title: Danh sách vườn quốc gia tại Ba Lan

text:
Vườn quốc gia Ba Lan bao gồm 23 vườn quốc gia do Hội đồng của Cục Công viên quốc gia Ba Lan (Krajowy Zarząd Parków Narodowych) quản lý, nhưng trong năm 2004 trách nhiệm được chuyển giao cho Bộ Môi trường. Vườn quốc gia bao gồm khu vực bảo vệ toàn bộ và bảo vệ một phần. Ngoài ra, các vườn quốc gia thường được bao quanh bởi một vùng đệm bảo vệ gọi là otulina.

Danh sách

Xem thêm
 Danh sách các khu dự trữ sinh quyển tại Ba Lan
 Danh sách các công viên cảnh quan tại Ba Lan

Tham khảo

Nguồn

Văn bản pháp luật
Ordinances issued by the Polish Council of Ministers, establishing individual national parks (all in Polish, in PDF format).

 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 r. w sprawie utworzenia Babiogórskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19550040025&type=2&name=D19550025.pdf
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 1997 r. w sprawie Babiogórskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19970990608&type=2&name=D19970608.pdf
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 listopada 1947 r. o utworzeniu Białowieskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19470740469&type=2&name=D19470469.pdf
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1996 r. w sprawie Białowieskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19960930424&type=2&name=ATTAUOTZ
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 września 1993 r. w sprawie utworzenia Biebrzańskiego Parku Narodowego, Dz.U. 1993 nr 86 poz. 399
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 sierpnia 1973 r. w sprawie utworzenia Bieszczadzkiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19730310179&type=2&name=D19730179.pdf
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 maja 1996 r. w sprawie utworzenia Parku Narodowego "Bory Tucholskie", http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19960640305&type=2&name=ATT9MS9S
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie utworzenia Drawieńskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19900260151&type=2&name=D19900151.pdf
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 1980 r. w sprawie utworzenia Gorczańskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19800180066&type=2&name=D19800066.pdf
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 1993 r. w sprawie utworzenia Parku Narodowego Gór Stołowych, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19930880407&type=2&name=D19930407.pdf
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 1959 r. w sprawie utworzenia Kampinoskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19590170091&type=2&name=D19590091.pdf
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 1959 r. w sprawie utworzenia Karkonoskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19590170090&type=2&name=D19590090.pdf
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 listopada 1994 r. w sprawie utworzenia Magurskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19941260618&type=2&name=D19940618.pdf
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lipca 1996 r. w sprawie utworzenia Narwiańskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19960770368&type=2&name=ATTPCXS0
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 stycznia 1956 r. w sprawie utworzenia Ojcowskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19560040022&type=2&name=D19560022.pdf
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 r. w sprawie utworzenia Pienińskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19550040024&type=2&name=D19550024.pdf
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie utworzenia Poleskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19900270155&type=2&name=D19900155.pdf
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 maja 1974 r. w sprawie utworzenia Roztoczańskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19740210120&type=2&name=D19740120.pdf
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 września 1966 r. w sprawie utworzenia Słowińskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19660420254&type=2&name=D19660254.pdf
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1950 r. w sprawie utworzenia Świętokrzyskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19500140133&type=2&name=D19500133.pdf
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 r. w sprawie utworzenia Tatrzańskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19550040023&type=2&name=D19550023.pdf
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2001 r. w sprawie utworzenia Parku Narodowego "Ujście Warty", http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU20010670681&type=2&name=ATT70LUD
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 1957 r. w sprawie utworzenia Wielkopolskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19570240114&type=2&name=D19570114.pdf
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 1988 r. w sprawie utworzenia Wigierskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19880250173&type=2&name=D19880173.pdf
 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 marca 1960 r. w sprawie utworzenia Wolińskiego Parku Narodowego, http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19600140079&type=2&name=D19600079.pdf

Websites
Trang web chính thức của các vườn quốc gia Ba Lan
 bgpn.pl , Vườn quốc gia Babiogórski
 bpn.com.pl, Vườn quốc gia Białowieski
 biebrza.org.pl, Vườn quốc gia Biebrzański
 bdpn.p, Vườn quốc gia Bieszczadzki
 park.borytucholskie.info, Vườn quốc gia Bory Tucholskie
 dpn.pl, Vườn quốc gia Drawieński
 gorczanskipark.pl, Vườn quốc gia Gorczański
 pngs.pulsar.net.pl , Vườn quốc gia Gór Stołowych
 kampinoski-pn.gov.pl, Vườn quốc gia Kampinoski
 kpnmab.pl , Vườn quốc gia Karkonoski
 magurskipn.pl, Vườn quốc gia Magurski
 npn.pl, Vườn quốc gia Narwiański
 opn.pan.krakow.pl , Vườn quốc gia Ojcowski
 pieninypn.pl, Vườn quốc gia Pieniński
 poleskipn.pl, Vườn quốc gia Poleski
 roztoczanskipn.pl, Vườn quốc gia Roztoczański
 slowinskipn.pl, Vườn quốc gia Słowiński
 swietokrzyskipn.org.pl, Vườn quốc gia Świętokrzyski
 tpn.pl, Vườn quốc gia Tatrzański
 pnujsciewarty.gov.pl, Vườn quốc gia Ujście Warty
 wielkopolskipn.pl, Vườn quốc gia Wielkopolski
 wigry.win.pl , Vườn quốc gia Wigierski Park Narodowy
 wolinpn.pl , Vườn quốc gia Woliński

Liên kết ngoài
 Vườn quốc gia Ba Lan
 Vườn quốc gia Ba Lan

Ba Lan


title: GEBCO

text:
Hải Đồ Độ Sâu Tổng Quát của Các Đại Dương (:GEBCO) là một địa chỉ cung cấp miễn phí bản đồ độ sâu của các đại dương trên toàn thế giới. Dự án đã được hình thành với mục tiêu ban đầu là nhằm xây dựng một tập các bản đồ biển toàn cầu thể hiện hình dạng tổng quát của đáy đại dương. Qua thời gian dài, GEBCO đã trở thành một bản đồ tham khảo về độ sâu của các đại dương trên toàn thế giới dành cho các nhà khoa học và những người khác có quan tâm.

Tổ chức
GEBCO hoạt động dưới sự bảo trợ chung của Ủy ban Hải dương học Liên chính phủ (Intergovernmental Oceanographic Commission - IOC) thuộc UNESCO và Tổ chức Thủy đạc quốc tế (International Hydrographic Organization - IHO). Các hoạt động của GEBCO được thực hiện bởi một nhóm các chuyên gia quốc tế về đo đạc biển trong việc xây dựng phát triển một loạt các bộ dữ liệu độ sâu và các sản phẩm liên quan đến dữ liệu độ sâu.

Các bộ dữ liệu và sản phẩm

Mặc dù khi mới thành lập, GEBCO công bố bản đồ dưới dạng bản đồ giấy dùng các đường đẳng sâu để thể hiện độ sâu, ngày nay nhờ công nghệ số mà GEBCO có thể thu thập độ sâu của đại dương dưới dạng bản đồ số ở bất cứ đâu. GEBCO cung cấp một loạt các bộ dữ liệu độ sâu và các sản phẩm liên quan đến dữ liệu độ sâu, bao gồm:

 Các bộ dữ liệu lưới độ sâu toàn cầu:
Lưới dữ liệu GEBCO_08 - là một bộ dữ liệu lưới độ sâu toàn cầu với khoảng cách giữa các điểm là 30 giây cung kinh vĩ tuyến, được tạo ra bằng cách kết hợp giữa các điểm độ sâu được đo bằng tàu chất lượng được đảm bảo với các điểm độ sâu xác định từ dữ liệu trọng lực ảnh vệ tinh.
Lưới dữ liệu GEBCO One Minute - là một bộ dữ liệu lưới độ sâu toàn cầu với khoảng cách giữa các điểm là 1 phút cung kinh vĩ tuyến, chủ yếu dựa trên cơ sở các bộ dữ liệu đường đẳng sâu trong bộ Atlas số của GEBCO (GEBCO Digital Atlas).
Các lưới dữ liệu độ sâu này có thể được tải về máy tính từ Trung tâm Dữ Liệu Hải Dương Học Anh (British Oceanographic Data Centre) với định dạng netCDF, kèm theo có cả phần mềm miễn phí để xem, truy cập dữ liệu ASCII và netCDF. Các lưới dữ liệu độ sâu này có thể được sử dụng với phần mềm GMT (Generic Mapping Tools).
 Bộ Atlas bản đồ số GEBCO (GEBCO Digital Atlas) bao gồm hai bộ đĩa CD chứa:
 Lưới dữ liệu GEBCO One Minute
 Bộ dữ liệu các đường đẳng sâu và đường bờ trên toàn cầu.
 Bộ từ điển địa danh của các đối tượng nằm dưới đáy biển: là bộ từ điển số địa danh của các đối tượng nằm dưới đáy biển.
 Phần mềm dùng để xem và truy cập dữ liệu.
Bộ từ điển địa danh của các đối tượng nằm dưới đáy biển - là một bộ từ điển số về địa danh của các đối tượng dưới đáy biển được sử dụng trong các bản đồ và sản phẩm của dự án GEBCO và IBC (Bản đồ độ sâu quốc tế chia theo khu vực), và trên hải đồ quốc tế. Bộ từ điển địa danh này có thể được tài về máy tính từ Tổ chức thủy đạc quốc tế (IHO).
 Bản đồ thế giới GEBCO - là một bản đồ toàn cầu, có màu, bằng giấy về độ sâu của các đại dương trên toàn thế giới dựa trên bộ lưới dữ liệu độ sâu GEBCO One Minute. Bản đồ này có thể được tải về máy tính dưới dạng JPEG hoặc PDF.

Lịch sử hình thành dự án
Bộ bản đồ biển GEBCO được khởi tạo năm 1903 bởi một nhóm các nhà địa lý và hải dương học, dưới sự dẫn dắt của Hoàng tử Albert I của Monaco. Vào thời điểm đó bùng nổ sự quan tâm về việc nghiên cứu về thế giới tự nhiên và nhóm các nhà khoa học này đã nhận ra tầm quan trọng của một bộ bản đồ mô tả hình dáng của đáy đại dương. Lịch sử 100 năm đầu của dự án được mô tả trong quyển sách 'The History of GEBCO 1903-2003' xuất bản bởi GITC năm 2003. Ngày nay, vai trò cả GEBCO trở lên ngày càng quan trọng trong, do có mối quan tâm ngày càng tăng về nghiên cứu biển nhằm khai thác và gìn giữ tài nguyên.

Từ năm 1903, năm phiên bản bản đồ giấy, bản đồ đường đẳng sâu bao phủ toàn bộ toàn trái đất đã được tạo ra. GEBCO hiện đang duy trì bản đồ dưới dạng số như bộ Atlas số của GEBCO.

Đào tạo
Quỹ Nippon Foundation của Nhật Bản đã tài trợ cho GEBCO để đào tạo ra một thế hệ các nhà khoa học và chuyên gia thủy đạc làm việc liên quan đến bản đồ độ sâu của đại dương. Khóa học kéo dài 12 tháng, hướng đến một chứng chỉ sau đại học về độ sâu đại dương (PCOB), khóa học này đã được tổ chức ở trường Đại học New Hampshire, Hoa Kỳ từ năm 2004. Cho đến nay hơn 60 học giả đến từ 31 quốc gia đã hoàn thành khóa học và đang tham gia hỗ trợ các chương trình của GEBCO.

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức
 GEBCO Digital Atlas
 GEBCO's gridded data sets
 GEBCO world map
 The Academy Of Positioning Marine And Bathymetry (APOMAB) - là học viện quốc tế phi chính phủ, phi lợi nhuận, độc lập, nó cung cấp một diễn đàn cho các hoạt động liên quan đến lĩnh vực định vị và đo sâu trên biển dành cho các thành viên đến từ bất cứ đâu trên thế giới.

Tham khảo

Hải dương học


title: Tiền chùa

text:
Tiền chùa (tựa tiếng Anh: Funny Money) là một bộ phim hài hước - tâm lý Việt Nam do đạo diễn Việt kiều Thiện Đỗ thực hiện, được công chiếu ra rạp vào ngày 18 tháng 10 năm 2013. Phim có sự tham gia của Khương Ngọc, Vân Trang và Lều Phương Anh.

Nội dung

Chuyện phim bắt đầu bằng một tình huống chậm chạp để nói về nguyên nhân Lucky Lộc (Khương Ngọc thủ vai), một anh chàng không rõ nguồn gốc, tìm đến cơ hội làm giàu từ hàng mã. Dù rất giàu nhưng nhân vật Lucky Lộc lại là người rất bủn xỉn. Một ngày nọ, Lộc tình cờ nhặt được tờ 100 ngàn đồng bị rách ở góc và tìm đủ mọi cách để có thể tiêu được đồng tiền này. Sau cùng Lộc cũng thành công khi đẩy đồng tiền đó cho Bích Quyên (Vân Trang thủ vai), một cô gái xinh đẹp làm việc ở cửa hàng hoa.

Từ khi nhận phải đồng tiền rách này, Quyên gặp đủ loại rủi ro trong cuộc sống, từ việc cô bị bạn trai bỏ rơi cho đến chuyện ông chủ cửa hàng hoa sa thải. Khi Hiền (Lều Phương Anh thủ vai) - bạn cùng phòng của Quyên, cầm đồng tiền này để xài thì cô cũng gặp rủi ro y như bạn nên cả hai cô gái đều kinh sợ và xem đó là đồng tiền xui xẻo.

Cùng lúc đó, Lộc cũng gặp vô số rủi ro từ khi bỏ đồng tiền này và câu chuyện lại đảo ngược khi Lộc tìm đủ mọi cách để lấy lại đồng tiền.

Lộc và Quyên gặp nhau để thỏa thuận về việc trả lại đồng tiền cho Lộc, Lộc đồng ý với điều kiện của Quyên là đưa cô đi nghỉ ở đảo Langkawi. Quyên phát hiện ra mình đã có thai với người yêu cũ, nhưng anh chàng người yêu cũ quay về đòi xét nghiệm DNA đứa bé nên Quyên nổi giận đuổi anh ta đi. Thời gian này Lộc đang hợp tác với một doanh nhân người nước ngoài tên Peter Chang, nhưng ông này lại chính là trùm đường dây làm tiền giả và ông ta đang lợi dụng Lộc. Bọn thuộc hạ của Peter truy tìm Lộc, có thể chúng muốn thủ tiêu anh.

Quyên gọi điện cho Lộc, tiết lộ rằng cô đã xé tờ 100 ngàn khác đưa cho anh vì đã làm mất tờ tiền gốc. Quyên nói xong thì bị đau bụng và gục ngã. Lộc liền đến nhà Quyên để đưa cô đi bệnh viện, bọn tội phạm cũng đến đây chờ đợi bắt giữ Lộc. May mắn là có một bà già nuôi chó mực cùng với người dân trong xóm ngăn chặn bọn tội phạm nên Lộc và Quyên chạy thoát thành công. Ông trùm Peter và thuộc hạ cuối cùng bị công an bắt giữ. Gió thổi tờ 100 ngàn rách góc bay ra khỏi nhà Quyên và một người đi đường nhặt được nó. Sau này Lộc bỏ nghề bán hàng mã và chuyển qua bán đồ em bé. Lộc và Quyên yêu nhau, họ sống hạnh phúc mãi mãi về sau.

Diễn viên
 Khương Ngọc vai Lucky Lộc
 Vân Trang vai Bích Quyên
 Lều Phương Anh vai Hiền
 Hiếu Hiền vai Chủ cửa hàng hoa
 Xuân Trang vai Phil Trần
 Mai Thế Hiệp vai Chiến
 Lê Bình vai Thầy bói Sáng
 Huỳnh Văn Đua vai Ông Phúc
 Nguyễn Hậu vai Peter Chang (†)
 Quyền Lộc vai Giang
 Quang Thảo vai Tony
 Thiện Đỗ vai Người ăn xin đánh đàn
 Dư Hải Lâm vai Người ăn xin ca hát
 Tuyền Mập vai Người giúp việc của Lucky Lộc
 Hồng Sáp vai Bà già nuôi chó mực

Thông tin thêm
Đây là bộ phim đầu tay của đạo diễn Thiện Đỗ thực hiện tại Việt Nam
Đây là bộ phim đầu tiên ca sĩ Lều Phương Anh tham gia
Đây là bộ phim thứ 8 Vân Trang và Khương Ngọc đóng chung với nhau
Diễn viên Khương Ngọc có sáng tác một ca khúc mang tên "Tiền đùa" để làm nhạc chủ đề cho bộ phim
Ca khúc "Có bao giờ anh nhớ" là nhạc phim do Lều Phương Anh thể hiện được nhạc sĩ Bảo Thạch sáng tác

Chú thích

Liên kết ngoài
Tiền chùa tại Internet Movie Database
Tiền chùa tại Facebook
"Tiền chùa" - Hi vọng mới cho phim hài Việt.
Phim "Tiền chùa" tiết lộ cách làm giả một triệu đô.
Cảnh hậu trường của phim Tiền chùa.
Trailer 1 của phim.
Trailer 2 của phim.

Phim năm 2013
Phim Việt Nam
Phim tiếng Việt
Phim hài Việt Nam
Phim tâm lý Việt Nam
Phim về mang thai
Phim lấy bối cảnh ở Việt Nam
Phim lấy bối cảnh ở Sài Gòn
Phim quay tại Việt Nam
Phim Việt Nam thập niên 2010
Phim hài thập niên 2010
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 2010
Phim lấy bối cảnh năm 2013


title: Varanoidea

text:
Varanoidea là một siêu họ thằn lằn bao gồm các họ nổi tiếng như họ Kỳ đà (Varanidae). Siêu họ này cũng bao gồm các loài sống dưới nước đã tuyệt chủng hay các dạng bán thủy sinh như thương long và Dolichosaurus, quái vật Gila và Heloderma horridum, Lanthanotidae (Lanthanotus borneensis) và họ Necrosauridae đã tuyệt chủng.

Hình ảnh

Tham khảo


title: UTair Aviation

text:
UTair" (tiếng Nga: ОАО «Авиакомпания «ЮТэйр») (MCX: UTAR) là một hãng hàng không có trụ sở ở sân bay Khanty-Mansiysk ở Nga. Hãng cung cấp các dịch vụ bay vận chuyển hành khách quốc tế và nội địa thường lệ, dịch vụ bay thường lệ bằng máy bay trực thăng (ví dụ từ Surgut) cũng như các tuyến bay thuê chuyến bằng máy bay cánh cố định và máy bay trực thăng để hỗ trợ cho ngành dầu khí khắp Tây Siberia. UTair cũng tham gia dịch vụ bay cứu trợ cho Liên Hợp Quốc. Cơ sở chính của hãng ở sân bay quốc tế Roschino (TJM) ở Tyumen Oblast, Nga với cự ly 13 km về phía tây thành phố Tyumen.

Tai nạn và sự cố

Chuyến bay 120 của UTair là một chuyến bay vận chuyển hành khách nội địa thường lệ từ Tyumen Surgut, khu tự trị Khanty-Mansi, Nga. Ngày 02 tháng 4 năm 2012, chiếc ATR 72-200 của chuyến bay bị rơi ngay sau khi cất cánh từ sân bay quốc tế Roschino, làm thiệt mạng 31 trong số 43 người trên khoang.

Chú thích

Hãng hàng không Nga
Tỉnh Tyumen


title: Nghiện Internet

text:
Nghiện Internet (tiếng Anh: Internet addiction disorder, IAD) được định nghĩa là việc sử dụng Internet có vấn đề, mang tính lạm dụng, dẫn đến suy giảm đáng kể chức năng của một cá nhân trong các lĩnh vực cuộc sống khác nhau trong một thời gian dài. Thanh thiếu niên là một trong những nhóm có nguy cơ đặc biệt phát triển rối loạn nghiện Internet hoặc sử dụng Internet có vấn đề.

Mối quan hệ này và các mối quan hệ khác giữa việc sử dụng phương tiện truyền thông kỹ thuật số và sức khỏe tâm thần đã được nghiên cứu, tranh luận và thảo luận đáng kể giữa các chuyên gia trong một số lĩnh vực, và đã gây ra tranh cãi từ cộng đồng y tế, khoa học và công nghệ. Những rối loạn như vậy có thể được chẩn đoán khi một cá nhân tham gia vào các hoạt động trực tuyến với cái giá phải trả là không hoàn thành trách nhiệm hàng ngày hoặc theo đuổi các sở thích khác mà không quan tâm đến hậu quả tiêu cực. Internet có thể thúc đẩy nhiều chứng nghiện khác nhau bao gồm nghiện nội dung khiêu dâm, chơi trò chơi, các trang đấu giá, các trang mạng xã hội và lướt Web.

Sử dụng Internet quá mức chưa được Tổ chức Y tế Thế giới, Sổ tay Chẩn đoán và Thống kê về Rối loạn Tâm thần (DSM-5) hoặc Phân loại Bệnh tật Quốc tế (ICD-11) công nhận là rối loạn. Chẩn đoán rối loạn chơi game đã được đưa vào Bảng phân loại bệnh quốc tế (ICD-11). Tranh cãi xung quanh chẩn đoán bao gồm liệu rối loạn là một thực thể lâm sàng riêng biệt hay là biểu hiện của các rối loạn tâm thần tiềm ẩn. Nghiên cứu đã tiếp cận câu hỏi từ nhiều quan điểm khác nhau, không có định nghĩa được chuẩn hóa hoặc thống nhất trên toàn cầu, dẫn đến khó khăn trong việc xây dựng các khuyến nghị dựa trên bằng chứng.

Do thanh thiếu niên (12–19 tuổi) và người trưởng thành mới nổi (20–29 tuổi) truy cập Internet nhiều hơn bất kỳ nhóm tuổi nào khác và có nguy cơ lạm dụng Internet cao hơn, vấn đề rối loạn nghiện Internet liên quan nhiều nhất đến giới trẻ.

Dấu hiệu và triệu chứng

Hậu quả sức khỏe tâm thần
Một nghiên cứu  học về học sinh trung học Trung Quốc (2010) cho thấy rằng những người có nguy cơ nghiện Internet từ trung bình đến nặng có nguy cơ mắc các triệu chứng trầm cảm cao hơn 2,5 lần so với những người không nghiện internet.

Hậu quả xã hội
Bằng chứng được ghi nhận tốt nhất về chứng nghiện Internet cho đến nay là sự gián đoạn thời gian, dẫn đến ảnh hưởng đến cuộc sống xã hội bình thường, bao gồm cả việc học tập, hiệu suất nghề nghiệp và thói quen hàng ngày. Một số nghiên cứu cũng tiết lộ rằng nghiện internet  có thể dẫn đến sự gián đoạn các mối quan hệ xã hội . Tuy nhiên, những người khác cũng lưu ý rằng việc nghiện internet có lợi cho các mối quan hệ đồng mức.

Tiến sĩ Keith W. Beard (2005) nói rằng "một cá nhân bị nghiện khi trạng thái tâm lý của một cá nhân, bao gồm cả trạng thái tinh thần và cảm xúc, cũng như các tương tác học tập, nghề nghiệp và xã hội của họ, bị suy giảm do lạm dụng [Internet] ".

Do tính chất phức tạp của nó, một số học giả không đưa ra định nghĩa về chứng rối loạn nghiện Internet và trong suốt thời gian, các thuật ngữ khác nhau được sử dụng để mô tả cùng một hiện tượng sử dụng Internet quá mức. Rối loạn nghiện Internet được sử dụng thay thế cho việc sử dụng Internet có vấn đề, sử dụng Internet bệnh lý và rối loạn nghiện Internet. Trong một số trường hợp, hành vi này còn được gọi là lạm dụng Internet, sử dụng máy tính có vấn đề, bắt buộc phải sử dụng Internet, lạm dụng Internet, sử dụng Internet có hại và phụ thuộc vào Internet.

Các triệu chứng thể chất
Các triệu chứng về thể chất bao gồm hệ thống miễn dịch suy yếu do thiếu ngủ, mất tập thể dục, tăng nguy cơ mắc hội chứng ống cổ tay và căng thẳng ở mắt và lưng, não bộ mất tính tư duy sáng tạo.

Các triệu chứng cai nghiện có thể bao gồm kích động, trầm cảm, tức giận và lo lắng khi người bệnh bị buộc phải rời xa các thiết bị công nghệ. Các triệu chứng tâm lý này thậm chí có thể chuyển thành các triệu chứng thể chất như tim đập nhanh, cơ thể mệt mỏi, stress, căng thẳng ở vai và khó thở. Hình thành thói quen lúc nào cũng sử dụng các thiết bị công nghệ, não bộ bị lệ thuộc, giảm tương tác trực tiếp giữa các cá nhân.

Rối loạn liên quan

Nghiện cờ bạc trực tuyến
Theo David Hodgins, giáo sư tâm lý học tại Đại học Calgary, cờ bạc trực tuyến được coi là nghiêm trọng như bệnh lí. Nó được biết đến như một "chứng rối loạn bị cô lập" có nghĩa là những người có đam mê cờ bạc thích tách mình ra khỏi những gián đoạn và sao nhãng. Bởi vì cờ bạc có sẵn trực tuyến, nó làm tăng cơ hội cho những người chơi  say mê cờ bạc mà không ảnh hưởng xã hội làm ảnh hưởng đến quyết định của họ. Đây là lý do tại sao rối loạn này ngày càng trở thành một vấn đề vào thời điểm này và là lý do tại sao nó rất khó khắc phục. Cơ hội để đánh bạc trực tuyến hầu như luôn có sẵn trong thế kỷ này thay vì chỉ có cơ hội trong một diễn đàn công nghệ công khai tại các sòng bạc chẳng hạn. Cờ bạc trực tuyến đã trở nên khá phổ biến đặc biệt là với thanh thiếu niên ngày nay. Giới trẻ ngày nay có kiến thức nhiều hơn về phần mềm và công cụ tìm kiếm hiện đại cùng với nhu cầu kiếm thêm tiền nhiều hơn. Vì vậy, họ không chỉ dễ dàng tìm thấy cơ hội để đánh bạc hơn bất kỳ chủ đề nào, mà động cơ để được cấp số tiền này là rất mong muốn.

Nghiện chơi game trực tuyến (rối loạn chơi game trên Internet)
Nghiện trò chơi điện tử là một vấn đề được biết đến trên toàn thế giới. Tỷ lệ và mức độ nghiêm trọng tăng lên vào những năm 2000, với sự ra đời của công nghệ băng thông rộng, các trò chơi cho phép tạo hình đại diện, trò chơi 'đời thứ hai' và MMORPG (trò chơi nhập vai trực tuyến nhiều người chơi). World of Warcraft có cộng đồng MMORPG trực tuyến lớn nhất và đã có một số nghiên cứu về chất gây nghiện của trò chơi. Người nghiện của trò chơi bao gồm từ trẻ em đến người lớn trưởng thành. Một ví dụ nổi tiếng là Ryan van Cleave, một giáo sư đại học có cuộc sống sa sút khi ông tham gia vào trò chơi trực tuyến. Andrew Doan, MD, PhD, một bác sĩ có nền tảng nghiên cứu về khoa học thần kinh, đã chiến đấu với cơn nghiện trò chơi điện tử của chính mình, khi ông đầu tư hơn 20.000 giờ chơi game trong thời gian chín năm.

Nghiện chơi game trực tuyến có thể được xem xét dựa trên lý thuyết về điều kiện hoạt động của BF Skinner, trong đó tuyên bố rằng tần suất của một hành vi nhất định có liên quan trực tiếp đến việc khen thưởng và trừng phạt hành vi đó. Nếu một hành vi được khen thưởng, nó có nhiều khả năng được lặp lại. Cảm giác chiến thắng trong các trò chơi cũng là một trong những niềm vui tác động lên não bộ. Nếu nó bị trừng phạt, nó sẽ bị ức chế.

Orzack, một nhà tâm lý học lâm sàng tại Bệnh viện McLean ở Massachusetts tuyên bố rằng 40% người chơi World of Warcraft (WoW) bị nghiện. Orzack nói rằng cách tốt nhất để tối ưu hóa hành vi mong muốn của đối tượng là cung cấp phần thưởng cho hành vi đúng và sau đó điều chỉnh số lần đối tượng được yêu cầu thể hiện hành vi đó trước khi phần thưởng được cung cấp. Ví dụ, nếu một con chuột phải nhấn vào một thanh để nhận thức ăn, thì nó sẽ nhấn nhanh hơn và thường xuyên hơn nếu nó không biết nó cần nhấn thanh đó bao nhiêu lần. Một thứ tương đương trong World of Warcraft sẽ là những giọt chiến lợi phẩm màu tím (đỉnh cao). Người chơi trong World of Warcraft thường sẽ dành hàng tuần để săn tìm một vật phẩm đặc biệt dựa trên hệ thống may rủi, đôi khi chỉ có 0,01% khả năng nó bị rơi bởi một con quái vật đã giết. Độ hiếm của vật phẩm và độ khó kiếm được vật phẩm mang lại cho người chơi một vị thế trong số các đồng nghiệp của họ khi họ có được vật phẩm đó.

Jim Rossignol, một nhà báo tài chính chuyên báo cáo về trò chơi trên Internet đã mô tả cách anh vượt qua cơn nghiện của chính mình và biến sự bột phát của mình thành một hướng đi đáng mơ ước với tư cách là một phóng viên về trò chơi trên Internet và văn hóa chơi game.

Rối loạn nghiện giao tiếp (lạm dụng nói chuyện)
Rối loạn nghiện giao tiếp (CAD) là một rối loạn hành vi được cho là liên quan đến sự cần thiết của việc giao tiếp liên tục với người khác, ngay cả khi không có nhu cầu thiết thực về giao tiếp đó. CAD có liên quan đến chứng nghiện Internet. Người dùng trở nên nghiện các yếu tố xã hội của Internet, chẳng hạn như Facebook và YouTube. Người dùng trở nên nghiện giao tiếp một đối một hoặc nhóm dưới hình thức hỗ trợ xã hội, các mối quan hệ và giải trí. Tuy nhiên, can thiệp vào các hoạt động này có thể dẫn đến xung đột và cảm giác tội lỗi. Loại nghiện này được gọi là lạm dụng mạng xã hội.

Nghiện mạng xã hội là sự phụ thuộc của con người bằng cách kết nối, cập nhật và kiểm soát trang mạng xã hội của họ và bạn bè của họ. Đối với một số người, trên thực tế, điều quan trọng duy nhất là có nhiều bạn bè trong mạng lưới bất kể họ ngoại tuyến hay chỉ ảo; điều này đặc biệt đúng đối với thanh thiếu niên như một sự củng cố cái tôi. Đôi khi thanh thiếu niên sử dụng mạng xã hội để thể hiện hình ảnh lý tưởng của mình với người khác. Tuy nhiên, các nghiên cứu khác cho rằng mọi người đang sử dụng mạng xã hội để truyền đạt tính cách thực của họ chứ không phải để quảng bá bản sắc lý tưởng của họ.

Nghiện thực tế ảo
Nghiện thực tế ảo là chứng nghiện sử dụng thực tế ảo hoặc môi trường ảo, nhập vai. Hiện tại, phương tiện ảo tương tác (chẳng hạn như mạng xã hội) được gọi là thực tế ảo, trong khi thực tế ảo tương lai đề cập đến môi trường hoặc thế giới được mô phỏng bằng máy tính, nhập vai. Các chuyên gia cảnh báo về sự nguy hiểm của thực tế ảo và so sánh việc sử dụng thực tế ảo (cả ở dạng hiện tại và trong tương lai) với việc sử dụng ma túy, mang đến những so sánh lo ngại rằng, giống như ma túy, người dùng có thể bị nghiện thực tế ảo.

Các yếu tố rủi ro

Khó khăn trong mối quan hệ giữa các cá nhân
Có ý kiến cho rằng người có những bị tổn thương do môi trường ngoại cảnh tác động, hay có những kí ức đau buồn trong quá khứ, khó kết nối, khó hòa nhập với môi trường, khó khăn giữa các cá nhân như người hướng nội, các vấn đề xã hội, và kỹ năng giao tiếp  đối mặt kém, thường dẫn đến nghiện internet. Các mối quan hệ dựa trên Internet cung cấp một giải pháp thay thế an toàn cho những người gặp khó khăn nói trên để thoát khỏi sự từ chối và lo lắng tiềm ẩn khi tiếp xúc giữa các cá nhân trong cuộc sống thực.

Hỗ trợ từ xã hội
Những cá nhân thiếu kết nối xã hội và hỗ trợ xã hội có nguy cơ cao bị nghiện Internet. Họ sử dụng các mối quan hệ ảo và hỗ trợ để giảm bớt sự cô đơn của mình. Trên thực tế, các ứng dụng phổ biến nhất trong số những người nghiện Internet là phòng trò chuyện, chat trực tuyến, trò chơi tương tác, nhắn tin nhanh hoặc mạng xã hội. Một số nghiên cứu thực nghiệm cho thấy xung đột giữa cha mẹ và con cái và không sống cùng mẹ có liên quan đáng kể đến nghiện internet sau một năm. Các yếu tố bảo vệ như giao tiếp có chất lượng giữa cha mẹ và con cái  và sự phát triển tích cực của thanh thiếu niên , lần lượt được chứng minh để giảm nguy cơ nghiện internet.

Các yếu tố tâm lý
Tiền sử gây nghiện hoặc chứng bệnh tâm thần( tổn thương trong quá khứ, kí ức đau buồn) trước đó được phát hiện có ảnh hưởng đến khả năng nghiện Internet. Một số người có vấn đề tâm thần trước đó như trầm cảm và lo lắng chuyển sang các hành vi lạm dụng để tránh những cảm xúc khó chịu và tình huống của các vấn đề tâm thần của họ và coi nghiện Internet là một giải pháp thay thế an toàn hơn cho xu hướng nghiện chất gây nghiện. Nhưng nhìn chung vẫn chưa rõ ràng từ nghiên cứu hiện có đâu là nguyên nhân và đâu là hậu quả một phần do thực tế là bệnh đi kèm là phổ biến ở những người nghiện Internet.

Các bệnh đồng mắc phổ biến nhất có liên quan đến IAD là trầm cảm chính và rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD). Tỷ lệ ADHD và IAD kết hợp cao tới 51,6%.

Những người nghiện Internet không có tiền sử gây nghiện hoặc tâm thần đáng kể trước đây được cho là phát triển chứng nghiện một số tính năng của việc sử dụng Internet: ẩn danh, khả năng truy cập dễ dàng và bản chất tương tác của nó.

Các yếu tố khác
Trình độ học vấn của cha mẹ, độ tuổi lần đầu sử dụng Internet và tần suất sử dụng các trang mạng xã hội và trang web trò chơi được phát hiện có liên quan tích cực đến việc sử dụng Internet quá mức ở thanh thiếu niên ở một số quốc gia châu Âu, Châu Á cũng như ở Hoa Kỳ.

Chẩn đoán
Theo kinh nghiệm, chẩn đoán rối loạn nghiện Internet là rất khó. Nhiều công cụ sàng lọc khác nhau đã được sử dụng để phát hiện chứng rối loạn nghiện Internet. Các chẩn đoán hiện tại đang phải đối mặt với nhiều trở ngại.

Khó khăn
Với sự mới mẻ của Internet và định nghĩa không nhất quán về chứng rối loạn nghiện Internet, việc chẩn đoán thực tế vẫn chưa rõ ràng. Với nghiên cứu đầu tiên do Kimberly S. Young khởi xướng vào năm 1996, nghiên cứu khoa học về chứng nghiện Internet chỉ đơn thuần tồn tại hơn 20 năm. Một số trở ngại đang có trong việc tạo ra một phương pháp chẩn đoán áp dụng cho chứng rối loạn nghiện Internet.

 Sử dụng Internet rộng rãi và sâu rộng: Chẩn đoán chứng nghiện Internet thường phức tạp hơn nghiện chất kích thích vì việc sử dụng Internet phần lớn đã trở thành một phần không thể thiếu hoặc cần thiết trong cuộc sống của con người. Do đó, việc sử dụng Internet gây nghiện hoặc có vấn đề rất dễ bị che đậy hoặc biện minh. [26] Ngoài ra, Internet phần lớn là một phương tiện ủng hộ xã hội, tương tác và hướng thông tin, trong khi các hành vi nghiện ngập khác như cờ bạc thường được coi là một hành vi đơn lẻ, chống đối xã hội có rất ít giá trị về mặt xã hội. Nhiều người được gọi là nghiện Internet không bị tổn hại sức khỏe và các mối quan hệ tương tự như những người nghiện lâu năm. [36] Nghiện internet dẫn đến các hành vi lệ thuộc và suy giảm thị lực, sức khỏe, căng thẳng.
 Tỷ lệ mắc bệnh cao: Nghiện Internet thường đi kèm với các rối loạn tâm thần khác như rối loạn nhân cách và chậm phát triển trí tuệ. [26] [37] [38] [39] [40] Người ta thấy rằng nghiện Internet đi kèm với chẩn đoán DSM-IV khác 86% thời gian. [41] Trong một nghiên cứu được thực hiện ở Hàn Quốc, 30% số người nghiện Internet được xác định có các triệu chứng đi kèm như lo lắng hoặc trầm cảm và 30% khác mắc chứng rối loạn thứ hai như rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD). [42] Một nghiên cứu khác ở Hàn Quốc cho thấy trung bình 1,5 chẩn đoán khác ở những người nghiện internet ở tuổi vị thành niên. [41] Hơn nữa, người ta ghi nhận ở Hoa Kỳ rằng nhiều bệnh nhân chỉ nhờ đến sự trợ giúp y tế khi gặp khó khăn mà họ cho là do các rối loạn khác. [26] [41] Đối với nhiều cá nhân, việc lạm dụng Internet quá mức hoặc không thích hợp là biểu hiện của chứng trầm cảm, rối loạn lo âu xã hội, rối loạn kiểm soát xung động hoặc bệnh lý cờ bạc. [43] Nhìn chung vẫn chưa rõ ràng từ các tài liệu hiện có liệu các rối loạn tâm thần khác là nguyên nhân hay biểu hiện của chứng nghiện Internet.

Mặc dù ủng hộ việc phân loại nghiện Internet là một căn bệnh đã có, cả DSM-IV (1995) và DSM-5 (2013) đều không coi nghiện Internet là một chứng rối loạn tâm thần. Một danh mục phụ của IAD, rối loạn chơi game trên Internet được liệt kê trong DSM-5 như một tình trạng cần nghiên cứu thêm để được coi là rối loạn toàn bộ vào tháng 5 năm 2013. Dự thảo Bản sửa đổi lần thứ 11 của WHO về Phân loại Bệnh tật Quốc tế (ICD-11) dự kiến xuất bản vào năm 2018 cũng bao gồm chứng rối loạn chơi game. Vẫn còn nhiều tranh cãi về việc liệu IAD có nên được đưa vào DSM-5 và được công nhận là một bệnh tâm thần nói chung hay không.

Dụng cụ sàng lọc
Công cụ dựa trên DSM

Hầu hết các tiêu chí được sử dụng bởi nghiên cứu là sự thích nghi của các rối loạn tâm thần được liệt kê (ví dụ: cờ bạc bệnh lý) trong cẩm nang Chẩn đoán và Thống kê về Rối loạn Tâm thần (DSM).

Tiến sĩ Ivan K. Goldberg, người đầu tiên đưa ra khái niệm nghiện Internet, đã thông qua một số tiêu chí cho chứng nghiện internet trên cơ sở DSM-IV, bao gồm “hy vọng tăng thời gian trên mạng” và “mơ về mạng”. Bằng cách điều chỉnh các tiêu chí DSM-IV cho bệnh lý cờ bạc, Tiến sĩ Kimberly S. Young (1998) đã đề xuất một trong những bộ tiêu chí tích hợp đầu tiên, Bảng câu hỏi chẩn đoán (YDQ), để phát hiện chứng nghiện Internet. Một người đáp ứng bất kỳ năm trong tám tiêu chí được điều chỉnh sẽ bị coi là nghiện Internet:

 Mối bận tâm với Internet;
 Nhu cầu tăng thời gian trực tuyến để đạt được mức độ hài lòng tương tự;
 Nhiều nỗ lực để hạn chế sử dụng Internet;
 Khó chịu, trầm cảm hoặc thay đổi tâm trạng khi việc sử dụng Internet bị hạn chế;
 Thời gian trực tuyến lâu hơn dự kiến;
 Đưa một công việc hoặc mối quan hệ vào tình thế nguy hiểm để được sử dụng Internet lâu hơn;
 Nói dối người khác về lượng thời gian trực tuyến;
 Sử dụng Internet như một phương tiện điều chỉnh tâm trạng.

Trong khi đánh giá YDQ của Young đối với chứng nghiện internet có ưu điểm là đơn giản và dễ sử dụng, Keith W. Beard và Eve M. Wolf (2001) khẳng định thêm rằng tất cả năm đầu tiên (theo thứ tự trên) và ít nhất một trong ba đáp ứng các tiêu chí (theo thứ tự trên) để phân định tình trạng nghiện Internet nhằm đánh giá khách quan và phù hợp hơn.

Young tiếp tục mở rộng bài đánh giá YDQ gồm tám câu hỏi của mình cho Bài kiểm tra Nghiện Internet (IAT) được sử dụng rộng rãi nhất hiện nay, bao gồm 20 mục với mỗi mục trên thang điểm Likert năm điểm. Các câu hỏi trong IAT mở rộng dựa trên bài đánh giá tám câu hỏi trước đó của Young chi tiết hơn và bao gồm các câu hỏi như "Bạn có trở nên phòng thủ hoặc bí mật khi bất kỳ ai hỏi bạn làm gì trên mạng không?" và "Bạn có thấy mình dự đoán khi bạn trực tuyến trở lại không?". Bạn có thể tìm thấy danh sách đầy đủ các câu hỏi trong cuốn sách Caught in the Net: How to Recognize the Signs of Internet Addiction and A Winning Strategy for Recovery năm 1998 của Tiến sĩ Kimberly S. Young và Tiến sĩ. Bài báo năm 2004 của Laura Widyanto và Mary McMurran có tiêu đề The Psychometric Properties of the Internet Addiction Test. Điểm test nằm trong khoảng từ 20 đến 100 và giá trị cao hơn cho thấy việc sử dụng Internet có vấn đề hơn:

 20–39 = người dùng Internet trung bình,
 40–69 = người dùng Internet có thể có vấn đề và
 70–100 = người dùng Internet có vấn đề.

Theo thời gian, một số công cụ sàng lọc đáng kể đã được phát triển để chẩn đoán chứng nghiện Internet, bao gồm Kiểm tra Nghiện Internet (IAT), Kiểm kê Hành vi Gây nghiện Liên quan đến Internet (IRABI), Kiểm kê Chứng nghiện Internet Trung Quốc (CIAI), Thang điểm tự đánh giá mức độ nghiện Internet của Hàn Quốc (Thang điểm KS), Thang đo sử dụng Internet bắt buộc (CIUS), Thang đo sử dụng Internet có vấn đề chung (GPIUS), Thang đo hậu quả Internet (ICONS), và Thang đo sử dụng Internet có vấn đề (PIUS). Trong số những người khác, Thử nghiệm Nghiện Internet (IAT) của Young (1998) thể hiện độ tin cậy và giá trị nội bộ tốt và đã được sử dụng và xác nhận trên toàn thế giới như một công cụ sàng lọc.

Mặc dù các phương pháp sàng lọc khác nhau được phát triển từ các bối cảnh đa dạng, nhưng bốn yếu tố đã thể hiện trên tất cả các công cụ:

 Sử dụng quá mức: cưỡng chế sử dụng Internet và sử dụng thời gian trực tuyến quá mức;
 Các triệu chứng cai nghiện: các triệu chứng cai nghiện bao gồm các cảm giác như trầm cảm và tức giận, khi sử dụng Internet hạn chế;
 Khả năng chịu đựng: nhu cầu về thiết bị tốt hơn, tăng cường sử dụng internet và nhiều ứng dụng / phần mềm hơn;
 Hậu quả tiêu cực : Sử dụng Internet gây ra những hậu quả tiêu cực ở nhiều khía cạnh khác nhau, bao gồm cả hiệu suất có vấn đề trong các lĩnh vực xã hội, học tập hoặc công việc.

Gần đây, các nhà nghiên cứu Mark D. Griffiths (2000) và Tiến sĩ Jason C. Northrup và các đồng nghiệp (2015) khẳng định rằng Internet đơn giản chỉ là phương tiện và rằng mọi người thực sự nghiện các quy trình được tạo điều kiện bởi Internet. Dựa trên Thử nghiệm Nghiện Internet của Young (IAT), Northrup và các cộng sự phân tích thêm biện pháp nghiện Internet thành bốn quá trình gây nghiện: Chơi trò chơi điện tử trực tuyến, mạng xã hội trực tuyến, hoạt động tình dục trực tuyến và lướt web. Thử nghiệm Nghiện Quá trình Internet (IPAT)  được tạo ra để đo lường các quá trình mà các cá nhân nghiện.

Các phương pháp sàng lọc dựa nhiều vào tiêu chí DSM đã bị một số nghiên cứu cáo buộc là thiếu đồng thuận, cho thấy rằng các kết quả sàng lọc được tạo ra từ các biện pháp trước đó dựa trên tiêu chí DSM là không nhất quán với nhau. Do các nghiên cứu được thực hiện trong các bối cảnh khác nhau, các nghiên cứu liên tục sửa đổi thang đo cho các mục đích riêng của chúng, do đó đặt ra thách thức hơn nữa đối với việc tiêu chuẩn hóa trong việc đánh giá chứng rối loạn nghiện Internet.

Tham khảo

Văn hóa Internet
Tương tác người-máy tính
Nghiện hành vi


title: Châu Sơ Minh

text:
Châu Sơ Minh (sinh ngày 20 tháng 11 năm 1968) là một diễn viên truyền hình Singapore. Từ năm 1990, ông đã làm việc với MediaCorp trên kênh MediaCorp Channel 8 tiếng Trung với vai trò là một nghệ sĩ ký hợp đồng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Chew Chor Meng's MediaCorp Celeb Bio

Sinh năm 1978
Nhân vật còn sống
Diễn viên truyền hình Singapore
Sinh năm 1967


title: Tẩu hỏa nhập ma

text:
Tẩu hỏa nhập ma (chữ Hán:走火入魔) là một dạng tai biến trong quá trình tập luyện một phương pháp nào đó không đúng phương pháp khoa học dẫn đến hiện tượng tâm thần hoang tưởng dần dần sẽ trở nên điên dại, đồng thời sức khỏe sẽ giảm sút. Tẩu hỏa nhập ma là thuật ngữ được một số chuyên gia y học công nhận là rối loạn tâm sinh lý, song đến nay vẫn gây nhiều tranh cãi.

Xem thêm
 Khí

Tham khảo

Liên kết ngoài
Khái niệm về tẩu hỏa, nhập ma. Mai Văn Như, Yoga Vô Cực
'Tẩu hỏa nhập ma' với 'Lửa Phật' Ngân Vi, Thanh Niên Online 21/08/2013 19:15
'Tẩu hỏa nhập ma' vì tự tập thiền Vương Linh, VnExpress 23/8/2013 | 11:13 GMT+7

Khí công
Võ thuật Trung Hoa
Thuật ngữ tiếng Trung Quốc
Hội chứng
Yoga


title: Cự đà đất Barrington

text:
Cự đà đất Barrington hoặc Cự đà đất Santa Fe (Conolophus pallidus) là một loài thằn lằn trong họ Iguanidae, được Heller miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.
. Đây là một trong ba loài Conolophus và là loài đặc hữu của đảo Santa Fe ở Galapagos

Hình thái học
Cự đà đất Barrington cũng tương tự như cự đà đất Galapagos ngoại trừ cự đà đất Barrington có màu vàng nhạt hơn với một cái mõm dài nhọn hơn và cột sống lưng rõ rệt hơn.

Cự đà đất Barrington phát triển đến chiều dài 3 feet với trọng lượng cơ thể lên đến £ 25. Là loài máu lạnh, chúng hấp thụ nhiệt từ mặt trời sưởi nắng trên đá núi lửa và vào ban đêm ngủ trong hang để bảo tồn nhiệt độ của chúng. Nó còn có một sự cộng sinh với sẽ trên đảo, chim loại bỏ ký sinh trùng và bọ ve. Giúp cứu trợ cho kỳ nhông và thức ăn cho các loài chim.

Chế độ ăn uống
Cự đà đất Barrington chủ yếu ăn thực vật, tuy nhiên một số cá thể cho thấy chúng là động vật ăn thịt cơ hội, bổ sung chế độ ăn uống của chúng với côn trùng, rết và xác thối. Bởi vì nước ngọt khan hiếm trên hòn đảo mà nó sinh sống, nó có được đa số độ ẩm của nó từ cây xương rồng lê-gai tạo nên 80% chế độ ăn uống của chúng: trái cây, hoa, và thậm chí gai. Trong mùa mưa nó sẽ uống từ hồ và thưởng thức hoa vàng của các loài chi Portulaca.

Tham khảo

P


title: Bay

text:
Bay chính là quá trình mà theo đó một đối tượng di chuyển thông qua một bầu khí quyển (đặc biệt là không khí) hoặc xa hơn nữa (chuyến bay vào vũ trụ), bằng cách tạo ra lực nâng khí động học, lực đẩy đẩy đi, sử dụng khí khác nhẹ hơn không khí, hoặc một thuật phóng... mà không cần hỗ trợ trực tiếp từ bất kỳ bề mặt nào.

Bay là từ ngữ chỉ chung để diễn tả hành động bay giữa không trung của các loài chim, máy bay, côn trùng,...

Xem thêm
 Khí động học
 Cất cánh
 Hạ cánh
 Chim

Chú thích

Liên kết ngoài

 'Birds in Flight and Aeroplanes' by Evolutionary Biologist and trained Engineer John Maynard-Smith Freeview video provided by the Vega Science Trust.

Động lực học
Sự bay
Khí động lực học
Giai đoạn của chuyến bay


title: Đánh máy

text:
Đánh máy là quá trình viết hoặc nhập văn bản bằng cách nhấn các phím trên một máy đánh chữ, bàn phím máy tính, điện thoại di động hoặc một máy tính. Việc đánh máy được phân biệt với các kiểu nhập văn bản khác, chẳng hạn như chữ viết tay hay nhận dạng bằng giọng nói.

Người đánh máy đầu tiên trên thế giới chính là Lillian Sholes từ Wisconsin Cô là con gái của Christopher Sholes người đã phát minh ra máy đánh chữ đầu tiên trên thế giới.

Chú thích

Liên kết ngoài
 DigitalLearn.org: Getting Started on the Computer - the Keyboard
 GCFLearnFree.org  - 5 free sites for learning how to type
 FreeTypingGame.net - Free lessons, tests, and games
 Typing Study - Free online touch typing lessons, speed tests, typing games
 Sense Lang - Online touch typing lessons
 klkt - A keyboard trainer
 Klavaro - A free touch typing tutor for multiple platforms

Nhập văn bản
Đánh máy
Input/Output


title: If I Rise

text:
"If I Rise" là một bài hát được trình bày bởi A. R. Rahman và Dido. Bài hát này được sáng tác bởi A. R. Rahman, với phần lời được viết bởi Dido và Rollo Armstrong. Ca khúc được sử dụng làm nhạc chính trong bộ phim của Danny Boyle mang tên 127 Hours.

Ca khúc giành chiến thắng trong hàng loạt các giải thưởng, trong đó có Broadcast Film Critics Association Award và  Denver Film Critics Society Award. Nó còn được đề cử cho giải "Ca khúc trong phim hay nhất" tại giải Oscar và World Soundtrack Awards.

Bối cảnh sản xuất
Ca khúc được sử dụng trong phần cao trào của bộ phim. Phần điệp khúc của bài hát được thực hiện bởi The Gleehive Children's Choir, Mumbai. Dàn hợp ca bao gồm Jervis Dias, Kristen Fernandes, Alisha Pais, Jessica Dmello, Sherize Alveyn, Evania Cerejo, Jememia Fernandes, và Aidan D'silva. Phần này được thu âm tại Octavious Studio, Bandra, Mumbai. Ca khúc được đề cử tại giải Oscar cho hạng mục Ca khúc trong phim hay nhất.

Video âm nhạc
Sau khi cho ra mắt video đầu tiên với những cảnh cao trào được trích từ bộ phim, thì một video chính thức được thực hiện giữa Dido và A. R. Rahman tiếp tục được phát hành tháng 2 năm 2011. Dido có xác nhận trên trang mạng chính thức của mình việc cô và Rahman thực hiện quay video cho ca khúc. Video được công chiếu trên trang mạng của Wall Street Journal vào ngày 12 tháng 2. Trong đó có cảnh A. R. Rahman chơi harpejji, là nhạc cụ được sử dụng chính trong bài hát, và Dido hát cùng Rahman trong bài hát. Một số cảnh trong bộ phim, phần lớn là cảnh của James Franco, cũng được sử dụng trong video.

Trình diễn trực tiếp
Florence Welch đã trình diễn ca khúc này thay cho Dido tại giải Oscar lần thứ 83, vì cô đang mang thai. Đây cũng là lần đầu Florence cùng A. R. Rahman trình diễn ca khúc này.

Các giải thưởng

Ca khúc được đề cử cho giải Oscar trong hạng mục "Ca khúc trong phim hay nhất". Sau cùng, bài hát phải chào thua trước "We Belong Together" của Randy Newman, trích từ Toy Story 3. Quyết định không trao giải thưởng cho Rahman tại giải Oscar năm đó dấy lên nhiều tranh cãi ở quê nhà Ấn Độ. Ngoài nhiều phản ứng từ dư luận, nhiều nhà phê bình cũng lên tiếng về vụ việc này. Shabana Azmi nói, "A. R. Rahman hoàn toàn xứng đáng cho giải Oscar năm nay." Konkona Sen Sharma cũng tweet đồng tình với ý kiến trên. Tuy nhiên, chính Rahmin cũng tuyên bố rằng Newman hoàn toàn xứng đáng cho giải thưởng đó.

Phiên bản thể hiện lại
Một đĩa đơn mang tên "Hours - If I Rise (vocal) Remix" đã được ra mắt ngày 4 tháng 2 năm 2012, do Katie Campbell & Brian "Hacksaw" Williams trình bày, với độ dài 3:03.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 A. R. Rahman và Florence Welch trình diễn "If I Rise" tại giải Oscar lần thứ 53
 Trang mạng chính thức của Dido
 Trang mạng chính thức của A.R. Rahman

Bài hát năm 2010
Bài hát của Dido
Đĩa đơn năm 2010
Bài hát viết bởi Dido
Bài hát có phần nhạc của A. R. Rahman
Bài hát trong phim
Bài hát viết bởi Rollo Armstrong
Đĩa đơn của Interscope Records


Giải Lasker-Koshland cho thành tựu đặc biệt về Y học là một trong bốn giải Lasker của Quỹ Lasker dành cho nghiên cứu y học tại Hoa Kỳ. Giải này được trao lần đầu năm 1994 dưới tên Giải Albert Lasker cho thành tựu đặc biệt và không được trao hàng năm. Năm 2008, giải này được đặt tên lại như trên để vinh danh Daniel E. Koshland, Jr..

Những người đoạt giải
 1994: Maclyn McCarty
 1996: Paul Zamecnik
 1997: Victor A. McKusick
 1998: Daniel E. Koshland, Jr.
 1999: Seymour S. Kety
 2000: Sydney Brenner
 2002: James E. Darnell
 2004: Matthew Meselson
 2006: Joseph G. Gall
 2008: Stanley Falkow
 2010: David Weatherall
 2012: Donald D. Brown và Tom Maniatis
 2014: Mary-Claire King

Tham khảo

Liên kết ngoài
  - Official site

Giải Lasker
Giải thưởng y học
Giải thưởng Mỹ
Hoa Kỳ năm 1994
Giải thưởng thành lập năm 1994


title: Vật tư kỹ thuật

text:
Vật tư kỹ thuật là sản phẩm của lao động dùng để sản xuất. Đó là nguyên, nhiên, vật liệu, điện lực, bán thành phẩm, thiết bị máy móc, dụng cụ phụ tùng……

Vật tư kỹ thuật là một dạng biểu hiện của tư liệu sản xuất. Khái niệm tư liệu sản xuất có thể nói là khái niệm chung, bao quát dùng để chỉ:
 Những vật có chức năng làm tư liệu sản xuất, những tư liệu sản xuất ở trạng thái khả năng.
 Những vật đang là tư liệu sản xuất thực sự.

Vật tư kỹ thuật dùng để chỉ những vật có chức năng làm tư liệu sản xuất, đang trong quá trình vận động từ sản xuất đến tiêu dùng sản xuất, chưa bước vào tiêu dùng sản xuất trực tiếp.

Chẳng hạn như chiếc máy tiện là một tư liệu sản xuất, nhưng từ khi là thành phẩm của xí nghiệp chế tạo cho đến khi được lắp đặt tại nơi sử dụng, chiếc máy tiện mới ở trạng thái khả năng. Khi nào người ta dùng nó với tư cách là công cụ lao động để tác động vào đối tượng lao động, chiếc máy tiện là tư liệu sản xuất thực sự. Chính ở trạng thái có khả năng làm tư liệu sản xuất, cái máy cũng như các vật khác dùng để sản xuất, đều biểu hiện ra là vật tư kỹ thuật.

Vật tư kỹ thuật là tư liệu sản xuất ở trạng thái khả năng. Mọi vật tư kỹ thuật đều là tư liệu sản xuất, nhưng không nhất thiết mọi tư liệu sản xuất cũng đều là vật tư kỹ thuật cả.

Phân loại vật tư kỹ thuật:
Theo công dụng trong quá trình sản xuất:
 Vật tư dùng làm đối tượng lao động
 Vật tư dùng làm tư liệu lao động

Theo tính chất sử dụng:
 Vật tư thông dụng
 Vật tư chuyên dùng

Theo tầm quan trọng của vật tư.

Nguồn
 Giáo trình: Kinh Tế Thương mại – Nhà xuất bản Đại Học Kinh Tế Quốc Dân năm 2013

Tham khảo


title: Sony Alpha 57

text:
Sony Alpha 57/α57 (tên mã SLT-A57) là một chiếc máy ảnh phản xạ ống kính đơn kỹ thuật số phiên bản thay thế của chiếc Alpha 55 và được bán ra từ tháng 4 năm 2012. Chiếc máy này sử dụng ống ngắm điện tử, khác với Sony Alpha 55 sử dụng ống ngắm quang học, và được Sony áp dụng công nghệ gương mờ (single-lens translucent - SLT).

Việc sử dụng gương mờ cố định, thay cho một chiếc gương lật như ở các dòng máy ảnh khác, cho phép chiếc máy có thể lấy nét và chụp ảnh liên tục với tốc độ cao mà gương không cần gấp lên để đưa ánh sáng vào cảm biến. Ở chế độ "ưu tiên tốc độ", chiếc máy này có thể chụp ảnh với tốc độ 12 khung hình/giây, và khi kết hợp với các tùy chọn khác, tốc độ tối đa đạt được là 5,5 khung hình/giây. Chiếc máy có cảm biến CMOS 16,1 megaixel và như những chiếc máy ảnh khác của Sony, Alpha 57 có chức năng chống rung quang học bên trong thân máy.

Sony α57 được bán ra với bốn phiên bản:
 SLT-A57 (thân máy)
 SLT-A57K (thân máy và ống kính Sony DT 18-55mm f/3,5-5,6 SAM)
 SLT-A57M (thân máy và ống kính Sony DT 18-135mm f/3,5-5,6 SAM)
 SLT-A57Y (thân máy, ống kính Sony DT 18-55mm f/3,5-5,6 SAM và Sony DT 55-200mm f/4-5,6 SAM)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hỗ trợ từ trang Sony Việt Nam
Sony α57 trên Sony Store
Đánh giá

A57
Sản phẩm năm 2012
Máy ảnh được giới thiệu năm 2012


title: Cá nục heo

text:
Cá nục heo (tên khoa học Coryphaena equiselis) là một loài cá vây tia bề mặt được tìm thấy ở vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới. Nó là một trong hai thành viên của họ Coryphaenidae, loài còn lại là Cá nục heo cờ.

Cá nục heo có tuổi thọ khoảng 3-4 năm. Chúng thường bị nhầm lẫn với cá nục heo cờ chưu trưởng thành, chúng có phần nhỏ hơn so với người anh em họ cá nục heo cờ của chúng, chỉ đạt chiều dài tối đa 127 cm (50 in). Cá nục heo là loài ăn thịt, ăn cá nhỏ và mực ống.

Cá nục heo được phổ biến như cá trò chơi tại vùng biển ngoài khơi Nam Mỹ, và đôi khi được ăn như một loại thực phẩm thay thế cho cá kiếm.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

E
Động vật được mô tả năm 1758
N


title: Giải quyết tranh chấp nhà đầu tư-nhà nước

text:
Giải quyết tranh chấp đầu tư nhà nước (ISDS) là một điều khoản trong hiệp ước thương mại quốc tế và các hiệp định đầu tư quốc tế trao cho nhà đầu tư có quyền khởi kiện giải quyết tranh chấp đối với một chính phủ nước ngoài trong quyền của họ theo luật quốc tế. Ví dụ, nếu một nhà đầu tư đầu tư trong nước "A", mà là một thành viên của một hiệp định thương mại, nhưng sau đó đất nước A vi phạm hiệp ước, sau đó nhà đầu tư có thể kiện quốc gia A của chính phủ đối với các vi phạm.

Trọng tài
Các tranh chấp đầu tư có thể được khởi xướng bởi các tập đoàn và những thể nhân và trong hầu hết các trường hợp, trọng tài đầu tư gồm ba trọng tài viên. Một được bổ nhiệm của chủ đầu tư, một bởi nhà nước và thứ ba là thường được chọn theo thỏa thuận giữa các bên hoặc trọng tài viên được chỉ định hoặc lựa chọn của cơ quan thẩm quyền, tùy thuộc vào quy định thủ tục áp dụng đối với các tranh chấp.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Investment Treaty Arbitration, website by Professor Andrew Newcombe, University of Victoria
 "Investor-State Dispute Settlement between Developed Countries"
 Pohl, Joachim, Kekeletso Mashigo, and Alexis Nohen. (2012). "Dispute settlement provisions in international investment agreements," OECD Working Paper
 UNCTAD's Investment Policy Framework for Sustainable Development (IPFSD)

Đầu tư trực tiếp nước ngoài
Hiệp định thương mại tự do
Toàn cầu hóa nền kinh tế
Nhân quyền
Luật quốc tế
Đầu tư
Y tế công cộng
Hiệp ước theo loại


title: Lươn Cuchia

text:
Lươn Cuchia (tên khoa học Monopterus cuchia) là một loài lươn trong họ Synbranchidae. Chúng sống ở Nam Á từ Pakistan, Ấn Độ, Nepal đến Bangladesh và Đông Nam Á ở Myanmar. Chúng ăn chủ yếu là cá nhỏ, nòng nọc và côn trùng thủy sinh. Chúng phát triển tối đa đến 70 cm.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1822


title: Cá chòi

text:
{{Bảng phân loại
| image = Chan gachu 120715 0270 krw.jpg
| image_caption =
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref =
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Actinopterygii
| subclassis = Neopterygii
| infraclassis = Teleostei

| ordo = Anabantiformes
| subordo=Channoidei
| familia = Channidae
| genus = Channa
| species = C. gachua| binomial = Channa gachua| binomial_authority = (F. Hamilton, 1822)
| synonyms = Ophicephalus gachua Hamilton, 1822Channa gachus (Hamilton, 1822)Ophiocephalus gachua Hamilton, 1822Ophiocephalus aurantiacus Hamilton, 1822Ophiocephalus auranticus Hamilton, 1822Ophicephalus marginatus Cuvier, 1829Ophicephalus limbatus Cuvier, 1831Channa limbata (Cuvier, 1831)Ophiocephalus apus Canestrini, 1861Ophicephalus apus Canestrini, 1861Ophiocephalus guachua malaccensis Peters, 1868
}}
Cá chòi (tên khoa học: Channa gachua') là một loài cá lóc nhỏ, có chiều dài tới 29 cm (11 inch) nhưng trung bình chỉ khoảng 5 cm (2 inch) và trọng lượng tới 0,2 kg.

Nó có thể được tìm thấy trong các nước châu Á từ Pakistan đến Indonesia. Các nhà ngư học hiện đại cho rằng loài cá này là một phức hợp loài, trong đó khoảng 3-4 loài có quan hệ họ hàng rất gần. Vì màu sắc đẹp và kích thước nhỏ, nó là một loài cá cảnh và thường được lưu giữ trong hồ. Nó là một nhóm cá ấp miệng và ăn nhiều loại thức ăn bao gồm côn trùng và cá nhỏ, nhưng không có động vật như ếch. Nó là một con cá khỏe mạnh có thể chịu đựng được những thay đổi lớn về nhiệt độ và nồng độ axit.

Ở Manipur, Ấn Độ nó được gọi là Ngamu (Nga mu), nó được tìm thấy trên khắp kênh rạch, sông, hồ Manipur.

Phân bốChanna gachua'' được coi là một phức hợp loài nên cần thiết phải đánh giá lại và có sửa đổi phân loại để đảm bảo tính hợp lệ của danh pháp này cũng như phạm vi phân bố thật sự nếu nó là loài hợp lệ.

Như được định nghĩa tới nay thì loài này có phạm vi phân bố rất rộng và không có bất kỳ mối đe dọa quy mô lớn nào cả nên được đánh giá là loài ít quan tâm. Phạm vi phân bố hiện tại được coi là từ Iran, Iraq, Afghanistan, Pakistan, Nepal, Ấn Độ, Sri Lanka, Bangladesh, Bhutan, Trung Quốc, Myanmar, Thái Lan, Lào, Campuchia, Việt Nam, Malaysia, Indonesia và Singapore.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 snakeheads.org

G
Cá Đông Nam Á
Cá Thái Lan
Động vật Singapore
Cá nước ngọt Indonesia
Cá nước ngọt Malaysia
Cá Pakistan
Cá Bangladesh
Động vật được mô tả năm 1822


title: Cá rô Cape

text:
Cá rô Cape (tên khoa học Sandelia capensis) là một loài cá thuộc họ Anabantidae. Đây là loài đặc hữu của Nam Phi.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1829
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Phân công quốc tế mới về lao động

text:
Trong kinh tế, phân công quốc tế mới về lao động là kết quả của toàn cầu hóa. Thuật ngữ này được đặt ra bởi các nhà lý luận tìm cách giải thích sự chuyển dịch không gian của các ngành công nghiệp sản xuất từ các nước tư bản tiên tiến sang các nước đang phát triển -tái tổ chức địa lý liên tục của sản xuất, tìm thấy nguồn gốc của nó trong những ý tưởng về phân công lao động toàn cầu. Không gian phân công lao động xảy ra khi quá trình sản xuất không còn giới hạn trong nền kinh tế quốc gia. Dưới phân công quốc tế "cũ" về lao động, cho đến khi khoảng năm 1970, khu vực kém phát triển được sáp nhập vào nền kinh tế thế giới chủ yếu là nhà cung cấp khoáng sản và nông sản. Tuy nhiên, khi nền kinh tế đang phát triển được sáp nhập vào nền kinh tế thế giới, sản xuất nhiều hơn diễn ra trong các nền kinh tế.

Điều này đã dẫn đến một xu hướng chuyển giao còn được gọi là "sự thay đổi công nghiệp toàn cầu ", trong đó quy trình sản xuất được chuyển từ các nước phát triển (Mỹ, Châu Âu và Nhật Bản) sang các nước đang phát triển ở châu Á (như Trung Quốc, Việt Nam và Ấn Độ) và Mỹ La Tinh. Điều này là do các công ty tìm kiếm các địa điểm với giá rẻ nhất để sản xuất và lắp ráp các thành phần, vì vậy chi phí ngành cần nhiều lao động của quá trình sản xuất được chuyển sang các nước đang phát triển nơi có chi phí thấp hơn đáng kể. Các công ty làm như vậy bằng cách tận dụng giao thông vận tải và công nghệ thông tin liên lạc, cũng như phân mảnh và tính linh hoạt về vị trí của sản xuất. Từ năm 1953 đến cuối những năm 1990, tỷ trọng sản lượng sản xuất thành phẩm của các nền kinh tế công nghiệp phát triển giảm từ 95% đến 77% và các nền kinh tế đang phát triển nhiều hơn gấp bốn lần từ 5% đến 23%.

Xem thêm
 Toàn cầu hóa
 Quan hệ quốc tế
 Hợp tác Nam-Nam

Chú thích

Toàn cầu hóa nền kinh tế
Lực lượng lao động toàn cầu
Bất bình đẳng toàn cầu


title: Giuse Maria Đinh Bỉnh

text:
Giuse Maria Đinh Bỉnh (1922 – 1989) là một giám mục của Giáo hội Công giáo tại Việt Nam, nguyên là Giám mục chính tòa Giáo phận Thái Bình trong khoảng thời gian từ năm 1982 đến năm 1989. Ông là giám mục chính tòa thứ hai của giáo phận này, kế vị giám mục Tiên khởi Đa Minh Đinh Đức Trụ.

Ông sinh tại Nam Định, từ nhỏ đã đi theo con đường tu trì, học tại các chủng viện Công giáo khác nhau. Sau khoảng thời gian dài tu học, ông được truyền chức linh mục tháng 7 năm 1960 và được bổ nhiệm quản lý một số xứ đạo trong giáo phận. Năm 1972, ông trở thành Giám đốc chủng viện Mỹ Đức.

Tòa Thánh bổ nhiệm linh mục Đinh Bỉnh làm giám mục phó giáo phận Thái Bình cuối tháng 10 năm 1979 và nghi thức tấn phong cử hành đầu tháng 12 cùng năm. Năm 1982, ông chính thức chấp chính, quản lý giáo phận trên cương vị giám mục chính tòa giáo phận Thái Bình cho đến khi qua đời năm 1989.

Con đường tu tập
Giám mục Đinh Bỉnh sinh ngày 2 tháng 5 năm 1922 hoặc 9 tháng 3 năm 1920 tại xứ Phú Nhai, Xuân Phương, Xuân Trường, Nam Định, thuộc Giáo phận Bùi Chu. Học xong tiểu học, cậu bé Đinh Bỉnh gia nhập Tiểu chủng viện Ninh Cường (Bùi Chu) rồi vào Chủng viện Mỹ Đức (Thái Bình), sau đó chuyển sang Đại chủng viện Albert Nam Định do Dòng Anh Em Thuyết Giáo thành lập. Từ năm 1942, cậu dạy trường Kẻ giảng Hưng Yên của Giáo phận Thái Bình cho đến năm 1945 khi được phân công đi hỗ trợ mục vụ các giáo xứ Đồng Quan (Kiến Xương), Bác Trạch (Tiền Hải), Thanh Châu (Tiền Hải). Trong thời kỳ tu tập, ông học Thần học và Lý đoán tại Đại chủng viện thánh Alberto Nam Định.

Năm 1956, linh mục Đinh Đức Trụ được cử làm Giám quản Địa phận thay mặt Giám mục Santos Ubierna Ninh phải di cư vào miền Nam sau Hiệp định Genève, 1954 rồi qua đời tại Sài Gòn năm 1955. Linh mục Đinh Đức Trụ mời Đinh Bỉnh về hợp tác tái khôi phục Chủng viện Mỹ Đức bị hư hại và ngưng trệ sinh hoạt sau chiến tranh. Chủng viện này được Giám mục Santos Ubierna Ninh xây dựng lại và khánh thành vào cuối tháng 8 năm 1937 và đặt tên là Chủng viện thánh Thomas Mỹ Đức, một tòa nhà ba tầng, rộng 13 mét, dài 90 mét nằm bên bờ sông Trà Lý thuộc xã Cát Đàm, Thái Bình. Chủng sinh Đinh Bỉnh vừa là Hiệu trưởng vừa là giáo sư chính của Chủng viện.

Tuy bận rộn với công tác ở chủng viện Mỹ Đức, Đinh Bỉnh vẫn tranh thủ thời gian nghiên cứu học tập môn thần học để chuẩn bị thụ phong Linh mục.

Linh mục
Ngày 16 tháng 7 năm 1960, Đinh Bỉnh được phong chức linh mục. Một số nguồn dẫn cho rằng ông được truyền chức ngày 10 tháng 6 năm 1960. Cũng trong buổi lễ truyền chức này còn có 3 tân linh mục là Giuse Võ Văn Vân, Joakim Trần Trọng Uyên và Giuse Bùi Văn Cẩm.

Sau khi được truyền chức, Đinh Bỉnh được bổ nhiệm giữ chức linh mục quản xứ Sa Cát và Cát Đàm (Thị xã Thái Bình) cho đến năm 1972, khi được bổ nhiệm làm Giám đốc Chủng viện Mỹ Đức đồng thời phụ trách mục vụ các xứ: Sa Cát, Phương Xá và nhiều xứ đạo khác.

Giám mục
Ngày 30 tháng 10 năm 1979, Giáo hoàng Gioan Phaolô II bổ nhiệm linh mục Đinh Bỉnh làm Giám mục phó Giáo phận Thái Bình. Lễ tấn phong cho vị giám mục Tân cử được cử hành sau đó vào ngày 8 tháng 12 năm 1979 với phần nghi thức truyền chức cử hành bởi chủ phong là Hồng y – Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Hà Nội Giuse Maria Trịnh Văn Căn tại Nhà thờ chính tòa Thái Bình. Hai vị phụ phong trong nghi thức truyền chức là giám mục Thái Bình Đa Minh Đinh Đức Trụ và giám mục Giáo phận Hải Phòng Giuse Maria Nguyễn Tùng Cương. Giám mục Bỉnh muốn trông đợi sự hỗ trợ của Đức Mẹ cho giáo phận và chính bản thân ông, nên đã chọn khẩu hiệu: "Này là Mẹ con" (Ecce Mater tua).

Trong thời kỳ giám mục của mình, Đinh Bỉnh xuất ngoại một lần vào năm 1980, thay mặt giám mục Đa Minh Đinh Đức Trụ sang Roma viếng mộ Thánh Phêrô và Thánh Phaolô như luật định của Toà Thánh.

Ngày 7 tháng 6 năm 1982, giám mục Đa Minh Đinh Đức Trụ qua đời, ông kế nhiệm Giám mục chính tòa Thái Bình. Tiếp tục công việc của vị tiền nhiệm, ông ưu tiên cho việc đào tạo giáo sĩ và chăm sóc đời sống tinh thần cho giáo dân. Giáo dân đánh giá ông là một giám mục hiền lành, đơn sơ, lấy đức Ái làm phương châm cuộc sống nên gọi ông bằng biệt danh "Hòa Bình". Cũng trong thời gian quản lý giáo phận, ông tiếp tục các hoạt động ổn định và phát triển giáo phận Thái Bình củng cố đức tin, tổ chức truyền giáo, mở rộng các hoạt động của tổ chức giáo hội địa phương. Để đến thăm mục vụ các giáo dân, ông thường đi xe đạp đến gần 10 giáo xứ để cử hành lễ.

Trong suốt thời gian làm giám mục, Đinh Bỉnh góp công sức cho việc đào tạo linh mục cho giáo phận với việc khôi phục Chủng viện Mỹ Đức, khai giảng lớp 16 đại chủng sinh khóa 1972 – 1977. Có 4 chủng sinh được truyền chức linh mục: Giuse Nguyễn Văn Ban, Tôma Trần Trung Hà, Vincentê Mai Thành Sơn, Đa Minh Trịnh Đức Tính. Năm 1989, ông gửi lớp sinh viên khóa 6 ra học Đại chủng viện Hà Nội.

Giám mục Đinh Bỉnh qua đời vào lúc 4 giờ sáng ngày 14 tháng 3 năm 1989 sau cơn nhồi máu cơ tim. Ông thọ 67 tuổi, với 29 năm linh mục và 11 năm giám mục. Sau khi giám mục Bỉnh qua đời, Tòa Thánh đặt Hồng y Giuse Trịnh Văn Căn làm Giám quản Tông Tòa giáo phận Thái Bình trong cùng ngày.

Đánh giá
Linh mục Vinh Sơn Nguyễn Văn Hoàng đưa ra đánh giá về giám mục Đinh Bỉnh:

Tông truyền
Giám mục Giuse Maria Đinh Bỉnh được tấn phong giám mục năm 1979, thời Giáo hoàng Gioan Phaolô II, bởi:
 Chủ phong: Hồng y Giuse Maria Trịnh Văn Căn, Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Hà Nội.
 Hai vị Phụ phong: Đa Minh Đinh Đức Trụ, giám mục chính tòa giáo phận Thái Bình và Giuse Maria Nguyễn Tùng Cương, giám mục chính tòa Giáo phận Hải Phòng.

Tóm tắt chức vụ

Chú thích

Tham khảo
 Hội đồng Giám mục Việt Nam
Giáo phận Thái Bình
 Tuần báo "Công giáo và dân tộc"
 Sách "Dấu ấn 350 năm Giáo hội Công giáo Việt Nam".

Xem thêm
 Danh sách giám mục người Việt

Sinh năm 1922
Mất năm 1989
Giám mục Công giáo người Việt
Người Nam Định
Người họ Đinh tại Việt Nam


title: Robert Lucas, Jr.

text:
Robert Emerson Lucas, Jr. (15 tháng 9 năm 1937 – 15 tháng 5 năm 2023) là một nhà kinh tế người Mỹ tại Đại học Chicago. Ông nhận giải Nobel Kinh tế năm 1995 và luôn nằm trong một trong 10 nhà kinh tế hàng đầu được tham khảo trong các bài báo nghiên cứu trong các xếp hạng kinh tế. Ông kết hôn với nhà kinh tế học Nancy Stokey.

Tiểu sử
Ông nhận bằng cử nhân lịch sử năm 1959 và bằng tiến sĩ kinh tế năm 1964, đều tại Đại học Chicago. Ông dạy tại trường quản lý công nghiệp Graduate (nay là trường kinh doanh Tepper) tại Đại học Carnegie Mellon cho đến năm 1975, sau đó ông quay trở về Đại học Chicago.

Là một trong những nhà kinh tế học có ảnh hưởng nhất kể từ thập niên 1970, ông đã thách thức các cơ sở của lý thuyết kinh tế vĩ mô (lý thuyết này trước đây bị chi phối bởi các phương pháp tiếp cận theo kinh tế học Keynes), ông cho rằng một mô hình kinh tế vĩ mô cần được xây dựng như một phiên bản tổng hợp của các mô hình kinh tế vĩ mô. Ông đã phát triển "phê bình Lucas" cho hoạch định chính sách kinh tế, ông cho rằng mối quan hệ xuất hiện để giữ trong nền kinh tế, chẳng hạn như một mối quan hệ rõ ràng giữa lạm phát và thất nghiệp, có thể thay đổi để đáp ứng với những thay đổi trong chính sách kinh tế. Điều này dẫn đến sự phát triển của kinh tế học Keynes mới và các cơ sở kinh tế vi mô cho lý thuyết kinh tế vĩ mô.

Lucas cũng nổi tiếng với những nghiên cứu của ông vào các tác động của giả định kỳ vọng hợp lý. Ông đã phát triển một lý thuyết về nguồn cung cấp cho mọi người có thể bị lừa bởi chính sách tiền tệ không có hệ thống; mô hình Lucas-Uzawa (với Hirofumi Uzawa) về tích lũy vốn con người, và "nghịch lý Lucas" trong đó xem xét lý do tại sao nhiều vốn hơn không chảy từ các nước phát triển sang các nước đang phát triển. Ông cũng góp phần đóng góp nền tảng cho kinh tế học hành vi, và đã cung cấp nền tảng trí tuệ cho phép chúng ta hiểu những chênh lệch từ luật 1 giá dựa trên sự phi lý của nhà đầu tư. Năm 2003, ông đưa ra tuyên bố nổi tiếng "vấn đề trọng tâm của công tác phòng chống suy thoái đã được giải quyết, cho tất cả các mục đích thực tế, và trên thực tế đã được giải quyết trong nhiều thập kỷ."

Vợ cũ của ông là Rita Lucas, ly dị năm 1988, đã có một điều khoản trong giải quyết ly hôn rằng cô sẽ nhận được một nửa của bất kỳ giải thưởng Nobel mà Lucas giành được trong 7 năm tiếp theo sau khi ly dị. Khi Lucas đã giành giải Nobel năm 1995, Rita Lucas được trao 1 nửa số tiền thưởng.

Lucas nghiên cứu kinh tế cho luận án tiến sĩ dựa trên cơ sở "bán chủ nghĩa Mác". Ông tin rằng kinh tế là động lực thực sự của lịch sử, và vì vậy ông dự định dành toàn bộ tâm trí vào kinh tế và sau đó chuyển sang khoa lịch sử.

Robert Lucas có hai con trai là Lucas Stephen và Joseph Lucas.

Một bộ sưu tập các bài báo của Lucas được đặt tại Thư viện Rubenstein thuộc Đại học Duke.

Ông qua đời ở Chicago vào ngày 15 tháng 5 năm 2023, hưởng thọ 85 tuổi.

Sách

 Lucas, Robert (1995) – [http://nobelprize.org/economics/laureates/1995/lucas-lecture.pdf "Monetary Neutrality" Prize Lecture – 1995 Nobel Prize in economics, ngày 7 tháng 12 năm 1995 ]
 Stokey, Nancy; Robert Lucas; and Edward Prescott (1989), Recursive Methods in Economic Dynamics. Harvard University Press, ISBN 0-674-75096-9.

Tham khảo

 Kasper, Sherryl. The Revival of Laissez-Faire in American Macroeconomic Theory: A Case Study of Its Pioneers (2002) ch. 7

Liên kết ngoài

 Robert E. Lucas, Jr.'s website at Đại học Chicago
 Biography
 Robert E. Lucas, Jr. – Autobiography
 Nobel Prize Press Release
 IDEAS/RePEc
 Interview on  Channel 4
 Chicago Economics on Trial

Sinh năm 1937
Giáo sư Đại học Carnegie Mellon
Nhà kinh tế học Hoa Kỳ
Người đoạt giải Nobel Kinh tế
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel Kinh tế
Cựu sinh viên Đại học Chicago
Giáo sư Đại học Chicago
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Mất năm 2023


title: Hình tượng con dê trong văn hóa

text:
Trong các loài gia súc, con dê là loài có ý nghĩa tinh thần phong phú và có giá trị biểu tượng cao. Nó thể hiện vai trò gần gũi mà quan trọng, tạo ra những ảnh hưởng mạnh mẽ, đa dạng, tích cực tới đời sống văn hoá của nhiều nước. Điểm tương đồng giữa hai nền văn hóa phương Đông và phương Tây về hình tượng của con dê có điểm tương đồng đó là, dê là biểu tượng cho tính dục cùng với khía cạnh tiêu cực là thói dâm đãng, sự thô tục, và dê còn là vật hiến tế trong các nghi lễ ở các nền văn hóa.

Từ ca dao đến tục ngữ, thành ngữ, từ truyện thần thoại đến cổ tích, từ phong tục đến lễ hội hình ảnh con dê góp mặt trong văn hóa dân gian các dân tộc trên thế giới. Trong văn hóa phương Đông dê là một trong 12 con giáp, đại biểu cho địa chi (Mùi), và được coi là con giáp may mắn, biểu tượng cho phát lộc phát tài, nó cũng nằm trong tam sinh lục súc (三牲六畜), trong văn hóa phương Tây, dê nằm trong 12 cung Hoàng đạo với hình tượng Ma Kết, dê còn xuất hiện trong thần thoại Hy Lạp, Bắc Âu và đặc biệt là trong Kitô giáo với hình tượng con dê gánh tội.

Là một biểu tượng phong phú, xuất hiện lâu đời từ thời tiền sử loài người, trong đời sống vật chất và tâm linh, từ Đông sang Tây, biểu tượng dê phong phú và phức tạp, sừng dê cái biểu tượng sức sản sinh phồn thịnh. Dê đực tượng trưng cho mãnh lực và nhu cầu tính dục vì loài dê vốn tràn đầy sinh lực tình dục trong thực tế một con dê đực có thể giao phối với cả đàn dê cái khác và cũng từ đây con dê lại bị nhìn nhận là đại diện cho thói dâm đãng với hình tượng con dê già hay máu dê của đàn ông. Ngoài ra, dê còn là biểu tượng cho sự hiến tế ở các hai nền văn hóa Đông-Tây.

Phương Tây

Trong văn hóa phương Tây, dê là một trong 12 biểu tượng của Cung Hoàng Đạo. Dê còn làm hình tượng cho Dionyos. Trong bi kịch, một thể loại văn học lớn lao của nhân loại, tiếng Hy Lạp là tragôidia bắt nguồn từ tragos, nghĩa là con dê đực. Biểu tượng của Ma Kết có hình ảnh của chữ 'v' cho đầu của một con dê biển, bởi vì chòm sao Ma Kết được tìm thấy ở phía Nam trên bầu trời hoàng đạo. Cũng có những ý kiến cho rằng biểu tượng này diễn tả một con dê đang khuỵ gối. Chòm sao này thường được mô tả là một con dê với đuôi cá. Ma Kết đôi khi được ví như là một con dê biển, hay thỉnh thoảng là một con dê trên cạn.

Từ dê đực sang dê cái hình tượng đã đổi giá. Dê cái là hình ảnh đáng kính yêu trong các huyền thoại phương Tây, là nghĩa mẫu của thần Zeus, là bóng dáng con người gian nan vượt núi trèo non đeo đuổi cuộc sống và lý tưởng, sừng dê cái biểu tượng sức sản sinh phồn thịnh. Ngược lại, dê đực tượng trưng cho mãnh lực và nhu cầu tính dục. Trong các xã hội xưa, đạo đức và tôn giáo tìm cách kìm hãm bản năng tính dục, thì sinh lực của chàng dê bị bêu riếu, phê phán, bị sử dụng như một thứ "dê tế thần, dê sứ giả " (bouc émissaire, scape coat)

Hy Lạp-La Mã
Một truyền thuyết nói rằng khi vị thần dê Pan bị tấn công bởi con quái vật Typhon, ông ngâm mình xuống sông Nin, phần phía trên mặt nước vẫn là dê, nhưng phần ở dưới nước đã hóa thành cá. Trong huyền thoại Hy Lạp con dê đực còn là hình tượng của thần Pan, thủy tổ của mục đồng, ngày xưa là kẻ chăn dê, Pan sống trên non cao, thổi sáo làm bằng ống sậy để tưởng nhớ giọng nói của người yêu đã lẫn hồn vào lau lách. Nhưng thần thoại Hy Lạp không nói đến dê biển mà nói đến Pan, một bán thần hay Á thần (demigod) có nửa trên là người nửa dưới là dê. Ông là con của thần Hermes và một nữ thần rừng (Nymph). Trong văn hóa Babylon, Capricorn hay dê biển (Seagoat) là hình ảnh của nam thần xứ Babylon, đầy quyền năng tên là Ea. Ông có nửa dưới cơ thể là cá, đầu và mình dê. Ban đêm, vị thần sống trong đại dương nhưng mỗi ngày đều ngoi lên để canh giữ đất liền.

Thần thoại Hy Lạp, La mã ghi lại Zeus- Jupiter chúa tể các vị thần, lúc sinh ra bú sửa dê pha với mật ong. Khi tế thần người ta phải dâng dê, bò thui đốt. Tế thần Hecmet cũng phải có mật ong, bánh ngọt, heo và dê con. Trong truyền thuyết Hy Lạp còn có kể về quái vật dê - Yale (tiếng Latin: eale, tiếng Do Thái: ל, yael tức là con dê núi) với những đặc điểm của thân hình một con dê nhưng kết hợp có hàm lợn. Yale được miêu tả trong thần thoại Hy Lạp cổ như một con dê với cặp sừng lớn và có sức mạnh rất lợi hại. Loài vật này có kích thước bằng con hà mã, bộ hàm giống loài lợn và có bộ lông màu vàng hoặc nâu. Tên của chúng bắt nguồn từ một từ có nghĩa là "có thể quay lại" trong tiếng Hy Lạp, ý muốn nói sừng của loài Yale có khả năng quay và thay đổi hướng để tấn công con mồi và đối thủ ở bất cứ phương hướng nào. Ngoài chức năng tự vệ, cặp sừng này còn dùng để săn mồi bằng cách đâm xuyên qua con mồi.

Vào thời cổ La Mã, trong lễ hội Lupercalia cử hành vào ngày 15 tháng Giêng đầu năm, các thầy tế dâng lên thần linh một con dê và một con chó để cầu cho mưa thuận gió hòa và mọi người được sạch tội. Da dê sau đó được chia ra từng mảnh nhỏ để các chàng trai mang trong mình như lá bùa giúp mùa màng tươi tốt. Phụ nữ La Mã cũng tìm đủ cách để chạm được tay vào miếng da dê tế thần vì họ tin tưởng rằng làm như vậy sẽ sinh nở dễ dàng hơn. Vì vậy, sau hội Lupercania, nhiều đôi trai gái nên duyên nhờ miếng da dê.

Bắc Âu
Trong thần thoại Bắc Âu, Thần Thor cưỡi trên một cỗ xe được kéo bởi hai con dê đực, mỗi khi người Bắc Âu cổ xưa nghe tiếng sấm, họ sẽ nói rằng thần Thor đang cưỡi cỗ xe của ông đến. Khi Thor cưỡi cỗ xe dê đến đấu trường, tên khổng lồ đá có trái tim nhát gan nên bỏ chạy mất. Thor quăng búa sét đánh Hrungnir, còn tên khổng lồ quăng một cặp sừng lên đánh Thor. Chiếc búa đụng phải cái sừng văng mất, nhưng một mảnh vỡ của cái sừng đánh trúng đầu Thor.

Kitô giáo

Trong Kitô giáo, hình ảnh con chiên, con dê rất gần gũi với người Do Thái từ mấy ngàn năm nay. Đức chúa Giêsu chào đời trong máng cỏ tại một hang có nhiều dê, chiên, lừa... thở hơi ấm. Ngoài ra, hình ảnh con chiên, con dê hy sinh, nhận lãnh làm của đền tội cho dân Do Thái không một lời than van thực ra là hình ảnh của chúa Giêsu gánh nhận trên vai mọi tội lỗi của nhân loại, như lời tiên tri Isaia đã nói trước 700 năm: "Người đã gánh mọi tội ác, mọi yếu đuối trên mình". Cũng chính vì sự so sánh này mà hàng ngày các giáo dân thường cầu nguyện "Lạy Chiên Thiên Chúa, Đấng xóa tội trần gian, xin thương xót chúng tôi...". Trong Kinh thánh còn cho thấy dê chính là vật cưng của Quỷ Satan (Baphomet).

Trong các kinh Cựu ước và Tân ước có đề cập đến hình tượng hai con dê dùng để hiến tế (con dê gánh tội). Con thứ nhất là con dê tạ tội tức là con dê bị giết để tạ tội với Chúa, còn con dê thứ hai là con dê gánh tội là con dê bị yểm trù mọi tội lỗi của người Do Thái trút lên nó rồi đuổi nó vào sa mạc. Cả hai con dê đều liên quan đến nghi thức hiến tế và được đề cập rất cụ thể, từng chi tiết và sống động trong các tài liệu của Kitô giáo. Trong kinh Cựu Ước: Dê được nhắc đến trong kinh Cựu ước thông qua câu chuyện về Chúa gọi và chọn ông Áp-ra-ham để khởi đầu cho một dân riêng của Chúa.
Trong kinh Tân Ước con số tám ngày liên quan đến chuyện con dê trong Cựu ước. Chúa đã nói với Mô-sê rằng Bê, chiên, hay dê, sau khi sinh, sẽ ở với mẹ nó bảy ngày, từ ngày thứ tám trở đi, nó sẽ được đoái nhận làm lễ tiến, làm lễ hỏa tế dâng Chúa (Lv 22:27).

Phương Đông
Trong văn hóa phương Đông với thuyết 12 con giáp thì dê là con giáp đại biểu cho địa chi Mùi - một chi quan trọng, mang những ý nghĩa triết lý và nhân văn sâu sắc. Giờ Mùi kéo dài từ 13 đến 15 giờ, thời gian mở đầu buổi chiều, con người vừa ăn trưa xong, đang thanh thản nghỉ ngơi và sung mãn bước vào buổi lao động mới. Trong 12 con giáp, Dê được xem là biểu tượng của tính ôn hòa, thuần hậu nhưng cũng không kém phần nhanh trí. Dê là một trong những thần vật được người Ai Cập sùng bái vì sự đóng góp quan trọng của dê đối với đời sống con người. Một số dân tộc khác lại dùng dê làm vật tế thần. Người Ai Cập dùng dê dâng cho các ác thần để thay thế cho con người. Con dê đã đi vào văn hoá người Indonesia một cách sâu đậm. Nó đã trở thành món lễ vật chủ yếu và không thể thay thế ở một số lễ hội quan trọng như lễ hội Hurban, Akikah..., ngày cưới, hiếu hỉ và các dịp quan trọng khác.

Trung Quốc

Ở Trung Quốc có nhiều điển tích gắn liền với con dê, nổi tiếng thì có điển tích Dương xa (tức xe dê kéo), cụ thể là vua Tấn Võ đế của Trung Quốc thường dùng xe dê kéo đi mỗi đêm trong cung cấm, hễ dê dừng ở cửa phòng cung phi nào tức đêm ấy nhà vua sẽ ngủ với cung phi đó. Nên hàng trăm cung phi mỗi đêm tìm lá dâu non loại lá mà dê háu ăn rồi đặt trước cửa phòng để xe dê dừng lại. Nhưng không được vua đến tìm thú vui, thì người cung nữ cảm thấy cô đơn lạnh lẽo. Và điều này được phản ánh qua tác phẩm của Việt Nam là Cung oán ngâm khúc. Điển tích chăn dê gắn liền với Tô Vũ khi đi sứ mang đất Hung Nô, bị Thuyền Vu Hung Nô giữ không cho về và truyền lệnh đầy ông này lên phương bắc (Bắc Hải). Ông này phải chăn một đàn dê đực, với sắc chỉ của chúa Hung Nô: Bao giờ trong đàn dê, dê đực đẻ con, sứ thần Tô Vũ được trở về đất Hán.

Điển tích năm bộ da dê kể về thừa tướng Bách Lý Hề lưu lạc sang nước Sở làm kẻ chăn dê. Vua nước Tần là Mục Công biết Bá Lý Hề là người tài giỏi, sai người mang năm bộ da dê chuộc về làm tướng quốc khi đã ở tuổi 70. Người nước Lỗ thời trước hay mổ thịt dê đực làm lễ Cốc sóc, về sau lễ ấy được bỏ đi nhưng người ta vẫn theo lệ mà nộp dê. Tử Cống muốn bỏ hẳn lệ ấy đi, nhưng Khổng Tử lại bảo Ngươi tiếc con dê còn ta thì tiếc cái lễ ngầm nói rằng triều vua bây giờ đã suy, bỏ mất lễ Cốc sóc nhưng vẫn giữ tục nộp dê thì người ta vẫn nhớ đến lễ ấy và lễ cốc sóc không mất hẳn. Trang Tử đã có kể chuyện về người bán thịt dê nước Sở, có công phò vua, nhưng từ chối công khanh. Sách Liệt Tử, cùng thời, kể chuyện một con dê mất, nhiều người đi tìm, nhưng không kiếm ra vì đường đời lắm ngã rẽ.

Việt Nam
Do dê được thuần dưỡng từ rất sớm, sử dụng phổ biến, liên tục, lâu dài, mang giá trị vật chất đa dạng và mật thiết, nên dê cũng tạo giá trị tinh thần phong phú ảnh hưởng đến tâm linh và đời sống văn hóa nghệ thuật của người Việt Nam. Đối với người Việt Nam, dê cũng tạo ra giá trị tinh thần phong phú, ảnh hưởng sâu rộng đến tâm linh và đời sống văn hoá nghệ thuật của người Việt Nam. Nó là một trong sáu con vật nuôi thông dụng nhất trong Lục súc gồm Dê, gà, chó, lợn, ngựa, trâu và một trong ba thứ lễ vật đặc biệt để cầu cúng, tế dâng thánh là tam sinh gồm dê, lợn, bò trong sự kết hợp thiên can với địa chi để tính thời gian và chu kỳ phát triển, dê nhập hệ lịch can chi 12 con vật, là biểu tượng chi Mùi.

Lễ hội
Sách Lĩnh Nam Chích Quái kể lại rằng từ thời xa xưa, người Việt trong hôn nhân, đã biết giết trâu, dê làm đồ lễ, con dê đã được nuôi làm gia súc và sử dụng vào việc tế lễ. Vào giữa thế kỷ XVI, trong bài Đào Nguyên Hành thì Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan đã tả cảnh nông thôn Việt Nam là Trâu bò, gà lợn, dê ngan/Đầy lũ đầy đàn, rong thả khắp nơi. Vào thời nhà Nguyễn, con dê chỉ được sử dụng trong việc tế lễ: Dê vốn thật thuộc loài tế lễ/... Để hòng khi tế thánh tế thần/... Hễ có việc lấy dê làm trước/Dê dâng vào người mới lạy sau. Theo Đại Nam thực lục Chính Biên, dưới Triều đại vua Minh Mạng, mùa Đông năm Minh Mạng (1836) thứ 17, nhà vua sai mua 220 dê đực và 100 dê cái, chọn 20 con dê đực giao Tể sinh làm lễ vật tế lễ Nam Giao, đặt tại đàn Thượng có thịt dê ướp dương hải.

Hình ảnh dê trở nên sinh động, gần gũi hơn qua những trò chơi và lễ hội truyền thống. Nếu như ở phương Tây, có trò chơi đếm cừu thì ở Việt Nam có trò bịt mắt bắt dê rất vui vẻ,

Văn học
Dê cũng là hình ảnh tiêu biểu đi vào thơ văn Việt. Trong tác phẩm Hịch Tướng sĩ, Trần Hưng Đạo cũng có nhắc đến hình ảnh con dê và coi đó là biểu hiện của bọn sứ giả Mông Cổ chỉ bằng loài dê chó nhưng hống hách, ngạo mạn: Uốn lưỡi cú diều mà sỉ mắng triều đình/Đem thân dê chó mà ngạo mạn tể tướng. Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc của Nguyễn Đình Chiểu có câu: Hai vầng nhật nguyệt chói loà/đâu dung lũ treo dê bán chó/ Mùi tinh chiên vấy đã ba năm, ghét thói mọi như nhà nông ghét cỏ. Nhà vua Lê Thánh Tông cũng có nói về loài dê: Biển bắc xuân chầy dê chẳng nghén/Trời nam thu thẳm nhạn không thông. Trong truyện nôm Tô Công phụng sứ, nhân chuyện Lê Quang Bí đi sứ Trung Quốc, bị nhà Minh giữ lại 18 năm ở Nam Ninh: Hơi dê hãy ngấu manh tơi lá /Tuyết nhạn còn in cái tóc lông.

Trong ca dao, văn học dê cũng hiện lên sinh động. Trẻ em nhà quê khi chơi trò dung dăng dung dẻ thường thuộc lòng bài đồng dao vui nhộn Dung dăng dung dẻ/Dắt trẻ đi chơi/Cho Cháu về quê/Cho dê đi học/Cho cóc ở nhà/Cho gà bới bếp. Trong nghệ thuật, trong tranh bức vẽ hai dê qua cầu diễn tả hai chú dê húc nhau, giữa chiếc cầu cong do chẳng con nào chịu nhường đối phương hay còn gọi là bạng nhau. Mô tả đặc sắc nhất là bức bịt mắt bắt dê của làng tranh Đông Hồ (Bắc Ninh) Vẽ cảnh chú dê vừa chạy trốn vừa ngoái nhìn đôi thanh niên nam nữ mặt bịt kín đang lần mò tìm bắt nó. Nhà thơ Bùi Giáng cũng có một thời kỳ chính ông cũng một thời chán đời về mua dê và chăn dê ở quê nhà, núi đồi Quế Sơn tỉnh Quảng Nam, trong khoảng từ (1945 đến 1952), ông đã có bài thơ cảm khái trong đó mô tả về loài dê. Nhà thơ Lê Đạt cũng có câu thơ về dê, Hay những câu thơ khác là: Một con dê trắng... hai con trắng dê/Ba con dê trắng/Dê hằng hà nghìn lẻ vỗ bạch đêm. Và những câu thơ như: Rừng động xanh/Ai đừng được xuân/Mấy dê non buồn sừng húc gió/Cẫng lên cỡn lên/Be he xuân.

Trong thành ngữ
Trong ngôn ngữ Việt Nam, hình ảnh dê xuất hiện khá đa dạng, sinh động, hấp dẫn và đầy ngụ ý. Dê (dương) ở nhiều lĩnh vực ngôn từ tự nhiên và xã hội, lý thuyết sách vở và giao tiếp thực tiễn. Dê được lấy làm đối tượng cho nhiều câu ngạn ngữ, tục ngữ, thành ngữ, ca dao sinh động, dân dã như: Bán bò tậu ruộng mua dê về cày chê cách thức làm ăn không biết tính hay thuật ngữ Cà kê dê ngỗng đánh giá sự kể lể tản mạn, dài dòng huyên thuyên những chuyện lặt vặt, ngoài lề. Giàu nuôi chó, khó nuôi dê, không nghề nuôi ngỗng là kinh nghiệm lựa chọn những hoạt động phù hợp với năng lực, hoàn cảnh

Thuật ngữ nổi tiếng: Treo đầu dê, bán thịt chó chỉ về sự không thống nhất giữa nội dung và hình thức, Chỉ người nói một nơi, làm một nẻo nói và làm không ăn khớp nhau (trong câu thơ của Nguyễn Bỉnh Khiêm: Lận thế treo dê mang bán chó/Lập danh cỡi hạc lại đeo tiền. Máu bò cũng như tiết dê dù hai thứ tiết khác nhau người ta ăn tiết canh dê không ai ăn tiết canh bò ám chỉ con người không rõ ràng trong các vấn đề. Dương chất hổ bì có nghĩa là cái chất là chất dê như da là da cọp, dùng bề ngoài loè loẹt, giả dối để lừa bịp che đậy thực chất bên trong. Trong binh pháp cũng có kế: Thuận thủ khiên dương (tiện tay dắt dê) hày thuật ngữ Xua dê cừu đi đấu với hổ báo chỉ về sự không tương quan lực lượng.

Tính dục

Về tự nhiên, với bản tính giao phối và sinh sản rất mạnh nên dê được gán cho hình tượng của sự dâm đãng và thô tục, điều này là điểm tương đồng trong nhiều nền văn hóa khác nhau trên thế giới. Chính vì khả năng sinh lý của mình, con dê gắn liền với nhiều thành kiến. Người ta hay dùng từ Máu dê để chỉ những người có ham muốn, không kiểm soát và muốn thể hiện khả năng sinh dục mạnh mẽ, thói dê khái quát bản tính ham chinh phục người khác giới hay sự dâm tiện, dê cụ hay dê già chỉ kẻ rất dâm đãng, dê xồm cũng có nghĩa tương tự.

Râu dê mô tả bộ râu rậm, dài, hơi cong và cũng là hình ảnh khêu gợi, tiếng kêu be be của con dê đôi khi cũng gợi lên tiếng cười dâm dật, dê (ai đó) còn là từ chỉ hành vi sàm sỡ người khác. người Việt Nam thì gọi là dê, dê xồm, dê cụ, dê già, dê gái, máu dê. Người đàn ông hiếu dục, dâm đãng, thô tục thì người Tây phương gọi là Satyre. Người Mỹ cũng có cụm từ Let go you randy old goat!, tạm dịch: buông tao ra, đồ dê già. To get someboy's goat, tạm dịch là quấy rối (ai đó). Ở Việt Nam, những người sinh vào năm dê đều mang tuổi Mùi, hình ảnh một con dê cụ: Tuổi Mùi là con dê chà/Có sừng, có gạc, râu ra um sùm

Trong văn chương và trong văn hóa Việt Nam, hình ảnh con dê thường bị nhìn dưới một khía cạnh châm biếm. Vì con dê đực có khả năng truyền giống rất mạnh, nên người ta thường ví những ông có máu thích lang chạ trong vấn đề tình ái và tình dục với biệt hiệu Dê xồm. Tục ngữ Việt Nam có câu: Bươm bướm mà đậu cành bông/Đã dê con chị, lại bồng con em. Những "ông dê xồm" này bị người đời coi khinh, vì họ không theo khuôn phép thuần phong mỹ tục. Người ta cũng thường liên hệ giữa con dê và người có máu dê và thường chỉ trích và cảnh cáo những kẻ già đa tình hay sàm sỡ một cách bừa bãi. Trong Lục Vân Tiên, bộ mặt của Bùi Kiệm đã từng giở trò với Kiều Nguyệt Nga, trở thành trơ trẽn qua câu thơ: Con người Bùi Kiệm máu dê/Ngồi chai bộ mặt như giề thịt trâu. Nữ sĩ Hồ Xuân Hương cũng từng miêu tả về những nhu cầu tính dục khá thầm kín thông qua từ ngứa, buồn/châm, húc: Ong non ngứa nọc châm hoa rữa/Dê cỏn buồn sừng húc giậu thưa. Trong số đề, mỗi con số đề có vẽ hình một súc vật trong đó số 35 kèm hình con dê số băm lăm có nghĩa là hiếu sắc.

Chú thích

Dê


title: James Mirrlees

text:
Ngài James Alexander Mirrlees  (5 tháng 7 năm 1936 – 29 tháng 8 năm 2018) là một nhà kinh tế người Scotland và nhận giải Nodel Kinh tế năm 1996. Ông được phong tước hiệp sĩ vào năm 1998.

Tiểu sử
Ông sinh tại Minnigaff, Kirkcudbrightshire, Mirrlees được học tại Đại học Edinburgh (thạc sĩ toán và triết học tự nhiên vào năm 1957) và Trinity College, Cambridge (bằng toán học và tiến sĩ năm 1964 với luận án tiêu đề Lập kế hoạch tối ưu cho một nền kinh tế năng động), tại Cambridge ông là một sinh viên rất tích cực tranh luận. Đồng nghiệp của ông là Quentin Skinner đã đề nghị Mirrlees là thành viên của tông đồ Cambridge cùng với đồng nghiệp đoạt giải Nobel là Amartya Sen trong thời kỳ này. Từ năm 1968 đến năm 1976, Mirrlees là một giáo sư thỉnh giảng tại MIT 3 lần. Ông dạy tại cả hai trường là Đại học Oxford (1969–1995) và Đại học Cambridge (1963– và 1995–).

Trong suốt thời gian tại Oxford, ông đã xuất bả các bài báo về những mô hình kinh tế mà nhờ đó ông đã được nhận giải Nobel Kinh tế. Các bài báo này tập trung vào những tình thế mà trong đó thông tin kinh tế là bất đối xứng hoặc không đầy đủ, xác định mức độ chúng ảnh hưởng tới tỉ lệ tối ưu an toàn của một nền kinh tế. Trong số các kết quả khác, chúng đã chứng minh các nguyên tắc của "rủi ro đạo đức" và "thuế thu nhập tối ưu" được thảo luận trong các cuốn sách của William Vickrey. Phương pháp đó đã trở thành tiêu chuẩn trong lĩnh vực này.

Mirrlees và Vickrey đã chia sẻ giải Nobel Kinh tế năm 1996 "vì những đóng góp cơ bản cho lý thuyết kinh tế dưới thông tin bất đối xứng".

Mirrlees cũng là đồng tác giả với giáo sư MIT là Peter A. Diamond về Định lý hiệu quả Diamond – Mirrlees, được phát triển vào năm 1971.

Mirrlees là giáo sư kinh tế chính trị tại Đại học Cambridge, và là ủy viên của Trinity College, Cambridge. Ông dành vài tháng trong năm tại Đại học Melbourne, Úc. Ông hiện là giáo sư đầu ngành xuất sắc của Đại học Hồng Kông Trung Quốc cũng như Đại học Macau. Năm 2009, ông được bổ nhiệm làm người sáng lập của Trường Cao đẳng Morningside thuộc Đại học Hồng Kông Trung Quốc.

Mirrlees là thành viên Hội đồng Cố vấn Kinh tế của Scotland. Ông cũng là người đứng đầu Tạp chí Mirrlees, một tạp chí của hệ thống thuế Vương quốc Anh thuộc Viện Nghiên cứu tài chính.

Sinh viên của ông bao gồm các học giả và các nhà hoạch định chính sách nổi tiếng như Sir Partha Dasgupta, Giáo sư Huw Dixon, Lord Nicholas Stern, Giáo sư Anthony Venables và Sir John Vickers.

Sách đã xuất bản

 "A New Model of Economic Growth"(with N. Kaldor), RES, 1962
 "Optimum Growth When Technology is Changing", RES, 1967
 "The Dynamic Nonsubstitution Theorem", RES, 1969
 "The Evaluation of National Income in an Imperfect Economy", Pakistan Development Review, 1969
 Manual of Industrial Project Analysis in Developing Countries, Vol II: Social Cost Benefit Analysis (with I.M.D. Little), 1969
 "An Exploration in the Theory of Optimum Income Taxation", RES, 1971
 "Optimal Taxation and Public Production I: Production Efficiency" (with P.A. Diamond), AER, 1971
 "Optimal Taxation and Public Production II: Tax Rules"(with P.A. Diamond),AER, 1971
 "The Terms of Trade: Pearson on Trade, Debt, and Liquidity", in The Widening Gap (ed. Barbara Ward), 1971)
 "On Producer Taxation", RES, 1972
 "Further Reflections on Project Analysis" (with I.M.D. Little), Development and Planning. Essays for Paul Rosenstein-Rodan (eds. Bhagwati and Eckaus, 1972
 "Fairly Good Plans" (with N.H. Stern), Journal of Economic Theory, 1972
 "Aggregate Production with Consumption Externalities" (with P.A. Diamond), QJE, 1973
 "The Optimum Town", Swedish Journal of Economics, 1972
 "Population Policy and the Taxation of Family Size", Journal of Public Economics, 1972 *"Agreeable Plans" (with P.J. Hammond) and "Models of Economic Growth" (introduction), in Models of Economic Growth (ed. Mirrlees and Stern), 1973
 Project Appraisal and Planning for Developing Countries (with I.M.D. Little), 1974
 "Optimal Accumulation under Uncertainty: the Case of Stationary Returns to Investment", in Allocation under Uncertainty (ed. J. Dreze), 1974
 "Notes on Welfare Economics, Information and Uncertainty", in Essays in Equilibrium Behavior under Uncertainty (eds. M. Balch, D. McFadden, and S. Wu), 1974
 "Optimal Taxation in a Two-Class Economy", Journal of Public Economics, 1975
 "Optimum Saving with Economies of Scale" (with A.K. Dixit and N.H. Stern), RES, 1975
 "A Pure Theory of Underdeveloped Economies, using a Relationship between Consumption and Productivity", in Agriculture in Development Theory (ed. L. Reynolds), 1975
 "The Desirability of Natural Resource Depletion" (with J.A. Kay), in The Economics of Natural Resource Depletion (ed. D.W. Pearce), 1975
 "The Optimal Structure of Incentives and Authority within an Organization", Bell Journal of Economics and Management Science, 1976
 "On the Assignment of Liability: the Uniform Case" (with P.A. Diamond), Bell Journal of Economics, 1975
 "Private Constant Returns and Public Shadow Prices"(with P.A. Diamond), RES, 1976
 "Optimal Tax Theory: A Synthesis", Journal of Public Economics, December 1976
 "Implications for Tax Rates", in Taxation and Incentives, 1976
 "Arguments for Public Expenditure" in Contemporary Economic Analysis (eds. Artis and Nobay), 1979
 "Social Benefit-Cost Analysis and the Distribution of Income", World Development, 1978
 "A Model of Optimal Social Insurance with Variable Retirement" (with P.A. Diamond), Journal of Public Economics, 1978
 "The Economic Uses of Utilitarianism", in Utilitarianism and Beyond (eds. Sen and Williams), 1982
 "Optimal Taxation in a Stochastic Economy: A Cobb-Douglas Example" (with P.A. Diamond and J. Helms), Journal of Public Economics, 1980
 "The Theory of Optimum Taxation", Handbook of Mathematical Economics (eds. Arrow and Intriligator), Vol.III, 1985
 "Optimal Foreign-income taxation", Journal of Public Economics, 1982
 "Insurance Aspects of Pensions" (with P.A. Diamond), in Pensions, Labor and Individual Choice (ed. David A. Wise), 1985
 "Payroll-tax financed social insurance with variable retirement" (with P. A. Diamond), Scandinavian Journal of Economics, 1986
 "Taxing Uncertain Incomes", Oxford Economic Papers, 1990
 "Project Appraisal and Planning Twenty Years On" (with I.M.D. Little), in Proceedings of the World Bank Annual Conference on Development Economics 1990 (eds. Stanley Fischer, Dennis de Tray and Shekhar Shah), 1991
 "Optimal Taxation of Identical Consumers when markets are incomplete" (with P.A. Diamond), in Economic Analysis of Markets and Games (ed. Dasgupta, Gale, Hart and Maskin), 1992
 "Optimal Taxation and Government Finance" in Modern Public Finance (eds. Quigley and Smolensky), 1994
 "Welfare Economics and Economies of Scale", Japanese Economic Review, 1995
 "Private Risk and Public Action: The Economies of the Welfare State", European Economic Review, 1995
 "Tax by Design: the Mirrlees Review ", J. Mirrlees, S. Adam, T. Besley, R. Blundell, S. Bond, R. Chote, M. Gammie, P. Johnson, G. Myles and J. Poterba, ISBN 978-0-19-955374-7, Đại học Oxford Press: September 2011."

Tham khảo

Liên kết ngoài
 James A. Mirrlees Autobiography and CV
 Biographic speech from The Chinese University of Hong Kong
 IDEAS/RePEc
 James Mirrlees interviewed by Alan Macfarlane ngày 21 tháng 7 năm 2009 (film)

Cựu sinh viên Đại học Edinburgh
Cựu sinh viên Trinity College, Cambridge
Giáo sư Viện Công nghệ Massachusetts
Người đoạt giải Nobel Kinh tế
Người Scotland đoạt giải Nobel Kinh tế
Nhà kinh tế thế kỷ 20
Nhà kinh tế thế kỷ 21
Nhà văn Scotland thế kỷ 20
Nhà văn Scotland thế kỷ 21
Nhà kinh tế học Scotland


title: William Vickrey

text:
William Spencer Vickrey (21 tháng 6 năm 1914 – 11 tháng 10 năm1996) là một giáo sư kinh tế và người đoạt giải Nobel Kinh tế sinh ra tại Canada. Vickrey được trao giải Nobel Kinh tế cùng với James Mirrlees cho nghiên cứu của hai ông về lý thuyết động cơ kinh tế dưới thông tin bất đối xứng. Việc công bố giải thưởng được thực hiện chỉ 3 ngày trước khi ông mất; đồng nghiệp với ông trong khoa kinh tế thuộc Đại học Columbia là C. Lowell Harriss đã thay mặt ông nhận giải.

Tiểu sử

Tuổi trẻ
Vickrey được sinh ra tại Victoria, British Columbia và học trung học tại học viện Phillips ở Andover, Massachusetts. Sau khi có bằng cử nhân toán tại Đại học Yale năm 1935, ông đã tiếp tục học lên thạc sĩ và nhận bằng năm 1937. Năm 1948 ông là nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Columbia, ông đã ở đây hầu hết những năm trong sự nghiệp của ông.

Sự nghiệp
Bài báo của Vickrey có tựa đề Counterspeculation, auctions and competitive sealed tenders, là nghiên cứu đầu tiên về loại hình này sử dụng các công cụ của lý thuyết trò chơi để giải thích sự năng động của cuộc đấu giá. Trong bài báo của mình, Vickrey suy ra vài sự đấu giá cân bằng, và cung cấp một kết quả doanh thu tương đương ban đầu. Định lý doanh thu tương đương vẫn là trung tâm của lý thuyết đấu giá hiện đại. Đấu giá Vickrey đã được đặt theo tên của ông.

Ông cũng có các công trình quan trọng về tắc nghẽn giá, ý tưởng rằng các con đường và các dịch vụ khác nên có giá để người dùng xem chi phí phát sinh từ dịch vụ được sử dụng hoàn toàn khi vẫn còn có nhu cầu. Sự tắc nghẽn giá cho một tín hiệu tới những người sử dụng để điều chỉnh hành vi của họ hoặc các nhà đầu tư để mở rộng dịch vụ nhằm loại bỏ các hạn chế. Lý thuyết của ông sau đó một phần đã được đưa vào các hoạt động ở Luân Đôn.

Trong kinh tế học công cộng, Vickrey mở rộng hương thức định giá chi phí cận biên của Harold Hotelling.

Triết lý kinh tế của Vickrey bị ảnh hưởng bởi John Maynard Keynes và Henry George. Ông đã chỉ trích gay gắt trường phái kinh tế Chicago và giới chính trị khi tập trung vào việc đạt được cân bằng ngân sách và kiềm chế lạm phát trong thời gian thất nghiệp cao.

Vickrey có nhiều sinh viên tốt nghiệp và bảo trợ tại Đại học Columbia, bao gồm cả các nhà kinh tế Jacques Drèze, Lynn Turgeon, và Harvey J. Levin.

Cuộc sống cá nhân
Vickrey đã kết hôn với Cecile Thompson vào năm 1951. Ông mất tại Harrison, New York năm 1996 do suy tim. Ông là một tín đồ Quaker và là thành viên của Hội nghị bạn bè Scarsdale.

Công trình
"Counterspeculation, Auctions, and Competitive Sealed Tenders" is a fundamental paper on auctions written by the Nobel Prize winning economist William Vickrey in 1961. It has originated auction theory, a subfield of game theory (Bayesian games).

Tham khảo

Much of Vickrey's work is collected in:

Liên kết ngoài

 Nobel Laureate Biography of William Vickrey
 IDEAS/RePEc

Sinh năm 1914
Mất năm 1996
Nhà kinh tế học Hoa Kỳ
Nhà kinh tế học Canada
Người đoạt giải Nobel Kinh tế
Giáo sư Đại học Columbia
Cựu sinh viên Đại học Columbia
Cựu sinh viên Đại học Yale
Người Canada đoạt giải Nobel Kinh tế
Người Canada đoạt giải Nobel
Tín hữu Tin Lành Mỹ


title: Saiunkoku Monogatari

text:
là một serie tiểu thuyết của Nhật Bản do Sai Yukino viết và Kairi Yura minh họa. Tập cuối cùng (tập 18) được phát hành vào tháng 7/2011. Một phiên bản manga, cũng do Kairi Yura minh họa, được phát hạnh định kỳ trên tạp chí Beans Ace của Kadokawa Shoten. Khi Beans Ace đình bản, manga này được chuyển qua Monthly Asuka. Hiện tại, có 9 tập đã được phát hành. Manga Saiunkoku Monogatari, dưới nhan đề Thái Vân quốc truyện, bắt đầu được phát hành tại Việt Nam vào tháng 9 năm 2013 bởi Nhà xuất bản Kim Đồng.

Nội dung

Câu chuyện
Thái Vân quốc gồm có tám châu, tức tám gia tộc, mỗi gia tộc mang tên một màu khác nhau.

Tại đất nước tưởng tượng Thái Vân quốc, có một cô gái tên là Hong Shūrei (tức Kō Shūrei) – hậu duệ của một gia đình quý tộc đã sa sút. Cha cô phụ trách quản lý thư tịch trong Văn khố của Hoàng cung – một công việc tuy danh giá nhưng lại không kiếm được nhiều. Shūrei dạy học và làm nhiều việc khác nhau để kiếm sống, nhưng giấc mơ của cô là thi đỗ trong kỳ khoa bảng và làm quan trong triều – điều vốn cấm kỵ với phụ nữ.

Hoàng đế của Thái Vân quốc, Shi Ryūki, nổi tiếng không màng chính sự và chỉ thích đàn ông. Thế nên tam sư của triều đình đề nghị Shūrei vào cung làm quý phi của Hoàng đế trong 6 tháng để dạy cho ngài thành một Hoàng đế đúng nghĩa, với cái giá là 500 lượng vàng. Cô nhanh chóng đồng ý. Seiran – một chàng trai được cha của Shūrei nhận nuôi – vào cung theo cô làm cận vệ.

Câu chuyện kể về những khó khăn để tạo nên sự thay đổi, đặc biệt khi ở địa vị của người phụ nữ, mối quan hệ của Shūrei với Hoàng đế và các thành viên khác trong triều, những mưu mô trong triều chính, và quyết tâm của Shūrei hoàn thiện bản thân và đóng góp cho đất nước.

Bối cảnh
Theo truyền thuyết, Thái Vân quốc từng bị yêu quái hoành hành, cho đến khi có một chiến binh trẻ dũng cảm tên  đã tập hợp tám vị tiên lại và đánh đuổi lũ quỷ.

Sau đó, Sō Gen tạo lập nên Thái Vân quốc và trở thành hoàng đế đầu tiên. Sau cái chết của Sō Gen, tám vị tiên biến mất, nhưng theo truyền thuyết, họ vẫn còn hiện diện ở trong nhân gian. Cung Phong Nhã, hay còn gọi là cung Tiên Động, hiện vẫn còn trong Hoàng thành, được xây để tưởng nhớ họ.

Thái Vân quốc luôn được chia ra làm tám châu, đặt tên theo các màu sắc của cầu vồng. Sáu trăm năm trước, Hoàng đế đã ra lệnh cho các đại gia tộc đổi họ của mình trùng với châu mình cai trị, gọi là Thái Thất Gia. Dân thường bị cấm dùng cùng họ với quý tộc.

Tám đại gia tộc của Thái Vân quốc là:
 — Gia tộc quyền lực nhất ở Thái Vân quốc, đứng đầu Thái Thất Gia.
 — Có quyền lực ngang bằng với Lam gia. Hai gia tộc này là nhất đẳng quý tộc.
 — Gia tộc văn võ song toàn, tinh thông thập bát ban võ nghệ.
 — Gia tộc thương nhân, đặc biệt trong thời chiến thì được gọi là Chiến tranh Thương Nhân vì bán vũ khí và các chiến cụ khác.
 — Gia tộc võ nghệ.
 — Gia tộc võ nghệ.
 — Gia tộc có quyền lực thấp nhất ở Thái Vân quốc nên luôn cố gắng kiếm tìm danh vọng cho mình.
 — Hoàng gia.

Ngoài ra còn có  — Gia tộc bí ẩn có địa vị tương đương với Thái Thất Gia. Theo chế độ mẫu hệ. Được em gái của Hoàng đế đầu tiên lập ra, là nơi các thiếu nữ hoàng gia được gửi tới để rèn luyện. Biết phép thuật.

Tổ chức triều đình
Tam sư: gồm có Thái sư, Thái phó, Thái bảo
Tứ tỉnh: gồm có Môn Hạ tỉnh, Thượng thư tỉnh, Trung Thư tỉnh, Tiên Động tỉnh
Lục bộ: gồm có Lại bộ, Hộ bộ, Lễ bộ, Binh bộ, Hình bộ, Công bộ
Nhất đài: là Ngự Sử đài
Cửu tự: trong đó có Hồng Lô tự, Thái Thường tự, Tư Nông tự, Đại Lý tự
Nhị phủ: trong đó có Thái Tử phủ
Ngũ giám
Cấm quân: trong đó có Vũ Lâm quân
Tổ chức khác, như Đồ Họa cục của Hàn Lâm viện, Thập lục vệ, Bí thư tỉnh, Nội Thị tỉnh, Điện Trung tỉnh...

Các chức quan tiêu biểu trong triều đình gồm có: Tam sư (Thái sư, Thái phó, Thái bảo), Thượng thư lệnh, Thượng thư, Thị lang, Thi chính quan, Ngự sử đại phu, Lệnh quân, Lệnh doãn, Tiến sĩ, Châu mục, Châu doãn, Thái thú, Thị sung, Nhũng quan, Ngự sử, Ngục lại, Sắc lại... Trong hậu cung thì có Chính phi (tức Hoàng hậu), Quý phi (chính nhất phẩm)...

Nhân vật chính

: con gái độc nhất của Hong Shōka và Tường Vi công chúa. Thuộc Hồng gia – một trong những gia tộc quyền lực nhất ở Thái Vân quốc. Sinh ngày 18 tháng 10; mười sáu tuổi khi bắt đầu truyện. Tình tình kiên cường, tự lập, cần mẫn, tiết kiệm, có tửu lượng phi thường. Tuy có gốc đại quý tộc, Shūrei lớn lên trong cảnh bần hàn, tự làm việc nhà và phải làm nhiều công việc khác nhau để kiếm sống và giúp đỡ gia đình, như chơi đàn Nhị hồ, kế toán tại kĩ viện Kōchō, dạy học... Ước mơ là được làm quan trong triều đình. Shūrei là người phụ nữ đầu tiên tại Thái Vân quốc vượt qua kì khảo thí, đạt chức Thám hoa. Shūrei, cùng với Eigetsu, được Hoàng thượng bổ nhiệm làm châu mục tại Trà châu, sau này làm việc tại Ngự Sử đài.
: Hoàng đế của Thái Vân quốc. Sinh ngày 12 tháng 10; mười chín tuổi khi bắt đầu truyện. Là con trai nhỏ nhất của Tiên đế, Ryūki hầu như không có cơ hội nối ngôi. Khi còn nhỏ, Ryūki không nhận được tình thương của mẹ, còn thường bị những người anh cùng cha khác mẹ đối xử tệ bạc. Nhị hoàng tử Seien là người duy nhất đối xử tốt với Ryūki. Khi 4 người anh trai chết, 1 người bị lưu đày trong cuộc chiến tranh giành quyền lực, Ryūki được đặt lên ngai vàng. Trong thâm tâm, Ryūki vẫn mong một ngày nào đó hoàng huynh Seien sẽ trở về và được nhường lại ngôi báu, vì vậy thường tỏ ra không màng chính sự và chỉ thích đàn ông. Đến khi gặp Shūrei, Ryūki mới quyết tâm trở thành một hoàng đế tốt để cho đời sống người dân tốt đẹp hơn.
: một thanh niên được Hong Shōka nhận nuôi mười ba năm trước. Để trả ơn, Seiran giúp những việc vặt trong gia đình và nhận thêm việc ở ngoài để kiếm tiền. Sinh ngày 18 tháng 1; hai mươi sáu tuổi. Seiran tinh thông võ nghệ, là một tay kiếm cừ khôi, rất chăm lo cho Shūrei. Seiran thực ra chính là  – nhị hoàng tử của Tiên đế, vốn nổi trội về tài trí. Do kế hoạch đảo chính đưa Seien lên ngai vàng của nhà ngoại thất bại, Seien cùng mẹ là Phu nhân  bị lưu đày. Sau khi mẹ chết, Seien được Hong Shōka đón về và đặt cho tên mới là Seiran. Kể từ đó, Seiran nhận lấy thân phận mới này và giữ kín quá khứ, dù một số người đã dần nhận ra thân phận thật của anh.
: một quan văn trẻ tuổi, giữ chức Thị lang bộ Lại, là con nuôi và thuộc hạ của Kō Reishin. Sinh ngày 19 tháng 8; hai mươi hai tuổi. Là bạn thân của Ran Shūei, dù luôn luôn phủ nhận điều này. Đầu truyện, Kōyū được cử đến dạy học cho hoàng đế trẻ tuổi Ryūki. Cùng với Shūei, Kōyū đã nhận cành hoa diên vĩ do Ryūki ban cho – dấu hiệu bày tỏ sự trung thành và niềm tin rằng Ryūki có thể trở thành một hoàng đế tốt. Tuy là một thiên tài nức tiếng, giành ngôi vị Trạng nguyên từ khi còn rất trẻ, Kōyū lại hoàn toàn mù phương hướng và không thể đi đâu nếu không có người giúp dẫn đường.
: một quan võ trẻ tuổi, giữ chức Tướng quân của Tả Vũ Lâm quân, là con trai thứ tư trong số năm con trai của Lam gia (bao gồm Shūei, Ryūren và ba anh em Setsuna). Sinh ngày 28 tháng 10; hai mươi tư tuổi. Từng đỗ Bảng nhãn trong cùng kì khảo thí mà Kōyū là Trạng nguyên, sau đó hai người kết bạn với nhau. Shūei thường trêu chọc Kōyū vì tính mù phương hướng và sự lảng tránh phụ nữ của Kōyū. Trái với Kōyū, Shūei được phụ nữ yêu mến, là khách quen tại kĩ viện Kōchō, nhưng người anh thật sự quan tâm là Shusui. Cùng với Kōyū, Shūei nhận cành hoa diên vĩ do Ryūki ban – dấu hiệu bày tỏ sự tin tưởng, giúp thiết lập thời kì trị vì của vị hoàng đế trẻ tuổi với sự giúp sức của hai viên quan đang nổi lên hàng đầu trong triều.

Chú thích

Liên kết ngoài
Official Kadokawa Story of Saiunkoku website
Official NHK Story of Saiunkoku anime website
Official Funimation Story of Saiunkoku anime website
Official facebook The story of Saiunkoku

Manga dài tập
Chương trình truyền hình dài tập anime
2005 manga
Shōjo manga
TVB
Anime và manga kỳ ảo
Light novel
Manga năm 2005
Manga phát hành bởi Nhà xuất bản Kim Đồng