title: Roland Linz

text:
Roland Gunther Linz (sinh ngày 8 tháng 8 năm 1981 ở Leoben, Styria) là một cựu cầu thủ bóng đá người Áo thường chơi ở vị trí tiền đạo tiền đạo. Hiện tại, Roland Linz đã giải nghệ.

Anh đã dành phần lớn sự nghiệp của mình cho Austria Wien, giành được 5 Thành tích lớn trong đó có 3 chức vô địch Bundesliga của Áo. Anh cũng đã từng thi đấu ở Pháp, Bồ Đào Nha, Thổ Nhĩ Kỳ và Thái Lan.

Roland Gunther Linz đã có 39 lần khoác áo Đội tuyển Bóng đá Quốc gia Áo, khoác áo ĐTQG tại Euro 2008.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Sự nghiệp sớm
Anh sinh ra ở Leoben,  Styria, Áo. Khi 15 tuổi, anh rời Áo sang Đức để gia nhập TSV 1860 München.

Hai năm sau, Linz trở lại Áo để gia nhập lại câu lạc bộ quê hương, lần này được ra sân trong đội hình chuyên nghiệp. Trong hai mùa giải tiếp theo, anh ấy đã ghi 27 bàn sau 53 trận cộng lại, và phong độ tốt của anh ấy ở giải hạng hai đã thu hút sự chú ý của các đội bóng lớn hơn trong nước, dẫn đến việc anh ấy ký hợp đồng với FK Austria Wien.

Linz đã có lần đầu tiên thành công tại đội bóng mới của mình, khi vô địch Bundesliga và cúp quốc gia Áo 2002–03. Một năm sau, anh được cho mượn từ Austria Wien sang VfB Admira Wacker Mödling , nằm ở ngoại ô phía nam thủ đô.

Xuất Ngoại lần thứ 2 và trở về Áo
Linz rời Áo lần thứ hai vào năm 2004, gia nhập câu lạc bộ OGC Nice tại Ligue 1 dưới dạng cho mượn. Tuy nhiên, anh ấy đã thất bại và trở về Áo chỉ sau sáu tháng, để chơi cho SK Sturm Graz cho đến cuối mùa giải.

Linz sau đó trở lại Austria Wien sau đó anh đăng quang vua phá lưới giải đấu. Đó là khoảng thời gian anh ấy đã khẳng định được vị trí của mình trong đội tuyển quốc gia, với hai bàn thắng trong trận thua 2-3 trước Ba Lan tại Sân vận động Silesian ở Chorzów trong vòng loại FIFA World Cup 2006.

Sự nghiệp ở Bồ Đào Nha và những năm sau đó
Sau những màn trình diễn xuất sắc cho cả câu lạc bộ và quốc gia,anh ấy đã gia nhập Boavista F.C. trong mùa hè năm 2006, với bản hợp đồng ba năm. Anh ấy đã kết thúc mùa giải đầu tiên của mình với mười bàn thắng tại Primeira Liga, và sau đó chuyển đến S.C. Braga

Trong UEFA Cup 2007–08  Linz ghi 11 bàn trong giải đấu, khiến cầu thủ ghi bàn kỳ cựu João Tomás phải ngồi dự bị khi Braga đứng thứ 7 và một lần nữa lọt vào UEFA Cup , thông qua UEFA Intertoto Cup.

Sau cuộc tranh cãi với huấn luyện viên Jorge Jesus, thì bị thay ra trong trận thua 0-2 trước Leixões S.C. vào tháng 9 năm 2008, Linz đánh mất tầm quan trọng của mình trong đội, vào ngày 30 tháng 1 năm 2009, anh ký hợp đồng với CLB Grasshopper Zürich cho đến tháng 6.

Sự nghiệp quốc tế
Linz có trận ra mắt đầu tiên cho Áo trong một trận giao hữu với Slovakia, thắng 2–0 tại Graz vào ngày 27 tháng 3 năm 2002. Anh vẫn đá chính thường xuyên cho đến tháng 9 năm 2007

Linz đã trở lại đội tuyển quốc gia trong thời gian tham dự VCK Euro 2008 trên sân nhà

Thành tích

Với Austria Wien
Giải bóng đá vô địch quốc gia Áo: 2002–03, 2005–06, 2012–13

Cúp Bóng đá Áo: 2002–03, 2005–06

Với Braga
UEFA Intertoto Cup: 2008

Cá nhân

 Vua phá lưới Giải vô địch quốc gia Áo: 2005–06, 2010–11

Chú thích

Liên kết ngoài
Austria Wien archives
L'Équipe stats

Stats and profile at Zerozero
Stats at ForaDeJogo
Stats at Fussballdaten
Grasshoppers profile
Transfermarkt profile

Official website

Sinh năm 1981
Nhân vật còn sống
Tiền đạo bóng đá

Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Pháp
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thụy Sĩ

Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bồ Đào Nha

Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thổ Nhĩ Kỳ


title: Kanlaya Sysomvang

text:
Kanlaya Sysomvang (sinh ngày 3 tháng 11 năm 1990) là một cầu thủ trẻ tài năng. Anh hiện đang chơi cho Yotha FC tại Lao Premier League và đội tuyển bóng đá quốc gia Lào.

Trong năm 2010, anh ký hợp đồng với câu lạc bộ địa phương Lào MCTPC. Anh chơi có một mùa giải trước khi ký hợp đồng với Khonkaen đội bóng đang chơi tại Thai Premier League trong năm 2011. Từ mùa bóng 2013 anh chuyển về thi đấu cho Yotha FC ở giải bóng đá quốc nội.

Trong năm 2010, ạnh có trận ra mắt cho đội tuyển bóng đá quốc gia Lào.

Chú thích

Sinh năm 1990
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Lào
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Lào


title: Khampheng Sayavutthi

text:
Khampheng Sayavutthi sinh ngày 19 tháng 7 năm 1986 tại Viêng Chăn, là một cầu thủ bóng đá Lào, người đã chơi cho YOTHA FC (MCTPC FC) ở Lào League, giải đấu cao nhất của bóng đá Liên đoàn Lao, và đội tuyển quốc gia Lào. Anh hiện bị AFC cấm thi đấu vĩnh viễn do cố tình dàn xếp tỷ số vào năm 2017.

Sự nghiệp quốc tế

Bàn thắng quốc tế

Tham khảo

Sinh năm 1986
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Lào
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Lào
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Đại hội Thể thao châu Á 2014


title: Giorgi Tsimakuridze

text:
Giorgi Tsimakuridze (sinh ngày 10 tháng 11 năm 1983, tại Chkotorskh) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp Gruzia. Anh hiện đang chơi cho Sisaket ở vị trí Tiền vệ cánh. Trước đây chơi cho TOT-CAT ở Thái Lan và xuất hiện trong đội all star Thái Lan thi đấu với Atlético Madrid vào năm 2010.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Profile on Football Squads

Sinh năm 1983
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Gruzia


title: Mathias Christen

text:
Mathias Christen (sinh ngày 18 tháng 8 năm 1987) là một cầu thủ bóng đá quốc tế người Liechtenstein đang chơi cho câu lạc bộ Thái Lan Singhtarua, ở vị trí tiền vệ.

Sự nghiệp
Sinh ra tại Vaduz, Christen đã chơi bóng đá câu lạc bộ ở Thụy Sĩ, Liechtenstein và Thái Lan như FC Triesen, FC Balzers, FC Wil, FC Gossau, FC Vaduz, FC Linth 04, USV Eschen / Mauren và Singhtarua.

Anh tham gia đội tuyển quốc gia Liechtenstein vào năm 2008. Anh ghi bàn thắng quốc tế đầu tiên của mình trong trận đấu với Bosnia và Herzegovina tại chiến dịch vòng loại World Cup 2014.

Chú thích

Sinh năm 1987
Nhân vật còn sống
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thụy Sĩ


title: Lazarus Kaimbi

text:
Lazarus Kaimbi (sinh ngày 12 tháng 8 năm 1988) là một tiền đạo và hiện đang là cầu thủ của Suphanburi. Kaimbi gia nhập câu lạc bộ Nam Phi Jomo Cosmos từ Ramblers FC Namibia vào tháng 11 năm 2006. Anh ghi hai bàn trong chiến thắng của Namibia trước đối thủ Djibouti trong vòng đầu tiên của vòng loại World Cup 2014 vào tháng 11 năm 2011.

Bàn thắng quốc tế

Danh hiệu
Bangkok Glass
Thai FA Cup Á quân (1): 2013

Chú thích

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Tiền đạo bóng đá


title: Tangeni Shipahu

text:
Tangeni Shipahu (sinh ngày 3 tháng 9 năm 1987 tại Swakopmund) là một tiền đạo bóng đá Namibia. Anh đang thi đấu cho JL Chiangmai United trong khuôn khổ giải Thai Premier League và Namibia.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sinh năm 1987
Nhân vật còn sống
Tiền đạo bóng đá


title: Guy Hubert

text:
Guy Hubert Mamihasindrahona (sinh ngày 25 tháng 8 năm 1979 tại Adema) là một cầu thủ bóng đá Malagasy, hiện đang chơi cho Samut Songkhram. Anh là thành viên của đội tuyển bóng đá quốc gia Madagascar.

Chú thích

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1979


title: Emerson Cesario

text:
Emerson Cesario, còn gọi là Emerson (sinh ngày 16 tháng 2 năm 1990) là một cầu thủ bóng đá hiện đang chơi cho câu lạc bộ Chiangrai United trong khuôn khổ giải Thai Premier League.

Emerson sinh ra tại Campo Mourão, Brazil có tổ tiên là người Đông Timor. Anh là thủ môn của đội tuyển quốc gia Đông Timor. Thành tích tốt nhất của anh là khi thi đấu với đối thủ là Việt Nam tại trận đấu thứ ba của SEA Games 2011, mặc dù đội bóng của anh bị thua trận.

Chú thích

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Tiền đạo bóng đá


title: Cleiton Silva

text:
Cleiton Augusto Oliveira Silva (sinh ngày 3 tháng 2 năm 1987) là một cầu thủ bóng đá người Brazil đang chơi cho Delfines theo dạng cho mượn từ Querétaro, anh là một cầu thủ chạy cánh tài năng, với những pha đi bóng và lừa bóng qua các hậu vệ với tốc độ của mình.

Chú thích

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1987
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Tiền đạo bóng đá
Người Minas Gerais
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Trung Quốc
Cầu thủ bóng đá nam Brasil ở nước ngoài


title: Jerri Ariel Farias Hahn

text:
Jerri Ariel Farias Hahn (sinh ngày 12 tháng 6 năm 1980) là một cầu thủ bóng đá Brazil hiện đang chơi cho Chiangrai United tại Thai Premier League.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1980
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ả Rập Xê Út
Cầu thủ bóng đá nam Brasil ở nước ngoài


title: Leandro Assumpção

text:
Leandro Assumpção (sinh ngày 3 tháng 2 năm 1986) là một cầu thủ bóng đá Brazil hiện đang chơi cho Chiangrai United tại Thai Premier League.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1986
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Tiền đạo bóng đá


title: Ramsés Bustos

text:
Ramsés Maximiliano Bustos Guerrero (sinh ngày 13 tháng 10 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá Chile hiện đang chơi cho Unión Española ở vị trí tiền đạo. Buriram United chấm dứt hợp đồng với anh vì lý do kỷ luật.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ramsés at Football Lineups

Sinh năm 1991
Nhân vật còn sống


title: Cu li

text:
Cu li () có nghĩa là một người lao động chân tay, có một loạt các ngụ ý khác và đôi khi được coi là xúc phạm hoặc miệt thị, tùy thuộc vào bối cảnh lịch sử và địa lý; tại Ấn Độ, nơi bắt nguồn của nó, từ này vẫn được coi là sự khinh miệt. Trong nhiều khía cạnh, nó là tương tự như từ peón trong tiếng Tây Ban Nha, mặc dù cả hai thuật ngữ này được sử dụng ở một số quốc gia với các ý nghĩa khác nhau.

Từ này bắt nguồn từ Nam Á vào thế kỷ 17 và có nghĩa là người làm công nhật, nhưng từ thế kỷ 20, từ này đã được sử dụng trong khu vực đó để chỉ những người khuân vác tại các nhà ga. Trong thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, từ cu li thường được sử dụng nhiều nhất đối với những người lao động theo giao kèo gốc Nam Á, Đông Nam Á hoặc Trung Quốc.

Cu li hiện được coi là xúc phạm hoặc chế nhạo chủng tộc ở Caribe, Châu Phi, Châu Đại Dương, Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Đông Nam Á và Châu Âu - liên quan đến những người từ Châu Á. Từ này có nghĩa đặc biệt tại Nam Phi, Đông Phi, Trinidad và Tobago, Guyana, Suriname, Jamaica, Mauritius, Fiji và bán đảo Mã Lai. Năm 2000, quốc hội Nam Phi ban hành Đạo luật thúc đẩy phòng chống phân biệt đối xử không công bằng, trong đó một trong những mục tiêu chính của nó là ngăn chặn các điều khoản ngôn từ thù hận như cu li (koelie).

Trong văn hóa đại chúng Ấn Độ hiện đại, cu li thường được miêu tả là những anh hùng hay phản anh hùng thuộc tầng lớp lao động. Các bộ phim Ấn Độ tôn vinh cu li bao gồm Deewaar (1975), Coolie (1983), Coolie No 1 (1991), Coolie (1995), Coolie No 1 (1995), Coolie (1997), Coolie (2004), Coolie No 1 (2019), Coolie No 1 (2020).

Trong cộng đồng người Việt thế kỷ trước, từ "cu li" chỉ người lao động phổ thông và trong khoảng thời gian gần đây từ này có thêm một nghĩa mới là người đi làm việc bán thời gian.

Từ nguyên
Cu li bắt nguồn từ tiếng Hindustan là qulī (, قلی), tự nó có lẽ có nguồn gốc từ tiếng Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman để chỉ nô lệ (hoặc như là tên gọi chung để chỉ mọi thần dân của đế quốc không phụ thuộc vào địa vị xã hội), قول (qul). Một diễn giải khác cho rằng từ qulī trong tiếng Hindustan có nguồn gốc từ bộ lạc thổ dân Gujarati hay đẳng cấp được biết đến như là kuli, một từ được người Bồ Đào Nha vay mượn và sử dụng nó tại miền nam Ấn Độ, từ đó mà có từ kuli trong tiếng Tamil. Từ này đã từng được sử dụng theo ý nghĩa này để chỉ những người lao động chân tay đến từ Ấn Độ. Năm 1727, Dr. Engelbert Kämpfer mô tả "cu li" là các lao động phổ thông trên bến tàu làm việc dỡ hàng từ các tàu buôn của Hà Lan tại cảng Nagasaki ở Nhật Bản.

Từ tiếng Trung 苦力 (bính âm: kǔlì) phiên âm là "khổ lực" trong cách phát âm Quan Thoại, theo nghĩa đen là "sức lực cay đắng" nhưng nói chung được hiểu như là "lao động cực nhọc". Trong tiếng Quảng Đông, thuật ngữ này là 咕 喱 (Jyutping: Gu lei). Từ dùng để chỉ một nô lệ châu Á. Thành ngữ Philippines tại Pangasinan "makuli" cũng bắt nguồn từ qulī (, قلی), một chứng cứ về ảnh hưởng của Ấn Độ tới Đông Nam Á biển đảo trước khi người Tây Ban Nha đến đây.

Ở miền nam Iran (một số thành phố) từ này được sử dụng với nghĩa là người lao động cấp thấp làm công nhật. Cu li đặc biệt được dùng với người lao động thực hiện mang vác trên lưng của họ hoặc làm lao động thủ công. Từ "cool" trong khu vực đó là tiếng lóng giữa người dân địa phương dùng để chỉ lưng con người.

Tham khảo

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Hill Coolies
 Phim tài liệu của BBC: Coolies: The Story of Indian Slavery
 "Labour and longing" của Vinay Lal
 Personal Life of a Chinese Coolie 1868–1899
 Chinese Coolie treated worse than slaves
 trang web dành riêng nói về cu li hiện đại Ấn Độ
 Bài viết của India Together về cu li Ấn Độ hiện đại
 Bài viết về người nhập cư Trung Quốc đến Hoa Kỳ
 Review of Coolitude: An Anthology of the Indian Labor Diaspora
 Ramya Sivaraj, "A necessary exile" , The Hindu (ngày 29 tháng 4 năm 2007)
 Commemoration of indentured, Aapravasi Ghat, 2 tháng 11 năm 2007.
 Mauritius starts to dialogue with its History , Khal Torabully (tiếng Pháp).
 Description of conditions aboard clipper ships transporting coolies from Swatow, China, to Peru, của George Francis.

Chủ nghĩa thực dân
Lịch sử Ấn Độ
Nghề dịch vụ và chăm sóc cá nhân
Nhóm xã hội
Chế độ nô lệ
Quan hệ lao động
Trung Quốc thế kỷ 19
Luật hợp đồng
Lịch sử lao động


title: Coelophysis

text:
Coelophysis ( hay ;pron.:), là một chi khủng long chân thú họ Coelophysidae nguyên thủy sống vào kỷ Trias (khoảng 216 đến 203 triệu năm trước) tại nơi ngày nay là Tây Nam Hoa Kỳ. Coelophysis có tầm vóc nhỏ, mảnh khảnh, là động vật ăn thịt hai chân cỡ nhỏ ở mặt đất, có thể phát triển đến chiều dài 3 m (9,8 ft). Nó là một trong những chi khủng long được biết đến sớm nhất.

Các loài
 Coelophysis bauri (Cope, 1887), nguyên được đặt tên khoa học là Coelurus bauri.
 Coelophysis rhodesiensis (Raath, 1969), nguyên được đặt tên khoa học là Syntarsus rhodesiensis.
 Coelophysis kayentakatae (Rowe, 1989), nguyên được đặt tên khoa học là Syntarsus kayentakatae.
 Coelophysis holyokensis? (Talbot, 1911), nguyên được đặt tên khoa học là Podokesaurus holyokensis.

Chú thích

Tham khảo

Khủng long Bắc Mỹ

Khủng long kỷ Tam Điệp
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Anh Ngọc (nhà báo)

text:
Trương Anh Ngọc (sinh ngày 19 tháng 1 năm 1976) là một phóng viên thời sự quốc tế, phóng viên thể thao, bình luận viên bóng đá, nhà văn và nhà báo người Việt Nam. Anh Ngọc được biết đến là một trong những phóng viên thể thao hàng đầu Việt Nam, đặc biệt về bóng đá và nhất là bóng đá Ý. Ngoài ra, anh cũng nổi tiếng là một trong những bình luận viên được yêu thích qua nhiều giải đấu và là phóng viên tác nghiệp tại các sự kiện thể thao lớn trong và ngoài nước. Kể từ năm 2010, anh là phóng viên Việt Nam đầu tiên và duy nhất tới nay được tạp chí danh tiếng France Football mời tham gia bình chọn cho danh hiệu Quả bóng vàng.

Ngoài việc là phóng viên thể thao, công việc chính của Anh Ngọc là phóng viên thông tin quốc tế. Anh là trưởng cơ quan thường trú của Thông tấn xã Việt Nam tại Ý trong giai đoạn 2007–2010 và 2013–2016. Trong các giai đoạn 2010–2013 và 2016 đến nay, anh còn làm biên tập viên rồi Thư ký tòa soạn cho báo Thể thao & Văn hóa, ngoài ra cũng là cộng tác viên của nhiều đài truyền hình cùng nhiều tờ báo và tạp chí lớn. Từ tháng 2 năm 2011, anh sở hữu một chuyên mục riêng trên báo Thể thao & Văn hóa mang tên Anh Ngọc & Calcio, rồi sau đó là một chương trình cùng tên được phát sóng hàng tuần từ tháng 9 năm 2012 trên hệ thống truyền hình Cáp của Đài Truyền hình Việt Nam (VTVCab). Anh cũng là người phát động phong trào "Cổ vũ bóng đá có văn hóa" trong cộng đồng bóng đá Việt Nam vào đầu năm 2013. Từ năm 2018, anh trở lại làm bình luận viên cho Serie A trên kênh truyền hình FPT.

Bên cạnh công việc phóng viên, Anh Ngọc cũng đã cho ra mắt những cuốn ký sự viết về hành trình khám phá và tác nghiệp của mình. Cuốn sách đầu tay Nước Ý, câu chuyện tình của tôi được phát hành vào tháng 5 năm 2012 có được nhiều đánh giá rất tích cực từ người hâm mộ. Các cuốn bút ký tiếp theo Phút 90++ (2013), Nghìn ngày nước Ý, nghìn ngày yêu (2017), Hẹn hò với Paris (2018) và Đi khi ta còn trẻ (2022) đều có được thành công nhất định.

Thiếu thời
Anh Ngọc sinh năm 1976 tại Hà Nội. Khi còn nhỏ, anh theo học tại trường tiểu học Tây Sơn, sau đó là trường THCS Lê Ngọc Hân và THPT Lý Thường Kiệt. Cha anh, Trương Đức Anh, từng là phóng viên Thông tấn xã Giải Phóng ở mặt trận Quảng Trị năm 1972 và chính là hình mẫu phấn đấu của anh. Ông Trương Đức Anh từng giữ chức Phó Tổng giám đốc Thông tấn xã Việt Nam.

Sau một lần đọc bài viết trên báo Thể thao & Văn hóa viết về chức vô địch Giải vô địch bóng đá thế giới 1982 của đội tuyền Ý, anh bắt đầu quan tâm tới môn thể thao và đất nước này.

Bài viết đầu tiên được đăng báo của Anh Ngọc là bài bình luận chiến thắng của F.C. Barcelona trên báo Thể thao Việt Nam vào tháng 5 năm 1992. Năm 1994, anh thi đỗ vào Khoa Báo chí của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Khi còn là sinh viên, Anh Ngọc thường xuyên tham gia các trận đấu bóng đá của nhà trường và được bạn bè đặt biệt danh "Thierry Lazure". Năm 1997, anh giành học bổng để theo học tại khoa báo chí và truyền thông tại Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore chuyên ngành về công nghệ truyền thông và ảnh báo chí.

Sự nghiệp

Sự nghiệp phóng viên
Trở về từ Singapore vào năm 1998, Anh Ngọc được mời về thiết kế website và suýt nữa đã trở thành nhân viên của Công ty Điện toán và truyền số liệu, song tình yêu bóng đá đã đưa anh trở thành biên tập viên thể thao của Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội. Ban đầu công việc của anh chỉ là bình luận những trận phát lại thay thế cho biên tập viên Long Hải. Trong thời gian tại đây, Anh Ngọc tham gia nhiều công việc như bình luận viên, phóng viên ảnh, thậm chí từng làm biên tập viên cho một chương trình âm nhạc quốc tế có tên Giai điệu cuối tuần trong giai đoạn 1999–2000. Ngoài ra, anh cũng là người phụ trách chuyên mục "Cabin bình luận viên" trên báo Hoa học trò từ năm 2000 đến 2002, cùng với đó là xuất hiện cùng với 2 bình luận viên Quang Huy và Long Vũ trong số đầu tiên của Hoa học trò 2! năm 2002. Anh trở thành bình luận viên chính thức của giải Serie A kể từ mùa giải 1998–1999. Đây là chương trình truyền hình thể thao trực tiếp đầu tiên của Đài truyền hình Hà Nội, và cũng vì lý do trên mà anh bắt đầu tự mày mò học tiếng Ý. Tiếp đó, anh tham gia bình luận giải đấu Euro 2000 của đài. Trận đấu cuối cùng anh bình luận cho đài là chiến thắng 4–2 của Lazio trước Inter Milan mùa giải 2001–02.

Sau 4 năm công tác, Anh Ngọc chuyển sang làm việc tại Thông tấn xã Việt Nam, cụ thể là báo Thể thao & Văn hóa, vào tháng 5 năm 2002. Tại đây, công việc chính của Anh Ngọc là phóng viên thời sự quốc tế, tuy nhiên anh vẫn tiếp tục viết bài về bóng đá và làm bình luận viên cho Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC. Năm 2007, anh là trưởng cơ quan thường trú của Thông tấn xã Việt Nam tại Ý trong nhiệm kỳ 3 năm. Trở về nước vào năm 2010, anh trở thành biên tập viên và thư ký tòa soạn, phụ trách mảng thể thao của báo Thể thao & Văn hóa. Từ tháng 2 năm 2011, anh sở hữu chuyên mục riêng mang tên Anh Ngọc & Calcio trên báo Thể thao & Văn hóa, không lâu sau đó chương trình cùng tên được lên sóng trên kênh Bóng đá TV của VTVCab. Chương trình được đánh giá cao và có được đông đảo người hâm mộ theo dõi hàng tuần. Tháng 10 năm 2013, Anh Ngọc quay trở lại Ý, tiếp tục nhiệm kỳ thứ hai của mình trong vai trò trưởng cơ quan thường trú tại đây.

Anh Ngọc chính là phóng viên Việt Nam duy nhất có mặt tại Oman vào tháng 10 năm 2003 trong chiến thắng lịch sử 1-0 của đội tuyển quốc gia trước đội tuyển Hàn Quốc – đội vừa giành vị trí thứ 4 thế giới ở World Cup 2002 – với bàn thắng duy nhất của Phạm Văn Quyến. Sau chuyến đi đó, anh đã thực hiện loạt bài độc quyền cho báo Thể thao & Văn hóa, trong đó có bài phỏng vấn Văn Quyến ngay sau trận đấu.

Anh Ngọc tham gia trực tiếp viết bài phục vụ các sự kiện bóng đá lớn như World Cup 2002 và thực hiện nội dung của chương trình Tin nhanh World Cup 2006 của Thông tấn xã Việt Nam. Trong thời gian diễn ra Euro 2004, anh chỉ tham gia làm khách mời truyền hình. Xuyên suốt World Cup 2006, anh tham gia bình luận trực tiếp 7 trận đấu của đội tuyển Ý cùng bình luận viên Quang Huy (giải đấu mà đội tuyển Ý lên ngôi vô địch). Sau đó, anh là đặc phái viên chính thức của Thông tấn xã Việt Nam, trực tiếp đưa tin tức và hình ảnh tại 3 sự kiện lớn Euro 2008, World Cup 2010 và Euro 2012 – những giải đấu và hành trình sau này trở thành nội dung và cảm hứng cho anh viết nên cuốn bút ký Phút 90++ không lâu sau.

Năm 2009, Anh Ngọc thực hiện cuộc phỏng vấn ngắn với danh thủ Alessandro Del Piero tại Trung tâm huấn luyện của câu lạc bộ Juventus, Torino, Ý. Đây chính là lần đầu tiên có một phóng viên người Việt Nam trực tiếp liên hệ và giữ bản quyền phỏng vấn một cầu thủ châu Âu mà không thông qua bất kỳ bên thứ ba nào, 3 năm sau, vào tháng 1 năm 2012, anh tham gia làm trợ lý báo chí và ngôn ngữ cho chuyến thăm Việt Nam lần đầu tiên của danh thủ Fabio Cannavaro, theo kèm là những bài viết và trao đổi với nhà vô địch thế giới người Ý.

Tháng 10 năm 2010, tạp chí France Football đã trực tiếp liên hệ với Anh Ngọc để mời anh đại diện cho các nhà báo Việt Nam trong cuộc bầu chọn Quả bóng vàng FIFA lần thứ nhất, sau khi giải được hợp nhất với giải thưởng Quả bóng vàng châu Âu. Từ đó tới nay, anh cũng là nhà báo duy nhất của Việt Nam hàng năm có được vinh dự này.

Ngoài công việc tại Thông tấn xã Việt Nam, Anh Ngọc còn tham gia cộng tác với Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Truyền hình kỹ thuật số VTC và kênh thể thao K+. Anh cũng là khách mời thường xuyên của chương trình Cà phê sáng và các buổi bình luận bóng đá của nhiều đài truyền hình trong nước. Ngoài ra, anh cũng từng là khách mời cho chương trình Khách của VTV3 của nhà báo Lại Văn Sâm vào tháng 10 năm 2012. Anh cũng là cộng tác viên cho nhiều tờ báo như Tin tức, Lao động, Tuổi trẻ, Thanh niên,... cùng nhiều tạp chí như Đẹp, Đàn ông,... Ngoài công việc viết bài, Anh Ngọc cũng là nhà báo ảnh dù tự nhận mình chưa bao giờ là một người chụp ảnh giỏi. Từ năm 2017, Anh Ngọc trở thành cố vấn của chương trình Ai là triệu phú và phụ trách chuyên mục về câu chuyện thể thao trong chương trình Cafe sáng với VTV3 trên VTV.

Anh Ngọc cũng là một trong những nhà báo của Việt Nam tham gia tác nghiệp tại World Cup 2014 ở Brazil, Euro 2016 tại Pháp cũng như World Cup 2018 tại Nga. Anh trở lại bình luận cho Seria A sau khi FPT chính thức có được bản quyền phát sóng tại Việt Nam kể từ mùa giải 2018–19. Năm 2021, khi VTVcab có bản quyền Serie A, anh trở lại cabin bình luận của VTVCab sau 8 năm vắng bóng. Anh không thể đi tác nghiệp tại Euro 2020, giải đấu bị lùi sang mùa hè năm 2021 do những diễn biến phức tạp của đại dịch COVID-19. Đây là giải đấu duy nhất anh không đi tác nghiệp kể từ Euro 2008 ở Áo và Thụy Sĩ. Anh cũng tham gia tác nghiệp tại World Cup 2022 ở Qatar.

Nhà văn

Sau quãng thời gian công tác đầu tiên kéo dài gần 4 năm tại Ý, Anh Ngọc đã quyết định cho ra mắt cuốn tản văn đầu tay mang tên Nước Ý, câu chuyện tình của tôi trong khuôn khổ Chương trình hợp tác Văn hoá thể thao Ý-Việt vào ngày 23 tháng 5 năm 2012. Cuốn sách được phát hành và phân phối bởi công ty Nhã Nam. Bộ khung cuốn sách đã được anh cùng nhà báo Yên Ba phác thảo từ năm 2007, bao gồm hơn 20 bài viết và ảnh chụp, ghi lại những khoảnh khắc khi anh sống tại đất nước này. Anh tâm sự cuốn sách là "một món quà tri ân các khán giả, độc giả cũ, đồng thời đem đến cho những người thuộc thế hệ trẻ chưa đi qua thời của chúng tôi''''. Nhìn chung, Nước Ý, câu chuyện tình của tôi nhận được nhiều đánh giá tích cực từ độc giả. Nhà báo Yên Ba cho rằng "Cuốn sách là "đồng xu" mà Anh Ngọc đã tặng cho bạn, để bạn ném xuống đài phun nước Trevi, nó sẽ giúp bạn đến với nước Ý." trong khi nhà báo Nguyễn Trương Quý cho rằng tác giả viết sách theo phong cách "bình luận bóng đá [...] bằng một tình yêu chân thành", còn nhà báo Nguyễn Lương Phán đánh giá cao việc cuốn sách không bị tình cảm lấn át quá nhiều. Nhiếp ảnh gia Dương Minh Long nhận xét rằng cuốn sách đã cho thấy tình yêu đặc biệt của Anh Ngọc với đất nước này. Cuốn sách sau đó cũng được giới thiệu trong chuyên mục Mỗi ngày 1 cuốn sách của kênh VTV1 Đài truyền hình Việt Nam.

Sau thành công của cuốn sách đầu tay, ngay trước khi lên đường nhận nhiệm kỳ thứ 2 tại Ý, Anh Ngọc cho ra mắt cuốn sách thứ hai của mình mang tên Phút 90++ vào ngày 2 tháng 10 năm 2013. Tác phẩm là cuốn bút ký ghi lại những quãng đường tác nghiệp của anh tại 3 giải đấu lớn là Euro 2008, World Cup 2010 và Euro 2012 dưới trải nghiệm của một nhà báo chứ không chỉ của một người du lịch. Nhã Nam tiếp tục là đơn vị phát hành cuốn sách này. Anh giải thích "hai dấu '+' [...] chính là những điều hoàn toàn ngoài sân cỏ". Ngoài ra, anh cũng giải thích về bức hình cậu bé da đen đứng sau cánh cửa mà anh chọn làm ảnh bìa: "Tôi đã bắt gặp lại mình của thời thơ ấu trong ánh mắt của cậu bé khi mở hé cánh cửa ấy...". Đạo diễn Việt Tú đánh giá cuốn sách mang đầy đủ yếu tố gai góc, chân thực cũng như lãng mạn trong khi báo Nhân dân cho rằng tác giả "đã thể hiện sự say nghề của một nhà báo, với con mắt quan sát sắc sảo, thấm đẫm tình người". Cuốn sách, cùng với Nước Ý, câu chuyện tình của tôi, sau đó trở thành một phần của chủ đề tranh luận "Đi" trong giới trẻ cùng khoảng thời gian đó.

 Tản văn
 Nước Ý, câu chuyện tình của tôi (2012)
 Phút 90++ (2013)
 Nghìn ngày nước Ý, nghìn ngày yêu (2017)
 Hẹn hò với Paris (2018)
 Đi khi ta còn trẻ (2022)

 Quan điểm
 Bóng đá

Là một cây viết kỳ cựu đồng thời là một biên tập viên, một bình luận viên bóng đá nổi tiếng, Anh Ngọc có được sức hút lớn với những người quan tâm tới môn thể thao này và được coi là một trong những nhà báo thể thao hàng đầu Việt Nam. Dù nổi tiếng về tình yêu dành cho nước Ý, song anh cũng rất quan tâm tới bóng đá Việt Nam. Trong lần xuất hiện là khách mời của chương trình Khách của VTV3 trên sóng Đài Truyền hình Việt Nam, anh bộc bạch trăn trở về nền bóng đá nước nhà khi khái niệm "chuyên nghiệp" vẫn chưa tồn tại trong "cách đầu tư, chuyên nghiệp là ở cách suy nghĩ của các ông chủ, chuyên nghiệp từ các trọng tài, từ thái độ thi đấu, tinh thần của các cầu thủ..." Mặt khác, anh cũng thể hiện nỗi niềm về khan hiếm tài năng bóng đá và tỏ ra đồng cảm với người hâm mộ bóng đá nước nhà: "Người hâm mộ mình tội lắm, họ ghét đấy, yêu đấy và luôn cho những người đã sai lầm ấy cơ hội. Chỉ tiếc, nhiều ngôi sao đã không ý thức được tình cảm ấy và vẫn tiếp tục phản bội người hâm mộ".

Nói về nghề bình luận viên bóng đá, Anh Ngọc tự nhận mình có phong cách bình luận sôi nổi của Nam Mỹ và thích cập nhật thông tin, ngay cả trong trận đấu. Mặt khác, anh cũng bộc lộ nhiều lo lắng: "Đam mê và cách thể hiện đam mê như thế nào thực ra mới chỉ là một phần của nghề này. Tôi đã thấy nhiều bình luận viên trẻ bây giờ có được niềm đam mê ấy, nhưng làm được việc là phân tích trận đấu như bình luận viên thế hệ đi trước thì chưa có ai". Anh Ngọc trực tiếp tham gia chương trình tuyển chọn bình luận viên trên kênh K+ mang tên "Người truyền lửa" vào năm 2012.

Bản thân Anh Ngọc cũng từng thổ lộ mong muốn thấy người hâm mộ thưởng thức bóng đá có văn hóa hơn và có thể được chia sẻ ý kiến với họ qua bất kể phương tiện nào Tháng 1 năm 2013, anh lên tiếng phát động phong trào "Cổ vũ bóng đá có văn hóa".

 Nghề báo

Công việc chính của Anh Ngọc không phải là một bình luận viên bóng đá hay phóng viên thể thao, mà là một phóng viên thời sự quốc tế.Ví dụ với

  Tự nhận không được biết tới nhiều trong vai trò nhà báo, Anh Ngọc cho rằng đó là một động lực để thể hiện tốt hơn vai trò của mình.

Trong một bài viết trên tạp chí Người làm báo của Hội nhà báo Việt Nam, Anh Ngọc khẳng định nghề báo hiện đại cần phải đa năng và phải tìm tòi trong mọi yếu tố nhỏ nhất của cuộc sống. Hơn hết, anh cũng bày tỏ niềm đam mê được đi và khám phá, cùng với đó động viên những phóng viên trẻ hãy cố gắng thực hiện điều đó để hoàn thiện kỹ năng nghề báo của mình.

 Hoạt động xã hội

Ngoài những hoạt động liên quan tới cộng đồng bóng đá Việt Nam, Anh Ngọc cũng tham gia tích cực vào những hoạt động xã hội khác. Anh có rất nhiều người hâm mộ, trên mạng xã hội và trong cả đời thực, và là một nhà báo có sức ảnh hưởng đến tầng lớp trẻ tuổi. Sau những hiệu ứng từ những cuốn sách Xách ba lô lên và đi của Huyền Chip, Tôi là một con lừa của Nguyễn Phương Mai, và John đi tìm Hùng của John Hùng Trần,... 2 cuốn tản văn của Anh Ngọc cũng được đưa vào trào lưu "văn học du ký" cùng những tranh luận (và cả tranh cãi) về chủ đề "Đi" trong giới trẻ. Cá nhân Anh Ngọc cho rằng mình viết sách dưới ngòi bút của một nhà báo, "đi như một người phượt nhưng không viết theo kiểu phượt. Tôi không kể lại chuyến hành trình đó một cách tỉ mỉ, mà viết cảm nhận về cuộc sống, con người ở đó", từ đó, anh rất ủng hộ giới trẻ tích cực "đi" để khám phá bản thân và cuộc sống.

Anh Ngọc cũng là người tham gia trao đổi về tác dụng về việc đọc sách trong buổi trò chuyện "Quyển sách thay đổi cuộc đời" cùng Á hậu Ngọc Oanh và cây bút Dâu Tây vào tháng 3 năm 2013. Ngày 25 tháng 8 cùng năm, anh cùng giáo sư Nguyễn Lân Dũng và nhà sử học Dương Trung Quốc cũng tham gia buổi trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm thành công mang tên "Tôi 2.0: Bước đệm tới thành công" với sinh viên Hà Nội.

Anh Ngọc cùng Đinh Tiến Dũng chính là 2 người bình luận cho cuộc thi ABU Robocon 2013 diễn ra tại thành phố Đà Nẵng. Anh cũng từng tham gia vào video ca nhạc "Tôi là ngôi sao" của ca sĩ Hiền Thục, ra mắt vào giữa năm 2013. Video được sản xuất bởi Chu Minh Vũ, đạo diễn Lê Hà Nguyên. "Running man" Vũ Xuân Tiến cũng góp mặt trong video này. Anh Ngọc cũng chính là một trong những người trực tiếp hỗ trợ truyền thông và cố vấn cho Vũ Xuân Tiến sau khi "Running man" đột nhiên trở nên nổi tiếng khoảng giữa năm 2013. Kể từ năm 2013, anh cũng tham gia làm thành viên ban cố vấn của chương trình Đường lên đỉnh Olympia.

 Đời tư
Anh Ngọc là người hâm mộ nổi tiếng của câu lạc bộ A.C. Milan. Anh thổ lộ ước mơ được tới nước Ý xuất hiện kể từ sau khi được xem World Cup 1990 và kỷ niệm với bài hát "Un'estate italiana" trình bày bởi Gianna Nannini và Edoardo Bennato. Thần tượng của anh, không chỉ trên sân cỏ mà còn về lối sống và đạo đức, là cựu danh thủ người Hà Lan, Marco van Basten. Ngoài đội tuyển Ý, anh còn ưa thích các đội tuyển Argentina, Hy Lạp và Hoa Kỳ. Anh cũng là một người hâm mộ câu lạc bộ Thể Công.

Anh Ngọc kết hôn năm 2002 với Nguyễn Thanh Thủy, một phóng viên Đài phát thanh và truyền hình Hà Nội. Họ có một người con gái là Anh Thư, sinh năm 2003, và sở hữu một căn nhà nhỏ tại phố Hào Nam, Hà Nội. Sau này, cặp vợ chồng chuyển đến sinh sống tại khu chung cư Vinhomes Ocean Park (Gia Lâm, Hà Nội). Anh Thư là cổ động viên cuồng nhiệt của câu lạc bộ A.S. Roma và danh thủ Francesco Totti. "Anh Thư" (và "Thư Anh") cũng là một trong những bút danh khác của Anh Ngọc trong những bài viết ngoài chủ đề bóng đá tại một vài ấn phẩm.

Ngoài niềm đam mê bóng đá và sở thích đi du lịch, Anh Ngọc cũng rất thích đọc, trong đó đặc biệt quan tâm tới Alexandre Dumas, Victor Hugo, Emile Zola và Lev Tolstoy. Nhân vật yêu thích của anh khi còn nhỏ thanh tra Corrado Cattani trong serie phim Bạch tuộc (1986) và cuốn sách Những tấm lòng cao cả của Edmondo De Amicis. Anh cũng ưa thích điện ảnh, thích xem phim, đặc biệt là điện ảnh Mỹ. Ngoài Van Basten, Anh Ngọc còn thần tượng vị tướng Napoléon Bonaparte. Về âm nhạc, anh yêu thích những nghệ sĩ như Frédéric Chopin, Wolfgang Amadeus Mozart, Richard Clayderman, Ennio Morricone, Queen, Michael Jackson, Whitney Houston và The Beatles.

Cũng giống với rất nhiều bình luận viên nổi tiếng khác, Anh Ngọc có thú vui là chơi và thu thập thông tin từ những game bóng đá điện tử như Championship Manager (tiền thân của Football Manager) hay Pro Evolution Soccer''.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhà báo Việt Nam
Bình luận viên thể thao
Người Hà Nội
Người họ Trương tại Việt Nam
Nhà báo Thông tấn xã Việt Nam


title: Evgeny Ilgizovich Bareev

text:
Evgeny Ilgizovich Bareev (sinh 21 tháng 11 năm 1966 trong một gia đình Tatar) là một Đại kiện tướng và huấn luyện viên cờ vua người Nga (trước là Liên Xô). Từ tháng 9 năm 2015 ông chuyển sang thi đấu dưới màu áo Canada. Vào tháng 10 năm 2003, ông đạt đến vị trí thứ tư thế giới, đồng thời Elo cũng đạt mức đỉnh cao là 2739.

Bareev là nhà vô địch thế giới lứa tuổi dưới 16 năm 1982, khi tài năng của ông lần đầu thể hiện ở đấu trường quốc tế. Thành công lớn nhất trong sự nghiệp Bareev là vô địch giải Corus tại Wijk aan Zee năm 2002. Tại giải này ông đạt 9 điểm / 13 ván, xếp trên các kỳ thủ hàng đầu khác như Alexander Grischuk, Michael Adams, Alexander Morozevich và Peter Leko.

Tại giải đấu người với máy tháng 1 năm 2003, Bareev đánh với chương trình HIARCS trong trận đấu 4 ván và cả bốn ván đều hòa. Tại giải Enghien-les-Bains ở Pháp năm 2003, Bareev vô địch. Năm 2010 ông xếp đồng hạng nhất với Konstantin Chernyshov, Lê Quang Liêm và Ernesto Inarkiev tại giải Moskva mở rộng .

Tại các giải vô địch thế giới, thành tích tốt nhất của Bareev là lọt vào giải chọn nhà thách đấu cho trận tranh ngôi vua cờ truyền thống năm 2004 ở Dortmund 2002. Bareev vào đến bán kết nhưng thua Veselin Topalov.

Tại Cúp cờ vua thế giới 2005, Bareev giành một suất vào giải chọn nhà thách đấu cho Giải vô địch cờ vua thế giới 2007, thi đấu vào tháng 5-6 năm 2007. Ông thắng Judit Polgár ở vòng đầu tiên (+2-1=3), tuy nhiên thua Peter Leko ở vòng hai (+0-2=3).

Ở nội dung đội tuyển, Bareev từng tham dự 5 Olympiad cờ vua. Năm 1990 ông khoác áo Liên Xô, 4 lần còn lại (1994, 1996, 1998 và 2006) ông khoác áo đội tuyển Nga. Trừ năm 2006, 4 lần tham dự còn lại Bareev đều có huy chương vàng đồng đội. Thành tích cá nhân tốt nhất là huy chương bạc bàn dự bị năm 1996 . Ngoài ra Bareev còn khoác áo đội Nga dự Giải vô địch đồng đội thế giới (3 lần, với 2 huy chương vàng, 1 huy chương đồng đồng đội và 2 huy chương vàng, 1 huy chương bạc cá nhân)  và Giải vô địch đồng đội châu Âu (4 lần, với 2 huy chương vàng đồng đội) .

Bareev cũng có mặt trong đội tuyển Nga đấu với đội tuyển thế giới tại trận đấu thế kỉ mới ở Moskva năm 2002. Ông là một trong 4 kỳ thủ của đội Nga đánh đủ 10 trận, đạt 6 điểm (+3 =6 –1). Bareev cùng Morozevich là hai kỳ thủ đạt nhiều điểm nhất cho đội Nga, cũng như có hiệu suất thi đấu cao nhất (2770) .

Ông làm trợ tá cho Vladimir Kramnik khi Kramnik đánh trận tranh ngôi vua cờ truyền thống năm 2000 với Garry Kasparov.

Từ 2010 đến 2011, Bareev làm huấn luyện viên trưởng đội tuyển nam của Nga .

Chú thích

Liên kết ngoài

 Phỏng vấn Evgeny Bareev

Đại kiện tướng cờ vua Nga
Đại kiện tướng cờ vua Liên Xô
Huấn luyện viên cờ vua
Nhà vô địch cờ vua trẻ thế giới


title: Mã Hy Phạm

text:
Mã Hy Phạm () (899-30 tháng 5 năm 947), tên tự Bảo Quy (寶規), gọi theo thụy hiệu là Sở Văn Chiêu vương (楚文昭王), là quân chủ thứ ba của nước Sở thời Ngũ Đại Thập Quốc tại Trung Quốc.

Thân thế
Mã Hy Phạm sinh năm 899, dưới triều đại của Đường Chiêu Tông, ông là tứ tử của quân phiệt Mã Ân. Đương thời, Mã Ân mới giành quyền kiểm soát Đàm châu, và chưa hoàn toàn kiểm soát được Vũ An- sau trở thành trấn trung tâm của nước Sở, song đang dần củng cố quyền lực. Mẹ của Mã Hy Phạm là Trần thị, bà là thiếp của Mã Ân. Huynh trưởng của Mã Hy Phạm là Mã Hy Chấn (馬希振) do chính thất sinh. (Trần thị về sau còn sinh Mã Hy Quảng, một trong số ít nhất 35 con trai của Mã Ân.) Mã Hy Phạm và thứ huynh là Mã Hy Thanh được ghi là sinh cùng ngày.

Trước khi trị vì
Triều Đường bị triều Hậu Lương thay thế vào năm 907, Sở vương Mã Ân trở thành một chư hầu của Hậu Lương. Sang năm 909, tướng Ngô Chu Bản (周本) đánh bại và bắt giữ quân phiệt Nguy Toàn Phúng, thuộc hạ của Nguy Toàn Phúng là Cát châu thứ sử Bành Can (彭玕) chạy sang Sở quy phục Mã Ân. Mã Ân phong cho Bành Can làm Sâm châu thứ sử, và cho Mã Hy Phạm kết hôn với con của Bành Can.

Năm 923, Hậu Lương bị Hậu Đường chinh phục, Mã Ân quy phục Hậu Đường, cử Mã Hy Phạm đến kinh thành Lạc Dương cống nạp. Hậu Đường Trang Tông Lý Tồn Úc thấy Mã Hy Phạm nhanh nhẹn thông minh thì yêu mến, song vì muốn ly gián Mã Ân với mưu chủ Cao Úc (高郁) nên nói với Mã Hy Phạm rằng "Gần đây nghe thấy rằng Mã thị đang bị Cao Úc cướp đoạt, nay có người con trai như thế này thì Cao Úc sao có thể đạt được?" (Mã Ân không lay động, song Cao Úc bị Mã Hy Thanh sát hại vào năm 929.)

Quân chủ Kinh Nam Cao Quý Hưng nguyên cũng là chư hầu của Hậu Dường, song sang tháng 6 ÂL năm 928 lại quay sang chống Hậu Đường và quy phục Ngô. Hậu Đường Minh Tông Lý Tự Nguyên lệnh cho Mã Ân thảo phạt Cao Quý Hưng. Mã Ân khiển Hứa Đức Huân đem binh tiến công Kinh Nam, cho Mã Hy Phạm làm giám quân. Khi quân Sở đến Sa Đầu, họ giáp mặt với quân Kinh Nam. Cháu của Cao Quý Hưng là Vân Mãnh chỉ huy sứ Cao Tòng Tự (高從嗣) một mình cưỡi ngựa đến gần chỗ quân Sở khiêu chiến với Mã Hy Phạm. Tướng Sở là Quyết Thắng phó chỉ huy sứ Liệu Khuông Tề (廖匡齊) ra đấu và giết Cao Tòng Tự. Cao Quý Hưng sợ hãi thỉnh hòa, Hứa Đức Huân trở về.

Lúc này, các con của Mã Ân tranh đấu với nhau để giành quyền kế tập. Mã Hi Chấn là trưởng tử và do chính thất sinh, song Mã Ân cuối cùng lại chọn Mã Hy Thanh do sủng ái mẹ Viên đức phi của người này, Mã Hy Phạm và Trần phu nhân oán giận vì ông sinh cùng ngày với Mã Hy Thanh. Ngày Kỷ Tị (10) tháng 11 (2 tháng 12), Vương Ân qua đời, di mệnh chư tử phải truyền lại ngôi vị cho huynh đệ, còn để kiếm ở từ đường và nói ai làm trái mệnh thì hãy giết, Mã Hy Thanh kế vị.

Trị vì

Thời Hậu Đường
Ngày Tân Mão (11) tháng 7 năm Nhâm Thìn (15 tháng 8 năm 932), Mã Hy Thanh qua đời. Các đại thần, dẫn đầu là Lục quân sứ Viên Thuyên (袁詮) và Phan Ước (潘約) nghênh đón Trấn Nam tiết độ sứ Mã Hy Phạm ở Lãng châu để lập làm người kế nhiệm. Ngày Canh Thân (11) tháng 8 (13 tháng 9), Mã Hy Phạm đến Trường Sa, đến ngày Tân Dậu hôm sau thì tập vị. Ngày Nhâm Ngọ (3) tháng 9 (5 tháng 10), Hậu Đường Minh Tông bổ nhiệm Mã Hy Phạm giữ chức Vũ An tiết độ sứ, kiêm Thị trung. Đến ngày Ất Mão (9) tháng 2 năm Quý Tị (7 tháng 3 năm 933), Hậu Đường Trang Tông bổ nhiệm Mã Hy Phạm giữ chức Vũ An-Vũ Bình tiết độ sứ kiêm Trung thư lệnh.

Mã Hy Phạm sau khi tự vị thì bất lễ với Viên đức phi, nhiều lần khiển trách con của bà là Thân tòng đô chỉ huy sứ Mã Hy Vượng (馬希旺). Viên đức phi thỉnh thu lại chức quan của Mã Hy Vượng và để người này làm đạo sĩ. Mã Hy Phạm từ chối, song tước quân chức của Mã Hy Vượng, bắt đến ống ở nhà tre cửa cỏ, không cho phép tụ họp với huynh đệ. Sau khi Viên đức phi qua đời, Mã Hy Vượng cũng buồn rầu uất ức mà mất.

Ngày Nhâm Thìn (21) tháng 1 năm Giáp Ngọ (7 tháng 2 năm 934), Hậu Đường Mẫn Đế Lý Tòng Hậu phong tước Sở vương cho Mã Hy Phạm.

Tĩnh Giang tiết độ sứ-Đồng bình chương sự Mã Hy Cảo (馬希杲) do Hoa phu nhân sinh. Mã Hy Cảo là người thiện chính, tuy nhiên Giám quân Bùi Nhân Chiếu (裴仁照) vu cáo với Mã Hy Phạm rằng Mã Hy Cảo cố gắng thu phục lòng dân chúng. Điều này khiến cho Mã Hy Phạm nghi ngờ Mã Hy Cảo, đến tháng 4 ÂL năm Bính Thân (936), tướng Nam Hán Tôn Đức Uy (孫德威) xâm nhập hai châu Mông, Quế, Mã Hy Phạm mệnh đệ là Vũ An tiết độ phó sứ Mã Hy Quảng tạm quyền cai quản quân phủ sự tại Trường Sa, tự đem năm nghìn bộ binh và kị binh đến Quế châu. Mã Hy Cảo trở nên sợ hãi, Hoa phu nhân hẹn Mã Hy Phạm ở Toàn Nghĩa lĩnh, bà nói: "Hi Cảo quản lý vô trạng, khiến cho khấu nhung [tức quân Nam Hán] nhập cảnh làm phiền Điện hạ phải thân vượt hiểm trở, đó đều là tội của kẻ làm thiếp đây. Nguyện xin trừ bỏ phong ấp, đêm tối quét dọn cung đình, để chuộc tội cho Hy Cảo." Mã Hy Phạm đáp lại rằng: "Ta lâu ngày không thấy Hy Cảo, nghe thấy nó quản lý lạ kỳ, do đó đến để xem, không có gì khác." Quân Nam Hán rút đi, song Mã Hy Phạm chuyển Mã Hy Cảo làm tri Lãng châu.

Thời Hậu Tấn
Năm 936-937, Thạch Kính Đường liên kết với Khiết Đan, lật đổ Hậu Đường Mạt Đế Lý Tòng Kha, và lập ra triều Hậu Tấn. Mã Hy Phạm tiếp tục là một chư hầu của Hậu Tấn.

Tháng chạp năm Đinh Dậu (khoảng tháng 1-2 năm 938), Hậu Tấn Cao Tổ Thạch Kính Đường trao thêm cho Mã Hy Phạm chức Giang Nam chư đạo đô thống, xử lý quân sự của Vũ Bình và Tính Giang.

Ngày Mậu Thân (7) tháng 5 năm Kỉ Hợi (28 tháng 5 năm 939), Hậu Tấn Cao Tổ ban thêm cho Mã Hy Phạm chức Thiên Sách thượng tướng quân — một chức tước từng do Đường Thái Tông và Mã Ân nắm giữ. Hậu Tấn Cao Tổ còn ban cho Mã Hy Phạm ấn, Mã Hy Phạm do vậy khai Thiên Sách phủ, đặt hiệu 'hộ quân đô úy', hay 'lĩnh quân tư mã' cho chư đệ và tướng; đồng thời cho 18 người làm học sĩ (giống như Đường Thái Tông xưa kia).

Tháng 8 ÂL năm đó, chư hầu của Hậu Thục là Khê châu thứ sử Bành Sĩ Sầu (彭士愁) dẫn một đội quân được thuật là hơn vạn người Man tiến công hai châu Thìn và Lễ của Sở. Bành Sĩ Sầu khiển sứ sang Hậu Thục cầu viện để tiến quân hơn nữa, Mạnh Sưởng thấy chiến dịch diễn ra quá xa nên không đồng ý. Ngày Tân Mùi (3) tháng 9 (18 tháng 10), Mã Hy Phạm mệnh Tả Tĩnh Giang chỉ huy sứ Lưu Kình (劉勍) và Quyết Thắng chỉ huy sứ Liệu Khuông Tề suất năm nghìn Hành Sơn binh tiến đánh Bành Sĩ Đầu. Sang tháng 11 ÂL, quân Sở thoạt đầu giành được thắng lợi, buộc Bành Sĩ Đầu phải bỏ Khê châu và chạy đến sơn trại. Tuy nhiên, trong cuộc bao vây các hang trên núi sau đó, Liệu Khuông Tề chiến tử. Khi Mã Hy Phạm khiển người đến viếng, mẹ của Liệu Khuông Tề không khóc và nói với sứ giả: "300 khẩu của Liệu thị ấm no là do Vương ban cho. Cả tộc phụng sự mà chết cũng chưa báo đủ huống chi là một đứa con trai. Mong Vương không phải vì thế mà nghĩ ngợi." Mã Hy Phạm cho rằng mẹ của Liệu Khuông Tề là người có đức hạnh, cấp giúp nhiều cho gia tộc của bà. Tháng giêng năm Canh Tý (940), Bành Sĩ Sầu đem ấn ba châu Khê, Cẩm, Tưởng thỉnh hàng Sở. Mã Hy Phạm dời trị sở của Khê châu đến nơi thuận tiện, cho Bành Sĩ Sầu làm Khê châu thứ sử và cho Lưu Kình làm Cẩm châu thứ sử. Theo như ghi chép, từ lúc đó các nhóm người Man trong khu vực phục tòng Sở. Mã Hy Phạm tự tuyên bố là hậu duệ của Phục Ba tướng quân Mã Viện, dùng 5000 cân đồng để đúc trụ cao một trượng hai xích, cắm sâu 6 xích dưới lòng đất, khắc lời thề lên trên, dựng tại Khê châu.

Cùng năm 939, tướng Nam Hán là Triệu Quang Duệ chỉ ra rằng Nam Hán (đời vua Nam Hán Cao Tổ) và Sở chưa gửi sứ giả qua lại từ sau khi Mã hoàng hậu qua đời, và hai nước là thân lân cựu hảo, không thể để mất; tiến cử Gián nghị đại phu Lý Thư (李紓) làm sứ giả. Lưu Cung đồng ý, và sau khi Lý Thư đến Sở, vua Sở là Mã Hy Phạm cũng khiển sứ sang Nam Hán, tái lập quan hệ giữa hai nước.

Tháng 10 ÂL năm 939, Thuận Hiền phu nhân Bành thị qua đời, bà được mô tả là có dung mạo xấu xí song biết cách trị gia; Mã Hy Phạm cũng phải kiêng sợ. Sau khi bà qua đời, Mã Hy Phạm bắt đầu buông thả trong thanh sắc, thường uống rượu vào đêm. Ông còn sát hại một thương nhân để chiếm đoạt thê của người này, song người phụ nữ này tự sát chứ không chịu nhục.

Hè năm 941, Sơn Nam Đông đạo tiết độ sứ An Tòng Tiến (安從進) của Hậu Tấn phản lại triều đình. Hậu Tấn Cao Tổ cho Cao Hành Chu (高從誨) đem quân đi thảo phạt An Tòng Tiến, ban chiếu yêu cầu Sở và Kinh Nam trợ giúp. Mã Hy Phạm khiển Thiên Sách đô quân sứ Trương Thiếu Địch (張少敵) đem 150 chiến hạm vào Hán giang trợ giúp Cao Hành Chu, ngoài ra còn vận lương tặng cho quân Hậu Tấn, quân chủ Kinh Nam là Cao Tòng Hối cũng tuân theo.

Cùng năm 941, vua Nam Hán Cao Tổ (Lưu Cung) khiển sứ đến triều đình nhà Hậu Tấn ở Trung Nguyên, đề nghị cùng chiếm Sở (đời vua Mã Hy Phạm) rồi chia nhau lãnh thổ, song Hoàng đế Trung Nguyên là Thạch Kính Đường từ chối.

Tháng 10 năm Nhâm Dần (942), Mã Hy Phạm cho dựng Thiên Sách phủ to lớn, ngưỡng cửa đều được trang trí bằng vàng ngọc, bức vách dùng vài chục vạn cân đan sa. Vào mùa xuân và hè thì trải chiếu trúc, đến mùa thu và mùa đông thì dùng mộc miên làm thảm. Sở được mô tả là một nước giàu có với nhiều vàng bạc và trà, còn Mã Hy Phạm được chép là quá đỗi xa xỉ, chẳng hạn như trang trí thương dài giáo lớn bằng vàng khiến chúng chỉ có thể cầm được mà không dùng được. Sang năm sau, ông cho xây dựng Cửu Long điện (九龍殿), khắc tượng tám con rồng bằng gỗ trầm hương (con rồng thứ chín là bản thân ông), dùng vàng và đồ quý dùng để trang trí, dài hơn mười trượng. Để trang trải chi phí cho chúng, ông đánh thuế nặng, và còn bán cả chức quan lấy tiền, phú thương là đối tượng mua nhiều. Người dân Sở khi phạm tội, người giàu thì thu tiền, người khỏe thì làm binh, chỉ có người nghèo yếu là phải thụ hình. Ông còn đặt hàm (hòm thư), khiến dân bới móc tố cáo nặc danh lẫn nhau, khiến nhiều gia tộc bị diệt trừ. Khi Thiên Sách học sĩ Thác Bạt Hằng (拓拔恆) thượng thư khuyến gián, ông hết sức tức giận, Thác Bạt Hằng do vậy than thở rằng: "Vương quá ham muốn mà lại ương bướng không nghe lời khuyến gián, ta thấy nghìn khẩu nhà ấy sẽ lang bạt không lâu nữa." Nghe được lời của Thác Bạt Hằng, Mã Hy Phạm càng thêm tức giận, suốt đời không gặp người này nữa.

Năm 945, Mã Hy Phạm lại nghi ngờ Mã Hy Phạm cố gắng thu thập nhân tâm ở Lãng châu, do vậy ông cử người dò xét. Mã Hy Cảo sợ hãi, xưng rằng bị bệnh xin được về Trường Sa. Mã Hy Phạm từ chối và khiển thầy thuốc đến trị bệnh, thừa cơ độc sát Mã Hy Cảo.

Biết rằng hoàng đế đương thời của Hậu Tấn là Thạch Trọng Quý thích xa xỉ phẩm, Mã Hy Phạm nhiều lần dâng vật quý, xin được phong chức Đô nguyên soái. Ngày Giáp Thìn (17) tháng 9 năm Bính Ngọ (14 tháng 10 năm 946), Thạch Trọng Quý bổ nhiệm Mã Hy Phạm làm Chư đạo binh mã đô nguyên soái.

Sau khi Hậu Tấn sụp đổ
Năm 946, Hoàng đế Khiết Đan Da Luật Đức Quang tiến công Hậu Tấn, tiêu diệt triều đại này vào tháng 1 năm 947 (tháng 12 năm Bính Ngọ). Da Luật Đức Quang tiến vào kinh thành Khai Phong và tuyên bố là hoàng đế của Trung Quốc, tức Liêu Thái Tông. Liêu Thái Tông khiển sứ giả đến Sở, ban cho Mã Hy Phạm tước Thượng phụ, Mã Hy Phạm rất hài lòng. (Tuy nhiên, Liêu Thái Tông không lâu sau phải triệt thoái về bắc do sự kháng cự của người Hán; cựu tướng Hậu Tấn là Lưu Tri Viễn xưng đế và lập ra triều Hậu Hán, song các tin tức này chưa từng truyền đến Mã Hy Phạm.)

Mã Hy Phạm hết sức tin tưởng mẫu đệ Mã Hy Quảng, bổ nhiệm người này làm Vũ An tiết độ phó sứ, Thiên Sách phủ đô úy, Trấn Nam tiết độ sứ, cho quản lý công việc của quân phủ. Đêm ngày Nhâm Thìn (8) tháng 5 năm Đinh Mùi (30 tháng 5 năm 947), Mã Hy Phạm qua đời. Tướng tá của Sở thảo luận về việc chọn người kế vị, đa số ủng hộ Mã Hy Quảng dù Vũ Bình tiết độ sứ- tri Vĩnh châu sự Mã Hy Ngạc là người lớn tuổi nhất trong số các huynh đệ khi đó. Mã Hy Quảng do vậy được tuyên bố là quân chủ mới, cuối cùng dẫn đến một cuộc nội chiến giữa Mã Hy Quảng và Mã Hy Ngạc khiến quốc gia suy sụp.

Chú thích

Tham khảo

Vua Ngũ đại Thập quốc
Sinh năm 899
Mất năm 947
Sở (Thập quốc)
Chính khách từ Trường Sa, Hồ Nam
Nhà thơ Ngũ Đại Thập Quốc
Nhà thơ từ Hồ Nam
Nhà văn từ Trường Sa, Hồ Nam
Tướng lĩnh từ Hồ Nam
Vua nước Sở


title: Gigue

text:
Gigue () hoặc giga () là một điệu nhảy ba rốc có nguồn gốc từ Anh, điệu nhảy du nhập vào Pháp trong thế kỷ 17

Nhịp của một Gigue ở 3/8, 6/8, 6/4, 9/8, 12/8

Chú thích

Tham khảo
Simone Voyer, La Gigue, Québec: GID, 2003 ISBN 2-922668-31-2

Vũ điệu châu Âu
Hình thức khiêu vũ trong nhạc cổ điển


title: Sân bay Gò Găng

text:
Sân bay Gò Găng là sân bay được quy hoạch xây dựng ở đảo Gò Găng thuộc xã Long Sơn, thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Sân bay này sẽ thay thế sân bay Vũng Tàu. Sân bay Gò Găng sẽ xây dựng theo tiêu chuẩn của một sân bay cấp 3, với chiều dài đường băng 2.000m.

Thông tin
Sáng 8/10, Ủy ban Nhân dân tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu tổ chức cuộc họp bàn việc di dời sân bay Vũng Tàu hiện hữu và đầu tư xây dựng mới sân bay Bà Rịa-Vũng Tàu tại đảo Gò Găng thuộc xã đảo Long Sơn, thành phố Vũng Tàu.

Hiện tại, sân bay Vũng Tàu nằm trên địa bàn phường 9, thành phố Vũng Tàu (chia cắt thành phố Vũng Tàu thành hai khu vực Bắc và Nam sân bay), có tổng diện tích 172ha. Hoạt động bay tại sân bay chủ yếu dùng cho các loại máy bay trực thăng phục vụ công tác hậu cần, dịch vụ dầu khí, huấn luyện và đào tạo phi công, phục vụ công tác quốc phòng.

Theo quy hoạch thành phố Vũng Tàu đến 2020, sân bay hiện hữu sẽ gây ảnh hưởng đến quy hoạch không gian phát triển của thành phố, ảnh hưởng đến an toàn người dân sống gần khu vực sân bay, không đảm bảo mỹ quan đô thị, hiệu quả khai thác sân bay thấp do không tiếp nhận được các loại máy bay cánh bằng cũng như không phát triển được các tuyến bay nội địa khác.

Bên cạnh đó, khả năng mở rộng, phát triển sân bay trong tương lai sẽ rất hạn chế.

Sau khi thảo luận, các cơ quan chức năng đã thống nhất phương án di dời và xây dựng mới sân bay Bà Rịa-Vũng Tàu trên đảo Gò Găng do tỉnh đưa ra.

Theo đó UBND Bà Rịa-Vũng Tàu đã chấp thuận diện tích quy hoạch sân bay Gò Găng là 284,5ha ranh giới sân bay tiếp giáp cụ thể như sau: Phía Đông Bắc giáp Đường Vũng Tàu – Gò Găng – Long Sơn; Phía Tây Nam giáp Vịnh Gành Rái; Phía Đông Nam giáp đường quy hoạch; Phía Tây Bắc giáp sông Chà Và. Tổng kinh phí đầu tư xây dựng sân bay Gò Găng dự kiến hơn 1 tỷ USD.

Khi được hoàn thành thì sân bay gò găng  sẽ đạt cấp 3C theo tiêu chuẩn ICAO với chiều dài đường băng khoảng 2.400m. Công suất cảng dự kiến là 100.000 hành khách/ 1 năm và 500 tấn hàng hóa mỗi năm.

Tham khảo

Gò Găng
Gò Găng


title: Rigaudon

text:
Rigaudon (hay rigadon, rigadoon) là một điệu nhảy thời ba rốc tại Pháp, khởi nguồn từ thế kỷ 17 như một điệu nhảy dân gian. Phát triển tại các tỉnh ở miền nam như Vavarais, Languedoc, Dauphiné, Provence và trở thành điệu nhảy cung đình phổ biến dưới triều đại của vua Louis XIV của Pháp. Vào cuối thế kỷ XVIII, điệu nhảy đã trở nên phổ biến.

Chú thích

Tham khảo

Hình thức khiêu vũ trong nhạc cổ điển


title: Samsung Galaxy

text:
Samsung Galaxy là loạt thiết bị điện thoại thông minh, tai nghe, đồng hồ thông minh và máy tính bảng chạy hệ điều hành Android được thiết kế, sản xuất và tiếp thị bởi Samsung Electronics. Các dòng sản phẩm nổi bật của hãng có thể kể đến là dòng điện thoại có khả năng gập gọn Samsung Galaxy Z series,dòng điện thoại cao cấp Galaxy S series, Galaxy Note series của điện thoại và dòng máy tính bảng Galaxy Tab series.

Số kiểu máy - Model

Từ tháng 9 năm 2013, số kiểu máy của các thiết bị trong dòng Samsung Galaxy có định dạng "SM-xxxx" (không bao gồm Galaxy J SC-02F). Trước đây, từ năm 2009 đến tháng 9 năm 2013, số mô hình ở định dạng "GT-xxxx".

Trong lịch sử sản xuất điện thoại của Samsung, có nhiều dòng sản phẩm Galaxy đã ra mắt, với tên chữ cái đặc trưng cho tính năng và phân khúc giá bán. Hiện tại hãng chỉ sản xuất dòng Galaxy Z, Note, S, A, M và F (điện thoại), Galaxy Buds (tai nghe thông minh), Galaxy Watch, Galaxy Fit, Galaxy Gear (thiết bị đeo thông minh) và máy tính bảng Galaxy Tab, các dòng khác đã bị khai tử do chiến lược tinh giảm và marketing.

Tất cả các điện thoại thông minh thuộc dòng Galaxy từng được phát hành bao gồm:

Một số mã hiệu điện thoại thông minh Samsung cho các biến thể:
GT-Nnnn0 - mã hiệu Note chính (cách viết của dòng cũ)
SM-Nnn0 - mã hiệu Note chính (cách viết của dòng mới)
GT-Pnn00/10 - mã hiệu Tab chính (cách viết của dòng cũ)
SM-Tnn0/1 - mã hiệu Tab chính (cách viết của dòng mới)
GT-Snnn0 - mã hiệu chính
GT-Snnn2/ SM-Gnnn/DS / SM-Gnnn/DD SM-Gnnn2 - Dual SIM "Duos" model
GT-Snnn5/GT-Nnnn5/GT-Pnnn5/SM-Nnn5/SM-Tnn5/SM-GnnnF - loại 4G/LTE
GT-S5nnn - mã hiệu M chính (cách viết của dòng cũ)
SM-Mnnn - mã hiệu M chính (cách viết của dòng mới)
SM-Wnnn – Windows model (i.e., Galaxy Book)

Thiết bị

Điện thoại

Galaxy Z series

Samsung Galaxy Fold
Samsung Galaxy Z Flip
Samsung Galaxy Z Flip 5G
Samsung Galaxy Z Fold 2
Samsung Galaxy Z Fold 3
Samsung Galaxy Z Flip 3
Samsung Galaxy Z Fold 4
Samsung Galaxy Z Flip 4

Galaxy Note series

 Samsung Galaxy Note
 Samsung Galaxy Note II
 Samsung Galaxy Note 3
 Samsung Galaxy Note 4
 Samsung Galaxy Note Edge
 Samsung Galaxy Note 5
 Samsung Galaxy Note 7
Samsung Galaxy Note Fan Edition
 Samsung Galaxy Note 8
 Samsung Galaxy Note 9
Samsung Galaxy Note 10
Samsung Galaxy Note 20

Galaxy S series

Samsung Galaxy S
Samsung Galaxy S II
Samsung Galaxy S III
Samsung Galaxy S4
Samsung Galaxy S5
Samsung Galaxy S6
Samsung Galaxy S7
Samsung Galaxy S8
Samsung Galaxy S9
Samsung Galaxy S10
Samsung Galaxy S20
Samsung Galaxy S21
Samsung Galaxy S22
Samsung Galaxy S23

Galaxy A series

Máy tính bảng

Samsung Galaxy Tab
Bài chi tiết: Samsung Galaxy Tab series

 Samsung Galaxy Tab 7.0
 Samsung Galaxy Tab 7.0 Plus
 Samsung Galaxy Tab 10.1
 Samsung Galaxy Tab 2 7.0
 Samsung Galaxy Tab 2 10.1
 Samsung Galaxy Tab 3 7.0
 Samsung Galaxy Tab 3 8.0
 Samsung Galaxy Tab 3 10.1
 Samsung Galaxy Tab 3 Lite 7.0
 Samsung Galaxy Tab 4 7.0
 Samsung Galaxy Tab 4 8.0
 Samsung Galaxy Tab 4 10.1
 Samsung Galaxy Tab Pro 8.4
 Samsung Galaxy Tab Pro 10.1
 Samsung Galaxy Tab Pro 12.2
 Samsung Galaxy Tab S 10.5
 Samsung Galaxy Tab S 8.4
 Samsung Galaxy Tab S2 8.0
 Galaxy Tab S3 với S-Pen
 Galaxy Tab S4 với S-Pen
 Galaxy Tab S5e
 Galaxy Tab S6 với S-Pen (LTE | 5G)
 Galaxy Tab S6 Lite với S-Pen
 Samsung Galaxy Tab S7 với S-Pen (LTE | 5G)
 Galaxy Tab S8 | S8+ | S8 Ultra với S-Pen (5G)

Thiết bị đeo

Samsung Galaxy Note (tablet)
Bài chi tiết: Samsung Galaxy Note series

 Samsung Galaxy Note 8.0
 Samsung Galaxy Note 10.1
 Samsung Galaxy Note 10.1 2014 Edition
 Samsung Galaxy Note Pro 12.2

Đồng hồ và vòng đeo tay thông minh
 Watch5 Pro
 Watch5 40mm | 44mm
 Watch4 Classic 41mm | 45mm
 Watch4 40mm | 44mm
 Watch3 41mm | 45mm
 Watch Active2 40mm | 44mm
 Watch Active 40mm | 44mm
 Watch 42mm | 46mm (thế hệ đầu tiên)
 Galaxy Fit2
 Galaxy Fit | Fit e
 Gear S3 classic
 Gear S3 frontier
 Gear Sport
 Gear Fit2 Pro
 Gear Fit2
 Gear S2 classic
 Gear S2 sport
 Gear S2 platinum
 Gear S
 Gear2 | Gear2 neo
 Gear Live
 Gear Fit (vòng đeo tay thông minh đầu tiên)
 Gear (đồng hồ thông minh đầu tiên)

Tai nghe không dây
 Galaxy Buds2 Pro
 Galaxy Buds2
 Galaxy Buds Pro
 Galaxy Buds Live
 Galaxy Buds+
 Galaxy Buds

Máy ảnh

Samsung Galaxy Camera

Samsung Galaxy Camera
Samsung Galaxy Camera 2

Vào 29 tháng 8 năm 2012, Samsung giới thiệu máy ảnh kĩ thuật số thông minh được gọi là Samsung Galaxy Camera. Độ phân giải 16 megapixel, ống zoom quang học 21x, kết nối 4G, va sử dụng hệ điều hành Android 4.1 Jelly Bean. Trong suốt sự kiện IFA 2012 tại Berlin, Samsung xác nhận thêm chi tiết kĩ thuật với bộ xử lý lõi tứ 1.4GHZ và ISO 3200.

Lịch sử

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang chủ quốc tế của Samsung Galaxy
Trang chủ Samsung Galaxy tại Việt Nam

Samsung Electronics
Công ty điện thoại di động
Điện thoại di động Samsung
Điện thoại thông minh


title: Divertimento

text:
Trong âm nhạc, divertimento (phát âm tiếng Việt: /đi-vec-ti-men-tô/; tiếng Anh: /dɪˌvɜːrtɪˈmɛntoʊ /) là một thể loại âm nhạc giải trí, tạo cảm giác nhẹ nhàng, vui tươi cho người nghe, được biểu diễn bởi nghệ sĩ độc tấu và thường là dàn nhạc nhỏ hòa tấu trong phòng, xuất hiện từ thế kỷ 18. Đây là thuật ngữ có gốc từ tiếng Ý, gồm diverti (chuyển hướng) + mento (giải lao/nghỉ ngơi), xuất hiện vào khoảng những năm 1750. Sau những năm 1780, thuật ngữ này thường được dùng để chỉ nhạc phẩm nhẹ nhàng thuộc dạng nhạc thính phòng. Ở Việt Nam có người gọi là nhạc nhẹ.

Ví dụ và phân biệt
W.A. Mozart được đánh giá là người nổi tiếng nhất đã sáng tác nhiều nhạc phẩm thể loại này. Tuy nhiên, đôi khi tác phẩm của ông cố tính chất như một bản giao hưởng nhỏ (sinfonia) như nhạc phẩm Salzburg K. 136, K. 137 và K. 138.  Các nhà soạn nhạc khác có Leopold Mozart, Carl Stamitz, Haydn và Boccherini.

Sang thế kỉ XX, có thể kể đến các nhạc phẩm nhẹ nhàng của Alfred Reed, Nikolai Medtner, Ferruccio Busoni, Vincent Persichetti, Charles Wuorinen, Sergei Prokofiev, Béla Bartók, Benjamin Britten, Leonard Bernstein, Paul Graener, Gordon Jacob, Lennox Berkeley, Gareth Walters, Malcolm Arnold, Lars-Erik Larsson, Saint-Preux, Bohuslav Martinů và Joe Hisaishi.

Sự phân biệt thể loại này với các thể loại khác trong âm nhạc là không rõ rệt. Chẳng hạn: Igor Stravinsky đã chuyển một bản hòa tấu từ vở ba lê của mình thành thể loại này. Còn Joaquín Rodrigo gọi bản hòa tấu cello năm 1982 của mình là "Concierto como un divertimento" (Hòa tấu như nhạc nhẹ nhàng). Robert Davine cũng đã sáng tác hòa tấu nhạc thính phòng cho Flute, Clarinet, Bassoon và cả phong cầm, dù đây là loại nhạc cụ dễ gây vui vẻ nhưng lại ít nhiều "ồn ào" hơn bộ dây và kèn gỗ.

Các nhà soạn nhạc nổi bật
 Wolfgang Amadeus Mozart
 Leopold Mozart
 Joseph Haydn
 Luigi Boccherini
 Sergei Prokofiev
 Béla Bartók
 Benjamin Britten
 Leonard Bernstein
 Igor Stravinsky

Tham khảo thêm
Article "Divertimento" in The New Grove Dictionary of Music and Musicians, ed. Stanley Sadie. 20 vol. London, Macmillan Publishers Ltd., 1980. ISBN 1-56159-174-2
 The New Harvard Dictionary of Music, ed. Don Randel. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 1986. ISBN 0-674-61525-5
 The Harvard Concise Dictionary of Music and Musicians

Nguồn trích dẫn

Thuật ngữ âm nhạc
Thể loại nhạc
Từ ngữ tiếng Ý
Phong cách âm nhạc cổ điển phương Tây
Nhạc nhẹ


title: Samsung Galaxy S5

text:
Samsung Galaxy S5 là điện thoại thông minh Android  của Samsung Electronics, đóng vai trò thừa kế cho Samsung Galaxy S4. Thông báo vào thang 1 2014, nó được dự kiến sẽ ra mắt vào Mobile World Congress thường niên tại Barcelona, Tây Ban Nha, từ 24 đến 27 tháng 2 và công bố toàn thế giới vào tháng 4. Lee Young Hee của Samsung cho biết sự kế thừa thành công của Galaxy Gear (Gear 2), sẽ được ra mắt cùng lúc với S5.

Thông số kỹ thuật

Phần cứng và thiết kế
Sự tiến hóa trong thiết kế của S5 phụ thuộc vào thiết kế của S4, với tổng thể, được làm từ polycarbonate mang một vẻ "quyến rũ hiện đại", và nắp lưng có thể thay thế. Không giống như sản phẩm trước, mặt sau của S5 sử dụng nhựa mềm chất lượng cao, và các họa tiết chấm tròn. S5 có chứng nhận IP67 chống bụi, và ngâm trong nước ở độ sâu  lên đến 30. S5 sẽ có sẵn màu đen, xanh, vàng, và trắng. Màn hình của S5 rộng  1080p tấm nền Super AMOLED, lớn hơn S4 một chút, và cho phép tự động cân bằng trắng và điều chỉnh gam màu. Bên dưới màn hình là ba nút; gồm một nút "Home" vật lý nằm ở chính giữa có nhận diện vân tay bằng cách vuốt lên nó, cùng với nút "ứng dụng hiện tại" và "trở lại" cảm ứng điện dung; cùng với giao diện người dùng Android 4.0, S5 không sử dụng phím "Menu" như người tiền nhiệm của nó, mặc dù cách bố trí của nó còn đảo ngược so với thiết bị Android (như HTC One X và Galaxy Nexus, nơi mà phím "trở lại" nằm bên trái nút "Home"). S5 bao gồm máy ảnh 16 megapixel chính, cung cấp quay video 4K, tự động lấy nét (có thể lấy nét chỉ trong 0,3 giây), ảnh và video HDR, và cảm biến hình ảnh với công nghệ "Isocell" của Samsung, cô lập các điểm ảnh cá nhân trong cảm biến để nâng cấp khả năng nắm bắt ánh sáng. Samsung tuyên bố rằng máy ảnh sẽ tốt hơn và nhanh hơn so với S4 và có thể quay video 4K. Kế bên flash của máy ảnh chính của thiết bị là cảm biến đo nhịp tim có thể sử dụng như một phần của phần mềm S Health.

Sức mạnh của S5 là chip Snapdragon 801 2,5 GHz lõi tứ với 2 GB RAM. Mặc dù không được nhắc đến trong suốt buổi thuyết trình, một biến thể với Exynos 2,1 GHz tám lõi sẽ được phát hành trên thị trường nhưng chưa được xác định. Về kết nối, nó hỗ trợ 802.11ac MIMO Wi-Fi và LTE. S5 có pin 2.800 mAH; phần mềm nó có chế độ "Ultra Power Saving" để kéo dài thời lượng pin; khi kích hoạt, tất cả các quy trình không cần thiết sẽ bị vô hiệu hóa. Samsung tuyên bố rằng với Ultra Power Saving, S5 với 10% pin còn lại có thể kéo dài thêm 24 giờ ở chế độ chờ.

Phần mềm

S5 cài sẵn hệ điều hành Android 4.4.2 "KitKat" và giao diện TouchWiz của Samsung. Không như TouchWiz trên S4, TouchWiz của S5 có một giao diện tinh tế hơn, mặc dù một số khía cạnh bị ảnh hưởng đến một số thỏa thuận bằng sáng chế với Google, mà yêu cầu Samsung ít thay đổi "cải cách" giao diện Android trên TouchWiz. S5 thêm tính năng "My Magazine" của Galaxy Note 3 trang cuối cùng bên trái của màn hình chủ, menu cài đặt được cập nhật dựa trên giao diện mới, có thêm chế độ Kid Mode, công cụ "Download Booster" cho phép tải tập tin lớn được chia trên LTE và Wi-Fi nâng cấp tốc độ, trong khi đó ứng dụng S Health có chức năng mở rộng, tích hợp bộ cảm biến nhịp tim mới trên thiết bị, cùng với đồng hồ thông minh Gear 2 và Gear Fit theo dõi hoạt động mới.

Galaxy S5 có một số tính năng bảo mật mới. Quét vân tay sử dụng để mở khóa, trong khi SDK có sẵn cho nhà phát triển thứ ba cung cấp chức năng vân tay cho ứng dụng của họ; PayPal sẽ tích hợp hỗ trợ cảm biến vân tay để xác nhận mua hàng trực tuyến. S5 có thêm tính năng "Private Mode", cho phép người dùng có thể ẩn ứng dụng hoặc tập tin mà không thể đăng nhập nếu thiếu xác nhận. Ứng dụng máy ảnh được cập nhật với menu mới "Shot & More" cho phép người dùng có thể chỉnh sửa ảnh sau khi chụp, và chế độ lấy nét sau.

Tham khảo

Liên kết

 Trang web chính thức Samsung Galaxy S5 tại Vietnam

Điện thoại di động Samsung
Điện thoại thông minh
Thiết bị Android
Điện thoại di động được giới thiệu năm 2014
Điện thoại di động có khả năng quay video 4K
Samsung Galaxy


title: Nhạc Lãng mạn

text:
Nhạc Lãng mạn (, , , , , , ) là một thuật ngữ nói chung về các tác phẩm Âm nhạc thời kỳ Lãng mạn. Được ứng dụng với những bản ballad tự sự ở Tây Ban Nha, nó được sử dụng ở TK XVIII dành cho những đoạn trữ tình đơn giản và nhạc cụ đơn độc.

Tham khảo

  Henri Gougelot, La Romance française sous la Révolution et l'Empire: choix de textes musicaux (Melun:Legrand & Fils, 1937) [2nd ed., 1943].
  Henri Gougelot, Catalogue des romances françaises parues sous la Révolution et l'Empire, les recueils de romances (Melun:Legrand & Fils, 1937)

Liên kết ngoài
Jean-Luc Perrot plays the Romance from l’Art du facteur d’orgues, Dom Bedos de Celles on the organ François-Henri Clicquot, Souvigny

Nhạc cổ điển
Phong cách âm nhạc cổ điển phương Tây


title: Nocturne

text:
nhỏ|Mở đầu bản Dạ khúc ôput 15 số 3 của Chopin. Ngay từ đầu, tác giả đã ghi rõ cách biểu diễn là "languido e rubato" (chậm và nhẹ nhàng), với nhịp 3/4 tạo ra tâm trạng của người thức khuya.
Trong âm nhạc, nocturne là từ gốc tiếng Pháp (phát âm tiếng Việt: /nôc-tuyêc/; tiếng Anh: /ˈnɒk.tɜːn/) vốn lấy từ tiếng Latin "nocturnus", dùng để chỉ một thể loại âm nhạc  lấy cảm hứng về ban đêm, có nhịp độ chậm rãi, giai điệu nhẹ nhàng và uyển chuyển, thường có tính chất mơ màng, đôi khi u buồn, gợi nhớ hoặc phù hợp với đêm khuya; ở  , ở tiếng Việt đã được dịch là dạ khúc. Thể loại này được cho là xuất hiện vào thế kỷ XVIII, mà nhà soạn nhạc người Ireland là John Field (1782-1837) là một trong những người đầu tiên phát triển từ năm 1814.

Đây là một thể loại âm nhạc, không phải tên một tác phẩm, nên cần phân biệt với các nhạc phẩm cũng lấy tên giống hệt, như ca khúc Nocturne ở Secret Garden, hòa tấu Nocturne của Paul Mauriat, hoặc "Dạ khúc" của Châu Kiệt Luân, ...

Lược sử
Tên "nocturne" lần đầu tiên được dùng cho các nhạc phẩm ở thế kỷ XVIII, để nói về một thể loại âm nhạc thường được biểu diễn cho một bữa tiệc buổi tối, gọi là notturno. Lúc này, nhạc phẩm không nhất thiết phải gợi lên về đêm khuya, mà chỉ nhằm mục đích biểu diễn vào ban đêm, như một cuộc "dạo chơi" khuya trong âm nhạc. Đó là khác biệt chính giữa notturno (dạ khúc) với serenade (khúc nhạc chiều) là thể loại được biểu diễn vào buổi chiều đến khoảng 9 giờ tối.

 Ở thế kỉ XVIII - thuở ban đầu - nhạc phẩm thuộc thể loại này chỉ được viết cho độc tấu dương cầm, như bản Romantic nocturne của John Field, người được coi là cha đẻ nocturne.
 Đến thế kỷ 19, nhạc phẩm nổi tiếng về thể loại này là "Bản dạ khúc thứ năm" của Ignace Leybach, người mà bây giờ hầu như bị lãng quên. Còn những nhạc phẩm dạ khúc nổi tiếng đầu tiên là của Frédéric Chopin với 21 ôput, gọi chung là Nocturnes (Chopin) còn tồn tại đến nay.
 Khoảng giữa thế kỉ XIX, Felix Mendelssohn đã có nhạc phẩm nổi tiếng về thể loại này, phát triển thể loại chỉ cho dương cầm thành nhạc phẩm cho dàn nhạc giao hưởng, đó là tổ khúc Giấc mộng đêm hè (1848). Ngoài ra, còn phải kể đến nhạc phẩm cho dàn nhạc và hợp xướng nữ của Claude Debussy, chương I của hòa tấu vĩ cầm số 1 (1948) của Dmitri Shostakovich. Năm 1958, Benjamin Britten đã viết một bản Nocturne cho giọng nam cao hòa tấu với dàn nhạc.
 Sang thế kì XX, ngày càng nhiều nhà soạn nhạc đã viết dạ khúc cho dương cầm, như Gabriel Fauré, Alexander Scriabin, Erik Satie (1919), Francis Poulenc (1929), tạo nên phong trào gọi là "Musiques nocturnes" (tiếng Pháp: âm nhạc dạ khúc), trong đó nổi tiếng là bản Out of Door (ngoài trời) cho độc tấu dương cầm của Béla Bartók (1926), mô phỏng âm thanh của thiên nhiên, bằng các hợp âm cụm yên tĩnh, kỳ lạ, mờ ảo, tiếng chim kêu và tiếng kêu râm ran của những sinh vật hoạt động đêm khuya. Nhà soạn nhạc người Mỹ Lowell Liebermann đã viết 11 bản Nocturne cho dương cầm, trong đó số 6 được nhà soạn nhạc sắp xếp thành Nocturne cho dàn nhạc hòa tấu, mở rộng sức thể hiện dạ khúc ra ngoài dương cầm. Cũng phải kể đến các nhạc sĩ ở thế kỷ XX đã phát triển thể loại này như Michael Glenn Williams, Samuel Barber và Robert Help.
 Ngoài ra, thể loại nocturne thường được coi là yên tĩnh, trữ tình và có khi u buồn, nhưng đã có tác giả tạo ra bản dạ khúc có những chương hay đoạn rất sôi nổi, như chương II ("Fêtes") trong bản Nocturnes cho dàn nhạc của Debussy, các đoạn trong  "Nocturne and Tarantella" của Karol Szymanowski và Giao hưởng dạ khúc (1978) của Kaikhosru Shapurji Sorabji.

Một số nhà soạn nhạc nổi tiếng về dạ khúc

Charles-Valentin Alkan: năm bản cho độc tấu piano.
 Georges Bizet: Premier nocturne en fa majeur Op. 2 và Nocturne trên cung Rê trưởng.
 Frédéric Chopin: 21 bản cho độc tấu piano.
 Carl Czerny: 17 bản cho độc tấu piano.
 Claude Debussy: 3 tác phẩm cho dàn nhạc và hợp xướng, 1 cho độc tấu piano.
 Gabriel Fauré: 13 cho độc tấu piano.
 John Field: originator of the piano nocturne, wrote 16 of them
 Mikhail Glinka: 3 nocturne: Mi thăng trưởng, "La Separation" trên cung Fa thứ, "Le Regret" (thất lạc)
 Kevin Keller: 10 cho piano và
 Ignace Leybach: giờ chỉ còn lại bản Nocturne thứ 5.
 Lowell Liebermann: 11 bản cho độc tấu piano.
 Franz Liszt: 1 cho độc tấu piano với tựa En reve, thêm bộ tam khúc Liebesträume (Những giấc mộng tình), một nhóm gồm 3 Notturno, trong đó bản số 3 là nổi tiếng nhất
 Felix Mendelssohn Bartholdy wrote the incidental music, for William Shakespeare's play, A Midsummer Night's Dream by
 Francis Poulenc: tám bản cho độc tấu piano (1929)
 Erik Satie: năm bản cho độc tấu piano (1919)
 Clara Schumann (Clara Josephine Wieck): Nocturne trên cung Fa thứ Op.6 No.2 trong 'Soirées Musicales' (1819-1896)
 Robert Schumann: 4 Nachtstücke (đoản khúc đêm)
 Alexander Scriabin: 4, trong đó có một bản được viết chỉ với tay trái (opus 9, 1894)
 Kaikhosru Shapurji Sorabji: hơn 30 bản cho độc tấu piano
 Maria Agata Szymanowska: Nocturne trên cung Si thăng và Nocturne Le Murmure

Xem thêm
 Serenade (khúc nhạc chiều).
Mozart's Notturno in D, K.286: Chicago Symphony Orchestra program notes
Wignall, Harrison James, "Mozart and the 'Duetto Notturno' Tradition", Mozart-Jahrbuch, 1993.
 Wignall, Harrison James, "Duetto notturno", The New Grove Dictionary of Music and Musicians, (ed. Sadie), London, MacMillan, 2000.

Nguồn trích dẫn

Dạ khúc
Nhạc cổ điển
Phong cách âm nhạc cổ điển phương Tây


title: Geiranger

text:
Geiranger là một làng ở Na Uy.

Làng này nằm ở cuối vịnh hẹp Geiranger tại vùng Møre og Romsdal và có khoảng 300 dân cư; vào mùa hè dân số gia tăng lên khoảng 2000. Người dân ở đây sống hầu như nhờ khách dụ lịch. Ngoài những chiếc thuyền Hurtigruten mỗi năm khoảng 100 chiếc tàu du lịch chạy vào vịnh hẹp Geiranger và dừng lại ở Geiranger.

Vào mùa hè những chiếc phà chở hành khách và xe hơi chạy nhiều lần trong ngày từ đây tới Hellesylt và Valldal.

Từ núi Dalsnibba cao khoảng 1500 m, mà có thể lên được bằng xe hơi, xe gắn máy, xe đạp hay xe buýt qua một con đường sỏi đá, người ta có được một quang cảnh nhìn xuống làng và vịnh hẹp Geiranger gây ấn tượng sâu sắc nhất.

Những thắng cảnh
 vịnh hẹp Geiranger
 Đường Adler
 Đỉnh núi Dalsnibba
 Đường vòng Knuten

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chính thức của Geiranger  (Tiếng Na Uy, Anh và Đức)
 Destinasjon Geirangerfjord - Trollstigen

Làng ở Møre og Romsdal
Stranda


title: Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam

text:
Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (tên giao dịch quốc tế: Vietnam Joint Stock Commercial Bank For Industry And Trade)  tên viết tắt: "VietinBank", là một ngân hàng thương mại lớn của Việt Nam.

Lịch sử
Được thành lập từ năm 1988 sau khi tách ra từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Tên giao dịch ban đầu là IncomBank. Năm 2008, IncomBank đổi tên thành Vietinbank. VietinBank hiện có 1 Sở giao dịch, 150 Chi nhánh và trên 1000 Phòng giao dịch/ Quỹ tiết kiệm trải rộng trên toàn quốc.

Theo trang chủ của ngân hàng này:
 Có quan hệ đại lý với trên 900 ngân hàng, định chế tài chính tại hơn 90 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới.
 Là ngân hàng đầu tiên của Việt Nam được cấp chứng chỉ ISO 9001:2000.
 Là thành viên của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, Hiệp hội ngân hàng châu Á, Hiệp hội Tài chính viễn thông Liên ngân hàng toàn cầu (SWIFT), Tổ chức Phát hành và Thanh toán thẻ VISA, MASTERCARD quốc tế.
 Là ngân hàng đầu tiên tại Việt Nam mở chi nhánh tại châu Âu, đánh dấu bước phát triển vượt bậc của nền tài chính Việt Nam trên thị trường khu vực và thế giới.

Các mốc lịch sử

- Ngày 26/03/1988: Thành lập các Ngân hàng Chuyên doanh, (theo Nghị định số 53/HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng).

- Ngày 14/11/1990: Chuyển Ngân hàng chuyên doanh Công thương Việt Nam thành Ngân hàng Công thương Việt Nam, (theo Quyết định số 402/CT của Hội đồng Bộ trưởng).

- Ngày 27/03/1993: Thành lập Doanh nghiệp Nhà nước có tên Ngân hàng Công thương Việt Nam, (theo Quyết định số 67/QĐ-NH5 của Thống đốc NHNN Việt Nam).

- Ngày 21/09/1996: Thành lập lại Ngân hàng Công thương Việt Nam, (theo Quyết định số 285/QĐ-NH5 của Thống đốc NHNN Việt Nam).

- Ngày 15/04/2008: Đổi tên thành Vietinbank, thay thế tên cũ IncomBank.

- Ngày 23/09/2008: Thủ tướng Chính phủ phê duyệt phương án cổ phần hóa Ngân hàng Công thương Việt Nam, (theo Quyết định số 1354/QĐ-TTg).

- Ngày 25/12/2008: Tổ chức thành công đợt IPO trong nước.

- Ngày 04/06/2009: Nghị quyết của Đại hội Cổ đông lần thứ nhất Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam.

- Ngày 03/07/2009: Quyết định cấp giấy phép thành lập và hoạt động cho Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam, (theo Quyết định số 142/GP-NHNN của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam).

- Ngày 03/07/2009: Thống đốc NHNN chuẩn y Điều lệ tổ chức và hoạt động Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam, (theo Quyết định số 1573/GP-NHNN)

- Ngày 03/05/2017: Vietinbank chính thức công bố bộ nhận diện thuơng hiệu mới

Tai tiếng

Đòi bồi thường

Tòa sơ thẩm
Theo VOV (đài tiếng nói Việt Nam), sáng ngày 17.01.2014 đại diện Ngân hàng ACB yêu cầu VietinBank phải trả số tiền gần 719 tỷ đồng cộng lãi phát sinh và đề nghị Hội đồng xét xử đưa VietinBank vào vụ án với tư cách bị đơn dân sự, với lý do là các hợp đồng tiền gửi giữa ACB với VietinBank đều hợp pháp vì được ký chữ ký thật (của ông Trương Minh Hoàng và bà Nguyễn Thị Minh Hương, hai Phó giám đốc VietinBank TP. HCM), đóng dấu thật của VietinBank. Và tiền của ACB đã chuyển vào hệ thống VietinBank, được VietinBank quản lý, trả lãi.

Ngoài ra bà Yei Pheck Joo, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần chứng khoán Saigonbank Berjaya (SBBS), đã đòi tòa buộc VietinBank phải bồi thường cho SBBS số tiền 225 tỷ đồng, vì SBBS đã mở tài khoản gửi tiền ở VietinBank và chuyển trực tiếp 225 tỷ đồng vào ngân hàng này, chứ không phải vào tài khoản cá nhân Huyền Như hay các công ty của Huyền Như.

Ngày 21.01.2014 Công ty An Lộc (đơn vị bị chiếm đoạt 170 tỷ) tại tòa cũng đòi VietinBank bồi thường, với lý do là không làm ăn, không quan hệ, không gặp gỡ gì Huỳnh Thị Huyền Như, chỉ chuyển tiền từ một ngân hàng khác vào tài khoản của An Lộc tại VietinBank thông qua lệnh chuyển tiền điện tử.

Ngày 27.01.2014 hội đồng xét xử phán quyết rằng VietinBank "không biết về các hành vi lừa đảo" của bà Như nên không phải chịu trách nhiệm về khoản tiền lừa đảo lên tới 4.000 tỷ đồng (200 triệu đôla Mỹ).

Tòa phúc thẩm
Ngày 24.12.2014, phát biểu quan điểm trong phiên xét xử phúc thẩm Huỳnh Thị Huyền Như, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao nhận định bản án sơ thẩm sai sót nghiêm trọng và kiến nghị tòa hủy, sửa một phần để điều tra xét xử lại Huyền Như theo tội danh tham ô tài sản.

Viện KSND tối cao cho rằng là người có trách nhiệm và quyền hạn của Ngân hàng VietinBank, Huyền Như đã chiếm đoạt 1.085 tỷ đồng của VietinBank mà trước đó bản án sơ thẩm xác định số tiền này do Huyền Như lừa đảo của các doanh nghiệp. Viện kiểm sát cho rằng Công ty Phương Đông là khách hàng của VietinBank từ trước. Tương tự là trường hợp của các khách hàng khác là Công ty Hưng Yên, An Lộc, SBBS, Hoàn Cầu. Toàn bộ số tiền của năm công ty này là 1.085 tỷ đồng đã được các công ty mở và gửi vào tài khoản hợp lệ, hợp pháp, tiền này cũng đã vào đến hệ thống của VietinBank và được thống kê kế toán của VietinBank. Hồ sơ vụ án và quá trình xét hỏi cho thấy Như chỉ chiếm đoạt sau khi tiền gửi hợp pháp đã vào VietinBank. Viện kiểm sát đề nghị hội đồng xét xử tuyên buộc VietinBank phải có trách nhiệm trả tiền cho các khách hàng khi đánh mất tiền của họ.

Cùng gửi tiền vào VietinBank giống năm công ty, cùng bị chiếm đoạt, nhưng hai ngân hàng ACB và NaviBank đã bị viện kiểm sát đề nghị bác toàn bộ kháng cáo về trách nhiệm dân sự trong vụ án. Viện kiểm sát cho rằng hai ngân hàng này đã tự đặt mình vào tình trạng pháp lý để pháp luật không thể bảo vệ: "Việc mất tiền của ACB xuất phát từ lỗi của lãnh đạo ACB và Huỳnh Thị Bảo Ngọc và lỗi của nhân viên ACB tạo điều kiện thuận lợi cho Huyền Như chiếm đoạt. Chính ACB đã giao dịch trái pháp luật nên không được pháp luật bảo vệ, và vì lý do đó ACB phải chịu trách nhiệm về việc bị Huyền Như lừa đảo chiếm đoạt 718 tỷ đồng".

Về việc bác kháng cáo của NaviBank, đại diện viện kiểm sát cho rằng cũng giống ACB, NaviBank đã có hành vi trái pháp luật là gửi tiền vào VietinBank để hưởng lãi suất chênh lệch bằng cách lập các hợp đồng tín dụng giả tạo để lách luật cho vay.

Ngày 7 tháng 1 năm 2015, Tòa phúc thẩm đã xử VietinBank phải bồi thường cho 5 công ty nêu trên, kiến nghị khởi tố vụ án đối với Trương Minh Hoàng, Nguyễn Thị Minh Hương (nguyên Phó giám đốc VietinBank chi nhánh TP HCM) liên quan đến việc ký kết các hợp đồng tiền gửi của Ngân hàng ACB và một số công ty khác, tạo điều kiện để Như làm giả chữ ký chiếm đoạt tiền; kiến nghị xem xét trách nhiệm của ông Nguyễn Văn Sẻ (nguyên giám đốc VietinBank chi nhánh TP HCM), điều tra làm rõ trách nhiệm về việc để xảy ra tình trạng sai phạm kéo dài ở VietinBank.

Vụ án dân sự 5 công ty đòi bồi thường 2070 tỷ đồng
Tại phiên tòa ngày 8-2-2018, đại diện của 5 doanh nghiệp gồm: Công ty CP Chứng khoán Saigonbank-Berjaya, Công ty CP Đầu tư Hưng Yên, Công ty CP Chứng khoán Phương Đông, Công ty CP Bảo hiểm Toàn Cầu, Công ty CP Đầu tư Thương mại An Lộc đòi VietinBank Việt Nam phải trả cho các doanh nghiệp này toàn bộ tiền gốc (số tiền bị Huỳnh Thị Huyền Như chiếm đoạt là trên 1.085 tỷ đồng) cộng với lãi suất theo quy định. Họ cho là, đã gửi tiền vào tài khoản của mình tại VietinBank theo đúng quy định của VietinBank, việc Huỳnh Thị Huyền Như tự rút tiền từ những tài khoản này là chuyện nội bộ của ngân hàng. Số tiền đòi bồi thường cụ thể là Công ty Hưng Yên hơn 400 tỷ đồng, Công ty CP chứng khoán Saigonbank-Berjaya hơn 220 tỷ đồng, Công ty Bảo hiểm Toàn Cầu hơn 149 tỷ đồng; Công ty Phương Đông gần 900 tỷ đồng và Công ty An Lộc 400 tỷ đồng.

Chú thích

Ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam
Nhãn hiệu Việt Nam
Ngân hàng Việt Nam
Công ty niêm yết trên Sàn Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh


title: Boeing X-51 Waverider

text:
Boeing X-51 (còn gọi là X-51 Waverider) là một mẫu tên lửa thử nghiệm động cơ scramjet không người lái, nó có thể đạt tới vận tốc siêu thanh Mach 5, xấp xỉ  khi bay thử nghiệm.

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm
Máy bay cùng sự phát triển
NASA X-43

Tham khảo

Liên kết ngoài

 X-51 WaveRider page on Boeing.com
 X-51 fact sheet on USAF site
 "AFRL mulls adding scope to X-51A Waverider hypersonic tests". Flight International. March 2009.
 "Pratt & Whitney Rocketdyne Scramjet Excels in USAF Tests" . Aviation Week - subscribers only
YouTube video of FoxNews report, preceding test flight
YouTube video of test flight, shot from NASA chase plane
 X-51 WaveRider Information & Images

X-51
X-51, Boeing
X-51, Boeing
X-51, Boeing
Máy bay quân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay không người lái
Máy bay một động cơ
X-51, Boeing
Máy bay phản lực
Máy bay có động cơ phản lực phụ trợ
Máy bay một động cơ phản lực


title: Boeing X-53 Active Aeroelastic Wing

text:
Chương trình phát triển X-53 Active Aeroelastic Wing (AAW) là một dự án nghiên cứu. Dự án này do Phòng thí nghiệm nghiên cứu không quân (AFRL), Boeing Phantom Works và Trung tâm nghiên cứu bay Dryden của NASA hợp tác thực hiện, công nghệ nghiên cứu được thử nghiệm trên một chiếc McDonnell Douglas F/A-18 Hornet hoán cải.

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Đọc thêm

 Miller, G.D., "Active Flexible Wing (AFW) Technology," Air Force Wright Aeronautical Laboratories TR-87-3096, February, 1988.
 Miller, G.D., "AFW Design Methodology Study", Rockwell-Aerospace Report No. NA 94-1731, December 1994.
 Pendleton, E., Griffin, K., Kehoe, M., and Perry, B., "A Flight Research Program for Active Aeroelastic Wing Technology," Paper 96-1574, Proceedings of the 37th AIAA Structures, Structural Dynamics, and Materials Conference, Salt Lake City, Utah, 15–ngày 17 tháng 4 năm 1996.
 Zillmer, S., "Integrated Multidisciplinary Optimization for Aeroelastic Wing Design," Wright Laboratory TR-97-3087, August, 1997.
 Zillmer, S., "Integrated Structure / Maneuver Design Procedure for Active Aeroelastic Wings, User’s Manual," Wright Laboratory TR-97-3087, March, 1997.
 Pendleton, E., Bessette, D., Field P., Miller, G., and Griffin, K., "Active Aeroelastic Wing Flight Research Program: Technical Program & Model Analytical Development," Journal of Aircraft, Volume 37, Number 4, July–August, 2000.
 Pendleton, E., " Active Aeroelastic Wing," AFRL Technology Horizons, Selected Science and Technology Articles, Vol. 1, No. 2, June 2000.
 Pendleton, E., "How Active Aeroelastic Wings are a Return to Aviation’s Beginning and a Small Step to Future Bird-like Wings," Invited Paper, Japan Society of Aeronautical and Space Sciences Aircraft Symposium, Sendai, Japan, ngày 11 tháng 10 năm 2000.
 The Boeing Company, "The Active Aeroelastic Wing Flight Research Program (The X-53) Final Report", Volume 1 and II, AFRL-VA-WP-TR-2005-3082, October, 2005.
 Pendleton, E., Flick, P., Voracek, D., Reichenbach, E., Griffin, K., Paul, D.,"The X-53,A Summary of the Active Aeroelastic Wing Flight Research Program," Paper 07-1855, Proceedings of the 48th AIAA Structures, Structural Dynamics, and Materials Conference, Honolulu, Hawaii, April 23–26, 2007.

Liên kết ngoài

 Technology that enables wing 'warping' rolled out at Dryden, Boeing
 Boeing Active Aeroelastic Wing page
 AAW NASA gallery

X-53
Chương trình NASA
X-53
Máy bay quân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh trên
Hình dạng máy bay
Công nghệ mới nổi


title: Gulfstream X-54

text:
Gulfstream X-54 là một loại máy bay nghiên cứu và phát triển, đang được phát triển bởi Gulfstream Aerospace, nó được lên kế hoạch sử dụng trong nghiên cứu vận tải siêu thanh.

Tính năng kỹ chiến thuật (X-54A)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

Jane's All the World's Aircraft 2010-2011. Jane's Information Group.
"Gulfstream's 'super' jets", AOPA Online, ngày 6 tháng 10 năm 2008.  Byline:  "By AOPA Publications staff".  Fetched from Web ngày 26 tháng 4 năm 2010.
DOD 4120.15-L Addendum, MDS Designators allocated 1998-2009. Truy cập 2011-01-07.

Liên kết ngoài

X-054
Dự án máy bay Hoa Kỳ
Máy bay siêu thanh
Máy bay thử nghiệm
Máy bay hai động cơ phản lực


title: Lockheed Martin X-55

text:
Lockheed Martin X-55 Advanced Composite Cargo Aircraft (ACCA) là một loại máy bay vận tải thử nghiệm.

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

X-055
Máy bay thử nghiệm Hoa Kỳ 2000–2009
Máy bay quân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh trên


title: Lockheed Martin X-56

text:
Lockheed Martin X-56A  là một loại máy bay không người lái được thiết kế bay trên độ cao lớn, có thời gian bay dài, mục đích sử dụng cho trinh sát không người lái trong tương lai.

Tham khảo

Liên kết ngoài

"USAF Reveals Latest X-Plane: X-56A". Aviation Week & Space Technology. ngày 1 tháng 2 năm 2012.

X-56
Dự án máy bay Hoa Kỳ
Máy bay không người lái Hoa Kỳ
Máy bay hai động cơ phản lực


title: Douglas D-558-1 Skystreak

text:
Douglas Skystreak (D-558-1 hay D-558-I) là một dự án nghiên cứu máy bay phản lực một động cơ trong thập niên 1940 của Hoa Kỳ.

Tính năng kỹ chiến thuật (D-558-1 Skystreak)

Xem thêm

Tham khảo

 NASA Dryden D-558-1 gallery.

Liên kết ngoài

 Towards Mach 2: The Douglas D-558 Program. NASA History Series 1999. PDF
  "Skystreaks Heads For The Speed Limit" , March 1947, Popular Science pages 94 and 95 (pages are not in sequence order, scroll ten pages downward to see page 95)

D-558-1
Máy bay thử nghiệm Hoa Kỳ 1940–1949
Máy bay quân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay một động cơ
Máy bay phản lực
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ phản lực


title: Douglas D-558-2 Skyrocket

text:
Douglas D-558-2 Skyrocket (hay D-558-II) là một loại máy bay nghiên cứu siêu thanh do Douglas Aircraft Company chế tạo cho Hải quân Hoa Kỳ.

Tính năng kỹ chiến thuật (D-558-2 Skyrocket)

Xem thêm

Tham khảo
Chú thích

Tài liệu

 Bridgeman, William and Jacqueline Hazard. The Lonely Sky. New York: Henry Holt & Co., 1955. ISBN 978-0-8107-9011-7.
 Hallion, Dr. Richard P. "Saga of the Rocket Ships" AirEnthusiast Five November 1977-February 1978. Bromley, Kent, UK: Pilot Press Ltd., 1977.
 Libis, Scott. Douglas D-558-2 Skyrocket (Naval Fighters Number Fifty-Seven). Simi Valley, California: Ginter Books, 2002. ISBN 0-942612-57-4.
 Libis, Scott. Skystreak, Skyrocket, & Stiletto: Douglas High-Speed X-Planes. North Branch, Minnesota: Specialty Press, 2005. ISBN 1-58007-084-1.

Liên kết ngoài

The NASA Dryden webpage
"Needle Nose Rocket Probes Sonic Speeds," Popular Mechanics, January 1948

"Skyrocket" a 1948 Flight article on the Skyrocket]

D-558-2
Máy bay thử nghiệm Hoa Kỳ 1940–1949
Máy bay quân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay một động cơ
Máy bay động cơ hỗn hợp
Máy bay động cơ rocket
Máy bay phản lực
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ phản lực


title: NASA M2-F1

text:
NASA M2-F1 là một mẫu máy bay trình diễn công nghệ, được phát triển để thử nghiệm khái niệm thân nâng không cánh.

Tính năng kỹ chiến thuật (M2-F1)

Tham khảo

 NASA Dryden M2-F1 Photo Collection

Xem thêm

Máy bay NASA
M2-F1, NASA
Máy bay dân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay một động cơ
Máy bay động cơ rocket
Máy bay phản lực
Máy bay do Hoa Kỳ sản xuất


title: Northrop M2-F2

text:
Northrop M2-F2 là một mẫu máy bay thân nâng hạng nặng dựa trên nghiên cứu của NASA, do Northrop Corporation chế tạo năm 1966.

Tính năng kỹ chiến thuật (M2-F2)

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

Most of text taken from NASA Dryden webpage.
NASA Dryden M2-F2 Photo Collection
NASA Dryden M2-F2 Video Collection
Wingless Flight: The Lifting Body Story. NASA History Series SP-4220 1997 PDF
Video of Peterson's crash

Máy bay Northrop
M2-F2, Northrop
Máy bay dân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay một động cơ
M2-F2, Northrop
Máy bay phản lực


title: Northrop M2-F3

text:
Northrop M2-F3 là một mẫu máy bay trình diễn công nghệ thân nâng chế tạo lại từ Northrop M2-F2, sau khi nó bị rơi tại Trung tâm nghiên cứu bay Dryden vào năm 1967.

Tính năng kỹ chiến thuật (M2-F3)

Xem thêm
Máy bay có tính năng tương đương:
X-24
M2-F1
M2-F2
HL-10

Tham khảo

Liên kết ngoài

 NASA Dryden M2-F3 Photo Collection
Wingless Flight: The Lifting Body Story. NASA History Series SP-4220 1997 PDF

Máy bay Northrop
M2-F3
Máy bay dân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay một động cơ
M2-F3, Northrop
Máy bay phản lực


title: Northrop HL-10

text:
Northrop HL-10 là một mẫu thiết kế sử dụng công nghệ thân nâng hạng nặng của NASA.

Tính năng kỹ chiến thuật (Northrop HL-10)

Tính năng chung
 Kíp lái: 1
 Dài: 21 ft 2 in (6,45 m)
 Sải cánh: 13 ft 7 in (4,15 m)
 Cao: 9 ft 7 in (2,92 m)
 Diện tích cánh: 160 ft² (14,9 m²)
 Rỗng: 5.285 lb (2.397 kg)
 Đầy tải: 6.000 lb (2.721 kg)
 Cất cánh tối đa: 10.009 lb (4.540 kg)
 Động cơ: 1 x Reaction Motors XLR-11 kiểu rocket. Lực đẩy 8.000 lbf (35,7 kN)

Hiệu năng
 Vận tốc tối đa: 1.228 mph (1.976 km/h)
 Tầm bay: 45 dặm (72 km)
 Trần bay: 90.303 ft (27.524 m)
 Vận tốc leo cao:  ft/phút (m/phút)
 Tải cánh: 62,5 lb/ft² (304,7 kg/m²)
 Lực đẩy/trọng lượng: 1:0,99

Tham khảo

 NASA Dryden HL-10 Photo Collection
Developing and Flight Testing the HL-10 Lifting Body - NASA 1994 (PDF)

Xem thêm

 X-plane
 Danh sách máy bay thử nghiệm
HL-20 Personnel Launch System
Máy bay có tính năng tương đương:
X-24
M2-F1
M2-F2
M2-F3
X-38 Crew Return Vehicle

Máy bay Northrop
Máy bay thử nghiệm Hoa Kỳ 1960–1969
Máy bay dân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay một động cơ
HL-10, Northrop
Máy bay phản lực


title: NASA AD-1

text:
NASA AD-1 là một mẫu máy bay thuộc chương trình thử nghiệm bay tiến hành giai đoạn 1979-1982 tại Trung tâm nghiên cứu bay Dryden thuộc NASA tại Edwards California, chương trình này thử nghiệm công nghệ cánh máy bay quay nghiêng từ 0 tới 60 độ trong khi bay.

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 AD-1 Construction Completed, Dryden X-Press, Feb. 23, 1979, p. 2.
 Robert E. Curry and Alex G. Sim, In-Flight Total Forces, Moments, and Static Aeroelastic Characteristics of an Oblique-Wing Research Airplane (Edwards, CA: NASA TP-2224, 1984)
 Robert E. Curry and Alexander G. Sim, The Unique Aerodynamic Characteristics of the AD-1 Oblique-Wing Research Airplane, AIAA paper 82-1329 presented at the AIAA 9th Atmospheric Flight Mechanics Conference, Aug. 9-11, 1982, San Diego, CA
 Flight logs for the AD-1 in the NASA Dryden Historical Reference Collection.
 Thomas C. McMurtry, A. G. Sim, and W. H. Andrews, AD-1 Oblique Wing Aircraft Program, AIAA paper 81-2354 presented at the AIAA/SETP/SFTE/ASE/ITEA/IEEE 1st Flight Testing Conference, Nov. 11-13, 1981, Las Vegas, NV.
 Alex G. Sim and Robert E. Curry, Flight Characteristics of the AD-1 Oblique-Wing Research Airplane, (Edwards, CA: NASA TP-2223, 1985)
 Alex G. Sim and Robert E. Curry, Flight-Determined Aerodynamic Derivatives of the AD-1 Oblique-Wing Research Aircraft (Edwards, CA: NASA TP-2222, 1984)

 Taylor, John W. R.. Jane's All The World's Aircraft 1980-81. London:Jane's Publishing, 1980. ISBN 0-7106-0705-9.

Liên kết ngoài
 NASA Dryden AD-1 Fact Sheet

AD-1
Máy bay NASA
Máy bya Rutan
Máy bay Ames Industrial
Máy bay thử nghiệm Hoa Kỳ 1970–1979
Máy bay dân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh trên


title: Nhạc thiếu nhi

text:
Nhạc thiếu nhi hay nhạc nhi đồng là thể loại âm nhạc được sáng tác dành cho đối tượng trẻ em. Nhạc thiếu nhi vừa có thể mang chức năng giải trí vừa có thể mang chức năng giáo dục, chẳng hạn dùng nhạc để dạy trẻ em biết về văn hóa của địa phương mình và các nơi khác, về cách cư xử đẹp, về những điều thực tế và về các kỹ năng. Nhiều bài hát thiếu nhi là dân ca; mỗi vùng miền lại có một đặc trưng của nhạc thiếu nhi.

Tham khảo

Xem thêm
 Danh sách ca khúc thiếu nhi, trẻ em

Nghiên cứu thêm
 Jarnow, Jill. All Ears: how to Choose and Use Recorded Music for Children. New York: Penguin Books, 1991. ISBN 0-14-011254-5
 Smith, Barbara, and Charles Smith. The Non-Musician's Guide to Children's Music, in series, I.C.L. Concept Book[s]. Glendale, Calif.: International Center for Learning, 1977. ISBN 0-8307-0192-2


title: Lý Tùng Ích

text:
Lý Tùng Ích (李從益) (931-23 tháng 6, 947), tước Hứa vương (許王), là một thân vương của triều Hậu Đường thời Ngũ Đại Thập Quốc. Trong tình hình hỗn loạn sau khi Khiết Đan diệt Hậu Tấn, một tướng Khiết Đan là Tiêu Hàn buộc Lý Tùng Ích phải xưng đế. Sau đó, Lý Tùng Ích bị Hậu Hán Cao Tổ giết.

Thân thế
Lý Tùng Ích sinh năm 931, là con trai út của Lý Tự Nguyên, và là người duy nhất sinh ra sau khi Lý Tự Nguyên trở thành hoàng đế. Mẹ đẻ của ông là một cung tần của Lý Tự Nguyên. Hậu Đường Minh Tông Lý Tự Nguyên giao Lý Tùng Ích cho thiếp yêu của mình là Vương thục phi nuôi dưỡng. (Vương thục phi cũng nuôi em gái nuôi của Lý Tùng Ích là công chúa Vĩnh Ninh.)

Thời Hậu Đường
Ngày Mậu Dần tháng 5 năm Quý Tị (29 tháng 5 năm 933), Hậu Đường Minh Tông phong Lý Tùng Ích là Hứa vương, cùng thời điểm với một số thành viên khác trong tông thất.

Tháng 11 ÂL cùng năm, con thứ của Hậu Đường Minh Tông là Tần vương Lý Tùng Vinh cố gắng đoạt quyền trong lúc phụ hoàng bị bệnh, tuy nhiên Lý Tùng Vinh thất bại và bị giết. Hậu Đường Minh Tông qua đời một tuần sau, Tống vương Lý Tùng Hậu kế vị, tức Hậu Đường Mẫn Đế. Sau đó, nhũ mẫu của Lý Tùng Ích là ty y họ Vương bị phát hiện tư thông với Lý Tùng Vinh và bị ban chết. Hậu Đường Mẫn Đế cũng nghi ngờ Vương đức phi.

Năm 934, Lộ vương Lý Tùng Kha lật đổ Hậu Đường Mẫn Đế, và trở thành hoàng đế. Đến năm 936, phò mã của Hậu Đường là Thạch Kính Đường kết hôn với Tấn quốc công chúa, nổi dậy chống lại Lý Tùng Kha. Thoạt đầu Thạch Kính Đường tuyên bố rằng Lý Tùng Kha chỉ là con nuôi, hoàng vị cần phải trao cho Lý Tùng Ích. Tuy nhiên, đến khi có sự trợ giúp của Hoàng đế Khiết Đan Gia Luật Đức Quang, Thạch Kính Đường tự xưng đế và lập ra triều Hậu Tấn. Tình hình kinh thành Lạc Dương trở nên vô vọng, Lý Tùng Kha chuẩn bị để các thành viên trong tông thất cùng tự thiêu. Vương đức phi nay mang tước hiệu thái phi, bà có gắng thuyết phục chính thất của Hậu Đường Minh Tông là Tào thái hậu (cũng là mẹ đẻ của Tấn quốc trưởng công chúa), không tham gia vào việc tự thiêu. Tào thái hậu không nghe theo, song thuyết phục Vương đức phi tiếp tục sống, Vương đức phi đem Lý Tùng Ích và công chúa Vĩnh An trốn trong cầu trường, trong khi Tào thái hậu, Lý Tùng Kha, và một số triều thần khác tự thiêu vào tháng 11 nhuận năm đó (tức tháng 1 năm 937). Thạch Kính Đường sau đó đến Lạc Dương và nắm quyền cai quản đế chế.

Thời Hậu Tấn
Hậu Tấn Cao Tổ Thạch Kính Đường phong Tấn quốc trưởng công chúa là hoàng hậu. Lý hoàng hậu đưa Lý Tùng Ích và Vương thái phi vào trong cung ở Khai Phong, đích thân nuôi dưỡng Lý Tùng Ích. Ngày Quý Mùi (15) tháng 9 năm Kỷ Hợi (30 tháng 10 năm 939), Hậu Tấn Cao Tổ phong Lý Tùng Ích là Tuân quốc công phong ba nghìn hộ, yêu cầu ông chịu trách nhiệm cúng tế triều Đường (Hậu Đường tuyên bố là tiếp nối triều Đường), kiểu trang phục và màu tinh kì đều theo quy chế cũ, thờ năm vị là Cao Tổ, Thái Tông, Trang Tông, Minh Tông và Mẫn Đế tại Chí Đức cung (至德宫)- nơi Lý Tùng Ích và Vương thái phi làm chủ từ.

Hậu Tấn Cao Tổ qua đời năm 942, kế vị là Thạch Trọng Quý. Sau khi Thạch Trọng Quý tức vị, Vương thái phi và Lý Tòng Ích trở về Lạc Dương. Năm 946, vua Khiết Đan Gia Luật Đức Quang nam hạ, Thạch Trọng Quý đầu hàng, triều Hậu Tấn kết thúc.

Sau khi Hậu Tấn bị diệt
Gia Luật Đức Quang tiến vào Khai Phong, và tuyên bố ông là hoàng đế của Trung Quốc, tức Liêu Thái Tông. Đương thời, vợ của Triệu Diên Thọ (tướng cũ của Hậu Tấn, song phục vụ cho Liêu từ khi bị Gia Luật Đức Quang bắt) qua đời, Liêu Thái Tông do vậy muốn gả công chúa Vĩnh An cho Triệu Diên Thọ làm kế thất khi Vương thái phi đến Khai Phong hội lễ. Liêu Thái Tông trông thấy bà thì bái bà làm 'tẩu', phong Lý Tùng Ích là Hứa vương, Uy Tín tiết độ sứ. Vương thục phi cho rằng Lý Tùng Ích còn quá nhỏ tuổi nên từ chối, và trở về Lạc Dương.

Do xảy ra nhiều cuộc nổi dậy, Liêu Thái Tông quyết định trở về phía bắc, để Tiêu Hàn (蕭翰) lưu thủ Khai Phong. Liêu Thái Tông qua đời trên đường đi, khiến Liêu rơi vào nội chiến giành quyền kế vị. Bản thân Tiêu Hàn muốn từ bỏ Khai Phong, đặc biệt là khi tướng cũ của Hậu Tấn là Lưu Tri Viễn đang đem quân hướng về Lạc Dương và Khai Phong, tuy nhiên Tiêu Hàn cũng sợ rằng đương thời Trung Nguyên vô chủ đại loạn, nếu từ bỏ Khai Phong về bắc thì không an toàn. Tiêu Hàn sai Cao Mô Hàn (高謨翰) đến Lạc Dương với danh nghĩa Liêu Thái Tông, mời Vương thái phi và Lý Tùng Ích đến thành Đại Lương ở Khai Phong. Vương thái phi và Lý Tùng Ích trốn tại Huy lăng (lăng mộ của Hậu Đường Trang Tông), song bất đắc dĩ phải ra. Khi họ đến thành Đại Lương, Tiêu Hàn lập Lý Tùng Ích làm hoàng đế, cùng các tù trưởng vái lậy. Tiêu Hàn cho Lễ bộ thượng thư Vương Tùng (王松), Ngự sử trung thừa Triệu Viễn (趙遠) làm tể tướng; cho Địch Quang Nghiệp (翟光鄴) làm xu mật sứ; Tả kim ngô đại tướng quân Vương Cảnh Sùng (王景崇) làm Tuyên huy sứ, Chỉ huy sứ Lưu Tộ (劉祚) từ bắc đến làm quyền Thị vệ thân quân đô chỉ huy sứ, gách vác việc tuần kiểm kinh thành. Tiêu Hàn để lại một nghìn quân Yên phòng thủ Khai Phong. Đến ngày Nhâm Dần (18) tháng 5 năm Đinh Mùi (9 tháng 6 năm 947), Tiêu Hàn đem quân về bắc, Lý Tùng Ích tiễn ở Bắc Giao.

Vương thái phi nhận ra rằng bà và Lý Tùng Ích ở vào tình thế nguy hiểm, và khi bá quan đến yết kiến, bà khóc và nói, Mẹ con ta đơn nhược như thế này, song chư công lại suy tôn bọn ta thì là họa cho nhà các người đó! Vương thái phi cố gắng củng cố phòng thủ Khai Phong khi sai sứ triệu Quy Đức tiết độ sứ Cao Hành Chu (高行周) và Hà Dương tiết độ sứ Vũ Hành Đức (武行德), song cả hai đều không đến. Vương thái phi sợ hãi, triệu đại thần bàn thảo, nói: Mẹ con ta bị Tiêu Hàn ép buộc, nay rõ ràng sẽ diệt vong. Chư công vô tội, nên sớm nghênh tân chủ để tự cầu thêm phúc. Đừng suy nghĩ về mẹ con ta! các triều thần đều cảm động và không ai dời đi. Sau đó, có người chủ trương chống Lưu Tri Viễn, cho rằng nếu có thể cầm cự được một tháng thì quân Liêu tất sẽ đến cứu. Vương thái phi cho rằng kháng cự là vô ích, khiến người dân Khai Phong bất hạnh, và do vậy quyết định đầu hàng. Do đó, bà yêu cầu Lý Tùng Ích dùng tước Lương vương dâng biểu xưng thần và nghênh Lưu Tri Viễn đến Khai Phong, họ ra khỏi cung điện và ở trong tư đệ.

Ngày Bính Thìn (3) tháng 6 (23 tháng 6), Lưu Tri Viễn tiến vào Lạc Dương, mệnh Trịnh châu phòng ngự sứ Quách Tùng Nghĩa (郭從義) đến thành Đại Lương trước với mật lệnh giết Lý Tùng Ích và Vương thái phi. Đối mặt với cái chết, Vương thái phi nói: Con ta là do Khiết Đan lập, có tội gì mà phải chết? Sao không giữ lại để mỗi năm vào tiết Hàn thực, nó có thể cúng một chén lúa mì cho Minh Tông? người nghe rớt nước mắt.

Chú thích

Tham khảo

Vua Ngũ đại Thập quốc
Sinh năm 931
Mất năm 947
Hậu Đường
Hậu Tấn
Nhà Liêu


title: Trình Danh Chấn

text:
Trình Danh Chấn (chữ Hán: 程名振, ? – 662), người Binh Ân, Minh Châu , tướng lãnh nhà Đường, trấn thủ Liêu Đông, phục vụ 3 đời hoàng đế Cao Tổ, Thái Tông, Cao Tông.

Cuộc đời và sự nghiệp

Thời Cao Tổ
Cuối đời Tùy, Danh Chấn làm Phổ Nhạc lệnh thuộc chính quyền Hạ của Đậu Kiến Đức, được tiếng là đắc lực, giặc cướp không dám xâm phạm. Về sau ông bỏ Hạ về với nhà Đường, được Cao Tổ thụ làm Vĩnh Ninh lệnh , nhận lệnh soái binh kinh lược Hà Bắc. Danh Chấn trong đêm tập kích huyện Nghiệp, bắt hơn ngàn nam nữ đem về. Đi khỏi Nghiệp 80 dặm, ông xét thấy có hơn 90 phụ nữ đang cho con bú, đều thả đi. Người Nghiệp cảm ơn ấy, lập trai thờ cầu phúc cho Danh Chấn  .

Sau khi Đậu Kiến Đức thất bại (621), Danh Chấn bắt đầu được trọng dụng. Ít lâu sau, Lưu Hắc Thát chiếm Minh Châu, ông cùng thứ sử Trần Quân Tân bỏ chạy, mẹ là Phan thị và vợ là Lý thị bị quân của Hắc Thát chặn bắt giữa đường. Danh Chấn theo Tần vương Lý Thế Dân thảo phạt Hắc Thát, khi ấy Hắc Thát ở các châu Ký, Bối, Thương, Doanh vận lương cả hai đường thủy lục, ông đón đánh, phá sạch thuyền xe. Hắc Thát nghe tin cả giận, giết mẹ và vợ của Danh Chấn. Khi bình xong Hắc Thát, ông xin tự tay chém đầu ông ta, lấy đầu tế mẹ. Nhờ công được bái làm Doanh Châu  đô đốc phủ trưởng sử, phong Đông quận công, thưởng 2000 tấm đoạn, 300 lạng vàng. Sau đó được thăng làm Minh Châu thứ sử  .

Thời Thái Tông
Đường Thái Tông sắp đánh Liêu Đông, triệu Danh Chấn hỏi phương lược dùng quân. Ông trả lời trái ý hoàng đế, Thái Tông biến sắc mặt vặn hỏi, Danh Chấn tranh luận không khoan nhượng. Thái Tông tan cơn giận, nói với tả hữu: "Phòng Huyền Linh bình thường ở trước mặt trẫm, thấy (trẫm) có sắc giận, cũng còn thất sắc. Danh Chấn chưa từng gặp trẫm, mà đối đáp thì không hề nhượng bộ, lời lẽ thì ngang ngạnh, cũng là kỳ sĩ vậy." Ngay hôm ấy, ông được bái làm Hữu kiêu vệ tướng quân, thụ chức Bình Nhưỡng đạo hành quân tổng quản. Trước sau đánh thành Sa Ti (Bisa) , phá trận Độc Sơn , đều là lấy ít địch nhiều, được người đương thời khen là danh tướng  .

Thời Cao Tông
Năm Vĩnh Huy thứ 6 (655), được thăng Doanh Châu đô đốc, kiêm Đông Di đô hộ. Cùng năm 655, hai nước Cao Câu Ly (đời vua Cao Câu Ly Bảo Tạng vương) và Bách Tế (đời vua Bách Tế Nghĩa Từ vương) hợp quân xâm lấn Tân La (đời vua Tân La Vũ Liệt vương). Vua Tân La Vũ Liệt vương sai sứ sang nhà Đường cầu viện. Tháng 2 năm 655, vua Đường Cao Tông sai ông và Tô Định Phương dẫn quân đi cứu Tân La. Quân Đường thắng lớn, bắt được 1000 người Cao Câu Ly đưa sang nhà Đường.

Năm 658 ông lại soái quân Đường cùng Tô Định Phương, Tiết Nhân Quý phá quân Cao Câu Ly ở sông Quý Đoan , đốt thành Tân (Shin) , giết quân Cao Câu Ly rất nhiều. Từng làm Tấn, Bồ 2 châu thứ sử. Năm Long Sóc thứ 2 (662) mất. Được tặng Hữu vệ đại tướng quân, thụy là Liệt  .

Con là danh tướng Trình Vụ Đĩnh.

Tham khảo
  Cựu Đường thư quyển 83, liệt truyện 33: Trình Vụ Đĩnh truyện phụ: Trình Danh Chấn truyện
  Tân Đường thư quyển 117, liệt truyện 36: Trình Vụ Đĩnh truyện phụ: Trình Danh Chấn truyện

Chú thích

Võ tướng nhà Đường
Người Hà Bắc
Năm sinh không rõ
Mất năm 662


title: Trình Vụ Đĩnh

text:
Trình Vụ Đĩnh (chữ Hán: 程務挺, ? – 684),, người Binh Ân, Minh Châu , tướng lãnh nhà Đường thời Võ Tắc Thiên, có công trấn áp Đột Quyết, do chịu liên đới với cuộc nổi dậy của Từ Kính Nghiệp nên bị giết.

Cuộc đời và sự nghiệp
Vụ Đĩnh là con trai của danh tướng Trình Danh Chấn, thiếu thời theo cha chinh chiến, có tiếng là vũ dũng, được thăng làm Hữu lĩnh quân vệ trung lang tướng  .

Trong những năm Vĩnh Long (680 – 681), thủ lĩnh Đột Quyết A Sử Na Phục Niệm nổi dậy, bọn Định Tương đạo hành quân tổng quản Lý Văn Giản, Tào Hoài Thuấn, Đậu Nghĩa Chiêu nối nhau thất bại. Triều đình lấy Lễ bộ thượng thư Bùi Hành Kiệm soái quân đi dẹp, Vụ Đĩnh làm phó tướng, vẫn giữ chức Kiểm hiệu Phong Châu đô đốc. Khi ấy Phục Niệm đóng đồn ở núi Kim Nha, ông cùng phó tổng quản Đường Huyền Biểu đưa quân đi trước ép đến, Phục Niệm sợ không chống nổi, bèn giữa đường xin hàng Hành Kiệm. Hành Kiệm đã hứa cho Phục Niệm khỏi chết, nhưng trung thư lệnh Bùi Viêm cho rằng Phục Niệm sợ binh thế của bọn Vụ Đĩnh nên xin hàng, không phải công của Hành Kiệm, bèn đem giết Phục Niệm. Ông nhờ công được thăng Hữu vệ tướng quân, phong Bình Nguyên quận công  .

Năm Vĩnh Thuần thứ 2 (683), người bộ tộc Bộ Lạc Kê ở huyện Thành Bình, Tuy Châu  là Bạch Thiết Dư khởi nghĩa, có chiếu cho Vụ Đĩnh cùng Hạ Châu đô đốc Vương Phương Dực đi dẹp. Ông hạ được thành, bắt sống Thiết Dư, dẹp sạch đồng đảng. Nhờ công được bái làm Tả kiêu vệ đại tướng quân, Kiểm hiệu Tả Vũ Lâm quân  .

Đầu năm Tự Thánh (tháng 1 – 2 ÂL năm 684), Vụ Đĩnh và Hữu lĩnh quân đại tướng, Kiểm hiệu Hữu Vũ Lâm quân Trương Kiền Úc cùng nhận mật chỉ của Võ Tắc Thiên, soái quân vào cung, phế Trung Tông làm Lư Lăng vương, lập Dự vương làm hoàng đế, là Duệ Tông. Võ Tắc Thiên lâm triều, phong thưởng công thần, con trai ông là Tề Chi được làm Thượng thừa phụng ngữ. Vụ Đĩnh ứa nước mắt xin nhường cho em trai là Nguyên Châu tư mã Trình Vụ Trung, Võ Tắc Thiên khen ngợi, gia Vụ Trung làm Thái tử tẩy mã. Sang năm Văn Minh (tháng 2 – 8 ÂL năm 684), lấy ông làm Tả vũ vệ đại tướng quân, Thiền Vu đạo An phủ đại sứ, đốc quân đề phòng Đột Quyết. Vụ Đĩnh khéo vỗ về, chế ngự, có uy có đức, bộ tướng không ai không tận lực; người Đột Quyết rất kiêng dè, không dám xâm phạm  .

Khi Từ Kính Nghiệp khởi nghĩa (tháng 9 ÂL 684), Bùi Viêm khuyên Võ Tắc Thiên trả lại quyền lực cho Duệ Tông nên bị hạ ngục, Vụ Đĩnh dâng mật biểu biện hộ cho ông ta, khiến Võ Tắc Thiên tức giận. Ông vốn thân thiện với Đường Chi Kỳ, Đỗ Cầu Nhân (tham gia khởi nghĩa Từ Kính Nghiệp), nên có người vu cáo rằng Vụ Đĩnh cùng Bùi Viêm, Từ Kính Nghiệp đều là đồng mưu. Võ Tắc Thiên sai Tả Ưng Dương tướng quân Bùi Thiệu Nghiệp tới quân phủ bắt chém ông, tịch biên gia sản  .

Người Đột Quyết nghe tin Vụ Đĩnh chết, bày tiệc ăn mừng, rồi lập đền thờ, trước khi ra trận đều cúng viếng  .

Tham khảo
  Cựu Đường thư quyển 83, liệt truyện 33: Trình Vụ Đĩnh truyện
  Tân Đường thư quyển 117, liệt truyện 36: Trình Vụ Đĩnh truyện

Chú thích

Võ tướng nhà Đường
Người Hà Bắc
Năm sinh không rõ
Mất năm 684