title: Podocarpus henkelii

text:
Podocarpus henkelii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Stapf ex Dallim. & B.D.Jacks. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1923.

Chú thích

Liên kết ngoài

H
Thực vật được mô tả năm 1923
Cây trang trí


title: Podocarpus hispaniolensis

text:
Podocarpus hispaniolensis là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1984.

Chú thích

Liên kết ngoài

H
Thực vật được mô tả năm 1984


title: Podocarpus humbertii

text:
Podocarpus humbertii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1971 publ. 1972.

Chú thích

Liên kết ngoài

H
Thực vật được mô tả năm 1971


title: Podocarpus indonesiensis

text:
Podocarpus indonesiensis là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được de Laub. & Silba miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988.

Chú thích

Liên kết ngoài

I
Thực vật được mô tả năm 1988
Thực vật đặc hữu Indonesia


title: Podocarpus insularis

text:
Podocarpus insularis là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1985.

Chú thích

Liên kết ngoài

I
Thực vật được mô tả năm 1985


title: Podocarpus lambertii

text:
Podocarpus lambertii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Klotzsch ex Endl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1847.

Chú thích

Liên kết ngoài

L
Thực vật được mô tả năm 1847


title: Podocarpus latifolius

text:
Podocarpus latifolius (tên thường gọi tiếng Anh: broad-leaved yellowwood hay real yellowwood, , , , ) là một loài thực vật thường xanh đạt độ cao tận 35 m, đường kinh thân 3 m, nằm trong họ Thông tre (Podocarpaceae) và là loài điển hình của chi Podocarpus.

P. latifolius là quốc thụ của Cộng hoà Nam Phi.

Chú thích

Liên kết ngoài

L
Thực vật được mô tả năm 1825
Thực vật Nam Phi
Cây dùng làm bonsai
Cây trang trí
Thực vật Nam châu Phi
Thực vật Afromontane
Cây Cape Town
Cây Nam Phi


title: Podocarpus laubenfelsii

text:
Podocarpus laubenfelsii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Tiong miêu tả khoa học đầu tiên năm 1984.

Chú thích

Liên kết ngoài

L
Thực vật được mô tả năm 1984
Thực vật Indonesia
Thực vật Malaysia


title: Podocarpus lawrencei

text:
Podocarpus lawrencei là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Hook.f. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1845.

Chú thích

Liên kết ngoài

L
Thực vật được mô tả năm 1845
Thực vật New South Wales
Thực vật Úc
Cây trang trí
Thực vật Tasmania
Cây Úc


title: Podocarpus ledermannii

text:
Podocarpus ledermannii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Pilg. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1916.

Chú thích

Liên kết ngoài

L
Thực vật được mô tả năm 1916


title: Podocarpus levis

text:
Podocarpus levis là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1978.

Chú thích

Liên kết ngoài

L
Thực vật được mô tả năm 1978


title: Podocarpus loderi

text:
Podocarpus loderi là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Cockayne miêu tả khoa học đầu tiên năm 1932.

Chú thích

Liên kết ngoài

L
Thực vật được mô tả năm 1932

en:Podocarpus loderi


title: Podocarpus longifoliolatus

text:
Podocarpus longifoliolatus là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Pilg. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.

Chú thích

Liên kết ngoài

L
Thực vật được mô tả năm 1903


title: Podocarpus lophatus

text:
Podocarpus lophatus là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1978.

Chú thích

Liên kết ngoài

L
Thực vật được mô tả năm 1978
Thực vật dễ tổn thương


title: Podocarpus lucienii

text:
Podocarpus lucienii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1960.

Chú thích

Liên kết ngoài

L
Thực vật được mô tả năm 1960


title: Podocarpus macrocarpus

text:
Podocarpus macrocarpus là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1978.

Chú thích

Liên kết ngoài

M
Thực vật được mô tả năm 1978


title: Podocarpus madagascariensis

text:
Podocarpus madagascariensis là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1885.

Chú thích

Liên kết ngoài

M
Thực vật được mô tả năm 1885


title: Podocarpus magnifolius

text:
Podocarpus magnifolius là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được J.Buchholz & N.E.Gray miêu tả khoa học đầu tiên năm 1948.

Chú thích

Liên kết ngoài

M
Thực vật được mô tả năm 1948


title: Podocarpus matudae

text:
Podocarpus matudae là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Lundell miêu tả khoa học đầu tiên năm 1937.

Chú thích

Liên kết ngoài

M
Thực vật được mô tả năm 1937


title: Podocarpus micropedunculatus

text:
Podocarpus micropedunculatus là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1985.

Chú thích

Liên kết ngoài

M
Thực vật được mô tả năm 1985


title: Podocarpus milanjianus

text:
Podocarpus milanjianus là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Rendle miêu tả khoa học đầu tiên năm 1894.

Chú thích

Liên kết ngoài

M
Thực vật được mô tả năm 1894


title: Podocarpus monteverdeensis

text:
Podocarpus monteverdeensis là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1990 publ. 1991.

Chú thích

Liên kết ngoài

M
Thực vật được mô tả năm 1991


title: Podocarpus nakaii

text:
Podocarpus nakaii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Hayata miêu tả khoa học đầu tiên năm 1916.

Chú thích

Liên kết ngoài

N
Thực vật được mô tả năm 1916


title: Podocarpus nivalis

text:
Podocarpus nivalis là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Hook. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1843.

Miêu tả
Loài này là một loại cây bụi phủ phục với các nhánh lan rộng. Nó cũng có thể là mọc thẳng một phần và cao tới 3 m. Cành tiếp xúc với đất thường xuyên ra rễ. Lá dày, cứng và gần nhau. Chúng được sắp xếp một cách xoắn ốc, nhọn ở đỉnh và có màu xanh nâu khi chúng già đi.

Phân bố
Loài này được tìm thấy ở Đảo Bắc phía nam Núi Hikurangi và Núi Pirongia và ở Đảo Nam.

Trồng trọt và sử dụng
Đây là một trong những thông tre cứng nhất ở Nam bán cầu, nó đã chịu được âm 25°C ở Quần đảo Anh, và tồn tại trong thời gian dài dưới tuyết trong môi trường sống tự nhiên của nó, gần với hàng cây ở vùng núi cao của New Zealand. Loài cây này cần lượng mưa cao để phát triển tốt.

Chú thích

Liên kết ngoài

N
Thực vật được mô tả năm 1843
Cây trang trí


title: Podocarpus novae-caledoniae

text:
Podocarpus novae-caledoniae là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Vieill. ex Brongn. & Gris miêu tả khoa học đầu tiên năm 1866.

Chú thích

Liên kết ngoài

N
Thực vật được mô tả năm 1866


title: Podocarpus nubigenus

text:
Podocarpus nubigenus là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Lindl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1851.

Chú thích

Liên kết ngoài

N
Thực vật được mô tả năm 1851
Thực vật Argentina
Thực vật Chile
Cây trang trí


title: Podocarpus oleifolius

text:
Podocarpus oleifolius là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được D.Don miêu tả khoa học đầu tiên năm 1824.

Chú thích

Liên kết ngoài

O
Thực vật được mô tả năm 1824
Thực vật Guatemala
Thực vật Colombia
Cây Ecuador
Thực vật México
Cây Panama
Thực vật Peru


title: Podocarpus palawanensis

text:
Podocarpus palawanensis là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được de Laub. & Silba miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1988


title: Podocarpus pallidus

text:
Podocarpus pallidus là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được N.E.Gray miêu tả khoa học đầu tiên năm 1959.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1959
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật đặc hữu


title: Podocarpus parlatorei

text:
Podocarpus parlatorei là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Pilg. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1903
Thực vật Argentina


title: Podocarpus pendulifolius

text:
Podocarpus pendulifolius là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được J.Buchholz & N.E.Gray miêu tả khoa học đầu tiên năm 1948.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1948


title: Podocarpus perrieri

text:
Podocarpus perrieri là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Gaussen & Woltz miêu tả khoa học đầu tiên năm 1975.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1975


title: Thông tre lá ngắn

text:
Thông tre lá ngắn (danh pháp hai phần: Podocarpus pilgeri) là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Foxw. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1907.

Chú thích

Liên kết ngoài

P
Thực vật được mô tả năm 1907
Thực vật Ấn Độ
Thực vật Philippines
Thực vật Thái Lan
Thực vật Trung Quốc


title: Podocarpus polyspermus

text:
Podocarpus polyspermus là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1972.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1972
Thực vật dễ tổn thương


title: Podocarpus polystachyus

text:
Podocarpus polystachyus là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được R.Br. ex Endl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1847.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1847


title: Podocarpus pseudobracteatus

text:
Podocarpus pseudobracteatus là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1980.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1980


title: Podocarpus purdieanus

text:
Podocarpus purdieanus là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Hook. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1844.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1844


title: Podocarpus ramosii

text:
Podocarpus ramosii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được R.R.Mill mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 2006


title: Podocarpus ridleyi

text:
Podocarpus ridleyi là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được (Wasscher) N.E.Gray miêu tả khoa học đầu tiên năm 1958.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1958


title: Podocarpus roraimae

text:
Podocarpus roraimae là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Pilg. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1913.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1913


title: Podocarpus rostratus

text:
Podocarpus rostratus là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được J.Laurent miêu tả khoa học đầu tiên năm 1915.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1915


title: Podocarpus rubens

text:
Podocarpus rubens là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1985.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1985


title: Podocarpus rumphii

text:
Podocarpus rumphii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Blume miêu tả khoa học đầu tiên năm 1847 publ. 1849.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được miêu tả năm 1847 publ. 1849


title: Podocarpus rusbyi

text:
Podocarpus rusbyi là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được J.Buchholz & N.E.Gray miêu tả khoa học đầu tiên năm 1948.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1948


title: Podocarpus salicifolius

text:
Podocarpus salicifolius là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Klotzsch & H.Karst. ex Endl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1847.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1847


title: Podocarpus salignus

text:
Podocarpus salignus là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được D.Don miêu tả khoa học đầu tiên năm 1824.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1824
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật Chile
Cây trang trí


title: Podocarpus salomoniensis

text:
Podocarpus salomoniensis là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Wasscher miêu tả khoa học đầu tiên năm 1941.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1941


title: Podocarpus sellowii

text:
Podocarpus sellowii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Klotzsch ex Endl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1847.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1847


title: Podocarpus smithii

text:
Podocarpus smithii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1985.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1985
Thực vật Queensland


title: Podocarpus spathoides

text:
Podocarpus spathoides là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1985.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1985


title: Podocarpus spinulosus

text:
Podocarpus spinulosus là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được (Sm.) R.Br. ex Mirb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1825.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1825
Thực vật New South Wales
Thực vật Queensland


title: Podocarpus sprucei

text:
Podocarpus sprucei là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Parl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1868.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1868


title: Podocarpus steyermarkii

text:
Podocarpus steyermarkii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được J.Buchholz & N.E.Gray miêu tả khoa học đầu tiên năm 1948.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1948


title: Podocarpus subtropicalis

text:
Podocarpus subtropicalis là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1985.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1985


title: Podocarpus sylvestris

text:
Podocarpus sylvestris là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được J.Buchholz miêu tả khoa học đầu tiên năm 1949.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1949


title: Podocarpus tepuiensis

text:
Podocarpus tepuiensis là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được J.Buchholz & N.E.Gray miêu tả khoa học đầu tiên năm 1948.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1948


title: Podocarpus teysmannii

text:
Podocarpus teysmannii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Miq. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1859.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1859


title: Podocarpus totara

text:
Podocarpus totara là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được G.Benn. ex D.Don miêu tả khoa học đầu tiên năm 1832.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1832


title: Podocarpus transiens

text:
Podocarpus transiens là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được (Pilg.) de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1984.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1984


title: Podocarpus trinitensis

text:
Podocarpus trinitensis là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được J.Buchholz & N.E.Gray miêu tả khoa học đầu tiên năm 1948.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1948
Thực vật Trinidad và Tobago


title: Podocarpus urbanii

text:
Podocarpus urbanii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Pilg. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1903


title: Podocarpus woltzii

text:
Podocarpus woltzii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Gaussen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1974.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Thông tre
Thực vật được mô tả năm 1974

en:Podocarpus woltzii


title: Prumnopitys andina

text:
Prumnopitys andina là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được (Poepp. ex Endl.) de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1978.

Chú thích

Liên kết ngoài

Prumnopitys
Thực vật được mô tả năm 1978
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật Argentina
Thực vật Chile
Cây trang trí


title: Prumnopitys exigua

text:
Prumnopitys exigua là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1984.

Chú thích

Liên kết ngoài

Prumnopitys
Thực vật được mô tả năm 1984


title: Prumnopitys ferruginea

text:
Prumnopitys ferruginea là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được (G.Benn. ex D.Don) de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1978.

Chú thích

Liên kết ngoài

Prumnopitys
Thực vật được mô tả năm 1978


title: Prumnopitys ferruginoides

text:
Prumnopitys ferruginoides là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được (Compton) de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1972.

Chú thích

Liên kết ngoài

Prumnopitys
Thực vật được mô tả năm 1972


title: Prumnopitys harmsiana

text:
Prumnopitys harmsiana là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được (Pilg.) de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1978.

Chú thích

Liên kết ngoài

Prumnopitys
Thực vật được mô tả năm 1978
Thực vật Bolivia
Thực vật Colombia
Thực vật Peru
Thực vật Venezuela
Cây Bolivia


title: Prumnopitys ladei

text:
Prumnopitys ladei là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được (F.M.Bailey) de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1978.

Chú thích

Liên kết ngoài

Prumnopitys
Thực vật được mô tả năm 1978
Thực vật Queensland


title: Prumnopitys montana

text:
Prumnopitys montana là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được (Humb. & Bonpl. ex Willd.) de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1978.

Chú thích

Liên kết ngoài

Prumnopitys
Thực vật được mô tả năm 1978


title: Prumnopitys standleyi

text:
Prumnopitys standleyi là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được (J.Buchholz & N.E.Gray) de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1978.

Chú thích

Liên kết ngoài

Prumnopitys
Thực vật được mô tả năm 1978


title: Prumnopitys taxifolia

text:
Prumnopitys taxifolia là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được (Sol. ex D.Don) de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1978.

Chú thích

Liên kết ngoài

Prumnopitys
Thực vật được mô tả năm 1978
Thực vật đặc hữu New Zealand
Cây New Zealand


title: Retrophyllum comptonii

text:
Retrophyllum comptonii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được (J.Buchholz) C.N.Page miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988 publ. 1989.

Chú thích

Liên kết ngoài

Retrophyllum
Thực vật được mô tả năm 1988


title: Retrophyllum minus

text:
Retrophyllum minus là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được (Carrière) C.N.Page miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988 publ. 1989.

Chú thích

Liên kết ngoài

Retrophyllum
Thực vật được mô tả năm 1988


title: Retrophyllum piresii

text:
Retrophyllum piresii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được (Silba) C.N.Page miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988 publ. 1989.

Chú thích

Liên kết ngoài

Retrophyllum
Thực vật được mô tả năm 1988


title: Retrophyllum rospigliosii

text:
Retrophyllum rospigliosii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được (Pilg.) C.N.Page miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988 publ. 1989.

Chú thích

Liên kết ngoài

Retrophyllum
Thực vật được mô tả năm 1988


title: Retrophyllum vitiense

text:
Retrophyllum vitiense là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được (Seem.) C.N.Page miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988 publ. 1989, chúng được tìm thấy ở Fiji, Indonesia, Papua New Guinea và quần đảo Solomon.

Chú thích

Liên kết ngoài

Retrophyllum
Thực vật được mô tả năm 1988


title: Saxegothaea conspicua

text:
Saxegothaea conspicua là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Lindl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1851.

Chú thích

Liên kết ngoài

Saxegothaea
Thực vật được mô tả năm 1851
Thực vật Chile


title: Sundacarpus amarus

text:
Sundacarpus amarus là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được (Blume) C.N.Page miêu tả khoa học đầu tiên năm 1989. Chúng là loài duy nhất trong chi Sundacarpus.

S. amarus trước đây đã được phân loại khác nhau như một loài của Podocarpus hoặc Prumnopitys. S. amarus là một cây thường xanh, chiều cao 10–60 m, với đường kính thân cây 12–140 cm. Lá dài 5–15 cm và hẹp.

S. amarus có nguồn gốc ở một số khu vực của Úc và Malesia. Tại Úc, chi này chỉ được tìm thấy trong Queensland, chủ yếu vào các cao nguyên Atherton và các khu vực lân cận bờ biển phía đông bắc Queensland. Nó há phổ biến ở New Guinea, New Britain, và New Ireland, nơi chúng thường được tìm thấy trong rừng núi cùng với sồi phía Nam (Nothofagus). Sundacarpus cũng phân bố trên các hòn đảo của Indonesia Buru, Halmahera, Morotai, Sulawesi, Lombok, Flores, Timor, Sumbawa, Java, Sumatra, và Sabah trên đảo Borneo, cũng như Mindanao Và Luzon tại Việt Nam.

Chú thích

Liên kết ngoài

de Laubenfels, D. J. (1988). Coniferales. P. 337-453 in Flora Malesiana, Series I, Vol. 10. Dordrecht: Kluwer Academic.
Page, C. N. (1989). New and maintained genera in the conifer families Podocarpaceae and Pinaceae. Notes of the Royal Botanical Garden Edinburgh 45 (2): 377-395.
Sundacarpus amarus at the Gymnosperm Database

Sundacarpus
Thực vật được mô tả năm 1989
Thực vật Indonesia
Thực vật Papua New Guinea
Thực vật Queensland
Thực vật Malesia
Cây New Guinea


title: Nguyễn Thế Hoàng

text:
Nguyễn Thế Hoàng là một đại tá của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Ông hiện là Giáo sư - Tiến sĩ khoa học - Thầy thuốc nhân dân, Phó Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Bộ Quốc phòng kiêm Chủ nhiệm Bộ môn Chấn thương Chỉnh hình - Viện Nghiên cứu Khoa học Y Dược lâm sàng 108, đồng thời là Giảng viên chính thức Bộ môn Phẫu thuật tạo hình và Vi phẫu thuật, Đại học tổng hợp Munich - Cộng hòa Liên Bang Đức. Ông cũng là người Việt Nam đầu tiên được nhận Giải thưởng khoa học Friedrich Wilhelm Bessel do quỹ học bổng Alexander von Humboldt, Đức trao tặng.

Sự nghiệp
Ông quê ở xã Kỳ Châu, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh.

Năm 1987, ông Nguyễn Thế Hoàng tốt nghiệp Học viện Quân y.

Sau khi tốt nghiệp đại học, ông công tác tại mặt trận 979- chiến trường Campuchia.

Năm 1994, bác sĩ Hoàng được nhận học bổng của Cơ quan trao đổi Hàn lâm khoa học Đức (DAAD) để sang làm nghiên cứu sinh tại Bệnh viện Ngoại khoa "Rechts der Isar" thuộc trường đại học Munich- Đức.

Năm 1997, ông bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ y học với kết quả xuất sắc.

Năm 2006, ông Hoàng được nhận được học bổng Humboldt và tiếp tục tiến hành đề tài nghiên cứu tại CHLB Đức.

Tháng 9 năm 2006, ông Nguyễn Thế Hoàng đã được nhận học hàm Phó giáo sư y học Việt Nam.

Tháng 10 năm 2008 ông Nguyễn Thế Hoàng được nhận học hàm Phó giáo sư của Trường Đại học Munich.

Tháng 2 năm 2012, ông Nguyễn Thế Hoàng được Nhà nước Việt Nam trao tặng danh hiệu "Thầy thuốc ưu tú".

Tháng 3 năm 2013, với đề tài khoa học "Tân tạo tuần hoàn và nuôi cấy tế bào để tạo các tổ chức sống mới có cấu trúc không gian ba chiều", phục vụ trong lĩnh vực phẫu thuật tạo hình. ông Nguyễn Thế Hoàng đã sang Đức hợp tác nghiên cứu và nhận Giải thưởng khoa học Friedrich Wilhelm Bessel. Ông là một trong 4 người châu Á được nhận giải thưởng nghiên cứu cao quý này.

Tháng 2 năm 2017, ông được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu "Thầy thuốc Nhân dân" theo Quyết định số 366/QĐ-CTN về việc phong tặng danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân

Năm 2018, ông Nguyễn Thế Hoàng đã được nhận học hàm Giáo sư y học Việt Nam

Đánh giá
Giải thưởng mà Đại tá, Phó Giáo sư Nguyễn Thế Hoàng đã đạt được là niềm tự hào của Ngành Quân y Việt Nam nói riêng, của nền khoa học-công nghệ nước nhà nói chung."_Thượng tướng Lê Hữu Đức, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam.
Theo đánh giá của Hội đồng khoa học Trường Đại học Tổng hợp Munich (Cộng hoà Liên bang Đức), công trình nghiên cứu đã được tiến hành một cách chuẩn mực với những tư duy và ý tưởng khoa học rõ ràng, giải quyết một cách thuyết phục những câu hỏi đặt ra. Kết quả của nghiên cứu cho phép tạo ra các tổ chức sống nhân tạo với tiềm năng ứng dụng cao trong điều trị lâm sàng."_ trích Đài phát thanh và truyền hình Bình Dương .

Thành tích
 Giải thưởng khoa học Friedrich Wilhelm Bessel .
 Danh hiệu "Thầy thuốc nhân dân".
 Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.
 Giải thưởng khoa học "Johann Nepomuk von Nussbaum" của Hiệp hội Ngoại khoa Đức.
 Giải thưởng khoa học APKO của Hiệp hội Ngoại khoa tạo hình Đức
 Giải nhất Giải thưởng sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam (giải thưởng VIFOTEC).
Huy chương khoa học Karl Max von Bauerfeind dành cho các cá nhân có cống hiến khoa học đặc biệt xuất sắc.
Tham gia phẫu thuật ghép hai cánh tay đồng loại đầu tiên trên thế giới cho một công dân Đức bị mất cả 2 cánh tay trong một tai nạn lao động tại bệnh viện ngoại khoa Rechts der Isar ở Munic năm 2008"

Xem thêm
 Giải thưởng khoa học Friedrich Wilhelm Bessel.
 Quỹ Alexander von Humboldt
 Giải Humboldt

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Tuổi trẻ Học viện giao lưu với PGS.TSKH. Nguyễn Thế Hoàng, Cổng thông tin điện tử Học viện Quân y Việt Nam.
 Người Việt Nam đầu tiên nhận giải thưởng của Viện Hàn Lâm khoa học Humboldt (CHLB Đức) , Cổng thông tin điện tử tỉnh Đồng Tháp.
 PGS. TS Nguyễn Thế Hoàng – Người con nặng tình với quê hương
https://suckhoedoisong.vn/chuyen-than-thoai-cua-y-hoc-viet-nam-n65157.html
https://thoidai.com.vn/vi-bac-si-tai-nang-hai-lan-tu-choi-troi-au-55150.html

Người Hà Tĩnh
Thầy thuốc Ưu tú
Giải thưởng khoa học Friedrich Wilhelm Bessel
Bác sĩ quân y


title: Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 10

text:
Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 10, thường được gọi tắt là Olympia 10 hay O10 là năm thứ 10 của cuộc thi Đường lên đỉnh Olympia dành cho thí sinh trung học phổ thông do Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức. Cuộc thi năm thứ 10 được phát sóng trên kênh VTV3 từ ngày 31 tháng 5 năm 2009 và kết thúc với trận chung kết được truyền hình trực tiếp vào ngày 13 tháng 6 năm 2010.

Nhà vô địch của năm thứ 10 là Phan Minh Đức đến từ Trường Trung học phổ thông chuyên Hà Nội - Amsterdam, Hà Nội.

Luật chơi

Khởi động
Trong vòng 1 phút, mỗi thí sinh khởi động với 10 câu hỏi thuộc các lĩnh vực: Toán, Lý, Hóa, Sinh, Văn, Sử, Địa, Thể thao - nghệ thuật, Lĩnh vực khác, Tiếng Anh. Mỗi câu trả lời đúng được 10 điểm, trả lời sai không bị trừ điểm.

Vượt chướng ngại vật
Có 8 từ hàng ngang, cũng là 8 gợi ý liên quan đến một chướng ngại vật mà các thí sinh phải đi tìm. Mỗi thí sinh có 2 lượt lựa chọn một trong các từ hàng ngang này, bắt đầu từ thí sinh ở vị trí số 1 đến vị trí số 4 và ngược lại. Cả bốn thí sinh trả lời câu hỏi bằng máy tính trong thời gian 15 giây. Trả lời đúng mỗi từ hàng ngang, thí sinh được 10 điểm (cộng thệm 5 điểm nếu là người chọn từ hàng ngang).

Ngoài ra còn có một gợi ý bổ sung, gọi là gợi ý thứ 9; theo đó một số chữ cái trong từ hàng ngang nếu có trong chướng ngại vật sẽ được tô đỏ.

Thí sinh có thể bấm chuông trả lời chướng ngại vật bất cứ lúc nào. Trả lời đúng chướng ngại vật trong vòng 2 từ hàng ngang đầu tiên được 80 điểm, trong vòng 7 từ hàng ngang được 40 điểm. Sau khi hết cả 8 từ hàng ngang, các thí sinh có thêm 15 giây suy nghĩ để đưa ra đáp án cho chướng ngại vật (trả lời đúng vẫn được 40 điểm). Nếu không có thí sinh giải được chướng ngại vật, gợi ý cuối cùng sẽ được đưa ra; trả lời đúng chướng ngại vật sau gợi ý cuối cùng này sẽ được 20 điểm. Nếu trả lời sai chướng ngại vật, thí sinh sẽ bị loại khỏi phần chơi này.

Tăng tốc
Có 4 câu hỏi được đưa ra trong đoạn băng, mỗi câu các thí sinh có 30 giây để trả lời bằng máy tính. Thí sinh trả lời đúng và nhanh nhất được 40 điểm, đúng và nhanh thứ 2 được 30 điểm, đúng và nhanh thứ 3 được 20 điểm, đúng và nhanh thứ 4 được 10 điểm.

Thử sức cùng khán giả
Một câu hỏi của khán giả truyền hình sẽ được lựa chọn để thử thách cả 4 thí sinh tham dự chương trình. Các thí sinh sẽ tạo thành một nhóm và có 1 phút để đưa ra 1 câu trả lời duy nhất. Nếu 4 học sinh trả lời đúng thì sẽ nhận được phần thưởng từ chương trình, ngược lại khán giả đưa ra câu hỏi sẽ nhận phần thưởng.

Về đích
Có 3 gói câu hỏi với các mức 40, 60, 80 điểm để thí sinh lựa chọn. Trong đó gói 40 điểm gồm 4 câu hỏi 10 điểm, gói 60 điểm gồm 2 câu hỏi 10 điểm và 2 câu hỏi 20 điểm, gói 80 điểm gồm 1 câu hỏi 10 điểm, 2 câu hỏi 20 điểm và 1 câu hỏi 30 điểm. Thời gian suy nghĩ và trả lời của câu 10 điểm là 10 giây, câu 20 điểm là 15 giây, câu 30 điểm là 20 giây.

Thí sinh đang trả lời gói câu hỏi của mình phải đưa ra câu trả lời trong thời gian quy định của chương trình. Nếu không trả lời được câu hỏi thì các thí sinh còn lại có 5 giây để bấm chuông giành quyền trả lời. Trả lời đúng được cộng thêm số điểm của câu hỏi từ thí sinh đang thi, trả lời sai sẽ bị trừ nửa số điểm của câu hỏi.

Thí sinh có quyền được đặt ngôi sao hy vọng một lần trước bất kỳ câu hỏi nào. Trả lời đúng được gấp đôi số điểm, trả lời sai bị trừ đi đúng số điểm của câu hỏi đặt ngôi sao hy vọng.

Câu hỏi cuối cùng trong mỗi gói 60 hoặc 80 điểm sẽ xuất hiện trong một đoạn băng ngắn do nhóm phóng viên Olympia thực hiện.

Các số phát sóng

Quý 1

Tuần 1 - Tháng 1 - Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 31 tháng 5 năm 2009

Tuần 2 - Tháng 1 - Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 7 tháng 6 năm 2009

Tuần 3 - Tháng 1 - Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 14 tháng 6 năm 2009

Tháng 1 - Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 21 tháng 6 năm 2009

Tuần 1 - Tháng 2 - Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 28 tháng 6 năm 2009

Tuần 2 - Tháng 2 - Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 5 tháng 7 năm 2009

Tuần 3 - Tháng 2 - Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 12 tháng 7 năm 2009

Tháng 2 - Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 19 tháng 7 năm 2009

Tuần 1 - Tháng 3 - Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 26 tháng 7 năm 2009

Tuần 2 - Tháng 3 - Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 2 tháng 8 năm 2009

Tuần 3 - Tháng 3 - Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 9 tháng 8 năm 2009

Tháng 3 - Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 16 tháng 8 năm 2009

Quý 1
Phát sóng: 13 giờ ngày 23 tháng 8 năm 2009

Quý 2

Tuần 1 - Tháng 1 - Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 30 tháng 8 năm 2009

Tuần 2 - Tháng 1 - Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 6 tháng 9 năm 2009

Tuần 3 - Tháng 1 - Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 13 tháng 9 năm 2009

Tháng 1 - Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 20 tháng 9 năm 2009

Tuần 1 - Tháng 2 - Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 27 tháng 9 năm 2009

Tuần 2 - Tháng 2 - Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 4 tháng 10 năm 2009

Tuần 3 - Tháng 2 - Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 11 tháng 10 năm 2009

Tháng 2 - Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 18 tháng 10 năm 2009

Tuần 1 - Tháng 3 - Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 25 tháng 10 năm 2009

Tuần 2 - Tháng 3 - Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 1 tháng 11 năm 2009

Tuần 3 - Tháng 3 - Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 8 tháng 11 năm 2009

Tháng 3 - Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 15 tháng 11 năm 2009

Quý 2
Phát sóng: 13 giờ ngày 22 tháng 11 năm 2009

Tuần 1 - Tháng 1 - Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 29 tháng 11 năm 2009

Tuần 2 - Tháng 1 - Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 6 tháng 12 năm 2009

Tuần 3 - Tháng 1 - Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 13 tháng 12 năm 2009

Tháng 1 - Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 20 tháng 12 năm 2009

Tuần 1 - Tháng 2 - Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 27 tháng 12 năm 2009

Tuần 2 - Tháng 2 - Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 3 tháng 1 năm 2010

Tuần 3 - Tháng 2 - Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 10 tháng 1 năm 2010

Tháng 2 - Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 17 tháng 1 năm 2010

Tuần 1 - Tháng 3 - Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 24 tháng 1 năm 2010

Tuần 2 - Tháng 3 - Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 31 tháng 1 năm 2010

Tuần 3 - Tháng 3 - Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 7 tháng 2 năm 2010

Tháng 3 Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 14 tháng 2 năm 2010

Cuộc thi đầu tiên của Xuân Canh Dần 2010.

Quý 3
Phát sóng: 13 giờ ngày 21 tháng 2 năm 2010

Tuần 1 - Tháng 1 - Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 28 tháng 2 năm 2010

Tuần 2 - Tháng 1 - Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 7 tháng 3 năm 2010

Tuần 3 - Tháng 1 - Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 14 tháng 3 năm 2010

Tháng 1 - Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 21 tháng 3 năm 2010

Đây cũng là số phát sóng kỷ niệm 11 năm ra mắt chương trình Đường lên đỉnh Olympia (21/03/1999 - 21/03/2010).

Tuần 1 - Tháng 2 - Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 28 tháng 3 năm 2010

Tuần 2 - Tháng 2 - Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 4 tháng 4 năm 2010

Tuần 3 - Tháng 2 - Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 11 tháng 4 năm 2010

Tháng 2 - Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 18 tháng 4 năm 2010

Tuần 1 - Tháng 3 - Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 25 tháng 4 năm 2010

Tuần 2 - Tháng 3 - Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 2 tháng 5 năm 2010

Tuần 3 - Tháng 3 - Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 9 tháng 5 năm 2010

Tháng 3 - Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 16 tháng 5 năm 2010

Quý 4
Phát sóng: 13 giờ ngày 23 tháng 5 năm 2010

Chương trình đặc biệt: Nhìn lại Olympia năm thứ 10
Chương trình đặc biệt nhằm nhìn lại hành trình của Đường lên đỉnh Olympia trong năm thứ 10, điểm lại những phần thi ấn tượng, những khoảnh khắc thú vị và những tình huống hài hước của năm đó.

Chương trình đặc biệt: Gala 10 năm Đường lên đỉnh Olympia

Đêm gala kỷ niệm 10 năm của chương trình Đường lên đỉnh Olympia với sự tham gia của các thí sinh đã từng tham dự chương trình trong suốt 10 năm qua. Khắc Cường và Việt Khuê là hai MC chính của chương trình.

Cầu truyền hình trực tiếp: Chung kết Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 10
Đây là lần đầu tiên có hai thí sinh trong cùng một địa phương giành quyền tham dự cuộc thi chung kết.

 Dẫn chương trình tại các điểm cầu: Dương Hồng Phúc (điểm cầu Bình Phước), Vũ Thu Trang (điểm cầu THPT Lê Lợi, Thanh Hoá), Nguyễn Hồng Nhung (điểm cầu THPT Sầm Sơn, Thanh Hoá), Nguyễn Hữu Việt Khuê (điểm cầu Hà Nội).

Tranh cãi

Phát âm sai vẫn vô địch
Trong trận chung kết Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 10, trước câu hỏi cuối cùng của thí sinh Giang Thanh Tùng, người dẫn đầu là Phan Minh Đức đang hơn người đứng thứ hai Đỗ Đức Hiếu 15 điểm. Câu hỏi của Giang Thanh Tùng là câu hỏi tiếng Anh về thợ sửa ống nước ("plumber") nhưng Thanh Tùng đã trả lời sai và Minh Đức giành quyền trả lời là "pờ-lăm-bờ". Sau đó, MC Tùng Chi yêu cầu thí sinh đánh vần lại, và Đức đã đánh vần "p-l-u-m-p-e-r". Nếu trả lời đúng, Đức sẽ đạt 295 điểm và có vòng nguyệt quế còn nếu sai, thí sinh này sẽ bằng điểm với Đỗ Đức Hiếu (250 điểm). Người dẫn Tùng Chi chấp nhận đáp án của Đức. Tuy nhiên, cách phát âm của Đức có vấn đề (âm /b/ trong từ plumber là âm câm) cũng như Đức đánh vần sai, khiến nhiều khán giả không đồng ý với kết quả chung cuộc và cảm thấy thiệt thòi cho Đỗ Đức Hiếu. Cố vấn tiếng Anh đã khẳng định câu trả lời của Đức không có vấn đề gì vì "hầu hết người châu Á đều dễ bị nhầm lẫn như vậy, còn phần đánh vần trong câu hỏi không yêu cầu". Cuối cùng Đức vẫn giành suất học bổng 35.000 USD.

Xem thêm
Danh sách chương trình phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam

Tham khảo

Đường lên đỉnh Olympia
Truyền hình Việt Nam năm 2009
Truyền hình Việt Nam năm 2010


title: Chiến dịch Giao Quảng

text:
Chiến dịch Giao Quảng (còn gọi theo Hán Việt là Giao Chỉ chi loạn hoặc Tấn Ngô Giao Chỉ chi chiến) là cuộc chiến thời Tam Quốc giữa hai nước Tấn và Đông Ngô trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc chiến kéo dài từ năm 268 đến năm 271 giữa các quốc gia Ngụy (sau đó là Tấn) và Ngô, diễn ra chủ yếu ở Giao Châu (gồm các quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam, Hợp Phố, thuộc lãnh thổ Bắc bộ Việt Nam hiện nay) và Quảng Châu (gồm các quận Nam Hải, Uất Lâm, Thương Ngô thuộc Quảng Đông, Quảng Tây Trung Quốc hiện nay.

Hoàn cảnh

Giao châu thời Tam Quốc

Cuối thời Đông Hán, đất nước Trung Quốc phát sinh nội loạn do sự tranh giành lãnh thổ của các lãnh chúa quân phiệt, cuối cùng hình thành ba quốc gia là Tào Ngụy ở miền bắc, Thục Hán ở miền tây nam và Đông Ngô ở miền đông nam, tạo thành thế chân vạc.

Vùng đất Giao Châu (thuộc miền nam Trung Quốc và bắc Việt Nam hiện nay) nằm dưới sự quản lý của nhà Đông Ngô. Năm 226, vua Ngô Đại Đế là Tôn Quyền chia cắt Giao Châu thành hai châu nhỏ: Giao Châu ở phía nam và Quảng Châu ở phía bắc. Sau cái chết của thái thú Giao Chỉ Sĩ Nhiếp, Đông Ngô phong cho Sĩ Huy, con Sĩ Nhiếp làm thái thú quận Cửu Chân, nhưng Sĩ Huy không tuân lệnh mà dấy binh chiếm giữ Giao Chỉ. Thứ sử Giao Châu là Đái Lương và thứ sử Quảng Châu là Lã Đại (Lữ Đại) cùng hợp binh tiến đánh và giết chết cả nhà họ Sĩ. Do họ Sĩ nhanh chóng bị dẹp, triều đình Đông Ngô quyết định sáp nhập lại Giao châu và Quảng châu thành Giao Châu gồm 7 quận như cũ, phong Lã Đại làm thứ sử.

Năm 248 ở Giao Châu nổ ra cuộc nổi dậy của bà Triệu nhưng nhanh chóng bị tướng Đông Ngô là Lục Dận dẹp tan.

Lã Hưng hàng Tấn

Sang năm 263, tình hình ở Trung Quốc có nhiều chuyển biến. Năm 263, thái thú Giao Châu là Tôn Tư (nhà Đông Ngô) bị viên quan là Lã Hưng cùng dân chúng giết chết. Lã Hưng đem toàn bộ Giao Châu dâng lên nhà Ngụy ở phía bắc dù bị ngăn cách về địa lý. Ở miền bắc Trung Quốc, quyền lực trong triều đình nhà Ngụy rơi vào tay quyền thần họ Tư Mã. Năm 263, Ngụy xuất quân tiêu diệt nước Thục Hán ở phía tây, cuối năm 263 thì nước Ngụy chiếm hết nước Thục Hán, mở rộng lãnh thổ miền tây nam và tiếp cận với các châu quận phía nam, uy hiếp đến lãnh thổ Đông Ngô. Quyền thần Tư Mã Chiêu nhân danh vua Ngụy phong cho Lã Hưng làm An Nam tướng quân, coi việc binh ở Giao Châu và cho Hoắc Dặc ở Nam Trung từ xa lĩnh chức Thứ sử Giao Châu. Như vậy, từ năm 263 đất Giao Châu từ tay Đông Ngô chuyển sang phụ thuộc vào nhà Ngụy.

Trước hành động của Lã Hưng kèm theo nguy cơ mất cả Giao Châu, Ngô Cảnh Đế Tôn Hưu vội chia tách Giao châu thành hai châu Giao, Quảng một lần nữa như trước kia: cắt 3 quận đã Hán hóa là Nam Hải, Uất Lâm, Thương Ngô phía bắc Giao châu hợp thành Quảng châu, đặt trị sở của Quảng châu ở Phiên Ngung (Trung Quốc), Giao châu mới chỉ gồm 4 quận còn lại phía nam là Hợp Phố, Giao Chỉ, Cửu Chân và Nhật Nam.
Năm 265, Tư Mã Viêm (con Tư Mã Chiêu) cướp ngôi nhà Ngụy, đặt quốc hiệu là Tấn. Đất Giao châu chuyển sang phụ thuộc vào nhà Tấn. Trước đó vào cuối năm 264, Lã Hưng bị thủ hạ là công tào Lý Thống sát hại. Nhà Tấn bèn cử Thoán Cốc sang thay Lã Hưng làm thái thú Giao Chỉ. Sau Cốc chết, nhà Tấn cho Mã Dung lên thay, ít lâu sau thì Dung cũng chết. Tấn Vũ Đế theo sự tiến cử của Hoắc Dặc, cử Dương Tắc làm thái thú Giao Chỉ, cùng với thái thú quận Cửu Chân là Đổng Nguyên, nha môn Mạnh Cán, Mạnh Thông, Lý Tùng, Vương Nghiệp, coi giữ Giao Chỉ.

Diễn biến chiến tranh

Quân Tấn thắng thế

Nghe tin đã mất Giao Châu, vua Ngô là Tôn Hạo tính chuyện đối phó. Năm 268, Tôn Hạo phong cho Lưu Tuấn làm thứ sử Giao Châu, cùng với Tu Tắc làm Đại đô đốc, cùng tướng quân Cố Dung, đem quân tiến xuống phía nam hòng lấy lại Giao châu. Quân của Tuấn đến nơi, bị quân Tấn đánh bại tới ba lần, phải rút chạy. Dương Tắc thừa thắng sai Mao Cảnh và Đổng Nguyên tiến công lên Quảng châu, lấy được quận Uất Lâm, giết chết Lưu Tuấn và Tu Tắc. Nhà Tấn sai Mao Cảnh đến làm thái thú Uất Lâm.

Tháng 10 năm 269, Tôn Hạo lại cử Ngu Dĩ làm Giám quân, Tiết Hủ làm Uy Nam tướng quân kiêm đại đô đốc, cùng với Đào Hoàng, người Đơn Dương làm Thương Ngô thái thú đưa quân trở lại Giao châu theo đường Kinh châu, lại cử Giám quân là Lý Úc, Đốc quân là Từ Tồn đi theo đường biển qua vùng Kiến An, sau đó hội Hợp Phố để đánh Dương Tắc.

Sang năm 271, quân Ngô tiến vào Giao châu, Đào Hoàng bại trận ở sông Phần phải lui về giữ Hợp Phố, hai tướng tử trận. Tiết Hủ giận lắm, trách mắng Đào Hoàng
Nhà ngươi tự dâng biểu xin đánh giặc, mà bỏ chết hai viên tướng, trách nhiệm ấy về ai ?

Hoàng trả lời:
Hạ quan không được làm theo ý mình. Các quân không thuận nhau. Chỉ vì thế nên đến nỗi thua...

Tiết Hủ chưa nguôi giận, toan rút quân về, nhưng Đào Hoàng không đồng ý, đem vài trăm quân đánh úp Đổng Nguyên, lấy được vàng bạc châu báu sai dùng thuyền chở về. Tiết Hủ thấy thế bèn xin lỗi Đào Hoàng, cho Hoàng làm Tiền bộ đô đốc, tiến đánh Giao châu lần nữa.

Đào Hoàng đánh quân mai phục

Đào Hoàng đi theo đường biển, tiến thẳng vào Giao châu, giao chiến với quân của Đổng Nguyên. Các tướng muốn ra giao chiến. Bấy giờ Đào Hoàng thấy có chiếc cầu gãy, cho rằng trong chiếc cầu đó có mai phục, bèn sắp riêng quân cầm kích dài cho ở lại phía sau để tập hậu rồi mới tiến binh. Khi ra giáp trận, Đổng Nguyên dùng kế rút lui để nhử. Đào Hoàng thúc quân đuổi theo thì quả nhiên gặp quân Tấn mai phục. Do có sự chuẩn bị trước quân của Đào Hoàng không náo núng, đội quân cầm kích dài lúc đó lại ra đón đánh, quân Ngô trong ứng ngoài hiệp, phá tan quân Tấn, giết chết Đổng Nguyên.

Đào Hoàng sai đem thuyền của báu vừa lấy của quân Tấn cùng vài nghìn tấm gấm bản thổ, đưa cho Lương Tề ở Phù Nghiễm. Tề biết chuyện bèn đem hơn vạn người giúp Đào Hoàng.

Đào Hoàng lấy lại Giao châu

Sau khi Đổng Nguyên đã chết, Dương Tắc sai Vương Tố ra thay, cùng với tướng Giải Hệ cố thủ trong thành. Đào Hoàng dùng kế sai em Giải Hệ là Tượng viết thư cho Hệ, rồi sai Tượng cưỡi xe bốn bánh đi chơi, có phường nhạc và lính hầu theo sau. Người của Vương Tố cho rằng Tượng làm thế tất Hệ có ý muốn phản Tấn, bèn giết chết Hệ.

Nghe tin Hệ bị giết, Đào Hoàng lập tức đem quân đánh vào châu thành, phá được thành và bắt Dương Tắc. Mao Cảnh mưu tính đánh úp Đào Hoàng, bị phát giác, Hoàng bèn giết chết Cảnh rồi thì cầm tù bọn Dương Tắc đưa về Ngô, giữa đường thì Tắc ốm chết, Cán trốn về Tấn, còn Lý Tùng, Xán Năng đều bị quân Ngô giết hại.

Đào Hoàng lại đem quân đánh Cửu Chân. Công Tào quận Cửu Chân là Lý Tộ giữ gìn trong quận theo về với Tấn, quân Ngô đánh nhiều ngày chưa hạ được. Đào Hoàng sai cậu Tộ là Lê Minh sang dụ Tộ ra hàng. Tộ đáp rằng
''Cậu vẫn là tướng bên Ngô, còn Tộ vẫn là tôi bên Tấn! Ta cứ trông vào sức mình mà thôi !

Rồi cố sức giữ thành. Quân Ngô đánh rất lâu, cuối cùng mới hạ được. Toàn bộ đất Giao châu trở về tay nhà Ngô. Về sau, Đào Hoàng còn được phong làm Giao châu mục, Đô đốc Giao châu chư quân sự, Tiền tướng quân.

Kết quả và ý nghĩa

Trận chiến ở Giao châu và Quảng châu là một trong những chiến thắng hiếm hoi của quân Ngô trước quân Tấn. Toàn bộ Giao châu và Quảng châu, tức Giao châu cũ, trở lại với Đông Ngô như trước thời điểm 263. Tôn Hạo tuy lấy lại 2 châu nhưng không nhập lại như trước mà vẫn duy trì sự chia tách như thời Cảnh Đế Tôn Hưu.

Chiến thắng này không thể làm thay đổi tương quan lực lượng giữa hai nước. Lực lượng chủ lực của Tấn ở trung nguyên không bị ảnh hưởng vì không tham gia chiến sự. Nước Ngô tiếp tục suy yếu trong khi quân Tấn vẫn hùng mạnh. Sang năm 280, Tấn diệt Ngô, thống nhất thiên hạ.

Xem thêm
Tam Quốc
Lã Hưng
Đào Hoàng
Dương Tắc
Tôn Hạo

Tham khảo
Tấn thư, quyển 57
Tư trị thông giám, quyển 82

Chú thích

Trận chiến thời Tam Quốc
Chiến tranh liên quan tới Việt Nam


title: Cá ếch khổng lồ

text:
Cá ếch khổng lồ hoặc cá ếch Commerson, tên khoa học Antennarius commerson, là một loài cá biển thuộc họ Antennariidae.

Phân bố
Antennarius commerson sống ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới vùng biển từ Ấn Độ Dương tới bờ biển phía đông của Thái Bình Dương.

Ăn
Như tất cả các loài cá ếch, Antennarius hispidus là một động vật ăn thịt tham ăn sẽ tấn công bất kỳ con vật nhỏ nào trong phạm vi của nó, chủ yếu là cá khác nhưng đôi khi cả đồng loại.

Chú thích

Tham khảo

C
Cá Hawaii
Động vật được mô tả năm 1798


title: Gro Harlem Brundtland

text:
Gro Harlem Brundtland (), sinh ngày 20.4.1939 tại Bærum, Oslo là thầy thuốc, nhà ngoại giao, chính trị gia thuộc Đảng Lao động Na Uy và nhà lãnh đạo quốc tế về Phát triển bền vững và Y tế công cộng.

Bà đã làm Thủ tướng Na Uy 3 nhiệm kỳ (1981, 1986–89, 1990–96), và làm tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới. Hiện nay bà làm đặc phái viên về biến đổi khí hậu cho Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon. Năm 2008 bà được trao tặng Huy chương Thomas Jefferson về Kiến trúc.

Sự nghiệp quốc nội
Sinh tại Oslo, là con gái của Gudmund Harlem, Brundtland đậu bằng bác sĩ y khoa tại Đại học Oslo năm 1963, và bằng thạc sĩ y tế công cộng tại Đại học Harvard năm 1965. Từ năm 1966 tới 1969, bà làm bác sĩ tại "Tổng nha Y tế Na Uy" (Helsedirektoratet), và từ năm 1969 làm bác sĩ trong Cơ quan chăm sóc sức khỏe các trường công của Oslo.
Từ năm 1974 tới 1979 bà làm Bộ trưởng Bộ Môi trường; từ tháng 2 tới tháng 10 năm 1981 bà trở thành nữ thủ tướng Na Uy đầu tiên và duy nhất tính tới ngày nay.

Sau đó bà làm thủ tướng Na Uy 2 nhiệm kỳ liên tiếp: nhiệm kỳ đầu từ ngày 9.5.1986 tới ngày 16.10.1989. Nội các này nổi tiếng quốc tế về tỷ lệ nhiều nữ bộ trưởng: 8 nữ bộ trưởng trong tổng số 18 bộ trưởng. Nhiệm kỳ thủ tướng thứ hai từ ngày 3.11.1990 tới ngày 25.10.1996, sau đó bà từ nhiệm và rút lui khỏi chính trường Na Uy, và được Thorbjørn Jagland kế vị. Trước đó, năm 1992 bà đã từ chức đảng trưởng Đảng Lao động Na Uy
Gro Harlem Brundtland là thành viên của Human-Etisk Forbund (Hiệp hội tộc người Na Uy), một Hiệp hội nhân bản của Na Uy.
Bà cũng là viện sĩ Viện hàn lâm Khoa học Na Uy.

Sự nghiệp quốc tế
Năm 1983, Brundtland được Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc thời đó Javier Pérez de Cuéllar mời thiết lập và làm chủ tịch Ủy ban Thế giới về Môi trường và Phát triển (WCED), thường được gọi là Ủy ban Brundtland, có nhiệm vụ triển khai ý niệm chính trị rộng rãi về sự phát triển bền vững trong quá trình nghe ý kiến của quảng đại quần chúng. Tháng 4 năm 1987, ủy ban đã phát hành bản báo cáo Our Common Future (Tương lai chung của chúng ta) cung cấp lực thúc đẩy cho Hội nghị thượng đỉnh Trái Đất (Earth Summit) năm 1992 do Maurice Strong, một người đã từng là thành viên nổi tiếng của ủy ban, chủ trì. Ủy ban Brundtland cũng cung cấp lực thúc đẩy cho Agenda 21

Bà được bầu làm Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới trong tháng 5 năm 1998. Trong cương vị này, bà đã đưa ra một phương pháp tiếp cận sâu rộng đến sức khỏe cộng đồng, thành lập một Ủy ban Kinh tế vĩ mô và Sức khỏe (Commission on Macroeconomics and Health), dưới sự chủ trì của Jeffrey Sachs, và nêu ra tệ nạn bạo lực là một vấn đề chủ yếu của sức khỏe công cộng.

Brundtland dẫn đầu phong trào - nay lan rộng trên toàn thế giới - nhằm khuyến khích mọi người bỏ hút thuốc lá bằng cách giáo dục, thuyết phục, và tăng thuế thuốc lá. Dưới sự lãnh đạo của bà, Tổ chức Y tế Thế giới là một trong số cơ quan đầu tiên tuyển dụng nhân viên với điều kiện không nghiện hút thuốc lá.

Năm 2003 bà được tạp chí Scientific American công nhận là 'Nhà lãnh đạo Chính sách của Năm' cho việc phối hợp một phản ứng nhanh trên toàn thế giới để ngăn chặn sự bùng phát của Hội chứng hô hấp cấp tính nặng (SARS).

Ngày 21.7.2002 bà được Jong-Wook Lee kế vị. Năm 1994, Bà được trao Karlspreis (giải Karl đại đế) của thành phố Aachen.

Năm 2006 Brundtland là một thành viên của "Ban những Người xuất sắc" xem xét công việc của Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD). Tháng 5 năm 2007, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon bổ nhiệm bà cũng như Ricardo Lagos (cựu tổng thống Chile), và Han Seung-soo (cựu bộ trưởng ngoại giao của Hàn Quốc) làm Đặc phái viên Liên Hợp Quốc về vấn đề Biến đổi Khí hậu.

Những hoạt động chính trị mang dấu ấn Brundtland đã được Arne Olav Brundtland - chồng bà - biên soạn theo niên đại trong 2 quyển sách bán chạy: Married to Gro (ISBN 82-516-1647-6) và Still married to Gro (ISBN 82-05-30726-1).

Năm 2007, Bruntlandt làm cố vấn cho hãng sản xuất nước ngọt Pepsi.

Gro Harlem Brundtland là thành viên của Hội đồng Phụ nữ lãnh đạo thế giới, một mạng lưới quốc tế gồm các đương kim và cựu nữ tổng thống và nữ thủ tướng có nhiệm vụ huy động hành động tập thể về các vấn đề có tầm quan trọng sống còn đối với phụ nữ và phát triển công bằng hợp lý.

Brundtland cũng là thành viên Câu lạc bộ Madrid, một tổ chức độc lập gồm các nhà cựu lãnh đạo các quốc gia dân chủ, có mục đích củng cố việc cai trị và lãnh đạo cách dân chủ.

Brundtland làm phó chủ tịch tổ chức The Elders (Những người già), một nhóm nhà lãnh đạo thế giới do Nelson Mandela, Graça Machel và Desmond Tutu tập họp nhằm giải quyết một số vấn đề khó khăn nhất của thế giới. Mandela đã loan báo sự ra đời của nhóm này vào ngày 18.7.2007 ở Johannesburg, Nam Phi. Brundtland đã tích cực hoạt động trong tổ chức "The Elders", tham gia rộng rãi những sáng kiến của nhóm. Bà đã du hành cùng các phái đoàn "The Elders" tới Cộng hòa Síp, bán đảo Triều Tiên, Ethiopia, Ấn Độ và vùng Trung Đông. Bà cũng tham gia vào sáng kiến của "The Elders" về xóa bỏ tục lệ tảo hôn, trong đó có việc thiết lập Girls Not Brides: The Global Partnership to End Child Marriage.

Kế hoạch ám sát của Breivik
Brundtland đã kịp thoát chết trong cuộc ám sát của Anders Behring Breivik ngày 22.7.2011. Bà đã tới đảo Utøya mấy giờ trước khi xảy ra cuộc tàn sát để đọc bài diễn văn trước trại hè của Liên đoàn Thanh niên Lao động Na Uy.

Breivik nói rằng ban đầu anh ta định nhắm vào Brundtland như mục tiêu chính của cuộc tấn công (cùng với Eskil Pedersen và Jonas Gahr Støre), nhưng anh ta đã bị chậm trễ khi di chuyển từ Oslo. Breivik tới đảo Utøya khoảng 2 giờ sau khi Brundtland đã rời đảo.

Trong phiên tòa xét xử Anders Behring Breivik năm 2012, Breivik đã tiết lộ kế hoạch ám sát chi tiết đối với Brundtland. Anh ta khai trước tòa là đã lập kế hoạch khóa tay bà rồi sau đó đọc và thâu âm bản chi tiết luận tội bà do anh ta đã chuẩn bị sẵn, cuối cùng chặt cổ bà bằng lưỡi lê có thu hình vào máy quay phim rồi phát lên mạng internet. Breivik nói rằng ngoài Brundtland là mục tiêu chính, anh ta cũng có kế hoạch tàn sát mọi người trên đảo.

Đời tư
Bà kết hôn với Arne Olav Brundtland ngày 9.12.1960. Họ có bốn người con, một người con nay đã chết. Họ có một ngôi nhà ở miền nam Pháp. Brundtland nói rằng mình bị chứng "dị ứng điện từ" (electromagnetic hypersensitivity) gây ra sự nhức đầu mỗi khi có ai dùng điện thoại di động bên cạnh bà.

Vấn đề sức khỏe
Brundtland đã bị giải phẫu bệnh ung thư tử cung năm 2002 tại Bệnh viện của Đại học Ullevål. Năm 2008 người ta được biết là năm 2007 bà đã được điều trị 2 lần ở bệnh viện Ullevål, do công quỹ đài thọ. Do trước đây bà đã thông báo cho chính quyền biết mình chuyển nơi cư trú sang Pháp, không còn quyền hưởng an sinh xã hội của Na Uy. Do sự chú ý của phương tiện truyền thông quanh vấn đề này, Brundtland đã quyết định chuyển địa chỉ cư ngụ trở lại Na Uy và loan báo sẽ tự trả tiền các đợt điều trị bệnh của mình.

Giải thưởng
1988 Giải Indira Gandhi
1994 Karlspreis (Giải Karl đại đế) của thành phố Aachen
2008 Huy chương Thomas Jefferson về Kiến trúc.

Tác phẩm
 Gro Harlem Brundtland: Mitt liv: 1939-1986. Gyldendal (1997) ISBN 82-05-24869-9
 Gro Harlem Brundtland: Dramatiske år: 1986-1996. Gyldendal (1998) ISBN 82-05-25405-2

Tham khảo

Liên kết ngoài

Gro Harlem Brundtland  của Đảng Lao động Na Uy
Dr Gro Harlem Brundtland, Director-General of WHO
 Jan Ove Ekeberg og Per Arne Bjerke (1996) Statsminister. Makten og mennesket – Biografi om Gro Harlem Brundtland. – Tiden forlag.

|-

|-

|-

Sinh năm 1939
Nhân vật còn sống
Người đoạt giải Indira Gandhi
Người Na Uy gốc Thụy Điển
Người Oslo
Thủ tướng Na Uy
Quan chức Liên Hợp Quốc
Nữ thủ tướng
Tổ chức Y tế Thế giới
Viên chức Liên Hợp Quốc
Người khỏi bệnh ung thư
Nữ chính khách Na Uy


title: Fowlerichthys ocellatus

text:
Fowlerichthys ocellatus là một loài cá ếch của họ Antennariidae. Nó được tìm thấy ở phía tây Đại Tây Dương bao gồm cả phần phía đông của vịnh Mexico và biển Caribê, tới độ sâu 150 m. Chúng phát triển tới chiều dài 38 cm (15 in)

Chú thích

Tham khảo

O
Động vật được mô tả năm 1801
Cá Đại Tây Dương


title: Fowlerichthys radiosus

text:
Fowlerichthys radiosus là một loài cá ếch được tìm thấy ở Đại Tây Dương. Loài này phát triển đến chiều dài là 7,6 cm (3,0 in)

Chú thích

Tham khảo

 Theodore W. Pietsch, The Genera of Frogfishes (Family Antennariidae), Copeia, Vol. 1984, No. 1 (Feb. 23, 1984), pp. 27–44.

R
Động vật được mô tả năm 1896


title: Halieutaea stellata

text:
Halieutaea stellata là một loài của họ Ogcocephalidae tìm thấy trên thềm lục địa của Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương ở độ sâu từ 50 đến 400 m. Chúng có thể dài 30 cm.

Chú thích

Tham khảo

 Tony Ayling & Geoffrey Cox, Collins Guide to the Sea Fishes of New Zealand, (William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1982) ISBN 0-00-216987-8

S
Động vật được mô tả năm 1797


title: Friedrich List

text:
Daniel Friedrich List ( 6 tháng 8, 1789 tại Reutlingen - 30 tháng 11, 1846 tại Kufstein) là một trong những nhà lý thuyết gia Kinh tế người Đức quan trọng nhất trong thế kỷ thứ 19. Ngoài ra ông ta cũng là một doanh nhân, nhà ngoại giao và một trong những nhà tiên phong về lãnh vực đường sắt.
Kinh tế gia List là nhà tiên phong tranh đấu cho vấn đề quan thuế chung giữa các nước Đức. Ông là người cổ vũ hoàn thành bách khoa tự điển quốc gia Rotteck-Welcker, và cũng là chủ nhiệm của quyển bách khoa này cùng với giáo sư Rotteck và Welcker. Ngoài ra ông cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển phong trào cấp tiến (Liberalismus) tại Đức. Ông là đại diện Đức đầu tiên của ngành kinh tế học tân tiến. Với những ý tưởng chính trị kinh tế (thí dụ như giáo dục quan thuế (Erziehungszoll), hệ thống sáng kiến quốc gia (Nationales Innovationssystem) ông đã đặt lên nhiều câu hỏi, mà ngành Kinh tế Phát triển đã nghiên cứu từ giữa thế kỷ thứ 20. Lý thuyết phát triển của ông ta được nhiều nước Đông Á nghiên cứu và áp dụng trong lãnh vực chính trị kinh tế.

Tiểu sử

Gia thế và học vấn (1789–1816)

Friedrich List là con của thợ nhuộm Johannes List và hôn thê là bà Maria Magdalena, được sinh ra ở thị trấn Reutlingen. Người ta không biết rõ ông sinh ngày nào, ngày 6 tháng 8 năm 1789 là ngày ông được rửa tội. Sau khi học song trường Latein (Lateinschule), ông bắt đầu học nghề tại tiệm của cha ông. Tuy nhiên ông không thích nghề tay chân, nên vào năm 1805 đã đổi sang làm việc trong ngành hành chánh. Ông làm việc tại nhiều thành phố khác nhau, và sau một thời gian trở thành kiểm soát viên về Tài chánh và Hàng hóa. Sau khi chuyển tới làm việc tại Tübingen, vào năm 1811 List cũng tham dự nghe giảng tại đại học ở đó.

Chú thích

Sinh năm 1789
Mất năm 1846
Thuyết gia kinh tế người Đức
Nhà kinh tế học Đức
Người Mỹ gốc Đức


title: Centrophryne spinulosa

text:
Cá đèn sừng (tên khoa học Centrophryne spinulosa) là một loài cá biển sâu được tìm thấy trên toàn thế giới. Đây là loài duy nhất trong họ Centrophrynidae.

Phân bố
Cá đèn sừng được phát hiện tại Thái Bình Dương từ Baja California về phía nam tới quần đảo Marquesas và Vịnh California. Các mẫu cũng đã được chụp tại các địa điểm khác, bao gồm cả New Guinea, các vùng biển Trung Quốc, Venezuela, và eo biển Mozambique, cho thấy một phân bố rộng tại vùng biển vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Mẫu vật đã bị bắt ở độ sâu từ 650 đến hơn 2000 m (2130–6560 ft), trong khi ấu trùng đã được phát hiện ở độ sâu 35 m (115 ft).

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1932


Huy chương Thomas Jefferson về Kiến trúc là một giải thưởng của Quỹ Thomas Jefferson và "Trường Kiến trúc" của Đại học Virginia dành cho những thành tựu xuất sắc về Kiến trúc hoặc những đóng góp nổi bật trong ngành Kiến trúc.

Huy chương này được thiết lập từ năm 1966 và được trao hàng năm cùng với Huy chương Thomas về Luật học. Đây là những vinh dự cao nhất của trường Đại học Virginia dành cho những người có cống hiến nổi bật trong hai ngành Kiến trúc và Luật học, mà không được trao tặng bằng tiến sĩ danh dự

Danh sách những người đoạt huy chương

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://www.arch.virginia.edu/faculty/visiting/jeffersonmedal/

Giải thưởng Kiến trúc


title: Bufoceratias wedli

text:
Bufoceratias wedli là một loài cá biển sâu thuộc họ Diceratiidae. Chúng sống tại các vùng biển sâu của đại dương, độ sâu từ 300 – 1750 m. Như với tất cả các loài Diceratiidae, chúng có hai cần câu trên lưng của chúng, sự cần câu trước nhỏ hơn.

Phân loại
Các loài trước đây được phân loại là Phrynichthys wedli sau đó Paroneirodes wedli trước khi được đổi tên là Bufoceratias wedli.

Chú thích

Tham khảo

 http://australianmuseum.net.au/image/A-deepsea-anglerfish-Bufoceratias-wedli

W
Động vật được mô tả năm 1926


title: Gabriel của Bỉ

text:
Gabriel của Bỉ (tiếng Pháp: Gabriel Baudouin Charles Marie, tiếng Hà Lan: Gabriël Boudewijn Karel Maria, sinh ngày 20 tháng 8 năm 2003) là người con thứ 2 và là con trai lớn nhất của Vua Philippe và Vương hậu Mathilde. Cậu hiện đang đứng thứ 2 trong dòng kế vị ngai vàng của Vương quốc Bỉ, chỉ sau chị gái là Élisabeth của Bỉ.

Tiểu sử

Sinh và rửa tội
Hoàng tử Gabriel được sinh ra vào lúc 1 giờ 14 phút ngày 20 tháng 8 năm 2003, tại bệnh viện Erasmus ở quận Anderlecht, gần thủ đô Bruxelles của Vương quốc Bỉ. Chị gái của cậu là Élisabeth của Bỉ đã trở thành người kế vị số một trong dòng kế vị ngai vàng của Vương quốc Bỉ do những sửa đổi trong Luật Kế vị năm 1991, với nội dung thế tập ngôi vị quân chủ Vương quốc Bỉ, theo đó tôn trọng vị trí con trưởng, dù là Vương tử hay Vương nữ đều được kế vị ngai vàng. Vương tử Gabriel còn có một em trai là Vương tử Emmanuel và một em gái là Vương nữ Eléonore.

Cậu được rửa tội vào ngày 25 tháng 10 năm 2003 tại Nhà nguyện thuộc lâu đài Ciergnon ở Ardennes, Bỉ bởi Đức Hồng y Godfried Danneels - Tổng Giám mục của Mechelen-Brussels. Cha mẹ đỡ đầu của cậu là Nữ Nam tước Maria Christina von Freyberg và Bá tước Charles-Henri d'Udekem d'Acoz.

Đặt tên
Giống như nhiều thành viên khác của Hoàng gia, tên của Hoàng tử Gabriel cũng được ghép từ nhiều tên khác nhau với những ý nghĩa nhất định:
Gabriel được đặt để tiếp nối truyền thống đặt tên có chữ El-/-el của gia đình.
Baudouin được lấy theo tên của ông bác của cậu là vua Baudouin của Bỉ.
Charles được lấy theo tên của cha đỡ đầu của cậu là Bá tước Charles-Henri d'Udekem d'Acoz.
Marie được lấy theo tên của Đức Mẹ đồng trinh Maria, một truyền thống của Hoàng gia Bỉ

Học vấn
Hoàng tử Gabriel hiện đang theo học tại trường Sint-Jan Berchmanscollege ở quận Marolles thuộc thành phố Bruxelles, Bỉ. Các anh chị em của cậu cũng đã và đang học tại đây.

Tước hiệu
 20 tháng 08 năm 2003 - nay: His Royal Highness Gabriel của Bỉ(Tiếng Pháp) Son Altesse Royale Gabriel, Prince de Belgique
(Tiếng Hà Lan) Zijn Koninklijke Hoogheid Gabriel, Prins van België
(Tiếng Đức) Seine Königliche Hoheit'' Gabriel, Prinz von BELGIEN

Cờ hiệu

Tổ tiên

Tham khảo

|-

Vương tử Bỉ
Vương tộc Saxe-Cobourg và Gotha (Bỉ)
Vương tử
Sinh năm 2003
Nhân vật còn sống
Hoàng tử của Sachsen-Coburg và Gotha
Thiếu nhi hoàng gia


title: Quad (đơn vị)

text:
quad là một đơn vị năng lượng tương đương với 1015 (triệu tỉ - quadrillion) BTU, hay 1.055 x 1018 joule (1.055 exajoules hay EJ) trong hệ đo SI.

Đơn vị thường được sử dụng bởi Bộ Năng lượng Mỹ trong các thảo luận về ngân sách năng lượng quốc gia và thế giới. Sản lượng năng lượng toàn cầu năm 2004 là 446 quad, tương đương 471 EJ.

Tương đương 1 quad với vài chất mang năng lượng phổ biến:
8,007,000,000 Gallon xăng (Mỹ)
293,083,000,000 Kilô-watt giờ (kWh)
33.434 gigawatt-năm (GWy)
36,000,000 Tấn than
970,434,000,000 mét khối khí đốt tự nhiên
5,996,000,000 gallon anh dầu diesel
25,200,000 Tấn dầu
252,000,000 Tấn TNT hoặc năm lần Bom Sa hoàng.
13.3 Tấn Uranium-235

Tham khảo

Đơn vị đo năng lượng


title: Linophryne arborifera

text:
Linophryne arborifera là một loài cá của Linophrynidae, được tìm thấy trong tất cả các vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới ở độ sâu dưới 1.000 m (3.300 ft) ở tầng Bathyal. Chiều dài của nó lên đến 77 mm (3 inch). Con cái lớn hơn đáng kể so với con đực trưởng thành sống ký sinh.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1925
Cá biển sâu


title: Élisabeth của Bỉ

text:
Élisabeth của Bỉ (tiếng Pháp: Élisabeth Thérèse Marie Hélène, tiếng Hà Lan: Elisabeth Maria Theresia Helena, sinh ngày 25 tháng 10 năm 2001), là người đứng đầu trong dòng kế vị ngai vàng của Vương quốc Bỉ. Vương nữ Élisabeth là con trưởng của Vua Philippe và Vương hậu Mathilde, cô trở thành người đứng đầu trong danh sách kế vị và giữ tước hiệu Nữ Công tước xứ Brabant sau khi ông nội của cô là Vua Albert II thoái vị và cha cô lên kế vị ngôi quân chủ Bỉ vào ngày 21 tháng 7 năm 2013.

Sinh và rửa tội
Vương tôn nữ Élisabeth được sinh ra bằng phương pháp mổ lấy thai tại Bệnh viện Erasmus ở Brusseles vào lúc 9 giờ 58 phút, ngày 25 tháng 10 năm 2001. Cô được rửa tội vào ngày 9 tháng 12 năm 2001, tại nhà nguyện của lâu đài Ciergnon, Ardennes, Bỉ, bởi Đức Hồng y Godfried Danneels, Tổng Giám mục Mechelen-Brussels. Cha mẹ đỡ đầu của cô là Vương tôn Amedeo (anh họ của cô) và Nữ Bá tước Hélène d'Udekem d'Acoz (dì của cô).

Đặt tên
Giống như nhiều thành viên khác của Vương thất, tên của Vương tôn nữ Élisabeth cũng được ghép từ nhiều tên khác nhau với những ý nghĩa nhất định:
Élisabeth được lấy theo tên của Vương hậu Élisabeth, vợ của Vua Albert I.
Thérèse có thể được đặt theo tên của Nữ Bá tước Ba Lan Teresa Sobanska hoặc tên của vị thánh Thérèse của Công giáo La Mã.
Marie được lấy theo tên của Đức Mẹ đồng trinh Maria, một truyền thống của Vương gia Bỉ.
Hélène được lấy theo tên của mẹ đỡ đầu của công chúa là Nữ Bá tước Hélène d'Udekem d'Acoz, dì của cô.

Quân chủ tương lai
Trước khi Vương tôn nữ Élisabeth ra đời 10 năm, một đạo luật vương gia đã được đưa ra, với nội dung thế tập ngôi vị quân chủ Vương quốc Bỉ, theo đó tôn trọng vị trí con trưởng, dù là Vương tử hay Vương nữ đều được kế vị ngai vàng. Mặc dù Vương nữ Élisabeth có hai em trai nhưng theo đạo luật, cô sẽ là quân chủ tương lai của Vương quốc Bỉ, và nếu cô kế vị ngai vàng từ cha cô là Vua Philippe thì cô sẽ là Nữ vương đầu tiên của Bỉ.

Cô cùng với 4 người thừa kế khác là Ingrid Alexandra của Na Uy, Catharina-Amalia của Hà Lan, Leonor của Tây Ban Nha và Estelle của Thụy Điển sẽ trở thành những Nữ vương tương lai của Châu Âu.

Học vấn và nhiệm vụ vương thất
Vương nữ Élisabeth hiện đang theo học tại trường Sint-Jan Berchmanscollege ở quận Marollen thuộc thành phố Brusseles, Bỉ - nơi mà các anh chị họ của cô đã từng học. Đây là bước thay đổi đáng kể trong truyền thống của gia đình vương gia vì đây là lần đầu tiên, một quân chủ Bỉ tương lai sẽ bắt đầu việc học của mình bằng tiếng Hà Lan chứ không phải tiếng Pháp như trước đây. Bên cạnh đó, vương nữ Élisabeth cũng tham gia nhiều khóa học khiêu vũ bằng tiếng Hà Lan ở thành phố Asse thuộc vùng Vlaams-Brabant của Bỉ.

Nhiệm vụ vương thất đầu tiên của Vương tôn nữ Élisabeth là đại diện cho Vương gia Bỉ tham dự buổi lễ Te Deum nhân ngày Quốc khánh Bỉ. Năm 2007, cô cùng cha là Thái tử Philippe đã đến tham dự buổi lễ khánh thành bảo tàng khoa học Technopolis ở thủ đô Bruxelles. Bên cạnh đó, cô còn tham gia cuộc thi Âm nhạc Hoàng hậu Elisabeth tổ chức thường niên ở Bỉ.

Năm 2014, Vương nữ Élisabeth là phù dâu trong đám cưới của anh họ là Vương tôn Amedeo.

Nữ Công tước xứ Brabant
Theo Nghị định của Vương thất Bỉ vào ngày 16 tháng 12 năm 1840 (sửa đổi năm 1991), Công tước/Nữ công tước xứ Brabant là tước hiệu chỉ định, chỉ người thừa kế là ngai vàng của Vương quốc Bỉ.

Vào ngày 21 tháng 7 năm 2013, khi cha của Vương tôn nữ Élisabeth là Thái tử Philippe tuyên thệ thừa kế ngôi vị vua của Bỉ, do ông nội của cô là Vua Albert II đã thoái vị trước đó, Vương nữ Élisabeth đã trở thành người thừa kế danh chính ngôn thuận và đã được phong tước hiệu Nữ Công tước xứ Brabant.

Tước hiệu
 25 tháng 10 năm 2001 - 21 tháng 7 năm 2013: Vương tôn nữ Élisabeth của Bỉ Điện hạ
 21 tháng 7 năm 2013 - nay: Nữ Công tước xứ Brabant Điện hạ

Cờ hiệu

Tổ tiên

Xem thêm
 Danh sách kế vị ngai vàng vương thất Bỉ

Tham khảo

|-

|-

Vương nữ Bỉ
Nữ Công tước xứ Brabant
Trữ quân Bỉ
Vương tộc Saxe-Cobourg và Gotha (Bỉ)
Vương nữ
Người thừa kế ấn định
Sinh năm 2001
Nhân vật còn sống
Công chúa của Sachsen-Coburg và Gotha


title: Anh em Hồi giáo

text:
{{Infobox Political party
| tên = Anh em Hồi giáo
| tên gốc = | logo =
| colorcode = #009900
| leader = Mohammed Badie
| chairman =
| spokesperson =
| foundation = 1928  Ismailia, Ai Cập
| ideology = Hồi giáo SunniDân chủ Hồi giáoTôn giáo bảo thủ
| headquarters = Cairo, Ai Cập
| position=
| website = www.ikhwanonline.comwww.ikhwanweb.com
}}

Tổ chức Anh em Hồi giáo  (, ngắn gọn là:  nghĩa là Anh em Hồi giáo hay tổ chức Huynh đệ Hồi giáo, chuyển tự: '')  là phong trào Hồi giáo lâu đời nhất, có ảnh hưởng nhất trong thế giới Ả Rập và là tổ chức chính trị đối lập lớn mạnh nhất tại nhiều quốc gia Ả Rập. Được thành lập năm 1928 tại Ai Cập như một phong trào xã hội, chính trị và tôn giáo bởi thầy giáo và học giả nghiên cứu đạo Hồi Hassan al-Banna Anh em Hồi giáo được ước tính có đến 2 triệu thành viên tính đến cuối chiến tranh thế giới thứ hai. Tư tưởng của tổ chức này đã nhận được nhiều sự ủng hộ trong khắp thế giới Ả Rập và ảnh hưởng đến những nhóm Hồi giáo khác bằng "mô hình sinh hoạt chính trị kết hợp với hoạt động từ thiện Hồi giáo" của mình. Mục đích của tổ chức này được tuyên bố là truyền dẫn kinh Qur’an và Sunnah như "điểm tham chiếu duy nhất để... dẫn dắt cuộc sống cho gia đình, cá nhân, cộng đồng,... và quốc gia Hồi giáo". Phong trào này được biết đến là có liên quan đến bạo lực chính trị, nhận trách nhiệm cho việc thành lập Hamas. Thành viên của tổ chức Anh em Hồi giáo bị tình nghi là đã ám sát những đối thủ chính trị ví dụ như thủ tướng Ai Cập Mahmoud an-Nukrashi Pasha.

Tham khảo

Lịch sử Hồi giáo
Hồi giáo
Khởi đầu năm 1928
Chính trị Ai Cập
Tổ chức khủng bố ở Châu Phi


title: Siêu trí thông minh

text:
Siêu trí thông minh hay siêu trí tuệ là một thực thể giả tưởng sở hữu trí thông minh vượt xa bất kỳ con người nào đã từng có. Siêu trí tuệ cũng có thể hiểu là có trí tuệ vượt xa một thực thể cho trước. Khái niệm này thường được thảo luận nhiều trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Trong khoa học viễn tưởng và tương lai học, các thực thể siêu thông minh cũng được tạo ra bằng kỹ thuật di truyền hoặc giao diện não-máy. Ngoài ra, trí tuệ tập thể cũng được cho là một con đường tiến tới siêu trí tuệ hay một hiện thực của hiện tượng siêu trí tuệ.

Định nghĩa
Một định nghĩa về siêu trí tuệ của Nick Bostrom là "trí tuệ thông minh hơn những bộ não thông minh nhất của con người trong mọi lĩnh vực, bao gồm khoa học sáng tạo, trí tuệ nói chung và kỹ năng xã hội" Định nghĩa này không đề cập tới cách có thể tiến tới siêu trí tuệ: sinh học, kỹ thuật hay kết hợp cả hai. Nó cũng không yêu cầu siêu trí tuệ phải có khả năng tự ý thức hay nhận thức kinh nghiệm.

Trong một thảo luận của những người theo chủ nghĩa siêu nhân loại, siêu trí tuệ được phân chia thành hai loại "yếu" và "mạnh". Siêu trí tuệ loại yếu có cơ chế hoạt động tương đương não người nhưng với tốc độ cao hơn nhiều lần, trong khi loại cao hoạt động ở mức cao hơn, có sự biến đổi về chất, khác biệt giữa siêu trí tuệ loại cao với não người tương đương với khác biệt giữa não người và não chó.

Trong ngôn ngữ thông thường, siêu trí tuệ cũng dùng để chỉ những bộ não thiên tài hay nhà bác học.

Thực hiện
Trong chủ nghĩa siêu nhân loại, có nhiều thảo luận về cách tạo ra một thực thể siêu trí tuệ. Chúng gồm 3 hướng chính sau:
 Một Trí tuệ nhân tạo mạnh, có thể học hỏi và tự phát triển, có thể tiến hóa thành siêu trí tuệ sau nhiều lần tự phát triển.
 Các cải biến sinh học (sinh sản, biến đổi gen, hay phương pháp y tế) trong một số tình huống có thể gây ra siêu trí tuệ hoặc các đặc điểm siêu nhân khác.
 Phát triển trong điều khiển học có thể làm tăng khả năng trí não của con người, ít nhất là về tốc độ và bộ nhớ. Kỹ thuật thần kinh kết nối người-máy đã bắt đầu trong lĩnh vực chân tay giả.

Đọc thêm
Não Matrioshka
Kỳ dị công nghệ

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bài giảng video về siêu trí tuệ  của Terrence McKenna

Tương lai học
Kỳ dị công nghệ
Trí tuệ


title: Mã (cờ vua)

text:
Xem thêm: mã (quân cờ)
Mã ( ) hay Ngựa là quân cờ chủ lực nhẹ trên bàn cờ vua, đại diện cho hình tượng hiệp sĩ (kỵ binh mặc giáp) . Mỗi người chơi bắt đầu ván đấu với hai quân Mã và vị trí ban đầu của nó là nằm giữa Xe và Tượng; hay các ô b1, g1 đối với Trắng và b8, g8 đối với Đen xét về mặt ký hiệu đại số.

Di chuyển
Cách đi của Mã có sự khác biệt so với những quân khác. Nước đi của nó giống hình chữ L và có thể di chuyển theo mọi hướng trên bàn cờ. Giả sử vị trí của Mã đang là một ô góc của hình chữ nhật 2x3 ô, thì nước đi của Mã là đi tới ô góc đối diện. Mã có thể "nhảy" qua đầu các quân khác, bất kể của bên nào, để đi tới điểm đến; và nó là quân duy nhất trên bàn cờ có được năng lực đặc biệt này. Sau khi ăn quân đối phương Mã sẽ được đặt tại vị trí của quân đó. Kỹ năng "nhảy qua đầu" giúp Mã có xu hướng trở thành quân mạnh nhất trong những thế cờ kín, đông quân. Nước đi này của Mã đã tồn tại rất lâu, không thay đổi từ trước thế kỷ 7 cho đến nay. Mã di chuyển lần lượt đến các ô trắng rồi đen. (đang ở ô đen thì không thể đi tới một ô đen khác, tương tự với ô trắng)

Về mặt tổng quan thì mọi quân cờ đều trở nên mạnh hơn hẳn nếu được đặt ở những vị trí gần trung tâm bàn cờ, và điều này đặc biệt đúng với Mã. Một quân Mã nằm ở cạnh bàn (cột hay hàng ngoài cùng; cột a, h và hàng 1, 8) chỉ có thể tấn công (hay kiểm soát) 3 hoặc 4 ô, và với quân Mã nằm ở góc thì là 2 ô. Hơn nữa, sẽ mất nhiều nước đi hơn để chuyển một quân Mã ở xa trung tâm đến bên cánh đối diện của bàn cờ so với Tượng, Xe, và Hậu. Vì vậy, một nguyên tắc cần phải nhớ đối với người học chơi cờ đó là hạn chế việc di chuyển Mã xa rời trung tâm, đặc biệt là ra các góc và cạnh bàn cờ. Mã cần luôn có mặt gần hoặc tại những "điểm nóng" trên bàn cờ, những nơi đang xảy ra giao chiến.

Mã là quân duy nhất có thể di chuyển mà không cần phải đi Tốt trước, do đó người chơi có thể đi Mã ở ngay nước đầu tiên, điều mà không thực hiện được đối với các quân khác (trừ Tốt). Vì lý do nêu bên trên, nước đi đầu tiên của Mã cần hướng đến trung tâm. Mã thường nhập cuộc sớm hơn một chút so với Tượng và sớm hơn nhiều so với Xe và Hậu.

Với cách di chuyển độc đáo, Mã là một quân chĩa đặc biệt lợi hại. (tấn công hai hay nhiều quân đối phương cùng lúc)

Trong hình bên, mỗi con số trên các ô biểu thị số lượng nước tối thiểu cần phải thực hiện để Mã ở f5 có thể đi tới những ô đó.

Giá trị

Mã được cho là có sức mạnh và giá trị gần tương đương với Tượng. Tượng có khả năng di chuyển tầm xa, nhưng bị hạn chế chỉ đi đến được một nửa số ô vuông trên bàn cờ. Vì mã có năng lực nhảy qua đầu các quân khác nên nó thường có giá trị hơn trên một bàn cờ đông đúc (những thế trận kín). Mã trở nên mạnh nhất khi nó có được một ô "tiền đồn" – một vị trí tương đối an toàn mà từ đó quân Mã có thể phát huy sức mạnh từ xa. Mã nằm ở hàng ngang thứ 4 có thể so sánh được với Tượng, ở hàng thứ 5 thì Mã thường mạnh hơn Tượng, và ở hàng thứ 6 thì đó có thể là một lợi thế mang tính chất quyết định. Một quân Mã nằm ở hàng thứ 6 mà không làm được gì hữu dụng thì có nghĩa nó không được đặt ở một vị trí tốt.

Đặc điểm

Tốt là những quân quấy nhiễu Mã hết sức hiệu quả do nó có giá trị thấp hơn đồng thời do cách đi khác nhau nên khi một quân Tốt tấn công Mã nó không bị Mã tấn công ngược lại. Bởi vậy, một quân Mã hiệu quả nhất là khi nó được đặt ở những ô yếu điểm trong cấu trúc Tốt của đối phương, tức là ô mà không thể bị Tốt đối phương tấn công. Trong hình bên, Mã Trắng ở d5 là rất mạnh – mạnh hơn nhiều so với Tượng Đen ở g7.

Trong khi hai Tượng có thể bù đắp yếu điểm cho nhau, hai Mã có xu hướng không phối hợp với nhau được một cách hiệu quả. Bởi vậy một cặp Tượng thường được xem là mạnh hơn so với một cặp Mã . Nhà Vô địch Thế giới José Raúl Capablanca đánh giá một Hậu và một Mã thường là sự kết hợp tốt hơn so với một Hậu và một Tượng. Tuy nhiên, Đại kiện tướng Glenn Flear không tìm thấy ván đấu nào của Capablanca mà trong đó ông thể hiện cho tuyên bố trên và các số liệu thống kê cũng không ủng hộ quan điểm này . Trong một tàn cuộc không bao gồm Tốt và những quân khác, hai Mã nhìn chung có nhiều cơ hội chống lại một Hậu hơn hai Tượng hay một Mã và một Tượng (xem pháo đài (cờ vua)).

Trong tàn cuộc, Mã thường không hiệu quả bằng Tượng. Tầm di chuyển của Mã là hạn chế hơn hẳn, nên ở những tàn cuộc mà Tốt trải khắp hai cánh, Mã không phải là quân phù hợp. Tuy nhiên, nhược điểm này không còn mấy quan trọng khi Tốt chỉ tập trung ở một bên trên bàn cờ. Hơn nữa, một quân Mã có lợi thế kiểm soát được mọi ô màu khác nhau, còn một Tượng thì không. Tuy vậy, một bất lợi của Mã so với các quân khác là bản thân nó không thể tự làm mất một nước để đặt đối phương vào tình thế zugzwang (xem triangulation và temp). Trong thế cờ hình bên, Trắng sẽ không thể thắng nếu đi trước và Mã của họ nằm ở ô trắng; tương tự với việc Mã Trắng nằm ở ô đen và Đen đi trước. Trong hai trường hợp còn lại, Trắng thắng. Nếu thay Mã bằng Tượng bất kỳ, Trắng sẽ thắng bất kể bên nào đi trước .

Trong giai đoạn cuối của ván cờ, nếu một bên có một Vua và một Mã và bên còn lại có một Vua, kết quả sẽ là hoà bởi chiết hết là điều không thể. Trường hợp một Vua đơn độc đối đầu một Vua và hai Mã, chiếu hết chỉ có thể xảy ra khi bên yếu thế (bên có một Vua) mắc sai lầm nghiêm trọng (blunder) bằng việc đưa Vua vào vị trí mà có thể bị chiếu hết ở nước tiếp theo, nếu không thì bên hai Mã không bao giờ có thể thắng. Tuy nhiên, với một Tượng và một Mã, hoặc hai Tượng, bên mạnh có thể ép bên yếu vào tình thế bị chiếu hết. Tuy nhiên lại có một nghịch lý, ép chiếu hết bằng hai Mã đôi khi là "có thể" nếu bên yếu có thêm một Tốt, dù vậy điều này nhìn qua có vẻ thú vị và gây tò mò chứ giá trị thực tiễn rất ít (xem Tàn cuộc hai Mã). Một quân Tượng có thể bẫy một quân Mã khiến nó không thể di chuyển (Mã c1 hình bên), đặc biệt trong tàn cuộc.

Mã Unicode

Unicode định ra hai codepoint cho Mã:

♘ U+2658 Mã Trắng (HTML ♘)

♞ U+265E Mã Đen (HTML ♞)

Xem thêm
 Chiếu hết bằng Tượng và Mã
 Quân cờ vua
 Giá trị tương đối của quân cờ vua
 Biểu đồ Mã
 Hành trình của Mã
 Bộ cờ vua Staunton
 The exchange (cờ vua) - đổi Mã (hoặc Tượng) lấy Xe
 Tàn cuộc hai Mã

Chú thích

Tham khảo

Tham khảo

Quân cờ vua
Ngựa trong nghệ thuật


title: Xe (cờ vua)

text:
Xe ( ) là quân cờ mạnh thứ hai trong cờ vua sau quân Hậu. Mỗi người chơi bắt đầu ván đấu với hai quân Xe và vị trí ban đầu của nó nằm ở các ô góc của bàn cờ; hay các ô a1, h1 đối với Trắng và a8, h8 đối với Đen xét về mặt ký hiệu đại số.

Di chuyển
Xe di chuyển theo hàng ngang và cột dọc và chỉ bị giới hạn bởi sự có mặt của quân khác trên đường đi và độ dài của hàng ngang hay cột dọc. Sau khi ăn quân đối phương, Xe sẽ được đặt tại vị trí của quân đó. Xe có thể cùng với Vua thực hiện một nước đi đặc biệt gọi là nhập thành.

Trong ván đấu

Giá trị tương đối
Tổng quan thì Xe mạnh hơn Tượng và Mã và được cho là có giá trị bằng những quân này cộng thêm hai Tốt. Tuy nhiên một Xe không giá trị bằng hai Tượng, hai Mã, hay một Tượng và một Mã. Hai Xe được đánh giá nhỉnh hơn một chút so với một Hậu (xem Giá trị tương đối của quân cờ vua). Hậu và Xe được gọi là những quân nặng hay quân lớn, trong khi Mã và Tượng là quân nhẹ, hay quân nhỏ.

Đặc điểm vị trí

Với đặc điểm xuất phát ở các ô góc bàn cờ cùng việc di chuyển bị cản trở bởi quân khác, Xe không thể ngay lập tức tham gia vào trận chiến. Mục tiêu quan trọng trước tiên đối với Xe mà người chơi muốn thực hiện đó là kết nối hai quân Xe ở hàng đầu tiên bằng cách di chuyển hết các quân ra khỏi hàng này trừ Vua và Xe sau đó nhập thành. Khi đó hai Xe có thể hỗ trợ lẫn nhau đồng thời dễ dàng di chuyển ra chiếm đóng và kiểm soát các cột thích hợp.

Mục tiêu chiến lược phổ biến đó là đặt Xe ở hàng thứ nhất vào một cột mở (cột không có Tốt), hoặc cột nửa mở (cột chỉ còn Tốt của đối phương). Trong các trường hợp trên, Xe vừa tương đối an toàn không lo bị tấn công vừa có thể kiểm soát các ô trên một cột từ xa. Nếu một cột là đặc biệt quan trọng, người chơi có thể tăng cường thêm quân Xe nữa cho cột đó, làm như vậy gọi là chồng Xe.

Một quân Xe nằm ở hàng thứ 7 (hàng 2 đối với Đen) thường sẽ rất mạnh vì nó đe dọa đến những quân Tốt chưa di chuyển không có được sự bảo vệ của Tốt khác; điểm quan trọng hơn là nó giam Vua đối phương, quân thường nằm ở hàng ngang cuối và tình thế trở nên đặc biệt nguy hiểm nếu có sự tham gia tấn công của một quân khác như Xe và Hậu. Một quân Xe ở hàng thứ 7 thường được xem là có giá trị bù đắp cho một quân Tốt . Trong thế cờ hình bên trích từ ván đấu giữa Lev Polugaevsky và Larry Evans, quân Xe ở hàng thứ 7 đã giúp Trắng có được kết quả hòa, bất chấp việc kém đối phương một Tốt .

Hai Xe cùng ở hàng thứ 7 thường là đủ để giành được chiến thắng, không thì ít nhất cũng là hòa nhờ chiếu vĩnh viễn. Hai Xe đôi khi được đề cập một cách thông tục là "những con lợn ở hàng ngang số 7", vì khi đó chúng thường đe dọa "ăn" quân hoặc Tốt của đối phương.

Cờ tàn
Xe mạnh nhất là vào giai đoạn cuối của ván cờ khi số lượng quân trên bàn cờ đã giảm giúp chúng tăng khả năng hoạt động và kiểm soát. Xe có đôi chút vụng về trong việc ngăn chặn Tốt đối phương tiến về phía trước, trừ khi chúng nằm trên cùng cột và ở đằng sau quân Tốt đó. Tương tự như vậy, một quân Xe hỗ trợ Tốt đồng đội tốt nhất là khi nó nằm trên cùng cột và ở sau Tốt. (xem Quy tắc Tarrasch)

Trong một tình thế với một bên có một Xe và một hoặc hai quân nhẹ đối đầu với bên kia có hai Xe, nhìn chung thường có thêm Tốt và có thể là các quân khác – Lev Alburt khuyến cáo người chơi có một Xe không nên đổi Xe của mình lấy một trong hai Xe của đối phương .

Xe là quân rất mạnh về khả năng chiếu mat Vua. Dưới đây là một vài ví dụ chiếu mat bằng Xe.

Mã Unicode

Unicode định ra hai codepoint cho Xe:

♖ U+2656 Xe Trắng (HTML ♖)

♜ U+265C Xe Đen (HTML ♜)

Xem thêm
 Giá trị tương đối của quân cờ vua
 Thế cờ Lucena - thế thắng
 Thế cờ Philidor - thế hòa
 Tàn cuộc Xe và Tốt chống Xe
 Bộ cờ vua Staunton
 Quy tắc Tarrasch - Xe ở sau Tốt thông
 The exchange (cờ vua) - đổi Xe lấy một quân nhẹ

Tham khảo

Tham khảo

Quân cờ vua


title: Cantopop

text:
Cantopop (; Hán-Việt: Việt ngữ lưu hành âm nhạc) là tên gọi thân mật cho "nhạc đại chúng tiếng Quảng Đông". Đôi khi Cantopop được dùng để chỉ HK-pop, rút ngắn từ cụm từ tiếng Anh "Hong Kong popular music" (nhạc đại chúng Hồng Kông). Nó được phân loại như là một nhánh của nhạc pop tiếng Hoa nằm trong C-pop. Cantopop không chỉ mang ảnh hưởng từ các hình thức khác của âm nhạc Trung Quốc mà còn từ phong cách quốc tế, bao gồm nhạc jazz, rock and roll, R&B, nhạc điện tử, nhạc pop phương Tây cùng các thể loại âm nhạc khác. Các ca khúc Cantopop hầu như luôn được thể hiện bằng tiếng Quảng Đông. Tự hào với một lượng fan hâm mộ đa quốc gia, đặc biệt là ở các quốc gia Đông Nam Á như Ma-lai-xi-a, Xinh-ga-po, In-đô-nê-xi-a, Thái Lan và ở tỉnh Quảng Đông của Trung Quốc đại lục, tuy nhiên Hồng Kông vẫn duy trì vị thế là trung tâm quan trọng nhất của thể loại âm nhạc này.

Lịch sử

Thập niên 1980: Thời hoàng kim của dòng nhạc Cantopop

Trong suốt thập kỷ 80, dòng nhạc Cantopop cất cánh bay lên đỉnh cao với các nghệ sĩ, nhà sản xuất và công ty thu âm hoạt động một cách nhịp nhàng, trơn tru. Các ngôi sao Cantopop như Mai Diễm Phương, Trương Quốc Vinh, Lâm Tử Tường, Đàm Vịnh Lân, Diệp Thiến Văn, Trần Tuệ Nhàn, Lâm Ức Liên, Trần Bách Cường và Trương Học Hữu nhanh chóng trở thành những cái tên trong cùng một nhà. Ngành công nghiệp âm nhạc đã sử dụng các ca khúc Cantopop trong các bộ phim truyền hình lẫn điện ảnh, với một vài bài trong số những bản thu nổi tiếng nhất đến từ những bộ phim như Anh hùng bản sắc (). Các nhà tài trợ và công ty thu âm bắt đầu thích nghi với ý tưởng về các bản hợp đồng sinh lời và những bản ký tên trị giá hàng triệu đô la. Ngoài ra còn có các ca khúc tiếng Nhật được viết lại lời bằng tiếng Quảng Đông.

Nữ ca sĩ Hoa ngữ thành công nhất lúc bấy giờ, "Nữ hoàng Mandopop" Đặng Lệ Quân cũng lấn sân sang dòng nhạc Cantopop. Cô đã gặt hái được thành công về mặt thương mại với những bản hit tiếng Quảng dưới trướng công ty PolyGram vào quãng đầu thập niên 1980. Ngoài ra còn có nữ ca sĩ Chân Thục Thi là một gương mặt tiêu biểu đến từ Ma Cao.

Trong những năm 1980 đã diễn ra làn sóng thứ hai của "cơn sốt ban nhạc" (làn sóng thứ nhất diễn ra vào những năm 1960-1970 vốn chịu ảnh hưởng lớn từ hiện tượng Beatlemania trên quy mô toàn cầu lúc bấy giờ). Giới trẻ thì cho rằng việc thành lập các ban nhạc thời điểm đó là vô cùng hợp thời. Nhiều ban nhạc mới nổi lên như Lotus của Hứa Quan Kiệt, The Wynners và Teddy Robin and the Playboys (Teddy Robin và những tay chơi).

Thập niên 1990: Kỷ nguyên Tứ Đại Thiên Vương

Vào đầu những năm 1990, các ngôi sao Cantopop như Đàm Vịnh Lân, Trương Quốc Vinh, Hứa Quan Kiệt, Trần Tuệ Nhàn, nhà sáng tác Cố Gia Huy và nhiều nhân vật khác đều rút lui khỏi ánh hào quang sân khấu, hoặc không thì cũng thu hẹp phạm vi hoạt động của mình. Nữ ca sĩ Trần Tuệ Nhàn thì rời Hồng Kông để theo đuổi việc học tại ngôi trường Đại học Syracuse nước Mỹ, trong khi những người còn lại rời Hồng Kông giữa bối cảnh bất ổn xung quanh Sự kiện Thiên An Môn năm 1989 và sắp tới là sự kiện trao trả Hồng Kông từ tay Anh Quốc trở về dưới quyền quản lý của Trung Quốc năm 1997.

Trong suốt thập niên 90, bộ sậu "Tứ Đại Thiên Vương" (), bao gồm Trương Học Hữu, Lưu Đức Hoa, Quách Phú Thành và Lê Minh đã chi phối cả nền âm nhạc và phủ sóng trên các mặt báo, tạp chí, truyền hình, quảng cáo và điện ảnh. Các tài năng mới như ban nhạc Beyond, nhóm Thảo Manh, Lý Khắc Cần, Diệp Thiến Văn, Châu Huệ Mẫn, Bành Linh, Trần Tuệ Lâm, Trịnh Tú Văn và Vương Phi cũng nổi lên làm thế đối trọng. Tuy nhiên, do những tranh cãi về hợp đồng với công ty giải trí PolyGram mà Lý Khắc Cần mãi không bao giờ có thể trở thành nghệ sĩ trực thuộc hãng, thay vào vị trí đó là Trương Học Hữu và Lê Minh vốn thuộc cùng hãng thu âm.

Sự kiện chuyển giao chủ quyền đã tạo ra một bầu không khí đầy gian truân, thử thách về phương diện văn hóa đối với ngành công nghiệp âm nhạc. Sự thiết lập Luật Cơ bản Hồng Kông cũng như các pháp lệnh quy định về ngôn ngữ đã khiến cho việc áp dụng tiếng Quan thoại là không thể tránh được.

Thập niên 2000: Kỷ nguyên mới

Tại thời điểm chuyển giao giữa hai thế kỷ, tiếng Quảng Đông vẫn đóng vai trò thống trị nền âm nhạc Hoa ngữ. Sự ra đi của hai ngôi sao Trương Quốc Vinh và Mai Diễm Phương vào năm 2003 đã làm rung chuyển cả ngành công nghiệp âm nhạc. Thời kỳ chuyển giao còn diễn ra với nhiều nghệ sĩ nổi lên ở hải ngoại như Tạ Đình Phong và Lý Mân đã được khán giả ghi nhận. Kết quả là dòng nhạc Cantopop không còn bị giới hạn trong phạm vi Hồng Kông nữa mà đã dần trở thành một phần của trào lưu âm nhạc ở quy mô lớn hơn. Thời kỳ này cũng rộ lên phiên bản thứ 2 của Tứ Đại Thiên Vương gồm Châu Hoa Kiện, Thành Long, Lý Tông Thịnh  và Hoàng Diệu Minh.

Năm 2005, Cantopop bước vào giai đoạn thăng hoa. Các hãng giải trí lớn thâu tóm thị trường Hồng Kông bao gồm: Gold Typhoon Music Entertainment (EMI, Gold Label), Universal Music Group, East Asia Entertainment và hãng thu âm Amusic, cũng như là Emperor Entertainment Group. Một vài trong số những nghệ sĩ thành công nhất của giai đoạn này có thể kể đến: Mạch Tuấn Long, Dung Tổ Nhi, nhóm Twins, Trần Dịch Tấn, Dương Thiên Hoa, Cổ Cự Cơ, Ôn Triệu Luân, Vệ Lan và Trương Vệ Kiện.

Kỷ nguyên mới cũng chứng kiến sự bùng nổ các nhóm/ban nhạc như at17, Soler, Sun Boy'z, HotCha, Mr và RubberBand. Nhiều nghệ sĩ như Đặng Lệ Hân, Ngô Vũ Phi, Quan Trí Bân và Lý Uẩn cuối cùng sau đó đã tách ra hoạt động riêng.

Thập kỷ này còn được mệnh danh là kỷ nguyên "ca sĩ của dân" (; Hán-Việt: thân dân ca tinh) bởi hầu hết các nghệ sĩ đều được phổ biến với công chúng, trái ngược với thập niên 1990 khi mà những ca sĩ "tên tuổi lớn" (; Hán-Việt: đại bài ca tinh) của thời kỳ trước dường như đều rất khó để tiếp cận.

Ảnh hưởng tại Việt Nam

Cơn sốt phim truyền hình Hồng Kông (đặc biệt là phim của đài TVB) trên khắp Đông và Đông Nam Á vào những năm 1975 - 1990 đã giúp phổ biến dòng nhạc C-pop nhẹ nhàng, trữ tình (bao gồm cả Cantopop và Mandopop) ở thị trường Việt Nam, tạo nên phong trào "nhạc Hoa lời Việt" trong giới nghệ sĩ. Những năm cuối thập niên 1990 và đầu thập niên 2000, Lam Trường, Đan Trường cùng các ca sĩ Việt gốc Hoa như Sỹ Ben, Mộng Na, Tú Linh, Tú Châu, Cảnh Hàn và Nguyễn Đức hay bộ đôi Chàng trai Bắc Kinh Minh Thuận, Nhật Hào là những ca sĩ chuyển thể dòng nhạc Cantopop thành công nhất tại thị trường Việt Nam còn tại thị trường hải ngoại có Andy Quách và Don Hồ thể hiện các ca khúc nhạc Hoa. Đây cũng là thời kỳ hoàng kim của dòng nhạc Hoa lời Việt, vốn từ tứ ca Tứ đại Thiên Vương của Hồng Kông thể hiện rất thành công. Một số ca khúc phim TVB kinh điển được phổ lời Việt bởi Tuấn Đạt & Lucia Kim Chi như Tuyết Sơn Phi Hồ, Lục Tiểu Phụng hay Thần điêu đại hiệp cũng rất nổi tiếng.

1975 - 1999
Giai đoạn này có nhiều ca khúc nhạc Cantopop được các ca sĩ nổi tiếng V-pop lúc bấy giờ hát lại hoặc phối lại bằng tiếng Việt như:

Những năm 2000-nay

Thời kỳ 2004 - 2008 chứng kiến sự bùng nổ của dòng phim thần tượng Đài Loan tại thị trường châu Á, kéo theo đó là sự phổ biến dòng nhạc tình cảm lãng mạn, dễ thương kiểu C-pop (đặc biệt là Mandopop).

Ngoài ra còn có một số bài nhạc Cantopop cũng được các ca sĩ nổi tiếng V-pop lúc bấy giờ hát lại hoặc phối lại bằng tiếng Việt như:

Các nghệ sĩ

Nam ca sĩ

 Hứa Quan Kiệt
 La Văn
 Lâm Tử Tường
 Hoàng Triêm
 Trịnh Thiếu Thu
 Trần Bách Cường
 Trương Quốc Vinh
 Huỳnh Gia Câu
 Châu Hoa Kiện
 Aaron Siu
 Âu Thụy Cường
 Chung Trấn Đào
 Trần Hiểu Đông
 Trần Dịch Tấn
 Thành Long
 Phùng Tổ Danh
 Trần Tiểu Xuân
 Trần Bá Vũ
 Trần Kiện Phong
 Trần Vỹ Đình
 Châu Bách Hào
 Trần Quán Hy
 Trịnh Y Kiện
 Trịnh Tuấn Hoằng
 Trịnh Gia Dĩnh
 Trịnh Trung Cơ (người Đài Loan)
 Trương Vệ Kiện
 Trương Kính Hiên (người Trung Quốc đại lục)
 Trương Trí Lâm
 Hứa Đình Khanh
 Cổ Thiên Lạc
 Trương Kế Thông
 Trương Trí Hằng
 Benji Chiang
 Chu Quốc Hiền
 Phương Lực Thân
 Phương Đại Đồng
 Jay Fung
 Hứa Chí An
 Alex Hung
 Hồng Trác Lập
 Lưu Đức Hoa
 Trương Học Hữu
 Quách Phú Thành
 Lê Minh
 Lương Triều Vỹ
 Lý Khắc Cần
 Kim Thành Vũ
 Quan Sở Diệu
 Quan Trí Bân
 Quan Chính Kiệt
 Cổ Cự Cơ
 Quách Tấn An
 Lâm Tử Thiện
 Lâm Bảo Di
 Lâm Nhất Phong
 Lâm Phong
 Lâm Hải Phong
 Lưu Hạo Long
 Gene Lee
 Lý Nhật Lãng
 La Gia Lương
 Trắc Điền
 Lư Quan Đình
 Douglas Low
 Mạch Tuấn Long
 Mạch Tử Hào
 Lam Dịch Bang
 Lý Trị Đình
 Tiêu Chính Nam
 Tô Vĩnh Khang
 Đàm Vịnh Lân
 Đặng Kiện Hoằng
 Đỗ Đức Vỹ
 Tạ Đình Phong
 Vương Tổ Lam
 Ôn Triệu Luân
 Vương Kiệt
 Philip Wei Xiong
 Chris Wong
 Huỳnh Quán Trung
 Diệp Thế Vinh
 Huỳnh Tông Trạch
 Huỳnh Diệu Minh
 Hồ Hồng Quân
 Ứng Xương Hựu
 Mã Tuấn Vỹ
 Dư Văn Nhạc
 Âu Dương Tĩnh
 MastaMic
 Namewee (người Malaysia)
</div>

Nữ ca sĩ

 AGA
 Annabelle Louie
 Bành Linh
 Chân Thục Thi
 Châu Huệ Mẫn
 Châu Lệ Kỳ
 Chiêm Thiên Văn (After Class)
 Chung Hân Đồng (Twins)
 Chung Nhu Mỹ (After Class)
 Chung Thư Mạn
 Rachelle Chung
 Chung Gia Hân
 Cốc Á Vy
 Diệp Đức Nhàn
 Diệp Lệ Nghi
 Diệp Ngọc Khanh
 Diệp Thiến Văn
 Grace Ip
 Diêu Trác Phi (After Class)
 Dung Tổ Nhi
 Dương Thiên Hoa
 Đàm Gia Nghi
 Đặng Lệ Quân
 Đặng Tử Kỳ
 Đới Tổ Nghi
 Renee Dai
 Đường Muội
 June Tang
 Stephy Tang
 Vangie Tang
 Giang Y Tình
 J. Arie
 Cherry Ho
 Hà Lạc Dao
 Hà Nhạn Thi
 Hà Vận Thi
 Hồ Bội Úy
 Hồ Hạnh Nhi
 Hồ Định Hân
 Hồ Lâm
 Hứa Tĩnh Vận
 Khương Lệ Văn
 Kellyjackie
 Mimi Lo
 Lâm Hân Đồng
 Lâm Ức Liên
 Lê Tư
 Vivian Lai
 Liên Thi Nhã
 Prudence Liew
 Lữ San
 Lư Xảo Âm
 Winnie Lau
 Lương Tịnh Kỳ
 Lương Vịnh Kỳ
 Cathy Leung
 Isabella Leong
 Lý Hạnh Nghê
 Lý Mân
 Eunix Lee
 Tiffany Lee
 Rain Li
 Diệp Thiến Văn
 Mai Diễm Phương
 Mạc Văn Úy
 Keeva Mak
 Ngô Nhược Hy
 Kary Ng
 Yan Ng
 Phó Dĩnh
 Maggie Fu
 Phùng Hy Dư
 Quan Cúc Anh
 Quan Thục Di
 Jade Kwan
 Ella Koon
 Tạ An Kỳ
 Teresa Carpio
 Lai Ying Tong
 Karen Tong
 Thái Trác Nghiên (Twins)
 Tiết Gia Yến
 Trang Tâm Nghiên (người Trung Quốc đại lục)
 Trần Bảo Châu
 Trần Hy Nghi
 Trần Khiết Nghi
 Trần Tuệ Lâm
 Trần Tuệ Nhàn
 Trần Tuệ San
 Trần Thu Hà
 Trần Văn Viện
 Trịnh Dung
 Trịnh Hân Nghi
 Trịnh Hy Di
 Trịnh Tú Văn
 Trương Bá Chi
 Trương Đức Lan
 Tuyên Huyên
 Từ Tiểu Phụng
 Từ Tử San
 Tưởng Nhã Văn
 Uông Minh Thuyên
 Vệ Lan
 Vệ Thi
 Viêm Minh Hy (After Class)
 Vịnh Nhi
 Emme Wong
 Vương Hạo Nhi
 Vương Phi
 Vương Uyển Chi
 Linda Wong
 Su Miaoling
 Charlie Yeung
 Amy Chan
 Angela Pang
 Bondy Chiu
 Chita Yu
 AMA Huen Ning
</div>

Nhóm/Ban nhạc
 2R
 4ando(son)
 After Class
 AMK
 As One
 At17
 Benji and Lesley
 Beyond
 Bliss
 Boy'z
 Blue Jeans
 C AllStar
 Chochukmo
 Citybeat
 Cream
 De Argyle Peasants
 Dear Jane
 Dry
 E-Kids
 Echo
 EO2
 Error
 FAMA
 Thảo Manh
 Hotcha
 Honey Bees
 Honey Bees Junior
 KOLOR
 Krusty
 I Love You Boy'z
 The Jade Band
 LMF
 Lil' Ashes
 Little Tigers
 Mirror
 Mister (Mr)
 MP4
 My Little Airport
 Online
 Paradox
 Pandora
 Per se
 Ping Pung
 PixelToy
 Purple Nine
 Raidas
 Relaxpose
 Robynn & Kendy
 RubberBand
 Royals
 Shine
 Sky
 Softhard
 SohBim
 Soler (người Macao)
 Super Girls (HK)
 Supper Moment
 Square
 Swing
 ToNick
 Tai Chi
 Tat Ming Pair
 The Cause Across
 The Pancakes
 The Raiders
 Wind & Cloud
 The Wynners
 Twins
 VEGA
 XERO
 YLK Organization
 Zarahn
 Zzzsh
 Zen
 Zpecial
 24 Herbs
</div>

Xem thêm

 Âm nhạc Hồng Kông
 Nhạc pop tiếng Anh Hồng Kông
 Phim truyền hình Hồng Kông
 C-pop
 Mandopop
 Làn sóng Hoa ngữ (trong đó có Làn sóng Hồng Kông)

Chú thích

Âm nhạc Hồng Kông
C-pop
Thể loại nhạc pop
Thể loại nhạc kết hợp
Tiếng Quảng Đông
Bài hát tiếng Quảng Đông


Giải thưởng khoa học Friedrich Wilhelm Bessel là một trong những giải thưởng khoa học uy tín nhất của Đức mang tên nhà toán học kiêm thiên văn học người Đức Friedrich Wilhelm Bessel (1784 - 1846) và do quỹ học bổng Alexander von Humboldt của Đức - một tổ chức hàn lâm khoa học được tài trợ bởi chính phủ Đức, nhằm hỗ trợ cho việc hợp tác nghiên cứu giữa các nhà khoa học Đức và các nhà khoa học nước ngoài thiết lập.

Quỹ học bổng Alexander von Humboldt đã xây dựng được một mạng lưới gồm khoảng 26.000 nhà khoa học từ 130 quốc gia trên thế giới. Trong số những người đã nhận học bổng Humboldt hoặc được nhận giải thưởng nghiên cứu khoa học của Quỹ Alexander von Humboldt, đã có 49 người sau đó được nhận Giải thưởng Nobel.

Đây là giải thưởng nghiên cứu dành cho các nhà khoa học ngoại quốc cực giỏi, đang bắt đầu sự nghiệp của mình, tuy nhiên nhờ những nghiên cứu khoa học đã được quốc tế công nhận. Các ứng viên không được phép tự ứng cử mà phải do các nhà khoa học Đức đề cử. Giải thưởng bắt đầu trao từ năm 2001; mỗi năm có đến 25 người được trao giải. Người nhận giải hiện tại được 45.000 Euro và được mời lựa chọn một cuộc nghiên cứu tại Đức.

Những người đã đạt được giải thưởng
 Năm 2001 Yuriy B. Ovchinnikov, Peter J. Hirschfeld, Krassimir Danov, Eric Suraud, Naveen Garg
 Năm 2002 Ezenwa Oaheto, Victor Kozlov
 Năm 2003 Igor L. Fedushkin
 Năm 2004 David McAlpine, Soo Jong-Rey, Oliver Smithies
 Năm 2005 Roland Burgmann, Mark Tuckerman, Luis Chiappe, Ilan Marek
 Năm 2006 Ashutosh Sharma, Benjamin Wandelt, Chang Chang Xi
 Năm 2007 Adrian Constantin, Lorenzo Perilli
 Năm 2008 Guy Moore
 Năm 2009 Stephan Roche
 Năm 2010 Markus Aspelmeyer, Musa W. Dube
 Năm 2011 Christian W. Bauer, Penelope Evelyn Haxell
 Năm 2012 Olivier Remaud, Thomas W. Baumgarte, Michael Glickman, Hoang Nguyen The
 Năm 2013 Thomas Lörting

Xem thêm
 Alexander von Humboldt
 Nguyễn Thế Hoàng

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Nhà khoa học Việt Nam nhận giải thưởng cao quý của Đức.
 Người Việt Nam đầu tiên nhận giải thưởng của Viện Hàn Lâm khoa học Humboldt (CHLB Đức) , Cổng thông tin điện tử tỉnh Đồng Tháp.
 Friedrich Wilhelm Bessel-Forschungspreis bei der Alexander von Humboldt-Stiftung.

Giải thưởng khoa học Friedrich Wilhelm Bessel