title: Luật Đất đai (Việt Nam)

text:
Luật Đất đai của nước CHXHCN Việt Nam được ban hành lần đầu tiên vào năm 1987. Luật này quy định về quản lý và sử dụng đất đai. Luật đã được sửa đổi và được đa số đại biểu Quốc hội bỏ phiếu thuận vào ngày 29 tháng 11 năm 2013. Luật Đất đai sửa đổi có giá trị từ ngày 1 tháng 7 năm 2014. Theo Hiến pháp Việt Nam và luật Đất đai mới, đất đai vẫn thuộc quyền sở hữu của toàn dân, không công nhận quyền sở hữu đất đai của tư nhân. Ở Việt Nam người dân chỉ được quyền sử dụng đất được nhà nước giao cho.

Nội dung
Luật đất đai năm 2003 gồm có 146 điều, nằm trong bảy chương. Luật đất đai hiện hành có thêm 7 chương và 66 điều với 11 điểm mới nổi bật.

Bất cập cần sửa đổi

Thực tiễn phát triển kinh tế xã hội đã cho thấy Luật Đất đai năm 2003 có nhiều vấn đề kìm hãm sự phát triển. Các tổ chức quốc tế khuyến nghị Việt Nam cần sửa đổi Luật Đất đai.

Việc quản lý đất đai cũng đang trở thành một vấn đề nóng bỏng và đáng quan ngại tại Việt Nam. Rất nhiều trường hợp, cá nhân hoặc tập thể, những người bị mất đất khiếu nại tới chính phủ Việt Nam và thậm chí dẫn tới những vụ biểu tình, bạo động phản đối trong thời gian gần đây. 70% tổng số các vụ khiếu kiện có nguyên nhân từ đất đai..
Đó là chưa kể tình trạng "tham nhũng liên quan tới đất đai được nhận định là ngày càng trở nên phổ biến" và "những người sử dụng đất hầu như có rất ít quyền".

Tổ chức Liên Hợp Quốc tại Việt Nam nhấn mạnh:
"Đối xử công bằng giữa các đối tượng sử dụng đất là rất quan trọng đối với tăng trưởng công bằng hơn và phát triển con người ở Việt Nam."

"Việc sửa đổi Luật Đất đai là một cơ hội quan trọng nhằm đảm bảo công bằng lợi ích giữa các nhà đầu tư và nông dân, và tăng tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản trị đất đai tại Việt Nam"

Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sửa đổi luật đất đai tại Việt Nam.

"Điều quan trọng là sửa đổi Luật Đất đai cần tạo ra một môi trường thuận lợi hơn cho việc quản lý đất đai một cách hiệu quả, công bằng và bền vững hơn về môi trường đối với nguồn tài nguyên đất đai khan hiếm."

Hiện có sự khác biệt lớn giữa cách nhìn luật đất và chế độ sở hữu đất ở Việt Nam và trên thế giới, nhất là tại các quốc gia cấp viện giúp Việt Nam cải tổ hệ thống pháp luật. Các nước này có quan điểm rằng sở hữu tư nhân về đất đai gắn liền với các quyền kinh tế và dân sự cơ bản của công dân. Đa số các quốc gia trên thế giới công nhân đa sở hữu.

Quá trình sửa đổi
Từ tháng 3 năm 2013, Quốc hội Việt Nam đưa ra dự thảo sửa đổi. Tranh luật diễn ra sôi nổi, đặc biệt về đất đai thuộc sở hữu của ai, và thu hồi đất đai như thế nào. Đợt sửa đổi đất đai này gắn liền với Đợt sửa đổi Hiến pháp 2013.

Cựu Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Luật sư Trần Quốc Thuận nói các đề nghị sửa đổi Luật Đất đai hiện nay không giải quyết tận gốc vấn đề, khó chấm dứt những khiếu kiện về đất đai vốn chiếm tới 70% tổng số các vụ khiếu kiện và dẫn tới những vụ nổ súng như của gia đình Đoàn Văn Vươn và Đặng Ngọc Viết.. Theo ông này Hiến pháp và Luật Đất đai sửa đổi vẫn cho phép thu hồi và giải tỏa đất đai để phát triển kinh tế xã hội là "rất dễ sợ" và là "mối lợi vô cùng lớn" khiến nhiều người giàu lên .

Một số điểm mới của Luật Đất đai 2013
1 - Bổ sung quy định nhà đất là tài sản chung của nhiều người thì cấp mỗi người 01 Sổ đỏ hoặc cấp chung 01 Sổ đỏ và trao cho người đại diện; nếu đất là tài sản chung của vợ chồng thì Sổ đỏ ghi cả họ, tên vợ, họ, tên chồng (trừ khi vợ, chồng có thỏa thuận ghi tên một người).

Ngoài ra, Luật cũng công nhận quyền sử dụng và cấp Sổ đỏ cho nhiều trường hợp hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư đang sử dụng đất và không có các giấy tờ về quyền sử dụng đất. Đình, đền, miếu, am, từ đường, nhà thờ họ được UBND cấp xã xác nhận là đất sử dụng chung cho cộng đồng dân cư cũng là đối tượng được cấp sổ đỏ.

2 - Nâng thời hạn giao đất nông nghiệp trong hạn mức đối với hộ gia đình, cá nhân từ 20 năm lên 50 năm, thống nhất cho các loại đất nông nghiệp (đất trồng cây hàng năm và đất trồng cây lâu năm, đất lâm nghiệp); cho phép hộ gia đình, cá nhân tích tụ với diện tích lớn hơn (không quá 10 lần hạn mức giao đất nông nghiệp).

3 - Bổ sung và quy định rõ quyền và nghĩa vụ sử dụng đất của người dân trong vùng quy hoạch đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt. Thông tin về nội dung của quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia, cấp tỉnh, cấp huyện được công khai và nhân dân có thể đóng góp ý kiến trên trang thông tin điện tử.

4 - Luật Đất đai 2013 quy định đầy đủ hơn về việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư đảm bảo công khai, minh bạch và quyền lợi của người có đất thu hồi đồng thời khắc phục một cách có hiệu quả những trường hợp thu hồi đất mà không đưa vào sử dụng, gây lãng phí, tạo nên các dư luận xấu trong xã hội.

5 - Luật quy định khung giá đất do Chính phủ ban hành, định kỳ 05 năm một lần đối với từng loại đất, theo từng vùng và công bố công khai vào ngày 01/01 của năm đầu kỳ; bỏ quy định việc công bố bảng giá đất vào ngày 01/01 hàng năm. Bảng giá đất chỉ áp dụng đối với một số trường hợp thay cho việc áp dụng cho tất cả các mục đích như quy định hiện hành.

6 - Quy định cụ thể các trường hợp phải công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất và nhấn mạnh việc công chứng được thực hiện tại các tổ chức hành nghề công chứng, chứng thực được thực hiện tại UBND cấp xã giúp người dân thực hiện giao dịch dễ dàng hơn.

Hội thảo

2017

Tọa đàm Chính sách, Pháp luật về đất đai: Thực trạng và Kiến nghị sửa đổi
Một cuộc tọa đàm về các chính sách và luật đất đai diễn ra tại Hà Nội ngày 20/4/2017, do hai liên minh các tổ chức dân sự, gồm Liên minh đất đai (Vì quyền bình đẳng tiếp cận đất cho người nghèo), gọi tắt là Landa, và Liên minh truyền thông quyền của nhóm những người dễ bị tổn thương, gọi tắt là RiM, đứng ra đồng tổ chức.
 Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường, Giáo sư Tiến sĩ Đặng Hùng Võ cho biết những cải thiện trong luật đất đai: "Một lỗ hổng là cơ chế nhà nước thu hồi đất. Lần đầu năm 1987 nhưng không có cơ chế bồi thường tái định cư. Đến Luật Đất đai 1993, thì nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc gia, quốc phòng. Tiêu chí rất đẹp nhưng thực tế thì thu hồi tất cả các loại đất và định nghĩa lợi ích quốc gia là do nhà nước quyết định. Cứ trình lên được duyệt là thành dự án. Đây là một lỗ hổng...Sang luật 2003, ta rành mạch hơn, không lừa dối dân nữa mà nói thẳng ra là dự án vì lợi ích quốc gia hay tư nhân. Các trường hợp khác không được thu hồi đất, như chỉ các trường hợp thu hồi để xây trụ sở của nhà nước..." và bày tỏ quan điểm: "Không thể có chuyện dùng đất quốc phòng để kinh doanh mà gọi đó là đất quốc phòng. Đất quốc phòng chỉ được sử dụng cho mục đích quốc phòng, bảo vệ tổ quốc. Không thể đem ra kinh doanh."
 Ông Phạm Quang Tú, chuyên gia nghiên cứu chính sách của Oxfam, tổ chức đã làm việc và cùng hỗ trợ các đối tác của Việt Nam nhiều năm qua đóng góp cho tiến trình sửa đổi luật đất đai, đưa ra những giải pháp. Ngắn hạn: "Công khai minh bạch, ví dụ công khai về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, công khai những quyết định hành chính sau chuyển đổi mục đích sử dụng đất thì hầu như việc thực hiện còn bất cập và hạn chế." Đối thoại với người dân, làm việc với dân có tranh chấp khiếu kiện. "Cơ chế hỗ trợ người dân, để người dân cảm thấy được hỗ trợ của các cơ quan chức năng và không bị đơn độc trong các tranh chấp kiện đối với các đơn vị bên ngoài." Giải pháp trung hạn là cần phải sửa luật theo hướng hạn chế tối đa nhà nước đưa ra quyết định thu hồi đất, đặc biệt quyết định thu hồi đất cho phát triển kinh tế, có lợi cho nhà đầu tư."
 Ông Trương Quốc Cần, Viện trưởng Viện CISDOMA nhấn mạnh: "Cần có cơ chế, khuôn khổ luật pháp rõ rằng hơn được đưa ra như những yêu cầu chính thức, bắt buộc trong tiến trình thực hiện dự án để bảo đảm sự tham của người dân đầy đủ, sớm nhất và người dân có thể nắm thông tin và giám sát những tiến trình đó theo quy định của pháp luật." .
 Năm 2022: Hội thảo tổng kết thi hành Luật Đất đai và xây dựng dự án Luật Đất đai (sửa đổi)
 Ngày 05/01/2022, Bộ Tài Nguyên Môi Trường tổ chức Hội thảo trực tuyến với các Bộ, ngành, cơ quan Trung ương để trao đổi về các nội dung tổng kết thi hành Luật Đất đai và xây dựng dự án Luật Đất đai (sửa đổi). Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Minh Ngân chủ trì Hội thảo. Theo đó, tại Hội thảo các đại biểu đã trao đổi, thảo luận về những kết quả đạt được, khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai; những bài học kinh nghiệm và các giải pháp cụ thể để khắc phục, đặc biệt là các giải pháp chính sách đột phá cần phải có để quản lý chặt chẽ, khai thác hiệu quả, bền vững tài nguyên, tài sản đất đai.  Ngoài ra các đại biểu cũng thảo luận về bố cục của dự thảo Luật; một số định hướng dự kiến sửa đổi cụ thể trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi); những nội dung khác chưa được đề cập đến trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) nhưng đã phát sinh trên thực tiễn hoặc những chính sách cần phải tính đến để Luật Đất đai có được tầm nhìn dài hạn….

Chú thích

Liên kết ngoài
 Báo cáo kiến nghị Việt Nam Sửa đổi Luật đất đai của Ngân hàng Thế giới

Luật của Việt Nam được ban hành năm 2013
Việt Nam


title: Sân bay quốc tế Rota

text:
Sân bay Quốc tế Rota , hay còn gọi là Sân bay Quốc tế Benjamin Taisacan Manglona, là một sân bay công cộng trên đảo Rota của Khối thịnh vượng Chung Hoa Kỳ quần đảo Bắc Mariana. Sân bay thuộc sở hữu của Commonwealth Ports Authority.

Trong khi phần các lớn sân bay tại Hoa Kỳ có chung ba chữ cái định danh vị trí (location identifier) được dùng bởi cả Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) và Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), Sân bay Quốc tế Rota được FAA gọi là FAA và IATA gọi là ROP (họ dùng tên GRO cho sân bay Girona-Costa Brava ở Girona, Tây Ban Nha).

Tham khảo

Rota


title: Uru-Eu-Wau-Wau

text:
Uru-Eu-Wau-Wau là một bộ lạc bản địa Brasil, sinh sống ở bang Rondônia. Bộ lạc này lần đầu tiên tiếp xúc với thế giới bên ngoài vào năm 1986 và từ đó tới nay, họ vẫn luôn là đối tượng của các nhà nghiên cứu khoa học, ngôn ngữ học và các nhà thám hiểm trên toàn thế giới.
Bộ lạc này không có khái niệm về thời gian hay tuổi tác. Họ chỉ phân biệt đêm và ngày, mùa mưa và mùa khô. Người Uru-Eu-Uaw-Uaw sinh sống trong 6 làng ở biên giới Terra Indigena Uru-Eu-Uaw-Uaw, được chia sẻ chung bởi ba phân nhóm, Amondawa, Jupaú, và Uru Pa In, cũng như Jurureí, Parakua, và hai bộ lạc chưa được tiếp xúc mà người ta chưa rõ tên gọi là gì.
Bộ lạc này có tục xăm môi màu đen vì họ quan niệm môi màu đen mới quyến rũ. Tên gọi của mỗi người không cố định mà có thể thay đổi nhiều lần trong đời. Ngôn ngữ bản địa của họ bị tiếng Bồ Đào Nha ảnh hưởng và đe dọa sự tồn tại do việc sử dụng tiếng Bồ Đài Nha trên các phương tiện truyền thông.

Ghi chú

Liên kết ngoài
"Preserving Tradition with Modern Tools" , USAID
Uru-Eu-Wau-Wau artwork , National Museum of the American Indian

Nhóm sắc tộc ở Brasil
Người bản địa Brasil


title: Giáo dục mở

text:
Giáo dục mở là một phong trào giáo dục khuyến khích mở rộng khả năng tiếp cận các cơ hội học tập và đào tạo vốn chỉ được cung cấp thông qua hệ thống giáo dục chính thức, và thường (nhưng không nhất thiết) được cung cấp thông qua các hình thức giáo dục trực tuyến và giáo dục từ xa. Trên thế giới, khái niệm giáo dục mở phôi thai từ đầu thế kỷ 20 và phát triển mạnh mẽ vào thập niên 70 của thế kỷ.

Lịch sử
Vào nửa cuối thế kỷ 20 nhiều nhà giáo dục cảm thấy sự chật chội của các mô hình giáo dục truyền thống, muốn thoát khỏi nó để làm cho giáo dục dễ tiếp cận hơn đối với nhiều người. Trường Đại học mở đầu tiên trên thế giới ở Vương quốc Anh (UK OU) theo xu hướng này, đã ra đời vào năm 1969. Từ "mở" được sử dụng ở đây để nói lên ý tưởng gạt bỏ bớt các rào cản hạn chế cơ hội tham dự của người học vào các trường đại học thông thường. Vì "dễ dãi" về điều  kiện tiếp nhận người học nên UK OU đã thu hút một số lớn sinh viên, đặc biệt là những người nhiều tuổi vừa học vừa làm.  Hiện nay đó là trường đại học đông sinh viên nhất Vương quốc Anh (250 nghìn sinh viên, bao gồm 50 nghìn sinh viên quốc tế, trong tổng số chỉ có 32 nghìn sinh viên dưới tuổi 25). Tuy "dễ dãi" về điều kiện đầu vào, nhưng việc đánh giá đầu ra được thực hiện rất nghiêm khắc nên chất lượng đào tạo bảo đảm, vì vậy UK OU được tổ chức "Academic Ranking of World Universities" xếp hạng trong số 40 trường hàng đầu của Vương quốc Anh và trong số 500 trường hàng đầu của thế giới

Hưởng ứng ý tưởng của UK OU, hàng loạt trường đại học mở ra đời trên khắp thế giới. Hiện nay trên thế giới tồn tại hơn 50 trường đại học lớn nhất, có từ hàng trăm nghìn đến hàng triệu sinh viên, đặc biệt ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương . Trong số các siêu đại học (mega-university) nói trên có thể kể vài trường, như Đại học Mở Trung Quốc thành lập năm 1979, hiện có 3,59 triệu sinh viên, bao gồm 200 nghìn nông dân, 100 nghìn quân nhân và nhân viên quốc phòng, 600 người khuyết tật ; Đại học Mở Indira Gandhi (Ấn Độ) thành lập năm 1985, với 3,5 triêu sinh viên vào năm 2010; Đại học Anadolu (Thổ Nhĩ Kỳ) thành lập năm 1958 hiện có khoảng 2 triệu sinh viên .

Triết lý xuất phát và sự phát triển của giáo dục mở
GDM là một thuật ngữ mô tả mô hình giáo dục được thiết kế để mở rộng sự tiếp cận việc học tập so với giáo dục chính quy thông thường, bằng nhiều biện pháp, trong đó đặc biệt nhấn mạnh sự phát triển nguồn tư liệu giáo dục mở trong mọi môi trường học tập.

Các ý tưởng xuất phát

Đại học mở cội nguồn của Vương quốc Anh đã thành lập dựa trên 4 nguyên tắc cốt lõi: "mở cho người học, mở về địa điểm, mở về phương pháp và mở về ý tưởng" (Open to People, Open to Places, Open to Methods and Open to Ideas) . Tính chất mở nói trên nhấn mạnh sự linh hoạt của hệ thống, giảm thiểu những rào cản đối với người học gây nên bởi tuổi tác, địa điểm, thời gian và tình trạng kinh tế.
Với sự phát triển của GDM, một số đại học mở bổ sung thêm nguyên tắc "mở về chương trình học" (open curriculum), cho phép sinh viên thiết kế chương trình dẫn đến văn bằng của mình.

Cơ sở triết lý

Giáo dục mở được thúc đẩy bởi niềm tin rằng người học mong muốn tự tổ chức việc học của mình, đặc biệt họ muốn: xác định các chủ đề quan trọng mà họ cần học; thu nhận được các kinh nghiệm giáo dục chứ không phải chỉ những hiểu biết thuần túy sách vở; tự chịu trách nhiệm về các quyết định giáo dục cho họ; hiểu được mối quan hệ giữa giáo dục với cộng đồng; và tự lựa chọn những vấn đề cần tập trung khi học tập ở lớp . Nói tóm lại, có một niềm tin rằng sự lựa chọn & định hướng tự do của người học sẽ nâng cao chất lượng việc học.
Cơ sở triết lý của giáo dục mở nói trên rất tương đồng với ý tưởng của nhà cải cách giáo dục John Dewey (1859-1952), và nhà tâm lý học phát triển Jean Piaget (1896-1980). Thật vậy, Dewey tin ở hiệu quả của quá trình học tư duy thông qua giải quyết các vấn đề thực, và quan niệm nhà trường phải là xã hội thu nhỏ, gắn chặt với gia đình, cộng đồng và xã hội. Còn theo Piaget, người học chính là kiến trúc sư của sự tăng trưởng tri thức của mình.
Như vậy, chẳng những giáo dục phải mở để nhiều người có thể tiếp cận, mà còn phải mở để người học có thể chủ động tham gia quá trình giáo dục.

Sự phát triển

Khi dự báo sự phát triển của giáo dục thế kỷ 21, Hội đồng quốc tế về Giáo dục của UNESCO do Jacques Delors chủ trì đã khẳng định: "Học tập suốt đời nổi lên như là một trong các chìa khóa mở cửa đi vào thế kỷ 21".  Hội đồng cũng đã nêu một ý tưởng quan trọng khác: "cần phải tiến tới một xã hội học" . Với ý tưởng học tập suốt đời và xã hội học tập, tính phổ quát của ý tưởng GDM đã được nâng lên, làm cho khái niệm đó chẳng những chỉ liên quan đến một mô hình giáo dục, mà còn mở rộng ra cho một hệ thống giáo dục.
Các khái niệm về học tập suốt đời và giáo dục cho mọi người đã nhấn mạnh rằng mọi con người cần có được cơ hội học tập và tiếp nhận một nền giáo dục suốt đời. UNESCO đã phát biểu tường minh khái niệm liên quan đến GDM :
"Giaó dục là một quyền con người cơ bản, là một giá trị con người phổ quát, và cần được sẵn sàng thực hiện suốt cuộc đời của mỗi cá nhân".
Nói đến GDM không thể không nhắc đến sự kết nối giữa tư tưởng của GDM và phương pháp luận của học tập từ xa (Distance Learning) thành một hệ thống giáo dục hết sức mềm dẻo và có hiệu quả cao: Giáo dục mở và Từ xa (Open and Distance Learning – ODL - GDM&TX). Ngày nay gần như khó hình dung việc hai khái niệm nói trên có thể tách rời.

Sự phát triển của giáo dục từ xa (GDTX) được chi phối bởi triết lý về một phương pháp giáo dục sử dụng các học liệu tiêu chuẩn hóa được chuẩn bị trước để đạt hiệu quả kinh tế nhờ  tăng quy mô. Triết lý đó vừa tạo cơ hội tăng khả năng tiếp cận giáo dục, vừa thỏa mãn nhu cầu độc lập của người học.
GDM xuất hiện đầu tiên ở bậc đại học, nhưng ngày nay đã mở rộng ra các bậc học khác, đặc biệt cho nhiều chương trình không dẫn đến văn bằng.

Giáo dục mở và từ xa trong thế kỷ 21

Trong GDM, yếu tố phương pháp và học liệu là cực kỳ quan trọng, do đó khi bước vào thế kỷ 21, ý tưởng GDM đã phát triển với một nhịp điệu nhanh chóng phi thường, nhờ sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ thông tin và truyền thông, đặc biệt là Internet.
Vì GDM liên quan đến người học tại nhiều địa điểm và thời gian khác nhau, nên công nghệ trực tuyến phục vụ nhiều mục đích là hết sức quan trọng. Do đó, ngoài những công cụ thông thường để cung cấp thông tin như tài liệu in, băng ghi âm, các đĩa CD, các phương tiện trực tuyến như trang Web, YouTube và iTunesU cũng được sử dụng để cung cấp học liệu và phục vụ cả cho việc thuyết giảng. Sinh viên có thể giao tiếp, thảo luận qua mạng nhờ e-mail hoặc Skype, Google+ .
Cố gắng lớn đầu tiên theo phương hướng cung cấp học liệu trực tuyến là nguồn học liệu mở (OpenCourseWare -OCW) của Đại học MIT (Massasuset Institute of Technology) đưa lên mạng vào tháng 10/2002 với mong muốn "thúc đẩy việc học của nhân loại trên toàn thế giới bằng cách tạo sẵn một trang web tri thức"…. Một thập niên sau, vào năm 2012, các Đại học MIT và Havard công bố việc hình thành edX, công cụ mạng làm nền cho các "khóa học mở trực tuyến quy mô lớn" (massive open online course - MOOC) để cung cấp các chương trình học bậc đại học với một dải rộng ngành học miễn phí cho người học trên toàn thế giới. Các khóa học này chủ yếu cung cấp cho sinh viên trực tuyến, và một số trường hợp có thể cấp các tín chỉ hoặc chứng nhận dựa trên các kỳ thi. Công cụ mạng nền edX có khả năng giúp sinh viên tương tác với nhau và với giảng viên qua các diễn đàn trực tuyến. Hiện nay (2013) có khoảng 1,2 triệu người sử dụng edX.
Thuật ngữ MOOC được đưa ra vào năm 2008, và sau một số khóa đào tạo trực tuyến miễn phí thử nghiệm thuật ngữ đó được chấp nhận rộng rãi. Nhiều trường đại học đã cung cấp nhiều chương trình đào tạo kiểu MOOC trong mấy năm qua, chẳng hạn vào cuối năm 2011 Đại học Stanford đã cung cấp 3 khóa học, mỗi khóa khoảng 100 nghìn sinh viên tham gia. Ngoài các chương trình đào tạo miễn phí, có một số chương trình thu phí, cấp tín chỉ dẫn đến văm bằng, ví dụ vào tháng 5 năm 2013 một chương trình văn bằng Master đầu tiên hoàn toàn dựa trên MOOC đã được đưa ra, với sự cộng tác giữa Udacity, một công ty vì lợi nhuận, với Tập đoàn AT&T và Viện Công nghệ Georgia. Cho đến nay Udacity đã cung cấp 26 khóa học, có khóa học hơn 300 nghìn sinh viên.
Việc tạo ra và duy trì các OCW tổng hợp đòi hỏi rất nhiều tài lực và nhân lực, và việc chuyển chúng sang các ngôn ngữ khác cũng rất tốn kém. Cho nên hiện nay MOOC chủ yếu vẫn thực hiện bằng tiếng Anh. Tuy nhiên một số quốc gia đã tích cực hưởng ứng OCW của MIT và chuyển đổi sang nước mình. Chẳng hạn, ngay từ 9/2003 Trung Quốc đã tổ chức liên kết các trường đại học lớn, trong đó có Đại học mở Trung quốc, triển khai sử dụng OCW ở Trung Quốc, và Chính phủ cũng thành lập Viện Nguồn lực mở cho Giáo dục (CORE) để điều phối hoạt động này. Ở Ấn Độ và Nhật Bản cũng có các hoạt động mạnh theo hướng triển khai sử dụng OCW ở nước mình.
Vì các hoạt động liên quan đến MOOC hết sức sôi động nên New York Time đã gọi năm 2012 là "Năm của MOOC", và từ đó MOOC là một chủ đề nổi bật trên truyền thông về giáo dục. Có nhiều ý kiến khác nhau về lợi ích và nhược điểm của mô hình MOOC, nhưng dù sao nhiều người công nhận rằng sự "thành công của MOOC có thể sẽ làm thay đổi cấu trúc của nền công nghiệp giáo dục đại học"..

Tương lai của giáo dục mở
John Daniel, giám đốc điều hành của tổ chức Commonwealth of Learning, đã đưa ra khái niệm về một tam giác thép trong giáo dục  với các đỉnh là quy mô nhập học, chi phí và chất lượng. Khi tăng số lượng sinh viên trong lớp học thì chất lượng sẽ giảm; khi đảm bảo tài liệu học tập tốt và thầy giỏi thì sẽ đẩy chi phí lên cao; và việc cắt giảm chi phí sẽ dẫn tới việc giảm cả quy mô và chất lượng.
Công nghệ mới đã đóng góp rất to lớn cho GDM, chẳng hạn, đã giúp GDM bẻ gãy được tam giác thép kìm hãm giáo dục nói trên. Với công nghệ mới, giáo dục chất lượng cao có thể dễ tiếp cận hơn với giá không quá đắt. Các đại học Mở có thể khai thác lợi ích của công nghệ mới, chẳng hạn sử dụng công nghệ mới để cung cấp OCW cho một số lượng rất lớn học viên. GDM cũng đem lại cơ hội cho những nhóm người không thể tiếp cận giáo dục truyền thống. Tổng quát hơn, có thể hiểu GDM có vai trò quan trọng trong việc tạo cơ hội học suốt đời, thực hiện sứ mạng Giáo dục cho mọi người, và hơn thế nữa, tạo dựng nên hình hài của chính nền giáo dục trong tương lai.

Giáo dục mở ở Việt Nam

Ở Việt Nam, Đại học Mở Hà Nội và trường Đại học Mở thành phố Hố Chí Minh đã được thành lập từ năm 1993, với sứ mạng phát triển GDM&TX. Ở thời điểm năm 2010 đến 2011, quy mô đào tạo của Trường Đại học Mở Hà Nội (lúc đó vẫn lấy tên là Viện Đại học Mở Hà Nội) lên tới trên 60.000 người học. Hiện nay, Trường Đại học Mở Hà Nội là đơn vị tiên phong và dẫn đầu về đào tạo từ xa, đào tạo trực tuyến tại Việt Nam.

Tuy nhiên, hai Đại học Mở cho đến nay chưa được nhà nước đầu tư tương ứng với sứ mạng được đề ra nên đã phát triển khá chậm so với nhiều đại học mở trong khu vực. Hiện nay (2013) Việt Nam đang được định hướng xây dựng một nền giáo dục mở.. Có thể hiểu tính chất "mở" của hệ thống giáo dục ở đây thể hiện ở một cấu trúc hệ thống được thiết kế hợp lý, có nhiều đầu vào và đầu ra, trong đó các bộ phận và tầng bậc liên thông với nhau, tạo điều kiện cho mọi người học dễ dàng thâm nhập hệ thống trong cả quá trình học suốt đời. Ngoài ra, một số tổ chức tư nhân tại Việt Nam cũng phát triển theo hướng MOOC, trong đó có Kiến Học tổ chức dịch thuật một số tư liệu MOOC trên thế giới.

Tài liệu dẫn

Thuật ngữ giáo dục
Công nghệ giáo dục


title: Kim Thụ Nhân

text:
Kim Thụ Nhân (chữ Hán: 金树仁); là tỉnh trưởng Tân Cương từ 1928 đến 1934.

Thời Kim Thụ Nhân làm Tỉnh trưởng, Tân Cương xảy ra Khởi nghĩa Cáp Mật với sự tham gia của người Duy Ngô Nhĩ cùng các sắc dân Đột Quyết khác, cũng như người Hồi. Năm 1934, Kim Thụ Nhân từ chức Tỉnh trưởng Tân Cương, người kế nhiệm ông là Lưu Văn Long.

Tham khảo

{{Persondata

Sinh năm 1879
Mất năm 1941
Lịch sử Tân Cương


title: Rhachiosteus

text:
Rhachiosteus pterygiatus là một loài cá da phiến tuyệt chủng từ cuối kỷ Devon của Đức. Nó chỉ được biết đến từ một mẫu duy nhất, có thể là một hình thức ấu trùng hoặc chư trưỡng thành, như một mẫu hộp sọ chỉ dài 19 mm.

Chú thích

Tham khảo

Arthrodira
Cá tiền sử châu Âu
Arthrodires


title: Danh sách lâu đài

text:
Đây là các lâu đài xếp theo quốc gia.

Albania

Argentina

 Castillo Naveira

Armenia

Áo

Azerbaijan

Belarus

Bỉ

Bosnia và Herzegovina

Brazil
 Castelo do Barão J. Smith de Vasconcellos
 Castelo de Pedras Altas
 Ilha Fiscal
 Baruel Mansion

Bulgaria

Canada

Trung Quốc

Colombia

 Castillo San Felipe de Barajas

Croatia

Cuba

 La Cabaña
 Morro Castle (fortress)
 Castillo de la Real Fuerza
 Lâu đài San Pedro de la Roca

Síp

Cộng hòa Séc

Đan Mạch

Cộng hòa Dominica
 Fortaleza Ozama

Ai Cập

Estonia

Ethiopia
 Emfraz
 Fasil Ghebbi
 Lâu đài Kusquam

Phần Lan

Pháp

Đức

Ghana

Hy Lạp

Guernsey

Hungary

Ấn Độ

Iran

Ireland

Đảo Man

Ý

Nhật Bản

Jersey
}

Jordan

Kerak
Qasr Amra
Qasr Azraq
Qasr Kharana
Montreal (lâu đài Crusader)
Lâu đài Rabadh

Kenya
 Fort Jesus
 Ngata Castle-Lord Egerton

Triều Tiên

Latvia

Lebanon

Libya

Murzuk Castle ở Murzuk
Sabha Castle ở Sabha (thành phố)
The Red Castle ở Tripoli

Liechtenstein

Lithuania

Luxembourg

Macedonia

Mexico

Moldova

 Lâu đài Soroca

Mongolia
Artificial Lake Castle
Mongol Castle
Ordu-Baliq
Sangiin Kerem
Tsagaan Baishin of Choghtu Khong Tayiji

Namibia
Duwisib Castle
Heinitzburg
Sanderburg
Schwerinsburg

Hà Lan

New Zealand
Lâu đài Cargill
Lâu đài Larnach

Na Uy

Pakistan

Ba Lan

Bồ Đào Nha

Romania

Nga

Serbia

Slovakia

Slovenia

Nam Phi

 Castle Kyalami
 Castle of Good Hope
 Castle On the Cliff
 Knoetzie Castles

Tây Ban Nha

Thụy Sĩ

Thụy Điển

Syria

Tibet

Potala
Lâu đài Yungbulakang

Thổ Nhĩ Kỳ

Alanya Castle
Anadoluhisarı
Bagras
Bodrum Castle
Namrun Kalesi
Rumelihisarı
Yoros Castle
Zilkale

Ukraine

Vương quốc Anh

Hoa Kỳ

Xem thêm
 Pháo đài
 Cung điện

Tham khảo


title: Stenosteus

text:
Stenosteus là một chi cá da phiến kích cỡ trung bình được biết đến từ Thượng Famennian Cleveland Shales của Ohio. Chiều dài hộp sọ ước tính khoảng 6–9 cm.

Tham khảo

Selenosteidae
Cá tiền sử Bắc Mỹ


title: Los Altos (Trung Mỹ)

text:
Los Altos là một bang tổn tại ngắn ngủi ở Trung Mỹ và là một trong sáu xứ tạo nên Cộng hòa Liên bang Trung Mỹ. Sau khi liên bang này giải thể, Los Altos là một nước cộng hòa độc lập trước khi bị Guatemala thôn tính.

Los Altos nguyên thủy là một đơn vị hành chánh ở miền tây Guatemala. Ngày 2 tháng 2 năm 1838 giới trí thức địa phương nhóm họp ở Quetzaltenango và chính thức tuyên bố thành lập một tỉnh riêng. Xứ này được Quốc hội Liên bang công nhận ngày 5 tháng 6. Xứ Los Altos bao gồm các tỉnh Quetzaltenango, Totonicapán và Sololá của Guatemala ngày nay. Tháng Giêng năm 1840 quân đội Guatemala tái chiếm Los Altos và sáp nhập xứ này vào Guatemala..

Lịch sử
Từ thời kỳ thuộc địa, khu vực miền tây Guatemala đã có khuynh hướng độc lập khỏi chính quyền trung ương. Đại biểu Quetzaltenango đã tâu với triều đình Tây Ban Nha nhân lần nhóm họp ở Cádiz (Cortes de Cádiz) muốn lập riêng đơn vị Los Altos. Sự việc này không thành vì phong trào độc lập ở Trung Mỹ lật đổ thể chế thuộc địa. Tuy nhiên ý hướng của dân Los Altos không mờ nhạt. Đế quốc Mexico (1821-23) lên thay thế Tây Ban Nha nhưng sau cũng đổ và dải Trung Mỹ sang tên cho Cộng hòa Liên bang Trung Mỹ; Los Altos tiếp tục đòi lập riêng một xứ, không phụ thuộc Guatemala. Tình hình trở nên có lợi cho Los Altos nhân khi các đại biểu lập hiến soạn bản hiến pháp mới, cho phép dân chúng lập lên những tỉnh mới, tách ra từ những quốc gia thành viên. Người khởi xướng vận động cho Los Altos là Francisco Morazán.

Ngày 2 tháng 2 Los Altos tuyên bố độc lập và được chính phủ liên bang công nhận ngày 5 tháng 6 năm 1838, tức là thành viên thứ sáu trong Liên bang Trung Mỹ. Lá cờ của Los Altos dựa trên cờ của Liên bang nhưng có khác biệt là thêm quốc huy vẽ hình núi lửa ở phía sau và chim Pharomachrus mocinno (biểu tượng tự do) ở phía trước.

Khi Liên bang tan vỡ và cả dải Trung Mỹ rơi vào cuộc nội chiến thì Los Altos tuyên bố độc lập với thể chế cộng hòa. Chính phủ Guatemala do Rafael Carrera chỉ huy liền kéo quân vào tái chiếm Los Altos năm 1840. Ngày 2 tháng 4 năm 1840 Carrera hạ lệnh xử bắn số lớn viên chức của Los Altos.

Những năm sau đó: 1844, 1848 và 1849 dân Los Altos nổi lên chống lại chính quyền độc tài của Carrera nhưng đều thất bại.

Ngày nay Los Altos được coi là đồng nghĩa với tỉnh Quetzaltenango.

Tham khảo

Cựu cộng hòa
Khởi đầu năm 1838
Chấm dứt năm 1840
Lịch sử Trung Mỹ
Lịch sử Guatemala
Quốc gia Trung Mỹ
Chấm dứt năm 1848
Cựu quốc gia Bắc Mỹ


title: Danh sách lâu đài Albania

text:
Danh sách các lâu đài và các lâu đài bị phá hủy ở Albania, sắp xếp theo đơn vị hành chính Hạt Albania.

Berat (hạt)
 Lâu đài Berat

Dibër (hạt)
 Lâu đài Burgajet
 Lâu đài Grezhdani

Durrës (hạt)
 Lâu đài Krujë
 Lâu đài Durrës
 Lâu đài Ishëm
 Lâu đài Rodoni

Elbasan (hạt)
 Lâu đài Elbasan
 Lâu đài Peqin

Fier (hạt)
 Lâu đài Margëlliç

Gjirokastër (hạt)
 Lâu đài Gjirokastër
 Lâu đàiLibohovë
 Lâu đài Kardhiq

Korçë (hạt)
 Lâu đài Mok
 Lâu đài Pogradec
 Lâu đài Shpellë
 Lâu đài Trajan, sau Traianus, đế chế Roma
 Lâu đài Ventrok

Lezhë (hạt)
 Lâu đài Lezhë

Shkodër (hạt)
 Lâu đài Drisht
 Lâu đài Rozafa
 Lâu đài Vau-Dejës
 Lâu đài Gajtan

Tirana (hạt)
Lâu đài Bashtovë
Lâu đài Dajti
Lâu đài Petrelë
Lâu đài Prezë
Lâu đài Tirana
Lâu đài Lalm

Vlorë (hạt)
 Lâu đài Ali Pasha
 Lâu đài Kaninë
 Lâu đài Lëkurësi
 Lâu đài Porto Palermo

Xem thêm
 Danh sách các lâu đài

Tham khảo

Lâu đài Albania
Danh sách lâu đài châu Âu


title: Thử vai

text:
Thử vai () là một phương pháp xác định mức độ thích hợp của một diễn viên hay nữ diễn viên với việc diễn xuất trong một bộ phim hay với một vai diễn cụ thể. Thông thường, diễn viên sẽ được đưa cho một phân cảnh, hay một số đoạn đối thoại và hành động được lựa chọn trước, và được hướng dẫn diễn xuất trước một máy quay để xem họ có thích hợp hay không. Đoạn phim sau khi phát triển như vậy sau đó sẽ được thẩm định bởi các thành viên thích hợp trong đoàn làm phim như đạo diễn tuyển vai và đạo diễn chính. Diễn viên có thể được yêu cầu mang theo một đoạn độc thoại chuẩn bị trước hay nếu cần, diễn viên sẽ được nhận một đoạn kịch bản và đọc tại chỗ (thường gọi là "đọc nguội" - ). Trong một số trường hợp, diễn viên có thể được yêu cầu đọc một phân cảnh nào đó, và một diễn viên khác sẽ được gọi đến để đọc lời thoại của nhân vật còn lại - hai người đối thoại với nhau.

Phân loại
Diễn thử cũng có thể được dùng để kiểm tra mức độ thích hợp của phục trang, trang điểm và một số chi tiết khác, nhưng nói chung những công việc này thường được gọi là các buổi thử nghiệm phục trang hoặc hoá trang. Diễn viên thuộc các thể loại khác nhau có thể được yêu cầu làm các việc khác nhau trong mỗi buổi thử riêng. Ví dụ, diễn viên chính trong một bộ phim nhạc kịch sẽ được yêu cầu hát một ca khúc phổ biến hoặc học một tiết mục nhảy. Phương pháp diễn thử thường được sử dụng trong phim ảnh và các đoạn quảng cáo trên đài phát thanh, truyền hình, v.v... Chúng cũng có thể được sử dụng cho các phim ngắn.

Các diễn viên quốc tế như Bruce Lee được giao cho các bài diễn thử để thể hiện họ có khả năng sử dụng lưu loát và hiệu quả ngôn ngữ thích hợp hay không. Trong trường hợp của Lee, để thử nghiệm cho vai diễn Kato trong phim The Green Hornet, anh được yêu cầu nói chuyện về văn hoá Trung Quốc bằng tiếng Anh để kiểm tra xem anh hiểu và nắm được ngôn ngữ này đến mức nào, và sau đó phải thực hiện một số động tác võ thuật để trình diễn các kĩ năng cơ thể của mình.

Xem thêm
 Buổi diễn thử

Tham khảo

Diễn xuất
Nghệ thuật biểu diễn


title: Danh sách lâu đài Belarus

text:
Đây là danh sách các lâu đài ở Belarus.

B
Babruysk fortress
Brest Fortress, được biết đến với tên Brest-Litovsk fortress

H
Hrodna Old Castle
Hrodna New Castle
Hnezna Church
Hajciunishki
Halshany Castle

K
Tower of Kamyanyets
Kletsk Castle
Kopys
Kosava, Belarus
Kreva Castle

L
Liahavichy
Lida Castle
Lubcha Castle

M
Quần thể lâu đài Mir
Muravanka Church

N
Navahrudak Castle
Lâu đài Nesvizh

P
Pischalauski

R
Ruzhany Palace

S
Smalyany Castle
Slutsk Castle
Shklow Castle
Synkavichy Castle
Svislach Castle

Z
Zaslawye

Tham khảo

Lâu đài Belarus
Danh sách lâu đài châu Âu


title: Titanichthys

text:
Titanichthys là một chi cá da phiến khổng lồ, khác thường sống ở vùng biển nông cuối kỷ Devon của Maroc và Đông Bắc Mỹ. Người ta cho rằng Titanichthys có một bộ lọc thức ăn, sử dụng cái mồm rộng của nó để nuốt các loài như cá trổng, hoặc có thể loài nhuyễn thể giống như động vật phù du.

Ghi chú

Tham khảo
  (2005): Mikko's Phylogeny Archive: †Dinichthyloidea . Version of 2005-NOV-15. Truy cập 2007-SEP-13.
  (1998): Early Vertebrates. Oxford University Press, Oxford, New York.ISBN 0-19-854047-7
  (1996): The Rise of Fishes: 500 Million Years of Evolution. Johns Hopkins University Press, Baltimore.ISBN 0-8018-5438-5

Arthrodira
Cá tiền sử Bắc Mỹ
Arthrodires


title: Đế quốc Mexico

text:
Đế quốc México là một trong hai thời kỳ quân chủ của México vào thế kỷ 19, lập ngôi hoàng đế.

Đệ nhất Đế quốc México của Agustín de Iturbide, tại vị từ 1821 đến 1823
Đệ nhị Đế quốc México của Maximiliano I của México từ 1864 đến 1867


title: Cú vọ lực sĩ

text:
Cú vọ lực sĩ, tên khoa học Ninox strenua, là một loài chim trong họ Cú mèo.. Chúng có nguồn gốc ở Đông và Đông Nam Australia, và là loài cú lớn nhất trên lục địa này..

Mô tả
Cú vọ lực sĩ có hình dạng khá giống chim diều hâu. Chúng có cặp mắt lớn màu vàng, mỏ lớn. Không có túm lông kiểu tai đặc trưng của các loài cú mèo. Chân cú vọ màu vàng xỉn với bộ móng vuốt lớn và khỏe. Đuôi tương đối dài, hơi nhọn, đầu tương đối nhỏ. Lưng màu nâu xám với các vệt màu trắng, bụng màu trắng xen lẫn các vạch nâu, dưới cổ họng có nhiều đốm màu sẫm.

Đây là loài cú lớn nhất trong nhóm "cú diều hâu" và cũng là loài cú lớn nhất ở Australia. Loài này có chiều dài 45–65 cm và sải cánh 112–135 cm. Chim trống nặng 1,15-1,7 kg, nhỉnh hơn chim mái, khoảng 1,05-1,6 kg. Chiều dài cánh: chim trống 398–427 mm, chim mái 381–410 mm, đuôi dài 28 cm.

Lối sống
Cú vọ lực sĩ thường sống theo cặp. Chúng thường săn mồi vào ban đêm, và dành hầu hết thời gian ban ngày để ngủ. Môi trường sống của chúng là các khu vực cây cối, ẩm ướt bao gồm vùng rừng núi, rừng thưa và rừng ven biển, bìa rừng, vùng cây bụi, đồn điền, các khu vườn và công viên.

Con mồi tự nhiên của loài cú này là các loài thú có túi sống trên cây như thú túi possum, sóc túi, gấu túi Koala, cũng như dơi quạ. Chúng cũng săn cả các loài chim như cú muỗi, vẹt, bồng chanh kookaburra, ác là và chim ăn ong. Ngoài ra trong chế độ ăn uống còn có cả côn trùng và thú túi wallabi (là một dạng kanguru nhỏ.

Sinh sản
Mỗi cặp chim bố mẹ có một lãnh thổ rộng lớn, khoảng 600-800 ha. Chúng làm tổ từ tháng năm đến tháng chín ở trong thân cây rỗng với độ cao khoáng 8-30 mét so với mặt đất. Vật liệu làm tổ bao gồm các mảnh vụn phân hủy và lá rụng. Thường là đẻ hai trứng. Trứng hình bầu dục, màu trắng. Việc đẻ trứng diễn ra trong mùa đông.

Con mái ấp trứng một mình trong khoảng 35-38 ngày, và trong thời gian này nó được con trống ở bên ngoài tổ nuôi dưỡng. Trong thời gian ấp trứng, con trống thường có thái độ hung dữ đối với những kẻ xâm nhập trong khu vực làm tổ, và thậm chí có thể tấn công cả con người. Con non mọc lông sau 7-8 tuần, và được nuôi dưỡng bởi cả chim bố lẫn mẹ trong một vài tháng, đôi khi cho đến khi mùa sinh sản sau.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

S
Chim Úc
Động vật được mô tả năm 1802


title: Danh sách lâu đài còn nguyên vẹn

text:
Đây là danh sách các lâu đài nổi bật còn nguyên vẹn xếp theo quốc gia. Lưu ý, tại Anh và Pháp có phân biệt giữa Lâu đài có tính năng phòng thủ và Lâu đài không có tính năng phòng thủ; đối với Lâu đài có tính năng phòng thủ trong tiếng Anh gọi là castle và trong tiếng Pháp gọi là château-fort, đối với Lâu đài không có tính năng phòng thủ trong tiếng Anh gọi là palace hay country house (estate house) và trong tiếng Pháp gọi châteaux.

Anh (4)
Lưu ý ở Anh phân biệt giữa 2 khái niệm castle và palace hay country house, palace hay country house tương đương với châuteaux trong tiếng Pháp. Danh sách dưới đây liệt kê những lâu đài nổi bật ở Anh bao gồm castle và palace hay country house.

Áo (12)

Ba Lan (1)

Bỉ (2)

Croatia (1)

Đan Mạch (2)

Đức (2)

Hungary (1)

Latvia (1)

Liechtenstein (1)

Luxembourg (1)

Mexico (1)

Nga (2)

Nhật (3)

Pháp (4)
Lưu ý ở Pháp phân biệt giữa 2 khái niệm châteaux và château-fort, château-fort tương đương với castle trong tiếng Anh. Danh sách dưới đây liệt kê những châteaux nổi bật ở Pháp.

Romania (1)

Scotland (2)

Séc (15)

Slovakia (8)

Slovenia (2)

Tây Ban Nha (2)

Thụy Điển (1)

Thụy Sĩ (6)

Ukraina (1)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Xem thêm
 Pháo đài
 Cung điện

Nguyên vẹn


title: Arenipiscis

text:
Arenipiscis westolli là một chi cá da phiến tuyệt chủng. Hóa thạch của nó đã được tìm thấy tại New South Wales, Úc.

Tên chi, có nghĩa là "cá cát", đề cập đến bề mặt da của áo giáp có một kiểu của những vết nứt nhỏ, tạo ra một kết cấu dạng hạt.

Chú thích

Tham khảo

Arthrodira


title: Vườn quốc gia Huascarán

text:
Vườn quốc gia Huascarán () là một vườn quốc gia trong dãy núi Cordillera Blanca, bao gồm một loạt các đỉnh núi thuộc dãy Andes, trong vùng Ancash ở trung tâm Peru. Nó là di sản thiên nhiên của nhân loại đã được công nhận, đồng thời cũng là Khu dự trữ sinh quyển. Ngọn núi cao nhất ở Peru nằm trong vườn quốc gia (còn có tên Huascarán, cao 6.768 mét). Đây là nơi có nhiều loài động thực vật bao gồm Dứa khổng lồ, Báo sư tử, Báo đốm Mỹ, Hươu Bắc Andes, Lạc đà thảo nguyên, Lợn vòi Nam Mỹ cùng nhiều loài chim.

Tự nhiên
Vườn quốc gia Huascaran là nơi có nhiều ngọn núi khác nhau có độ cao từ 2000 đến hơn 6000 m. Ngọn núi Huascaran được dùng để đặt tên cho vườn quốc gia là ngọn núi cao nhất ở Peru với 6.768 m. Ngoài ra một số đỉnh núi cao khác lân cận như Alpamayo hay Nevado Pisco.

Với diện tích 3.000 km ², vườn quốc gia có sự đa dạng môi trường sống bao gồm 663 sông băng, 296 hồ và 41 phụ lưu của ba con sông quan trọng là sông Santa, Pativilca và Marañón.

Khí hậu của vườn quốc gia đặc trưng bởi hai giai đoạn trong năm. Đó là khoảng thời gian ấm áp, ẩm ướt với những cơn gió từ lưu vực sông Amazon đem đến lượng mưa nhiều từ tháng 12 tới tháng 3, và một khoảng thời gian khô rõ rệt giữa tháng 5 và tháng 10, với những ngày nắng đạt tới 25 °C và đêm cực kỳ lạnh mà nhiệt độ có thể giảm xuống dưới 0 °C. Nhiệt độ càng hạ hơn ở khu vực có độ cao cao hơn.

Lịch sử
Vườn quốc gia này được thành lập vào năm 1975 để bảo vệ các loài động thực vật, hình thành địa chất, khảo cổ học còn lại trong vườn quốc gia (bao gồm cả di tích của nền văn hóa Chavin), toàn bộ cảnh quan của dãu núi Cordillera Blanca, và là biện pháp để khuyến khích nghiên cứu khoa học, tài nguyên thiên nhiên và văn hóa của khu vực. Du lịch được đẩy mạnh trong khu vực giúp cho cư dân ở đây giàu có hơn. Năm 1985 vườn quốc gia đã được công nhận là Di sản thế giới của UNESCO.

Xem thêm
 Vùng Ancash
 Cordillera Blanca
 Du lịch Peru

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Vườn quốc gia Huascaran. Trang web chính thức (bằng tiếng Tây Ban Nha)
 Vườn quốc gia Huascaran. Bản đồ.
 Mục nhập trang web chính thức của UNESCO
Tiểu sử tại protectedplanet.net

Khu dự trữ sinh quyển Peru
Vườn quốc gia Peru
Di sản thế giới tại Peru
Khu bảo tồn thành lập năm 1975
Địa lý vùng Ancash
Điểm tham quan ở vùng Ancash


title: Phyllolepis

text:
Phyllolepis (từ tiếng Hy Lạp cổ đại φύλλον, phúllon ‘lá’ + λεπίς, lepís ‘vảy’) là chi điển hình của Phyllolepida, một nhóm cá da phiến sống từ thời kì giữa đến cuối kỷ Devon. Chi Phyllolepis được ghi nhận trong địa tầng thuộc tầng Famenne cuối kỷ Devon, chừng 360 triệu năm trước. Hóa thạch của chi này xuất hiện chủ yếu ở châu Âu và Bắc Mỹ. Sự kết thúc của Devonia đã thấy chúng biến mất trong một cuộc tuyệt chủng hàng loạt.

Phyllolepis sống trong môi trường nước ngọt, như sông và suối. Như mọi chi Phyllolepididae cùng họ, Phyllolepis được cho là cá săn mồi mù tầng đáy dò mồi bằng cơ quan cảm giác.

Chú thích

 Wildlife of Gondwana: Dinosaurs and Other Vertebrates from the Ancient Supercontinent (Life of the Past) by Pat Vickers Rich, Thomas Hewitt Rich, Francesco Coffa, and Steven Morton
 The Rise of Fishes: 500 Million Years of Evolution by John A. Long

Liên kết ngoài
 Phyllolepida at Palaeos.com

Phyllolepididae
Cá tiền sử Bắc Mỹ
Cá tiền sử châu Âu


title: Coreca

text:
Coreca (còn được gọi là Corica hoặc Coraca) là một frazione (tạm dịch xã) của comune (tạm dịch là quận) Amantea thuộc tỉnh Cosenza, Calabria, Ý. Nằm gần biên giới của Campora San Giovanni.

Địa lý

Đường viền và lãnh thổ
Biển Tyrrhenian nằm ở phía tây của Coreca, và thành phố Amantea ở phía nam, nơi biên giới bắt đầu tại Campora San Giovanni. Lãnh thổ bao gồm chủ yếu là một vùng đất đá, và trung tâm thành phố nằm ở vùng đồng bằng. Nó cũng bao gồm một khu vực đồi núi và bãi biển rộng. Khí hậu thường Địa Trung Hải, đặc trưng bởi mùa đông nhẹ và ẩm ướt và mùa hè nóng, khô và gió với một tỉ lệ phần trăm cao của những ngày nắng.

Nền kinh tê
Sự giàu có ở Coreca, cũng như ở Campora San Giovanni, đến từ các khu du lịch và khách sạn, được phát triển dựa vào bờ biển tuyệt đẹp: phổ biến là các rạn san hô Coreca. Ngoài ra còn có một số nhà máy nhỏ sản xuất thực phẩm, đồ nội thất và máy móc.

Thôn

Từ năm 2017, lãnh thổ Coreca được chia thành các thôn sau:

Di tích và địa điểm ưa thích

Nhà thờ Đức Mẹ Thiên thần

Vào ngày 1 tháng 10 năm 1964, công việc bắt đầu xây dựng Nhà thờ Coreca, được dành riêng cho Đức Mẹ Thiên thần, công việc kết thúc vào năm 1965 với sự hiện diện của chính quyền thời bấy giờ. Nhà thờ có phong cách hiện đại nhưng tỉnh táo, có thể chứa 65 người. Hàng năm trong bữa tiệc bảo trợ (ngày 22 tháng 8) có một đám rước qua các con phố trung tâm.

Quảng trường Madonna degli Angeli
Vào ngày 2 tháng 4 năm 2003, nghị quyết thành phố đã được thông qua và vào ngày 5 tháng 5 năm 2005, các công trình bắt đầu xây dựng quảng trường trung tâm để tổ chức các sự kiện mùa hè của thôn. Kể từ năm 2015 nó được đặt theo tên của Madonna degli Angeli cho sự gần gũi với nhà thờ nhỏ và cũng cho sự hiện diện của một bức tượng Đức Mẹ. Quảng trường được quản lí bởi một hiệp hội du lịch địa phương kể từ năm 2013.

Hang động của Coreca

Các mỏ sắt của Temesa cổ đại có vai trò quan trọng trong khu vực. Trong Thế chiến II, chúng đã được sử dụng làm nơi trú ẩn cho cư dân địa phương và cho binh sĩ Anh-Mỹ, những người sử dụng chúng làm nhà kho. Sau đó các hang động được sử dụng cho các sự kiện Giáng sinh và Phục sinh cho đến đầu những năm 2000.

Tháp Coreca hoặc "Turriella"
Tháp Coreca nằm ở phía bắc làng Coreca, trên sườn đồi Tuvulo. Tòa tháp này, một phần bị sụp đổ ở tầng một, có tầm quan trọng lịch sử. Nó được coi là một cái chén có phong cách đã được theo dõi trong nhiều thế kỷ và được sử dụng chủ yếu như một cái nhìn của người Arab, sau đó Normans và các lãnh chúa khác nhau của lãnh thổ theo sau sự xuất hiện của quân đội Đức Quốc xã và sau đó quân đội Anh-Mỹ trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Có thể đến Turriella bằng đường Tonnara ở phía bắc và đường từ Marinella về phía Nam.

Photogallery

Tham khảo

Frazioni của tỉnh Cosenza


title: Lâu đài Forchtenstein

text:
Lâu đài Forchtenstein (; ; ) là một lâu đài được xây dựng vào cuối thời Trung cổ gần khu đô thị của Forchtenstein ở miền bắc Burgenland, Áo. Lâu đài nằm ở phía nam của thị trấn Mattersburg trên thung lũng Wulka.

Lich sử
Phần đầu tiên của lâu đài với độ cao 50 mét được xây dựng vào đầu thế kỷ 15 bởi các lãnh chúa Mattersburg. Lâu đài có tòa tháp, được gọi là "tháp đen" mặc dù đá đen đã được tước bỏ. Tháp chứa 40 chân hố sâu được sử dụng như là nhà tù cho những người bị kết án tử.

Khoảng năm 1450 các chúa của Forchtenstein chết dần chết mòn do thiếu người thừa kế nam và lâu đài đã được chuyển qua cho các nhà Habsburg, vốn sở hữu nó trong 170 năm.

Năm 1622, Nikolaus Esterhazy người sáng lập dòng họ Esterhazy đã nhận được lâu đài từ Hoàng đế Ferdinand II và Esterhazy đã trở thành một bá tước. Nikolaus bắt đầu củng cố tòa lâu đài đổ nát và tân trang lại nó với Simon Retacco 1630-1634 và với Domenico Carlone từ 1643. Họ bắt đầu xây dựng lâu đài với sự trợ giúp của Ambrosius Petruzzy, Pietro Maino Maderno, và Mathias Lorentisch.

Trong nửa cuối thế kỷ 17, Paul Esterhazy tiếp tục mở rộng và trang trí lâu đài với kiến trúc sư Domenico Carlone. Sau cái chết của Paul chức năng của lâu đài thay đổi. Nó đã trở thành một kho lưu trữ vũ khí. Vào nửa cuối của thế kỷ 18 lâu đài được mở rộng bởi nhà xây dựng bậc thầy Ferdinand Mödlhammer. Trong suốt quá trình này, mái nhà được nâng lên và nội thất được cải tạo lại.

Kho báu vẫn chưa được khám phá và còn nguyên vẹn trong suốt Thế chiến II. Ngày nay lâu đài vẫn thuộc sở hữu của dòng họ Esterhazy.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Burg Forchtenstein  - trang chủ chính thức
 Thư viện ảnh của lâu đài Forchtenstein
 Air views of the castle

Huyện Mattersburg
Lâu đài Burgenland


title: Samizdat

text:
Samizdat (, nghĩa đen là "tự xuất bản") là một hình thức hoạt động bất đồng chính kiến trên khắp Khối xã hội chủ nghĩa phương Đông, trong đó các cá nhân sao chép các ấn phẩm tạm thời được kiểm duyệt và ngầm, thường bằng tay, và chuyển các tài liệu từ người đọc này sang người đọc khác. Việc sao chép thủ công trở nên phổ biến, do hầu hết các máy đánh chữ và thiết bị in đã được tích trữ và cần được phép truy cập mới có thể dùng. Phương thức cơ sở này nhằm trốn tránh sự kiểm duyệt chính thức của Liên Xô đầy nguy hiểm, vì những hình phạt khắc nghiệt đã được áp dụng đối với những người bị bắt quả tang sở hữu hoặc sao chép các tài liệu bị kiểm duyệt.

Từ nguyên và các biến thể
Về mặt từ nguyên học, samizdat bắt nguồn từ sam (, "tự mình") và izdat (, viết tắt của , , "nhà xuất bản"), và do đó có nghĩa là "tự xuất bản". Tiếng Ukraina có một thuật ngữ tương tự: samvydav (самвидав), từ sam, "tự", và vydavnytstvo, "nhà xuất bản".

Nhà thơ Nga Nikolay Glazkov đã đặt ra một phiên bản của thuật ngữ này như một cách chơi chữ vào những năm 1940 khi ông đánh máy các bản sao các bài thơ của mình và kèm theo chú thích Samsebyaizdat (Самсебяиздат, "Nhà xuất bản Tự thân") trên trang nhất.

Tamizdat đề cập đến văn học xuất bản ở nước ngoài (там, tam, "ở đó"), thường là từ các bản thảo bị mang lậu ra nước ngoài.

Thuật ngữ tiếng Ba Lan cho hiện tượng này được đặt ra vào khoảng năm 1980 là 'drugi obieg', hay 'mạch thứ hai' của xuất bản.

Lịch sử
Vladimir Bukovsky từng tóm tắt rằng: "Tôi tự tay tạo ra nó, biên tập nó, kiểm duyệt nó, xuất bản nó, phân phát nó, vào tù vì nó".</blockquote>

Các kỹ thuật
Về bản chất, các bản sao chép samizdat được truyền tay qua bạn bè, ví dụ như tiểu thuyết Nghệ nhân và Margarita của Mikhail Bulgakov hay tiểu luận Quyền lực của không quyền lực của Václav Havel. Có nhiều kỹ thuật khác nhau để sao chép những văn bản cấm này, từ việc dùng giấy than, sao chép bằng tay hoặc bằng máy đánh chữ, cho đến việc in ấn bằng những máy in cỡ lớn vào buổi đêm để in sách số lượng lớn. Trước thời kỳ công khai hóa, việc in ấn này rất nguy hiểm vì những máy copy, máy in và thậm chí cả máy đánh chữ trong văn phòng đều do Cục 1 (tiền đồn của KGB) kiểm soát.

Tham khảo

Văn chương án
Văn học Ba Lan
Đàn áp chính trị ở Liên Xô
Văn hóa Liên Xô
Từ ngữ Liên Xô


title: Dương Viết Chiến

text:
Dương Viết Chiến (sinh ngày 25 tháng 9 năm 1946) là một nhạc sĩ, nhà giáo Việt Nam. Ông là Chủ tịch Hội Văn học - Nghệ thuật Quảng Bình, Chi hội trưởng Chi hội Nhạc sĩ Việt Nam tỉnh Quảng Bình.

Sự nghiệp
Sinh ngày 25 tháng 9 năm 1946 làng Quảng Xá, xã Tân Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình, Dương Viết Chiến tốt nghiệp Đại học Sư phạm Vinh ngành Toán – Lý (nay là Đại học Vinh) năm 1970, Đại học Tổng hợp (ngành Vật Lý) năm 1988, Đại học Chính trị - Cử nhân Chính trị năm 1999. Tuy là sinh viên khoa Toán nhưng con đường đến với âm nhạc của ông là chương trình âm nhạc ở Đại học sư phạm Vinh và tự học các giáo trình về sáng tác, lý luận của Trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam).

Tác phẩm đầu tay của ông là "Đi đi lên những người sư phạm" đã đoạt Giải nhất Hội diễn Văn nghệ trường Đại học Sư phạm Vinh vào năm 1968-1969, khi ông là sinh viên năm thứ hai.

Ông đi chiến trường B theo lệnh tổng động viên năm 1972. Trong những năm ở quân ngũ, thuộc Quân Giải phóng Trung Trung Bộ, ông đã đi sáng tác ở các đơn vị thuộc Quân khu V; làm cán bộ Chính trị Trung đoàn Pháo binh 68 - Pháo binh Trường Sơn, rồi Chủ nhiệm Câu lạc bộ Sư đoàn 3 - Đoàn Sao Vàng anh hùng. Năm 1976 xuất ngũ về làm Hiệu phó, Hiệu trưởng ở nhiều trường ở Đồng Hới đến năm 1994. Trong sáng tác ông đã chú ý khai thác dân ca Bình-Trị-Thiên nói riêng và cả nước nói chung.

Tác phẩm tiêu biểu
 Đi đi lên những người sư phạm (1969)
 Liên khúc về Cục Hậu cần Quân khu 5,
 Vinh quang Đại đội 12 pháo binh anh hùng,
 Hành khúc Đoàn Pháo binh Trường Sơn,
 "Tình sông nhật lệ" (1996, thơ Đặng Thị Kim Liên) đạt giải thưởng Âm nhạc Ủy ban Toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học – Nghệ thuật Việt Nam (1996).
 "Kết ngàn đài hoa kính dâng lên Người" đạt giải thưởng cuộc thi viết về học tập và làm theo tấm gương đạo đức Chủ tịch Hồ Chí Minh của tỉnh Quảng Bình năm 2009
 "Về với động Thiên Đường" (2011, thơ Văn Lợi) đạt giải khuyến khích Hội nhạc sĩ Việt Nam 2011.
 "Đồng Hới Hoa Hồng" (2012) đạt giải Xuất sắc tại liên hoan âm nhạc Hội Nhạc Sỹ Bắc miền Trung năm 2012.
 "Vị tướng của nhân dân" đạt giải A liên hoan âm nhạc Bắc miền Trung năm 2013.

Rất nhiều bài hát khác về Quảng Bình. Nhiều bài hát viết về sư phạm: Tuổi xuân sư phạm, Nay em là cô giáo, Khúc hát qua cầu, Hồ thu (thơ Diệp Minh Tuyền), Như lá (thơ Lâm Thị Mỹ Dạ)... Ngoài ra anh còn viết nhiều ca khúc cho thiếu nhi và nhạc múa, viết một số bài giới thiệu tác giả và tác phẩm.

Xuất bản
 Ca khúc trữ tình (Băng Cassette – 1995),
 Tình sông Nhật Lệ (Tập ca khúc 1997),
 Chào xuân (Tập ca khúc 2000),
 Ngược chiều sơn cước (Tập ca khúc 2005),
 Tình ca quê hương (CD 2005)

Giải thưởng
 Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật Lưu Trọng Lư (1991-1995).

Liên kết ngoài
Bài ca đi cùng năm tháng - Do Hội NS Việt Nam bình chọn
Giới thiệu nhạc sĩ Dương Viết Chiến trên trang của Hội Nhạc sĩ Việt Nam
Bài hát "Về với Động Thiên Đường - Giải khuyến khích của Hội Nhạc Sỹ Việt Nam - năm 2011

Tham khảo


title: Lực lượng Vũ trang Philippines

text:
Lực lượng Vũ trang Philippines (,  - AFP) hay Quân đội Philippines là lực lượng vũ trang quốc gia của Nhà nước Cộng hòa Philippines, được cấu thành từ ba nhánh, quân chủng: Lục quân, Hải quân và Không quân. Đây là quân đội nhập ngũ theo chế độ tự nguyện. Năm 2012, theo báo cáo, Lực lượng vũ trang Philippines gồm 125.000 người; trong đó, 85.000 phục vụ trong Lục quân.

Lịch sử hình thành

Tổ chức
Theo Hiến pháp Philippines 1987, quân đội được đặt dưới quyền kiểm soát dân sự bởi Tổng thống Philippines, người phục vụ như là Tổng tư lệnh Quân đội. Theo đó, tất cả các nhánh của Quân đội đều là bộ phận của Bộ Quốc phòng  được lãnh đạo bởi Bộ trưởng Quốc phòng. Quân đội Philippines gồm ba nhánh:
Lục quân Philippines
Hải quân Philippines
Không quân Philippines
Ba nhánh của Quân đội Philippines thống nhất dưới Tổng tham mưu trưởng, thường mang hàm Đại tướng/Đô đốc.Tổng tham mưu trưởng được trợ giúp bởi một Phó tham mưu trưởng, thường mang hàm Trung tướng/Phó Đô đốc. Mỗi nhánh Quân đội Philippines được chỉ huy bởi một Tư lệnh mang hàm Trung tướng/Đô đốc. Dưới mỗi nhánh là các sư đoàn, lữ đoàn, vùng hải quân... được chỉ huy bởi các thiếu tướng, chuẩn tướng.

Các bộ tư lệnh thống nhất phụ trách bảo vệ một phần lãnh thổ Philippines. Trong đó, mỗi Bộ tư lệnh chỉ huy vài sư đoàn, lữ đoàn thuộc ba quân chủng đóng trong khu vực. Đứng đầu một Bộ tư lệnh thống nhất là Tư lệnh mang hàm Trung tướng/Đô đốc. Hiện tại, Quân đội Philippines có 6 bộ tư lệnh thống nhất gồm:
Bộ tư lệnh Bắc Luzon
Bộ tư lệnh Nam Luzon
Bộ tư lệnh Trung tâm
Bộ tư lệnh Miền Tây
Bộ tư lệnh Đông Mindanao
Bộ tư lệnh Tây Mindanao

Tham khảo

Quân sự Philippines


title: Ly dị cùng giới

text:
Sự mở rộng quyền kết hôn dân sự, kết hợp dân sự và đăng ký cặp đôi đối với những cặp cùng giới ở nhiều nền luật pháp khác nhau có thể phát sinh những vấn đề pháp lý khi cặp đôi chia tay mà khi cặp đôi khác giới chia tay không phát sinh, đặc biệt nếu luật pháp của đất nước mà họ cư ngụ hoặc mang quốc tịch không cho phép hôn nhân cùng giới hoặc đăng ký cặp đôi.

Tỉ lệ ly dị

Bỉ
Năm 2009, ở Bỉ có 158 nam và 213 nữ đăng ký ly dị trong khi 1133 nam và 999 nữ đăng ký kết hôn.

Đan Mạch
Năm 1997, tỉ lệ ly dị ở người đăng ký cặp đôi cùng giới (17%) thấp hơn đáng kể so với tỉ lệ ly dị ở cặp đôi khác giới (43%) ở Đan Mạch. Phần đông hôn nhân cùng giới ở Đan Mạch là cặp nam-nam và chỉ 14% trong số này ly dị so với 23% ở cặp đôi nữ-nữ. Tỉ lệ ly dị cao ở người đồng tính nữ phù hợp với dữ liệu cho thấy phụ nữ là bên chủ động ly dị trong hầu hết vụ ly dị của cặp đôi khác giới ở Đan Mạch.

Hà Lan
Ở Hà Lan, phụ nữ đăng ký kết hôn nhiều hơn nam giới một ít: từ 2006 tới 2011 có trung bình 690 nữ và 610 nam đăng ký mỗi năm. Số ly dị cùng giới ở nữ cao hơn ở nam nhiều: trung bình có 100 nữ và 45 nam ly dị cùng giới mỗi năm.

Na Uy và Thụy Điển
Một nghiên cứu về đăng ký cặp đôi cùng giới ngắn hạn ở Na Uy và Thụy Điển cho thấy tỉ lệ ly dị cùng giới cao hơn ly dị khác giới là 50-167% và những cặp đôi cùng giới nữ được coi là ít bền vững, hoặc dễ thay đổi, hơn những cặp đôi cùng giới nam.

Vương quốc Anh
Tỉ lệ ly dị cùng giới trong 30 tháng đầu tiên của luật đăng ký cặp đôi dân sự thấp hơn 1% một ít ở Vương quốc Anh.

Hoa Kỳ
Năm 2011, đối với những tiểu bang có số liệu, tỉ lệ chia tay ở cặp đôi cùng giới là bằng một nửa tỉ lệ chia tay ở cặp đôi khác giới. Tỉ lệ chia tay ở những cặp đôi cùng giới có đăng ký theo pháp luật là 1,1% trong khi 2% cặp đôi khác giới có kết hôn ly dị mỗi năm.

Tham khảo

Hôn nhân cùng giới
LGBT


title: Cp (Unix)

text:
cp là lệnh Unix dùng để sao chép tập tin và thư mục. Lệnh có 3 chế độ hoạt động tùy theo đối số truyền vào: sao chép tập tin sang tập tin khác, sao chép nhiều tập tin vào một thư mục, hoặc sao chép toàn bộ nội dung một thư mục vào một thư mục khác.

Tiện ích có vài tùy chọn khác nhau để chỉ rõ chi tiết hoạt động sao chép sẽ thực hiện. Hai dòng chính của tiện ích là POSIX cp và GNU cp. GNU cp có nhiều tùy chọn hơn POSIX.

Cú pháp
Sao chép 1 tập tin sang một tập tin khác:
 cp [-fHip][--] tập_nguồn tập_đích

Sao chép nhiều tập tin vào một thư mục
 cp [-fHip] [--] các_tập_nguồn... thư_mục_đích

Sao chéo một thư mục sang một thư mục khác (phải có tùy chọn -r hoặc -R)
 cp -r|-R [-fHip] [--]  thư_mục_nguồn... thư_mục_đích

Các cờ
f (force) – xóa tập tin đích nếu không thể mở tập tin cho tác vụ ghi trước khi thực hiện sao chép.
 H (dereference) – nếu nguồn là một liên kết động (symlinks), không sao chép liên kết mà sao chép tập tin tương ứng
i (interactive) – nhắc nhở tên tập tin sẽ bị ghi đè. Điều này xảy ra khi đích (tập tin hay thư mục) trùng tên với nguồn. Nếu chon y, lệnh copy sẽ tiếp tục, nếu không dừng tác vụ sao chép
p (preserve) – cờ p giữ lại các thuộc tính sau: thời điểm thay đổi gần nhất,  thời điểm truy cập gần nhất, chủ sở hữu, và các bit permission.

Các lệnh Unix liên quan
 cpio – Sao chép một cấu trúc thư mục
 tar – Tạo một tệp nén
 link – Tạo một liên kết tới tập tin hay thư mục
 ln – Tạo một liên kết tới tập tin hay thư mục
 mv – di chuyển một tập tin hay thư mục
 rm – xóa một tập tin hay thư mục
 unlink – lời gọi hệ thống để xóa một tập tin hay thư mục
 chmod – thay đổi quyền trên một tập tin hay thư mục
 chown – thay đổi chủ sở hữu của một tập tin hay thư mục
 chgrp – thay đổi nhóm sơ hữu của một tập tin hay thư mục
 uucp – sao chép unix to unix
 scp – sao chép qua SSH

Đọc thêm
Các tiện ích GNU Core
Danh sách các tiện ích Unix

Tham khảo

Chương trình Unix chuẩn
Tiện ích Unix SUS2008
Tiện ích sao chép tập tin


title: Vùng Ancash

text:
Ancash (phát âm:  [aŋ.kaʃ]) là một vùng nằm ở phía bắc Peru. Vùng này giáp với La Libertad về phía bắc, Huánuco và Pasco ở phía đông, Lima về phía nam và Thái Bình Dương ở phía tây. Thủ phủ của cả vùng này là thành phố Huaraz (còn được gọi là Waras), còn thành phố lớn nhất là thành phố cảng Chimbote, nằm ven bờ Thái Bình Dương ở phía Bắc của vùng. Tên của vùng này bắt nguồn từ ngôn ngữ Quechua là anqash (ánh sáng) hay anqas (màu xanh).

Bộ phận chính trị

Tham khảo

 http://inversionenlainfancia.net/system/application/views/materiales/UPLOAD/ARCHIVOS_DOCUMENTO/documento_documento_file/79_ficha-tecnica-de-la-primera-infancia-ancash.pdf

Liên kết ngoài
 Vùng Ancash, Du lịch

Vùng Peru
Vùng Ancash
Vùng của Peru


title: Danh sách di sản thế giới tại Đông Nam Á

text:
Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (tiếng Anh: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, gọi tắt là UNESCO) đã công nhận 37 địa danh là di sản thế giới tại 8 quốc gia ở Đông Nam Á bao gồm: Indonesia, Việt Nam, Thái Lan, Philippines, Malaysia, Singapore, Myanmar, Campuchia và Lào. Hai quốc gia trong khu vực cho đến nay chưa có di sản thế giới nào là Brunei và Đông Timor.

Indonesia là quốc gia có nhiều di sản được công nhận nhất với 9 địa danh, tiếp theo là Việt Nam có 8 di sản, Philippines có 6, Thái Lan có 5, Malaysia có 4, Campuchia và Lào đều có 2, Myanmar và Singapore có 1 di sản. Các địa danh đầu tiên trong khu vực được công nhận là Di sản thế giới tại phiên họp thứ 15 của Ủy ban Di sản Thế giới vào năm 1991. Di sản mới được công nhận nhất là Vườn bách thảo ở Singapore, được ghi trong phiên họp lần thứ 39 của Ủy ban ở Bonn, Đức vào tháng 7 năm 2015. Đông Nam Á hiện có 23 di sản văn hóa, 13 di sản tự nhiên, và 1 di sản hỗn hợp duy nhất là Quần thể danh thắng Tràng An.

Ủy ban Di sản thế giới cũng xác định các di sản có nguy cơ bị đe dọa hoặc bị phá hủy bị đặt trong danh sách Di sản thế giới bị đe dọa. Tại Đông Nam Á hiện nay có Di sản rừng mưa nhiệt đới ở Sumatra hiện đang bị liệt kê trong danh sách đó. Hai di sản trước đây cũng từng bị đặt trong danh sách là Angkor của Campuchia và Ruộng bậc thang của Philippine Cordilleras nhưng đã được gỡ bỏ khỏi trạng thái bị đe dọa lần lượt vào năm 2004 và 2012.

Vị trí
Dưới đây là vị trí của các di sản thế giới tại Đông Nam Á.
Xanh lá  -  Thiên nhiên; Vàng -  Văn hóa; Xanh lam   - Hỗn hợp; Đỏ    -  Bị đe dọa

Danh sách
Dưới đây là danh sách 36 di sản thế giới hiện hữu tại 9 quốc gia trong khu vực Đông Nam Á.

Tham khảo

General

Đông Nam Á

Di sản


title: Shayetet 13

text:
Shayetet 13 (, nghĩa là Hải đội 13) là đơn vị biệt kích hải quân ưu tú của Hải quân Israel, được xem là một trong những đơn vị Sayeret chủ chốt ưu tú nhất của Các lực lượng Phòng vệ Israel. Shayetet 13 chuyên xâm nhập biển-đối-đất, phá hoại, chống khủng bố, thu thập tin tình báo trên biển, giải cứu con tin trên biển và đổ bộ. Đơn vị đã tham gia hầu hết các cuộc chiến lớn của Israel. Họ hoạt động rất bí mật. Thông tin chi tiết về nhiều chiến dịch và mật vụ đang hoạt động đều được giữ tối mật.

Dù có người khen Shayetet 13 là một trong những lực lượng đặc công thủy giỏi nhất Trung Đông nhưng đơn vị cũng phải đối mặt chỉ trích cũng như thiếu hụt kinh nghiệm so với biệt kích hải quân Mỹ và châu Âu.

Nguồn tham khảo

Đặc nhiệm Israel


title: Người Kogi

text:
Người Kogi (/ˈkoʊɡi/ koh-gee) hay Cogui hoặc Kágaba, có nghĩa "báo đen" trong tiếng Kogi, là một nhóm dân tộc bản địa sinh sống Sierra Nevada de Santa Marta ở Colombia. Nền văn minh của họ đã liên tục từ thời tiền Columbia.
Người Kogi sống hài hòa với thiên nhiên. Dân Kogi ăn chay, không ăn thịt, cá hay các loài động vật, côn trùng. Thức ăn của họ là các loại cây, lá, rau, củ, quả. Nhà ở của người Kogi là những túp lều nhỏ hình tròn, làm bằng thân cây gỗ xếp quanh, mái lợp bằng lá, có một cửa ra vào. Đàn ông sống trong một túp lều tách biệt với phụ nữ và trẻ em.

Phụ nữ và đàn ông có trang phục như nhau. Người Kogi tôn vinh một ngọn núi thánh mà họ gọi là "Gonawindua" hay còn gọi là "Pico Cristóbal Colón". Họ tin rằng ngọn núi này là "Trung tâm thế giới" và họ là những "người anh cả", người chăm sóc cho nó. Họ cũng tin rằng các dân tộc khác trên thế giới là em của họ.

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Sewaluna Foundation
Tairona Heritage Trust
National Geographic article on the Indians of the Sierra Nevada Mountains
Sacred Land Film Project
TEDtalks, Wade Davis on endangered cultures, the Kogis at 8 minutes 10 seconds

Người bản địa ở Colombia
Tỉnh Cesar


title: Thủ tướng và Tôi

text:
Thủ tướng và Tôi (Hàn văn: 총리와 나, phiên âm: Chong-ri wa Na) là bộ phim truyền hình Hàn Quốc sản xuất cuối năm 2013, đầu năm 2014 bởi đài truyền hình KBS với sự tham gia diễn xuất của Lee Bum Soo, Im Yoona, Yoon Shi Yoon và Chae Jung An. Bộ phim có thời lượng 16 tập, trình chiếu đầu tuần (thứ Hai và thứ Ba) từ tuần thứ 2 tháng 12 năm 2013 (ngày 9 tháng 12).

Cốt truyện
Thủ tướng Kwon Yul, 43 tuổi, là người tài năng xuất chúng, làm việc hiệu quả, nhưng ông lại là người cha đơn thân phải vật lộn với việc chăm sóc cả ba đứa con. Nam Da Jung, 23 tuổi, một nữ phóng viên nhiệt huyết với công việc nhưng cô chưa từng có bất cứ thành công nào. Tình cờ, Da Jung đến với gia đình Kwon Yul như một món quà Giáng sinh định mệnh

Diễn viên

Diễn viên chính
 Lee Bum Soo vai Kwon Yul
 Im Yoona vai Nam Da Jung
 Yoon Shi Yoon vai Kang In Ho
 Chae Jung An vai Seo Hye Joo
 Ryu Jin vai Park Joon Ki

Diễn viên phụ
 Choi Soo Han vai Kwon Woo Ri
 Jeon Min Seo vai Kwon Na Ra
 Lee Do Hyun vai Kwon Man Se
 Lee Min Ho vai Park Hee Chul (trợ lý của Da Jung)
 Lee Han Wi vai Nam Yoo Sik (ba của Da Jung, bị mắc bệnh Alzheimer)
 Yoon Hye Young vai Na Yoon Hee (vợ của Park Joon Ki)
 Lee Young Bum vai Shim Sung Il (tài xế của Kwon Yul)
 Choi Duk Moon vai Go Dal Pyo (tổng biên tập Scandal News)
 Go Joo Yeon vai Ruri

Tỷ suất người xem
Trong bảng phía dưới, số màu xanh biểu thị tập có tỷ suất người xem thấp nhất và số màu đỏ biểu thị tập có tỷ suất người xem cao nhất.

Giải thưởng và đề cử

Chú thích

Liên kết ngoài

Phim truyền hình KBS, Hàn Quốc
Phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt năm 2013


title: Vùng nhận dạng phòng không (biển Hoa Đông)

text:
Vùng nhận dạng phòng không biển Hoa Đông () là một vùng nhận dạng phòng không được Bộ quốc phòng Cộng hòa nhân dân Trung Hoa xác lập trên bầu trời biển Hoa Đông và công bố vào ngày 23 tháng 11 năm 2013, bao trùm lên cả quần đảo Senkaku mà Trung Quốc tuyên bố có tranh chấp chủ quyền với Nhật Bản và đá ngầm Socotra mà Trung Quốc tranh chấp với Hàn Quốc. Theo Bộ Quốc phòng Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, máy bay tiến vào khu vực này phải tuân thủ theo luật của Trung Quốc nếu không sẽ đối mặt với "những biện pháp bảo vệ khẩn cấp".
Bộ Quốc phòng Trung Quốc ra tuyên bố các máy bay phải thông báo về kế hoạch bay, "duy trì liên lạc radio hai chiều" và "phản ứng kịp thời và chính xác" trước các yêu cầu nhận dạng.

Vùng ADIZ của phía Nhật đưa ra bao trùm hầu hết vùng đặc quyền kinh tế của họ. Ranh giới phía Đông của nó được quân đội Mỹ thiết lập sau chiến tranh thế giới thứ 2 ở 123° kinh độ đông. Ngày 25 tháng 6 năm 2010 Nhật Bản mở rộng vùng ADIZ xung quanh đảo đảo Yonaguni 22 km về phía tây của đảo này. Do đó nó chồng lấn với ADIZ của ROC và chính phủ ROC bày tỏ sự "đáng tiếc" về hành động của Nhật Bản. Về bờ biển đất liền của Trung Quốc, ADIZ của Nhật cách điểm gần nhất là 130 km.

Các quy định
Nhận dạng bằng kế hoạch bay: Các máy bay phải cung cấp kế hoạch bay cho Bộ Ngoại giao Trung Quốc hoặc Tổng cục Hàng không dân dụng Trung Quốc.
Nhận dạng bằng sóng vô tuyến: Các máy bay phải giữ thông tin vô tuyến trực tuyến hai chiều, trả lời trong thời gian sớm nhất và chính xác nhất đối với các yêu cầu nhận dạng của cơ quan quản lý hành chính của vùng nhận dạng phòng không trên biển Hoa Đông hoặc đơn vị được cơ quan này cho phép.
Nhận dạng bằng bộ phát đáp: Các máy bay có trang bị bộ phát đáp radar thứ cấp phải giữ bộ phát đáp hoạt động trong suốt chuyến bay.
Nhận dạng bằng biểu trưng (logo): Các máy bay phải thể hiện rõ ràng quốc tịch và biểu trưng nhận dạng đăng ký theo các hiệp ước quốc tế có liên quan.

Phản ứng
Nhật Bản và Hàn Quốc và không công nhận vùng nhận dạng phòng không này của Trung Quốc vì cho rằng khu vực này bao trùm cả không phận của Nhật Bản và Hàn Quốc.
Hoa Kỳ và Úc phản đối vùng xác nhận phòng không này của Trung Quốc với lý do việc xác lập vùng nhận dạng phòng không của Trung Quốc gây căng thẳng cho an ninh và ổn định của khu vực.

Bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ Chuck Hagel đã gọi hành động của Trung Quốc là "một nỗ lực gây bất ổn nhằm thay đổi status quo trong khu vực. Hoa Kỳ đã phái hai máy bay ném bom B-52 từ Guam bay qua khu vực này, và tuyên bố rằng đã "không có phản ứng rõ ràng của Trung Quốc".

Các quốc gia khác gồm Nhật Bản và Australia đã bày tỏ không tán thành về khu vực này của Trung Quốc.

Hoa Kỳ và Nhật Bản đều tuyên bố sẽ phớt lờ khu vực nhận dạng này và sẽ bất tuân các mệnh lệnh của Trung Quốc. Hagel tuyên bố rằng thông báo của Trung Quốc "quyết định của Trung Quốc sẽ không thay đổi cách thức hoạt động của quân đội Mỹ trong khu vực." Ông cũng nhắc lại lập trường chính thức của chính quyền Obama rằng Hoa Kỳ sẽ ủng hộ Nhật Bản trong trường hợp có chiến tranh với Trung Quốc đối với quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.

Lãnh đạo nhiều hãng hàng không ở châu Á tuyên bố sẽ cung cấp thông tin chuyến bay cho Trung Quốc khi đi qua vùng nhận dạng phòng không trên biển Hoa Đông nhưng sẽ không thay đổi đường bay và lịch trình bay.
Từ ngày 27/11/2013, hãng hàng không All Nippon Airways (ANA) và Japan Airlines (JAL) sẽ không thông báo lịch bay cho Trung Quốc sau khi nhận được yêu cầu của chính quyền Nhật Bản. Hai hãng này trước đó đã gửi lịch bay đến Trung Quốc từ hôm 23-11 "vì lý do an toàn".

Xem thêm
Tranh chấp vùng đặc quyền kinh tế biển Hoa Đông

Tham khảo

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc
Biển Hoa Đông
Khởi đầu năm 2013
Trung Quốc năm 2013
Vùng nhận dạng phòng không


title: Công nhận các cặp cùng giới ở Việt Nam

text:
Khoản 1 Điều 36 Hiến pháp Việt Nam năm 2013 đã quy định nguyên tắc hôn nhân là "một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng" Tuân theo hiến pháp, luật hôn nhân tại Việt Nam không công nhận hôn nhân cùng giới.

Về quy định cụ thể, luật Việt Nam đã chuyển từ cấm hôn nhân cùng giới (Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000), sang "không thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính" (khoản 2 Điều 8, Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014). Những người cùng giới có thể chung sống và một số tranh chấp giữa họ, như tranh chấp về tài sản, được giải quyết theo Luật Dân sự.

Lịch sử pháp lí

Hôn nhân cùng giới không được công nhận ở Việt Nam, dù đã có những thảo luận về hợp pháp hóa vào năm 2013 và 2014. Năm 2013, Chính phủ Việt Nam tuyên bố sẽ không còn phạt những người tổ chức lễ cưới cùng giới nơi công cộng; tuy nhiên, Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 "không thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính" và do đó, quyền lợi của các cặp cùng giới không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Hôn nhân và Gia đình, bao gồm an sinh xã hội, thừa kế, nhận con nuôi, sở hữu tài sản, thuế... Những người cùng giới có thể chung sống và một số tranh chấp giữa họ, như tranh chấp về tài sản, sẽ được giải quyết theo Luật Dân sự.

Bối cảnh
Luật Hôn nhân và Gia đình 1986 không có đề cập nào đến hôn nhân hay sống chung giữa những người cùng giới. Năm 1997, đám cưới đồng tính công khai đầu tiên của Việt Nam diễn ra tại TPHCM. Cảnh sát được cho là đã nói rằng không có luật nào cho phép họ phạt cặp đôi này. Năm 1998, hai người phụ nữ  làm đám cưới đồng tính nữ công khai đầu tiên được biết đến ở Việt Nam tại Vĩnh Long. Các quan chức chính phủ đã phá vỡ cuộc hôn nhân trên và hai người phụ nữ phải kí cam kết không sống cùng nhau. Sau các đám cưới này, Quốc hội thông qua đạo luật cấm hôn nhân đồng tính vào tháng 6 năm 1998. Luật Hôn nhân và Gia đình 2000 cấm kết hôn giữa những người cùng giới tính.

Tình trạng pháp lí
Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 bỏ quy định "cấm kết hôn giữa những người cùng giới tính" từ ngày 1 tháng 1 năm 2015, thay vào đó là quy định "không thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính" (khoản 2 Điều 8). Những người cùng giới có thể chung sống và một số tranh chấp giữa họ, như tranh chấp về tài sản, được giải quyết theo Luật Dân sự.

Thảo luận hợp pháp hóa
Năm 2012, một cặp đồng tính nữ ở Cà Mau và một cặp đồng tính nam tại Kiên Giang tổ chức một đám cưới tại nhà nhưng bị chính quyền địa phương ngăn cản. Việc này được tường thuật trên nhiều báo chí, và đã dẫn đến những cuộc tranh luận sôi nổi. Cùng năm, bộ trưởng Tư pháp, ông Hà Hùng Cường, tuyên bố là chính phủ đang xem xét vấn đề hôn nhân cùng giới khi sửa đổi Luật Hôn nhân và gia đình. Vấn đề được dự định là sẽ tranh luận tại quốc hội vào mùa xuân năm 2013. Tháng 5 năm 2012, Bộ Tư pháp ra công văn để thu thập ý kiến đánh giá hạn chế của Luật Hôn nhân và Gia đình 2000, trong đó có đề cập đến việc kết hôn và chung sống của những người cùng giới. Trong quá trình thảo luận, đại diện Viện nghiên cứu Thanh niên (thuộc Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh) và Bộ Y tế có quan điểm ủng hộ hôn nhân đồng tính. Ngược lại, đại diện Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cho rằng không nên công nhận hôn nhân đồng tính.

Trong phiên họp chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vào năm 2013 nhận định: "Hôn nhân đồng giới là một thực tế xã hội đang đòi hỏi, đây là vấn đề của toàn cầu, không thể "né" hôn nhân đồng giới", do đó cần nêu các ý kiến khác nhau ra để thảo luận, cân nhắc cặn kẽ.

Vào tháng 6 năm 2013, bộ Tư pháp đệ trình dự luật về hủy bỏ việc cấm hôn nhân cùng giới từ luật Hôn nhân và Gia đình và sẽ cho phép các cặp cùng giới chung sống với nhau. Vào ngày 24 tháng 9 năm 2013, chính phủ ra sắc lệnh hủy bỏ việc phạt những hôn nhân cùng giới. Sắc lệnh này có hiệu lực từ ngày 11 tháng 11 năm 2013. Trong trường hợp chính quyền địa phương xen vào can thiệp, những người liên hệ có thể dùng sắc lệnh này để bảo vệ vấn đề cá nhân của họ. Vào ngày 13 tháng 10 năm 2013, viện ISEE và trung tâm ICS đã khởi xướng chiến dịch truyền thông xã hội Tôi đồng ý nhằm kêu gọi sự ủng hộ của người Việt Nam với hôn nhân cùng giới.

Tại phiên họp Quốc hội về vấn đề này vào năm 2014, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu phát biểu: "Hiến pháp vừa sửa đã nêu nguyên tắc "nam, nữ có quyền kết hôn" tức là chưa thừa nhận hôn nhân cùng giới. Như vậy luật không thể vượt Hiến pháp. Mà nếu 2 người cùng giới sinh sống thì phải xác định họ không thể sinh con, nghĩa là mục đích lập gia đình không đạt được nên cũng không thể gọi là hôn nhân."

Ngày 22 tháng 1 năm 2019, tại Cơ chế rà soát định kỳ phổ quát lần thứ ba của Việt Nam, Iceland, Hà Lan và Canada đề xuất Việt Nam hợp pháp hóa hôn nhân cùng giới. Ngày 4 tháng 7 năm 2019, chính phủ "đã lưu ý" (từ chối) các đề xuất này.

Quan điểm công chúng
Một khảo sát thực hiện vào tháng 12 năm 2012 bởi Viện nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường (iSEE) cho thấy 37% dân số Việt Nam ủng hộ hông nhân cùng giới, trong khi 58% phản đối.

Theo kết quả điều tra quốc gia về "Quan điểm xã hội với hôn nhân cùng giới" được Viện Xã hội học (Viện Hàn lâm Khoa học - Xã hội Việt Nam) và Viện Nghiên cứu xã hội, Kinh tế và Môi trường (iSEE) công bố ngày 26 tháng 3, 2014:
 90% người dân Việt Nam được hỏi biết về đồng tính và 62% biết về việc sống chung như vợ chồng giữa hai người cùng giới tính.
 30% người dân được hỏi có quen ai đó là người đồng tính (họ hàng, bạn bè, đồng nghiệp, hàng xóm...).
 33,7% số người được hỏi ủng hộ việc hợp pháp hóa hôn nhân cùng giới. Về việc công nhận quyền sống chung như vợ chồng giữa những người cùng giới tính, số người ủng hộ là 41,2%. Hình thức sống chung cùng giới nên được hợp pháp hóa theo dạng "kết hợp dân sự" hoặc "đăng ký sống chung như vợ chồng.
 Khi được hỏi về một số quyền cụ thể được đề cập đến trong Luật Hôn nhân – Gia đình mà các cặp đôi cùng giới nên được pháp luật bảo vệ, có 56% người dân được hỏi cho rằng cặp đôi cùng giới nên có quyền cùng nhận con nuôi và nuôi con, 51% ủng hộ quyền sở hữu tài sản chung, 47% ủng hộ quyền thừa kế tài sản.
 Đa số người dân được hỏi cho rằng việc hợp pháp hóa hôn nhân cùng giới không ảnh hưởng đến gia đình (72,7%) hay cá nhân họ (63,2%). Xét theo vùng miền, người miền Bắc và người miền Trung ủng hộ tích cực hơn (78% và 74%) so với miền Nam (68%).
 Những người trẻ từ 18-29 tuổi và những người có trình độ học vấn từ đại học, cao đẳng trở lên có tỷ lệ ủng hộ hôn nhân đồng giới cao hơn.
 Những trường hợp có quen biết người đồng tính xác suất ủng hộ hợp pháp hóa hôn nhân cùng giới lớn gấp đôi so với các trường hợp không quen biết. Điều này cho thấy việc xuất hiện công khai của người đồng tính làm gia tăng tỷ lệ ủng hộ của xã hội.
 90% cho rằng nếu hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính thì sẽ có tác động đến cộng đồng xã hội kể cả tích cực lẫn tiêu cực. 20% cho rằng việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính sẽ có tác động tiêu cực đến gia đình họ trong khi 73% số người được hỏi cho rằng việc hợp pháp hóa hôn nhân cùng giới không ảnh hưởng đến gia đình hay cá nhân họ.

Cuộc điều tra quốc gia lần đầu tiên được thực hiện tại 68 xã, phường thuộc 8 tỉnh, thành phố tại Việt Nam gồm: Hà Nội, Quảng Ninh, Nghệ An, Đà Nẵng, Đắk Lắk, TP.HCM, An Giang, Sóc Trăng với sự tham gia của 5.300 người dân.

ILGA đã thực hiện một khảo sát qua mạng internet với 96.331 phản hồi từ 65 quốc gia từ tháng 12 năm 2015 đến tháng 1 năm 2016. Trong số các phản hồi từ Việt Nam, 45% cho rằng hôn nhân đồng tính nên được hợp pháp hóa, 25% cho rằng không nên và 30% phản hồi "không biết".

Xem thêm
Hôn nhân cùng giới
Chiến dịch Tôi đồng ý
Quyền LGBT ở Việt Nam

Chú thích

Liên kết ngoài

V
Quyền LGBT ở Việt Nam


title: Cá chồn hồng

text:
Cá chồn hồng, Genypterus blacodes, là một loài cá được tìm thấy trong các đại dương xung quanh phía Nam Úc, Chile, Brasil, và xung quanh New Zealand trừ bờ biển phía đông của Đảo Bắc, ở độ sâu từ 22 đến 1.000 mét (72 đến 3300 ft). Chiều dài lên đến 200 cm (79 in), và sống đến 30 năm.

Tham khảo

 Tony Ayling & Geoffrey Cox, Collins Guide to the Sea Fishes of New Zealand, (William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1982) ISBN 978-0-00-216987-5

B


title: Ophidion holbrookii

text:
Ophidion holbrookii là loài cá trong họ Ophidiidae, phổ biến rộng rãi ở Tây Đại Tây Dương từ Bắc Carolina (Hoa Kỳ) và miền bắc vịnh Mexico đến miền nam Brasil. Cá này không xuất hiện từ Bahamas trở đi. Ophidion holbrookii là loài cá đáy nhiệt đới sống tại rạn san hô; cơ thể có thể dài đến 30 cm.

Chú thích

Tham khảo

H
H
Cá Brasil
Cá México
Cá Mỹ
Cá Bắc Mỹ
Cá Đại Tây Dương
Cá Nam Mỹ
Động vật được mô tả năm 1874


title: Tenor

text:
Tenor hay giọng nam cao là một loại giọng hát nam nhạc cổ điển có âm vực nằm giữa giọng Countertenor (Phản nam cao) và giọng Baritone (Nam trung). Trong âm nhạc hợp xướng, âm vực của loại giọng này nằm giữa C3, nốt C dưới middle C (C4) một quãng tám và A4, nốt A trên middle C. Trong tác phẩm độc tấu, phạm vi này mở rộng lên đến C5, hay "Tenor High C". Phạm vi thấp nhất cho loại giọng này là A♭2 (nốt A♭ thứ hai dưới middle C). Ở phạm vi cao nhất, một số tenor có thể hát lên đến F5, hay High F(nốt F trên High C). Phần phân loại sau đây dựa trên các quy tắc trong âm nhạc cổ điển, vì vậy có thể không áp dụng được cho nhạc hiện đại - bởi các ca sĩ thời nay thường hát sai kỹ thuật hoặc sử dụng kỹ thuật phi cổ điển nên không bộc lộ được giọng thật. Các quãng giọng nêu ở dưới có thể khác biệt với từng ca sĩ và phụ thuộc từng tác phẩm.

Phân loại

Leggiero (Tiếng Ý: Tenore di grazia)
Giọng mỏng nhẹ, linh hoạt, có khả năng chạy nốt vô cùng tốt ở những đoạn nhạc nhanh và phức tạp. Quãng trung tình cảm. Có thể hát thoải mái, nhẹ nhàng những nốt trên F4. Quãng giọng thường trong khoảng từ C3 tới E5, một số ít có thể hát tới F5 hoặc hơn; số khác có thể phát triển giọng ngực xuống dưới C3 một chút. Giọng này thường có âm sắc giống nữ, tương đối hiếm ở Châu Âu. Phân theo Opera Belcanto, giọng này được khai thác tối đa nhờ tập luyện chạy nốt linh hoạt ở âm khu cao. Ví dụ tiêu biểu: Usher, Joseph Benton, Bruno Landi, Anthony Green, Michael Jackson, Tevin Campell

Lyric
Tên chính xác là Lirico Tenor, Nam cao trữ tình sáng mảnh. Màu giọng rất đa dạng, âm khỏe nhưng không quá nặng, có thể hát xuyên dàn hợp xướng, âm sắc đa dạng. Passagio tức điểm gãy giữa chest voice thuần túy và middle voice của giọng này ở D4, luôn sáng mix ở G4. Quãng giọng sử dụng chủ yếu của giọng này trải từ C3 cho tới D5, tùy tác phẩm họ có thể xuống dưới C3 vài nốt nữa. Nam giới sở hữu loại giọng này rất nhiều, âm sắc đa dạng, thậm chí ở Châu Á cứ tenor thì sẽ là Lirico. Giọng hát nổi tiếng nhất: Pavarotti.

Ngoài ra, còn có các phân loại của giọng Lirico Tenor; hai chất giọng Light Lirico Tenor và Full Lirico Tenor khá phổ biến ở thị trường âm nhạc châu Á. Giọng Light Lirico Tenor passagio ở D4 nhưng đôi khi lại lệch lên D#4, còn Full Lirico Tenor nằm ở C#4 nhưng cũng có xuất hiện ở C4.
 Light Lirico Tenor: Giọng nam cao sáng, chất giọng mỏng và mềm mại hơn. Cữ giọng tương đối thuận lợi cho hát nốt cao.. Tiêu biểu: Bùi Anh Tuấn, Hoài Lâm, Shawn Mendes, Justin Bieber...,
 Full Lirico Tenor: Chất giọng sâu hơn nhưng tổng thể âm sắc vẫn mềm, mang cảm xúc sâu lắng. Có thể xuống trầm hơn một cung và hát quãng trầm tốt hơn. Một số giọng Full Lirico có chất giọng rất đanh, xốp và vang hơn Light Lirico. Trong nhiều trường hợp có thể dễ nhầm lẫn Full Lirico, Dramatic Tenor và Spinto Tenor là Baritone (nam trung) vì âm sắc khá dày, tuy nhiên nếu phân tích thanh nhạc trong cách hát thì sẽ phân loại được chính xác. Một số giọng tiêu biểu: Tạ Minh Tâm, Tùng Dương...

Đối với Light Lirico Tenor, còn xuất hiện thêm những giọng hát mềm mại hơn (hơi hướng Leggiero Tenor) cữ âm cao hơn so với LLT, có passaggio cao hơn khoảng nửa cung và độ linh hoạt khác biệt với, hoặc cũng có thể là Leggiero nhưng không phải Leggiero thuần (vì độ linh hoạt tự nhiên còn thiếu). Giọng này được gọi là Lirico Leggero Tenor, có thể hát được nhạc của Leggiero Tenor nhưng hạn chế hơn. Tiêu biểu: Thanh Duy, Phạm Trần Phương,...

Đối với Full Lirico Tenor, một số giọng hát đặc biệt có tính chất của Lirico nhưng tối, dày và hào sảng hơn màu Lirico thông thường, trong giọng hát xuất hiện thêm độ powerful khá rõ rệt, giọng này được gọi là Lirico Spinto Tenor với đặc trưng trữ tình nhưng có thể chuyển sang kịch tính ở cao trào. Tiêu biểu: Franco Corelli,...

Spinto
Nam cao nửa kịch tính, có quãng âm vực gần được như của giọng lyric nhưng với một chất giọng tối và cứng hơn. Giọng có âm sắc mang tính chất "slice" hoặc squillo (trong tiếng Ý gọi là chất "mentel" của spinto tenor), khi hát lên cao sẽ sáng nhưng cũng mang độ nặng. Nếu kỹ thuật tốt, spinto có thể hát cao trào với độ kịch tính thay thế được dramatic tenor. Quãng âm vực chủ yếu: từ A2 tới C5 (cũng có thể mở rộng hơn). Hát được cả hai hướng trữ tình và cao trào.  Đặc biệt giọng spinto cũng có thể hát rock. Một số giọng tiêu biểu: Michael Bolton, Isaac Green, Josh Broli.

Dramatic
Giọng nam cao kịch tính, âm sắc nặng hơn spinto tenor. Có chất giọng tối, giọng nói hào sảng, âm vang và mạnh mẽ, chuyên hát những vai anh hùng, dũng sĩ hoặc hát đoạn cao trào trong opera. Âm vực trong khoảng từ G#2 tới A#4 (có thể mở rộng được). Giọng tiêu biểu: Nikola Nikolov, Plácido Domingo, Mario Del Monaco.

Heldentenor
Nam cao siêu kịch tính (nam cao anh hùng), hay xuất hiện trong các vở opera của Đức, thường xuất hiện trong các vở nhạc kịch của Wagner;. Giọng hát dày, khỏe và nặng hơn dramatic tenor. Heldentenor nghe gần giống như một giọng baritone - thường do một giọng baritone luyện thành hoặc do một tenor có chất giọng đặc biệt. Giọng này hiếm nhất trên thế giới và gần như không tồn tại ở một số thị trường nhỏ.

Ở quãng trầm và trung, heldentenor mang sự kịch tính, powerful rõ rệt so với dramatic tenor vì gần với baritone hơn. Có thể không hát được nốt Si cao hoặc Đố cao, và ở quãng cao sẽ thiếu độ kịch tính so với dramatic tenor. Thường trong màn trình diễn, heldentenor khai thác triệt để quãng trung, sẽ không cần phải hát đến những nốt cao ấy.

Ví dụ tiêu biểu: Vladimir Atlantov, Lauritz Melchior.

Mozart
Giọng opera với các kĩ thuật, khả năng điều khiển hơi thở cũng như cơ thể gần như không sai sót, và quan trọng nhất là có thể thể hiện cao trào trong các tác phẩm theo phong cách Mozart khắc nghiệt một cách hoàn hảo. Lý do hình thành của giọng này có lẽ bởi sự nghiêm khắc của Mozart trong âm nhạc, khi ông cho rằng âm nhạc của mình vốn dĩ rất hoàn hảo - và vì vậy cũng cần một sự truyền đạt hoàn hảo.

Tenor buffo hay spieltenor
Là những người có khả năng diễn xuất tốt và có thể tạo giọng khác biệt cho nhân vật. Quãng giọng thường từ C3 tới C5, với quãng thoải mái có thể cao hơn hay thấp hơn tenor thông thường. Những người có giọng này thường là các ca sĩ trẻ chưa khai phá hết quãng giọng của mình, hoặc các ca sĩ già đã qua thời vàng kim. Chỉ có một số ít người được đào tạo hát phong cách này cả sự nghiệp.

Tham khảo

Thuật ngữ âm nhạc
Tenor
Thuật ngữ opera
Thuật ngữ opera Ý


title: Pungitius tymensis

text:
Cá gai Sakhalin (tên khoa học Pungitius tymensis) là một loài cá của họ Gasterosteidae. Nó là cá nước ngọt, chiều dài lên đến 7,0 cm. Đặc hữu của đảo Hokkaido і Sakhalin.

Chú thích

Tham khảo

 Pungitius tymensis at FishBase

T
Động vật Đông Á
Cá nước ngọt Nhật Bản
Cá Nga
Động vật đặc hữu Nhật Bản
T


title: Kaza

text:
Kaza hay qadaa (, qaḍāʾ, , số nhiều: أقضية, aqḍiyah, ; ) là cấp hành chính được dùng trong lịch sử tại Đế quốc Ottoman và hiện vẫn được dùng ở các quốc gia từng là một phần của đế quốc này. Thuật ngữ "kaza" bắt nguồn từ tiếng Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman, tạm dịch là "quyền tài phán"; kaza thường được dịch là "quận", "tiểu quận" (mặc dù cũng áp dụng cho nahiye) hoặc "quận tài phán". Kaza là cấp hành chính thứ hai của Iraq và Liban (xem quận (Iraq) và quận (Liban)) và là cấp hành chính thứ ba của Jordan.

Ở Đế quốc Ottoman, kaza vốn nghĩa là một "khu vực địa lý chịu quyền pháp lý và hành chính của một kadı. Tanzimat (Cải cách) lần thứ nhất (1839) đã chuyển trách nhiệm hành chính từ kadı sang thủ hiến (kaymakam); kadı khi này đóng vai trò là thẩm phán luật Hồi giáo. Về sau cũng trong giai đoạn Tanzimat, kaza trở thành quận hành chính căn cứ theo Luật cải cách tỉnh 1864 (được thi hành sau vài thập niên). Kaza thống nhất quyền tài phán của kaymakam (do Bộ Nội vụ chỉ định), của bộ trưởng ngân khố và của thẩm phán (kadı) trong một đơn vị hành chính duy nhất. Đây là một phần nỗ lực của chính quyền trung ương nhằm tạo lập nền hành chính mang tính thống nhất và hợp lý khắp đế quốc.

Kaza đại khái tương đương với một thành phố và các làng mạc xung quanh thành phố đó. Đây là cấp dưới của sanjak. Kaza được phân thành các nahiye (do müdür cai trị) và các làng mạc (karye, do muhtar cai trị). Luật hành chính sửa đổi 1871 thiết lập natiye (vẫn do müdür đứng đầu) là cấp trung gian giữa kaza và làng.

Trước đây kaza vốn dĩ là cấp hành chính thứ hai của Syria; tuy nhiên sau này đổi tên thành mintaqah. Ban đầu Thổ Nhĩ Kỳ cũng dùng thuật ngữ kaza song đã đổi tên chúng thành ilçe ngay trong thập niên 1920.

Xem thêm
 Qadi

Tham khảo

Phân cấp hành chính Đế quốc Ottoman
Loại cấp hành chính quốc gia
Từ ngữ Ả Rập


title: Menko

text:
Menko (めんこ, 面子) là một trò chơi thẻ bài của Nhật Bản dành cho hai hoặc nhiều người chơi. Đây cũng là tên dành cho những thẻ bài trong trò chơi này. Thẻ bài Menko được làm từ miếng giấy dày hoặc bìa cứng, với một mặt hoặc cả hai mặt in hình manga, anime,... Bài của một người chơi được đặt trên bề mặt gỗ cứng hoặc bê tông và người còn lại vứt thẻ bài của mình xuống sao cho tấm bài của người kia bị lật lên do gió hoặc vì 2 tấm bài chạm vào nhau. Nếu người chơi làm được thế sẽ được lấy cả hai tấm bài. Người nào lấy được hết bài hoặc có nhiều bài nhất khi trò chơi kết thúc, sẽ giành chiến thắng.

Menko đã phổ biến từ thời kỳ Edo. Trẻ em ở mọi lứa tuổi đều ưa thích trò chơi này vì luật lệ đơn giản. Vì trong trò này sức mạnh và kỹ thuật quan trọng như nhau nên những đứa trẻ nhỏ có thể chơi công bằng với những trẻ lớn tuổi hơn.

Tham khảo

Trò chơi trẻ em
Trò chơi Nhật Bản
Bài lá Nhật Bản


title: Họ Cá lìm kìm

text:
Họ Cá lìm kìm, danh pháp khoa học Zenarchopteridae, là một họ trong bộ Beloniformes. Zenarchopteridae phô bày dị hình lưỡng tính mạnh, thường thụ tinh trong, và trong một số trường hợp thì đẻ trứng thai hay đẻ con. Trong khi chúng có thể được tìm thấy trong nước ngọt, nước lợ và biển, bốn chi (Dermogenys, Hemirhamphodon, Nomorhamphus, và Tondanichthys) được chỉ sống nước ngọt và một số, chẳng hạn như cá lìm kìm đấu vật, đã trở thành phổ biến loài cá cảnh phổ biến.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo


title: Dermogenys pusilla

text:
Cá lìm kìm đấu, tên khoa học Dermogenys pusilla, còn được gọi là Cá lìm kìm Mã Lai là một loài cá lìm kìm nguồn gốc từ các vùng nước ngọt và nước lợ của các con sông và khu vực ven biển ở Đông Nam Á, trong Singapore, Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Borneo và Sumatra. Đây là một loài cá nhỏ, thanh mảnh, với đặc tính hàm dưới kéo dài của họ của chúng. Màu sắc của loài này khác nhau, tùy thuộc vào nơi mẫu vật được tìm thấy.

Cá lìm kìm đấu vật là loài cá kiếm ăn bề mặt và ăn nhiều loại động vật không xương nhỏ bao gồm cả động vật giáp xác và ấu trùng côn trùng, nhưng ấu trùng đặc biệt là muỗi và côn trùng bay rơi vào bề mặt của nước. Như với tất cả cá lìm kìm, hàm trên được nâng lên khi cá mở miệng. Những con cái sinh khoảng hai mươi con sau thời gian mang thai khoảng một tháng.

Cá lìm kìm đấu vật có dị hình lưỡng tính. Con cái lớn hơn con đực và lớn đến 7 cm (2,8 inch), con đực chỉ đạt khoảng 5,5 cm (2,2 inch) và thường có các vá màu vàng hay đỏ trên vây lưng và mỏ. Con đực đánh nhau bằng cách khóa hàm, có khi đến đến ba mươi phút.

Cá đánh nhau
Trong tự nhiên, và trong hồ lớn, con đực yếu hơn sẽ nhanh chóng buông tha và bơi đi, và chiến đấu do đó hiếm khi gây thương tích nghiêm trọng cho một trong hai bên. Tuy nhiên, trong phạm vi bản xứ của chúng, người dân địa phương đôi khi sử dụng cá lìm kìm đấu vật cho mục đích cá cược (như gà đá hoặc cá chọi Xiêm).

Chú thích

Tham khảo

P
Cá Bangladesh
Động vật được mô tả năm 1823
Cá cảnh


title: Thành trì Burghausen

text:
Thành trì zu Burghausen tại Burghausen, Oberbayern là thành trì dài nhất ở Âu châu (1.043 m).

Lịch sử

Cho tới thời Trung cổ
Trên đồi của thành trì đã có người ở từ thời thời đại đồ đồng. Thành trì (mà được thành lập trước 1025) được giao cho dòng họ Wittelsbach vào năm 1168, sau cái chết của công tước Burghausen cuối cùng Gebhard II. Từ năm 1180 dưới thời công tước Otto I., công tước đầu tiên của Bayern, thành trì được xây rộng lớn ra. 1235 Burghausen được công nhận là một thành phố. Sau khi Bayern được chia ra lần đầu tiên, thành trì trở thành chỗ cứ trú thứ hai của các công tước của Niederbayern bên cạnh thành Trausnitz ở Landshut.

Thời Hậu trung cổ

Sau khi Bayern lại được chia ra một lần nữa giữa 2 người con của Stephans II. Vào năm 1392 thành trì Burghausen vẫn là nơi cư trú thứ hai của Bayern-Landshut. Người giữ quyền đầu tiên là công tước Friedrich der Weise († 1393). Dưới thời 3 công tước giàu có Wittelsbacher (Heinrich 1393-1450, Ludwig 1450-1479 und vor allem Georg 1479-1503) thành trì được mở rộng và có cấu trúc như ngày hôm nay. Lo sợ trước sự xâm lăng của người Thổ vào cuối thế kỷ 15 thành trì được xây rất kiên cố.
Là nơi cư trú thành trì ngoài nhiệm vụ là một đồn trú đống, còn phải có chỗ để có thể sinh sống bình thường. Thành với chiều dài hơn 1 km, có chỗ cho vườn tược, Chuồng ngựa có chỗ cho cả mấy trăm con. Những cơ sở thủ công, chỗ ở và nơi hành chính cũng như nhà thờ đều có ở mỗi trại.

Kiến trúc

Thành trì kiến trúc Gothic bao gồm một lâu đài chính với sân bên trong và 5 sân bên ngoài.

Tòa nhà ở phía ngồai cùng hết của lâu đài chính và cung điện với những phòng riêng của công tước. Ngày nay nó là bảo tàng viện của thành trì, gồm cả những bức tranh hậu Gothic thuộc tuyển tập tranh của nhà nước Bayern. Ở về phía thành phố của lâu đài chính cạnh bên tháp ở là nhà thờ nhỏ gothic St. Elizabeth (1255) là nhà hiệp sĩ (Dürnitz) với 2 phòng uốn vòm nối nhau. Đối diện với nhà Dürnitz là dãy nhà của nữ công tước.

Sân ngoài cùng là chỗ để bảo vệ thành trì, bao gồm những chuồng ngựa, nhà làm bia và nhà làm bánh mì. Sân thứ hai bao gồm một tòa nhà chứa vũ khí (1420) và tháp của người chế súng. Sân này được bảo vệ bởi cổng Saint George rất lớn (1494). Tháp ngũ cốc và tháp đo ngũ cốc được dùng để cho ngựa ăn và chứa thực phẩm cho gia súc, những nhà này thuộc về sân thứ ba. Cảnh chính của sân thứ tư là nhà thờ nhỏ hậu gothic  St. Hedwig (1479–1489). Chỗ của nhân viên và thợ thuyền làm việc và ở là sân thứ 5 mà trước đây được bảo vệ bởi một bức tường vững chắc. Năm 1800 bức tường kiên kố này bị phá hủy bởi quân đội Pháp.

Pulverturm ("Powder Tower", được xây trước 1533) bảo vệ thành trì ở thung lũng phía tây bên cạnh hồ Wöhrsee.Một bức tường có lỗ châu mai nối tháp này với lâu đài chính.

Hình ảnh của thành trì

Xem thêm

 Burghausen Castle
 Burghausen Castle

Tham khảo


title: Thỏ Mỹ

text:
Thỏ Mĩ (American Rabbit) là một giống thỏ nhà có nguồn gốc từ Hoa Kỳ và được biết đến lần đầu tiên vào năm 1917.

Đặc điểm
Giống thỏ này được đặc trưng bởi bộ lông trắng và mượt hoặc lông xám xanh. Đây là loài thỏ dễ nuôi, có khả năng kháng bệnh tốt, tận dụng được nhiều nguồn thức ăn, sinh sản cao, trung bình mỗi năm thỏ cái sinh sản 6 lứa, từ 7-8 con/lứa, một con thỏ cái mỗi năm sinh sản bình quân từ 7 đến 11 lần, được khoảng 35 con. Đối với thỏ thương phẩm, chỉ nuôi sau 2 tháng mỗi con cũng đạt được trên 2 kg. Mặc dù có nguồn gốc ở Mỹ nhưng các con thú này lại rất phù hợp với điều kiện khí hậu miền trung Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo
 American Rabbit Breeders Association (2011). Standard of Perfection. Bloomington, Illinois: American Rabbit Breeders Association. pp. 58–59.
 Stahl, Edward (1926). Commercial Rabbit Farming and the Food Supply. Edward: Outdoor Enterprise Publishing Company. p. 100.
 Meek, Marcellus (1947). Rabbit Raising for Profit. New York: Greenberg Publishing. p. 100.
 Rodriguez, Robert (May–June 2012). "Posing & Handling Semi-Arch Breeds". Domestic Rabbits 40 (3): 18.
 Whitman, Bob D. (2004). Domestic Rabbits & Their Histories: Breeds of the World. Leawood, KS: Leathers Publishing. pp. 260–261.
 "Petfinder search animal=rabbit; breed = American". Pet Search Results. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2012.
 Ashbrook, Frank G. (1949). How to Raise Rabbits for Food and Fur. New York: Orange Judd Publishing Co., Inc. pp. 99–100.
 "American Livestock Breeds Conservancy - Rabbit, American". albc-usa.org. Archived from the original on ngày 24 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2011.
 "Changes to the Conservation Priority List for 2012". ALBC News 29 (2): 1. March–April 2012.
 "Spreading Genetic Diversity And Driving Like Crazy". americanrabbit.org. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2012.
 "New American Herd Found In Canada". rabbitgeek.com. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2012.
 "Ark of Taste - American Rabbit". slowfoodusa.org. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2011.
 "American Blue & White Rabbit Club". Rabbitgeek.com. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2010.
 Beranger, Jeanette (March–April 2012). "Heritage Rabbits are Hopping". ALBC News 29 (2): 10–11.

Liên kết ngoài

Giống thỏ


title: Thỏ trắng New Zealand

text:
Thỏ New Zealand trắng hay thỏ trắng New Zealand là một giống thỏ nhà được nuôi phổ biến ở châu Âu, Mỹ để lấy thịt và làm cảnh. Chúng là giống thỏ có nhiều ưu điểm như khả năng sinh trưởng và phát triển nhanh, sinh sản nhiều, thịt thơm ngon, hấp dẫn và là một giống thỏ được nuôi phổ biến để lấy thịt thỏ, ngoài ra phân thỏ còn làm phân bón rất tốt cho các loài hoa và cây cảnh, lông da thỏ còn là nguyên liệu cho công nghiệp thuộc da. Ở Việt Nam, thỏ Thỏ New Zealand trắng còn được gọi là thỏ New Zealand vì các dòng khác không du nhập vào Việt Nam.

Đặc điểm

Ngoại hình
Thỏ New Zealand trắng có lông trắng bông dày, mắt đỏ hồng điều này giúp người ta có thể dễ dàng phân biệt thỏ Newzealand với các giống thỏ khác bởi bộ lông dày màu trắng tuyền, mắt hồng. Trọng lượng con trưởng thành khoảng 4,5–5 kg/con, khối lượng của một con thỏ trưởng thành vào khoảng từ 5- 5,5 kg/con. chúng lớn nhanh, thỏ từ khi sinh ra đến khi xuất chuồng vào khoảng 3 tháng và đạt trọng lượng từ 2,2 kg – 2,5 kg. Khối lượng của thỏ sơ sinh 50 - 60g, cai sữa đạt 600 - 700g, 3 tháng tuổi đạt 2,8 - 3,0 kg/con, trưởng thành đạt 4,5 - 5,5 kg/con, tỷ lệ xẻ thịt đạt từ 52 - 55%. Thịt có chất lượng tốt, hàm lượng đạm cao (18,5%), mỡ thấp (7,4%), khoáng nhiều (0,64%) cholesterol thấp (1,36 mg/100g VCK). Thịt thỏ ngon bổ, có tác dụng điều dưỡng cho những bệnh nhân tim mạch, người già, người béo phì.

Chúng có ngoại hình giống nhau và không phải là lưỡng hình giới tính nên việc phân biết đực cái có khó khăn. Để phân biệt giới tính cần béc bộ phận sinh dục của chúng ra xem, một tay cầm da gáy thỏ nhấc lên tay kia kẹp đuôi thỏ vào ngón tay trỏ và ngón giữa. Ngón tay cái ấn nhẹ vào lỗ sinh dục, vuốt nhẹ ngược lên phía trên bụng. Nếu thấy lỗ sinh dục tròn, hình trụ nổi lên và xa lỗ hậu môn đó là con đực, nếu lỗ sinh dục kéo dài thành khe rãnh gần hậu môn đó là con cái. Khi chọn giống khi thỏ được 45 -50 ngày tuổi, khối lượng 1,5 - 1,7 kg/con, hoạt bát, không bị thương tật, dị tật.

Tập tính ăn
Thỏ trắng New Zealand là loài ăn tạp với mạng lưới thức ăn đa dạng và phong phú. Thức ăn chủ yếu của thỏ là thức ăn xanh (các loại rau, củ quả có trong tự nhiên) và một lượng cám tinh. Lượng thức ăn cho thỏ/ngày bằng 30 - 40% trọng lượng cơ thể. Các loại thức ăn thô xanh chiếm 50-60% khẩu phần ăn/ngày như thân, lá cây họ đậu (đậu xanh, đậu tương, lạc, củ đậu, keo dậu...), thân lá nhóm cây lương thực (sắn, ngô, khoai lang), Lá các loại rau (rau muống, rau cải, xu hào, bắp cải). Lá các nhóm cây khác (mít, ổi, cỏ voi, cỏ các loại). Thức ăn củ quả chiếm 30% khẩu phần gồm chuối, bí đỏ, cà rốt, thóc, ngô, khoai, sắn.

Cần cung cấp nước sạch mỗi con 0,1 - 0,5lít/ngày và được thay hàng ngày. Thỏ chết không phải do uống nước hay ăn cỏ ướt mà vì uống phải nước bẩn và ăn rau bị nhiễm độc. Sau 12h thức ăn không được thỏ ăn hết cần loại bỏ và thay thức ăn mới để tránh ôi thiu ẩm mốc làm thỏ bị tiêu chảy. Thỏ rất thích ăn về ban đêm còn ban ngày thì ngủ nhiều, ban đêm thỏ ăn gấp 2 - 2,5 lần ban ngày. Vào buổi sáng thỏ uống nước sau đó ăn thức ăn hạt (ngô, thóc) hoặc hỗn hợp thức ăn tinh (cám, ngô, bột khoáng). Trước khi giết thịt 7 ngày nên giảm thức ăn thô (cỏ khô, rơm) để tăng chất lượng thịt.

Sinh sản
Đây là loài động vật rất mắn đẻ, trung bình một con đẻ từ 7 - 8 lứa/năm, một lứa đẻ từ 6 - bảy con. Thỏ động dục lúc 4-4,5 tháng tuổi, phối giống lần đầu khoảng 5-6 tháng tuổi. Với thỏ lần đầu tiên sinh sản, thì không có biểu hiện động dục ra bên ngoài, chủ yếu dựa vào tháng tuổi để cho thỏ phối giống. Còn với các thỏ đã sinh sản thì kiểm tra thấy niêm mạc âm hộ của thọ sưng, mảy và có màu đỏ nghĩa là thỏ có biểu hiện động dục. Trung bình mỗi năm thỏ New Zealand đẻ 6-7 lứa, mỗi lứa 7-8 con. Thỏ mang thai 28-32 ngày, trong thời gian này, cần tiến hành nuôi tách riêng con thỏ mang thai để tránh hiện tượng thỏ đùa giỡn làm động thai.

Trọng lượng thỏ sơ sinh 55-60g/con, trọng lượng cai sữa khoảng 1 tháng tuổi là 650-700g/con, lúc 3 tháng tuổi đạt 2,8–3 kg/con, sau 3 tháng nuôi, thỏ đạt trọng lượng gần 3 kg/con. 30 ngày tuổi, đạt trọng lượng khoảng 650-700g, thỏ hậu bị đạt trọng lượng 3-3.5 kg.

Tuổi bắt đầu cho phối giống ở thỏ đực 8 tháng, thỏ cái 6 tháng. Khi thỏ cái động dục, thỏ cái khi đó bộ phận sinh dục của thỏ cái sưng lên và có màu đỏ, cho thỏ cái vào chuồng thỏ đực để giao phối (nếu làm ngược lại thì thỏ đực không chịu phối hoặc phối nhưng kết quả không cao), người ta cho thỏ cái phối giống với 2 thỏ đực khác nhau, đực non phối trước và đực già phối sau, cách nhau 4 - 6 giờ.

Chăn nuôi

Đây là một giống thỏ có nhiều ưu điểm hơn so với các giống thỏ thông thường khác như khả năng sinh trưởng và phát triển nhanh, sinh sản nhiều, thịt thơm ngon, hấp dẫn. Chúng sinh trưởng nhanh, thành thục sớm, nhiều thịt, phù hợp với phương thức chăn nuôi công nghiệp và gia đình. Thích nghi với nhiều vùng sinh thái khác nhau. Thỏ New Zealand là giống vật nuôi rất phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng tại tỉnh Bình Phước. Chỉ cần diện tích đất 130m2 có thể xây dựng được hệ thống chuồng trại quy mô khoảng 600 con. Phối giống, thỏ này được phối giống với thỏ mắt ngọc ở địa phương. Kết quả là đàn thỏ lai lớn nhanh lại ít bệnh so với giống thỏ mắt ngọc thịt thỏ lai ngon. da thỏ trắng New Zealand còn được người Nhật sử dụng để sản xuất dược phẩm phục vụ cho nhu cầu của con người.

Chú thích

Liên kết ngoài

American Federation of New Zealand Rabbit Breeders
ARBA
New Zealand Rabbit Breed History
Breeds of Rabbits

Thỏ cưng
Giống thỏ


title: Khiva

text:
Khiva (; ; ; các tên lịch sử hoặc tên thay thế: Khorasam, Khoresm, Khwarezm, Khwarizm, Khwarazm, Chorezm, và ) là một thành phố xấp xỉ 50.000 dân thuộc tỉnh Xorazm, Uzbekistan. Đây từng là cố đô của Khwarezm và Hãn quốc Khiva. Itchan Kala tại Khiva là địa điểm đầu tiên của Uzbekistan được đưa vào danh sách Di sản Thế giới (1991).

Lịch sử

Thuở ban đầu, cư dân của khu vực này là người gốc Ba Tư và nói một thứ tiếng phía đông Ba Tư gọi là Khwarezmian. Sau đó tầng lớp cai trị người Ba Tư bị thay thế bởi người Turk vào thế kỷ thứ 10, vùng này dần dần trở thành khu vực của đa số người nói tiếng Turk.

Thành phố Khiva lần đầu tiên được những lữ khách Hồi giáo ghi chép lại vào thế kỷ thứ 10, mặc dù những nhà khảo cổ học đánh giá rằng thành phố đã tồn tại từ thế kỷ thứ 6. Đến đầu thế kỷ 17, Khiva đã trở thành kinh đô của Hãn quốc Khiva được cai trị bởi một nhánh của Hãn quốc Astrakhan, một vương triều của Thành Cát Tư Hãn.

Năm 1873, viên tướng Nga Konstantin von Kaufman đã phát động tấn công vào thành phố. Ngày 28 tháng 5 năm 1873 thành phố thất thủ. Tuy rằng Đế quốc Nga lúc này đã kiểm soát được Hãn quốc, nhưng trên danh nghĩa vẫn cho phép Khiva là một xứ bảo hộ gần như độc lập.

Sau khi những người Bolshevik giành được chính quyền sau cách mạng tháng Mười, Cộng hòa Xô viết Nhân dân Khorezm được thành lập trên lãnh thổ Hãn quốc Khiva trước đây và tồn tại trong thời gian ngắn trước khi sáp nhập vào Liên bang Xô viết năm 1924, thành phố Khiva trở thành một phần của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Uzbekistan.

Địa lý
Khiva nằm trên bờ tây của sông Amu Darya, cách thủ đô Tashkent khoảng 997 km về phía tây.

Khí hậu
Khiva có khí hậu sa mạc (phân loại khí hậu Köppen BWk) với lượng mưa rất thấp.

Thành phố kết nghĩa
 Nishapur, Iran
 Yazd, Iran (2020)
 San Lorenzo de El Escorial, Tây Ban Nha (2019)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Slave trade in Khiva
 Beyond the Bazaars: Geographies of the slave trade in Central Asia

Khu dân cư ở Uzbekistan
Tỉnh Xorazm