title: Dân chủ hóa

text:
Dân chủ hóa là một từ trong khoa học chính trị và xã hội học để chỉ những thay đổi về mọi mặt trong xã hội, với mục đích là để thay thế những cấu trúc xã hội độc đoán, tập trung quyền lực vào một nhóm người bằng một hệ thống mà người dân có thể kiểm soát quyền lực, góp tiếng nói, cùng quyết định một cách tự do và như vậy đưa tới một xã hội công bằng hơn.

Dân chủ hóa theo nghĩa chính trị là việc chuyển đổi sang chế độ chính trị dân chủ hơn. Nó có thể là sự chuyển đổi từ một chế độ độc tài sang chế độ dân chủ, một quá trình chuyển đổi từ một độc tài sang một bán dân chủ hay chuyển đổi từ một bán độc tài thành một chế độ dân chủ.

Dân chủ hóa từ bên dưới hay từ phía trên
Một ví dụ cho việc dân chủ hóa từ bên dưới (phát xuất từ người dân) còn gọi là diễn tiến hòa bình là sự sụp đổ của khối Đông Âu. Những cố gắng để dân chủ hóa nước Đức sau Đệ Nhị thế chiến, hay Afghanistan, Iraq gần đây,được xếp vào loại dân chủ hóa từ phía trên, từ những người năm giữ quyền lực. Ông Otfried Höffe, một triết gia Đức, khẳng định,  cả hai loại chỉ đưa tới thành công, khi mà ngoài những cơ quan chính phủ còn có nhiều tổ chức xã hội dân sự từ nhiều phương diện được hình thành.

Dân chủ hóa kiến thức
Kiến thức ngày nay ở phương Tây rất dễ dàng và nhanh chóng thu thập được  và không phải khổ sở tìm kiếm từ các thư viện mà không phải ai cũng được phép vào. Nhờ Internet và những trang như tự điển bách khoa Wikipedia các kiến thức tổng quát dễ dàng được tiếp thu. Tuy nhiên sử gia Đức Hans-Ulrich Wehler nhận định rằng, người dân không làm được gì ích lợi với những tin tức tràn ngập, nếu họ không học cách, làm sao để ứng xử trong hoàn cảnh đó. Họ phải biết cách lựa chọn, và phân tích thông tin. Ở đây đòi hỏi những căn bản về trí tuệ, những điều mà hoàn toàn không liên quan tới những kỹ thuật để có thể tiếp nhận được tin tức.

Dân chủ hóa lao động
Doanh nhân người Brasil Ricardo Semler đã đưa những cấu trúc dân chủ vào những hãng xưởng của mình, chẳng hạn như các nhân viên cấp dưới thường xuyên đánh giá cấp trên của mình, nhân viên tự quyết định, sắp xếp chỗ làm việc và cách làm việc theo ý của mình, hoặc là tự lựa chọn cấp khách sạn khi đi làm dịch vụ cho hãng. Hệ thống quản lý này được ông viết ra trong cuốn sách mà ấn bản tiếng Anh gọi là "Turning Your Own Table", in năm 1993.

Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình dân chủ hóa

Có cuộc tranh luận về các yếu tố ảnh hưởng đến dân chủ hóa. nhiều điều quan trọng, bao gồm cả kinh tế, văn hóa và lịch sử, đã được trích dẫn là ảnh hưởng đến quá trình này. Một số yếu tố thường xuyên hơn được đề cập là:
Giàu có. GDP / đầu người cao liên quan tới sự dân chủ và một số cho rằng các nền dân chủ giàu có chưa bao giờ rơi vào chủ nghĩa độc đoán thì Hitler lại là một phản ví dụ rõ ràng. Ngoài ra còn có các quan sát cho rằng dân chủ là rất hiếm trước cuộc cách mạng công nghiệp. Nghiên cứu thực nghiệm dẫn đến nhiều người tin rằng sự phát triển kinh tế hoặc làm tăng cơ hội cho một quá trình chuyển đổi dân chủ (lý thuyết hiện đại hóa), hoặc giúp các nền dân chủ mới thành lập củng cố. Một số nhà vận động cho dân chủ thậm chí tin rằng với phát triển kinh tế, dân chủ hóa sẽ trở nên không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, cuộc tranh luận về việc liệu nền dân chủ là một hệ quả của sự giàu có, một nguyên nhân của nó, hay cả hai quá trình không liên quan, thì còn xa mới có kết luận.
 Giáo dục. Sự giàu có cũng tương quan với giáo dục, dù tác động của giáo dục để củng cố dân chủ dường như độc lập .Ít học và mù chữ có thể chọn chính trị gia dân túy nhưng người đó sẽ sớm từ bỏ nền dân chủ và trở thành nhà độc tài cho dù đã có bầu cử tự do.
Lý thuyết cái bẫy của tài nguyên (resource curse) cho rằng các quốc gia giàu có về tài nguyên, chẳng hạn như dầu hỏa, thường thất bại trong việc dân chủ hóa, bởi vì thành phần ưu tú có thể sống nhờ các nguồn tài nguyên thiên nhiên hơn là tiền thuế do dân chúng đóng góp. Trong khi đó các giới có thế lực trong xã hội mà phải đầu tư vào vật chất làm vốn sản xuất hơn là vào đất đai, hay dầu hỏa lo sợ vốn đầu tư của họ có thể bị hư hại dễ dàng trong trường hợp cách mạng xảy ra. Vì lý do đó, họ thường hay nhân nhượng, thỏa hiệp và dân chủ hóa hơn là phải chịu rủi ro do những xung đột bạo động với phe đối lập.
Kinh tế thị trường. Một số cho rằng nền dân chủ và kinh tế thị trường có liên quan về bản chất. Niềm tin này thường tập trung vào những ý kiến cho rằng nền dân chủ và kinh tế thị trường chỉ đơn giản là hai phương diện khác nhau của tự do. Văn hóa kinh tế thị trường trên diện rộng có thể khuyến khích các quy tắc căn bản như chủ nghĩa cá nhân, đàm phán, thỏa hiệp, tôn trọng pháp luật và bình đẳng trước pháp luật.  Những điều này được xem là hỗ trợ cho việc dân chủ hóa.
Công bằng xã hội. Acemoglu và Robinson lập luận rằng mối quan hệ giữa công bằng xã hội và quá trình chuyển đổi dân chủ là phức tạp: Mọi người có ít có động cơ để cuộc nổi dậy trong một xã hội bình đẳng (ví dụ Singapore), do đó khả năng dân chủ hóa là thấp hơn. Trong một xã hội bất bình đẳng cao (ví dụ, Nam Phi dưới chế độ Apartheid), phân phối lại của cải và quyền lực trong một nền dân chủ sẽ rất có hại cho giới thượng lưu vì thế họ sẽ làm mọi thứ để ngăn chặn dân chủ hóa. Quá trình dân chủ hóa có nhiều khả năng xuất hiện ở đâu đó trong một nước có xã hội bình đẳng ở mức trung bình, khi giới thượng lưu nhượng bộ bởi vì họ cho rằng các nguy cơ của một cuộc cách mạng sẽ dễ xảy ra và giá cả của các nhượng bộ không phải là quá cao. Kỳ vọng này là phù hợp với các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy rằng nền dân chủ ổn định hơn trong xã hội bình đẳng.
Tầng lớp trung lưu. Theo một số mô hình, sự tồn tại của một lượng lớn công dân thu nhập trung bình có ảnh hưởng ổn định, cho phép nền dân chủ phát triển. Điều này thường được giải thích rằng trong khi tầng lớp thượng lưu có thể muốn giữ quyền lực chính trị để bảo vệ vị trí của họ, và các tầng lớp thấp hơn muốn vươn lên, tầng lớp trung lưu cân bằng những thái độ cực đoan này.
Xã hội dân sự. Một xã hội dân sự lành mạnh (NGOs, Công đoàn, các viện nghiên cứu, các tổ chức nhân quyền) được một số lý thuyết gia coi là quan trọng đối với việc dân chủ hóa, như tạo cho mọi người một sự thống nhất và một mục đích chung, và một mạng lưới xã hội thông qua đó để tổ chức và thách thức sức mạnh của hệ thống phân cấp nhà nước. Tham gia vào tổ chức dân sự cũng chuẩn bị cho công dân tham gia chính trị trong tương lai của họ trong một chế độ dân chủ. Cuối cùng, các mạng lưới xã hội xây dựng lòng tin trong nhân dân và sự tin tưởng là điều cần thiết cho các tổ chức dân chủ hoạt động hiệu quả.
Văn hóa dân sự. Trong cuốn sách Văn hoá Dân sự và Văn hoá Dân sự Xét lại, Gabriel A. Almond và Sidney Verba thực hiện một nghiên cứu toàn diện về nền văn hóa dân sự. Phát hiện chính là một nền văn hóa dân sự nhất định là cần thiết cho sự tồn vong của nền dân chủ. Nghiên cứu này thực sự đã thách thức suy nghĩ phổ biến rằng các nền văn hóa có thể bảo tồn tính độc đáo và tập quán của họ và vẫn giữ dân chủ.
Văn hóa. Một số người cho rằng có nền văn hóa dễ dẫn truyền tới các giá trị dân chủ hơn là những nền văn hóa khác. Quan điểm này được coi là vị chủng. Thông thường, văn hóa phương Tây được trích dẫn là "phù hợp nhất" với thể chế dân chủ, với các nền văn hóa khác được miêu tả có chứa các giá trị mà làm cho dân chủ khó khăn hoặc không mong muốn. Lập luận này đôi khi được sử dụng bởi các chế độ phi dân chủ để biện minh cho thất bại của họ để thực hiện cải cách dân chủ. Ngày nay, có rất nhiều nền dân chủ không phải phương Tây như Ấn Độ, Nhật Bản, Indonesia, Namibia, Botswana, Đài Loan và Hàn Quốc.
Dân số đồng nhất. Một số người tin rằng một đất nước chia rẽ sâu sắc về sắc tộc, tôn giáo hay ngôn ngữ, sẽ gặp khó khăn trong việc thiết lập một nền dân chủ.  Các cơ sở của học thuyết này là hợp phần khác nhau của đất nước sẽ quan tâm nhiều hơn trong việc thúc đẩy vị trí của hơn trong việc chia sẻ quyền lực với nhau. Ấn Độ là một trong những ví dụ nổi bật của một quốc gia là dân chủ mặc dù không đồng nhất.
Kinh nghiệm trước đây với nền dân chủ. Theo một số nhà lý luận, sự hiện diện hay không có dân chủ trong quá khứ của một quốc gia có thể có một tác động đáng kể trên chuyển dịch sau này với nền dân chủ. Một số người cho rằng là rất khó khăn (hoặc thậm chí là không thể) cho dân chủ được thực hiện ngay lập tức trong một đất nước mà không có kinh nghiệm trước. Thay vào đó, dân chủ phải phát triển dần dần. Những người khác cho rằng kinh nghiệm quá khứ với nền dân chủ thực sự có thể có hại cho dân chủ - Pakistan, dân chủ đã thất bại trước đây có thể sẽ khó khăn hơn đi theo con đường tương tự một lần nữa.
Sự can thiệp của nước ngoài. Nền dân chủ thường bị áp đặt bởi can thiệp quân sự, ví dụ như ở Nhật Bản và Đức sau thế chiến thứ hai.  Trong trường hợp khác, giải phóng thuộc địa đôi khi tạo điều kiện cho việc thành lập nền dân chủ sau đó đã được thay thế bởi chế độ độc tài. Ví dụ, tại Nam Hoa Kỳ sau khi cuộc nội chiến, người nô lệ bị tước quyền bầu cử theo luật Jim Crow sau Thời kỳ Tái thiết của Hoa Kỳ, sau nhiều thập kỷ, dân chủ của Hoa Kỳ đã được tái thành lập các hiệp hội dân sự (phong trào dân quyền người Mỹ gốc Phi) và quân sự bên ngoài (quân đội Mỹ).
Phân bố độ tuổi. Theo một luận điểm đưa ra bởi Richard P. Concotta đăng trên trang Foreign Policy (Chính sách ngoại giao) thì nước mà đa số là người lớn tuổi dường như có thể dễ duy trì nền dân chủ. Khi dân số trẻ (được định nghĩa là những người ở độ tuổi 29 trở xuống) thấp hơn 40%, chế độ dân chủ tại nước đó an toàn hơn theo nghiên cứu này.

Chú thích

Đọc thêm
Dân chủ
Thomas Carothers. Aiding Democracy Abroad: The Learning Curve. 1999. Washington, DC: Carnegie Endowment for International Peace.
Josep M. Colomer. Strategic Transitions. 2000. Baltimore, Md: The Johns Hopkins University Press.
Daniele Conversi. ‘Demo-skepticism and genocide’, Political Science Review, September 2006, Vol 4, issue 3, pp. 247–262
Christian Haerpfer, Ronald Inglehart, Patrick Bernhagen & Christian Welzel (eds.). Democratization. Oxford: Oxford University Press.
Ronald Inglehart & Christian Welzel. Modernization, Cultural Change, and Democracy: The Human Development Sequence. 2005. New York, NY: Cambridge University Press.
Frederic C. Schaffer. Democracy in Translation: Understanding Politics in an Unfamiliar Culture. 1998. Ithaca, NY: Cornell University Press.
Fareed Zakaria. The Future of Freedom: Illiberal Democracy at Home and Abroad. 2003. New York: W.W. Norton.

Liên kết ngoài

International IDEA
Did the United States Create Democracy in Germany?

Dân chủ
Thuật ngữ chính trị
Chính trị toàn cầu


title: Nghệ leonid

text:
Nghệ leonid (danh pháp khoa học: Curcuma leonidii) là một loài nghệ được phát hiện tại Vườn quốc gia Bù Gia Mập thuộc tỉnh Bình Phước, Việt Nam năm 2005 và được mô tả, công nhận loài mới năm 2013, công bố trên tạp chí Phytotaxa số 126 tháng 8 năm 2013.

Phát hiện
Mẫu vật nghệ leonid đầu tiên được Leonid Vladimirovich Averyanov (một nhà khoa học người Nga đã có nhiều nghiên cứu về thực vật Việt Nam) và cộng sự phát hiện ra trong cuộc khảo sát tại Vườn quốc gia Bù Gia Mập năm 2005. Lúc đầu, mẫu vật được nhận định là của loài địa liền lá hẹp (Kaempferia angustifolia) được William Roscoe mô tả khoa học đầu tiên năm 1807. Tuy nhiên, những bức ảnh mẫu vật này sau đó đã chỉ ra những đặc điểm được xác định là một loài mới. Tên khoa học của loài được đặt theo tên của Leonid Vladimirovich Averyanov, người đầu tiên phát hiện ra loài này.

Phân bố
Loài này có tại tỉnh Bình Phước, miền nam Việt Nam. Loài này là một loại địa thực vật sinh sống trong tầng dưới tán của các khu rừng thường xanh lá rộng vùng đất thấp, thường ven suối, ở cao độ 350–400 m.

Mô tả
Tương tự như C. harmandii ở chỗ cụm hoa bao gồm các lá bắc màu xanh lục không có mào rõ ràng, nhưng khác với nó ở chỗ có cụm hoa thu gọn hơn (so với thuôn dài hơn ở C. harmandii), các thùy tràng hoa màu trắng (so với màu ánh lục), các nhị lép bên màu trắng hình mác ngược-hình thìa (so với màu trắng ánh lục gần như thẳng) và cánh môi màu trắng với đường giữa màu vàng đậm và rõ ràng, các bên của nửa đáy của đường giữa có lông tơ mềm, có vết màu đỏ và mép gần như phẳng (so với cánh môi màu trắng với đường giữa có lông tơ màu vàng được viền quanh với ánh hồng, đặc biệt về phía đỉnh và mép nhăn). Ra hoa tháng 4-5, tạo quả tháng 7.

Chú thích

L
Thực vật được mô tả năm 2013
Thực vật Việt Nam


title: Black Infinity

text:
Black Infinity là ban nhạc được thành lập bởi Nguyễn Tiến Hưng năm 2006, theo phong cách Gothic/Doom/Death metal. Vào thời điểm mới ra đời, nhóm chỉ gồm Hưng cùng hai khách mời. Nhóm hoạt động chủ yếu tại California, Mỹ với sản phẩm đầu tay là Mini CD Sorrow burned. Cũng trong năm 2006, Hưng quyết định trở về Việt Nam chiêu mộ thành viên. Hiện nhóm ổn định với đội hình 6 người: Nguyễn Tiến Hưng (vocalist), Nguyễn Tiến Mẫn (guitarist), Đặng Thái Sơn (guitarist), La Cẩm Mãn (keyboardist), Tiger Vũ (bassist), La Cẩm Cường (drummer).

Vào thời điểm đó, Rock tại Việt Nam không còn quá mới mẻ, nhưng với phong cách chơi sáng tạo và những đầu tư chuyên nghiệp, Black Infinity đã có những bước tiến dài, trở thành một trong những ban nhạc chơi Metal hàng đầu Việt Nam và ghi danh Việt Nam trên bản đồ Rock thế giới.

Thành lập

Ý tưởng về Black Infinity đến với Nguyễn Tiến Hưng khi anh đang học tập bên Mỹ. Trước khi đi du học, Hưng từng là tay trống trong ban nhạc Rock UnlimiteD. Khi ở Mỹ, Hưng tham gia với vai trò Lead vocal/Bass của ban nhạc Sorrow Decadence, vốn được thành lập bởi các du học sinh Việt Nam ở Mỹ có cùng đam mê dòng nhạc Symphony Death. Năm 2006, do một số lý do các nhân của các thành viên, Sorrow Decadence tạm ngừng hoạt động. Khi đó, Hưng quyết định thực hiện ý định đã nung nấu từ lâu là thành lập một ban nhạc mang phong cách Gothic/Doom/Death lấy tên là Black Infinity. "Black là màu đen, màu chủ đạo của nhạc Rock. Còn Infinty là một cái gì rất rộng lớn. Kết hợp hai từ đó lại thành sức mạnh của âm nhạc Rock." Hưng giải thích về cái tên của nhóm. Cũng trong năm 2006, sau khi tốt nghiệp xong, Hưng quyết định trở về Việt Nam sinh sống và tìm kiếm thành viên cho Black Infinity.

Đầu tiên là Nguyễn Tiến Mẫn (Tiger Nguyen), em trai của Hưng, tham gia với vị trí guitar. Mẫn cũng từng là tay guitar của ban nhạc Unlimited. Anh là người gắn bó với guitar và những bản nhạc Rock từ ngày còn ngồi trên ghế nhà trường. Người tiếp theo tới với Black Infinity là Đặng Thái Sơn. Đây cũng là một thành viên cũ của Unlimited với vai trò guitar. Trước đó, Sơn và Hưng gặp nhau ở hội Mỹ thuật. Thấy Hưng đang nghe Rock, Sơn rủ Hưng tham gia câu lạc bộ Rock Sài Gòn, là tiền thân của RFC hiện nay. Ngày đó, hai người cũng lập một nhóm nhạc sinh viên. Ngoài vai trò chơi guitar, Sơn còn đảm nhiệm phần kỹ thuật thu âm của nhóm. Nguyễn Tiến Thịnh (Cường em) - Vocal của Titanium cũng gia nhập Black Infinity với vài trò chơi trống. Bassist Tiger Vũ đến với ban nhạc năm 2007 rất tình cờ. Anh là bạn của bạn Hưng, khi đó cũng đang du học tại Mỹ. Khi còn ở Việt Nam, Tiger là thành viên của 3Someblues và Firewall, những nhóm nhạc ở trường cấp 3 Lê Hồng Phong, Hồ Chí Minh. Sau nhiều lần trò chuyện qua lại, cảm thấy hợp với phong cách của mình, Tiger Vũ quyết định về Việt Nam để gia nhập nhóm. Trước khi Tiger Vũ về nước, Tiến Hưng vừa là vocal kiêm vị trí bass.

Đây là đội hình ra mắt đầu tiên của Black Infinity.

Tuy nhiên không lâu sau đó, Nguyễn Tiến Thịnh do bận bịu với nhóm nhạc Titanium nên rời Black Infinity, thay thế là Phạm Hoàng Mỹ (Phệ). Hoàng Mỹ sinh ra trong gia đình có truyền thống chơi nhạc. Mỹ cũng từng chơi guitar, bass, keyboard nhưng lại quyết định chọn trống bởi "con người của mình không phải là thuộc về giai điệu mà của tiết tấu." Cuối năm 2006, La Cẩm Mãn xuất hiện. Hưng tình cờ gặp gặp Mãn trong một đêm solo tại RFC bar. "Hưng đứng trên khán đài và nhìn xuống sân khấu, thấy một tay keyboard rất ngầu và nói chung là... không biết tả thế nào... một sức hút rất đặc biệt", vocalist của Back Infinity nhớ lại. Bị quyến rũ bởi lối chơi sáng tạo và thần thái cuốn hút, Hưng mời anh tham gia nhóm. La Cẩm Mãn trở thành keyboardist của Black Infinity và thổi vào chất Metal của nhóm thêm một luồng âm thanh đặc biệt, vừa dịu dàng vừa ma quái.

Năm 2011, Phạm Hoàng Mỹ buộc phải rời nhóm vì sử dụng chất kích thích. Đây cũng là thông điệp chung của nhóm đối với tất cả các thành viên: nói không với chất kích thích. "Black Infinity chú trọng vào Âm nhạc và Nghệ thuật. Đó mới là vấn đề chính, là niềm đam mê thật sự," trưởng nhóm Tiến Hưng bày tỏ quan điểm. Không chỉ riêng vấn đề về chất kích thích, Black Infinity cũng hướng tới một môi trường Rock sạch, nơi Nghệ thuật được đặt lên hàng đầu chứ không phải những hành động quá khích. "Chúng tôi có 1 lời nhắn nhủ đến những ai tham gia show của Black Infinity rằng chúng tôi không thích tiết mục Wall of Death hay Cricle of Death diễn ra trong đêm diễn. Với Black Infinity, mọi người đến là để thưởng thức âm nhạc. Chúng tôi không tán thành những hành động quá khích ảnh hưởng đến những cô gái và những người xung quanh." trưởng nhóm Black Infinity lên tiếng trước buổi ra mắt "Rising from the dark" tại Hanoi Rock city. Đây cũng là tư tưởng chung của các nhóm nhạc Rock trên thế giới hiện nay. Rock là đam mê, là mạnh mẽ chứ không phải thứ điên loạn gây ảnh hưởng tới sức khỏe, mạng sống của bản thân và người khác.

Tay trống mới là La Cẩm Cường (Cường Nhóc). Khi đó Cường mới 15 tuổi nhưng đã có thâm niên 8 năm đi diễn, được ví von là thần đồng trống của Việt Nam. Cường đồng thời cũng là em của La Cẩm Mãn. Tuy nhiên khán giả nhớ tới anh bởi những đoạn Riff máu lửa hơn là bởi mối quan hệ đặc biệt này.

Đây là đội hình hoàn chỉnh của Black Infinity tính tới thời điểm hiện tại.

Ngoài chơi cho Black Infinity, các thành viên cũng lập các nhóm nhỏ để trải nghiệm các hình thức âm nhạc mới, mang dấu ấn cá nhân. Đó là hai anh em La Cẩm Mãn và La Cẩm Cường với nhớm Ice Dragon. Sản phẩm âm nhạc của nhóm là sự kết hợp giữa tiếng trống của Metal và những giai điệu keyboard có hơi hướng Symphony và Jazz, tạo thành hợp âm vừa say đắm vừa kỳ bí. Hai thành viên khác Black Infinity là Tiger Nguyễn và Tiger Vũ kết hợp với nhau trong một dự án có tên TigerKlaw. Đây là sự kết khá ăn ý của hai người trong dòng Electro-Metal, với Tiger Nguyễn chuyên về Ambient và Metal, đồng thời kiêm luôn producer, trong khi Tiger Vũ chuyên Electro-Hop và Gangsta Rap, tạo ra âm thanh rất sôi động. Trong tương lai, hai người sẽ hợp tác với nhiều nhạc sĩ khác để thực hiện các dự án âm nhạc mới. Trưởng nhóm Tiến Hưng cũng mang tới dự án riêng mang tên Mr. Blackhearted. Mr. BlackheartedD thử nghiệm thể loại Electronic Trance Gothic. Anh chia sẻ "Mr. Blackhearted là solo project chỉ để thoả mãn những sở thích cá nhân thôi. Tôi vẫn luôn giữ vai trò tốt của mình trong sáng tác và là vocal cho Black Infinity"

Năm 2014, Bassist Tiger Vũ tạm rời nhóm để hoàn tất chương trình học vấn, thay vào đó Bassist Quách Triệu Khương của nhóm 9th Dimension sẽ đảm nhận vị trí thay cho Tiger Vũ. Với phong cách trình diễn máu lửa, Quách Triệu Khương đã tiếp thêm ngọn lửa phấn khích tại các show của Black Infinity.

Mùa xuân 2015, Ca sĩ chính Hung BlackhearteD chính thức cho ra thương hiệu thời trang rock do chính anh sáng lập mang tên " The Black Clothing ". Cùng thời điểm đó Hung BlackhearteD cùng em trai của mình là guitar Tiger Nguyen cùng sáng lập ra hãng đĩa mang tên " Young Guns Records ".

Phong cách

Phong cách của Black Infinity được hình thành từ sự hòa trộn đam mê giữa các thành viên nhưng linh hồn của nhóm vẫn là ca sĩ kiêm sáng tác chính Nguyễn Tiến Hưng. Bản thân Hưng cũng là người bị ảnh hưởng bởi nhiều dòng nhạc như Heavy Metal, Death, Black, Doom, Gothic, Classical, Alternative của các nhóm nhạc như Children of Bodom, Crade of Filth, Skid Row, Guns n' Roses, Type O Negative, Nightwish... Đĩa nhạc 666 Metal Black Infinity tung ra năm 2009 trộn lẫn các chất liệu metal truyền thống nhưng Hưng cho biết anh không muốn bó hẹp Black Infinity trong một thể loại nào. Hưng cũng không ngần ngại thể hiện sự thích thú với Lady Gaga. Black Infinity thậm chí đã cover lại ca khúc Poker face quen thuộc của Gaga theo phong cách Metal. Chỉ riêng cái tên album gần đây 666 Metal với khẩu hiệu "Novus ordo Seclorum" đã cho khuynh hướng Metal dữ dội của nhóm.

Bên cạnh đó, nhóm cũng thử trải nghiệm với những bản ballad như "Dying with memories", "Embracing hearts", "You and I we'll the love tonight". Trong tiếng piano lãng đãng, vocal Tiến Hưng chứng minh vẫn có thể rock một cách say đắm mãnh liệt mà không cần gào thét. Đặc biệt trong album "666 Metal" còn xuất hiện một bản intrumetal mang tên "When her love on fire" được thể hiện bởi keyboardist La Cẩm Mãn. Đây có thể coi là nét chấm phá đặc biệt trong album lần này. Vẫn mang hơi hướng nổi loạn của rock nhưng xen vào những tiết tấu nhấn nhá rất jazz, cộng thêm một chút ma mị dễ khiến người ta liên tưởng tới tiếng đàn của Davy Jones. Một bản intrumental rất đáng nghe.

"The Secret" là một trường hợp khác. Đây là ca khúc mang lại nhiều giải thưởng âm nhạc cho nhóm bởi sự hòa quyện độc đáo giữa tiếng đàn tranh giả trên phím keyboard và những đoạn Riff rất Metal. Tạo thành một dòng chảy âm nhạc từ trung cổ tới hiện tại, vừa róc rách ngân nga vừa dữ dội mãnh liệt, như con suối chảy ra thác nước dựng đứng. "Thật ra ý tưởng đàn tranh, nhạc cụ dân tộc, Mãn rất thích nhưng chưa biết phải làm sao để kết hợp. Giữ ý tưởng trong đầu lâu rồi. Lâu...lâu...lâu lắm rồi. Sau này cũng viết lên một đoạn demo nhưng chưa hoàn chỉnh. Đến lúc chơi với Black Infinity thì cũng mạnh dạn đưa ra. Anh em cũng rất "phê" ý kiến này. Và mọi người cùng làm lại." La Cẩm Mãn nhớ lại. "Ca khúc The Secret trong album 666 Meta là ca khúc tôi thích nhất. Lối đánh bass rất khác lạ so với các bài còn lại." Bassist Tiger Vũ chia sẻ.

Tới năm 2013, nhóm bước vào phòng thu chuẩn bị cho ra đời album thứ 2, với phong cách chủ đạo là Electro Metal. Ngoài ra còn pha thêm Doom, Metal Core, cổ điển.

Có thể thấy, Metal vẫn là chủ đạo trong âm nhạc của Black Infinity nhưng ban nhạc cũng không ngừng sáng tạo trong cách chơi để mang tới cho người nghe những sản phẩm mới lạ.

Sản phẩm âm nhạc

Sorrow burned

Sản phẩm đầu tay của Black Infinity là Mini CD mang tên Sorrow burned, trong đó Hưng đảm nhiệm vai trò Vocal/Keyboard/Bass. Hai khách mời là tay guitar Lê Minh Đức (của Sorrow Decadence) và tay trống Tim Duong.

666 Metal

Đầu năm 2009, Black Infinity chính thức bước vào phòng thu để cho ra đời album đầu tay của nhóm mang tên 666 Metal. Gồm 11 tracks và 1 hidden track. Tất cả đều do các thành viên của nhóm sáng tác. "Đây là album đầu tay nên chúng tôi muốn dành hết những gì thuộc về Black Infinity", vocalist Tiến Hưng tâm sự. Album được phát hành bởi Music Faces của nhạc sĩ Đức Trí với 4000 bản sẽ chính thức ra mắt tại Việt Nam vào ngày 18/7/2009, tiếp đó là ở Pháp ngày 1/9 và Mỹ ngày 11/9.

Nói về 666 Metal, vocal Tiến Hưng cho biết: "Ban nhạc nhận được nhiều sự hỗ trợ về âm thanh và kỹ thuật của những người bạn ở Mỹ, và hầu như các thành viên đều phải tạm ngừng công việc cá nhân đẻ thực hiện thu âm cho album, quay clip, tập nhạc, gần như kín cả tuần. Một trong những khó khăn đầu tiên là chọn nhà sản xuất cho album, đặc biệt là việc xin giấy phép phát hành album của Bộ văn hóa TT & DL vì đây là một album thuộc loại rock nặng và được sáng tác hoàn toàn bằng tiếng Anh."

Deluxe "The 666 Metal Gods"

Album Deluxe là một phiên bản đặc biệt của album debut 666 Metal 18 track được phát hành dưới dạng Digitaly/Online với những bản bonus không có trong album 666 Metal, đây có thể coi là một sự chuyển giao từ Album 1 qua Album 2 của Black Infinity. Electronic Death Metal sẻ là chủ đạo cho những sáng tác mới, các ca khúc Bonus đặc biệt không có trong album "666 Metal" đã phát hành của ban nhạc Black Infinity. Góp mặt trong album là những version đặc biệt như Poker Face (Lady Gaga cover), She Burns (Finch Cover/banned version), Dying with memories (Electronic Doom/New Age), …

Như một sự tri ân tới những người hâm mộ, ngày 6/6/2010, Black Infinity đăng tải album Deluxe "The 666 Metal Gods" trên website của nhóm và cho phép tải xuống miễn phí.

Rising from the dark

DVD Rising from the dark chính thức phát hành trên toàn quốc vào ngày 6/4/2012. Là sản phẩm tinh thần được chau chuốt kỹ càng của Black Infinity sau debut 666 Metal. DVD đánh dấu cột mốc 6 năm thành lập của ban nhạc. Tên gọi của DVD cũng mang khá nhiều ý nghĩa đánh dấu những bước thăng trầm, những khoảnh khắc đáng nhớ trong quá trình hoạt động âm nhạc của Black Infinity. Album là tập hợp 12 clip gồm những sáng tác yêu thích nhất của Black Infinity. Ngoài ra còn có những đoạn phim tài liệu chưa được ban nhạc công bố, nhiều cảnh quay Behind the scene thú vị. Đây là album đầu tiên của rock Việt được làm với đầy đủ các phần chính của một DVD chuyên nghiệp, thường được các ban nhạc rock danh tiếng trên thế giới thực hiện như music video, live videos, documentary. Người xem có thể thưởng thức hình ảnh và âm thanh tuyệt đẹp qua các music video như "This is our last dance", "Return for dying", "G.O.D"… hoặc sống lại không khí sôi động trong các rock show mà Black Infinity từng biểu diễn qua các live video như "Heaven downfall" (bản diễn live tại "Rock Storm" 2011 và bản diễn live tại RFC 2008 - Chương trình kỷ niệm 10 năm Rock fan club). Vocalist Tiến Hưng của Black Infinity chia sẻ sự hài lòng với album này: "Nó là sự đúc kết, trong đó tái hiện thời gian đầu hình thành ban nhạc, những khoảnh khắc đẹp trong các chuyến lưu diễn của chúng tôi, cùng những thăng trầm đáng nhớ…".

Ngoài phần âm nhạc được Black Infinity trau chuốt, các clip trong album được SongNam Film thực hiện. Hai music video là "G.O.D" (Government of Devis) và "Return for Dying" có thể xem là điểm nhấn của DVD được đạo diễn trẻ Triệu Quang Huy thực hiện. Các clip này đưa người xem về lại không gian thật sự "chất" của rock, rõ sự công phu và tâm huyết của những người thực hiện.

Các single

You and I we'll kill the love to night: ra mắt như một món quà nhân dịp Valentine.

Forever 27: Là ca khúc tưởng nhớ những ca sĩ nhạc Rock thuộc 27 club.

The Illuminati of Love and Death I & II
Vào mùa xuân 2014, 11/1/2014 Black Infinity chính thức phát hành Album thứ 2 mang tên " The Illuminati òf Love and Death I & II ". Album có 22 ca khúc nằm trong 2 Cds, Với tiêu chí là gợi nhớ và mang lại không khí của Heavy Metal thập niên 80'-90's, Black Infinity chú trọng nhiều trong Solo guitar, những cú Riff nặng được đồng thời kết hợp với nền electronic hiện đại của Keyboard. Theo ca sĩ Hung BlackhearteD chia sẻ thì đây có thể gọi là sự kết hơp của Judas Priest và Lady Gaga. Trong album này Black Infinity kết hơp làm việc với những tên tuôi quốc tế như Producer Tim Palmer (ông từng là producer của Ozzy, U2, Pearl Jam, Bon Jovi,...), Producer Anssi Kippo (người từng làm việc với Children of Bodom, Norther, Blood Stain Child,...) Và Album được Mástered tại Sterling Sound New York bơi Justin Shturtz (nơi đã từng mastered cho những nghệ sĩ tên tuổi như Lady Gaga, Guns n' Róses, Lamb of God,....)

Các tour diễn

Black Infinty bắt đầu trình diễn tại những câu lạc bộ ở Hồ Chí Minh. Sau đó, nhóm tham gia những show diễn lớn như Rock Storm, show Converse, show Jagermeister, show Nokia...và một số show nhỏ ở các quán BarRock tại Sài Gòn:

1. Jacktember - Mr. Jack's Birthday (2014) với sự tham gia của 2 nhóm nhạc trẻ là: After Eleven và Give Me An Air Conditioner tại Woodstock Bar.

2. Halloween Night (2014) với sự xuất hiện của After Eleven và 9th Dimension tại Woodstock Bar và Acoustic Ngô Thời Nhiệm.

3. Black Infinity minishow (2015) với sự tham gia của 9th Dimension tại RFC. Buổi diễn đánh dấu sự trở lại của ban nhạc vào năm mới.

4. Black Jack Night (2015) với sự ra mắt lần đầu của 3 band nhạc trẻ Another Think và Rotten Red Machine và 9th Dimension tại Woodstock Bar. Show diễn nhằm quảng bá thương hiệu Black Clothing (sáng lập bởi Nguyễn Tiến Hưng). Buổi biểu diễn khiến fan hâm mộ bất ngờ khi thể hiện lại ca khúc G.O.D - ca khúc mang chất Metal khá nặng và được fan ủng hộ nhiệt liệt.

5. Yan Beatfest (2015), sự kiện âm nhạc với sự góp mặt của hơn 100 ca sĩ cả nước. Black Infinity đã trình diễn 3 ca khúc: Before The Midnight, Burning All Sunday và The Secret, đặc biệt ban nhạc đã cover ca khúc Let It Go phối Rock mạnh mẽ trong thời lượng ít ỏi của chương trình.

6. We Are Legend (2015), sau khi hoàn thành phim ca nhạc We Are Legend với sự góp mặt của diễn viên Chi Pu và ca sĩ chính của ban nhạc 9th Dimension Thái Dương, Hung Blackhearted cho biết anh sẽ tổ chức tour diễn tại ba thành phố lớn Sài Gòn, Đà Nẵng và Hà Nội để quảng bá phim. Show diễn ngày 5/9/2015 tại Cargo Bar là show khởi động trong chuỗi tour We Are Legend năm 2015. Được biết, 4 ban nhạc khách mời gồm Rotten Red Machine (Metalcore) Razor Leaf (Hardcore) Bụi Gió (Alternative Rock) và 9th Dimension (Grunge Rock) đã khuấy động không khí của show diễn đến mức các crazy fan không thể ngồi yên. Black Infinity xuất hiện cuối cùng trong niềm háo hức của mọi người. Vocal Tiến Hưng gần như gục ngã trên sân khấu khi trình diễn mười mấy bài liên tiếp. Nhưng đó chỉ là độ phiêu của anh trong những ca khúc đậm chất metal như: G.O.D (Government of devils), War Of Souls, The Secret 2, Burning All Sunday,...và các ca khúc Rock Ballad trầm lắng: Suicide Romance, Shadow Of Dreams, You and I We'll Kill The Love Tonight,...Buổi diễn kết thúc trong sự thỏa mãn của fan hâm mộ cuồng nhiệt. Theo đánh giá, We Are Legend là show diễn thành công nhất của Black Infinity.

Thành tựu

 "Embracing hearts" được cộng đồng bình mạng chọn vào Top 10 ca khúc Rock hay nhất Việt Nam đầu thế kỷ 21.
 "Lost Angels": Chiến thắng cuộc thi Hát Cho Niềm Đam Mê do Nokia tổ chức năm 2008
 "The Secret": Ca khúc giúp ban nhạc lọt vào Top 10 trong cuộc thi tìm kiếm ban nhạc xuất sắc nhất Đông Nam Á tháng 6 năm 2010. Đồng thời là bài hát được xuất hiện trên đĩa CD ''Planet Metal của tạp chí Anh Quốc Metal Hammer tháng 4 năm 2010.
 Đại sứ cho thương hiệu Whiskey danh tiếng thế giới JACK DANIEL’S tại Việt Nam: Thương hiệu rượu Mỹ bán chạy nhất thế giới JACK DANIEL thường lựa chọn những ban nhạc Rock nổi tiếng để làm đại sứ thương hiệu như: Rolling Stones, Guns n' Roses, Motorhead, Asking Alexandra... Lần này họ đã chọn Black Infinity cho thấy tính biểu tượng của ban nhạc trong làng Rock Việt Nam.

Thông tin liên quan

Tham khảo

Ban nhạc Việt Nam


title: Hoa hậu Hoàn vũ 2013

text:
Hoa hậu Hoàn vũ 2013 là cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ lần thứ 62, được tổ chức vào ngày 09 tháng 11 năm 2013 tại Tòa Thị chính Crocus, Krasnogorsk, một vùng ngoại ô của Moskva, Nga. Hoa hậu Hoàn vũ 2012 Olivia Culpo đến từ Hoa Kỳ đã trao lại vương miện cho Hoa hậu Venezuela là Gabriela Isler vào cuối đêm chung kết. Cuộc thi có tổng cộng 86 thí sinh tranh tài đến từ các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.

Kết quả

Thứ hạng

§: Thí sinh được vào thẳng Top 16 vì nhận được nhiều phiếu nhất thông qua bình chọn online

Các giải thưởng đặc biệt

Trang phục dân tộc đẹp nhất

Thứ tự gọi tên

=Top16

Top 10

Top 5

}}

Nhạc nền
 Giới thiệu: "Clarity" của Zedd, Foxes; "Walking on Air" của Anise K, Snoop Dogg và Bella Blue
 Phần thi áo tắm: "Miss Jackson" và "I Write Sins Not Tragedies" của Panic! at the Disco (hát trực tiếp)
 Phần thi trang phục dạ hội: "Amor" và "In Another Life" của Emin (hát trực tiếp)
 Nhìn lại Top 5: "A Little Party Never Killed Nobody (All We Got)" của Fergie, Q-Tip và GoonRock
 Màn trình diễn đặc biệt: "Dream On" của Steven Tyler (hát trực tiếp)

Giám khảo

Sơ khảo
 Irina Agalarova – Người mẫu thời trang Nga.
 Corinne Nicolas – Cựu chiến binh ngành người mẫu.
 David Perozzi – Nhà sản xuất và nhà báo được đề cử giải Emmy.
 Alicia Quarles – Phóng viên của New York cho E! News.
 Gabriel Rivera-Barraza – Nhà quảng cáo thời trang và nhà từ thiện.
 Jose Sariego – Phó Chủ tịch Kinh doanh và Pháp lý của Truyền hình Telemundo.
 Elena Semikina – Hoa hậu Hoàn vũ Canada 2010.

Chung kết
 Carol Alt – Người mẫu và diễn viên người Mỹ, chủ một chương trình của Fox News A Healthy You & Carol Alt.
 Italo Fontana – Thợ đồng hồ Ý, người sáng lập ra đồng hồ U-Boat.
 Philipp Kirkorov – Ca sĩ nhạc Pop người Nga.
 Tara Lipinski – Vận động viên trượt băng người Mỹ, huy chương vàng Olympic.
 Nobu Matsuhisa – Đầu bếp nổi tiếng của Nhật Bản.
 Farouk Shami – Doanh nhân người Palestine-Mỹ, người sáng lập công ty sản phẩm chăm sóc tóc chuyên nghiệp Farouk Systems.
 Steven Tyler – Ca sĩ chính của Aerosmith, cựu giám khảo của American Idol.
 Anne Vyalitsyna – Người mẫu Nga, huấn luyện viên cho chương trình thực tế The Face.

Thí sinh tham gia
Cuộc thi có 86 thí sinh tham gia:

Thông tin về các cuộc thi quốc gia

Tham gia lần đầu

Trở lại

Lần cuối tham gia vào năm 1961:

Lần cuối tham gia vào năm 2004:

Lần cuối tham gia vào năm 2011:

Chỉ định
  – Doris Hofmann được chỉ định làm đại diện cho Áo, cô là Á hậu 1 tại cuộc thi Hoa hậu Áo 2013.
  – Aysel Manafova được chỉ định làm đại diện cho Azerbaijan bởi Aras Agalarov, một trong những người tổ chức chính cuộc thi này, cô trước đây là Hoa hậu Azerbaijan 2012.
  – Cecilia Iftikhar được chỉ định làm đại diện cho Đan Mạch bởi Lene Memborg, giám đốc quốc gia Hoa hậu Hoàn vũ ở Đan Mạch. Cecilia trước đây là Hoa hậu Trái Đất Đan Mạch 2011.
  – Anne-Julia Hagen được chỉ định làm "Hoa hậu Hoàn vũ Đức 2013" sau khi một cuộc gọi tuyển đã diễn ra. Cô là Hoa hậu Đức 2010.
  –  Anastasia Sidiropoulou được Vassilis Prevelakis, giám đốc quốc gia Hoa hậu Hoàn vũ ở Hy Lạp, chọn là "Hoa hậu Hoàn vũ Hy Lạp 2013". Anastasia trước đây là "Miss Young 2010" (Hoa hậu Tuổi Teen Hy Lạp).
  – Aygerim Kozhakanova được chỉ định làm đại diện cho Kazakhstan, cô là thí sinh tại cuộc thi Hoa hậu Kazakhstan năm 2012.
  – Trương Thị May được Unicorp, người giữ giấy phép của Tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam, chỉ định là "Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2013". Cô là Á hậu 1 tại cuộc thi Hoa hậu Phụ nữ Việt Nam qua ảnh 2006 và Hoa hậu các dân tộc Việt Nam 2007.

Thay thế
  – Denise Garrido đã được trao vương miện Hoa hậu Hoàn vũ Canada 2013 trong đêm chung kết nhưng sau vài giờ, tổ chức đã phát hiện ra rằng có lỗi đánh máy trong xếp hạng Top 5, điều đó đã ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng của cuộc thi. Người chiến thắng chính thức sau đó được thông báo là Riza Santos, trước đây được trao nhầm danh hiệu là Á hậu 3. Đây là trường hợp đầu tiên của lỗi này trong 11 năm mà "Người đẹp Canada" (BOC) đã tạo ra cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Hoa hậu Canada. Garrido đã thực sự được xếp hạng là Á hậu 3. Có một sự trùng hợp khá thú vị là cả hai người đẹp này trước đó đều đã từng đại diện quê hương tham gia hai đấu trường sắc đẹp Hoa hậu Thế giới và Hoa hậu Trái Đất.
 – Hinarani de Longeaux được Tổ chức Hoa hậu Pháp chỉ định đại diện cho Pháp và thay thế Marine Lorphelin là người chiến thắng ban đầu cuộc thi Hoa hậu Pháp 2013. Sau khi Lorphelin tham gia và đạt danh hiệu Á hậu 1 tại Hoa hậu Thế giới 2013, cô không thể tham dự Hoa hậu Hoàn vũ 2013. Longeaux là Á hậu 1 cuộc thi Hoa hậu Pháp 2013.
  – Nikolina Bojic được trao vương miện Hoa hậu Serbia 2013, nhưng đã bị truất ngôi sau khi bị tiết lộ rằng cô đã kết hôn. Aleksandra Doknic (trước đây là Hoa hậu Hoàn vũ Serbia 2013 đại diện tham gia Hoa hậu Hoàn vũ) đã thay thế Hoa hậu Serbia 2013 đại diện tham gia Hoa hậu Thế giới, trong khi Ana Vrcelj trở thành Hoa hậu Hoàn vũ Serbia 2013 mới đại diện tham gia Hoa hậu Hoàn vũ.

Bỏ cuộc
  – Fioralba Dizdari rút lui vì Kosovo không thể tham gia được.
  – Không cuộc thi nào được tổ chức.
  – Ngày tổ chức "Star Cyprus 2013" đã bị trùng với lịch tham gia của Hoa hậu Hoàn vũ.
  – Janeta Kerdikoshvili đã không tham gia vì những vấn đề sức khoẻ. Tuy nhiên, cô đại diện cho đất nước tại Hoa hậu Hoàn vũ 2015.
  – Cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Ireland đã được dời lại trong năm kế tiếp.
  – Mirjeta Shala không tham gia được vì không thể vào Nga vì đất nước này không công nhận Kosovo là một quốc gia độc lập. Mirjeta đại diện cho đất nước trong Hoa hậu Hoàn vũ năm 2015.
  – Nikoleta Jovanović không tham gia được vì không đáp ứng được yêu cầu tối thiểu về độ tuổi.
  – Không cuộc thi nào được tổ chức.
  – Micaela Orsi rút lui vì Đại sứ quán Nga bác bỏ đơn xin thị thực của cô và vì một số bất đồng về hợp đồng với giám đốc quốc gia.

Vấn đề tranh cãi

Vào ngày 15 tháng 8 năm 2013, Andy Cohen, người đồng tính công khai, đã từ chối đồng dẫn chương trình cuộc thi do việc áp dụng luật chống đồng tính gần đây của nước Nga. Một kiến nghị trên Internet cũng đã được bắt đầu đề ra cho Tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ về việc di dời cuộc thi khỏi Moscow vì những luật lệ này cũng như những lo ngại về quyền con người.

Thomas Roberts của kênh MSNBC, người đã công khai đồng tính, nhận nhiệm vụ dẫn chương trình. Trong khi anh lên án Nga vì luật chống đồng tính, anh cũng tuyên bố niềm tin của mình rằng sự hiện diện của anh ở Nga sẽ đưa ra tình trạng hiệu quả hơn trong việc chống lại việc sợ đồng tính Nga hơn là tẩy chay.

Nhiều năm sau sự kiện, chủ sở hữu lúc đó, Donald Trump, có liên quan đến một cuộc tranh cãi đang diễn ra có liên quan đến cuộc thi này ở Nga.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Website chính thức của Tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ

Hoa hậu Hoàn vũ


title: Súng trường tấn công lưỡng dụng ADS

text:
ADS (АДС, Автомат Двухсредный Специальный) là loại súng trường tấn công có thể dùng được cả dưới nước và trên cạn được phát triển cho các đơn vị đặc nhiệm trong lực lượng Hải quân Nga. Súng đã được thử nghiệm với đánh giá tích cực và đang đưa vào dùng thử, dự tính sẽ thay thế hoàn toàn các khẩu súng trường tấn công dưới nước APS cũng như thay thế một số lượng các khẩu AK-74M trong lực lượng hải quân cũng như của các lực lượng đặc nhiệm khác vốn cũng có thể phải chiến đấu dưới nước như an ninh, chống khủng bố... nếu được thông qua.

Phát triển
Trong hàng thập kỷ các thợ lặn và đặc nhiệm dưới nước của Liên Xô và Nga đã được trang bị các loại vũ khí đặc biệt chuyên dụng cho việc tác chiến dưới nước như khẩu SPP-1 và APS. Các loại vũ khí này có một nhược điểm là nếu mang chiến đấu trên cạn thì hiệu quả không cao cũng như tuổi thọ bị giảm sút đáng kể so với khi dùng dưới nước. Hơn nữa các lực lượng đặc nhiệm như Spetsnaz có yêu cầu phải chiến đấu trong cả hai môi trường nên phải mang hai loại vũ khí khác nhau để dùng cho trên/dưới mặt nước. Vì thế yêu cầu cho một loại vũ khí dùng được trong cả hai môi trường đã được đặt ra.

Mẫu thử nghiệm đầu tiên cho loại vũ khí này là ASM-DT do Konstruktorskoe Buro Priborostroeniya (Конструкторское бюро приборостроения) tại Tula thực hiện khoảng năm 2000 đã ra mắt. Nhưng nó có vấn đề là quá dài do được thiết kế để dùng loại đạn bắn dưới nước vốn dài giống như mũi tên cũng như phải dùng hai loại hộp đạn cho hai loại đạn khác nhau cho hai môi trường vì thế nó bị xem là không thích hợp cho việc chiến đấu. Việc chuyển sang sử dụng thiết kế bullpup cho loại đạn dài cũng không có kết quả khả quan. Việc nghiên cứu tiếp loại vũ khí này tiếp tục đến năm 2005 thì đã thành công trong việc phát triển một loại đạn bắn dưới nước có chiều dài tương đương loại đạn 5,45×39mm và có thể gắn vào hộp đạn AK-74 chuẩn và có thể bắn ngay trong nòng của các loại súng chuyên dùng để chiến đấu trên cạn.

Loại đạn mới được biết với tên 5,45×39 PSP, nó trông bề ngoài giống như loại đạn 5,45×39mm nhưng phần đầu đạn nằm trong vỏ đạn hoàn toàn khác. Đầu đạn có chiều dài tổng thể đến 53mm ấn sâu vào vỏ đạn. Có hai loại đạn là PSP tiêu chuẩn làm bằng thép và PSP-U dùng cho việc tập luyện. PSP tiêu chuẩn có hiệu quả thay đổi theo độ sâu từ 25 m ở độ sâu 5 m đến 18 m ở độ sâu 20 m, với loại đạn dùng để luyện tập thì phạm vi hiệu quả chỉ bằng một nửa.

Thiết kế
Với việc giải quyết được chiều dài của đạn thì cục thiết kế bắt đầu phát triển một thiết kế mới có thể phù hợp cho cả hai môi trường. Thiết kế của khẩu A-91M đã được chọn để phát triển với thiết kế bullpup, nạp đạn bằng khí nén và khóa nòng xoay. Một số chi tiết của thiết kế phải được điều chỉnh lại để phù hợp cho việc tác chiến dưới nước như việc nạp đạn khí nén sẽ được điều chỉnh là dùng khí hay nước bị nén, thay vì rãnh dẫn vỏ đạn bên phải súng dẫn vỏ đạn đến tay cầm cò súng để nhả xuống phía bên dưới giúp sử dụng thuận cả hai tay thì rãnh đẩy vỏ đạn ra phía trước súng. Ống phóng lựu gắn dưới nòng súng phóng loại lựu đạn 40 mm không vỏ VOG-25 và VOG-25P có thể gắn vào hay tháo ra tùy yêu cầu nhiệm vụ. Nòng súng có thể gắn bộ phận chống giật hay ống giảm thanh. Súng được làm hầu hết bằng vật liệu tổng hợp để giảm trọng lượng và chống ăn mòn.

Hệ thống nhắm cơ bản của súng là điểm ruồi nhưng thân súng cũng có thanh răng để gắn các hệ thống nhắm khác thích hợp hơn. ADS có thể bắn tất cả các loại đạn 5,45×39mm như các loại súng dùng để chiến đấu trên cạn với độ chính xác và hiệu quả tương đương nếu chưa nói là tốt hơn so với AK-74 và AK-74M. Còn khi sử dụng loại đạn PSP dưới nước thì súng hiệu quả hơn APS về độ chính xác và dễ xoay sở.

Liên kết ngoài

http://world.guns.ru/assault/rus/ads-dvuhsredny-r.html
http://weapon.at.ua/load/321-1-0-830
http://www.rg.ru/2013/07/18/avtomat.html
Giới thiệu sơ ADS

Súng Nga
Súng trường tấn công
Súng trường bullpup


title: USS Guardian (MCM-5)

text:
Cho các tàu khác cùng tên, xem USS Guardian.

USS Guardian (MCM-5) là một trục lôi hạm lớp Avenger của Hải Quân Hoa Kỳ.

Vụ mắc cạn năm 2013

Ngày 17 tháng 1 năm 2013, Guardian bị mắc cạn ở bãi san hô Tubbataha tại Philippines, có thể vì lỗi lầm của hải đồ. Bãi san hô này được đưa vào danh sách Di Sản Thế giới của UNESCO, nằm trong biển Sulu, cách thủ đô Manila chừng 644 km về phía Tây Nam.

Ngày 30 tháng Ba, một cần trục đưa phần thân sau nặng 250 tấn của chiến hạm ra khỏi bãi san hô. Ngày 31 tháng Ba, các nhân viên tháo gỡ tàu bè đưa phần thân sau cùng của Guardian'' ra khỏi nơi chiếc tàu. Sau đó là giai đoạn tìm hiểu sự hư hại của dải san hô.

Các phần thân tàu tháo ra được chuyển đến một căn cứ hải quân Mỹ tại Sasebo, Nhật, để xem phần nào còn dùng lại được và phần nào bỏ đi. Sau đó, các nhân viên dọn dẹp khu vực tàu mắc cạn, nơi các chuyên gia Mỹ và Philippines khởi sự việc ước lượng sau cùng về các thiệt hại gây ra cho bãi san hô.

Một ước tính sơ khởi nói rằng khoảng 4.000 thước vuông san hô bị hư hại nhưng sau đó con số chính thức lại là 2.345,67. Do tiền phạt là khoảng 24.000 peso (chừng $600) mỗi mét vuông, số tiền Washington phải trả vào khoảng $1,4 triệu.

Tham khảo

Sự kiện hàng hải 2013
Sự kiện hàng hải tại Philippines
Tàu 1987
Tàu đóng tại Wisconsin


title: Chi Giang

text:
Chi Giang có thể là:
 Chi Giang (Maclurochloa), một chi thực vật thuộc phân họ Tre.
 Chi Giang, một thành phố cấp huyện của CHND Trung Hoa.


title: Kiếm thuật Nhật Bản

text:
Kenjutsu (Kiếm thuật Nhật Bản) là thuật ngữ tổng quát để chỉ những trường kiếm thuật truyền thống của Nhật Bản, cụ thể là những trường trước thời Minh Trị duy tân. Thuật ngữ Kenjutsu, có từ thời phong kiến Nhật Bản, gắn liền với tầng lớp Samurai. Kenjutsu có nghĩa là "phương pháp, hoặc kỹ thuật sử dụng kiếm". Định nghĩa này hoàn toàn trái ngược với kendo là "đạo của kiếm".

Phương pháp tập luyện và huấn luyện kenjutsu là khác nhau tùy từng môn phái. Có hai phương pháp tập luyện đó là đơn luyện và đối luyện bằng các bài kata (có hai kiểu đối luyện tùy trường phái là được phép tấn công chạm cơ thể và không được cham cơ thể). Theo truyền thống, tùy môn phái mà người luyện tập có thể sử dụng mộc đao (bokuto), trúc đao (shinai), hoặc mặc giáp.

Lịch sử

Thời Edo
Kiếm thuật Nhật Bản - Kenjutsu - trong thời kỳ Edo trước đã được khắc họa là một môn nghệ thuật mang tính hiếu chiến. Bản chất tự nhiên của kiếm thuật kenjutsu là tính thực tế. Nhưng nhiều chiến binh đã cống hiến cả cuộc đời để nghiên cứu thấu đáo về nghệ thuật này, nghiên cứu khía cạnh kỹ thuật của nó tới độ sâu triết học vĩ đại. Nhiều người trong số những chiến binh này đã phát hiện ra rằng việc tập luyện kenjutsu giúp họ có cảm giác bình tâm, thay đổi cách nhìn về cuộc sống và làm họ ghét cay ghét đắng việc giết hại đồng loại. Tôn chỉ thường thấy của kiếm thuật đều quan niệm "binh pháp là bình pháp".

Katori Shintō-ryū là môn võ lâu đời nhất được chứng minh trong lịch sử võ truyền thống của Nhật Bản. Các makimono (văn bản cổ) dùng để ghi lại những lời dạy của "ryu" này đã nhấn mạnh rõ ràng về việc thực hiện đạo đức của một kiếm sĩ. Kenjutsu là một nghệ thuật được phát triển để đánh bại kẻ thù và không được sử dụng một cách bừa bãi. Ý nghĩa nhận thức đạo đức này là nội tại trong những lời dạy của người sáng lập Ryu - ngài Iizasa Chō-isai Inenao (1386-1488).

Trong thời Edo, số lượng các môn phái kiếm thuật Nhật Bản lên đến hơn 500, và các kỹ thuật và dụng cụ tập luyện rất phát triển. Thế kỷ 19, bắt đầu pháp triển trường phái sử dụng kiếm tre (shinai) và giáp bảo vệ (bogu). Phương pháp tập luyện truyền thống của kenjutsu bao gồm các bài đối luyện kata với binh khí sử dụng là kiếm gỗ (bokuto) hoặc kiếm thật. Bắt đầu từ 1868, phong trào Minh Trị Duy Tân dẫn tới sự xóa bõ tầng lớp quân sự và Nhật Bản bắt đầu hiện đại hóa theo định hướng các nước công nghiệp phương Tây. Khi tầng lớp Samurai bị tan rã, Kenjutsu cũng bắt đầu suy tàn. Giai đoạn này kéo dài thêm khoảng 20 năm tiếp theo đến khi Nhật Bản bắt đầu khôi phục lại các giá trị truyền thống và kiếm thuật bắt đầu phát triển trở lại, nhất là trong quân đội và cảnh sát.

Thời hiện đại
Vào năm 1886, lực lượng cảnh sát Nhật Bản đã lên kế hoạch kết hợp các bài kata từ nhiều trường đào tạo kiếm thuật Nhật Bản khác nhau để luyện tập cho các đơn vị bảo an của mình. Tiến trình tiêu chuẩn hóa này kéo dài đến khi tổ chức Dai Nippon Butoku Kai được thành lập năm 1895. Tổ chức này tiếp tục tiêu chuẩn hóa hệ thống các bài song luyện kiếm thuật Nhật Bản trong nhiều năm với sự trợ giúp của nhiều nhóm khác. Đến năm 1912, một sắc lệnh được ban ra từ Dai Nippon Butoku Kai nhấn mạnh sự thiếu hụt về các chương trình huấn luyện đồng nhất và giới thiệu một giáo trình giảng dạy cốt lõi dành cho các trường dạy kiếm thuật Nhật Bản để họ thêm vào hệ thống kỹ thuật của mình.

Binh khí luyện tập
Để kiếm đạo - Kendo - có thể được chấp nhận hoàn toàn trong xã hội hòa bình thì các nguyên tắc về tính an toàn trong tập luyện phải được đưa ra. Vào thời bấy giờ, trong kenjutsu, kiếm sĩ sử dụng kiếm thật trong tập luyện các bài "kata". Việc này không chỉ nguy hiểm mà còn là phương thức tập luyện tốn kém., thanh kiếm chắc chắn sẽ bị hư hại và nếu không thể thay toàn bộ thì thanh kiếm phải được đánh bóng trước khi có thể tiếp tục sử dụng.

Trong trường hợp này thì bokken (bokuto hay bokto) hay kiếm gỗ được giới thiệu và sử dụng sẽ ít nguy hiểm hơn. Kiếm gỗ là một trong những võ khí được dùng trong các chương trình huấn luyện. Vì nhiều lý do, nhiều trường dạy kiếm đã thiết kế kiếm gỗ theo mục đích tập luyện của trường.

Thế nhưng một lần nữa, việc an toàn trong tập luyện lại được nêu ra và để có thể tránh việc chấn thương các kiếm sĩ được thuyết phục sử dụng một loại võ khí khác an toàn hơn nhưng cũng đồng thời mang lại ít cảm giác thực tế hơn. Tuy nhiên, những nỗ lực của những người tiên phong đã mang lại tác động sâu rộng trong giới kiếm thuật Nhật Bản.

Việc cải tiến thanh kiếm cho các mục đích huấn luyện bắt đầu trong thời kỳ tiền Edo. Cả Maniwa Nen Ryu và Shinkage Ryu cũng như Yagyu Shinkage Ryu, tìm thấy phương pháp thay thế Shinai Fukuro (thanh kiếm giả làm bằng tre bọc trong da hoặc vải nặng) cho lưỡi kiếm thật hoặc bokken.

Những trường dạy kiếm thuật nổi tiếng
Kashima Shinto ryu
Tenshin Shoden Katori Shinto ryu

Những bậc thầy về kiếm thuật Nhật Bản nổi tiếng
 Iizasa Chosai
 Miyamoto Musashi
 Sasaki Kojiro
 Ito Ittosai Kagehisa
 Yamaoka Tesshu

Xem thêm
 Nitō-ryū là danh từ tổng hợp để chỉ kỹ thuật dụng kiếm, tấn công và phòng thủ hợp nhất bằng cách vận dụng hai thanh kiếm trên hai tay tả hữu. Kỹ thuật này còn được gọi là Nitō Kenpō (二刀剣法, nhị đao kiếm pháp) trong võ học Nhật Bản.
 Oguri-ryū là một môn phái võ thuật Nhật Bản do Oguri Masanobu sáng lập, bề ngoài lấy kiếm thuật (Kenjutsu) làm trọng, bên trong lấy Hòa thuật (Nhu thuật) làm trọng.

Tham khảo

Otake, Risuke (1977). The Deity and the Sword - Katori Shinto-ryu Vol. 1, Japan, Japan Publications Trading Co. ISBN 0-87040-378-8 (original title volumes in Japanese is mukei Bunkazai Katori Shinto-ryu)
Otake, Risuke (1977). The Deity and the Sword - Katori Shinto-ryu Vol. 2, Japan, Japan Publications Trading Co. ISBN 0-87040-405-9
Otake, Risuke (1977). The Deity and the Sword - Katori Shinto-ryu Vol. 3, Japan, Japan Publications Trading Co. ISBN 0-87040-406-7
Donn, Draeger (1975). Classical Budo (Martial Arts & Ways of Japan Series) - Vol. 2, Weatherhill New York & Tokyo. ISBN 0-83480-234-1

Liên kết ngoài
Kashima Shinto ryu
Kiếm thuật Tenshin Shoden Katori Shinto ryu Hoa Kỳ
Kiếm thuật Tenshin Shoden Katori Shinto ryu Việt Nam

Kendo
Ko-ryū bujutsu
Võ thuật Nhật Bản
Nhật


title: Cơm 2000 đồng

text:
Cơm 2000 đồng là những quán cơm tại Việt Nam bán dưới giá để giúp cho người nghèo có được một bữa ăn dinh đưỡng, đủ no, mà không cảm thấy là được bố thí và để lan tỏa lòng yêu thương giữa người với người.

Xuất xứ và mục đích
Quán cơm 2.000 đầu tiên ra đời năm 2008 tại Lữ Gia (Phường 15, Quận 11, TPHCM), do chị Mai Anh là một thành viên của tổ chức từ thiện Người tôi cưu mang mở ra và quản lý. Mục đích là để giúp đỡ người nghèo có được một bữa ăn đàng hoàng trong thời buổi kinh tế khó khăn, mà không cả thấy là được bố thí. Anh Hồng Ánh, thành viên Ban quản trị, cho biết:
"Những bữa cơm 2.000 không chỉ giúp cho người nghèo có được một bữa no mà còn nuôi dưỡng, lan tỏa tình nhân ái, lòng yêu thương giữa con người với con người. Những giây phút được đối đãi tử tế tại quán sẽ làm cho họ cảm thấy ấm áp hơn. Họ tới ăn tại chỗ và ngồi cùng nhau trong một bàn, nhìn thấy và đồng cảm với những trường hợp như mình, hoặc cảm nhận mình may mắn hơn nhiều người để có thêm niềm tin yêu vào cuộc sống".

Quán cơm thứ hai do nhóm Người tôi cưu mang tổ chức chính thức khai trương vào ngày 5 tháng 9 năm 2009. Sau đó, nhóm mở thêm những quán khác tại Cần Thơ và Lâm Đồng (Đà Lạt). Năm 2012, nhà báo Nam Đồng và những người bạn mở thêm vài quán nữa cùng một ý tưởng trên địa bàn TPHCM... Những người đang tổ chức bữa cơm 2.000 mong muốn có thể xây dựng mô hình này như một thương hiệu chung của cộng đồng Việt, của những người biết quan tâm, giúp đỡ và chia sẻ.

Hậu quả

Tác dụng xấu

Ý kiến
Theo độc giả Nguyễn Quảng gửi bài lên cho BBC thì việc hình thành những quán phi vụ lợi kiểu này đưa đến tình trạng cạnh tranh bất bình đẳng đối với những quán cơm bình dân khác. Ngoài ra, nó tạo cơ hội cho người dân ở ngoài tỉnh vào kiếm việc, ăn ở bất hợp pháp, quá mức mà thành phố có thể tiếp nhận được.

Phản biện
Tiến sĩ Nguyễn Hồng Nga, Phó trưởng Khoa Kinh tế ĐH Kinh tế – Luật (ĐHQG TP.HCM) cho là số quán cơm 2.000 Đồng quá ít không ảnh hưởng mấy đến những quán cơm bình thường. Theo ông có những tác động tốt về mặt kinh tế, là "giúp người nghèo tiết kiệm được một số kinh phí để họ có thể đầu tư thêm cho con cái họ học tập hoặc thêm thuốc men cho chữa trị bệnh tật", tạo được niềm tin là có người quan tâm đến những người nghèo khổ, điều cần thiết để xây dựng một xã hội phồn vinh.Thạc sĩ Xã hội học Nguyễn Thị Từ An, giảng viên Trường ĐH Bình Dương cho rằng, lao động ngoại tỉnh có một vai trò hết sức quan trọng trong sự phát triển kinh tế của thành phố. Những vấn đề xã hội liên quan nảy sinh, phải được xem xét từ nhiều phương diện khác nhau.

Chú thích

Xã hội Việt Nam


title: PlayStation 4

text:
PlayStation 4 (viết tắt là PS4) là một máy chơi game gia đình do Sony Interactive Entertainment phát triển. Được công bố là thế hệ máy kế nhiệm PlayStation 3 trong một cuộc họp báo vào ngày 20 tháng 2 năm 2013, nó được ra mắt vào ngày 15 tháng 11 tại Bắc Mỹ, ngày 29 tháng 11 ở Châu Âu, Nam Mỹ và Úc; và ngày 22 tháng 2 năm 2014 tại Nhật Bản. Nó cạnh tranh với Wii U, Switch của Nintendo và Xbox One của Microsoft.

Việc tiếp nhận mô hình PlayStation 4 ban đầu là tích cực, với các nhà phê bình khen ngợi Sony vì đã thừa nhận nhu cầu của người tiêu dùng, bao gồm phát triển trò chơi độc lập và không áp đặt các chương trình quản lý quyền kỹ thuật số hạn chế mà Microsoft đã tuyên bố trước đó cho Xbox One trước khi phát hành. Các nhà phê bình và các hãng phim bên thứ ba cũng đánh giá khả năng của PlayStation 4 so với đối thủ cạnh tranh của nó; các nhà phát triển mô tả sự khác biệt về hiệu suất giữa giao diện điều khiển và Xbox One là "đáng kể" và "rõ ràng". Nhu cầu tăng lên cũng giúp doanh số bán máy PS4 trên toàn cầu của Sony. Vào cuối năm 2016, hơn 53 triệu máy PS4 đã được bán trên toàn thế giới, với hơn 57 triệu chiếc được vận chuyển đến tay người sử dụng.

Lịch sử

Phần cứng

Thông số kỹ thuật

PS4 sử dụng vi xử lý được phát triển bởi AMD. CPU gồm 8 lõi x86-64, bộ nhớ RAM 8GB. Máy được trang bị đầu đọc Blu-ray, kết nối Wifi, Bluetooth và cổng USB 3.0. PS4 có bộ nhớ trong 500GB và có khả năng chơi phim và hình ảnh ở độ phân giải 4K.

Bộ điều khiển

DualShock 4 là bộ điều khiển chính của PlayStation 4; nó duy trì một thiết kế tương tự như bộ điều khiển thế hệ trước đó của bộ điều khiển DualShock, nhưng có thêm các tính năng bổ sung và thiết kế lại.

Một bổ sung chính cho DualShock 4 là một bảng chạm; nó có khả năng vuốt khi nhập bàn phím hoặc nhấn xuống dưới dạng nút. Các nút "Bắt đầu" và "Chọn" đã được thay thế bằng các nút "Tùy chọn" và "Chia sẻ"; thiết bị này được thiết kế để cho phép truy cập vào các tính năng mạng xã hội của PlayStation 4 (bao gồm phát trực tiếp, quay video và chụp màn hình). DualShock 4 được cung cấp bởi pin lithium-ion không thể tháo lắp được, có thể sạc bằng đầu nối micro USB. Bộ điều khiển cũng có loa nội bộ và một lỗ cắm tai nghe cho tai nghe.

Để theo dõi chuyển động, DualShock 4 có cảm biến định hướng nhạy cảm hơn so với bộ điều khiển Sixaxis và DualShock 3 của PS3. Một "thanh ánh sáng" LED đã được bổ sung thêm vào mặt trước của bộ điều khiển; nó được thiết kế để cho phép phụ kiện PlayStation Camera tiếp tục theo dõi chuyển động của nó, nhưng cũng có thể được sử dụng để cung cấp hiệu ứng hình ảnh và thông tin phản hồi trong các trò chơi.Ví dụ:Trong trò chơi Grand Theft Auto V, thanh ánh sáng trên tay cầm sẽ bắt đầu nhấp nháy đèn hiệu cảnh sát khi người chơi bị cảnh sát truy nã.

Mặc dù PS4 và DualShock 4 tiếp tục sử dụng Bluetooth cho kết nối không dây, nhưng bộ điều khiển không tương thích với bộ điều khiển PlayStation 3. Một ngoại lệ là bộ điều khiển chuyển động PlayStation Move ban đầu được phát hành cho PS3, được chính thức hỗ trợ để sử dụng với PlayStation Camera. Vào tháng 10/2013, Shuhei Yoshida tuyên bố trên Twitter rằng DualShock 4 sẽ hỗ trợ "các chức năng cơ bản" khi gắn máy tính cá nhân. Vào tháng 12 năm 2016, nền tảng Steam của Valve được cập nhật để cung cấp chức năng tùy chỉnh và điều khiển cho DualShock 4.

Camera

PlayStation VR

Vào tháng 3 năm 2014, Sony giới thiệu "PlayStation VR", một máy thực tế ảo cho PlayStation 4 với màn hình OLED gắn trên đầu có độ phân giải 1080p và góc nhìn 100 độ.

Phần mềm và dịch vụ

Phần mềm hệ thống PlayStation 4
PS4 chạy trên hệ điều hành có tên là "Orbis OS".

Bộ điều khiển không yêu cầu kết nối Internet để sử dụng, mặc dù có nhiều tính năng hơn khi kết nối.

Bộ điều khiển có giao diện trình đơn có tiêu đề "PlayStation Dynamic Menu", với nhiều màu sắc khác nhau. Nó hiển thị hồ sơ của người chơi, hoạt động gần đây, thông báo, và các chi tiết khác như các danh hiệu đã được mở khóa. Nó cho phép nhiều tài khoản sử dụng, và tất cả đều có mật mã của riêng họ. Mỗi tài khoản người chơi có tùy chọn để chia sẻ tên thật của họ với bạn bè, hoặc sử dụng biệt danh trong các tình huống khác khi ẩn danh là quan trọng. Hồ sơ trên Facebook có thể được kết nối với các tài khoản PlayStation Network, giúp bạn nhận ra bạn bè dễ dàng hơn. Màn hình chính mặc định có nội dung thời gian thực từ bạn bè. Nguồn cấp dữ liệu hoạt động "Những điểm mới" bao gồm phương tiện chia sẻ, trò chơi đã chơi gần đây và các thông báo khác. Các dịch vụ từ các nhà cung cấp bên thứ ba, như Netflix và Amazon Video, có thể truy cập được trong giao diện màn hình chính và thư viện. Trò chơi đa nhiệm có sẵn trong suốt quá trình chơi game, chẳng hạn như mở trình duyệt hoặc quản lý trò chuyện nhóm, và chuyển đổi giữa các ứng dụng được thực hiện bằng cách nhấn đúp vào nút "PS".

PlayStation Camera hoặc micrô cho phép người dùng điều khiển hệ thống sử dụng micrô để điều khiển. Người chơi có thể chỉ định giao diện để bắt đầu trò chơi, chụp màn hình và lưu video. Hãy nói "PlayStation" bắt đầu vận hành ứng dụng hay thao tác bằng giọng nói, và "Tất cả các lệnh" hiển thị một danh sách các lệnh có thể có.

Các tính năng đa phương tiện
Phần mềm hệ thống PlayStation 4 hỗ trợ đĩa Blu-ray và DVD và chức năng 3D. Đĩa CD không được hỗ trợ phát trên PS4, nhưng các tập tin nhạc và video tùy chỉnh có thể được phát từ máy chủ và ổ đĩa USB DLNA bằng ứng dụng Trình phát đa phương tiện.

PlayStation Network

Màn hình thứ hai và chơi từ xa

Điện thoại thông minh và máy tính bảng có thể tương tác với PlayStation 4 như các thiết bị màn hình thứ hai và cũng có thể đánh thức bộ điều khiển từ chế độ ngủ. Một điện thoại thông minh Sony Xperia, máy tính bảng hoặc PlayStation Vita có thể được sử dụng để chơi các trò chơi từ bộ điều khiển đến máy cầm tay, cho phép chơi các trò chơi được hỗ trợ từ xa trong nhà hoặc ở xa nhà. Sony có tham vọng tạo ra tất cả các trò chơi PS4 có thể phát trên PlayStation Vita. Các nhà phát triển có thể thêm các điều khiển cụ thể cho Vita để sử dụng qua Remote Play. Tính năng này sau đó được mở rộng để cho phép chức năng Play Remote của PS4 trên máy tính Microsoft Windows và trên máy Mac Apple OS X. Bản cập nhật, được phát hành vào tháng 4 năm 2016, cho phép chức năng Remote Play trên các máy tính chạy Windows 8.1, Windows 10, OS X Yosemite, và OS X El Capitan. Remote Play hỗ trợ các tùy chọn độ phân giải 360p, 540p và 720p (1080p hiện có trên PS4 Pro), tùy chọn tốc độ khung hình 30-60 FPS và DualShock 4 có thể kết nối qua USB.

Tính năng mạng
Sony tập trung vào các khía cạnh "xã hội" như một tính năng chính của bộ máy chơi game. Mặc dù PS4 đã cải thiện các tính năng mạng, nhưng các tính năng này có thể tắt tùy theo ý của người dùng.

Tạo cộng đồng
Người dùng có thể tạo hoặc tham gia các nhóm cộng đồng dựa trên sở thích cá nhân. Các cộng đồng bao gồm bảng thảo luận, danh hiệu và khoảnh khắc nổi bật được chia sẻ bởi các thành viên khác, cộng với khả năng tham gia trò chuyện nhóm và tham gia phiên trò chơi. Sony nói rằng "cộng đồng là một cách hay để giao tiếp với những người chơi cùng chí hướng", đặc biệt khi "bạn muốn tham gia một trận đấu đội nhiều người chơi, nhưng không có đủ bạn bè".

Chia sẻ ảnh và video
Bộ điều khiển DualShock 4 có nút "CHIA SẺ", cho phép người chơi ghi lại video clip trong 60 phút cuối của trò chơi và chụp ảnh màn hình để chia sẻ. Ảnh và video được tải liên tục từ máy chơi game PS4 đến người dùng PSN khác hoặc các trang mạng xã hội như Dailymotion, Facebook, Twitter và YouTube, hoặc người dùng khác có thể sao chép ảnh và video vào USB và tải lên mạng xã hội hoặc trang web theo ý muốn của họ. Người chơi cũng có thể sử dụng một ứng dụng chỉnh sửa video miễn phí có tên là ShareFactory để cắt và chỉnh sửa các video clip yêu thích của họ, thêm nhạc tùy chỉnh hoặc bình luận bằng giọng nói với các hiệu ứng màn hình xanh. Bản cập nhật tiếp theo đã thêm tùy chọn cho bố cục ảnh trong ảnh, khả năng tạo ảnh ghép và ảnh động GIF.

Phát trực tiếp
Game thủ có thể xem trực tiếp các trò chơi mà bạn bè đang chơi thông qua giao diện PS4 hoặc phát trực tiếp cách chơi của riêng họ qua DailyMotion, Twitch, Ustream, Niconico hoặc YouTube Gaming, cho phép bạn bè và các thành viên của công chúng xem và bình luận từ các trình duyệt và thiết bị khác. Nếu người dùng không truyền màn hình, một người bạn có thể gửi cho họ thông báo "Yêu cầu xem".

Chia sẻ Phiên chơi
Chia sẻ Phiên chơi cho phép người dùng mời một người bạn trực tuyến tham gia phiên chơi của họ thông qua phát trực tuyến, ngay cả khi họ không sở hữu bản sao của trò chơi. Người dùng có thể vượt qua quyền kiểm soát trò chơi hoàn toàn cho người dùng từ xa hoặc tham gia vào nhiều người chơi hợp tác như thể họ đã có mặt. Mark Cerny nói rằng sự hỗ trợ từ xa đặc biệt hữu ích khi đối mặt với một trở ngại có khả năng đánh bại game. "Bạn thậm chí có thể thấy rằng bạn của bạn đang gặp rắc rối và tiếp cận thông qua mạng để tiếp nhận bộ điều khiển và hỗ trợ họ thông qua một số phần khó khăn của trò chơi", ông nói. Chia sẻ Phiên chơi yêu cầu đăng ký PlayStation Plus và chỉ có thể sử dụng trong một giờ tại một thời điểm.

Trò chơi
Các trò chơi PlayStation 4 được phân phối tại cửa hàng bán lẻ đĩa và dưới dạng tải xuống thông qua PlayStation Store. Trò chơi không bị khóa khu vực, do đó, các phiên bản game được mua ở một khu vực có thể được chơi trên máy chơi game ở tất cả các vùng và người chơi có thể đăng nhập vào bất kỳ máy PS4 nào để truy cập toàn bộ thư viện trò chơi của họ.

Khả năng tương thích ngược
PlayStation 4 không tương thích với bất kỳ game nào dành cho hệ máy PlayStation cũ, bao gồm PlayStation 3 và PlayStation 2.

Các phiên bản mô phỏng của các trò chơi PS2 và PlayStation Portable được chọn khả dụng để mua qua PlayStation Store, được nâng cấp lên độ nét cao và hỗ trợ các tính năng mạng của PS4. Trò chơi PS3 được chọn khả dụng để phát trực tuyến qua dịch vụ PlayStation Now có trả phí.

PlayStation Now
Vào tháng 12 năm 2013, Andrew House đã chỉ ra rằng Sony đang lên kế hoạch triển khai dịch vụ chơi game trên nền tảng cho PS4 ở Bắc Mỹ trong quý 3 năm 2014, với sự ra mắt của châu Âu vào năm 2015.

Vào tháng 12 năm 2013, Andrew House đã chỉ ra rằng Sony đang lên kế hoạch triển khai dịch vụ chơi game trên nền tảng cho PS4 ở Bắc Mỹ trong quý 3 năm 2014, với sự ra mắt của châu Âu vào năm 2015. Tại Consumer Electronics Show vào ngày 7 tháng 1 năm 2014, Sony ra mắt PlayStation Now, một dịch vụ phân phối kỹ thuật số ban đầu sẽ cho phép người dùng truy cập trò chơi PlayStation 3 trên PS4 thông qua hệ thống phát trực tuyến dựa trên đám mây, mua trò chơi riêng lẻ hoặc qua đăng ký. Đây là giải pháp cho việc không có khả năng tương thích ngược trên phần cứng của máy chơi game. Bản thử nghiệm mở rộng của Hoa Kỳ đã được phát hành vào ngày 31 tháng 7 năm 2014 và phát hành chính thức vào ngày 13 tháng 1 năm 2015. PlayStation Now đang ở phiên bản thử nghiệm giới hạn tại Vương quốc Anh.

Phát hành

Đánh giá quan trọng

Trước khi phát hành

Sau khi phát hành

Doanh số

Nhu cầu về PlayStation 4 rất mạnh. Tháng 8 năm 2013, Sony đã thông báo về việc đã có hơn một triệu đơn đặt hàng trước cho máy chơi game chỉ tính riêng lần ra mắt ở Bắc Mỹ, một triệu máy PlayStation 4 đã bán ra. Tại Vương quốc Anh, PlayStation 4 đã trở thành máy chơi game bán chạy nhất khi ra mắt, với 250.000 máy trong vòng 48 giờ và 530.000 trong năm tuần đầu tiên.

Ngày 7 tháng 1 năm 2014, Andrew House công bố trong một bài phát biểu quan trọng tại Consumer Electronics Show rằng 4,2 triệu máy PS4 đã bán sạch vào cuối năm 2013, với hơn 9,7 triệu đơn vị phần mềm bán ra. Ngày 18 tháng 2 năm 2014, Sony thông báo tính đến ngày 8 tháng 2, họ đã bán được hơn 5,3 triệu máy sau khi PS4 phát hành tại các thị trường Bắc Mỹ và Tây/Trung Âu. Trong vòng hai ngày đầu tiên phát hành tại Nhật Bản vào cuối tuần ngày 22 tháng 2 năm 2014, 322.083 máy đã bán hết. Doanh số game PS4 đã vượt 20,5 triệu ngày 13 tháng 4 năm 2014. Trong năm tài chính 2013 của Nhật Bản, nhu cầu tăng cao đối với PS4 đã giúp Sony đứng đầu bảng doanh thu bán máy chơi game toàn cầu, lần đầu tiên đánh bại Nintendo sau tám năm.

Theo dữ liệu do Nielsen công bố vào tháng 8 năm 2014, chín tháng sau khi phát hành PS4  31% doanh số là từ những người đã mua Wii và Xbox 360, không ai trong số đó mua PS3. Tại Gamescom 2014, có thông báo rằng 10 triệu máy PS4 đã bán ra trên toàn thế giới, và ngày 13 tháng 11, PlayStation 4 được công bố là máy chơi game bán chạy nhất ở Mỹ tháng thứ 10 liên tiếp.

Trong thông báo doanh thu đầu tiên năm 2015, ngày 4 tháng 1 Sony xác nhận họ đã bán 18,5 triệu máy PlayStation 4. Sony đã cập nhật số liệu bán ra trong suốt năm 2015: hơn 20 triệu máy tính đến ngày , hơn 30 triệu máy  , và hơn 35 triệu vào cuối năm 2015. Tính đến ngày 22 tháng 5 năm 2016, tổng số lượng bán ra trên toàn thế giới đạt 40 triệu. Tính đến tháng 12 năm 2018, hơn 91 triệu máy và hơn 876 triệu trò chơi PlayStation 4 đã được bán ra trên toàn thế giới. Tính đến tháng 10 năm 2019, PS4 đã bán 102,8 triệu lần, trở thành máy chơi trò chơi điện tử gia đình bán chạy thứ hai mọi thời đại, chỉ sau PlayStation 2.

PlayStation 4 ít nhất đã chiếm 70% thị phần  ở tất cả các nước Châu Âu, tính đến tháng 6 năm 2015.

Những phiên bản thay đổi phần cứng
PlayStation 4 có thêm nhiều kiểu máy khác nhau: bản gốc, bản Slim và Pro. Các phiên bản kế tiếp đã thêm hoặc xóa các tính năng khác nhau và mỗi mô hình có các biến thể của tay cầm Phiên bản Giới hạn.

PlayStation 4 Slim
nhỏ|Máy PlayStation 4 Slim màu trắng
Ngày 7 tháng 9 năm 2016, Sony công bố một phiên bản sửa đổi phần cứng của PlayStation 4, model CUH-2000, thường gọi là PlayStation 4 Slim, không giống với mô hình ban đầu. Máy là một bản sửa đổi của phần cứng PS4 ban đầu với hệ số hình thức nhỏ hơn; Máy có thân hình bo tròn bốn góc với lớp hoàn thiện mờ ở phía trên cùng chứ không phải là lớp hoàn thiện hai tông màu, và kích thước nhỏ hơn 40% so với bản đầu. Hai cổng USB ở mặt trước đã được cập nhật lên chuẩn USB 3.1 mới hơn và khoảng cách giữa chúng xa hơn, cổng âm thanh quang học đã bị loại bỏ. Model này cũng có hỗ trợ USB 3.1, Bluetooth 4.0 và Wi-Fi 5,0 GHz.

Máy phát hành ngày 15 tháng 9 năm 2016, mô hình 500 GB có cùng mức giá với PlayStation 4 bản gốc.

Ngày 18 tháng 4 năm 2017, Sony thông báo rằng họ đã thay thế phiên bản này thành phiên bản 1 TB với cùng mức giá.

PlayStation 4 Pro
phải|nhỏ|Máy PlayStation 4 Pro
PlayStation 4 Pro (tên mã Neo, số model CUH-7000) ra mắt ngày 7 tháng 9 năm 2016 và ra mắt trên toàn thế giới ngày 10 tháng 11 năm 2016. Đây là phiên bản nâng cấp của PlayStation 4 với phần cứng được cải tiến để có thể hiển thị 4K và cải tiến hiệu suất PlayStation VR, như nâng cấp GPU với sức mạnh xử lý 4,2 teraflop và hỗ trợ phần cứng để cho ra kết xuất bàn cờ, và xung nhịp CPU cao hơn. Như PS4 "Slim", mô hình này cũng hỗ trợ USB 3.1, Bluetooth 4.0 và Wi-Fi 5.0 GHz. PS4 Pro cũng có 1 GB bộ nhớ DDR3 dùng để hoán đổi các ứng dụng chạy nền không phải trò chơi, để cho các trò chơi có thể sử dụng thêm 512 MB bộ nhớ GDDR5 của máy. Mặc dù khả năng phát trực tuyến video 4K, PS4 Pro không hỗ trợ Ultra HD Blu-ray.
trái|nhỏ|Ảnh hồng ngoại chụp bo mạch APU của PS4 Pro
Các game do Sony tiếp thị với tên gọi PS4 Pro Enhanced sẽ được tối ưu hóa khi chơi trên máy này, chẳng hạn như thể hiện đồ họa có độ phân giải 4K và/hoặc hiệu suất cao hơn. Đối với các trò chơi không được tối ưu hóa cụ thể, phần mềm hệ thống 4.5 có một tùy chọn gọi là "Chế độ tăng cường", có thể bật lên để ép tốc độ xung nhịp CPU và GPU mạnh hơn trên các game hiện có để cải thiện hiệu suất.

Các kỹ thuật kết xuất khác nhau và các tính năng phần cứng cho ra các game chạy ở độ phân giải 4K. Giám đốc kỹ thuật PlayStation là Mark Cerny giải thích rằng Sony không thể "ép buộc bạo lực" 4K mà không gây ảnh hưởng lên yếu tố hình thức và chi phí, vì vậy máy chỉ có thể hỗ trợ "kỹ thuật kết xuất hợp lý" bằng cách sử dụng phần cứng tùy chỉnh, "khử răng cưa theo thời gian và không gian bằng các thuật toán", và "nhiều tính năng mới từ kiến trúc AMD Polaris cũng như một số tính năng thậm chí còn xa vời hơn". Sử dụng kết xuất bàn cờ là kỹ thuật nổi bật nhất, máy chỉ hiển thị các phần của cảnh bằng cách sử dụng mẫu theo dạng bàn cờ, sau đó dùng các thuật toán để điền vào những phân đoạn không được hiển thị. Cuối cùng là làm mịn màn hình kẻ ô vuông bằng cách sử dụng bộ lọc khử răng cưa. Hermen Hulst của Guerrilla Games giải thích rằng PS4 Pro có thể hiển thị một cái gì đó "về mặt cảm quan gần [tới 4K] đến mức bạn sẽ không thể thấy sự khác biệt".

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức tại Mỹ
Website chính thức tại Nhật Bản

PlayStation
Sản phẩm của Sony
Sản phẩm được giới thiệu năm 2013
Máy chơi trò chơi điện tử tại gia
Thế hệ thứ tám của máy chơi trò chơi điện tử


title: Lưu Lao Chi

text:
Lưu Lao Chi (chữ Hán: 劉牢之, ? - 402), tên tự là Đạo Kiên (道堅), nguyên quán ở huyện Bành Thành, là đại tướng dưới thời Đông Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

Xuất thân trong một gia đình nhiều đời phục vụ cho nhà Tấn, năm 377 Lưu Lao Chi đầu quân và nhanh chóng lập được nhiều chiến công nên được phong chức Ưng Dương tướng quân rồi Bắc phủ tướng quân. Sau đó ông tiếp tục khẳng định tài năng trong các trận chiến giữa quân Tấn với các nước phía bắc như trận Phì Thủy với Tiền Tần, chiến dịch bắc phạt của Tạ Huyền, đánh bại quân phản loạn của Lưu Lê, đánh thắng sự xâm lược của Tiền Tần,... góp phần bảo vệ biên giới phía bắc. Tuy nhiên đến năm 394, do thất bại trong việc chống lại sự xâm lăng của Hậu Yên nên ông bị miễn chức quan, về sau lại được Vương Cung cất nhắc và trở thành tướng dưới quyền của Cung. Đến năm 398, Vương Cung do tranh chấp với Tư Mã Thượng Chi nên xuất quân thảo phạt Kiến Khang. Lưu Lao Chi do sự xúi giục của Cối Kê thế tử Tư Mã Nguyên Hiển nên quyết định đầu hàng triều đình và sau đó bắt sống Vương Cung rồi lui quân về Kinh Khẩu. Trong thời gian này ông tiếp tục tham gia đánh dẹp cuộc khởi nghĩa của Tôn Ân. Đến năm 402, khi Tư Mã Nguyên Hiển thảo phạt Hoàn Huyền ở Kinh châu, Lưu Lao Chi quay sang ủng hộ Hoàn Huyền và chống lại Tư Mã Nguyên Hiển. Đến khi Hoàn Huyền chiếm được Kiến Khang, lập tức đoạt lại binh quyền của ông. Bất mãn, Lưu Lao Chi tìm cách chống lại Huyền nhưng cuối cùng thất bại và bị bức tự sát vào cùng năm. Thi hài ông bị Hoàn Huyền đào lên và cho chém đầu.

Xuất thân và đầu quân

Cụ bốn đời của Lưu Lao Chi tên là Lưu Hi, nhờ có tài thiện xạ nên theo phò Tấn Vũ Đế (265 - 291), vua đầu tiên của nhà Tấn, làm quan đến chức Nhạn Môn thái thú. Đến đời cha của ông tên là Lưu Kiến, nhờ giỏi võ nên được tham gia vào quân đội triều đình, làm tướng đến chức Chinh Lỗ tướng quân. Sử sách không nêu rõ Lưu Lao Chi chào đời vào năm nào và miêu tả ông có khuôn mặt đỏ, tính tình trầm tính, cương nghị và nhiều mưu kế.

Năm 377, tướng quân Tạ Huyền được lãnh chức thứ sử Duyện châu, giữ nhiệm vụ trấn thủ vùng Quảng Lăng để đối phó với sự uy hiếp của nhà Tiền Tần ở phía bắc. Để củng cố lực lượng, Tạ Huyền cho tuyển mộ binh lính tăng cường thực lực. Lưu Lao Chi cùng với Hà Khiêm ở quận Đông Hải, Gia Cát Khản ở Lang Nha, Cao Hành ở quận Nhạc An, Lưu Quỹ ở quận Đông bình, Điền Lạc ở quân Tây Hà và Tôn Vô Chung ở quận Tấn Lăng đến ứng tuyển. Tạ Huyền bèn dùng Lưu Lao Chi làm tiên phong. Nhiều lần ra trận ông đều giành được chiến thắng, làm giặc phải khiếp sợ. Từ đó đội quân của Tạ Huyền còn được gọi là Bắc phủ quân.

Năm 379, tướng Câu Nan của Tiền Tần đưa quân xuống phía nam, công đánh Vu Thai rồi cùng Bành Siêu, Mao Đương tiến công đến quận Hoàn Nam, vây khốn vùng Hu Dị, Quảng Lăng và Tam A, làm triều đình hoảng sợ. Tạ Huyền đích thân đưa quân cứu Tam A. Lưu Lao Chi cùng đi theo, nhanh chóng giải vây Tam A rồi tiến công Hu Dị, đại phá quân Tần. Lưu Lao Chi thu được thuyền chiến của quân Tần. Nhờ chiến công này, Tạ Huyền được phong làm Thứ sử Từ châu và dời sang Kinh Khẩu, còn Lưu Lao Chi được thăng làm Ưng Dương tướng quân, giữ chức Quảng Lăng tướng thay thế Tạ Huyền. Quân đội mà Tạ Huyền thống lãnh được xưng tụng là Bắc phủ quân.

Tham gia trận Phì Thủy

Từ năm 378, nước Tiền Tần sau khi thống nhất ở miền bắc đã liên tiếp mở các cuộc tấn công vào các thành phía bắc nhà Tấn như Tương Dương, Ngụy Hưng , Bành Thành, Hoài Âm, Vu Thai, uy hiếp nghiêm trọng đến sự tồn tại của nhà Tấn. Để đối phó, nhà Tấn sai Tạ Huyền lên phía bắc chống cự, tạm thời kéo dài được một thời gian. Đến năm 383, Lưu Lao Chi cùng với Thứ sử Kinh châu Hoàn Xung đưa 10 vạn quân tấn công Tiền Tần, được tướng giữ chức Tuyên Thành nội sử Hồ Bân đưa quân đến Thọ Dương tiếp thêm thanh thế. Lưu Lao Chi được lệnh dẫn 2000 quân đến chỗ Hồ Bân làm hậu kế, tuy nhiên đến tháng 7 Hoàn Xung rút quân.

Sang tháng 8 cùng năm, vua Tần là Phù Kiên dẫn đại quân xuống phía nam hòng bóp nát nhà Tấn. Tướng tiên phong của Tiền Tần là Phù Dung (em trai Phù Kiên) mang 27 vạn quân đi trước, tiến đến Dĩnh Khẩu. Sang tháng 9, Phù Kiên đưa quân đánh Hạng Thành rồi tiếp tục tiến đánh Uy Dương, Bành Thành, Hán Giang. Tấn Hiếu Vũ Đế cử Tạ Huyền làm tiên phong, dẫn 8 vạn quân ra đương đầu với quân Tần. Sang tháng 10, tướng Tần là Mộ Dung Thùy đánh Vân Thành, Phù Dung đánh Hiệp Thạch và Lương Thành đánh Lạc Hà. Trước tình thế đó, Tạ Huyền cử Hồ Bân và Lưu Lao Chi mang quân kháng cự, nhưng ban đầu chưa thành công. Sang tháng 11, Tạ Huyền lại sai Lưu Lao Chi mang 5 nghìn quân sĩ đến Lạc Gián. Lưu Lao Chi dùng thủy quân và lục quân tiến công, nhân lúc quân Tần chưa qua sông hết, dùng kị binh đánh thẳng vào đội hình quân Tần, giết chết chủ tướng Lương Thành và Vương Hiển, Vương Vịnh cùng hàng chục viên tướng, giết được hơn vạn quân Tần và thu được nhiều khí giới. Thừa thắng ông kéo đến thành Hạp Thạch. Về sau, Tạ Huyền cùng Tạ Thạch đem quân đại phá Phù Kiên ở Phì Thủy, đánh tan cuộc xâm lược của Tiền Tần và bảo vệ vững chắc giang sơn nhà Tấn.

Theo Tạ Huyền bắc phạt

Năm 384, Tiền Tần rối loạn. Các nước ở miền bắc liên tiếp nổi dậy li khai, tái lập lại thế chia cắt ở miền bắc. Lưu Lao Chi thừa cơ hội đó đánh vào Tiếu Thành ở miền bắc. Sau đó ông được triều đình thăng làm Long tướng quân, Bành Thành nội sử và được phong thực ấp 500 hộ ở phía nam huyện Vũ Cương. Cùng năm đó, triều đình nhà Tấn tiến hành bắc phạt, cử Tạ Huyền làm Tiên phong đô đốc chỉ huy đại quân. Lưu Lao Chi tham gia trong trận chiến này và được lệnh dẫn quân tiến công tướng Tần Trương Sùng đang giữ Duyện châu. Trước sự tấn công của Lưu Lao Chi, Trương Sùng thua trận bỏ chạy. Nhân đó Lao Chi tiến vào chiếm Quyên Thành, nắm giữ phần lớn thành ở phía nam Hoàng Hà.

Cũng trong thời gian này, Mộ Dung Thùy ở miền bắc kiến lập nước Hậu Yên và ra sức khuếch trương thanh thế, cho quân tấn công Phù Phi ở Nghiệp Thành nhưng sau tạm lui. Ngay sau đó, quân Tấn tiến đánh Nghiệp Thành, thủ hạ của Phù Phi là Dương Ưng, Khương Nhượng và Tiêu Quỳ thay mặt Phi đầu hàng nhà Tấn. Về sau quân Yên trở lại tấn công, đánh tan quân Tấn, Mộ Dung Thùy bỏ thành mà chạy. Năm 385, Tạ Huyền sai Lưu Lao Chi tiến công Phương Đầu để cứu Phù Phi. Sau đó Lưu Lao Chi tiếp tục đưa quân tiến công thái thú Lưu Phủ của Hậu Yên ở Lê Dương, Mộ Dung Thùy đem quân cứu viện, đánh bại Lưu Lao Chi. Lao Chi đành phải rút về Lê Dương. Về sau, Mộ Dung Thùy một lần nữa tấn công và bao vây Nghiệp Thành. Đến tháng 4 cùng năm, Lưu Lao Chi lại đến Nghiệp Thành cứu viện, buộc Thùy phải lui quân về Tân Thành, sau lại lui về miền bắc. Lưu Lao Chi cùng thái thú Phái quận Điền Thứ dẫn quân theo truy kích, đuổi được hai trăm dặm đến Ngũ Trạch Kiều thì bị Mộ Dung Thùy đánh bại. Lưu Lao Chi thua trận, một mình một ngựa bỏ chạy, về sau thu thập lại tàn quân rồi rút lui về nam.

Sau trận đánh này, Lưu Lao Chi được giao nhiệm vụ trấn thủ vùng Hoài Âm rồi được thăng làm Thái thú Bành Thành.

Đánh dẹp bạo loạn

Năm 389, người quận Bành Thành là Lưu Lê làm phản xưng đế ở Hoàng Khâu, Lưu Lao Chi bèn đem quân tiến đánh và dẹp tan lực lượng của Lưu Lê.

Sang năm 390 tướng Tiền Tần là Trương Ngô đưa quân tấn công nhà Tấn, đánh vào quận Thái Sơn. Lưu Lao Chi sai Hương Khâm dẫn quân cứu viện. Được tin đó phản tướng của Hậu Yên là Địch Liêu sai con trai là Địch Chiêu mang quân giúp Ngộ. Lưu Lao Chi đành tạm lui quân. Thấy tình hình yên ổn trở lại, Địch Chiêu cũng rút lui. Lưu Lao Chi được tin bèn quyết định trở lại tấn công, bình định lại quận Thái Sơn và cho quân truy kích Địch Chiêu, buộc Chiêu phải chạy về Hà Bắc. Đồng thời quân Tấn bắt sống được Trương Ngộ. Tiếp theo đó, ông đem quân đánh bại Địch Liêu ở Hoạt Đài và buộc Trương Nguyện đầu hàng.

Sang năm 393, Tư Mã Huy tụ hợp dân chúng ở núi Mã Đầu bàn mưu phản loạn, Lưu Lao Chi cử tướng Trúc Lãng Chi tiến đánh và bình định thành công. Tuy nhiên sang năm 394, vua Hậu Yên Mộ Dung Thùy sai con là Ác Nô mở một cuộc xâm lược vào lãnh thổ Đông Tấn, tiến vào Lẫm Khâu, thái thú Cao Bình là Từ Hàm Viễn sai sứ cáo cấp với Lưu Lao Chi nhưng ông không thể đem quân cứu, vì thế bị miễn quan tước.

Năm 397, Vương Cung dẫn quân vào kinh thành thảo phạt Vương Quốc Bảo, tiến cử Lưu Lao Chi trở về làm quan với chức vị là Nam Bành Thành nội sử và Phụ quốc tướng quân. Cùng năm, quan đại thần nhiếp chính là Cối Kê vương Tư Mã Đạo Tử sai giết chết Vương Quốc Bảo, Vương Cung mới lui về. Tuy nhiên đại thần Vương Nhã phản đối việc này, bèn dẫn quân truy kích đuổi theo. Vương Cung cử Lưu Lao Chi đem 5000 quân ra chống, đánh tan Vương Nhã. Nhờ công lao này, Lao Chi được thăng lên làm thái thú Tấn Lăng và theo phục vụ Vương Cung.

Phản Vương Cung, theo triều đình

Mặc dù được trở lại chính trường nhưng địa vị của Lưu Lao Chi trong quân đội không còn được như trước, bị các tướng khác xem thường và không tiếp đãi đúng lễ. Điều này làm ông cảm thấy bị sỉ nhục và quyết tâm giành lại uy danh.

Năm 398 đời Tấn An Đế, Vương Cung liên kết cùng Ân Trọng Kham và Hoàn Huyền tiến công Kiến Khang lần thứ hai nhằm tiêu diệt lực lượng của Tiều vương Tư Mã Thượng Chi và đại thần Vương Du. Trước sự tấn công của Vương Cung, Tấn triều cử Cối Kê thế tử Tư Mã Nguyên Hiển làm Chinh thảo đô đốc, đưa quân ra chống. Tư Mã Nguyên Hiển muốn đưa Lưu Lao Chi về phe mình, bèn sai thái thú Lư Giang là Cao Tố đến thuyết phục ông, hứa sẽ cho ông thay về vị trí thứ sử Thanh Duyện thay cho Vương Cung. Lưu Lao Chi đồng ý.

Tuy nhiên việc này bị tham quân của Vương Cung là Hà Đạm, vốn có hiềm khích với Lưu Lao Chi phát giác. Đạm lại đem việc ấy nói với Vương Cung. Cung không nghe, lại còn mời Lao Chi vào trại, bái làm anh và giao cho ông làm tiên phong, dẫn đại binh tiến đánh thành Trúc Lý, đồng thời sai Nhan Diên đến phụ tá ông. Khi đến Trúc Lý, Lưu Lao Chi bèn giết chết Nhan Duyên, quay sang đầu hàng Tấn triều. Sau đó ông sai con trai là Lưu Kính Tuyên và con rể Cao Nhã Chi tiến đánh Vương Cung. Vương Cung bị bắt sống, không lâu sau bị xử tử.

Sau cái chết của Vương Cung, Lưu Lao Chi được phong làm Đô đốc quân sự các châu Duyện, Thanh, U, Tịnh, Từ, Dương, thứ sử hai châu Thanh, Duyện và trấn thủ Kinh châu, đồng thời tiếp quản Bắc phủ quân. Nhưng bởi do là kẻ sĩ tốt đột nhiên vào triều, đứng trên mọi người nên Lưu Lao Chi không được lòng người. Về sau, Dương Thuyên Kì và Hoàn Huyền ra điều kiện nếu triều đình giết chết Lưu Lao Chi thì họ sẽ lui binh. Lúc đó Lưu Lao Chi bèn đưa quân từ Kinh Khẩu về Kiến Khang, Thuyên Kì và Huyền được tin cả sợ, bèn trở về Thái châu, Lao Chi cũng rút về Kinh Khẩu.

Giao chiến với Tôn Ân

Năm 399, Tôn Ân từ đảo Chu San dẫn quân đánh vào các quận Cối Kê, được nhiều châu quận khác hưởng ứng, lực lượng đông tới 10 vạn, uy hiếp triều đình Kiến Khang. Lưu Lao Chi sai Hoàn Bảo và Lưu Kính Tuyên đem quân cứu viện các quận Cối Kê, Ngô và Ngô Hưng. Sau đó ông được tin nội sử Ngô quận Hoàn Khiêm bỏ thành mà trốn, bèn thượng biểu lên hoàng đế, yêu cầu thảo phạt Tôn Ân.

Lưu Lao Chi nhanh chóng xuất phát và đến được Ngô Quận, cùng tướng khác được triều đình phái tới là Tạ Diễm nhiều lần đánh thắng quân Tôn Ân, rồi thừa thắng tiếp tục tấn công. Triều đình biết việc này, bèn thăng ông làm Tiền tướng quân, Đô đốc Ngô quận chư quân sự. Sau đó ông tiếp tục vượt sông tiến công Tôn Ân. Tôn Ân bỏ chạy, Lao Chi dẫn quân đuổi theo, quân của ông tranh nhau cướp đoạt của cải và bắt nhiều bá tánh, nên bị mọi người bất mãn. Cuối cùng Tôn Ân trốn về hải đảo, Lưu Lao Chi cũng trở lại Kinh Khẩu.

Năm sau (400), Tôn Ân một lần nữa tiến đánh Cối Kê, giết chết Tạ Diễm. Lưu Lao Chi được thăng làm Trấn Bắc tướng quân, đô đốc quân sự năm quận Hội Kê, và được lệnh dẫn quân đánh dẹp. Tôn Ân bèn lui quân về Hải Đảo. Lưu Lao Chi đóng quân ở Thượng Ngu và phái các tướng giữ các huyện.

Sang năm 401, Tôn Ân lại đưa quân tiến vào Kinh Khẩu, Lưu Lao Chi bèn tiến đánh, buộc Tôn Ân lui quân. Tuy nhiên ít lâu sau, Ân lại đánh Ngô quận, giết nội sử Viên Sơn Tùng rồi theo đường biển tiến lên phía bắc đánh vào Kinh Khẩu, uy hiếp Kiến Khang. Lưu Lao Chi được tin bèn đưa quân từ Sơn Âm đến Kinh Khẩu giao chiến với Tôn Ân nhưng không thắng, lại phái thủ hạ Lưu Dụ (tức Vũ Đế nhà Lưu Tống sau này) đưa quân từ huyện Hải Diêm ra giúp, tiến quân đến Đàn Đồ. Với tài cầm quân của Lưu Dụ, quân Tấn nhanh chóng giành chiến thắng nhiều trận. Tôn Ân sau thất bại đó liền chấn chỉnh đội ngũ và lại uy hiếp Kiến Khang. Triều đình nghe tin bèn đưa quân phô ra để uy hiếp, đồng thời Lưu Lao Chi cũng đưa quân về. Tôn Ân đến Tân Châu được tin hoảng sợ, lại thêm thời tiết bất lợi bèn rút lên phía bắc, sau bị Lưu Dụ đánh bại và phải rút về hải đảo.

Phản Nguyên Hiển theo Hoàn Huyền

Sau khi giành lấy quyền lực từ tay cha, Tư Mã Nguyên Hiển thực hiện kế hoạch tiêu diệt thế lực quân phiệt Hoàn Huyền ở Kinh châu. Tháng giêng năm 402, Nguyên Hiển bắt đầu ra quân, lấy Lưu Lao Chi làm Tiên phong đô đốc, Chinh Tây tướng quân, Giang châu sử, giao phó việc này cho ông. Tuy nhiên Lưu Lao Chi thấy Hoàn Huyền tuy tuổi trẻ nhưng đã có công danh hiển hách, Nguyên Hiển không thể là đối thủ của Hoàn Huyền, nên muốn đầu hàng Hoàn Huyền. Bấy giờ Trương Pháp Thuận lại khuyên Tư Mã Nguyên Hiển sai Lưu Lao Chi giết Hoàn Khiêm, tướng dưới trướng Hoàn Huyền để nắm lấy ưu thế trước. Tư Mã Nguyên Hiển lại thấy rằng Lưu Lao Chi không thể nào đối địch với Hoàn Huyền nên không chấp nhận. Đến khi Hoàn Huyền đưa quân chống quân thảo phạt của triều đình, lại sai Hà Mục đến thuyết hàng Lưu Lao Chi. Nghe lời Hà Mục, Lưu Lao Chi đồng ý theo về với Hoàn Huyền, đồng thời nhiều lần sai sứ giả qua lại thư tín với Hoàn Huyền. Lúc bấy giờ có Hà Vô Kị rất mực khuyên can ông, nhưng Lưu Lao Chi không chịu nghe.

Sang tháng 3 ÂL năm 402, Lưu Lao Chi sai con là Lưu Kính Tuyên đến doanh trại Hoàn Huyền đầu hàng. Hoàn Huyền muốn trừ Lao Chi, bèn nhân lúc Kính Tuyên ở trong doanh đem pháp thư và họa đồ cho Kính Tuyên xem, nhưng Tuyên không phát giác ra việc này.

Nhờ sự giúp đỡ của ông, Hoàn Huyền nhanh chóng đánh bại quân Tấn, tiến về Kiến Khang, giết chết Tư Mã Nguyên Hiển, Tư Mã Thượng Chi, Trương Pháp Thuận... và khống chế triều đình.

Phản Hoàn Huyền và tự sát

Sau khi làm chủ Kiến Khang, Hoàn Huyền phong cho Lưu Lao Chi làm Chinh đông tướng quân, thái thú Cối Kê nhưng lại tước hết binh quyền của ông. Lưu Lao Chi biết họa lớn sắp đến, bèn chuẩn bị tạo phản. Lúc đó Lưu Kính Tuyên khuyên ông nên bất ngờ tập kích vào phủ của Hoàn Huyền, nhưng ông do dự chưa quyết định. Sau đó ông sai sứ đến gặp Lưu Dụ ở Hạ Bi và Cao Nhã Chi ở Quảng Lăng cầu xin giúp đỡ, nhưng Lưu Dụ thấy không đủ thực lực chống lại vạn quân của Hoàn Huyền nên không đồng ý.

Không được Lưu Dụ giúp đỡ, Lưu Lao Chi bèn hội các tướng tá dưới quyền bàn kế trấn thủ ở Giang Bắc phòng chống Hoàn Huyền. Bấy giờ có Tham quân Lưu Tập nói rằng Lưu Lao Chi đã ba lần phản chủ, không còn ai phục ông nữa. Lúc đó các tướng cũng bỏ trốn nhiều, nên Lưu Lao Chi cũng rất lo sợ, bèn sai Lưu Kính Tuyên về Kinh Khẩu đưa gia quyến của mình đến Quảng Lăng. Tuy nhiên Lưu Lao Chi thấy Kính Tuyên đi lâu không về, lại sợ Lưu Tập làm phản, bèn thắt cổ tự tử.

Lưu Kính Tuyên biết việc cha đã chết, bèn trốn sang Quảng Lăng. Các tướng của ông đem thi thể đi mai táng ở Đan Đồ. Về sau, Hoàn Huyền đánh tới nơi, cho đào quan tài của ông lên chém đầu.

Về sau Hoàn Huyền bị giết, Lưu Dụ khởi binh tiến về kinh, hạ lệnh khôi phục quan tước cho Lưu Lao Chi.

Xem thêm
Lưu Kiến
Tạ Huyền
Vương Cung
Tư Mã Nguyên Hiển
Hoàn Huyền
Lưu Dụ
Lưu Kính Tuyên
Tôn Ân

Tham khảo
Tấn thư
Tư trị thông giám
Tống thư

Chú thích

Nhân vật quân sự nhà Tấn
Năm sinh thiếu
Mất năm 402
Người tự sát


title: Căng thẳng (tâm lý)

text:
Căng thẳng, trong tiếng Anh là Stress, gốc là từ tiếng Latinh stringere nghĩa là "kéo căng". Ở người, căng thẳng thường được mô tả là một tình trạng tiêu cực hay tích cực có ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và thể chất của người đó.

Theo tâm lý học giải thích thì đây là một cảm giác căng thẳng và dồn ép. Áp lực với cường độ thấp có thể là một điều tốt và thậm chí có lợi ích trong công việc và sức khỏe. Stress tích cực giúp tăng hiệu suất vận động thể thao. Nó cũng có vai trò trong động lực, thích nghi và phản ứng với môi trường xung quanh. Tuy nhiên với một lượng áp lực quá nhiều có thể dẫn đến nhiều vấn đề đối với cơ thể và điều đó có thể cực kì có hại.

Stress có thể từ bên ngoài và liên quan đến môi trường sống, nhưng cũng có thể được tạo ra từ sự nhìn nhận sinh bản thân dẫn đến lo âu hay các cảm xúc tiêu cực khác như dồn ép, không thoải mái quanh một tình huống mà sau đó họ sẽ cho là sự kiện áp lực.

Theo sinh lý học và sinh học, căng thẳng là một phản ứng của cơ thể sống đối với stressor (nghĩa là "căng thẳng nguyên") như là điều kiện môi trường hay một kích thích tố (stimulus). Căng thẳng là một phương thức mà cơ thể đáp ứng với các thách thức. Sau một sự kiện áp lực, cách cơ thể đáp ứng với căng thẳng là thông qua sự kích hoạt hệ thần kinh giao cảm dẫn đến đáp ứng căng thẳng cấp hay còn gọi là phản ứng đánh-hay-chạy.

Tác động

Tác động về mặt thể chất
Tình trạng stress kéo dài dẫn đến rối loạn chuyển hóa lipid, làm tăng cholesterol trong máu. Căng thẳng làm tăng tiết catecholamin mà chủ yếu là adrenalin, gây co mạch máu dẫn đến thiếu oxy ở tim và thành mạch, thiếu oxy ở các tổ chức.

Tăng catecholamin trong những điều kiện nhất định gây tình trạng thiếu oxy tổ chức, loạn dưỡng và hoại tử cơ tim, thành mạch.

Stress có thể gây ra nhiều căn bệnh
Bệnh tâm thần kinh: mất ngủ, đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, buồn phiền, cáu gắt, loạn trí nhớ, trầm cảm...
Bệnh tim mạch: tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não, loạn nhịp tim, hồi hộp đánh trống ngực...
Bệnh tiêu hóa: viêm loét dạ dày - tá tràng, chảy máu tiêu hóa, thủng dạ dày, tiêu chảy, khô miệng, chán ăn, ăn không tiêu, hơi thở hôi, rối loạn chức năng đại tràng...
Bệnh tình dục: giảm ham muốn, di tinh, mộng tinh, giao hợp đau.
Bệnh phụ khoa: rối loạn kinh nguyệt, rối loạn nội tiết...
Bệnh cơ khớp: co cứng cơ, đau lưng, đau khớp, cảm giác kiến bò ở ngón tay, máy mắt, chuột rút, run rẩy...
Toàn thân: suy sụp, mệt mỏi, dễ mắc các bệnh dị ứng hay bệnh truyền nhiễm.

Tác động về mặt tinh thần
Song song với tác động về mặt thể chất, căng thẳng gây ra tác động cả về mặt tinh thần. Các biểu hiện của nó là:
 Hay quên, mất trí nhớ
 Căng thẳng, lo sợ
 Mất ngủ, run rẩy

Giảm căng thẳng
Để tránh căng thẳng, chúng ta làm những cách sau:
 Nghỉ ngơi hợp lý và không nghĩ gì về công việc
 Hít thở sâu vào. Tốt hơn là hít thở ở nơi nhiều cây xanh như công viên
 Lên kế hoạch một ngày nghỉ cùng bạn bè, người thân và gia đình
 Không nên uống các chất kích thích, rượu bia, thuốc lá
 Sắp xếp công việc lại hợp lý hơn vừa làm việc vừa đủ thời gian xả hơi
 Phải bình tĩnh trước những khó khăn rồi sẽ từ từ giải quyết không vội vàng
 Có thể chơi với một con vật cưng cũng giảm đi một phần căng thẳng
 Ngủ nhiều và nơi ở thoáng mát
 Quan hệ tình dục an toàn lành mạnh, hoặc tự đáp ứng nhu cầu sinh lý.

Thảo dược thông dụng
 bí ngô...giúp an thần, giải căng thẳng, bồn chồn, lo âu, stress...

Tân dược thông dụng
 Thuốc thuộc nhóm benzodiazepine như Valium, Lexomil, Rivotril...giúp an thần, giải lo âu, bồn chồn, căng thẳng, stress(nhưng dùng dài ngày sẽ gây nghiện,nên thỉnh thoảng dùng khi thực sự cần thiết)

Thực tập thiền
Thực tập hay thực hành-tập luyện thiền hằng ngày có thể giúp cho giảm stress, bình ổn thân và tâm, phòng ngừa nhiều bệnh tật.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The American Institute of Stress

Hệ nội tiết
Căng thẳng


title: Khởi nghĩa Vũ Xương

text:
Khởi nghĩa Vũ Xương là một cuộc khởi nghĩa phản Thanh của người Hán của Trung Quốc có tác dụng như chất xúc tác cho cách mạng Tân Hợi, chấm dứt triều đại nhà Thanh và hàng nghìn năm phong kiến, khai sinh ra Trung Hoa Dân Quốc. Bất mãn với cách xử lý một vụ khủng hoảng đường sắt, những người biểu tình biến nó thành một cuộc cách mạng chống lại quan chức chính quyền nhà Đại Thanh. Cuộc cách mạng sau đó nhận được sự hỗ trợ từ tân quân trong một cuộc đảo chính chống lại chính cấp trên của họ ở thành phố Vũ Xương, tỉnh Hồ Bắc ngày 10/10/1911. Trận Dương Hạ do Hoàng Hưng lãnh đạo là cuộc giao tranh lớn nhất của khởi nghĩa này.

Khủng hoảng đường sắt Quảng Đông Tứ Xuyên
Sau phong trào Nghĩa Hòa Đoàn, nhiều quốc gia phương Tây xem Trung Quốc là mảnh đất tốt để đầu tư và xây dựng đường sắt. Đã tạo được ảnh hưởng tại Trung Quốc, các quốc gia như Anh và Pháp xây dựng rất nhiều tuyến đường sắt cho dù bị nhà Thanh phản đối. Đức bắt đầu xây đường sắt ở Sơn Đông, Anh ở thung lũng sông Trường Giang, Pháp ở Côn Minh Vân Nam, Nga ở Hắc Long Giang và người Nhật thành lập công ty đường sắt Nam Mãn Châu.

Tuy nhiên, đến năm 1905, tuyến đường sắt Quảng Đông-Hán Khẩu và Tứ Xuyên-Hán Khẩu đoạn chạy qua Quảng Đông, Hồ Nam, Hồ Bắc và Tứ Xuyên do địa phương quản lý. Các tuyến này dùng để kết nối với phần còn lại của Trung Quốc.

Tháng 5 năm 1911, nhà Thanh yêu cầu quốc hữu hóa các tuyến đường sắt nhằm bồi thường chiến phí theo điều ước Tân Sửu. Thông báo về việc quốc hữu hóa đường sắt và trả nợ chiến phí cho các nước thắng trận trong phong trào Nghĩa Hòa Đoàn (chủ yếu là Anh, Pháp, Đức và Mỹ) đã vấp phải nhiều phản đối. Các vụ phản kháng đã diễn ra ở thành phố Trường Sa và nhân dân Quảng Đông đã tẩy chay tiền giấy chính phủ.

Đến 11 tháng 8 đã có nhiều cuộc biểu tình và đình công lớn tại Thành Đô. Tổng đốc Tứ Xuyên Triệu Nhĩ Phong trong con hoảng loạn đã ra lệnh bắt giữ nhiều quý tộc. Các đơn vị Tân Quân ở Vũ Hán khi đó đang đóng tại Võ Xương, Hán Khẩu, Hán Dương.

Khởi nghĩa

Các nhóm cách mạng và vụ đánh bom
Cuộc khởi nghĩa thực chất bắt nguồn từ một sự cố. Tại thời điểm đó có hai nhóm cách mạng là Văn Học Xã (文學社) và Cộng Tiến Hội (共進會).. Hai nhóm này cộng tác với nhau, do Tưởng Dực Vũ (蔣翊武) và Tôn Vũ(孫武) lãnh đạo. Tháng 9 năm 1911, họ bắt đầu cộng tác với Đồng Minh hội (同盟會). Ngày khởi nghĩa dự kiến ban đầu là 6 tháng 10 nhằm vào Tết Trung thu. Tuy nhiên vài người chưa sẵn sàng cho ngày đó nên nó bị hoãn. Ngày 9 tháng 10 khi Tôn Vũ đang ở nơi chế tạo bom tại tô giới Nga tại Hán Khẩu thì một quả bom ngẫu nhiên phát nổ khiến ông bị thương nặng. Khi Tôn Vũ được đưa đến bệnh viên, các nhân viên y tế phát hiện ra đây là nhóm hoạt động cách mạng nên đã báo cho nhà Thanh.

Binh biến Tân quân
Tổng đốc Hồ Quảng là Thụy Trừng (瑞澂) cố gắng lùng bắt những người cách mạng. Phải đối mặt với việc bị phát hiện và bắt bớ, những người cách mạng buộc phải hành động. Tưởng Dực Vũ và Văn Học Xã quyết định ra tay đêm hôm đó nhưng mưu đồ bị bại lộ. Một số thành viên bị bắt và hành quyết.

Hùng Bỉnh Khôn (熊秉坤) sau đó quyết định nổi dậy vào 7 giờ tối ngày 10 tháng 10. Tân quân ở Vũ Xương tiến hành binh biến. Trong khi Tân binh là của nhà Thanh, họ đã bị ảnh hưởng bởi tư tưởng chống Thanh của Tôn Trung Sơn (khi đó đang bị trục xuất). Những người cách mạng đã chiếm lấy phủ của Thụy Trừng buộc ông ta phải chạy thoát thân qua đường hầm. Sau khi giao chiến ác liệt, Tân quân đã chiếm giữ những vị trí chiến lược trong thành phố. Càng lúc càng có nhiều người nổi dậy và quân triều đình đã bị đánh bại.

Tế lễ
Chỉ một tuần sau khi khởi nghĩa Vũ Xương nổ ra, Lê Nguyên Hồng (黎元洪) đã làm lễ tế trời, đất và Hoàng Đế. Một đài rộng bằng đất được dựng lên, trên đó có bệ thờ đặt bát hương, rượu và một con bò, theo nghi thức truyền thống. Lê Nguyên Hồng và các sĩ quan khấu đầu bốn lần trong khi một bài tế được xướng lên, nói về việc người Hán bị người Mãn áp bức và kêu gọi Hoàng Đế giúp sức cho việc thành lập nước Cộng hòa. Sau cùng, các binh sĩ giơ cao súng của họ và hô "vạn tuế" ba lần. Buổi lễ kết thúc.

Thành lập chính quyền quân sự Hồ Bắc
Ngày 11 tháng 10, Tân quân thành lập chính quyền quân sự tại Hồ Bắc và Lê Nguyên Hồng bị ép làm Đốc quân mới. Người ta đã phải thuyết phục ông "đồng ý" nhận chức vụ này, có báo cáo nói rằng ông đã trốn dưới giường để thoái thác cương vị này.

Khi quân đội đã làm chủ thành phố, binh lính đã giương "cờ 18 sao Thiết Huyết" trên Hoàng Hạc lâu. Chính quyền quân sự mới thành lập kêu gọi các tỉnh khác ủng hộ cuộc cách mạng và tuyên bố thành lập Trung Hoa Dân Quốc. Chính phủ lâm thời này thường được gọi là "Hồ Bắc quân chính phủ"(湖北軍政府). Đến ngày 12 tháng 10, Hán Khẩu và Hán Dương cũng rơi vào tay của những người cách mạng.

Sau khởi nghĩa

Bản thân Tôn Trung Sơn không đóng vai trò trực tiếp trong cuộc khởi nghĩa. Khi đấy ông đang ở Hoa Kỳ kêu gọi Hoa kiều ủng hộ vật chất. Cụ thể, ông đang ở Denver, ở chân dãy núi Rocky. Ông nhận được 1 bức điện từ Hoàng Hưng được gửi từ cách đấy 1 tuần nhưng ông không giải mã được nó vì thiếu công cụ. Sáng hôm sau ông đọc được trên báo rằng những người cách mạng đã chiếm được thành phố Vũ Xương. Sau khởi nghĩa, những người cách mạng gửi điện đến các tỉnh khác kêu gọi họ tuyên bố độc lập và đã có 15 tỉnh ở Nam Trung Hoa và Trung Trung Hoa hưởng ứng.

Các đại diện đến từ các tỉnh ly khai đã họp mặt và tuyên bố thành lập Trung Hoa Dân Quốc ngày 1 tháng 1 năm 1912. Tôn Trung Sơn về nước tháng 12 năm 1911 và được bầu làm tổng thống lâm thời của Trung Hoa Dân Quốc. Ông cuối cùng đã nhượng bộ chức vụ tổng thống lâm thời của mình cho Viên Thế Khải, đổi lại Viên sẽ giúp sức gây áp lực ép vị hoàng đế cuối cùng thoái vị. Ngày 12 tháng 2 năm 1912, Phổ Nghi, vị Hoàng đế Trung Hoa cuối cùng, đã rời khỏi ngai vị. Nhà Thanh không còn quyền lực chi phối đất nước nữa vì nó gần như đã bị tước đi thiên mệnh. Sự kiện này đặt dấu chấm hết thời kỳ quân chủ.

Văn hóa
Ngày diễn ra cuộc khởi nghĩa, 10 tháng 10, Ngày Song Thập (), được lấy làm ngày Quốc khánh () của Trung Hoa Dân Quốc. Đây là một trong những ngày lễ quốc gia quan trọng nhất ở Đài Loan.

Ngày 10 tháng 10 không phải là quốc khánh tại Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc nhưng vẫn có những hoạt động kỷ niệm diễn ra tại Trung Quốc đại lục và ngày này thường được gọi là Ngày kỉ niệm khởi nghĩa Vũ Xương (). Lễ kỷ niệm tương tự thường được thực hiện vào ngày 1 tháng 10, Quốc khánh nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Tham khảo

Khởi nghĩa Trung Quốc


title: Tiếng Akkad

text:
Tiếng Akkad (lišānum akkadītum,  ak.kADû) - hay tiếng Accad, tiếng Assyria-Babylon - là một ngôn ngữ không còn tồn tại thuộc nhóm Ngôn ngữ Semit (thuộc ngữ hệ Phi-Á) từng được con người ở vùng Lưỡng Hà cổ đại dùng để nói. Ngôn ngữ này sử dụng hệ thống chữ viết hình nêm vốn được dùng trong tiếng Sumer cổ (một ngôn ngữ biệt lập không liên quan với tiếng Akkad). Tên gọi "tiếng Akkad" bắt nguồn từ tên thành phố Akkad - một trung tâm lớn của nền văn minh Lưỡng Hà Semit trong giai đoạn Đế quốc Akkad (khoảng 2334–2154 trước Công nguyên), mặc dù thực tế ngôn ngữ này đã ra đời từ trước khi thành phố Akkad thành lập.

Sự ảnh hưởng lẫn nhau giữa tiếng Sumer và tiếng Akkad đã khiến các học giả xếp các ngôn ngữ này vào chung một vùng ngôn ngữ (sprachbund). Danh xưng riêng bằng tiếng Akkad đã được chứng thực lần đầu trong các văn bản Sumeria niên đại khoảng cuối thế kỷ XXIX trước Công nguyên. Từ nửa sau thiên niên kỷ thứ ba trước Công nguyên (khoảng năm 2500 TCN) thì bắt đầu xuất hiện các văn bản viết hoàn toàn bằng tiếng Akkad. Tính đến nay, người ta đã khai quật được hàng trăm nghìn văn bản và mẩu văn bản viết bằng tiếng Akkad với nội dung bao quát các chủ đề như thần thoại, pháp luật, khoa học, thư từ, sự kiện chính trị và quân sự,... Trước thiên niên kỷ thứ hai trước Công nguyên, tồn tại hai dạng ngôn ngữ sử dụng ở Assyria và Babylon, lần lượt là tiếng Assyria và tiếng Babylon.

Trong hàng thế kỷ, tiếng Akkad đã là lingua franca của vùng Lưỡng Hà và Cận Đông cổ đại. Tuy nhiên, ngôn ngữ này bắt đầu sa sút khoảng từ thế kỷ VIII trước Công nguyên và bị tiếng Aramaic đẩy khỏi nhịp điệu phát triển xã hội trong thời Đế quốc Tân Assyria. Đến thời kỳ truyền bá văn hóa Hy Lạp thì tiếng Akkad phần lớn bị giới hạn trong giới học giả và tăng lữ làm việc tại các đền thờ ở Assyria và Babylon. Văn bản cuối cùng có sử dụng chữ viết hình nêm Akkad có niên đại thế kỷ I. Một lượng kha khá từ mượn từ tiếng Akkad vẫn tồn tại trong các phương ngữ Tân Aramaic vùng Lưỡng Hà và được những người Assyria - theo Cơ Đốc giáo - bản địa sử dụng tại những vùng đất mà ngày nay thuộc Iraq và ven Iraq. Việc đặt tên, họ và tên bộ lạc bằng tiếng Akkad vẫn phổ biến trong cộng đồng người Assyria.

Chú thích


title: Ode (Thể loại thơ)

text:
Ode (tiếng Hy Lạp cổ: ὠδή, nghĩa là bài ca) là một thể loại thơ, đặc biệt của nó là được trình bày rất oai nghiêm và trang trọng.

Lịch sử
Thời Hy Lạp cổ bất kỳ loại thơ nào mà được trình bày với nhạc đệm được gọi là Ode.
Những bài Ode đầu tiên của thời Cận đại từ khoảng giữa thế kỷ 16 bắt nguồn từ Pháp (Pierre de Ronsard, Joachim du Bellay), Ý (Torquato Tasso) và Anh (Abraham Cowley). Trong vùng nói tiếng Đức thì có Georg Rodolf Weckherlin (Oden und Gesänge, 1618/19) và Martin Opitz là những người đầu tiên dùng lại thể loại này.

Những Ode nổi tiếng
 Pindar: Epinikia (Oden auf Sieger der olympischen, pythischen, nemeischen und isthmischen Spiele)
 Horaz: Carmina I-IV
 Friedrich Gottlieb Klopstock: Der Zürchersee (Volltext)
 Johann Wolfgang von Goethe: Prometheus, Das Göttliche
 Friedrich Schiller: An die Freude (được phổ nhạc bởi một phần của bản giao hưởng số 9 của Beethovens, về sau trở thành "quốc ca" của Liên minh châu Âu)
 Friedrich Hölderlin: An die Parzen, Gesang des Deutschen, Lebenslauf, Abendphantasie, Heidelberg
 Adam Mickiewicz Oda do Młodości (Ode an die Jugend) (Volltext (polnisch))
 John Keats: Ode to a Nightingale (Volltext) und Ode on a Grecian Urn (Volltext)
 Percy B. Shelley: Ode to the West Wind (Volltext)
 Victor Hugo: Ode sur la mort du duc de Berry

Sách báo
 Burdorf, Dieter: Art. „Ode, Odenstrophe". In: Reallexikon der deutschen Literaturwissenschaft. Bd. 2: H–O. Hrsg. v. Harald Fricke u.a. Berlin, New York 2000. S. 735–739.
 Guntermann, Georg: Von der Leistung einer poetischen Form. Wandlungen der Ode im 18. Jh. In: Aufklärung'. Hrsg. v. Hans-Friedrich Wesseis. Königstein 1984. S. 183–205.
 Hartmann, Karl-Günther: Die humanistische Odenkomposition in Deutschland. Erlangen 1976. * Hellmuth, Hans-Heinrich: Joachim Schroeder (Hrsg.): Die Lehre von der Nachahmung der antiken Versmaße im Deutschen. München 1976.
 Janik, Dieter: Geschichte der Ode und der „Stances" von Ronsard bis Boileau. Berlin u.a. 1968.
 Korten, Lars: Art. „Ode". In: Metzler Lexikon Literatur. Begriffe und Definitionen. Hrsg. v. Dieter Burdorf u.a. 3. Aufl. Stuttgart, Weimar 2007. S. 549–551.
 Schödlbauer, Ulrich: Odenform und freier Vers. In: Literaturwissenschaftliches Jahrbuch. Neue Folge 23 (1982). S. 191–206.
 Viëtor, Karl: Geschichte der deutschen Ode''. München 1923 (Nachdruck Hildesheim 1961).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Deutsche Odendichtungen

Thể loại thơ