title: Nakasone Yasuhiro

text:
là một chính trị gia Nhật Bản, người từng là Thủ tướng Nhật Bản nhiệm kỳ từ ngày 27 tháng 11 năm 1982 đến ngày 6 tháng 11 năm 1987. Ông là người duy nhất trong số các thủ tướng tại vị tròn 5 năm từ tháng 11 năm 1982 đến tháng 11 năm 1987, và là một trong những chính khách có ảnh hưởng lớn nhất trên chính đàn Nhật Bản. Ngoài ra ông còn là một trong hai thủ tướng Nhật Bản sống thọ hơn 100 tuổi tính tới nay..

Thân thế

Nakasone Yasuhiro sinh ngày 27 tháng 5 năm 1918 trong một nhà bán buôn gỗ "Kokuya", là một trong những nhà bán buôn hàng đầu ở vùng Kanto, tại thành phố Takasaki, tỉnh Gunma. Nakasone được nuôi dạy như con trai thứ hai trong một gia đình sáu người, bao gồm cha ông Matsugoro, mẹ ông Yuku, con trai cả Yoshitaro, con trai thứ ba Ryosuke và con trai thứ tư Shokichi. Gia đình Nakasone thuộc giai cấp samurai trong thời kỳ Edo, và có nguồn gốc trực tiếp từ gia tộc Minamoto thông qua Minamoto no Yoshimitsu nổi tiếng và qua con trai ông Minamoto no Yoshikiyo (m. 1149). Theo ghi chép của gia đình, Tsunayoshi (k. 1417), một chư hầu của gia tộc Takeda và là hậu duệ đời thứ mười của Yoshikiyo, lấy tên là Nakasone Juro và bị giết trong trận Sagamigawa. Vào khoảng năm 1590, samurai Nakasone Sōemon Mitsunaga định cư tại thị trấn  ở tỉnh Kōzuke. Con cháu của ông trở thành những người buôn bán tơ lụa và hiệu cầm đồ. Cha của Nakasone, tên khai sinh là Nakasone Kanichi, định cư ở Takasaki vào năm 1912 và thành lập một doanh nghiệp gỗ và xưởng sản xuất gỗ thành công do sự bùng nổ xây dựng sau Thế chiến thứ nhất.

Nakasone mô tả thời thơ ấu và tuổi trẻ của mình là một khoảng thời gian hạnh phúc, và bản thân là một "đứa trẻ trầm tính, dễ gần" với biệt danh "Yat-chan". Anh học tại một trường tiểu học địa phương ở Takasaki và là một học sinh nghèo cho đến năm lớp 4, sau đó anh đã xuất sắc và đứng đầu lớp. Ông vào trường trung học Shizuoka năm 1935, nơi ông học tốt môn lịch sử và văn học, đồng thời học nói thông thạo tiếng Pháp. Ông đã tốt nghiệp trường trung học cơ sở Takasaki hệ cũ (hiện là trường trung học phổ thông Takasaki tỉnh Gunma). Vào mùa thu năm 1938, Nakasone nhập học Đại học Hoàng gia Tokyo. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, ông là một hạ sĩ quan và quân hàm trong Hải quân Đế quốc Nhật Bản.Ông đóng quân tại Balikpapan ở Đông Kalimantan, Indonesia, để xây dựng một sân bay khi còn là trung úy. Ông nhận ra rằng việc xây dựng sân bay đã bị đình trệ do sự phổ biến của tội phạm tình dục, cờ bạc và các vấn đề khác ở những người đàn ông của mình, vì vậy ông đã tập hợp Phụ nữ giải khuây và tổ chức một nhà chứa gọi là trạm thoải mái như một giải pháp. Ông đã mua được bốn phụ nữ Indonesia, và một báo cáo của Hải quân ca ngợi ông vì đã "giảm bớt tâm trạng của quân đội của anh ta". Quyết định cung cấp phụ nữ thoải mái cho quân đội của ông đã được hàng nghìn sĩ quan Hải quân và Quân đội Đế quốc Nhật Bản trên khắp Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương lặp lại cả trước và trong Thế chiến II, như một vấn đề chính sách. Từ Nauru đến Việt Nam, từ Miến Điện đến Timor, phụ nữ được coi như phần thưởng đầu tiên của cuộc xâm lược." Sau đó, ông đã viết về việc trở lại Tokyo vào tháng 8 năm 1945 sau khi Nhật Bản đầu hàng: "Tôi đứng đờ đẫn giữa đống đổ nát của Tokyo, sau khi vứt bỏ thanh kiếm ngắn của sĩ quan và cởi bỏ bộ quân phục của mình. Khi nhìn quanh mình, tôi thề sẽ hồi sinh quê hương từ đống tro tàn bại trận".

Năm 1947, ông từ bỏ sự nghiệp đầy hứa hẹn trong một bộ của chính phủ để tranh cử vào Quốc hội với niềm tin rằng trong sự hối hận sau chiến tranh, Nhật Bản có nguy cơ loại bỏ các giá trị truyền thống của mình. Ông vận động trên nền tảng chủ nghĩa dân tộc, lập luận về việc mở rộng Lực lượng Phòng vệ, để sửa đổi Điều 9 của Hiến pháp Nhật Bản (đặt chiến tranh ra ngoài vòng pháp luật như một phương tiện giải quyết các tranh chấp quốc tế), và để phục hưng lòng yêu nước của người Nhật, đặc biệt là trong lòng tôn kính cho Thiên hoàng. Ông gia nhập Quốc hội Nhật Bản với tư cách là thành viên Hạ viện của Đảng Dân chủ.

Thủ tướng Nhật Bản
Năm 1982, Nakasone trở thành Thủ tướng. Cùng với Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Abe Shintarō, Nakasone đã cải thiện quan hệ của Nhật Bản với Liên Xô và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Nakasone được biết đến nhiều nhất với mối quan hệ thân thiết với Tổng thống Hoa Kỳ Ronald Reagan, thường được gọi là tình bạn "Ron-Yasu". Nakasone tìm kiếm một mối quan hệ bình đẳng hơn với Hoa Kỳ, và nói: "Tổng thống Reagan là người ném bóng và tôi là người bắt bóng. Khi người ném bóng đưa ra các dấu hiệu, tôi sẽ hợp tác một cách không mệt mỏi, nhưng nếu đôi khi anh ta không làm theo. những dấu hiệu của người bắt, trò chơi không thể phân thắng bại”. Nakasone cho biết Nhật Bản sẽ là "hàng không mẫu hạm không thể chìm của Mỹ" ở Thái Bình Dương và Nhật Bản sẽ "kiểm soát hoàn toàn 4 eo biển đi qua các đảo của Nhật Bản, để ngăn chặn sự đi qua của tàu ngầm Liên Xô". Ông bị các đối thủ chính trị coi là phản động và là "quân phiệt nguy hiểm". Nakasone đáp lại bằng cách nói: "Một quốc gia phải loại bỏ bất kỳ cảm giác xấu xa nào và tiến lên phía trước để tìm kiếm vinh quang". Tuy nhiên, nỗ lực của ông để sửa đổi Điều 9 đã thất bại.

Năm 1984, Nakasone đến thăm Trung Quốc nhân kỷ niệm 12 năm ngày Nhật Bản công nhận nước Cộng hòa Nhân dân về mặt ngoại giao, chính phủ Trung Quốc đã sắp xếp các chuyến tham quan Trung Quốc cho 3.000 thanh niên Nhật Bản. Trong chuyến đi, con trai của Nakasone được đi cùng với con gái của Hồ Diệu Bang, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc lúc bấy giờ. Sau sự kiện này, Hồ đã bị các thành viên khác của Đảng Cộng sản Trung Quốc chỉ trích vì sự xa hoa và nồng nhiệt của sự kiện này. Nakasone cũng đã đến thăm Tổng thống Corazon Aquino trong một loạt các cuộc hội đàm giữa Philippines và Nhật Bản trong chuyến thăm cấp nhà nước đặc biệt từ năm 1986 đến năm 1987, nhằm tạo ra các mối quan hệ kinh tế và thương mại tốt đẹp.

Nghỉ hưu

Nakasone được kế nhiệm bởi Takeshita Noboru vào năm 1987, và cùng với các nhà lập pháp LDP khác, bị liên lụy trong vụ bê bối tuyển dụng xảy ra vào năm sau.

Ông vẫn muốn tham chính mặc dù đã ngoại bát tuần. Nếu không vì quy định mới do Thủ tướng Koizumi Junichirō đưa ra (cấm tranh cử đối với người từ 73 tuổi trở lên) thì mặc dù đã 81 tuổi, nhưng Nakasone vẫn quyết định ra tranh cử vào Thượng viện hồi tháng 11 năm 2003. Ngoài ra, ông Nakasone còn thường xuyên xuất hiện trên truyền hình, tuyên truyền chủ trương chính sách của cá nhân. Ông đã được trao tặng danh hiệu Công dân danh dự của tỉnh Gunma.

Vào năm 2010, "nhận thức được vị thế của mình là một trong số ít các nhà lãnh đạo được tôn kính trên toàn cảnh chính trị bị rạn nứt đột ngột của Nhật Bản" và là "chính khách lão thành được tôn kính nhất" của đất nước, Nakasone đã thực hiện một loạt các cuộc phỏng vấn để giải quyết chỉ đạo của thủ tướng Hatoyama Yukio của chính phủ. Trong một hồ sơ vào thời điểm đó, ông xem chính phủ "thiên tả thiếu kinh nghiệm" của Hatoyama là "thách thức trật tự chính trị thời hậu chiến của Nhật Bản và mối quan hệ thân thiết của nước này với Hoa Kỳ". Ngoài ra, LDP đã "vỡ vụn" sau chiến thắng của Hatoyama. Trong hồ sơ, Nakasone mô tả thời điểm này "như một sự mở cửa quốc gia ngang bằng với những thay đổi xã hội và chính trị tồi tệ sau thất bại trong chiến tranh [thế giới] [và] ca ngợi sự xuất hiện của một Đảng chính trị thứ hai] đầy mạnh mẽ như một bước tiến tới dân chủ thực sự". Một cơ hội tốt để học trong trường luyện thi của dư luận", ông được trích dẫn khi nói về LDP. Ông" có lỗi với ông Hatoyama vì đã tạo cho Washington ấn tượng rằng [Hatoyama] coi trọng mối quan hệ với Trung Quốc hơn những gì ông đã làm với Hoa Kỳ. Những trạng thái. Ông nói: “Vì những nhận xét thiếu thận trọng của thủ tướng, tình hình hiện nay đòi hỏi Nhật Bản phải nỗ lực cải thiện mọi thứ”. Ông nói, mối quan hệ của [Nhật Bản] với Hoa Kỳ khác với Trung Quốc, bởi vì 'nó được xây dựng trên một liên minh an ninh, và không chỉ dựa trên liên minh, mà dựa trên các giá trị chung của nền dân chủ tự do, và trên các lý tưởng chung của nó. "Và liên quan đến một nguồn xích mích cao độ khác giữa Nhật Bản và Hoa Kỳ, Nakasone nói:" Các vấn đề như Okinawa [và căn cứ quân sự của Mỹ ở đó] có thể được giải quyết bằng cách nói chuyện cùng nhau."

Qua đời và quốc tang

Nakasone qua đời tại Tokyo vào ngày 29 tháng 11 năm 2019, ở tuổi 101 năm 186 ngày. Ông là Thủ tướng có tuổi thọ cao thứ hai trong lịch sử chỉ sau Hoàng thân Higashikuni Naruhiko, người sống đến 102 tuổi 48 ngày. Cùng ngày, ông được Chính phủ Nhật Bản truy tặng vòng cổ Huân chương Hoa cúc, Huân chương cao quý nhất của Nhật Bản. Ông là Thủ tướng thứ 3 được trao tặng Huân chương Hoa cúc theo Hiến pháp thời hậu chiến, sau các cựu Thủ tướng Yoshida Shigeru, Satō Eisaku. Lễ quốc tang của ông dự kiến được tổ chức vào ngày 15 tháng 3 năm 2020 với Thủ tướng Abe Shinzō làm trưởng ban do ảnh hưởng của Đại dịch COVID-19 được dời lại sang ngày 17 tháng 10 năm 2020 với Thủ tướng Suga Yoshihide làm trưởng ban.

Đời tư
Vào ngày 11 tháng 2 năm 1945, Nakasone kết hôn với Nakasone Tsutako (30 tháng 10 năm 1921 – 7 tháng 11 năm 2012).. Con trai của Nakasone, Nakasone Hirofumi, cũng là một thành viên của Quốc hội Nhật Bản; ông đã từng là Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Bộ trưởng Bộ Ngoại giao.

Nhìn bức ảnh của Nakasone khi còn trẻ, sống mũi rất cao, khuôn mặt được cho là đẹp trai ngay cả thời hiện đại và cao tới 178 cm. Ông khá cao trong số các thủ tướng dày dặn kinh nghiệm, và chỉ đứng sau Ōkuma Shigenobu với chiều cao là 180 cm. Ông là một anh chàng đẹp trai không chỉ về ngoại hình mà còn cả về dung mạo.

Hình ảnh

Chú thích

Sinh năm 1918
Mất năm 2019
Thủ tướng Nhật Bản
Hạ nghị sĩ Nhật Bản
Người từ Takasaki, Gunma
Người thọ bách niên Nhật
Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản


title: TouchWiz

text:
TouchWiz là giao diện cảm ứng phát triển bởi Samsung Electronics với đối tác, gồm một giao diện người dùng cảm ứng đầy đủ. Đôi khi không chính xác khi gọi nó là một hệ điều hành. TouchWiz chỉ được sử dụng trong các sản phẩm của Samsung như điện thoại thông minh và máy tính bảng, và không khả dụng cho việc cấp phép ra bên ngoài. Phiên bản Android của TouchWiz đi cùng các ứng dụng của Samsung đã được cài đặt sẵn.

Phiên bản cao nhất của TouchWiz là TouchWiz Nature UX 2.0, được phát hành trên Galaxy S4 và TouchWiz Nature UX 2.5, trên Galaxy Note 3. Nó mang lại giao diện người dùng tinh tế hơn các phiên bản trước, TouchWiz Nature UX, trên Galaxy S III. Thanh trạng thái trong suốt trong chế độ màn hình chính trong TouchWiz Nature UX 2.0 và TouchWiz Nature UX 2.5. Trong TouchWiz 4.0 trên Galaxy S II và Samsung Galaxy Note (cả hai được cập nhật lên Nature UX) được thêm một vài tính năng mới bao gồm xoay và nghiêng, sử dụng gia tốc và con quay để phát hiện sự chuyển động của điện thoại.

TouchWiz được sử dụng trên hệ điều hành độc quyền của Samsung, Bada và REX, như các điện thoại chạy hệ điều hành Android khác.  Nó sẽ có mặt trên điện thoại chạy hệ điều hành Tizen.

Phiên bản

TouchWiz 3.0 Lite (Hỗ trợ Android 2.1 - Android 2.2) (2010)
Phiên bản Lite của 3.0 là phiên bản "đơn giản" của 3.0 gốc. Thiết bị đầu tiên với TouchWiz 3.0 Lite là Samsung Galaxy Proclaim.

TouchWiz 3.0 (Hỗ trợ Android 2.1 - Android 2.2) (2010)
Phiên bản gốc của TouchWiz được giới thiệu lần đầu tiên trên Samsung Galaxy S.

TouchWiz 4.0 (Hỗ trợ Android 2.3 - Android 4.0) (2011)
Phiên bản thứ hai của TouchWiz được cải thiện với khả năng tăng tốc phần cứng. Samsung Galaxy S II là thiết bị đầu tiên được cài sẵn TouchWiz 4.0. Nó có thêm tùy chọn tương tác cử chỉ được gọi là 'chuyển động' trong đó (trong một số thứ khác) cho phép người dùng phóng to và thu nhỏ bằng hai ngón tay trên màn hình và nghiêng thiết bị về phía trước và ngược lại để phóng to và thu nhỏ. Cử chỉ này hoạt động trên cả trình duyệt web và hình ảnh trong bộ sưu tập trên thiết bị. "Nghiêng" trên TouchWiz 4.0 cho phép các widget và icons phím tắt chuyển động giữa các màn hình, cho phép các thiết bị có thể giữ và di chuyển từ bên này sang bên kia màn hình chính.

-Ứng dụng cài sẵn (Chỉ các thiết bị được chọn)-
Diary
Samsung Apps
Voice Command
AllShare Play
Samsung Kies Air
Samsung Social Hub
Samsung Music Hub
Samsung Readers Hub
Samsung Game Hub

- Ứng dụng cài sẵn (Chỉ các thiết bị Samsung Galaxy Note)-
S Note
Diary
Samsung Apps
Voice Command
AllShare Play
Samsung Kies Air
Samsung Social Hub
Samsung Music Hub
Samsung Readers Hub
Samsung Game Hub

TouchWiz Nature UX Lite (Hỗ trợ Android 4.0) (2012)
Phiên bản Lite của Nature UX TouchWiz là phiên bản "đơn giản" của TouchWiz Nature UX gốc. Các thiết bị đầu tiên với TouchWiz Nature UX Lite là Samsung Galaxy Tab 2 7.0.

-Ứng dụng cài sẵn-
ChatON
Samsung Apps
S Voice (Chỉ các thiết bị được chọn)
Samsung Game Hub
S Suggest

TouchWiz Nature UX (Hỗ trợ Android 4.0 - Android 4.1) (2012)
Đây là phiên bản thứ ba của TouchWiz được đổi tên thành TouchWiz Nature UX cùng với việc thiết kế lại cái nhìn và cảm nhận. Samsung Galaxy S III và Samsung Galaxy Note 10.1 là thiết bị đầu tiên cài sẵn TouchWiz Nature UX. Phiên bản "Thiên nhiên" sử dụng trên S III và  Note 10.1 có thêm cảm giác "hữu cơ" hơn phiên bản trước, và chứa các yếu tố tương tác nhiều hơn như hiệu ứng nước gợn sóng trên màn hình khóa và âm thanh mới của thương hiệu. Để bổ sung cho giao diện TouchWiz, và cũng như phản hồi như Siri của Apple, điện thoại được giới thiệu S Voice, trợ lý thông minh mới của Samsung. S Voice có thể nhận diện tám ngôn ngữ bao gồm tiếng Anh, tiếng Hàn và Pháp. Dựa trên Vlingo, S Voice cho phép người dùng điều khiển bằng giọng nói với 20 vấn đề khách nhau như phát nhạc, cài đặt báo thức, hoặc kích hoạt chế độ lái xe; nó dựa vào Wolfram Alpha cho tìm kiếm trực tuyến. Tính năng theo dõi ánh mắt mới như Smart Stay có thể thấy trên thiết bị TouchWiz Nature UX.

-Ứng dụng cài sẵn (Chỉ các thiết bị được chọn)-
ChatON
Samsung Apps
S Voice
Samsung Game Hub
Samsung Video Hub
Samsung Social Hub
AllShare Play
Samsung Music Hub
S Suggest
S Memo

-Ứng dụng cài sẵn (Chỉ các thiết bị Samsung Galaxy Note)-
ChatON
Samsung Apps
S Voice
S Note
Samsung Game Hub
Samsung Video Hub
Samsung Social Hub
AllShare Play
Samsung Music Hub
S Suggest
S Memo

TouchWiz Nature UX 2.0 (Hỗ trợ Android 4.2) (2013)
Phiên bản thứ tư của TouchWiz vẫn dựa trên phiên bản "Thiên nhiên" trên S III với một số thay đổi nhỏ. Samsung Galaxy S4 là thiết bị đầu tiên cài sẵn TouchWiz Nature UX 2.0. Với cảm giác chạm ánh sáng mặt trời.
Thêm tính năng theo dõi ánh mắt mới được giới thiệu với S4 là Smart Scroll. Trình cài đặt được chia làm 4 lựa chọn: Kết nối, Thiết bị của tôi, Tài khoản, và Thêm (chỉ trên điện thoại).

-Ứng dụng cài sẵn (Chỉ các thiết bị được chọn)-
S Health
Optical Reader
Samsung Apps
Samsung Hub
ChatON
Story Album
Group Play
Samsung Link
Samsung WatchON
S Translator
S Voice
Photo Suggest
S Suggest
S Memo

-Ứng dụng cài sẵn (Chỉ thiết bị Samsung Galaxy Note)-
S Health
Optical Reader
Samsung Apps
Samsung Hub
ChatON
Story Album
Group Play
Samsung Link
Samsung WatchON
S Translator
S Voice
S Note

TouchWiz Nature UX 2.5 (Hỗ trợ Android 4.3) (2013)
TouchWiz Nature UX 2.5 có sự thay đổi nhỏ trong thiết kế. Samsung GT-I8553 và Samsung Galaxy Note 10.1 2014 Edition là những thiết bị đầu tiên cài sẵn TouchWiz mới. Phiên bản thương hiệu mới của TouchWiz hoàn thành cùng với hỗ trợ chức năng bảo mật Samsung Knox. Trình cài đặt mới (Kết nối, Thiết bị, Điều khiển, Chung) từ Note 3 (với bốn danh mục phía trên màn hình) hiện hỗ trợ trên máy tính bảng, như Samsung Galaxy Note 3.
Ứng dụng cài sẵn (Chỉ các thiết bị được chọn)
S Health
Samsung Apps
Samsung Hub
ChatON
Story Album
Group Play
Samsung Link
Samsung WatchON
S Translator
S Voice
Samsung Knox
Optical Reader
Photo Suggest

-Ứng dụng cài sẵn (Chỉ thiết bị Samsung Galaxy Note)-
S Health
Samsung Apps
Samsung Hub
ChatON
Story Album
Group Play
Samsung Link
Samsung WatchON
S Translator
S Voice
S Note
Action Memo
Samsung Knox
Scrapbook
S Finder

Điện thoại chạy Samsung TouchWiz

Me u ba
Samsung Champ
Samsung Jet
Samsung Preston
Samsung Solstice
Samsung Corby
Samsung Star
Samsung Tocco
Samsung Ultra Touch
Samsung Blue Earth
Samsung Monte
Samsung S5301 Samsung pocket

Bada
Samsung Wave 575  (TouchWiz 3.0)
Samsung Wave S8500
Samsung Wave II S8530
Samsung Wave 723 (TouchWiz 3.0)
Samsung Wave 525 (TouchWiz 3.0)
Samsung Wave Y
Samsung Wave 3 (TouchWiz 4.0)

Uajndous Mobajll

Samsung Omnia II

Symbian
Samsung i8910

Android

Máy ảnh
Samsung Galaxy Camera (TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy NX (TouchWiz Nature UX 2.0)

Điện thoại thông minh
Samsung Behold II
Samsung Illusion SCH-I110 (TouchWiz 3.0)
Samsung Infuse 4G (TouchWiz 3.0)
Samsung Rugby Smart (TouchWiz 3.0)
Samsung Droid Charge (TouchWiz 4.0, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy Chat (TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy Gio (TouchWiz 3.0)
Samsung Galaxy Fit (TouchWiz 3.0)
Samsung Galaxy Mini (TouchWiz 3.0)
Samsung Galaxy Mini 2 (TouchWiz 4.0, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy 3 (TouchWiz 3.0)
Samsung Galaxy 5 (TouchWiz 3.0)
Samsung Captivate Glide (TouchWiz 4.0)
Samsung Gravity Smart (TouchWiz 3.0)
Samsung Exhibit II 4G (TouchWiz 4.0)
Samsung Galaxy Y (TouchWiz 3.0, nâng cấp lên TouchWiz 4.0)
Samsung Galaxy W (TouchWiz 4.0)
Samsung Galaxy R (TouchWiz 4.0)
Samsung Galaxy Ace (TouchWiz 3.0)
Samsung Galaxy Ace Plus (TouchWiz 4.0, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy Ace 2 (TouchWiz 4.0, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy Ace 3 (TouchWiz Nature UX 2.0, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX 2.5)
Samsung Galaxy Express (TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy Grand (TouchWiz Nature UX, nâng cấp lên Nature UX 2.0)
Samsung Galaxy Premier (TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy Prevail 2 (TouchWiz 4.1.2)
Samsung Galaxy Pro (TouchWiz 3.0)
Samsung Galaxy Proclaim (TouchWiz 3.0 Lite)
Samsung Galaxy Pocket (TouchWiz 3.0 Lite)
Samsung Galaxy Young (TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy Fame (TouchWiz Nature UX, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX 2.5)
Samsung Galaxy S (TouchWiz 3.0, nâng cấp lên TouchWiz 4.0)
Samsung Galaxy S Blaze 4G (TouchWiz 4.0)
Samsung Galaxy S Duos (TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy SL I9003 (TouchWiz 3.0, nâng cấp lên TouchWiz 4.0)
Samsung Galaxy S Plus (TouchWiz 3.0, nâng cấp lên TouchWiz 4.0)
Samsung Galaxy S Advance (TouchWiz 4.0, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX 2.0)
Samsung Galaxy S II (TouchWiz 4.0, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX)
S II Skyrocket (TouchWiz 4.0, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy S II Plus (TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy S III/S III Mini (TouchWiz Nature UX, nâng cấp lên  TouchWiz Nature UX 2.5)
Samsung Galaxy S4/S4 Active/S4 Zoom/S4 LTE-A (TouchWiz Nature UX 2.0, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX 4.0)
Samsung Galaxy S4 Mini (TouchWiz Nature UX 2.0, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX 3.5)
Samsung Galaxy Star (TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy Win (TouchWiz Nature UX 2.0)
Samsung Galaxy Core (TouchWiz Nature UX 2.0, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX 2.0)

Phalets
Samsung Galaxy Note (TouchWiz 4.0, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy Note II (TouchWiz Nature UX, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX 3.5)
Samsung Galaxy Note 3 (TouchWiz Nature UX 2.5, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX 4.0)
Samsung Galaxy Note 4 (TouchWiz Nature UX 3.5, nâng cấp lên TouchWiz 6)
Samsung Galaxy Note 5 (TouchWiz 5.0, nâng cấp lên TouchWiz Grace UX)
Samsung Galaxy Mega 5.8 (TouchWiz Nature UX 2.0, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX 2.5)
Samsung Galaxy Mega 6.3 (TouchWiz Nature UX 2.0, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX 2.5)

Máy tính bảng
Samsung Galaxy Tab 7.0 (TouchWiz 3.0)
Samsung Galaxy Tab 7.0 Plus (TouchWiz 4.0, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy Tab 2 7.0 (TouchWiz Nature UX Lite, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX 2.0)
Samsung Galaxy Tab 3 7.0 (TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy Tab 7.7 (TouchWiz 4.0, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy Tab 3 8.0 (TouchWiz Nature UX 2.0)
Samsung Galaxy Tab 8.9 (TouchWiz 4.0, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy Tab 10.1 (TouchWiz 4.0, Upgrading TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy Tab 2 10.1 (TouchWiz Nature UX Lite, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy Tab 3 10.1 (TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy Note 8.0 (TouchWiz Nature UX, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX 2.0)
Samsung Galaxy Note 10.1 (TouchWiz Nature UX Lite, nâng cấp lên TouchWiz Nature UX)
Samsung Galaxy Note 10.1 2014 Edition (TouchWiz Nature UX 2.5)

Tham khảo

Samsung Electronics
Sản phẩm của Samsung Electronics
Điện thoại di động Samsung
Điện thoại thông minh
Hệ điều hành di động


title: Samsung Galaxy S4 Active

text:
Samsung Galaxy S4 Active là điện thoại thông minh chạy hệ điều hành Android sản xuất bởi Samsung Electronics. Là một biến thể của Samsung Galaxy S4, S4 Active gồm các thông số kỹ thuật tương tự, nhưng có tính năng chống nước và bụi thiết kế theo tiêu chuẩn IP67, cùng với một thiết kế cứng cáp hơn.

Phát hành
S4 Active lần đầu tiên phát hành tại Mỹ thông qua AT&T vào 21 tháng 6 năm 2013 với màu "xanh dương" (Diver Blue) và "xám" (Urban Grey).

Tính năng
S4 Active kế thừa hầu hết phần cứng từ S4, bao gồm vi xử lý Snapdragon 600 lõi tứ giống nhau, 2 GB RAM, và màn hình 5-inch 1080p. Tuy nhiên, nó là màn hình TFT LCD thay vì Super AMOLED trên S4, và S4 Active sử dụng máy ảnh 8 megapixel thay vì máy ảnh 13 megapixel của S4. Thiết kế phần cứng tương tự như S4, ngoại trừ nó hơi dày hơn, sử dụng polycacbonat với đinh ốc kim loại, bao gồm nắp che cổng khi không sử dụng, và sử dụng ba phím cứng thay vì 2 cảm ứng điện dung và một phím cứng như S4. S4 Active được thiết kế theo tiêu chuẩn IP67, nghĩa là nó có thể chịu đựng 30 phút dưới nước ở độ sâu tối đa là 1 mét (3,3 feet), và khả năng chống bụi. S4 Active sử dụng phần mềm giống như S4, Android 4.2.2 với TouchWiz, mặc dù ứng dụng máy ảnh không bao gồm chế độ "Dual Shot", và cung cấp thêm chế độ "Aqua Mode" vô hiệu hóa màn hình cảm ứng và sử dụng phím âm lượng, đây là thiết kế dùng để chụp ảnh dưới nước.

Xem thêm
 Samsung Galaxy S series

Tham khảo

Liên kết

Samsung Electronics
Sản phẩm của Samsung Electronics
Điện thoại di động Samsung
Điện thoại thông minh
Điện thoại di động được giới thiệu năm 2013


title: Nguyễn Hữu Chí (định hướng)

text:
Nguyễn Hữu Chí là một tên người Việt. Một số nhân vật nổi bật cùng tên này như:

 Nguyễn Hữu Chí (1931-1988), cựu Phó Đề đốc Hải quân Việt Nam Cộng hòa, còn được biết đến như một nhà thơ có bút danh Hữu Phương.
 Nguyễn Hữu Chí (sinh 1957), nguyên đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 12, thuộc đoàn đại biểu Tiền Giang, nguyên Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Tiền Giang, Thứ trưởng Bộ Tài chính.
 Nguyễn Hữu Chí (sinh 1960), Thiếu tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam, Phó Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân.


title: Lê Xuân Nghĩa

text:
Lê Xuân Nghĩa (sinh ngày 2 tháng 2 năm 1952, tại Hà Tĩnh) là một nhà kinh tế Việt Nam. Ông được biết đến là một chuyên gia trong lĩnh vực tài chính, tiền tệ và ngân hàng; có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực kinh tế nhà nước và làm cố vấn kinh tế cho các đời Thủ tướng Việt Nam và Lào.

Tiểu sử
Lê Xuân Nghĩa quê ở Thạch Châu, Lộc Hà, Hà Tĩnh. Năm 1986, ông theo học và lấy bằng tiến sĩ tại Đại học Kỹ thuật Merseburg, Cộng hòa Dân chủ Đức. Sau đó ông lấy bằng chuyên gia nghiên cứu sau Tiến sĩ của Đại học Harvard, Hoa Kỳ.

Quá trình công tác

 Từ 1976 đến 1996: ông là chuyên viên rồi trở thành Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường, Ủy ban Vật giá Nhà nước Việt Nam.
 Từ 1988 đến 2006: ông là thành viên Tổ tư vấn của Thủ tướng Việt Nam, hay còn gọi là Ban Nghiên cứu của Thủ tướng Việt Nam
 1990: Ông làm cố vấn cho Thủ tướng Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
 Từ 1991 đến nay: Thành viên hội đồng tư vấn tài chính tiền tệ Nhà nước Việt Nam.
 Từ 1997 đến 2008: Vụ trưởng Vụ Chiến lược Phát triển Ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
 Từ 2008 tới 2012: Phó Chủ tịch Ủy ban giám sát tài chính quốc gia. Nghỉ hưu theo chế độ. Sau đó ông làm cố vấn kinh tế cho Tập đoàn Geleximco của tỷ phú Vũ Văn Tiền.
 Năm 2015 ông được bầu làm Ủy viên HĐQT Ngân hàng TMCP Quốc dân NCB .

Nghiên cứu
 Le Xuan Nghia. (1986). Erfahrungen bei der planmäßigen Industriepreisbildung der Deutschen Demokratischen Republik und Möglichkeiten ihrer Nutzung in der Sozialistischen Republik Vietnam (Doctoral dissertation).
 DONGE, J.; WHITE, Howard. Le Xuan Nghia (1999). Fostering High Growth in a Low Income Country. Programme Aid to Vietnam.
 LE XUAN, N. G. H. I. A. (1997). Export or Die. Vietnam Economic Times, (35).
 Ly, X. H., Le, X. N., Vu, D. H., Tran, V. D., Nguyen, H. T., Do, V. T.,... & Tran, N. V. The stock market in Vietnam: development challenges. Business issues bulletin Vietnam; No. 2.

Chú thích

Nguồn tham khảo
 TS Lê Xuân Nghĩa - "Tình trạng lũng đoạn ngân hàng vẫn còn khá lớn"
 TS. Lê Xuân Nghĩa: "Trừ đi những khoản 'giả tạo', tín dụng tăng trưởng rất thấp"
 DANH SÁCH HỘI ĐỒNG TƯ VẤN CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH, TIỀN TỆ QUỐC GIA

Người Hà Tĩnh
Viên chức Việt Nam
Nhà nghiên cứu kinh tế Việt Nam
Cựu sinh viên Đại học Kỹ thuật Merseburg
Tiến sĩ Việt Nam tốt nghiệp tại Đại học Harvard
Thành viên Tổ Tư vấn kinh tế của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng


title: Natri hexametaphosphat

text:
Natri hexametaphosphat (SHMP) là hexame có công thức (NaPO3)6. Natri hexametaphosphat trong thương mại là hỗn hợp các metaphosphat trùng hợp, hexame là một trong số đó, và là chất được gán cho cái tên này. Natri polymetaphosphat mới là tên gọi chính xác hơn. Nó được điều chế bằng cách nấu chảy natri đihiđrophosphat, sau đó làm lạnh nhanh. SHMP thủy phân trong dung dịch nước, đặc biệt trong môi trường axit, tạo thành natri trimetaphosphat và natri phosphat.

Sử dụng
SHMP dùng làm phụ gia cô lập và có nhiều ứng dụng trong nhiều ngành công nghiệp, bao gồm làm phụ gia thực phẩm với số E là E452i. Natri cacbonat đôi khi được thêm vào SHMP để tăng pH lên 8.0-8.6, điều này giúp cho các sản phẩm SHMP được dùng trong việc làm mềm nước và tẩy rửa. Ngoài ra còn dùng làm chất khử keo tụ để phá hủy đất sét và các loại đất khác.

Một trong những ứng dụng ít được biết tới hơn của natri hexametaphosphat là làm chất giải keo tụ trong sản xuất gốm terra sigillata, một kĩ thuật làm gốm sử dụng nước áo ít và mịn. Natri hexametaphosphat hay các chất giải keo tụ khác cho phép các hạt gốm của lớp nước áo thông thường tiếp tục lơ lửng trong khoảng thời gian dài hơn; sau 24 giờ hoặc hơn, lớp nước áo tách lớp với các hạt lớn hơn chìm xuống dưới, các hạt nhỏ mịn hơn có thể được dẫn ra ngoài và giúp bề mặt gốm trở nên đẹp mịn hơn. Nó còn dùng làm chất giải keo tụ cho Phương pháp kiểm tra tiêu chuẩn cho phân tích cỡ hạt đất ASTM D422 - 63(2007).

Gần đây nó được dùng làm thành phần hoạt động trong nhãn hàng kem đánh răng Crest thân thiện với sức khỏe với mục đích ngừa bựa răng và chống làm ố màu răng.

Trong thực phẩm

Siro phong nhân tạo, sữa lon, bột và nến phô mai, phô mai giả, sữa đánh tơi, lòng trắng trứng đóng gói, thịt bò nướng, cá fillet, thạch trái cây, đồ ngọt đông lạnh, dầu giấm, cá trích, ngũ cốc ăn sáng, kem tươi, bia, nước giải khát đóng chai, v.v...

Chú thích

Liên kết ngoài
Occupational Health and Safety Agency for Healthcare in British Columbia
Use of phosphates (including sodium hexametaphosphate) in industry
Material Safety Data Sheet

Hợp chất natri
Phosphat
Xử lý nước


title: Natri hexafluorosilicat(IV)

text:
Natri hexaflorosilicat(IV) là hợp chất vô cơ có công thức hóa học Na2SiF6.

Sản xuất
Natri hexaflorosilicat(IV) được sản xuất bởi phản ứng trung hòa axit hexaflorosilixic(IV) với natri chloride hay natri sunfat.

Ứng dụng có thể có
Nó được dùng ở nhiều quốc gia làm phụ gia cho quá trình flo hóa nước, vật liệu thô ngọc opal, tinh luyện quặng, hay các quá trình sản xuất hóa chất chứa flo khác (như natri fluoride, magie hexaflorosilicat(IV), criolit, nhôm(III) fluoride).

Tham khảo

Hợp chất natri
Muối fluoride


title: Natri polyacrylat

text:
Natri polyacrylat là muối natri của axit polyacrylic với công thức hóa học [-CH2-CH(COONa)-]n và có ứng dụng rộng rãi trong các sản phẩm tiêu dùng. Nó có khả năng hấp thụ nước lên đến gấp 200-300 lần khối lượng chính nó. Natri polyacrylat là polyme điện ly anion với nhóm cacboxylic mang điện tích âm trong mắt xích chính. Trong khi natri polyacrylat là chất thường dùng trong công nghiệp, cũng có các muối khác tồn tại như của kali, lithi và amoni.

Ứng dụng
Natri polyacrylat và các dẫn xuất khác của axit poliacrylic có ứng dụng rộng rãi trong công nghiệp và thương mại gồm:
Chất tạo phức trong thuốc tẩy. (Bằng cách ngưng kết các nguyên tố nước cứng như calci và magie, các chất hoạt động bề mặt trong thuốc tẩy sẽ hoạt động hiệu quả hơn.)
Chất tạo keo
Chất phủ bề mặt
Tuyết nhân tạo
Keo dùng để vui chơi trong bồn tắm. (như Gellibaff hay Squishybaff)
Polyme siêu thấm. Các polyme acrylic liên kết ngang này được đặt tên là "Chất siêu thấm" và "Thủy tinh nước", và được dùng trong tã em bé và tã người lớn. Các chất đồng trùng hợp được dùng trong nông nghiệp và các ứng dụng thấm hút đặc biệt khác. Nguồn gốc của hóa polyme siêu thấm bắt đầu từ đầu thập niên 1960 khi Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ phát triển vật liệu polyme siêu thấm đầu tiên. Hóa chất này là nét đặc biệt trong quần thấm hút tối đa dùng trong NASA.

Tham khảo

Hợp chất natri
Hợp chất hữu cơ
Polyme


title: Natri methoxide

text:
Natri methoxide là một hợp chất hóa học hữu cơ có công thức CH3ONa. Chất rắn không màu này được hình thành bởi quá trình tách proton metanol. Nó được dùng rộng rãi làm thuốc thử trong công nghiệp và phòng thí nghiệm. Nó còn là một base ăn da nguy hiểm.

Điều chế và cấu trúc
Natri methoxide được điều chế bằng cách cho metanol phản ứng cẩn thận với natri:

2Na + 2CH3OH → 2CH3ONa + H2

Phản ứng trên tỏa nhiệt nên có thể gây cháy. Dung dịch không màu thu được thường dùng làm nguồn cung cấp natri methoxide, nhưng hóa chất tinh khiết có thể được cô lập khi làm bay hơi dung dịch sau khi đã đun nóng để làm bay hơi hết metanol còn dư. Natri methoxide thủy phân trong nước cho ra natri hydroxide, và các chất thành phẩm thương mại có thể có lẫn tạp chất hydroxide. Ở dạng rắn và nhất là ở dạng dung dịch, natri methoxide hấp thụ carbon dioxide từ không khí, do đó làm giảm hiệu lực base.

Ở dạng rắn, natri methoxide trùng hợp, với các chuỗi xếp lớp trung tâm Na+, mỗi nút này liên kết với bốn nguyên tử oxy.

Cấu trúc phân tử, và do đó tính base của nó, của natri methoxide trong dung dịch phụ thuộc vào dung môi. Nó là base mạnh trong DMSO khi bị ion hóa hoàn toàn và tạo thành các liên kết hydro tự do.

Ứng dụng

Tổng hợp hữu cơ
Natri methoxide là một base thông thường trong hóa hữu cơ, có ứng dụng trong việc tổng hợp nhiều hợp chất, trải đều từ dược phẩm cho đến hóa chất nông nghiệp.  Là một base, nó tham gia vào các phản ứng tách hydro halide và nhiều phản ứng ngưng tụ khác.  Nó còn là tác nhân nucleophin cho các phản ứng tổng hợp các ete metyl.

Ứng dụng công nghiệp
Natri methoxide được dùng làm chất khơi mào gốc tự do của các phản ứng cộng polyme hóa anion với etylen oxit, tạo ra poliete với khối lượng phân tử lớn. Xăng sinh học được điều chế từ dầu rau quả và chất béo động vật, chủ yếu là các triglixerit của axit béo, bằng phản ứng trao đổi este hóa với metanol để tạo ra các este metyl của axit béo. Sự biến đổi này có xúc tác là natri methoxide.

An toàn
Natri methoxide là chất ăn da mạnh, và thủy phân tạo ra methanol, một chất độc và dễ bay hơi.

NFPA 704
Sự đánh giá về hóa chất này rất nhiều.

Xem thêm
Natri ethoxide

Tham khảo

Alkoxide
Hợp chất natri
Hợp chất hữu cơ


title: Mira

text:
Mira có thể đề cập đến:

Mira (sao), một sao biến quang khổng lồ đỏ cách hệ Mặt Trời.
3633 Mira, một tiểu hành tinh vành đai chính. Là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 3 năm 1980, bởi Felix Aguilar Observatory ở El Leoncito.

Mira, Cuenca, một đô thị trong tỉnh Cuenca, Castile-La Mancha.

Mira, Venezia, một đô thị và cộng đồng (comune) ở tỉnh Venezia trong vùng Veneto.

Mira-Bhayandar, một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Thane thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Mira, Bồ Đào Nha, một thành phố ở đô thị Coimbra.

Mira Estrela, một đô thị ở bang São Paulo.


title: Castejón, Cuenca

text:
Castejón là một đô thị trong tỉnh Cuenca, cộng đồng tự trị Castile-La Mancha Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 232,3 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2013 là 151 người với mật độ 43,62người/km². Đô thị này có cự ly 60 km so với tỉnh lỵ Cuenca.

Tham khảo

Đô thị ở Cuenca


title: Ingrid Alexandra của Na Uy

text:
Vương tôn nữ Ingrid Alexandra (Ingrid Alexandra av Norge/Noreg, sinh ngày 21 tháng 1 năm 2004) là con trưởng của Thái tử Haakon và hiện đang đứng thứ hai trong dòng kế vị ngai vàng của vương quốc Na Uy sau cha mình. Cô dự kiến sẽ trở thành Nữ vương thứ hai của Na Uy, sau Nữ vương Margrét ở thế kỷ thứ 15.

Cuộc sống
Vương tôn nữ Ingrid Alexandra được sinh ra vào lúc 9:13 sáng ngày 21 tháng 1 năm 2004, tại Bệnh viện Đại học Rikshospitalet ở Oslo. Cô là con trưởng của Thái tử Haakon và Thái tử phi Mette-Marit, là cháu gái thứ hai của Vua Harald V và Vương hậu Sonja. Sau sự ra đời của Ingrid Alexandra, gia đình Vương thất vốn đã danh giá càng thêm sự nổi tiếng và nhận được sự quan tâm nhiều hơn từ công chúng.

Tên Ingrid của cô được đặt theo tên của Vương hậu Ingrid của Đan Mạch. Tên thứ hai Alexandra đã được lựa chọn bởi vì Vua Olav V ban đầu được gọi là Vương tử Alexander của Đan Mạch. Vương tôn nữ Ingrid Alexandra được rửa tội ngày 17 tháng 4 năm 2004 ở Oslo. Cha mẹ đỡ đầu của cô là Vua Harald V của Na Uy, Thái tử Frederik của Đan Mạch, Thái nữ Victoria của Thụy Điển, Felipe, Thân vương xứ Asturias, Märtha Louise của Na Uy (bác) và Marit Tjessem (bà ngoại).

Địa vị theo hiến pháp
Hiến pháp của Na Uy đã được sửa đổi vào năm 1990 về quyền con trưởng, đảm bảo rằng ngôi vị sẽ thuộc về người con trưởng mà không phân biệt giới tính. Tuy nhiên, những sửa đổi vẫn giữ nguyên ngôi vị của Thái tử Haakon trước người chị gái là Vương nữ Märtha Louise như đã có trước đó. Sự thay đổi đã được áp dụng lần đầu tiên đến những người con của họ. Vương tôn nữ Ingrid Alexandra do vậy đã thuộc dòng kế vị thứ hai từ khi được sinh ra, chỉ sau cha cô. Do sự cải cách này, vai trò và vị trí của cô đã không bị ảnh hưởng bởi sự ra đời của em trai mình, Vương tử Sverre Magnus, vào năm 2005. Cô dự kiến sẽ trở thành Nữ vương thứ hai của Na Uy sau Nữ vương Margrét, người đã trị vì Na Uy, Đan Mạch và Thụy Điển từ cuối thập niên 1380 cho đến khi bà qua đời năm 1412. Cô cùng với 4 người thừa kế khác là Estelle của Thụy Điển, Élisabeth của Bỉ, Catharina-Amalia của Hà Lan và Leonor của Tây Ban Nha sẽ trở thành những Nữ vương tương lai của châu Âu. Vương thất Na Uy cũng thuộc dòng kế tục ngai vàng nước Anh, hậu duệ của Vương tôn nữ Maud - con gái Vua Edward VII.

Vai trò trong Vương thất và học vấn

Vương tôn nữ Ingrid Alexandra đã từng tham gia nhiều hoạt động của Vương thất và mang tính cộng đồng. Cô thường tham gia cùng với các thành viên khác của gia đình Vương thất trên ban công của cung điện để chào mừng cuộc diễu hành của trẻ em vào ngày 17 tháng 5 hàng năm.. Ngày 19 tháng 6 năm 2010, Vương tôn nữ Ingrid Alexandra đã làm một phù dâu tại đám cưới người mẹ đỡ đầu của cô, Thái nữ Victoria của Thụy Điển. Trong tháng 12 năm 2012, cô đã tham dự một cuộc phỏng vấn cùng với cha của mình trên một chương trình truyền hình Na Uy trong vai trò hỗ trợ cho tổ chức môi trường của trẻ em. Theo dự định thì mẹ cô là người tham dự, nhưng cha cô là Thái tử Haakon đã tham dự thay, vì mẹ cô đã bị bệnh vào thời điểm đó. Cô cũng đã tham gia vào lễ kỷ niệm truyền thống của Ngày Hiến pháp, cũng như các giải đấu trượt tuyết nhảy truyền thống tại Holmenkollen ở Oslo.

Vương tôn nữ Ingrid Alexandra đã đến trường ngày đầu tiên vào 19 Tháng 8 năm 2010 tại trường tiểu học Jansløkka, một trường công lập địa phương ở Asker thuộc hạt Akershus ngoại ô Oslo, nơi em trai cô cũng đã theo học sau đó vào năm 2011. Ingrid Alexandra đã học mẫu giáo ở Asker, và cô đã đến với trường lớp mới cùng với một số các bạn đã từng học chung ở mẫu giáo. Cô là thành viên đầu tiên của gia đình Vương thất Na Uy học tại một trường học địa phương. Các thành viên khác trong gia đình như cha và bác cô trước đây đều đã được gửi đến Oslo để học tại các trường ở đó. Cha mẹ cô đã chọn trường này vì họ muốn cô có một tuổi thơ thật bình dị. Các tờ báo tường thuật rằng Vương tôn nữ Ingrid Alexandra đã đi bộ đến trường cùng với bố mẹ, ông nội là Vua Harald V và bà ngoại Marit Tjessem của mình. Một tờ báo Na Uy đề tựa: "Cha mẹ và ông bà tự hào theo Vương tôn nữ đến trường". Những người dân địa phương mong đợi để nhìn thấy cô thỉnh thoảng cùng với các bạn cùng lớp đi chơi ở các buổi ngoại khoá của trường. Các viên chức của nhà trường hy vọng sẽ làm cho trường học trở thành một nơi mà Vương tôn nữ có thể kết bạn và vui thích với sự hỗ trợ và quan tâm của mọi người.

Tước hiệu

 21 tháng 1 năm 2004 - nay: Vương tôn nữ Ingrid Alexandra của Na Uy Điện hạ

Tổ tiên

Tham khảo

Vương nữ Na Uy
Vương nữ
Vương tộc Glücksburg (Na Uy)
Vương tộc Glücksburg
Sinh năm 2004
Nhân vật còn sống


title: Coppélia

text:
Coppélia là vở ba lê hài kịch, ban đầu được dàn dựng bởi Arthur Saint- Léon, nhạc của Léo Delibes, với kịch bản ba lê của Charles Nuitter. Bản của Nuitter và mise -en -scene dựa trên hai câu chuyện của ETA Hoffmann: Der Sandmann (The Sandman), và Die Puppe (The Doll). Coppélia công chiếu vào 23/05/1870 tại nhà hát Théâtre Impérial l'Opéra. Cô bé Giuseppina Bozzacchi-16 tuổi được diễn vai chính Swanhilde. Vở diễn đầu tiên đã đem lại thành công nhưng bị gián đoạn bởi cuộc chiến tranh Pháp -Phổ, và sự bao vây của Paris. Cuộc chiến này lấy đi mạng sống của cô bé Giuseppina Bozzacchi vào ngày sinh nhật lần thứ 17. Nhưng cuối cùng, Coppélia đã trở thành vở ba lê với những điệu múa hay nhất, được biểu diễn tại nhà hát Opéra.

Các phiên bản ngày nay có nguồn gốc cổ truyền từ bản phục hồi lại của Marius Petipa, cho công ty múa ba lê của Nga Imperial Ballet của thành phố St Petersburg vào cuối thế kỷ 19. Vũ đạo của Petipa đã được chép lại thành phương pháp điệu múa Stepanov vào đầu thế kỷ 20. Những điệu múa này sau được dùng cho các phiên bản khác ở St Peterburg, trong đó có công ty Ballet Vic- Wells (tiền thân ngày hôm nay của Royal Ballet).

Kịch bản
Búp bê Coppélia được tạo ra bởi nhà phát minh: tiến sĩ Coppelius. Ông đã chế tạo những con búp bê biết nhảy múa có kích cỡ to bằng người thật. Trông cô nàng búp bê Coppélia sống động đến mức làm chàng nông thôn Franz từ nhìn ngắm đến say mê, quên luôn cả người yêu thật của mình là nàng Swanhilde. Swanhilde phải đóng giả làm búp bê để cho Franz thấy mình đã điên dại thế nào, đồng thời cứu anh khỏi bị hại dưới bàn tay của tiến sĩ Coppelius.

Màn I

Câu chuyện bắt đầu vào dịp lễ hội. Thị trấn đang tổ chức mừng sự kiện người dân sắp có một cái chuông mới.
Người Burgomaster thông báo rằng lãnh chúa Manor sẽ tặng quà hồi môn cho các cặp đôi kết hôn vào những ngày này. Swanhilde và Franz định kết hôn nhân dịp lễ hội. Tuy nhiên Swanhilde đang giận dỗi Franz vì chứng kiến anh đưa tình với nàng Coppélia, cô gái thường ngồi đọc sách ngoài ban công gần đó. Chủ nhà của Coppélia là một nhà phát minh bí ẩn, trông yếu ớt và ma quái: Tiến sĩ Coppélius. Dù Coppélia dành hầu hết thời gian ngồi bất động và đọc sách, Franz vẫn say mê vẻ đẹp của nàng và quyết tâm lôi kéo sự chú ý của người đẹp.

Cha xứ bảo rằng nếu lắc nhánh lúa mì và nghe được âm thanh phát ra thì sẽ biết được ai là tình yêu đích thực. Swanhilde làm theo nhưng chẳng nghe thấy gì cả (có bản viết rằng cô có nghe nhưng vì giận nên nói dối là không nghe). Franz thấy vậy liền nói dối là anh có nghe thấy âm thanh phát ra, nhưng Swanhilde không tin, cho rằng mình bị phụ tình và bỏ chạy.

Tiến sĩ Coppelius vừa bước ra khỏi cửa thì bị một đám trai trẻ phá đám. Sau khi xua đuổi bọn họ, ông tiếp tục đi mà quên mất rằng đã bỏ quên chìa khóa nhà. Swanhilde tìm thấy chìa khóa và vì tò mò về nàng Coppélia, nên đã cùng bạn bè đột nhập vào nhà tiến sĩ. Trong khi đó Franz lập kế hoạch lẻn vào gặp Coppélia bằng cách leo thang.

Màn II

Swanhilde và các cô bạn bước vào căn phòng lớn. Trong đó có rất nhiều người bất động. Họ phát hiện ra đó không phải người thật mà chỉ là những con búp bê máy. Các cô bắt đầu khởi động chúng và nhìn búp bê di chuyển. Swanhilde tìm ra Coppélia, cũng chỉ là một con búp bê, ở đằng sau tấm rèn,

Tiến sĩ Coppélius về nhà và phát hiện ra các cô gái. Ông vừa nổi giận về việc họ vào nhà không xin phép, vừa bực việc họ đã làm lộn xộn phòng làm việc của mình. Sau khi đuổi họ ra khỏi nhà, ông bắt đầu dọn dẹp. Tuy nhiên, khi thấy anh chàng Franz lấp ló ngoài cửa sổ, tiến sĩ mời anh chàng bước vào. Ông muốn mang lại sự sống cho Coppélia, và để thành công, cần phải có một người hy sinh. Bằng cách sử dụng câu thần chú, ông sẽ tráo hồn của Franz cho nàng Coppélia. Sau khi uống rược pha thuốc ngủ của tiến sĩ Coppelius, Franz bắt đầu thiu ngủ, và ông tiến sĩ bắt đầu đọc thần chú.

Ngoài luồng dự đoán của tiến sĩ, Swanhilde vẫn chưa ra khỏi nhà mà đang núp sau tấm rèn. Cô mặc quần áo của Coppélia và giả làm búp bê đã biến thành người thật. Swanhilde đánh thức Franz dậy và khởi động tất cả những con búp bê khác để tiện đường chạy trốn. Tiến sĩ Coppelius bối rối trước sự việc xảy ra. Sau khi phát hiện búp bê Coppélia vẫn nằm yên bất động sau tấm rèn, ông trở nên buồn bã.

Màn III

Ngay lúc Swanhilde và Franz sắp kết hôn, ông tiến sĩ Coppelius giận dữ xuất hiện và tuyên bố việc cô làm đã gây tổn thất cho ông. Hốt hoảng khi biết mình đã gây chuyện, Swanhilde xin ông nhận quà hồi môn làm đền bù thiệt hại và tha thứ cho cô. Nhưng cha của Swanhilde đề nghị trả tiền bồi thường thay và cô cứ giữ lấy quà hồi môn.

Khi đó, ngài thị trưởng liền can thiệp và đưa cho tiến sĩ một túi tiền. Tiến sĩ Coppelius hoàn toàn hài lòng với số tiền đó.

Kết thúc màn, cả thị trấn nhảy mừng cho đôi vợ chồng mới cưới Swanhilde và Franz.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Long Beach Ballet
Ballet Met
Michigan Ballet Theatre
Swanhilde costume

Adaptations of works by E. T. A. Hoffmann
Ballets by Marius Petipa
Ballets by George Balanchine
Compositions by Léo Delibes
Ballets by Charles Nuitter
Ballets by Léo Delibes
1870 ballet premieres
1870 compositions
Ballets premiered at the Paris Opera Ballet


title: Kikaider REBOOT

text:
là một bộ phim siêu anh hùng Nhật Bản của Toei Company, dự kiến công chiếu vào ngày 24 tháng 5 năm 2014. Bộ phim này là sự khởi động lại của loạt phim truyền hình Kikaider từ năm 1972.

Kikaider REBOOT do Shimoyama Ten đạo diễn, với sự tham gia của Irie Jingi trong vai nhân vật chính Jiro/Kikaider. Bộ phim cũng có sự xuất hiện trở lại của diễn viên từng thể hiện Kikaider cũ, Ban Daisuke.

Tóm lược
Trong một tương lai gần tại Nhật Bản, tiến sĩ Komyoji Nobuhiko là người chịu trách nhiệm dự án nghiên cứu robot của chính phủ mang tên "ARK Project". Tuy nhiên, sau cái chết của ông, dự án đã rơi vào tay đối thủ của ông là Kanzaki và bộ trưởng bộ Quốc phòng Tsubakiya. Jiro/Kikaider, một người máy có ý thức được tạo ra bởi Komyoji, phải chiến đấu chống lại dự án vốn đã đi chệch hướng, cũng như bảo vệ hai người con của tiến sĩ là Mitsuko và Masaru, những người đang nắm giữ chìa khóa hoàn thành dự án này.

Phân vai
Irie Jingi trong vai /:
Kikaider là một người máy (android) có mạch điện có ý thức do tiến sĩ Komyoji Nobuhiko tạo ra, có thể hóa thành hình dạng con người mang tên Jiro.

Aimi Satsukawa trong vai :
Komyoji Mitsuko là con gái của tiến sĩ Komyoji và cũng là người yêu của Jiro.

Ban Daisuke trong vai :
Maeno Kyujiro là một nhà tâm lý học bí ẩn. Được thể hiện bởi diễn viên từng thể hiện vai Jiro gốc, tên nhân vật (Kyujiro) này có thể được đọc thành "Cựu Jiro".

Một số diễn viên khác như Nagashima Kazushige, Harada Ryuji, và Honda Hirotaro cũng tham gia vào bộ phim.

Sản xuất

Kịch bản
Kịch bản của bộ phim đã phải mất hai năm để được hoàn tất.

Quay phim
Tháng 1, 2014, bộ phim thông báo tuyển 30 diễn viên quần chúng. Họ sẽ thực hiện quá trình quay phim sáu lần với các diễn viên quần chúng, bắt đầu từ 27 tháng 1 đến ngày 2 tháng 2. Địa điểm quay phim nằm ở tỉnh Saitama.

Quảng bá
Teaser quảng bá cho bộ phim được chiếu chiếu sau phần credit của Kamen Rider × Super Sentai × Uchu Keiji: Super Hero Taisen Z. Đoạn giới thiệu này đã được tạp chí Uchusen dự báo từ trước đó.

Đầu tháng 12 năm 2013, trang web của công ty sản xuất Kadokawa xác nhận rằng bộ phim sẽ được phát hành sang năm.

Hình ảnh đầu tiên về Kikaider mới, cũng như đối thủ của anh là Hakaider, đã được công bố vào ngày thứ Tư, 19 tháng 2 năm 2014, bên cạnh thông tin về dàn diễn phim và cốt truyện của phim.

Thứ tư, ngày 19 tháng 3, đoạn teaser dài 5 giây với cảnh Kikaider hành động đã được trình chiếu.

Tiểu thuyết hóa
Một phiên bản tiểu thuyết hóa mang tên  dựa trên bộ phim này được viết bởi Keisuke Sawamura. Tiểu thuyết này được phát hành vào tháng 7 năm 2013.

Xuất hiện trong Kamen Rider Gaim

Một tập phim Kamen Rider Gaim mang tên  có sự xuất hiện đặc biệt của Kikaider sẽ được phát sóng vào ngày 18 tháng 5, một tuần trước khi Kikaider REBOOT được công chiếu. Trong tập phim này, Kikaider đến thành phố Zawame và nhanh chóng kết bạn với Gaim. Anh giải thích rằng mình đến đây là để đánh bại người máy tà ác Hakaider, kẻ được tạo ra để hủy diệt Kikaider. Trong khi đó, Hakaider được nhìn thấy hợp tác với Goat Inves với mục đích không rõ. Tập phim này do Mōri Nobuhiro viết kịch bản và Tasaki Ryuta đạo diễn. Đây sẽ là lần đầu tiên Kikaider xuất hiện trở lại trên truyền hình trong vòng 40 năm, kể từ khi phát sóng tập cuối của Kikaider 01 vào ngày 30 tháng 3 năm 1974.

Âm nhạc

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim Nhật Bản
Phim năm 2014
Kikaider
Phim tiếng Nhật


"Why'd You Only Call Me When You're High?" là một bài hát của ban nhạc indie rock Anh Arctic Monkeys và là đĩa đơn thứ ba từ album phòng thu thứ năm của họ AM, tiếp theo "Do I Wanna Know?".

Vào ngày 18 Tháng tám năm 2013, bài hát đứng vị trí số 8 trên UK Singles Chart, trở thành đĩa đơn top 10 đầu tiên của ban nhạc kể từ "Fluorescent Adolescent" năm 2007, bài hát cũng đạt vị trí số một trên UK Indie Chart. Mặt B của đĩa đơn, "Stop the World I Wanna Get Off with You" đạt vị trí số 74 trên UK Singles Chart vào 08 tháng 9 năm 2013.

Video âm nhạc
Một video âm nhạc cho "Why'd You Only Call Me When You're High?", đạo diễn bởi Nabil Elderkin, bắt đầu quay vào đầu tháng 7 năm 2013 và được phát hành vào ngày 10 tháng 8 năm 2013.

Video cho thấy Alex Turner, Jamie Cook, Nick O'Malley và Matt Helders ở quán rượu 'Howl at the Moon' tại Đông London, đường Hoxton, để uống rượu. Bài hát "Do I Wanna Know?" được chon làm nền. Alex gửi nhiều tin nhắn văn bản với một cô gái được gọi là Stephanie để có tình một đêm, mà không có bất kỳ câu trả lời. Khi anh rời khỏi quán rượu, anh đi qua thành phố và bị ảo giác. Cuối cùng, anh đến sai nhà, đứng ngoài cửa. Máy quay cho thấy cô gái tại nhà bà, ném điện thoại và quyết định phớt lờ tin nhắn của Alex.

Danh sách bài hát

Bảng xếp hạng

Bảng xếp hạng tuần

Bảng xếp hạng cuối năm

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2013
Bài hát của Arctic Monkeys
Bài hát năm 2013
Bài hát blues rock
Bài hát R&B đương đại


title: Đồng Văn Lâm

text:
Đồng Văn Lâm (1961-2022) là một chính khách Việt Nam. Ông nguyên là Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh, Đại biểu Quốc hội. Ông có bằng Cử nhân Kinh tế.

Tiểu sử

Ông sinh 15 tháng 7 năm 1961, quê ở xã Hưng Mỹ, huyện Châu Thành, tỉnh Trà Vinh, cha là Đồng văn Ánh, cán bộ tập kết. Cha mẹ ông có 6 người con, gồm 4 nam và 2 nữ, ông là con trai thứ 2.
Năm 1976 gia đình di chuyển vào Nam ở tại phường 1, Trà Vinh (gần đường Hàng Me).
Năm 1978 ông học tại trường cấp 3 Trà Vinh.
Năm 1979 - 1982, ông đi nghĩa vụ quân sự. Trong những năm sau đó, ông lần lượt giữ các chức vụ trong chính quyền Quân khu 9 như: Tiểu đội trưởng huấn luyện rồi làm Trung đội trưởng trong thời gian từ năm 1981 – 1982.
Sau khi giữ các chức vụ trên thì vào năm 1982 – 1984: Ông là Đảng viên kiêm trợ lý, phong hàm Thượng sỹ của chính trị tiểu đoàn Quân khu 9.
Từ tháng 03 đến tháng 07 năm 1984, là học viên sĩ quan dự bị tại trường Quân chính Quân khu.
Từ tháng 08/1984 đến tháng 4/1986, Xuất ngũ, chuyển ngành về Xí nghiệp Khai thác hải sản Cửu Long, chức vụ Phó Trưởng phòng Hành chính - Tổ chức.
Từ tháng 5/1986 đến tháng 12/1989: Trưởng phòng Hành chính Sở Thủy sản Cửu Long.
Từ tháng 12/1989 đến tháng 10/1991: Phó Phòng Kinh tế - Kế hoạch Liên hiệp Các xí nghiệp thủy sản Cửu Long.
Từ tháng 10/1991 đến tháng 5/1992: Trưởng phòng Kế hoạch Sở Thủy sản Cửu Long.
Từ tháng 5/1992 đến tháng 4/1995: Chuyên viên Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh.
Từ tháng 5/1995 đến tháng 10/1998: Phó Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh.
Từ tháng 10/1998 đến tháng 4/2001: Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh.
Từ tháng 5/2001 đến 4/2005: Chánh Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh.
Từ tháng 4/2005 đến tháng 5/2008: Tỉnh ủy viên, Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh.
Từ tháng 5/2008 đến tháng 11/2010: Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông Trà Vinh.
Từ tháng 11/2010 đến tháng 11/2011: Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Tài chính Trà Vinh.
Từ tháng 11/2011 đến tháng 10/2012: Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh.
Từ tháng 10/2012 đến tháng 02/2013: Tỉnh ủy viên, Bí thư Huyện ủy Trà Cú, tỉnh Trà Vinh.
Từ tháng 3/2013 đến tháng 7/2013: Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Huyện ủy Trà Cú, tỉnh Trà Vinh.
Từ tháng 8/2013 đến tháng 12/2013: Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh.
Từ tháng 01/2014 đến tháng 10/2020: Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh.
Ngày 5/11/2020, HĐND tỉnh Trà Vinh khóa IX họp bầu Chủ tịch UBND tỉnh Trà Vinh, nhiệm kỳ 2016-2021; miễn nhiệm để ông nghỉ hưu.

Chú thích

Tham khảo
 Đồng chí Đồng Văn Lâm được bầu giữ chức vụ Chủ tịch UBND tỉnh Trà Vinh

Người Trà Vinh
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Việt Nam nhiệm kì 2011–2016
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Việt Nam nhiệm kì 2016–2021


title: Natri metam

text:
Natri metam là một hợp chất hóa học hữu cơ có công thức C2H4NNaS2. Nó được dùng làm thuốc phun mặt đất để tạo ra thuốc trừ dịch hại, thuốc diệt cỏ và thuốc diệt nấm. Nó là một trong những thuốc trừ dịch hại phổ biến nhất được dùng tại Hoa Kỳ, với khoảng xấp xỉ 60 triệu pound được sử dụng năm 2001. Natri metam là muối natri của gốc methyldithiocarbamat.

Natri metam có thể được điều chế từ methylamin, carbon disulfide và natri hydroxide; hay từ methyl isothiocyanat và natri bisulfide.

Khi ở ngoài môi trường, natri metam phân hủy tạo ra methyl isothiocyanat.

Tham khảo

Hợp chất natri
Thuốc trừ dịch hại
Thuốc diệt nấm


title: Natri propionat

text:
Natri propanoat hay natri propionat là muối natri của axit propionic với công thức Na(C2H5COO). Muối không màu này có khả năng hòa tan trong nước.

Phản ứng
Nó được sản xuất từ phản ứng của axit propionic và natri cacbonat hay natri hydroxide.

Sử dụng
Nó được dùng làm chất bảo quản thực phẩm với số E là E281 ở châu Âu; nó được dùng chủ yếu làm chất ức chế tạo xốp trong các sản phẩm bánh mì. Nó được chấp thuận sử dụng làm phụ gia thực phẩm ở EU, Hoa Kỳ Úc và New Zealand.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Natri propionat trên Sci-toys.com

Hợp chất natri
Hợp chất hữu cơ
Muối (hóa học)


title: Oxudercinae

text:
Oxudercinae là một phân họ thuộc họ cá Oxudercidae. Phân họ này gồm những loài cá hoàn toàn sống lưỡng cư, chúng có thể sử dụng vây ngực để đi bộ trên đất liền. Là loài lưỡng cư, chúng thích nghi với môi trường sống có thủy triều, không giống như hầu hết các loài cá trong môi trường sống như vậy sống sót khi thủy triều rút lui bằng cách ẩn dưới rong biển ẩm ướt hoặc trong hồ thủy triều. Chúng là các loài cá hoạt động khá tích cực khi ra khỏi nước, kiếm mồi và tương tác với nhau, ví dụ như để bảo vệ lãnh thổ của chúng. Chúng được tìm thấy ở vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới và ôn đới, bao gồm cả Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và bờ biển Đại Tây Dương của châu Phi.

Tham khảo

Liên kết ngoài

FishBase entry on Gobiidae
Gobioid Research Institute
Mudskipper Page for aquarists

Oxudercidae
Cá lưỡng cư


title: Periophthalmus

text:
Periophthalmus là một chi gồm các loài cá thòi lòi bản địa rừng thực vật ngập mặn dọc các bờ biển châu Phi, Ấn Độ, và Nam châu Á. Tất cả các loài trong chi này hung hăng và bảo vệ lãnh thổ riêng.

Các loài
Có 18 loài được công nhận trong chi này:
 Periophthalmus argentilineatus Valenciennes, 1837 (Barred mudskipper)
 Periophthalmus barbarus (Linnaeus, 1766) (Atlantic mudskipper)
 Periophthalmus chrysospilos Bleeker, 1852
 Periophthalmus darwini Larson & Takita, 2004
 Periophthalmus gracilis Eggert, 1935
 Periophthalmus kalolo Lesson, 1831 (Common mudskipper)
 Periophthalmus magnuspinnatus Y. J. Lee, Y. Choi & B. S. Ryu, 1995
 Periophthalmus malaccensis Eggert, 1935
 Periophthalmus minutus Eggert, 1935
 Periophthalmus modestus Cantor, 1842 (Shuttles hoppfish)
 Periophthalmus novaeguineaensis Eggert, 1935 (New Guinea mudskipper)
 Periophthalmus novemradiatus (F. Hamilton, 1822) (Pearse's mudskipper)
 Periophthalmus spilotus Murdy & Takita, 1999
 Periophthalmus takita Jaafar & Larson, 2008 (Takita's mudskipper)
 Periophthalmus variabilis Eggert, 1935
 Periophthalmus walailakae Darumat & Tantichodok, 2002
 Periophthalmus waltoni Koumans, 1941 (Walton's mudskipper)
 Periophthalmus weberi Eggert, 1935 (Weber's mudskipper)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The Mudskipper Website

Chi cá
Oxudercidae


title: Periophthalmus modestus

text:
Periophthalmus modestus là một loài cá thòi lòi có nguồn gốc từ vùng nước ngọt, nước lợ và biển của vùng Tây Bắc Thái Bình Dương từ Việt Nam sang bán đảo Triều Tiên và Nhật Bản. Loài này sinh sồn ở các cửa sông bùn, bãi triều và các đầm lầy và đầm lầy và có khả năng cạn nước cho đến 60 giờ, miễn là khu vực đó được giữ ẩm. Loài cá này có thể đạt chiều dài đến 10 cm.

Tương tự cá thòi lòi (Periophthalmodon schlosseri), loài cá này có thể sống được cả trong nước và trên cạn. Ở dưới nước, hô hấp được thực hiện qua mang nhưng khi lên bờ thì thực hiện hô hấp là nhiệm vụ của đuôi. Đuôi của chúng ẩm ướt và có mạng lưới mạch máu dày đặc để trao đổi khí

Loài cá này được nuôi làm cá cảnh và được sử dụng làm thuốc trong Đông y.

Chú thích

Tham khảo

M
C
Cá Nhật Bản
Cá Đông Nam Á
Cá Thái Bình Dương
Động vật được mô tả năm 1842
Động vật Đông Á
Cá Triều Tiên


title: Biên niên sử thế giới hiện đại

text:
Lịch sử thế giới hiện đại theo mốc từng năm, từ năm 1901 đến nay.

Thập niên 1910
 1910: Bắt đầu cuộc cách mạng México. George V trở thành vua của Vương quốc Anh và hoàng đế của Ấn Độ. Liên minh Nam Phi được thành lập. Bồ Đào Nha chính thức bãi bỏ chế độ quân chủ. Nhật Bản xâm lược Triều Tiên. Sao chổi Halley trở lại.
 1911: Roald Amundsen trở thành người đầu tiên đạt chân đến Nam Cực. New Delhi trở thành thủ đô của Ấn Độ thuộc Anh. Ernest Rutherford khám phá ra các hạt nhân nguyên tử. Cuộc chiến tranh Italia-Thổ Nhĩ Kỳ kết thúc với việc Libya trở thành thuộc địa của Ý
1912: Cách mạng Tân Hợi thắng lợi, lật đổ Nhà Thanh. Đại hội Dân tộc Phi được thành lập. Maroc trở thành một nước bảo hộ của Pháp. Vụ chìm tàu Titanic. Chiến tranh Balkan lần thứ nhất bùng nổ. Woodrow Wilson được bầu làm Tổng thống thứ 28 của Hoa Kỳ. Arizona trở thành bang cuối cùng được sáp nhập vào Liên bang. Hoa Kỳ chiếm đóng Nicaragua.
 1913: Niels Bohr công thức hoá mô hình gắn kết đầu tiên của hạt nhân nguyên tử, và trong quá trình mở đường cho cơ học lượng tử.Kết thúc chiến tranh vùng Balkan. George I của Hy Lạp bị ám sát. Công ty Ford Motor giới thiệu dây chuyền lắp ráp tự động đầu tiên.
 1914: Gavrilo Princip ám sát thái tử Franz Ferdinand của Áo tại Sarajevo, bùng nổ Thế Chiến I. Vương quốc Anh thiết lập Vương quốc Hồi giáo Ai Cập trở thành một xứ bảo hộ. Khánh thành kênh đào Panama. Đức Thánh Cha Benedict XV trở thành Giáo hoàng.
 1915: Thảm hoạ diệt chủng Armenia. Khí độc lần đầu được sử dụng trong chiến tranh, tại trận Ypres
 1916: Cuộc nổi dậy Lễ phục sinh ở Ireland. Thời kỳ quân phiệt bắt đầu ở Trung Quốc. Chiến dịch Gallipoli thất bại. Xe tăng lần đầu đưa vào sử dụng ở trận sông Somme. Grigory Rapustin bị ám sát. Trận Verdun.
 1917: Cách mạng tháng 10 Nga đưa những người cộng sản, nhân dân lao động lên nắm quyền, bùng nổ Nội chiến Nga. Mỹ tham gia Thế Chiến I cùng phe Hiệp ứoc. Ba Lan giành độc lập.
 1918: Thế Chiến I kết thúc. Wilhelm II thoái vị. Đại dịch cúm ở Tây Ban Nha. Ukraina và Belarus giành độc lập. Nội chiến Phần Lan. Anh chiếm Palestine.
 1919: Hiệp ước Versailles trừng phạt Đức và đem lại lợi ích cho các nước thắng trận. Cách mạng Đức lật đổ chế độ quân chủ, thiết lập chế độ cộng hoà Weimar. Estonia giành độc lập. Hội Quốc Liên được thành lập. Chiến tranh Nga-Ba Lan 1919. Đảng phát xít Italia được thành lập. Quốc tế cộng sản được thành lập. Tổ chức Lao động Quốc tế được thành lập. Ernest Rutherford phát hiện ra proton.

Thập niên 1920
1920: Hi Lạp khôi phục lại chế độ quân chủ. Chiến tranh Armenia-Thổ Nhĩ Kỳ. Armenia và Azerbaijan sáp nhập với Liên Xô. Mohandas Gandhi đề ra phong trào kháng chiến bất bạo động.
1921: Siêu lạm phát ở Đức. Gruzia sáp nhập vào Liên Xô. Triều đại Pahlavi lên nắm quyền ở Iran. Albert Einstein giành giải thưởng Nobel Vật lý.
1922: Đế chế Ottoman sụp đổ. Tỉnh Bắc Ireland được thành lập ở Vương quốc Anh. Liên hợp các quốc gia Mỹ Latinh gồm Costa Rica, Honduras, Guatemala và El Salvador tan rã. Ai Cập giành quyền tự trị từ Đế chế Anh. Benito Mussolini lên nắm quyền ở Italy. Phát hiện ra mộ của Tutankhamen. Liên bang Xô viết được thành lập, trở thành nhà nước cộng sản đầu tiên của nhân loại. Hoà ước Washington được ký kết.
1923: Tạp chí Times xuất bản số đầu tiên. Cuộc đảo chính do Adolf Hitler cầm đầu nhằm lật đổ chế độ cộng hoà Weimar bất thành. Động đất Kanto giết chết 105.000 người ở Nhật Bản. Nước cộng hoà Thổ Nhĩ Kỳ được thành lập. Công ty Wait Disney được thành lập.
1924: Vladimir Lenin qua đời. Cuộc nổi dậy tháng Tám ở Georgia chống chính quyền Xô viết. Geogre Gershwin sáng tác bản Rhapsody in Blue. Luật di cư Mỹ năm 1924 hạn chế đáng kể số người nhập cư từ nước ngoài.
1925: Mussolini thiết lập chế độ độc tài ở Ý. Vô tuyến truyền hình đầu tiên được tạo ra bởi John Logie Baird. Điều uớc quốc tế Locarno được ký kết.
1926: Hirohito trở thành hoàng đế Nhật Bản. Các cuộc đảo chính ở Ba Lan, Hi Lạp và Bồ Đào Nha thiết lập chính quyền độc tài.
1927: Joseph Stalin trở thành nhà lãnh đạo Liên Xô. Vương quốc Anh và Ireland chính thức đổi thành Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland. Ả Rập Xê Út giành độc lập. Chuyến bay vượt Đại Tây Dương của Charles Lindbergh. Dân số thế giới đạt 2 tỷ người.
1928: Alexander Fleming phát hiện ra penicillin. Kết thúc thời kỳ quân phiệt ở Trung Quốc. Malta trở thành thành viên Khối Liên hiệp Anh. Vua Zog I nắm quyền tại Albania. Phong trào Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế được thành lập. Nhân vật chuột Mickey ra đời.
1929:Thị trường chứng khoán Phố Wall sụp đổ, bắt đầu cuộc Đại suy thoái. Giáo hoàng Pius XVI ký hiệp ước Lateran với Benito Mussolini. Vatican được công nhận là một nhà nước có chủ quyền. Trao giải Oscar đầu tiên.

Thập niên 1930

1930: Clyde Tombaugh phát hiện ra Sao Diêm Vương. Cuộc diễu hành muối của Mohandas Gandhi chống chế độ thuế của thực dân Anh. Các cuộc đảo chính quân sự ở Peru và Brazil. World Cup lần đầu được tổ chức ở Uruguay.
1931: Lũ lụt ở Trung Quốc giết chết 2,5 triệu người. Nam Phi giành độc lập. Toà nhà Empire State được xây dựng. Đệ Nhị Cộng hoà Tây Ban Nha được thành lập. Nước Cộng hoà Xô viết Trung Hoa được thành lập bởi Mao Trạch Đông. Nhật Bản xâm lăng Mãn Châu.
1932: Đảng Quốc Xã vươn lên trở thành đảng lớn nhất trong quốc hội Đức. Cuộc đảo chính quân sự ở Chile. Kênh truyền hình BBC lần đầu được phát sóng. Phát hiện ra Neutron.
1933: Adolf Hitler trở thành thủ tướng Đức. Công bố chính sách kinh tế mới ở Mỹ nhằm khôi phục kinh tế dưới tác động của Đại suy thoái. Nhật Bản và Đức rút khỏi Hội Quốc Liên.
1934: Cuộc Vạn lý Trường chinh của Mao Trạch Đông. Hoa Kỳ trao quyền tự trị cho Philippines. Hitler gây ra sự kiện Đêm những con dao dài, sát hại các đối thủ của ông ta. Paul Hindenburg qua đời. Hitler tự xưng là Fuhrer của nước Đức.
1935: Chiến tranh Italy - Abyssinian lần thứ hai kết thúc với việc Abyssinian trở thành thuộc địa của Ý. Ba Tư được đổi tên thành Iran. Ban hành Đạo luật phân biệt chủng tộc Nuremberg ở Đức.
1936: Nội chiến Tây Ban Nha bùng nổ. Đại thanh trừng bắt đầu dưới thời Stalin. Cuộc nổi dậy của người Ả Rập ở Palestine phản đối làn sóng nhập cư của người Do Thái.
1937: Nhật Bản bắt đầu cuộc xâm lược Trung Quốc. Vụ thảm sát Nam Kinh. Neville Chamberlain trở thành thủ tướng Vương quốc Anh. VuaGeogre VI suýt bị ám sát bởi những người trong quân đội Cộng hoà Ireland. Cái chết của Geogre Gershwin và Maurice Ravel.
1938: Áo sáp nhập vào Đức. Hiệp ước Munich đỉnh cao của chính sách nhượng bộ giữa Anh, Pháp với phát xít Đức. Đêm kính vỡ ở Đức, chiến dịch tiêu diệt người Do Thái của Hitler. Superman lần đầu xuất hiện trên trang bìa của DC Comics
1939: Nội chiến Tây Ban Nha chấm dứt. Francisco Franco trở thành nhà độc tài của Tây Ban Nha. Hiệp ước Molotov-Ribbentrop giữa Đức và Liên Xô. Đức Quốc Xã xâm lược Ba Lan, bùng nổ Thế Chiến II. 16 ngày sau, Liên Xô tấn công Ba Lan từ phía đông.

Thập niên 1940

1940: Đức Quốc Xã xâm lược Đan Mạch, Na Uy, Bỉ, Hà Lan, Luxembourg và Pháp. Thảm sát Katyn. Các quốc gia vùng Baltic bị sáp nhập vào Liên Xô. Chiến tranh Liên Xô-Phần Lan. Winston Churchill trở thành thủ tướng của Vương quốc Anh. Trận chiến nước Anh, trận không chiến lớn đầu tiên trong lịch sử, gây nên những tổn thất lớn cho quân Đức trong kế hoạch xâm lược Anh.
1941: Chiến dịch Holocaust được mở rộng. Trận chiến Trân Châu Cảng, dẫn tới việc Hoa Kỳ chính thức tuyên chiến với phe Trục. Phát xít Đức mở chiến dịch Barbarossa nhằm thôn tính Liên Xô. Cuộc vây hãm Tobruk đánh dấu thất bại đầu tiên của lục quân Đức trong Thế Chiến II. Trận Leningrad.
1942: Hiến chương Đại Tây Dương được ký kết. Trận Midway. Trận El Alamein lần thứ hai, trận Guadalcanal và trận Stalingrad tạo nên bước ngoặt của cuộc chiến tranh. Cuộc giam giữ công dân Mỹ gốc Nhật Bản ở Mỹ bắt đầu. Dự án Manhattan được tiến hành.
1943: Trận vòng cung Kursk kết thúc với thất bại của quân Đức và trở thành cuộc tấn công cuối cùng của họ ở mặt trận phía Đông. Hội nghị Tehran với sự tham gia của nguyên thủ 3 nước Đồng minh. Cách mạng Xanh bắt đầu.
1944: D-Day, quân Đồng minh mở mặt trận thứ hai ở Tây Âu. Máy tính điện tử đầu tiên, Colossus đi vào hoạt động. Trận Leyte.
1945: Vụ đánh bom Dresden của Mỹ-Anh làm 25,000 người chết ở thành phố Dresden thuộc Đức. Trận Berlin. Hội nghị Yalta. Cái chết của Franklin Delano Roosevelt,Adolf Hitler và Benito Mussolini. Vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki. Thế Chiến II kết thúc. Tuyên bố Postdam khởi nguồn của sự chia rẽ Đông- Tây. Liên Hợp Quốc được thành lập. Nội chiến Trung Quốc bùng nổ trở lại. Triều Tiên giành độc lập và bị chia cắt. Cái chết của Anne Frank và Béla Bartók. Indonesia giành độc lập. Tòa án Nürnberg xét xử tội ác Đức Quốc Xã.
1946: Ý trở thành nước cộng hoà. Jordan giành độc lập. Thực dân Pháp quay trở lại xâm lược Đông Dương. Hình ảnh đầu tiên chụp Trái Đất từ không gian. Bhumibol Adulyadej trở thành vua của Thái Lan. Philippines tuyên bố độc lập.
1947: Ấn Độ và Pakistan giành độc lập. Chiến tranh Ấn Độ-Pakistan lần thứ nhất.Máy bay X-1 trở thành máy bay đầu tiên vượt qua tốc độ âm thanh. Học thuyết Truman được công bố nhằm ngăn chặn sự bành trướng của chủ nghĩa cộng sản. CIA được thành lập.
1948: Thành lập nhà nứoc Israel. Chiến tranh Ả Rập-Israel bùng nổ. Cuộc phong tỏa Berlin của Liên Xô. Kế hoạch Marshall. OECD và Tổ chức Y tế thế giới được thành lập. Mohandas Gandhi bị ám sát. Miến Điện giành độc lập.
1949: Tổ chức NATO được thành lập. Nước Đức bị chia cắt thành hai quốc gia Cộng hoà Liên bang Đức và Cộng hoà dân chủ Đức. COMECON được thành lập bởi Liên Xô và các nước Đông Âu. Phân chia vùng Kashmir. Nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa được thành lập. Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử, phá vở thế độc quyền hạt nhân của Hoa Kỳ.

Thập niên 1950

1950: Bùng nổ chiến tranh Triều Tiên. Lhamo Dondrub trở thành Đạt Lai Lạt Ma của Tây Tạng.
1951: Chương trình Colombo đi vào hoạt động. Hiệp ước San Francisco kết thúc sự chiếm đóng của Mỹ đối với Nhật Bản và chính thức kết thúc chiến sự giữa hai cường quốc này.
1952: Cộng đồng phòng thủ châu Âu được thành lập. Cách mạng Ai Cập do Gamal Abdel Nasser lãnh đạo lật đổ vua Farouk và kết thúc sự chiếm đóng của Anh. Hiệp ước Bonn- Paris chấm dứt sự chiếm đóng của quân Đồng minh với Tây Đức. Kích nổ quả bom khinh khí đầu tiên. Chuyến bay phản lực thương mại đầu tiên. Khởi nghĩa Mau Mau bùng nổ ở Kenya.
1953: Campuchia giành độc lập. Khám phá ra DNA. Cuộc chinh phục đỉnh núi Everest đầu tiên. Mohammed Mossadeq bị lật đổ ở Iran. Kết thúc Chiến tranh Triều Tiên. Cái chết của Joseph Stalin. Cuộc tranh giành quyền lực bắt đầu giữa Georgy Malenkov và Nikita Khrushchev. Sự nghiệp âm nhạc của Elvis Presley được mở ra.
1954: Liên minh Tây Âu được thành lập. Toà án tối cao Hoa Kỳ ra nghị quyết cấm phân biệt chủng tộc ở các trường công trên toàn Liên bang. Liên Xô xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên. Chiến dịch Điện Biên Phủ thắng lợi, Pháp rút khỏi Đông Dương và Việt Nam bị chia cắt làm 2 miền. Chiến tranh Algérie bùng nổ.
1955: Nikita Khrushchev trở thành nhà lãnh đạo của Liên Xô. Ký kết Hiệp ước Warsaw. Nội chiến Sudan lần thứ nhất bùng nổ. CENTO được thành lập.
1956: Sudan và Tunisia giành độc lập. Đệ Ngũ Cộng hòa Pháp được thành lập. Cách mạng Hungary bị nghiền nát bởi Hồng quân Liên Xô. Khủng hoảng kênh đào Suez.
1957: Sputnik 1 được phóng vào vũ trụ, khởi đầu kỷ nguyên vũ trụ của loài người. Ghana giành độc lập. Hiệp ước Rome được ký kết.
1958: Nạn đói lớn ở Trung Quốc giết chiết khoảng 3 triệu người. NASA được thành lập. Phát minh ra băng cassette.
1959: Cách mạng Cuba thắng lợi. Síp và Singapore giành độc lập. Alaska và Hawaii được sáp nhập vào Hoa Kỳ. Đạt Lai Lạt Ma bị trục xuất khỏi Tây Tạng. Ca nhiễm AIDS đầu tiên trong lịch sử. Chiến tranh Việt Nam bùng nổ. Richie Valens, Buddy Holly và The Big Bopper chết trong một tai nạn máy bay. Dân số thế giới đạt 3 tỷ người

Thập niên 1960

1960: Hiệp hội mậu dịch tự do châu Âu hình thành. Sự cố tên lửa U-2 đốt nóng sự căng thẳng giữa hai siêu cường. Năm châu Phi: 17 quốc gia Lục địa đen giành độc lập. Vụ ám sát Patrice Lumumba khởi đầu cuộc Khủng hoảng Congo. Vụ thảm sát Sharpeville ở Nam Phi. Chuyến thám hiểm đầu tiên tới khu vực sâu nhất Trái Đất, rãnh Mariana. Laser được phát minh. Ban nhạc The Beatles được thành lập. Muhammad Ali giành huy chương vàng Olympic 1960 ở Roma.
1961: Đại nhảy vọt kết thúc ở Trung Quốc sau cái chết của 20 triệu người. Bức tường Berlin được xây dựng. Yuri Gagarin trở thành người đầu tiên bay vào vũ trụ. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Dag Hammarskjöld chết trong một tai nạn máy bay.
1962: Khủng hoảng tên lửa Cuba. Algérie giành độc lập. Cái chết của Marilyn Monroe. Chiến tranh Indonesia- Malaysia. Một cuộc đảo chính lật đổ nền quân chủ và thành lập nước Cộng hòa Ả Rập Yemen dẫn tới cuộc nội chiến tại nước này. Chiến tranh Trung-Ấn.
1963: Kenya giành độc lập. Bài phát biểu "Tôi có một giấc mơ" của Martin Luther King. Vụ ám sát tổng thống John Kennedy.
1964: Leonid Brezhnev nắm quyền ở Liên Xô. Malta, Malawi và Tanzania giành độc lập. Luật dân quyền bãi bỏ sự phân biệt chủng tộc ở Mỹ. Xung đột vũ trang ở Colombia. Hình ảnh cận cảnh đầu tiên của Sao Hỏa.
1965: Winston Churchill và Malcolm X qua đời. Khủng hoảng Công gô kết thúc với việc Joseph Mobutu trở thành nhà độc tài của nước này.Vụ thanh trừng chống Cộng tại Indonesia sát hại 500.000 người. Chiến tranh Án Độ- Pakistan lần 2.
1966: Cách mạng Văn hóa tại Trung Quốc. Lesotho, Botswana và Barbados giành độc lập.
1967: Chiến tranh Sáu ngày. Nội chiến Nigeria bùng nổ sau tuyên bố độc lập của nước Cộng hòa Biafra. ASEAN được thành lập.
1968: Vụ ám sát Martin Luther King và Robert Kennedy. Cuộc khởi nghĩa Mùa xuân Praha bị dập tắt bởi can thiệp quân sự từ các nước Đông Âu. Các cuộc biểu tình tháng Năm tại Pháp. Tổng công kích Tết Mậu Thân tại Việt Nam.
1969: Con người lần đầu tiên đặt chân lên Mặt Trăng. Phát minh ra ARPANET, tiền thân của internet ngày nay. Muammar Gaddafi lật đổ vua Idiris và trở thành tổng thống nước Cộng hòa Ả Rập Libya.

Thập niên 1970

1970: Nội chiến Nigeria kết thúc với sự sáp nhập trở lại của nước Cộng hòa Biafra sau cái chết của 3 triệu người. Các cuộc biểu tình chống chính phủ ở Ba Lan. Bùng nổ Nội chiến Campuchia. Phê chuẩn Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân. Chuyến bay đầu tiên của máy bay Boeing 747. Bão Bhola giết 500.000 người ở Pakistan. Tháng Chín đen tối tại Jordan. Cái chết của Gamal Abdel Nasser. Anwar Sadat trở thành Tổng thống Ai Cập. Khủng hoảng tháng Mười tại Canada.
1971: Bangladesh giành độc lập từ Pakistan. Chiến tranh Ấn Độ-Pakistan lần 3. Phát hiện ra vi mạch. Idi Amin nắm quyền tại Uganda. Tổ chức Hòa bình xanh được thành lập.
1972: Ngày Chủ nhật đẫm máu ở Bắc Ireland. Tổng thống Ferdinand Marcos ban lệnh thiết quân luật tại Philippines. Thảm sát Munich diễn ra ở Thế vận hội mùa hè 1972 tại Đức.
1973: Đảo chính tại Chile. Chiến tranh Yom Kippur. Vụ Watergate bị phanh phui. Trạm không gian đầu tiên, Skylab được xây dựng. Cái chết của Pablo Picasso. Hình ảnh cận cảnh đầu tiên của Sao Mộc.
1974: Thổ Nhĩ Kỳ chiếm đóng Síp. Cách mạng tại Bồ Đào Nha xóa bỏ chế độ độc tài. Hoàng đế Haile Selassie I của Ethiopia bị lật đổ trong một cuộc đảo chính quân sự. Hình ảnh cận cảnh đầu tiên của Sao Thủy. Dân số thế giới đạt 4 tỷ người. Richard Nixontừ chức. Angola và Mozambique giành độc lập.
1975: Kết thúc Chiến tranh Việt Nam và sự sụp đổ của Việt Nam Cộng hòa. Cái chết của Francisco Franco. Juan Carlos I trở thành vua Tây Ban Nha. Dmitri Shostakovich chết. Nội chiến Campuchia kết thúc với chiến thắng cho quân Khmer Đỏ. Chế độ diệt chủng của Pol Pot.
1976: Phát hiện ca nhiễm virus Ebola đầu tiên. Cái chết của Mao Trạch Đông. Kết thúc Cách mạng Văn hóa. Máy tính Apple được phát minh.
1977: Máy tính cá nhân đầu tiên được bán ra. Khởi động Chương trình Voyager. Cái chết của Elvis Presley. Thảm họa Tenerife đánh dấu tai nạn khủng khiếp nhất trong lịch sử hàng không.
1978: Khám phá ra vệ tinh của Sao Diêm Vương, Charon. Tuvalu giành độc lập. Ca sinh sản vô tính đầu tiên. Bùng nổ Chiến tranh Việt Nam- Campuchia và chiến tranh Uganda- Tanzania. Chiến tranh Afganistan bùng nổ. Đặng Tiểu Bình bắt đầu cải cách kinh tế ở Trung Quốc.
1979: Bệnh đậu mùa tận diệt. Bùng nỏ Chiến tranh Liên Xô - Afganistan. Chiến tranh giành độc lập ở Zimbabwe kết thúc. Cách mạng Iran bùng nổ. Vua Reza Pahlavi buọc phải lưu vong. Chuyến thăm của giáo hoàng John Paul II tại Ba Lan làm dấy lên phong trào Công đoàn Đoàn kết. Hình ảnh cận cảnh đầu tiên của Sao Thổ. Margaret Thatcher trở thành Thủ tướng Anh. Trung Quốc thực hiện chính sách một con. Chiến tranh Việt Nam- Campuchia kết thúc với sự sụp đổ của Khmer Đỏ và 1,7 triệu người chết. Chiến tranh biên giới Việt-Trung bùng nổ. Cách mạng Nicaragua.

Thập niên 1980

1980: Rhodesia giành độc lập và đổi tên thành Zimbabwe. Vanuatu giành độc lập. Ronald Reagan trở thành Tổng thống Hoa Kỳ. Nữ hoàng Beatrix lên ngôi tại Hà Lan. Chiến tranh Iran-Iraq bùng nổ. Nội chiến El Salvador bùng nổ. Cái chết của John Lennon.
1981: Palau giành độc lập. Chuyến bay đầu tiên của tàu con thoi. Vụ ám sát Anwar Sadat.
1982: Cái chết của Leonid Brezhnev, Yuri Andropov trở thành lãnh đạo của Liên Xô. Israel xâm lược Liban.Chiến tranh Falkland nổ ra giữa Argentina và Vương quốc Anh. Thảm sát Hama tại Syria khiến 10.000 người chết.
1983: GPS lần đầu được sử dụng cho mục đích dân sự. Brunei giành độc lập. Chế độ độc tài ở Argentina sụp đổ. Mỹ xâm lược Grenada. Nội chiến Sudan lần 2. Vụ đánh bom đại sứ quán Hoa Kỳ ở Beirut.
1984: Cái chết của Yuri Andropov; Konstantin Chernenko trở thành nhà lãnh đạo Liên Xô. Nạn đói bùng nổ ở Ethiopia. Cuộc đình công của thợ mỏ tại Anh. Indira Gandhi bị ám sát.
1985: Live Aid. Cái chết của Konstantin Chernenko; Mikhail Gorbachev trở thành nhà lãnh đạo Liên Xô. Chế độ độc tài quân sự ở Brazil sụp đổ.
1986: Thảm họa tàu không gian Challenger và Thảm họa Chernobyl ở Liên Xô. Nội chiến tại Nam Yemen. Hình ảnh cận cảnh đầu tiên của Sao Thiên Vương. Sự trở lại của Sao chổi Halley. Kết thúc chế độ độc tài ở Philippines. Việt Nam bắt đầu tiến hành Đổi Mới.
1987: Ngày thứ Hai đen tối, thị trường chứng khoán thế giới khủng hoảng. Phong trào Intifada giữa Israel và Palestine bùng nổ. Dân số thế giới đạt 5 tỷ người.
1988: Chương trình cải tổ được tiến hành ở Liên Xô. Kết thúc Chiến tranh Iran-Iraq. Chế độ độc tài của Augusto Pinochet tại Chile sụp đổ. Đảo chính quân sự tại Myanmar. Đường hầm eo biển Manche được xây dựng.
1989: Bức tường Berlin sụp đổ. Chế độ cộng sản ở Đông Âu sụp đổ. Vụ thảm sát Quảng trường Thiên An Môn tại Trung Quốc. Chế độ độc tài ở Paraguay đi đến hồi kết. Cái chết của Hoàng đế Hirohito. Sự cố tràn dầu Exxon Valdez. Hình ảnh cận cảnh đầu tiên của Sao Hải Vương. Nội chiến Liberia lần thứ nhất bùng nổ.

Thập niên 1990

1990: Tim Berners-Lee phát minh ra World Wide Web. Tái thống nhất nước Đức. Kính viễn vọng không gian Hubble lần đầu được sử dụng. Chiến tranh Vùng Vịnh bùng nổ. Aung San Suu Kyi bị lực lượng vũ trang Myanmar quản thúc. Bắc Yemen và Nam Yemen thống nhất thành nước Cộng hòa Yemen.
1991: Liên Xô tan rã thành 15 nước cộng hòa độc lập. SNG được thành lập. Boris Yeltsin trở thành Tổng thống đầu tiên của nước Liên bang Nga. Bùng nổ nội chiến tại Somalia, Sierra Leone và Algérie. Chiến tranh Vùng Vịnh kết thúc.
1992: Hiệp ước Maastricht chính thức thành lập Liên minh châu Âu. Bill Clinton trở thành Tổng thống nước Mỹ. Chế độ độc tài ở Albania và Hàn Quốc sụp đổ. Chiến tranh Bosnia bùng nổ. Bạo loạn ở Los Angeles xung quanh phán quyết tha bổng những người tham gia trong vụ đánh đập Rodney King.
1993: Tiệp Khắc tách thành 2 nhà nước Cộng hòa Séc và Slovakia. Eritrea giành độc lập. Vụ đánh bom Trung tâm thương mại thế giới. Cuộc bao vây Waco.
1994: Chế độ phân biệt chủng tộc Apartheid chấm dứt tại Nam Phi. Nelson Mandela trở thành tổng thống da đen đầu tiên của nước này. Chiến tranh Chechnya lần thứ nhất bắt đầu. Vụ ám sát Juvenal Habyarimana và Cyprien Ntaryamira gây nên Nạn diệt chủng Rwanda. Cái chết của Kim Nhật Thành. Kim Chính Nhật trở thành lãnh đạo tối cao của Bắc Triều Tiên.
1995: Thành lập Tổ chức Thương mại Thế giới. Trùm khủng bố Mỹ Timothy McVeigh gây nên vụ đánh bom khủng bố ở thành phố Oklahoma. Thảm sát Srebrenica. Vụ ám sát Yitzhak Rabin. Nạn đói ở Bắc Triều Tiên bắt đầu. Áo, Phần Lan và Thụy Điển gia nhập Liên minh châu Âu.
1996: Chiến tranh Congo lần thứ nhất bùng nổ. Chế độ độc tài ở Đài Loan sụp đổ. Cừu Dolly trở thành động vật có vú đầu tiên nhân bản vô tính thành công. Taliban lên nắm quyền ở Afghanistan.
1997: Hồng Kông chính thức được chuyển giao chủ quyền từ Anh sang Trung Quốc. Zaire đổi tên thành nước Cộng hòa Dân chủ Congo. Diana, công nương xứ Wales bị chết trong một tai nạn xe hơi ở Paris.
1998: Osama Bin Laden tuyên bố chống lại Phương Tây. Chiến tranh Congo lần thứ 2 bùng nổ. Hiệp định GFA đem lại hướng giải quyết cho những rắc rối tại Bắc Ireland. Nạn đói ở Bắc Triều Tiên giết chết 2,5 triệu người.
1999: Đồng Euro lần đầu được ra mắt và sau đó trở thành đồng tiền chính thức của hầu hết các nước EU. Nội chiến Nam Tư kết thúc. Hugo Chavez trở thành Tổng thống của Venezuela. Chiến tranh Chechnya lần thứ hai và Nội chiến Liberia lần 2 bắt đầu. Chiến tranh Ấn Độ-Pakistan lân thứ tư. Cuộc khủng hoảng ở Đông Timor dẫn đến 1400 người chết. Thảm sát Trường Trung học Columbine tại Colorado, Mỹ. Bill Clinton được thượng viện Mỹ tha bổng sau scandal tình ái. Dân số thế giới đạt 6 tỷ người.

Thập niên 2000

2000: Lễ kỷ niệm thiên niên kỷ 3. Israel chấm dứt sự chiếm đóng với Liban. Vladimir Putin trở thành Tổng thống Nga. Quân đội Anh khởi động Chiến dịch Palliser, kết thúc cuộc nội chiến tại Sierra Leone. Trạm vũ trụ quốc tế bắt đầu hoạt động. Hội nghị thượng đỉnh liên Triều đầu tiên.
2001: Vụ khủng bố ngày 11 tháng 9, những kẻ khủng bố lái máy bay đâm thẳng vào Trung tâm Thương mại Thế giới và Lầu Năm Góc, giết chết khoảng 2500 người. Mỹ tuyên bố phát động Chiến tranh chống khủng bố. Bùng nổ Chiến tranh Afganistan. Wikipedia chính thức được thành lập. Bạo loạn tại Argentina liên quan tới cuộc khủng hoảng kinh tế buộc Tổng thống nước này từ chức. Tổng thống Joseph Estrada của Philippines bị luận tội.
2002: Vụ đánh bom Bali. Phiến quân Chechnya gây nên Vụ khủng bố nhà hát Dubrovka Moskva ở Moskva, Nga. Trại giam Vịnh Guantánamo được thành lập. Nội chiến Algérie kết thúc. Cách mạng Hoa hồng ở Gruzia. Đông Timor giành độc lập.
2003: Chiến tranh Iraq bùng nổ, gây nên làn sóng biểu tình trên toàn thế giới. Dự án bản đồ gen người được hoàn thành. Nội chiến tại Congo và Liberia kết thúc. Wikipedia Tiếng Việt được thành lập.
2004: EU nâng tổng số thành viên của mình lên 24 quốc gia, bao gồm cả các nước thuộc khối Đông Âu trước kia. Liên minh các Quốc gia Nam Mỹ được hình thành. Cách mạng Cam ở Ukraine. Sóng thần ở Ấn Độ Dương, làm cho 230.000 người chết. Cái chết của Ronald Reagan và Yasser Arafat.
2005: IRA kết thúc chiến dịch quân sự ở Bắc Ireland. Vụ tấn công ngày 7/7 ở Luân Đôn. Angela Merkel trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên của nước Đức. Cách mạng Tulip ở Kyrgyzstan. Phong trào Intifada lần 2 kết thúc. Israel rút khỏi Dải Gaza. Cách mạng Cedar ở Liban bùng nổ bởi vụ ám sát Rafic Hariri. Bão Katrina giết chết gần 2.000 người dân ở Vịnh México. 80.000 người thiệt mạng trong trận động đất ở Kashmir. Nghị định thư Kyoto có hiệu lực.
2006: Montenegro giành độc lập. Cuộc xâm lược lần thứ hai của Israel với của Liban. Ellen Johnson Sirleaf trở thành Tổng thống nữ đầu tiên của Liberia và châu Phi. Saddam Hussein bị hành hình. Cá heo sông Dương Tử bị tuyên bố tuyệt chủng về mặt chức năng.
2007: cuộc biểu tình chống chính phủ ở Myanmar bị đàn áp bởi nhà cầm quyền quân phiệt. Bùng nổ Suy thoái kinh tế toàn cầu. Vụ ám sát Benazir Bhutto. Việt Nam gia nhập WTO.
2008: Kết thúc chế độ quân chủ ở Nepal. Chiến tranh Gaza. Kosovo tuyên bố độc lập gây nên những phản ứng trái chiều trên toàn thế giới. Chiến tranh Nam Ossetia giữa Nga và Gruzia bùng nổ.
2009: Chiến tranh Gaza kết thúc. Chiến tranh Chechnya lần thứ hai kết thúc. Nhóm vũ trang hồi giáo Boko Haram nổi loạn tại Nigeria. Cái chết của Michael Jackson. Burj Khalifa ở Dubai, tòa nhà chọc trời cao nhất thế giới, được hoàn thành. Đại suy thoái chính thức kết thúc. Hiệp ước Lisbon được phê duyệt. Barack Obama trở thành Tổng thống da đen đầu tiên của Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ.

Thập niên 2010

2010: Động đất 7 độ richter ở Haiti làm 230.000 người thiệt mạng. Vỡ nợ ở Hi Lạp gây nên khủng hoảng nợ ở Châu Âu. Aung San Suu Kyi được ra tù. Trang web Wikileaks phát hành hàng ngàn tài liệu mật của chính phủ Mỹ. Phong trào Mùa xuân Ả Rập bùng nổ sau hành động tự thiêu của Mohamed Bouazizi ngày 17 Tháng 12 năm 2010 tại Tunisia. Đảo chính tại Niger. Tai nạn máy bay ở Smolensk làm cho 96 người thiệt mạng, trong đó có Tổng thống Ba Lan, ông Lech Kaczyński.
2011: Cái chết của Steve Jobs. Nam Sudan giành độc lập. Nội chiến Syria bùng nổ. Động đất 9,0 richter ở Nhật Bản gây nên Thảm họa nhà máy hạt nhân Fukushima. Nội chién tại Bờ Biển Ngà kết thúc sau khi bắt giữ cựu Tổng thống Laurent Gbagbo. Cái chết của Osama bin Laden, Muammar Gaddafi, và Kim Chính Nhật. Kim Chính Ân trở thành lãnh đạo tối cao Bắc Triều Tiên. Chiến tranh Iraq kết thúc. Bạo loạn bùng phát trên khắp nước Anh. Đánh bom tại Sân bay Quốc tế Domodedovo. Vụ đánh bom ở Mogadishu, Somalia. Dân số thế giới đạt 7 tỷ người.
2012: Xung đột ở Bắc Mali, MNLA tuyên bố Azawad trở thành một nhà nước độc lập. Bão Sandy giết chết 209 người ở Bắc Mỹ, trong khi cơn bão Bopha giết chết hơn 1.600 người ở Philippines. Felix Baumgartner trở thành người đầu tiên phá vỡ rào cản âm thanh bằng cách nhảy dù. Điệu nhảy Gangnam Style đạt được 1 tỉ lượt xem trên YouTube. Xung đột ở Cộng hòa Trung Phi. Hội nghị biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc đồng ý gia hạn Nghị định thư Kyoto đến năm 2020. Cuộc đảo chính ở Guinea-Bissau.
2013: Quân đội Pháp can thiệp vào nội chiến ở Bắc Mali. Sao băng Chelyabinsk rơi trên bầu trời nước Nga. Francis trở thành Giáo hoàng. Các cuộc tấn công khủng bố xảy ra ở Boston và Nairobi. Edward Snowden tiết lộ các tài liệu mật liên quan đến chương trình theo dõi người dân của NSA. Tổng thống Ai Cập Mohamed Morsi bị phế truất bởi quân đội trong một cuộc đảo chính. Các cuộc biểu tình ở Ukraine. Cuộc tấn công bằng hơi độc tại Ghouta, Syria làm 1400 người chết. Siêu bão Haiyan giết 6150 người khi quét qua Philippines và Việt Nam. Cái chết của Hugo Chávez, Nelson Mandela, Võ Nguyên Giáp và Margaret Thatcher. Xung đột bùng nổ ở Nam Sudan. Uruguay trở thành quốc gia đầu tiên hoàn toàn hợp pháp hóa cần sa.

Thập niên 2020

Chú thích


title: D quặt lưỡi

text:
D quặt lưỡi (, ) là chữ Latinh có nghĩa âm tắc quặt lưỡi hữu thanh . Dạng viết hoa được gọi D châu Phi () trong tiêu chuẩn Unicode vì nó được sử dụng chủ yếu trong các ngôn ngữ châu Phi có bảng chữ cái phỏng theo bảng chữ cái mẫu châu Phi, bao gồm các tiếng Ewe, Fon, Aja, và Bassa. Dạng viết thường, tức "d có đuôi" hoặc "d có móc quặt lưỡi", cũng có nghĩa âm tắc quặt lưỡi hữu thanh trong Bảng phiên âm quốc gia. Tuy nhiên, trong các bảng phiên âm Ấn Độ, phụ âm này được ghi là chữ d có dấu nặng: .

Dạng viết hoa dễ bị nhầm lẫn với chữ eth (Ð, ð) của các tiếng Iceland, Faroe, và Anh cổ, cũng như chữ D có dấu gạch ngang (Đ, đ) của các tiếng Việt, Serbia-Croatia, và Sami.

Trong Unicode, dạng viết hoa  là ký tự U+0189 trong khối , trong khi dạng viết thường  là U+0256 trong khối .

Tham khảo

Ký tự phiên âm


title: Metagenomics

text:
Metagenomics là nghiên cứu về metagenomes, nhằm thu vật liệu di truyền trực tiếp từ các mẫu trong môi trường. Lĩnh vực rộng lớn này có thể được hiểu là di truyền học môi trường, di truyền học sinh thái hay di truyền học quần xã. Nếu như di truyền học và vi sinh vật học truyền thống giải trình tự bộ gen (genome sequencing) của vi sinh vật dựa trên mẫu là các mẫu dòng đã nuôi cấy, thì ngay từ những nghiên cứu đầu tiên, di truyền học môi trường đã nhân dòng các đoạn trình tự gen đặc hiệu (thường là gen 16S rRNA) để xây dựng dữ liệu về đa dạng sinh học của các mẫu môi trường. Với những nghiên cứu bước đầu đó, người ta đã nhận ra rằng nếu chỉ tiếp tục nghiên cứu theo kiểu truyền thống thì sẽ không thể tìm hiểu về sự đa dạng sinh học của vi sinh vật được. Những nghiên cứu metagenomics gần đây thường thực hiện bằng phương pháp Sanger ("shotgun" Sanger sequencing), hoặc song song với phương pháp pyrosequencing để có các mẫu của tất cả các gen từ mỗi cá thể trong quần xã mẫu. Chính vì vai trò quan trọng trong việc khám phá đa dạng vi sinh vật mà metagenomics có thể được coi như một lăng kính giúp ta hiểu hơn về thế giới của các sinh vật nhỏ bé, đóng góp vào hiểu biết của nhân loại về toàn bộ thế giới sống.

Nguồn gốc từ
Thuật ngữ "metagenomics" được giới thiệu bởi Jo Handelsman, Jon Clardy, Robert M. Goodman và một số người khác, và xuất hiện lần đầu trong một bài báo vào năm 1998. Thuật ngữ metagenome phản ánh ý tưởng về bộ sưu tầm các gen được giải mã trực tiếp từ môi trường với cách tương tự như nghiên cứu về từng genome. Kevin Chen and Lior Pachter (University of California, Berkeley) đã định nghĩa metagenomics là " việc ứng dụng các kỹ thuật di truyền hiện đại trong nghiên cứu về quần xã vi sinh vật một cách trực tiếp trong môi trường tự nhiên của chúng mà không cần phải phân lập và nuôi cấy chúng trong phòng thí nghiệm".

Lịch sử
Việc giải trình tự theo kiểu truyền thống thường bắt đầu bằng việc nuôi cấy các tế bào giống hệt nhau để làm nguồn phân lập DNA. Các nghiên cứu metagenomic đã cho thấy vẫn còn rất nhiều nhóm vi sinh vật trong tự nhiên mà chúng ta không thể phân lập và nuôi cấy được, và vì vậy không thể giải trình tự của chúng được. Những nghiên cứu đầu tiên của metagenomic tập trung vào đoạn trình tự của rRNA 16S (16S ribosomal RNA), là đoạn trình tự tương đối ngắn, bảo thủ và đặc trưng cho mỗi loài. Từ đó người ta đã phát hiện ra rất nhiều đoạn trình tự rRNA 16S mới, không giống bất cứ một loài đã biết nào. Những khảo sát về gen trên rRNA thực hiện trực tiếp từ môi trường đã cho thấy, số lượng loài vi khuẩn và vi khuẩn cổ (archaea) đã tìm thấy trước đây bằng phương pháp giải trình tự theo kiểu truyền thống chỉ tương đương khoảng 1% số lượng thực của chúng trong môi trường.

Những nghiên cứu đầu tiên ở mức độ phân tử đã được thực hiện bởi Norman R. Pace và các cộng sự. Họ sử dụng PCR để khám phá ra sự đa dạng của các trình tự rRNA. Với những kết quả của nghiên cứu này, vào năm 1985 Pace đã đề xuất ý tưởng nhân dòng DNA trực tiếp từ môi trường. Tới năm 1991 ông và cộng sự tại Khoa Sinh học, trường đại học Indiana đã có báo cáo đầu tiên về nhân dòng một lượng lớn DNA từ môi trường. Nghiên cứu của họ đã khẳng định rằng không hề có lỗi trong quá trình thực hiện PCR và những loài mới trong quần xã vi sinh vật là thực sự tồn tại. Mặc dù chỉ thực hiện với đoạn trình tự bảo thủ và không mã hóa, công trình trên đã chứng minh và giải thích tại sao các nghiên cứu về đa dạng sinh học trước đây bằng phương pháp hình thái học thường mang lại nhiều kết quả hơn so với phương pháp phân tích qua phân lập và nuôi cấy. Ngay sau đó, vào năm 1995 Healy đã công bố kết quả phân lập metagenomic của các gen chức năng trong "thư viện động vật" xây dựng từ hệ sinh vật tự nhiên trên cỏ khô trong phòng thí nghiệm. Sau khi rời phòng thí nghiệm của Pace, Edward DeLong  tiếp tục nghiên cứu về lĩnh vực này và đã xuất bản công trình làm nền móng cho phân loại sinh vật môi trường dựa trên trình tự 16S, đó là thành lập thư viện trình tự của các mẫu lấy từ biển.

Vào năm 2002, Mya Breitbart, Forest Rohwer và các cộng sự đã sử dụng phương pháp shotgun sequencing để chứng minh rằng trong 200 lít nước biển có chứa trên 5000 loài virus khác nhau. Nghiên cứu sau đó đã tìm ra khoảng hơn 1000 loài virus trong phân người và khoảng 1 triệu virus trong mỗi kilogam trầm tích biển, trong đó có rất nhiều thể thực khuẩn. Năm 2004 Gene Tyson, Jill Banfield và cộng sự tại trường đại học California, Berkeley và Joint Genome Institute đã giải mã DNA từ mẫu môi trường bị axit hóa do khai khoáng (acid mine drainage, AMD). Nghiên cứu đã tìm ra một số nhóm vi khuẩn và vi khuẩn cổ mà trước đó chưa thể phân lập được.

Năm 2005, Stephan C. Schuster ở trường đại học Penn State University và các cộng sự đã công bố những trình tự đầu tiên giải bằng phương pháp hiện đại (kỹ thuật Pyrosequencing phát triển bởi 454 Life Sciences). Năm 2006 Robert Edward, Forest Rohwer và cộng sự ở San Diego State University cũng đã công bố thêm một công trình thuộc lĩnh vực này.

Giải trình tự

Phục hồi các đoạn trình tự DNA lớn hơn vài nghìn bp từ mẫu là việc làm rất khó và chỉ có thể thực hiện mới đây nhờ những tiến bộ trong kỹ thuật sinh học phân tử, cho phép ta thiết lập các thư viện nhiễm sắc thể nhân tạo của vi khuẩn (bacterial artificial chromosomes, BACs), tạo vector phục vụ cho việc nhân dòng.

Shotgun metagenomic
Nhờ các tiến bộ trong ngành tin sinh học, trong khuếch đại DNA và sự phát triển của công nghệ tính toán mà ta có thể phân tích các đoạn trình tự DNA từ các mẫu môi trường và ứng dụng giải trình tự shotgun cho các mẫu metagenomic. Có thể kể đến một số kết quả giải trình tự của vi sinh vật và của hệ gen người, ghép nối các đoạn DNA ngẫu nhiên ngắn thành các đoạn trình tự consensus. Giải trình tự shotgun và sàng lọc thư viện dòng cho biết các gen tồn tại trong mẫu môi trường. Nhờ vậy mà ta sẽ biết được loại sinh vật nào hay quá trình trao đổi chất nào đang diễn ra trong quần xã , từ đó có thể hiểu rõ hơn về sinh thái học và so sánh các mẫu môi trường với nhau.

Bên cạnh đó có thể dùng Shotgun metagenomic để giải trình tự gần như hoàn toàn hệ gen của vi sinh vật trực tiếp từ môi trường. Phân tích DNA của một mẫu thường cho kết quả là dữ liệu DNA của vi sinh vật có nhiều nhất trong mẫu. Để có được cái nhìn toàn diện hơn ta cần tìm cách giải trình tự bộ gen của các thành viên khác trong quần xã bằng cách phân tích một lượng mẫu lớn. Với giải trình tự shotgun ngẫu nhiên ta có thể phát hiện được các thành viên này ngay chỉ với các đoạn trình tự vô cùng nhỏ bé.

Giải trình tự hiện đại (High-throughput sequencing)
Những nghiên cứu metagenomic giải trình tự hiện đại đầu tiên đều được thực hiện bằng phương pháp 454 Pyrosequencing. Các kỹ thuật tiếp theo được ứng dụng là Giải trình tự Ion Torrent PGM, Phân tích genome Illumina và Hệ thống SOLiD. Bằng những kỹ thuật này ta chỉ đạt được các đoạn trình tự ngắn hơn so với phương pháp giải trình tự Sanger: các reads với IonTorrent PGM và 454 Pyrosequencing thường có độ dài khoảng 400 bp, với Illumina và SOLiD dài 25-75 bp , trong khi đó với phương pháp Sanger ta có các reads với độ dài khoảng 750 bp. Tuy vậy, để bù lại điều này, các phương pháp mới cho số lượng reads nhiều hơn hẳn so với phương pháp Sanger truyền thống: Pyrosequencing cho 200-500 megabases, Illumina cho khoảng 20-50 gigabase metagenome. Một ưu điểm nữa của giải trình tự đoạn ngắn (short-read) là các phương pháp này không đòi hỏi phải nhân dòng trước khi giải trình tự, vì vậy có thể duy trì được tính đa dạng của mẫu phân tích.

Tin sinh học - Bioinformatics

Dữ liệu của metagenomics thường rất lớn và tương đối nhiễu, vì nó chứa các mảnh dữ liệu của hàng chục ngàn loài sinh vật trong quần xã. Khi giải trình tự metagenome của dạ cỏ bò người ta đạt được dữ liệu chứa 279 gigabase (279 tỉ bp), và hệ quần xã ở ruột người có chứa các gen khoảng 3,3 triệu bp (sau khi đã ghép nối từ 567,7 gigabase dữ liệu). Chính vì thế việc thu thập và xử lý các dữ liệu này đã từ lâu trở thành thách thức không nhỏ cho các nhà nghiên cứu.

Bước đầu sàng lọc trình tự
Bước đầu tiên của phân tích dữ liệu metagenome đòi hỏi thực hiện một số bước lọc nhất định (loại bỏ chất tạp, các đoạn trình tự chất lượng kém và các trình tự (có thể) của sinh vật nhân chuẩn eukaryotes). Một số phương pháp loại bỏ trình tự DNA của sinh vật nhân chuẩn có thể kể đến phương pháp Eu-Detect và DeConseq.

Assembly (ghép các đoạn trình tự)

Có thể nói dữ liệu DNA từ metagenomic và từ genomic tương tự nhau, nhưng dữ liệu của các trình tự genomic cho tỉ lệ coverage cao trong khi dữ liệu metagenomic thường rất ít khi dư thừa. Hơn nữa với sự phát triển của công nghệ giải trình tự thế hệ mới (với kết quả dưới dạng các short-read) thì việc bị lỗi trong xử lý dữ liệu là điều rất dễ mắc phải. Như vậy việc ghép nối các đoạn trình tự của metagenomic thành các hệ gen sẽ rất rắc rối và khó tin cậy, đặc biệt khi lắp ghép các đoạn DNA lặp hay khi ghép các đoạn trình tự của các loài khác nhau thành một contig.

Phrap hay Celera Assembler là một số chương trình chỉ phục vụ cho ghép trình tự genomic, nghĩa là giải trình tự của một bộ gen riêng biệt, chứ không hiệu quả cho metagenomic. Một số chương trình khác như Velvet assembler đã được thiết kế tối ưu để lắp ghép các short-read nhờ sử dụng Bruijn graphs.

Dự đoán gen

Dự đoán gen của phân tích metagenomic sử dụng hai hướng tiếp cận trong việc chú thích (annotation) vùng mã hóa trong các contig đã được ghép nối trước đó. Hướng tiếp cận đầu tiên để phát hiện gen dựa trên sự tương đồng với các trình tự trong ngân hàng gen, thông thường bằng cách tìm kiếm BLAST. Hướng tiếp cận thứ hai là ab initio, dựa trên những đặc điểm bên trong mỗi đoạn trình tự để dự đoán vùng mã hóa dựa trên đơn vị gen đã biết của những sinh vật họ hàng. Có thể kể đến một số chương trình như MEGAN4  phục vụ cho hướng thứ nhất và các GeneMark và GLIMMER phục vụ cho hướng thứ hai. Ưu điểm đầu tiên của dự đoán ab initio là nó cho phép dò các vùng mã hóa không có homolog tương đồng trên ngân hàng dữ liệu, tuy nhiên để phương pháp này thật chính xác thì cần có những đoạn DNA đủ lớn để so sánh.

Đa dạng loài

Việc chú thích gen giúp trả lời cho câu hỏi "cái gì", trong khi việc xác định độ đa dạng loài giúp trả lời cho câu hỏi "ai". Để xác định cấu trúc và chức năng của quần xã trong metagenomes, các đoạn trình tự phải được cố định hóa. Việc cố định này được hiểu là quá trình gắn một đoạn trình tự với một sinh vật cụ thể. Cố định hóa dựa trên sự tương đồng bao gồm các phương pháp như BLAST, được sử dụng để tìm kiếm marker hoặc các đoạn trình tự tương tự trong những dữ liệu có sẵn đã công bố. Theo cách này có thể sử dụng chương trình MEGAN. Một công cụ nữa để cố định hóa các reads là PhymmBL. Cố định hóa dựa trên thành phần tập trung vào đặc tính của các đoạn trình tự, như tần số của các oligonucleotide hoặc codon biểu hiện (codon usage bias). Sau khi phân nhóm các đoạn trình tự có thể phân tích so sánh độ đa dạng và phong phú của chúng nhờ một số chương trình khác, vd. như Unifrac.

Xem thêm
Binning
Epidemiology and sewage
Microbial ecology
Pathogenomics

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IMG/M The Integrated Microbial Genomes system, for metagenome analysis by the DOE-JGI.
 MEGAN  MEtaGenome ANalyzer. A stand-alone metagenome analysis tool.
 MetaGeneMark  MetaGeneMark for MetaGenome Gene Finding
 Metagenomics and Our Microbial Planet  A website on metagenomics and the vital role of microbes on Earth from the National Academies.
 Metagenomics at the European Bioinformatics Institute Analysis and archiving of metagenomic data.
 Metagenomics: Sequences from the Environment free ebook from NCBI Bookshelf.
  MG-RAST Metagenomics Rapid Annotation using Subsystem Technology server
 The New Science of Metagenomics: Revealing the Secrets of Our Microbial Planet A report released by the National Research Council in March 2007. Also, see the Report In Brief.

Bioinformatics
Genomics
Environmental microbiology
Microbiology techniques
Tin sinh học


title: Periophthalmus novaeguineaensis

text:
Periophthalmus novaeguineaensis, hay Cá thòi lòi New Guinea, là một loài cá thòi lòi bản địa nước ngọt và nước lợ dọc các bờ biển Australia và Indonesia. Loài này sinh sống ở cửa sông và lạch thủy triều cũng như rừng ngập mặn và rừng cọ. Loài cá này có thể đạt chiều dài đến  SL.

Chú thích

Tham khảo

Periophthalmus
Động vật được mô tả năm 1935
Cá Indonesia
Cá Úc


title: Hiệp ước Xô-Nhật

text:
Hiệp ước Xô-Nhật còn được gọi là  hay  là bản hiệp ước giữa Liên Xô và Đế quốc Nhật Bản được ký kết vào ngày 13 tháng 4 năm 1941, hai năm sau khi kết thúc chiến tranh biên giới Xô- Nhật (năm 1939). Hiệp ước được ký kết để đảm bảo tính trung lập giữa Liên Xô và Nhật Bản trong Thế chiến 2, trong đó cả hai nước đều tham gia.

Bối cảnh và lịch sử
Năm 1940, với sự thất bại của Pháp và việc mở rộng của phe Phát xít, Liên Xô muốn hàn gắn mối quan hệ của mình với các nước ở Viễn Đông để bảo vệ biên giới phía đông và tập trung vào mặt trận châu Âu. Mặt khác Nhật Bản sa lầy tại chiến trường Trung Quốc với cuộc chiến gần như bất định và mối quan hệ với Hoa Kỳ ngày càng xấu đi nên tìm đến Liên Xô để cải thiện vị thế quốc tế của mình và cũng để đảm bảo biên giới phía bắc của Mãn Châu quốc khỏi mối đe dọa xâm lược.

Stalin lo sợ nếu Nhật Bản tấn công vào Liên Xô, Hoa Kỳ sẽ công khai ủng hộ và khuyến khích cuộc tấn công đó. Sau khi lễ ký kết thúc, một cử chỉ chưa từng có Stalin tiễn ngoại trưởng Matsuoka ra ga xe lửa. Đây là biểu tượng cho tầm quan trọng của Stalin gắn liền với các hiệp ước quốc tế. Nó cũng cho phép nâng cao vị thế trong việc đàm phán thương lượng với Đức.

Hiệp ước được ký tại Moskva vào ngày 13 tháng 4 năm 1941, đại diện cho phía Nhật Bản là Ngoại trưởng Yosuke Matsuoka và Đại sứ Yoshitsugu Tatekawa đại diện cho phía Liên Xô là Ngoại trưởng Vyacheslav Mikhailovich Molotov.

Cùng ngày cũng có các biên bản ký kết liên quan đến Mông Cổ và Mãn Châu quốc. Liên Xô đã cam kết tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và bất khả xâm phạm với Mãn Châu quốc, và Nhật Bản cũng làm điều tương tự với nước Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ.

Sau đó vào năm 1941, Nhật Bản tham gia vào Hiệp ước ba bên, việc đó khiến hiệp ước trung lập Xô-Nhật gần như bị loại bỏ. Đặc biệt là sự xâm lược Liên Xô của phát xít Đức. Nhưng quyết định quan trọng là việc Nhật Bản mở rộng xuống phía nam và xâm lược thuộc địa của các nước châu Âu trong khu vực Đông Nam Á.

Ngày 5 tháng 4 năm 1945 Liên Xô tuyên bố xóa bỏ hiệp ước, thông báo cho chính phủ Nhật Bản rằng "theo Điều Ba trong bản hiệp ước,trong đó quyền bãi ước 1 năm trước khi hết thời hạn 5 năm hoạt động của hiệp ước, Chính phủ Liên Xô cho biết Chính phủ Nhật Bản mong muốn của mình xóa bỏ hiệp ước của ngày 13 tháng 4 năm 1941" . Tạp chí Time cho rằng đây có thể là hành động sắp tuyên chiến Nhật Bản của Liên Xô . Tuy nhiên theo văn bản thì hiệp ước có thời hạn đến tháng 4 năm 1946.

Nửa đêm ngày 9 tháng 8 năm 1945,Liên Xô tấn công Mãn Châu quốc, tuyên bố chiến tranh được công bố sau 6 tiếng sau. Do khác biệt về múi giờ,có thể coi ngày 8 tháng 8 là ngày tuyên chiến, khi đó tại Moscow mới là 11 giờ tối.

Liên Xô đã giữ đúng lời hứa của mình với các nước đồng minh tại hội nghị Yalta về việc Liên Xô phải mở mặt trận chống Nhật từ 2-3 tháng sau khi chiến sự ở châu Âu kết thúc nhưng nó cũng là hành động vi phạm hiệp ước trung lập Xô-Nhật vẫn còn hiệu lực.

Hiệp ước

Tuyên bố

Xem thêm
 Hiệp ước Xô-Đức
 Hội nghị Potsdam

Tham khảo

Lịch sử quân sự Nhật Bản trong Thế chiến thứ hai
Hiệp ước của Liên Xô
Hiệp ước Thế chiến thứ hai
Lịch sử Liên Xô
Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ
Lịch sử Mãn Châu
Quan hệ Đức-Liên Xô
Hiệp ước được ký năm 1941
Hiệp ước có hiệu lực từ năm 1941
Nhật Bản năm 1941
1941 in the Soviet Union
Quan hệ Nga-Nhật Bản
Quan hệ Liên Xô-Nhật Bản
Hiệp ước của Đế quốc Nhật Bản
Moskva thập niên 1940
Phe Trục
Hiệp ước Nga-Nhật Bản


title: Polytetrafluoroethylen

text:
Polytetrafluoroethylen là một chất fluoropolymer tổng hợp của tetrafluoroethylene có nhiều ứng dụng công nghiệp. Nhãn hiệu nổi tiếng nhất của công thức dựa trên chất này là Teflon của công ty Chemours. Chemours là một công ty spin-off năm 2015 của DuPont Co, nơi phát hiện ra hợp chất này vào năm 1938.

Lịch sử
Tháng 4 năm 1938, Roy J. Plunkett, lúc ấy đang làm việc ở Phòng thí nghiệm hãng DuPont quyết định thử dùng tetrafluoroethylen làm khí sinh hàn cho máy lạnh. Ông mở van một bình thép chứa khí nén không thấy có khí thoát ra, cân lại thấy khối lượng bình không đổi. "Van không hỏng, khí đi đằng nào", ông bắt đầu cảm thấy tò mò. Ông cưa đôi bình thép và thấy một lớp polyme bám chặt phía trong thành bình, hơ nóng không chảy, trơ với mọi hoá chất mà ông thử. Đó chính là teflon.

Tính chất
Không bị giòn đi trong không khí lỏng, không mềm đi trong nước đun sôi, không biến đổi trạng thái trong khoảng từ -190 °C đến 300 °C
Rất bền với các tác nhân hoá học (không tác dụng với dung dịch acid, base đậm đặc, với các tác nhân oxy hoá mạnh (nước cường thủy)
Có hệ số ma sát rất nhỏ (0,04), độ bền nhiệt cao (tới 400 °C mới bắt đầu thăng hoa), không nóng chảy, phân huỷ chậm
Cách điện tốt, không chịu ảnh hưởng của điện từ trường

Ứng dụng
Teflon được sử dụng rộng rãi vào nhiều ngành công nghiệp: công nghiệp đông lạnh, công nghiệp hoá học, công nghiệp điện, công nghiệp thực phẩm, công nghiệp y dược,... Cụ thể, teflon được dùng để:

Chế tạo thiết bị nhiệt độ thấp để chứa đựng không khí lỏng
Chế tạo các bình phản ứng chịu ăn mòn, vỏ bình acquy, làm tấm lọc
Chế tạo các lớp vỏ cách điện rất mỏng, chỉ cần 15 micromet là đã có một màng cách điện hoàn hảo
Chế tạo xương nhân tạo, làm vật liệu tạo sụn cho ngoại khoa
Chế tạo rađa, vật liệu thông tin cao tần, thiết bị sóng ngắn
Tráng phủ lên chảo, nồi để chống dính
Sử dụng làm chất chống ma sát trong ngành cầu đường.
Sử dụng làm các loại màng chống dính trong ngành bơm công nghiệp như bơm màng đôi hay bơm định lượng chất lỏng...
Làm chất sơn chống nóng trên các bộ phận xe máy, xe hơi như pô xe để chống phỏng nặng khi va quẹt với cơ thể người và chống gỉ sét.
Trong công nghệ cao nó được sơn phủ lên một số phương tiện quốc phòng để chống sóng ra đa, chống ma sát làm tăng tốc độ của phương tiện!
Trong máy móc nó có thể thay thế một số bạc thau đồng trong các lõi trục mô-tơ loại nhỏ.
Được dùng để làm chỉ nha khoa.

Điều chế
Teflon được sản xuất từ chloroform theo sơ đồ sau

CHCl3 +HF/SbF5> CHF2Cl 700 °C> CF2=CF2 peroxide> (CF2-CF2)n

Tham khảo

Phát minh của Hoa Kỳ
Điện môi
Chất dẻo