dublin ngày 25 tháng 6.

Người đoạt giải
 Alice Munro

Người được đề cử

 Peter Carey (Úc)
 Evan S. Connell (Hoa Kỳ)
 Mahasweta Devi (Ấn Độ)
 E. L. Doctorow (Hoa Kỳ)
 James Kelman (Anh)

 Mario Vargas Llosa (Peru)
 Arnošt Lustig (Cộng hòa Séc)
 Alice Munro (Canada)
 V. S. Naipaul (Trinidad/Anh)
 Joyce Carol Oates (Hoa Kỳ)

 Antonio Tabucchi (Ý)
 Ngũgĩ wa Thiong'o (Kenya)
 Dubravka Ugrešić (Croatia)
 Lyudmila Ulitskaya (Nga)

2011
Giải thưởng năm 2011 được chấm bởi Rick Gekoski, Carmen Callil (rút lui để phản đối kết quả) và Justin Cartwright. Các ứng viên cho Giải Man Booker Quốc tế lần thứ tư được thông báo ngày 30 tháng 3 năm 2011 tại Sydney, Úc. John le Carré yêu cầu được loại khỏi danh sách, nói rằng anh rất "hãnh diện", nhưng không muốn tranh tài ở giải thưởng văn học. Tuy nhiên, giám khảo Dr Rick Gekoski nói mặc dù anh thất vọng khi le Carré muốn rút lui, tên của anh sẽ vẫn có trên danh sách. Ngày 18 tháng 5 năm 2011, tiểu thuyết gia người Mỹ Roth tại Lễ hội Nhà văn Sydney. Về giải thưởng của mình, Roth nói, "Đây là một vinh dự lớn và tôi rất vui được nhận nó". Anh hy vọng rằng giải thưởng sẽ giúp anh nhận được sự quan tâm của độc giả toàn thế giới, những người không biết đến những tác phẩm của anh. Ngày 28 tháng 6, Roth nhận giải thưởng của mình ở Luân Đôn; tuy nhiên, anh không thể tham dự trực tiếp vì lý do sức khỏe nên đã gửi một đoạn video ngắn. Sau khi Roth được công bố là người đoạt giải, Carmen Callil xin rút khỏi ban giám khảo, nói rằng "Tôi không coi anh ta là nhà văn... trong 20 năm nữa liệu còn ai đọc anh ta nữa?" Callil sau đó viết một bài xã luận trong tờ The Guardian giải thích quan điểm của mình và tại sao cô rời khỏi ban giám khảo.

Người đoạt giải
Philip Roth

Người được đề cử

 Vương An Ức (Trung Quốc)
 Juan Goytisolo (Tây Ban Nha)
 James Kelman (Anh)
 John le Carré (Anh)
 Amin Maalouf (Liban)

 David Malouf (Úc)
 Dacia Maraini (Ý)
 Rohinton Mistry (Ấn Độ/Canada)
 Philip Pullman (Anh)
 Marilynne Robinson (Hoa Kỳ)

 Philip Roth (Hoa Kỳ)
 Tô Đồng (Trung Quốc)
 Anne Tyler (Hoa Kỳ)

2013
Giải thưởng năm 2013 được chấm bởi Christopher Ricks, Elif Batuman, Aminatta Forna, Lý Dực Vân và Tim Parks. Các ứng viên cho giải thưởng Man Booker Quốc tế lần thứ năm được công bố ngày 24 tháng 1 năm 2013. Marilynne Robinson là người duy nhất trong mười ứng cử viên là từng được đề cử trước đây. Ngày 22 tháng 5, nhà văn truyện ngắn Lydia Davis được công bố là người đoạt giải thưởng năm 2013 tại một buổi lễ ở Bảo tàng Victoria và Albert, Luân Đôn. Thông báo chính thức về giải thưởng của Davis trên trang web giải thưởng Man Booker mô tả văn chương của cô có "sự súc tích và chính xác của thơ ca". Trưởng ban giám khảo Christopher Ricks nói rằng, "Có sự cảnh giác trong những câu chuyện của cô ấy, và There is vigilance to her stories, và sự chú ý đầy mộng tưởng. Cảnh giác ở cách cảm nhận sự vật đến từng con chữ và âm tiết; cảnh giác ở từng động cơ đen tối và cảm giác mờ ảo của mỗi người".

Người đoạt giải
Lydia Davis

Người được đề cử

 U R Ananthamurthy (Ấn Độ)
 Aharon Appelfeld (Israel)
 Lydia Davis (Hoa Kỳ)
 Intizar Hussain (Pakistan)
 Diêm Liên Khoa (Trung Quốc)

 Marie NDiaye (Pháp)
 Josip Novakovich (Canada)
 Marilynne Robinson (Hoa Kỳ)
 Vladimir Sorokin (Nga)
 Peter Stamm (Thụy Sĩ)

2015
Giải thưởng năm 2015 được chấm bởi Marina Warner, Nadeem Aslam, Elleke Boehmer, Edwin Frank và Wen-chin Ouyang. Ngày 24 tháng 3 năm 2015, các ứng viên cho Giải Man Booker Quốc tế lần thứ sáu được công bố. László Krasznahorkai trở thành tác giả Hungary đầu tiên nhận giải thưởng Man Booker, cho những "đóng góp trong văn học hư cấu trên trường quốc tế" của anh. Trưởng ban tác giả Marina Warner so sánh văn chương của anh với Kafka và Beckett. Hai dịch giả của Krasznahorkai, George Szirtes và Ottilie Mulzet, cùng nhận số tiền thưởng 15.000 bảng Anh cho dịch giả.

Người đoạt giải
László Krasznahorkai

Người được đề cử

 César Aira (Argentina)
 Hoda Barakat (Liban)
 Maryse Condé (Guadeloupe)
 Mia Couto (Mozambique)
 Amitav Ghosh (Ấn Độ)

 Fanny Howe (Hoa Kỳ)
 Ibrahim al-Koni (Libya)
 László Krasznahorkai (Hungary)
 Alain Mabanckou (Cộng hòa Congo)
 Marlene van Niekerk (Nam Phi)

2016
Giải thưởng năm 2016 được chấm bởi Boyd Tonkin, Tahmima Anam, David Bellos, Daniel Medin và Ruth Padel. Các ứng viên cho giải Man Booker Quốc tế lần thứ bảy được công bố ngày 14 tháng 4 năm 2016. Sáu ứng cử viên được chọn từ longlist gồm 13 người. Han trở thành tác giả Hàn Quốc đầu tiên nhận giải thưởng, và theo hình thức mới cho năm 2016, Smith trở thành dịch giả đầu tiên cùng nhận giải. Nhà báo Anh Boyd Tonkin, trưởng ban giám khảo, nói rằng toàn bộ ban giám khảo nhất trí với quyết định ấy. Về quyển sách, anh nói, "bằng một văn phong bay bổng và sắc bén, nó cho thấy tác động của sự chối từ lên nữ chính và những người xung quanh cô. Quyển sách đặc kín, thanh nhã và đáng sợ này sẽ tồn đọng trong tâm trí, và có khi là giấc mơ, của độc giả rất lâu".
Người đoạt giải
Han Kang (Hàn Quốc), Deborah Smith (dịch giả), cho The Vegetarian

Shortlist
José Eduardo Agualusa (Angola), Daniel Hahn (dịch giả), cho A General Theory of Oblivion (Teoria Geral do Esquecimento)
Elena Ferrante (Ý), Ann Goldstein (dịch giả), cho The Story of the Lost Child (Storia della bambina perduta)
Diêm Liên Khoa (Trung Quốc), Carlos Rojas (dịch giả), cho The Four Books (四書)
Orhan Pamuk (Thổ Nhĩ Kỳ), Ekin Oklap (dịch giả), cho A Strangeness in My Mind (Kafamda Bir Tuhaflık)
Robert Seethaler (Áo), Charlotte Collins (dịch giả), cho A Whole Life (Ein ganzes Leben)

Longlist
Maylis de Kerangal (Pháp), Jessica Moore (dịch giả), cho Mend the Living (Réparer les vivants)
Eka Kurniawan (Indonesia), Labodalih Sembiring (dịch giả), cho Man Tiger (Lelaki Harimau)
Fiston Mwanza Mujila (Cộng hòa Dân chủ Congo), Roland Glasser (dịch giả), cho Tram 83
Raduan Nassar (Brazil), Stefan Tobler (dịch giả), cho A Cup of Rage (Um Copo de Cólera)
Marie NDiaye (Pháp), Jordan Stump (dịch giả), cho Ladivine
Kenzaburō Ōe (Nhật Bản), Deborah Boliver Boehm (dịch giả), cho Death by Water (水死)
Aki Ollikainen (Finland), Emily Jeremiah & Fleur Jeremiah (dịch giả), cho White Hunger (Nälkävuosi)

2018
Giải thưởng năm 2018 được chấm bởi Lisa Appignanesi, , Michael Hofmann, Hari Kunzru, Tim Martin và Helen Oyeyemi. Danh sách ứng viên longlist cho Giải Man Booker Quốc tế lần thứ chín được công bố ngày 12 tháng 3 năm 2018. Ngày 12 tháng 4 năm 2018, sáu quyển sách lọt vào shortlist được công bố tại Somerset House ở Luân Đôn. Ngày 22 tháng 5 năm 2018, tại Bảo tàng Victoria và Albert ở Luân Đôn, Tokarczuk được công bố là người đoạt giải, trờ thành tác giả Ba Lan đầu tiên nhận giải thưởng này, cùng với dịch giả Croft. Lisa Appignanesi mô tả Tokarczuk là một "nhà văn với sự hóm hỉnh, trí tưởng tượng tài tình và màu sắc văn chương chói lóa."

Người đoạt giải
 Olga Tokarczuk (Ba Lan), Jennifer Croft (dịch giả), cho Flights

Shortlist
 Virginie Despentes (Pháp), Frank Wynne (dịch giả), cho Vernon Subutex 1 (MacLehose Press)
 Han Kang (Hàn Quốc), Deborah Smith (dịch giả), cho The White Book (Portobello Books) (흰)
 László Krasznahorkai (Hungary), John Batki, Ottilie Mulzet & George Szirtes (dịch giả), cho The World Goes On (Tuskar Rock Press) (Megy a világ)
 Antonio Muñoz Molina (Tây Ban Nha), Camilo A. Ramirez (dịch giả), cho Like a Fading Shadow (Tuskar Rock Press) (Como la sombra que se va)
 Ahmed Saadawi (Iraq), Jonathan Wright (dịch giả), cho Frankenstein in Baghdad (Oneworld) (فرانكشتاين في بغداد)

Longlist
 Laurent Binet (Pháp), Sam Taylor (dịch giả), cho The 7th Function of Language (Harvill Secker) (La Septième Fonction du langage)
 Javier Cercas (Tây Ban Nha), Frank Wynne (dịch giả), cho The Impostor (MacLehose Press) (El impostor)
 Jenny Erpenbeck (Đức), Susan Bernofsky (dịch giả), cho Go, Went, Gone (Portobello Books) (Gehen, ging, gegangen)
 Ariana Harwicz (Argentina), Sarah Moses & Carolina Orloff (dịch giả), cho Die, My Love (Charco Press) (Matate, amor)
 Christoph Ransmayr (Áo), Simon Pare (dịch giả), cho The Flying Mountain (Seagull Books) (Der fliegende Berg)
 Ngô Minh Ích (Đài Loan), Darryl Sterk (dịch giả), cho The Stolen Bicycle (Text Publishing) (單車失竊記)
 Gabriela Ybarra (Tây Ban Nha), Natasha Wimmer (dịch giả), cho The Dinner Guest (Harvill Secker) (El comensal)

2019
Giải thưởng năm 2019 được chấm bởi Bettany Hughes, Maureen Freely, Angie Hobbs, Pankaj Mishra và Elnathan John. Ngày 13 tháng 3 năm 2019, longlist cho giải Man Booker Quốc tế lần thứ 10 được công bố. Ngày 9 tháng 4 năm 2019, danh sách shortlist được công bố. Jokha Alharthi được công bố là tác giả Ả Rập đầu tiên nhận giải Man Booker Quốc tế ngày 21 tháng 5 năm 2019.

Tác phẩm đoạt giải
 Celestial Bodies bởi Jokha Alharthi (Oman), dịch từ tiếng Ả Rập bởi Marilyn Booth (Sandstone Press)

Shortlist
 The Years (Les Années) bởi Annie Ernaux (Pháp), dịch từ tiếng Pháp bởi Alison L Strayer (Fitzcarraldo Editions)
 The Pine Islands (Die Kieferninseln) bởi Marion Poschmann (Đức), dịch từ tiếng Đức bởi Jen Calleja (Serpent's Tail)
 Drive Your Plow Over the Bones of the Dead (Prowadź swój pług przez kości umarłych) bởi Olga Tokarczuk (Ba Lan), dịch từ tiếng Ba Lan bởi Antonia Lloyd-Jones (Fitzcarraldo Editions)
 The Shape of the Ruins (La forma de las ruinas) bởi Juan Gabriel Vásquez (Colombia), dịch từ tiếng Tây Ban Nha bởi Anne McLean (MacLehose Press)
 The Remainder (La resta) bởi Alia Trabucco Zeran (Chile), dịch từ tiếng Tây Ban Nha bởi Sophie Hughes (And Other Stories)

Longlist
 Love in the New Millennium (新世纪爱情故事) bởi Tàn Tuyết (Trung Quốc), dịch từ tiếng Trung bởi Annelise Finegan Wasmoen (Yale University Press)
 At Dusk (해질무렵) bởi Hwang Sok-yong (Hàn Quốc), dịch từ tiếng Hàn bởi Sora Kim-Russell (Scribe)
 Jokes for the Gunmen (نكات للمسلحين) bởi Mazen Maarouf (Palestine-Iceland), dịch từ tiếng Ả Rập bởi Jonathan Wright (Granta)
 Four Soldiers (Quatre Soldats) bởi Hubert Mingarelli (Pháp), dịch từ tiếng Pháp bởi Sam Taylor (Portobello)
 Mouthful of Birds (Pájaros en la boca) bởi Samanta Schweblin (Argentina), dịch từ tiếng Tây Ban Nha bởi Megan McDowell (Oneworld)
 The Faculty of Dreams (Drömfakulteten) bởi Sara Stridsberg (Thụy Điển), dịch từ tiếng Thụy Điển bởi Deborah Bragan-Turner (MacLehose Press)
 The Death of Murat Idrissi (De dood van Murat Idrissi) bởi Tommy Wieringa (Hà Lan), dịch từ tiếng Hà Lan bởi Sam Garrett (Scribe)

2020
Giải thưởng năm 2020 được chấm bởi Ted Hodgkinson, Jennifer Croft, Valeria Luiselli, Jeet Thayil và Lucie Campos. Ngày 27 tháng 2 năm 2020, longlist cho giải thưởng được công bố. Danh sách shortlist được công bố ngày 2 tháng 4 năm 2020. Tác phẩm đoạt giải ban đầu dự kiến được công bố ngày 19 tháng 5 năm 2020, tuy nhiên do đại dịch COVID-19 phải hoãn đến ngày 26 tháng 8 năm 2020.

Tác phẩm đoạt giải
 The Discomfort of Evening bởi Marieke Lucas Rijneveld (Hà Lan), dịch từ tiếng Hà Lan bởi Michele Hutchison (Faber & Faber)
Shortlist
The Enlightenment of The Greengage Tree (اشراق درخت گوجه سبز) bởi Shokoofeh Azar (Iran), dịch từ tiếng Ba Tư bởi Khuyết danh (Europa Editions)
The Adventures of China Iron (Las aventuras de la China Iron) bởi Gabriela Cabezón Cámara (Argentina), dịch từ tiếng Tây Ban Nha bởi Iona Macintyre và Fiona Mackintosh (Charco Press)
Tyll bởi Daniel Kehlmann (Đức), dịch từ tiếng Đức bởi Ross Benjamin (Quercus)
Hurricane Season (Temporada de huracanes) bởi Fernanda Melchor (Mexico), dịch từ tiếng Tây Ban Nha bởi Sophie Hughes (Fitzcarraldo Editions)
The Memory Police (密やかな結晶) bởi Ogawa Yoko (Nhật Bản), dịch từ tiếng Nhật bởi Stephen Snyder (Harvill Secker)

Longlist
 Red Dog (Buys: 'n grensroman) bởi Willem Anker (Nam Phi), dịch từ tiếng Afrikaans bởi Michiel Heyns (Pushkin Press)
 The Other Name: Septology I – II (Det andre namnet - Septologien I - II) bởi Jon Fosse (Na Uy), dịch từ tiếng Na Uy bởi Damion Searls (Fitzcarraldo Editions)
 The Eighth Life (Das achte Leben (Für Brilka)) bởi Nino Haratischvili (Georgia/Đức), dịch từ tiếng Đức bởi Charlotte Collins và Ruth Martin (Scribe UK)
 Serotonin (Sérotonine) bởi Michel Houellebecq (Pháp), dịch từ tiếng Pháp bởi Shaun Whiteside (William Heinemann)
 Faces on the Tip of My Tongue (Un renard à mains nues) bởi Emmanuelle Pagano (Pháp), dịch từ tiếng Pháp bởi Sophie Lewis và Jennifer Higgins (Peirene Press)
 Little Eyes (Kentukis) bởi Samanta Schweblin (Argentina), dịch từ tiếng Tây Ban Nha bởi Megan McDowell (Oneworld)
 Mac and His Problem (Mac y su contratiempo) bởi Enrique Vila-Matas (Tây Ban Nha), dịch từ tiếng Tây Ban Nha bởi Margaret Jull Costa và Sophie Hughes (Harvill Secker)

2021
Giải thưởng năm 2021 được chấm bởi Lucy Hughes-Hallett, Aida Edemariam, Neel Mukherjee, Olivette Otele và George Szirtes. Danh sách longlist được công bố ngày 30 tháng 3 năm 2021, shortlist ngày 22 tháng 4, và tác giả cùng dịch giả đoạt giải được công bố ngày 2 tháng 6 năm 2021.

Tác phẩm đoạt giải
 At Night All Blood is Black bởi David Diop, dịch từ tiếng Pháp bởi Anna Moschovakis (Pushkin Press)

Shortlist
 The Dangers of Smoking in Bed (Los peligros de fumar en la cama) bởi Mariana Enríquez, dịch từ tiếng Tây Ban Nha bởi Megan McDowell (Granta Books)
 The Employees (De ansatte) bởi Olga Ravn, dịch từ tiếng Đan Mạch bởi Martin Aitken (Lolli Editions)
 When We Cease to Understand the World (Un verdor terrible) bởi Benjamín Labatut, dịch từ tiếng Tây Ban Nha bởi Adrian Nathan West (Pushkin Press)
 In Memory of Memory (Памяти памяти) bởi Maria Stepanova, dịch từ tiếng Nga bởi Sasha Dugdale (Fitzcarraldo Editions)
 The War of the Poor (La Guerre des pauvres) bởi Éric Vuillard, dịch từ tiếng Pháp bởi Mark Polizzotti (Picador)

Longlist
 I Live in the Slums bởi Tàn Tuyết, dịch từ tiếng Trung bởi Karen Gernant & Chen Zeping (Yale University Press)
 The Pear Field (მსხლების მინდორი) bởi Nana Ekvtimishvili, dịch từ tiếng Georgia bởi Elizabeth Heighway (Peirene Press)
 The Perfect Nine: The Epic Gikuyu and Mumbi (Kenda Mũiyũru: Rũgano rwa Gĩkũyũ na Mũmbi) bởi Ngũgĩ wa Thiong'o, dịch từ tiếng Gikuyu bởi tác giả (Harvill Secker)
 Summer Brother (Zomervacht) bởi Jaap Robben, dịch từ tiếng Hà Lan bởi David Doherty (World Editions)
 An Inventory of Losses (Verzeichnis einiger Verluste) bởi Judith Schalansky, dịch từ tiếng Đức bởi Jackie Smith (MacLehose Press)
 Minor Detail (تفصيل ثانوي) bởi Adania Shibli, dịch từ tiếng Ả Rập bởi Elisabeth Jaquette (Fitzcarraldo Editions)
 Wretchedness (Eländet) bởi Andrzej Tichý, dịch từ tiếng Thụy Điển bởi Nichola Smalley (And Other Stories)

Xem thêm
Giải Man Booker cho Văn học hư cấu
Giải Văn học châu Á Man
Giải Sách Quốc gia
Giải Goncourt
Giải Franz Kafka
Danh sách giải thưởng văn học

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức

Giải thưởng thành lập năm 2005
Giải thưởng văn học quốc tế
Giải thưởng văn học hư cấu Anh
Giải thưởng dịch thuật
Quốc tế
Giải thưởng văn học tiếng Anh
Khởi đầu năm 2005 ở Vương quốc Liên hiệp Anh
Giải Man Booker


title: Pháp quốc Tự do

text:
Nước Pháp Tự do (tiếng Pháp:France Libre et les Forces françaises libres ) là một tổ chức chính trị lưu vong của người Pháp chống lại sự chiếm đóng của Đức Quốc Xã đối với Pháp trong Chiến tranh thế giới thứ hai, được thành lập tại Luân Đôn (Anh) bởi tướng Charles de Gaulle sau khi phát lời kêu gọi ngày 18 tháng 6 năm 1940. Tổ chức này cũng tập hợp các binh sĩ quân lực Pháp tham gia Lực lượng Pháp quốc Tự do tiếp tục chống lại phe Trục.

Lịch sử
Từ 13 tháng 7 năm 1942, tổ chức Pháp quốc Tự do đổi tên thành Pháp quốc tranh đấu (France combattante) và thành lập chính phủ lâm thời Ủy ban quốc gia Pháp (Comité national français), đánh dấu chính thức sự tham gia của Pháp quốc tự do vào lực lượng Đồng Minh chống phát xít.

Tổ chức Pháp quốc Tự do và Lực lượng Pháp quốc Tự do chính thức chấm dứt tồn tại sau ngày 1 tháng 8 năm 1943, tuy nhiên các hoạt động của họ vẫn tiếp tục với danh nghĩa Ủy ban Giải phóng Quốc gia Pháp (Comité français de Libération nationale-CFLN) và Lực lượng Pháp quốc Tự do (Armée française de la Libération).

Xem thêm
 Chính phủ Vichy
 Lực lượng Pháp quốc Tự do

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site officiel du comité du 70 anniversaire de l'Appel du 18 juin, avec de nombreuses ressources en ligne

Thế chiến thứ hai
Cựu quốc gia châu Âu
Tổ chức du kích
Chính phủ lưu vong


title: Kinh tế kỹ thuật số

text:
Kinh tế kỹ thuật số (đôi khi được gọi là Kinh tế Internet, Kinh tế web, Kinh tế mới ) là nền kinh tế dựa trên các công nghệ kỹ thuật số. Kinh tế kỹ thuật số được đan xen với nền kinh tế truyền thống tạo ra một miêu tả rõ ràng hơn.

Kinh tế kỹ thuật số bao gồm các thị trường kinh tế dựa trên các công nghệ kỹ thuật số để tạo cho việc giao dịch, trao đổi hàng hóa và dịch vụ thông qua thương mại điện tử. Việc mở rộng các khu vực kỹ thuật số là một động lực quan trọng trong việc phát triển kinh tế những năm gần đầy, và việc chuyển hướng đến một số thế giới kỹ thuật số có nhiều tác động với xã hội được mở rộng hơn thay vì chỉ riêng công nghệ kỹ thuật số.

Định nghĩa
Trong thập kỷ cuối của thế kỷ 20, Nicholas Negroponte (1995) đã sử dụng phép "ẩn dụ" của việc dịch chuyển từ xử lý nguyên tử sang xử lý bit. Ông ta nêu ra những nhược điểm trước kia (ví dụ như nguyên liệu, vận chuyển) và ưu điểm của sau này (ví dụ như không trọng lượng, vận động toàn cầu ảo và tức thời). Trong nền kinh tế mới này, các mạng kỹ thuật số và hạ tầng thông tin liên lạc cung cấp một nền tảng toàn cầu với việc con người và các tổ chức đưa ra các chiến lược, tương tác, giao tiếp, cộng tác và tìm kiếm thông tin.

Xem thêm
 Canada 3.0
 Kinh doanh điện tử
 Thương mại điện tử
 Kinh tế tri thức
 Quản trị tri thức

Tham khảo

 Các chỉ hướng tương lai của Kinh tế kỹ thuật số, Wikimedia Australia

Liên kết ngoài
 Digital economy needs 750,000 workers, TeleGraph.

Hệ thống kinh tế
Kinh tế thông tin


title: Cá gà trống

text:
Cá gà trống, tên khoa học Nematistius pectoralis, là một loài cá thể thao trong các vùng nước ấm của Đông Thái Bình Dương từ Baja California đến Peru. Nó là loài duy nhất trong chi Nematistius và họ Nematistiidae, theo truyền thống xếp trong bộ Perciformes, nhưng gần đây được cho là xếp trong bộ Cá khế (Carangiformes) của nhóm Carangimorphariae (= Carangimorpha/Carangaria). Tên gọi tiếng Anh của nó (roosterfish) nghĩa là "cá gà trống", là do "mào gà trống" rất đặc biệt của nó, là bảy gai vây lưng rất dài.

Cá gà trống có thể đạt chiều dài trên 1,6 m (5 ft 3 in) và cân nậng 50 kg (110 lb). Cân nậng trung bình của nó là khoảng 20 lb (9,1 kg). Nó phổ biến như là một cá trò chơi. Nó không được coi là một loài cá thực phẩm tốt. Tuy nhiên nó được khai thác như một loài cá địa phương và tìm thấy tươi sống trên thị trường.

Chú thích

Tham khảo

 Visual Identification

P
Động vật được mô tả năm 1862


title: Giải văn học quốc tế Neustadt

text:
Giải văn học quốc tế Neustadt (tiếng Anh: Neustadt International Prize for Literature) là một giải thưởng văn học quốc tế của Hoa Kỳ do trường Đại học Oklahoma và tạp chí văn học quốc tế World Literature Today của trường tài trợ. Giải này được coi là một trong các giải thưởng văn học quốc tế uy tín nhất, thường được so sánh với giải Nobel Văn học và được coi là "giải Nobel Hoa Kỳ", vì trong 42 năm qua của giải, đã có 30 người - hoặc đoạt giải, hoặc là ứng viên hay tham gia ban giám khảo giải này - đã đoạt giải Nobel Văn học.

Lịch sử
Giải văn học quốc tế Neustadt được thành lập ban đầu như "Giải quốc tế sách văn học nước ngoài" vào năm 1969 bởi Ivar Ivask, chủ biên mục Sách nước ngoài. Sau đó, giải được đặt tên lại là "Giải Neustadt cho sách nước ngoài" (Books Abroad/Neustadt Prize), tới năm 1976 được đặt tên lại như tên hiện nay. Đây là giải thưởng văn học quốc tế đầu tiên với tầm vóc lớn phát sinh ở Hoa Kỳ, và là một trong số rất ít giải thưởng quốc tế dành cho cả ba thể loại tiểu thuyết, thơ và kịch bản.

Giải này được trao mỗi 2 năm, bắt đầu từ năm 1970. Cũng giống như giải Man Booker quốc tế, giải này không dành cho một tác phẩm riêng rẽ, mà vinh danh toàn bộ tác phẩm của một tác giả.

Giải thưởng
Giải thưởng gồm một lông vũ bằng bạc của chim đại bàng, một bằng chứng nhận và khoản tiền 50.000 dollar Mỹ. Người hiến tặng vốn cho giải này là Walter và Doris Neustadt ở Ardmore, Oklahoma bảo đảm cung cấp vốn vĩnh viễn cho giải.

Điều lệ giải Neustadt quy định là giải này được trao để công nhận những thành tựu xuất sắc trong các thể loại văn học hư cấu, thơ hoặc kịch, và chỉ căn cứ trên giá trị văn học. Mọi tác phẩm văn học viết bằng bất cứ ngôn ngữ nào của một tác giả còn sống đều đủ điều kiện để được xét chọn, miễn là ít nhất một phần tiêu biểu của tác phẩm có thể dịch sang tiếng Anh – ngôn ngữ sử dụng trong các cuộc thảo luận của ban giám khảo. Giải có thể dùng để vinh danh thành tựu suốt đời hoặc để hướng sự chú ý vào toàn bộ tác phẩm còn đang phát triển. Giải này không dành cho ứng viên tự đề cử.

Việc tuyển chọn
Các ứng viên được tuyển chọn bởi một ban giám khảo gồm ít nhất là 7 thành viên. Việc tuyển chọn không bị giới hạn bởi khu vực địa lý, ngôn ngữ hoặc thể loại văn học.

Giải văn học quốc tế Neustadt là giải thưởng văn học quốc tế duy nhất có tầm vóc lớn bắt nguồn từ Hoa Kỳ. Đây cũng là một trong số ít giải thưởng quốc tế dành cho cả nhà thơ, tiểu thuyết gia lẫn kịch tác gia.

Những người đoạt giải

Tham khảo

Liên kết ngoài
Neustadt International Prize for Literature, official website
Neustadt International Prize for Literature winners listed by year (1970 - nay)

Giải thưởng văn học quốc tế
Đại học Oklahoma
Giải thưởng thành lập năm 1969
Giải thưởng văn học Mỹ


title: Bí tích Truyền Chức Thánh

text:
Bí tích Truyền Chức Thánh là một trong bảy Bí tích của Giáo hội Công giáo Rôma. Bí tích Truyền Chức Thánh có ba cấp từ thấp lên cao:
Phó tế: là người được Giám mục cắt đặt để phục vụ trong một lĩnh vực nhất định nào đó. Một trong các nhiệm vụ của Phó Tế là phụ giúp các Giám mục và linh mục trong việc cử hành mầu nhiệm thánh, nhất là trong thánh lễ, trao Mình Thánh Chúa, chứng hôn, Rửa Tội, công bố và rao giảng Tin Mừng, chủ toạ lễ nghi an táng và các công việc bác ái. Có hai loại phó tế: Phó tế vĩnh viễn có thể được ban cho người nam đã lập gia đình và họ bị dừng lại ở chức này, còn phó tế chuyển tiếp (thừa tác) được ban cho những người nam độc thân, họ sẽ chuẩn bị lên chức linh mục.
Linh mục: là cộng sự viên của Giám mục, được tham dự vào sứ mạng phổ quát mà Chúa Kitô trao cho các tông đồ.
Giám mục: là người có chức thánh "tròn đầy nhất" vì đây là chức vụ kế vị các tông đồ do việc đặt tay (tông truyền).

Việc truyền chức đều phải qua trình tự từ thấp lên cao này. Những người đã được thụ lãnh việc truyền chức thánh thì chức vụ của họ được gọi là Chức Thánh (tránh nhầm lẫn giữa Chức Thánh và Thánh nhân).

Do chúa Giê-su thiết lập.

Là người thay mặt Chúa Ki-tô và các môn đệ trong công cuộc truyền giáo

Xem thêm
 Bí tích

Chú thích

Liên kết ngoài
 BÍ TÍCH TRUYỀN CHỨC, Giáo phận Đà Lạt.

 Old Catholic Vocations Website
 Priesthood - Catholic Sacrament of Holy Orders - Ordination
 The Steps to Orders in The United Methodist Church  (PDF)
 Elder's Orders in the UMC: The Disciplinary Questions and Sample Answers  by Gregory S. Neal
 VISION Vocation Guide Information on Roman Catholic priesthood and religious life
 Brothers of the Poor of St. Francis of Assisi, CFP We are located in the United States, Europe and Brazil. We are a Regular Third Order Roman Catholic congregation.

Thuật ngữ Công giáo
Các Bí tích của Giáo hội Công giáo
Bí tích


title: Nội dung cấu trúc

text:
Nội dung cấu trúc là thông tin hoặc nội dung được tách rời và phân loại sử dụng  siêu dữ liệu. Nội dung cấu trúc thường chứa thông tin được phân loại bằng cách dùng XML , nhưng có thể liên hệ với thông tin được phân loại dùng các tiêu chuẩn hoặc các dạng siêu dữ liệu độc quyền.

Xem thêm
Khai thác cấu trúc

Tham khảo

Metadata


title: Sợi mắc (dệt)

text:
Sợi mắc hay sợi dọc là tên gọi sợi trên khung dệt luồn theo chiều dọc của khúc vải đan qua những sợi ngang, tức sợi mành.

Ca dao vùng Kẻ Bưởi có câu:
Quay tơ ra mắc, ra mành
Mắc là sợi dọc, mành là sợi ngang
Nốt son anh dệt đầu làng
Nốt cục đem bán cho nàng Kẻ Đơ.

Sợi dệt là chỉ thường bằng len, tơ, hay bông. Để tăng sức bền chắc, sợi dệt được đem hồ bằng cách nhúng vào dung dịch, xưa kia là nước nấu với bột gạo, bột sắn, hay rong biển tùy theo công thức địa phương để thích hợp với loại sợi. Ngày nay nhiều sợi nhân tạo bằng nilông bền hơn được dùng trong ngành dệt. Vì sợi mắc phải chịu lực căng nên phải dùng chất liệu chắc bền hơn sợi mành. Sợi mắc thì gài lên khung cửi còn sợi mành luồn vào con thoi bắn theo chiều ngang. Sợi mắc bên ngoài cùng càng cần dùng những sợi chỉ chắc để làm biên tránh cho khỏi đứt.

Số sợi mắc gài lên khung tùy thuộc vào loại hàng dệt. Khi dệt lĩnh thì phải gài 5400 sợi. Khung cửi cổ truyền không mấy thay đổi cho đến khi cách mạng công nghệ vào thế kỷ 18 giúp tăng tốc độ dệt khi máy dệt xuất hiện vào năm 1785.

Tham khảo
Chu Quang Trứ. Tìm hiểu các nghề thủ công, điêu khắc, cổ truyền. Hà Nội: Nhà xuất bản Mỹ thuật, 2000.

Dệt
Vải


title: Seven Nation Army

text:
"Seven Nation Army" là ca khúc mở đầu trong album Elephant của ban nhạc alternative rock người Mỹ, The White Stripes. Ca khúc này được phát hành dưới dạng đĩa đơn vào đầu năm 2003 và trở thành sản phẩm nổi tiếng nhất của ban nhạc. "Seven Nation Army" đạt vị trí số 1 tại bảng xếp hạng Alternative Songs trong vòng 3 tuần và đạt giải Grammy năm 2004 cho Bài hát rock của năm. Đây cũng là ca khúc xuất sắc thứ ba của thập kỷ được đánh giá bởi bảng xếp hạng trên. Ca khúc được biết tới nhiều với đoạn hợp âm riff kinh điển xuyên suốt toàn bộ giai điệu. Cho dù xuất hiện phần bass (thứ nhạc cụ mà trước đó ban nhạc chưa từng sử dụng), âm thanh này thực tế là tiếng chiếc semi-acoustic guitar được chơi bởi Jack White (chiếc Kay Hollowbody những năm 50) được hạ một quãng tám qua chiếc pedal DigiTech Whammy.

Theo White, "Seven Nation Army" là cách gọi đội Cứu Thế Quân (Salvation Army) khi anh còn nhỏ.

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận
{| class="wikitable"
|-
! Quốc gia
! Chứng nhận(theo doanh số)
|-
|Đức
|Vàng

Tham khảo

Bài hát năm 2003
Đĩa đơn năm 2003
Bài hát của The White Stripes
Giải Grammy cho Bài hát nhạc Rock xuất sắc nhất
Bài hát bóng đá
Đĩa đơn của XL Recordings
Giải Grammy cho Bài hát Rock hay nhất


title: Almenara

text:
Almenara có thể đề cập đến:

Brasil
Almenara (Brasil), một đô thị thuộc bang Minas Gerais.
Almenara (tiểu vùng), một tiểu vùng thuộc bang Minas Gerais.

Tây Ban Nha
Almenara, Castellón, một đô thị trong tỉnh Castellón, Cộng đồng Valencia.
Almenara de Adaja, một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León.
Almenara de Tormes, một đô thị trong tỉnh Salamanca, Castile và León.
Puebla de Almenara, một đô thị trong tỉnh Cuenca, Castile-La Mancha.


title: Valladolid (định hướng)

text:
Valladolid có thể đề cập đến:

Valladolid, một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León.
Valladolid (tỉnh), một tỉnh miền Castile và León.

Valladolid, Yucatán, một đô thị thuộc bang Yucatán.


title: Avant-garde (nhạc)

text:
Avant-garde là khái niệm để chỉ thể loại âm nhạc được coi là đi trước thời đại (theo đúng nguyên gốc tiếng Pháp), trong đó bao gồm một hoặc vài yếu tố mới, hoặc khám phá những pha trộn và phong cách mới lạ.

Những nhà nghiên cứu âm nhạc có lẽ lần đầu tiên sử dụng khái niệm này để ám chỉ, hoặc là âm nhạc hậu-1945 sau cái chết của Anton Webern vào năm 1945, hoặc là "âm nhạc hậu-Wagner", thậm chí là kể từ Josquin des Prez.

Ngày nay, khái niệm này được dùng để chỉ cho bất cứ sự cách tân âm nhạc nào thời kỳ hậu-1945 mà không theo phong cách thể nghiệm, hoặc đôi lúc cũng áp dụng với thể loại thể nghiệm này mà loại bỏ yếu tố giọng.

Xem thêm
 Avant-garde
 Experimental (nhạc)
 Experimental rock
 Avant-garde jazz
 Free jazz

Tham khảo

Thể loại nhạc thế kỷ 20
Âm nhạc thế kỷ 20


title: Curtiss PN-1

text:
Curtiss PN-1 là một loại máy bay tiêm kích đêm một chỗ của Hoa Kỳ, do Curtiss Aeroplane and Motor Company chế tạo.

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo

Chú thích

Tài liệu

PN-1
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1920
Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ
Máy bay hai tầng cánh
Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Gallaudet PW-4

text:
Gallaudet PW-4 là một mẫu thử máy bay tiêm kích do Gallaudet Aircraft Company chế tạo.

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo

Tài liệu

Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1920
Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ
Máy bay hai tầng cánh
Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Nghiêu Đế (tôn hiệu)

text:
Nghiêu Đế (chữ Hán: 堯帝) là thụy hiệu rút gọn của một số vị hoàng đế bên Trung Quốc và tôn hiệu gọi tắt của một số vị Thái thượng hoàng đời nhà Trần ở Việt Nam.

Trung Quốc
 Thần Nghiêu Đế Đường Cao Tổ

Việt Nam
 Hiển Nghiêu Đế Trần Thái Tông
 Quang Nghiêu Đế Trần Thánh Tông
 Hiến Nghiêu Đế Trần Nhân Tông
 Quảng Nghiêu Đế Trần Anh Tông
 Chương Nghiêu Đế Trần Minh Tông

Xem thêm
 Phế Vương
 Phế Đế
 Mạt Đế
 Tiên Chủ
 Trung Chủ
 Hậu Chủ
 Ấu Chủ
 Động chủ
 Quốc mẫu
 Phu Tử
 Lệnh Công

Tôn hiệu
Thụy hiệu


title: Pharyngolepis

text:
Pharyngolepis là một chi cá không hàm tuyệt chủng sống vào kỷ Silur ở nơi hiện nay là Na Uy.

Pharyngolepis có vây hậu môn và vây đuôi phát triển tốt, nhưng không có cặp vây hoặc vây lưng nào có thể giúp nó ổn định trong nước, và vì vậy có thể là một sinh vật bơi kém, ở gần đáy biển.  Thay vào đó, các vây ngực được thay thế bằng các gai xương, có thể để bảo vệ khỏi những kẻ săn mồi, và có một hàng gai dọc theo lưng.  Nó có thể đã vớt thức ăn từ đáy đại dương.

Tham khảo

Pharyngolepis
Cá tiền sử châu Âu
Lớp Cá không giáp


title: Birkenia elegans

text:
Birkenia là một chi cá không hàm tuyệt chủng từ kỷ Silur muộn - kỷ Devon sớm ở Châu Âu. Loài này đạt đến chiều dài 10 cm (4 inch).

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

E
Cá kỷ Devon
Cá tiền sử châu Âu
Lớp Cá không giáp


title: Cá nhám phơi nắng

text:
Cá nhám phơi nắng (tên khoa học Cetorhinus maximus) là loài cá lớn thứ hai còn tồn tại, sau cá mập voi, và thứ hai trong ba loài cá mập ăn sinh vật phù du, cùng cá nhám voi và cá mập miệng to. Nó là một loài di cư quốc tế được tìm thấy ở tất cả các đại dương ôn đới trên thế giới. Nó là một loài ăn loại chuyển động chậm và có sự thích nghi giải phẫu để lọc thức ăn, chẳng hạn như một cái miệng rất mở rộng và mang lược phát triển cao. Cá nhám phơi nắng thường có màu xám-nâu với đốm da. Răng của cá nhám phơi nắng rất nhỏ và rất nhiều và thường trên một trăm hàng. Răng có một đỉnh hình nón duy nhất, được uốn cong về phía sau và đều giống nhau ở cả hàm trên và hàm dưới.

Nó từ lâu đã là loài cá thương mại quan trọng, như một nguồn thực phẩm, vây cá mập, thức ăn gia súc, và dầu gan cá mập. Khai thác quá mức đã làm giảm số lượng quần thể của nó đến điểm mà một số nơi nó đã biến mất và những nơi khác cần được bảo vệ.

Xem thêm
Danh sách cá sụn thời tiền sử
Dầu gan cá mập
Cá mập bị đe dọa

Chú thích

Tham khảo

M
Cá đẻ thai trứng
Động vật được mô tả năm 1765
Cá Đại Tây Dương


title: Thanh niên Bảo quốc Đoàn

text:
Thanh niên Bảo quốc Đoàn là tên gọi tổ chức bán vũ trang của Đại Việt Quốc dân Đảng, tồn tại từ 1947 đến 1953.

Lịch sử
Thanh niên Bảo quốc Đoàn được Ban chấp hành Trung ương Đại Việt Quốc dân Đảng quyết định thành lập vào năm 1947. Người được giao phó trọng trách xây dựng lực lượng là đảng viên Đỗ Văn Năng. Chỉ trong một thời gian ngắn, Đỗ Văn Năng đă gầy dựng và phát triển mạnh mẽ Thanh niên Bảo quốc Đoàn với sự hiện diện trên khắp các tỉnh Nam Kỳ. Vào năm 1952, Đỗ Văn Năng bị Việt Minh ám sát, Đại Việt Quốc dân Đảng cử Trần Văn Xuân thay thế, phụ trách lãnh đạo Thanh niên Bảo quốc Xứ bộ miền Nam và Vương Hữu Đức phụ trách lãnh đạo Thanh niên Bảo quốc Xứ bộ miền Bắc.

Mấy nhân vật tiêu biểu
 Đỗ Văn Năng: Chủ tịch.
 Vương Hữu Đức: Phụ trách Xứ bộ miền Bắc.
 Trần Văn Xuân: Phụ trách Xứ bộ miền Nam.
 Nguyễn Ngọc Huy

Xem thêm
 Bảo chính Đoàn
 Đoàn Thanh niên Sinh Tồn
 Tổng đoàn Thanh niên Hùng Việt
 Đại Việt Quốc dân Đảng

Tham khảo

 Tổng đoàn Thanh niên Hùng Việt tiếp bước cha anh

Đại Việt Quốc dân Đảng
Tổ chức thanh thiếu niên Việt Nam
Quân sự Việt Nam


title: Bộ Cá khế

text:
Bộ Cá khế (danh pháp khoa học: Carangiformes) là một bộ cá dạng cá vược (Percomorpha hay Percomorphacea theo E. O. Wiley & G. David Johnson (2010) hoặc Percomorphaceae theo R. Betancur-R. et al. (2013).

Đặc trưng
Hai đặc trưng chia sẻ chung với tổ tiên gần nhất (synapomorphy) của nhóm cá dạng cá khế là: một hoặc hai đoạn xương hóa hình ống (xương tiền mũi) như là phần mở rộng của xương mũi, một đặc trưng chia sẻ chung với cá măng rổ (Toxotidae), cũng như có vảy dạng xycloit (cycloid) nhỏ.

Các loài cá dạng cá khế đều là cá săn mồi, thường bơi rất nhanh, có kích thước từ trung bình tới lớn, chiều dài thân từ 16 cm như ở cá say (Alepes kleinii) tới 2,5 m như ở cá cam đuôi vàng (Seriola lalandi). Chúng có thân hình thoi thon dài, lưng vồng cao, hai bên thân dẹt. Tất cả đều là cá biển, chủ yếu sống trong khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới, và là động vật ăn thịt.

Hệ thống học

Phân loại nội bộ
Bộ Cá khế bao gồm 5 họ, được tách ra từ bộ Perciformes, với đa dạng nhất là họ Cá khế (Carangidae) gồm 30 chi và 148 loài, tiếp theo là các họ như họ Cá ép (Echeneidae) với 3 chi 8 loài, họ Cá nục heo (Coryphaenidae) gồm 1 chi 2 loài, và 2 họ đơn loài là Nematistiidae và họ Cá giò hay cá bớp (Rachycentridae).

Phát sinh chủng loài

Mối quan hệ giữa các họ trong bộ Cá khế như biểu đồ sau:

Quan hệ với các bộ khác

Bộ Cá khế từng được xếp trong phân bộ Carangoidei, hoặc theo Nelson (2006) là siêu họ Carangoidea thuộc bộ Perciformes (cận ngành) của nhánh Percomorpha. Các họ hàng gần của nhóm cá dạng cá khế bao gồm một số họ trong phân bộ Percoidei như Centropomidae (gồm cả Latidae), Leptobramidae, Menidae (cá lưỡi búa), Polynemidae, Toxotidae (cá măng rổ), hay phân họ Scombroidei như Sphyraenidae, Istiophoridae và Xiphiidae (hai họ sau hiện được tách ra làm bộ Istiophoriformes). Wiley & Johnson đã nâng cấp nhóm cá dạng cá khế lên cấp bộ, và nó được Betancur-R. và ctv., Near và ctv. chấp nhận.

Mối quan hệ họ hàng gần của cá dạng cá khế với các loài cá thân bẹt (bộ Pleuronectiformes) đã được một số nghiên cứu khẳng định

Từ nghiên cứu của Blaise Li và ctv người ta đã đề xuất một đơn vị phân loại mới là Carangimorpha (= Carangimorphariae theo Betancur-R. và ctv.) để hợp nhất tất cả các đơn vị phân loại này. Carangimorpha chỉ dựa trên các nghiên cứu phát sinh chủng loài phân tử và không còn được hỗ trợ bởi các đặc trưng hình thái học.

Cây phát sinh chủng loài của Carangimorpha dưới đây vẽ theo Betancur và ctv (2013), cho thấy bộ Carangiformes là không đơn ngành. Các tác giả cũng coi bộ này ở tình trạng có vị trí có thể thay đổi (sedis mutabilis).

Ghi chú


title: Le Morne Brabant

text:
Le Morne Brabant là một bán đảo ở cực tây nam của đảo Mauritius trên Ấn Độ Dương. Nó có điểm nhấn là một khối đá bazan cùng tên với điểm cao nhất đạt 556 mét (1.824 ft) so với mực nước biển. Phần đỉnh có diện tích rộng hơn 12 ha (30 mẫu Anh). Khối đá có nhiều hang động hướng ra trên những sườn dốc. Nó được bao quanh bởi một khu vực đầm phá và là một điểm du lịch nổi tiếng. Nơi đây có hai loài cây đặc hữu và cực kỳ quý hiếm là Hibiscus fragilis và Trochetia boutoniana. Nó được đặt theo tên tàu Brabant của Công ty Đông Ấn Hà Lan chạy qua đây vào ngày 29 tháng 12 năm 1783. Năm 2008, khu vực đã được ghi vào danh sách di sản thế giới của UNESCO  như là một chứng biệt về pháo đài trú ẩn cho những người nô lệ.

Mô tả
Bán đảo này xuất hiện trong các huyền thoại và truyền thuyết vào đầu thế kỷ 19 như là một nơi trú ẩn cho những nô lệ chạy trốn. Sau khi bãi bỏ chế độ nô lệ ở Mauritius, vào ngày 1 tháng 2 năm 1835, có tin đồn rằng một đoàn thám hiểm là những cảnh sát đã được phái đến đó để thông báo cho nô lệ rằng họ đã được tự do. Sự xuất hiện của cảnh sát ở chân núi (theo truyền thuyết) bị những người nô lệ trên đỉnh núi hiểu lầm (sợ bị bắt lại) và họ chọn nhảy từ trên núi xuống biển chứ không để bị bắt lại làm nô lệ. Kể từ đó, ngày 1 tháng 2 là ngày Mauritius kỉ niệm như là ngày xoá bỏ chế độ nô lệ.

Le Morne Brabant được công nhận là Di sản thế giới mặc dù không có bằng chứng nào về di tích được hình thành bởi các nô lệ. Tượng đài bao gồm một dòng chữ trích từ bài thơ Le Morne Territoire Marron của Richard Sedley Assonne. Sự xuất hiện của con người tại đây chỉ được biểu hiện qua các khu định cư không chính thức, dấu hiệu của lửa, chạm khắc, hiện vật cá nhân ở chân núi

Đọc thêm
Dominique Auzias, Jean-Paul Labourdette: Maurice, Rodrigues Le Petit futé. Country guide (Online)
Rosabelle Boswell: Le Malaise Créole: Ethnic Identity in Mauritius Berghahn Books, 2006. ISBN 1-84545-075-2

Tham khảo

Liên kết ngoài

Le Morne Brabant: The heritage of the Mauritian nation
UNESCO World Heritage Centre - Le Morne Brabant
Le Morne Heritage Trust Fund
Le Morne et le ghat
Views from La Rose des Vents - Le Morne Brabant
Khal Torabully: Le Morne, le Ghat et l'Unesco

Di sản thế giới tại Mauritius
Núi Mauritius
Bán đảo châu Phi


title: Merano

text:
Merano hay Meran là một thị trấn tại Nam Tirol, Bắc Ý. Sau thủ phủ Bolzano, với dân số 37.791 người, Meran là thành phố lớn thứ hai tại tỉnh Nam Tirol. Trong vài trăm năm Meran đã là thủ đô của Tirol.

Meran, nơi nghỉ mát nổi tiếng, là một thung lũng được bao quanh bởi đồi núi có chỗ cao tới  trên mặt biển.
Trong quá khứ nhiều khoa học gia, văn nghệ sĩ nổi tiếng như Franz Kafka, Ezra Pound và Paul Lazarsfeld thích tới đây nghỉ mát vì khí hậu ôn hòa.

Tham khảo

Thành phố của Ý


title: Lệnh Công

text:
Lệnh Công (chữ Hán 令公) là tên hiệu của một số vị sứ quân.

Danh sách
 Việt Nam Ngô triều sứ quân Kiểu Lệnh Công
 Việt Nam Ngô triều sứ quân Nguyễn Lệnh Công

Xem thêm
 Linh Đế
 Linh Vương
 Linh Công

Tôn hiệu


title: Cá nhám đầu xẻng

text:
Cá nhám đầu xẻng hay cá nhám búa đầu nhỏ, cá mập đầu xẻng, tên khoa học Sphyrna tiburo, là thành viên của chi Cá nhám búa (Sphyrna) thuộc họ Cá nhám búa. Tiếng Hy Lạp Sphyrna dịch ra là búa, đề cập đến hình dạng đầu của loài cá mập này - tiburo là Tiếng Taíno chỉ cá mập. Trung bình, cá nhám đầu xẻng có kích thước dài khoảng 3–5 ft (0,91-1,5 m), là một trong những con cá nhám búa nhỏ nhất. Đây là loài cá mập duy nhất có chế độ ăn tạp, chúng còn được ghi nhận là ăn cả rong biển.

Chú thích

Tham khảo

  Database entry includes justification for why this species is of least concern

T
Động vật được mô tả năm 1758
Cá Đại Tây Dương


title: Điếu Cày (Nguyễn Văn Hải)

text:
Điếu Cày (tên thật: Nguyễn Văn Hải, sinh khoảng năm 1952 tại Hải Phòng; cũng gọi là Nguyễn Hoàng Hải) là một blogger, người bất đồng chính kiến với chính phủ Việt Nam, đã bị nhà nước truy tố tội trốn lậu thuế và tội "tuyên truyền chống phá nhà nước” theo điều 88 Bộ Luật Hình sự. Việc giam tù ông đã bị nhiều Tổ chức Nhân quyền quốc tế phản đối, và tổ chức Ân xá Quốc tế coi ông là một tù nhân lương tâm. Từ tháng 10 năm 2014, ông sống và hoạt động tại Hoa Kỳ.

Trước khi viết báo
Năm 1971 – 1976, Nguyễn Văn Hải tham gia quân đội Việt Nam.

Năm 1976 làm việc tại Công ty Kim khí Hải Phòng một thời gian, sau đó anh vào Thành phố Hồ Chí Minh học nghề sửa chữa điện tử và làm nghề sửa chữa điện tử tại Công ty Dịch vụ Thương mại Sài Gòn.

Anh Hải từng là thợ sửa chữa điện tử, chủ cửa hàng Video Camera Hoàng Hải, quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh.

Việc viết báo
Nguyễn Văn Hải xuất bản các bài báo của mình thông qua một blog, gọi là blog Điếu Cày, mà cũng là bút hiệu của ông.. Ông là một trong những thành viên sáng lập "Câu lạc bộ Nhà báo Tự do" vào ngày 19 tháng 9 năm 2007 tại TP.Hồ Chí Minh.. Năm 2008, ông tham gia vào cũng như tường thuật về các cuộc biểu tình của người Việt Nam chống lại Thế vận hội Mùa hè 2008 tổ chức ở Bắc Kinh, sau một tranh chấp lãnh hải giữa Trung Quốc và Việt Nam.

Bị bắt và truy tố
Ngày 19 tháng 4 năm 2008, Nguyễn Văn Hải bị bắt tại thành phố Đà Lạt, và các máy tính cùng các files dữ liệu của ông bị tịch thu. Ngày 20 tháng 10 năm 2010 ông bị đưa về trại tạm giam Quận 3 và bị an ninh điều tra PA-24 điều tra về các hoạt động thành lập Câu lạc bộ Nhà Báo Tự do và tổ chức biểu tình ở TP.Hồ Chí Minh

Ngày 10 tháng 9 năm 2008, ông bị truy tố về tội "trốn thuế" và bị tòa án xử phạt 30 tháng tù giam. Theo cáo trạng, ông Hải và vợ đã không kê khai trung thực việc cho thuê hai căn nhà nhằm trốn thuế hơn 400 triệu đồng. Tuy nhiên, theo luật sư Lê Công Định (người bào chữa cho ông Nguyễn Văn Hải) thì: "theo hợp đồng, anh Hải lẽ ra phải đóng thuế nhưng hai bên đã thoả thuận giao cho bên thuê nhà nộp thuế. Cho nên ở đây không có hành động gian dối trốn thuế.". Nhận định này của luật sư Lê Công Định vấp phải nhiều tranh cãi do nghĩa vụ kê khai và nộp thuế đã được quy định rõ trong hệ thống văn bản pháp luật về thuế.

Từ ngày 10 tháng 2 năm 2009 đến ngày 10 tháng 3 năm 2009 ông bị chuyển từ trại tạm giam Chí Hoà đến trại tạm giam số 4 Phan Đăng Lưu để điều tra về các chuyến đi ra nước ngoài gặp gỡ các tổ chức quốc tế và các tổ chức của người Việt hải ngoại. Ngày 30 tháng 3 năm 2009 ông bị đưa đi trại giam K1 Cái Tàu – Cà Mau.

Ông được dự định phóng thích vào ngày 20 tháng 10 năm 2010, nhưng vào ngày đáng lẽ được phóng thích, thì ông bị an ninh điều tra PA-24 bắt ngay cửa trại giam K3 Xuân Lộc đưa về số 4 Phan Đăng Lưu "để điều tra thêm". Nhà của ông cũng đã bị khám xét vào chiều ngày 19 tháng 10 và vợ ông – bà Dương Thị Tân bị đánh đập. Ngày 5.7.2011, bà Dương Thị Tân được cán bộ trại giam là Trung tá Lê Hồng Điệp thông báo là Nguyễn Văn Hải đã bị mất một cánh tay do bị chấn thương trong nhà tù.

Ngày 24 tháng 9 năm 2012, ông Hải bị tòa án xét xử thêm về tội "tuyên truyền chống nhà nước" theo điều 88 Bộ Luật Hình sự cùng với các blogger Tạ Phong Tần và Phan Thanh Hải. Trong phiên toà này, Nguyễn Văn Hải đã không nhận là mình có tội. Theo nhật báo Thanh Niên, Nguyễn Văn Hải và Phan Thanh Hải cũng bị cho là đã tham dự một cuộc huấn luyện do đảng Việt Tân ở nước ngoài tài trợ.

Phản ứng của dư luận quốc tế
Tổ chức Theo dõi Nhân quyền đã lên án các vụ bắt giữ này và kêu gọi chính phủ Việt Nam hãy thả ngay 3 blogger nói trên. Năm 2009, tổ chức này đã trao tặng Nguyễn Văn Hải giải Hellman/Hammett "cho các nhà văn đã bị bách hại vì những bài viết của họ". Tổ chức Ân xá Quốc tế đã gọi ông là một tù nhân lương tâm, và bày tỏ sự quan ngại về các báo cáo nói rằng ông bị sụt giảm thể trọng và sức khỏe suy sụp.

Ngày 6.3.2012, cựu dân biểu Hạ viện Hoa Kỳ Cao Quang Ánh đã tổ chức một cuộc vận động ngoài hành lang cho Nguyễn Văn Hải, linh mục Nguyễn Văn Lý, bác sĩ Nguyễn Đan Quế, cùng nhiều tù nhân chính trị Việt Nam khác, kêu gọi chính phủ của tổng thống Barack Obama và Quốc hội Hoa Kỳ lên tiếng bênh vực họ mạnh mẽ hơn. Tháng 4 năm 2012, tổ chức Những người bảo vệ quyền Công dân (Civil Rights Defenders) đã tặng ông Hải danh hiệu "Người bảo vệ quyền Công dân" trong tháng. Ngày 17.4.2012 một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã kêu gọi chính phủ Việt Nam thả ông Hải cùng các blogger khác, nói rằng 3 blogger này "đã không làm gì khác hơn là thực thi quyền tự do ngôn luận của họ được cả thế giới công nhận". Tháng 5 năm 2012 tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama đã phát biểu là "chúng ta không thể quên những nhà báo như blogger Điếu Cày, người bị bắt năm 2008 trong vụ đàn áp lớn lao việc làm báo của công dân ở Việt Nam".

Phiên tòa xét xử năm 2012 và bản án
Ngày 24 tháng 9 năm 2012, trong phiên tòa chỉ kéo dài một ngày xử ba nhà bất đồng chính kiến Nguyễn Văn Hải, Tạ Phong Tần và Phan Thanh Hải, ông Nguyễn Văn Hải đã bị tuyên mức án cao nhất là 12 năm tù giam và 5 năm quản chế. Tờ báo The Economist đã mô tả phiên tòa này "rất giống kiểu phiên tòa trình diễn thời Xô Viết cũ". Các công tố viên nói rằng 3 người này đã "xuyên tạc sự thật về Nhà nước và Đảng, tạo ra sự hiểu lầm trong dân chúng, và ủng hộ các âm mưu nhằm lật đổ chính quyền", và tòa án xét thấy rằng họ đã "làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới an ninh quốc gia và hình ảnh đất nước trên trường quốc tế".

Theo Chính phủ Việt Nam, Nguyễn Văn Hải và Phan Thanh Hải đã đã tham gia khóa huấn luyện của một tổ chức chống phá nhà nước có tên là Việt Tân mở tại Thái Lan hồi tháng 3/2008. Tổ chức Việt Tân được chính phủ Việt Nam liệt kê vào danh sách Tổ chức khủng bố.

Phan Thanh Hải, người nhận tội, bị phạt 4 năm tù, còn bà Tạ Phong Tần bị phạt 10 năm tù giam.

Theo báo Tuổi trẻ: "Tại phiên tòa, hai bị cáo Nguyễn Văn Hải và Tạ Phong Tần không thừa nhận tội, riêng Phan Thanh Hải thừa nhận sai phạm và khai báo thành khẩn, xin được tòa giảm nhẹ hình phạt."

Ra làm chứng trong phiên tòa xử ba bloggers có Lê Xuân Lập, Nguyễn Tiến Trung và Nguyễn Huy Cường. Trong ba người này chỉ Nguyễn Tiến Trung là đang ở tù với bản án bảy năm.

Bà Dương Thị Tân, vợ cũ của ông Nguyễn Văn Hải cho biết là công an đã giam giữ bà cùng người con trai trong nhiều giờ để ngăn chặn không cho họ tham dự phiên tòa.

Các bản án này đã bị chống án lên tòa thượng thẩm và ngày 28.12.2012 toà phúc thẩm tuyên y án.

Thả tù và trục xuất
Ông Nguyễn Văn Hải bất ngờ được Việt Nam cho ra khỏi tù và đưa ra sân bay quốc tế Nội Bài trong ngày 21 tháng 10 năm 2014 đi sang Los Angeles, Hoa Kỳ, mặc dù ông không có thân nhân nào ở thành phố trên.

Bà Phạm Thu Hằng là Phó Phát ngôn Bộ Ngoại Giao Việt Nam cho biết: “Nhà nước Việt Nam đã quyết định tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù đối với Nguyễn Văn Hải và cho phép Nguyễn Văn Hải xuất cảnh đi Mỹ vì lý do nhân đạo”.

Ngày 1 tháng 5 năm 2015, blogger Điếu Cày được tổng thống Mỹ Obama mời vào Nhà Trắng tham dự họp báo trước thềm ngày Tự do Báo chí Thế giới 3 tháng 5. Ông đã có mặt cùng hai blogger khác là Simegnish 'Lily' Mengesha (từ Ethiopia) và Fatima Tlisova (từ Nga) tại Nhà Trắng hôm 1/5/2015 để tham gia hội luận về tự do báo chí trên thế giới Ngày 2 tháng 5, VTV1 phần tin Quốc tế mục Chào buổi sáng có đưa tin và hình ảnh Điếu Cày bên cạnh Obama.

Giải thưởng
Năm 2008, Điếu Cày Nguyễn Văn Hải, cùng với Thượng tọa Thích Thiện Minh và Báo Tự Do Ngôn Luận, được trao Giải Nhân quyền Việt Nam của Mạng Lưới Nhân quyền Việt Nam.
Năm 2009, ông cùng năm người Việt Nam khác được Tổ chức Theo dõi Nhân quyền trao giải Hellman/Hammett vì những đấu tranh cho quyền tự do ngôn luận.
Năm 2013, Nguyễn Văn Hải được trao Giải Tự do Báo chí Quốc tế của Ủy ban bảo vệ các nhà báo (tiếng Anh: Committee to Protect Journalists, viết tắt CPJ) có trụ sở ở New York. Tuy nhiên lúc đó Nguyễn Văn Hải vẫn còn bị giam nên việc trao giải diễn ra với người thắng giải khiếm diện. Mãi đến ngày 27 Tháng 11, 2014 Ủy ban mới trao được tận tay ông.
Ngày 24 tháng 10 năm 2013 Nguyễn Văn Hải được trao "Giải One Humanity" của PEN Canada

Xem thêm
Nhân quyền tại Việt Nam
Lê Quốc Quân
Tạ Phong Tần

Tham khảo

Người Hải Phòng
Người viết blog
Nhà báo Việt Nam
Nhân vật bất đồng chính kiến Việt Nam
Tù nhân lương tâm
Nhà hoạt động dân chủ người Việt Nam
Tù nhân Điều 88


title: Họ Cá chim khoang

text:
Họ Cá chim khoang hay họ Cá chim mắt to hoặc họ Cá chim dơi (danh pháp khoa học: Monodactylidae) là một họ cá vây tia, theo truyền thống xếp trong bộ Perciformes, nhưng gần đây được coi là có vị trí không xác định (incertae sedis) trong nhánh Percomorpharia.

Đặc điểm
Tất cả các loài cá chim trong họ này đều có thân bị ép mạnh ở hai bên, với phần thân hình đĩa, các vây hậu môn và vây lưng cao. Miệng nhỏ, mắt tương đối to. Điểm bất thường đối với cá nói chung là chúng có vảy trên các vây lưng và đôi khi cả ở trên vây hậu môn. Các vây chậu nhỏ, đôi khi chỉ ở dạng dấu vết. Chúng có kích thước trung bình, thường dài khoảng 25 cm, và cá chim dơi bốn sọc/chim dơi sọc/chim sọc đen (Monodactylus sebae) có thể có chiều cao lớn hơn chiều dài, cao tới 30 cm tính từ đỉnh vây lưng tới đỉnh vây hậu môn. Các vây dài có vảy này làm cho chúng có tên gọi trong tiếng Anh là "fingerfish" (cá ngón tay). Phần lớn các loài có màu trắng bạc với các sọc/đốm đen và vàng.

Họ này chứa 6 loài còn sinh tồn trong 2 chi là Monodactylus và Schuettea. Trong tự nhiên, chúng phân bố dọc theo đường bờ biển châu Phi, Ấn Độ và Nam Á, và xa tới Australia. Các loài của chi Monodactylus đặc biệt phổ biến tại khu vực cửa sông. Chúng là cá chịu được sự thay đổi đáng kể về độ mặn và có thể sống trong một thời gian dài trong môi trường nước ngọt. Các loài cá chim dơi này là cá săn mồi và thức ăn chủ yếu của chúng là các loại cá nhỏ cùng động vật không xương sống. Chúng được tìm thấy chủ yếu trong vùng nước nông và bơi thành các đàn lớn.

Hai loài tuyệt chủng trong 2 chi là Psettopsis subarcuatus và Pasaichthys pleuronectiformis, chỉ biết tới ở dạng hóa thạch trong trầm tích tầng Lutetia thế Eocen ở Monte Bolca, Italia.

Các loài
 Chi Monodactylus
 Cá chim khoang, Monodactylus argenteus (Linnaeus, 1758).
 Cá chim Đông Phi, Monodactylus falciformis (Lacépède, 1801).
 Cá chim Sri Lanka, Monodactylus kottelati (Pethiyagoda, 1991).
 Cá chim dơi bốn sọc, cá chim dơi sọc hay cá chim sọc đen, Monodactylus sebae (Cuvier, 1829).
 Chi Schuettea
 Cá chim Đông Úc, Schuettea scalaripinnis (Steindachner, 1866).
 Cá chim Woodwards, Schuettea woodwardi (Waite, 1905).

Cá cảnh

Những người nuôi cá cảnh thường nuôi Monodactylus argenteus và Monodactylus sebae trong các bể cá cảnh tại gia; chúng cũng thường được nuôi trong các bể cá cảnh công cộng. Chúng có sức chịu đựng tốt và dễ chăm sóc, nhưng cần có môi trường nước lợ và nhiều không gian để bơi .

Liên kết ngoài


title: Cá lưỡi búa

text:
Cá lưỡi búa hay cá liệt búa, cá bánh lái (danh pháp hai phần: Mene maculata) là loài duy nhất còn sinh tồn trong chi Mene và của họ Menidae.

Theo truyền thống, họ Menidae được xếp trong bộ Perciformes, nhưng gần đây được coi là có vị trí không xác định (incertae sedis) trong nhánh Carangaria và được cho là có quan hệ họ hàng gần với họ Polynemidae.

Đặc điểm
Loài cá này có phần thân bị ép dẹp mạnh ở bên và rất sâu theo chiều thẳng đứng. Mặt cắt phần bụng rất sâu, với rìa bụng rất nhọn. Vây đuôi chẻ rất sâu. Miệng nhỏ có thể thò ra thụt vào. Phần thân có màu trắng bạc phía dưới và lam-lục phía lưng, với 3-4 hàng đốm màu xám sẫm ở trên và dưới đường bên. Hai tia vây đầu tiên của vây chậu dài, tạo thành một sợi trỏ ngược về phía sau khá rõ nét trên mặt bụng của cá. Cá lưỡi búa có thể dài tới 30 cm.

Phân bố
Loài cá này không phổ biến, nhưng có phạm vi sinh sống rộng trong Ấn Độ Dương, từ vùng biển Đông Phi, Hồng Hải và vịnh Ba Tư tới miền tây Thái Bình Dương, từ Queensland ở đông bắc Australia tới Nhật Bản.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1801
M


title: Trang Giản Vương

text:
Trang Giản Vương (chữ Hán: 莊簡王) là thụy hiệu của một số vị phiên vương, thân vương hay quận vương ở khu vực Á Đông dưới chế độ quân chủ.

Danh sách
 Kim triều Quảng Bình Trang Giản quận vương Đồ Đan Trinh (徒单贞): truy tặng
 Nam Tống Tần Trang Giản Vương (hoặc Đại Ninh Trang Giản quận vương, Thuận Trang Giản Vương, Vệ Trang Giản Vương và Ngô Trang Giản Vương) Ngô Ích
 Minh triều Tĩnh Giang Trang Giản Vương Chu Tá Kính (朱佐敬)
 Minh triều Lâm Tuyền Trang Giản Vương Chu Mĩ Dung (朱美塎)
 Minh triều Bảo An Trang Giản Vương Chu Công Luyện (朱公鍊)
 Minh triều Nhữ Dương Trang Giản Vương
 Minh triều Tạc Thành Trang Giản Vương Chu Hữu Kiểu (朱有燆)
 Minh triều Nghi Phong Trang Giản Vương
 Minh triều Thông Sơn Trang Giản Vương Chu Quý Tường (朱季垟)
 Minh triều An Khâu Trang Giản Vương Chu Dương Giám (朱阳鐆)
 Minh triều Vĩnh Xuyên Trang Giản Vương
 Minh triều Thanh Nguyên Trang Giản Vương
 Minh triều Côn Sơn Trang Giản Vương
 Minh triều Nhạc Bình Trang Giản Vương
 Minh triều Thông Vị Trang Giản Vương
 Minh triều Hoài Nhân Trang Giản Vương
 Việt Nam Hậu Lê Trang Giản Vương (truy tôn)

Xem thêm
 Trang Giản công
 Trang Giản thượng thư
 Trang Vương
 Giản Vương
 Hi Giản Vương
 Ý Giản Vương
 Cung Giản Vương
 Vinh Giản Vương
 Hoài Giản Vương
 Khang Giản Vương
 Đoan Giản Vương
 An Giản Vương
 Tĩnh Giản Vương
 Ôn Giản Vương
 Thuận Giản Vương
 Chiêu Giản Vương
 Văn Giản vương

Thụy hiệu


title: Định lý Poynting

text:
Trong điện động lực học, định lý Poynting được nhà vật lý học John Henry Poynting phát biểu về sự bảo toàn năng lượng của trường điện từ. Nó cũng tương tự như định lý công-động năng trong cơ học cổ điển.

Phát biểu

Tổng quát
Sự thay đổi năng lượng điện từ (mỗi đơn vị thể tích) trong một vùng không gian bằng với dòng năng lượng điện từ chảy qua mặt kín bao quanh vùng không gian này.

Công thức toán học, dưới dạng vi phân:

với ∇•S là div của vector Poynting (vectơ mật độ công suất của trường điện từ) và J•E là công suất tổn hao dưới dạng nhiệt của dòng điện trong vùng không gian này.

Theo định lý Gauss, biểu thức trên có thể viết lại dưới dạng tích phân:

với  là biên của thể tích V có hình dạng bất kỳ tuy nhiên phải cố định.

Kỹ thuật điện
Trong kỹ thuật điện, định lý thường được viết theo mật độ năng lượng u:

với:
 là mật độ năng lượng điện trường
 là mật độ năng lượng từ trường
 là năng lượng tiêu hao do lực Lorentz tác động lên các hạt mang điện.

Chú thích

Liên kết ngoài
Eric W. Weisstein "Poynting Theorem" From ScienceWorld – A Wolfram Web Resource.

Điện động lực học
Poynting
Định lý mạch


title: Gebel Barkal

text:
Gebel Barkal hay còn gọi là Jebel Barkal () là ngọn núi nhỏ nằm cách thủ đô Khartoum khoảng 400 km về phía bắc, trong thị trấn Karima của miền Bắc Sudan, trên một đoạn uốn cong lớn của sông Nile, trong khu vực được gọi là Nubia. Ngọn núi này cao 98 m, đỉnh núi tương đối phẳng, và dường như đã được sử dụng như một là nơi dừng chân cho các thương nhân trên các tuyến đường quan trọng giữa Trung Phi, Ả Rập và Ai Cập, nơi mà họ có thể dễ dàng vượt qua được sông Nile. Năm 2003, ngọn núi này cùng với khu vực khảo cổ thành phố cổ đại Napatan, được công nhận là di sản thế giới của UNESCO.

Lịch sử
Năm 1450 Trước công nguyên, Pharaoh Thutmose III mở rộng đế chế của mình đến vùng này và coi Gebel Barkal là giới hạn phía nam của vương quốc. Ở đó, ông đã xây dựng thành phố Napata gần đó, khoảng 300 năm sau đó, nó trở thành thủ đô của vương quốc độc lập Kush. Vị vua thứ 25 của xứ Nubia là Piye sau rất nhiều lần mở rộng vương quốc mới của mình đã cho xây dựng đền thờ Amun ở thành phố này và dựng tấm bia bên trong đó nhằm ghi chép lại những kỳ công trong chiến tranh mở rộng quyền lực.

Khảo cổ
Xung quanh Gebel Barkal bao gồm ít nhất 13 ngôi đền và 3 cung điện, lần đầu tiên được mô tả bởi những nhà thám hiểm châu Âu trong những năm 1820. Năm 1862, năm bản khắc từ thời kỳ trung gian thứ ba đã được một sĩ quan Ai Cập tìm được và chuyển nó tới Bảo tàng Cairo, và năm 1916 các nhà khoa học khảo cổ thực hiện một cuộc khai quật lớn được thực hiện bởi một đoàn thám hiểm chung của Đại học Harvard và Bảo tàng Mỹ thuật Boston dưới sự chỉ đạo của George Reisner. Từ những năm 1970, một nhóm nghiên cứu từ Đại học Rome La Sapienza, dưới sự chỉ đạo của Sergio Donadoni, và một nhóm nghiên cứu thuộc Bảo tàng Boston trong những năm 1980, dưới sự chỉ đạo của Timothy Kendall tiếp tục khám phá khu vực này. Các ngôi đền lớn như ngôi đền của thần Amun, tới ngày nay vẫn được coi là khu vực thiêng liêng đối với người dân địa phương.

Gebel Barkal giống như là một nghĩa trang hoàng gia trong thời Vương quốc Meroitic. Các ngôi mộ sớm nhất có niên đại vào thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên như là mộ của vua Teriqas (khoảng 29-25 TCN), nữ hoàng Nawidemak (thế kỷ trước Công nguyên 1) hay vua Aktisanes (thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên)...

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 LearningSites.com - Gebel Barkal
 Trung tâm di sản thế giới của UNESCO - Gebel Barkal và khu vực khảo cổ Napatan
 The Victory Stela of Piye

Di sản thế giới tại Sudan
Địa điểm khảo cổ Sudan
Núi Sudan
Lịch sử Nubia
Nubia


title: Mainau

text:
là một đảo ở hồ Bodensee (nằm trên bờ phía Nam của hồ Überlinger See gần thành phố Konstanz, huyện Konstanz bang Baden-Württemberg, Đức). Với diện tích khoảng 45 ha nó là đảo lớn thứ ba của hồ này. Đảo được duy trì như một vườn đảo và là một mô hình xuất chúng của những thực hiện môi trường sinh sống. Về mặt hành chính, đảo này là một phần của thành phố Konstanz kể từ ngày 1 tháng 12 năm 1971, khi xã Litzelstetten, Mainau thuộc vào xã này, đã nhập vào Konstanz.

Đảo này thuộc quỹ Lennart Bernadotte, được lập ra bởi hoàng tử Lennart, Bá tước Bernadotte af Wisborg, trước đây là hoàng tử của Thụy Điển và Công tước của Småland. Mainau là một trong những địa điểm lôi cuốn du khách nhất tại hồ Bodensee. Ngoài bông hoa còn có một công viên với phong cảnh nhìn ra hồ. Ngoài ra còn có một nhà kính với khí hậu nhiệt đới và cả ngàn con bướm.

Vịnh Mainau cũng có một hội thuyền bườm của đại học Konstanz.

Dân số
Đảo Mainau chỉ có ít dân. Tự điển hội đàm Meyer 1888 chỉ ghi số dân là 28. Lúc kiểm tra dân số 1961 thì có dân số là 123. Theo ước đoán vào năm 2008 số dân đã tăng lên thành 185 người

Công viên và vườn hoa
Mainau là một đảo hoa nổi tiếng nhờ các công viên và các khu vườn của nó. Frederick I, Đại Công tước Baden, tạo vườn cây sưu tầm của hòn đảo, mà bây giờ có 500 loài cây rụng lá và các cây thông, rất nhiều cây lạ và có giá trị, bao gồm cả những mẫu rất đẹp của Cự sam (Sequoiadendron giganteum) (1864) và Thủy sam (Metasequoia glyptostroboides) (1952). Hòn đảo này cũng chứa khoảng 200 loại hoa thuộc chi Đỗ quyên (rhododendron và Azaleas) khác nhau.

Vườn hồng kiểu Ý được thiết kế dạng hình học với giàn che, tác phẩm điêu khắc, đài phun nước, và bao gồm khoảng 500 loại hoa hồng. Các bậc thang Địa Trung Hải có các cây trồng trong chậu ở các nước ngoài đưa vào, trong đó có những cây họ Cau, cây thuộc chi Thùa, xương rồng và hoa giấy. Toàn thể đảo chứa khoảng 30.000 bụi cây hoa hồng từ 1.200 giống, và khoảng 20.000 cây thuộc chi Cúc Thược dược từ 250 giống.

Hình ảnh

Chú thích

Vườn ở Baden-Württemberg
Đảo của Đức
Đảo hồ châu Âu


title: Bertil Ohlin

text:
Bertil Gotthard Ohlin () (23 tháng 4 năm 1899 – 3 tháng 8 năm 1979) là một nhà chính trị và kinh tế học người Thụy Điển. Ông là giáo sư kinh tế tại trường kinh tế Stockholm từ năm 1929 tới năm 1965. Ông cũng là lãnh đạo của Đảng Nhân dân Tự do, một đảng theo đường lối xã hội tự do, trong giai đoạn 1944 tới 1967 đây là đảng lớn nhất trong phe đối lập với Đảng dân chủ xã hội. Ông cũng từng nhận chức Bộ trưởng Thương mại một thời gian ngắn từ năm 1944 tới năm 1945 trong Chính phủ liên minh trong Thế chiến II của Thụy Điển.

Tên của Ohlin được đặt cho một mô hình toán học tiêu chuẩn cả thương mại tự do quốc tế, đó là mô hình Heckscher–Ohlin, mô hình này được ông phát triển cùng với cộng sự là Eli Heckscher. Ông cùng với nhà kinh tế người Anh là James Meade đã được nhận Giải thưởng Nobel về khoa học kinh tế năm 1977 "cho những đóng góp của họ mở đường cho lý thuyết về thương mại quốc tế và chuyển dịch vốn quốc tế".

Tiểu sử
Ông nhận được bằng cử nhân tại đại học Lund năm 1917, và bằng thạc sĩ tại Đại học Harvard năm 1923, Ohlin nhận bằng tiến sĩ tại Đại học Stockholm năm 1924. Năm 1925 ông trở thành giáo sư tại Đại học Copenhagen. Năm 1929, ông tranh luận với John Maynard Keynes, mâu thuẫn đối với quan điểm sau cùng về hậu quả của các điều khoản thanh toán bồi thường chiến tranh nặng nề đối với nước Đức bại trận. (Keynes dự đoán một cuộc chiến tranh nổ ra bởi gánh nặng nợ nần của nước Đức, nhưng Ohlin nghĩ Đức có đủ khả năng bồi thường). Các cuộc tranh luận này đã trở nên quan trọng trong lý thuyết hiện đại về thanh toán quốc tế đơn phương.

Năm 1930, Ohlin tiếp bước người thầy của mình là Eli Heckscher, trở thành giáo sử kinh tế tại trường kinh tế Stockholm. Năm 1933, Ohlin xuất bản một tác phẩm khiến ông nổi tiếng trên toàn thế giới, đó là cuốn Thương mại quốc tế và liên khu vực. Trong tác phẩm này Ohlin đã xây dựng một lý thueyets kinh tế về thương mại quốc tế từ những tác phẩm trước đó của Heckscher và luận án tiến sĩ của chính Ohlin. Ngày nay lý thuyết này được biết đến với tên gọi mô hình Heckscher–Ohlin, một mô hình kinh tế được các nhà kinh tế học sử dụng cho tranh luận về lý thuyết thương mại.

Mô hình này là một bước đột phá vì nó cho thấy lợi thế so sánh có thể liên quan như thế nào đến các đặc tính tổng quát chung của vốn và nguồn nhân lực của quốc gia, và cho thấy các đặc tính này có thể thay đổi theo thời gian. Mô hình này cung cấp một cơ sở cho công trình sau này về tác động của sự bảo vệ về tiền lương thực tế, và đạt được hiệu quả trong dự đoán và phân tích sản xuất; bản thân Ohlin sử dụng mô hình này để đạt được định lý Heckscher-Ohlin, nó cho thấy các quốc gia sẽ chuyên môn hóa trong các ngành công nghiệp có thể sử dụng hầu hết các nguồn tài nguyên quốc gia kết hợp một cách hiệu quả. Ngày nay, lý thuyết này đã bị bác bỏ phần lớn, nhưng nó vẫn có một khuôn khổ hữu ích trong cách hiểu về thương mại quốc tế.

Sau đó, Ohlin và các thành viên khác thuộc "trường Stockholm" mở rộng các phân tích kinh tế của Knut Wicksell để tạo ra lý thuyết về dự đoán kinh tế vĩ mô Keynes.

Ohlin là lãnh đảo đảng của đảng Nhân dân Tự do từ năm 1944 tới năm 1967, đây là đảng đối lập chính của chính phủ do đảng Dân chủ Xã hội đứng đầu vào thời kỳ đó, và từ năm 1944-1945, ông là bộ trưởng thương mại trong chính phủ thời kỳ chiến tranh. Con gái của ông là Anne Wibble, cũng là một thành viên của đảng Nhân dân Tự do, từng là bộ trưởng Tài chính giai đoạn 1991-1994.

Năm 2009, một con đường gần với trường kinh tế Stockholm đã được đặt tên theo tên của ông: "Bertil Ohlins Gata".

Định lý Heckscher - Ohlin
Bài chi tiết: Định lý Heckscher-Ohlin

Định lý Heckscher-Ohlin, là kết luận từ mô hình Heckscher-Ohlin về thương mại quốc tế, khẳng định: thương mại giữa các quốc gia là sự cân đối liên quan đến giá trị vốn và lao động. Ở các nước có một sự dư thừa vốn, mức lương có xu hướng cao; do đó, các sản phẩm có hàm lượng lao đọng cao, ví dụ dệt may, thiết bị điện tử đơn giản, vv, là tốn kém hơn để sản xuất trong nước. Ngược lại, các sản phẩm có hàm lượng vốn cao, ví dụ xe ô tô, hóa chất, vv, là ít tốn kém để sản xuất nước. Các quốc gia có lượng vốn lớn sẽ xuất khẩu sản phẩm thâm dụng vốn và sẽ nhập khẩu các sản phẩm thâm dụng lao động. Các quốc gia có số lượng lao động cao sẽ làm ngược lại.
Các điều kiện sau đây phải là đúng:
Các yếu tố chính của sản xuất, cụ thể là hàm lượng lao động và vốn, không có các tỷ lệ tương tự ở cả hai nước.
Hàng hóa sản xuất của hai nước đòi hỏi khác biệt hoặc nhiều vốn hoặc nhiều lao động.
Lao động và vốn không di chuyển giữa hai nước.
Không có chi phí liên quan đến vận chuyển hàng hoá giữa các quốc gia.
Các công dân của hai nước thương mại có nhu cầu tương tự.
Lý thuyết này không phụ thuộc vào tổng nguồn vốn hoặc lao động, nhưng phụ thuộc giá trị của mỗi người lao động. Điều này cho phép các nước nhỏ thương mại với các nước lớn bằng cách chuyên sản xuất các sản phẩm sử dụng những yếu tố sẵn có nhiều hơn so với đối tác thương mại của mình. Giả định quan trọng là vốn và lao động không có các tỷ lệ giống nhau ở hai nước. Điều đó dẫn đến chuyên môn hóa sản xuất, từ đó mang lại lợi ích phúc lợi kinh tế của đất nước. Sự khác biệt càng lớn giữa hai nước, lợi ích càng nhiều hơn từ việc chuyên môn hóa.

Wassily Leontief thực hiện một nghiên cứu về lý thuyết này cho rằng dường như nó đã mất giá trị. Ông lưu ý rằng Hoa Kỳ đã có rất nhiều vốn; do đó, nó sẽ xuất khẩu sản phẩm thâm dụng vốn và nhập khẩu các sản phẩm thâm dụng lao động. Thay vào đó, ông thấy rằng nó xuất khẩu các sản phẩm sử dụng nhiều lao động hơn so với nhập khẩu các sản phẩm đó. Phát hiện này được gọi là nghịch lý Leontief.

Xem thêm
 Báo cáo Ohlin (1956)
 Định lý Faustman–Ohlin

Các ấn phẩm quan trọng

 The German Reparations Problem, 1930
 The Cause and Phases of the World Economic Depression. Report presented to the Assembly of the League of Nations Geneva: Secretariat of the League of Nations; 1931.
 Interregional and International Trade, 1933
 Mechanisms and Objectives of Exchange Controls, 1937

Sách
 Encyclopædia Britannica Online "International trade"
 NobelPrize.org "Why Trade?"
 Chapter 60 The Heckscher–Ohlin (Factor Proportions) Model

Đọc thêm

Liên kết mở rộng
 Bertil Ohlin
 Bertil Ohlin Institute
 Ohlin's life
 Bertil Ohlin – Autobiography
 Nobel lecture
 Presentation: THE YOUNG OHLIN ON THE THEORY OF INTERREGIONAL AND INTERNATIONAL TRADE
 IDEAS/RePEc

Tham khảo

Sinh năm 1899
Mất năm 1979
Nhà kinh tế học Thụy Điển
Chính khách Đảng nhân dân tự do (Thụy Điển)
Thành viên Quốc hội Thụy Điển
Lãnh đạo đảng Thụy Điển
Cựu sinh viên Đại học Lund
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Cựu sinh viên Đại học Stockholm
Người đoạt giải Nobel Kinh tế
Người Thụy Điển đoạt giải Nobel


title: Philip Jones Griffiths

text:
Philip Jones Griffiths (18 tháng 2 năm 1936 – 19 tháng 3 năm 2008) là một nhà báo ảnh người xứ Wales nổi tiếng vì đã đưa tin về chiến tranh Việt Nam.

Tiểu sử
Jones Griffiths được sinh ra tại Rhuddlan, xứ Wales, có cha là Joseph Griffiths, làm quản lý tại cục vận tải địa phương trực thuộc London, Midland and Scottish Railway, mẹ ông là Catherine Jones, một nữ y tá của quận Rhuddlan, mở một phòng khám phụ khoa nhỏ tại nhà. Ông đã theo học ngành dược tại Liverpool rồi làm quản lý đêm tại một chi nhánh của hãng dược Boots UK trên đường Piccadilly của thủ đô Luân Đôn, cùng lúc ông làm nhiếp ảnh gia thời vụ cho tờ Manchester Guardian.

Sự nghiệp
Griffiths trở thành nhà báo ảnh tự do toàn thời gian từ năm 1961 cho báo The Observer, tới Algérie năm 1962. Ông đến Việt Nam năm 1966 và làm việc cho Magnum Photos

Là một người phản đối chiến tranh leo thang ở Việt Nam, có cảm tình với chủ nghĩa xã hội nên các bức hình của ông phần lớn xoay quanh những nỗi đau đớn mà người dân Việt Nam phải hứng chịu và phản ánh quan điểm của ông về cuộc chiến như một chương tiếp theo trong quá trình phi thực dân hoá các cựu thuộc địa của châu Âu.

Các bài viết của ông không gây được sự chú ý với các tờ báo lớn của Mỹ. Tuy nhiên rốt cuộc cũng có một tin sốt dẻo của ông thu hút sự quan tâm từ báo chí Mỹ, đó là những bức ảnh chụp Jackie Kennedy đi nghỉ lễ với một người bạn nữ tại Campuchia. Nhuận bút từ những bức ảnh đó đã cho phép ông tiếp tục công việc đưa tin về Việt Nam và xuất bản Vietnam Inc. năm 1971.

Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Văn Thiệu đã chỉ trích những tác phẩm của Griffiths, nói rằng cái tên Griffiths đứng đầu trong danh sách những người ông không muốn có mặt trên đất nước của mình.

Năm 1973 ông đưa tin về chiến tranh Yom Kippur. Sau đó ông làm việc tại Campuchia từ 1973 đến 1975. Năm 1980 ông trở thành chủ tịch của Magnum Photos và giữ cương vị này trong vòng 5 năm.

Tham khảo

Sinh năm 1936
Mất năm 2008
Nhà báo Vương quốc Liên hiệp Anh
Nhân vật trong chiến tranh Việt Nam
Nhiếp ảnh Việt Nam


title: Công viên ngập nước iSimangaliso

text:
Công viên ngập nước iSimangaliso (trước đây được gọi là Công viên ngập nước Greater St. Lucia) nằm trên bờ biển phía đông của tỉnh KwaZulu-Natal, Nam Phi, cách Durban khoảng 275 km về phía bắc. Đây là khu bảo tồn lớn thứ ba của Nam Phi, trải dài trên 280 km bờ biển, từ biên giới với Mozambique ở phía bắc Mapelane tới cửa sông phía nam của Hồ St. Lucia, tạo thành hệ sinh thái có diện tích lên tới 3.280 km².

Tên gọi trước đây của nó là Công viên ngập nước Greater St. Lucia nhưng đã được đổi từ ngày 1 tháng 11 năm 2007. Tên isimangaliso trong tiếng Zulu có nghĩa là phép lạ hay điều kỳ diệu.

Lịch sử
Cho đến năm 1895, khu vực này vẫn là nhà của người Tsonga và làng chài cá của họ. Đây là ngôi nhà nguyên thủy và tự nhiên của người Tsonga và họ đã sống ở đây hơn 1000 năm. Theo những người thủy thủ Bồ Đào Nha đầu tiên đến đây thì khu vực này và xa hơn về phía nam bị chiếm đóng bởi người Tsonga. Nó được biết đến với tên gọi là Tembeland hoặc Thongaland nhưng tên này đã bị sử dụng vào khoảng đầu những năm 1900. Khu vực này được cai trị bởi một nhánh người Tsonga Vahlanganu (Tembe)

Nhà truyền giáo Thụy Sĩ Reverend Henri Alexandra Junod đã thực hiện một nghiên cứu khoa học và dân tộc học về người Tsonga trong những năm đầu thập niên 1890 và thiết lập ra một bản đồ chi tiết cho thấy sự chiếm đóng khu vực này của những người Tsonga Tembe. Ông đã minh họa trong bản đồ chi tiết của mình rằng, khu vực này được gọi là Tembeland và thành phố thủ phủ của những người Tembe nằm trong vịnh St. Lucia. Bản đồ của ông cho thấy vào năm 1906, người Tsonga chiếm đất từ St. Lucia cho đến Valdezia ở huyện Spelenkon của tỉnh Transvaal, ngày nay được gọi là tỉnh Limpopo.

Tự nhiên
Công viên bao gồm các phần là các khu bảo tồn và các hệ sinh thái sau:
 Hồ St. Lucia
 Khu bảo tồn thú săn St. Lucia
 Công viên Vịnh False
 Vịnh Kosi
 Khu bảo tồn thiên nhiên hồ Etrza
 Hồ Sibhayi
 Khu dự trữ biển St. Lucia
 Khu bảo tồn biển St. Lucia
 Vườn quốc gia Vịnh Sodwana
 Khu bảo tồn thiên nhiên Mapelane
 Khu dự trữ biển Maputaland
 Mũi Vidal
 Ozabeni
 Mfabeni
 Khu vực hoang dã Tewate
 Khu bảo tồn thú săn Mkuze

Công viên đã được công nhận là di sản thế giới của UNESCO nhờ sự đa dạng sinh học, hệ sinh thái độc đáo và vẻ đẹp tự nhiên trong một khu vực tương đối nhỏ. Lý do cho sự đa dạng của động thực vật là do có sự đa dạng về các hệ sinh thái khác nhau trong công viên, từ các rạn san hô và những bãi biển cát trải dài cho đến rừng đồi cận nhiệt đới, thảo nguyên và vùng đất ngập nước. Động vật phổ biến trong công viên bao gồm voi, báo, tê giác đen, tê giác trắng, trâu rừng, cá voi, cá heo, cá mập voi và rùa biển trong đó có rùa da và rùa Quản Đồng. Đây cũng là nhà của số lượng lớn Cá sấu sông Nin và hà mã.

Rạn san hô trong công viên thuộc vịnh Sodwana là một trong những khu vực có sự đa dạng loài ngoạn mục nhất thế giới, với sự đa dạng màu sắc của các loài san hô, bạch tuộc, mực, sinh vật phù du...

Hồ St. Lucia là khu vực cư trú của 24 loài động vật hai mảnh.

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Future homepage of the iSimangaliso Wetland Park
 St. Lucia South Africa Website
 Lake St. Lucia
 St. Lucia Estuary
 Zulu Stories

Di sản thế giới tại Nam Phi
Sông Umfolozi
Nam Phi 1895