title: Hồ Kanas

text:
Hồ Kanas (, Tiểu nhi kinh: كَانَاسِ خٗ; Tiếng Mông Cổ: Ханас нуур; , chữ Uyghur Cyrill: Қанас Көли) là một hồ nước nằm ở địa khu Altay, Tân Cương, Trung Quốc. Hồ này nằm trong thung lũng của Dãy núi Altay, gần mũi phía bắc Tân Cương, gần với biên giới Kazakhstan, Mông Cổ và Nga. Nó hình thành cách đây 200.000 năm, trong thời Kỷ Đệ Tứ như là kết quả của quá trình băng hà. Hồ nước có hình trăng lưỡi liềm, dung tích ước đạt 53,8 tỷ mét khối nước với độ sâu trung bình đạt 120 mét. Các sông Kanas chảy ra khỏi hồ, sau đó hợp lưu với sông Hemu để hình thành sông Burqin,đổ vào sông Irtysh tại thị trấn Burqin, huyện lỵ của Burqin.

Thung lũng Kanas là nơi có số lượng lớn người Tuva và Kazakh sinh sống. Trong khi hầu hết những người này vẫn duy trì cuộc sống nông nghiệp và du mục truyền thống, thì nhiều người khác làm việc trong ngành công nghiệp du lịch đang phát triển và đã thiết lập cơ sở để định hướng, với các hoạt động đi bộ đường dài, đi bè trên hồ, leo núi, dù lượn và cắm trại. Hồ Kanas phân loại là một khu vực Thắng cảnh loại AAAAA bởi Tổng cục Du lịch Quốc gia Trung Quốc.

Mô tả
Nơi đây là nhà của khoảng 117 loài chim sống dọc theo bờ hồ. Trong hồ là nhiều loài cá, trong đó có những loài có thể nặng tới hơn 4 tấn, với chiều dài từ 10 - 15 mét. Nhiều sinh vật lớn trông thấy trong hồ được suy đoán là loài Cá hồi Xibia.

Hình ảnh

Tham khảo

Sổ tay du lịch Trung Quốc - Minh Châu - Thế Anh - Nhà xuất bản văn hóa thông tin.

Liên kết ngoài

CCTV News: Unknown Creatures Videotaped by An Amateur in Lake Kanas

Kanas
Kanas
Kanas


title: Linh Cừ

text:
Linh Cừ () là một con kênh nằm ở Hưng An, gần Quế Lâm, tây bắc tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc. Nó nối Sông Tương chảy về phía bắc sông Dương Tử với Sông Ly chảy về phía nam vào sông Quế Giang và Tây Giang. Do đó, nó là tuyến đường lịch sử nối sông Dương Tử với Châu Giang. Đây là kênh đào lớn đầu tiên trên thế giới nối hai thung lũng sông với nhau và cho phép tàu thuyền đi lại quãng đường 2.000 km từ Bắc Kinh đến Hồng Kông.

Lịch sử
Vào năm 214 TCN, Tần Thủy Hoàng đã ra lệnh xây dựng một kênh đào nối sông Tương và sông Ly nhằm chiếm đánh Bách Việt trong Chiến tranh Tần-Việt. Người thiết kế kênh đào là một viên quan Ngự sử có tên là Sử Lộc. Đây là kênh đào lâu đời nhất trên thế giới, nhận nước từ sông Tương. Chiều dài của nó là 36,4 km và được trang bị 37 khóa điều chỉnh mực nước cao thấp vào năm 825. Thiết kế của nó cũng giúp tận dụng nguồn nước khi một phần ba lưu lượng nước của sông Tương có thể chuyển hướng qua sông Ly. Nó là điểm tham quan nổi tiếng ở tỉnh Quảng Tây, đồng thời hiện cũng là một Di sản thế giới dự kiến của UNESCO.

Xem thêm
 Đại Vận Hà
 Kênh Trịnh Châu

Tham khảo

Sổ tay du lịch Trung Quốc - Minh Châu - Thế Anh - Nhà xuất bản văn hóa thông tin.

Kênh đào Trung Quốc
Giao thông ở Quảng Tây
Quế Lâm
Địa lý Quảng Tây
Nước Tần
Phát minh của Trung Quốc


title: Douglas XB-31

text:
Douglas XB-31 (Douglas Model 423) là một thiết kế của hãng Douglas theo yêu cầu của Không quân Lục quân Hoa Kỳ về một loại máy bay ném bom hạng nặn, yêu cầu này đã đưa tới sự xuất hiện của các loại máy bay Boeing B-29 Superfortress, Lockheed XB-30, và Consolidated B-32 Dominator.

Tính năng kỹ chiến thuật (theo thiết kế)

Xem thêm

Tham khảo
Chú thích

Tài liệu

 Francillon, René J. McDonnell Douglas Aircraft since 1920. London: Putnam & Company Ltd., 1979. ISBN 0-370-00050-1.
 Jones, Lloyd S. U.S. Bombers: B-1 1928 to B-1 1980s. Fallbrook, California: Aero Publishers, Inc., 1974. ISBN 0-8168-9126-5.

Liên kết ngoài

Joe Baugher's Encyclopedia of American Aircraft

Photo of a model at 456fis.org

B-31
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1930
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay bốn động cơ
Máy bay cánh quạt
Máy bay cánh trên
Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ


title: Douglas XB-43 Jetmaster

text:
Douglas XB-43 Jetmaster là một mẫu thử máy bay ném bom động cơ phản lực trong thập niên 1940 của Hoa Kỳ.

Tính năng kỹ chiến thuật (XB-43)

Xem thêm

Tham khảo
Chú thích

Tài liệu

 Jones, Lloyd. U.S. Bombers. Fallbrook, California: Aero Publishers, 1974. ISBN 0-8168-9126-5.
 O'Leary, Michael, ed. "America's First Jet Bomber" America's Forgotten Wings, Volume 1, 1994, pp. 66–75.
 Wagner, Ray. American Combat Planes. New York: Doubleday & Company, Inc., 1968. ISBN 0-385-04134-9.

Liên kết ngoài

 National Museum of the United States Air Force: XB-43 Data Sheet

B-43 Jetmaster
B-43 Jetmaster
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh giữa
Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ


title: Nhà thờ chính tòa Cần Thơ

text:
Nhà thờ chính tòa Cần Thơ với tước hiệu Thánh Tâm Chúa Giêsu là nhà thờ chính tòa của Giáo phận Cần Thơ tọa lạc tại số 14 đường Nguyễn Thị Minh Khai, phường An Lạc, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ. Nhà thờ chính tòa Cần Thơ cách Thành phố Hồ Chí Minh 167 km.

Năm 1850, Toà Thánh Vatican chia giáo phận Tông tòa Tây Đàng Trong thành giáo phận Tông tòa Nam Vang và Giáo phận Tông tòa Tây (Sài Gòn). Giáo phận Nam Vang gồm cả phần đất thuộc giáo phận Cần Thơ, Long Xuyên và một phần giáo phận Vĩnh Long và Mỹ Tho hiện nay.

Năm 1899, dưới thời Giám mục Bouchut - Giám mục Địa phận Nam Vang, linh mục Duquet (Hội Thừa sai Paris) làm linh mục chánh sở họ Cầu Xéo đã khởi công xây cất nhà thờ với ước tích kinh phí khoảng 700.000 đồng. Đây cũng là năm thành lập họ đạo.

Công việc xây cất chưa hoàn thành, thì Giám mục Bouchut thuyên chuyển ông về làm Giám đốc Đại Chủng viện Nam Vang. Sau đó công trình được linh mục Larrabure khánh thành năm vào năm 1916.

Ngày 24 tháng 11 năm 1960 với sắc lệnh Venerabilium Nostrorum, hàng giáo phẩm Việt Nam được thiết lập, nhà thờ họ Cầu Xéo khi đó trở thành nhà thờ Chính Toà Cần Thơ. Giám mục Philipphê Nguyễn Kim Điền được tấn phong làm Giám mục cai quản giáo phận Cần Thơ, thay thế Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình về làm Tổng Giám mục giáo phận Sài Gòn.

Nhà thờ có diện tích khoảng 300m2, cao 8m. Mặt bằng có dạng hình thánh giá và không có tháp chuông. Trong lòng nhà thờ còn có phần mộ của Giám mục Giacôbê Nguyễn Ngọc Quang và Giám mục Emmanuel Lê Phong Thuận.

Số giáo dân ngày càng đông do đó, cuối năm 1993, nhà thờ được sửa lại phần cung thánh và mở thêm 2 cánh nhằm đáp ứng nhu cầu dự lễ của giáo dân.

Chú thích

Nhà thờ thuộc Giáo phận Cần Thơ
C
Tôn giáo tại Cần Thơ


title: Convair XB-53

text:
Convair XB-53 là một mẫu máy bay ném bom hạng trung phản lực do Convair đề xuất cho Không quân Lục quân Hoa Kỳ.

Tính năng kỹ chiến thuật (XB-53)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Andrade, John M. U.S. Military Aircraft Designations and Serials since 1909. Earl Shilton, Leicester: Midland Counties Publications, 1979. ISBN 0-904597-22-9.
 Jones, Lloyd S. U.S. Bombers, B-1 1928 to B-1 1980s. Fallbrook, California: Aero Publishers, 1962, second edition 1974. ISBN 0-8168-9126-5.
 Knaack, Marcelle Size. Encyclopedia of U.S. Air Force Aircraft and Missile Systems, Volume II - Post-World War II Bombers 1945-1973. Washington, D.C.: Office of Air Force History, USAF, 1988. ISBN 0-912799-59-5.
 Wagner, Ray. American Combat Planes - Second Edition. Garden City, New York: Doubleday and Company, 1968. ISBN 0-370-00094-3.

Liên kết ngoài

 Convair XB-53, from USAF Museum
 Convair XB-53, from "Aviation Enthusiast Corner" (has drawing at bottom of page)
 Fantastic Plastic model of the Convair XB-53

B-53
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1940
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay cường kích
Máy bay ba động cơ phản lực
Máy bay cánh trên
Máy bay không đuôi
Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ
Máy bay cường kích Hoa Kỳ


title: Boeing XB-55

text:
{||}

Boeing XB-55 (định danh công ty Model 474) là một mẫu máy bay ném bom chiến lược do Boeing đề xuất. XB-55 được kỳ vọng sẽ thay thế cho loại Boeing B-47 Stratojet trong biên chế của Không quân Hoa Kỳ (USAF).

Tính năng kỹ chiến thuật (ước lượng)

Xem thêm

Tham khảo

Chú thích

Tài liệu

 Bowers, Peter M. Boeing Aircraft Since 1916. London: Putnam, 1989. ISBN 0-85177-804-6.
 Butler, Tony (2010). American Secret Projects. Hinckley, England: Midland Publishing. ISBN 978-1-85780-331-0.
 Jones, Lloyd S. U.S. Bombers, B-1 1928 to B-1 1980s. Fallbrook, CA: Aero Publishers, 1962, second edition 1974. ISBN 0-8168-9126-5.

B-55
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1940
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay ném bom chiến lược
Máy bay bốn động cơ
Máy bay động cơ turboprop
Máy bay cánh quạt
Máy bay phản lực
Máy bay cánh trên
Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ
Máy bay động cơ tuốc bin cánh quạt


title: Comme toi (bài hát của Jean-Jacques Goldman)

text:
"Comme toi" (tạm dịch: "Cũng như con") là một bài hát/đĩa đơn của ca sĩ người Pháp Jean-Jacques Goldman, ra mắt vào năm 1983. Đây là đĩa đơn thứ hai được trích từ album Minoritaire của ông. "Comme toi" nhận được chứng nhận đĩa Vàng khi doanh số đạt mốc 500.000 bản trong năm đó. Ca khúc vượt lên đứng đầu các bảng xếp hạng và mang về cho Goldman giải "Diamant d’Or de la Chanson Francaise". "Comme toi" là một trong những bài hát của Goldman vẫn luôn vang vọng mãi trong tâm trí thính giả hâm mộ và vẫn được phát trên truyền thanh - truyền hình. Bài hát đã được đặt hai lời tiếng Việt khác nhau với tiêu đề "Về chốn thiên đường" và "Hãy đến với em".

Hoàn cảnh sáng tác
"Comme toi" là bản nhạc trữ tình nhẹ nhàng hiếm hoi trong album Minoritaire đậm chất pop rock. Theo lời của Goldman - một người gốc Do Thái - thì ông viết ca khúc này dành cho cô con gái đầu lòng của mình tên Caroline, lấy cảm hứng từ nỗi niềm xúc cảm khi ông xem album ảnh của cha mẹ, thấy hiện hữu trong đó những gương mặt họ hàng đã thất lạc hoặc bỏ mạng tại những trại tập trung của Đức Quốc xã thời Thế chiến thứ hai.

Nội dung
"Comme toi" có nội dung kể về cô bé 8 tuổi người Ba Lan tên Sarah. Chiến tranh phá tan tuổi thơ và mái ấm gia đình của Sarah, khiến giấc mơ về một cuộc sống bình thường của em không có lấy một tia hy vọng trở thành hiện thực. Ca khúc là lời nhắn nhủ của Goldman đến con gái Caroline: ""Cũng như con", Sarah có một tâm hồn non trẻ thuần khiết đầy khát vọng nhưng sóng gió cuộc đời nổi lên và Sarah không bao giờ chạm đến được tuổi xuân nồng đằm thắm."

Phiên bản ngôn ngữ khác
Ca khúc "Comme toi" được dịch sang một số thứ tiếng khác như tiếng Anh ("As You Are"; "Calling You" do ca sĩ người Liban Grace Deeb thể hiện), tiếng Do Thái, tiếng Tây Ban Nha ("Como tu"), tiếng Trung Quốc ["散了吧", do ca sĩ Lâm Chí Huyền (林志炫) thể hiện] và tiếng Ý ("Come te"). Trong tiếng Việt, bài hát được dịch ra hai lời khác nhau dưới các nhan đề là "Về chốn thiên đường" (lời Lê Quang) và "Hãy đến với em". Ca sĩ Mỹ Tâm có thu âm bài "Về chốn thiên đường" trong album Ngày ấy & Bây giờ (2003) của cô.

Tham khảo

Bài hát của Jean-Jacques Goldman
Bài hát năm 1982
Đĩa đơn năm 1983
Đĩa đơn Epic Records
Bài hát Pháp


title: Comme toi

text:
Comme toi có thể là một trong các bài hát sau:
 "Comme toi", bài hát của Peter Holm (1968)
 "Comme toi", bài hát của Dalida (1979)
 "Comme toi", bài hát của Jean-Jacques Goldman, là đĩa đơn thứ hai trích từ album Minoritaire của ông.
 "Comme toi", đĩa đơn của Frank Michael, ra mắt năm 1986
 "Comme toi", đĩa đơn thứ ba trích từ album Entre deux mondes... En équilibre của Najoua Belyzel (2006)
 "Comme toi", bài hát trong album Calimera của DiStefano (2008)
 "Comme toi", đĩa đơn của Lætitia Larusso, ra mắt năm 2009


title: Tỷ số tài chính

text:
Tỷ số tài chính hay tỷ số kế toán là mức độ tương đối của hai giá trị số được chọn từ báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Thuật ngữ thường được sử dụng trong kế toán, khi có nhiều tỷ lệ chuẩn được sử dụng để đánh giá tình trạng tài chính chung của một công ty hoặc tổ chức. Các tỷ lệ tài chính có thể được sử dụng bởi các nhà quản lý trong một công ty, bởi các cổ đông hiện tại và tiềm năng (chủ sở hữu) của một công ty và bởi các chủ nợ của công ty. Các nhà phân tích tài chính sử dụng các tỷ số tài chính để so sánh "sức khỏe" của các công ty. Nếu cổ phiếu của một công ty được giao dịch trên thị trường tài chính, giá thị trường của cổ phiếu được sử dụng trong các tỷ lệ tài chính nhất định.

Tỷ lệ có thể được biểu thị dưới dạng giá trị thập phân, chẳng hạn như 0,10 hoặc được cho dưới dạng giá trị phần trăm tương đương, chẳng hạn như 10%. Một số tỷ lệ thường được trích dẫn dưới dạng tỷ lệ phần trăm, đặc biệt là các tỷ lệ nhỏ hơn 1, chẳng hạn như lợi tức, trong khi các tỷ lệ khác thường được trích dẫn dưới dạng số thập phân, đặc biệt là các tỷ lệ thường lớn hơn 1, chẳng hạn như tỷ số P/E; còn gọi là bội số. Với bất kỳ tỷ lệ nào, người ta có thể lấy nghịch đảo của nó: Nếu tỷ lệ trên 1, số nghịch đảo sẽ dưới 1 và ngược lại. Số nghịch đảo thể hiện cùng một thông tin, nhưng dễ hiểu hơn. Ví dụ, lợi tức (5%) có thể được so sánh với tỉ suất trái phiếu, trong khi tỷ lệ P/E (20) thì không thể.

Tham khảo

Tỷ số tài chính


title: Cầu Eisbach

text:
Cầu Eisbach là một cầu ở München,Đức

Vị trí
Cầu Eisbach nằm ở quận Lehel phần cuối về phía Nam của Vườn Anh. Nó dẫn con đường Prinzregentenstraße qua hai con suối mà sau cái cầu nhập lại thành suối Eisbach.

Lịch sử
Cầu Eisbach được xây vào năm 1890 khi con đường Prinzregentenstraße được hình thành, theo tuyến đường Tây Đông nên hay gặp các con suối ở thành phố thường chảy theo hướng Nam Bắc.
Dưới ba vòng cung chảy nước từ suối Papiererbach, Stadtmühlbach và Stadtsägmühlbach sau cây cầu thì nhập lại thành suối Eisbach, cái tên mà được đặt cho cầu này. Suối Papiererbach bây giờ không được dùng nữa, nên vòng cung nằm phía Tây bị xây bịt lại.

Mô tả
Cầu Eisbach có 3 vòng cung, mỗi cái có chiều dài là 4,90 m.

Đằng sau cầu nước chảy tạo nên sóng mà rất được ưa chuộng bởi những người trượt nước.

Sách báo

Xem thêm

Tham khảo


title: Amaretto

text:
Amaretto là một loại rượu có nguồn gốc từ Saronno của Ý, chúng được làm từ các nguyên liệu phổ biến là nhân của hạt mơ hoặc hạnh nhân, đôi khi cả hai. Mặc dù Amaretto được làm từ nguyên liệu chủ yêu là nhân của hạt mơ nhưng nó có vị ngọt giống như hương vị của quả anh đào.

Trong tiếng Ý, Amaretto có tên gõi tắt là amaro (nghĩa là "đắng"), chỉ dẫn về hương vị khác biệt của nó bằng từ mượn " mandorla amara" - vị đắng của hạnh nhân & nhân của quả hạnh.

Chú thích

Ẩm thực Ý


title: Nông nghiệp Đại Việt thời Tây Sơn

text:
Nông nghiệp Đại Việt thời Tây Sơn phản ánh chính sách và kết quả hoạt động nông nghiệp nước Đại Việt từ năm 1778 đến năm 1802, không giới hạn trong phạm vi lãnh thổ nhà Tây Sơn quản lý, nhưng không bao gồm tình hình nông nghiệp trên lãnh thổ nhà Lê trung hưng trong những năm cuối cùng của triều đại này (năm 1789 trở về trước, nông nghiệp vùng sông Gianh trở ra được phản ánh trong bài Nông nghiệp Đàng Ngoài thời Lê trung hưng).

Cuối thế kỷ 18, nước Đại Việt trải qua nhiều biến động phức tạp về chính trị, quân sự, có nhiều thay đổi chính thể trên các địa phương trong nước. Kể từ năm 1789 hình thành hai khu vực tương đối ổn định cho tới năm 1802: từ Bắc vào tới Nam Trung Bộ thuộc nhà Tây Sơn, vùng Nam Bộ thuộc chúa Nguyễn Ánh.

Nhà Tây Sơn

Chính sách
Trong những năm đầu, do hoàn cảnh chiến tranh, phải đối phó với các chính quyền khác và lãnh thổ còn bị chia cắt, nhà Tây Sơn chưa có nhiều chính sách và việc thực thi cụ thể đối với phát triển kinh tế nói chung và nông nghiệp nói riêng.

Chính sách phát triển nông nghiệp của nhà Tây Sơn chỉ thực sự bắt đầu sau khi Quang Trung đánh bại quân Thanh và chính thức thay thế nhà Lê trung hưng ở Bắc Bộ. Tại thời điểm đó, nhiều vùng trong cả nước rất khó khăn sau nhiều năm chiến tranh. Những vùng như Thanh Hóa, Nghệ An bị mất mùa, dân bị đói kém, ruộng đất bị bỏ hoang nhiều nơi.

Do yêu cầu cấp bách của hoàn cảnh khi đó, Quang Trung ban hành "Chiếu khuyến nông" kêu gọi nhân dân lưu tán trở về quê hương khai khẩn ruộng nương, sản xuất nông nghiệp để ổn định cuộc sống, phục hồi kinh tế đã đình trệ. Ông giao cho các quan lại địa phương như thôn trưởng, xã trưởng quán xuyến công việc, hạn đến tháng 9 năm 1789 phải trình được sổ điền hộ, kê khai số đinh, số ruộng hiện có và số ruộng hoang mới khai khẩn để triều đình quy định ngạch thuế.

Sổ đinh các làng lập xong, quan huyện có nhiệm vụ tập hợp lại, rồi đối chiếu và phát cho mỗi người một tấm thẻ có chữ "thiên hạ đại tín" bằng chữ triện, có hoa văn, xung quanh ghi họ tên, quê quán và điểm chỉ. Ai cũng phải mang theo thẻ bài, không có là dân ẩn lậu. Đây là biện pháp hữu hiệu để quản lý nhân khẩu, kê đủ số đinh hiện có để phục vụ sản xuất và quân sự.

Cùng việc lập sổ đinh, Quang Trung ra lệnh lập lại sổ ruộng. Ruộng được chia làm 3 hạng: nhất đẳng điền, nhị đẳng điền và tam đẳng điền; trên cơ sở đó triều đình có mức thu cụ thể:
Đối với ruộng công:
 Ruộng hạng nhất nộp 150 bát thóc
 Ruộng hạng nhì nộp 80 bát thóc
 Ruộng hạng ba nộp 50 bát thóc
 Ngoài ra mỗi mẫu phải nộp tiền thật vật 1 tiền và tiền khoán làm kho 50 đồng.
 Đối với ruộng tư:
 Ruộng hạng nhất nộp 40 bát thóc
 Ruộng hạng nhì nộp 30 bát thóc
 Ruộng hạng ba nộp 20 bát thóc
 Ngoài ra mỗi mẫu phải nộp tiền thật vật 1 tiền và tiền khoán làm kho 30 đồng.

Ngoài thuế và tiền thật vật, làm kho, nông dân không phải nộp thêm khoản tiền nào khác. Chính sách đơn giản này góp phần làm giảm gánh nặng đóng góp cho nhân dân, khiến đời sống dễ chịu hơn.

Ngoài ra, triều đình còn ban lệnh các địa phương phải đảm bảo giải quyết hết diện tích ruộng đất bỏ hoang, nếu hết thời hạn vẫn bỏ hoang không khai khẩn thì ruộng công sẽ chiếu theo ngạch thuế thu gấp đôi, nếu là ruộng tư thì thu thành ruộng công.

Kết quả
Nhờ chính sách này, sản xuất nông nghiệp bước đầu được khôi phục. Đến vụ mùa năm 1791, mùa màng thu hoạch khá tốt, khôi phục được cảnh như thời thái bình trước đây.

Bài Phú tụng Tây Hồ của Nguyễn Huy Lượng đã ghi lại thành tựu này:
Tới Mậu Thân từ rỡ vẻ tường vân, sông núi khắp nhờ công đãng địch
Qua Canh Tuất lại tưới cơn thời vũ, cỏ cây đều gợi đức chiêm nhu

Tuy nhiên, chính sách "khuyến nông" của Quang Trung vẫn chưa giải quyết được toàn bộ vấn đề ruộng đất cuối thế kỷ 18, vì chưa đụng đến quyền sở hữu ruộng đất của giải cấp địa chủ, chỉ tịch thu ruộng đất tư bỏ hoang quá hạn và ruộng đất của những phần tử chống đối. Nhưng xét trong bối cảnh đương thời, việc chia ruộng đất công cho dân có điều kiện sản xuất, chấm dứt tình trạng phân tán đã mang ý nghĩa tích cực nhất định và hiệu quả nhất định.

Chúa Nguyễn ở Nam Bộ

Chính sách
Từ khi tái chiếm Nam Bộ, Nguyễn Ánh đã bắt đầu thi hành các chính sách phát triển nông nghiệp vào giữa năm 1789.

Đến tháng 6 năm 1789, Nguyễn Ánh đưa ra chính sách lấy sản xuất nông nghiệp làm trọng trên cơ sở số lớn đất đai phì nhiêu nhưng lại bị bỏ hoang nhiều. Nguyễn Ánh cho đặt nhóm quan điền toán gốm 12 người (một số vị nổi bật là Trịnh Hoài Đức, Lê Quang Định, Ngô Tòng Châu, Hoàng Minh Khánh) để đi bốn dinh miền Nam là Phiên Trấn, Trấn Biên, Trấn Vĩnh, Trấn Định để đốc thúc nhân dân làm việc nông nghiệp, phàm ai lười biếng sẽ bị bắt sung quân.

Ngoài ra, Nguyễn Ánh còn đề ra chính sách: nếu người hoặc nhóm người làm ruộng đất tốt thu trên 100 thùng lúa, còn ruộng đất xấu thu trên 70 thùng lúa thì sẽ được thưởng như sau: dân thường sẽ được miễn việc xâu (những việc quan lại cần nhân công địa phương làm như đào kênh, đắp thành) một năm; phủ binh thì sẽ được miễn đi đánh nhau một năm. Còn với những người dân không ở trong sổ bộ quản lý của địa phương cũng có thể làm ruộng dưới sự chăm sóc của quan điền toán và được xem như là một người lính; nếu như họ thiếu vốn thì cũng có thể được cho vay trả sau.

Từ tháng 10 năm 1790, binh lính cũng được huy động vào việc sản xuất nông nghiệp khi phép Ngụ binh ư nông được thi hành. Binh lính được khuyến khích cầy cấy để tận dụng các mảnh đất bị bỏ hoang vì chiến tranh. Nhóm Trung Quân và các nhóm thủy quân được cử đến khai thác vùng Thảo Mộc Câu (sông Vàm Cỏ ngày nay) lập ra trại Đồn Điền dưới sự chỉ huy của chánh cơ Nguyễn Bình. Trại này được nhà nước trợ cấp dụng cụ và giống cây, phần thu hoạch được sẽ sung vào kho công. Các quan địa phương khác cũng phải lập đội đồn điền và nộp thuế theo hạn mức 6 hộc lúa mỗi người trong đội; bất cứ ai tuyển được 10 người trở lên sẽ được làm quan quản trại và trừ tên trong sổ làng (tức là khỏi đi lính).

Để có thêm lúa gạo phục vụ chiến tranh, Nguyễn Ánh cho đặt thêm thuế phụ ngoài thuế ruộng (thuế điền) một năm hai kỳ thu là thuế thị túc và thị nạp. Mức thu như sau:
 Năm 1792, từ một tới năm phương lúa trên một người
 Năm 1799, vùng Bình Định và Phú Yên nộp 17 thăng gạo cho mỗi mẫu ruộng
 Năm 1800, mỗi người ở Gia Định nộp hai phương gạo (riêng người già và tàn tật thì chỉ nộp một nửa). Ruộng mỗi mẫu sẽ nộp 1 phương gạo.

Tới năm 1791, Nguyễn Ánh cho đặt một lệ về việc khẩn hoang rằng ba năm đầu từ ngày khẩn hoang sẽ miễn thuế. Ai muốn khẩn hoang phải nộp đơn trước 20 ngày, sau hạn này ruộng sẽ giao cho binh lính, dân chúng không được quyền tranh chấp nữa.

Đánh giá
Các chính sách cải cách nông nghiệp này đã khiến việc sản xuất lúa gạo ở vùng Gia Định tăng cao và giúp rất lớn cho việc chiến tranh với Tây Sơn của Nguyễn Ánh. Sử gia Tạ Chí Đại Trường nhận xét những việc trên như sau: "...chính sách đồn điền nhằm vào việc khai phá đất đai làm ruộng bằng cách khiến mọi người không dừng được, phải tham gia với sự đôn đốc, kiểm soát, trợ giúp của chính phủ. Đó là một chính sách nông nghiệp cưỡng ép, có từ xưa nhưng bây giờ lại được áp dụng trên một quy mô rộng lớn, khiến vùng Gia Định trở nên phồn thịnh, sản xuất dồi dào quyến rũ được đám dân nghèo đói Bình Thuận, Phú Yên bỏ xứ chạy vào làm tăng dân số, uy tín nội bộ cho Nguyễn Ánh, để dư gạo giúp Xiêm đói, giúp Thanh đánh Tây Sơn và cuối cùng để đủ binh lương cho quân lính dùng khi tràn ra phía Bắc đánh đám người kiệt hiệt đã làm ông khốn đốn khi xưa.

Đánh giá chung về thành quả khai khẩn mà Nguyễn Ánh đã làm ở miền Nam Việt Nam, sử gia Trần Trọng Kim nhận xét: Cách Nguyễn Vương khai khẩn đất Gia Định thật là khôn khéo, khiến cho đất Nam Việt trước là một chỗ đất bỏ hoang, không có người ở, mà sau thành ra một nơi rất đông người và rất trù phú trong nước Nam ta

Xem thêm
 Nông nghiệp Việt Nam thời Nguyễn
 Nông nghiệp Đàng Ngoài thời Lê trung hưng
 Nông nghiệp Đàng Trong thời Lê trung hưng

Tham khảo
 Trương Hữu Quýnh, Đinh Xuân Lâm, Lê Mậu Hãn chủ biên (2008), Đại cương lịch sử Việt Nam, Nhà xuất bản Giáo dục
 Viện Sử học (2007), Lịch sử Việt Nam, tập 4, Nhà xuất bản Giáo dục
 Sơn Nam ([2009]), Lịch sử Khẩn Hoang Miền Nam (ấn bản 1), Thành phố Hồ Chí Minh: Nhà xuất bản Trẻ.
 (tiếng Anh) McLeod, Mark W. (1991), The Vietnamese response to French intervention, 1862–1874, Praeger, ISBN 0-275-93652-0.
Đặng Việt Thủy; Đặng Thành Trung (2008), 54 vị Hoàng đế Việt Nam, Hà Nội: Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân
Nguyễn Khắc Thuần (2005), Đại cương lịch sử cổ trung đại Việt Nam, Nhà xuất bản Giáo dục.
 Trần Trọng Kim (2010), Việt Nam sử lược, Nhà xuất bản Thời đại
 Tạ Chí Đại Trường (2006), Lịch sử nội chiến Việt Nam 1771-1802, Nhà xuất bản Công an nhân dân

Chú thích

Lịch sử Việt Nam thời Tây Sơn
Lịch sử kinh tế Việt Nam


title: Gỏi sầu đâu

text:
Gỏi sầu đâu là một món ăn ngon có xuất xứ từ Campuchia.

Giới thiệu khái quát
Sầu đâu hay còn được gọi là "sầu đông" hoặc "cây xoan", mọc rất nhiều ở các tỉnh như An Giang, Kiên Giang. Cần phân biệt cây sầu đâu mọc ở miền Tây và sầu đâu (sầu đông) mọc ở miền Trung. Cây mọc ở miền Trung lá màu xanh, hoa màu tím, đặc biệt lá độc không ăn được. Còn cây sầu đâu mọc ở miền Tây có hoa màu trắng xanh, lá màu xanh vị đắng nhưng chứa nhiều vị thuốc tốt.
Gỏi sầu đâu là món ăn của người Campuchia, được dùng như một món rau trong bữa cơm hằng ngày. Tuy nhiên món này thường được dùng nhiều vào khoảng thời gian từ tháng 11 đến tháng 3 âm lịch vì đây là khoảng thời gian cây sầu đâu ra hoa và lá mới. Món ăn này du nhập vào Việt Nam thông qua những gia đình người Khmer sống ven biên giới Việt Nam ở các tỉnh như An Giang, Kiên Giang, Bạc Liêu. Gỏi sầu đâu có vị đắng đặc trưng của lá sầu đâu kết hợp với vị mặn của khô cá sặc cùng với một số loại khác như thơm, dưa leo, xoài sống tạo nên một món ăn tuy dân dã nhưng rất tinh tế. Vị đắng của rau sẽ bị thay thế bởi vị ngọt thanh khi bạn nhai thật kỹ và chậm.

Thành phần nguyên liệu
Gỏi sầu đâu bao gồm những nguyên liệu chính như:
Lá và hoa cây sầu đâu.
Khô cá sặc hoặc khô cá lóc.
Thịt ba rọi.
Một số loại củ quả như thơm, dưa leo, xoài sống.
Nước mắm, me vắt, tỏi, ớt.

Cách chế biến

Sơ chế
Lá và hoa sầu đâu rửa sạch, trần sơ với nước sôi. Lưu ý khi trần nên cho một ít muối vào để lá xanh đẹp.
Khô cá sặc nướng hoặc chiên, xé nhỏ, không lấy xương. Thịt ba rọi rửa sạch, luộc và thái mỏng vừa ăn.
Dưa leo gọt vỏ thái mỏng, thơm cắt hình tam giác nhỏ vừa ăn, xoài sống gọt vỏ, thái miếng mỏng.

Trộn Gỏi
Pha nước mắm tỏi ớt chua ngọt.
Trộn hỗn hợp gồm lá và hoa sầu đâu,dưa leo, thơm, xoài sống cùng nước mắm pha. Cuối cùng là cho khô cá sặc và thị ba rọi vào trộn đều. Lưu ý không nên cho vào quá nhiều nước mắm chua ngọt, vì như vậy sẽ làm rau dễ bị mềm nhanh không còn độ tươi ngon.
Pha chế nước mắm me. Cho hỗn hợp tỏi ớt vã nhuyễn vào nước đun đến khi vừa ấm thì cho vắt me vào dầm sao cho me tan đều, cuối cùng là đường và nước mắm sao cho vừa có vị chua chua ngọt ngọt nhưng không mất vị mặn thơm đặc trưng của nước mắm. Đun sôi hỗn hợp cho đến khi nước chấm kẹo lại. Lưu ý phải luôn khuấy đều tay.
Gỏi dùng kèm với nước mắm me và cơm nóng.
Gấp một miếng gỏi gồm khô cá sặc,thịt ba rọi kẹp với dưa leo, thơm, xoài và đặc biệt là lá sầu đâu chấm với một ít nước mắm me chua ngọt. Cảm giác lúc đầu là vị đắng thanh kết hợp vị chua của nước chấm, càng nhai kĩ sẽ càng cảm nhận được vị ngọt của món gỏi sầu đâu.

Chú thích

Tham khảo
 Sầu đâu mang lại tin vui.
 Gỏi sầu đâu
 Về Châu Đốc thưởng thức gỏi lạ sầu đâu

Ẩm thực Việt Nam


title: Wikipedia tiếng Catalunya

text:
Wikipedia tiếng Catalunya là phiên bản tiếng Catalunya của Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở. Tính đến tháng 10 năm 2021, Wikipedia tiếng Catalunya có gần 700.000 bài viết.

Xem thêm
Wikipedia

Tham khảo

Liên kết ngoài

Catalan


title: Wikipedia tiếng Na Uy

text:
Wikipedia tiếng Na Uy là phiên bản tiếng Na Uy của Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Id


title: Wikipedia tiếng Phần Lan

text:
Wikipedia tiếng Phần Lan là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phần Lan


title: Wikipedia tiếng Séc

text:
Wikipedia tiếng Séc là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Séc


title: Wikipedia tiếng Hungary

text:
Wikipedia tiếng Hungari là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hungary


title: Wikipedia tiếng Thổ Nhĩ Kỳ

text:
Wikipedia tiếng Thổ Nhĩ Kỳ là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Chặn Wikipedia

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thổ Nhĩ Kỳ


title: Wikipedia tiếng Indonesia

text:
Wikipedia tiếng Indonesia là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Indonesia


title: Wikipedia tiếng România

text:
Wikipedia tiếng România là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

România


title: Wikipedia tiếng Ả Rập

text:
Wikipedia tiếng Ả Rập là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.
Nó bắt đầu vào ngày 09 tháng 7 năm 2003. Tính đến tháng 4 năm 2015, nó đã có hơn 350.000 bài viết, 974.500 người dùng đăng ký và hơn 23.000 hình ảnh. Wikipedia tiếng Ả Rập hiện là phiên bản lớn thứ 21 của Wikipedia tính theo số bài viết, và là ngôn ngữ Semitic đầu tiên vượt quá 100.000 bài viết.

Thiết kế của Wikipedia tiếng Ả Rập khác một chút đối với các phiên bản Wikipedia khác. Đáng chú ý nhất, từ tiếng Ả Rập được viết từ phải sang trái, vị trí của liên kết là một hình ảnh phản chiếu của những Wikipedia trong các ngôn ngữ được viết từ trái sang phải. Trước khi cập nhật của Wikipedia lên MediaWiki 1.16, Wikipedia tiếng Ả Rập đã có một nền trang mặc định của trang lấy cảm hứng từ đá ốp lát Ả Rập/Hồi giáo hay phong cách trang trí. Chuyển từ mới bố trí Vector mặc định của MediaWiki để bố trí MonoBook gốc có thể khôi phục lại trang nền này. Vào thời điểm   năm , Wikipedia tiếng Ả Rập có tổng cộng  bài viết.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ả Rập
Tiếng Ả Rập
Khoa học và công nghệ thế giới Ả Rập


title: Wikipedia tiếng Đan Mạch

text:
Wikipedia tiếng Đan Mạch là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đan Mạch


title: Wikipedia Quốc tế ngữ

text:
Wikipedia Quốc tế ngữ là một phiên bản Wikipedia bằng Quốc tế ngữ. Website được kích hoạt lần đầu tiên vào ngày 11 tháng 5 năm 2001.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Quốc tế ngữ


title: Wikipedia tiếng Serbia

text:
Wikipedia tiếng Serbia là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Serbia


title: Wikipedia tiếng Hebrew

text:
Wikipedia tiếng Hebrew là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hebrew


title: Wikipedia tiếng Anh đơn giản

text:
Wikipedia tiếng Anh đơn giản (tiếng Anh: Simple English Wikipedia) là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở được viết chủ yếu bởi tiếng Anh cơ bản và tiếng Anh Học. Nó được ra mắt vào năm 2001, và là một trong bảy Wikipedia được viết bằng nhóm ngôn ngữ gốc Anh hoặc pidgin dựa trên tiếng Anh hoặc creole. Trang web có mục đích đã nêu là cung cấp bách khoa toàn thư cho "những người có nhu cầu khác nhau, chẳng hạn như sinh viên, trẻ em, người lớn gặp khó khăn trong học tập và những người đang cố gắng học tiếng Anh." Phong cách trình bày đơn giản của Wikipedia tiếng Anh đơn giản giúp ích cho người mới bắt đầu học tiếng Anh. Cấu trúc từ ngữ và ngữ pháp đơn giản hơn của Wikipedia tiếng Anh đơn giản có thể làm cho thông tin trở nên dễ hiểu hơn khi so sánh với Wikipedia tiếng Anh thông thường.

Lịch sử
Wikipedia tiếng Anh đơn giản được ra mắt vào ngày 18 tháng 9 năm 2001.

Tài liệu từ Wikipedia tiếng Anh đơn giản đã hình thành cơ sở cho One Encyclopedia per Child, một dự án của One Laptop per Child đã kết thúc vào năm 2014.

Vào năm 2018, đã có một đề xuất dừng dự án Wikipedia tiếng Anh đơn giản với lý do "không có bằng chứng nào cho thấy dự án đang tiếp cận đối tượng mục tiêu". Tuy nhiên, sau khi thảo luận và bỏ phiếu bởi hơn 100 biên tập viên, quyết định đã được đưa ra là tiếp tục duy trì hoạt động của dự án này do cộng đồng biên tập viên vẫn hoạt động tích cực.

Tính đến  , trang web này có hơn  trang nội dung, và có hơn  người dùng đã đăng ký, trong đó  người đã thực hiện chỉnh sửa trong tháng qua.

Cấu trúc website
Các bài viết trên Wikipedia tiếng Anh đơn giản thường ngắn hơn so với Wikipedia tiếng Anh, thường chỉ trình bày thông tin cơ bản. Tim Dowling của tờ báo The Guardian giải thích rằng "phiên bản tiếng Anh đơn giản có xu hướng bám sát vào các sự kiện thường được chấp nhận". Giao diện của Wikipedia tiếng Anh đơn giản cũng được đơn giản hơn; chẳng hạn, liên kết "Bài viết ngẫu nhiên" ("Random article") trên Wikipedia tiếng Anh được thay thế bằng liên kết "Hiển thị trang bất kỳ" ("Show any page"); nhấp vào liên kết đỏ sẽ hiển thị thông báo "trang chưa được tạo" ("page not created") thay vì "trang không tồn tại" ("page does not exist").

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Anh đơn giản
Wikipedia ngữ tộc German


title: Wikipedia tiếng Albani

text:
Wikipedia tiếng Albani là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Albani


title: Wikipedia tiếng Bengal

text:
Wikipedia tiếng Bengal là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bengal


title: Wikipedia tiếng Hy Lạp

text:
Wikipedia tiếng Hy Lạp là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hy Lạp
Tiếng Hy Lạp


title: Wikipedia tiếng Java

text:
Wikipedia tiếng Java là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Java


title: Wikipedia tiếng Latinh

text:
Wikipedia tiếng Latinh () là phiên bản tiếng Latinh của Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở. Phiên bản này đạt được con số 125.669 bài viết vào ngày 12 tháng 12 năm 2016. Vào thời điểm hiện tại,  năm , phiên bản này có tổng cộng tất cả  bài viết. Mặc dù tất cả nội dung đều được viết bằng tiếng Latinh, nhưng trong các cuộc thảo luận, các ngôn ngữ hiện đại như tiếng Anh, tiếng Ý, tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Tây Ban Nha thường được sử dụng nhiều hơn, vì nhiều thành viên (usores) cho rằng làm thế sẽ dễ dàng hơn là viết bàng tiếng Latinh.

Các chuyên gia tiếng Latinh đã nhận thấy sự tiến bộ dần dần trong bách khoa toàn thư này: theo Robert Gurval tại UCLA, "những bài viết tốt thật sự rất tốt", dù một vài người đóng góp hiện vẫn chưa thể sử dụng ngôn ngữ này một cách hoàn hảo.

Biểu trưng

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Trang Chính Wikipedia tiếng Latinh
  Wikipedia tiếng Latinh phiên bản dành cho điện thoại di động (not fully supported)
 Anne Mahoney, "Vicipaedia Latina: Encyclopedia and Community" at DCC: Dickinson College Commentaries. Also published in Classical Outlook vol. 90 no. 3 (Spring 2015) pp. 68–90

Tiếng Latinh
Latinh


title: Wikipedia tiếng Malayalam

text:
Wikipedia tiếng Malayalam là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Malayalam


title: Wikipedia tiếng Napoli

text:
Wikipedia tiếng Napoli là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Napoli


title: Wikipedia tiếng Thái

text:
Wikipedia tiếng Thái là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thái


title: Wikipedia tiếng Wales

text:
Wikipedia tiếng Wales là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Wales


title: Wikipedia tiếng Hạ Saxon của Hà Lan

text:
Wikipedia tiếng Hạ Saxon của Hà Lan là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hạ Saxon của Hà Lan


title: Wikipedia tiếng Ả Rập-Ai Cập

text:
Wikipedia tiếng Ả Rập-Ai Cập là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ả Rập-Ai Cập


title: Wikipedia tiếng Silesia

text:
Wikipedia tiếng Silesia là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Silesia


title: Wikipedia tiếng Yiddish

text:
Wikipedia tiếng Yiddish là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Yiddish


title: Đinh Trường Hân

text:
Đinh Trường Hân là một kỹ sư người Mỹ gốc Việt. Ông là người Việt đầu tiên và duy nhất được Tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush trao tặng giải thưởng khoa học bảo vệ môi trường "Closing the Circle Award" của tòa Bạch Ốc năm 2006. Ông cũng là người Việt đầu tiên và duy nhất được tạp chí Public Works của Mỹ chọn là trong 50 nhân vật lãnh đạo có ảnh hưởng lớn nhất ở Hoa Kỳ năm 2006. Ông hiện là Giám đốc Nghiên cứu và Phát triển các chương trình về xe của Bưu điện Hoa Kỳ.

Thân thế
Đinh Trường Hân sinh tại Huế, con thứ 8 trong gia đình 10 người con, 7 trai và 3 gái – của ông Đinh Hoà, cựu giáo sư trường trung học Kỹ thuật Huế và Đà Nẵng, cựu Thanh tra Nha Kỹ thuật và Chuyên nghiệp Học vụ và bà Nguyễn Thị Tuyết, nội trợ. Ba người anh của ông đã du học tại Mỹ trước 1975 với học bổng quốc gia Việt Nam Cộng hoà.

Sự nghiệp
Từ năm 1980 đến 1982, ông là Phụ Tá Nghiên cứu và Giảng Viên của Khoa Cơ khí, Đại học Wisconsin, thành phố Madison.

Từ năm 1982–1988, ông là kỹ sư cao cấp của hãng xe General Motors, thành phố Detroit, Michigan, nghiên cứu về động cơ và hộp số cho xe Chevrolet và Suburban.

Từ năm 1988–1996: Đinh Trường Hân là kỹ sư phụ trách chương trình xe chạy bằng năng lượng mới cho Bưu điện Hoa Kỳ. Ông dẫn đầu chương trình chuyển hoá xe Bưu điện qua chạy bằng khí đốt (natual gas), với hơn 7.500 chiếc xe, một chương trình lớn nhất về xe khí đốt tại Mỹ. Ông đã làm việc với lãnh vực công nghiệp và nhiều hãng khí đốt địa phương để thiết lập một hệ thống gồm những trạm khí đốt để cung cấp nhiên liệu cho đoàn xe khí đốt lớn nhất tại Mỹ.

Năm 1993, ông thành lập chương trình thử nghiệm xe chạy điện và sau đó chuyển hoá một số xe Bưu điện qua chạy điện. Với công trình này, ông được Bộ trưởng Bộ Năng lượng Hoa Kỳ, bà Hazel R. O’Leary trao giải thưởng 1993 Liên Bang Năng lượng, Tái Tạo và Bảo vệ Môi trường. Vào năm 1996, ông được Bộ Nghiệp Vụ (General Service Administration) trao giải thưởng về Năng lượng Mới và Bảo Trì Năng lượng.

Ngày 21 tháng 4 năm 1993, ông được bổ nhiệm vào ban Cố vấn Chuyển hoá Xe LiênbBang, thành lập bởi Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton để kết hợp tất cả các chuyên gia chính phủ và tư nhân để gia tăng sản xuất xe chạy bằng năng lượng mới và những trạm nhiên liệu mới.

Từ năm 1993–1996, ông là thành viên hội đồng xe điện và xe lai giống (hybrid electric) cho Cục Nghiên cứu Cao cấp thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ. Từ năm 1993, ông được bổ nhiệm để đại diện Bưu điện Hoa Kỳ tại toà Bạch Ốc cho chương trình "Xe Xanh", cũng được biết dưới tên khác là "Thế hệ mới của xe hơi" (Next Generations of Automobiles).

1996–2004: Kỹ sư trưởng phụ trách cho tất cả chương trình xe hơi của Bưu điện Hoa Kỳ.

Vào năm 1998, tại đại hội Bưu điện Quốc tế tại thành phố La Rochelle, Pháp, ông được bầu làm Chủ tịch Hội đồng Cố vấn cho Tổng cục Bưu điện Quốc tế về xe hơi.

Từ năm 2004, ông đã thiết lập chương trình thử nghiệm kỹ thuật xe lai giống tại Bưu điện cũng như chuyển hoá xe Bưu điện thành xe lai giống.

Cũng từ năm 2004, ông đã thử nghiệm về xe chạy bằng khí hydrô với hãng xe General Motors. Ông đã được toà Bạch Ốc mời vào ban Cố vấn của xe chạy bằng khí hydrô và pin nhiên liệu (fuel cells). Ông cũng là đại diện cho Bưu điện tại toà Bạch Ốc trong chương trình này.

2004- Hiện nay: Giám đốc Nghiên cứu và Phát triển của tất cả chương trình về xe cho Bưu điện Hoa Kỳ trong các lãnh vực khoa học, nghiên cứu và phát triển cho đoàn xe lớn nhất thế giới (208.000 xe). Ngân sách ông chịu trách nhiệm hằng năm là trên 150 triệu đô la Mỹ.

Năm 2006, dựa vào công trình nghiên cứu của ông về nhiên liệu thực vật cho xe hơi, Khoa Học Gia Đinh Trường Hân được Tổng thống George W. Bush trao tặng giải thưởng cao quý 2006 của toà Bạch Ốc về khoa học bảo vệ môi trường.

Giải thưởng
 Giải thưởng 1993 của Bộ trưởng Bộ Năng lượng Hoa Kỳ, "1993 Federal Energy Efficiency, Renewables and Water Conservation Award ".
 Bằng Khen thưởng của Toà Bạch Ốc năm 1995, "The 1995 Closing the Circle Certificate of Achievement for Environmental Excellence in Government"
 Giải thưởng 1996 của Bộ Nghiệp Vụ về Năng lượng Mới và Bảo Trì Năng lượng, "The 1996 General Service Administration Award for the Use of Alternative Fuels và Energy Conservation"
 Giải thưởng năm 2006 của Tòa Bạch Ốc về lãnh đạo bảo vệ môi trường từ tổng thống George W. Bush.
 Năm 2006, được tạp chí lâu đời Public Works (Mỹ) bầu là một trong 50 người lãnh đạo có ảnh hưởng lớn nhất ở Mỹ năm 2006

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Phỏng vấn kỹ sư Đinh Trường Hân, người quản lý kỹ thuật của hơn 200,000 xe hơi của bưu điện Mỹ -VOA Voice Of America.
 Postal Service Honored With White House Closing the Circle Awards for Biodiesel Fuel and Recycling Programs.
 Kỹ sư Đinh Trường Hân: Một trong 50 nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất tại Mỹ.
 Kỹ sư Đinh Trường Hân: Một trong 50 nhà lãnh đạo có ảnh hưởng lớn nhất tại Mỹ.

Sơ khai tiểu sử
Người Mỹ gốc Việt


title: Việc an táng Margaret Thatcher

text:
Margaret Thatcher, cựu Thủ tướng bảo thủ của Vương quốc Anh từ 1979 đến 1990, qua đời vì một cơn tai biến mạch máu não tại Luân Đôn vào ngày 8 tháng 4 năm 2013 hưởng thọ 87 tuổi. Một tang lễ, bao gồm một cuộc diễu hành chính thức theo sau là một nghi lễ tại Nhà thờ Thánh Paul, được tổ chức vào ngày 17 tháng Tư. Thi thể sau đó được hỏa táng tại Nhà hỏa táng Mortlake.

Danh dự
Bà Margaret Thatcher tên khai sinh là Margaret Roberts, mang tước vị quý tộc là nữ Nam Tước Roberts. Bà không được hưởng danh dự quốc táng nhưng tang lễ được cử hành long trọng theo quân cách, như tang lễ của công nương Diana và bà mẹ của nữ hoàng Elizabeth II. Thatcher được nhiều sự ca tụng cũng như chống đối trong 11 năm cầm quyền và cả cho đến sau khi đã rời khỏi chức vụ Thủ tướng năm 1990.

Bà là một chính khách nổi danh trên trường quốc tế ở giai đoạn cuối của cuộc Chiến tranh Lạnh. Nhưng tại quốc nội, người phụ nữ thuộc đảng bảo thủ với cá tính mạnh mẽ này là biểu hiện của những phân cực chính trị sâu sắc trong 11 năm cầm quyền. Bà đã làm thay đổi nước Anh bằng chính sách đổi mới kinh tế, giải tư nhiều ngành công nghiệp, đương đầu với áp lực của các công đoàn, đồng thời đối phó không khoan nhượng với phong trào ly khai Bắc Ireland và vụ Argentine tranh chấp quần đảo Falkland.

Sự chia rẽ ý kiến của người dân Anh đối với bà vẫn còn tốn tại cho đến ngày nay. Chính phủ Anh với sự tán đồng của hoàng gia, đã cho tổ chức tang lễ bà bằng những nghi thức trang trọng nhất, tuy nhiên chưa lên đến mức quốc táng vì việc này cần phải được quốc hội biểu quyết chấp thuận.

Chuẩn bị
Ngày 9 tháng Tư, Phủ Thủ tướng Anh loan báo tang lễ sẽ được tổ chức vào ngày Thứ Tư 17 tháng 4. Điện Buckingham cho biết Nữ hoàng Elizabeth II và Hoàng Tế Philip, Quận Công Edinburgh, sẽ tham dự tang lễ.

Tang lễ
Tang lễ được cử hành trọng thể ngày Thứ Tư 17 tháng Tư ở Luân Đôn với sự tham dự của nữ hoàng Elizabeth II, thủ tướng David Cameron và 3 cựu thủ tướng, cùng các chính khách, chính trị gia từ 170 quốc gia trên thế giới.

Buổi sáng 17 tháng Tư, linh cữu của bà được chuyển từ điện Westminster, trụ sở quốc hội, đến nhà thờ Thánh Clement Danes làm lễ cầu nguyện. Từ đây linh cữu, phủ quốc kỳ Anh, được đặt trên một cỗ súng đại bác do sáu con ngựa đen của đội pháo binh hoàng gia kéo đi trên đoạn đường nửa dặm đến thánh đường St. Paul, nơi chính thức cử hành thánh lễ.

Dân chúng đứng chật hai bên đường tiễn chào và hoan hô "Bà Đầm Thép" lần cuối cùng. Nhưng cũng có không ít người thể hiện sự chống đối lặng lẽ bằng cách đứng quay lưng lại lúc linh cữu đi ngang. Các phóng viên ghi nhận vẫn còn một vài cuộc tranh cãi đấu khẩu xảy ra trong đám đông, giữa người ngưỡng mộ và người phản đối bà Thatcher. Trước ngôi thánh đường St. Paul xây dựng từ thế kỷ 17, nơi các quan khách đón chờ linh cữu được đưa tới, một người mang tấm biểu ngữ viết hàng chữ phản đổi việc tốn kém công quỹ $15 triệu cho tang lễ này.

An ninh được bảo vệ hết sức chặt chẽ, một phần do ảnh hưởng vụ nổ bom tại Boston (Mỹ) cuối tuần trước. Thành phố Luân Đôn triển khai 4.000 cảnh sát canh giữ an ninh trật tự, không kể 700 binh sĩ hải, không, lục quân đứng dọc hai bên đường linh cữu được rước qua.

Bốn thủ tướng chính phủ kế tiếp bà Thatcher, dù đã tán thành hay bất đồng ý kiến với bà, đều có mặt ở thành đường St. Paul cùng với nữ hoàng. Đó là các cựu Thủ tướng John Major, Tony Blair, Gordon Brown và đương kim Thủ tướng David Cameron. Cựu Ngoại Trưởng Henry Kissinger và cựu Phó Tổng thống Dick Cheney ở trong số quan khách Mỹ. Trong số quan khách hiện diện còn có cựu Tổng thống F.W. de Klerk, nhà lãnh đạo cuối cùng của thời đại apartheid ở Nam Phi; cựu Tổng thống Ba Lan Lech Walesa, cựu Thủ tướng Brian Mulroney của Canada.

Một số nhà lãnh đạo và chính khách danh tiếng không đến dự tang lễ bà Margaret Thatcher, trong số có cựu đệ nhất phu nhân Nancy Reagan vì vấn đề sức khỏe, mặc dầu cố Tổng thống Reagan là người hợp tác rất thân gần với bà Thatcher. Cựu Tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachev cũng không có mặt và bà Thủ tướng Angela Merkel chỉ cử ngoại trưởng Đức thay mặt. Gia đình các cựu Tổng thống Hoa Kỳ Bush và Clinton đều không đến tham dự tang lễ.

Đại sứ Argentine tại Anh, bà Alicia Castro, là nhà ngoại giao duy nhất ở Luân Đôn từ chối tham dự tang lễ. Năm 1982, bà Thatcher cho quân đội Anh đánh chiếm lại quần đảo Falkland bị Argentine xâm lăng và cho đến nay Argentine vẫn muốn đòi chủ quyền ở quần đảo mà họ gọi tên là Malvinas ở Nam Đại Tây Dương.

Theo nguyện vọng của cá nhân, sau tang lễ, thi hài bà Margaret Thatcher được hỏa thiêu.

Phản ứng
Thủ tướng David Cameron cắt ngắn chuyến công du ở Pháp và Tây Ban Nha để trở về Anh. Cựu Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Henry Kissinger nói với BBC rằng bà Thatcher là một "nhà lãnh đạo" và một "người bạn tốt của Mỹ".

Liên đoàn bóng đá Anh nói rằng sẽ không yêu cầu các câu lạc bộ dành một phút tưởng niệm vào dịp tang lễ của bà.

Tối ngày 8 tháng Tư, một số vụ lộn xộn xảy ra ở Luân Đôn, Bristol, Glasgow, khi có những nhóm tổ chức ăn mừng cái chết của "Bà Đầm Thép". Nhiều cảnh sát bị thương trong cuộc xô xát tại Bristol. Cựu Thủ tướng Tony Blair, người cũng đã thắng ba kỳ tổng tuyển cử như Thatcher, phàn nàn hành động thiếu ý thức của những người đón mừng cái chết của bà và cho rằng phải nên bày tỏ sự tôn trọng trong dịp này.

Một nhân vật thuộc đảng Lao động cho biết "Ông chủ tịch Ed Miliband nghiêm khắc phê phán mọi sự đón mừng. Như ông đã công khai tuyên bố ngày 8 tháng Tư, bà Thatcher là một bộ mặt vĩ đại trong chính trị nước Anh và trên thế giới. Dù đảng Lao động bất đồng ý kiến với nhiều việc bà đã làm, chúng ta phải ngưỡng mộ những thành tích của cá nhân bà"..

Quốc hội Anh gọi các thành viên đang còn nghỉ lễ Phục Sinh trở lại họp và nhiều đảng viên đảng Lao động sẽ đến dự tang lễ. Tuy nhiên cũng có những người phản đối. Dân Biểu John Mann nói: "Tôi không biết tại sao tốn tiền của dân đóng thuế cho một khóa họp ngoài nghị trình".

Thủ tướng David Cameron gọi bà Thatcher là người Anh vĩ đại và nhiều nhà lãnh đạo quốc gia trên thế giới bày tỏ sự ngưỡng phục bà về vai trò quốc tế, bao gồm Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama và Thủ tướng Đức, bà Angela Merkel.

Tham khảo

Anh năm 2013
Cái chết theo người
Chính trị Anh 2013
Đám tang
Margaret Thatcher


title: Thayeria boehlkei

text:
Thayeria boehlkei là một loài cá nước ngọt thuộc ho Characidae đặc hữu của sông Amazon và lưu vực sông Araguaia, lần lượt trong Peru và Brazil.

Vị trí và môi trường sống
Chúng sinh sống ở suối nhỏ và các con sông nhỏ trong các lưu vực sông Amazon của vùng đồng bằng Amazon, nơi mà chúng là một phần của hệ sinh thái cá rất đa dạng.

Xác định sai
Loài này trước đây được xác định nhầm là Thayeria sanctaemariae và Thayeria obliqua. T. obliqua là một loài bề ngoài tương tự, nhưng khác nhau, trong khi T. sanctaemariae, là một từ đồng nghĩa của T. obliqua.

Chế độ ăn uống
Loài này ăn sâu, côn trùng nhỏ, thực ăn động vật và động vật giáp xác.

Chú thích

Tham khảo

 Penguin Tetra Fact Sheet
 Badmans Tropical Fish
 Mongabay

B
Động vật được mô tả năm 1957
Cá Nam Mỹ


title: Fernando González

text:
Fernando Francisco González Ciuffardi (sinh ngày 29 tháng 7 năm 1980 tại Santiago, Chile) là cựu vận động viên quần vợt chuyên nghiệp người Chile. Anh được biết đến như một trong những tay vợt có cú đánh thuận tay mạnh nhất.

González có thành tích là ít nhất vào đến tứ kết của tất cả các giải Grand Slam. Tại Úc mở rộng 2007, anh đã lọt tới trận chung kết nhưng đã thất bại trước tay vợt huyền thoại Roger Federer.

Trong sự nghiệp của mình, anh đã từng đánh bại rất nhiều tay vợt hàng đầu như: Lleyton Hewitt, Andre Agassi, Roger Federer, Novak Djokovic, Rafael Nadal, Andy Roddick, Juan Carlos Ferrero, Carlos Moyà, Gustavo Kuerten, Marat Safin, Juan Martín del Potro, Andy Murray và Pete Sampras.

Các trận chung kết quan trọng

Chung kết Grand Slam

Đơn: 1 ( 1 á quân)

Chung kết Olympic

Đơn: 2 (1 huy chương bạc, 1 huy chương đồng)

Đôi: 1 (1 huy chương vàng)

Chung kết Masters Series

Đơn: 2 (2 á quân)

Chung kết ATP

Singles: 22 (11 danh hiệu, 11 á quân)

Trận tranh huy chương đồng Olympic

Đôi: 4 (3 danh hiệu, 1 á quân)

Giải đấu đồng đội

Chú thích

Vô địch Pháp Mở rộng
Người Mallorca
Manacor
Vận động viên quần vợt Chile
Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2004
Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2008
Huy chương quần vợt Thế vận hội
Vô địch Mỹ Mở rộng trẻ
Vô địch Roland-Garros trẻ
Vận động viên quần vợt Thế vận hội Mùa hè 2008
Vận động viên quần vợt Thế vận hội Mùa hè 2004


title: Hãng Thông tấn Trung ương (Trung Hoa Dân Quốc)

text:
Hãng Thông tấn Trung ương hay Thông tấn xã Trung ương (phồn thể: 中央通訊社; giản thể: 中央通讯社; bính âm: Zhōngyāng Tōngxùnshè; Hán-Việt: Trung ương Thông tấn xã; tiếng Anh: Central News Agency; viết tắt: CNA) là hãng thông tấn cấp Nhà nước của Trung Hoa Dân Quốc. Hãng tin được thành lập ở Quảng Châu, Trung Quốc ngày 1 tháng 4 năm 1924 và đã được chuyển đến Đài Bắc, Đài Loan trong cuộc Nội chiến Trung Quốc khi chính phủ Trung Hoa Dân Quốc di dời tới Đài Loan.

CNA có các bản tin bằng tiếng Hoa, tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Nhật. Hãng tin có các chi nhánh hải ngoại ở 35 quốc gia. Hãng làm việc với một số hãng thông tấn nổi tiếng trên thế giới, chẳng hạn như Associated Press của Hoa Kỳ, Reuters của Anh và Agence France-Presse của Pháp.

Xem thêm
 Truyền thông Đài Loan

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hãng Thông tấn Trung ương
Hãng Thông tấn Trung ương - Bản tin tiếng Pháp
Hãng Thông tấn Trung ương - Bản tin tiếng Tây Ban Nha

Hãng thông tấn


title: Lạp sườn Cao Bằng

text:
Lạp xưởng Cao Bằng  là một trong những đặc sản của Cao Bằng. Nó nhìn gần giống với lạp xưởng của miền xuôi nhưng hương vị khác đôi chút khi ăn có mùi khói ám vào do được treo trên gác bếp khoảng ba tháng thì mới ăn và có hương vị đặc trưng riêng chỉ có ở Cao Bằng.

Nguyên liệu
Nguyên liệu chính để làm món này bao gồm: thịt vai, thịt mông lợn hoặc thịt thăn, lòng lợn và các gia vị.

Cách chế biến
Lòng lợn được rửa sạch nhiều lần, cuối cùng rửa bằng rượu sau đó sẽ phơi khô, thổi bong bóng để làm lớp bao bọc bên ngoài lạp sườn. Nhân lạp sườn làm bằng thịt vai, thịt mông lợn hoặc thịt thăn băm nhỏ, ướp các loại gia vị và cho vào một ít rượu để lên men sau đó sẽ nhồi vào lòng lợn đã được thổi bong bóng. Để lạp sườn ngon khâu chọn thịt là quan trọng nhất. Thịt phải được chọn khi vừa mới mổ và chọn thịt heo màu đỏ thẫm, mỡ có màu trắng trong, bóng bì mỏng có một màu. Sau khi làm xong thịt được phơi khoảng ba nắng và mang vào treo ở gác bếp để khói và hơi nóng của lửa giúp thịt thơm ngon mang hương vị riêng. Lạp sườn thường rán lên hoặc hấp và cắt ra thanh từng lát để ăn có thể ăn cùng cơm, xôi hoặc ăn không.

Chú thích

Tham khảo
 *

Ẩm thực Cao Bằng
Đặc sản Cao Bằng


title: Archaeothyris

text:
Archaeothryis là một chi động vật một cung bên của họ Ophiacodontidae nó là một trong các chi Synapsida cổ nhất, sống cách nay 306 triệu năm, sinh sống ở Nova Scotia vào kỷ Than Đá.

Chú thích

Tham khảo

 Transitional Vertebrate Fossils - includes description of important transitional genera from reptile to mammal (includes a little information about Archaeothyris)

Ophiacodontidae
Hóa thạch chuyển tiếp
Lớp Một cung bên kỷ Than đá


title: Bernhard von Gélieu

text:
Bernhard von Gélieu (tên gốc bằng tiếng Pháp: Bernard de Gélieu; 28 tháng 9 năm 1828 tại Neuchâtel – 20 tháng 4 năm 1907 tại Potsdam) là một tướng lĩnh quân đội Phổ, xuất thân từ bang Neuchâtel của Thụy Sĩ ngày nay. Trong sự nghiệp quân sự của mình, ông đã tham gia cuộc Chiến tranh Schleswig lần thứ nhất (1848 – 1851), chỉ huy một đại đội trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ (1866) và một trung đoàn trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức. (1870 – 1871). Ông là một sủng thần của Wilhelm I, vị Hoàng đế đầu tiên của nước Đức thống nhất.

Tiểu sử
Bernard sinh vào tháng 9 năm 1828 ở Neuchâtel, là con trai của Mục sư Kháng Cách Pfarrers Bernard de Gélieu với người vợ của ông này là Emilie, nhũ danh Bondeli, đồng thời là cháu trai của Mục sư Jonas de Gélieu, một nhà nuôi ong nổi tiếng thời bấy giờ. Thời trẻ, ông học Trung học Chính quy ở Neuchâtel, rồi bắt đầu theo học ngành Thần học. Vào năm 1847, ông gia nhập một Tiểu đoàn Tình nguyện do phe bảo hoàng Neuchâtel thành lập để chống lại phong trào cộng hòa đang trỗi dậy tại công quốc này. Từ đây, ông mong muốn theo đuổi một sự nghiệp sĩ quan. Ban đầu, ông muốn kiếm một chức vụ sĩ quan trong quân đội Pháp. Tuy nhiên, theo yêu cầu của một người bạn của gia đình ông, ông đã thỉnh cầu được cấp một văn bằng sĩ quan trong Tiểu đoàn Súng trường Cận vệ tại kinh đô Berlin của Phổ vào tháng 1 năm 1848. Sau khi vua Friedrich Wilhelm III của Phổ phục ngôi Vương công Neuchâtel vào năm 1814, Hội đồng Quốc gia (Conseil d’Etat) của công quốc này đã yêu cầu thành lập một tiểu đoàn để bảo vệ Đức vua, và, theo Chỉ dụ Tối cao (allerhöchste Cabinets-Ordre) vào ngày 19 tháng 5 năm 1814 ở Paris, Friedrich Wilhelm III đã thành lập Tiểu đoàn Súng trường Cận vệ dành cho quân tình nguyện đến từ Công quốc Neuchâtel và Hội đồng Quốc gia Neuchâtel có quyền bầu chọn các cấp sĩ quan cho Tiểu đoàn, ngoại trừ viên Tiểu đoàn trưởng là do Vua Phổ kiêm Vương công Neuchâtel bổ nhiệm. Vào ngày 17 tháng 1 năm 1848, Gélieu được Hội đồng Quốc gia Neuchâtel đề cử vào một chức sĩ quan của Tiểu đoàn Súng trường Cận vệ. Không lâu sau khi cuộc cách mạng ngày 1 tháng 3 năm 1848 thắng lợi và chế độ quân chủ bị lật đổ ở Neuchâtel, ông rời xứ sở rồi đến Berlin, nơi vào ngày 9 tháng 4 năm 1848, ông được phong cấp hàm Thiếu úy dưa thừa (außerplanmäßiger Secondeleutnant, cũng có thể gọi là Thiếu úy ngoài ngân sách) trong Tiểu đoàn Súng trường Cận vệ. Như vậy, ông trở thành vị sĩ quan người bản xứ Neuchâtel cuối cùng của Tiểu đoàn này.

Sự nghiệp quân sự

Không lâu sau khi ông gia nhập Tiểu đoàn, Gélieu đã tham gia cuộc chiến tranh đầu tiên ở Schleswig-Holstein chống Đan Mạch (1848 – 1851). Vào tháng 8 năm 1848, ông được phong chức Thiếu úy theo hệ thống (planmäßigen Secondeleutnant). Trong thời điểm cuối tháng 9 năm 1848, ông tham gia bắt giữ các nhân vật có xu hướng dân chủ tại rừng Spreewald. Tháng 8 năm 1855, Gélieu được lên quân hàm Trung úy.

Cuộc binh biến tại Neuchâtel
Mặc dù nền cộng hòa Neuchâtel mới được thành lập sau thắng lợi của cuộc cách mạng năm 1848 đã xóa bỏ mối liên hệ với Phổ, các cường quốc về cơ bản vẫn công nhận Vua Phổ Friedrich Wilhelm IV làm Vương công xứ Neuchâtel. Coi đây là cơ hội, các lực lượng bảo hoàng trung thành với vương công đã phát động nổi dậy vào ngày 23 tháng 9 năm 1856, dẫn đến cuộc khủng hoảng Neuchâtel.xứ này nhận thấy một cơ hội để xóa bỏ hiến pháp cộng hòa và khôi phục ngôi Vương công Neuchatel cho Vua Phổ Friedrich Wilhelm IV. Trong quân phục quân đội Phổ, Gélieu đã tham gia cuộc nổi dậy này với vai trò là sĩ quan phụ tá của Bá tước Pourtalès-Steiger, thủ lĩnh phe bảo hoàng. Cuộc nổi dậy sớm bị quân đội liên bang Thụy Sĩ đàn áp và những người bảo hoàng bị bắt làm con tin. Trước tình hình đó, Gélieu mang tờ lệnh bắt mình chạy về Berlin theo đường Bern và tìm kiếm sự hỗ trợ cho những người nổi dậy đang bị giam giữ. Theo lời kể của ông với người chị/em gái đang sinh sống tại Hamburg, các triều thần ở Berlin chỉ đón nhận ông một cách miễn cưỡng, đặc biệt là do sự tham gia cuộc nổi dậy trong quân phục Phổ của ông được nhìn nhận là một bằng chứng cho sự can thiệp trực tiếp của Phổ. Ông chỉ chiếm được sự thiện cảm của Vương tử Phổ thời bấy giờ, tức Hoàng đế Wilhelm I về sau này, người đã khuyên ông không nên từ bỏ quân đội Phổ. Mối quan hệ cá nhân giữa Gélieu và Wilhelm I đã thúc đẩy cho binh nghiệp của ông tiến triển, sau khi Wilhelm trở thành Nhiếp chính vương vào năm 1858 và lên kế thừa ngai vàng Phổ vào năm 1861 sau sự băng hà của vua anh Friedrich Wilhelm IV. Không những thế, trưởng nam của Wilhelm I là Thái tử Friedrich Wilhelm cũng tiếp lửa cho sự nghiệp của ông.

Trận chiến Königgrätz-Sadowa

Vào năm 1860, Bernhard von Gélieu được phong cấp hàm Đại úy. Với cấp bậc này, ông đã tham gia cuộc Chiến tranh Bảy tuần với Áo năm 1866 và chiến đấu trong trận đánh quyết định ở Königgrätz-Sadowa vào ngày 3 tháng 7, tại đây ông chỉ huy một đại đội thuộc Tiểu đoàn Súng trường Cận vệ đánh chiếm một trận địa pháo của quân Áo tại Lipa. Sau trận đánh, khi vua Wilhelm I dong ngựa ngang qua các vị trí chiếm được từ tay đối phương, Gélieu đã tung hô bằng tiến Pháp "Vive le Roi!" (Đức Vua vạn tuế!), và Quốc vương đáp trả "Merci, mon brave Neuchâtelois!" (cảm ơn, người Neuchâtel dũng cảm của Ta!"). Cảnh đối thoại này được mô tả trong một số tranh vẽ của Christian Sell. Trong cuộc chiến tranh năm 1866, ông cũng bắt liên lạc với các sĩ quan quân đội Thụy Sĩ. Kể từ sau trận đánh cho đến khi Wilhelm I băng hà vào năm 1888, hằng năm, cứ vào Ngày Königgrätz là Gélieu lại hô "Đức Vua vạn tuế!" bằng tiếng Pháp, để rồi Quốc vương Phổ và sau này là Hoàng đế Đức sẽ cảm ơn ông.

Trung đoàn Bộ binh Thüringen
Vào tháng 10 năm 1867, Gélieu được thăng hàm Thiếu tá và gia nhập Trung đoàn Bộ binh số 94 (số 5 Thüringen) tại thành phố Weimar. Cùng với đơn vị này, ông đã tham gia chiến đấu trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871). Được lên cấp hàm Thượng tá, thoạt tiên ông được giao chỉ huy các thành lũy Sedan và Chartres, sau đó vào tháng 2 năm 1871 ông được bổ nhiệm làm trấn thủ pháo đài Rosny trong bối cảnh giao tranh ác liệt giữa quân đội Pháp với Công xã Paris. Hai năm sau (1873), Gélieu lãnh chức Chỉ huy trưởng Trung đoàn Bộ binh Thüringen số 4. Nhân dịp kỷ niệm chiến thắng Königgrätz, Gélieu được thăng hàm Đại tá vào năm 1875 và không lâu sau đó ông được ủy nhiệm làm trấn thủ pháo đài Neubreisach. Vào năm 1877, ông viết "Militärische Plaudereien eines alten Offiziers für seine jungen Schweizer Landsleute" (tạm dịch là Cuộc hàn thuyên quân sự của người sĩ quan già với những người đồng hương Thụy Sĩ trẻ của mình) cho một nhà xuất bản Neuchâtel và điều này đồng thời thể hiện tinh thần hòa giải của ông với cố quốc Thụy Sĩ.

Trấn thủ pháo đài Koblenz
Vào ngày 11 tháng 12 năm 1880, Đức hoàng Wilhelm I phong Gélieu làm Trấn thủ các pháo đài Koblenz và Ehrenbreitstein. Hằng năm, Đức hoàng thường đến ngự tại Bad Ems vào mùa xuân và mùa hạ và trong thời gian này Koblenz cũng trở thành nơi cư ngụ thứ ba của Hoàng hậu Augusta sau Berlin và Potsdam. Điều này đã khiến cho chức Trấn thủ Koblenz trở nên liên hệ mật thiết với Hoàng gia. Trong thời kỳ trấn nhậm của ông ở Koblenz, con gái ông, Sophie, là một tỳ nữ của Hoàng hậu tại đây. Vào tháng 4 năm 1881, Gélieu được lên cấp hàm Thiếu tướng, sau đó ông được thăng hàm Trung tướng vào tháng 4 năm 1886.

Về hưu
Vào năm 1890, tướng Gélieu xin xuất ngũ. Lời thỉnh cầu của ông được chấp thuận vào ngày 14 tháng 5 năm 1890, khi ông đồng thời được phong cấp bậc Danh dự (Charakter) Thượng tướng Bộ binh. Ngoài ra, Gélieu cũng được phong danh hiệu à la suite của Tiểu đoàn Súng trường Cận vệ và được phép vận quân phục của tiểu đoàn này.

Những năm cuối đời
Trong những năm cuối đời của ông, Gélieu thoạt đầu sinh sống tại quận Tiergarten ở Berlin và sau đó ông chuyển đến Potsdam. Trong khoảng thời gian này, ông cũng bắt liên lạc với các thành viên gia đình mình tại Pháp, đồng thời khôi phục mối quan hệ của mình với quê nhà Neuchâtel. Một bức chân dung sơn dầu của Gélieu hiện vẫn được trưng bày tại phòng sĩ quan ở lâu đài Colombier ở Neuchâtel. Vào ngày 20 tháng 4 năm 1907, ông từ trần sau một cơn đột quỵ tại Potsdam và được chôn cất ở Nghĩa trang Mới (Neuen Friedhof) của thành phố này.

Gia đình
Vào ngày 11 tháng 10 năm 1860, Gélieu thành hôn với Hedwig, nhũ danh von Wittken, xuất thân trong một gia đình quý tộc và sĩ quan cổ vùng Pommern. Trong những năm sau đó, cặp đôi đã sản sinh ra những người con Sophie (kết hôn với von Seebeck), Bernhard (vị Tiểu đoàn trưởng thời bình cuối cùng của Tiểu đoàn Súng trường Cận vệ), Heinrich (nhân viên công ty tàu thủy Norddeutscher Lloyd) và Hedwig (kết hôn với von Götz und Schwanenfließ).

Phong tặng
 Huân chương Đại bàng Đỏ hạng I đính kèm Bó sồi
 Huân chương Vương miện hạng I đính kèm Thanh gươm trên Chiếc nhẫn
 Ngôi sao Chỉ huy (Komtur) Huân chương Hoàng gia Hohenzollern đính kèm Thanh gươm trên Chiếc nhẫn
 Huân chương Thập tự Sắt (1870) hạng II
 Giải thưởng phục vụ (Dienstauszeichnungskreuz, cũng dịch là Thập tự Phục vụ) của Phổ
 Chỉ huy hạng II Huân chương Zähringer Löwen
 Huân chương Chiến công hạng I của Bayern
 Huân chương Thập tự Chiến công hạng II của Mecklenburg
 Tư lệnh (Kommandeur) Huân chương Gia tộc Chim ưng Trắng kèm theo Thanh gươm
 Sĩ quan Huân chương Leopold của Bỉ

Chú thích

Tham khảo
 Florian Imer: Le Général Bernard de Gélieu. In: Versailles - Revue des Sociétés des amis des Versailles. Nr. 36 und 37 S. 20, 138

Các xuất bản
 Causeries Militaires d'un vieil officier à ses jeunes compatriotes suisses. Librairie J. Sandoz, Neuchâtel 1877
 Die vereinfachte Medizin, oder Complexe Homöopathie. Übersetzung des Buches von A. Clerc, Basel, 1892

Liên kết ngoài
 Gélieu, Bernard de trong Từ điển Lịch sử Thụy Sĩ

Tướng Phổ
Quân nhân Thụy Sĩ
Nhân vật trong Chiến tranh Áo-Phổ
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Nhân vật trong Chiến tranh Schleswig lần thứ nhất
Tướng Đức
Người nhận Huân chương Đại bàng Đỏ hạng I
Người nhận Huân chương Vương miện Phổ hạng I
Người nhận Huân chương Hoàng gia Hohenzollern
Người nhận Huân chương Zähringer Löwen (Chỉ huy hạng II)
Người nhận Huân chương Chiến công Bayern
Người nhận Huân chương Leopold (Sĩ quan)
Sinh năm 1828
Mất năm 1907


title: Hút mật họng đen

text:
Hút mật họng đen (tên khoa học Cinnyris asiaticus) là một loài chim trong họ Nectariniidae.. Loài chim này có mặt ở Việt Nam.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

A
Chim Bhutan
Chim Pakistan
Chim Nepal
Chim Bangladesh
Chim Việt Nam
Động vật được mô tả năm 1790
I
M
Chim Ấn Độ


title: Hylonomus

text:
Hylonomus (hylo- "rừng" + nomos "[người/vật] ở") là một chi động vật bò sát từng sống cách nay 312 triệu năm vào cuối kỷ Than đá.
Đây là chi bò sát cổ nhất (Westlothiana cổ hơn, nhưng nó có thể là động vật lưỡng cư). Loài duy nhất hiện được biết đến và cũng là loài điển hình là Hylonomous lyelli.

Chú thích

Tham khảo

Protorothyrididae
Hóa thạch chuyển tiếp
Động vật bò sát kỷ Than đá


title: Rap

text:
Rap hay ráp là một hình thức nghệ thuật trong văn hóa hip hop xuất phát từ Âu Mỹ và được đặc trưng bằng việc trình diễn thông qua việc nói hoặc hô vang lời bài hát, ca từ một cách có vần điệu, kết hợp với động tác nhảy nhót, tạo hình. Rap thường không có cao độ và trường độ mà người rap có thể nhanh hay chậm tùy ý. Có thể sáng tạo những flow cho riêng mình mà không cần theo quy tắc nào.

Nguồn gốc
Nhạc rap nói riêng là thể loại âm nhạc xuất thân và phát triển ở những khu ghetto ở Hoa Kỳ, là những nơi ở tập trung của những người nghèo, người da màu, nơi thường gắn liền với nhiều tệ nạn xã hội và băng đảng. Những người sống dưới đáy đã sử dụng nhạc Rap như một thứ thay lời muốn nói, tố cáo thực trạng bất công, phân biệt chủng tộc, v.v. của xã hội Mỹ thời bấy giờ, cũng là cách mà các băng đảng tôn vinh họ lên (những người trong băng đảng thường gọi nhau là homie).

Đặc trưng
Đọc rap sẽ quan tâm và quan trọng nhất ở nhịp và phách, sao cho khớp với những gì truyền tải, đọc rap thì không cần lưu ý về âm chủ và cao độ, thường sẽ hợp với những bài mang âm hưởng buồn, đơn điệu, nhưng chứa đầy những ẩn ý.

Đọc rap cần phải quan tâm đến một chút nhạc lí, bên cạnh đó các chữ cái được gieo vần quan trọng hơn, và làm sao cho hòa thanh của bài không bị phá vỡ, như vậy sẽ không bị ngang.

Khác với những dòng nhạc khác, nhạc rap mang trong mình những đặc trưng rất riêng, ở đó những rappers thể hiện kỹ thuật sử dụng câu từ [skill and lyric] một cách nhuần nhuyễn (sử dụng compare [so sánh], wordplay [chơi chữ], metaphor [ẩn dụ], multi-rhymes/multi play [vần kép], internal rhymes [vần giữa câu], punchline [câu rap mang ý nghĩa và tính chất dứt điểm], scheme [trường từ vựng], rhyme scheme [gieo vần dày đặc vào bất kì vị trí nào trong các câu trong bài], angle [góc tiếp cận để tấn công đối phương trong battle/dissing], dark humor [chửi tục ác ý], fact [thông tin khai thác], rebuttal [bẻ lyric/phản đòn các fact của đối thủ trong battle/dissing],vv...) hay thể hiện những cách flow (hiểu nôm na là tiết tấu của 1 bài nhạc rap. Với việc kết hợp câu từ, cách gieo vần có những quãng ngắt nghỉ, điểm nhấn trên nền nhạc [beat] hợp lý và sáng tạo) rất riêng của họ. Ngoài ra còn những yếu tố quan trọng khác như concept [nội dung/chủ đề], delivery [sức truyền tải bằng chất giọng qua cách sử dụng flow], quality [chất lượng bài nhạc rap], freestyle [khả năng ứng biến tức thời qua cách rap với nền beat cho sẵn].

Ngôn từ trong nhạc rap vô cùng phóng khoáng và không bị gò bó trong một giới hạn nào nên những câu chửi thề xuất hiện trong nhạc rap là chuyện rất bình thường. Bởi những nét đặc trưng trong phong cách của từng rapper, nên đó cũng là cơ sở để họ so bì trình độ rap với nhau, cũng như họ dùng rap để giải quyết những mâu thuẫn với nhau. Từ đó battle rap/dissing (từ lóng tiếng Anh là beef(định hướng)) ra đời và trở thành một đặc điểm thú vị ở nhạc rap mà không có dòng nhạc nào có được.

Chú thích

Xem thêm
 Rap chiến
 Sáng tác nhạc rap

Đọc thêm

Reggaeton
Kỹ thuật hát
Văn hóa Mỹ-Phi


title: Shinohara Chie

text:
là 1 mangaka thiên và chuyên về Shoujo. Manga của bà phần lớn đều mang một gam màu tím đầy huyền ảo và lãng mạn, mặc dù trong đó xen vào một chút rùng rợn. Tác phẩm đầu tiên phải kể đến là Akai Densetsu – Red Legend, được xuất bản năm 1981. Nhưng mãi đến khi Purple Eyes in the Dark ra đời thì tên tuổi của bà mới thực sự được chú ý. Đây là 1 series manga mang nhiều tình tiết kinh dị, đã đạt giải tại Shogakukan Manga Award lần thứ 32.Sau đó, Anatolia Story ra đời, đánh dấu một bước ngoặt trong cuộc đời sáng tác của bà, bộ manga nói về số phận của một cô gái trẻ bị bàn tay lạ kéo về quá khứ này đã gây được tiếng vang lớn, Anatolia Story đã thắng lớn cũng tại giải Shogakukan Manga Award lần thứ 41.

Bên cạnh những tập truyện dài, những tuyển tập manga ngắm, đôi khi tác giả Shinohara còn viết cả một loạt các bộ sách dài. Có thể ví dụ như: Kaettekita Musume phần 1 và phần 2 là bộ sách nổi tiếng được đón đọc nhiều nhất của bà.

Chie Shinohara thường không trau chuốt nhân vật, mà bà thường quan tâm nhiều đến cốt truyện. Với một nét vẽ thoáng và thanh mảnh, Chie vẽ rất đạt những vật thể bay hoặc những gì nổi trên mặt nước. Cũng có thể do năng khiếu trên mà bà thường lấy nước làm nhân tố chủ đạo trong các bộ manga của mình, từ đó vẽ nên những câu chuyện làm say mê lòng người.

Một số tác phẩm
 Akatsuki no Lion
 Aoi no Fuuin (Blue Seed)
 Houmonsha wa mayonaka ni (Midnight Visitor)
 Kioku no Ashiato
 Kootta Natsu no Hi (Frozen Summer Day)
 Mizu ni Sumu Hana (Romance of Darkness)
 Mokugekisha ni sayounara (Farewell to the Eyewitness)
 Nanika ga yami de mite ire (Something Watching in the Dark)
 Ryouko no Shinreijikenbo (A Record of Ryoko’s Psychic Events)
 Sanninme ga kieta (A Third Person Disappeared)
 # Sora wa Akai Kawa no Hotori: Anatolia Story (Red River)
 So****e Gokai no Suzu ga naru (Then Five Bells Rang)
 Touboukyuukou (Runaway Express)
 Umi no yami, tsuki no Kage (Moon Shadow on a Dark Sea)
 Yami no Purple Eye (Purple Eye of Darkness)

Chú thích

Người Nhật
Họa sĩ manga
Nhân vật còn sống


title: Lý Khả Nhiễm

text:
Lý Khả Nhiễm (Tiếng Hoa: 李可染; 1907–1989) - là họa sĩ Giang Tô - Từ Châu, một họa sĩ đương đại nổi tiếng của Trung Quốc. Họa sĩ Lý Khả Nhiễm là một họa sĩ nổi tiếng vẽ tranh phong cảnh, các tác phẩm của ông ảnh hưởng phong cách của các họa sĩ nổi tiếng trước đó. Nổi tiếng nhất bức tranh của ông là bức tranh "Vạn Sơn Hồng Biến" đã lập kỷ lục tại phiên đấu giá mùa xuân tại Poly, tại Bắc Kinh, với giá 293,25 triệu nhân dân tệ (khoảng 961,24 tỷ đồng). Lấy cảm hứng từ một bài thơ do Mao Trạch Đông sáng tác năm 1925 - tạm diễn ý là:
"Ngàn đồi đỏ thẫm tôi nhìn
Rừng kia xếp lớp, màu in nhuộm trời"
Họa sĩ đã vẽ nên bức tranh này vào năm 1964.

Tham khảo

 Lý Khả Nhiễm trên bảo tàng Trung Hoa.

Họa sĩ Trung Quốc
Sinh năm 1907
Mất năm 1989


title: Chùa Phật Bảo

text:
Chùa Phật Bảo (tên gọi là Buddharatanaràma) là một trong 22 ngôi chùa hệ Phái Phật giáo Nguyên thủy trong Thành phố Hồ Chí Minh. Từ thập niên 1930 PGNT Việt Nam (Theraveda) được các bậc tổ sư truyền từ Campuchia về, đó là các Ngài cố Hòa thượng: Hộ Tông, Giới Nghiêm, Bửu Chơn, Thiện Luật, Tịnh Sự...

Đây là thời kỳ đầu tiên PGNT được truyền bá vào Việt Nam nên rất cần các tu sĩ trẻ có trình độ Phật Pháp và văn hóa cùng các Ngài truyền bá Phật Pháp vào buổi bình minh, thời kì sơ truyền của Phật giáo Nguyên Thủy. Sự quan hệ mật thiết gắn bó của Phật giáo Nguyên Thủy Việt Nam với các nước nam truyền Phật giáo như: Srilanka (Tích Lan); Thái Lan; Campuchia; Lào...

Sự tu học và hành trì của các nước nam truyền Phật giáo này hoàn toàn giông nhau từ hình thức đến nội dung.

Vị trí địa lý
Chùa Phật Bảo tọa lạc tại 673/3 Đường Lạc Long Quân Phường 10 Quận Tân Bình.

Tổng diện tích của Chùa là 4.600m2 do hai dòng họ hiến cúng cho Ngài cố Hòa thượng Giới Nghiêm, là họ Huỳnh và họ Lâm hiến cúng phần đất Thổ mộ.Sau khi ông Lâm Văn Linh và bà Hà Trung Bửu làm thủ tục giấy tờ đề hiến cúng phần đất thổ mộ, mang hồ sơ địa chỉ số 129, số bằng khoán 257 Ngài HT Giới Nghiêm nhận và xây dựng chùa Phật Bảo.

Kiến trúc
Chùa xây dựng vào năm 1965. Tháp Phật Bảo được xây dựng ở sân chùa năm 1985, cao 11,55m, thờ Xá Lợi Phật tầng trên cao, tầng giữa thờ Xá Lợi các vị cao tăng của hệ phái và tầng dưới thờ linh cốt của Phật tử. Tháp ngày nay đã được dời ra phía sau ngôi chánh điện.

Từ năm 1966 đến 1975, chùa đặt Trường trung đẳng Phật học viện, dạy hệ kinh tạng Pàli được 4 khóa cho khoảng 100 Tăng sinh mỗi khóa ở nội trú. Điện Phật được bài trí trang nghiêm. Chính giữa tôn trí tượng đức Bổn sư Thích Ca. Hai bên có tượng Đức Phật trì bình khất thực và tượng đức Phật nhập niết bàn. Năm 1968, Phật giáo hoàng gia Thái xin cúng dường Đại lễ dâng y Kàthina vào chùa Phật Bảo một bộ bàn thờ có đầy đủ tượng Phật bằng đồng, bộ đèn đồng; một Pháp Tòa và một bộ Tam Tạng bằng tiếng Pàli Thái.

Trụ trì
Vị trụ trì đầu tiên là Hòa thượng Giới Nghiêm. Hòa thượng quê quán Thừa Thiên Huế, xuất gia tại chùa Bãng Lãng, Huế vào năm 1930. Năm 1944, ngài tu học ở Campuchia, học đạo với Hòa thượng Chuon Nath, đức Vua Sãi Kampuchea, và du học ở Thái Lan, Miến Điện. Hòa thượng đã được bầu làm Tăng Thống Giáo hội Tăng già Nguyên thủy Việt Nam từ năm 1964 đến 1971 và năm 1979. Từ năm 1981 đến lúc viên tịch (1984), ngài là thành viên Hội đồng Chứng minh và Phó chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Sau đó thì tỳ kheo Thích Chánh Niệm lên trụ trì từ năm 1987 đã cho tổ chức trùng tu ngôi chùa nhiều lần, như xây dựng cổng tam quan vào năm 2001,xây dựng Tháp Phật Bảo năm 2003.

Hiện nay thì sư Quang Minh làm trụ trì chính thức của chùa.

Hoạt động
Các ngày lễ lớn trong năm:

15 tháng 4 âm lịch: Lễ Phật Đản, chiêm bái Xá Lợi Phật, lễ tắm Phật.

13 tháng 7 âm lịch: Lễ húy nhật cố HT Giới Nghiêm rất trọng thể.

18 tháng 9 âm lịch: Lễ dâng y Kathina.

Chùa có nhiều hoạt động từ thiện như phát quà cho đồng bào nghèo vùng sâu vùng xa nhân dịp mùa Vu Lan báo hiếu.v.v...

Tham khảo
Trang nhà chùa Phật Bảo .

Tham khảo

Chùa tại Thành phố Hồ Chí Minh


title: Tượng đất sét Thiên Tân

text:
Tượng đất sét là một loại hình nghệ thuật dân gian nổi tiếng ở Thiên Tân, thành phố lớn thứ hai của Trung Quốc. Nó được khởi xướng bởi Zhang Mingshan (1826-1906), một nghệ sĩ dân gian của Thiên Tân, trong triều đại nhà Thanh (1821-1851). Cho đến nay, đất sét Zhang có bốn thế hệ và gần 180 năm lịch sử.
Những tác phẩm Zhang khác nhau từ cung nữ, nhân vật lịch sử, nhân vật tôn giáo, và các nhân vật hiện đại với phong tục địa phương. Nó thường được người dân trưng bày trong nhà, trên kệ, vì kích thước nhỏ của nó (cao thường là 20 cm). Đất sét hình Zhang có đặc điểm thực tế sống động, và có thể miêu tả tính cách và tư thế của nhân vật.

Tham khảo
 Thủ công Mỹ nghệ truyền thống Trung Quốc - Hàng Gian, Quách Thu Huệ, Nhà xuất bản. Tổng hợp Thành phố.


title: Gốm sứ Lò Điếu

text:
Lò Điếu là lò tập trung chủ yếu ở huyện Vũ – tỉnh Hà Nam, các di chỉ lò Điếu có ở khắp nơi trong huyện, có tới hang tram di chỉ cho thấy đây là lò gốm chuyên phục vụ cho cung đình nhà Tống. Lò Điếu có từ thời Đường tuy nhiên đến thời Tống mới phát triển cực thịnh. Loại sứ này độc đáo ở men kết tủa, trong men có đồng oxit. Nếu sứ xanh và sứ đen dùng sắt oxit để làm chất xúc tác tạo màu thì sứ lò Điếu dùng đồng oxit làm sắc trạch rực rỡ kỳ diệu mà thần bí.

Tham khảo

 Phương Ý Lợi (2013), Gốm sứ Trung Hoa, Nhà xuất bản. Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.

Nghệ thuật Trung Quốc
Gốm Trung Quốc


title: Bao tiểu thể

text:
Bao Bowman hay bao tiểu thể là một túi bao hình cái cốc nằm ở đoạn đầu thành phần ống của một đơn vị thận trong thận của động vật có vú, thực hiện bước đầu tiên trong quy trình lọc máu tạo nước tiểu. Trong mỗi bao là một quản cầu. Các dịch từ máu trong quản cầu được thu thập trong bao Bowman (nói một cách khác, lọc cầu thận) và sau đó sẽ được tiếp tục xử lý xuyên suốt đơn vị thận để tạo thành nước tiểu. Bao Bowman được đặt theo tên của Sir William Bowman, người đã xác định nó vào năm 1842.

Giải phẫu

Trong bao có chùm mao mạch malpighi gần các tiểu động mạch đến và đi
Bao Bowman là một cái bọc có hai lớp, ôm lấy cuộn mạch.
Lá ngoài là một biểu mô lát đơn lót ngoài bởi màng đáy. Ở cực niệu biểu mô này nối tiếp với biểu  mô của ống gần.
Lá trong được cấu tạo bởi những tế bào hình sao gọi là tế bào có chân (podocytes). Từ thân tế bào tỏa ra những nhánh bào tương bậc 1 và bậc 2 đến tiếp xúc với màng đáy bởi những chân phình.
Giữa hai lớp là khoang Bowman, trong khoang chứa dịch siêu lọc (nước tiểu đầu). Bình thương mỗi phút có 120–130 cm³ chất siêu lọc của huyết tương lọt qua bộ phận lọc của tiểu cầu thận ra khoang Bowman Khoang Bowman thông trực tiếp với ống lượn gần. Miệng bao rất hẹp là nơi đi vào và đi ra của động mạch. Động mạch đến (nhánh của động mạch thẳng) sau khi vào bao Bowman nó chia ra khoảng 50 mao mạch chạy song song và có những chỗ thông sang nhau, tạo nên một mạng lưới mao động mạch(cuộn mạch) nằm gọn trong bao Bowman. Sau đó các mao động mạch tập trung lại thành động mạch đi ra khỏi tiểu cầu.

Chú thích

Thận học
Giải phẫu thận


title: Di chỉ Miếu Để Câu

text:
Di chỉ khảo khảo cổ Miếu Để Câu đại diện cho gốm màu Cam Túc tạo hình đa dạng, đẹp mắt, với nhiều hoa văn, màu sắc tươi tắn, cũng như hình thức phong phú và nội hàm văn hóa sâu dày, đã chiếm một vị trí chói lọi trong nền văn minh gốm màu thế giới, đây là niềm kiêu hãnh của dân tộc Trung Hoa. Có thể nói đồ gốm màu là một hình ảnh thu nhỏ của nền văn minh thời tiền sử tỉnh Cam Túc.

Tham khảo

 Allan, Sarah (ed), The Formation of Chinese Civilization: An Archaeological Perspective, ISBN 0-300-09382-9
 Chang, Kwang-chih. The Archaeology of Ancient China, ISBN 0-300-03784-8
 Liu, Li. The Chinese Neolithic: Trajectories to Early States, ISBN 0-521-81184-8


title: Trần gia từ

text:
Trần gia từ ( là từ đường tại thành phố Quảng Châu - Trung Hoa. Nó là thư viện, vừa là từ đường. Trước khi trở thành từ đường 祠堂, Trần Gia Từ là một thư viện 书院 (thư viện là nơi dùng cho việc học - ôn luyện) và cũng là nơi ở của tầng lớp giàu - quyền thế trong xã hội phương Nam.

Kiến trúc
Kiến trúc Tứ Hợp Viện cùng với kiến trúc văn hóa đa dạng phương Nam là nhà rường với kiểu truyền thống khép kín, toàn bộ kiến trúc đều được làm bằng gỗ, sử dụng tất cả hoạ tiết vốn có trong văn hoá đa dạng của phương Nam. Cách bài trí khá phức tạp kết hợp hình thể với màu sắc là 1 đặc điểm của văn hóa miền Nam Trung Hoa, thể hiện trên các kiến trúc tổng hợp, nhất là trên mái ngói - đỉnh nhà của các kiến trúc này.

Với nội dung là các câu chuyện dân gian với tích truyện thần tiên, thể hiện nét văn hóa đa dạng - kết hợp nhiều tinh hoa của các vùng văn hóa địa phương của văn hoá miền Nam Trung Quốc được trang trí tinh xảo, khéo léo trong hầu hết các kiến trúc của từ đường.

Hiện nay, Trần gia từ là địa điểm tham quan hấp dẫn của thành phố Quảng Châu.

Tham khảo

 Thành phố Quảng Châu - sổ tay du lịch Trung Quốc - Minh Châu - Thế Anh - Nhà xuất bản văn hóa thông tin.
 Thành phố Quảng Châu - Trung Hoa Ký sự - Đài truyền hình T.p Hồ Chí Minh.

Du lịch Trung Quốc


title: Chu quý nhân

text:
Tấn Thành Đế Chu Quý nhân (chữ Hán: 晉成帝周貴人, ? - 363), là phi tần của Tấn Thành Đế - vị Hoàng đế thứ 7 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc. Bà là mẹ của 2 vị Hoàng đế liên tiếp Tấn Ai Đế và Tấn Phế Đế.

Trong lịch sử, bà được biết đến là người đầu tiên nhận danh vị Hoàng thái phi.

Tiểu sử

Sinh hai hoàng tử
Sử sách không nói rõ xuất thân, tên thật của Chu thị, cũng không biết bà nhập cung khi nào. Thời Tấn Thành Đế, Chu thị được Hoàng đế sủng ái, hạ sinh hai hoàng tử là Tư Mã Phi (tức Tấn Ai Đế) và Tư Mã Dịch (tức Tấn Phế Đế), do đó được bái lên làm Quý nhân.

Năm Hàm Khang thứ 8 (342), Chu thị sinh ra Tư Mã Dịch, thì liền tháng 6 (âm lịch) năm ấy Tấn Thành Đế băng thệ. Hai người con của Chu thị còn nhỏ, không được lập lên ngôi mà ngôi vị thuộc về em trai của Thành Đế là Lang Tà vương Tư Mã Nhạc, tức Tấn Khang Đế. Cùng năm ấy, Tư Mã Phi được tấn phong làm [Lang Gia vương; 琅琊王], bái Tán kỵ Thường thị (散骑常侍).

Năm Khang Nguyên thứ 2 (344), Tấn Khang Đế băng hà. Con trai duy nhất của ông là Tư Mã Đam kế vị, sử gọi Tấn Mục Đế. Theo lý, Tư Mã Phi là đường huynh của Mục Đế, lại là dòng trưởng, vẫn xứng đáng kế thừa Hoàng vị, nhưng dưới sự tác động của Hoàng thái hậu Chử Toán Tử cùng quyền thần Dữu Băng (庾冰) can thiệp, do đó Lang Gia vương Tư Mã Phi vô pháp kế vị. Năm Vĩnh Hòa thứ 12 (356), Tư Mã Phi thăng Trung quân Tướng quân (中军将军).

Tấn tôn Hoàng thái phi
Năm Khai Bình thứ 5 (361), Tấn Mục Đế Tư Mã Đam băng. Hoàng thái hậu Chử Toán Tử hạ chiếu tôn Lang Gia vương Tư Mã Phi lên ngôi, sử gọi là Tấn Ai Đế.

Vào lúc nào, triều thần tranh nghị tôn phong danh hiệu cho Chu Quý nhân. Khi ấy, Chử Thái hậu vẫn đã là Hoàng thái hậu, không thể thay đổi, vị trí độc tôn. Bên cạnh đó, do Quý nhân Chu thị vốn không phải Hoàng hậu triều trước, nên triều thần đề nghị cũng không được tôn làm Hoàng thái hậu để tránh loạn đích thứ. Trong quá trình thương nghị, Thái úy Hoàn Ôn đề nghị tôn Chu thị làm [Phu nhân; 夫人], còn Thượng thư bộc xạ Giang Bân (江虨) nghị xin tôn làm [Thái phu nhân; 太夫人]. Tấn Ai Đế đều không nghe, xuống chiếu tôn mẫu thân Chu thị làm [Hoàng thái phi; 皇太妃], ban cho nghi phục giống với Chử Thái hậu.

Năm Hưng Ninh nguyên niên (363), Hoàng thái phi Chu thị mất, không rõ bao nhiêu tuổi, thụy hiệu là Chương Hoàng thái phi (章皇太妃).

Xem thêm
 Tấn Thành Đế
 Tấn Ai Đế
 Chử Toán Tử
 Hoàng thái hậu
 Hoàng thái phi

Tham khảo

Tấn thư
Tư trị thông giám

Năm sinh không rõ
Mất năm 363
Phi tần nhà Tấn
Sinh mẫu của Hoàng đế Trung Quốc nhưng không được tôn Hậu vị


title: Bão Usagi (2013)

text:
Bão Usagi, được biết đến ở Philippines với tên gọi Bão Odette,Việt Nam gọi là  Bão số 9 là một xoáy thuận nhiệt đới mạnh đã tác động đến Đài Loan, Philippines, Trung Quốc, và Hong Kong trong tháng 9 năm 2013. Cái tên  có nghĩa là chòm sao Thiên Thố hay nghĩa đen là con thỏ trong tiếng Nhật. Usagi là cơn bão thứ 19 được đặt tên và bão cuồng phong thứ 4 trong mùa bão, và nó đã phát triển thành một cơn bão nhiệt đới trên vùng biển phía Đông Philippines vào cuối ngày 16 tháng 9. Đến ngày 19 Usagi tăng cường mãnh liệt và cuối cùng nó đã trở thành một cơn bão rất mạnh đồng thời có kích thước lớn. Sau đó, Usagi suy yếu chậm, vượt eo biển Bashi trong ngày 21 trước khi đổ bộ vào Quảng Đông, Trung Quốc trong ngày 22 tháng 9.

Lịch sử khí tượng

Từ sáng sớm ngày 16 tháng 9, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) bắt đầu theo dõi một áp thấp nhiệt đới đang phát triển trên khu vực có đột đứt gió theo chiều thẳng đứng thấp, cách thủ độ Manila của Philippines khoảng 1.300 km (810 dặm) về phía Đông. Cũng trong ngày hôm đó, khi mà hoàn lưu mực thấp của hệ thống trở nên rõ ràng hơn, Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) đã ban hành "Cảnh báo về sự hình thành của xoáy thuận nhiệt đới", trong khi đó Cục quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines (PAGASA) đặt tên cho nó là Odette. Vào cuối ngày, JMA đã nâng cấp hệ thống thành bão nhiệt đới và đặt tên cho nó là Usagi. Cùng thời điểm, JTWC cũng nâng cấp nó lên thành áp thấp nhiệt đới 17W.

Vào ngày 17 tháng 9, hệ thống tiếp tục củng cố chặt chẽ hơn khi di chuyển về phía Tây dọc theo rìa phía Nam của áp cao cận nhiệt, và JTWC đã nâng cấp nó lên thành bão nhiệt đới. Sang sáng sớm ngày hôm sau, JMA nâng cấp Usagi lên thành bão nhiệt đới dữ dội; vào buổi trưa, cả JMA lẫn JTWC đều nâng cấp Usagi lên thành bão cuồng phong, khi mà đối lưu sâu đã bao bọc toàn bộ quanh một mắt bão đang phát triển với dòng thổi ra tỏa tròn. Vào ngày 19 tháng 9, Usagi bắt đầu tăng cường rất nhanh, một mắt bão tròn được hình thành và do đó, JTWC đã nâng cấp Usagi lên thành siêu bão cấp 5 trong thang bão Saffir–Simpson trong buổi trưa cùng ngày. Tuy nhiên, những phân tích lại sau mùa bão đã kết luận vận tốc gió duy trì 1 phút tối đa của Usagi là 155 dặm/giờ, tương đương siêu bão cấp 4. Vào thời điểm 18Z, cơn bão đạt đỉnh với vận tốc gió duy trì 10 phút 205 km/giờ (125 dặm/giờ) và áp suất khí quyển 910 hPa (26,87 inHg). Sang ngày 20, Usagi bắt đầu trải qua chu trình thay thế thành mắt bão với thành mắt bão bên trong có bề rộng 75 km (47 dặm) phân tách rõ ràng với thành mắt bão bên ngoài có bề rộng 190 km (120 dặm); đồng nghĩa với việc hệ thống bắt đầu suy yếu, một phần là do tương tác với đất liền giữa Đài Loan và Luzon.

Vào ngày 21 tháng 9, khi Usagi tiến vào eo biển Bashi, JTWC đã giáng cấp nó xuống thành bão cuồng phong do đối lưu trở nên suy giảm. Tuy nhiên, đã ghi nhận được vận tốc gió duy trì 180 km/giờ (110 dặm/giờ) cùng áp suất khí quyển 923 hPa (27,26 inHg) tại Basco, Batanes khi thành mắt bão của Usagi đi qua khu đô thị này. Sau đó, khi chu trình thay thế thành mắt bão hoàn tất, mắt của Usagi trở nên bị che mờ bởi mây, dù cho điều kiện môi trường vẫn duy trì thuận lợi với dòng thổi ra tỏa tròn hoàn hảo và độ đứt gió theo chiều thẳng đứng thấp. Vào ngày 22 tháng 9, mắt bão lại nổi lên, cho phép Usagi duy trì cường độ khi nó tiếp tục tiến gần đến đường bờ biển Trung Quốc. Đến khoảng 11:40 UTC (19:40 giờ Trung Quốc), Usagi đổ bộ lên Sán Vĩ, Quảng Đông, với vận tốc gió duy trì 10 phút 155 km/giờ (100 dặm/giờ) cùng áp suất 935 hPa (27,61 inHg). Không lâu sau, JTWC đã ban hành cảnh báo cuối cùng về cơn bão, trong khi JMA giáng cấp nó xuống thành bão nhiệt đới dữ dội vào lúc 18Z. Sang ngày hôm sau, JMA tiếp tục giáng cấp Usagi xuống thành bão nhiệt đới và sau đó là áp thấp nhiệt đới trên khu vực Quảng Tây. Hệ thống cuối cùng tan trong ngày 24 tháng 9.

Chuẩn bị và tác động

Xem thêm
Bão Hagibis (2019)
Bão Krosa (2019)
Bão Lekima (2013)
Bão Halong (2008)
Bão Koryn (1993)

Tham khảo

Liên kết ngoài

JMA General Information of Typhoon Usagi (1319) from Digital Typhoon
JMA Best Track Data of Typhoon Usagi (1319)
JTWC Best Track Data  of Super Typhoon 17W (Usagi)
17W.USAGI from the U.S. Naval Research Laboratory

Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2013
Bão tại Trung Quốc
Bão tại Hồng Kông
Bão tại Đài Loan
Typhoon
Bão tại Philippines


title: Viêm tuyến vú

text:
Viêm tuyến vú hay viêm vú, viêm tuyến sữa là một bệnh nhiễm trùng các mô vú gây đau ngực, sưng, nóng và đỏ vú. Khi bị viêm vú cũng có thể bị sốt và ớn lạnh. Phổ biến nhất ở phụ nữ cho con bú, tuy nhiên vẫn có thể xảy ra ở người không cho con bú. Cứ 3 phụ nữ đang cho con bú thì có một người bị viêm vú.

Trong hầu hết các trường hợp, bệnh viêm vú xảy ra trong vòng vài tháng đầu sau khi sinh, nhưng cũng có thể xảy ra trong quá trình nuôi con bằng sữa mẹ. Các triệu chứng có thể cảm thấy như mệt mỏi và kiệt sức, gây khó khăn cho việc chăm sóc em bé. Tuy nhiên vẫn có thể tiếp tục cho con bú khi bị viêm vú.

Triệu chứng
Với bệnh viêm vú, các dấu hiệu và triệu chứng có thể xuất hiện đột ngột như:
 Đau vú hoặc ấm khi chạm vào
 Thường cảm thấy khó chịu
 Sưng vú
 Đau hoặc cảm giác nóng rát liên tục hoặc trong khi cho con bú
 Đỏ da
 Sốt 101ᵒ F (38,3ᵒ C) hoặc cao hơn
 Mặc dù bệnh viêm vú thường xảy ra trong vài tuần đầu tiên cho con bú nhưng nó vẫn có thể xảy ra bất cứ lúc nào trong thời gian cho con bú. Viêm vú cho con bú có xu hướng ảnh hưởng đến một vú – không phải cả hai vú.

Nguyên nhân

Ống dẫn sữa bị tắc
Tắc ống dẫn sữa làm sữa bị lưu lại và gây ra nhiễm trùng vú.

Vi khuẩn xâm nhập
Vi khuẩn trên bề mặt da của mẹ và miệng của em bé có thể đi vào đường sữa thông qua vết nứt hoặc vết rạn ở da của núm vú hay qua một lỗ của ống dẫn sữa. Vi khuẩn có thể nhân lên, dẫn đến nhiễm trùng. Các vi khuẩn này không gây hại cho em bé.

Yếu tố nguy cơ
 Cho con bú trong thời gian vài tuần đầu tiên sau khi sinh con
 Núm vú bị đau hoặc nứt
 Chỉ sử dụng một vị trí cho con bú, có thể không hoàn toàn thoát vú của bạn
 Mặc một áo ngực chật, hạn chế lưu lượng sữa
 Mệt mỏi
 Nếu đã có tiền sử viêm vú có nhiều khả năng sẽ bị lại một lần nữa

Biến chứng
Có thể hình thành một áp xe bên trong một phần vú bị nhiễm trùng. Xảy ra ít hơn một trong 100 trường hợp bị viêm vú. Áp xe là một vùng tụ mủ, màu đỏ, có thể nhìn thấy bằng siêu âm.

Chẩn đoán
Chẩn đoán chủ yếu dựa trên khám lâm sàng với các dấu hiệu và triệu chứng như sốt, ớn lạnh, đau vú.

Ngoài ra, có một dạng hiếm của bệnh ung thư vú- bệnh ung thư vú viêm- cũng có thể gây tấy đỏ và sưng, rất dễ nhầm với bệnh viêm vú. Khi đó cần chụp quang tuyến vú và sinh thiết vú để chẩn đoán chính xác.

Điều trị

Kháng sinh
Điều trị viêm vú đòi hỏi một đợt dùng từ 10-14 ngày kháng sinh. Sau khi dùng 24-48 giờ sẽ cảm thấy khỏe lại và nhất là giảm thiểu nguy cơ tái phát bệnh.

Thuốc giảm đau
Trong khi đợi thuốc kháng sinh có hiệu lực, có thể dùng thuốc giảm đau nhẹ như acetaminophen hay ibuprofen...

Điều chỉnh lại cách cho con bú
Làm sạch vú trong thời gian cho con bú, xem xét lại kỹ thuật cho con bú hay tới bác sĩ để được tư vấn.

Tự chăm sóc
Nghỉ ngơi, tiếp tục cho con bú và uống nước bổ sung để giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng vú.
Nếu bệnh không giảm sau khi uống thuốc kháng sinh, phải tới bác sĩ để được kiểm tra lại.

Dự phòng
 Hoàn toàn thoát sữa từ ngực khi cho con bú.
 Để trẻ bú rỗng hết một bên vú trước khi chuyển sang vú bên kia.
 Cho bé bú luân phiên mỗi vú trong mỗi lần cho ăn.
 Thay đổi vị trí cho con bú.
 Không để bé sử dụng vú như một núm vú giả.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bệnh liên quan đến vú
Viêm


title: Bão Usagi

text:
Tên Usagi được dùng để đặt tên cho 3 cơn bão nhiệt đới ở tây bắc Thái Bình Dương. Tên gọi này do Nhật Bản đề xuất, trong tiếng Nhật nó là tên gọi của chòm sao Thiên Thố hay con thỏ.
 Bão Usagi 2001 (T0110, 13W) - đổ bộ vào Việt Nam.
 Bão Usagi 2007 (T0705, 05W) - quét qua Nhật Bản.
 Bão Usagi 2013 (T1319, 17W)
 Bão Usagi 2018 - Quét qua miền Nam, Việt Nam

Bão


title: Hà Pháp Nghê

text:
Hà Pháp Nghê (chữ Hán: 何法倪, 339 - 404), là hoàng hậu của Tấn Mục Đế, vua thứ 9 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử
Hà hậu nguyên quán thuộc quận Lư Giang (廬江). Phụ thân của Hà Pháp Nghê là Hà Chuẩn (何准), vốn là một danh sĩ có tiếng; em trai của Phiêu kị tướng quân Hà Sung (何充), làm đến chức Tể tướng trong triều. Hà Chuẩn lấy Ngô thị và sinh ra Hà Pháp Nghê. Do xuất thân cao quý nên Hà Pháp Nghê được tuyển vào cung hầu hạ cho Tấn Mục Đế.

Tháng 8 năm 357, Mục Đế hạ chiếu phong bà làm Hoàng hậu. Phụ thân của bà cũng được Tấn triều truy phong Quang Lộc đại phu, tước Tấn Hưng huyện hầu. Hà Pháp Nghê làm hoàng hậu 4 năm và không sinh được con.

Năm 361, Mục Đế băng hà, anh họ là Tấn Ai Đế lên ngôi, phong bà làm Mục hoàng hậu (穆皇后), chuyển sang Vĩnh An cung (永安宮). Bà sống trong Vĩnh An cung từ các đời Ai Đế qua Phế Đế, Giản Văn Đế, Hiếu Vũ Đế và An Đế.

Năm 402, thời Tấn An Đế, tướng Hoàn Huyền ở Kinh Châu khởi binh tạo phản, chiếm được Kiến Khang và nuôi mộng cướp ngôi. Năm 403, Hoàn Huyền bắt bà dời khỏi cung, cùng Tư Mã Đức Văn (em trai An Đế) đến sống ở phủ Tư đồ, dời An Đế sang Vĩnh An cung. Khi xa giá của bà ra khỏi Thái miếu, có người xa phu quỳ xuống kêu khóc khiến Hoàn Huyền rất tức giận.

Tháng 12 cùng năm, Hoàn Huyền chính thức soán ngôi xưng đế, lập ra nhà nước Hoàn Sở, cho biếm bà làm Linh Lăng Huyện quân (零陵縣君), dời bà cùng An Đế và hoàng hậu đến Ba Lăng. Không bao lâu sau, Lưu Dụ kiến nghĩa, đánh dẹp Hoàn Huyền, tướng quân Ân Trọng Văn lại đón Hà Pháp Nghê trở về Kiến Khang.

Tháng 7 năm 404, bà qua đời ở Kiến Khang, thọ 66 tuổi, được truy tôn là Mục Chương hoàng hậu (穆章皇后), an táng ở Vĩnh Bình Lăng (永平陵).

Tham khảo

Tấn thư
Tư trị thông giám

Hoàng hậu nhà Tấn
Sinh năm 339
Mất năm 404
Người An Huy


title: Vương Mục Chi

text:
Vương Mục Chi (chữ Hán: 王穆之, ? - 364), nguyên quán ở huyện Tấn Dương, quận Thái Nguyên là hoàng hậu dưới thời Tấn Ai Đế, vua thứ 10 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

Phụ thân của Vương Mục Chi là Tư đồ tả trưởng sử Vương Mông (thuộc Thái Nguyên Vương thị), làm quan trong triều đình Đông Tấn. Bà được đem gả cho Lang Nha vương Tư Mã Phi, con trai trưởng của Tấn Thành Đế và trở thành vương phi. Năm 361, Tư Mã Phi lên ngôi vua, tức Tấn Ai Đế, bèn cho lập bà làm hoàng hậu, đồng thời truy tặng mẹ bà là Viên thị làm An Quốc hương quân.

Năm 364, Vương Mục Chi qua đời, được truy tặng danh hiệu Ai Tĩnh hoàng hậu.

Xem thêm
Tấn Ai Đế

Tham khảo
Tấn thư

Chú thích

Hoàng hậu nhà Tấn
Năm sinh không rõ
Mất năm 364
Mất năm 365


title: Dữu Đạo Liên

text:
Dữu Đạo Liên (chữ Hán: 庾道怜, ? - 366), là hoàng hậu dưới thời Tấn Phế Đế, vị hoàng đế thứ 11 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử
Dữu Đạo Liên xuất thân trong một gia đình vọng tộc, quê ở huyện Yên Lăng, quận Dĩnh Xuyên. Phụ thân của bà là Dữu Băng (庾冰), anh trai của Thái hậu Dữu Văn Quân, vợ Tấn Minh Đế và mẹ của hai vua Tấn Thành Đế và Tấn Khang Đế. Đến khi trưởng thành, Dữu Đạo Liên được gả cho Đông Hải vương Tư Mã Dịch, con trai của Tấn Thành Đế.

Năm 365, Tư Mã Dịch đăng quang, tức Tấn Phế Đế, đã xuống chiếu sắc phong bà làm Hoàng hậu. Sang năm sau (366), Dữu Đạo Liên qua đời, không rõ bao nhiêu tuổi. Bà được truy phong làm Hiếu hoàng hậu (孝皇后), an táng ở Kính Bình lăng (敬平陵).

Về sau, tướng Hoàn Ôn phế đế, biếm đế là Hải Tây công và đày đến Ngô huyện, lại cho biếm bà làm Hải Tây công phu nhân (海西公夫人). Năm 386, Phế Đế qua đời, Dữu Đạo Liên bị cải táng đến Ngô Lăng cùng Phế Đế.

Tham khảo
Tấn thư
Tư trị thông giám

Chú thích

Hoàng hậu nhà Tấn
Sinh thế kỷ 4
Mất năm 366


title: Bộ Cá mặt trăng

text:
Bộ Cá mặt trăng (danh pháp khoa học: Lampriformes) là một bộ cá vây tia. Chúng được gọi chung là lamprids (đúng hơn là được sử dụng cho Lampridae) hoặc lampriforms. Một từ đồng nghĩa với bộ này là Allotriognathi, trong khi một biến thể chính tả thường được nhìn thấy nhưng dường như không chính xác là Lampridiformes. Theo truyền thống, người ta xếp 7 họ còn sinh tồn trong bộ này, thường là cá nhỏ nhưng rất khác biệt, và tổng cộng chỉ có 12 chi với khoảng 24 loài được công nhận, nhưng một nghiên cứu phát sinh chủng loài gần đây cho thấy họ Stylephoridae với 1 loài duy nhất là Stylephorus chordatus bị xếp sai chỗ vào bộ này, và vị trí đúng của nó là gần với các loại cá tuyết của bộ Gadiformes, nhưng với hình thái học độc đáo và khác với Gadiformes nên được đề xuất tách ra thành bộ Stylephoriformes.

Phân loại
Bộ này thỉnh thoảng được chia ra thành Bathysomi và Taeniosomi. Tên gọi trước là một tổ hợp cận ngành, và do đó là đồng nghĩa với toàn bộ bộ này, trong khi tên gọi sau có thể được coi là một phân bộ hợp lệ. Bao gồm cả các đơn vị phân loại hóa thạch, phân loại của bộ Lampriformes theo trình tự phát sinh chủng loài với số lượng các chi và loài còn sinh tồn có thể được đưa ra như sau:
 Cơ sở và incertae sedis
 Chi  † Bathysoma
 † Bajaichthyidae Bannikov & Sorbini, 2014: Có lẽ có vị trí không xác định trong Acanthomorphata.
 Chi † Bajaichthys Sorbini, 1983
 Chi † Nardovelifer
 Họ † Palaeocentrotidae Bonde, 1966
 Chi † Palaeocentrotus Kühne, 1941
 Họ † Turkmenidae Daniltshenko, 1968
 † Turkmene Daniltshenko, 1968
 Họ Veliferidae — cá cờ mặt trăng (2 chi, 2 loài). Loài Velifer hypselopterus có ở vùng biển Việt Nam.
 Họ Lampridae — cá mặt trăng? (1 chi, 2 loài)
 Phân bộ Taeniosomi
 Họ Lophotidae — cá mào (crestfish), cá đai mũ: 2 chi, 4 loài.
 Họ Radiicephalidae — cá đai đuôi lạ, cá đuôi thon (tapertail): Đơn loài.
 Họ Trachipteridae — cá vây thô, cá đai, cá hố (ribbonfish): 3 chi, 10 loài.
 Họ Regalecidae — cá mái chèo, cá trích vua, cá đai vua (oarfish, king of herrings): 2 chi, 4 loài.

Chuyển đi
Họ Stylephoridae trước đây xếp trong phân bộ Taeniosomi — cá đuôi roi, cá mắt ống (tube-eye), cá đuôi chỉ (thread-tail): Đơn loài.

Phát sinh chủng loài
Biểu đồ phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo Betancur-R. et al. (2017):

Biểu đồ phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo Borden et al. (2019):

Biểu đồ phát sinh nội bộ Lampriformes theo Betancur-R. et al. (2017):

Biểu đồ phát sinh nội bộ Lampriformes theo Olney et al. (1993):

Xem thêm
 Cá mặt trăng

Chú thích


title: Vương Giản Cơ

text:
Vương Giản Cơ (chữ Hán: 王简姬, ? - ?), hay Thuận hoàng hậu (顺皇后) là nguyên phối thê tử của Tấn Giản Văn Đế Tư Mã Dục, vua thứ 12 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

Tuy là nguyên phối nhưng bà chưa từng làm Hoàng hậu khi còn sống. Bà bị phế và qua đời khi Tư Mã Dục còn ở tước Cối Kê vương. Thụy hiệu Hoàng hậu của bà được truy phong bởi con riêng của phu quân bà là Tư Mã Hiệu kế ngôi, tức Tấn Hiếu Vũ đế.

Tiểu sử
Vương Giản Cơ nguyên quán ở huyện Tấn Dương, quận Thái Nguyên. Bà là con gái của đại thần Vương Hà trong triều đình Đông Tấn. Thời trẻ, bà thành hôn với Thừa tướng nhà Tấn là Cối Kê vương Tư Mã Dục, sinh ra một người con trai là Tư Mã Đạo Sinh. Năm 348, mẹ con Vương Giản Cơ mắc tội nên bị phế truất, Tư Mã Đạo Sinh sau đó chết trong ngục. Không bao lâu sau, Vương Giản Cơ vì quá đau buồn nên cũng lâm bệnh mà mất.

Năm 371, Tư Mã Dục được lập làm hoàng đế, tức Tấn Giản Văn Đế. Tám tháng sau, Giản Văn đế mất, con trai của ông với người thiếp Lý Lăng Dung là Tư Mã Hiệu kế ngôi, tức Tấn Hiếu Vũ đế. Hiếu Vũ Đế truy tôn Vương Giản Cơ làm [Thuận hoàng hậu; 顺皇后], hợp táng cùng Giản Văn Đế ở Cao Bình lăng. Cha bà là Vương Hà được ban tặng chức Quang Lộc đại phu, Tán kị thường thị.

Xem thêm
Tấn Giản Văn Đế
Tư Mã Đạo Sinh

Tham khảo

Tấn thư
Tư trị thông giám

Chú thích

Người nhà Tấn
Nữ giới nhà Tấn


title: Văn Nhất Đa

text:
Văn Nhất Đa (; 24 tháng 11 năm 1899 – 15 tháng 7 năm 1946), tên khai sinh Văn Gia Hoa (聞家驊), tên tự Hữu Tam (友三), Hữu Sơn (友山) là một nhà thơ và học giả người Trung Quốc.

Tiểu sử
Ông sinh tại Hy Thủy, Hồ Bắc. Sau khi được giáo dục theo truyền thống, ông vào học tại đại học Thanh Hoa.

Năm 1922 ông đến Hoa Kỳ học mỹ thuật và văn chương tại Viện Nghệ thuật Chicago. Trong thời gian này tập thơ đầu tay của ông Hồng chúc (紅燭, "nến đỏ") được xuất bản.

Năm 1925, ông về nước và đảm nhiệm công tác giảng dạy tại đại học. Năm 1928, ông xuất bản tập thơ thứ hai Tử thủy (死水, "nước tù đọng"). Thơ ông chịu ảnh hưởng của Tây phương. Cũng trong năm 1928, ông tham gia "Tân Nguyệt Xã" và viết tiểu luận về thơ ca, chủ yếu nhấn mạnh rằng thơ ca phải có "tính chất chính quy". Ông cũng bắt đầu công bố những kết quả nghiên cứu của mình về văn học Trung Quốc cổ điển.

Khi nổ ra chiến tranh Trung-Nhật, ông cũng như nhiều trí thức khác từ đông bắc Trung Quốc chạy xuống Côn Minh, Vân Nam. Tại đây ông vẫn có thể tiếp tục công việc giảng dạy, ở thời điểm đó là tại Đại học Liên hiệp Tây Nam (được mở ra trong thời chiến).

Ông bắt đầu hoạt động chính trị năm 1944 để ủng hộ Đồng minh dân chủ Trung Quốc.
Bản tính thẳng thắn của ông đã khiến cho ông bị mật thám Quốc Dân Đảng ám sát ngay sau khi ông tham dự đám tang một người bạn năm 1946.

Một đài tưởng niệm lớn về ông được dựng tại khuôn viên Đại học Sư phạm Vân Nam ở Côn Minh. Ông cùng vợ được chôn cất tại Nghĩa trang cách mạng Bát Bảo Sơn.

Tham khảo

Sinh năm 1899
Mất năm 1946
Nhà thơ Trung Quốc
Cựu sinh viên Đại học Thanh Hoa
Người Hồ Bắc
Họ Văn
Người Trung Quốc
Người họ Văn tại Trung Quốc


title: Bệnh đau vú

text:
Đau vú là cảm giác khó chịu hay đau ở vú. Đau vú (đau ngực) có thể bao gồm căng ngực, đau nhiều hoặc tức các mô vú. Cơn đau có thể liên tục hoặc nó có thể xảy ra không thường xuyên.

Đau vú có thể nặng hay nhẹ. Nó thường xảy ra vài ngày trước mỗi tháng của bạn, có thể là trước chu kì hoặc kéo dài trong 7 ngày hay nhiều hơn 1 tháng. Phụ nữ mãn kinh cũng có thể gặp tình trạng này nhưng thường xảy ra hơn ở phụ nữ trẻ và phụ nữ tiền mãn kinh.

Thường thì đau ngực thường báo hiệu không phải ung thư vú và hiếm khi chỉ ra ung thư vú. Tuy nhiên sau 1 hoặc 2 chu kỳ kinh nguyệt hay sau mãn kinh vẫn xảy ra tình trạng đau vú thì cần được đánh giá bởi bác sĩ.

Đau vú có hai loại: đau vú theo chu kỳ và đau vú không theo chu kỳ.

Nguyên nhân
Chủ yếu có thể liên quan đến những thay đổi trong mức độ hormone. Đây có thể bao gồm:
 Tuổi dậy thì ở trẻ em gái và đôi khi cho trẻ em trai cũng vậy.
 Hội chứng tiền kinh nguyệt và chu kỳ kinh nguyệt
 Mang thai - thường gặp hơn trong 3 tháng đầu tiên
 Những ngày sau khi sinh con như viêm vú
 Thời kỳ mãn kinh
 Nguyên nhân ít phổ biến của đau vú bao gồm các u lành tính (khối u) ở vú, ung thư vú, và một số thuốc (thuốc lợi tiểu, Clopromazin, chế phẩm Digitalis, Methyldopa...)

Chẩn đoán

Khám vú lâm sàng
Nếu tiền sử bệnh vú và khám lâm sàng cho thấy không có gì bất thường, không cần xét nghiệm bổ sung.

Chụp nhũ ảnh
Nếu bác sĩ cảm thấy một khối u vú hoặc vú dày bất thường, hay phát hiện một khu vực đau trong mô vú thì cần chụp X-quang vú để đánh giá các khu vực quan tâm được tìm thấy trong khi khám vú (chụp quang tuyến vú chẩn đoán).

Siêu âm
Siêu âm sử dụng sóng âm thanh để tạo ra hình ảnh về vú của bạn, và nó thường được thực hiện cùng với chụp nhũ ảnh. Bạn có thể cần siêu âm để đánh giá một khu vực đau ngay cả khi chụp quang tuyến vú bình thường.

Sinh thiết vú
Khối u ở vú nghi ngờ, khu vực dày hoặc các khu vực khác thường được thấy trong các xét nghiệm hình ảnh có thể yêu cầu sinh thiết trước khi bác sĩ chẩn đoán. Trong khi sinh thiết, bác sĩ lấy một mẫu nhỏ của mô vú từ những khu vực nói trên và gửi nó để phân tích trong phòng thí nghiệm.

Điều trị
 Loại bỏ một nguyên nhân cơ bản hoặc tình tiết làm nặng thêm bệnh. Điều này có thể liên quan đến một điều chỉnh đơn giản, chẳng hạn như mặc một chiếc áo ngực với sự hỗ trợ thêm.
 Sử dụng NSAID. Bôi thuốc trực tiếp vào khu vực cảm thấy đau.
 Điều chỉnh thuốc ngừa thai
 Giảm liều điều trị hormon mãn kinh.Có thể xem xét giảm liều điều trị hormon mãn kinh hoặc ngừng hoàn toàn.
 Có thể dùng các sản phẩm bổ sung với các thành phần giúp điều hòa kinh nguyệt, hormon trong cơ thể như đương quy, xuyên khung...(nhũ ngọc), làm giảm nguy cơ gây u vú-1 nguyên nhân dẫn đến đau vú.

Phòng ngừa
 Để băng gạc nóng hoặc lạnh trên ngực.
 Mặc một chiếc áo ngực hỗ trợ
 Thử nghiệm với liệu pháp thư giãn, có thể giúp kiểm soát mức độ cao của sự lo lắng liên quan đến đau ngực nặng.
 Hạn chế hoặc loại bỏ cafein
 Thực hiện 1 chế độ ăn ít chất béo.
 Dùng thuốc giảm đau nhẹ: acetaminophen, ibuprofen
 Viết nhật ký, lưu ý khi bạn bị đau ngực và các triệu chứng khác, để xác định xem đau của bạn là theo chu kỳ hay không theo chu kỳ.

Tham khảo

 http://www.mayoclinic.com/
 http://www.nlm.nih.gov/
 http://www.nationalbreastcancer.org/
 http://www.medicinenet.com/

Bệnh
Bệnh liên quan đến vú