title: Khang công

text:
Khang Công (chữ Hán 康公) là thụy hiệu của một số vị quân chủ chư hầu trong lịch sử các vương triều phong kiến Trung Quốc.

Danh sách
 Tây Chu Triệu Khang công
 Tây Chu Chương Khang công
 Tây Chu Hứa Khang công (thụy hiệu thật là Khang Nam)
 Tây Chu Mật Khang công
 Đông Chu Tề Khang công
 Đông Chu Lưu Khang công
 Đông Chu Tần Khang công
 Đông Chu Trịnh Khang công
 Tây Tấn Lâm Hoài Khang công Tuân Nghĩ
 Đông Tấn Hưng Bình Khang công Lục Ngoạn (còn gọi là Hưng Bình Khang bá)
 Bắc Ngụy Hà Đông Khang Công Tiết An Đô (sau được truy tặng làm Hà Đông Khang Vương, trước ở bên Lưu Tống từng làm Nam Xương Khang huyện nam, Nam Xương Khang huyện hầu và Vũ Xương Khang huyện hầu)
 Bắc Ngụy Hà Đông Khang Công (hoặc Bình Dương Khang Công) Tiết Sơ Cổ Bạt (trước kia từng làm Vĩnh Khang Khang Hầu)
 Bắc Ngụy Bắc Hải Khang công Vương Hiến (trước từng làm Cao Đường Khang Tử và Kịch Huyện Khang Hầu)
 Bắc Ngụy Nam An Khang công Thác Bạt Tố (sau được tập tước tiến phong làm Thường Sơn Khang Vương)
 Bắc Ngụy Yên Khang Công Hàn Kỳ Lân (trước kia từng làm Lỗ Dương Khang Nam)
 Nam Tề Văn Hỷ Khang công (hoặc Khúc Giang Khang công) Tiêu Dao Hân
 Bắc Tề Lam Điền Khang công Cao Đức Chính
 Bắc Chu Ký Khang công Vũ Văn Thông
 Đường triều Đại An Khang Công Diêm Lập Đức (trước kia từng làm Đại An Khang Nam)
 Minh triều Kiềm Vinh Khang Công Mộc Bân

Trường hợp khác
 Khang Công là tên một ngôi miếu thờ 1 vị tướng thời nhà Tống là Khang Bảo Duệ

Xem thêm
 Thành Vương
 Khang Tử
 Khang Bá
 Khang Hầu
 Khang Đế
 Hiếu Khang hoàng hậu
 Khang Vương
 Khang nam
 Hà Đông Khang Công

Thụy hiệu


title: Uy công

text:
Uy Công (chữ Hán:威公) là thụy hiệu của một số vị công tước trong lịch sử các vương triều phong kiến Trung Quốc.

Danh sách
 Chiến Quốc Tây Chu Uy công
 Chiến Quốc Tề Uy công (sau tự xưng là Tề Uy vương)
 Tiền Tần Vĩnh An Uy công Phù Hầu
 Bắc Ngụy Lam Điền Uy công Trưởng Tôn Hàn (trước từng làm Lam Điền Uy Hầu, sau được tiến phong làm Bình Dương Uy Vương)
 Bắc Ngụy Dương Bình Uy Công Đỗ Siêu (sau được tiến phong làm Dương Bình Uy Vương)
 Tây Ngụy Hoa Dương Tương Uy huyện công (hoặc Nhạc Lăng Tương Uy quận công) Di Phong (thời Bắc Ngụy chỉ là Bồ Âm Tương Uy huyện nam)
 Bắc Chu Ngạc Uy quốc công Vương Kiệt (thời Tây Ngụy chỉ là Trương Dịch Uy quận công)
 Trần triều Nghĩa Dương Uy quận công Hoàng Pháp Cù (còn gọi là Tân Kiến Uy huyện công, đời nhà Lương chỉ là Ba Sơn Uy huyện tử và Tân Kiến Uy huyện hầu)
 Tùy triều Kỳ Xuân Uy quận công Đạt Khê Trường Nhu (thời Bắc Chu gọi là Thành An Uy quận công, thời Tây Ngụy chỉ là Lạc An Uy huyện công)
 Tùy triều Hải Lăng Uy công (hoặc Phạm Dương Uy công) Hạ Nhược Nghị (thời Tây Ngụy gọi là Dung Thành Uy Nam, thời Bắc Chu được thăng chức làm Bá Thành Uy Tử và Kiến Uy Uy Hầu)
 Đường triều Bành Thành Uy công Lưu Xương Duệ

Xem thêm
 Tuyên Vương
 Điệu Vương
 Uy Đức vương
 Uy Đế
 Uy Hầu
 Uy Vương
 Uy bá
 Uy tử
 Uy nam
 Huệ Công
 Văn Công
 Vũ Công

Thụy hiệu


title: Đái bá

text:
Đái Bá (chữ Hán: 戴伯) hoặc Đới Bá, là thụy hiệu của một số vị quân chủ chư hầu nhà Chu và khanh đại phu.

Danh sách
 Tây Chu Tào Đái bá
 Xuân Thu Lỗ quốc Đại phu Thúc Tôn Đái bá
 Đái Bá còn là tên của Đái Bá Đặc: Thượng tướng lục quân của Trung Hoa dân quốc

Xem thêm
 Đái Vương
 Đái Công
 Vũ công
 Vũ Tử
 Vũ Hầu
 Đái Hầu
 Văn công

Thụy hiệu


title: Tuyên tử

text:
Tuyên Tử (chữ Hán: 宣子) là thụy hiệu của một số vị khanh đại phu thời Xuân Thu và Chiến Quốc và nhiều đời sau nữa trong lịch sử các vương triều phong kiến Trung Quốc.

Danh sách
 Xuân Thu Tấn quốc Khanh đại phu Phạm Tuyên tử
 Xuân Thu Tấn quốc Khanh đại phu Triệu Tuyên tử
 Xuân Thu Tấn quốc Khanh đại phu Trí Tuyên tử
 Xuân Thu Tấn quốc Khanh đại phu Hàn Tuyên tử
 Xuân Thu Tấn quốc Khanh đại phu Trung Hàng Tuyên tử (có thụy hiệu khác là Tuyên Bá)
 Xuân Thu Tấn quốc Khanh đại phu Ngụy Tuyên tử (có thụy hiệu khác là Hoàn Tử)
 Lã Tuyên tử Ngụy Tương của nước Tấn thời Xuân Thu
 Tuyên Tử là thụy hiệu của Điền Kỳ Di, con thứ Điền Hi Tử nước Tề
 Xuân Thu Lỗ quốc Khanh đại phu Thúc Tôn Tuyên tử (có thụy hiệu khác là Tuyên Bá)
 Xuân Thu Lỗ quốc Khanh đại phu Du Tuyên tử
 Xuân Thu Tề quốc Đại phu Cao Tuyên tử
 Xuân Thu Vệ quốc Quý tộc Tôn Tuyên tử
 Bắc Ngụy Đỗ Huyện Tuyên tử
 Trung Tuyên Tử là thụy hiệu của Đồ Lỗ Thập đời nhà Thanh

Xem thêm
 Tuyên Tổ
 Tuyên Tông
 Tuyên thái hậu
 Tuyên Đế
 Tuyên hoàng hậu
 Tuyên Vương
 Tuyên Phi
 Tuyên Hầu
 Tuyên Bá
 Tuyên Công
 Trung Tuyên Vương
 Trung Tuyên công
 Trung Tuyên hầu
 Văn Tuyên tử

Thụy hiệu


title: Otto von Hügel

text:
Eugen Otto Freiherr von Hügel (20 tháng 9 năm 1853 tại Stuttgart – 4 tháng 1 năm 1928 tại Nonneau) là một sĩ quan quân đội Württemberg, đã được thăng đến cấp Thượng tướng Bộ binh. Ông đã từng tham chiến trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871) và cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 – 1918).

Cuộc đời
Hügel sinh vào tháng 9 năm 1853 ở Stuttgart, và là thiếu sinh quân tại Trường quân sự Ludwigsburg kể từ ngày 20 tháng 9 năm 1868 cho tới ngày 20 tháng 7 năm 1870. Sau đó, ông gia nhập Trung đoàn Bộ binh số 4 Württemberg, sau này là Trung đoàn Bắn súng hỏa mai số 122 "Hoàng đế Franz Josef của Áo, Vua Hungary" (số 4 Württemberg), với cấp bậc Chuẩn úy. Ông đã chiến đấu cùng với đơn vị của mình trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871), và được lên quân hàm Thiếu úy vào ngày 30 tháng 12 năm 1870.

Sau khi cuộc chiến tranh chấm dứt với thắng lợi quyết định của người Đức, ông trở về nước và được thăng cấp hàm Trung úy vào ngày 22 tháng 5 năm 1876. Sau đó, ông được lên chức Đại úy vào ngày 24 tháng 2 năm 1885, Thiếu tá vào ngày 17 tháng 9 năm 1892, Thượng tá vào ngày 22 tháng 5 năm 1899 rồi Đại tá vào ngày 18 tháng 3 năm 1901. Cũng trong thời gian này ông được điều vào phục vụ trong bộ tham mưu của nhiều trung đoàn. Ba năm sau khi được phong cấp bậc Thiếu tướng vào ngày 22 tháng 4 năm 1905, Hügel trở thành Trung tướng đồng thời lãnh chức Sư đoàn trưởng Sư đoàn số 2 ở Đông Phổ kể từ ngày 18 tháng 8 năm 1908 cho đến ngày 1 tháng 4 năm 1912. Sau đó, ông được xuất ngũ (zur Disposition, rời ngũ nhưng sẽ được triệu hồi khi có chiến tranh), đồng thời được phong cấp bậc Danh dự (Charakter) Thượng tướng Bộ binh.

Khi cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ vào tháng 8 năm 1914, Hügel được triệu hồi và ban đầu, ông được bổ nhiệm làm Phó Tướng tư lệnh của Quân đoàn XIII (Vương quốc Württemberg) tại Stuggart ngày 2 tháng 8. Tuy nhiên, vào ngày 25 tháng 8 năm 1914, ông được cử làm Tướng tư lệnh của Quân đoàn Trừ bị XXVI mới được thành lập từ các lực lượng tình nguyện, và chỉ huy quân đoàn này tham gia trận Ypres lần thứ nhất. Vào ngày 28 tháng 8 năm 1916, để ghi nhận những công trạng của ông trên Mặt trận phía Tây, ông được tặng thưởng Thập tự xanh, phần thưởng quân sự cao quý nhất của Phổ, tiếp theo đó ông được phong thưởng Thập tự Chỉ huy của Huân chương Chiến công Württemberg vào ngày 20 tháng 2 năm 1918.

Vào tháng 9 năm 1916, Quân đoàn Trừ bị XXVI được điều về phía Nam để yểm trợ cho các lực lượng tham gia trận sông Somme. Tháng 10 năm đó, Von Hügel chỉ huy một phân bộ quân của Tập đoàn quân số 2 ở phái Nam sông Somme trong một thời gian ngắn, nhưng không lâu sau đó quân đoàn trừ bị của ông được sung vào Tập đoàn quân số 3 dưới quyền chỉ huy của tướng Karl von Einem tham chiến tại Champagne, nơi "Cụm quân Dormoise" được hình thành từ các lực lượng dưới quyền ông vào mùa xuân năm 1917. Ít lâu trước khi Đức phát động cuộc Tổng tấn công Mùa xuân 1918, Hügel từ nhiệm và về hưu vào ngày 6 tháng 3 năm 1918. Để tưởng thưởng những cống hiến lâu dài của ông, ond9u7o5c7 vua Württemberg phong tặng Vương miện đính kèm Đại Thập tự của Huân chương Friedrich, và được Đức hoàng Wilhelm II tặng Huân chương Đại bàng Đỏ hạng I đính kèm Thanh gươm. Ông từ trần vào tháng 1 năm 1928.

Tham khảo
 Karl-Friedrich Hildebrand, Christian Zweng: Die Ritter des Ordens Pour le Mérite des I. Weltkriegs, Band 2: H–O, Biblio Verlag, Bissendorf 2003, ISBN 3-7648-2516-2, S. 132–133
 Otto von Moser: Die Württemberger im Weltkriege, Chr. Belser-Verlag, Stuttgart 1927
 Hanns Möller: Geschichte der Ritter des Ordens pour le mérite im Weltkrieg, Band I: A-L, Verlag Bernard & Graefe, Berlin 1935, S. 514-515

Chú thích

Quân nhân Württemberg
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Quân nhân Đức trong Thế chiến thứ nhất
Tướng Đức
Người nhận Huân chương Chiến công Württemberg (Chỉ huy)
Người nhận Pour le Mérite
Người nhận Huân chương Đại bàng Đỏ hạng I
Người nhận Huân chương Vương miện Württemberg (Đại Thập tự)
Người nhận Huân chương Friedrich (Đại Thập tự)
Người nhận Thập tự Hansestadt (Hamburg)
Nam tước Đức
Sinh năm 1853
Mất năm 1928


title: Hợp lý cực đại

text:
Ước lượng hợp lý cực đại (trong tiếng Anh thường được nhắc đến với tên MLE, viết tắt cho Maximum Likelihood Estimation) là một phương pháp trong thống kê dùng để ước lượng giá trị tham số của một mô hình xác suất dựa trên những dữ liệu quan sát được. Phương pháp này ước lượng các tham số nói trên bởi những giá trị làm cực đại hóa likelihood function. Các ước lượng thu được cũng được viết tắt là MLE (Maximum Likelihood Estimates).

MLE được sử dụng chung với các phân tích thống kê khác. Lấy ví dụ khi chúng ta muốn ước lượng chiều cao nói chung của chim cánh cụt cái trưởng thành, nhưng lại không thể nào đo được chiều cao của tất cả chim cánh cụt trong một quần thể (do ràng buộc về thời gian hoặc chi phí). Bằng việc giả sử chiều cao trong quần thể được phân phối chuẩn với các tham số (giá trị trung bình và phương sai) chưa biết, chúng ta chỉ cần khảo sát chiều cao của một vài cá thể mẫu trong quần thể và dùng MLE để ước lượng các tham số này. Khi nhìn vào các chiều cao mẫu đã thu thập, có thể hình dung là, phương pháp MLE sẽ tìm ra cách giải thích hợp lý nhất cho những chiều cao nhận được đó.

Theo quan điểm của Suy diễn Bayes, MLE là một trường hợp đặc biệt của Maximum A Posteriori estimation (MAP), phương pháp đưa ra giả thiết về phân phối đều của các tham số. Trong suy diễn tần số, MLE lại là một trong số rất nhiều các phương pháp ước lượng tham số mà không cần dự đoán trước về phân phối. Việc dự đoán trước này được tránh bằng cách không khẳng định về xác suất của các tham số mà chỉ khẳng định về xác suất của các ước lượng, do các ước lượng đã được định nghĩa đầy đủ với các dữ liệu quan sát được và mô hình xác suất.

MLE được nhà toán học R. A. Fisher phát triển vào khoảng năm 1912-1922.

Nguyên lý
Từ quan điểm thống kê, một tập hợp cho trước các quan sát là một mẫu ngẫu nhiên từ một quần thể nào đấy. Mục đích của xấp xỉ hợp lý cực đại là tìm ra một suy luật về quần thể đó mà có thể nhất sinh ra mẫu đấy, đặc biệt là phân phối xác suất chung của các biến ngẫu nhiên , không nhất thiết độc lập và có cùng phân phối.

Ta cho ứng với mỗi phân phối xác suất một vector duy nhất  các tham số mà đánh số phân phối xác suất với một được tham số hóa

Phương pháp MLE được xây dựng dựa trên likelihood function, . Ta được cho trước một mô hình xác suất, nói cách khác là một họ các phân phối , với  là tham số (có thể ở dạng dữ liệu nhiều chiều) cho mô hình. MLE tìm kiếm giá trị của  để  đạt cực đại. Như đã nói ở trên, có thể hình dung là MLE đi tìm cách giải thích hợp lý cho các dữ liệu quan sát được.

Từ phương pháp này ta có định nghĩa về ước lượng hợp lý cực đại (Maximum Likelihood Estimates) như sau:

nếu giá trị lớn nhất đó có tồn tại.

Thường thì dùng logarit tự nhiên của likelihood function (còn gọi là log-likelihood) làm hàm mục tiêu sẽ thuận tiện hơn:

Ta cũng có thể dùng hàm log-likelihood trung bình:

Dấu mũ nằm trên  là kí hiệu cho estimator. Thật vậy,  xấp xỉ log-likelihood kỳ vọng của một quan sát duy nhất trong mô hình.

Lưu ý rằng, dù dùng hàm mục tiêu là likelihood function hay log-likelihood, kết quả cũng như nhau, vì log là hàm tăng ngặt.

Tham khảo

Lý thuyết đánh giá
Lý thuyết thống kê


title: Rhacophorus nigropalmatus

text:
Ếch bay Wallace hay Ếch bay sông Abah (tên khoa học Rhacophorus nigropalmatus) là một loài ếch tìm thấy ít nhất là từ bán đảo Mã Lai về phía tây Indonesia. Nó được đặt tên theo nhà sinh vật học, Alfred R. Wallace, người đã thu thập các mẫu vật đầu tiên được xác định chính thức.

Tham khảo

  (2007): Systematics of the genus Rhacophorus (Amphibia, Anura): identity of red-webbed forms and description of a new species from Assam. Zootaxa 1653: 1–20. PDF abstract and first page
  (2005): Encounter with Wallace's Flying Frog, The Frog of the Monsoons . Version of 2005-JUN-29. Truy cập 2007-JUN-22.
  (2003): AmphibiaWeb - Rhacophorus nigropalmatus, Wallace's Flying Frog. Version of 2003-APR-12. Truy cập 2007-JUN-22.

Chú thích

Tham khảo

N
Động vật lưỡng cư Indonesia
Động vật lưỡng cư Malaysia
Động vật lưỡng cư Thái Lan
Động vật được mô tả năm 1895
Động vật Borneo
Động vật Brunei


title: Ếch tên lửa rừng nhiệt đới

text:
Ếch tên lửa rừng nhiệt đới (tên khoa học Silverstoneia flotator, trước đây là Colostethus flotator) là một loài ếch được tìm thấy trong vùng đất thấp ẩm của Costa Rica và Panama. Nói chung là rất phổ biến và do đó được coi là ít quan tâm theo IUCN.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

F
F
Động vật được mô tả năm 1931
Động vật lưỡng cư Costa Rica
Động vật lưỡng cư Panama


title: Wilhelm von Kanitz

text:
Wilhelm Graf von Kanitz (28 tháng 1 năm 1846 tại Podangen – 10 tháng 2 năm 1912 tại Berlin) là một sĩ quan quân đội Phổ, đã được thăng đến chức Trung tướng và Sư đoàn trưởng Sư đoàn số 20 tại Hannover. Ông đã từng tham chiến trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ năm 1866 và cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871).

Tiểu sử

Thân thế
Wilhelm sinh vào tháng 1 năm 1846 ở Podangen, trong một gia đình quý tộc cổ von Kanitz. Ông là con trai của Emil Carl Ferdinand Graf von Kanitz (1807 – 1877), Tổng giám đốc Lãnh thổ (General-Landschaftsdirektors) vùng Đông Phổ, thành viên Viện Đại biểu Phổ và Viện Quý tộc Phổ về sau này (1868 – 1877), với bà Charlotte von Sydow (1820 – 1868), người Nhà Stolzenfelde ở Neumark. Ông là em trai của nghị sĩ hùng biện nổi tiếng Hans Graf von Kanitz.

Sự nghiệp quân sự
Thời trẻ, Kanitz học Trung học Chính quy (Gymnasium) tại Trường Tu viện Roßleben, sau đó ông học Luật ở Đại học Heidelberg, nơi ông gia nhập Liên đoàn Sinh viên Saxoborussia.

Vào ngày 18 tháng 5 năm 1866, với cấp hàm Chuẩn úy, ông gia nhập một đội kỵ binh thế phẩm (Ersatzeskadron, đơn vị ở lại Sở chỉ huy Trung đoàn) của Trung đoàn Thương kỵ binh số 11 (số 2 Brandenburg). Đội kỵ binh đã được chuyển thành một lực lượng cơ động và Kaniz đã chiến đấu cùng đơn vị của mình trong cuộc Chiến tranh Bảy tuần chống Áo vào năm 1866. Vào tháng 1 năm 1867, ông được đổi sang Tiểu đoàn số 1 Jäger (bộ binh nhẹ) và tại đây, ông được thăng quân hàm Thiếu úy vào ngày 10 tháng 8 năm 1867. Kể từ năm 1870 cho đến năm 1871, ông tham chiến trong cuộc chiến tranh chống Pháp của các quốc gia Đức, và được phong thưởng Huân chương Thập tự Sắt hạng II trong cuộc chiến này. Năm sau (1872), Kanitz được chuyển sang Trung đoàn Phóng lựu Hộ vệ số 109 (số 1 Baden), sau đó ông được lên cấp bậc Thượng tá vào ngày 11 tháng 3 năm 1873, được bổ nhiệm làm sĩ quan phụ tá của Lữ đoàn Bộ binh số 58 vào năm 1874 rồi vào tháng 5 năm 1876, ông được cắt cử vào phục vụ Bộ Tổng tham mưu trong vòng một năm. Tiếp theo đó, ông được đổi sang Trung đoàn Bộ binh Cận vệ số 2 vào năm 1877. Tại đây, 3 năm sau, ông được phong chức Đại úy và Đại đội trưởng vào năm 1880, rồi được phong cấp Thiếu tá vào năm 1889, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn Hỏa mai vào năm 1891, Thượng tá trong Bộ Tham mưu vào năm 1895 và Đại tá vào năm 1897. Sau đó, vào ngày 27 tháng 1 năm 1898, Kanitz được lãnh chức Chỉ huy trưởng Trung đoàn Phóng lựu Cận vệ số 4 Vương hậu Augusta. 3 năm sau (1901), ông được giao tạm quyền chỉ huy (Führung) Lữ đoàn Bộ binh số 39 đóng tại Hannover, vào ngày 19 tháng 6 năm 1901, ông được lên quân hàm Thiếu tướng đồng thời được thụ phong chức Lữ đoàn trưởng. Đến ngày 27 tháng 1 năm 1905, ông được thăng hàm Trung tướng và nắm tạm quyền chỉ huy Sư đoàn số 20. Vào năm 1906, theo yêu cầu của ông, ông được xuất ngũ (zur Disposition, rời ngũ nhưng sẽ được triệu hồi khi có chiến tranh).

Sau khi từ nhiệm, ông được nhận ghế Chủ tịch Ủy ban Quản lý Quỹ Hoàng đế Wilhelm đối với thương binh Đức vào năm 1907. Năm năm sau, ông từ trần vào tháng 12 năm 1912 ở Berlin.

Tham khảo
 Academische Monatshefte 21 (1904/05), S. 399

Tham khảo

Tướng Phổ
Nhân vật trong Chiến tranh Áo-Phổ
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Người Hannover
Tướng Đức
Sinh năm 1846
Mất năm 1912


title: Giải Demidov

text:
Giải Demidov () là một giải thưởng khoa học quốc gia của Đế quốc Nga được trao hàng năm cho các viện sĩ của Viện Hàn lâm Khoa học Nga, và là một trong các giải thưởng khoa học uy tín nhất và lâu đời nhất trên thế giới, có ảnh hưởng tới các giải thưởng cùng loại, trong đó có giải Nobel.

Lịch sử

Năm 1831 Pavel Nikolaievich Demidov, người đại diện của gia đình Demidov nổi tiếng, đã lập ra giải thưởng khoa học mang tên ông. Viện hàn lâm Khoa học Sankt-Peterburg (nay là Viện Hàn lâm Khoa học Nga) được chọn làm cơ quan trao giải này. Năm 1832, Sergei Uvarov, chủ tịch Viện hàn lâm Khoa học Sankt-Peterburg trao giải này lần đầu.

Từ năm 1832 tới 1866 Viện hàn lâm Khoa học Sankt-Peterburg đã trao 55 giải thưởng đầy đủ (5.000 ruble) và 220 giải thưởng từng phần. Trong số những người đoạt giải có nhiều nhà khoa học Nga nổi tiếng như: người sáng lập lãnh vực giải phẫu và sáng chế phương pháp giữ cố định chỗ gãy xương bằng thạch cao, Nikolai Pirogov; nhà địa lý kiêm người đi biển Adam Johann von Krusenstern; người sáng tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố, Dmitri Mendeleev; nhà phát minh động cơ điện, Boris Yakobi; cùng nhiều nhà khoa học nổi tiếng khác.

Từ năm 1866, 25 năm sau khi Pavel Demidov qua đời, thời hạn tài sản di tặng của ông chấm dứt nên giải này đã bị ngưng.

Năm 1993, do sáng kiến của phó chủ tịch Viện hàn lâm Khoa học Nga Gennady Mesyats và thống đốc tỉnh Sverdlovsk Eduard Rossel, giải Demidov lại được phục hồi để trao cho những thành tựu xuất sắc trong khoa học tự nhiên và nhân văn. Những người đoạt giải được tuyển chọn trong số các viện sĩ của Viện Hàn lâm Khoa học Nga. Theo truyền thống thì hàng năm Viện tuyển chọn 3 hoặc 4 viện sĩ để trao giải.

Giải thưởng gồm một huy chương, một bằng chứng nhận, và khoản tiền là 10.000 dollar Mỹ. Buổi lễ trao giải thưởng diễn ra tại dinh thống đốc tỉnh Sverdlovsk, ở thành phố Yekaterinburg, Nga. Những người đoạt giải cũng có bài nói chuyện ở Đại học vùng Ural.

Những người đoạt giải

Tham khảo

Thư mục
 (tiếng Nga) N. A. Mezenin: Лауреаты Демидовских премий Петербургской Академии наук. Л., Наука, 1987.
 (tiếng Nga) Yuri Alexandrovich Sokolov, Zoya Antonovna Bessudnova, L. T. Prizhdetskaya: Отечественные действительные и почетные члены Российской академии наук 18-20 вв. Геология и горные науки.- М.: Научный мир, 2000.

Liên kết ngoài
 Demidov Foundation short history
 List of all the winners of the full Demidov Prize
 Demidov Prize and Demidov Lecturing at Lebedev Physical Institute web site

Giải thưởng thành lập năm 1831
Giải thưởng sinh học
Giải thưởng toán học
Giải thưởng vật lý
Giải thưởng hóa học


title: Tư Mã Hi

text:
Tư Mã Hi (chữ Hán: 司馬晞, 316 - 381), tức Vũ Lăng Uy vương, tên tự là Đạo Thúc (道叔), là đại thần, tông thất nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử

Tư Mã Hi là con trai thứ của Tấn Nguyên Đế, vua thứ năm của nhà Tấn, cũng là vị vua đầu tiên của thời kì Đông Tấn (317 - 420). Mẹ ông là Vương phu nhân.

Do xuất thân hoàng tử nên Tư Mã Hi nhanh chóng nắm được nhiều chức vụ trọng yếu khi tuổi còn rất trẻ. Năm 318, khi Tấn Nguyên Đế đăng quang, đã phong cho ông làm Vũ Lăng vương. Đến những năm đầu Hàm Hòa (326-334), ông được bổ làm Tán kị thường thị, Tả tướng quân, nhưng về sau đổi làm Trấn quân tướng quân. Năm 342, Tấn Khang Đế (người gọi Tư Mã Hi là chú ruột) lên ngôi, thăng chức quan của ông lên làm Thị trung rồi Bí thư giám. Năm 345, ông được thăng làm Trấn quân Đại tướng quân, Khai phủ nghi đồng tam ti và sang 352 (thời Mục Đế, con Khang Đế), Tư Mã Hi được bổ làm Thái tể, chức vụ rất cao trong triều đình.

Tấn thư đánh giá Tư Mã Hi là người không có học thức nhưng có tài năng quân sự, do đó bị Đại tư mã Hoàn Ôn đố kị. Tháng 1 dương lịch năm 372, Hoàn Ôn phế Hoàng đế Tư Mã Dịch, lập em trai Tư Mã Hi là Cối Kê vương Tư Mã Dục làm vua, tức Tấn Giản Văn Đế, từ đó trở thành người khống chế triều chính. Cùng năm đó, tháng 11 Hoàn Ôn thượng biểu lên Giản Văn Đế, vu cho Tư Mã Hi tội mưu phản, bảo Giản Văn Đế phế đi. Giản Văn Đế đành nghe theo, giáng ông và con trai làm dân thường.

Tuy nhiên Hoàn Ôn vẫn không chịu bỏ qua, lại ép Tân Thái vương Tư Mã Triều dâng thư vu Tư Mã Hi cùng Tác phẩm lang Ân Quyển, Thái tể trưởng sử Dữu Sai, Duyện Tào Tú, Xá nhân Lưu Cường phản nghịch, yêu cầu giết chết Tư Mã Hi. Giản Văn Đế nhất định không chịu, trả lời rằng nếu như không bảo vệ được anh trai thì mình sẽ thoái vị. Hoàn Ôn biết tin, đột nhiên biến sắc, từ đó không dám nhắc đến việc ấy nữa, đồng ý phế ông làm dân thường, đưa Tư Mã Hi và các con trai ông đến quận Tân An.

Năm 381, Tư Mã Hi mất ở Tân An, hưởng dương 66 tuổi. Tấn Hiếu Vũ Đế nghe tin, đến Tây Đường khóc tang, đón gia quyến của ông về kinh rồi truy phong ông làm Tân Ninh quận vương, thụy là Uy vương. Lúc đó hai con lớn của ông là Tư Mã Tống và Tư Mã Phùng đã chết, đế bèn truy phong Tống làm Cấp sự trung, Phùng làm Tán kị lang, còn Tư Mã Tuân được kế thừa tước vương. Sang năm 388, Tư Mã Hi được khôi phục tước Vũ Lăng vương. Tư Mã Tuân sau làm quan đến chức Thái bảo.

Xem thêm
Tấn Giản Văn Đế
Hoàn Ôn
Tư Mã Tuân

Tham khảo
Tấn thư
Tư trị thông giám

Chú thích

Nhân vật chính trị nhà Tấn
Sinh năm 316
Mất năm 381


title: Tương Công

text:
Tương Công (chữ Hán: 襄公) là thụy hiệu của một số vị quân chủ và đại thần phương Đông.

Quân chủ
 Tây Chu Giả Tương công
 Đông Chu Tần Tương công (có thụy hiệu khác là Cảnh Tương Công)
 Đông Chu Lại Tương công
 Đông Chu Tề Tương công
 Đông Chu Tống Tương công
 Đông Chu Tấn Tương công
 Đông Chu Trịnh Tương công
 Đông Chu Lỗ Tương công
 Đông Chu Vệ Tương công
 Đông Chu Tiết Tương công
 Đông Chu Yên Tương công
 Đông Chu Đan Tương công
 Đông Chu Tào Tương công
 Đông Chu Nguyên Tương công
 Đông Tấn Liêu Đông Tương công (sau được truy tôn là Tiền Yên Vũ Tuyên Vương rồi Vũ Tuyên Đế)

Quốc công, quận công và huyện công
 Nam Khang Tương công Tạ Thạch: Quận công, đại thần nhà Đông Tấn, trước kia từng làm Hưng Bình Tương Bá, còn gọi là Tương Mặc Công
 Thủy Hưng Tương công Thẩm Khánh Chi: Huyện công, đại thần, tướng lĩnh nhà Tiền Tống.
 Quy Thiện Tương công (hoặc Hoàng Đài Tương công và Sái Dương Tương công) Tiêu Huy: Huyện công, Quận công, tướng lĩnh nhà Tây Ngụy và Bắc Chu (trước kia ở nhà Lương từng có tước hiệu Vĩnh Phong huyện hầu và Tần quận vương)
 Vân Tương công Vi Hiếu Khoan: Quốc công, đại thần, tướng lĩnh nhà Tây Ngụy và Bắc Chu.
 Đường Tương công Lý Hổ: Quốc công, đại thần, tướng lĩnh nhà Bắc Chu, sau được nhà Đường truy tôn là Cảnh Đế.
 Bi Tương công (hoặc Tiết Tương công) Trưởng Tôn Thuận Đức, công thần khai quốc đời nhà Đường
 Quỳ Tương công Lưu Hoằng Cơ, công thần khai quốc đời nhà Đường
 Đàm Tương công Trương Công Cẩn, công thần khai quốc đời nhà Đường
 Lư Tương công Trình Tri Tiết, công thần khai quốc đời nhà Đường
 Cử Tương công Đường Kiệm, công thần khai quốc đời nhà Đường
 Du Tương công Lưu Chính Hội, công thần khai quốc đời nhà Đường
 Biện Tương công Tuyền Nam Sinh: Đại mạc ly chi, tổng lục quân quốc a hành nguyên thủ, tướng lĩnh nhà Đường.
 Hoắc Tương công (hoặc Tiêu Tương công) Sài Thiệu, công thần khai quốc đời nhà Đường
 Kế Tương công Lý Thúc Minh: Thượng thư hữu bộc xạ, đại thần nhà Đường.
 Vĩnh Thành Hoàn Tương công Tiết Hiển, công thần khai quốc đời nhà Minh, truy tặng, thực tế chỉ gọi là Vĩnh Thành Hoàn Tương Hầu
 Dĩnh Vũ Tương công Dương Hồng (truy tặng, thực tế chỉ là Bình Xương Vũ Tương hầu, trước đó nữa từng thụ phong Bình Xương Vũ Tương bá)

Xem thêm
 Uy Tương công
 Trung Tương công
 Tiết Tương Công
 Điệu Tương Vương
 Chiêu Tương Vương
 Tương Vương
 Tương Tử
 Tương Đế
 Tương hầu
 Tương bá
 Văn công
 Vũ công

Thụy hiệu


title: Thành công (thụy hiệu)

text:
Thành Công (chữ Hán: 成公 hoặc 城公) là thụy hiệu của một số vị quân chủ.

Danh sách
 Tây Chu Tề Thành công
 Đông Chu Vệ Thành công
 Đông Chu Tấn Thành công
 Đông Chu Lỗ Thành công
 Đông Chu Trịnh Thành công
 Đông Chu Tần Thành công
 Đông Chu Trần Thành công
 Đông Chu Tào Thành công
 Đông Chu Tống Thành công
 Đông Chu Yên Thành công
 Đông Chu Kỷ Thành công
 Đông Chu Quắc Thành công (虢城公) vua nước Tây Quắc, có thuyết khác lại nói là vua nước Đông Quắc
 Đông Chu Cam Thành công
 Đông Chu Lại Thành công
 Đông Chu Đường Thành công
 Đông Chu Cốc Thành công
 Đông Chu Đan Thành công
 Đông Chu Đằng Thành công
 Đông Chu Tô Thành công
 Đông Chu Trung Sơn Thành công
 Ngũ Hồ thập lục quốc Tiền Lương Thành công (được nhà Hán Triệu ban thụy là Thành Liệt Vương, sau được truy tôn là Thành Vương)
 Bắc Ngụy Tùng Tư Thành công (truy tặng, thực tế chỉ là Tùng Tư Thành Hầu)
 Bắc Chu Đại An Thành công
 Đường triều Lai Thành công
 Chúa Nguyễn Thành Công (tước hiệu)

Xem thêm
Thành Tổ
Thành Tông
Thành Đế
Thành hoàng hậu
Thành Vương
Văn Thành Vương
Vũ Thành Vương
Huệ Thành vương
Hiếu Thành vương
Đông Thành vương
An Thành Vương
Thành hầu
Thành bá
Thành tử
Thành nam
Văn Thành công
Trung Thành công
Trịnh Thành Công

Thụy hiệu


title: Thanh công

text:
Thanh Công (chữ Hán: 聲公) là thụy hiệu của một số vị quân chủ và tướng lĩnh quan lại thời phong kiến.

Quân chủ
 Đông Chu Vệ Thanh công (có thụy hiệu khác là Thánh Công)
 Đông Chu Tào Thanh công
 Đông Chu Trịnh Thanh công

Đại thần
 Đông Tấn Thủy Bình Thanh công Tư Mã Hưu Chi

Xem thêm
 Thanh Vương
 Thành Công
 Thành Đế
 Thành Vương
 Thành Hầu
 Huệ Công
 Văn Công
 Vũ Công

Thụy hiệu


title: Đái công

text:
Đái Công (chữ Hán: 戴公) hoặc Đới Công, là thụy hiệu của một số vị quân chủ.

Danh sách
 Tây Chu Tống Đái công
 Đông Chu Vệ Đái công
 Đông Chu Triệu Đái công
 Đông Chu Hình Đái công
 Tào Ngụy Mi Đái công Tào Tử Chỉnh (truy tặng, thời Đông Hán chỉ có tước hiệu Đái Hầu)

Xem thêm
 Đái Hầu
 Đái Bá
 Vũ công
 Vũ Tử
 Vũ Hầu
 Đái Vương
 Văn công

Thụy hiệu


title: Lương Xuân Việt

text:
Lương Xuân Việt với quân hàm thiếu tướng lục quân là vị tướng người Mỹ gốc Việt có quân hàm cao nhất trong quân đội Hoa Kỳ.

Tiểu sử
Ông là con trai duy nhất trong gia đình có 7 chị em gái. Ông có mẹ sinh năm 1937, sinh sống tại Los Angeles, California, Hoa Kỳ và cha ông là cựu Thiếu tá Sư đoàn Thủy quân Lục chiến Quân lực Việt Nam Cộng Hòa (miền Nam Việt Nam) Lương Xuân Đương, đã qua đời năm 1997 ở tiểu bang California.

Khi tới Mỹ vào năm 1975, sau khi Chính phủ Việt Nam Cộng hòa sụp đổ, cậu bé Lương Xuân Việt chưa đầy 10 tuổi và gia đình ông đã chọn Thành phố Mountain View, tiểu bang California để sinh sống. Sau khi tốt nghiệp cử nhân sinh học và cao học (thạc sĩ) khoa học quân sự tại Đại học Nam California, ông tình nguyện vào quân đội, mang cấp bậc Thiếu úy Bộ binh, năm 1987 và được chọn vào danh sách sĩ quan hiện dịch. Đồn trú tại Colorado, ông lần lượt giữ chúc vụ trung đội trưởng rồi đại đội phó Bộ binh.

Ông được đề bạt sang Sư đoàn 101 Biệt kích dù, lần lượt giữ các chức vụ đại đội trưởng, tiểu đoàn trưởng rồi lữ đoàn trưởng. Ông lần lượt giữ các chức vụ tác chiến cấp trung đội, đại đội, tiểu đoàn, cũng như tham mưu và huấn luyện. Trước khi được thăng cấp đại tá và được bổ nhiệm vào chức vụ Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 3, Sư đoàn 101 Không kỵ, ông đã làm tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 2, Trung đoàn 505 Bộ Binh Nhảy Dù Hoa Kỳ vào năm 2005 và chiến đấu tại chiến trường Iraq với cấp bậc trung tá phục vụ "Chiến Dịch Người Iraq Tự do".

Thăng cấp đại tá, ông trở thành lữ đoàn trưởng cho chiến trường Afghanistan . Năm 2012, ông được cử về đại học Stanford để tham gia huấn luyện chính trị cao cấp.

Ông được Chính phủ và Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ thăng cấp bậc chuẩn tướng Lục quân Hoa Kỳ ngày 20 tháng 5 năm 2014 (chính thức tấn phong ngày 6 tháng 8 năm 2014), trở thành tướng Mỹ gốc Việt đầu tiên trong quân lực Hoa Kỳ. Ông làm Tư lệnh phó Sư đoàn Kỵ binh số 1 (Hoa Kỳ), phụ trách hành quân tác chiến Tháng 5 năm 2017 ông được thăng cấp thiếu tướng, là phó tư lệnh của Quân đoàn 8 đóng tại Hàn Quốc.

Ngày 28 tháng 8 năm 2018, trong lễ chuyển giao tại Trại Zama, thiếu tướng Lương Xuân Việt nhận nhiệm vụ Tư lệnh Lục quân Hoa Kỳ tại Nhật Bản, kế nhiệm thiếu tướng James Pasquarette. Đơn vị của ông có 2.500 binh sĩ, nhân viên dân sự và các thành viên gia đình, chịu trách nhiệm khai thác 16 cơ sở (cảng và kho tiếp vận) ở vùng đại lục và đảo Okinawa của Nhật Bản .

Ngày 25 tháng 6 năm 2021, ông bàn giao chức vụ Tư lệnh Lục quân Hoa Kỳ tại Nhật Bản cho Chuẩn tướng Joel B.Vowell, và nghỉ hưu sau 34 năm phục vụ.

Tham khảo

Người Mỹ gốc Việt
Thiếu tướng Lục quân Hoa Kỳ
Cựu sinh viên Đại học Nam California
Người tị nạn Việt Nam
Người Việt di cư tới Mỹ
Người Biên Hòa
Người California


title: Georg von Gayl

text:
Georg Freiherr von Gayl (25 tháng 2 năm 1850 tại Berlin – 3 tháng 5 năm 1927 tại Stolp, Pommern) là một sĩ quan quân đội Phổ, đã từng tham chiến trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871) và cuộc trấn áp phong trào Nghĩa Hòa đoàn ở Trung Quốc. Với cấp bậc Thượng tướng Bộ binh, ông đã tham gia nhiều trận đánh khốc liệt của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 – 1918), và được tặng thưởng Huân chương Quân công vì thành tích của mình trong cuộc Tổng tấn công Mùa xuân 1918.

Tiểu sử
Georg sinh vào tháng 2 năm 1850 ở Berlin, trong một gia đình có dòng dõi nhà binh, và là con trai của Thượng tướng Bộ binh về sau này Wilhelm Freiherr von Gayl (1814 – 1879). Một trong những tổ phụ của ông, Otto Wilhelm Ernst von Gayl, đã được vua Friedrich Wilhelm III của Phổ trao tặng Huân chương Quân công vào ngày 25 tháng 8 năm 1810.

Sau khi học tập trong quân đoàn thiếu sinh quân, Gayl đã gia nhập Trung đoàn Bộ binh số 96 (số Thüringen) tại Gera với cấp hàm Thiếu úy vào ngày 12 tháng 4 năm 1869. Ông đã cùng với đơn vị của mình chiến đấu trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871), và được tặng thưởng Huân chương Thập tự Sắt hạng II trong cuộc chiến. Kể từ ngày 1 tháng 7 năm 1871 cho đến ngày 1 tháng 1 năm 1872, Gayl làm sĩ quan phụ tá của Tiểu đoàn III, sau đó ông giữ chức sĩ quan phụ tá trung đoàn cho đến ngày 30 tháng 9 năm 1873. Tiếp theo đó, ông được cắt cử vào học tại Học viện Quân sự Phổ từ ngày 1 tháng 10 năm 1873 cho tới tháng 7 năm 1876. Vào ngày 30 tháng 4 năm 1877, Gayl được lên quân hàm Trung úy, sau đó ông được đổi làm sĩ quan phụ tá Lữ đoàn Bộ binh số 30 tại Koblenz vào ngày 11 tháng 12 năm đó. Sau một năm rưỡi phục vụ ở đây, Gayl được điều vào Bộ Tổng tham mưu ở kinh đô Berlin. Ở đây, ông làm việc trong vòng 3 năm, sau đó ông được đổi sang Trung đoàn Phóng lựu Hộ vệ "Vua Friedrich Wilhelm III" (số 1 Brandenburg) số 8 tại Frankfurt (Oder). Đồng thời với việc lên chức Đại úy, ông được bổ nhiệm làm một chức Đại đội trưởng trong trung đoàn của mình. Ông nắm cương vị này cho đến ngày 3 tháng 12 năm 1884, tiếp theo đó ông vào Bộ Tổng tham mưu trong một thời gian ngắn rồi gia nhập Bộ Tham mưu của Quân đoàn X. Vào ngày 20 tháng 5 năm 1886, Gayl được chuyển làm Sĩ quan tham mưu thứ nhất trong Bộ Tham mưu của Sư đoàn số 8, và được lãnh chức vụ tương tự trong Bộ Tham mưu của Quân đoàn IX ba năm sau đó. Trong thời gian này, ông được phong cấp bậc Thiếu tá vào ngày 22 tháng 3 năm 1889. Với cấp hàm này, Gayl được ủy nhiệm làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn II của Trung đoàn Bộ binh số 76 "Hamburg" (số 2 Hansestadt) vào ngày 26 tháng 11 năm 1892. Sau khi ông được thăng hàm Thượng tá vào ngày 14 tháng 5 năm 1894, Gayl gia nhập Bộ Tham mưu trung đoàn vào ngày 18 tháng 8 năm 1894. Sau đó, vào ngày 27 tháng 1 năm 1895, Gayl một lần nữa chuyển vào phục vụ Quân đoàn IX, và kể từ đây ông là Tham mưu trưởng của quân đoàn. Đến ngày 25 tháng 11 năm 1898, với quân hàm Đại tá (được phong vào ngày 22 tháng 3 năm 1897), ông được lãnh chức Chỉ huy trưởng Trung đoàn Bộ binh số 27 "Vương tử Louis Ferdimand của Phổ" (số 2 Magdeburg) số 27.

Gần hai năm sau, Gayl được phong quân hàm Thiếu tướng với hiệu lực vào ngày 12 tháng 8 năm 1900. Chẳng bấy lâu sau đó, ông được nhậm chức Chủ nhiệm Tổng cục hậu cần trong Bộ Chỉ huy Tối cao quân đội ở phương Đông dưới quyền Thống chế Alfred von Waldersee vào ngày 18 tháng 8 năm 1900. Trong cuộc trấn áp phong trào Nghĩa Hòa đoàn, Gayl đã phát động một cuộc viễn chinh đến Trương Gia Khẩu và từ năm 1901, ông là Tham mưu trưởng của Bộ Chỉ huy Tối cao quân đội ở phương Đông. Để ghi nhận công trạng của ông tại Trung Quốc, Đức hoàng Wilhelm II đã tặng ông Huân chương Đại bàng Đỏ hạng II đính kèm Bó sồi và Thanh gươm. Sau khi Bộ Chỉ huy Tối cao quân Đức ở phương Đông hoàn thành nhiệm vụ và được giải tán, Gayl được đưa vào ngạch Sĩ quan Trừ bị (Offizieren von der Armee) vào ngày 21 tháng 6 năm 1901.

Vào ngày 18 tháng 12 năm 1901, tướng Gayl được giao một chức vụ chỉ huy mới: ông trở thành Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn Bộ binh số 14 đóng tại Halberstadt. Ông nắm giữ cương vị cho đến ngày 27 tháng 1 năm 1903, khi ông được chuyển vào Bộ Tổng tham mưu, và tại đây ông được bổ nhiệm làm Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần. Đồng thời, ông cũng là Tham mưu trưởng Cục Thanh tra quân đội I ở Danzig kể từ ngày 18 tháng 5 năm 1903. Gần một năm sau, Gayl được thăng cấp hàm Trung tướng vào ngày 24 tháng 4 năm 1904, rồi được lãnh nhiệm chức Sư đoàn trưởng Sư đoàn số 21 vào ngày 13 tháng 2 năm 1906. Sau hai năm chỉ huy sư đoàn này, ông được xuất ngũ (zur Disposition) đồng thời được phong cấp bậc Danh dự (Charakter) Thượng tướng Bộ binh.

Vào ngày 13 tháng 9 năm 1912, Gayl được phép mặc quân phục của Trung đoàn Bộ binh số 27 "Vương tử Louis Ferdinand của Phổ" (số 2 Magdeburg).

Vào năm 1912, ông được bầu vào Viện Quý tộc Phổ. Ông đã thực hiện một nhiều chuyến du ngoạn và vài lần đến thăm các thuộc địa và xứ bảo hộ của Đức. Trở về Đức, ông đã đọc nhiều bài thuyết trình về những điều mà ông tai nghe mắt thấy. Năm 1913, ông trở thành Phó Chủ tịch hành pháp của Hiệp hội Thuộc địa Đức.

Chiến tranh thế giới thứ nhất
Trong cuộc tổng động viên vào ngày 1 tháng 8 năm 1914 khi Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ, Gayl được triệu hồi và ban đầu ông được bổ nhiệm làm Tư lệnh Thế phẩm Tối cao với nhiệm vụ đặc biệt (Höherer Ersatz-Kommandeur z.b.V.). Vào ngày 20 tháng 8 năm 1914, ông được lãnh chức Chỉ huy trưởng Sư đoàn Thế phẩm số 10 (10. Ersatz-Division) mới được thành lập, một phần thuộc biên chế của Tập đoàn quân số 10 và cùng với đơn vị này ông đã chiến đấu trong trận đánh ở Lorraine từ ngày 20 cho đến ngày 21 tháng 8 năm 1914. Về sau, cũng trong năm đó, sư đoàn đã tham gia giao chiến khốc liệt giữa sông Meuse và Moselle, trước khi họ được chuyển sang Flirey trong tình trạng chiến tranh chiến hào. Vào năm 1916, sư đoàn của ông tham chiến trong trận sông Somme, sau đó họ phải rời mặt trận này do kiệt sức và được điều đến vùng Champagne. Tại đây, họ chiến đấu trong cục diện chiến tranh trận địa phía trước Verdun trong vòng vài tháng và tham gia trận sông Aisne lần thứ hai vào năm 1917.

Gayl được bãi nhiệm vào ngày 24 tháng 5 năm 1917 và sau đó ông được chuyển vào ngạch Sĩ quan Trừ bị. 3 tháng sau, vào ngày 24 tháng 8 năm 1917, ông được giao quyền chỉ huy Sư đoàn Dân quân số 13, khi ấy đang án ngữ tại tuyến phòng ngự Siegfried. Mặc dù đơn vị này chỉ được trang bị và tổ chức với tầm cỡ của một sư đoàn phòng ngự trên chiến tuyến (Stellungsdivision), họ đã tham gia trận đột phá chiến tuyến của phe Hiệp ước ở St. Quentin-Le Fére. Họ được vượt sông Oise thành công và đánh bật quân địch về kênh Crozat và Chauny. Nhờ thắng lợi của sư đoàn, Gayl được tặng thưởng Huân chương Quân công cao quý nhất của Phổ vào ngày 8 tháng 5 năm 1918.

Trong năm cuối của cuộc chiến, Gayl chỉ huy tham gia trận bão táp tại cao nguyên Chemin des Dames, và cuối cùng họ tham chiến tại cao nguyên Woëvre. Sau khi Hiệp định đình chiến được ký kết vào tháng 11 năm 1918, sư đoàn của ông rút lui về nước, nơi họ được phục viên và giải thể. Sau đó, Gayl giải ngũ vào ngày 2 tháng 12 năm 1918 và về hưu. Ông từ trần vào tháng 5 năm 1927 tại tỉnh Pommern.

Chú thích

Tham khảo
 Hanns Möller: Geschichte der Ritter des Ordens pour le mérite im Weltkrieg, Band I: A–L, Verlag Bernard & Graefe, Berlin 1935, S. 361–362.
 Karl-Friedrich Hildebrand, Christian Zweng: Die Ritter des Ordens Pour le Mérite des I. Weltkriegs, Band 1: A–G, Biblio Verlag, Osnabrück 1999, ISBN 3-7648-2505-7, S. 470–472.

Sinh năm 1850
Mất năm 1927
Người Berlin
Tướng Phổ
Tướng Đức
Thành viên Hiệp hội Thuộc địa Đức
Thành viên Viện Quý tộc Phổ
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Quân nhân Đức trong Thế chiến thứ nhất
Người nhận Pour le Mérite
Người nhận Huân chương Đại bàng Đỏ hạng II
Nam tước Đức


title: Cá đao răng nhỏ Đại Tây Dương

text:
Cá đao răng nhỏ Đại Tây Dương (tên khoa học Pristis pectinata), còn được gọi là Cá đao rộng, là một cá đao của họ Pristidae, được tìm thấy ở vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới ở các vùng ven biển của Đại Tây Dương, bao gồm cả Địa Trung Hải. Báo cáo từ các nơi khác bây giờ được cho là nhầm lẫn với các loài cá đao khác. Loài này là loài cực kỳ nguy cấp, nó đạt đến một chiều dài lên đến 7,6 m (25 ft).

Chú thích

Tham khảo

P
Cá đẻ thai trứng
Cá Đại Tây Dương
Động vật được mô tả năm 1794


title: Cá đao đuôi nhỏ

text:
Cá đao đuôi nhỏ hay Cá đao xanh, tên khoa học Pristis zijsron, là một loài cá đao trong họ Pristidae, được tìm thấy ở vùng biển nhiệt đới biển của Ấn Độ-Tây Thái Bình Dương, từ Biển Đỏ và đông Châu Phi tới Papua New Guinea, phía bắc đến phía nam Trung Quốc, và phía nam New South Wales, Úc, giữa vĩ độ 21 ° N, 37 ° S. Loài này là Cực kỳ nguy cấp và có thể đạt chiều dài lên đến 7,3 mét (24 ft).

Chú thích

Tham khảo

Z
Cá đẻ thai trứng
Động vật được mô tả năm 1851


title: Protanguilla palau

text:
Protanguilla palau là loài cá chình duy nhất hiện nay đã biết trong chi Protanguilla, và chi này cũng là chi duy nhất đã biết trong họ Protanguillidae. Các cá thể của loài cá chình này được phát hiện khi đang bơi vào tháng 3 năm 2010 trong một hang động nước sâu tại một rạn san hô viền bờ ngoài khơi Palau.

Đặc trưng
Cơ thể của loài cá chình này rất nhỏ và thanh mảnh, chỉ dài khoảng 18 cm. Chúng có một mảnh trước hàm thứ hai và dưới 90 đốt sống, các đặc trưng trước đây chỉ tìm thấy ở các loài cá chình đã hóa thạch. Tập hợp đầy đủ các tấm lược mang trong các cung mang của chúng trước đây chưa bao giờ được tìm thấy ở cá chình, nhưng là phổ biến ở cá xương. Nó cũng khác biệt với các loài cá chình còn sinh tồn khác, và một số nhà khoa học ước tính nó phải rẽ nhánh ra khỏi các loài cá chình khác trong bộ Anguilliformes khoảng 200 triệu năm trước, trong đại Trung Sinh. Trong cây phát sinh chủng loài đề cập trong bài báo năm 2012, Johnson và ctv cũng cho rằng nó có quan hệ chị em với phần còn lại của bộ Anguilliformes . Vì thế nó không những chỉ là loài duy nhất của chi mà còn là của họ của chính nó, cũng như được các nhà khoa học nhắc tới như là một "hóa thạch sống".

Tuy nhiên, trong năm 2013, có 2 bài báo lại cho rằng nó không phải có quan hệ chị em với phần còn lại của bộ Anguilliformes mà là có quan hệ chị em với họ Synaphobranchidae, một trong các họ rẽ ra sớm nhất của bộ này.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Youtube video

P
Cá Thái Bình Dương
Hóa thạch sống
Động vật được mô tả năm 2012


title: This Is War (bài hát)

text:
"This Is War" là bài hát của ban nhạc rock Mỹ Thirty Seconds to Mars, từ album phòng thu thứ ba của họ This Is War. Được viết bởi giọng ca chính Jared Leto, bài hát đã được phát hành như đĩa đơn thứ hai từ album trên đài phát thanh Mỹ vào ngày 08 Tháng 3 năm 2010, và physical single được phát hành vào ngày 26 tháng 3 năm 2010.

Music video
MV được quay vào ngày 07 Tháng Tư 2010. Một teaser dài 30 giây được phát hành và video âm nhạc đã được chẩn bị để ra mắt vào tháng 6 năm 2010. Tuy nhiên, nó đã bị trì hoãn. Bộ phim có 30 Seconds to Mars như người lính Mỹ đến Afghanistan. Video được cho là bị rò rỉ trên 01 Tháng Tư 2011. Để đáp ứng sự rò rỉ, ban nhạc tuyên bố rằng họ sẽ phát hành video dài đầy đủ sớm. Vào ngày 06 Tháng 4 năm 2011, gần một năm sau khi đoạn video được quay, nó cuối cùng đã được phát hành. Nó cho thấy ban nhạc ăn mặc như lính Mỹ tuần tra các sa mạc trong một chiếc xe Humvee bọc thép trong khi hiển thị các cảnh chiến tranh và lãnh đạo trong khi một số đơn vị chưa biết quan sát họ và hành động của họ. Gần cuối của video, các phương tiện quân sự khác nhau (chiếc Humvee, xe tăng, máy bay chiến đấu, máy bay trực thăng, tàu chiến) đang bay dường như không thể kiểm soát trên họ, dồn về một đống. Chiếc Humvee cũng bị hút vào đó. Máy quay cho thấy một đống hình thành từ xa, nó được tiết lộ rằng tạo thành một kim tự tháp khổng lồ, lơ lửng trên sa mạc. Video được đạo diễn bởi Edouard Salier. Nó đã giành được video của năm trên MSN Latinoamérica.

Lịch sử phát hành

Bảng xếp hạng

Liên kết ngoài

Tham khảo

Bài hát của Thirty Seconds to Mars
Bài hát năm 2009
Đĩa đơn năm 2010
Đĩa đơn của Virgin Records


title: USS Hamilton (DD-141)

text:
USS Hamilton (DD–141) là một tàu khu trục thuộc lớp Wickes của Hải quân Hoa Kỳ trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất, tiếp tục phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai khi được cải biến thành tàu quét mìn nhanh DMS-18, rồi thành tàu phụ trợ AG-111 trước khi ngừng hoạt động và tháo dỡ sau khi chiến tranh kết thúc. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Trung úy Archibald Hamilton.

Thiết kế và chế tạo
Hamilton được đặt lườn vào ngày 8 tháng 6 năm 1918 tại Xưởng hải quân Mare Island, Vallejo, California. Nó được hạ thủy vào ngày 15 tháng 1 năm 1919, được đỡ đầu bởi cô Dolly Hamilton Hawkins, cháu 5 đời của Trung úy Hamilton, và được đưa ra hoạt động vào ngày 7 tháng 11 năm 1919 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân R. G. Coman.

Lịch sử hoạt động

Những năm giữa hai cuộc thế chiến
Đặt căn cứ tại San Diego, Hamilton tham gia các cuộc tập trận và cơ động dọc theo bờ biển California cùng với Hải đội Khu trục 17. Vào mùa Hè năm 1920, nó còn tham gia các cuộc thực hành ngư lôi và thả khói bảo vệ tại vùng biển Hawaii. Các cuộc tập trận và thực hành sẵn sàng chiến đấu trải rộng từ bờ biển Thái Bình Dương cho đến Hawaii được tiếp tục cho đến khi Hamilton được cho xuất biên chế tại San Diego vào ngày 20 tháng 7 năm 1922.

Hamilton nhập biên chế trở lại vào ngày 20 tháng 1 năm 1930, và sau khi chạy thử máy, đã chuyển đến cảng nhà mới ở Norfolk vào ngày 26 tháng 11. Nó phục vụ cùng Lực lượng Tuần tiễu, hoạt động dọc theo vùng bờ Đông Hoa Kỳ suốt năm 1931, rồi quay trở lại San Diego vào tháng 1 năm 1932. Sau một năm hoạt động canh phòng máy bay và tập trận dọc theo bờ biển California, nó lại được chuyển sang vùng bờ Đông, đi đến Norfolk vào ngày 29 tháng 1 năm 1933. Đặt căn cứ tại Newport, Rhode Island, nó phục vụ cùng Lực lượng Tuần tiễu trong các hoạt động tại chỗ và thực hành cho đến năm 1939. Khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra tại Châu Âu vào mùa Thu năm đó, Hamilton tham gia cùng các tàu khu trục khác hộ tống tàu bè Hoa Kỳ và các tàu trung lập khác đi về phía Bắc đến tận Iceland và Greenland. Nó tiếp tục nhiệm vụ này cho đến khi được cải biến thành một tàu quét mìn nhanh vào tháng 6 năm 1941. Được xếp lại lớp với ký hiệu lườn DMS-18 vào ngày 17 tháng 10 năm 1941, nó tiếp tục nhiệm vụ tuần tra dọc theo bờ Đông và tại khu vực Bắc Đại Tây Dương.

Thế Chiến II
Sau khi Hải quân Nhật bất ngờ tấn công Trân Châu Cảng vào ngày 7 tháng 12 năm 1941 thúc đẩy Hoa Kỳ tham chiến, Hamilton làm nhiệm vụ bảo vệ các đoàn tàu vận tải ven biển từ New York về phía Nam đến tận vùng Kênh đào Panama. Khu vực biển Caribe và vùng biển ngoài khơi mũi Hatteras đặc biệt đầy dẫy tàu ngầm U-boat Đức, và hơn một lần Hamilton đã tấn công các tàu U-boat trông thấy trên mặt nước hay phát hiện qua máy dò âm. Vào ngày 9 tháng 6 năm 1942 Hamilton cứu vớt 39 người sống sót từ chiếc  bị trúng ngư lôi về phía Bắc Bermuda.

Việc đổi chiều trong chiến tranh đã kéo Hamilton khỏi nhiệm vụ hộ tống vận tải duyên hải vào mùa Thu năm 1942, khi nó được điều động vào thành phần tham gia Chiến dịch Torch, cuộc đổ bộ của lực lượng Đồng Minh lên Bắc Phi. Nó khởi hành vào ngày 24 tháng 10 cùng với Lực lượng Đặc nhiệm 34 dưới quyền Chuẩn đô đốc Henry Kent Hewitt, một phần của hạm đội đổ bộ khổng lồ. Hai tuần sau, nó tuần tra ngoài khơi vùng biển Maroc, làm nhiệm vụ bảo vệ chống tàu ngầm và hỗ trợ hỏa lực cho đợt tấn công đầu tiên, khi Đồng Minh đổ bộ lên Casablanca, Oran và Algiers vào ngày 8 tháng 11 năm 1942. Hamilton tiếp tục ở lại ngoài khơi bờ biển Bắc Phi cho nhiệm vụ quét mìn và hộ tống từ Casablanca cho đến tháng 12, khi nó lên đường quay trở về Xưởng hải quân Brooklyn, đến nơi vào ngày 26 tháng 12. Trong một năm tiếp theo nó hoạt động hộ tống vận tải, trải rộng từ Iceland cho đến vùng biển Caribe.

Khởi hành từ vào ngày Norfolk 3 tháng 12 năm 1943, Hamilton băng qua kênh đào Panama năm ngày sau đó và đi đến San Diego vào ngày 16 tháng 12. Từ đây, nó tiếp tục đi Trân Châu Cảng, và sau một giai đoạn huấn luyện ngắn, lại lên đường đi đảo san hô Kwajalein, mục tiêu chính tại quần đảo Marshall. Khi lực lượng Thủy quân Lục chiến đổ bộ lên bờ tại đây vào ngày 31 tháng 1 năm 1944, Hamilton làm nhiệm vụ bảo vệ các tàu vận tải và hỗ trợ hỏa lực cho cuộc chiếm đóng. Khi Kwajalein được bình định, nó rút lui về Noumea, Nouvelle-Calédonie để chuẩn bị cho cuộc chiếm đóng quần đảo Admiralty.

Tại Nouméa, Hamilton gia nhập một lực lượng gồm thêm ba tàu khu trục sàn phẳng cũ được cải biến thanh tàu quét mìn nhanh: ,  và , để hình thành nên một đơn vị quét mìn sơ khởi. Nhiệm vụ của các con tàu này là đi vào vùng cảng đối phương ba đến năm ngày trước ngày D để quét mìn và chuẩn bị khu vực thả neo an toàn cho lực lượng đổ bộ. Thực hiện dưới hỏa lực pháo duyên hải đối phương, công việc nguy hiểm này chịu tổn thất rất lớn; trong đơn vị ban đầu chỉ có Hamilton sống sót qua chiến tranh.

Dưới hỏa lực kháng cự không hề tắt của đối phương, Hamilton và nhóm của nó tiến vào cảng Seeadler thuộc quần đảo Admiralty vào ngày 2 tháng 3 năm 1944 để bặt đầu các hoạt động quét mìn. Sau khi cuộc tấn công được tung ra, nó tiếp tục ở lại khu vực chiến trường bảo vệ các tàu vận chuyển và tuần tra chống tàu ngầm cho đến đầu tháng 4, khi nó quay về Nouméa để chuẩn bị cho cuộc đổ bộ lên Aitape. Sau các hoạt động quét mìn tại đây trước khi diễn ra cuộc đổ bộ vào ngày 22 tháng 4, nó làm nhiệm vụ quét mìn trong khu vực quần đảo Solomon, rồi chuẩn bị cho chiến dịch chiếm đóng quần đảo Mariana.

Tiến vào cảng Saipan vào ngày 13 tháng 6, Hamilton giúp dọn đường cho cuộc tấn công. Cuộc chiếm đóng Saipan quan trọng không chỉ riêng bản thân nó, mà còn dẫn đến Trận chiến biển Philippine trong các ngày 19 và 20 tháng 6, vốn còn có tên lóng là "Cuộc săn vịt trời Marianna vĩ đại" vì số lượng lớn máy bay Nhật bị bắn rơi. Máy bay cất cánh từ tàu sân bay và tàu chiến dưới quyền chỉ huy của các Đô đốc Raymond A. Spruance và Marc A. Mitscher đã tiêu diệt hầu hết máy bay trên tàu sân bay Nhật, bắn rơi 395 máy bay và 31 thủy phi cơ. Ngoài ra, các tàu ngầm  và  đã đánh chìm các tàu sân bay hạm đội Nhật Shōkaku và Taihō trong khi máy bay có công đánh chìm chiếc thứ ba, tàu sân bay hạng nhẹ Hiyō.

Vào ngày mà sự kháng cự có tổ chức của Nhật tại Saipan kết thúc, 9 tháng 7, Hamilton khởi hành từ Eniwetok để tham gia bắn phá và quét mìn chuẩn bị cho cuộc đổ bộ tiếp theo tại Guam. Lần này, một giai đoạn bắn phá kéo dài diễn ra trước khi nó tiến vào cảng; và vào ba ngày trước ngày D, 21 tháng 7, nó bắt đầu quét mìn lối ra vào. Sau khi bảo vệ các tàu vận chuyển ở khu vực phía sau, nó quay trở về Trân Châu Cảng để sửa chữa. Hoạt động quét mìn tiếp theo của nó là tại Pepeliu. Đi đến ngoài khơi Palaus vào ngày 12 tháng 9 năm 1944, Hamilton hợp cùng đơn vị của nó rà soát qua các eo biển bị rải mìn dày đặc; chỉ riêng tại eo biển Kossol, các tàu khu trục quét mìn đã phá hủy 116 quả mìn. Vì thành tích này mà đơn vị quét mìn của Hamilton được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tưởng thưởng Hải quân. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ các tàu vận chuyển, nó hộ tống các đoàn tàu vận tải từ khu vực tập trung đi đến Palaus để chuẩn bị cho chiến dịch chiếm đóng quần đảo Philippine.

Nó khởi hành từ đảo Manus thuộc quần đảo Admiralty vào ngày 10 tháng 10 và đi vào vịnh Leyte vào ngày 17 tháng 10. Ba ngày trước khi các sư đoàn Lục quân đổ bộ lên bờ, Hamilton rà quét các eo biển chung quanh đảo Diriagat và vịnh Looc dọc đường tiến vào các bãi đổ bộ. Hạm đội thường xuyên chịu đựng các cuộc không kích của đối phương. Trong Trận chiến vịnh Leyte diễn ra sau đó từ ngày 23 đến ngày 26 tháng 10, Hải quân Đế quốc Nhật Bản hầu như bị đánh bại; tàu ngầm, máy bay và hạm tàu nổi Hoa Kỳ đã đánh chìm ba thiết giáp hạm, bốn tàu sân bay, sáu tàu tuần dương hạng nặng và bốn tàu tuần dương hạng nhẹ cùng chín tàu khu trục. Tổn thất về phía Mỹ là hai tàu sân bay hộ tống, một tàu sân bay hạng nhẹ và ba tàu khu trục. Trận chiến này đã đặt dấu chấm hết cho Nhật Bản như là một cường quốc hải quân có mối đe dọa quan trọng; và dọn đường cho những cuộc tấn công cuối cùng nhắm vào chính quốc Nhật Bản.

Đi đến Manus vào ngày 31 tháng 10, Hamilton được bảo trì, sửa chữa và nghỉ ngơi trước khi lại lên đường vào ngày 23 tháng 12 chuẩn bị cho việc đổ bộ lên vịnh Lingayen. Khi chiếc tàu quét mìn vượt qua eo biển vào ngày 6 tháng 1 năm 1945, máy bay tấn công cảm tử kamikaze đối phương hết đợt này đến đợt khác lao đến tấn công. Nó đã vượt qua các cuộc không kích này mà không thiệt hại; và sau khi lực lượng tấn công đổ bộ lên vịnh Lingayen vào ngày 9 tháng 1, nó tiếp tục ở lại khu vực làm nhiệm vụ bảo vệ và hộ tống vận tải cho đến ngày 1 tháng 2, khi nó lên đường đi Saipan.

Từ Saipan, Hamilton lại đi đến khu vực chiến sự, lần này ngoài khơi Iwo Jima. Bắt đầu hoạt động quét mìn từ ngày 16 tháng 2, nó không chịu hư hại hay thương vong nào, nhưng đã phải trợ giúp cho tàu chị em  bị mất động lực do trúng trực tiếp một quả bom vào ngày 18 tháng 2. Ngoài việc trợ giúp dập tắt các đám cháy dữ dội, nó còn chuyển lên tàu để săn sóc những người bị thương nặng. Sau khi lực lượng Thủy quân Lục chiến đổ bộ lên Iwo Jima vào ngày 19 tháng 2, Hamilton tuần tra ngoài khơi hòn đảo cho đến ngày 27 tháng 2, rồi quay trở lại đây vào ngày 7 tháng 3 trong vai trò hộ tống một đoàn tàu vận tải tiếp liệu. Ba ngày sau, nó lên đường quay trở về Eniwetok; nhưng trên đường đi, nó đổi hướng để cứu vớt 11 người thuộc đội bay một chiếc B-29 Superfortress bị rơi vào ngày 11 tháng 3.

Hamilton quay về Trân Châu Cảng ngang qua Eniwetok vào ngày 25 tháng 3 năm 1945, và sau một đợt huấn luyện ngắn, hướng trở về nhà. Khi băng qua bên dưới cầu Golden Gate vào ngày 8 tháng 4, chiếc tàu khu trục đã thực hiện hành trình trên  khắp Thái Bình Dương. Được dự định đại tu và hiện đại hóa, nó đi vào ụ tàu tại Richmond, California; nhưng nó được xếp lớp lại như một tàu phụ trợ với ký hiệu lườn AG-111 vào ngày 6 tháng 5 năm 1945 và được đưa ra khỏi ụ tàu. Con tàu kỳ cựu trải qua những tháng cuối cùng của chiến tranh tiến hành các hoạt động thử nghiệm quét mìn dọc theo bờ biển California ngoài khơi Santa Barbara. Hai tuần trước khi Nhật Bản đầu hàng, Hamilton đi đến căn cứ khu trục tại San Diego, nơi nó được cho ngừng hoạt động vào ngày 16 tháng 10 năm 1945. Lườn tàu được bán cho hãng Hugo Neu tại Thành phố New York để tháo dỡ vào ngày 21 tháng 11 năm 1946.

Phần thưởng
Hamilton được tặng thưởng chín Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/h1/hamilton-ii.htm

Liên kết ngoài
NavSource Photos

Lớp tàu khu trục Wickes
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu rải mìn của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến I
Tàu rải mìn trong Thế Chiến II


title: USS Hamilton

text:
Hai tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được mang cái tên USS Hamilton, được đặt nhằm vinh danh Trung úy Archibald Hamilton:

  là một tàu buồm sở hữu năm 1812 và bị mất năm 1813
  là một tàu khu trục lớp Wickes hạ thủy năm 1919, sau cải biến thành một tàu quét mìn nhanh (DMS-18) năm 1941 rồi thành tàu phụ trợ (AG-111) năm 1945 trước khi bị tháo dỡ năm 1946

Xem thêm

  là một tàu tuần tra hoạt động từ năm 1917 đến năm 1918

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: Phêrô Nguyễn Văn Nho

text:
Phêrô Nguyễn Văn Nho (1937 – 2003) là một giám mục của Giáo hội Công giáo Rôma tại Việt Nam. Ông từng đảm nhận vai trò Giám mục phó của Giáo phận Nha Trang từ năm 1997 đến năm 2003, Giám đốc Đại chủng viện Sao Biển Nha Trang trong hơn 20 năm, từ năm 1975 đến năm 1997.

Trong Hội đồng Giám mục Việt Nam, Nguyễn Văn Nho từng đảm trách vai trò Phó Tổng Thư ký Hội đồng phụ trách Giáo tỉnh Huế nhiệm kỳ 1998 – 2001 và Chủ tịch Ủy ban Giám mục về Thánh nhạc và Nghệ thuật Thánh trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam nhiệm kỳ 2001 – 2004.

Thân thế và tu tập
Giám mục Nguyễn Văn Nho sinh ngày 25 tháng 1 năm 1937 tại Võ Cạnh, Võ Cang thuộc Giáo xứ Bình Cang, xã Vĩnh Trung, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, thuộc Giáo phận Nha Trang. Nguyễn Văn Nho là người con thứ 9 của ông Nguyễn Điền.

Mới 11 tuổi (1948), cậu bé Nho được gia đình đưa vào học tại Tiểu Chủng viện Nha Trang và học tại đây cho đến năm 1954.

Từ năm 1955 đến năm 1957, ông làm giám thị tại Tiểu Chủng viện Làng Sông, Quy Nhơn. Trong ba năm tiếp theo, ông học tại trường Providence, Thiên Hựu – Huế. Năm 1960, ông học tại Giáo hoàng Học viện Piô X, Đà Lạt và tốt nghiệp bằng cử nhân thần học.

Thời kỳ linh mục
Ngày 21 tháng 12 năm 1967, Phó tế Phêrô Nguyễn Văn Nho được Giám mục Giáo phận Nha Trang Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận truyền chức linh mục..

Năm 1968, linh mục Nguyễn Văn Nho lấy thêm bằng cử nhân văn chương tại Đại học Đà Lạt. Ông là bạn học cùng lớp với chủng sinh Phêrô Nguyễn Văn Nhơn. Từ năm 1968 – 1971, ông làm hiệu trưởng kiêm giám luật và giám học tại Tiểu Chủng viện Sao Biển. Năm 1971, ông được cử đi du học tại Đại học Giáo hoàng Gregoriana và tốt nghiệp Tiến sĩ Thần học Tín Lý và Truyền giáo vào năm 1974 với luận án: "Đối Thoại Liên Tôn Giáo Trong Xã Hội Việt Nam Theo Công Đồng Vatican II". Tại Rôma, ông đã có quan hệ thân thiết với linh mục trẻ Giuse Võ Đức Minh, sau này trở thành người tiếp nối nhiệm vụ của ông. Linh mục Nho thường nói với linh mục Minh: cậu là chú em của mình.

Trong thời gian du hoc ở nước ngoài từ năm 1971 đến năm 1975, ông tham gia công tác mục vụ truyền giáo tại nhiều nước Châu Âu như: Ý, Đức, Pháp, Áo...và nhiều tiểu bang ở Hoa Kỳ như: New York, Oregon, California...

Khi biến cố năm 1975 xảy ra, ông vội vã trở về Việt Nam, trước ngày 30 tháng 4 chỉ vài ngày. Sau khi về Việt Nam, linh mục Nguyễn Văn Nho được cử làm Giám đốc và Giáo sư Đại Chủng viện Sao Biển, đây là nơi đào tạo linh mục cho Giáo phận Nha Trang. Trong giai đoạn khó khăn, linh mục Nguyễn Văn Nho luôn quan tâm chăm sóc và hỗ trợ nhu cầu về vật chất và tinh thần cho các chủng sinh. Ông được ghi nhận là một người có đóng góp lớn cho đại chủng viện này trong quá trình hình thành và phát triển.

Từ năm 1979, linh mục Nho được bổ nhiệm kiêm nhiệm thêm vai trò linh mục chánh xứ Giáo xứ Hà Dừa từ năm 1979, do Chủng viện bị ngừng hoạt động. Linh mục Nho còn kiêm nhiệm giữ chức Đào tạo Ơn gọi của Giáo phận Nha Trang. Chính trong thời gian này, ông đã dạy cho người dân ở đây cách làm rượu nho hình thành nên một làng nho ở Khánh Hòa.. Từ năm 1991, ông thôi giữ vai trò linh mục chánh xứ Hà Dừa, chỉ còn giữ vai trò Giám đốc Đại chủng viện Sao Biển. Chủng viện được tái lập nhằm đào tạo linh mục cho ba giáo phận Nha Trang, Ban Mê Thuột và Qui Nhơn, Giám đốc Chủng viện Nguyễn Văn Nho khởi công xây dựng cơ sở mới. Ông góp phần lớn vào việc đào tạo chủng sinh cũng như cơ sở vật chất của Chủng viện.

Thời kỳ giám mục
Ngày 21 tháng 4 năm 1997, Tòa Thánh loan báo Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã quyết định bổ nhiệm linh mục Phêrô Nguyễn Văn Nho làm Giám mục phó Giáo phận Nha Trang với quyền kế vị. Lễ tấn phong cho vị giám mục Tân cử được cử hành cách trọng thể sau đó vào ngày 18 tháng 6 cùng năm, với phần nghi thức truyền chức chính yếu được cử hành bởi vị chủ phong là Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Hòa, giám mục chính tòa Nha Trang và hai vị phụ phong là Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, giám mục chính tòa Giáo phận Đà Lạt và Tôma Nguyễn Văn Trâm, giám mục phụ tá Giáo phận Xuân Lộc.

Năm 1998, Hội đồng Giám mục Việt nhóm họp Đại hội lần 7, các giám mục nhất trí bầu chọn giám mục Nguyễn Văn Nho làm Phó Tổng Thư ký Hội đồng, phụ trách giáo tỉnh Huế, kế vị giám mục Phêrô Trần Thanh Chung.

Trong thời gian làm Giám mục, ông đặc biệt ưu tiên cho việc đào tạo ứng sinh linh mục và gửi nhiều linh mục đi du học ở nước ngoài. Ông đàm trách vai trò Cố vấn Thường trực của Chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam Phaolô Nguyễn Văn Hòa. Ngoài vai trò phụ giúp cho Giám mục chính tòa Phaolô Nguyễn Văn Hòa, giám mục Nguyễn Văn Nho chú trọng đến công tác xã hội. Dù với chức vụ giám mục gặp nhiều hạn chế về công việc, giám mục Nho âm thầm đến thăm và hỗ trợ cho các người dân tộc Jaglai vùng Liên Sơn, Ninh Sơn, Sông Pha tỉnh Ninh Thuận, các Vùng Khánh Sơn, Khánh Vĩnh tỉnh Khánh Hoà. Ngoài giúp đỡ người nghèo, các linh mục đảm nhiệm công tác mục vụ tãi các vùng khó khăn được giám mục Nho âm thầm hỗ trợ để lo cho người nghèo. Các chuyến thăm viếng và dâng lễ tại các vùng khó khăn, giám mục Nho thường vận động các mạnh thường quân đi thực tế cùng mình để nhằm mục đích kêu gọi hỗ trợ về sau. Vật phẩm hỗ trợ lên đến nhiều tấn gạo, thuốc men, quần áo, phẩm vật được vận chuyển đến tận nơi hoặc nhờ các linh mục phân phát. Chí tính riêng lễ Phục Sinh năm 2003, cùng với văn phòng Mục vụ và Bác ái Xã hội, ông hỗ trợ một số tiền lớn cho các người nghèo và người dân tộc, kể cả hàng nhiều tấn phẩm vật và quần áo mới và cũ từ các giáo dân.

Ngoài các công việc hỗ trợ người khó khăn, giám mục Nguyễn Văn Nho còn quan tâm nhiều đến việc phát triển đời sống văn hóa xã hội, như đào tạo nhân lực, nâng đỡ những tài năng trẻ, nâng đỡ những sinh viên nghèo, tài trợ các quán ăn sinh viên.

Năm 2001, Giám mục Nguyễn Văn Nho được bầu làm Chủ tịch Ủy ban Giám mục về Thánh Nhạc và Nghệ thuật Thánh nhiệm kỳ 2001 – 2004 trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam.

Ngày 18 tháng 5 năm 2003, giám mục Nho hoàn toàn khỏe mạnh, vẫn tham dự các hoạt động thường ngày như dâng lễ, ăn mừng tân chức giáo phận. Ngày hôm sau, ông bị ngất và chiều cùng ngày chuyển gấp vào Bệnh viện Chợ Rẫy, Thành phố Hồ Chí Minh. Ông nhiều lần ngất đi và tỉnh lại, cho đến khuya ngày 21 tháng 5 năm 2003 thì qua đời.

Nghi thức tẩm liệm sau đó được cử hành ngày 22 tháng 5 và rạng sáng 23 tháng 5 rời Thành phố Hồ Chí Minh tiến về Nha Trang. Từ ngày 23 tháng 5, các dòng tu và hội đoàn dâng nhiều lễ cầu nguyện cho cố giám mục. Lễ an táng Giám mục Nguyễn Văn Nho cử hàng vào sáng ngày 27 tháng 5 và mộ phần ông đặt cạnh giám mục Marcello Piquet Lợi, giám mục Tiên khởi giáo phận Nha Trang. Lễ an táng giám mục Nho cử hành bởi 19 giám mục, trên 400 linh mục khắp miền Việt Nam, trên 600 nam nữ tu sĩ các Hội Dòng và Chủng sinh và khoảng 10 ngàn giáo dân. Ngoài ra, còn có mấy trăm điện thư phân ưu và lẵng hoa cùng một số bệnh nhân ngồi trên các xe lăn trong lộ trình đưa đám tang lễ.

Tông truyền
Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Nho được tấn phong giám mục năm 1997, thời Giáo hoàng Gioan Phaolô II, bởi:
 Giám mục Chủ phong: Phaolô Nguyễn Văn Hòa, giám mục chính tòa Nha Trang.
 Hai giám mục Phụ phong: Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, giám mục chính tòa Giáo phận Đà Lạt và Tôma Nguyễn Văn Trâm, giám mục phụ tá Giáo phận Xuân Lộc.

Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Nho là Giám mục Phụ phong cho các giám mục:
 Năm 1999, giám mục Phêrô Nguyễn Soạn, hiện đang là nguyên giám mục chính tòa Giáo phận Qui Nhơn.
 Năm 2003, giám mục Stêphanô Tri Bửu Thiên, hiện đang là giám mục chính tòa Giáo phận Cần Thơ.

Tóm tắt chức vụ

Xem thêm
 Giáo phận Nha Trang
 Danh sách giám mục người Việt

Chú thích

Liên kết ngoài
Những kỷ niệm khó quên với Đức Cha Phêrô Nguyễn Văn Nho

Giám mục Công giáo người Việt
Người Khánh Hòa
Nhạc sĩ thánh ca Việt Nam
Nhạc sĩ Công giáo
Sinh viên Giáo hoàng Học viện Thánh Piô X Đà Lạt
Người họ Nguyễn tại Việt Nam


title: SidusHQ

text:
SidusHQ hay iHQ (Hangul: 싸이더스HQ; Romaja quốc ngữ: SsaideoseuHQ) là một trong những công ty quản lý nghệ sĩ hàng đầu tại Hàn Quốc, được thành lập tháng 1 năm 2001.

Được biết đến là Tổ chức đầy quyền lực của ngành công nghiệp giải trí châu Á, công ty tham gia vào hoạt động quản lý nghệ sĩ và sản xuất phim truyền hình/âm nhạc.

Nghệ sĩ hiện tại

Diễn viên

 Ah Young (2017–nay)
 Baek Sung-hyun
 Cha Hyun-jung
 Chae Rim
 Cho Hyoung-ki
 Choi Ah-ra
 Daniel Dae Kim (2014–nay)
 Go Eun-mi
 Hak Jin
 Han Ga-rim (2018-nay)
 Heo Ji-won
 Hwang Ha-na
 Im Hyung-joon
 Jang Hyuk
 Jang Kyoung-up
 Ji Eun-sung
 Jung Joo-yeon
  Jung Kyung-ho
 Kim Bo-ra
 Kim Da-ye
 Kim Hye-yoon
 Kim Ha-neul (2018–nay)
 Kim Ji-young (2014–nay)
 Kim Su-jung
 Kim Yoo-jung (2010–nay)
 Kim Young-jae
 Lee Chae-young (2018–nay)
 Lee Mi-sook
 Lee Seung-ha
 Lee Young-suk
 Nam Gyu-ri (2014–nay)
 Oh Kwang-rok
 Oh Ji-eun
 Park Eun-ji
 Park Gun-tae
 Park Sun-ho
 Park Yoo-Jin (2015–nay)
 Son Jun-ho (2015–nay)
 Sunwoo Sun
 Um Ki-joon (2006-nay)
 Yeon Ji-ho
 Park Solomon

Ban nhạc
 g.o.d (1999–2003, 2014–nay)
 2EYES

Nghệ sĩ solo
 Joon Park (g.o.d)
 Hyun Jin-young
 Seul Ong (2AM)
 Seo Hyerin (EXID)

Variety
 Kim Shin-young
 Kim Sook
 Lee Bong-won
 Park Mi-sun
 Park So-hyun

Thực tập sinh hiện tại

Sidus HQ Boys

Sidus HQ Girl

Bgloden

Cựu thực tập sinh
 Shin Kyu-hyun
 Kang So-ra
 Seo Mi-hyun
 Kim Ye-ni
 Hirai Seina

Cựu nghệ sĩ

 2EYES
Yeonjun (2013-2015)
 Cha Tae-hyun (????-2012)
 Choi Ji-woo (1994-2014)
 Danny Ahn (2003-2014)
 Diana Starkova
 Gong Hyo-jin
 Han Eun-jung (????-2016)
 Han Go-eun (2006-2008)
 Han Ye-seul
 Hwang Jung-eum (2012-2013)
 Hyun Woo (2008-2015)
 Im Soo-jung (????-2011)
 Jay Park (2010–2016)
 Ji Jin-hee (1999-2009)
 Jo In-sung (????-2012)
 Jun Ji-hyun (1997-2010)
 Jung Woo-sung
 Jung Sun Yeon(2009-2014)
 Kim Sa-rang (????-2014)
 Kim Shin-young
 Kim So-hyun (2010-2017)
 Kim Sook
 Kim Su-ro (????-2012)
 Kim Sun-a
 Kim Sung-soo
 Lee Jong-hyuk
 Lee Sang-yeob (2007-2014)
 Lee Soo-hyuk (2010-2014)
 Lee Yu-bi (2012-2017)
 Lim Seulong (2015–2018)
 LUV (2002-2003)
 Jo Eun-byul
 Jeon Hye-bin
 Oh Yeon-seo
 Moon Hee-joon (2007-2015)
 Oh Jae-moo
 Park Bo-gum (2011)
 Park Hee-von (2013–2018)
 Park Mi-sun (????-2014)
 Park Min-young (2006-2010)
 Park Shin-yang
 Park So-hyun (2009-2015)
 Park Soo-jin
 Seo Min-ji (2008-2011)
 Seo Shin-ae (2004-2016)
 Shim Yi-young (-2014)
 Shin Min-ah
 Song Hye-kyo (2005-2006)
 Song Joong-ki (2008-2012)
 Sung Yu-ri (2005-2010)
 Yoon Kye-sang (?-2009)
 Kim Woo Bin (2011-2019)
 Jo Bo-ah (2012-2021)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Công ty Hàn Quốc
Công ty giải trí Hàn Quốc
Hãng phim truyền hình Hàn Quốc


title: Zastava M77

text:
Zastava M77 là loại LMG do công ty vũ khí Zastava oružje chế tạo, súng được phát triển dựa trên khẩu AK-47. Được thiết kế để sử dụng đạn tiêu chuẩn của phương Tây để dễ dàng cho việc xuất khẩu sang các nước ở khu vực này.

Thiết kế
M77 sử dụng cơ chế nạp đạn bằng khí nén, khóa nòng xoay, làm mát bằng không khí giống như AK để có được độ tin cậy cao trong các môi trường cực kỳ khắc nghiệt nhưng sử dụng đạn 7.62x51mm NATO. Nòng súng được rèn nguội và để làm mát hiệu quả nó được làm trông giống như mũi khoan từ phần gắn ống trích khí trở vào trong ốp lót tay. Thiết kế này giúp súng tản nhiệt nhanh hơn để nòng súng không bị biến dạng đảm bảo được sự chính xác trong trường hợp phải bắn liên tục trong thời gian dài.

Hệ thống nhắm cơ bản của súng là điểm ruồi. Súng tích hợp thêm chân chống chữ V có thể gấp lại để sử dụng trong các trường hợp cần đến. Báng súng của súng có thể gấp lại hay cố định tùy yêu cầu khi đặt hàng. Hộp đạn rời của súng chứa 20 viên.

Liên kết ngoài
 http://www.zastava-arms.rs/en/militaryproduct/light-machine-gun-m77
 http://www.armaco.bg/en/product/light-machine-guns-c6/m77-light-machine-gun-p62

Súng trường tấn công
Súng Nam Tư
Súng 7,62 mm


title: Người đàn ông tốt

text:
Một người đàn ông tốt hay một chàng trai tốt, một người tốt là thuật ngữ được nhắc đến nhiều trong công luận nói chung, trong xã hội, báo chí và trong văn hóa đại chúng mô tả một người đàn ông trưởng thành với những đặc điểm của Giáo sư Nad như thân thiện và tôn trọng mọi người xung quanh, dũng cảm, có chính kiến, ưu tiên sự phát triển bản thân theo con đường đúng đắn , lạc quan, tích cực, lịch sự, lãng mạn và có khí chất riêng.

Đặc điểm
Sự mô tả tốt bụng được sử dụng cả hai nghĩa tích cực hay tiêu cực. Khi được sử dụng tích cực nó được dùng để ngụ ý một người đàn ông, người mà đặt nhu cầu của người khác trước khi chính mình tức luôn luôn quan tâm đến người khác nhất là với phụ nữ, một người luôn thấu hiểu, luôn quan tâm chia sẻ những tâm sự, tâm tư của người phụ nữ và luôn đem lại những cảm tình, thiệt cảm với phụ nữ. Trong bối cảnh của một mối quan hệ, nó cũng có thể là đặc điểm của sự trung thực, lòng chân thành, sự ân cần, lãng mạn, lịch sự, lịch lãm và tôn trọng. Khi được sử dụng trong một bối cảnh tiêu cực một chàng trai tốt ngụ ý một nam người không quyết đoán hoặc quá khờ khạo trong tình yêu, không thể hiện cảm xúc thật của mình. Nhìn chung, một mẫu người đan ông tốt là mong muốn của chị em phụ nữ trong việc tìm kiếm một tấm chồng cho riêng mình.

Một người đàn ông tốt như thế nào tùy thuộc vào quan điểm và cách nhìn nhận của người phụ nữ cụ thể, tuy nhiên có một số đặc điểm chung để nhận dạng một người đàn ông tốt hay các phẩm chất ở một người đàn ông tốt gồm:
 Là một người ân cần và tôn trọng: Biết chăm sóc và có thái độ tôn trọng với người phụ nữ của mình có lẽ là biểu hiện rõ ràng nhất của một người đàn ông tốt, họ sẽ không làm tổn thương nửa kia. Điều này thể hiện sự luôn chân thành, tận tình và chung thủy. Đặc biệt là đặc điểm luôn tôn trọng tất cả phụ nữ.
 Là một người chân thành và đôi khi phải biết nấu nướng
 Là người thông minh và có trách nhiệm: Một anh chàng thông minh và có trách nhiệm sẽ biết cách chăm sóc cho chính mình và gia đình anh ta, họ thể hiện sự chuyên nghiệp trong công việc và biết kiểm soát hành động, lời nói cũng như cảm xúc của bản thân.
 Một người không nói dối, không phản bội, đáng yêu, tốt bụng và hết mực chung thủy, là người biết cảm thông, có khả năng hiểu cho người khác, biết đặt mình vào địa vị người khác mà trải nghiệm những cảm xúc của họ. Trong đó, tính chính trực là tiêu chuẩn quan trọng nhất.
 Là người dịu dàng, biết quan tâm: Những người đàn ông hiền lành chân chất lại tốt, nói thẳng họ quan tâm, chăm sóc và đối xử dịu dàng khiến đối tượng vui lòng.
 Là mẫu người biết dung hòa: Đàn ông phải có khả năng thích nghi và dung hòa, do đó họ là người biết chấp nhận những khác biệt, từ đó giúp mối quan hệ êm đẹp. Luôn lắng nghe lời người mình yêu, luôn lắng nghe quan điểm và không ngắt lời.
 Lạc quan và vui vẻ: Họ có tính khí, quan điểm sống tích cực để dù gặp bất kỳ khó khăn nào, cũng giữ vững tinh thần
 Đàn ông tốt không hứa nhiều, đôi khi họ không lãng mạn nhưng giản dị, không hoa mỹ nhưng chân thành. Điều này cũng dẫn đến nguy cơ họ không thể kiếm được vợ và người yêu cho riêng mình vì phụ nữ thường bị hấp dẫn bởi những người đàn ông miệng lưỡi, giỏi hứa hẹn hơn.
 Phải có thu nhập: Tình cảm cũng cần phải xây dựng trên cơ sở vật chất, sự lãng mạn không có tiền chỉ là sự lãng mạn đắng cay. Tuy nhiên, đàn ông cũng không nên có nhiều tiền quá vì nhiều quá sẽ sinh hư.
 Luôn phấn đấu cho công việc, luôn ủng hộ đối tác trong công việc, không ra lệnh hay bắt buộc đối tác phải thay đổi theo ý mình.
Cần lưu ý rằng một người đàn ông tốt không chỉ đơn thuần là những anh chàng bóng bẩy, đẹp trai, hài hước, giỏi ăn nói thường rất hấp dẫn phái đẹp, nhất là phút đầu tiên, hoặc là người đàn ông có tiền, có nhà, có xe, đẹp trai, học giỏi, tài năng, phong độ, khí chất.... mà một chàng trai tốt phải là ở nhân phẩm, đạo đức, cách hành xử và điều này được xác định qua thời gian. Cũng có tâm sự chia sẻ của phụ nữ Việt Nam trong thời nay cho rằng, chỉ là người tốt thôi thì chưa đủ mà cần phải có thêm nhiều điều kiện khác mới có thể hạnh phúc.

Chú thích

Xem thêm
 Người cũ
 Bạn tình
 Chồng

Quan hệ xã hội
Tình yêu
Quan hệ thân mật
Tâm lý học đại chúng
Biểu hiện tâm lý
Hấp dẫn tình dục


title: Hang Xóm Trại

text:
Hang Xóm Trại là hang trong núi đá vôi thuộc xóm Trại, xã Tân Lập, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình, Việt Nam.

Từ thành phố Hòa Bình theo quốc lộ 6 đến ngã ba Mãn Đức, đi theo đường 12A đến ngã ba Xưa, sau đó rẽ trái đường 12B khoảng 8 km, tiếp tục rẽ trái theo đường liên xã Tân Lập khoảng 4 km là đến di tích. Hang nằm ở phía đông sườn núi khu Trại .

Năm 2011, Hang Xóm Trại đã xếp hạng di tích khảo cổ cấp quốc gia. Ngày nay, di tích đã được tôn tạo phục vụ cho mục đích tham quan và nghiên cứu.

Mô tả
Hang Xóm Trại nằm ở độ cao 15 m so với thung lũng, cửa hang rộng 8 m quay theo hướng đông. Lòng hang rộng, trần hang lõm sâu vào như hai quả trứng gà dính liền nhau. Cửa hang cao 10 m, hang ăn sâu vào trong khoảng 13 m.

Đặc biệt hơn, lẫn trong lối đi vào và trên vách hang có vô số vỏ ốc hóa thạch từ nghìn năm trước bám chặt vào đá. Theo các nhà khảo cổ, chỉ một diện tích nhỏ khoảng một mét khối đã có đến 40000 con ốc hóa thạch chen chút dày đặc.

Lịch sử khảo sát
Hang Xóm Trại được các nhà khảo cổ học Việt Nam phát hiện lần đầu tiên vào năm 1975.
 Tháng 7/1980 đoàn Viện Khảo cổ học Việt Nam và đoàn địa chất 203 đã phối hợp tiến hành khảo sát địa điểm Hang Xóm Trại. Qua cuộc khảo sát này, các nhà khảo cổ đã tìm được 108 hiện vật đá và xương động vật các loại.
 Tháng 5/1981 các nhà khảo cổ Việt Nam đã tiến hành khai quật di chỉ Hang Xóm Trại. Trong lần khai quật này đã phát hiện thêm 1150 hiện vật, bao gồm công cụ đá và xương.
 Những năm sau đó, Hang Xóm Trại liên tục được khai quật nhưng mãi đến năm 2008 các nhà khảo cổ mới có một phát hiện cự kỳ quan trọng. Sau khi đào sâu xuống lòng đất khoảng 4 m, các nhà khảo cổ đã tìm ra được lối đi cổ. Lối đi này đã được công nhận là lối đi cổ xưa nhất thế giới.

Qua nhiều lần khai quật, kết quả đã cho thấy Hang Xóm Trại vừa là nơi sinh sống lâu dài vừa là xưởng chế tác công cụ của cư dân văn hóa Hòa Bình. Đây là di chỉ có niên đại sớm nhất cách đây 21 nghìn năm và được xem là di tích khảo cổ tiêu biểu trong khu vực Đông Nam Á.

Tham khảo

Xem thêm

Liên kết ngoài

Địa điểm khảo cổ
Khảo cổ Việt Nam
Địa lý Hòa Bình
Hang động Việt Nam


title: Mộ Dung Khác

text:
Mộ Dung Khác (chữ Hán: 慕容恪, ? 367), tên tự là Huyền Cung (玄恭), là tôn thất, người nhiếp chính ở nước Tiền Yên, một trong mười sáu nước Ngũ Hồ trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế

Mộ Dung Khác là con trai thứ tư của Mộ Dung Hoảng, thủ lĩnh người Tiên Ti cát cứ ở miền bắc Trung Quốc với bà Cao thị. Trong hoàn cảnh nhà Tấn suy yếu, nhiều nước ở phía bắc nổi dậy, Mộ Dung Hoảng đã xưng tước Yên vương và trở nên độc lập với triều đình nhà Tấn ở Kiến Khang.

Mộ Dung Khác từ thuở nhỏ đã có tình thận trọng, có đức độ, tuy nhiên do mẹ không được yêu nên ông cũng không được Mộ Dung Hoảng coi trọng. Chỉ đến năm 15 tuổi, ông mới được tham gia điều hành quân đội và bắt đầu thể hiện tài năng của mình.

Chiến tướng người Tiên Ti

Sau lần xuất chinh đầu tiên, Mộ Dung Khác bắt đầu được cha coi trọng và cất nhắc. Năm 338, vua Hậu Triệu là Thạch Hổ mở cuộc tấn công vào Cức Thành, bị quân Yên đánh, phải rút lui. Mộ Dung Hoảng nhân đó phái Mộ Dung Khác đem 2000 quân truy kích quân Triệu, giành được đại thắng, giết hơn tám vạn quân Triệu và đẩy quân Triệu về nước, sau đó xây Phàm Thành phòng thủ.

Năm 341, Mộ Dung Khác được phong chức Độ Liêu tướng quân và được giao nhiệm vụ trấn thủ vùng Bình Quách. Khi đến nơi, ông vỗ an dân chúng và rất được tín nhiệm. Nhiều lần Mộ Dung Khác đẩy lui được quân Cao Câu Ly, góp phần an định vùng Liêu Đông, làm Cao Câu Ly lo sợ không dám tiến công xâm phạm nữa. Do chiến công này, Mộ Dung Khác được đánh giá là vị tướng xuất sắc, nối tiếp vai trò của hai người chú là Mộ Dung Hàn và Mộ Dung Nhân. Đến năm 343, Cao Câu Ly đành phải xưng thần với nước Yên.

Năm 345, Mộ Dung Khác một lần nữa tiến quân đánh Cao Câu Ly, vây và chiếm được thành Nam Tô và lưu quân trấn thủ ở đấy. Năm 346 bắt được vua Phù Dư và hơn 5 vạn người trong bộ lạc.

Tham gia chinh phạt Trung Nguyên

Năm 348, Mộ Dung Hoảng qua đời, Mộ Dung Tuấn lên kế vị. Trước khi mất, Mộ Dung Hoảng căn dặn thế tử phải trọng dụng Mộ Dung Khác. Vì thế nên sau khi cha mất, ông vẫn được đối đãi tốt và được tin dùng.

Lúc đó ở Hậu Triệu, năm 349, Thạch Hổ băng, các con cháu tranh giành ngôi vị khiến quốc gia nội loạn, Mộ Dung Tuấn bèn này sinh ý định chinh phạt Trung Nguyên. Cùng năm đó, Tuấn phái Mộ Dung Khác làm Phụ quốc tướng quốc, cùng Phụ Nghĩa tướng quân Dương Vụ và Phụ Bất tướng quân Mộ Dung Bình, cùng xưng là Tam phụ, tuyển hơn 20 vạn tinh binh, chuẩn bị tiến đánh Hậu Triệu. Năm 350, quân Yên chia tam lộ, tiến về phía nam. Mộ Dung Tuấn được phong làm tiên phong, đem quân công đánh Kế Thành. Năm sau, 351, Mộ Dung Khác lại tấn công Trung Sơn của nước Nhiễm Ngụy. Tướng giữ Trung Sơn là thái thú Hầu Kham và thuộc tướng Bạch Đồng cố thủ không ra, Mộ Dung Khác bèn để lại một bộ phận tiếp tục tấn công, bộ phận khác tiến sang quận Thường Sơn. Sau đó ông cùng tướng Nhiễm Ngụy đã đầu hàng hội quân trở lại Trung Sơn. Lần này, Mộ Dung Khác nhanh chóng giành được thắng lợi, giết Bạch Đồng và buộc Hầu Kham đầu hàng, rồi dời thổ hào ở đó hơn 10 nhà đến Kế Thành.

Năm 352, vua Nhiễm Ngụy là Nhiễm Mẫn đưa quân đánh nước Hạ Tướng rồi tiêu diệt nước Hậu Triệu, sau đó tiến đánh các quận Trung Sơn, Thường Sơn vừa bị chiếm. Mộ Dung Khác bèn xuất binh đánh Nhiễm Ngụy, tiến đến Liêm Đài. Biết Nhiễm Mẫn là người dũng mạnh nhưng vô mưu, ông bèn nghe theo kế của Tham quận Cao Khai, dùng kế lừa bộ binh của Nhiễm Mẫn đi vào vùng bình nguyên, sau đó dùng kị binh tiến đánh, khiến cho Nhiễm Mẫn phải đại bại. Trong trận chiến, ngựa của Nhiễm Mẫm đột nhiên chết, ông ta ngã xuống và bị bắt. Cuối cùng Nhiễm Mẫn thất bại và bị quân Yên bắt sống. Sau đó ông giết tướng Nhiễm Ngụy là Kim Quang, chiếm lại quận Thường Sơn, rồi rút về Trung Sơn theo lệnh của Mộ Dung Tuấn. Không lâu sau, Mộ Dung Khác đưa quân tấn công Nghiệp Thành, chính thức tiêu diệt Nhiễm Ngụy, sáp nhập vào lãnh thổ Tiền Yên. Về sau, ông còn đưa quân đánh bại quân phản loạn của Vương Ngọ, Lã Hộ, Lý Độc và Tô Lâm.

Năm 352, Mộ Dung Tuấn chính thức xưng Yên đế, lập ra nước Tiền Yên. Mộ Dung Khác được phong làm Thị trung, Vệ tướng quân. Sang năm 354, ông lại được thăng làm Đại tư mã, Thị trung, Đại đô đốc, Lục thượng thư sự, tước Thái Nguyên vương.

Năm 355, Mộ Dung Khác đưa quân tiến đánh Đoàn Kham của bộ tộc Đoàn. Sang năm 356, quân của ông vượt Hoàng Hà, đánh tan quân họ Đoàn, tiến đến Quảng Cố và xuất quân công thành. Các tướng dưới trướng Đoàn Kham và Vương Đằng, Tiết Vân về hàng quân Yên. Về sau Đoàn Kham do hết lương, không thể cố thủ phải ra thành nghiêm chiến, bị Mộ Dung Khác đánh bại phải rút về thành rồi đầu hàng.

Nhiếp chính

Năm 359, Mộ Dung Tuấn bị bệnh, bèn triệu Mộ Dung Khác đến, khuyên ông rằng thái tử Mộ Dung Vĩ còn nhỏ dại, không thể trị nước và quyết định giao ngôi vua cho ông, nhưng ông không đồng ý, bảo rằng mình cũng có thể phò tá cho Mộ Dung Vĩ. Vì thế Mộ Dung Tuấn từ bỏ ý định này.

Năm 360, bệnh tình của Mộ Dung Tuấn trở nặng, bèn triệu Mộ Dung Khác cùng Tư đồ Mộ Dung Bình, Tư không Vương Vụ và Lĩnh quân tướng quân Mộ Dư Căn cùng phụ chính cho Mộ Dung Vĩ mới 10 tuổi. Mộ Dung Khác được thăng làm Thái tể, Lục thượng thư sự và là người nắm nhiều quyền lực nhất. Tuy nhiên, sau khi Mộ Dung Tuấn mất, thái sư Mộ Dư Căn ý công lao, sinh ra kiêu ngạo, không phục Mộ Dung Khác và khởi binh làm loạn. Ngô vương Mộ Dung Thùy (em trai thứ năm của Mộ Dung Khác) khuyên khoan ông giết chết Mộ Dư Căn để yên ổn tình hình trước. Do đó Mộ Dung Khác tạm bỏ qua việc này. Tuy nhiên, Mộ Dư Căn không chịu bỏ qua, lại thượng tấu với thái hậu Khả Tồn Húc và Mộ Dung Vĩ rằng Mộ Dung Khác muốn đoạt ngôi, xin cho mình đưa quân trừ đi, nhưng Mộ Dung Vĩ không nghe. Cùng thời điểm đó, Tiền Yên đã dời đô từ Long Thành tới Nghiệp Thành mà Mộ Dư Căn còn nhớ tới quê cũ, lại xin thái hậu dời đô về Long Thành. Việc dời đô này làm ảnh hưởng đến việc nước Yên chinh phạt Trung Nguyên. Mộ Dung Khác biết được bèn cùng Mộ Dung Bình kể tội Mộ Dư Căn và diệt tộc ông này.

Hoàng đế nhỏ tuổi mà trong cung vừa có biến loạn, nhưng Mộ Dung Khác vẫn sinh hoạt như thường, không hề tăng thêm quân phòng vệ để làm an định lại tình hình. Thấy ở Nghiệp Thành khó tiếp cận được với các châu quận khác, nên cuối 360, Mộ Dung Khác cử Mộ Dung Thùy đến phía nam, vùng Trấn Lễ Đài cùng Phó Nhan đưa quân đánh dẹp các cuộc bạo loạn sau cái chết của Mộ Dung Tuấn, do đó tình hình lại yên ổn.

Chiếm Lạc Dương

Mộ Dung Khác muốn tiến cử người thân tín là Lý Tích vào triều làm quan, nhưng bị Mộ Dung Vĩ cự tuyệt, cuối cùng Tích chết trong uất ức.

Năm 361, Lữ Hộ phản Yên, đầu hàng nhà Đông Tấn. Mộ Dung Khác bèn cùng Hoàng Phủ Chân đem đại quân thảo phạt, cuối cùng đánh tan quân Lã Hộ. Cùng năm đó, Đinh Tiến, nịnh thần được Mộ Dung Vĩ quý mến tên là Đinh Tiến thuyết phục Mộ Dung Khác giết chết Mộ Dung Bình. Mộ Dung Khác giận dữ cho giết chết Đinh Tiến.

Những năm tiếp theo, Mộ Dung Khác tiếp tục đưa quân nam tiến, chiếm được các quận Hứa Xương, Nhữ Nam, làm cô lập thành Lạc Dương (vừa bị nhà Tấn giành được). Năm 365, Mộ Dung Khác cùng Mộ Dung Thùy chính thức tiến công Lạc Dương, đánh bại tướng giữ Lạc Dương Trần Hựu, khiến Hựu bỏ chạy. Sau đó ông đem quân vào thành, giết chết Trầm Kinh, tướng ở lại cố thủ và đoạt được Lạc Dương, sáp nhập vào lãnh thổ Tiền Yên.

Qua đời

Năm 366, Mộ Dung Khác và Mộ Dung Bình muốn bỏ quyền nhiếp chính, giao triều đình lại cho Mộ Dung Vĩ nhưng Vĩ từ chối.

Mộ Dung Khác từng nhiều lần tiến cử Mộ Dung Thùy với Mộ Dung Vĩ nhưng không được chấp nhận. Năm 367, Mộ Dung Khác bệnh nặng. Biết khó qua khỏi, lại nhận thấy tài năng của Mộ Dung Thùy. nên ông tiếp tục tiến cử lên cho Mộ Dung Vĩ làm Đại tư mã, thay mình chấp chính. Tuy nhiên do Mộ Dung Vĩ không thể quyết định chính sự còn Mộ Dung Bình đố kị với Mộ Dung Thùy nên sau cùng Mộ Dung Thùy không được tín nhiệm và phải chạy sang Tiền Tần.

Cùng năm đó Mộ Dung Khác qua đời, được truy tặng thụy hiệu là Thái Nguyên Hoàn vương. Mộ Dung Bình trở thành người nhiếp chính.

Sau cái chết của ông, Phù Kiên của Tiền Tần nhanh chóng lập kế hoạch công đánh Tiền Yên, cuối cùng đến năm 370, Tiền Yên bị Tiền Tần diệt.

Gia đình
Cha: Mộ Dung Hoảng
Mẹ: Cao thị
Anh em
Yên Cảnh Chiêu Đế Mộ Dung Tuấn
Mộ Dung Tuân
Ngô vương Mộ Dung Thùy, sau lập ra nhà Hậu Yên
Phạm Dương vương Mộ Dung Hữu
Hạ Bi vương Mộ Dung Lệ
Nhạc Lang vương Mộ Dung Độ
Lư Giang vương Mộ Dung Nghi
Nghi Đô vương Mộ Dung Hoàn
Lâm Hạ vương Mộ Dung Đãi
Hà Gian vương Mộ Dung Huy
Lịch Dương vương Mộ Dung Long
Bắc Hải vương Mộ Dung Nạp
Linh Lăng vương Mộ Dung Tú
An Phong vương Mộ Dung Nhạc
Lương công Mộ Dung Đức, vua khai quốc nhà Nam Yên
Thủy An công Mộ Dung Mặc
Nam Khang công Mộ Dunng Lũ
Chương Vũ vương-Nhạc Lang vương Mộ Dung Trụ
Con cái
Thái Nguyên vương Mộ Dung Giai
Mộ Dung Túc, bị Phù Kiên giết năm 384
Trần Lưu vương Mộ Dung Thiệu, mất 395
Cháu xa
Mộ Dung Thiệu Tông, tướng quân nhà Đông Ngụy

Đánh giá

Mộ Dung Khác là người trầm tĩnh, nghiêm nghị, có tài trị quốc, lại tận trung với triều đình Tiền Yên, được hậu thế đánh giá cao như Đoàn Bi, Vương Mãnh. Thôi Hạo đời Bắc Ngụy so sánh ông với Hoắc Quang đời nhà Hán.

Xem thêm
Mộ Dung Vĩ
Mộ Dung Bình
Mộ Dung Thùy
Tiền Yên

Tham khảo
Tấn thư
Tư trị thông giám

Chú thích

Tể tướng Trung Quốc
Nhân vật chính trị Ngũ Hồ thập lục quốc
Năm sinh không rõ
Mất năm 367
Tiền Yên


title: Trương Huân (tướng đuôi sam)

text:
Trương Huân (; 16 tháng 9 năm 1854 - 11 tháng 9 năm 1923), tự Thiếu Hiên (少軒), hiệu Tùng Thọ Lão nhân (號松壽老人), là một tướng lĩnh bảo hoàng, trung thành với nhà Thanh trong thời kỳ triều đại này sụp đổ sau Cách mạng Tân Hợi. Năm 1917, ông từng có những nỗ lực khôi phục ngôi vị cho Phổ Nghi, vị hoàng đế cuối cùng của nhà Thanh vốn đã thoái vị năm 1912, nhưng chỉ được 12 ngày trước khi bị quân phiệt Đoàn Kỳ Thụy đánh đuổi khỏi Bắc Kinh.

Xuất thân võ tướng nhà Thanh
Ông nguyên danh là Trương Hòa (张和), sinh ngày 16 tháng 9 năm 1854, người huyện Phụng Tân, tỉnh Giang Tây (Trung Quốc). Cha mẹ Trương mất sớm, ông được thân tộc giúp đỡ đến khi trưởng thành. Năm 1884, ông đến nhập ngũ tại Trường Sa (Hồ Nam), từng theo quân tham chiến trong Chiến tranh Pháp-Thanh tại Quảng Tây. Binh nghiệp thăng tiến, ông lên đến chức Tham tướng, bộ thuộc của Đề đốc Quảng Tây Tô Nguyên Xuân.

Năm 1894, Chiến tranh Thanh – Nhật bùng nổ, Trương theo Đề đốc Tứ Xuyên Tống Khánh đến Phụng Thiên. Năm 1895, ông theo Viên Thế Khải, được bổ nhiệm làm Quản đới của Công trình doanh của Tân kiến Lục quân vừa được thành lập, rồi Hành doanh Trung quân, theo Viên Thế Khải đến trấn áp Phong trào Nghĩa Hòa Đoàn ở Sơn Đông. Năm 1899, Trương đương thăng chức Tổng binh.

Năm 1901, Trương được triều đình điều về Bắc Kinh, giữ chức Túc vệ Đoan Môn Ngự tiền hộ vệ, đảm nhiệm chức quan thị vệ cho Từ Hy Thái hậu và Quang Tự đế. Năm 1909, hoàng đế Tuyên Thống đăng cơ, Trương được thăng lên làm Đề đốc Giang Nam, giữ nhiệm vụ cai quản tuần phòng khu vực từ Giang Tô đến Nam Kinh.

Đầu năm 1910, Tân quân ở Quảng Châu nổi dậy. Trương được triều đình giao nhiệm vụ trấn thủ Giang - Ninh (Giang Tô - Nam Kinh), chỉ huy Lục quân Đệ cửu trấn Tân quân (tương đương sư đoàn) đối kháng quân cách mạng. Triều đình cũng phong cho Trương làm Tuần phủ Giang Tô kiêm thự Lưỡng Giang Tổng đốc, Nam Dương Đại thần.

Đầu năm 1911, trước áp lực cách mạng, triều đình nhà Thanh bắt buộc canh tân, bãi bỏ việc bắt buộc phải cạo đầu thắt bím, tuyên bố "Thính quân dân tự tiện" (lắng nghe tiếng nói của dân và quân). Trương dâng biểu trung thành với triều đình, tuyên bố vẫn giữ bím tóc cùng với lực lượng Định Vũ quân bản bộ. Người đương thời gọi Trương là "Biện soái" và quân bản bộ của Trương là "Biện tử quân" ("biện" có nghĩa là bím tóc).

Tướng quân bảo hoàng
Ngày 10 tháng 10 năm 1911, Khởi nghĩa Vũ Xương nổ ra, nhanh chóng phát triển thành Cách mạng Tân Hơi phản Thanh trên toàn quốc. Ngày 26 tháng 12, Trương dẫn hơn 3.000 quân bản bộ, sau đó nhập thêm 3.000 bộ binh, 300 kỵ binh quân Thanh ở Sơn Đông, cùng với An Huy Bố chính sứ kiêm Hội biện Hà Nam Quân vụ Nghê Tự Xung, hội quân tiến đánh Nam Kinh. Ngày 22 tháng 1 năm 1912, Trương suất quân công chiếm Dĩnh Châu, Hu Dị, Bạc Châu, Tú Thiên, Chính Dương quan, Túc Châu, Cố Trấn, Thọ Châu. Tuy nhiên, đến ngày 3 tháng 2, quân cách mạng đánh bại quân Trương Huân, thừa thế truy kích, đuổi Trương chạy về đến Tế Nam.

Tuy nhiên, thế lực quân Bắc Dương dưới quyền thống lãnh của Viên Thế Khải vẫn còn rất mạnh. Là một kẻ đầy tham vọng, Viên làm áp lực buộc Thanh triều phong cho ông ta chức vụ Nội các Tổng lý đại thần, rồi bí mật thương lượng với phe cách mạng để nhắm đến ngôi vị nguyên thủ quốc gia. Là một võ quan của nhà Thanh, Trương một lòng ủng hộ Viên để trấn áp quân cách mạng, mà hoàn toàn không biết được âm mưu của Viên.

Năm 1913, sau khi Viên Thế Khải nhậm chức Đại tổng thống, quân Định Vũ bản bộ của Trương được cải xưng thành "Võ Vệ tiền quân", đồn trú tại Duyện Châu. Mặc dù vậy, Trương vẫn tỏ ý trung thành với nhà Thanh, tuyệt đối cấm bộ thuộc cắt bỏ đuôi sam. Khi quân cách mạng nổi dậy chống Viên, Trương được điều động đi Giang Ninh trấn áp, đã tàn sát rất nhiều dân chúng. Để chiêu dụ Trương làm vây cách, Viên đã thăng thưởng Trương là Định Võ Thượng tướng quân, nhậm Giang Tô Đốc quân, sau chuyển làm Trường Giang Tuần duyệt sứ, đóng ở Từ Châu. Sau khi Viên Thế Khải xưng đế, đã phong Trương tước Nhất đẳng công. Dù vậy, Trương vẫn một lòng muốn phục vị cho nhà Thanh.

Năm 1916, Viên Thế Khải chết. Trương tuyên bố thành lập Bắc Dương Thất tỉnh Đồng minh tại Từ Châu, không lâu, nhậm chức An Huy Đốc quân, mở rộng Đồng minh 13 tỉnh, âm mưu lập lại nhà Thanh. Tháng 6 năm 1917, tình hình bất ổn, Đại tổng thống Lê Nguyên Hồng phát sinh tranh chấp với Quốc vụ Tổng lý Đoàn Kỳ Thụy (được gọi là sự kiện "phủ viện chi tranh"). Trương được Lê Nguyên Hồng mời dẫn quân về Bắc Kinh để gây áp lực với Đoàn Kỳ Thụy. Được phái Bảo hoàng do Khang Hữu Vy lãnh đạo cổ võ, ngày 1 tháng 7 năm 1917, Trương phát động chính biến, giải tán Quốc hội, đánh đuổi Lê Nguyên Hồng, tuyên bố ủng hộ Tuyên Thống hoàng đế phục tịch, không phục Đế chế, tự nhậm chức Chính vụ Tổng trưởng, kiêm Thủ tịch Nghị chính Đại thần, Trực Lệ Tổng đốc, Bắc Dương Đại thần. Sử liệu thường gọi sự kiện này là "Trương Huân phục tịch" (hay "Biện quân phục tịch", "Đinh Tỵ phục tịch").

Tuy nhiên, chỉ 12 ngày sau, liên minh quân phiệt An Huy của Đoàn Kỳ Thụy phản kích trở lại, đánh bại lực lượng bản bộ của Trương Huân. Trương thua chạy vào tô giới, trốn tại Công sứ quán Hà Lan ở Thiên Tân. Quân Định Võ của Trương bị giải tán, triệt tiêu phiên hiệu. Hoàng đế Tuyên Thống cũng chạy vào tô giới Đức ở Thiên Tân để tị nạn trong một thời gian ngắn.

Hậu kỳ

Tháng 3 năm 1918, Chính phủ Bắc Dương ra lệnh đặc xá cho Trương Huân. Tuy nhiên, khi đó Trương đã hoàn toàn từ bỏ chính trường. Trương chuyển sang tô giới Đức ở Thiên Tân (nơi cựu hoàng Phổ Nghi từng tị nạn), chuyên tâm nghiên cứu về kinh doanh thực nghiệp. Đại tổng thống Từ Thế Xương, vốn là một cựu quan nhà Thanh, cũng tuyên bố bổ nhiệm Trương làm "Toàn quốc Lâm khẩn Đốc biện" (chức hàm phụ trách khai thác lâm nghiệp toàn quốc), nhưng Trương không nhận.

Ngày 12 tháng 9 năm 1923, Trương qua đời vì bệnh ở Thiên Tân, thọ 68 tuổi, được tiểu triều đình nhà Thanh truy thụy là Trung Võ. Mộ phần của Trương được đưa về an táng ở gia hương huyện Phụng Tân.

Chính phủ 12 ngày
Sau khi phục tịch, hoàng đế Tuyên Thống đã phong cho Lê Nguyên Hồng tước Nhất đẳng công, phong Trương Huân, Vương Sĩ Trân, Trần Bảo Sâm, Lương Đôn Ngạn, Lưu Đình Sâm, Viên Đại Hóa, Trương Trấn Phương làm Nghị chính Đại thần, phong Vạn Thằng Thức, Hồ Tự Viện làm Nội các Các thừa.

Ngoài ra, cho Lương Đôn Ngạn làm Ngoại vụ bộ Thượng thư, Lôi Chấn Xuân làm Lục quân bộ Thượng thư, Châu Gia Bảo làm Dân chính bộ Thượng thư, Trương Trấn Phương là Độ chi bộ Thượng thư, Vương Sĩ Trân làm Tham mưu bộ Thượng thư.

Từ Thế Xương, Khang Hữu Vy là Bật Đức Viện chính, Phó viện trưởng.

Trương Huân làm Trực Lệ Tổng đốc, Bắc Dương Đại thần, Phùng Quốc Chương làm Lưỡng Giang Tổng đốc, Nam Dương Đại thần, Lục Vĩnh Đình làm Lưỡng Quảng Tổng đốc.

Chú thích

Tham khảo

 Aisin-Gioro Pu, Yi (1964,1987, 2002). 我的前半生 [The First Half of My Life; From Emperor to Citizen: The Autobiography of Aisin-Gioro Pu Yi]. Foreign Languages Press. ISBN 978-7-119-00772-4.

Quân phiệt Trung Hoa Dân Quốc
Người Giang Tây


title: Túc vương

text:
Túc Vương (chữ Hán: 肅王) là thụy hiệu hoặc tước hiệu của một số vị quân chủ và phiên vương trong lịch sử Trung Quốc, lịch sử Việt Nam và lịch sử bán đảo Triều Tiên.

Thụy hiệu
 Đông Chu Sở Túc Vương
 Tây Hán Lã Túc Vương
 Tây Hán Triệu Kính Túc Vương
 Triều Tiên Kim Quan Già Da Túc Vương
 Bắc Tề Thượng Đảng Cương Túc Vương Cao Hoán (thời Đông Ngụy gọi là Bình Nguyên Cương Túc Công)
 Ngũ đại thập quốc Ngô Việt Vũ Túc Vương
 Bắc Tống Chu Nguyên Túc Vương Triệu Tử Sảng (truy tặng)
 Nam Tống Ngô Quận Mẫn Túc Vương (hoặc Vĩnh Ninh Mẫn Túc quận vương) Dương Cốc
 Cao Ly Trung Túc Vương (gọi tắt theo thụy hiệu dài Trung Túc Ý Hiếu Đại Vương)
 Minh triều Tần Túc Vương
 Minh triều Lỗ Dương Tĩnh Túc Vương
 Triều Tiên Trang Túc Vương (gọi tắt theo thụy hiệu dài Trang Túc Thể Kiện Kế Cực Trung Chính Quang Đại Chí Thánh Quảng Đức Hoằng Vận Chương Hóa Kinh Văn Vĩ Võ Minh Nhân Triết Hiếu Đại Vương)

Tước hiệu
 Túc Vương là phong tước của Lý Dương đời nhà Đường
 Túc Vương là phong tước của Triệu Khu - hoàng tử thứ 5 vua Tống Huy Tông
 Túc Vương là phong tước của Nạp Hốt Lý - hậu duệ của Sát Hợp Đài nhà Nguyên
 Việt Nam Trần triều Huệ Túc Vương Trần Đại Niên
 Việt Nam Trần triều Chính Túc Vương Trần Kham
 Túc Vương là vương hiệu của các vị quân chủ nước Túc đời nhà Minh, cả thảy truyền được 12 đời
 Túc Thân vương là tước phong của Ái Tân Giác La Hào Cách đời nhà Thanh, có 8 người chính thức nắm giữ tước hiệu này, có 1 người được truy phong. Ngoài ra có 3 người được cải phong và 1 người được truy phong làm Hiển Thân vương

Xem thêm
 Tuyên Đế
 Tuyên Công
 Lệ Công
 U Vương
 Túc Đế
 Túc hoàng hậu
 Túc Công
 Túc Hầu
 Túc bá
 Túc tử
 Túc nam
 Văn Công
 Vũ Công
 Ngô Cung Túc Vương
 Trịnh Cung Túc Vương
 Cung Túc Vương
 Định Túc Vương
 Chiêu Túc Vương
 Văn Túc vương
 Đoan Túc vương

Thụy hiệu


title: Nhượng Vương

text:
Nhượng Vương (chữ Hán: 讓王) là thụy hiệu của một số vị quân chủ hoặc tước hiệu của những vương tôn quý tộc.

Danh sách
 Kim Quan Già Da Nhượng Vương
 Đường triều Ninh Nhượng Vương (còn gọi là Sái Nhượng Vương hoặc Tống Nhượng Vương, sau được truy tôn là Đường Nhượng Đế)
 Cao Ly Cung Nhượng Vương
 Việt Nam Trần triều Hưng Nhượng Vương (tước hiệu)

Xem thêm
 Nhượng Đế
 Nhượng hoàng hậu
 Tuyên Nhượng vương
 Khang Vương
 Hoài Vương
 Tương Vương
 Mục Vương
 Trang Công
 Văn công
 Vũ công

Thụy hiệu


title: Mục hầu

text:
Mục Hầu (chữ Hán: 穆侯) là thụy hiệu của một số vị quân chủ chư hầu và tướng lĩnh quan lại.

Danh sách
 Tây Chu Kỷ Mục hầu Khương Hổ
 Tây Chu Tấn Mục hầu
 Đông Chu Sái Mục hầu
 Đông Chu Tằng Mục hầu
 Đông Chu Hoàng Mục hầu Hoàng Xí Sanh
 Đông Hán Đương Dương Mục hầu Tống Dương
 Tào Ngụy Lại Âm Mục hầu
 Tào Ngụy Kinh Lăng Mục hầu
 Tào Ngụy Đô Hương Mục hầu
 Tào Ngụy Đô Đình Mục hầu
 Tây Tấn An Bình Mục hầu Tư Mã Long (sau được tiến phong làm Mục Vương)
 Tây Tấn Đô Hương Mục hầu (hoặc Lâm Tương Mục hầu) Kỷ Chiêm (còn gọi là Hoa Dung Mục Tử, sau được truy tặng làm Hoa Dung Mục Công)
 Đông Tấn Vọng Bình Mục đình hầu Lục Diệp (còn gọi là Giang Lăng Mục Bá, sau được tiến phong làm Giang Lăng Mục Công)
 Đông Tấn Dặc Dương Trung Mục Hầu Kê Thiệu (trước kia từng làm Dặc Dương Trung Mục Tử)
 Đông Tấn Lam Điền Mục hầu Vương Thuật (có thụy hiệu khác là Giản hầu)
 Bắc Ngụy Vĩnh Ninh Mục hầu Ly Phạm (trước kia từng làm Vĩnh Ninh Mục Nam và Vĩnh Ninh Mục Tử, sau được tiến phong làm Phạm Dương Mục Công)
 Bắc Ngụy Cô Tang Mục hầu Lý Thừa
 Bắc Ngụy Trưởng Xã Mục hầu Vương Tuệ Long

Xem thêm
 Mục Tổ
 Mục Tông
 Mục Đế
 Mục hoàng hậu
 Mục vương hậu
 Mục vương phi
 Mục quý phi
 Mục Vương
 Mục Công
 Mục Bá
 Mục Thúc
 Mục tử
 Mục nam
 Mục trọng
 Mậu Hầu
 Văn Mục hầu
 Cung Mục hầu
 Kỳ Ngoại Cung Mục Hầu
 Đô Hương Mục Hầu

Thụy hiệu


title: Liệt hầu (thụy hiệu)

text:
Liệt Hầu (chữ Hán 烈侯) là thụy hiệu của một số vị quân chủ và đại thần trong lịch sử các nước Á Đông thời phong kiến.

Danh sách
 Tây Chu Kỷ Liệt hầu Khương Hạch Tử
 Đông Chu Triệu Liệt hầu
 Đông Chu Hàn Liệt hầu (còn có thụy hiệu khác là Vũ Hầu)
 Tây Hán Trường Bình Liệt hầu
 Tây Hán Bác Sơn Giản Liệt hầu
 Đông Hán Du Mi Liệt hầu
 Tào Ngụy Trường Lạc Liệt hầu (hoặc Quý Thọ Liệt hầu) Tư Mã Khôi (trước là Cố Thủy Liệt tử, đến thời Tây Tấn được phong làm Thái Nguyên Liệt Vương)
 Đông Tấn Vĩnh Tu Liệt hầu Hoàn Y (trước từng làm Tuyên Thành Liệt Tử)
 Lương triều Di Lăng Liệt hầu Bùi Thúy
 Lương triều Doanh Đạo Liệt hầu Xương Nghĩa Chi
 Cao Ly Tấn Khang Khuông Liệt Hầu Thôi Di
 Minh triều Thành Văn Liệt Hầu Trương Gia Ngọc (truy tặng)

Xem thêm
 Huệ Đế
 Huệ Công
 Liệt Đế
 Liệt hoàng hậu
 Chiêu Liệt hoàng hậu
 Liệt Vương
 Liệt Công
 Liệt bá
 Liệt tử
 Liệt nam
 Liệt Tổ
 Liệt Tông

Thụy hiệu


title: Thái vương (thụy hiệu)

text:
Thái Vương (chữ Hán 太王 hoặc 泰王) là thụy hiệu của một số vị quân chủ.

Danh sách
 Thương Ân Chu Thái Vương (truy tôn)
 Tào Ngụy Thái Vương (truy tôn, sau nâng thành Thái Đế)
 Cao Câu Ly Quốc Tổ Thái Vương
 Cao Câu Ly Quảng Khai Thổ Thái Vương (hoặc Vĩnh Nhạc Thái Vương)
 Tân La Pháp Hưng Thái Vương (thường gọi Pháp Hưng Vương)
 Tân La Chân Hưng Thái Vương (thường gọi Chân Hưng Vương)
 Việt Nam Hậu Lê triều Trịnh Minh Khang Thái Vương
 Việt Nam Quảng Nam quốc Gia Dụ Thái Vương (có thụy hiệu khác là Dụ vương, sau được truy tôn là Dụ Đế)
 Lưu Cầu Thượng Thái Vương (sau khi đất nước bị sáp nhập vào đế quốc Đại Nhật Bản bị truất xuống làm Thái Hầu)
 Đại Hàn đế quốc Lý Thái Vương (tự xưng là Thái Đế, thụy hiệu là Trinh Hiếu Đế, có khi gọi theo niên hiệu là Quang Vũ Đế)

Xem thêm
 Thái Đế
 Thái hoàng hậu
 Đế thái hậu
 Đại Vương
 Trang Vương
 Hoài Vương
 Tương Vương
 Hiếu Vương
 Thái Công
 Thái Bá

Thụy hiệu


title: Nguyên Vương

text:
Nguyên Vương (chữ Hán: 原王 hoặc 元王) là thụy hiệu hoặc tước hiệu của một số vị quân chủ và chư hầu.

Thụy hiệu Nguyên Vương (原王)
 Cơ Tử Triều Tiên Thái Nguyên Vương
 Tào Ngụy Lang Nha Nguyên Vương
 Cao Câu Ly Cố Quốc Nguyên Vương (có thụy hiệu khác là Quốc Cương Thượng Vương)
 Cao Câu Ly An Nguyên Vương (có thụy hiệu là Hương Cương Thượng Vương)
 Cao Câu Ly Bình Nguyên Vương (có thụy hiệu khác là Bình Cương Thượng Hảo Vương)
 Cao Câu Ly Dương Nguyên Vương (có thụy hiệu khác là Dương Cương Thượng Hảo Vương)

Thụy hiệu Nguyên Vương (元王)
 Thương Nguyên Vương
 Xuân Thu Chu Nguyên Vương
 Đông Chu Tần Nguyên Vương (có các thụy hiệu khác là Hiến Công hoặc Nguyên Hiến Công)
 Tây Hán Sở Nguyên Vương
 Tây Tấn Cao Dương Nguyên Vương Tư Mã Khuê (thời Tào Ngụy được gọi là Trinh Dương Nguyên Tử và Cao Dương Nguyên Hầu)
 Tây Tấn Trần Lưu Nguyên Vương Tào Hoán (trước đây vốn là Ngụy Nguyên Đế)
 Tây Tấn Bành Thành Nguyên Vương
 Tây Tấn Nam Dương Nguyên Vương Tư Mã Bảo (sau tự xưng là Tấn Nguyên Vương)
 Tây Tấn Hoài Lăng Nguyên Vương Tư Mã Thôi (trước từng là Quảng Lăng Nguyên Công)
 Tấn Nguyên Vương Tư Mã Duệ (sau đăng cơ trở thành Đông Tấn Nguyên Đế)
 Ngũ Hồ thập lục quốc Tây Tần Vũ Nguyên Vương
 Lưu Tống Lư Lăng Nguyên Vương Lưu Cảo
 Nam Tề Hành Dương Nguyên Vương Tiêu Đạo Độ (truy phong)
 Lương triều Trường Sa Nguyên Vương
 Lương triều Tương Đông Hiếu Nguyên Vương Tiêu Dịch (sau đăng cơ trở thành Lương Nguyên Đế)
 Đường triều Hà Gian Nguyên Vương (hoặc Triệu Nguyên Vương) Lý Hiếu Cung
 Việt Nam Lý Nguyên Vương (trước có thụy hiệu là Huệ Văn Vương, sau gọi là Nguyên hoàng)
 Lưu Cầu Thượng Nguyên Vương

Tước hiệu Nguyên Vương (原王)
Nguyên Vương là tước hiệu truy phong của Lý Hiếu thời nhà Đường
Tam Nguyên Vương là tước hiệu của Lê Ốc Thuyên nhà Tiền Lê

Xem thêm
 Minh Vương
 Minh Đế
 Linh Vương
 Linh Công
 Linh Đế
 Nguyên Đế
 Nguyên hoàng
 Nguyên hoàng hậu
 Nguyên Công
 Nguyên Hầu
 Di Vương
 Nguyên tử

Thụy hiệu


title: Minh vương (thụy hiệu)

text:
Minh Vương (chữ Hán: 明王) là thụy hiệu hoặc tước hiệu của một số vị quân chủ và phiên vương trong lịch sử khu vực Á Đông thời phong kiến.

Danh sách
 Tây Hán Nam Việt Minh Vương
 Ngũ Hồ thập lục quốc Tiền Lương Minh Vương (truy tôn, có thụy hiệu truy tôn khác là Chiêu Vương, thụy hiệu thật do nhà Tấn ban tặng là Nguyên Công)
 Bắc Ngụy Tống Minh Vương (hoặc Đan Dương Minh Vương) Lưu Sưởng (khi còn ở Nam triều được nhà Lưu Tống phong tước Nghĩa Dương Minh quận vương và Tấn Hi Minh quận vương, khi ở Bắc Ngụy có giai đoạn gọi là Tề Minh Công)
 Đại quốc Tần Minh Vương Thác Bạt Hàn
 Lưu Tống Hoài Dương Minh Vương (hoặc Tương Đông Minh Vương) Lưu Úc (sau đăng cơ trở thành Lưu Tống Minh Đế)
 Nam Tề Tuyên Thành Minh Vương Tiêu Loan (sau đăng cơ trở thành Nam Tề Minh Đế)
 Lương triều Tấn An Minh Vương Tiêu Cương (có thụy hiệu khác là Giản Văn Vương, sau này đăng cơ trở thành Lương Minh Đế hoặc Lương Giản Văn Đế)
 Cao Câu Ly Đông Minh Vương (có thụy hiệu khác là Thánh Vương)
 Cao Câu Ly Lưu Ly Minh Vương
 Cao Câu Ly Văn Tư Minh Vương
 Bách Tế Minh Vương (còn có các thụy hiệu khác là Thánh Minh Vương hay Thánh Vương)
 Tân La Cảnh Minh Vương
 Cao Ly Hoàng Minh Vương (gọi tắt theo thụy hiệu dài Hoàng Minh Quang Hiếu Đại Vương)
 Việt Nam Tiền Lê triều Khai Minh Vương (tước hiệu, sau lên làm vua Lê Ngọa Triều)
 Việt Nam Trần triều Khâm Minh Vương Trần Liễu, có các tước hiệu khác như: An Sinh Vương hay Hoài Vương
 Việt Nam Trần triều Chiêu Minh Vương (tước hiệu)
 Việt Nam Hậu Lê triều Minh Vương (tước hiệu)
 Khổng Tước Minh Vương (tự xưng)
 Nguyên triều Tống Tiểu Minh Vương (tự xưng, sau được truy tôn là Minh Đế)
 Thanh triều Thái Bình Thiên Quốc Minh Vương (tước hiệu)

Xem thêm
 Minh Tông
 Văn Minh vương
 Tống Minh Vương
 Minh công
 Minh Đế
 Minh hoàng hậu
 Minh thái hậu
 Linh Vương
 Linh Công
 Linh Đế
 Nguyên Đế
 Nguyên Công

Thụy hiệu


title: Uudam

text:
Uudam (tiếng Mông Cổ: ᠠᠭᠤᠳᠠᠮ) () sinh ngày 9 tháng 9 năm 1999, là nam ca sĩ dân tộc Mông Cổ ở Trung Quốc, người đã nổi danh vào năm 2011 trong Chương trình tìm kiếm tài năng của Trung Quốc (China's Got Talent). Anh được biết đến với bài hát biểu diễn gây xúc động có tên Người mẹ trong mơ hay Mẹ về trong giấc mơ (梦中额吉). Đoạn clip ca khúc Mẹ về trong giấc mơ của Uudam đã gây sốt trên các trang mạng. Uudam không giành được chiến thắng cao nhất tại China’s Got Talent 2011 nhưng giọng hát, gương mặt cậu bé đã gây ấn tượng sâu sắc với khán giả.

Tiểu sử
Uudam là bé trai dân tộc Mông Cổ Trung Quốc vì anh sinh ngày 9 tháng 9 năm 1999, cho nên còn gọi là Tiểu Cửu và Mộc Mộc. Trong tiếng Mông Cổ, Uudam có nghĩa là mênh mông rộng lớn. Ngay từ nhỏ anh đã có năng khiếu ca hát. Anh có giọng hát rất trong trẻo và cao, anh cũng thích đá bóng, và anh đã tham gia đoàn hợp xướng Ngũ sắc Hu-lun-bây-ơ (Hulunbeier).

Uudam mồ côi cả cha lẫn mẹ khi mới 11 tuổi. Năm Uudam tám tuổi, mẹ anh không may bị tai nạn khiến chân dưới bị liệt, qua nhiều lần cứu chữa bệnh tình vẫn không đỡ, một năm sau mẹ anh qua đời. Còn lại hai cha con sống trong cảnh gà trống nuôi con, năm Uudam 11 tuổi, cha anh trên đường đi xem con trai mình biểu diễn không may cũng bị tai nạn giao thông, để lại Uudam mồ côi cả cha lẫn mẹ.

Người mẹ trong mơ
Trong cuộc tuyển chọn tài năng trên sân khấu Nhà hát lớn Thượng Hải diễn ra vào ngày 29 tháng 5 năm 2011, khi xuất hiện trên sân khấu, Uudam tỏ ra rất bản lĩnh, và chững chạc hơn tuổi khi trả lời rất trôi chảy và tự nhiên các câu hỏi của giám khảo, anh nói với đông đảo khán giả tại hiện trường rằng:

Khi giám khảo hỏi Uudam: Thế mẹ cháu giờ đang ở đâu?, Uudam trả lời: Mẹ cháu đang ở trên thiên đường ạ. Câu trả lời của cậu bé 12 tuổi khiến cho cả khán phòng lặng im.

Nội dung bài hát: Trong đất trời bao la, em mơ thấy mẹ đang cầu nguyện cho em, mẹ đưa cho em sữa, thứ quý giá của đất trời, mẹ của em đang ở một nơi rất xa. Khi những vì sao đang lấp lánh trên đồng cỏ xanh, em lại nghĩ về khuôn mặt ân cần của mẹ. Mẹ ở thiên đường và cầu nguyện cho em một cuộc sống bình an, hạnh phúc. Mẹ đang ở một nơi rất xa

Nghi vấn
Sau đó, có nghi ngờ anh hát nhép khi người thể hiện bản gốc Mẹ về trong mơ là của một thiếu niên Pa-tơ-ơ Dao-ơ chi (Ba Đặc Nhĩ) hiện đang theo học tại Học viện nghệ thuật Mông Cổ, cũng là dân tộc Mông Cổ trình bày vào năm 2007 khi 14 tuổi. Khi so sánh phần hát thật và phần công chiếu thì khác điều này cho thấy một sự thật được phát hiện là giọng ca thật cậu bé đã bị thay bằng giọng hát khác khi phát sóng trên truyền hình, Điều này làm dấy lên nghi ngờ cậu bé Uudam gian lận hát nhép khi khán giả phát hiện ra sự giống nhau trong giọng của Uudam và Ba Đặc Nhĩ.

Cả Ba Đặc Nhĩ và Đội hợp xướng thiếu nhi Hulunbeier mà Ba Đặc Nhĩ và Uudam đều là thành viên đã lên tiếng khẳng định, giọng hát được phát trên truyền hình là của Ba Đặc Nhĩ. Và đây là một bài hát mà Ba Đặc Nhĩ trình bày trong album do Đội hợp xướng thiếu nhi Hulunbeier phát hành. Trong phiên bản của Ba Đặc Nhĩ, Mẹ mà cậu bé hướng tới là quê hương, còn Mẹ trong ca từ của Uudam chính là người mẹ của anh. Chính vì vậy, trong câu hát của Ba Đặc Nhĩ người ta nhận thấy sự mạnh mẽ và âm hưởng tự hào còn trong giọng hát của Uudam, sự mềm mại, và tình yêu thương mãnh liệt là thể hiện rất rõ nét.

Chú thích

Sinh năm 1999
Nhân vật còn sống
Người Trung Quốc gốc Mông Cổ
Ca sĩ thiếu nhi Trung Quốc
Người Nội Mông
Nam ca sĩ Trung Quốc